upunguf huo wa tija umetokana na barafu iliy oanguka katika ukanda wa nyanda za juu kusini ambapo kuna uzalishaji mkubwa wa chai
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi chai tanzania im eendelea kuhamasisha wakulima kufufua mashamba ya chai ambapo shamba la hai la mlangani katika tarafa ya lupem be lenye ukubwa wa hekta limefufuliwa kwa asilimia 
vilevile ukarabati wa miundombinu ya mashamba ya chai yanayomilikiw na ijiji vya ta rafa ya lupembe njombe umekamilika kwa asilimia 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuimarisha soko la maj ani mabichi ya chai wa wakulima wadogo na kuongeza ajira
katika mwa ka bodi ya chai kwa kushirikiana na psssf imeka milish andiko la kufufua kiwanda cha chai cha mponde tanga
tayari kampuni itakayosimamia uendeshaji wa kiwanda hicho imeundwa
mheshimiwa spika wastani wa ubora wa majani mabichi ya chai umeong ezeka kutoka asilimia hadi 
mauzo ya chai kavu nje nchi katika kipindi cha julai hadi januari ni tani yenye thamani ya do la za marekani ikilinganish wa na tani yen ye thamani ya dola za marekani kwa ki pindi cha julai hadi januari 
mauzo hayo yames huka utokana na uyumba kwa soko la chai la dunia
aidha hadi machi bodi imesajil jumla ya wakulima sawa na asili mia ya lengo
wast ani wa ubora wa majani mabichi ya chai ume ongezeka kutoka asilimia hadi 
 zao la mpunga 
mhes himiwa spika katika msimu uzalishaji wa zao la mpunga umefikia tani 
katika mwaka upatikanaji wa begu bora za mpunga likuwa tani 
kati ya tani hizo tani 
 zimezalish wa nchini tani 
 ni bakaa ya msimu uliop ita na tani 
 imeagiz wa toka nje ya nchi
wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji imekarabati kinu cha kukoboa mpunga che nye uwezo wa tani 
 kwa saa kilichopo katika kijiji cha madibira mbarali na imekamilisha mkakati wa kitaifa wa kuendeleza zao la mpunga awa mu ya pili nrds ii ambao ulizinduliwa desemba 
mkakati huo unalenga kuongeza tij kutoka wastani wa ani kwa hekta hadi tani kwa hekta na kupung uza upotevu baada ya mavuno kutoka asilimia hadi asilim ia ifikapo mwak 
zao la mahindi 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa zao la mahindi ulifi kia tani sa wa na asilimia ya lengo la tani 
engo lililowekwa halikufikiwa kutokana na upungufu wa mvua za vu li na mvua msimu kwa baadhi ya mikoa inayopata mvua hizo
katika hatua nyingine izara imesimamia upatikanaji wa tani 
 za mbegu bora za ahindi kwa ajili ya msimu wa na imetoa mafunzo kuhusu udhibiti wa viwavijeshi vamizi kwa akulim wa mahindi kutoka mikoa ya singida shinyanga simiyu tabo ra na morogoro 
zao la ngano 
mheshimiwa spik a upatikanaji wa mbegu bora za ngano nchini ka tika msimu wa umefikia tani 
 ambazo zimezal ishwa na kusambazw kwa wakulima
katika mwaka uzalishaji wa ngano ulifikia tani ikilinganishwa na malengo ya ku zalisha tani 
hadi machi wizara imehama sisha kilimo cha zao hilo katika ukanda wa kaskazini na nyanda za juu kusi ni na imeongeza ma eneo mapya ya uzalishaji ambayo ni mbarali na shamba la kapunga
aidha wizara imehamasisha matumizi ya mbegu bo ra kutoa mafunzo ya kanun za kilimo bora kuimarisha upatikanaji masoko na utafiti wa zao hilo
zao la muhogo 
mheshimi wa spi ka katika waka wizara imeendele kuimarisha uzalishaji wa zao la muhogo mbapo hadi kufikia machi uzalishaj wa mbegu za muhogo umefikia pingili sawa na asilimia ya lengo la kuzalisha pingili milioni 
mbegu hizo zime sambaz wa katika halmashauri za kanda za kusini mashariki na ziwa
kiasi hicho cha vipan do kinatosheleza kupanda hekta 
aidha aina tisa mbegu bora za muhogo zimegunduliwa na kupende kezwa kutumika kwa wakulima katika kanda ya ziwa
mbegu hi zo zin sifa ya ku himili ugonjwa wa michirizi kahawia na batobato na zinatoa mavuno kati tani hadi kwa hekta
mheshimiw spika wizara ime endelea kuhamasisha ununuzi wa muh ogo ambapo kamp uni nne za dar canton jielong holdings taepz na epoch ag ricult ural develop ment company zimenunua jumla ya tani za muhogo mkavu kutoka kwa wakul ima
ili kuongeza ufanisi katika tasnia ndogo ya muhogo wizara mewezesha uanzishwa ji wa jukwaa la umoja wazalishaji na wasin dikaji wa muho go tanzania tanzania cassav producers and processors association tacappa
zao la mtama na uwele 
mheshimi wa spika katika mwaka upati kanaji wa mbegu bora za mt ama na uwele ulikuwa tani 
uzalishaj wa mazao hayo kwa msimu wa ulikuwa tani awa na asili mia 
 ya lengo la kuzalisha tani 
kutokana na umuhimu wa zao la mtama na uwele hususan katika maene yanayopata mvua chi ni ya wastani wizara kwa kushirikiana na sekta binafisi imeendelea kuhamasisha matumizi ya mbegu bora za mtama na uwele ze nye kutoa mavuno ya wastani wa tani 
 kwa hekta ili kukidhi mahitaji ya chakula na malighafi za viwanda
aidha wizara kupitia tari imeendelea ushirikiana na kampu ni ya bia tanz ania kwa kufanya tath mini ya mbegu sita aina ya masia tegem eo sila ha kika pac na nac pamoja na viwango sahihi vya mbolea ambavyo vitatoa punje za mtama zenye ubora wa kutengen eza bia
 mazao ya afuta 
mheshimiwa spika katika kuimarisha upatikanaji wa mafuta ya kula nchini wizara imeendelea kuteke leza ikakati mbal imbali ya kuhamasisha uzalishaji na usindikaji wa mbegu za mafuta
katika msimu wa mwaka uzalishaji wa azao ya mafuta ya ali zeti karanga ufuta michikichi na soya uliong ezeka kufikia tani sawa na ongezeko la asilimia 
 ya uzalishaj wa tani kwa msimu wa mwaka 
ongezeko hilo lilitokana na kuongezeka kwa mahitaji ya mazao ya mbegu za mafuta husus an ufuta katika masoko ya nje na kusababisha kupanda kwa bei ya ufuta na kuanza kutumika mfumo wa mauzo kupitia soko la bidhaa tanzania
uzalishaji wa mazao hayo ni kama unavyoonekana katika kiam batisho na
mheshimiwa spika katika msimu wa wizara imewezesha patikanaji wa mbegu ya alizeti tani 
 ambapo kati ya hizo tani 
 zimeza lishwa ndani ya nc hi 
 zimeagizwa kutoka nje ya nchi na tani 
 ni bakaa ya msimu wa 
aidha wiz ara kupitia tar i imegundua na kupen dekeza kwa wakulima aina mbili za mbegu bor za alizeti zenye sifa ya kutoa mavuno engi na kiwango ikubwa cha mafuta ikilinganishwa na mbegu zilizopo
vilevile kampuni binafsi zimegundua aina saba za mbegu bora za alizeti
pia tari imeendelea usafisha mbegu ya alizeti aina ya record ili kuirudishia ubora wake
 mbegu bora ya alizeti aina ya tari ilo ambayo wakulima wanahamasishwa kuitumia ili kuongeza tija na uzal ishaji kwa kuwa inatoa mavuno mengi na ina kiwango kikubwa cha mafuta
mheshimiwa spika wizara imeendele kuhamasisha upatikanaji wa mbegu bora za chikichi ambapo katik mwaka wizara kupitia tari asa jeshi la kujenga taifa magereza sekret arieti za mikoa na sekta binafsi imezalisha mbegu bora 
asa mezalisha miche ya michikichi ambayo imesambazwa kwa wakulima
 aidha asa imejiwekea mpa ngo wa kukuza mich kutegemea na upatikanaji wa mbegu pre geminated seeds kwa mw ezi ili kufikia lengo la kupata miche kw mwaka
aidha wizar kupitia tari imehamasisha kilimo ha zao la michikichi katika mikoa ya mtwara lindi mbeya na mor ogoro
zao la nazi 
mheshimiwa spika wizara kupitia tari imeendelea kufanya utafiti minazi ili kupata aina bora ya minazi inayostahi mili magonjwa
tari imeainisha mbegu ya asili east africa tall kwamba inastahimili ugonjwa wa mnyauko wa minazi ambapo hadi machi miche imezalishwa na kusambaza kwa wakulima katika mikoa ya mwa nza na pwani
tari pia inaendelea na utafiti na uhamasishaji wa kanun za kilimo bora cha minazi
aidha uzalishaji wa zao la nazi kwa mwaka ulifikia tan 
 naibu waziri wa kilimo mhe omary mgumba mb akipanda mti wa mchikichi ikiwa ni ishara ya kuzindua upanuzi wa shamba la zao hilo katika kambi ya jeshi kujenga taifa ya bulombora wil ayani uvinza februari 
wakati wa ziara ya wazi ri mkuu mhe kassim majaliwa yenye lengo la kuhamasisha ufufuaji wa zao la michikichi
zao la zabibu 
mheshimiwa spika upatikanaji wa mi che bora ya zabibu ka tika ms imu wa umefikia miche 
miche hiyo ya zabibu imezalishwa na wizara kupi tia tar na imesam bazwa kwa wakulima
pia wizara imeendelea kuhamasisha uzalishaji wa zabib ambapo katika mwaka uzalishaji umefikia tani kat ika ene la hekta linalolimwa zabi bu mkoani dodoma ikilinganishwa na tani mwaka 
aidha iasi cha tani za zabibu kimesindikwa mkoani dodoma kupitia viwanda viku bwa viwili na vidogo tisa 
 kuimarisha masuala mtambuka 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuzinga tia masuala mtambuka katika utekelezaji wa majukumu yak ikiwa pamoja na kujenga uwezo wa rasilimali watu kuongeza ushiriki wa vijana katika kilimo lishe mazingira jinsia na kuendeleza mapambano dhidi ya vvu ukimw i
usimamizi wa rasilimali wat 
mheshimiwa spika wizara imeendela kuhakikisha inaku wa na watu mishi wa kutosha na wenye weledi ambao wataweza kutekeleza kwa ufanisi majukumu yake
katika mwaka wizara imeajiri watumis hi wapya na kupand isha vy eo watumishi 
aidha katika kipindi hicho jumla ya watumishi wamepatiwa mafunzo ya muda refu na watumishi walipatiwa mafunzo ya muda mfupi ikiwemo elimu kuhusu utawala bo ra na maadili ya utumishi wa umma
 jinsia 
mheshimiwa spika wizara imee ndelea kuzingatia masuala ya jins ia katika mipango ya kilimo
katika mwaka wizara kwa kushiri kiana na shirika la un women imepitia sera ya kilimo ili kubaini maeneo kisera yenye mlengo wa jinsia yanayohitajik kurekebishwa
aidha wizara imesambaza nakala za kita bu cha vikaragosi cha watoto wa shule za msingi daras la nne ha di la sita kinachohusu masuala ya jinsia katika kilimo ili kuhamasisha watoto kufaham masuala ya kilimo na jinsia
mazingira 
mheshimiwa spika wizara imesa mbaza mwongozo wa kilimo kinachoh imili mabadiliko ya tabianchi na kutoa mafunzo kwa ma afisa ugani mazin gira na mipango wa halmashauri za wilaya za karatu mbulu longido sim anjiro kiteto itilima bariadi meatu masw a kibaha tc kisaraw e rufiji mkuranga kibiti butiama bun da musoma dc tarime bukoba dc kyerwa muleba biharamuro uv inza asulu kibondo na kakonko
aidha nakala za mwongozo huo na kitabu cha mbinu na kiongozi cha mwalimu vimesambazwa
wizara kwa kushirikiana ofisi ya makamu wa rais kupitia mradi kilimo himilivu kwa kutumia mbinu za kiikolojia ime wawezesha akulima na wafugaji kuibua shughuli mbadala za kuongeza kipato ili kupunguza uharibif wa mazingira kutoka katika wilaya za mvomer o simanjiro mpwapwa na kish apu
vvu na ukimwi 
mheshimiwa spika katika kuendeleza mapambano dhidi ya ukimwi ahali pa ka zi wiz ara imeendelea kuwahamasisha watumishi kupima afya ili kutambua hali zao
kati ka mwaka watumishi waliojitambu lisha kwa mwajiri kuw wanais hi na vvu wameendelea kupatiwa sh ilingi kila mwezi kwa ajili ya kuwawezesha ku pata lishe bora
ilevile wizara imeendelea kutoa vifaa kinga kwa watumishi na kuwekwa katika aeneo yanayofikiwa na watumishi wengi
aidha wizara imeendelea ku hamasish watumishi kupima ili kujua hali za afya
kazi zilizopangwa kutekelezwa katika mpango na bajeti kwa mwaka masuala muhimu yaliyozingatiwa 
mheshimiwa spika mpango na baje ti ya mwaka ya wizara ya kilimo im eandaliwa kwa kuzinga tia maele kezo yaliyomo kwenye mwongozo wa mpango na bajeti ya mwaka 
mpango huo umezingatia dira ya taifa ya maendeleo mpango wa maendeleo wa taifa wa miaka mitano awamu ya malengo endelevu ya maendeleo sdgs na mpango uwekezaji katika kilimo na usa lama wa chakula tanzania tafsip
mheshimiwa spika masuala engin yaliyozingatiwa ni pamoja na ilani ya uchaguzi ya ccm ya mwaka sera ya aifa ya kilimo ya mwaka na programu ya kuendeleza sekta ya kilimo aw amu ya pili asdp ii
pia imezi ngatia masuala mtambuka ya jinsia mazingira lishe mabadili ko ya ta bianchi ukimwi ajira kwa vijana na kutokomeza ajira kwa watoto katika sekta ya kilimo
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itatek eleza mae neo ya vipaumbele kupitia fung na katika idara vitengo tume na taasi si za wizara
mpan go wa bajeti ume weka msisitizo kwenye kilimo kitakachohakikisha usalama wa chaku la ili kukabiliana na tatizo la upungufu wa chakula na upatikanaj wa mali ghafi kwa ajili ya viwanda
mheshimiwa spika maeneo ya kipaumbele ni pamoja na kuendelea na tekelezaji wa progamu ya kuendeleza sekta ya kilimo awamu ya pili asdp ii kubore sha mifumo ya kitaasisi bodi na sheria za kilimo kwa ajili ya kuim arisha us imamizi wa maendeleo ya mazao ya kilimo kuunganisha wakulima wadogo na mashamba mak ubwa ili kuen delez kilimo cha kibiashara kupata ujuzi na maarifa ya kilimo chenye tija kurahisi sha upatikanaji wa huduma za pembejeo na mas oko ujenzi na ukarab ati wa mi undombinu ya umwagiliaji maghala masoko na miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo na kuimar isha uzalishaji wa mbegu bora za mazao na upatikanaji wa pembejeo nyingine za kilimo na kuzisambaza kwa wakulima
mheshimiwa spika maeneo mengine yatakayopew kipaumbele ni pam oja na kuimar isha usimamizi wa maendeleo ya ushirika pamoja na kuweka mifumo itaka yoongeza ufanisi katika utoaji wa huduma kwa wanaushirika na wadau wengine wa sekta ya kilimo kuongeza matumizi ya teknoloj ia bora katika uzalis haji wa azao na tija kuimarisha vituo vya utafiti vyuo vya mafunzo na vituo vya mafunzo kwa wakulima wa kujenga miundombinu wezeshi na kuboresha maarifa na ujuzi kwa watafiti wakufunzi na wazalishaji kwa lengo kukuza kilimo kuima risha huduma za upima ji wa mat abaka na ubora wa udongo kuendan na mahit aji ya mazao ya kilimo kimaeneo na kuima risha masuala mtam buka katika kilimo
 kuendelea na utekelezaji wa progamu ya kuendeleza sekta ya kilimo awamu ya pili asdp ii 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuima risha ush irikiano na wizara za sekta kilimo pamoja na sek ta binafsi ku endel eza mazao ya kipaumbele kama yalivyoa inishwa kwenye asdp ii ambayo ni pamba kah awa miwa korosho chai mahindi mpunga mt ama uwele muhogo mazao ya ustani mazao ya mafuta viazi mazao ya mikunde na migomba
vilevile wizara ita endelea kuima risha vyuo na vituo vya mafunzo na utafiti vya kilimo udhibiti wa visumbufu vya mime a huduma za ugani usajili wa wakulima na bi ma ya mazao
 kuboresha mi fumo ya kitaasisi bodi na sheri kwa ajili ya kuimarisha usimamizi wa maendeleo ya mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea na mapitio ya sera taifa ya kilimo ya mwaka na mkakati wa utekelezaji wake ili kuwa na sera yenye kujibu changamoto zinazoikabili sekta ya kilimo
vilevile wizara itaend elea kutunga na ku fanya mapitio ya sheria mbalimbali zilizopo katika sekta ya kilimo ambazo zitaba inika kuwa na mapungufu kwa lengo la kuzifany ia maboresho ili kupu nguza ama kuondoa changamoto zinazoikabil sekta ya kilimo
sheria zitakazotungwa au kufanyi wa marekebish ni pamoja na sheria zilizoanzisha taasisi na bodi zilizo chini ya wizara sheria ya kilimo sheria ya afya ya mimea sheria ya asnia ya sukari na sh eria ya shirika
mheshimiwa spika sekta ya kilimo imekuwa na mifuko mbalimbali ya kusaidi mazao ili mkulim aweze kuongeza uzalishaji na tija
mifuko hiyo ililenga kuongeza uzalishaji ukuza tija katika kilimo ku kuza masoko miun dombinu pamoja na kut umia zana bora za kilimo na teknolojia za kisasa
pamoja na malengo ya mifuko hiyo kumekuwe po na changam oto zilizosababisha mkulima kushindwa kukua kiuchumi kutokana na kushindwa kutumia mi chango yao kama dhamana ya kupata mikopo kwa ajili ya kuendeleza shughuli ao za kilimo
changamoto hizo zi lisababisha serikali kusitisha mifuko hiyo
mheshi miwa spika kusitishwa kwa mifuko hiyo kumesababisha kukosekana kwa mfumo madhubuti wa kumwezesha mkulima kugharamia shughuli zake katika mnyor oro wa th amani wa maz ao ya kil imo
ili kukabiliana na changamo to hiyo katika mwaka wizara itaandaa an diko la kuanz isha mfuko wa maendeleo ya sekta ya kilimo utakaoshirikisha wabia wa maendeleo wa nda ni na nje ya nchi sekta ya fedha na wawekez aji ili kuukuza mfuko na kuwez esha miradi kwenye minyororo ya thamani ya mazao afya na maendeleo ya watu
mfuko huo utakuwa nasim amiwa kwa mujibu wa sheria na kanuni za fedha zinazohimiza uwazi na utunzaji wa mitaji tofauti na mifuko ya zamani ambayo ilikuwa ni vigumu kushir ikisha wa dau kuwekeza kwa vile haikuundwa kwa kanuni za uwekezaji
 kuunganisha wakulima wadogo na ma shamba makubwa ili kuendeleza kilimo cha kibiashara 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itahakiki mashamba ya uwe kezaji ya mkulazi mv uha muho ro manda mahurunga mkongo mi segese luiche kiberege kihansi kisegese kasulu kisaki kil osa kw mpepo kumsenga kitengule bagamoyo tawi luipa ngalimila lukulilo rufij delta ngohelanga pangani na itete na kuan daa mpango kina wa ma tumizi bo ra ya ardhi ya kilimo
mheshim iwa spika wizara itawezesha kupatikana kwa hati za haki miliki za kimila kwa wakulima wanaozunguka mashamba sita kati ya yatakayokuwa yam ehakikiwa ili kuwezesha wakulima wadogo kuwa na uhakika wa umiliki wa masha mba yao na kutumia kama dhamana kwa ajili ya kupata mikopo kwenye taasisi za fedha
aidha wizar itat oa elimu ya kuzuia mmomonyoko wa udongo katika maeneo ya kilimo yaliyoathirika katika lindimaji catchment area nne za ruaha kilombero ruv na pang ani ili ardhi ya wakulima wa maeneo hayo iwe endelevu na kuwa na tija katika uzalish aji
 ujenzi ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji maghala masoko na miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo uendelezaji wa miun dombinu ya umwagiliaj 
mheshim iwa spika katika mwaka wizara imepanga kujenga na kukarabati miundombinu ya umwagili aji kat ika maeneo mbalimbali nchini pamoja na kuimarisha vyama vya umwagiliaji maji
kazi zitakazofanyika ni pamoja na kukamilis ha ujenzi na ukarabat wa skim za umwagiliaji zenye ukubwa wa hekta kupitia asdp ii
skimu hizo ni kirya mwanga hekta igenge misungwi hekta endagaw hanang hekta kibwaya morogoro dc hekta ikweha mufindi dc hekta isenyela mbarali hekta lwanyo mbarali hekta msia mbozi hekta karema tangany ika dc hekta idudumo nzega dc hekta eyasi mang ola karatu h ekta kitere mtwara dc h ekta mabunga kyela dc hekta makangag kilwa hekta narunyu lindi hekta katunguru sengerema hekta na euga ulanga hekta 
mheshimiwa spika wizara itakamilisha ujenzi na ukarabati wa skimu tano ambazo ni kigugu mvomero hekta msolwa ujamaa hekta njage hekta kilombero mvumi hekta na kilangali seed farm hekta kilosa kupitia mradi wa erpp itatoa mafunzo kwa wakulima na wakulima viongozi katika uandaaj wa mipango ya matunzo na uendeshaji wa skim pamoja na usimamizi wa rasilimali maji katika skimu 
aidh a wizara itakamilisha upembuzi yakinifu sanifu na kuandaa nya raka za zabuni katika skimu ya mkombozi iringa vijijini hekta pamoja na upem buzi yakinifu na usanifu wa mabwawa na skimu za luiche ujiji kig oma hekta na ibanda sengerema eita hekta 
vilevile wizara itafanya upemb uzi yakinif na sanifu na kuandaa nyaraka za zabuni katika skimu za ilemba sumbawanga hekta na makwale kyela hekta pamoja na mabwawa ya nyisanz chato hekta kisese kondoa hekta msia mbozi hekta idudumo nzega hekta masas chato hekta 
mheshimiwa spika serikali ipo katika hatua za mwisho za kuanzisha mfuko wa taifa wa umwagiliaji
fuko huo una anzishwa kwa kuzin gatia matakwa ya sheria ya taifa ya umwagiliaji na
ya mwaka kifungu cha kinachoe lekeza kuanzishwa kwa mfuko wa maendeleo ya umwagiliaji ili kuwa na uhakika wa maendele endelevu ya sekta ya umwagiliaji na kifung cha kinachoa inisha vyanzo vya mapato vya mfuko mbavyo haviingiliani na vyanzo vya kodi au tozo zilizopo ka tika sheria nyingi ne za ukusanyaji wa mapato
aidha matumizi ya fedha za mfuko huu yatazingatia matakwa ya kifungu cha cha sheria ya umw agiliaji
 uendelez aji wa mi undombinu ya maghala na masoko 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imepang kuongeza uwezo kuhifadhi wa nfra kwa ku kamilisha awamu ya kwanza ya ujenzi wa ghala sita na vihenge nane vya kisasa vyenye uwezo wa kuhifadhi jumla ya tani 
ujenzi wa ghala taendel ea kufanyika katika kanda za dodoma songea makambako mbozi umbawang a mpanda babati na shinyanga
vilevile wakala utakarabati ghala tano enye uwezo wa kuhifadhi jumla ya tani za nafaka katika kan da zake
aidha bodi ya nafaka na mazao mc hanganyiko tajenga vihenge tisa vyenye uwezo wa uhifadhi ani za nafaka na ghala mbili zenye uwezo wa kuhifadhi tani za nafak jijini mwanza na dodoma
mheshimiwa spika wizara kupitia mrad wa tanipac itaimarisha kituo cha taifa cha udhibiti wa magonjwa ya kibaiolojia wilayani kibaha kwa kujen ga karan tini na maabara ya uchunguzi ili kudhibiti magonjwa na uchafuzi wa ma zao unao sababishwa na sumukuvu itajenga maabara kuu ya kilimo jijini dodoma itaka yosaidia kuimarisha udhibiti wa bora na usalama wa mazao ya kilimo hususan mazao ya chakula itajenga ki tuo mahiri cha usimamizi wa mazao ya nafaka baada ya kuvuna kat ika eneo la mtanana kibaigwa itajenga ghala zenye uw ezo wa kuhifadhi tani ki la moja katika wilaya kasulu kibondo itilima nzega bukombe chemba babati gair o kiteto nanyumb u buchosa na namtumbo kwa lengo la kudhibiti sumukuvu na kufundisha vijana teknolojia ya kutengeneza vihenge vya ki sasa metal silos
masoko ya mazao 
mheshimiwa spika katika waka wizara itaendelea kufuatilia upatikan aji wa maso ko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi kwa kushirikiana na taasisi ny ingine ikiwe mo tmx na tantrade itaimarisha matumizi ya mifumo ya masoko ikiw ni pamo ja na soko la bidhaa stakabadhi za ghala minada kupitia vyama vya ushirika na kilimo cha mkatab a kupitia nfra itaimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao kwa kununua tani nafaka zikiwemo tani za mahindi ani za mpunga na tani za mtama pamoja na kuhudumia mahitaji ya dharura ya chakula na kuk abiliana na mfu muko wa bei
aidha wizara upitia bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko cpb itanunua na kuuza tani za nafaka na tani za muhogo mkavu
mhesh imiwa spika wizara itaendesha kampeni ya kitaifa ya utoaji eli mu ya udhibiti wa sumukuvu kwa adau wakiwe mo waku lima na watunga sera kwa kushirikiana na tbs veta na sido na kupitia sagcot na wabia wake itawaunganisha wakulima katika mifumo ya kompyuta ik iwemo ubia soko ili kurahisisha upatikanaji wa taarifa za masoko na pembejeo na kubor esha uratib wa ma boresho ya sera kwa mazao ya mboga mboga na matunda mpunga alizeti miwa chai na ufugaji wa kuku na samaki
mheshimiw spika wizara kwa ushirikia na na wizara ya viwanda na biashara it aanzisha kituo kimoja cha huduma one stop centre kitakachoshug hulikia usindikaji na usafirishaji wa mazao ya kilimo nje ya nchi kupitia bandari ya dar es salaam eneo la kurasini linalomi likiwa na mamlaka ya epza
 kuimarisha uzalishaji wa mbegu bora za mazao na upatikanaji wa pem bejeo nyingine za kilimo na kuzis ambaza kwa wakulim 
mheshimiwa spika wizara kupitia taasisi za asa tosci tari tpri tfra na sekta binafsi itaimarisha patikanaji utumiaji na udhibi ti wa pembejeo ili kuongeza tija kipato na usala ma wa chakula na lishe kwa ku tekeleza yafuatayo kufanya uta fiti wa kilimo na kuzalisha teknolojia kwa mazao ya kimkakati 
mheshimiwa spika wizara kupitia tari itafanya uta fiti ili kugundua mbe gu bora za mazao ya nafaka jamiii ya mikunde mazao ya mizizi na mbegu za mafuta taendelea kutunza aina za mbegu za asi li za mpunga katika kituo cha utafiti cha tari ifakara itafanya utafiti wa ku safisha mbegu aina ya super magugu katika wilaya ya babati kupitia tacri itaendelea kufanya utafiti wa kah awa aina fupi ya arabika chotara na robusta itazalis ha na kusam baza mi che bora ya kahawa itatoa mafunzo kuhusu kanuni bora za utunzaji kahawa kwa wakulima wakulima wahamasisha ji vikundi vya wakulima wa kahawa na maafisa ugani 
pia itaongeza eneo la bustani ya kuzalisha mich ya kahawa katika kanda sita na kuendeleza utafiti wa matumizi ya chokaa application of lime katika kurekebisha rutuba udongo
mheshimiwa spika wizara kupitia torita itakamilisha taratibu za ku sajili mbegu mpya za tumbaku zitakazopendekezwa na wa kulima itatathmini mbegu aina ya krk r isiyoshambuliwa na kirusi cha tumbaku tobacco mosaic vi rus tmv itaendelea kushir ikiana na taasisi ya utafiti tumbaku zimbabwe trb kutsaga zimbabwe ili kutat hmini mbegu mpya za krk na t 
vilevile itashirik iana na chu cha ayansi na teknolojia cha nelson mandela nm aist kuendelea kutafit teknoloji mbadala ya kukaush tumb aku ikiwemo nishati jua na vitofali vilivyotengenezwa kwa kutumia masalia ya ioganiki
uzalishaji wa mbegu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia asa itaongeza uzalishaji wa mbegu bora kutoka tani had tani kwa kupanua eneo la uzalishaji kut oka hekta hadi hekta itazalisha miche ya michik ichi miche ya matunda na pingili muhogo itaongeza upatikanaji wa mbegu za ufuta na alizeti kufikia tani itajenga na kuboresha miundombi nu ya uzalishaji wa mbegu ikiw ni pamoja na kujenga miundombinu ya umwagiliaji li kuongeza eneo la kuzalisha mbegu linalomwagiliwa utoka hekta ha di hekta kwenye maeneo yanayomiliki wa na asa
mheshimiwa spika asa pia itakarabati na kujenga ofis na ghala za kuhifad hia mbegu kununua matrekta na zana za kilimo magari ya kuf anya kazi mashambani na us ambazaji wa mbegu itazalisha mbegu na kusam baza kwa wakulima na makampuni binafsi ya mbegu kiasi cha tani 
kati ya izo tani 
 ni mazao nafaka tani 
 mazao ja mii ya mikunde na tani 
 ni mazao ya mafuta
aidha tari itazalisha miche pingili na vikonyo kwa mazao ya korosho miche muhogo pingili katani miche viazi vitamu vikonyo viazi mviringo vikonyo miwa miche migomba miche nazi miche 
 zabibu miche na ichikic hi miche 
udhibiti ubora wa mbegu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia to sci itaimarisha uthib iti na ud hibiti wa ubora wa mbegu kwa kufundisha wagunduzi wa mbegu za mazao itaandaa miongozo ya kufanya majaribio ya halisi na umahiri wa aina mpya za mbegu za mazao mawili ya miti itafanya kaguzi katika wilaya zote tanzan ia bara kutambua mbeg ambazo muda wake umeisha katika maghala na maduka na kuchu kua hatua za kisheria itafuatilia na kuchukua hatua za kisheria kwa atukio ya mbegu bandia itasajili wafanyabiashara wa mbegu na wakulima wado go wa mbegu za qds na itatoa mafunzo kwa akaguzi mbegu wa ilaya na wakaguzi wa afya ya mime phs waliopo mipakani
udhibiti wa ubora wa mbolea 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tfra itawezesha na kusimamia uzalishaj wa mbolea tani nchi ni uingizwaji wa mbolea tani na usafirishaji wa tan za mbolea nje ya nchi
pia itaendelea kudhibiti ubora wa mbole nchini usimami utoshelevu upatikanaji usambazaji na unafuu wa bei za mbolea kwa wakulima itatoa mafunzo ya ukaguzi mbolea kwa maafisa kilimo na kuwajengea uwezo wakaguzi wa mbolea wa hal mashauri za ilaya
vilevile itaka gua makampuni anayozalish mbole na kukagua wafanyabiashara wa mbolea kwenye mikoa yote itajenga na ku nunua vifaa vya maabara vya kupima ubora wa mbole kwa kus hirikiana na tbs sua tpri na gcla ili kudhibiti uingizaji wa mbolea bandia na zisizosajiliwa
mhesh imiwa spika tfra pia itaimarisha mfumo wa kukusanya takwimu kwa kutoa mafunzo kwa wakaguzi wa almashauri na uwapatia mafunzo wafanyabiasha ra wa mbo lea na vyama vya ushirika kuhusu ubora uhifadhi biashara na matumizi ya mbolea
vilevile itachapisha nakala mbili zinazoonesha matokeo ya matumizi sahihi ya mbolea itahamasisha ujen zi wa viwanda vya uchanganya ji wa mbolea blendin plants pamoja na viwanda vitatu vya kuzalisha mbole kwa kutumia malighafi zinazopatikana nchini itaimarisha mfumo wa unu nuzi wa pamoja na usambazaji wa mbolea kwa kutum ia vyama vya ushirika na itasajili wafanyabiashara kutoa leseni za biashar na vibali vya uingizaji mbolea nchini
udhibiti wa ubora wa viuatilifu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kup itia tpri itafungua vituo vinne vya ukaguzi wa viuatilifu na mime katika mikoa ya mtwara lindi dodoma na kigoma
vilevil e itaimarisha mifumo ya kanzidata na atmis kwa wafanyabiashara wa viuatilifu na waingizao mimea na itaboresha miundomb inu ya maabara mbili kwa ajili ya kupata ithibati itabuni teknolojia rahis za uhifadhi wa mazao kwa kutumia mbinu husishi ipm na itatathmini na kusajili viuatilifu vinavyohitaj ika na tasnia tofauti na kuhimiza matumizi sahihi na salama ya viuatil ifu kwa kutoa mafunzo katika kanda saba za kilimo
udhibiti wa visumbufu vya mimea na mazao 
mheshimiw spika katika mwaka wizara itanunua lita na kilo za viuatilifu kwa ajili ya kudhibiti visumbufu vya mime na mazao itafanya savei za kutathimini uwepo wa kwelea kwelea panya na nzige wekundu katika mik oa ya mbeya mara dodoma rusha kilimanjaro shinyanga mwanza tabora simiyu geita songwe ruvuma anga pwani rukwa kigoma katavi lindi na iringa itaimarisha kituo cha kudhibiti visumbufu kwa njia ya an ga kilimo anga kwa kukipatia vitendea kazi ikiwemo mafuta ya ndege ili kukabiliana na ilipuko visumbufu na itakarabati vituo vya mipakani na kuviwezesha kununua vifaa vya ukaguzi ili kuong eza ufanisi
 kuimarisha usimamizi wa maendeleo ya ushirika kwa kuweka mifumo itakayoongeza ufanisi 
mheshimiwa spika kwa muda mrefu ushirika umekuwa uk ikabiliwa na changamoto mbalimbali ikiwemo kukose kana kwa viongozi wa ushirika wenye uwezo wa kusima mia kikamilif ute kelezaji wa majukumu ya vyama kwa ufanisi
hali hiyo imesababisha ukithiri kwa vitendo vya ubadhir ifu wa fedha na mali za wanaus hirika na hivyo kuwakatisha tamaa wakulima kujiunga kwenye vyama hivyo
mheshimiwa spika katika kuangalia namna bora kuo ngeza ufanisi katika usimamizi na udhibiti wa uendeshaji wa vyama vya ushirika ya mazao ya kilimo na masoko nchini katika mwaka wizara itafanya marekebisho ya sheria ya ushir ika na
ya mwaka ili kurekebisha mapungufu yaliyokuwepo wenye sheria iliyopo na kuimarisha eneo la usimamizi wa vyama vya ushirika nchini
mheshimiwa spika wizara kup itia tume ya maendele ya ushi rika ita endelea kuimarisha usimamizi kwenye vyama vya ushirika kwa kukagua hesabu za vyama vya ushirika na kufut vyama vilivyoshindwa kutimiza majukumu kwa mujibu wa masharti ya kuandikishwa
aidha tume itafuatilia mali za vyama vya ushiri ka zilizo chukuliwa kinyume na taratibu na kuhakikisha zina rudishwa na kusimamiwa kikamilifu
katika kuongeza kasi ya udhib iti na ukaguzi wa vyama tume itatoa mafunzo kwa viongozi watendaji na wanachama kuhusu haki na waji bu wao pamo ja na elimu ya ujasir iamali
mheshimiwa spika mambo mengine yatakayotekelezwa na tume ni pamoja na kuanzisha na kusajili saccos kwenye maen eo yenye amcos kusajili vyama vya ushirika kutoka sekta nyingine kuwaunga nisha wakulima na benki ili kurahisisha malipo ao kuzindua mifumo miwili ya kusimamia shughuli za vyama ya ushirika na kuhuisha daftari la yama vya ushi rika kielektro niki
 kuongeza matumizi ya teknolojia bora katika uzalishaji wa mazao ili kuonge za uzalishaji na tija zana za kilimo 
mheshim iwa spika wizara itaendelea kuimarisha upatikanaji wa hudu ma za matumizi ya zana bora za kilimo kwa wakulima kwa gharama nafuu
katika mwaka wizara itaviwezesha vituo vitatu vya kutoa huduma za zana za kilimo agri mechanization hub katik mikoa ya mwanza morogoro na njombe kwa kuvipatia zana za kilimo ikiwemo matrekta mashine za kupandia kunyunyizia na ku vunia mazao
hatua hii itasogeza huduma za zana za kilimo kwa wakulima ambao hawana wezo wa kununua zana za hiz pamoja huduma nying ine za kil imo ikiwemo pembejeo
vilevile kupitia vituo hiv yo wakulima na maafisa ugani watapatiwa mafunzo ku husu matumizi ya teknolojia mpya ya zana za kilimo
mheshimiwa spika wizara itaendelea kushiriki ana na sekta binafsi katika kuongeza upatikanaji na matumi zi ya zana za kilimo ili kupunguza matumizi ya je mbe la mkono na kuongeza uzalishaji
aidha itafanya mapitio ya mkak ati wa matumizi bora ya zana za kilimo tanzania agricultural mechanization strat egy tams wa mwaka li uendane na mahitaj ya sasa ya sayansi na teknolojia
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia mfuko wa taifa wa pembejeo kilimo agitf itatoa mikopo yenye thamani ya shilingi kwa ajili ya ununuzi wa mitambo ya mashambani pemb ejeo za kilimo ifugo na uvuvi matrekta ya mikono ukarabati wa zana za kilimo miundombinu ya kilimo mifugo na vuvi uendesha ji wa shughuli za shamba ununu zi wa ardhi kwa ajili ya kilimo mifugo na ufugaji wa samaki zana unganishi zana za kusindika mazao na kutoa mikopo kwa vikundi vya umwagiliaji kiambatisho na
vilevile itakusanya asilimia ya mareje sho ya mikopo itakayokuwa imeiva ambayo ni kiasi cha shilingi na itaweka mfumo wa tehama ili kuboresha usimamiz wa mikopo
 huduma za ugani 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itavipatia vitendea kazi vifaa vya tehama na pikip iki vituo vya rasilimali za kilimo vya kata warc s vilivy opo katika mikoa ya geita morogor o simiyu dodoma songwe lindi tabora mwanza kigoma mtwara itajenga vitalu nyumba katika warcs za mikoa ya geita morogoro simiyu dodoma so ngwe lindi abora mwanza kigoma na mtwara kwa ajili ya kutoa mafunzo ya kilimo kwa vijana itashirikiana na wadau wa kilim kuhuisha na kuisamb aza miongo zo sita ya kuendesha na kusimamia huduma za gani ili iendane na mahitaji ya sasa taendelea utumia mifumo ya ki elektronia katika kupeleka elimu ya kilimo kwa wakulima wapatao 
mheshimiwa spika wizara itasajili watoa huduma ugani kwa njia ya mtandao itaendelea kuratibu mao nesho ya sikukuu ya wakulima nanenane yatakayofanyi ka kitaifa kat ika kanda ya ziwa mashariki mkoani simiyu katika uwanja wa nyakabindi na katika kanda nyingine saba ambazo ni nzuguni dodoma ka nda ya kat i mwalimu j
nyerere morogoro kanda ya masha riki ngongo lindi kanda ya kusini john mwakang ale mbeya kanda ya nyanda za juu kusini themi arusha kanda ya kaskazini fatuma mwasa tabora kanda ya magharibi na nyam hongol mwanza kand ziwa magharibi
mheshimiwa spika wizara itaendelea kushirikiana na shirika la kilimo na chakula la umoja wa mataifa fa o utoa mafunzo kwa wakulima viongozi maafisa ugani sekta binafsi kutoka halmashauri za wilaya na kuimarisha matum izi ya teh ama m kilimo ili kuwafikishia taarifa mbalimbal za kilimo na masoko
pia wizara itashirikiana sagcot na wa bia wake kutoa mafunzo ya matumizi ya chokaa kilimo kwa wakulima na maafisa ugani kutoka mikoa ya iringa njombe songwe na beya ili kudhibiti tindikali soil acidity katika udongo
hii itaenda sambamba na upimaji udongo kwa masham ba ya wakulima hao
 uzalishaji wa azao ya asili ya biashara zao la kahawa 
mheshimiwa spika katika mwaka wizar kupitia bodi ya kah awa itaongeza uzalishaji wa kahawa kutoka tani mwak hadi tani mwaka 
lengo hilo litafikiw kwa kuongeza upatikanaji wa miche bora ya kahawa kutoka miche mwaka hadi miche mwaka 
aid ha bodi itahamasisha matumizi ya mbolea kwa wakulima ikiwemo kuongeza upatikanaji wa mikopo ya mbo lea kwa kus hirikiana na adau itaanzisha mashamba darasa na kusambaza nakala za vipeperushi vya ka nuni za kilimo bora cha kaha wa katika halmashauri 
vilevile bodi itaendelea ku sajili na kutoa vitambuli sho kwa wakulima wa kahawa ili kurahisisha utoaji wa huduma
mhes himiwa spika mambo mengine yatakayotekelezwa ni pamoja na kuimarisha vyama vya ush irika kwa kutoa elimu ya masoko kutangaza ka hawa ya ta nzania katika masoko ya kimataifa kuongeza soko la ndani kwa kuhamasisha unywaji wa kahawa ya ndani na kuandaa mi kakati ya kutegeneza chapa ya bidhaa bora ya kahawa na kutangaza kahawa ya tanzania katika masoko ya kimataifa ili kuongeza soko
ai dha itaha masisha matumizi sahihi ya central pulpuly unit cpu ili kuongeza ubora wa kahawa kuongeza thamani ya kahawa kwa asilimia na kununua vifungashio bora vya kahawa
 zao la mkonge 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya mkonge imelenga kuong eza uzalishaji wa mkonge kutoka tani mwaka hadi kufikia tani mwaka na tija kutoka tani 
 hadi tani 
 kwa hekta
aidha itaanzisha vitalu vya konge katika wilaya za kisha pu bariadi meatu erengeti na same ili kuongeza upatikanaji wa mbegu na ku ongez idadi ya wakulima wadogo wa mkonge kutoka hadi kufikia 
mheshimiwa spika katika jitihada za kuimarisha soko la mkonge bodi itaongeza wigo wa masoko mapya af rika na mashariki ya kati ikiw ni pamoja na kuongeza bidhaa za mkonge kutoka tani hadi kufikia tani 
vilevile itahama sisha matumiz ya bidhaa za mkonge ndani ya nchi vikiwemo vifungashio vitokanavyo na zao hilo kama vile magunia kwa ajili ya ufungashaji wa mazao ya kahaw a korosho tumbaku pamba na nafaka
aidha bodi it ahamasisha ujenzi wa viwanda vya kutengeneza bidhaa mpya za konge katika wilaya za korogwe na handeni ili kumhahakishia mkulima kuwa na uhaki ka wa soko
zao la pamba 
mhes himiwa spika wizara ina mkaka ti wa miaka mitano unaolenga kuongeza uzalishaj wa pamba kutoka tani mwaka hadi tani waka 
ili kufikia lengo hilo wizara kwa kushirikiana na tadb imeandaa mpango wa kufufua vinu saba vya kuchambulia pamba ginne ries ili kuhakikisha amba yote inayolimwa nch ini naongezwa thamani kabla ya kuuzwa nje ya nchi
vin hivyo ni pa moja na chato cooperative union geita kahama cooperative union shinyanga nyanza cooperative union mwanza mara cooperative nion mara shinyanga regional cooprative union sola shinyanga luguru simiyu na masumbwe geita
ufufu aji wa inu ivyo utagharim takribani shilingi bilioni 
 na mtaji wa kuviendesha unakadiri wa kuwa shilingi bilioni 
aidha wizara itakamil isha tara tibu za kisheria za kubadili umiliki wa vinu hi vyo kuunda upya mfumo wa uendeshaji wake
mheshimiw spika katika mwaka wizara kupitia bodi itatekeleza mkakati huo kwa kuongeza uzal ishaji kutoka tani mwaka hadi tan mwaka ambapo itasambaza chupa viuadudu na vinyunyizi moja kw moja kwa wakulima kupit ia amcos kusambaza mbegu bora tani aina ya ukm kuhamasisha kanun za kilimo bora kutumia mfum wa ununuzi wa pamoj wa viua dudu ili kuongeza upatikanaji na kupunguza bei
zao la tumbaku 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara upitia bodi ya tumbaku imepanga ku ongeza uzalishaji kutoka tani mwaka hadi kufikia tani tija kutoka tani 
kwa hek ta hadi kufikia tani 
 kw hekta na ubora wa tumba ku kutoka asilimia hadi asilimia 
aidha mwongozo wa upan daji miti na kuchimba visima utaandaliwa ili kutoa elimu ya kupanda na kutunza mi ti kuhifadhi mazingira pamoja na kupata maji ya ku mwagilia hususan wakati wa kiangazi
vilevile wizara itaendelea kusajili wakulima wa tumbaku na kutoa vitambul isho
katika kuima risha soko la tumbaku wizara kwa kushirikiana na bodi itaanz isha makampuni madogomadogo ya ndani kwa ajil ya kununua tumbaku ili kupun guza utegemezi wa makampuni makubwa
zao la korosh 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya korosho itaongeza uzalishaji kutoka tani mwaka hadi tani mwaka na tija kutoka wastani wa kilo za orosho ghafi kwa mti kwa mwaka hadi kufikia kil za korosho ghafi kwa mti kwa mwaka
ili kufikia le ngo hilo bodi itaratibu na kusimamia usambazaji wa mbegu na miche bora ya mikorosho 
aidha bodi itanunua viuatil ifu kwa mfumo wa pamo ja na ku simamia usambazaji wa tani za salfa na li ta za viuatilifu na kutoa mafunzo ya kilimo bor cha korosho pamo ja na matumizi sahihi ya viuatilifu vya zao la korosho kwa wakulima na maafi sa ugani
mheshimiwa spika bodi pia itahamasish kilimo cha mashamba makubwa ya pamoja block farming katik maeneo mapya yanayolima korosho ikiwa ni pamoja na itigi iku ngi nguruka kibondo ushetu mlele mpanda vijijini mpwapwa na kongwa kwa leng la kuongeza uzalishaji
bodi pia itaendelea kusaj ili wakul ima wa korosho na kutoa vitambulisho
vilevile kwa kushirikiana na wizara ya fedha na mipango itakami lisha uhakiki na alipo ya awamu ya pili kwa wazalishaji wa miche ya korosho kwa mikoa ya pwan i tanga kilimanjaro songwe iringa na njombe
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi inaendelea kutekele za mk akati ambao moja ya malengo ni kuongeza ubanguaji wa korosho ku toka asilimia na kufikia asilimia ya uzalishaji ifikapo 
katika waka bodi itahamasi sha uanzish waji wa viwanda vid ogovidogo kutoka viwanda hadi kupitia ikund vya ubanguaji wa korosho viwanda vya kati vitan vyenye uwezo wa kubangua tani hadi kwa mwaka na kuanzisha viwanda vipya viwili vyenye uwezo wa kubang ua korosho ghafi tani kw mwaka
mheshimiwa spika bodi itaendelea kuimari sha masoko ya korosho kupitia majukwaa mbalimbali na kusimamia mfumo wa mauzo ya korosho kwa njia ya mtandao
aidha itaongeza wigo wa masoko ma pya ya korosho katika nchi za marekani ulaya chin a uae na nyingine barani afrika
vilevile bodi itahama sisha matumizi ya korosho iliyobanguliwa katika masoko ya ndani
 zao la chai 
mheshimiwa spika katika waka wizara kupitia odi ya chai imelenga ku ongeza uzalishaji wa chai kavu kutoka ani mwaka hadi tani mwaka na kusimamia uongezwaji wa ubora wa majani mabichi ya chai kutoka asilimia mwaka hadi asilimia mwaka 
katika kuongeza uzalishaji bodi ita hamasisha fufuaji wa mashamba makub wa ya hai yaliyotelekezwa katika wilaya za njombe lu shoto bukoba muleba na kilolo
aidha miche ya chai kwa ajili ya wakulima wadogo itazalish wa sambamba na ku imarisha huduma za ugani kwa akulima wadogo wa chai kwa uongeza maafisa ug ani wa tshtda kutoka hadi 
mheshimiwa spika katika ku imari sha soko la zao la chai wizara kupitia bodi itaan zisha mnada chai dsm utakaoendeshwa kwa mfumo wa soko la bidhaa na kutambulika kimataifa
uanzishwa ji wa mnada huo utaitambulisha chai ina yozalishwa nchini kwa mataifa ya nje utaongeza bei ya cha kwa wakulima na kuliongez ea taifa mapato
pia bodi itahuisha kanz idata ya wakulima wa chai ili kufahamu wadau wanaoingia katika kilimo cha chai kw lengo la kuweka mipango en delevu
zao la miwa 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya sukari imepanga kuongeza uzalishaji wa sukari atika viwan da vilivyopo kutoka tani 
 mwaka hadi tani na hivyo kupu nguza ingizwaji wa sukari nchini kutoka tani mwaka hadi tani 
aidha tija kwa wa kulim wadogo itaongezeka kutoka tani kwa hekta mwak hadi ani kwa hekta mwaka 
ongezeko hilo litatokana na uhamasishaji wa matumizi ya teknolojia za kilimo bora na uanzis hwaji wa vi wanda vikubwa vya kati na vidogo
aidha viwan da vy ndani vitahamasishwa ili vianze kuzalisha sukari ya viwandani takriban tani 
zao la pareto 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya pare to imepanga kuongeza uzalishaji wa pareto kutoka tani mwaka hadi tan mwaka kwa kuhamasisha kanuni za kilimo bora
aidha bodi kwa kushirikiana na tari uyole itaendelea kufanya utafiti wa aina za mbegu bora ili kupata ain bora za pareto zita kazotoa kiw ango kikubwa cha mavuno ya kati ya kilo na ubora pyrethrin content kuanzia asilimia 
 had 
ili ku ondoa udanganyifu katika ubora na kumlinda mkulima bodi itaweka mtaalam wa maaba ra katika kiwanda cha pareto mufindi ili kuthibit isha kiwang cha sumu kutoka kwenye maua ya pareto
 mazao ya chakula 
mheshimiwa spika wizara itaendelea kuima risha uzalish aji upatikanaji wa mazao ya chakula yakiwemo mahindi mpunga mtama uwele muhogo viazi ngano mikunde migomba na mazao ya bustani
katika mwaka wizara itasimamia upatikan aji pembejeo na matumizi ya kanuni za kilimo bora
idha katika kujih akikishia usalama wa chakula lishe na kuongeza wigo wa soko na ajira kwa watanzania wizara itatoa eli mu kuhusu matumizi ya teknolojia za kupunguza upotevu na kuongeza thamani ya maz ao kw wadau katika mnyororo wa thamani wa mazao ya cha kula katika almas hauri za kanda za ziwa kati na kaskazini
mheshimiwa spika wizara pi a itasambaza nakala za mkakati wa kitaifa wa ku punguza upotevu wa mazao baada ya kuvuna na nakala za mpango wa utekelezaji katika kand za ziwa kati kaskazini kuendelea ku fanya tathmini ya uzalishaji na upatikanaji wa chakula na kutoa ta arifa ya hali ya chakula nch ini
maeneo mengine pamo ja na utekeleza ji mkakati wa kitaifa wa kuendeleza za la mpunga awamu ya pili nrds ii 
mhes himiw spika mahitaji ya ngano nchini kwa mwaka ni tani na uzalishaji wa ngano kwa mwaka ni tani 
hali hii inap elekea kutege mea uagizaji wa ngano kutoka nje na hivyo kupo teza fedha nyingi za kigeni
katika ku kabiliana na hal hiyo wizar ita endelea kuhamasisha kilimo cha ngano nchini kwa kuwa tafiti zi naonesha kwamb mashamba ya mpunga baada ya kuvunwa yanaweza kulimwa ngano na kuvun ndani ya kipindi cha miezi mitatu
mhes himiwa spika katika kuimarisha zao la shayiri nch ini wizara tawas ilisha mapendekezo kwa wizara ya fedha na mipango ya kupunguza kodi kwa kimea kinachozalishwa na kusind ikwa nchini ili kuong eza uz alishaj wa shayiri na viwanda vinavyosindika shayiri hapa nchini
vilevile wizara itahakikisha kuwa mwekez aji anayemili ki ki nu cha kusindika kimea kilichopo kilimanjaro anakifufua au anapewa mwekezaji mwingine ili kiweze kusind ika kimea kinachozali shwa chini hivyo kuwanufaisha wakulima na kupunguza uag izaji wa shayiri kutoka nje
mazao ya bustani 
mheshi miwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na taha itaendelea kuhamasisha kil imo cha mazao ya bustani kutathmini na kuainish maab ara zit akazofanyiwa maboresho ili ziweze kupima ubora wa azao ya bustani kwa kukidhi viwango vya kimataifa internationa acc reditation
hatua hii itawezesha mazao ya bustani kushindana katika masoko ya kimataifa kumnufaisha kulima na kuongeza ma pato yatokana yo na mauzo nje ya nchi
mheshimiwa spika wi zara itasimika miundombinu ya kuhifadhi bidhaa za mazao ya bustani atika kiwanja cha ndege cha songwe ili kurahisisha usafirishaji wa mazao hayo kat ika mikoa ya nyanda za juu kusini
aidha wizara itaen delea kushirikiana na sekta binafsi kutangaza mazao bustani ikiwa ni pamoja na maonesho ya kimataifa na kampeni maalum za kutangaza bidhaa za tanzania
vilevile wizara itahamasisha uanzishwaji wa us hirika katika mazao ya bustani ili kurahisisha utoaji wa hudu ma ikiwemo ugani pembejeo mitaji teknolojia bora za kupunguza upotevu baada ya kuvuna na kuwaungan isha wakulima na asoko
 kuimarisha vituo vya utafiti vyuo vya mafunzo na vituo vya akulima kuimarisha vituo ya utafiti 
mheshimiw spika katika mwaka wizara itakarabati ofisi na kuvipatia vifaa muhimu vituo vitano vya utafiti vy ukiriguru ilong a kihinga selian na tumbi itaboresha miundombinu ya mashamba ya uzalish aji wa mbegu kwa ajili ya kuzalisha mbegu bora kw vituo vya longa uyole ukiriguru selian na kihinga itabores ha miundombinu ya umwagiliaji ya vituo vya utafiti vya ilonga nalie ndele ukiriguru na miundombinu ya uhifadhi wa mbegu katika vituo vya uyol e ilonga na seliani itajen ga kituo cha tari kih inga igoma wa ajili ya utafiti na kuendeleza zao la mich ikichi ikiwa ni pamoja na kujenga miundombinu ya utafiti na uzalishaji wa iche na vitendea kazi kwa kununua matreka saba na zana zake itajenga maka makuu ya tari katika kiwan ja chake cha chamwino dodom a itawajengea uwezo watafiti kwa kuwapa mafunzo ya muda mr efu ambapo watafiti watano wataanza masomo kat ika shahada ya kwanza shahada ya uzamili na watano shahada ya uzamivu
mheshimiwa spika tari itafanya utafiti na kugundua teknoloji tano za usindikaji wa mazao ya korosho muhogo viaz vitam na zabibu itanunua na kusimika mashine ya kufan yia utafiti usi ndikaji wa korosho yenye uwezo wa kusindika tani za korosho kwa mwak katika kituo cha tari nali endele na itaandaa izania ya maz ao ya mpunga mahindi na alizeti ili kutoa ma pendeke zo kwa wakulima juu ya gharama na faida inayopatik ana katika ku tumia teknolojia ukilinganisha na kilimo cha mazoea
vyuo na vituo vya mafunzo kwa wakulima 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itadahili wanafunzi ngazi ya astashaha da na tashahada katika vyuo vya mafunzo ya kilimo itaendelea na karab ati wa miundombinu chakavu ya vyuo vya mati ukiriguru ilonga mlingano aruku tumbi igurusi mtwar a horti tengeru na atc itanunua vifaa vya umwagiliaji irrigation pump electrical solar panel and main delivery line na kuweka mifu mo ya teknolo jia hizo kwa ajili ya shamba la mafunzo ya teknolojia za umwagiliaji mati iguru si itawezesha mafunzo kwa watumishi ngazi ya shahad ya uz amili na watumishi saba ngazi ya shahada ya kwan za katika vyuo vikuu vya hapa nchini
mheshimiwa spika wizar tawezesha mafunzo ya muda mfupi kwa wakufunzi kuhusu mbinu za kufundishia ili kuwajengea wakufunzi umahiri wa kufundisha wa ufa nisi za idi itahuisha mitaala miwili iliyopitwa na waka ti ili iweze kuendana na mabadiliko ya sayansi na teknolojia itawezesha upimaji wa ardhi ya vyuo vya mafunzo ya kilimo viwili na kuvip atia atimiliki
wizara kwa kushirikiana na sagco na abia wa zao la viazi mviringo itazalisha tani za begu bora za viazi mviringo na ku toa mafunzo ya mbin bora za uzalishaji wa zao hilo kwa wakulima 
aidha aina mpya zipatazo za mbegu ora zitathibitishwa
 kuimarisha huduma za upi maji matab aka na ubora wa udongo 
mheshimiwa spika katika mw aka wizara itahakiki na kuandaa ramani za udongo za kiiko lojia katika mashamba ya uwekezaji na wakulima wadogo katika mikoa nane ya morogoro singida katavi kigoma lindi ru kwa abora mtwara na kuimarisha kanzidata ya ardhi ya kilimo itafanya utafiti ili kugundua teknolojia tano za rutuba ya udon go na hifadhi ya ardhi na kuzisambaza kwa wakulima ikiwa ni pamoja na kuto mapendekezo ya matumizi ya aina mbili za mbolea ocp fertili zer hifadhi ya udongo na maji na teknolojia tatu za viwango vya matumizi ya mbolea itapima sa mpuli udo ngo kutoka katika maeneo mbalimbali ili kubaini na kupendekeza viwango vya matumizi ya mbolea katika aeneo husika na itaboresha ramani za udongo zilizopo zina zoonesha virutubishi vya carbon na ph kwa lengo la kuongeza taarifa za virutu bisho vingine na kusambaza katika wilaya zote za tanzania
ramani hizo zitasaidia kutoa mape ndekezo ya matumizi ya aina na viwango vya mbolea
 kuim arisha masuala mtambuka katika kilimo usimam izi wa rasilimali watu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizar ime panga kuajiri watumishi wapya kupandisha vyeo watumishi na kutoa mafunzo kwa watumishi 
ushiriki wa vijana katika ilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na wadau itafuatilia utekelezaji wa maazimio ya ma kongamano saba ya vijana yaliyofanyika mwaka itaanza mapitio ya mkakati wa vijana kushiriki katika kilimo kwa kuz ingati masua la yaliyoibuliwa katika makongamano na itashirikian na sugeco kutafuta wafadhili wataka owezesha kuw apeleka vijana nchini marekani na israel kwa ajili ya kuongeza ujuzi zaidi
aidha vi jana watapata mafunzo ya kilimo biashara na jasiliamali atika kituo cha mkongo wilayani rufiji
lishe 
mhesh imiwa spika katika mwaka wizara itashirikiana na wa dau kuendelea kutekeleza mpango jumuishi wa lishe na kukamilisha mkakati wa kut ekeleza lishe katika sekta kilimo
mkakati huu utawe zesha ekta kupunguza tatizo la utapiamlo na kuchang ia kati ka kufikia malengo ya lishe nchini kikanda na ki mataifa ambayo ni pamoja na udumavu kutoka asilimia mwaka hadi asilimia mwaka na itaendelea kuhamasisha uzalishaji na kuhimiz matu mizi ya mazao yaliyoongezewa virutubisho yakiwemo ma harage lishe mahindi lishe na viazi lishe ili kuimarish hali ya lish katika mikoa ya ruvuma kagera mbeya songwe njombe dodoma morogoro mtwa ra rukwa na tanga ambayo imebainika kuwa na chan gamoto ya lis he
jinsi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na wadau wa jinsia itaendelea kuhusi sha masuala ya jinsia katika shughuli za ilimo ambapo jitihada zitawekwa zaidi katika kuhakikisha bajeti ipango mikakati na miradi ya kuen deleza kilimo inazingatia na kuakisi usawa wa kijinsia
mazingira 
mheshimiwa spika wizara itaende lea kukabiliana na mabadiliko ya tabia nchi na kupunguza athari za mazingira zinazotokana na shughuli za kilimo
katika mwa ka wizara itahim iza matumizi ya zana za kilimo hifadhi kwa kuhamasis ha was ambazaji na wabunifu wa teknolojia hizo kubuni kutengeneza na kusambaza kwa wakulima ili kupunguza athari za mabadiliko ya tabia nchi
aidha wizara itaendelea kusambaza mwongozo wa kilimo kin achohi mili ma badiliko ya tabianchi kwa wataalamu kwa ngazi ya wi laya katika halmashauri za wilaya 
vilevile itawajengea wezo wakulima kuhusu mbinu bora za kilimo kinachohifadhi mazingira na kuwasaidia uandaa mipango ya usimamizi wa mazingira na jamii katik vijiji vinavyozunguka ziwa manyara
vvu na uki mwi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na wadau wa afya itaendelea kutoa elimu kuhusu vvu na ukimwi kwa wafanyakazi wa wizara ili kupunguza na kuz uia maambukizi mapya kwa wa tumishi wa wizara
vilevile wizara itaendelea kuwah udumia watumishi walioathirika na kuhamasisha watumis hi kupima afya zao ili kujua hali zao
aidha wizara itaendelea kutoa elimu kwa watumishi kuhusu ugonjwa wa covid na namn bora ya kujikinga ugon jwa huo
shukrani 
mheshimiwa spika kabla sijama liza otuba yangu naomba nitoe shukrani za dhati kwa taasisi makundi na wadau mbalimbali tunaoshirikiana katika kuendeleza kilimo cha tanzania
kwa nza ninawashukuru kwa dhati wakurugenzi wa idar na wakuu wa vitengo taasisi na asasi zilizo chini ya wizara watumishi wote wa wizara na wadau wa sekta ya kilimo kwa juhud i ushirikiano na ushauri uliowezesha kutekelezwa kwa ajukumu ya wizara kwa mwa ka pamoja na kuand aa hotuba hii
ni mat arajio yangu kwamba nitaendelea kupata ushirikiano wao ka tika waka 
mheshimiwa spika naomba nitum ie fursa hii kuzishukuru nchi na mashirika mbalimbali ya kimataifa ambayo yamesaidia wizara kati ka juhudi za kuendeleza kili mo
nachukua fursa hi kuta ja baad hi yao kama ifuatavyo serikali za japan mar ekani uingereza ireland malaysia china indonesia korea ya kusin i india misri israel ubelgiji ujerumani finland norway brazil uholanzi vietnam canada na poland
ninayashukuru pia ma shirik na ta asisi za kimataifa zifuatazo benki ya dunia benki ya maendeleo ya afrika au ifad dfid undp fao jica eu enabel giz unicef wfp cimmyt icrisat asareca usaid koica icraf iita ir ri ilri na cabi
nyingine eac sadc avrdc gra kilimo rust cip ciat pabra unep warda shirika kudh ibiti nzige wa jangwani dlco ea na helvetas
wadau wengine shirika la kudhibiti nzige wekundu irlco csa bill and melinda gates foundat ion gatsby trust rockfelle foundation clinton found ation aga khan foundation unilever kampuni za taha fres limited africado na rugwe avocado company na asasi zisizo za kiserikali nyingi ambazo hatuwezi kuzitaja zote hapa
mheshimiwa spika natoa shukrani za wakulima wote chi nzima kwa kazi kubwa wanazofan ya kuendeleza kilimo nchini
ni wazi kuwa mafanikio haya makubwa ya kilimo yanatokana na jududi na ushirikiano mku bwa na serikali
kipeke nirudie kuwashukuru wananchi wa jimbo langu la vwawa kwa namna wanavyoniunga mkono kunipa ushirikiano
aidha napen da kuwahimiza kufanya kazi kwa bidii ili kupa ta maf anikio katika maisha yao
naomba wote watumbue kuwa kilimo ni aisha uchumi biashara viwanda na ajira
maombi ya fedha kwa mwaka 
 makusanyo ya maduhuli 
mheshimiwa spika katik mwaka wizara inatarajia kukusanya shilingi kutokana na ada za ukaguzi wa mazao yanayouzwa nje ya nchi au kuingizwa nchini uuzaji wa nyaraka za zabuni ukodishaji wa mitambo ya tume ya umwagiliaji
kati ya fedha hizo shili ngi zitakusanywa katika fungu na shilingi zitakusanywa kwenye fungu na
 fedha kwa mafungu ote na 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo inaliomba bunge lako tukufu liidhinishe jumla ya shilin gi kupitia fungu fungu na fungu kam ifuatavyo 
 fedha kwa fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara inaomba ku idhinishiwa jumla ya shilingi kupitia fungu kwa ajili ya matumizi ya kawa ida na maende leo
kati ya fedha hizo shilingi ni wa ajili ya kutekeleza miradi ya mae ndeleo ambapo shil ingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
aidha shilingi ni kwa ajili ya matumi zi ya kawaida ambapo shilingi ni kwa ajili ya misha hara na shilingi ni kwa ajili ya matumi zi mengin eyo
 fedha kwa fungu 
mheshimiwa spika jumla ya shilingi zinaombwa
kati ya fedha hiz o shilingi ni kwa ajili ya kutekeleza miradi ya maendeleo amba po shi lingi ni fedha za ndan na shilingi ni fedha za nje
aidha kati ya fedha zinazoombwa shilingi ni kw ajili ya matumizi ya kawaid ambapo shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya watumishi wa tume na sh ilingi ni kwa ajili ya atumizi mengineyo
 fedha kwa fungu 
mheshimiwa spika jumla ya shilingi zinaombwa kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi ni kwa ajili ya mishahara na shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengineyo
mheshimiwa spika hotuba hi pia inapatikana katika tovuti ya wizara 
hitimisho 
mheshi miwa spika naomb kutoa hoja 
viambatisho kiambatisho na
 kiasi cha mahindi kinachoendelea kuu zwa katika halmashauri mbalimbali chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 uzali shaji mazao ya bustani tani zao badiliko asilimia matund 
 mboga 
 maua 
 viungo 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo kiambat isho na
 viwanda vya kusin dika matunda na mbogamboga na mkoa kilipo wilaya jina la kiwanda ajira dar es salaam ilala bhakresa fo od product juice kagera karagwe matunda mema ltd kagera muleba mali ju ice kilimanjar rombo bellaview fresh fruits processing ind ltd morogoro morogoro brossis ltd njombe njombe mariet natural foods iringa iringa dabaga vegeta ble an fruit canning co
ltd tanga tanga mjini akills bonn pwani chalinze sayona fruit ltd pwani bagamoyo elev en agri co
ltd chanzo wizara ya viwanda na biashara kiambatisho na
 a upatikanaji wa mbegu bora simu wa ha di mach i aina ya zao uzalishaji tani bakaa tani uagizaji toka nje tani jumla mahin di 
 mpunga 
 mtama 
 alizeti 
 maharage 
 soya 
 ufuta 
 mbogamb oga 
 karanga 
 aina ya zao uzalishaji tani bakaa tani uagizaji toka nje tani jumla pamba 
 ngano 
 tumbaku 
 malisho 
 pingili za muhogo cuttings cuttings viazi mviringo 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo haikujumuishwa
kiambatisho na b uzalishaji wa mi che bo ra ya azao zao mwaka jumla chai kahawa korosho michikichi jumla chanzo wizara ya kilimo kiamb atisho na
 aina mpya za mbegu bora zilizoidhinishwa mwaka na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa kampuni ya syngenta mahindi sy inastawi ukanda wa ch ini na wa kati mita kutoka usawa wa bahari inatoa mavuno ya wastan wa ani 
 kwa hekta inakomaa kwa siku hadi na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa na ina ukinz ani dhidi ya doajani grey leaf spot
kampuni ya east african seed mahin di eas inastawi kat ika ukanda wa chini na wa ati mita hadi kutoka usawa wa bahari inato mavu no kati ya tani ha di kwa hekta inakomaa kwa siku na ina ukinzani dhidi ya doajani grey leaf spot
mahindi eash inastawi uka nda wa kati mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku inatoa mavuno ya tani 
 kw hekta ina shina mara na ina ukinzani dhidi ya doajani grey leaf spot
kampuni ya east african seed mahindi eash inastawi ukanda wa kati mita utoka usawa wa bahar i inakomaa kwa siku inatoa mavuno ya tani 
 kwa na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa hekta ina shina imara na ina ukinzani dhidi ya doajani gls grey leaf spot
alizeti ancila inastawi ukanda wa chini na wa juu mita kutoka usawa wa baha ri inakomaa kwa siku inatoa mavuno kati ya tani 
 hadi 
 kwa hekta na inatoa kiwango cha mafuta 
monosaturated fatty alizeti solea do inastawi ukanda wa chini na wa juu mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta na inatoa kiwango cha mafuta 
monosaturat ed fatty alizeti michel inastawi ukanda wa chini na wa juu mita kutoka usawa wa bahari na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa inakomaa kwa siku inatoa mavuno kati ya tani 
 hadi 
 kwa hekta na inatoa kiwang cha afuta 
monosaturated faty kampuni ya east african seed alizeti archeo inastawi ukanda wa chini na wa juu mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku inatoa mavuno ya wasta ni wa tani 
 kwa hekta inatoa kiwang cha mafuta 
monosaturated fatty 
silverlands ndolela ltd alizeti supersun inast awi ukanda wa chini na wa kati mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hadi inatoa mavuno kati ya tani hadi kwa hek ta inatoa kiw ango cha mafu ta 
 ina ukinzani dhidi ya ubwiriunga powdery mildew na head rot na na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa inahimili ukame
alizeti supersun inastawi ukanda wa chini na wa kati mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hadi inatoa mav uno kati ya ani hadi kwa hekta inatoa kiwango cha mafuta 
 ina ukinzani dhidi ya bwiriunga powdery mildew na head rot na inahimili ukame
advanta seed company alizeti aguara inastawi ukanda wa ch ini na wa kati mita kutoka usawa bahar i inakomaa kwa kati ya siku hadi inatoa mavu no ya tani 
 kwa hekta inatoa kiwango cha mafuta 
 na ina uk inzani dhidi ya ubwiriunga powdery mildew na head rot
kampuni ya zambia seed company mahindi zms inast awi uk anda wa chini na wa kati mita kutoka na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa ltd usawa wa ahari inakomaa kwa siku inatoa mavuno kati ya tani adi kwa hekta na ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa milia ya mahindi bakajani leaf blight na kuoza kwa gunzi cob rot
mahind zms inastawi ukanda wa kati mita utoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku inatoa mavuno kati ya tani hadi kwa hekta na ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa milia ya ma hindi bakajani leaf blight na kuoza kwa gun zi cob rot
mahindi zms inastawi ukanda wa kati na juu mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku inatoa mavuno kati ya tani hadi kwa hekta na ina ukinzani dhid na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa ya ugonjwa wa milia ya ahindi bakaja ni leaf blight na kuoza kwa gunzi cob rot
kampuni ya zambia seed company ltd mahindi zms inastawi ukanda wa kati na wa juu mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku inatoa mavuno kati ya tani had kwa hekta na ina ukin zani dhidi ya doajani gls ugonjwa wa milia ya mahin di maize streak bakajan leaf blight na kuoza kwa gunzi cob rot
taasisi ya utafiti wa kilimo tari mahindi uh inastawi ukanda wa kati na wa juu mita kuto ka usawa wa ahari inakomaa kwa siku hadi inatoa mavun kati ya tani hadi kwa hekta na ina ukinzani dhidi aidi ia ya mahindi maize streak turcicum blight na ear rot
mahindi uh st inast awi ukanda na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa wa kati na wa uu mita kut oka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hado inatoa mavuno kati ya ta ni hadi kwa hekta na ina ukinzani dhi di ya doajani gls milia ya mahindi maize streak na turcicum blight
taasisi ya utafiti wa kilimo tari mpung tari ric inastawi ukanda wa chini na wa kati mita kuto ka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hadi inatoa avuno kati ya tani 
 hadi 
 kwa hekta ina ukinzani dhidi ya bacterial leaf blight blb na blast ina harufu nzuri na ina pikika vizuri ina aidi nzuri good grain quality translucen t lon bold slender grain s na ina shina imara
 na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa taasisi ya utafiti wa kilimo tari mpunga tari ric inastawi ukanda wa chini mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hadi inatoa mavuno kati ya tani 
 hadi 
 kwa hekta ina ukinzani dhidi ya bacterial leaf blight blb na blast inahimili ukame na ina shina imara
taasisi ya utafiti wa kilimo tari ulezi tari fm inastawi ukanda wa chini mit kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku inatoa mav uno kati ya tani 
 kwa hekta na ina ukinzani dhidi ya blast
taasisi ya utafiti wa kilimo tari muhogo tari cass inastawi ukanda wa chi ni na wa kati mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kati ya siku hadi inatoa mavuno tani 
 kwa hekta na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa ina uhimilivu dhidi ya ugonjwa wa michirizi kahawia na batobato ina kiasi cha unga mwingi na ina ukinzani dhidi ya michirizi kahawia kwenye mizizi
taasisi ya utafiti wa kilim tari muhogo tari cass inastawi ukanda wa chini wa kati mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kati ya siku hadi inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina uhimilivu dhidi ya ugonjwa wa michirizi kahaw ia na batobato ina kiasi ha unga mwingi na ina ukinzani dhidi ya michirizi kahawia wenye mizizi
muhogo tari cass inastawi ukanda wa chini na wa kati mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kati ya siku hadi na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina uhimi livu dhidi ya ugonjwa wa michirizi kahawia na batobato ina kiasi cha unga mwing i na ina ukinzani dhidi ya michirizi kahaw ia kwenye mizizi
muhogo tari cass inastawi ukanda wa chini na wa kati mita kutoka usawa bahari inakomaa kati ya siku hadi inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina uhimilivu dhidi ya ugonjwa wa michirizi kahawia na batobato ina kiasi cha unga mwingi na ina ukinzani dhidi ya michirizi kahawia kwenye mizizi
muhogo tari cass inastawi ukand wa hini na wa kati mita kutoka usawa wa bahari na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa inakomaa kati ya siku had inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina uhimilivu dhidi ya ugonjwa wa michirizi kahawia na batobato ina kiasi cha unga mwingi na ina ukinz ani dhidi ya ichiri zi kaha wia kwenye mizizi
muhogo kiroba inastawi ukanda wa chini na wa kati mita kutoka usawa wa bahari inako maa kati ya siku hadi inatoa mavuno ya tani kwa hekta ina uhimilivu dhidi ya ugonjwa wa michi rizi kahawia batobato ina kiasi cha unga mwingi na ina ukinzani dhidi ya mic hirizi kahawia kwenye mizizi
muhogo kizimbani inastawi ukanda wa chini na wa na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa kati mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kati ya siku hadi inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina uhimilivu dhidi ya ugonjwa wa michirizi kahawi na batobato ina kiasi ha unga mwingi na ina ukinzani dhidi ya mi chirizi kahawia kwenye mizizi
muhogo mkumba inastawi ukanda wa chini na wa kati mita utoka usawa wa bahar i inakomaa kati ya siku hadi inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina uhimi livu dhidi ya ugonjwa wa michirizi kahawia na batobato ina kiasi cha unga mwingi na ina ukinzani dhidi ya michirizi kahaw ia kwenye na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa mizizi
muhog mkuranga inastawi ukanda wa chini na wa kati mita kutoka usawa wa ba hari inakomaa kati ya siku hadi inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina uhimilivu dhidi ya ugonjwa wa michirizi kahawia na batobat o ina kiasi cha unga mwin gi na ina uki nzani dhidi ya michirizi kahawia kwenye mizizi
taasisi ya utafiti wa kilimo tari alizeti tari na ni mbegu ya opv ambayo ina stawi ukanda wa chini na wa kati mita kutoka usawa wa bahari inako maa kwa siku inatoa avuno kati ya tani hadi 
 kwa hekta inatoa kiwango cha mafuta 
 ina uki nzani dhidi ya magonjwa ya majani foliar na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa diseases kutu ya majani leaf rust na rugose mosaic virus diseases na ina ukinzani dhidi ya ubwiri ung powdery mildew
tari il ni begu opv ambayo inastawi ukanda wa chini na wa kati mita utoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku inatoa mavuno kati ya tani hadi 
 kwa hekta inatoa kiwango cha mafuta 
 ina ukinzani hidi ya magonjwa ya majani foliar disea ses kutu ya majani leaf rust na rugose mosaic virus diseases na ina ukinzani dhidi ya ub wiri unga powdery mildew
taasisi ya utafiti wa kilimo tari viazi vitamu tari sp inastawi ukanda wa chini na wa juu mita kutoka usawa wa baha ri inakomaa kwa siku inatoa mavuno ya na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa tani 
 kwa hekta ina kiasi cha unga mwingi ina beta carotene vitamin a na ina uki nzani dhidi ya fukuzi weevils na sweet potato virus disease
taasisi ya utafiti wa kilimo tari viazi vitamu tari sp inastawi ukanda wa chini na wa juu mita kutoka usaw wa ahari inakomaa kw siku inatoa mavuno ya tani 
 kw hekta ina kiasi cha unga mwingi ina beta carotene vitamin na ina ukinzan dhidi ya fukuzi weevils na sweet pot ato virus dis ease
viazi vitamu tari sp inastawi ukanda wa chin na juu mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina kiasi cha na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa unga mwingi ina beta carotene vitamin a na ina ukinzan dhid ya fu kuzi weevil s na sweet potato virus disease
viazi vitam tari sp inastawi kanda wa chini na wa juu mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina kiasi cha unga mwingi ina beta carotene vitamin na ina ukinzani dhidi ya fukuzi weevils na sweet potato virus disea se
taasisi ya utafiti wa kilimo tari viazi vitamu tari sp inastawi ukanda wa chini na wa juu mita kutok usawa wa bahari inakom aa kwa siku inatoa avuno ya tani 
 kwa hekta ina kiasi cha unga mwing i ina beta carotene vitam in a na na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa ina ukinzani dhidi ya fukuzi weevils na sweet potato virus disease
viazi vitamu tari sp inastawi ukanda wa chini na wa juu mita kutoka usawa wa bah ari inakomaa kwa siku inatoa mavuno ya tani 
 kw hekta ina kiasi ch unga mwingi ina beta carotene vitamin a na ina ukinzani dhidi ya fukuzi weevils na sweet potato virus disease
kampuni ya quton seeds pvt
tanzania limited pamba mahyco inastawi ukanda wa chini na wa kati mita kutoka usawa wa ahari inakomaa kwa siku hadi inatoa mavuno kati ya tani 
 kwa hekta inatoa mbegu nyingi inatoa matunda makubwa hutoa majani yenye nywele na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa ambazo huzuia wadudu wanaonyonya matunda sucking insects na ina aidi silimi ya pamba nyuzi aada ya kuchambuliwa ginning out turn got
kampuni ya quton seeds pvt tanzania limited pamba mahyco inastaw ukanda wa chini na wa kati mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hadi inatoa avuno kati ya tani 
kwa hekta inatoa mbegu nyingi inatoa atunda makubwa hutoa majani yenye nywele ambazo huzuia wadudu wanaonyonya matun da sucking insects na ina aidi asili mia ya pam ba nyuzi baada ya kuchambuliwa ginning out turn got
pamba mahyco inastawi ukanda na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa wa chini na wa kati mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hadi inatoa ma vuno ya wastani wa 
 kwa hekta inatoa mbegu nyingi inatoa matunda makubwa hutoa majani yenye nywele ambazo uzuia wadudu wanaonyo nya matunda sucking insects na ina asil imia ya pamba nyuzi baada ya kuchambuliwa ginning out turn got
chanz o wizara ya kilimo kiambatisho na
 a upati kanaji wa mbolea msimu wa hadi 
 chanzo tfra kiambatisho na
 b mahitaji ya mbolea katika msimu wa hadi machi aina ya mb olea bakaa ya msimu uzalish aji wa mbolea kiasi kilichoa gizwa upatika naji mbolea iliyosafir ishwa nje ya nchi mbolea iliyouz wa nchini kiasi cha mbolea kilichopo mahitaji ya mbolea urea other dap npk sa can mop minjingu mbolea nyingine lime dolom ite gypsu jumla chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 idadi ya matrekta nchini katika kipindi cha wauza ji wa matrekta aina ya trekta jumla ya matrek ta yaliyoku wepo idadi ya matrekta kwa mwaka jumla jumla ya mtrekt yaliyopo suma jkt makubwa ndc makubwa sekta binafsi makubwa jumla ndogo sekta binafsi madogo chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 mikopo iliyotolewa hadi ma chi na
aina ya mkop utekelezaji lengo halisi thamani 
mitambo ya mashambani matrekta makubwa zana za kuvunia pembejeo za kilimo mifugo na samaki
 ukarabat miundo mbinu ya kilimo mifugo na uvuvi fedha za kuendeshea shugh uli za shamba jumla chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 malipo na madeni ya wakulima wa korosho ms imu mkoa kiasi cha korosho tani thamani tshs malipo t shs deni tshs mtwara 
 lindi 
 ruvuma 
 pwani dsm 
 tanga 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 ugunduzi mbegu kwa kipindi cha miaka mitano na
zao aina ya mbegu muhog tari cass tari cass tari cass tari cass tari cass kiroba mkumba kizimbani mkuranga sunflower rari na tari ilo maize tari tari zh st rice tari ric tari ric pearl mil let tari fm sweet potatoes tari sp tari sp tari sp tari sp tari sp tari sp maize we we we we eas amh amh sy sy na
zao aina ya mbegu soya sc semek sc sign al sc saxon tobacco trd maize th sc dk beans selian selian selian selian selian selian uyole uyol rice arize gold grou ndnuts naliend ele tanzanut mtwaranut cowpeas nalbam nalbam cotton uk uk tobacco ult pvh pvh pvh cc maize sy sy sy agrise ed h agriseed h na
zao aina ya mbegu mamsh mamsh meru vah meru vah th th round potatoes jell rumba sagita korosho tdc tdc tdc tdc tdc tdc tdc tdc tdc tdc tdc tdc tdc tdc tdc tdc beans uyole nyeupe uyole sweet potatoes ukirigur ukirig ur kabode maize selian h we we na
zao aina ya mbegu we wema we we t t nata h nata krishna hybrid krishna hybrid meru lishe meru lishe if if mpunga ch sato ch sato sunflower nsfh nsfh aguara hysun groundnuts nachi kuchele narinut tea trit trit trit trit chanzo wizara ya kilimo kiamba tisho na
 wanafunzi waliohitimu vyuo vya kilimo vya serikali na binafsi vyuo vya kilimo vya serikali vyuo vya kilimo binafsi mwaka astashahad stashahad juml astasha had stashah ad juml juml chanzo wizara ya ilimo kiambatisho na idadi ya magh ala vihen ge vil ivyojengwa mkoa wilaya vihenge uwezo ghala uwezo iringa iringa dc cpb iringa iringa dc cowabama mufindi cowabama juma ruvuma songea dc cow abama songea mc nfra juma mbeya mbeya dc cowabama juma songwe mbozi c cowabama momba dc cowabama mboz dc nfra juma njombe njombe cowabama makambako nfra juma mkoa wilaya vihenge uwezo ghala uwezo katavi kalambo cowabama juma rukwa sumbawang dc nfra mpanda dc nfra juma shinyanga shinyanga mc nfra juma dodoma dodoma mc nfra juma manyara babati tc juma morogoro kilosa dc erpp kilosa dc ripoma kilombero dc erpp mvomero dc erpp juma jumla kuu chanzo wizara kilimo kiambatisho na
 akib ya hakula hadi aprili wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula muhtasari wa akiba ya chakula kwa misimu ya ununuzi akiba ya chakula hadi kanda jumla arusha 
 dodoma 
 kipawa 
 makambako 
 shinyanga 
 songea 
 sumbaw ang 
 on transit jumla kuu 
 chanzo wizara ya kil imo kiambatisho na
 ukubwa wa eneo linalom wagil iwa mkoa idadi ya skimu eneo lote la skimu eneo lililo sanifiwa eneo lililo endele zwa eneo linalom wagiliw kwa asili eneo linalolimwa kagera mwanza mara geita morogo ro 
 pwani dar es salaam mtwara lindi ruvuma katavi kigoma rukwa njom be iringa songwe mbeya singida dodoma mkoa idadi ya skimu eneo lote la skimu eneo lililo sanifiwa eneo lililo endele zwa eneo linalom wagiliw kwa asili eneo linalolimwa many ara tabora simiyu shinyan ga tang arush kilimanj aro jumla kuu chan zo wizara ya kilimo kiambatisho na
 miradi ya umwagiliaji iliyotekelezwa inayosubiri kuzinduliwa na
mkoa wilaya jina la skimu programu mradi chanzo cha fedha gharama ya mkataba tz s eneo umwagil iaji potentia ha eneo lililoend elezwa linalom wagiliwa ha simiyu bariadi mwasubuy ssidp ii tabora igunga mwamapul ssidp tabora nzega budushi facf tabora nzega lusu batch ii ssidp tabora uyui shitage ssidp tabora sikonge ulyanyama tancaid tabora urambo ussoke mlimani batch ii ssidp dodoma chamwi no chibo li goodneighbor international dodoma kongwa tubugwej uu tanzania japan food counter part dodoma kondoa kidoka ssidp singida itigi itagata ssidp ii manyara simanjir dc ngage ssidp manyara simanjir dc lemkuna ssidp manyara mbulu mangisa ssidp manyara mbulu dong obesh nirc ruvuma madaba dc hanganga dinda ssidp iii ruvuma songea mc nakahuga ssidp iii ruvuma namtum bo dc amani ssidp iii ruvuma namtu bo dc msanjesi ssidp iii lindi ruangw nanganga ssidp ii iii na
mkoa wilaya jina la skimu programu mradi chanzo cha fedha gharama ya mkataba tz s eneo umwagil iaji potentia ha eneo lililoend elezwa linalom wagiliwa ha lindi liwale mtawango ssidp ii lindi ngongowel ssidp iii kagera muleb buhan gaza didf ssidp morogor mvomer dakawa feed the future morogor morogor rural tulokongw ssidp pwani bagamo yo bidp phrd tanga korogw tc mahenge ssidp batch kilimanj aro moshi mawalla ssidp batch kilimanj aro mwanga kivulini ssidp batch kilima nj aro hai kikafuchin ssidp batch kilimanj aro siha dc kishisha ssidp batch kilimanj aro mwanga kileo ssidp batch kilimanj aro moshi soko ssidp batch kilimanj aro mosh dc mchomba facf kilimanj aro same myamb facf arusha meru mapama ssidp batch arusha arumeru lekit atu phrd njombe njombe itipingi irrigation scheme ssidp songwe momba namin g on g o ssidp mbeya busokel katelantab ssidp batch mbeya busokel mbaka ssidp ba tch mbeya mbarali mwendamt itu irrigation scheme ssidp batch mbey mbarali uturo irrigat ion scheme ssidp batch mbeya mbeya mshewe ssidp batch iringa iringa dc igingilanyi ssidp iringa isaka ssidp facf iringa mkombilen ga irrigation scheme ssidp ii iringa mlambalas irrigation scheme ssidp ii na
mkoa wilaya jina la skimu programu mradi chanzo cha fedha gharama ya mkataba tz s eneo umwagil iaji potentia ha eneo lililoend elezwa linalom wagiliwa ha iringa improveme nt and expansion of mafuruto irrigation scheme fact katavi mpanda mc mwamkulu kakese ssidp kigoma kasulu dc rungwemp ya didf ssidp kigoma titye undp dadps nidf didf li c ssidp kigoma kakonko gwanump facf nil kigoma ruhwiti didf nidf ssidp kigoma uvinza kashagulu ssidp kigoma mgambazi facf lic kiambatisho na
 usajili wa wakulima hadi machi na
jina la bodi lengo kusajili wakulima waliosajiliwa asilimia korosho 
 kahawa 
 pareto 
 mkon ge 
 sukari 
 chai 
 tumbaku 
 pamba 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilmo 
 kiam batisho na
 usambazaji wa mbegu bora za korosho ha di machi na
mkoa mbegu zilizosambazwa kilo 
mtwara 
lindi 
pwani 
tanga 
dodoma 
singida 
iringa 
katavi 
kigoma 
mbeya 
morogoro 
songwe 
mwanza 
tabora 
ruvuma 
njombe 
arush 
geita 
kagera 
manyara 
zambia 
zanzibar jumla kuu chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 uzalishaji wa miche ya kahawa hadi machi kituo malengo uzalishaji lyamungu ugano mbimba maruku mwayaya sirari jumla chanzo wizar ya kilimo kiam batisho na
 mahitaj na patika naji na usambazaji wa pembejeo kwa zao la tumbak kwa mwaka kiambatisho na
 mahitaji na upatikanaji na usambazaj wa pembejeo kwa zao la tumbaku kwa mwaka mkoa wa kitumbaku ha kisiwa maelezo mbolea tani madawa vifungashio npk can yamaotea lts ha bamidas g ha bamethrine mlundalunda ml bottle hessian cloth bales twine mifuko ha 
 mifuko ha new metres ha used metres ha cotton 
 kgs psc kg ha jute kgs ha urambo mahitaji mapokezi usambazaji kaliua mahitaji mapokezi usambazaji kahama mahitaji mapokezi usambazaji tabo ra mahitaji mapokezi usambazaji mpanda mahitaji mapokezi usambazaji sikonge mahitaji mapokezi usambazaji iringa mahitaji mapokezi usambazaji chuny mahitaji mapokezi usambazaji kigoma mahitaji 
 mapokezi usambazaji songea mahitaji mapokezi usambazaji jumla mahitaji mapokezi usambazaji chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 uzalishaji wa mbegu za mafuta tani zao badiliko asilimia alizeti 
 karanga 
 ufuta 
 mawese 
 soya 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 mikopo it akayoto lewa mwaka na aina ya mkopo malengo thaman tshs 
mitambo ya mashambani matrekta makubwa zana za kuvunia n
k 
pembejeo za kilimo mifugo na samaki
matrekta ya mikono 
ukarab ati 
miundo mbinu ya kilimo mif ugo na uvuvi 
fedha za kuendeshea shughul za shamba 
kununua ardhi kwa ajili ya kilimo mifugo na ufugaji wa samaki zana unganishi zana za kus indika na vifungas hio vya mazao ya kilimo mifugo na vuvi 
jumla chanzo wiza ra ya kilimo hotuba ya waziri wa kilimo na ushirika mheshimiwa william kusila mb wakati akiwasilisha bungeni makadirio ya matumizi ya fedha kwa mwaka i
utangulizi 
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja kwamba bunge lako tukufu sasa likae kama kamati ya matumizi ili liweze kujadili na kuidhinisha makadirioya matumizi ya wizara ya kilimo na ushirika kwa kipindi cha mwaka wafedha wa 
mheshimiwa spika kabla ya kutoa maelezo juu ya hali ya kilimo mifugo na maendeleo ya ushirika nchini naomba nitumie nafasi hii kutoa salamuza rambi rambi kwa mheshimiwa rais familia ya marehemu na watanzaniawote kwa kifo cha baba wa taifa mwalimu julius kambarage nyerere kilichotokea tarehe oktoba 
wizara yangu itamkumbuka daimamwalimu kama mpenda amani mtetezi wa wanyonge hasa wakulima nawafugaji wa tanzania na jinsi alivyokuwa karibu nao siku zote za uhaiwake
tunamkumbuka alivyoheshimu shughuli za kilimo katika kuinuahali ya maisha ya wakulima na wafugaji
tunamkumbuka pia kwa kuitishasemina na mikutano mbalimbali na kusisitiza umuhimu wa kilimo katikamaendeleo ya nchi
kampeni aliyoanzisha ya siasa ni kilimo nimfano tosha kuelezea jinsi mwalimu alivyokipa umuhimu kilimo
wizarayangu itaendeleza jitihada za mwalimu j
nyerere katika kuendelezakilimo na ufugaji nchini
mwenyezi mungu aiweke roho ya mwalimunyerere mahali pema peponi
mheshimiwa spika katika kipindi cha taifa pia liliwapoteza wabunge wafuatao marehemu stanley kinuno aliyekuwa mbunge wanyang hwale marehemu salum ngajulage aliyekuwa mbunge wa liwalena marehemu kanali yusuf ramia aliyekuwa mbunge wa bagamoyo
kwa niaba ya wizara yangu na mimi mwenyewe natoa pole kwa familiaza marehemu na mwenyezi mungu aziweke roho zao mahali pema peponi amina
mheshimiwa spika naomba nitumie nafasi hii kumshukuru na kumpongeza mheshimiwa rais benjamin william mkapa kwa jitihada zake za kuinuahali ya kilimo nchini
katika mwaka mheshimiwa rais aliitishana kuendesha mikutano ya aina yake ambayo iliwakutanisha viongozi wangazi mbalimbali nchini huko dar es salaam na mwanza ili kujadili nakuzungumzia mipango mbalimbali itakayosaidia kuleta mapinduzi yakilimo mifugo na ushirika nchini
mikutano hii chini ya uenyekiti wake ilihudhuriwa na makamu wa rais waziri mkuu mawaziri wakuu wa mikoa baadhi ya makatibu wakuu wakuu wa mashirika ya umma wataalam kutoka sekta mbalimbali za umma na binafsi na viongoziwengine wa kitaifa
wizara yangu inaendelea kutekeleza maamuzi yamikutano hiyo
mheshimiwa spika vile vile namshukuru waziri mkuu mheshimiwa frederick tluway sumaye mb kwa kuunda kamati mwezi septemba iliyochambua matatizo yanayoikabili sekta ya kilimo na mifugo nakuishauri serikali hatua za kuchukua ili kuendeleza sekta hii
wizara yanguinaendelea kutekeleza mapendekezo ya kamati hii
mheshimiwa spika naomba kukupongeza wewe binafsi kwa kuchaguliwa kwako kuwa mwenyekiti wa sekretariati ya mabunge ya jumuiya yamadola
kuchaguliwa kwako kumelijengea bunge hili na taifa kwa ujumlaheshima kubwa sana
kwa niaba ya wizara ya kilimo na ushirika na kwaniaba yangu tunakutakia kila la kheri katika wadhifa wako huo
naombakuchukua nafasi hii vile vile kuwapongeza wabunge wapya waliojiungana bunge lako tukufu ambao ni mhe
hasnain mohamed murji mbungewa mitema mhe
john kibaso mbunge wa temeke mhe
venance ngula mbunge wa ubungo mhe
james msalika mbunge wa nyang hwale namhe
azim premji mbunge wa kigoma mjini
pongezi nyingi pia nazitoakwa waheshimiwa wabunge walioweza kurudi tena katika bunge lakotukufu baada ya kushinda uchaguzi katika majimbo yao ambao ni mhe
ibrahim msabaha mbunge wa kibaha mhe
sebastian kinyondo mbungewa bukoba vijijini na mhe
william shija mbunge wa sengerema
mheshimiwa spika naomba nitumie nafasi hii vile vile kumpongeza waziri mkuu mheshimiwa frederick tluway sumaye mb kwa hotuba yake nzuriambayo imefafanua masuala mengi ya kilimo mifugo na ushirika
aidha nawapongeza mawaziri wenzangu walionitangulia kwa hotuba zao ambazozimefafanua masuala mengi ya kiuchumi na kijamii
vile vile nawashukuruwaheshimiwa wabunge hususan wajumbe wa kamati ya fedha na uchumiinayoongozwa na mbunge wa tunduru mhe
juma jamaldine akukweti kwa michango yao ambayo imesaidia kuonyesha maeneo ya kuzingatiakatika utekelezaji wa mpango wa wizara yangu kwa mwaka hali ya chakula duniani 
mheshimiwa spika taarifa ya mwezi aprili ya shirika la chakula na kilimo la umoja wa mataifa fao inaeleza kwamba makisio ya awaliya uzalishaji wa nafaka duniani katika kipindi cha unatazamiwakufikia tani milioni kiasi ambacho ni ongezeko la asilimia moja ikilinganishwa na tani milioni za mwaka 
kiasikitakachopatikana hakitaweza kutosheleza mahitaji ya chakula kwa mwaka na hivyo kusababisha akiba ya nafaka iliyopo sasa kutumiwana kupungua
inakadiriwa kuwa nchi duniani zinahitaji chakula chamsaada
kati ya hizo nchi ziko afrika kusini mwa jangwa la sahara
mheshimiwa spika katika bara la afrika inaonyesha kuwa kutakuwa na upungufu mkubwa wa chakula katika kipindi cha hasa katikanchi zilizoko mashariki mwa afrika hususan ethiopia eritrea djibout somalia sudan na kenya
hali hii imesababishwa na ukame mkubwauliolikumba eneo hili na kusababisha baa la njaa ambalo limeathiri watuwapatao milioni wanaohitaji msaada wa dharura wa chakula
mafurikoyaliyozikumba nchi za kusini mwa afrika mwanzoni mwa mwaka huuyameathiri kwa kiasi kikubwa matazamio ya upatikanaji wa chakulaijapokuwa hali ya chakula inatazamiwa kuwa ya wastani katika nchi zabotswana malawi afrika ya kusini zambia na zimbabwe
msumbijindiyo iliathirika sana na mafuriko haya na watu milioni 
 waliathiriwavibaya
mheshimiwa spika nafurahi kulitangazia bunge lako tukufukwamba serikali ya tanzania ilitoa msaada wa dharura wa jumla ya tani za mahindi kwa serikali ya msumbiji ili kuwasaidia wananchi wakewalioathiriwa na mafuriko hayo
mheshimiwa spika katika nchi za maziwa makuu za jamhuri ya kidemokrasia ya kongo rwanda na burundi hali ya chakula si yakuridhisha kutokana na vita
hali kadhalika vita vya wenyewe kwa wenyewenchini angola bado vinaendelea na kuathiri vibaya uzalishaji wa chakula
zaidi ya watu milioni moja wanakabiliwa na upungufu wa chakula nchinihumo
tofauti na nchi za mashariki na kusini mwa afrika nchi za ukandawa sahel za afrika ya magharibi hususan burkina fasso cape verde gambia mali mauritiania na senegal zinatazamiwa kuwa na mavuno yakuridhisha
kwa ujumla katika bara la afrika inaonyesha kuwa kutakuwana upungufu wa chakula ambao utasababisha ongezeko la mahitaji yachakula cha msaada na cha kununua
ii
mapitio ya mwaka mazao ya chakula
mheshimiwa spika mahitaji ya chakula kwa mwaka yalikadiriwa kuwa tani milioni 
kati ya hizo mahitaji ya mazao yanafaka yalikuwa tani milioni 
 na yasiyo nafaka yalikuwa tani milioni 
hivyo kwa mazao ya nafaka kulikuwa na upungufu wa jumla ya tani ambao hata hivyo umefidiwa na mazao yasiyokuwa ya nafaka tazama jedwali
mheshimiwa spika baadhi ya mikoa nchini ikiwa ni pamoja na morogoro lindi dodoma mbeya singida arusha mara mwanza tabora shinyanga kagera iringa na kilimanjaro iliathirika na milipuko yawanyama wadudu na ndege waharibifu wa mimea ambao walipunguzamavuno
kwa ujumla uzalishaji wa mazao ya nafaka na yasiyo ya nafakaulipungua ukilinganisha na malengo kutokana na sababu mbalimbali ikiwani pamoja na a mvua za vuli kunyesha chini ya viwango vya kawaida b kuchelewa kuanza kwa mvua za masika ambazo zilinyesha kwa mtawanyiko mbaya na kukatikakatika kwa vipindi virefu kwa baadhiya mikoa
c upungufu wa mbegu bora kwa wakulima ambao ulipunguza viwango vya uzalishaji na maeneo yaliyolimwa
d matumizi madogo ya pembejeo hasa mbolea kutokana na uwezo mdogo wa wakulima kununua pembejeo hizo
e athari kutokana na milipuko ya wadudu wanyama na ndege waharibifu
mheshimiwa spika takwimu za awali za uzalishaji wa mazao ya chakula nchini kwa msimu wa na mahitaji kwa kipindi cha unaonyesha kuwa uzalishaji wa mazao ya chakula utafikia tani milioni 
 ambapo tani milioni 
 ni za mazao ya nafaka na tani milioni 
 ni za mazao yasiyo nafaka
makisio ya mahitaji ya chakula ni tani milioni 
uzalishaji huu utakidhi mahitaji ya chakula kwa asilimia 
kwahiyo kutakuwepo na upungufu wa chakula nchini wa tani tazamajedwali
kwa upande wa uzalishaji wa mazao ya nafaka ambayohutumiwa na wananchi wengi kwa chakula mikoa inayoonyeshakujitosheleza kwa mazao hayo ni pamoja na iringa tanga tabora mbeya rukwa na ruvuma
mikoa itakayojitosheleza kwa chakula kutokana naziada ya mazao yasiyo nafaka ni kagera kigoma lindi na mtwara
mikoainayotegemewa kuwa na upungufu wa chakula ni dodoma arusha morogoro singida kilimanjaro mwanza shinyanga pwani na mara
hata hivyo hali halisi itajulikana baada ya zoezi la kutathmini hali yachakula linaloendelea mikoani kukamilika mwishoni mwa mwezi julai 
mheshimiwa spika hali ya upatikanaji wa chakula kwa kipindi cha mwaka itategemea viwango vya uzalishaji chakula msimu huu akibawaliyojiwekea wakulima akiba ya wafanyabiashara na hifadhi ya chakulaya taifa sgr ambayo mpaka sasa ipo katika viwango vya kuridhisha
hivi sasa maghala ya hifadhi ya chakula ya taifa yanazo karibu tani za chakula kwa ajili ya dharura
mazao ya biashara 
mheshimiwa spika katika kipindi cha uzalishaji wa mazao ya biashara ulikuwa na ongezeko kwa mazao ya korosho chai pareto kahawana sukari ukilinganisha na uzalishaji wa 
uzalishaji wa koroshouliongezeka kwa asilimia kutoka tani hadi tani chaikwa asilimia 
 kutoka tani hadi tani pareto kwa asilimia kutoka tani hadi kahawa kwa asilimia 
 kutoka tani hadi tani na sukari kwa asilimia 
 kutoka tani hadi tani 
uzalishaji wa mazao ya tumbaku pamba na mkongeulipungua kutokana na matatizo ya upatikanaji wa pembejeo mbegu ukameulioendelea kwa muda mrefu katika maeneo yanayozalisha mazao hayo nabei ndogo katika soko la dunia
uzalishaji wa tumbaku ulipungua kwaasilimia 
 kutoka tani hadi tani pamba kwa asilimia 
 kutoka marobota hadi marobota na mkonge kwa asilimia 
 kutoka tani hadi tani tazama jedwali
mazao yasiyo asili 
mheshimiwa spika katika msimu wa mazao ya mbegu za mafuta kama ufuta mawese nyonyo na soya yaliendelea kupata msukumowa uzalishaji na utafiti
vile vile uzalishaji wa mazao ya mboga matunda maua na viungo umeendelea kukua na kupata masoko ndani na nje yanchi
kwa mfano mwaka kiasi cha tani za mboga maua tani viungo tani na matunda tani ziliuzwa nchi za nje nakuliletea taifa kiasi cha shilingi bilioni 
wizara yangu katikakuendeleza mazao haya imeanzisha mpango wa kuzalisha miche borakwa kutumia wakulima wazalishaji wa vitalu ambao huzalisha nakusambaza mbegu kwa wakulima
mashirika yasiyokuwa ya kiserikalinayo yamehusika katika kutoa mafunzo ya kilimo bora cha mboga matunda na maua
mafunzo juu ya usindikaji wa mboga na matundayaliendelea kutolewa na taasisi mbalimbali nchini
mazao yatokanayo na mifugo 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mifugo na mazao yake umeendelea kukua katika kipindi cha licha ya kuwepo kwa uhaba wamvua na milipuko ya magonjwa mbalimbali ya mifugo nchini
baadhi yamaeneo hayakupata mvua za kutosha na hivyo kuathiri upatikanaji wamaji na malisho kwa mifugo
ufugaji wa ng ombe wa maziwa hasa katikamikoa ya kagera tanga iringa mbeya kilimanjaro na arushaumeendelea kuwa na mafanikio kutokana na programu ya uendelezajiwa ng ombe wa maziwa
mheshimiwa spika uzalishaji wa nyama uliongezeka kutoka tani mwaka na kufikia tani asilimia 
uzalishaji wamaziwa uliongezeka kutoka lita milioni hadi lita milioni asilimia 
uzalishaji wa mayai ya kuku uliongezeka kutoka mayai milioni hadi milioni asilimia 
ukusanyaji wa ngozi nao uliongezekakutoka ngozi na kufikia ngozi asilimia 
hatahivyo uuzaji wa ngozi nchi za nje ulishuka kwa asilimia kutoka ngozi mwaka na kufikia ngozi mwaka 
sababu kubwa ya kushuka kwa uuzaji ngozi nchi za nje kunatokanana kushuka kwa bei ya ngozi katika masoko ya bara la asiakulikosababishwa na kuyumba kwa uchumi katika nchi hizo
tazamajedwali
huduma za ushauri wa kitaalam wa kilimo na ufugaji 
mheshimiwa spika kupitia miradi ya southern highlands extension and rural financial services sherfs unaofadhiliwa na ifad nationalagricultural extension project unaofadhiliwa na benki ya dunia naprogramu ya uendelezaji ng ombe wa maziwa wataalamu waliendeleakutoa ushauri kuhusu masuala ya kilimo na ufugaji bora
miradi hiiinasaidia katika upatikanaji wa vitendea kazi vifaa vya usafiri pamoja nakugharamia mafunzo kwa wakulima na wataalam
inakadiriwa kuwawakulima na wafugaji wapatao milioni 
 waliweza kufikiwa nakupewa ushauri
aidha njia nyingine kama radio magazeti na vipeperushivilitumika
mheshimiwa spika chama cha wakulima tanzania agricultural society taso kwa kushirikiana na muungano wa vyama vya ushirika tfc walisimamia maonyesho ya wakulima kitaifa yaliyofanyika mkoaniarusha mara tano mfululizo
napenda kuwashukuru viongozi na wananchiwote wa mikoa ya arusha na kilimanjaro kwa kazi nzuri waliyoifanya
maonyesho hayo pia yalifanyika katika ngazi mbalimbali katika mikoa
mwaka huu maonyesho hayo yatafanyika kitaifa morogoro
napendakuchukua nafasi hii kuwapongeza viongozi wa mkoa wa morogoro kwakukubali kuandaa maonyesho hayo
umuhimu wa maonyesho haya nikatika kuwaelimisha wakulima na wafugaji kuhusu kilimo na ufugaji bora
kilimo cha umwagiliaji 
mheshimiwa spika wizara iliendelea kusimamia ujenzi na ukarabati wa miradi midogo midogo ya umwagiliaji ya wakulima vijijini
katikamwaka jumla ya hekta zilianza kutumika chini ya mradiwa madibira unaopata mkopo kutoka benki ya maendeleo ya afrika adb
mradi wa kuendeleza wakulima wadogo katika mabonde ya mtorufiji na pangani unaofadhiliwa na benki ya dunia unakusudiakuendeleza jumla ya hekta 
programu husishi ya uendelezaji wawakulima mdogo katika mikoa ya ukame participatory irrigationdevelopment programme ya dodoma singida tabora shinyanga mwanza na arusha utaendeleza hekta 
aidha jumla ya hekta zinaendelezwa katika mikoa ya mbeya iringa na morogoro chiniya mradi wa agriculture sector support program unaopata msaada kutokaserikali ya denmark
utafiti wa kilimo na mifugo 
mheshimiwa spika katika kipindi cha utafiti wa kilimo na mifugo uliendelea kutekelezwa chini ya mradi wa tanzania agriculturalresearch project tarp ii
kipaumbele kimewekwa katika programuza utafiti zinazoshughulikia matatizo ya wakulima wadogo hasa wakulimawanawake
utafiti wa mazao kutafuta aina za mbegu bora za mazaombalimbali ya nafaka mahindi ngano mpunga mtama mboga matunda mbaazi na viazi mviringo umeimarishwa
aidha mbinu za kuhifadhimazao kabla na baada ya kuvunwa udhibiti wa magugu sugu pamoja namagonjwa mbalimbali uliendelea kufanyiwa uchunguzi
katika kipindicha mwaka vituo mbalimbali vya utafiti vilikamilisha utafitina kutoa aina bora ya mbegu ya mtama iitwayo macia na mbegu ya mbaazi iitwayo komboa ambazo zinastawi vizuri na kutoa mazao mengi kuliko mbegu za kawaida tunazotumia
mheshimiwa spika katika juhudi za kupunguza vifo vya kuku vijijini vinavyotokana na ugonjwa wa kideri utafiti ulifanikiwa kutathminichanjo ya kideri isiyohitaji jokofu
majaribio yalifanyika katika kanda ya kusini na mashariki katika wilaya za mtwara masasi na handeni
matokeo ya awali yanaonyesha matumaini mazuri
hivyo chanjo hiyoitazalishwa kwa wingi na maabara za kanda vics kwa majaribioyatakayoenezwa sehemu kubwa ya nchi
vile vile utafiti wa lishe malishona uzalishaji wa mifugo umeendelea kwa kuandaa mikakati mipya kwakila kanda ya utafiti ili kujua aina ya malisho ya miti jamii ya mikundeinayofaa kwa mifugo
mheshimiwa spika sekta binafsi imeendelea kushirikishwa na kuchangia gharama za utafiti kwa mazao ya pamba kahawa chai tumbaku miwa shayiri na korosho
utafiti wa zao la chai tayari umebinafsishwa kwakuanzisha taasisi inayosimamia utafiti wa zao hilo tea research institute of tanzania trit
uanzishaji wa taasisi za usimamizi wa utafiti wa kahawa tanzania coffee research institute tacri na tumbaku tobacco research institute of tanzania torita upo katika hatua za mwisho
mheshimiwa spika wizara yangu kwa kushirikiana na benki ya dunia imeanzisha mfuko wa utafiti wa kilimo kitaifa national agricultural research funds narf na kikanda zonal agricultural research fund zarf
madhumuni ya kuanzisha mifuko hii ni kuweza kuhamasisha na kushirikisha matumizi ya raslimali zilizopo kitaifa nakikanda
programu za utafiti zinazotokana na msukumo wa wakulimawenyewe client oriented research cor katika kanda ya ziwa imesaidia sana kuhamasisha kupata fedha za utafiti kutoka katikamashirika ambayo siyo ya kiserikali
kanda ya kaskazini nayoimeanzisha programu ya client oriented research ambapo utafitiutafanyika kwa mikataba
kanda za utafiti za kati kusini na ziwazimefanya majadiliano na uongozi wa halmashauri ili ziweze kuchangiautafiti
majadiliano kati ya wizara na halmashauri katika kandazilizobaki yanaendelea ili nazo ziweze kuchangia katika mazao ya chakulana mifugo
hatua hii inakusudiwa kuzipa halmashauri sauti zaidi katikakupanga maeneo ya kipaumbele ya utafiti kwenye sehemu zao
mafunzo ya kilimo na mifugo 
mheshimiwa spika katika kipindi cha wizara yangu iliendeleza shughuli za mafunzo katika hali ngumu ya fedha
mchangowa serikali katika kugharamia shughuli mbalimbali za mafunzo umekuwaukipungua mwaka hadi mwaka hivyo kuathiri kwa kiasi kikubwa shughulina ubora wa mafunzo yatolewayo
kiwango cha ada kinacholipwa nawanafunzi hakiwezi kukidhi gharama zote
hali halisi inaonyesha kuwaviwango hivyo viko juu ya uwezo wa wanaohitaji mafunzo hayo
mchango wa serikali bado ni muhimu sana katika kuweka mazingira bora ili kuvutiawanafunzi wengi zaidi kujiunga na vyuo hivi
katika kipindi cha wizara yangu kwa kushirikiana na wafadhili iliweza kutoamafunzo ya aina mbalimbali juu ya mbinu bora za kilimo na ufugaji kwawanafunzi 
aidha wakulima na wafugaji walipata mafunzoya muda mfupi vyuoni
upatikanaji wa pembejeo na zana za kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara yangu iliendelea kuweka msukumo wa kuwahamasisha na kuwashirikisha wakala wapembejeo na wanunuzi wa mazao ya biashara ili waendelee kuagiza nakusambaza pembejeo kwa wakulima
makadirio ya mahitaji ya aina mbalimbali za mbolea kwa msimu wa yalikuwa tani 
upatikanaji ulikuwa jumla ya tani ambazo kati ya hizo albaki yamwaka wa ni tani na kiasi kilichobaki tani kiliagizwa kutoka nje ya nchi
kiasi cha mbolea kilichopatikana ni asilimia 
 ya makadirio ya mahitaji
makadirio ya mahitaji ya madawa ya mimeakwa msimu wa yalikuwa lita za madawa ya maji natani za madawa ya unga
upatikanaji wa madawa ulikuwa lita asilimia 
 na tani 
 asilimia 
matumizi ya madawayamepungua sana kutokana na bei kubwa za madawa na uwezo mdogokifedha wa wakulima na wafugaji
mheshimiwa spika makadirio ya mahitaji ya mbegu bora kwa nchi nzima ni tani 
upatikanaji wa mbegu bora zilizothibitishwa msimu wa zilifikia jumla ya tani kwa mazao ya nafaka mikunde nambegu za mafuta
hali hii ni ongezeko la asilimia ikilinganishwa namsimu uliopita wa 
aidha mashamba ya mbegu ya taifa wakulimabinafsi na mashirika yasiyokuwa ya kiserikali ngos yanayoshughulikiana uzalishaji wa mbegu yamechangia jumla ya tani 
baadhi yamakampuni ambayo hayazalishi mbegu hapa nchini yaliweza kuagizakutoka nje jumla ya tani 
kati ya mbegu zilizopatikana mwaka tani zilizalishwa kutoka kwenye mashamba ya taifa
wakalawa serikali tosca waliendelea kudhibiti ubora wa mbegu
mheshimiwa spika katika kipindi cha upatikanaji wa zana bora za kilimo umeendelea kuwa chini ya mahitaji
jitihada zilizofanyika katikamsimu wa ni pamoja na kuongeza matumizi ya aina mbalimbaliya zana
jumla ya matrekta madogo yaliingizwa nchini kwa msaada wajapan na jamhuri ya korea 
aidha matrekta makubwa yaliingizwa nchini
wizara ikishirikiana na halmashauri iliendelea kuhimizamatumizi ya zana za kukokotwa na wanyama
pamoja na zana nyinginendogo ndogo kama vile majembe ya mkono pampu za kunyunyizia dawa
mheshimiwa spika katika kipindi cha mchango wa mfuko wa pembejeo za kilimo agricultural input trust fund katika kusaidiaupatikanaji wa pembejeo umekuwa sio wa kuridhisha
hii inatokana namfuko kutoweza kukusanya mikopo ambayo imetolewa kwa wakala wapembejeo na baadhi ya wakulima
hadi machi mfuko ulikuwaumetoa mikopo yenye thamani ya shilingi bilioni 
 kwa mawakalawa pembejeo na wakulima na kati hizo ni shilingi bilioni 
 tuzilizorejeshwa
wizara yangu imesimamisha kutoa mikopo zaidi hadi hapohali ya ukusanyaji wa madeni utakapokuwa mzuri ili tuweze kuendeleakutoa mikopo mingine
mfuko umeandaa mkakati wa kuongeza kasi yaukusanyaji wa mikopo ikiwa ni pamoja na kuwatumia wakala wakukusanya madeni debt collectors
wadaiwa sugu wenye madenimakubwa wamekabidhiwa kwa wakusanya madeni ikiwa ni pamoja nataarifa za kuuzwa kwa dhamana zao
wale watakaoshindwa kurejeshamikopo watachukuliwa hatua za kisheria
udhibiti wa magonjwa wadudu ndege na wanyama waharibifu wa mimea na mifugo 
mheshimiwa spika milipuko ya ndege aina ya quelea quelea imeendelea kuathiri sehemu mbalimbali nchini
katika kukabiliana na tatizo hili wizarayangu imefanya shughuli za udhibiti katika mikoa ya arusha dodoma kilimanjaro mara mbeya morogoro mwanza singida shinyanga natabora
katika msimu wa jumla ya makundi yanayokisiwakuwa na ndege milioni 
 yalidhibitiwa katika eneo la hekta pamojana mazalio ya ndege ambayo yalionekana katika mikoa hiyo na shughuliza udhibiti zinaendelea
mheshimiwa spika tatizo la nzige wekundu limeendelea kujitokeza katika sehemu mbalimbali nchini
hata hivyo wizara yangu kwa kushirikiana nainternational red locust control organisation for central andsouthern africa irlco csa imefanikiwa kudhibiti milipuko ya nzige hawa kwa ufanisi
wizara tayari imekwisha fanya savei na imeonekanakuwa nzige wengi watazaliana katika maeneo ya mabonde ya iku katavi malagarasi na wembere kaskazini
 mheshimiwa spika hadi kufikia aprili sehemu kadhaa za mikoa ya kilimanjaro iringa na arusha zilikuwa zimeshambuliwa na viwavi jeshi
wizara yangu ilisambaza madawa ya kudhibiti wadudu hawa katika mikoa ambayo milipuko ilitabiriwa kutokea
hadi kufikia mwezi aprili kiasi cha lita za madawa zilikuwa zimesambazwa
mheshimiwa spika udhibiti husishi integrated pest management umeendelea kuwa njia muhimu ya kudhibiti wadudu na magonjwa ya mimeana mazao
wadudu maadui bio control agents walizalishwa nakusambazwa katika maeneo yaliyoathiriwa na utitiri na kidung ata wamuhogo dumuzi inzi wa machungwa gugu maji na panzi wa muhogo
aidha mbegu zinazostahimili magonjwa na wadudu wa muhogo ziliagizwakutoka uganda na kuzalishwa hapa nchini
uchunguzi wa mbegu hizidhidi ya magonjwa na wadudu unaendelea na wakulima wataanza kugawiwambegu mara tu uchunguzi huu utakapokamilika
mheshimiwa spika katika kipindi cha mlipuko wa panya uliendelea kuikumba mikoa ya lindi tanga na morogoro
katika baadhiya maeneo yaliyoathirika wakulima walipoteza kiasi kikubwa cha mbeguzilizopandwa mashambani na mazao yaliyokuwa yamehifadhiwa kwa ajiliya chakula hasa mahindi na muhogo
katika kukabiliana na tatizo hiliwizara yangu ilipeleka sumu ya panya kwenye halmashauri za lindi naulanga ili kudhibiti milipuko hiyo
aidha wizara iliendesha mafunzo yambinu za kupambana na panya kwa wataalam kutoka katika wilayazote za mkoa wa lindi
mheshimiwa spika magonjwa ya milipuko ya mifugo kama vile ugonjwa wa homa ya mapafu miguu na midogo chambavu kimeta na kichaa chambwa yamejitokeza katika sehemu mbalimbali nchini
magonjwayaenezwayo na kupe pamoja na mbung o yameenea katika baadhi yamaeneo
hata hivyo magonjwa ya sotoka na homa ya bonde la ufayametokomezwa nchini
kukosekana kwa huduma za maji ya kutosha namaeneo maalum kwa ajili ya ufugaji vimesababisha wafugaji wengi kuhamahama na mifugo yao na hivyo kuongeza usambazaji wa magojwa mbalimbaliya mifugo hasa homa ya mapafu
tayari wilaya zimeathirika katikamikoa ya mbeya iringa dodoma rukwa tabora arusha shinyanga kagera morogoro tanga pwani na mtwara
mheshimiwa spika katika kukabiliana na milipuko ya magonjwa ya mifugo na athari zake kwa wafugaji hatua kadhaa zimechukuliwa
hatua hizi nipamoja na kuchanja ng ombe milioni 
 kuzuia kuenea kwa ugonjwa wahoma ya mapafu mbwa walichanjwa kuzuia kichaa cha mbwa kuzalisha dozi za dawa ya chanjo ya kuzuia ugonjwa wa mdondo chanjo ya kukinga ng ombe dhidi ya ugonjwa wa ndigana kali ecf yalifanyika
sampuli zilifanyiwa uchunguzi ili kuhakiki kuwapo au kutokuwapo kwa ugonjwa wa sotoka
mipango ya kuanzisha utekelezaji wa mradi wakuondoa ndorobo katika mikoa ya kagera na tanga bado inaendelea
maendeleo ya ushirika 
mheshimiwa spika hali ya vyama vya ushirika nchini bado haijawa nzuri
vyama vingi vya ushirika vinafanya kazi ya uwakala wa makampuni binafsina sehemu kubwa ya vyama hivi viliendelea kuwa sinzia dormant ambapokati ya vyama vikuu ni vyama vikuu tu vilivyoweza kujikongoja nakutoa huduma kwa wanachama wake
vyama hivyo ni acu arusha kncu kilimanjaro ucu usambara tdcu tanga samcu songea latcu mpanda wetcu tabora shirecu shinyanga ncu nyanza kcu kagera kdcu karagwe tacu tarime isayula mbozi mbocu mbozi bcu biharamulo na sccult savings and credit cooperative league of tanzania
mheshimiwa spika jukumu la ufungaji wa vitabu vya hesabu za vyama vya ushirika ni wa halmashauri na watendaji wakuu wa vyama vyaushirika
taarifa zinaonyesha kuwa hali ya ufungaji na ukaguzi wa vitabuvya hesabu bado hairidhishi
jedwali
vyama vingine vya ushirikavimeshindwa kukaguliwa kwa wakati kutokana na uongozi mbaya
viongozi wa vyama hivyo wameshindwa kukamilisha ufungaji wa hesabuna kuondolewa madarakani
aidha baadhi ya vyama vimeshindwa kulipiaada ya ukaguzi kutokana na vyama hivyo kuwa dhaifu kifedha
mheshimiwa spika katika kukabiliana na matatizo yanayovikabili vyama vya ushirika nchini suala la elimu kwa wanaushirika limepewa kipaumbele
mafunzo ambayo yamekuwa yakitolewa yanajumuisha kozi kuhusu kaziza uandishi wa vyama vya ushirika utunzaji wa vitabu vya hesabu kaziza halmashauri na kusoma mizania
katika kipindi cha chuocha ushirika moshi kimewapatia mafunzo mbalimbali ya uhasibu nauongozi jumla ya halmashauri wanachama na watendaji wavyama 
masomo haya hutolewa kwa njia ya posta na chuo cha ushirikamoshi
aidha wizara yangu inachapisha nakala za sera ya ushirika ambazozitasambazwa kwenye vyama vya ushirika ikiwa ni pamoja na kutoamafunzo juu ya sera hiyo kwa kushirikiana na chuo cha ushirika nashirikisho la vyama vya ushirika nchini
mafunzo haya yatatolewa kwanjia ya redio machapisho mbalimbali na semina
vile vile mwongozo wauendeshaji wa vyama vya ushirika unaandaliwa
mheshimiwa spika pamoja na matatizo mengi ambayo yamekuwayakivikabili vyama vya ushirika idadi ya vyama hivyo imeongezeka kutoka vyama mwaka hadi kufikia vyama mwaka 
idadiya vyama vya akiba na mikopo saccos vimeongezeka kutoka mwaka na kufikia mwaka vikiwa na hisa zenye thamani yashilingi bilioni 
 na amana za thamani ya shilingi bilioni 
hata hivyo idadi ya wanachama katika vyama vya ushirika bado ni ndogo
vyamahivi vina wanachama ambao ni asilimia ya wakulima
mheshimiwa spika vyama vya ushirika vya akiba na mikopo saccos vimepewa msukumo ili viwe kitovu cha uchumi katika maeneo ya vijijinina mijini
vyama hivi vina nafasi ya kuwakomboa wakulima nawafanyakazi kutokana na hali duni ya maisha
saccos zinatumiwa navyama vya mazao kama benki na zinaweza kuungana pamoja na vyamavya aina nyingine kuunda benki ya ushirika kwa ajili ya kukabiliana namahitaji ya mikopo
mfano mzuri ni benki ya ushirika ya mkoa wakilimanjaro ambayo mpaka sasa ina maendeleo mazuri
mheshimiwa spika kufuatia mkutano wa ushirika wa rais na viongozi mbalimbali kuhusu maendeleo ya ushirika uliofanyika mwanza mwishonimwa mwezi machi mheshimiwa rais aliteua tume tatu zitakazohusikana zoezi zima la kufufua ushirika nchini
tume ya kwanza inahusika nakutoa ushauri kwa rais kuhusu kufufua kurekebisha na kuimarisha vyamavya ushirika nchini
tume ya pili ni ya kufuatilia kesi mbalimbali za vyamavya ushirika
tume ya tatu inahusika na jinsi gani vyama vikuu vyaushirika mkoani kagera visiweze kufilisiwa na mabenki
ripoti za tumehizi bado zinasubiriwa ili hatua zinazostahili ziweze kuchukuliwa
mheshimiwa spika uwajibikaji wa viongozi katika vyama vya ushirika umekuwa ni kikwazo na chanzo cha ubadhirifu na wizi
ili kudhibiti halihii wizara kwa kushirikiana na mkaguzi na mdhibiti mkuu wa serikaliimefanya ukaguzi maalum kwa shirikisho la vyama vya ushirika nchini tfc na taarifa hiyo imesomwa kwenye mkutano mkuu maalumulioitishwa na mrajis tarehe ambapo viongozi wakuu watatuwa shirikisho walisimamishwa kazi
marekebisho ya mashirika ya umma 
mheshimiwa spika kwa kipindi cha mwaka mashirika yafuatayo yalirekebishwa kwa nia ya kubinafsishwa a kampuni ya sukari tpc moshi b mali za nmc maghala vinu vya mpunga na mahindi vya mwanza na nmc makao makuu
c shamba la kahe nafco
d mamlaka ya chai viwanda vya chai lushoto na rungwe
aidha majadiliano yanafanyika kati ya tume ya rais ya kurebisha mashirika ya umma psrc na wawekezaji kwa ajili ya mali zifuatazo i kampuni ya chai mufindi ii shamba la chai malangali iii mashamba ya chai maruku
iv tta tawi la dabaga maendeleo ya watumishi 
mheshimiwa spika katika kipindi cha wizara yangu iliendelea na kazi ya kuwaondolea watumishi kero zinazohusiana na utumishi wao
kazi ya kukusanya na kuchambua kumbukumbu za watumishi kwa ajili yakuandaa zoezi la kuwapandisha vyeo watumishi hao iliendelea
baada yakukamilisha utayarishaji wa tange kwa kada zote mapendekezo yakuwapandisha vyeo kwa mserereko watumishi wapatao kutoka idarazote za wizara yamekwisha pelekwa idara kuu ya utumishi kwa ajili yakupata kibali cha mamlaka husika
tayari watumishi wamekwishapandishwa vyeo mpaka mwishoni mwa mwezi mei 
kazi hiyoinaendelea 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara yangu imekamilisha zoezi la kuhamishia watumishi wa wizara ya kilimo na ushirikakwenye sekretariat za mikoa na serikali za mitaa
kati ya watumishi watumishi wamebaki chini ya wizara na wengine wamehamishiwakwenye halmashauri za wilaya
zoezi la kuwapanga upya katika halmashaurilinaendelea
waliobaki wizarani wako makao makuu vituo vya utafiti udhibiti magonjwa wadudu na ndege waharibifu ukaguzi wa mazaomipakani na vyuo tazama jendwali
matumizi ya fedha za mpango na bajeti ya mwaka 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo na ushirika ilikadiriwa kutumia jumla ya shilingi milioni 
 kwa ajili yakutekeleza mpango
jumla ya shilingi milioni 
 kwa matumizi yakawaida na shilingi milioni 
 kwa shughuli za miradi ya maendeleo
kati ya fedha hizo za maendeleo shilingi milioni 
 ni fedha za hapana shilingi milioni 
 ni fedha za kigeni
hadi mei matumiziya kawaida yalikuwa shilingi milioni 
 asilimia 
matumizi yafedha za miradi ya maendeleo yalikuwa shilingi milioni 
 fedha za hapa asilimia 
 zilizotengwa
fedha za kigeni zimetumika jumla yashilingi milioni 
 ambazo ni asilimia tu ya fedha zilizotengwa
kushindwa kutumia fedha za kigeni zilizotengwa kutokana na kukosekanakwa fedha za hapa counterpart funds
iii mpango wa maendeleo wa mwaka 
mheshimiwa spika baada ya kutoa maelezo ya utekelezaji wa mpango wa mwaka ambayo yamedhihirisha upungufu mkubwa wa fedhaza maendeleo uliojitokeza na kusababisha utekelezaji kuwa mdogokulingana na malengo imetulazimu kuingiza shughuli nyingi za kwenye mpango wa mwaka 
mpango wa maendeleo wa mwaka umeandaliwa kwa kuzingatia mabadiliko ya sera za kijumla zauchumi na za sekta mwongozo uliotolewa na tume ya mipango pamojana hazina kuhusu utayarishaji wa mpango wa muda wa kati na mfumowa matumizi ya serikali kwa mwaka mediumterm expenditure framework mtef sera za kilimo mifugo na ushirikapamoja na muundo na majukumu ya wizara ya kilimo na ushirika
huduma za ushauri kwa wakulima na wafugaji 
mheshimiwa spika mwaka serikali ilifanya mabadiliko ya muundo wa utendaji kazi katika ngazi za mikoa na halmashauri
mabadiliko hayayalifanywa kwa nia ya kuboresha na kuongeza ufanisi katika utoaji hudumakwa wananchi kwa kupeleka utaalam na rasilimali karibu zaidi na piakuweza kujua vema matakwa na vipaumbele vya wananchi
kuanzishwakwa mfumo huo mpya kumeleta mabadiliko katika majukumu na wajibuwa wizara yangu katika kusimamia na kutoa huduma za kilimo mifogona ushirika nchini
kulingana na sera ya kilimo na mifugo huduma zaushauri zimeainishwa kama uhawilishaji wa teknolojia kutoka kwawataalam kwenda kwa wakulima na wafugaji
wataalam hawa ni kiungokati ya wakulima na wafugaji na taasisi za utafiti mahali ambapo teknolojiaza kilimo zinaendelezwa kujaribiwa na kurekebishwa ili kuongeza tijakatika kilimo na ufugaji
kutokana na uamuzi wa serikali wa kupelekashughuli za utekelezaji wa ushauri wa kilimo na ufugaji kwenye serikaliza mitaa majukumu ya wizara ya kilimo na ushirika kwa ujumlayanahusu sera na ushauri wa kitaalam
tazama jedwali
mheshimiwa spika wizara yangu itaendelea kushirikiana na serikali za mitaa ili kuhakikisha kuwa wataalamu wanaendelea kuwashauri wakulimana wafugaji kuhusu kuongeza uzalishaji na tija katika uzalishaji
wizaraitaendelea kugharamia nyenzo za kazi kwa kupitia miradi iliyopo
nyumba za mabwana shamba zitakamilishwa kujengwa katika mikoa ya nyandaza juu kusini
mafunzo kwa wakulima na wataalam pia yataendeleakutolewa
 mheshimiwa spika wizara yangu inaandaa mradi wa kuimarisha rutuba ya udongo soil fertility recapitalization and agricultural intensificationproject sofraip unaolenga katika kuongeza tija na uzalishaji kupimana kurutubisha udongo kueneza taaluma kwa wakulima na wafugaji mafunzo kwa wasambazaji wa pembejeo kuendeleza vyama vya akiba namikopo kutoa mikopo kwa wakulima na wafugaji na upatikanaji wapembejeo
utafiti wa kilimo na mifugo 
mheshimiwa spika katika kipindi cha mwaka wizara yangu itaendelea kuratibu na kufanya utafiti wa kilimo na mifugo nchini kwakuzingatia sera ya kilimo na mifugo pamoja na mifumo ya kilimo na ufugajikulingana na mahitaji ya kanda zenyewe
sambamba na sera hiyo mikakatiambayo itatumika kuendeleza utafiti wa kilimo na mifugo ni kamaifuatavyo kuhusisha zaidi sekta binafsi na halmashauri katika kupanga na kugharamia utafiti
kuimarisha uhusiano wa mfumo wa taifa wa utafiti wa kilimo na mifugo national agricultural research system na mifumo ya taasisi nyingine kwenye kanda na pia taasisi nyingine zilizoko nje ya nchi
kuendeleza utafiti wa kilimo na mifugo kwa kuzingatia hali halisi ya wakulima vijijini masuala ya jinsia na utunzaji wa mazingira
kuendelea kuwapa watafiti mafunzo ya muda mfupi na mrefu ili kuongeza ufanisi wao wa kazi pamoja na motisha
kuimarisha huduma za kusambaza matokeo ya utafiti kwa kushirikiana na mabwana shamba pamoja na wakulima
mafunzo ya kilimo na mifugo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara yangu inategemea kufanya yafuatayo katika kuendeleza mafunzo ya kilimo na mifugo kuendelea kutoa mafunzo kwa mabwana shamba
kutoa mafunzo kwa wakulima na wafugaji ili kuwapa uwezo mkubwa wa uzalishaji
kuweka mazingira mazuri ya mafunzo vyuoni kwa kukarabati na kuimarisha vifaa vya mafunzo kwa vitendo
kurekebisha mitaala ya kozi nne za stashahada na kutayarisha vitabu viwili vya kiada na vitabu viwili vya kiongozi cha mwalimu
udhibiti wa magonjwa wadudu na ndege waharibifu wa mimea na mifugo 
mheshimiwa spika katika kipindi cha huduma za udhibiti wa magonjwa wadudu na ndege waharibifu wa mazao na mifugo zitaendeleakuimarishwa hasa katika maeneo yafuatayo kuimarisha na kupanua teknolojia ya udhibiti husishi ili ienee kutoka mikoa tatu ilivyo sasa hadi mikoa tisa shinyanga arusha kagera mara tabora tanga morogoro mwanza na kilimanjaro
kuendelea kutoa mafunzo kwa wakulima wafugaji na wafanyakazi kuhusu matumizi sahihi ya madawa
kuimarisha ushirikiano kati ya serikali vyama visivyokuwa vya kiserikali ngos na watafiti wanaojihusisha na utumiaji wa madawaya asili kwa ajili ya kudhibiti wadudu waharibifu wa mimea na mifugo
kuhakikisha kuwa mitego yote ya kunasia nondo inafanya kazi
kuimarisha njia za mawasiliano ili taarifa za uchunguzi wa milipuko ya magonjwa wanyama wadudu na ndege waharibifu ziweze kupatikanamapema na kufanyiwa kazi
kufanya savei ya kutathmini mafanikio ya ueneaji wa wadudu bioagents wanaosambazwa
kujenga vituo vya kuzalisha wadudu wa kudhibiti gugu maji
mheshimiwa spika wizara yangu itaendelea kuimarisha shughuli zakudhibiti milipuko ya magonjwa ya mifugo kama vile ya miguu na midomo homa ya mapafu chambavu kimeta kichaa cha mbwa na ndigana
aidhawizara yangu itaendelea kufanya majaribio ya kukinga ng ombe dhidi yaugonjwa wa ndigana kali ecf na kuzalisha dawa ya chanjo ya kuzuiaugonjwa wa mdondo kwenye kituo cha utafiti wa mifugo cha temeke dar es salaam
kilimo cha umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika kipindi cha wizara yangu itahusika na uendelezaji wa miradi iliyopewa kipaumbele katika kuendeleza kilimocha umwagiliaji
aidha wizara itaendelea na utekelezaji wa miradiinayopata fedha za msaada kutoka serikali ya denmark chini ya programuya kusaidia sekta ya kilimo kuendeleza kilimo cha umwagiliaji kwawakulima wadogo wadogo katika mikoa ya iringa mbeya na morogoro programmu ya kuendeleza kilimo cha umwagiliaji katika mikoa ya ukameya dodoma singida tabora shinyanga mwanza na arusha pamoja namradi wa kuendeleza wakulima wadogo wadogo katika mabonde ya mtorufiji na pangani
vile vile wizara yangu itaendelea na juhudi zakukamilisha taratibu za kufanikisha utekelezaji wa miradi ifuatayo mradi wa ushirikiano kati ya tanzania na malawi wa mto songwe
kuendeleza kilimo cha umwagiliaji moshi chini lower moshi integrated agriculture rural development project kwa msaada waserikali ya japan
maendeleo ya ushirika 
mheshimiwa spika katika kipindi cha wizara yangu itaendelea kuweka msisitizo katika ufungaji wa vitabu vya hesabu za vyama vyaushirika
sambamba na hatua hii wizara itaimarisha ukaguzi wa vyamavya ushirika ili ufanyike kwa wakati unaostahili na hivyo kusaidia kuzuiaubadhirifu wa mali za vyama vya ushirika
mheshimiwa spika wizara yangu itaendelea kuhamasisha wananchi kuanzisha vyama vya ushirika nchini kote ili waweze kuongeza tija uzalishaji na ushindani katika ununuzi na uuzaji wa mazao
aidha wananchihususan wanawake na vijana watahamasishwa kujiunga au kuanzishavyama vya akiba na mikopo saccos kama njia mojawapo yakuwawezesha kuwa na mitaji
vile vile wizara itaendelea kutoa mafunzokwa wanachama wafanyakazi na watendaji wa vyama vya ushirika iliwaweze kutekeleza vema majukumu yao
marekebisho ya mashirika ya umma 
mheshimiwa spika wizara yangu itaendelea kuzifanyia marekebisho sheria zinazohusu kilimo mifugo na ushirika ili kuipatia sekta binafsi mazingiramazuri ya kushiriki katika maendeleo ya kilimo mifugo na ushirika
wizarayangu itaendelea kushirikiana na tume ya rais ya kurekebisha mashirikaya umma psrc katika zoezi la kubinafsisha mashirika ya umma ambayobado hayajabinafsishwa
aidha wizara itaendelea kurekebisha bodi zamazao ili ziweze kukidhi majukumu ya kusimamia sheria na taratibu zamazao husika
makampuni na mashirika yafuatayo yanategemewakubinafsishwa katika kipindi cha shirika la taifa la usagishaji vinu vya mpunga vilivyoko isaka tabora na shinyanga
vinu vya mahindi vilivyopo iringa na mtwara pamojana vinu vya mahindi na ngano vilivyopo arusha
mashamba ya nafco mashamba ya mpunga ya ruvu dakawa mbarali mradi wa kapunga na mashamba ya mahindi mbozi nanamtumbo
mashamba ya ngano ya hanang basuto gawal gidaga mowd mulbadaw murjanda setchet na warret
karakana kubwa inayoshughulikia mashamba yote ya ngano hanang central maintenance service centre cmsc
kampuni ya ranchi za taifa narco za mkata dakawa kongwa na west kilimanjaro
kampuni ya kusindika nyama cha tanganyika packers limited tpl
mashamba ya kampuni ya chai mufindi maruku na tawi la dabaga
maendeleo ya watumishi 
mheshimiwa spika katika kipindi cha wizara yangu itaendelea kukamilisha kazi ya kuwaondolea watumishi kero zinazohusu utumishiwao
wizara itafuatilia mara kwa mara mapendekezo yaliyopelekwa tumeya utumishi serikalini ya kuwapandisha vyeo watumishi waliopendekezwa kulingana na kibali cha idara kuu ya utumishi
piaitaendelea kurekebisha mishahara ya watumishi na kuwasilisha kwenyehalmashauri zinazohusika
iii
shukrani 
mheshimiwa spika naomba kuchukua nafasi hii kuzishukuru nchi na mashirika mbalimbali ya kimataifa ambayo yameisaidia sana wizara yangukatika juhudi za kukiendeleza kilimo mifugo na ushirika
kwanzanapenda kuzishukuru nchi za australia canada china denmark finland india ireland italia japan korea marekani new zealand norway ubelgiji ufaransa uholanzi uingereza ujerumani uswisi na sweden
vile vile mashirika na taasisi za kimataifa kama ifuatavyo benki ya dunia benki ya maendeleo ya afrika undp fao eu unicef sadc wfp ifad cfc cimmit hpi icraf icrisat idrc iita na sasakawaglobal 
bado tunahitaji misaada yao ili tuweze kuendeleza kilimo ufugaji na ushirika
mheshimiwa spika napenda kutoa shukrani za pekee kwa wakulima na wafugaji wa nchi hii kwa kazi kubwa wanayoifanya katika uzalishaji wamazao ya chakula na biashara katika mazingira magumu ya uhaba wa mvuana pembejeo
aidha napenda kuwashukuru waheshimiwa wabunge kwamichango yao ambayo imeiwezesha wizara yangu kutekeleza mambo mengikwa ufanisi mkubwa kwa nia ya kuwaendeleza wakulima na wafugajinchini
pia napenda kuwashukuru manaibu waziri mheshimiwa profesapius mbawala mb na mheshimiwa ismail iwvata mb katibu mkuu wawizara ndugu peter barie pamoja na wafanyakazi wote wa wizara namashirika yote yaliyo chini ya wizara yangu kwa kazi nzuri waliyoifanyalicha ya hali ngumu waliyokumbana nayo katika kutekeleza majukumu yawizara
mwisho natoa shukurani kwa mpiga chapa mkuu wa serikalikwa kazi nzuri ya kuchapa hotuba hii
maombi ya fedha 
mheshimiwa spika baada ya maelezo haya naomba bunge lako tukufu liidhinishe shilingi milioni 
 kwa ajili ya matumizi ya kawaida na shilingi milioni 
 kwa ajili ya shughuli za maendeleo
kati yafedha hizi za maendeleo shilingi milioni 
 ni fedha za hapa nashilingi milioni 
 ni za nje
mheshimiwa spika na waheshimiwa wabunge nawashukuru kwa kunisikiliza
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja
hotuba ya waziri wa kilimo chakula na ushirika mheshimiwa stephen wasira mb
kuhusu makadirio ya matumizi ya fedha ya wiza ra ya kilimo chakula na ushirika kwa mwaka i
utangulizi 
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja kwam ba bunge lako tukufu baada ya kuzingatia taarifa iliyowasilishw hapa bungeni leo na mwenyekiti wa kamati ya kilimo na ardhi kuhusu wizara ya kilimo chakula na ushirika sasa lijadili na kukubali upitisha makadirio ya matu mizi ya kawaida na ya maendeleo ya wizara ya kilimo chakula na ushirika kwa mwaka wa fedha wa 
mheshimiwa spika awali ya yote napenda kutumia nafasi hii kuungana na watanzania kutoa pongezi za dhati kwa mhe
dkt
asha rose migiro kwa kuteuliwa kwake kuwa nai bu katibu mkuu wa umoja wa mataifa mwanamke wa kwanza wa kiafrika
uteuzi wake unatokana na utendaji wake uliotukuka katika nyadhifa zake mbalimbali alizowahi kuzishika hapa nchini na sifa za tanzania katika medani za ki mataifa tangu enzi za waasisi wa taifa letu
uteuzi wake ni sifa kubwa kwa taifa letu
tunamuahidi ushirikiano na kumtakia mafanikio makubwa katika wa dhifa wake mpya
aidha nampongeza mheshimiwa bernard membe kwa kuteu liwa kwake kuwa waziri wa mambo ya nje na ushirikiano wa kimataifa
namtakia mafanikio katika wadhifa huo mpya
nampongeza pia mheshimiwa dkt
batilda burian kwa kuteuliwa kuwa waziri wa nchi ofisi ya wazi ri mkuu bunge
aidha nawapongeza waheshimiwa william ngereja mb
na gaudence kayombo mb
kwa kuteuliwa kuwa naibu mawaziri
mheshimiwa spika naomba pia nitoe pongezi kwa wenzetu waliochaguliwa kuwa wabunge wa bunge hili au wabunge wa bunge la afrika mashariki
wabunge hao ni pamoja na mheshimiwa yusufu rajab makamba mbunge wa kuteuliwa na florence essa kyandesya mbunge viti maalum
aidha nampongeza mheshimiwa mtutur abdalla mtutura kwa kuchaguliwa kuwa mbunge wa jimbo la tunduru
vile vile nachukua fursa hii kuwapongeza mhe
sylvia kate kamba mhe
dkt
didas john massaburi mhe
dkt
aman walid kabourou mhe
ge orge francis nangale mhe
sepetu nassor mhe
abdulla ally hassan mwinyi mhe
ja net mmari mhe
dkt
fortunatus masha na mhe
gharib billal kwa kuchaguliwa kuwa wabunge wa bunge la afrika mashariki
mheshimiwa spika niruhusu nitumie fursa hii kwa mara nyingine kutoa salaam za rambirambi kwa familia ya marehemu juma jamaldin akukweti aliyekuwa mbunge wa jimbo la tunduru na waziri wa nchi ofisi ya waziri mkuu bunge aliyefariki tarehe januari kutoka na na ajali ya ndege iliyotokea huko mbeya mwezi desemb a 
natoa pia salaam za rambirambi kwa familia ya marehemu amina chifupa mpakanjia aliyekuwa mbunge wa viti maalum aliyefariki duni tarehe juni 
aidha natoa salaam za rambirambi kwa familia za marehemu nathaniel katinila theresia nyantori na john bendera ambao walikuw watumishi wa serikali waliofariki kutokana na ajali hiyo
vile vile kw masikitiko makubwa natoa salaam za rambirambi kwa familia za marehemu hezron ndono stephen kazi na william kasubi ambao walikuwa wajumbe wa bodi ya nyanza cooperative union ncu waliofariki katika ajali ya gari wakitokea mwanza kuja dodoma wakiwa kazini
tunamuomba mweny ezi mungu aziweke roho za marehemu mahali pema peponi na amsa idie mama modesta bul ugu ambaye ni makamu mwenyekiti wa ncu aliyepata majera ha katika ajali hiyo na ambaye anaendelea na matibabu katika hospitali ya taifa ya muhimbili apone haraka
amina
mheshimiwa spika napenda nitumie fursa hii kutoa shukrani na pongezi kwa mwenyekiti wa kamati ya ilimo na ardhi mheshimiwa gideon cheyo mb
na wajumbe wote wa kamati hiyo kwa ushirikiano na kwa mchango wao mkubwa waliout oa katika kuboresha mipango na utekelezaji wa shughuli za kilimo
kwa niaba ya ngu mwenyewe wate ndaji na viongozi wenzangu tunaahidi kuimarisha ushiriki ano uliopo katika kuleta mapinduzi ya kilimo nchini
mheshimiwa spika napenda pia kutoa shukrani za dhati kwa wananchi wote wa jimbo langu la bunda kwa ushirikiano na mchango wao mkubwa wanaoutoa katika kujile tea maendeleo
jimbo la bunda lenye kata linazo shule za sekondari za wananchi na shule za binafsi
mafanikio haya yametokana na kazi kubwa iliyofanywa na wananchi wenyewe
aidha nawapongeza viongozi wote wa wilaya ya bunda kwa mafanikio hayo
kufuatia uchaguzi wa ccm katika ngazi ya matawi na kata nawapongeza wote waliochaguliwa na kuwatakia mafanikio katika kipindi chao chote cha uongozi
mheshimiwa spika hii ikiwa ni hotuba yangu ya kwanza tangu nilipohamishiwa wizara ya kilimo cha kula na ushirika mwishoni mwa mwaka jana napenda kutumia nafa si hii kumshukuru rais jakaya m
kikwete kwa imani yake anayoendelea kunipa kwa uniteua kusimamia sekta hii muhimu katika uchumi na maendele ya nchi yetu
aidha nampongeza kwa dhati rais makamu wa rais mhe
dkt
mohame shein na waziri mkuu kwa jinsi wanavyotumia muda wao mwingi kuhamasisha shughuli za kilimo
mheshimiwa spika pongezi za mwisho nazitoa kwa waziri mkuu mhe
edward n
lowassa mb
wazi ri wa fedha mhe
zakia hamdani meghji mb
na waziri wa mipango uchu mi na uwezeshaji mhe
alhaj dkt
juma a
ngasongwa kwa hotuba zao nz uri ambazo zimetoa ufafanuzi kuhusu hali ya uchumi na mwelekeo wa bajeti ya serikali na kue leza kwa muhtasari hali ya kilimo chetu ilivyo hivi sasa na mwelekeo kwa mwaka ujao
aidha nawashukuru sana waheshim iwa wabunge waliotumia ijadala hiyo na kutoa michango mizuri sana kuhusiana na se kta ya kilimo
wizara yangu imezingatia mawazo hayo yote yaliyotolew na waheshimiwa wabunge
ii
hali ya kilimo na ushirika nchini 
mheshimiwa spika kwa ujumla hali ya kilimo nchini inaridhisha ukitilia maanani kiwango chetu kidogo cha uwekezaji katika sekta ya kilimo
pamoja na kiwango kidogo cha uwekeza ji kilimo kimeendelea kuwa sekta muhimili yenye mchango mkubwa katika pato la taifa
kwa mwaka mchango wa kilimo ulikuwa asilimia 
 ukilinganisha na sekta nyingine kwa pamoja ambazo zimechangia asilimia 
 ya pato la taifa
sekta ndogo ya mazao peke yake ilichangia asilimia 
 ya pato la taifa katika mwaka 
takwimu hizi zinathibitisha kuwa hatuna njia ya mkat ya kuinua kipato cha wananchi walio wengi na kufikia azma ya maisha bora kwa kila mtanzania bila ya kuleta mapinduzi katika kilimo
nitaeleza hatua za muda mfupi na wa kati za kutuelekeza katika kuleta mapinduzi ya kilimo itakapozungumzia makusudio ya wizara yangu katika mpango wa mw aka 
sekta ya kilimo ilikua kwa asilimia 
 mwaka ikilinganishwa na asilimia 
 mwaka 
kushuka huku kwa ukuaji wa sekta mwak kulitokana hasa na ukame ulioikumba sehemu kubwa ya nc hi yetu msimu wa 
hali ya chakula mwaka 
mheshimiwa spika katika mwaka upatikanaji wa chakula kwa ujumla ukilinganishwa na mahitaji ulikuwa mzuri kutokana na mvua za vuli na masika kunyesha kwa mtawanyi ko mzuri
kutokana na hali hiyo uzalishaji wa mazao ya chakula katika mwaka ulikuwa tani milioni 
kati ya hizo tani milioni 
 zilikuwa za mazao ya nafaka na tani milioni 
 mazao yasiyo ya nafaka
mahitaji ya chakula yalikuwa tani milioni 
 na kufanya taifa kujitosh eleza kwa chakula kwa asilimia 
hata hivyo baadhi ya maeneo katika mikoa ya arusha dodoma iringa kilimanjaro lindi manyara morogoro mwanza pwani shinyanga na singida yalikuwa na upungufu wa chakul uliosababishwa na upungufu wa mvua
mheshimiwa spika tathmini ya kina ya hali ya chakula iliyofanywa na wizara kwa kushirikiana na wada wa kilimo mwezi wa agosti ilibaini kwamba watu walivuna chini ya asilimia ya mahitaji yao ya chakula hivyo walihitaji chakula cha msaada
ili kukabiliana na hali hiyo serikali kwa kushirikiana na shirika la mpango wa chakula duniani ilisambaza jumla ya tani kwenye maeneo yaliyokuwa na upungufu wa chakula
matarajio ya upatikanaji wa chakula 
mheshimiwa spika matokeo ya tathmini ya awali ya uzalishaji wa mazao ya chakula nchini katika msim wa kilimo wa yanaonyesha kwamba uzalishaji wa mazao ya chakula utafikia tani milioni 
 zikiwemo tani milioni 
 za mazao ya nafaka na tani milioni 
 za mazao yasiyo ya nafaka
mahitaji ya chakula kwa mwak yamekisiwa kufikia tani milioni 
kwa hiyo inatarajiwa kuwa taifa litajitosheleza kwa chakula kwa asilimia 
mheshimiwa spika tathmini hiyo pia imeonyesha kwamba mikoa ya iringa mbeya ruvuma rukwa mtwara kigoma na lindi itajitosheleza kwa chakula na kuwa na ziada
mikoa ya morogoro manyara kagera dodoma mwanza tanga pwani mara na shi nyanga itajitosheleza kwa chakula na haitakuwa na ziada
mikoa ya tabora singida kiliman jaro arusha na dar es salaam itakuwa na upunguf wa chakula kwa viwango tofauti
upungufu wa chakula katika mikoa hiyo ulitokana na mvua nyingi na kutuama maji katika miezi ya desemba na januari na kuzuia kazi za kilimo katika baadhi ya maeneo ya mikoa hiyo
aidha upungufu wa chakula kwa mikoa inayopata mvua mara mbili kwa mwak umetokana na kuchelewa kuanza kunyesha na kukatika mapema kwa mvua za masika
mheshimiwa spika ili kukabiliana na upungufu wa chakula unaoweza kujitokeza serikali it achukua hatua zifuatazo kufanya tathmini ya kina kwa kushirikiana na halmashauri na wadau wengine katika maeneo yenye upungufu wa chakula mwezi agosti 
lengo ni kubaini kaya zitakazokuwa na upungufu wa chakula na hatua za kuchukuliwa kuimarisha uwezo wa akib ya taifa ya chakula strategic grain reserve sgr wa kununua na kuhifadhi tani za nafaka katika mikoa yenye ziada ya chakula kuwahimiza wananchi waliopata mavuno mazuri ya chakula katika msimu wa kujiwekea akib ya chakula ya kukidhi angalau mahitaji ya kaya hadi kufikia mavuno ya msimu wa kuwahimiza wafanyabiashara kununua chakula kutoka kwenye maeneo yenye ziada na kukiuza kwenye ma eneo yenye upungufu wa chakula kwanza kabla ya kufikiria kukiuza nje ya nchi kuwahimiza wananchi wanaotegemea mi fugo kwa ajili ya kipato chao kuuza baadhi ya mifugo wakati huu am bapo ina hali nzuri na bei ziko juu ili wajinunulie na kuhifadhi cha kula cha kutosha mahitaji yao hadi msimu ujao kuwahamasisha wananchi wengine wa naotegemea kipato kutokana na shughuli zingine ambazo si za ilimo cha mazao ya chakula kununua chakula cha kutosha mahitaji ya wakati wa kipindi cha mavuno ambapo bei za vyakula zinakuwa nafuu kuwahimiza wananchi kutegemea zaidi vyakula vinavyopatikana kwa wingi katika maeneo wanayoishi kuendelea kuratibu kwa karibu hali ya chakula nchini na kuchukua hatua zinazostahili kulingana na hali inayojitokeza
hali ya chakula nchi za jirani 
mheshimiwa spika taarifa ya shirika la chakula na kilimo la umoja wa mataifa fao ya aprili kuhusu matarajio ya uzalishaji wa mazao ya chakula duniani inaonyesha kuwa nchi za kusini mwa afrika hususan afrika ya kusini lesotho swaziland namibia botswasa na zimbabwe zitakuwa na upungufu wa chakula kutokana na ukame
aidha nchi za zambia msumbiji na madagascar mvua kubw zilizonyesha kuanzia janua ri hadi machi zilisababisha mafuriko makubwa yaliyoharibu miundombinu mazao mashambani na kusababisha kushuka kw uzalishaji katika baadhi ya maeneo
nchi ya malawi inatarajiwa kuwa na mavuno mengi kutokana na kupata mvua za kutosha zenye mtawanyiko mzuri
nchi ya uganda itakuwa na hali nzuri ya chakula isipokuwa maeneo ya kaskazini
nchi za kenya bu rundi na rwanda pamoja na kupata mvua nz uri na mavuno mazuri ka tika baadhi ya maeneo zitaendelea kuwa na upungufu wa chakula
hali ya chakula katika jamhuri ya kidemokrasi ya kongo drc inaweza kuendelea kuwa mbaya kwa sababu ya vita
mheshimiwa spika upungufu wa chakula ka tika nchi jirani unaweza kuathiri upatikanaji wa chakula nchini kutokana na biashara za mazao ya chakula mipakani
biashara ya mazao hayo hufanyika sana katika mipaka ya tanzania na kenya malawi zambia rwanda burundi kongo na uganda
hivyo wizara itashirikiana na mikoa husika kuwahamasisha wananchi kuhifadhi mazao ya chakula kulingana na mahitaji ya kaya zao na kuuza ziada ili taifa linufaike na fursa ya masoko yatakayotokana na uhaba wa chakula katika nchi hizo
uzalishaji wa mazao makuu ya biashara 
mheshimiwa spika uzalishaji wa chai ka hawa korosho na mkonge uliongezeka kwa kati ya asilimia na 
ongezeko hilo limechangiwa na ufufuaji na upanuzi wa ma shamba matumizi ya miche bora yenye tija kubwa zaidi na upatikanaji wa mvua katika maeneo yanayozalisha mazao hayo
uzalishaji wa mazao ya pamb na sukari ulishuka ku tokana na hali ya ukame ulioyakumba maeneo yanakozalishwa mazao hayo
uzalishaji wa pareto ulishuka kutokana na kuanza kwa zoez la kung oa pareto ya zamani ili kupanda pareto mpya yenye tija zaidi
aidha uza lishaji wa sukari ulishuka kutokana na ukame uliotokea katika msimu wa na mvua nyingi zilizokwamisha uvunaji msimu wa 
uzalishaji wa mazao makuu ya biashara kwa msimu wa ulikuwa kama inavyoonekana katika jedwali na
jedwali na
 uzalishaji wa mazao makuu ya biashara zao uzalishaji tani badiliko kahawa 
 tumbaku 
 chai 
 pareto 
 mkonge 
 korosho 
 pamba 
 sukari 
 chanzo wizara ya kilimo chakula na ushirika i
kahawa 
mheshimiwa spika uzalishaji wa kahawa msimu wa uliongezeka kwa asilimia 
 ambapo tani zilizalishwa ukilinganisha na tani zilizozalishwa msimu 
ongezeko hilo lilitokana na miche bora yenye ukinzani dhidi ya magonjwa ya chule buni coffee berry disease cbd na kutu ya majani coffee leaf rust clr na wadudu waharibifu iliyopandwa miaka ya nyuma wakulima kuz ingatia mafunzo ya kilimo bora na upatikanaji wa bei nzuri ya kahawa
leng la kuzalisha tani halikufikiwa kutokana na baadhi ya wakulima kuen delea kutunza mibuni iliyozeeka na ambayo haina ukinzani dhidi ya magonjwa ya chule buni na kutu ya majani na wadudu waharibifu tija ndogo kutokana na matumizi madogo ya pembejeo matumizi madogo ya umwagiliaji maji katika kilimo cha kahawa na huduma duni za ugani
ii
chai 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa chai ulikuwa tani sawa na ongezeko la asilimia 
 ya uzalishaji wa tani msimu wa 
kiwango hiki ch uzalishaji kimetokana na ufufuaji wa mashamba ya wakulima wadogo wa chai katika wilaya za njombe bukoba na muleba upanuzi wa kilimo cha chai wi laya za njombe mufindi na kilolo na upanuzi katika maeneo mapya ya wilaya za ludewa na tarime
sababu nyingine ni mafunzo ya mbinu za kilimo bora cha chai yaliyotolewa kwa wakulima na hivyo kuongeza tija upatikanaji wa miche bora iliyosambazwa kwa wakulima na bei nzuri ya majani ya chai waliyopata wakulima
iii
korosho 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa korosho uliongezeka kwa asilimia 
 kutoka tani zilizozalishwa katika msimu wa hadi tani 
sababu za kuongezeka kwa uzalishaji huo ni juhudi za wakulima kuitikia wito wa serikali wa utunzaji wa mashamba ya mikorosho upatikanaji wa madawa ya korosho yenye ruzuku na usimamizi wa karibu kuanzia ngazi ya kijiji wilaya na mkoa katika maeneo yote yanayolima korosho
lengo la kuzalisha tani halikufikiwa kutokana na upungufu wa mvua ugonjwa wa ubwiri unga mikoros ho mingi kuzeeka kutozingatiwa kwa kanuni za kilimo bora cha korosho wa kulima wengi kutotumia miche bora ya korosho na ukosefu wa mitaji ya kuendeleza zao hilo
iv
pamba 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa pamba ulikuwa tani sawa na marobota ukilinganisha na tani msimu wa 
lengo la kuzalisha tani halikufikiwa kutokana na ukosefu wa mvua za kutosha katika maeneo makuu ya uzalishaji wa pamba matumizi madogo ya viuatilifu na yasiyozing atia viwango vilivyopendekezwa na wataalam na kutokuzingatiwa kwa kanu ni za kilimo bora na cha zao hilo
tumbaku 
mheshimiwa spika uzalishaji wa tumbaku ka tika msimu wa ulikuwa tani uki linganishwa na ta ni zilizozalishwa msimu wa sawa na ongezeko la asilimia 
ongezeko la uzalishaji lilitokana na usajili wa wakulima uliorahisisha usimamizi wa kanuni za uzalishaji na upangaji wa madaraja
aidha kuongeze ka kwa matumizi ya mbegu bora na mbolea yenye ruzuku kuimarisha huduma za ugani na upatikanaji wa soko la uhakika kwa utaratibu wa kilimo cha mkat aba kulichangia onge zeko la uzalishaji wa zao hilo
ili kukabiliana na upatika naji wa kuni za ukaushia tumbaku na kupunguza uharibifu wa azingira unaochangiwa na uk ataji wa miti jumla ya miti milioni 
 ilipandwa ikilinganishwa na lengo la kupanda miti milioni 
 sawa na asilimia ya lengo
vi
sukari 
mheshimiwa spika katika msimu uzalishaji wa sukari nchini ulikuwa tani sawa na asi limia 
 ya lengo la uzalishaji wa tani 
uzalishaji huo ni sawa na upungufu wa asilimia 
 ukilinganisha na uzalishaji katika msimu wa ambapo tani zilizalishwa
kushuka kwa uzalishaji kulitokana na ukame wa msimu ulioathiri upandaji na ustawi wa miwa na kuwepo kwa mvua nyingi kuliko wastani katika msimu wa iliyoathiri usomba ji wa miwa kutoka mashambani kwenda viwandani hususan vya ki lombero na mtibwa na hivyo kufanya usindikaji kusimama mwezi desemba kwa ukosefu wa miwa
sababu nyingine ilikuwa ni matatizo ya mtambo wa boiler na turbo alternator set na migomo ya wafanyakazi katika kiwanda cha tpc ulio sababisha wafanyakazi kuachishwa kazi
aidha kiwanda cha tpc kilipata do sari ya kuunguliwa na kifaa cha kupakia miwa chenye thamani ya sh ilingi milioni na miwa ya thamani ya shilingi milioni kuunguzwa
vii
pareto 
mheshimiwa spika uzalishaji wa pareto ulishuka kwa asilimia 
 kutoka tani msimu hadi tani msimu 
kushuka kwa uzalishaji kulitokana na zoezi la kubadilisha mashamba kwa kung oa miche ya zamani na kupanda miche bora ya vikonyo clonal materials yenye tija kubwa na sumu nyingi iliyozalishw na kituo cha utafiti cha uyole mbeya
pamoja na kushuka kwa uzalishaji upandaji wa ina mpya za miche ulichangia kuongezeka kwa tija tija iliongezeka kutoka kilo kwa hekta msimu hadi kilo kwa hekta moja msim 
ubora wa sumu uliongezeka kutoka asilimia 
 hadi asilimia 
viii
mkonge 
mheshimiwa spika uzalishaji wa katani uliongezeka kutoka tani msimu hadi tani msimu sawa na ongezeko la asilimia 
ong ezeko hilo lilitokana na kupanuliwa kwa maeneo yanayozalisha mkonge kuhusisha wakulim wadogo chini ya ut aratibu wa kilimo cha mkataba
aidha uzalishaji wa konge umekuwa ukiongezeka kutokana na mahitaji ya bidhaa za mkonge duniani kwa matumizi mbalimbali ambayo ni pamoja na nishati ujenzi karatasi na mbolea
matumizi hayo yamesababisha ongezeko la bei ya katani ambayo imeham asisha wakulima
kwa mfano bei ya daraja la tatu ug kwa tani imeong ezeka kutoka dola za kimarekani kwa tani mwaka hadi dola mwaka 
uzalishaji wa mazao mapya 
mheshimiwa spika wizara iliendelea kuhimi za kilimo cha mazao mapya yenye thamani kubwa na soko la uhakika
mazao hayo ni pamoja na vanilla mazao ya mboga vi ungo kama iliki mdalasini tangawizi na pilipili manga
aidha wizara ilihimiza kilim cha miembe mananasi migomba michungwa na miparachichi
wastan wa vipando bora vya mazao mbalimbali ya bustani vilizalishwa na kusambazwa kwa wakulima
wizara iliwezesha upatikanaji wa tani nne za mbegu za jatrofa kwa ajili ya mashamba ya mfano ya uzalishaji wa zao hilo kwa ajili ya halmashauri za wilaya jkt na wakulima binafsi
kias hicho cha mbegu kilioteshwa katika jumla ya hekta 
mashamba hayo ya takuwa ni vyanzo vya mbegu za zao hilo na vituo vya kufundishia waku lima na wataalam kuhusu zao hilo
vilevile wizara imekuwa ikishiriki ana na idara ya magereza katika kuzalisha vipando bora vya mihogo ka ma mbinu ya kuendeleza zao hili nchini ambapo jumla ya vipando ilioni kumi na moja vilizalishwa
hali ya ushirika 
mheshimiwa spika kutokana na jitihada za se rikali na za wadau mbalimbali za kufufua kuanzisha na kui marisha ushirika nchini idadi ya vyama vya ushirika iliongezeka kutoka mwaka hadi mwaka sawa na ong ezeko la asilimia 
katika kipindi hicho ongezeko kubwa lilikuwa katika vyama vya ushirika wa akiba na mikopo saccos ambapo viliongezeka kutoka vyama hadi sawa na ongezeko la asilimia na idadi ya wanachama katika vyama hivyo iliongezeka kutoka hadi sawa na ongezeko la asilimia 
mikop iliyotolewa kwa wanachama iliongezeka kutoka shilingi bilioni 
 hadi shilingi bilioni 
 sawa na ongezeko la asilimia 
mikopo hiyo ilitolewa kwa ajili ya shughuli mbalimbali ikiwa ni pamoja na kili mo ufugaji biasha ra ndogo ndogo ujenzi wa nyumba elimu na tiba
hata hivyo baadhi ya vyama vinakabiliwa na ue ndeshaji mbaya uwezo mdogo wa kushindana kibiashara na mtaji mdogo
iii
mapato na matumizi kwa kipindi cha mapato 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilikadiriwa kukusanya jumla ya shilingi kutoka kwe nye vyanzo mbalimbali vya mapato hususan ushur wa ukaguzi wa mazao
hadi mwezi juni kiasi cha shilingi 
 sawa na asilimia 
 ya makadirio yaliyokusanywa
matumizi ya fedha kwa mwaka 
mheshimiwa spika atika mwaka wa fedha wizara ya kilimo chakula na ushirika ilitengewa jumla ya shilingi bilioni 
na kati ya fedha hizo shilingi bilioni 
 zi likuwa ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida na shilingi bilioni 
 kwa ajili ya matumizi ya miradi ya maendeleo
matumizi ya kawaida 
mheshimiwa spika hadi tarehe juni wizara ilikuwa imepokea kutoka hazina jumla ya shilin gi sa wa na asilimia 
 ya kiasi kilichoidhinishwa
ma tumizi hadi sasa ni shilingi 
 sawa na asilimia 
 ya kiasi kilichotolewa
matumizi ya maendeleo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara iliidhinishiwa jumla ya shilingi bilioni 
 kwa ajili ya matumizi ya miradi ya maendeleo
kati ya fedha hizo jumla ya shilingi bilioni 
 zilikuwa ni fedha za ndani na shilingi bilioni 
 ni fedha za kigeni
fedha za ndani zilizotolewa ni shilingi bilioni 
 sawa na asilimia 
 ya fedha zilizoidhinishwa
fedha za nje zilizotol ewa ni shilingi bilioni 
 na matumizi shilingi bilioni 
 sawa na asilimia 
 ya kiasi kilichotolewa
kutokupatikana kwa fedha zote zilizoidhinishwa kuliathiri utekelezaji wa baadhi ya kazi zilizopangwa
iv
taarifa ya utekelezaji mwaka 
mheshimiwa spika mwaka wizara iliendelea kutekeleza majukumu yake muhimu ambayo ni pamoja na kuimarisha huduma muhimu za kiufundi na kitaal am kwa wakulima kuratibu hali ya chakula nchini kusimamia utekeleza ji wa sera na mipango ya kuendeleza kilimo kudhibiti mlipuko wa magonjwa wadudu na wanyama waharibifu pamoja na kuimarisha utawala bora
majukumu yote ya wizara yalitekelezwa chini ya programu ya kuendeleza sekta ya kilimo agricultural sector development programme asdp
mwaka ulikuwa ni wa kwanza kutekeleza programu ya kuendeleza sekta ya kili mo asdp
mradi shirikishi wa maendeleo ya kilimo na uwezeshaji participatory agricultural development and empowerement project padep mradi wa uwekezaji katika sekta ya kilimo wilayani district agricultural investment project dasip pamoja na programu ya kusaidia sekta ya kilimo agricultural sector programe support asps ni sehemu ya utekeleza ji wa asdp
ili asdp iweze kutekelezwa kwa ufanisi katika mwaka wizara ilifanya maandalizi yafuatayo kukamilisha taratibu za kuwezesh utekelezaji wa programu kuanza uzinduzi wa programu ulifanyi ka julai na semina zilitolewa kwa wabunge wakuu wa mikoa makatibu tawala wa mikoa wakurugenzi wa ma endeleo wa wilaya wakuu wa wilaya pamoja na sekta binafsi na asasi zisizo za kiserikali
miongozo ya kupanga kusimamia na kufuatilia utekelezaji wa mipango ya maendeleo ya ilimo ya wilaya dadps ilitayarishwa na kupelekwa kwa watendaji wa halmashauri zote nchini
kuzijengea halmashauri za wilaya uwezo wa kuandaa na kutekeleza mipango ya ma endeleo ya kilimo ya wilaya dadps
timu za wawezesh aji za wilaya district facilitation teams katika halmashauri zote zilipat mafunzo ya namna ya kuandaa na kutekeleza mipango ya maendele ya kilimo ya wilaya zao
wataalam wa wilaya walip ata mafunzo hayo
mipango ya maendeleo ya kilimo ya wilaya iliandaliwa
kuandaa utaratibu wa kuratib u kufuatilia na kutathmini utekelezaji wa asdp mfumo wa ufuatiliaji na tathmini m e framework unaendelea kuandaliwa na kamati ya ufuatiliaji na tathmini inayojumuisha wizara za sekta ya kilimo
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilitekeleza kazi zifuatazo kuhakikisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo 
mheshimiwa spika makadirio ya mahitaji ya mbolea za aina mbalimbali katika msimu wa ya likuwa tani 
hata hivyo upatikanaji ulikuwa tani 
 am bazo ni sawa na asilimia ya mahitaji
kati ya hizo tani zilikuwa ni zenye ruzuku
katika mwaka wizara ilitengewa shilingi bilioni 
kati ya fedha hizo shilingi bilioni 
 zilihamishiwa wizara ya maendeleo ya mifugo kwa ajili ya kutoa ruzuku ya madawa ya majo sho ya mifugo
hivyo fe dha ya ruzuku ya mbolea na mbegu bora zilizobaki zilikuwa shilingi bilioni 
 shilingi bilioni 
 zilitosha kufidia tani za mbolea shilingi bilioni 
 kufidia tani za mbegu bora na shilingi bilioni mada wa ya korosho
hadi mei tani za mbolea na tani za mbeg bora za mahindi na mtama zilikuwa zimeuzwa kwa wakulima
aidha mahitaji ya mbegu bora yalikisiwa kuwa tani lakini upatikanaji ulikuwa tani 
 tu
mfuko wa pembejeo 
mheshimiwa spika katika mwaka mfuko wa taifa wa pembejeo ulitengewa jumla ya shilingi bilioni 
hadi mei shilingi bilioni 
 zilitolewa kwa ajili ya mi kopo mbalimbali ya pembejeo na zana kupitia saccos halmashauri na wakulima
aidha mfuko ulikusanya marejesho ya mikopo iliyotolewa misimu iliyopita yenye thamani ya shilingi bilioni 
 na kufanya jumla ya fedha zilizote ngwa kwa ajili ya mikopo kufikia shilingi bilioni 
mfuko ulit oa mikopo ya pembejeo za kilimo na mifugo kama ifuatavyo i ununuzi wa matrekta makubwa mapya yenye thamani ya shilingi ii ununuzi wa matrekta madogo mapya power tillers yenye thamani ya shi lingi iii ukarabati wa matrekta matano kwa thamani ya shili ngi na iv ununuzi wa pembejeo za kilimo na mifugo zenye th amani ya shilingi ambazo ni mbolea tani mbegu bora ta ni madawa ya mifugo lita vyakula vya mifugo tani madawa ya mimea lita zana ndogo ndogo na vifungashio marobota 
kuimarisha huduma za kilimo huduma za ugani 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara iliendelea kusimamia utoaji wa ushauri wa kitaalam katika halmashauri na asasi nyingine
wizara kwa kushirikiana na halmashauri ilitoa mafunzo ya shamba darasa kwa maafisa ugani ngazi ya wilaya na kwa wakulima ili dhana hiyo itumike kueneza kanuni za kilimo bora
maafis ugani waliopata mafunzo hayo walitoka wilaya za mikoa ya lindi mt wara dodoma singida tanga pwani morogoro rukwa mbeya ruvuma iri nga arusha manyara mara kagera kigoma tabora mwanza na shinya nga
wakulima waliopata mafunzo walitoka wilaya za mbeya vijijini rungwe songea namtumbo arusha manispaa babati morogoro vijijini vomero kongwa na dodoma vijijini
aidha wizara iliratibu maandalizi ya ma onyesho ya siku ya wakulima nane nane na ya siku ya chakula duniani
aidha kwa kushirikiana na ofisi ya waziri mkuu tamisemi wizara ilifanya uchambuzi wa hali ya hudum za ugani nchini ili kuziboresha
uchambuzi huo umeonyesha kuwa kuna upungufu mkubwa wa wataalam wa ugani
wakati mahitaji ni zaidi ya wata alam waliopo ni tu hivyo kuna upungufu wa wataalam 
aidha imebainika kwamba kuna uhaba wa vitendea kazi vya aina mbalimbali na nyumba za kuishi wataalam vijijini
kutokana na uchambuzi huo wizara imet ayarisha mpango wa miaka minne wa kuimarisha huduma hizo ambao utekelez aji wake utaanz mwaka 
 mpango huo unalenga kuhakikish vijiji kata na tarafa zote nchini zinapata wataalam wa kilimo wa kutosha ili utaalam umfikie mkulima
utafiti wa kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka shughuli za utafiti wa mazao ya kilimo ziliendel ea kutekelezwa katika kanda zote za utafiti wa kilimo zenye jumla ya vituo kwa le ngo la kupata mbegu zenye sifa za kutoa mavuno mengi kwa eneo zinazostahim ili ukame magonjwa na visumbufu vya mimea pamoja na kupendwa na wala ji
aina za mbegu za korosho zilitolewa na kituo cha utafiti cha naliendele ambazo ni ac ac ac ac ac ac ac ac ac ac aza aza aza aza aza ac 
aidha mbegu ya ngano itwayo lumbesa ilitolewa na kituo cha utafiti cha selian arusha
mbegu mama za jamii ya nafaka mikunde na mafuta zilizalishwa ka tika vituo mbalimbali vya utafiti
taasisi za utafiti za tacri kahaw a na trit chai na vikundi vya wakulima vilizalisha miche bora ya kahawa na miche bora ya chai
idadi ya miche ya chai ilisambazwa kama ifuatavyo mufindi njombe rungwe muheza korogwe na lushoto 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia mradi shirikishi wa kilimo na uwezeshaji padep ilikamilisha ukarabati mkubwa wa maabara za udongo za mlingano uyole ukiriguru na seliani
maabara hizo zitatumika katika kuchunguza sampuli za udongo na kushauri aina na kiasi cha mbolea kinachopaswa kuwekwa kwenye mazao
kwa mf ano maabara ya mlingano ina uwezo wa kuchunguza sa mpuli kwa mwaka badala ya sampuli hapo awali
aidha mwak wizara kupitia kituo cha utafiti cha mlingano kwa kutumia technologia ya gis kimeweza kutengeneza ramani za udongo kwa nchi nzima na wila ya zote
pia ramani za ekolojia zilitayarishwa pamoja na ramani zinazoonyesha mazao yanayofaa kulimwa katika kila wilaya
ramani hizo zimewekwa kwenye tovuti website ya wizara
pia ramani hizo zimewekwa kwenye cd na kusambazwa kwenye wilaya zote
udhibiti wa visumbufu vya mimea na mazao 
mheshimiwa spika ili kukabiliana na ilipuko ya visumbufu vya mimea na mazao katika mwaka wizara ilite keleza yafuatayo ilidhibiti milipuko ya panya katika vijiji vya wilaya za mvomero morogoro vijijini morogoro mjini ulanga kilombero bagamoyo kuranga kibaha mjini kisarawe rufiji muheza handeni korogwe pangani kilindi lindi vijijini li wale nachingwea ruangwa kilwa moshi vijijini hai monduli kinondoni temeke nzega na masasi
kilo 
 za sumu ya panya zilitumika
aidha wakulima walipata mafunzo ya kudhibiti panya katika wilaya hizo ilidhibiti kwelea kwelea katika mikoa ya morogoro singida shinyanga mwanza kilimanjaro na dodoma
ndege zaidi ya milioni wa liangamizwa na lita za viuatilifu zilitumika
ndege hao wasingedhibitiwa wangeweza kusababisha uhari bifu wa karibu tani za nafaka kwa siku ilidhibiti nzige wekundu kw enye mazalio yao ya asili katika mbuga za malagarasi ziwa rukwa iku katavi wembere na bahi
nzige hao walikuwa kwenye eneo lenye jumla ya hekta 
jumla ya lita za viuatilifu ilitoa mafunzo ya kutabiri na kudhibiti viwavijeshi kwa mabwana shamba wa kulima na wahudumu wa mitego katika mikoa ya morogoro lindi mtwara tanga kilimanjaro ar usha na manyara
wataalamu na wakulima kutoka mikoa ya kigoma kagera singida mtwara mo rogoro shinyanga arusha kilimanjaro tanga mwanza ka gera na mara walipatiwa mafunzo ya matumizi ya udhibiti husishi ilidhibiti ugonjwa wa mnya uko wa migomba katika mikoa ya kagera na mara kwa kungo a migomba iliyokuwa imeathirika na ugonjwa huo
mafunzo ya udhibiti wa nzi wa matunda yalitolewa kwa wataalam wa kilimo na wakulima wa wilaya za mikoa ya ruvuma lindi mt wara pwani na dar es salaam jumla ya tani za ma zao mbalimbali zilikaguliwa na kusafirishwa nchi za nj na tani ziliingizwa nchini ambapo vyeti vya usafi wa mazao na vibali vya kuingiza mazao nchini vilitolewa wadudu wa kudhibiti kidung ata wa mihogo walizalishwa na kusambazwa
aidha mbawakavu milioni 
 ambao hudhibiti ugumaji walizalishwa na kusambazwa katika maeneo mbalimbali katika ziwa viktoria
vilevile wadudu maadui wa funza wa mabua na nondo wa kabichi walizalishwa na kusambaza kwenye mikoa ya tanga iringa morogoro dodoma singida arusha na kilimanjaro
 usalama wa chakula ukusanyaji wa takwimu za mvua na hali ya chakula 
mheshimiwa spika katika kipindi cha mwaka mfumo wa ukusanyaji takwimu na taar ifa za hali ya chakula nchi ni uliboreshwa kwa kutoa mafunzo ya ufuatiliaji wa hali ya mazao mashambani na hali ya chakula kwa wataalam wa ugani katika halmashauri za wilaya na miji katika mikoa yote
mafunzo ya mifumo ya uk usanyaji wa taarifa za vua na mazao mashambani kwa wapima mvua kutoka katika mikoa ya dodoma singida shinyanga na tanga yalitolewa
aidha ukusanyaji wa aarifa za mvua uzalishaji wa mazao na mwenendo wa hali ya chakula nchini ulifanyika
vilevile kwa kushirikiana na chuo kikuu cha kilimo cha sokoine s ua na taasisi ya chakula na lishe wizara iliandaa mwongozo wa kuratibu akiba ya chakula
mwongozo huo utatumiwa na halmashauri katika kurati bu akiba ya chakula katika ngazi ya kaya
wizara pia iliandaa rasimu ya mkak ati wa usalama wa chakula nchini
hifadhi ya chakula na usindikaji 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilifanya tathmini ya mahitaji ya mafunzo kuhusu teknolojia za hifadhi usindikaji na matumizi ya mazao mbalimbali ya cha kula na kutoa mafunzo katika mikoa ya ruvuma rukwa mbeya iringa na mt wara
mafunzo hayo yalilenga kupanua matumizi ya teknolojia hizo na kupunguza upotevu wa mazao baada ya kuvuna
wizara pia ilichapisha na kusambaza miongoz ya utayarishaji na matumizi ya mazao ya muhogo mtama mbogamboga na matunda na ilianza kuandaa mwongozo wa uchanganyaji wa mazao ya muhogo na mtama na nafaka nyingine ili kupanua matumi zi ya mazao hayo
mheshimiwa spika mojawapo ya mkakati wa serikali wa kupanua usindikaji wa mazao ya ch akula nchini ni kuwapatia wawekezaji taarifa kuhusu maeneo yenye uwezo wa ku zalisha mazao mbalimbali aina ya mazao kiasi kinachozalishwa miundombinu iliyopo viwanda vya usindi kaji vilivyopo na uwezo wake
taarifa hizo husaidia na huhamasisha wawekezaji kufanya maamuzi ya kuwekeza katika usindika ji wa mazao
katika mwaka wizara iliendelea kuorodhesha viwanda vya usindikaji wa mazao ya chakula na uwezo wa kila kiwanda kukus anya takwimu za uzalisha ji na idadi ya maghala ya kuhifadhi mazao ya chakula na uwezo wake vilivyopo nchini
akiba ya taifa ya chakula 
mheshimiwa spika katika mwaka akiba ya taifa ya chakula sgr ilinunua jumla ya tani zenye tham ani ya shilingi milioni 
kati ya hizo tani za mahindi zenye thamani ya shilingi milioni 
 zilinunuliwa kutoka kwa waku lima wa hapa nchini na tani zenye tham ani ya shilingi milioni zilinunuliwa kutoka nje ya nchi
ununuzi huo pamoja na akiba ya mwanzo wa mwaka ya tani 
 yanafanya sgr kuwa na jumla ya tani za mahindi katika maghala yake
aidha akiba ya taifa ya chakula ilinunua mtama jumla ya tani 
umwagiliaji maji mashambani 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ililenga kuendeleza hekta za umwagiliaji
eneo lililoendelezwa ni hekta katika maeneo mbalimbali
aidha wizara kwa kupitia kanda za umwagiliaji imefanya upembuzi yakinifu wa awali na usanifu wa skimu zenye jumla ya hekta kiambatisho na
na mabwawa manne yenye kutosheleza eneo la umwagiliaji la hekta mabwawa hayo ni ulyanyama sikonge hekta mawemairo babati hekta idodoma mpwapwa hekta na migungani bunda hekta 
kazi zingine zilizotekelezwa ni ujenzi wa mabwawa mawili yenye uwezo wa kumwagilia hekta ambayo ni qash babati hekta na mangisa mbulu hekta 
skimu saba zenye eneo la hekta iliendelezwa kwenye maeneo kame chini ya programu shirikishi ya kilimo cha umwagiliaji kiambatisho na
vilevile wizara ilisimamia utekel ezaji wa miradi iliyomo katika dadps yenye eneo la hekta kiambatisho na
na skimu zilizoendelezwa kwa kutumia fedha za serikali na mfuko wa pamoja wa tanzania na japan wa msaada wa chakula zenye jumla ya hekta kiambatisho na
aidha katika kuhamasisha matumizi bora ya maji na yenye ufanisi katika uzalishaji wa mazao wizara imesimamia uanzishwaji wa mashamba madogo ya mfano ya um wagiliaji kwa njia ya matone drip irrigation kwa mazao ya mboga katika maen eo mbalimbali ikiwa ni pamoja na kwenye ukanda wa kijani wa mwambao wa ziwa vi ktoria katika wilaya za ilemela nyamagana magu bukoba vijiji ni maswa na tarime ambapo hekta ziliendelezwa kiambatisho na
maeneo mengine ni chuo cha wakulima cha mkindo morogoro biha wana dodoma vijijini na kanda za umwagiliaji za kilimanjaro mwanza na mtwara
aidha ujenzi wa mabanio ya skimu nne hekta kwenye ukanda wa kijani wa mwambao wa ziwa nyasa umekamilika
skimu hizo ni kimbande ha ngido ha mkalati ha na ngingama ha katika wilaya ya mbinga
vile vile wizara ilitoa mafunzo ndani na nje ya nchi kw wataalam wake kuhusu teknolojia mbalimbali za umwagiliaji ikiwa ni pa moja na umwagiliaji kwa njia ya matone
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na shirika la chakula la umoja wa mataifa fao im eendelea na maandali zi ya sera ya taifa ya umwagiliaji na mkakati wa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji nchini
sera na mkakati huo zinalenga kuonyesha dira ya utekelezaji sahihi wa maendeleo ya kilimo cha umwagilia ji kwa kuzingatia sheria na kanuni zitakazohakikisha ufanisi kwa kufuata misingi ya kitaalaam na kuhakikisha umiliki wa miundombinu ya umwagilia ji kwa kulingana na mwelekeo ulioainishwa katika mpango kabamb wa taifa wa umwagiliaji nimp 
uendelezaji wa zana za kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka jumla ya vituo vya maksai vilikarabatiwa na kupatiwa zana timilifu ili kutoa mafunzo na kufanya maonyesho kwa wakulima
vituo ilivyo karabatiwa ni sikonge fdc sikonge konje handeni inone lwa misungwi kifunda rungwe kipalapala tabora jini malagarasi ki goma katumba azimio sumbawanga kibakwe mpwapwa milama mvomero ngimu singida gairo kilosa na ngana kyela
le ngo la kukarabati vit uo halikufikiwa kutokana na kutokutolewa kwa fedha zo te zilizoidhinishwa
mafunzo juu ya matumizi ya zana za kilimo hifadhi yalitolewa kwa wakulima kwa mfumo wa shamba darasa na wakulima wa lijifunza kwa vitendo matumizi ya zana hizo
aidha wizara kwa kushirikiana na wadau wa kilimo ilitayarisha mkakati wa kuendeleza matumizi sahihi ya zana nchini
vilevile wizara kwa kushirikianana na kituo cha zana za kilimo na ufundi vijijini carmatec iliyafanyia majaribio ya kuha kiki ubora wa matrekta aina ya europad kutoka india na photon catic na kama kutoka china na yalionekana yanaf aa kwa tanzania
matumizi bora ya ardhi 
mheshimiwa spika ardhi ya kilimo ni raslimali muhimu katika uzalishaji wa kilimo
raslimali hii inazidi kupoteza ubora wake kutokana na sababu mbalimbali lakini iliyo kubwa ni kutozingatia kwa hifadhi ya udongo na matumizi bora ya ar dhi
katika mwaka wizara iliendelea kuhimiza matumizi endelevu ya ardhi ya kilimo ili kuchangia katika juhudi za taifa za kuongeza uzalishaji wa kilimo na kukabiliana na tatizo la uharibifu wa mazingira
kazi zilizotekelezwa ni pamoja na kukusanya maoni ya wadau wa kilimo ili yajumuishwe kwenye mpango kabambe wa matumizi bora ya ardhi ya kilimo ambao umeanza kuandaliwa kukusanya mapendekezo ya wa dau wa kilimo kwa ajili ya kuandaa muswada wa sheria ya ilimo ambayo itatambua italinda na itaelekeza uendelezaji wa maeneo ya kilimo nchini kutambua na kuhakiki maeneo yanayofaa kwa ajili ya uwekezaji katika kilimo mikoa ya pwani morogoro tanga na dodoma
kutoa mafunzo kwa wataalam wa ugani na wakulima kuhusu matumizi bora ya ardhi katika maeneo yaliyoathiriwa na mmomonyoko wa udongo kwenye mikoa ya dodoma morogoro pwani mbeya singida kilimanjaro na arusha
miradi ya maendeleo mradi shirikishi wa maendeleo ya kilimo na uwezeshaji participatory agricultural development and empowerment project 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara iliendelea na utekelezaji wa mradi wa padep am bao unatekelezwa katika mikoa ya tanzania bara mtwara lindi mo rogoro iringa arusha kilimanjaro manyara tanga tabora na singida na mitano ya tanzania visiwani mjini magharibi kusini magharibi kaskazini unguja kaskazini pemba na kusini pemba
mradi uliwezesha utayarishaji na utekelezaji miradi mipya ya vikundi 
aidha mradi ulitoa mafunzo kwa wawezeshaji katika ngazi ya kata na wilaya kutoka halmashaur kwa lengo la kuwaongeze uwezo wa kuwezesha jamii na vikundi vya wakulima kutam bua matatizo yanayow akabili na kuibua miradi ya kukabiliana nayo
wawezeshaji wamewezesha jamii na vikundi vya wakulima kutekeleza miradi katika vijiji ambayo imenufaisha kaya kwa kupatiwa teknolo jia bora
vile vile mr adi uligharamia ukarabati wa maabara ya udongo ya ukiriguru na ununuzi wa vifaa vya maabara za udongo katika vituo vya utafiti vya uk iriguru uyole na mlingano
programu ya kusaidia sekta ya kilimo agricultural sector programme support 
mheshimiwa spika programu hii inatekelezwa katika ngazi ya taifa na katika mikoa ya iringa na mbeya
sehemu kubwa ya programu hutekelezwa kupitia mipango ya maendeleo ya kilimo wilayani katika mikoa hiyo
katika mwaka programu iligharamia ta fiti zinazolenga kuboresha sera za kitaifa hususani zinazolenga masu ala ya kilimo na mifugo iliendelea kuratibu utekelezaji wa mipa ngo ya maendeleo ya kilimo district agricultural development support dads katika halmashauri za wilaya za mikoa ya mbeya na iringa
kazi zingine zilikuwa ni kugharamia ununuzi wa vitendea kazi yakiwemo magari manane na pikipiki kwa maafisa ugani wa wilaya zinazotekeleza programu
ilevile programu iliwezesha wakulima wadogo kuzalisha mbegu za daraja la kuazimiwa tani 
 za mazao mbalimbali
aidha programu iligharami mafunzo kwa wakulima kutoka vijiji katika halmashauri katika mikoa ya iringa dodoma mtwara morogoro na lindi kuhusu uzalishaji wa mbegu za daraja la kuazimiwa
mradi wa uwekezaji katika sekta ya kilimo wilayani district agricultural sector investment project 
mheshimiwa spika katika mwaka mradi wa uwekezaji katika sekta ya kilimo wilayani district agricultural sector investment project dasip unaotekelezwa katika halmasha uri za wilaya za mikoa ya kagera kigoma mara mwanza na shinyanga uliwezesha uibuaji na utekelezaji wa miradi ya kilimo ka tika halmashauri zina zotekeleza mradi huo
aidha mradi ulitoa mafunzo mba limbali kwa lengo la kujenga uwezo wa watendaji wa halmashauri hizo
ilevile mradi uliendelea kuwezesha halmashauri hizo kwa kuzipatia maf unzo timu za wawezeshaji za wilaya zenye wajumbe na timu za kata zenye wajumbe 
mafunzo hayo yalilenga zaidi katika uibuaji na utekelezaji wa dadps
aidha pikipiki zilinunuliwa kwa ajili ya halm ashauri za wilaya hizo
maendeleo ya ushirika 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na wadau wa ushirika ilie ndelea kutekeleza programu kabambe ya mageuzi na modenaizeshe ni ya ushirika
programu imewezesha kuimarika kwa vyama vya ushirika kwa kukamilisha chaguzi za viongozi wa vyama vya ushirika vya msingi katika mikoa ya mbeya rukwa ruvuma mtwara lindi dar es salaam na morogoro
aidha wizara kwa kushirikiana na warajis wasaidizi wa mikoa ilisim amia uchaguzi wa viongozi wa vyama vikuu vya ushirika vya wetcu na icu tabor a mbocu micu kyecu rucu na isayula mbeya tanecu na ma mcu mtwara ilulu lindi sonamcu ruvuma na cetcu singida
lengo la chaguzi hizo lilikuwa ni kupata viongozi waadilifu na wenye upeo katika ma suala ya uongozi na pia kuwezesha vyama hivyo kufa nya maboresho yaliyokusud iwa
vilevile wizara kwa kushirikiana na viongozi wa serikali katika mkoa wa mwanza imeweza kusimamia marekebisho katika ute ndaji wa chama kikuu cha nyanza kwa kuteua wajumbe kuingia kwenye bodi ya ncu
wajumbe hao waliteuliwa kwa kutumia sheria na
 ya vyama vya ushirika cooperatives societies act kifungu na
kwa bahati mbaya wa jumbe hao wote watatu wamefariki dunia tarehe juni wakiwa katika safari ya kikazi yenye nia ya kuimarisha ushirika
serikali itaendelea na nia yake ya kuimarisha ncu
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na wadau mbalimbali ilifanya uhamasishaji mkubwa wa wananc hi ili wajiunge pamoja na kuanzisha vyama vya ushirika
jumla ya saccos mpya na vyama vya ushirika wa mazao amcos vimeanzishwa nchini mwaka 
aidha wizara ilitoa mafunzo kwa saccos za mikoa ya pwani dar es salaam na arusha kuhusu modenaizesheni ya sa ccos ikiwa ni pamoja na kubadili mifumo ya uendeshaji
vilevile wizara iliandaa miongozo ya uhasibu na menejimenti ya fedha za sa ccos na mifumo ya menejimenti ya taarifa
mheshimiwa spika maafisa ushirika wa mi koa na wa wilaya walipewa mafunzo ya uhamasishaji na ui marishaji ukaguzi na usimamizi wa vyama vya ushirika
aidha walipewa mafunzo ya kuwawezes ha kufahamu na kutekeleza kwa ufanisi sheria ya vyam vya ushirika pamoja na programu kabambe ya mageuzi na modenaizesheni ya ushirika nchini
mheshimiwa spika wizara ilipitia makisio ya mapato na matumizi ya vyama vya ushirika pamo ja na maombi ya ukomo wa madeni kwa lengo la kuviwezesha kuboresha maombi ya mi kopo ili yakidhi mahitaji ya benki
vyama vilivyokidhi mahitaji ya utayaris haji ukomo wa madeni vilipewa hati ya uthibitisho
aidha vyama husika vilisha uriwa kuzingatia ma sharti ya mikopo
kurekebisha na kuhuisha sheria 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara iliendelea na mchakato wa kurekebisha na kuhuisha sh eria ili kuhakikisha zinakidhi mahitaji ya sasa na malengo ya kutungwa kwa sheria hizo
kazi zilizotekelezwa ni pamoja na kuandaa rasimu ya awali ya mapendekezo ya mf umo wa kisheria unaofaa kwa ajili ya kutambua kulinda na kuendeleza ardhi ya kilimo kufanya mapitio ya sheria na kanuni za sekta ya kilimo na kukamilisha mchakato wa kupata maoni ya wadau mb alimbali wa mazao yanayos imamiwa na bodi za mazao kuhusu mapendekezo ya marekebi sho ya sheria na kanuni za mazao hayo
maendeleo ya watumishi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara iliendelea na zoezi la kuwapandisha watumishi vyeo kw kuzingatia sera ya menejimenti na ajira katika utumishi wa umma pamoja na kuajiri watumishi wapya
watumishi walipandishwa vyeo na kuajiriwa
shughuli zingine zilizotekelezwa ni pamoja na kutoa mafunzo ya utawala bora na ya kujik inga na maambukizi ya ukimwi kwa watumishi wa wizara
changamoto 
mheshimiwa spika changamoto zilizojitokeza wakati wa utekelezaji wa mpango wa mwaka ni pamoja na kufanikisha utekelezaji wa programu ya kuendeleza sekta ya kilimo na programu kabambe ya mageuzi na modenaizesheni ya ushirika kuimarisha huduma za ugani upatikanaji na utumiaji wa teknolojia za kisasa upatikanaji wa pembejeo kw wakati na kwa bei nafuu uimarishaji wa matumizi ya zana za kilimo maendeleo ya kilimo cha umwagiliaji hifadhi na usalama wa chakula udhibiti wa visumbufu vya mimea uimarishaji wa masoko na maendeleo ya ushirika
mpango wa mwaka 
mheshimiwa spika programu ya kuendeleza sekta ya kilimo na programu kabambe ya mageuzi na modenaizesheni ya ushirika kwa mwaka zimezingatia mambo matatu muhimu
i matokeo yaliyoainishwa katika ta thmini ya utekelezaji wa mpango na bajeti ya mwaka 
ii utekelezaji wa malengo yaliyoainishwa katika mpango wa kukuza uchumi kupunguza umasikini na hivyo kuleta maisha bora kwa watanzania hususani wakulima
iii utekelezaji wa ahadi za chama cha mapinduzi kama zilivyoainishwa katika ilani ya ccm
mheshimiwa spika ilani ya ccm inakiri kuwa kilimo ndiyo msingi wa uchumi wetu na kina nafasi ya kimkakati katika modenaizesheni ya uchumi wa tanzania
lakini kilimo cha kisasa ni sharti muhimu katika kujenga msingi wa uchumi wa kisasa
hata hivyo kilimo chetu kina matatizo yafuatayo i wakulima walio wengi hawazijui na hawazitekelezi kanuni za kilimo bora kwa mazao wanayolim a hivyo kilimo hakina tija na mavuno yao ni kidogo
ii wakulima wetu kwa wastani wanalima vishamba vidogo vidogo
iii wakulima wetu wanategemea zana duni za jadi na hasa jembe la mkono
iv upatikanaji wa mbegu bora na mbolea haujawa na mfumo wa uhakika na matumizi yake hayaenei kwa wakulima
v karibu kazi zote za kilimo zinategemea nguvu kazi ya binadamu na ha sa wanawake
vi maji ya mvua yanaendelea kuachwa yaende baharini badala ya kuyakinga kwenye visima malam bo na mabwawa kwa matumizi ya watu mifugo na kilim cha umwagiliaji maji
mheshimiwa spika kwa kuzingatia mata tizo hayo ya kilimo mpango wa utaweka mkazo katika maeneo yafuatayo i kufanikisha utekelezaji wa progr amu ya kuendeleza sekta ya kilimo na programu kabambe ya ma geuzi na modenaizesheni ya ushirika
ii kuimarisha huduma za ugani iii upatikanaji na utumiaji wa teknolojia za kisasa iv upatikanaji wa pembejeo kw wakati na kwa bei nafuu v uimarishaji wa matumizi ya zana za kilimo vi maendeleo ya kilimo cha umwagiliaji vii hifadhi na usalama wa chakula viii udhibiti wa visumbufu vya mimea ix uimarishaji wa masoko na x maendeleo ya ushirika
programu ya kuendeleza sekta ya kilimo asdp 
mheshimiwa spika mwaka ni wa pili kutekeleza programu hiyo ambayo imetengewa shi lingi bilioni 
kati ya fedha hizo shilingi bilioni 
 zimetengewa halmashauri za wilaya kwa ajili ya utekelezaji wa mipango ya maendele ya wilaya dadps
kazi kubwa mwaka huu ni kutekeleza dadps ambazo zimeandaliwa na halmashauri
kama ambavyo imesemwa mara nyingi mafanikio katika utekelezaji wa programu ya kuendeleza sekta ya kilim o yatategemea ufanisi wa utendaji katika ngazi ya wilaya
hadi mwezi juni wilaya zote zilikuwa zimewasilisha mipango yao ya kilim o
wizara yangu kwa kushirikiana na tamisemi wakuu wa mikoa na wilaya itafuatilia kwa karibu utekelezaji wa mipango ya kilimo wilayani ili kuhakikisha thamani ya fedha iliyotengwa kwa ajili ya maendeleo ya kilimo katika wilaya mbalimbali nchini inalingana na kazi zilizofanyika
mheshimiwa spika katika ngazi ya taifa shilingi bilioni 
 zimetengwa kwa wizara za sekta ya kilimo kwa ajili ya kuboresha huduma za kilimo utafiti na ugani kuendeleza kilimo cha umwagiliaji uendelezaji wa masoko na sekta binafsi uhakika wa upatikanaji wa chakula pamoja na urati bu ufuatiliaji na tathmini ya programu katika ngazi ya taifa
vilevile kwa kutumia fe dha hizo uwezo wa halmashauri wa kuibua miradi na kuandaa taarifa za utekelezaji utaendelea kujengwa
viongozi wa mikoa na wilaya wata endelea kuhamasishwa kuhusu kuweka kipaumbele katika kusimamia na kuzijengea halmashauri uwezo wa kufuatilia utekelezaji wa programu na kut oa taarifa
aidha sekretariati za mikoa zitajengewa uwezo wa kuf uatilia na kuratibu dadps ili ziweze kusaidia halmashauri wakati wa kuandaa mipango ya maendeleo ya kilimo ya wilaya
hatua hii inakusudia kusogeza huduma ya usimamizi uandaaji wa mipango mizuri ya adps na mipango ya maendeleo ya kilimo vijijini village agricultural development plans vadps karibu na halmashari na wakulima wenyewe
huduma za ugani 
mheshimiwa spika moja ya changamoto zi nazotukabili ili kuleta mapinduzi ya kilimo ni pamoja na kufikisha maarifa ya kilimo bora kwa wakulima
kutokana na wakulima kutoj ua na hivyo kutozingatia kanuni za kilimo bora tija ya mazao nchini ni ya chini sana ukilinganisha na tija inayowezekana kwa kutumia utaalam
tazama kiambatisho na
mheshimiwa spika ili tuondokane na ha li hiyo na kama nilivyoeleza katika taarifa ya utekele zaji serikali imeam ua kuchukua hatua za makusudi kuimarisha huduma za ugani kwa nia ya kuwa na mtaalam wa ugani katika kila kijiji kata na tarafa ifikapo mwaka ili kufikisha maarifa na teknolojia ya kilimo kwa wakulima
mheshimiwa spika ili kufikia azma hiyo hatua zifuatazo zitachukuliwa i kuongeza idadi ya wataalam wa ugani katika mwaka wat aalam wa ugani wataajiriwa kupitia tamisemi na ajira itaendelea kila mwaka kwa muda wa miaka minne ambapo pengo lililopo la wataalam wa ugani lita kuwa limezibwa
kati ya wataalam watakaoajiriw a wataalam watakuwa wahitimu wa chuo kikuu am bao watatoa huduma katika ngazi ya tarafa
ili kuwawe zesha kufanya kazi vizuri serikali itawaandalia mazi ngira mazuri kwa kuwapatia vyombo vya usafiri mawasiliano na vitendea kazi kwa awamu kupitia ruzuku ya kujenga uwezo inayotolewa kwa kila halmashauri kujenga nyumba za kuishi kwa kushirikiana na wananchi na kujenga vituo vya taaluma katika ngazi ya kata ward resource centres kwa kutumia ruzuku ya ushindani ya kujenga uwezo inayotolewa kwa halmashauri
ii kupanua uwezo wa vyuo vya kilimo ili mpango wa kuimarisha hudum za ugani uwe endelevu ni muhimu kuwepo wataalam wa kilimo kwenye soko la ajira kila mwaka
wataalam hao wa tatakiwa kutoka kwenye vyuo mbalimbali vya mafunzo ya kilimo
hivyo tunahitaji kuongeza uwezo wa vyuo vya kilim wa kuchukua wanafunzi
kazi zitakazofanyika ni kujenga na kukarabati ma bweni na nyumba za wakufunzi kuajiri wakufunzi wa vyuo vya kilimo kuanzia mwaka hadi kufikia wakufunzi ifikapo mwaka na kununua vifaa vya mafunzo ya kilimo iii kutoa mafunzo kwa vijana tarajali mafunzo yatatolewa kwa vija na ili kuwezesha kufikia lengo la kuajiri wataalam wa ugani ifikapo mwaka 
kwa kuanzia katika mwaka jumla ya vijana tarajali watapa tiwa mafunzo katika vyuo vya kilimo ili kuandaa wataalam wenye sifa ya kuajiriwa katika mwaka 
huduma za utafiti 
mheshimiwa spika ili kupata teknolojia sahihi zinazokidhi mahitaji ya kilimo na kuhakikisha kw amba matokeo ya utafiti yanawafikia wakulima wizara itaendelea kufanya utafiti wa mazao kama ifuatavyo kutathmini aina za mbegu mpya za mazao zenye tija kubwa kustahimili ukame zenye ukinzani dhidi ya magonjwa na visumbufu vya mimea na zinazokidhi viwango vya ubora na matakwa ya walaji wa nda ni na nje ya nchi kubuni na kutathmini mbinu shirikishi za udhibiti visumbufu na magonjwa ya mimea na mazao kutathmini madawa asilia na ya viwandani yanayofaa kutumika nchini kusambaza matokeo ya utafiti uliofanyika kutunza na kuzalisha mbegu mama za mazao ya jamii ya nafaka mikunde na ya mbegu za ma futa na mazao ya jamii ya mizizi kuendeleza utafiti wa mazao ya bustani kwa lengo la kupata vipando bora kutathmini viwango vya matumi zi ya mbolea vya sasa kwa lengo la kutoa mapendekezo ya viwango sahihi kulingana na hali ya udongo hewa na aina ya zao linalozalishwa katika eneo husika kuzalisha na kusambaza mich bora ya chai na kahawa miche kupitia aasisi za utafiti za trit na tacri kwa wakulima na vikundi vya wakulima
pembejeo na zana za kilimo 
mheshimiwa spika pembejeo za kilimo hus usan mbolea mbegu bora na madawa ya kuua wadudu ni uhimu sana katika kuleta mapinduzi ya kilimo
bila pembejeo hizi hakuna mapinduzi ya kilim o
kwa kuzingatia umuhimu huo wa pembejeo serikali ita endelea kutoa ruzuku ya mbolea mbegu bora na madawa ya mimea
jumla ya shilingi 
 bilioni zimetengwa kwa ajili ya ruzuku ya pe mbejeo
kama nilivyoainisha katika taarifa ya utekelezaji bado mfumo wetu wa kufikisha pembejeo zenye ruzuku kwa wakulima una kabiliwa na matatizo
pamoja na jitihada iliyochukuliwa ya kusimamia usambazaji wa mbolea na kuifikisha katika vit uo katika mikoa yote nchini bado umejitokeza upungufu katika mfumo wa us ambazaji hasa katika kufikisha mbolea na mbegu kwa wakulima na kwa wakati
upungufu uliojitokeza ni pamoja na i mbolea kutofika wilayani kwa wakati kutokana na uwezo mdogo wa kifedha wa mawakala ii vituo vikuu vya kununulia bolea mkoani kuwa mbali na wakulima iii kuwepo kwa bei mbili za mbolea katika soko moja yaani bei ya mbolea yenye ruzuku na be ya mbolea isiyo na ruzuku kutokana na ufinyu wa bajeti na iv kutokuwepo kwa takwimu sahihi za mahitaji halisi ya pembejeo
mheshimiwa spika katika msimu wa wizara itaendelea kuchukua hatu za kuboresha utaratibu wa ruzuku unaotumika hivi sasa kwa kutoa ruzuku kulingana na mahitaji ya aina ya pembejeo na mazao katika kanda zote nchini kama ifuatavyo a ingawa tulipeleka mbolea katika ila mkoa nchini na ingawa ni kweli mbolea inahitajika ka tika mikoa yote ni dhahiri kwamba iko mikoa inayotumia mbolea zaidi hasa kwa zao la mahindi ambalo linatoa mchango mkubwa kwa usalama wa chakula kwa taifa
kwa msingi huo katika mwaka sehemu kubwa ya mbolea itaelekezwa katika mikoa inayozalisha mahindi kwa wingi
ili kupunguza tatizo la umbali kutoka makao makuu ya mikoa tutaongeza vituo vya usambazaji wa mbolea ha sa katika mikoa inayotumia mbolea kwa wingi
b ruzuku kwa ajili ya madawa ya kudhibiti magonjwa na wadudu waharibifu itatolewa kwa mazao ya pamba na korosho madawa ya pamba lita na madawa ya korosho lita za madawa ya maji na tani za madawa ya unga na c ruzuku kwa ajili ya miche bor ya kahawa na ya chai yenye tija kubwa inayokomaa mapema na yenye ukinzani dhidi ya magonjwa na visumbufu vya mazao hayo itatolewa
maandalizi kwa ajili ya mapinduzi ya kijani green revolution 
mheshimiwa spika kama nilivyolifahamisha bunge letu tukufu mwaka jana juu ya tamko la abuja la mapinduzi ya ki jani ya afrika abuja declaration on the africa green revolution nafurahi kuliarifu bunge lako tukufu kama ifuatavyo tumefikia makubaliano na rockfeller foundation na bill and melinda gates foundation mashirika mawili yanayoshirikiana na mashirika mengine mengi duniani katika kuunga mkono juhudi za mapinduzi ya kijani katika afrika kuanza maandalizi katika mwaka kwa kufanya yafuatayo kuandaa mawakala wa pe mbejeo za kilimo vijijini rural agro dealers kwa kuwapa mafunzo na kuwawezesha kupata mikopo ili kupitia kwao pembejeo ziweze kuwafikia wakulima
kusaidia uzalishaji wa mb egu za aina mbalimbali seed multiplication ili ziwepo mbegu za kutosha kwa ajili ya wakulima kuyawezesha makampuni kusamba za mbolea mbegu na madawa hadi vijijini kulingana na mahitaji ya pembejeo hizo hapa nchini kuandaa vocha ambazo haziwezi kugushiwa
kupitia mfumo huo wa vocha hati punguzo ruzuku itatolewa moja kwa moja kwa mkulima badala ya kutoa ruzuku kwa makampuni yanayoagiza kusambaza mbolea au makampuni ya uchukuzi
mheshimiwa spika uongozi wa shirika la rockfeller foundation na bill melinda gates foundation umekubali mpango uanze tanzania kwa sababu kuna uongozi unaokerwa na umasikini na una mkakati wa kupambana na umasikini mkuku ta
aidha kwa maneno yao wenyewe kuna political will na kuna rais ambaye anajali
mheshimiwa spika mpango huo ukifanikiwa kuanzia mwaka pembejeo zitakuwa zinapa tikana vijijini wakati wowote kama soda ya coca cola inavyopatikana popo te
tukifikia hatua hiyo na kwa mtandao wa wataalamu wa ugani watakaokuwepo kila kijiji na kata mapinduzi ya kijani green revolution yatakuwa yameshika kasi mpya na nguvu mpya
mfuko wa pembejeo 
mheshimiwa spika mfuko wa taifa wa pembejeo kwa mwaka umetengewa jumla ya shilingi bilioni 
 na utaendelea kutoa mikopo kwa ajili ya kununulia na kusambaza pembejeo na zana bora za kilimo kupitia benki mbalimbali na sh irikisho la vyama vya akiba na mikopo tanzania sccult
mikopo itatol ewa kwa mbolea madawa ya mimea na ya mifugo majembe ya kukok otwa na wanyama kazi matrekta madogo aina ya power tiller matrekta makubwa mapya na kukarabati matrekta mabovu 
ai dha mfuko utaendelea kuboresha utaratibu wa kutoa mikopo ya pembejeo na zana za kilimo ili kuhakikisha wakulima wanapata huduma kwa wakati unaofaa na kwa bei nafuu
mfuko pia utaendelea kukusanya madeni ya miaka ya nyuma ili kutoa mikopo kwa wakopaji wengi zaidi
zana za kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na shirika la viwa ngo tanzania tbs chuo kikuu cha kilimo cha sokoine sua na kituo ch zana za kilimo na ufundi vijijini camartec itafanya tathmini katika kila kanda ili kutambua mahitaji ya aina ya zana zinazofaa kutum ika katika kanda hi zo
aidha wizara itaandaa mwongozo wa teknolojia mbal imbali za zana za kilimo ambazo zinaweza kutumika nchini kulingana na hali ya udongo
vilevile wataalamu wa zana wa tapewa mafunzo ya matu mizi bora ya zana za kilimo zikiwemo zana za kilimo hifadhi na zana za usin dikaji wa mazao
hifadhi ya udongo na matumizi bora ya ardhi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itasisitiza matumizi endelevu ya ardhi ya kili mo na kuhakikisha ushiriki wa wakulima katika kuandaa na kutekeleza mipango ya matumi zi endelevu ya ardhi kwa lengo la kuongeza tija na uzalishaji na kuhifadhi mazingira
aidha wizara itaendelea na maandaliz ya mpango kabambe wa taifa wa matumizi bora ya ardhi ambao ut akuwa ni msingi wa uandaaji wa mipango matumizi na usimamizi wa ma tumizi ya ardhi ya kilimo
kazi nyingine zitahusu kuhakiki na kutam bua maeneo yanayofaa kwa uwekezaji katika kilimo na kupima maeneo ya umwagiliaji
vilevile wizara itandaa mapendekezo kwa ajili ya kutunga sheria itakayotumika kutambua na kulinda ardhi ya kilimo
kilimo cha umwagiliaji maji mashambani 
mheshimiwa spika mwaka wizara imepanga kuendeleza jumla ya hekta katika hatua za uj enzi hekta na upembuzi yakinifu na usan ifu katika sehemu mbalimbali
kati ya hizo hekta ni skimu za um wagiliaji wa asili za wakulima wadogo ambazo zitafanyiwa ukarabati kiambatisho na
aidha ujenzi wa mabwawa madogo katika maeneo ya mikoa ya manyara tabora mwanza singida dodoma iringa mara shinyanga na tanga utatekelezwa kwa kulenga kumwagilia hekta kiambatisho na
mabwawa yenye uwezo wa kumwa gilia eneo la hekta yatafanyiwa upembuzi yakinifu na us anifu wa kina katika wilaya za mbarali kyela magu nzega na kibondo kama ilivyoonyeshwa katika kiambatisho na
vile vile skimu za umwa giliaji zenye eneo la hekta zitafanyiwa upembuz yakinifu na usanifu wa awali katika kanda zote saba za umwagiliaji kama ilivyoonyeshwa katika kiambatisho na
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kushirikiana na halmashauri za wilaya kuendeleza teknolojia ya umwagiliaji kwa njia ya matone katika maeneo yanayozunguka ziwa viktoria ziwa nyasa na maeneo me ngine nchini
aidha uhamasishaji na usimamizi katika matumizi ya teknol ojia za kutumia pampu za kusukuma maji kwa miguu upepo mionzi ya jua na dizeli utatekelezwa
mheshimiwa spika katika kuendeleza umwa giliaji kwenye miradi ya ukubwa wa kati wizara itafanya upem buzi yakinifu na usanifu wa kina kwa mradi wa madibira awamu ya pili hekta ambao utapata maji ya umwagiliaji kutoka katika bwawa litakalojengwa na wizara ya maji katika mto ndembera
mheshimiwa spika ili kuitikia agizo la mheshimiwa rais la kuendeleza kilimo cha umwagiliaji na kuufanya mkoa wa morogoro uwe ghala la taifa la nafaka wizara ita endelea kutekeleza ujenzi wa skimu mbili za umwagiliaji za minepa hekta ulanga na wami luhindo hekta mvomero
aidha jumla ya skimu zenye eneo la hekta zitafanyiwa upembuzi ya kinifu na usanifu wa kina katika wilaya za morogoro vijijini kilosa ulanga kilombero na mvomero kama ilivyoonyeshwa katika kiambatisho na
vile vile miradi ya umwagiliaji iliyoainishwa katika dadps itetekelezwa kwa ushirikiano na halmashauri
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea na maandalizi ya sera ya taifa ya umwagiliaji na mkakati wa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji nchini
usalama wa chakula 
mheshimiwa spika wizara itaendelea kuwajengea uwezo wataalam wa kilimo wa halmashauri za wilaya kw kuwapatia mafunzo ya teknolojia mbalimbali za usindikaji wa mazao ya chakula hususan yale ya nafaka mikunde muhogo mboga na matunda
aidha mafunzo ya utayarishaji wa mazao ya mtama uhogo mboga na matunda yatatolewa kwa lengo la kupanua matumizi ya mazao hayo ili kuonge za uhakika wa chakula
kama sehemu ya kupanua soko la zao la muhogo wizara itawahamasisha wasindikaji wakubwa wa mazao ya nafaka kuchanganya unga wa muhogo na unga wa nafaka kama vile mahi ndi na mtama kwa ajili ya matumizi ya binadamu na mifugo
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuzijengea uwezo halmashaur kuibua miradi inayol enga kutatua matatizo ya upungufu wa chakula katika ng azi ya kaya kupitia mipango ya maendeleo ya kilimo ya wilaya
ma funzo hayo yatahusu teknolojia za kukadiria maeneo yaliyolimwa mazao geographical information system gis na geographical positioning system gps ukusanyaji wa takwimu na taarifa za mvua na hali ya mazao mashambani na teknolojia za usindikaji na hifadhi ya mazao
mheshimiwa spika kutokana na mabadili ko ya hali ya hewa duniani yanayosababisha athari katika maeneo mbalimbali wizara itafanya tafiti kwa lengo la kubaini sababu za baadhi ya maeneo hususan katika mikoa ya kati kuwa na upu ngufu wa mara kwa mara wa chakula
lengo la tafiti hizo ni kuandaa mikakati ya kupata ufumbuzi wa kudumu wa kukabiliana na hali hiyo
ili kuiwezesha serikali kuchukua hatua mbalimbali za kukabiliana na upunguf wa chakula wizara itaendelea kufanya savei za utabiri wa uzalisha ji wa mazao ya chakula ili kubaini hali ya chakula nchini
aidha wizara kw kushirikiana na wadau itafanya tathmini za kina katika maeneo yatakayobainika kuw na upungufu wa chakula ili kutambua kaya zenye upungufu na hatua za kuchukuliwa
akiba ya taifa ya chakula 
mheshimiwa spika akiba ya taifa ya chakula imepanga kununua tani za mazao ya nafaka vitendea kazi na madawa ya kuhifadhi nafaka
kazi zingine zitakazofanyika ni pamoja na kuhamisha chakula kutoka kanda zenye ziada ya ch akula na kukipele ka kwenye kanda zitakazokuwa na upungufu
aidha akib ya taifa ya chakula itaanza kuendesha shughuli zake kwa mfumo wa wakala wa serika li
 udhibiti wa visumbufu vya mimea 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kushirikiana na wadau mbalimbali ili kuimarisha huduma ya utabiri wa milipuko ya magonjwa na visumbufu vya mazao kwa lengo la kudhibiti uharibifu kabla ya kushambuliwa kwa mazao
aidha wizara itaendelea kuhamasisha wakulima kutumia udhibiti husishi wa visumbufu vya mimea na mazao katika mikoa ya kigoma singida mtwara lindi morogoro shinyanga arusha kilimanjaro tanga kagera mwanza na mara ambako milipuko ya visumbufu hutokea mara kwa mara
wizara pia itaendelea na udhibiti wa gugumaji ugonjwa wa mnyauko wa migomba banana bacterial wilt batobato kali ya muhogo na mashambulizi ya nzi wa matunda kwenye maeneo yanayozalisha mazao hayo kwa wingi
uzalishaji wa mazao makuu ya biashara 
ili kuhakikisha kwamba tija uzalisha ji na ubora wa mazao ya biashara vinaongezeka wizara kupitia bodi za mazao itaendelea kusimamia sheria kanuni na taratibu za uza lishaji wa mazao makuu ya bi ashara kama ifuatavyo kahawa 
mheshimiwa spika uzalishaji kahawa msim unatarajiwa kuwa tani 
mikakati ya kufikia kiwango hicho ni pa moja na kuongeza kasi ya upandaji miche bora yenye uki nzani dhidi ya magonjwa kuboresha huduma za ugani kuhimiza kilimo cha umwagiliaji maji katika maeneo yanayozalisha kahawa na kuhamasisha soko la ndani la unywaji wa kahawa kuwahimiza wakulima kuongeza matumizi ya zana bora za kumenya kahawa ili kuongeza ubora
chai 
mheshimiwa spika matarajio ya uzalisha ji wa chai msimu wa ni tani 
mikakati ya kufikia lengo hilo ni pamoja na kuhamasisha matumizi ya vipando bo ra na kuimarisha huduma za ugani
mikakati hiyo ina lengo la kuongeza tija kutoka wastani wa kilo kwa hekta hadi kilo kwa hekta kw wakulima wakubwa na kutoka kilo kwa hekta hadi kwa he kta kwa wakulima wadogo
korosho 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa korosho unatarajiwa kuwa tani 
mk azo utawekwa kati ka kuendeleza na kuboresha kilimo cha korosho kwa kufua ta kanuni za kilimo bora kudhibiti wadudu na magonjwa ya ko rosho kwa kutoa ruzuku kwenye viuatilifu kuimarisha huduma za ugani na kuhamasi sha uwekezaji katika ubanguaji wa korosho ili kuongeza thamani ya zao hilo na kutoa ajira
pamba 
mheshimiwa spika uzalishaji wa pamba nyuzi katika msimu wa unatarajiwa kuongezeka kutoka tani za msimu hadi tani sawa na ongeze ko la asilimia 
lengo lilikuwa ni kuzalisha tani 
hata hivyo lengo hilo halitaf ikiwa kutokana na mvua kuzidi wakati wa kupanda
katika maeneo ya tambarare maji yalituama na kuozesha mbegu zilizokuwa zimepandw a maji yalidumaza pamba iliyokuwa imeota na pia maji yalichelewesha upand aji katika maeneo mengine
mikakati ya kuongeza uzalishaji wa pamba ni pamo ja na kuhakikish madawa yenye ruzuku na mabomba ya kupulizia ya nawafika wakulima kwa wakati
tumbaku 
mheshimiwa spika uzalishaji wa tumbaku msimu wa unatarajiwa kuwa tani 
ili kufi kia uzalishaji huo mbolea yenye ruzuku itafikishwa kwa wakulima kwa wakati
wakulima wapya na wazalishaji wawili wa mbegu bora za tumbaku wata sajiliwa mashamba vituo vya kuuzia tumbaku na viwanda vya tumbaku vitakaguliwa ili kuhakikisha sheria na kanuni za tumbaku zinazingatiwa
sukari 
mheshimiwa spika uzalishaji wa sukari katika msimu wa unatarajiwa kuwa tani 
ili kuf ikia lengo hilo wizara kupitia bodi ya sukari itaendelea na usimamizi na uratibu wa shughuli mbalimbali zinazolenga kuongeza tija na uzalishaji wa sukari
mkazo utawekwa katika utafiti wa mbegu mpya za miwa zilizotoka afrika ya kusini mauritius na reunion ili kupata mbegu bora kutoa mafunzo ya kilimo bora cha miwa hususan udhibiti wa wadudu na magonj wa kuwakutanisha wazalishaji na wanunuzi katika kujadili bei ya mi wa kuhamasisha wakulima wadogo wa sukari kuongeza uzalishaji na wawekezaji wa ndani na nje kuwekeza katika sekta ya sukari nchini
pareto 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa pareto unatarajiwa kuwa tani 
uzalis haji huo utatokana na kuongeza eneo linalolima pareto toka hekta ms imu hadi hekta msimu 
ili kufikia lengo hilo kazi zitakazofanyika ni kusambaza tani za mbegu bora na kugharamia bulking centers sita za kuzalisha vikonyo vya miche kuinua tija ya pareto toka kilo msim hadi kilo kwa hekta
aidha wakulima watahamasishwa kujiunga na vyama vya wa kulima wa pareto ili kurahisisha upatikanaji wa hudum za uzalishaji wa pareto
mkonge 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mkonge katika msimu unatarajiwa kuwa tani 
ili kufikia lengo hilo mikakati itakayotumika ni pamoja na kutumia njia bora za kilimo kufufua mashamba ya zamani kuendeleza uzalishaji wa mkonge katika maeneo mapya
mikakati mingine ni kuongeza matumizi mengine ya mkonge kwa kuzalisha umeme chakula cha mifugo mbolea kutengene za karatasi madawa bio ethanol kemikali za viwandani na vitambaa vya barabara geo textiles
malengo ya uzalishaji wa mazao ma kuu ya biashara yameonyeshwa katika kiambatisho na
uzalishaji wa mazao ya chakula na mbegu za mafuta 
mheshimiwa spika ili taifa liweze kujitosheleza kwa chakula katika mwaka wizara itaweka mkazo ka tika uzalishaji wa mazao makuu ya chakula hususan mahindi mpunga mtam na mhogo
ili kufikia lengo hilo wizara itaendelea kushirikiana na ha lmashauri kuwahimiza wakulima kutumia fursa zilizopo katika maeneo yao kuongeza eneo la uzalishaji na tija ili kufikia kiwango cha juu kinachoweza kufikiwa ku lingana na hali ya udongo na kanda za mazao
juhudi hizi zitaenda sambam ba na utaratibu wa serikali wa kutoa ruzuku ya tani za mbolea na ta ni za mbegu bora za mahindi na mtama katika mikoa inayolima mazao hayo kwa wingi
aidha halmashauri za wilaya zitahimizwa kuand aa mipango ya maendeleo ya kilimo ya wilaya dadps inayozingatia usalama wa chakula
vile vile wizara itaendelea kushirikiana na halmashauri na sekta binafsi katika kuendele za uzalishaji na usindikaji wa mbegu za mafuta
mbegu hizo ni pamoja na karanga ufuta alizeti kartamu soya mi chikichi na jatrofa katika mikoa yote yenye sifa na uwezo mkubwa wa kuza lisha mazao hayo
uendelezaji wa mboga ma tunda na mazao mapya 
mheshimiwa spika katika mwaka mkazo utawekwa katika kuendeleza mazao mapya ili kuongeza mchango wa sekta katika pato la taifa na ukuaji wa uchumi
mazao yata kayopewa kipaumbele ni pamoja na mazao ya matunda viungo mboga maua na mimea inayotumika kutengenezea madawa
aidha bustani za serikali zit aendelea kuimarishwa ili zitunze nasaba na kuzalisha vipando bora vya mazao hayo
uendelezaji wa mazao ya nishati na ya ukame 
mheshimiwa spika wizara pia itaendele kuhamasisha wadau wa mazao ya mbegu za mafuta kwa ajili ya nishati mbadala kama vile jatrofa na michikichi kwa ajili ya bio diesel na miwa kwa ajili ya bio ethanol kuwekeza katika uzalishaji na usindikaji wa mazao hayo
aidha ili kuhakikisha kuwa mazao ya nishati mbadala yanazalishwa kwa utaratibu unaoeleweka wizara kupitia kikundi kazi kilichoundwa na serikali itashiriki kati ka maandalizi ya sera juu ya uzalishaji na matumizi ya mazao ya nish ati mbadala
aidha wizara kwa kushirikiana na idara ya magereza itaendelea kuzalisha kwa wingi zaidi vipando bora vya muhogo ili kukab iliana na kasi ya magonjwa yanayoshambulia zao hilo muhimu kwa chakula
kilimo cha mkataba 
mheshimiwa spika kilimo cha mkataba ki meanza kupanuka lakini hadi sasa hakuna utaratibu maalumu na sheria inayos imamia utekelezaji wake
wizara kwa kushirikiana na wadau inatay arisha taratibu hizo ili kuhakikisha haki za wakulima zinalindwa na pia kuepusha migogoro inayoweza kutokea
miradi ya maendeleo mradi wa uwekezaji katika sekta ya kilimo wilayani district agriculture sector investment project dasip 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia mradi wa dasip imepanga kutekeleza majukumu yake kama ifuatavyo kuzijengea uwezo wa kupanga na kutekeleza mipango ya kuendeleza kilimo ya wilaya dadps kwa halmashauri za mikoa ya mwanza mara ka gera shinyanga na kigoma zinazotekeleza mradi
kutoa mafunzo mbalimbali kwa wakulima yatakayowawezesha kuendesha kilimo bora cha maza wanayozalisha na ufugaji bora
kutoa mafunzo yanayohusu ui marishaji wa vyama vya kuweka na kukopa pamoja na utafutaji wa masoko kwa mazao wanayozalisha
kununua baiskeli kw ajili ya wataalam wa kata na vijiji
mradi shirikishi wa maendele ya kilimo na uwezeshaji participatory agricultural development and empowerment project 
mheshimiwa spika katika mwaka mradi utaendelea kutekelezwa katika wilaya kutoka mikoa kumi ya tanzania bara na mikoa mitano ya tanzania visiwani
kazi zilizopangwa kutekelezwa ni kama ifuatavyo kuimarisha uwezo wa wizara kutoa misaada ya kiufundi na kutekeleza shughuli za maendeleleo ya kilimo katika halmashauri za wilaya kuendelea kuwezesha utekelezaji wa miradi ya jamii na vikundi na programu za kuimarisha uwezo wa wilaya katik kusimamia shughuli za maendeleo ya kilimo na ushirika kuwezesha jamii kubuni na kutekeleza miradi kwa kutumia mbinu shirikishi kuendelea kuchangia katika kuhuisha na kurekebisha sera na kanuni mbalimbali kwa lengo la kuongeza ushiriki wa sekta binafsi katika masoko ya pembejeo na mazao na utekelezaji wa mradi kwa ujumla kuendelea kuwezesha taasisi za ut afiti zikiwemo maabara za udongo na vyanzo vingine vya teknolojia kupeleka teknolojia mpya kwa walengwa ili kuongeza tija na uzalis haji wa mazao ya kilimo na mifugo kutoa mafunzo kwa wawezeshaji ng azi ya wilaya na taifa ili kuwaongezea maarifa na tija katika kuwezesha jamii na vikundi vya wakulima kugharamia vyombo vya usafiri kwa halmashauri ambazo hazina vyombo hivyo vya usafiri na kuimarisha uwezo wa sekta bi nafsi kushiriki na kutoa huduma zinazohitajika katika kilimo
programu ya kusaidia sekta ya kilimo agricultural sector programme support asps 
mheshimiwa spika programu ya kusaidia sekta ya kilimo itaendelea kusaidia utekelezaji wa dadps katik mikoa ya mbeya na iringa
aidha kupitia programu hiyo itafanya tafiti za kuongeza tija na uzalishaji wa mazao ya kilimo
vilevile itatoa mafunzo kwa wataalamu wa kilimo wa wilaya juu ya uzalishaji mbegu za daraja la kuazimiwa quality declared seeds na mafunzo ya ukaguzi wa mbegu za daraja la kuazi miwa kwa mikoa yote ya tanzania bara
kazi zingine zitahusu ui marishaji wa sekta binafsi na kuhuisha sera na sheria zinazohusu kilimo
uratibu wa utekelezaji wa sera na sheria za kilimo 
mheshimiwa spika mwaka wa wizara itakamilisha mapitio ya sera ya kilimo na mif ugo ya mwaka aandalizi ya mfumo wa kufuatilia na kutathmini utekel eaji wa asdp sheria ya kilimo itakayotambua kulinda na kuendeleza maen eo ya kilimo nchini
aidha wizara itaandaa mapendekezo ya aeneo ya kuzingatiwa katika muswada wa sheria ya nasaba za mimea kwa ajili ya kilimo na chakula
kazi nyingine zitahusu kuandaa mapendekezo ya mare kebisho ya sheria za mazao na sheria za hifadhi ya mimea plant protection act sheria ya taasisi ya viuatilifu tpri
maendeleo ya ushirika 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia programu kabambe ya mageuzi na mode naizesheni ya ushirika itazingatia maeneo makuu yafuatayo kuwawezesha maafisa ushirika walioko mikoani na serikali za mitaa kwa kuwapatia mafunzo na vitendea kazi ili waweze kutekeleza vizuri majukumu yao kuandaa na kusambaza miongoz ya kuelekeza namna ya kuendesha vyama vya ushirika kibiashara kwa kuzingatia sheria na taratibu za vyama vya ushirika kuhamasisha wananchi kujiunga na kuanzisha vyama vya ushirika katika sekta mbalimbali za kiuchumi kukagua vyama vya ushirika kama inavyoelekeza sheria ya vyama vya ushirika na itaimarisha ushirika wa mazao ya pamba na korosho ili kuwezesha vyama vya mazao hayo kushiriki katika ununuzi wa mazao hayo ili kulinda bei ya mkulima
maendeleo ya watumishi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itafanya yafuatayo kuwapandisha vyeo watumi shi katika madaraja mbalimbali kwa kuzingatia sera ya menejimenti na ajira katika utumishi wa umma kuajiri watumishi ili kuongeza nguvu kazi katika utoaji wa huduma
kati ya watumishi hao wa takaoajiriwa watumishi watakuwa wakufunzi wa vyuo vya kilimo wanaotegemewa kuongeza uwezo wa kufundisha wa nafunzi tarajali wa ugani ili kuweza kutekeleza mpango wa kuboresha huduma za ugani kuendelea kutoa elimu kwa watumishi kuhusu mbinu mbalimbali za kujikinga na maambukizi ya virusi vya ukimwi kuendelea kutekeleza mkakati wa taifa wa kudhibiti rushwa pamoja na mpango mahsusi kisekta nacsap wa na kuhimiza watumishi kuzingatia maadili ya utumishi katika utoaji huduma kwa umma kutoa mafunzo kwa watu mishi kuhusu namna ya kuzingatia sera ya jinsia katik upangaji na utekelezaji wa shughuli mbali mbali za kilimo kupitia na kutangaza mkat aba wa huduma kwa wateja
vi
shukrani 
mheshimiwa spika naomba kutumia nafasi hii kuwashukuru tena waheshimiwa wabunge hususan wajumbe wa kamati ya bunge ya kilimo na ardhi inayoongozwa na mheshimiwa gideon asimulike cheyo mbunge wa ileje
kamati hiyo ilichambua kwa kina makadirio ya matumizi ya wizara ya kilimo chakula na ushirika na kutoa mapendekezo yatakayochangia kuboresha utekelezaji wa shughuli za kilim nchini kwa mwaka 
ni matengemeo yangu kuwa kwa nia hiyo hiyo waheshimiwa wabunge watatoa maoni yao ambayo yatachangia katika kue ndeleza sekta ya kilimo nchini
mheshimiwa spika napenda kuzishukuru nchi na mashirika mbalimbali ya kimataif ambayo yanaendelea kusai da serikali yetu katika juhudi za kuleta mageuzi katika sekta ya kilimo
napenda kuzi shukuru nchi za canada china denmark finland india indonesia ireland israeli japan korea kusini misri na ubelgiji
aidha nayashukuru mashirika na taasisi za kimataifa zifuatazo benki ya dunia benki ya maendeleo ya afrika undp fao eu cfc sadc wfp if ad cimmyt icraf icrisat asareca iita unctad jica unep na rockefeller foundation na bill melinda gates foundation
mheshimiwa spika napenda kutoa shukrani za pekee kwa wakulima wa tanzania kwa kazi nzuri wanayoifanya katika uzalishaji wa mazao ya chakula na biashara pamoja na mazingira magumu ya ukosefu wa pembejeo muhimu teknolojia duni na kilimo ch kutegemea mvua
aidha napenda kuwashukuru wadau wote wa sekta ya kilimo kwa mi chango yao ambayo imeiwezesha wizara ya kilimo chakula na ushirika kutekeleza mambo mengi kwa ufanisi mkubwa
pia napenda kuwas hukuru naibu mawaziri mheshimiwa mhandisi christopher kajoro chiza m b mheshimiwa david mathayo david mb katibu mkuu ndugu peniel m
lyimo naibu katibu mkuu ndugu mohamed muya wakurugenzi pamoja na wafanyakazi wote wa wizara ya kilimo chakula na ushirika na taasisi zote kwa kazi nzuri waliyoifanya katika kutekeleza majukumu ya wizara
mwis ho natoa shukrani kwa mpiga chapa mkuu wa serikali kwa kazi nz uri ya kuchapa hotuba hii
vii
hitimisho 
mheshimiwa spika programu ya maendeleo ya sekta ya kilimo inatekeleza ilani ya ccm ya uchaguzi wa mwaka na sera ya serikali ya kupeleka madaraka kwa wa nanchi ili washiriki kikamilifu katika kuainisha matatizo yanayowakabili kupanga mipango ya kukabiliana na yo kushiriki katika utekelezaji wa mipango hiyo na kufanya tathmini ya utekelezaji wa mipango hiyo
serikali itajitahidi kuweka mazingira yatakayosaidia maendeleo ya kilimo ikiwa ni pamoja na kuong eza wataalam wa kilimo kuboresha miundo mbinu hususan ya umwagiliaji maghala na bara bara pamoja na upatikanaji wa pembejeo
ni matuma ini yangu kuwa kwa kuzingatia kuwa matatizo ya sekta ya ilimo ni ya mtambuka wote tutashirikiana katika kuyapatia ufumbuzi
vii
maombi ya fedha za kwa mwaka 
mheshimiwa spika naomba sasa bunge la ko tukufu liidhinishe jumla ya shilingi kwa ajili ya matumizi ya wizara ya kilimo chakula na ushirika
kati ya fe dha hizo shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida na shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya maendeleo
kati ya fedha za maendeleo shilingi sawa na asilimia 
 ni fedha za ndani na shil ingi sawa na asilimia 
 ni fedha za nje
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja
 kiambatisho na
 skimu za umwagiliaji zilizofanyiwa upembuzi yakinifu wa awali na kusanifiwa mwaka wa na jina la skimu wilaya eneo ha mpanga ngalimila kilombero kisegese kilombero mguwe kilombero chita kilombero mgonya kilombero udagaji kilombero sululu kilombero kilama kilombero kiberege kilombero mgongola kilosa kiroka morogoro v mlilingwa morogoro v kongwa morogoro v tulo morogoro v kigugu mvomero dihombo mvomero lupiro ulanga usangule ulanga minepa ulanga misegese ulanga lupiro ulanga euga ulanga usangule ulanga ruaha ulanga mto wa mbu systems monduli kisese kondoa mikocheni moshi rural kisiwani same mpendaroho hai gonja same pawaga iringa v mwajiginga b kishapu ngeme kishapu nyenze kishapu magu kishapu kijongo kishapu ikangu liambasi bariadi rungwe mpya kasulu majengo igunga igurubi igunga hanga ngadinda songea mpitimbi songea chiulu lilambo mbinga masepe mahimbasi mbinga msanjesi namtunbo mkwaya lindi makangaga kilwa madaba tunduru makondeko newala chipole songea nakahuga dam songea muhukuru songea nkowe ruangwa kimbande mbinga ngindo mbinga mkalati mbinga segeni rufiji lower mkomazi korogwe chitete ikumbilo ileje kolandoto ibadakuli shinyanga vijijini makanya same kisangwa bunda jumla kiambatisho na
skimu zilizotekelezwa chini ya programu shirikishi ya kilimo cha umwagiliaji
na jina la skimu wilaya eneo ha 
buhekela miswaki igunga 
kimiza kwimba 
ilujamate misungwi 
mangisa mbulu 
nyashidala misungwi 
iyuhwa mpwapwa 
msagali mpwapwa jumla kiambatisho na
skimu zilizotekelez wa chini ya mipango ya maendeleo ya kilimo ya wilaya dadps na jina la skimu wilaya eneo ha 
ifumbo chunya 
kwamgumi korogwe 
ilesa mbeya v 
izumbwe mbeya v 
mshewe mbeya v 
mwashona mbeya v 
ngana mbeya v 
mfumbi kyela 
mapogoro makete 
iyendwe ileje 
mkombozi mbozi 
ipunga mbozi 
orkungwado mbozi 
kisamaka arumeru 
maksoro ateri arumeru 
singisi arumeru 
migombani kati arumeru 
kirurumo monduli 
ntele monduli 
makaro hai 
lawate hai 
mbagai fune lushoto 
malindi tae mtii same 
nyendera kibondo 
tsamasi babati 
endasak basin hanang 
mang onyi singida vijijini 
kisasida singida mc jumla kiambatisho na
skimu zilizotekelezwa kwa kutumia fedha za serikali namfuko wa facf na jina la skimu wilaya eneo ha 
uraroni rombo 
lundo mbinga 
kitere mtwara 
mbebe ileje 
ngarenanyuki monduli 
makangaga lindi 
msanjesi namtumbo 
mwiruzi kibondo 
mang ola karatu 
gichameda babati 
ilunda iramba jumla kiambatisho maeneo yaliyoendelezw katika ukanda wa kijani wa mwambao wa ziwa viktoria na wilaya idadi ya vikundi eneo ha 
ilemela 
nyamagana 
magu 
bukoba vijijini 
maswa 
tarime jumla kiambatisho na
mazao ya chakula na
zao upatikanaji wa maji tija ilivyo hivi sasa kg ha tija inavyowezekana kg ha kwenye maeneo yenye mvua za wastani 
mahindi katika yenye mvua nyingi kwa kutegemea kilimo cha mvua 
mpunga kwa kutumia kilimo cha umwagiliaji maji mashambani 
mtama na uwele mazao ya biashara na
zao tija ilivyo hivi sasa kg ha tija inavyowezekana kg ha 
kahawa pamba kanda ya mashariki 
kanda ya magharibi tumbaku ya mvuke 
tumbaku moshi 
chai chanzo wizara ya kilimo na chakula kiambatisho na
 skimu za umwagiliaji za asili zitakazoendelezwa mwaka wa kanda wilaya skimu eneo ha mbeya mbozi mufindi mpanda iringa v mbarali ileje naming ongo mgololo uruira pawaga lwanyo chitete manyara kondoa babati kisese kisangaji mwanza magu misungwi kishapu mwamibanga mbarika ngeme kilimanjaro karatu karatu same same monduli gonja makanya mto wa mbu tabora kasulu kigoma r kasulu kibondo igunga titye kashagulu rungwe mpya katengera ii majengo mtwara mbinga kilwa masepe maruji morogoro ulanga rufiji mkuranga minepa nyamweke kisere jumla kiambatisho na
mabwawa yatakayojengwa katika mwaka kanda mkoa wilaya skimu ene ha msemembo singida manyoni saranda manyara mbulu dongobesh manyara dodoma mpwapwa msagali mbeya iringa kilolo dabaga kisangwa bunda migungani serengeti mesaga mara tarime rwang enyi mwanza kwimba mahiga shinyanga r bukigi mwanza shinyanga maswa nyida kilimanja ro tanga muheza misozwe sikonge isikizya uyui usoke tabora tabora urambo ulyanyama jumla kiambatisho na
mabwawa yatakayofanyiwa upembuzi yakinifu na kusanifiwa kati ka mwaka kanda mkoa wilaya skimu eneo ha umrobo salimwani kimani mbarali lwanyo mbeya mbeya kyela ngana mwanza mwanza magu simiyu mihama tabora nzega udushi dam tabora kigoma kibondo kasuga nyambioka itumbiko jumla kiambatisho na
 skimu za umwagiliaji zitakazofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa awali mwaka wa na
skimu wilaya eneo 
kinyanyere bunda 
lwambu bunda 
muranda bunda 
kirogo tarime 
nyathorogo tarime 
sumve kwimba 
runele kwimba 
nyamilama kwimba 
mwanangwa misungwi 
ngh ongh oli misungwi 
misasi misungwi 
n hende misungwi 
kafunzo sengerema 
kasela sengerema 
mashegesha maswa 
chuganguni maswa 
nyasisi maswa 
ngulyati bariadi 
nyaisenga bariadi 
kasoli bariadi 
kijongo kishapu 
bulekela kishapu 
nyenze kishapu 
tindeng hulu shinyanga r 
singita shinyanga r 
buhangaza muleba 
buyaga muleba 
buchurago bukoba v 
kyaka kera bukoba v 
kajunguti bukoba v 
ushuhuda group karagwe 
mwisa valley karagwe 
ruguzye kibondo 
luiche kigoma 
madibira mbarali 
kishisha siha 
mbaghai korogwe 
losimingiro monduli 
lawate dam siha 
usunga sikonge 
shella urambo 
kasimana uyui 
mgondo gondo kibondo 
kahama nkalanga nzega 
igurubi igunga sigili nzega lyamalagwi nzega mgambazi v kigoma v 
luguvu kigoma v 
machazo kigoma v katunguru sengerema kasela sengerema kalebezo sengerema mlela iramba mgungira singida v ulindwanoni nzega uywili nzega 
mkowe ruangwa 
mchomoro namtumbo lelolelo tunduru mavuji kilwa matandu kilwa nhobola kishapu kolandoto shinyanga seseko shinyanga 
mwamashere shinyanga 
usule shinyanga 
simiyu maswa mwabaganda maswa budekwa maswa mwanangwa misungwi nyashishi misungwi durumwa maswa 
luhala kwimba 
ngudulugulu kwimba 
welamasonga kwimba 
bunyagongo mulebu 
ibanda igaka geita 
isima geita isanga kwimba mahenge kilolo biharamulo biharamulo nkono ikamba bukoba magogo kwimba jumla kiambatisho na
 skimu za umwagiliaji zitakazofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwaka katika kuteke leza agizo la rais la kuufanya mkoa wa morogoro kuwa ghala la taifa la nafaka na jina la skimu wilaya eneo ha mbarangwe morogoro vijijini mbwade bonye mngazi msonge milengwelengwe mgogoni wami luhindo jumla ndogo kidete mwasa kilosa kisiwani kilangali mlegeni msowero msolwa jumla ndogo itete ulanga ihowanja kivukoni lukande sofi majiji jumla ndogo kiberege kilombero sululu kilama ikule maki sonjo udagaji jumla ndogo hembeti mvomero mbogo digoma lukenge vikenge mbugani tchenzema msufini dakawa mkata dihinda tangeni pinde mlali bunduki jumla ndogo jumla kiambatisho na
 malengo ya uzalishaji ma zao makuu ya biashara zao utekelezaji tani malengo tani pamba tumbaku chai kahawa pareto mkonge korosho sukari jamhuri ya muungano wa tanzania wizara ya kilimo sehemu ya masoko ya mazao ya kilimo taarifa ya wiki ya mwenendo wa bei za mazao mei jedwali wastani wa bei za jumla kwa mikoa tzs kg gunia wiki iliyopita apr wiki hii mei wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 wastani wa nchiujumbe mkuu mazao makuu ya chakula bei za jumla zimeongezeka na kushuka kwa viwango tofauti ikilinganishwa na viwango vya wastani wa bei wiki iliyopita
bei za mchele mahindi viazi mviringo ulezi na maharage zimeongezeka kwa asilimia 
 na 
 mtawalia bei za mtama na uwele zimeshuka kwa asilimia 
na 
 mta walia
mboga na matunda horticulture bei katika masoko mbalimbali nchini zimebadilika kwa iwango tofauti
bei za tango na vitunguu zimeongezeka kwa asilimia na mtawalia wakati bei za pilipilihoho tikitimaji nyanya na nanasi zimepungua kwa asilimia na mtawalia
kahawa safi hadi kufikia tarehe machi kahawa safi iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo zenye thamani ya dola za marekani milioni 
kakao hadi kufikia tarehe mei kakao iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo zenye thamani ya shilingi bilioni 
korosho hadi kufikia tarehe machi korosho iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo zenye thamani ya shilingi bilioni 
mbolea hadi kufikia tarehe mei wastani wa bei ya urea katika soko la dunia umepungua kwa asilimia 
 wastani wa bei ya dap katika soko la dunia hakubadilika ikilinganishwa na wi ki iliyopita
jedwali wastani wa bei za jumla kwa mikoa tzs kg gunia mkoa wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo dodoma wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 arusha wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 dar es salaam wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 morogoro wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 tanga wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 mtwara wiki hii na na na wiki iliyopita na na na badiliko 
 iringa wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 tabora wiki hii na na na na wiki iliyopita na na na na badiliko 
 rukwa wiki hii na na na wiki iliyopita na na na badiliko 
 kigoma wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 chanzo wizara ya uwekezaji viwanda na biashara zingatia bei hizi ni wastani wa bei za jumla katika soko kuu la mkoa husika
alama zinaelezea mabadiliko ya bei bei imeongezeka bei imepungua hakuna mabadiliko ya bei
a bei haikupatikana mkoa wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo mwanza wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 kagera wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 mara wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 manyara wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 njombe wiki hii na na wiki iliyopita na na badiliko 
 katavi wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 jedwali wastani wa bei tzs za mazao ya horticulture katika masoko mbalimbali kwa wiki ya tarehe aprili hadi mei mkoa nyanya kreti kg vitunguu gunia kg tikitimaji kilo nanasi kilo pilipili hoho gunia kg tango gunia kg nairobi mombasa dar es salaam morogoro dodoma shinyanga mwanza arusha tanga lindi mtwara mbeya wastani wiki hii wastani wiki iliyopita badiliko chanzo taha jedwali mauzo ya kahawa kwa msimu wa mwaka hadi kufikia tarehe machi aina ya kahawa mnada soko la moja kwa moja viwanda vya ndani jumla kilo usd kilo usd kilo usd kilo usd arabika laini 
 arabika ngumu 
 robusta 
 jumla 
 chanzo bodi ya kahawa tanzania jedwali mauzo ya kakao kwa msimu wa hadi kufikia tarehe mei halmashauri kiasi kilichouzwa kilo wastani wa bei shilingi kilo jumla shilingi kyela kilo busokelo kilo rungwe kilo 
 chanzo tume ya maendeleo ya ushirika jedwali mauzo ya korosho kwa msimu wa mwaka hadi kufikia tarehe machi chama kiasi kilichouzwa kg bei ya juu tsh kg sg bei ya chini tsh kg sg bei ya juu tsh kg ug bei ya chini tsh kg ug thamani shilingi tanecu mamcu lindi mwambao runali corecu tamcu mofacu tacacu jumla ya mauzo yote chanzo bodi ya korosho tanzania jedwali miezi sahihi ya kupanda na kuvuna ili kupata bei nzuri zao wakati unaofaa kuvuna wakati usiofaa kuvuna wakati unaofaa kupanda vitunguu feb julai julai nov sept des nyanya jan mei des juni sept des hoho kijani feb aprili juni jan okt nov karoti okt machi sep apr julai okt matango feb mei mei jan des jan viazi mviringo machi juni julai jan des feb tikiti maji machi aprili oktoba desemba mei sep des feb jan feb ago sept hoho za rangi jun nov mei des feb machi tangawizi aprili julai machi aug des feb chanzo taha kielelezo mwenendo wa wastani wa bei ya mbolea aina ya urea katika soko la dunia hadi kufikia tarehe mei chanzo mamlaka ya mbolea tanzania kielelezo mwenendo wa wastani wa bei ya mbolea aina ya dap katika soko la dunia hadi kufikia tarehe mei chanzo mamlaka ya mbolea tanzania habari muhimu wizara ya kilimo imeanzisha jukwaa la soko la mtandaoni m kilimo ili kuwezesha upatikanaji wa huduma za masoko kwa wakulima na wafanyabiashara kupitia simu zao za mkononi jinsi ya kupata huduma ussd piga chagua na
kisha na
halafu fuata maelekezo tovuti fungua exts
kilimo
go
tz kisha chagua huduma kwa maelezo zaidi wasiliana na sehemu ya masoko ya mazao wizara ya kilimo s
p dodoma
barua pepe jamhuri ya muungano wa tanzania wizara ya kilimo januari sehemu ya uratibu wa mazao ya chakula na tahadhari ya awali c idara ya usalama wa chakula taarifa ya tathmini ya mwisho ya uzalishaji wa mazao ya chakula kwa msimu wa na upatikanaji wa chakula kwa mwaka iyaliyomo yaliyomo 
 utangulizi 
 lengo la tathmini 
 methodolojia 
 matokeo ya tathmini 
 mchango wa mazao mbalimbali katika uzalishaji wa chakula kitaifa kwa msimu wa 
 mtiririko wa viwango vya utoshelevu nchini 
 hali ya uzalishaji wa mazao ya chakula na viwango vya utoshelevu kimkoa 
 mwenendo wa unyeshaji wa mvua katika kipindi cha mwaka 
 mvua za vuli na mchango wake katika uzalishaji wa mazao ya chakula 
 mwenendo wa unyeshaji wa mvua za msimu 
 mwenendo wa bei kwa baadhi ya mazao kwa mwaka na 
 maeneo yenye upungufu wa chakula nchini 
 changamoto 
 changamoto katika msimu wa uzalishaji 
 changamoto za ukusanyaji wa takwimu na taarifa za mazao ya chakula 
 hitimisho na ushauri viambatisho 
 utangulizi idara ya usalama wa chakula kupitia sehemu ya uratibu wa mazao na tahadhari ya awali crop monitoring and early warning section hufanya shughuli za ufuatiliaji na ukusanyaji wa takwimu na taarifa mbalimbali zinazohusiana na usalama wa chakula nchini
takwimu na taarifa hizo ni pamoja na hali ya unyeshaji wa mvua ukuaji wa mazao mashambani athari katika ukuaji wa mazao zinazoweza kusababishwa na visumbufu mwenendo wa bei na upatikanaji wa chakula hali ya biashara ya mazao ya chakula export import akiba ya mazao stocks na utoaji wa taarifa za hali ya chakula nchini
shughuli hizi hufanyika kwa kutumia mfumo wa uratibu wa mazao na tahadhari ya awali crop monitoring and early warning system cmews ambapo nyenzo tools mbalimbali hutumika katika ukusanyaji wa takwimu na taarifa hizo
tathmini ya mwisho final food crop production assessment ya uzalishaji na upatikanaji wa chakula kwa kawaida hufanyika mwishoni mwa mwezi novemba kila mwaka
mazao makuu ya chakula ambayo yanaratibiwa kwa sasa ni mahindi mpunga mtama uwele ulezi ngano ndizi muhogo viazi vitamu viazi mviringo maharage mbaazi kunde choroko karanga na njugumawe
kutokana na utaratibu huu wataalam wa idara kwa kushirikiana na ofisi ya rais tamisemi na ofisi ya taifa ya takwimu nbs hufanya tathmini hiyo nchini kila msimu mwaka
katika msimu wa idara imefanya tathmini hii kuanzia mwezi desemba januari 
katika tathmini hiyo takwimu na taarifa mbalimbali za uzalishaji na upatikanaji wa mazao makuu ya chakula kutoka halmashauri zote za tanzania bara zilikusanywa na kufanyiwa uchambuzi wa kina na kutolewa taarifa
 lengo la tathmini lengo kuu ni kutathmini hali halisi ya uzalishaji wa mazao ya chakula iliyofikiwa katika msimu wa na upatikanaji wa chakula kwa mwaka ili kuiwezesha serikali kuchukua hatua stahiki za maamuzi kuhusiana na hali ya chakula nchini
 methodolojia tathmini hii ilihusisha jumla ya timu za wataalam ambapo kila timu iliweza kukutana na wataalamu wa mikoa miwili hadi mitatu
timu hizo kwa kutumia nyenzo za ukusanyaji wa takwimu na taarifa za mfumo wa uratibu wa mazao na tahadhari ya awali cmews zilikutana na viongozi na wataalam wa kilimo katika mikoa na halmashauri 
malengo mahsusi yalikuwa ni kupitia kujadili na kuhuisha takwimu taarifa mbalimbali za uzalishaji wa mazao ya chakula katika msimu wa pamoja na kukusanya takwimu za malengo na matarajio ya uzalishaji wa mazao ya chakula kwenye maeneo yanayopata mvua za vuli kwa msimu wa ili kubaini mchango wake katika upatikanaji wa chakula nchini kwa mwaka 
takwimu na taarifa hizo hukusanywa kutoka katika vijiji vya kilimo vya sampuli kama vilivyobainishwa na ofisi ya taifa ya takwimu kupitia mradi watanzania statistical master plan tsmp
miongoni mwa kazi zilizofanyika wakati wa zoezi hilo ni pamoja na hapa nchini msimu wa uzalishaji huanza kuhesabiwa kuanzia katikati ya mwezi septemba ya mwaka husika hadi katikati ya mwezi mei ya mwaka unaofuata mfano septemba hadi mei aidha kila msimu hupitia unyeshaji wa mvua kama inavyoonesha yaani mvua zavuli septemba desemba msimu desemba mei namasika machi mei
kuhuisha taarifa za uzalishaji wa mazao ya chakula na hali ya chakula hadi kufikia tarehe mwezi novemba na malengo ya uzalishaji wa mazao ya chakula kwa msimu wa 
kukusanya takwimu za mwenendo wa uzalishaji wa mazao ya chakula kwenye maeneo yanayopata mvua za vuli katika kipindi cha 
kufuatilia taarifa za masoko na mwenendo wa bei za mazao ya chakula na mifugo hali ya maji na malisho na upatikanaji wa chakula katika halmashauri zote tanzania bara na 
kufuatilia akiba ya mazao ya chakula katika maghala ya wafanya biashara na wakulima
aidha timu ya wataalam walikutana morogoro kuendelea na kazi ya kuchambua kuchakata na kuandaa taarifa ya uzalishaji halisi wa mazao ya chakula uliofikiwa katika msimu wa na upatikanaji wa chakula kwa mwaka 
katika uchambuzi na uchakataji wa takwimu mambo muhimu yafuatayo yamezingatiwa 
kigezo cha upimaji wa kiwango cha utoshelevu wa chakula self sufficiency ratio ssr kigezo hiki hukokotolewa kwa kuangalia uwiano wa uzalishaji na mahitaji ambapo kiwango cha asilimia inaashiriaupungufu wa chakula asilimia inaashiria utoshelevu wa chakulana asilimia na zaidi inaashiriaziada ya chakula
ukokotoaji wa mahitaji ya chakula mahitaji ya chakula kwa mwaka hukokotolewa kwa kuzingatia idadi ya watu kwa mwaka wa chakula mid year population mahitaji ya chakula food consumption requirement na mahitaji mengine yasiyokuwa ya chakula cha binadamu non food requirement kama vile mbegu chakula cha mifugo biashara na upotevu wa mazao ambayo ni sehemu ya asilimia ya chakula kilichozalishwa
ukokotoaji wa ziada uhaba ziada au uhaba hukokotolewa kutokana na uzalishaji wa msimu husika kutoa mahitaji ya chakula ya mwaka husika production less requirement ambapo jibu linaweza kuwa chanya inayoashiriaziadaau hasi inayoashiriauhaba kulingana na uzalishaji ulivyokuwa
 matokeo ya tathmini matokeo yanaonesha kuwa hali ya uzalishaji wa mazao ya chakula kitaifa na kimkoa katika msimu wa umefikiatani kwa mlinganisho wa nafaka grain equivalent ambapo nafaka nitani na yasiyo nafakatani 
ikilinganishwa na msimu wa uzalishaji wa chakula umeshuka kwatani ambayoni sawa naasilimia 
nafaka imeshuka kwatani sawa naasilimia 
 wakati uzalishaji wa yasiyonafaka umeongezeka kwatani sawa naasilimia 
aidha kwa upande wa mahindi uzalishaji umeshuka kwatani na mchele kwatani sawa naasilimia na 
 mtawalia
mahitaji ya chakula kwa mwaka nitani ambapotani ni za nafaka na hapa nchini mwaka wa chakula huanzia tarehe juni hadi tarehe mei ya mwaka unaofuata mfano juni hadi tarehe mei kwa msimu wa uzalishaji 
 mid year population ni idadi wa watu watakao kuwepo katikati ya mwaka husika wa chakula
hii hukokotolewa kwa kutumia viwango vya ukuaji wa idadi ya watu population growth rate kulingana na sensa ya idadi ya watu inayotolewa na nbs
 tani yasiyonafaka
mahitaji hayo yakilinganishwa na uzalishaji yanaonesha kuwa nchi ilizalisha ziada yatani za chakula ambapotani ni za nafaka natani ni yasiyonafaka jedwali na
pamoja na kushuka kwa uzalishaji wa nafaka nchi imeendelea kuwa na utengamano wa usalama wa chakula wa viwango tofauti kimkoa
aidha hali ya uwepo na upatikanaji wa chakula nchini kwa sasa ni ya kuridhisha
chanzo tathmini ya mwisho ya uzalishaji wa mazao ya chakula msimu wa na upatikanaji wa chakula kwa mwaka 
ikilinganishwa na matokeo ya utabiri wa awali wa uzalishaji wa mazao ya chakula preliminary food crop production forecast uzalishaji umeshuka kwatani sawa naasilimia 
 kutokatani hadi 
 mchango wa mazao mbalimbali katika uzalishaji wa chakula kitaifa kwa msimu wa uzalishaji katika msimu wa unaonesha kuwa kitaifa mahindi yamechangiaasilimia muhogoasilimia mcheleasilimia na mazao mengine ni kama inavyoonekana katikakielelezo na
 kielelezo na
 mchango wa upatikanaji wa chakula kwa mwaka chanzo tathmini ya mwisho ya uzalishaji wa mazao ya chakula msimu wa na upatikanaji wa chakula kwa mwaka 
 mtiririko wa viwango vya utoshelevu nchini kwa kuzingatia kigezo cha upimaji wa kiwango cha utoshelevu self sufficiency ratio ssr matokeo yanaonesha kuwa kwa mwaka wa chakula nchi imekuwa na kiwango cha utoshelevu cha asilimia 
kiwango hiki kimeshuka ikilinganishwa na mwaka ambapo nchi ilijitosheleza kwaasilimia 
tathmini imebainisha kuwa viwango vya utoshelevu kwa mazao ya nafaka niasilimia na yasiyonafakaasilimia 
aidha kiwango cha utengamano wa utoshelevu ssr kitaifa kimepungua katika msimu huu kama inavyoonesha kwenyekielelezo na
kielelezo na
 mtiririko wa viwango vya utoshelevu kuanzia mwaka hadi chanzo taarifa za tathmini za mwisho za hali ya chakula nchini
 hali ya uzalishaji wa mazao ya chakula na viwango vya utoshelevu kimkoa kimkoa hali ya chakula imekuwa ya kiwango cha ziadakati yaasilimia na katika mikoa ambayo ni geita morogoro mtwara kagera iringa kigoma mbeya njombe katavi songwe rukwa na ruvuma utoshelevukati ya asilimia na kwenye mikoa ya tanga manyara lindi singida pwani na simiyu nauhabakati ya asilimia hadi kwenye mikoa ya dar es salaam mwanza kilimanjaro dodoma mara tabora arusha na shinyanga jedwali na
 kielelezo na
 na kiambatisho na
 a na b chanzo tathmini ya mwisho ya uzalishaji wa mazao ya chakula msimu wa na upatikanaji wa chakula kwa mwaka 
ufunguoinamanishaziadainamanishautosherevuinamanishaupungufu 
 mwenendo wa unyeshaji wa mvua katika kipindi cha mwaka 
 mvua za vuli na mchango wake katika uzalishaji wa mazao ya chakula mvua za vuli kwa kawaida huanza kunyesha wiki ya pili ya mwezi oktoba na kuisha wiki ya tatu ya mwezi desemba kila mwaka kwa maeneo yanayopata mvua hizo ambayo ni mikoa ya kagera mwanza geita shinyanga mara simiyu kilimanjaro arusha manyara tanga pwani dar es salaam na morogoro
aidha mwenendo wa unyeshaji wa mvua hizo umekuwa ukibadilika kutokana na mabadiliko ya hali ya hewa
katika kipindi cha mwaka mvua za vuli ziliwahi kuanza kunyesha mapema zaidi wiki ya kwanza ya mwezi oktoba katika maeneo ya ukanda wa ziwa viktoria pamona na maeneo ya pwani ya kaskazini na kuendelea kunyesha kwa mtawanyiko mzuri katika maeneo hayo katika kipindi chote
hali ya mazao mashambani katika maeneo haya iliendelea kuwa nzuri na mazao yapo katika hatua za kubeba na kukomaa hususan zao la mahindi
hata hivyo mvua hizo zilinyesha kwa viwango vya juu katika baadhi ya maeneo ya kanda ya ziwa viktoria na kusababisha athari mbaya katika uzalishaji wa baadhi ya mazao hususan maharage
katika maeneo ya nyanda za juu kaskazini mashariki mvua zilianza kwa kuchelewa na kwa mtawanyiko mbaya baadae ziliendelea kunyesha vizuri na kwa kiwango cha juu ya wastani kwa baadhi ya maeneo ya mikoa ya arusha na manyara
hali ya mazao mashambani katika maeneo haya iliendelea kuwa nzuri na mazao yapo katika hatua za kubeba na kukomaa hususan zao la mahindi
aidha vipindi kadhaa vya mvua kubwa viliripotiwa katika baadhi ya maeneo haya yanayopata mvua za vuli na kusababisha mtawanyiko wake kuwa mbaya kwa mahitaji ya mazao na mimea athari zilizojitokeza ni pamoja na mafuriko maji kutuama na uharibifu wa miundo mbinu ya kilimo
kwa ujumla uzalishaji wa mazao ya chakula kwa kipindi cha vuli kwa mwaka unatarajiwa kuwa wa kiwango cha wastani
 mwenendo wa unyeshaji wa mvua za msimu mvua za msimu kwa kawaida huanza kunyesha wiki ya tatu ya mwezi novemba na kuisha wiki ya nne ya mwezi aprili ya mwaka unaofuata kwa maeneo yenye msimu mmoja wa mvua kwa mwaka
katika msimu huu mvua zilianza wiki ya tatu ya mwezi novemba kwenye maeneo mengi yanayopata mvua hizo
aidha baadhi ya maeneo mvua hizo ziliwahi kunyesha katika wiki ya kwanza ya mwezi novemba hususan katika mikoa ya kigoma na katavi
mvua hizo zinaendelea vizuri na mtawanyiko wa kuridhisha katika maeneo mengi yanayopata msimu mmoja wa mvua
hata hivyo unyeshaji wa mvua hizo umekuwa wa juu ya kiwango cha wastani hali inayoweza kuathiri shughuli za kilimo na ukuaji wa mazao mashambani
pamoja na hali hii hali ya mazao mashambani inaendelea vizuri na wakulima wanaendelea na shughuli za kupanda kupalilia na kuweka mbolea
 kielelezo na kiwango cha unyeshaji na mtawanyiko wa mvua kwa kipindi cha mwezi oktoba desemba 
chanzo geowrsi 
 mwenendo wa bei kwa baadhi ya mazao kwa mwaka na mwenendo wa bei za mazao hususan mahindi maharage na mchele ni kama inavyoonekana kwenye kielelezo na
kielelezo na mwenendo wa bei za mazao ya mahindi mchele na maharage na chanzo wizara ya viwanda biashara na masoko mwaka na pamoja na mwenendo huo inatarajiwa katika kipindi cha mwezi februari bei hizo kuanza kupungua kwenye baadhi ya maeneo na baadhi ya mazao kutokana na matarajio ya uvunaji wa baadhi viwango vya unjyeshaji mvua kushoto oktoba hadi desemba kulia juu oktoba kulia kati novemba kulia chini desemba ya mazao ya chakula kwenye maeneo yanayopata mvua za vuli
 maeneo yenye upungufu wa chakula nchini tathmini imeonesha uwepo wa maeneo pockets yenye upungufu wa chakula kwenye mikoa katika halmashauri kama inavyoonekana katikajedwali na
chanzo tathmini ya mwisho ya uzalishaji wa mazao ya chakula msimu wa na upatikanaji wa chakula kwa mwaka 
nb pamoja na kwamba mkoa wa dar es salaam unaonesha uhaba halmashauri zake hazioneshwi katika jedwali hili kwa kuwa siyo mkoa wa uzalishaji
mkoa huo unapokea vyakula kutoka katika mikoa mingine
 changamoto katika msimu wa uzalishaji wa wakulima na wataalam walikuwa na changamoto mbalimbali zilizosababisha kupungua kwa uzalishaji pamoja na ufanisi katika kufikia malengo yaliyokusudiwa
 changamoto katika msimu wa uzalishaji msimu wa uzalishaji wa ulikabiliwa na changamoto mbalimbali katika baadhi ya maeneo zilizoathiri uzalishaji wa mazao kwa viwango tofauti na kusababisha kushuka kwa uzalishaji wa mazao hususan zao la mahindi
changamoto hizo ni pamoja na i katika maeneo yanayopata mvua misimu miwili bimodal areas mvua za vuli kwa msimu wa katika maeneo mengi hazikufanya vizuri
aidha mvua za masika zilichelewa sana kuanza na hivyo kuathiri uzalishaji wa mazao ya chakula katika maeneo hayo ii kuchelewa kuanza kunyesha kwa mvua na mtawanyiko usioridhisha kwenye baadhi ya maeneo ya nchi yanayopata mvua msimu mmoja unimodal areas hususan katika mikoa ya dodoma singida tabora shinyanga na baadhi ya maeneo ya mikoa ya morogoro mwanza mara simiyu na manyara iii kushuka kwa matumizi ya pembejeo hususan mbolea katika mikoa ya nyanda za juu kusini kulikotokana na bei ya mbolea kupanda na kutowafikia wakulima kwa wakati katika baadhi ya maeneo iv kukosekana kwa masoko ya uhakika ya mazao ya wakulima hususan mahindi kwa msimu wa hivyo wakulima kupunguza uzalishaji na v visumbufu hususan viwavijeshi vamizi fall army worm faw panya na kweleakwelea 
 changamoto za ukusanyaji wa takwimu na taarifa za mazao ya chakula pamoja na kufanikiwa kwa zoezi hili la tathmini zoezi lilikumbana na changamoto mbalimbali katika ngazi za mkoa na halmashauri
changamoto hizo ni kama a uhaba wa wataalamu wa kilimo katika ngazi ya mkoa na halmashauri b wataalam katika ngazi hizo kubadilishwa mara kwa mara kunakosababisha kukosekana kwa uwezo wa ukusanyaji wa takwimu za masuala ya usalama wa chakula kwa baadhi ya wataalamu wa katika ngazi ya mkoa na halmashauri 
 hitimisho na ushauri hali ya uzalishaji na upatikanaji wa mazao ya chakula nchini imeendelea kuwa nzuri katika kipindi cha miaka mitano mfululizo kufuatia uzalishaji mzuri wa mazao ya chakula kuanzia msimu wa kilimo wa hadi ikilinganishwa na mahitaji ya chakula nchini
katika kipindi hicho nchi imekuwa na kiwango cha utoshelevu ssr kati yaasilimia hadi na imekuwa ikizalisha ziada kati ya tani hadi 
mafanikio hayo yanatokana na sababu mbalimbali ikiwemo hali ya hewa nzuri pamoja na usimamizi na utekelezaji mzuri wa sera na mikakati mbalimbali inayotekelezwa na serikali pamoja na wadau wengine wa masuala ya kilimo ili kuongeza tija na uzalishaji
pamoja na mafanikio hayo kwa mwaka wa uzalishaji hali imekuwa ya tofauti kwani uzalishaji umeshuka na kufikia kiwango cha utoshelevu chaasilimia 
kufuatia matokeo ya tathmini hii ushauri ufuatao unapendekezwa 
kuendelea kuimarisha na kuboresha mfumo wa ukusanyaji taarifa na takwimu zinazohusu usalama wa chakula nchini kwa kuzingatia hatua za methodolojia iliyopo 
mamlaka za mikoa na halmashauri za pembezoni mwa nchi ziendelee kuimarisha udhibiti wa utoroshaji wa chakula nje ya nchi kupitia mipaka isiyo rasmi 
kuendelea kuimarisha mfumo wa upatikanaji na usambazaji wa pembejeo na zana za kilimo 
kuendelea kuimarisha mfumo wa masoko kwa kuweka mikakati thabiti ya kutafuta masoko kwa ajili ya mazao ya chakula 
wafanyabiashara waendelee kuhamasishwa kuwekeza katika viwanda vya kutengeneza vifungashio pamoja na kuyaongezea thamani mazao ya chakula ili kupata bei nzuri ndani na nje ya nchi 
kuongeza wataalamu wa kilimo katika ngazi za mikoa na halmashauri 
kuendelea kuwajengea uwezo wataalamu wa kilimo katika ngazi ya taifa mkoa na halmashauri katika masuala ya usalama wa chakula 
wadau wa sekta ya kilimo waendelee kutumia taarifa za hali ya hewa kwa usahihi ili kukabiliana na mabadiliko ya hali ya hewa na kutumia mbinu za kilimo himilivu 
kuendelea kuelimisha na kutoa taarifa kwa umma kupitia redio televisheni na mitandao ya kijamii ili kuufahamisha umma kuhusu mafanikio katika maendeleo ya kilimo miongozo na tahadhari mbalimbali na 
kuendelea kuhamasisha uwekezaji katika ujenzi na usimamizi wa maghala katika ngazi zote
 viambatisho chanzo tathmini ya mwisho ya uzalishaji wa mazao ya chakula chanzo tathmini ya mwisho ya uzalishaji wa mazao ya chakula msimu wa ufunguoinamanishaziadainamanishautosherevuinamanishaupungufukilelezo na
 ramani inayoonesha viwango vyaa utoshelevu wa mazao ya chakulachanzo tathmini ya mwisho ya hali ya uzalishaji wa chakula kwa mwaka tanga tabora songwe singida simiyu shinyanga ruvuma rukwa njombe mwanza mtwara morogoro mbeya mara manyara lindi kilimanjaro kigoma katavi kagera iringa geita dodoma dar es salaam pwani pwani arusha market intelligence unit jamhuri ya muungano wa tanzania wizara ya kilimo sehemu ya masoko ya mazao ya kilimo taarifa ya wiki ya mwenendo wa bei mazao ya chakula septemba jedwali wastani wa bei za jumla kitaifa tzs kilo jedwali 
wastani wa bei za jumla za mahindi kwa wiki tzs kilo mazao wiki ya nyuma wiki iliyopita wiki hii badiliko wiki iliyopita vs wiki hii mahindi mchele maharage mtama viazi mviringo soko wiki ya nyuma wiki iliyopita wiki hii badiliko wiki iliyopita vs wiki hii arusha mjini dar es salaam ilala dar es salaam kinondoni dodoma majengo iringa mjini mpanda sumbawanga babati songea morogoro mtwara dc mwanza tabora tanga mgandini ujumbe mkuu wastani wa bei za mazao makuu ya chakula kitaifa zimepungua kwa viwango tofauti ambapo bei za mtama zimepungua kwa asil imia bei za mchele asilimia viazi mviringo kwa asilimia na mahindi kwa asilimia 
hakukuwa na madiliko makubwa ya bei kwa zao la maharage
mahind i bei zimeonekana kuwa za juu zaidi katika soko la mwanza babati na mtwara
bei za chini imeonekana katika soko la sumbawanga na songea
mchele bei zimeonekana kuwa za juu zaidi katika soko la dodoma majengo na dar es salaam ilala
bei ya chini meonekana katika soko la mpanda na sumbawanga
maharage bei zimeonekana kuwa za juu zaidi katika soko la dar salaam kinondoni mwanza na sumbawanga
bei ya chini imeonekana katika soko la babati na arusha mjini
market intelligence unit jedwali was tani wa bei za jumla za mchele kwa wiki tzs kilo jedwali wastani wa bei za jumla za mahara ge kwa wiki tzs kilo soko wiki ya nyuma wiki iliyopita wiki hii badiliko wiki iliyopita vs wiki hii arusha mjini dar es salaam ilala dar es salaam kinondoni dodoma majengo iringa mjini babati morogoro mpanda mtwara dc mwanza sumbawanga shinyanga tabora tanga mgandini soko wiki ya nyuma wiki iliyopita wiki hii badiliko wiki iliyopita vs wiki hii arusha mjini dar es salaam ilala dar es salaam kinondoni dodoma majengo iringa mjini babati morogoro mpanda mtwara dc mwanza sumbawanga songea tabora tanga mgandini market intelligence unit jedwali wastani wa bei za jumla za mtama kwa wiki tzs kilo jedwali wastani wa bei za jumla za viazi viringo kwa wiki tzs kilo soko wiki ya nyuma wiki iliyopita wiki hii badiliko wiki iliyopita vs wiki hii arusha mjini dar es salaam kinondoni dar es alaam ilala dodoma majengo iringa urban babati morogoro mpanda mtwara dc mwanza shinyanga sumbawanga songea tabora tanga mgandini soko wiki ya nyuma wiki iliyo pita wiki hii badiliko wiki iliyopita vs wiki hii arusha mjini dar es salaam kinondoni dar es salaam ilala shinyanga dodoma majengo dodoma kibaigwa babati kigoma morogoro mtwara dc mwanza shinyanga tabora tanga mgandini zingatia bei hizi ni za wastani kwa masoko ya jumla alama zinaelezea mabadiliko ya bei kwa wiki husika ikilinganishwa na wiki iliyopita bei imeongezeka bei imepungua hakuna mabadiliko au mabadiliko ni chini ya asilimia moja
na takiwimu hazikuwepo chanzo cha takwimu wizara ya kilimo na wizara ya viwanda na biashara
kwa maelezo zaidi wasiliana na mkurugenzi msaidizi sehemu ya masoko ya ma zao wizara ya kilimo s
p dodoma
barua pepe simu hotuba ya waziri wa kilimo mheshimiwa japhet ngailonga hasunga mb kuhusu makadirio ya mapato na matumizi ya fedha ya wizara ya kilimo kwa mwaka dira kuwa kiini cha kutoa mwongozo wa sera na huduma kwa kilimo cha kisasa chenye tija faida na ushindani kibiashara ili kuimarisha ustawi wa wananchi usalama wa chakula na lishe ifikapo mwaka dhima kutoa huduma bora za kilimo kuandaa mazingira bora kwa wadau wa kilimo kuimarisha mfumo wa majadiliano ya kisera kuzijengea uwezo mamlaka za serikali za mitaa na kuiwezesha sekta binafsi kuchangia kikamilifu katika kilimo endelevu chenye tija masoko ya uhakika na ongezeko la thamani ya mazao iiivyaliyomo dira ii dhima ii 
 utangulizi 
 mwelekeo wa sekta ya kilimo 
 mchango wa kilimo katika uchumi 
 upatikanaji wa chakula 
 umwagiliaji 
 maendeleo ya ushirika 
 utekelezaji wa maeneo ya kipaumbele kwa mwaka 
 kuongeza tija katika kilimo 
 ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
 utafiti wa kilimo na uhaulishaji wa teknolojia 
 maendeleo ya mazao 
 ujenzi wa miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo na masoko 
 huduma za ushauri kuhusu utafiti mafunzo na usambazaji taarifa za kilimo na sayansi shirikishi 
 kuimarisha ushirika v 
 usajili wa wakulima 
 kuunda na kupitia sera na sheria zake 
 uratibu takwimu ufuatiliaji na tathmini 
 matumizi endelevu ya ardhi ya kilimo 
 masuala mtambuka 
 mpango na maeneo ya kipaumbele kwa mwaka 
 kuongeza tija katika kilimo 
 ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
 utafiti wa kilimo na uhaulishaji wa teknolojia 
 maendeleo ya mazao 
 miundombinu ya hifadhi na uongezaji thamani mazao ya kilimo 
 vituo vya utafiti huduma za ugani na mafunzo 
 kuimarisha ushirika 
 uratibu takwimu ufuatiliaji na tathmini 
 upimaji wa matabaka na ubora wa udongo 
 masuala mtambuka vi 
 maeneo maalum ya maboresho katika kilimo 
 shukrani 
 maombi ya fedha mwaka 
 hitimisho 
 viambatisho viivifupisho vya maneno agitf agricultural inputs trust fund agra alliance for green revolution in africa amcos agricultural marketing cooperative societies ansaf agriculture non state actors forum ards agriculture routine data system asa agriculture seed agency asareca agricultural research in eastern and central africa asdp ii agricultural sector development programme ii au african union avrdc asian vegetable research and development centre bidp bagamoyo irrigation development project cabi the centre for agriculture and bio science international carmateccenter for agricultural mechanization and rural technology cbet competence based education and training cfu conservation farming unitviiiciat international centre for tropical agriculture cimmyt international maize and wheat improvement center cip international potato centre coascocpu cooperative audit and supervision cooperationcental pulpery unity cstc cassava starch of tanzania corporation dct diocese of central tanganyika dfid department for international development dlco ea desert locust control organization for eastern africa eayip east africa youth inclusion program epa economic partnership agreement erpp expanded rice production project eu european union fao food and agriculture organization faw fall army worm ftcs farmer training centres horti horticultural research and training institute icipe international center of insects physiology and ecologyixicraf international center for research in agroforestry icrisat international crops research institute for the semi arid tropics ifad the international fund for agricultural development iita international institute for topical agriculture ilri international livestock research institute ios irrigators organizations irlco csa international red locust control organization for central and southern africa irri international rice research institute ista international seeds testing association iwrdp intergrated water resource development management plans jica japan international cooperation agency katea kagera tea association katrin kilombero agriculture training and research institute koica korea international cooperation agencyxlwr lutheran world relief mati ministry of agriculture training institute nacte national council for technical education nbcu national biocontrol unit nbs national bureau of statistics ndc national development cooperation nerica new rice for africa nfra national food reserve agency nmnap national multisectoral nutrition action plan nosc njombe outgrowers services company or tamisemi ofisi ya rais tawala za mikoa na serikali za mitaa pabra pan africa bean research alliance psssf public services social security fund saccossagcot saving and credit cooperative societysouthern agricultural growth corridor sido small industries development organization sri system of rice intensificationxissidp small scale irrigation development project sua sokoine university of agriculture sugeco sokoine university graduate entrepreneurs cooperation tacri tanzania coffee research institute tadb tanzania agricultural development bank taepz tanzania export processing zone tams tanzania agricultural mechanization strategy tanipac tanzania initiatives for preventing aflatoxin contamination tari tanzania agriculture research institute tbstfa tanzania bureau of standards tanganyika farmers association tehama teknolojia ya habari na mawasiliano tfc tanzania fertilizer company tfda tanzania food and drugs authority tfra tanzania fertilizer regulatory authority tic tanzania investment centre tosci tanzania official seed certification institutexiitpc tanganyika planting company tpri tropical pesticides research institute tshtda tanzania smallholder tea development agency ukimwi upungufu wa kinga mwilini unctad united nations conference on trade and development undp united nation development programme unep united nations environment programme unicef united nations children s fund unido united nations industrial development organization usaid united state agency for international development vvu virusi vya ukimwi warcs ward agricultural resource centers warda west africa rice development association wfp world food programme wto world trade organization zbs zanzibar bureau of standards 
 utangulizi 
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja kwamba kufuatia taarifa iliyowasilishwa leo na kamati ya kudumu ya bunge ya kilimo mifugo na maji bunge lako tukufu sasa lipokee na kujadili taarifa ya utekelezaji wa mpango na bajeti ya wizara ya kilimo kwa mwaka wa fedha 
aidha ninaliomba bunge lako tukufu lipitishe makadirio ya mapato na matumizi ya wizara na taasisi zake kwa mwaka wa fedha 
mheshimiwa spika awali ya yote ninamshukuru mwenyezi mungu kwa kutuwezesha kufikia siku ya leo tukiwa wazima wa afya njema na kuendelea kuijalia nchi yetu amani na mshikamano na kujadili bajeti hii inayolenga kusukuma mbele kasi ya maendeleo ya sekta ya kilimo na wakulima kwa ujumla wao
mheshimiwa spika napenda kumshukuru kwa dhati mheshimiwa dkt
john joseph pombe magufuli rais wa jamhuri ya muungano wa tan zania kwa kuniteua kuwa waziri wa kilimo
niwashukuru pia mheshimiwa samia suluhu hassan makamu wa rais na mheshimiwa kassim majaliwa majaliwa mb
waziri mkuu kwa kazi kubwa wanayofanya kusukuma maendeleo ya nchi hii ikiwemo sekta ya kilimo
napenda kuwaahidi kwamba nitafanya kazi ya kuongoza wizara ya kilimo kwa uaminifu juhudi na maarifa ili kuhakikisha kuwa rasilimali zinazotengwa kwa ajili ya maendeleo ya kilimo zinawafikia walengwa ili kuongeza tija na kuinua kipato chao
mheshimiwa spika nitumie fursa hii kumpongeza waziri mkuu mhe
kassim majaliwa majaliwa mb
kwa hotuba yake nzuri aliyoitoa hapa bungeni
hotuba hiyo iligusa maeneo mengi ikiwemo sekta ya kilimo na kuleta mjadala mzuri na wenye afya kwa nchi yetu
aidha nimpongeze tena mhe
waziri mkuu kwa kuendelea kuwa mstari wa mbele kuhamasisha na kusimamia kilimo hususan mazao ya kimkakati ya michikichi korosho kahawa chai pamba na tumbaku
vilevile mhe
waziri mkuu amekuwa mstari wa mbele kuhamasisha maendeleo ya vyama vya ushirika pamoja na upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo
mheshimiwa spika napenda kukupongeza wewe binafsi na naibu spika mhe
dkt
tulia ackson mwansasu mb
pamoja na wenyeviti wa bunge kwa jinsi mnavyoliongoza bunge kwa umahiri mkubwa
aidha nitumie nafasi hii kuwapongeza wabunge wote kwa umahiri wao mkubwa katika mijadala inayoendelea katika bunge hili la bajeti
mheshimiwa spika ninachukua fursa hii pia kuwapongeza na kuwashukuru wajumbe wa kamati ya kudumu ya bunge ya kilimo mifugo na maji chini ya uenyekiti wa mhe
mahmoud mgimwa mbunge wa mufindi kaskazini na makamu mwenyekiti mhe
dkt
christine g
ishengoma mb
kamati ilipata fursa ya kukutana na wizara na kutembelea baadhi ya maeneo kuona utekelezaji wa kazi za kilimo na kushauri namna ya kuimarisha utekelezaji wa majukumu ya wizara bodi na taasisi zake
naomba kulihakikishia bunge lako tukufu kwamba ushauri wao umezingatiwa na tutaendelea kushirikiana na kamati ili kuleta mageuzi ya kilimo nchini na kufikia matarajio ya wananchi katika kufikia uchumi wa kati
 mwelekeo wa sekta ya kilimo 
mheshimiwa spika serikali imepanga kubadilisha kilimo kutoka kuwa cha kujikimu na kuwa kilimo cha kibiashara
mabadiliko haya yanafanyika kwa kuzingatia malengo ya kitaifa yaliyowekwa hususan nchi yetu kufikia kipato cha kati kama ilivyoainishwa kwenye dira ya taifa ya maendeleo 
vilevile mpango wa pili wa taifa wa maendeleo unaoweka mkazo kwenye mapinduzi ya viwanda unaitambua sekta ya kilimo kama mhimili imara utakaowezesha upatikanaji wa malighafi za viwanda
miongozo hiyo ya kitaifa pamoja na ilani ya uchaguzi ya ccm ya mwaka na sera ya kilimo ya mwaka inatekelezwa na wizara kupitia programu ya kuendeleza sekta ya kilimo awamu ya pili asdp ii ambayo inalenga kuleta mageuzi katika sekta ya kilimo kilimo mifugo na uvuvi
aidha kwa kutambua umuhimu wa sekta binafsi kwenye kuongeza mitaji teknolojia na ubunifu sekta hiyo inashirikishwa kikamilifu katika utekelezaji wa asdp ii
mheshimiwa spika asdp ii iliyozinduliwa rasmi tarehe juni na mheshimiwa john joseph pombe magufuli rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania inalenga kubadilisha maisha ya mkulima kwa kufanya mageuzi makubwa kwenye kilimo
utekelezaji wa programu hiyo utazingatia mazao ya kipaumbele kulingana na ikolojia za kilimo
mazao yaliyopewa kipaumbele ni korosho pamba tumbaku kahawa chai miwa mahindi na mpunga
mazao mengine mikunde viazi mviringo na vitamu mazao ya bustani na mbegu za mafuta alizeti ufuta na michikichi
mkazo umewekwa kuhakikisha kwamba pembejeo na zana za kilimo bora zinapatikana kuimarisha utafiti huduma za ugani na mafunzo upatikanaji wa masoko ya mazao na miundombinu ya uzalishaji
utekelezaji makini wa asdp ii utaleta mapinduzi makubwa kwenye kilimo
 mchango wa kilimo katika uchumi 
mheshimiwa spika kilimo ni sekta kubwa na muhimu kwa maendeleo kutokana na mchango wake katika uchumi
katika mwaka sekta hiyo ilitoa ajira kwa watanzania kwa asilimia 
 ikichangia asilimia 
 ya pato la taifa ambapo sekta ndogo ya mazao ilichangia asilimia 
vilevile sekta ya kilimo inachangia asilimia ya malighafi za viwanda
takwimu zinaonesha kuwa katika robo ya kwanza ya mwaka ukuaji wa sekta ya kilimo ulifikia asilimia 
ukuaji huu ulichangiwa na hali nzuri ya hewa na jitihada za serikali za kuhakikisha kuwa pembejeo zinawafikia wakulima kwa wakati pamoja na uboreshaji wa miundombinu katika maeneo ya uzalishaji
 upatikanaji wa chakula 
mheshimiwa spika athmini ya uzalishaji wa mazao ya chakula nchini kwa msimu wa na hali ya upatikanaji wa chakula kwa mwaka iliyofanyika desemba imebaini kuwa uzalishaji wa mazao ya chakula ulifikia tani zikiwemo tani za mazao ya nafaka na tani za mazao yasiyo nafaka
kiwango hicho cha uzalishaji kimeiwezesha nchi kujitosheleza kwa mahitaji yake ya chakula ya tani katika mwaka na hivyo kuwa na ziada ya tani za chakula kwa kiwango cha utoshelevu cha asilimia 
niwahakikishie watanzania kwamba tunacho chakula cha kutosha nchini
hata hivyo tuendelee kuweka akiba katika kaya zetu hadi tutakapovuna tena kwani inaonekana kwamba huenda tusiwe na mavuno mazuri sana msimu huu kutokana na uhaba wa mvua kwenye maeneo ya kanda ya ziwa kati na kaskazini mwa nchi yetu
 umwagiliaji kilimo cha umwagiliaji ni hakikisho la mavuno 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji imekamilisha mapitio ya mpango kabambe wa taifa wa umwagiliaji wa mwaka ili kubaini maeneo yanayofaa kwa kilimo cha umwagiliaji kwa kuzingatia mipango shirikishi ya maendeleo ya rasilimali za maji intergrated water resource development management plans iwrdp
matokeo ya mapitio hayo yametumika kuandaa mpango kabambe wa taifa wa umwagiliaji re viewed national irrigation master plan na mkakati wa utekelezaji
katika mpango huo hekta zimepangwa kuendelezwa kwa lengo la kuongeza eneo la umwagiliaji kutoka hekta mwaka hadi hekta ifikapo mwaka 
 maendeleo ya ushirika ushirika ni mkombozi wa mkulima 
mheshimiwa spika wizara kupitia tume ya maendeleo ya ushirika imeendelea kuimarisha sekta ya ushirika kwa kusimamia na kuhamasisha maendeleo ya sekta
vyama vya ushirika vimeongezeka kutoka vyama desemba hadi vyama kufikia desemba 
aidha saccos zimepangwa kwenye madaraja ya kupewa leseni ambapo saccos zimeshapewa leseni na zinabaki kwenye daraja la saccos zilizosajiliwa
vilevile idadi ya wanachama wa vyama vya ushirika imeongezeka kutoka mwaka hadi kufikia februari sawa na ongezeko la asilimia 
kutokana na kuimarika kwa ushirika vyama vya ushirika vimetoa ajira ambapo ajira ni za mikataba na zisizo za mikataba
mheshimiwa spika tume imeendelea kuvijengea na kuimarisha uwezo wa kiuchumi kwa wanachama wa vyama vya ushirika wa akiba na mikopo saccos
hadi desemba mikopo yenye thamani ya shilingi trilioni 
 imetolewa kwa wanachama ikilinganishwa na shilingi bilioni zilizotolewa kufikia desemba 
aidha akiba na amana za wanachama katika saccos zimefikia shilingi bilioni na hisa za wanachama shilingi bilioni kiambatisho na
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuhamasisha wakulima wa mazao ya chai kahawa pamba tumbaku michikichi na kakao kukusanya na kuuza mazao yao kupitia vyama vya ushirika chini ya mfumo wa stakabadhi za ghala
matumizi ya mfumo huo yameleta mafanikio kwa wakulima wafanyabiashara na serikali kwa kuongeza uzalishaji na ubora wa mazao bei yenye tija mapato ya serikali na kupatikana kwa takwimu sahihi
hadi kufikia desemba tani za pamba zenye thamani ya shilingi zilikusanywa na kuuzwa kupitia vyama vya ushirika
aidha uzalishaji wa zao la chai uliendelea kuimarika ambapo tani 
 za chai kwa msimu wa zimekusanywa na kuuzwa kupitia vyama vya ushirika ikilinganishwa na tani 
 za msimu wa 
kwa upande wa zao la tumbaku hadi kufikia desemba tani 
 zenye thamani ya shilingi zimekusanywa na kuuzwa kupitia vyama vya ushirika
 uzalishaji na ukoboaji wa kahawa unaimarika 
mheshimiwa spika hadi mwezi desemba jumla ya tani za kahawa ya maganda zilikuwa zimekusanywa kwenye vyama vya ushirika katika mikoa ya kilimanjaro arusha kagera mara ruvuma mbeya songea kigoma mwanza iringa na njombe
aidha tani 
 za kahawa iliyokobolewa yenye thamani ya dola za kimarekani imeuzwa kupitia vyama vya ushirika katika mnada unaosimamiwa na bodi ya kahawa na soko la moja kwa moja
vilevile zao la kakao limeendelea kuuzwa kupitia mfumo wa stakabadhi za ghala ambapo kufikia februari tani zimekusanywa na tani 
 zimeuzwa kwa bei kati ya shilingi na kwa kilo kupitia minada kwa mwaka ikilinganishwa na shilingi kwa kilo mwaka 
 utekelezaji wa maeneo ya kipaumbele kwa mwaka 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara inatekeleza maeneo ya kipaumbele ya kuongeza tija kwenye kilimo kwa kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo udhibiti wa visumbufu matumizi ya zana bora za kilimo na huduma za ugani ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji ujenzi wa miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo na masoko kufanya utafiti wa kilimo na kuzalisha teknolojia kwa mazao ya mahindi muhogo ngano michikichi ufuta alizeti pamba na mpunga
mheshimiwa spika maeneo mengine ya kipaumbele ni kuimarisha uzalishaji na upatikanaji wa mbegu bora za mazao na kusambaza kwa wakulima kuweka mfumo endelevu wa upatikanaji na usambazaji wa pembejeo nchini kuboresha maarifa na ujuzi kwa watafiti kupitia mafunzo ili kuwezesha utafiti kufanyika kwa weledi na tija kuimarisha huduma za upimaji wa matabaka na ubora wa udongo kuendana na mahitaji ya mazao ya kilimo ki ikolojia kuimarisha vituo vya tafiti kwa kujenga miundombinu muhimu na kuongeza vitendea kazi vya utafiti kutoa huduma za ushauri kuhusu utafiti mafunzo na usambazaji taarifa za kilimo na sayansi shirikishi kusajili na kuandaa kanzidata ya wakulima na kuimarisha ushirika
mheshimiwa spika ili kutekeleza vipaumbele hivyo jumla ya shilingi 
 ziliidhinishwa na bunge lako tukufu
kati ya fedha hizo fungu wizara ya kilimo iliidhinishiwa shilingi 
 zikiwemo shilingi 
 za matumizi ya kawaida na shilingi za matumizi ya maendeleo tume ya taifa ya umwagiliaji fungu iliidhinishiwa shilingi zikiwemo shilingi za matumizi ya kawaida na shilingi fedha za maendeleo na tume ya maendeleo ya ushirika fungu iliidhinishiwa shilingi zikiwa ni fedha za matumizi ya kawaida
 kuongeza tija katika kilimo upatikanaji wa mbegu bora za mazao 
mheshimiwa spika tija kwenye kilimo chetu kwa ujumla bado ni ndogo kutokana na matumizi yasiyoridhisha ya pembejeo muhimu na kutozingatia kanuni bora za kilimo
lengo la serikali ni kuwezesha pembejeo muhimu zikiwemo mbegu bora mbolea na viuatilifu kuwafikia wakulima kwa wakati
katika mwaka upatikanaji wa mbegu bora zikiwemo za mahindi ngano maharage mpunga soya alizeti mtama ufuta viazi mviringo na mbegu za mazao ya bustani umefikia tani 
 kiambatisho na
kati ya kiasi hicho tani 
 zimezalishwa hapa nchini tani 
 zimeagizwa toka nje ya nchi na tani 
 ni bakaa ya msimu wa 
vilevile miche ya miwa vipando vya muhogo na vikonyo vya viazi lishe vimezalishwa
pamoja na uzalishaji huo matumizi ya aina mpya za mbegu bora zikiwemo tisa za mahindi soya tatu na tumbaku moja zitakazoanza kuzalishwa msimu wa zimeidhinishwa kiambatisho na
mheshimiwa spika pamoja na kuwezesha upatikanaji na matumizi ya mbegu bora suala la udhibiti wa ubora wa mbegu limeendelea kusimamiwa kupitia taasisi ya kudhibiti ubora wa mbegu tosci
hadi machi hekta 
 za mashamba ya mbegu maduka na maghala ya mbegu yamekaguliwa katika mikoa ya mbeya arusha morogoro rukwa na mwanza
ukaguzi ulibaini tani za mbegu zilikuwa na kiwango kidogo cha uotaji na ziliondolewa sokoni
vilevile kutokana na kuimarishwa kwa tosci kupitia ujenzi wa miundombinu ya kisasa ya maabara na rasilimaliwatu wizara imepata ithibati ya shirika la kimataifa la uthibiti wa ubora wa mbegu international seeds testing association ista kwa maabara ya tosci ambayo itaiwezesha nchi kufanya biashara ya mbegu kimataifa
maabara ya kisasa ya tosci upatikanaji na udhibiti wa ubora wa mbolea 
mheshimiwa spika upatikanaji na usambazaji wa mbolea katika mikoa ya tanza nia bara hadi machi ulikuwa tani ikilinganishwa na mahitaji ya tani katika msimu wa kiambatisho na
aidha wizara kupitia mamlaka ya udhibiti wa mbolea tanzania tfra imetoa mafunzo ya ukaguzi wa mbolea kwa maafisa kilimo kutoka mikoa ya arusha rukwa mbeya songwe njombe manyara kilimanjaro kagera iringa shinyanga ruvuma mara lindi morogoro tabora tanga geita na katavi
vilevile mafunzo kwa wafanyabiashara wa mbolea kuhusu uhifadhi bora wa mbolea yamefanyika katika mikoa ya kagera mara na simiyu tabora na shinyanga lindi mtwara na mwanza 
mheshimiwa spika tfra imefanya ukaguzi kwa wauzaji wa mbolea katika mikoa yote ya tanzania bara
vilevile wafanyabiashara wapya wa mbolea wamesajiliwa na kufikia idadi ya wafanyabiashara wa mbolea nchini wanaonunua na kusambaza mbolea kwa wakulima
matumizi ya uhakika ya mbolea yanaongeza tija na uzalishaji upatikanaji wa viuatilifu na udhibiti wa visumbufu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imenunua lita na kilo za viuatilifu vyenye thamani ya shilingi bilioni tisa kwa ajili ya kukabiliana na milipuko ya visumbufu vya mazao vikiwemo viwavijeshi vamizi kweleakwelea panya nzige wekundu na nzi wa matunda
hadi kufikia mwezi machi ndege waharibifu wa nafaka kweleakwelea walidhibitiwa katika skimu za umwagiliji za kahe kilimanjaro lekitatu arusha na misenyi kagera kwa kutumia lita za sumu aina ya fenthion kwa mazao ya mpunga na mtama
aidha panya waharibifu wa mazao shambani na kwenye maghala walidhibitiwa katika wilaya za igunga nzega kahama msalala shinyanga kishapu nyang wale chalinze kilwa masoko iramba mkalama singida hanang misungwi kwimba na maswa ambapo kilo za sumu zilitumika
serikali imejizatiti kudhibiti visumbufu vya mimea 
mheshimiwa spika wizara imesambaza lita kwa ajili ya kudhibiti viwavijeshi vamizi katika kanda ya ziwa nyanda za juu kusini kanda ya kati kanda ya magharibi kanda ya kaskazini na kanda ya mashariki na kutoa mafunzo kwa maafisa ugani na wakulima katika kanda hizo
aidha kwa kushirikiana na kituo cha icipe kenya mafunzo ya udhibiti wa nzi wa matunda yametolewa kwa wakulima wa mboga na maafisa ugani wa wilaya za kibaha bagamoyo na mkuranga
wakulima waliopata mafunzo wamepewa mitego ya kunasa nzi chambo chenye sumu vipande pamoja na vipeperushi 
pamoja na usambazaji huo elimu kuhusu matumizi ya teknolojia ya push pull ya kudhibiti funza wa mabua na gugu aina ya kiduha pia imetolewa katika wilaya za morogoro muheza na tarime
vilevile wizara kwa kushirikiana na ofisi ya makamu wa rais mazingira imebaini uwepo wa wadudu rafiki trichogramma spp na telenomus spp wa kudhibiti kiwavijeshi vamizi fall army worm
wadudu hao rafiki ambao watasaidia kudhibiti kiwavijeshi vamizi wamegunduliwa katika mikoa ya arusha kilimanjaro mwanza kagera dodoma morogoro na mara
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia taasisi ya kitropiki ya utafiti wa viuatilifu tpri imekarabati maabara na kununua mashine mbili za kuchambua viuatilifu kwa usahihi zaidi ili maabara hizo ziweze kupata ithibati za kimataifa
tpri pia ilifanya kipimo cha kutathmini kiwango cha sumu mwilini ache test kwa watumiaji wa viuatilifu ambapo asilimia kati yao walibainika kuwa na kiwango kikubwa cha sumu mwilini
elimu ya matumizi sahihi ya viuatilifu na vifaa kinga kwa waathirika hao imetolewa
mheshimiwa spika tpri pia imesajili viuatilifu ambapo vimesajiliwa kwa mara ya kwanza kwa ajili ya matumizi hapa nchini
vilevile maduka katika kanda za nyanda za juu kusini kati kaskazini mashariki magharibi na kanda ya ziwa yamekaguliwa
ukaguzi ulibaini maduka hayakuwa na vibali vya biashara saba yalikuwa yanauza viuatilifu vilivyokwisha muda wake na vingine vikiwa havina usajili wa kutumika hapa nchini na maduka hayo yalifungwa
aidha tpri imetoa mafunzo ya udhibiti husishi inte grated pest management wa kisumbufu aina ya kantangaze kwa wakulima wa nyanya kutoka singida shinyanga simiyu tabora morogoro na dar es salaam 
vilevile tpri imetoa mafunzo kwa wadau wakiwemo wakulima maafisa ugani na wafanyabiashara kuhusu matumizi sahihi na salama ya viuatilifu
zana za kilimo 
mheshimiwa spika takwimu zinaonesha kwamba matumizi ya zana bora za kilimo yanaongezeka miongoni mwa wakulima wetu
tathmini iliyofanyika imeonesha kuwa kwa mwaka wastani wa kitaifa wa matumizi ya zana bora za kilimo umeongezeka hadi kufikia asilimia kwa matrekta na asilimia kwa wanyama kazi ikilinganishwa na asilimia ya matrekta na asilimia ya wanyama kazi mwaka 
kutokana na ongezeko hilo matumizi ya jembe la mkono yamepungua na kufikia asilimia kwa mwaka ikilinganishwa na asilimia kwa mwaka 
matumizi ya zana bora za kilimo yameongezeka nchini 
mheshimiwa spika ili matumizi ya zana bora za kilimo yaongezeke kwa kasi zaidi wizara inahamasisha sekta binafsi kuingiza matrekta na zana zake nchini
kati ya mwaka na jumla ya matrekta makubwa na matrekta madogo yaliingizwa nchini
aidha wizara kwa kushirikiana na shirika la maendeleo la taifa ndc tib corporate bank na benki ya maendeleo ya kilimo tanzania tadb imetoa mafunzo kwa waendesha mitambo kuhusu uendeshaji na matengenezo ya matrekta aina ya ursus
vilevile viongozi wa vyama vya msingi na wa vyama vya mazao amcos wamepatiwa mafunzo ya usimamizi na uendeshaji wa matrekta
kati ya amcos hizo ni za mkoa wa mwanza na za wilaya ya bunda mkoa wa mara
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana shirika la maendeleo la japan imetoa mafunzo ya uendeshaji wa mitambo ya kuvunia na mashine za kukoboa mpunga kwa maopareta na mafunzo ya usimamizi na uendeshaji mradi wa zana kwa wakulima viongozi katika skimu za umwagiliaji
skimu hizo ni mbuyuni uturo na ipatagwa mbarali nakahuga songea magozi iringa mkindo mvomero kilangali kilosa bagamoyo bidp bagamoyo mombo korogwe kivulini mwanga musa mwinjanga hai lekitatu arumeru na muungano babati
mheshimiwa spika kupitia mfuko wa taifa wa pembejeo za kilimo agitf wizara inaendelea kutoa mikopo ya pembejeo na zana za kilimo
tangu kuanzishwa kwa mfuko mwaka jumla ya mikopo yenye thamani ya shilingi imetolewa na katika kipindi cha julai hadi machi mikopo yenye thamani ya shilingi ikiwemo ya mitambo ya mashambani sita ya pembejeo za kilimo na mitano ya umwagiliaji imetolewa kiambatisho na
vilevile ufuatiliaji wa marejesho ya mikopo ya nyuma umeendelea kufanyika ambapo katika mwaka shilingi 
 zimerejeshwa
 ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika mwaka tume ya taifa ya umwagiliaji imeendelea kutekeleza kazi za upembuzi yakinifu ambazo zilianza katika mwaka wa fedha 
hadi kufikia februari kazi hizo zilikuwa zimekamilika kwa asilimia katika mradi wa luiche uliopo katika halmashauri za wilaya kigoma ujiji wenye hekta na ibanda sengerema geita wenye hekta 
aidha tume imeendelea kusimamia utekelezaji wa mradi wa skimu za umwagiliaji za wakulima wadogo ssidp unaofadhiliwa na serikali ya japan kupitia jica
mradi umekarabati skimu za umwagiliaji katika halmashauri nchini pamoja na ununuzi wa mitambo ya ujenzi
hadi februari utekelezaji wa miradi hiyo umefikia wastani asilimia wa kwa kazi zote zilizopangwa
vilevile tume kupitia program ya feed the future imeendelea kuboresha miundombinu mbalimbali katika skimu ya umwagiliaji ya dakawa mvomero yenye hekta 
 utafiti wa kilimo na uhaulishaji wa teknolojia 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tari imegundua mbegu bora mpya aina nne za mahindi ambazo ni we we we na we 
mbegu hizo zina uwezo wa kutoa mavuno kwa wastani wa tani 
 kwa hekta kwenye mashamba ya wakulima katika ukanda wa chini na kati zinahimili ukame na zina ukinzani wa magonjwa ya majani ya mahindi maize leaf necrosis na michirizi na ukungu
mbegu hizo zitatumika kuzalisha mbegu za msingi basic seeds na zilizothibitishwa certified seeds kuanzia msimu wa 
vilevile tari inatekeleza mradi wa kuzalisha taarifa za udongo nchi nzima kwa ajili ya matumizi ya wadau wa kilimo ili kuwezesha kufanya uamuzi sahihi wa matumizi bora ya ardhi
 hadi januari sampuli za udongo katika mikoa ya mara simiyu na shinyanga zimekusanywa kwa ajili ya uchunguzi
mheshimiwa spika ili kupeleka taarifa sahihi kwa wakulima tari imeandaa nyenzo tatu za kumsaidia mkulima kufanya uamuzi wa kuboresha uzalishaji wa zao la muhogo kwa kutumia simu janja za mkononi
nyenzo hizo zitamsaidia mkulima kujua aina viwango na muda sahihi wa kutumia mbolea idadi sahihi ya mimea ya kuchanganya katika shamba na kung amua muda wa kupanda kujua gharama za uzalishaji na faida
nyenzo hizo zimeanza kutumika katika wilaya za biharamulo sengerema buchosa bunda serengeti butiama kisarawe mkuranga rufiji mtwara vijijini newala nachingwea masasi na lindi vijijini
tari pia imechapisha vipeperushi vya matumizi ya teknolojia zilizovumbuliwa na watafiti makala za watafiti zimechapishwa kwenye majarida maarufu ya utafiti duniani na kutoa nakala za vitabu vinavyofafanua kwa kina matumizi ya teknolojia na ubunifu unaofanywa na watafiti wa kilimo nchini
 maendeleo ya mazao 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuratibu utekelezaji wa mikakati ya maendeleo ya mazao kwa kuimarisha huduma za utafiti upatikanaji na utumiaji wa pembejeo na zana za kilimo udhibiti wa visumbufu vya mazao huduma za ugani uongezaji wa thamani na upatikanaji wa masoko
 zao la mahindi 
mheshimiwa spika wizara imepanga kuongeza uzalishaji wa zao la mahindi kufikia tani mwaka ikilinganishwa na tani zinazozalishwa sasa
ili kufikia lengo hilo katika msimu wa elimu kuhusu udhibiti wa viwavijeshi vamizi imetolewa kwa wakulima wa mahindi kutoka mikoa ya singida shinyanga simiyu tabora na morogoro 
aidha wizara imesimamia upatikanaji wa pembejeo za kilimo kwa wakulima ambapo jumla ya tani 
 za mbegu bora za mahindi zimepatikana kwa ajili ya msimu wa 
zao la mpunga 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imeendelea kuhamasisha uzalishaji wa zao la mpunga kwa lengo la kufikia tani ifikapo ikilinganishwa na tani zinazozalishwa sasa
ili kufikia lengo hilo wizara imesimamia uendeshaji wa mashamba darasa ya mpunga pamoja na kuanzisha mashamba ya mfano ya kilimo shadidi katika skimu za umwagiliaji katika halmashauri za ulanga mvomero kilombero morogoro vijijini kilosa na malinyi
mafunzo hayo yamechangia kuongezeka kwa tija kutoka tani 
 hadi kufikia tani kwa hekta katika skimu za umwagiliaji
ili kuongeza matumizi ya mbegu bora wizara imetambulisha kwa wakulima aina za mbegu bora za mpunga kupitia mashamba ya mfano ambapo wakulima walichagua aina za txd saro na nerica 
kilimo bora cha mpunga kuimarisha usalama wa chakula 
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa erpp imetoa mafunzo kwa wakulima maafisa ugani na mafundi sanifu wa umwagiliaji kutoka skimu za umwagiliaji kuhusu kilimo bora cha mpunga ikiwemo kilimo shadidi
vilevile mafunzo yametolewa kwa wakulima viongozi wa skimu nne za mkindo kigugu dihombo na mbogokomtonga kuhusu teknolojia bora za uvunaji hifadhi na usindikaji wa mpunga
vilevile kupitia mradi wa erpp wizara imetoa mafunzo kuhusu umuhimu wa ushirika uongozi wa ushirika utunzaji wa mpunga baada ya kuvuna usindikaji kupanga madaraja ili kuongeza thamani ujuzi wa masoko na ujasiriamali kwa wakulima viongozi katika skimu za umwagiliaji
zao la muhogo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilipanga kuzalisha pingili milioni za muhogo kupitia vituo vya utafiti kwa kushirikiana na sekta binafsi
hadi machi jumla ya pingili milioni zimezalishwa katika mikoa ya tanga pwani lindi mtwara ruvuma mara kigoma morogoro mwanza kagera geita simiyu dodoma na dar es salaam
aidha tija ya zao la muhogo mbichi imeongezeka kutoka tani 
 kwa hekta mwaka hadi tani 
 kwa hekta msimu wa 
hadi kufikia desemba tosci imesajili mashamba ya mbegu hekta 
 yenye uwezo wa kuzalisha pingili 
zao la migomba 
mheshimiwa spika zao la migomba huzalishwa kwa wingi katika mikoa ya kagera kilimanjaro mbeya arusha songwe mara kigoma tanga morogoro na pwani ambapo inakadiriwa kuwa zaidi ya kaya za wakulima wadogo hujihusisha na uzalishaji wa ndizi kwa ajili ya chakula na biashara
eneo linalolimwa migomba ni takribani hekta na wastani wa tani millioni 
 kwa mwaka huzalishwa
asilimia ya ndizi zinazozalishwa hutumika kama chakula ambapo ni kwa ajili ya kuchoma kukaanga huliwa kama ndizi mbivu na hutumika kwa ajili ya kutengeneza juisi na mvinyo
mheshimiwa spika pamoja na umuhimu wa zao la migomba tija kwa zao hilo ni wastani wa tani kwa hekta ambayo ni ndogo ikilinganishwa na fursa ya kuzalisha tani kwa hekta
hii huchangiwa na matumizi ya mbegu zisizo bora magojwa na kutofuata kanuni bora za kilimo cha migomba
aidha tari kwa kwa kushirikiana na wadau wengine ilingiza na kusambaza mbegu bora za migomba aina ya fhia fhia na yangambi km zenye uzalishaji mkubwa kustahimili magonjwa na wadudu
mheshimiwa spika katika kukabiliana na changamoto hizo tari kwa kushirikiana na kampuni binafsi imeendelea kutafiti na kuzalisha miche ya mbegu bora za migomba
kupitia ushirikiano huo zaidi ya miche milioni za mbegu bora ilizalishwa katika vituo vya tari maruku tari uyole tari tengeru kampuni binafsi ya crop bioscience arusha na kilimorgano dar es salaam na kusambazwa kwa wakulima
 mazao ya jamii ya mikunde 
mheshimiwa spika mazao jamii ya mikunde hujumuisha maharagwe mbaazi kunde choroko njugu mawe ngwara fiwi soya njegere na dengu na huzalishwa katika mikoa yote hapa nchini na takribani hekta hutumika
kiasi cha tani milioni huzalishwa kwa mwaka ambapo tija ni wastani wa tani moja kwa hekta ikilinganishwa na fursa ya tani 
 hadi 
 kwa hekta
kiwango kidogo cha matumizi ya mbegu bora huchangia kushusha tija miongoni mwa wakulima
mheshimiwa spika serikali kupitia tari na kwa kushirikia na wadau wengine imeendelea kuimarisha utafiti wa mazao hayo ambapo jumla ya aina za mbegu bora zimegunduliwa zikiwemo soya mbaazi kunde choroko dengu njugumawe na maharagwe 
aidha tari imezalisha mbegu za jamii ya mikunde tani 
 za daraja la awali tani 
 za daraja la msingi tani 
 za daraja la kuthibitishwa na tani 
 za kuazimiwa ubora
takribani wakulima wakiwemo wanawake na wanaume wamenufaika
vilevile tari imetoa mafunzo ya kilimo bora cha maharage kwa wakulima kati ya hao wanawake ni na wanaume 
 zao la alizeti uendelezaji wa zao la alizeti utasaidia kuongeza uzalishaji wa mafuta ya kula nchini 
mheshimiwa spika wizara imepanga kuongeza uzalishaji wa zao la alizeti ili kujitosheleza kwa mafuta ya kula nchini na kukuza ajira na kipato
lengo hili litafikiwa kwa kuongeza upatikanaji na matumizi ya mbegu bora kutoa mafunzo ya kilimo bora na kuimarisha utafiti wa zao hilo
katika mwaka tari imesafisha purify mbegu ya alizeti aina ya record ili kurejesha uwezo wake wa kuongeza mavuno
hadi februari eneo la ekari zimeandaliwa kwa matarajio ya kuzalisha tani za mbegu ya alizeti zitakazosambazwa kwa wakulima
aidha ekari zimeandaliwa kwa ajili ya kuzalisha tani 
 za mbegu za alizeti za awali pre basic zitakazosambazwa kwa kampuni za mbegu
vilevile wizara kupitia tari imeagiza germplasm kutoka romania zenye ukinzani dhidi ya magonjwa na viwango vikubwa vya mafuta kwa ajili ya utafiti na ugunduzi wa mbegu mpya za alizeti
asa pia imeongeza eneo la uzalishaji wa mbegu bora za alizeti kutoka hekta mwaka hadi kufikia hekta mwaka 
 zao la mchikichi 
mheshimiwa spika wizara imepanga kuendeleza zao la mchikichi ambalo ni miongoni mwa mazao sita ya kimkakati yaliyopewa kipaumbele kitaifa
katika kutekeleza azma hiyo mkoa wa kigoma ni kitovu cha kuendeleza zao hilo na tayari kimeanzishwa kituo cha utafiti cha tari kihinga
wizara imeandaa mkakati wa kuendeleza zao la michikichi unaolenga kutosheleza mahitaji ya mafuta ya kula nchini kwa kuzalisha mbegu bora za michikichi kwa kipindi cha miaka minne hadi 
mkakati huo unalenga kuzalisha miche ya michikichi milioni tano kila mwaka kwa ajili ya kusambaza kwa wakulima kwa kushirikiana na wadau wakiwemo sekretarieti za mikoa na mamlaka za serikali za mitaa jeshi la kujenga taifa magereza benki ya maendeleo ya kilimo tadb na sekta binafsi
uendelezaji wa zao la michikichi utasaidia kuongeza uzalishaji wa mafuta ya kula nchini 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mbegu bora za zao la mchikichi katika kituo cha tari kihinga ulianza agosti ambapo hadi mwezi machi kituo kimezalisha mbegu ambazo zimefanyiwa uoteshwaji wa awali pre ger mination
wizara pia imeingia makubaliano na kampuni za felisa co
ltd na yangu macho group kuzalisha jumla ya mbegu milioni tatu ifikapo juni 
aidha kwa kushirikiana na uongozi wa mkoa wa kigoma uhamasishaji wakulima kujiunga na vyama vya ushirika umeanza
hadi mwezi machi wakulima wamehamasishwa na vyama vya ushirika vya msingi vipatavyo vimesajiliwa
mazao makuu ya asili ya biashara 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao ya kimkakati umeongezeka kutoka tani msimu hadi tani msimu wa ikiwa ni ongezeko la asilimia 
ongezeko hilo limechangiwa na kuongezeka kwa uzalishaji wa mazao ya pamba chai pareto korosho kahawa na mkonge kutokana na kuongezeka kwa matumizi ya pembejeo na maeneo ya uzalishaji hususan katika zao la chai na pamba
katika kipindi hicho uzalishaji wa zao la tumbaku ulishuka kutokana na kupungua kwa mahitaji ya tumbaku katika soko la dunia uliosababisha kampuni za ununuzi wa tumbaku nchini kupunguza kiasi cha uzalishaji wa tumbaku kwa wakulima kupitia mikataba iliyopo kati ya wakulima na wanunuzi
mheshimiwa spika katika msimu wa wizara ililenga kuongeza uzalishaji wa mazao ya biashara hadi kufikia tani ambapo hadi kufikia machi takribani tani 
 ikiwa ni sawa na asilimia 
 ya lengo zimezalishwa na uzalishaji unaendelea
uzalishaji huo umechangiwa na kuongezeka kwa uzalishaji wa sukari na kahawa kwa asilimia 
 na 
 mtawalia na msimu unaendelea
takwimu za uzalishaji wa mazao ya biashara umeoneshwa katika kiambatisho na
aidha mikakati ya kuendeleza mazao ya asili ya biashara imeelezwa kwa zao mojamoja kama ifuatavyo zao la korosho 
mheshimiwa spika wizara katika kuendeleza zao la korosho imesambaza miche bora katika mikoa inayolima zao hilo kati ya miche iliyozalishwa kupitia mikataba iliyoingiwa msimu wa kati ya bodi ya korosho na wazalishaji 
vilevile katika mwaka mbegu za korosho kilo kiambatisho na
 ambazo zitazalisha miche ya kutosheleza ekari 
 zimezalishwa na kituo cha utafiti cha naliendele
mbegu hizo zimesambazwa katika mikoa na uzalishaji wa miche unaendelea
hadi machi miche bora ya korosho imezalishwa na kusambazwa kwa wakulima kiambatisho na
 kituo cha utafiti naliendele kinaendelea kuzalisha miche bora ya korosho 
mheshimiwa spika mwaka wizara imesimamia ununuzi wa pembejeo za zao la korosho kwa utaratibu wa pamoja kupitia zabuni na vyama vya ushirika ili kuhakikisha kuwa wakulima wanapata pembejeo kwa wakati na kwa bei nafuu
kupitia utaratibu huo jumla ya tani na lita za salfa zimenunuliwa ambapo wakulima wamenunua jumla ya tani 
 na lita 
bakaa ya viuatilifu vilivyonunuliwa kwa njia ya zabuni ni tani 
 na lita za salfa ambavyo vinaendelea kuuzwa kwa wakulima kwa ajili ya msimu wa 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya korosho inaendelea na usajili wa wakulima wa korosho ambapo hadi kufika machi wakulima wamesajiliwa
aidha bodi imeandaa mfumo endelevu ambao utawawezesha maafisa katika kila halmashauri kukusanya na kuhuisha taarifa kwa kutumia simu za mkononi
vilevile mafunzo kuhusu udhibiti wa ubora wa korosho ghafi yametolewa kwa wataalam katika halmashauri za mkuranga kibiti masasi ruangwa nachingwea na tunduru
mafunzo hayo yalijumuisha wataalamu kutoka bodi ya usimamizi ya stakabadhi za ghala waendesha ghala na wanunuzi
usindikaji wa korosho kwa ajili ya kuongeza kipato 
mheshimiwa spika bunge lako tukufu litakumbuka kwamba serikali ilifanya uamuzi wa kununua korosho zote zilizozalishwa katika msimu wa kutokana na wanunuzi na wakulima kutokuafikiana bei elekezi na kusababisha wakulima kukataa kuuza korosho zao
wizara kupitia bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko imeratibu zoezi la ununuzi na malipo kwa wakulima
hadi kufikia tarehe aprili tani zimekusanywa kutoka kwa wakulima
kati ya hizo tani zimehakikiwa ambapo tani zenye thamani ya shilingi zimelipwa kwa wakulima 
korosho hizo zimeuzwa kwa bei ya shilingi kwa kilo ya korosho ghafi daraja la kwanza na shilingi kwa kilo ya korosho ghafi daraja la pili bila makato zao la pareto 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya pareto imeendelea kuhamasisha kilimo cha pareto katika mikoa ya mbeya njombe songwe iringa arusha manyara na kilimanjaro
hadi machi uzalishaji wa pareto kwa msimu wa umefikia tani sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha tani na uzalishaji unaendelea
aidha kituo cha utafiti wa kilimo tari uyole kimezalisha miche bora ya pareto na kusambaza kwa wakulima katika halmashuri za mbeya ileje mufindi makete babati mbulu njombe ludewa na siha
mheshimiwa spika katika msimu bei ya kuuza maua ya pareto imefikia wastani wa shilingi kwa kilo ikilinganishwa na wastani wa shilingi kwa kilo msimu wa kutokana na ubora wa maua
kutokana na kupanda kwa bei ya maua ya pareto wakulima wamehamasika kuongeza uzalishaji na kupanua maeneo ya kilimo hicho katika wilaya za arusha meru siha babati mbulu hanang iringa mufindi kilolo na hai
aidha bodi ya pareto inaendelea kusajili wakulima wa pareto ambapo hadi mwezi machi wakulima kutoka mikoa ya mbeya iringa manyara na njombe wamesajiliwa
 zao la miwa na uzalishaji wa sukari 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya sukari inaendelea kusimamia kilimo cha miwa kwenye mashamba ya wakulima wadogo na mashamba makubwa yanayomilikiwa na wenye viwanda vya sukari ili kuongeza uzalishaji wa sukari nchini
katika msimu wa wizara ilipanga kuzalisha sukari tani ikilinganishwa na mahitaji ya tani za sukari kwa ajili ya matumizi ya kawaida nchini
hadi kufikia machi tani 
 zimezalishwa sawa na asilimia ya lengo
mheshimiwa spika wizara imeendelea na usajili wa wakulima wa miwa kupitia mfumo wa usajili wa kielektroniki ambapo hadi kufikia machi wakulima wamesajiliwa katika mashamba ya kilombero na mtibwa 
usajili unaendelea katika mashamba ya tpc kagera manyara mkulazi na mkulazi ii
katika kuimarisha upatikanaji wa huduma ya pamoja mashambani na mitaji ya kuboresha kilimo cha miwa wizara imehamasisha uanzishwaji na uimarishaji wa vyama vya ushirika vya wakulima
hadi kufikia mwezi machi vyama vya ushirika vimeanzishwa katika kiwanda cha kilombero chama cha ushirika na umoja wa wakulima katika kiwanda cha mtibwa na umoja wa wakulima katika kiwanda cha sukari cha kagera
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya sukari tanzania imeendelea kusimamia na kuratibu utekelezaji wa mradi wa kuongeza tija kwa wakulima wadogo wa miwa awamu ya tatu unaofadhiliwa na jumuiya ya ulaya
kupitia mradi huo kilometa 
 za barabara za mashamba ya wakulima wa miwa katika wilaya za kilombero na misenyi zimekarabatiwa miundombinu ya umwagiliaji katika kijiji cha msolwa ujamaa kwa ajili ya wakulima wadogo wanaomiliki ekari imejengwa na ujenzi wa tuta la kukinga maji lenye urefu wa kilometa 
 katika bonde la ruembe kilosa umekamilika
vilevile ekari za mashamba ya bega kwa bega ya wakulima wadogo katika wilaya ya misenyi na ekari za mashamba ya pamoja ya wakulima wadogo katika vijiji vya nyameza nyamamba na nyarubungo katika wilaya ya kilombero yameanzishwa
aidha wakulima wa miwa kutoka katika mashamba ya kilombero mtibwa na kagera wamepatiwa mafunzo ya mbinu bora za biashara uongozi ushawishi na utetezi
zao la kahawa 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya kahawa inaendelea kutekeleza mkakati wa uendelezaji wa zao la kahawa unaolenga kuzalisha tani za kahawa safi ifikapo mwaka 
mkakati unatekelezwa kwa kuhamasisha upandaji wa miche bora ya kahawa kukarabati miti iliyopo kuhamasisha matumizi ya mbolea na viuatilifu bora kuongeza matumizi ya mashine na mitambo ya kuongeza thamani na kuboresha masoko
katika mwaka wizara kupitia bodi ya kahawa imepanga kuzalisha miche bora ya kahawa 
hadi kufikia mwezi machi miche imezalishwa ambapo miche imezalishwa na bodi ya kahawa na miche imezalishwa na tacri
mheshimiwa spika hadi mwezi machi tani za kahawa safi zimezalishwa sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha tani 
uzalishaji kwa msimu huu umeongezeka kutokana na wizara kuimarisha usimamizi wa zao la kahawa kuanzia ngazi ya uzalishaji hadi masoko kuimarisha vyama vya ushirika vya msingi ambapo vyama vya msingi na vyama vikuu vya ushirika vimeshiriki katika ununuzi wa kahawa
usimamizi huu umeongeza ubora wa kahawa udhibiti wa utoroshaji wa kahawa na upatikanaji wa takwimu za mauzo ya kahawa kupitia masoko ya ndani na nje ya nchi
mheshimiwa spika bodi ya kahawa imekagua ubora wa viwanda na maghala na kutoa leseni za kuendesha biashara ya kahawa
pia wataalam wa viwanda vya kuchakata kahawa kutoka wilaya ya mbinga wamepewa mafunzo ya kanuni bora za uchakataji kahawa
aidha mafunzo kuhusu kilimo bora cha kahawa yametolewa kwa maafisa ugani wakulima viongozi na wakulima na usajili wa wakulima wa kahawa kote nchini unaendelea ambapo hadi mwezi februari jumla ya wakulima wamesajiliwa
zao la mkonge 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya mkonge imeendelea kuhamasisha kilimo cha zao la mkonge kwa kutoa elimu ya kilimo bora kuimarisha mfumo wa masoko na ushirika kwa kutekeleza mkakati wa kuendeleza zao hilo unaolenga kuongeza uzalishaji kutoka tani hadi tani ifikapo 
mavuno ya mkonge yameongezeka kutoka tani msimu wa hadi tani 
 msimu wa na uzalishaji wa bidhaa za mkonge kwa maana ya kamba mazulia na magunia ulifikia tani 
 kwa mwaka 
katika msimu wa tani 
 zimezalishwa sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha tani na msimu unaendelea
katika kuimarisha uzalishaji na masoko ya zao la mkonge bodi imepitia upya mikataba ya wakulima wadogo wa mkonge na kampuni ya katani limited ili kuondoa migogoro ya malipo kwa wakulima ambapo kuanzia januari mkonge wa wakulima unauzwa chini ya usimamizi wa vyama vya ushirika kwa njia ya ushindani kupitia minada
zao la pamba pamba kwa ajili ya viwanda vya nguo 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya pamba inatekeleza mkakati wa kuendeleza zao la pamba ili kuongeza uzalishaji kutoka tani hadi tani ifikapo mwaka 
katika msimu wa kilimo wa makadirio ya mahitaji ya mbegu bora za pamba yalikuwa tani 
hata hivyo kutokana na uhamasishaji wa matumizi ya mbegu bora uliofanyika mahitaji yaliongezeka
hadi januari tani 
 za zilikuwa ukm zimesambazwa kwa wakulima kiambatisho na
vilevile ekapaki za viuatilifu vya zao la pamba zilipangwa kusambazwa kwa wakulima
kutokana na uhamasishaji uliofanyika wa kuongeza uzalishaji kwenye zao la pamba mahitaji ya viuatilifu yanakadiriwa kufikia ekapaki 
hadi kufikia machi ekapaki za viuatilifu zimesambazwa katika halmashauri za mikoa ya kigoma katavi singida dodoma kagera mara tabora geita mwanza shinyanga na simiyu
mheshimiwa spika katika mwaka mafunzo ya kanuni za kilimo bora cha pamba ikiwemo utambuzi wa visumbufu viuatilifu na matumizi sahihi ya viuatilifu yametolewa kwa washiriki wakiwemo maafisa ugani kutoka ngazi ya wilaya kata na vijiji wakulima viongozi na maafisa ushirika
washiriki hao walitoka katika mikoa ya tabora mwanza mara shinyanga katavi kigoma singida kagera geita simiyu iringa dodoma manyara kilimanjaro morogoro pwani na tanga
mheshimiwa spika mavuno ya pamba kwa msimu wa yalifikia tani na msimu wa ununuzi ulianza mei 
kampuni zilipatiwa leseni za ununuzi wa pamba ambapo tani zote sawa na marobota yenye wastani wa kilo kilamoja zilinunuliwa kupitia amcos
zao la tumbaku 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya tumbaku ilipanga kusambaza kilo za mbegu za tumbaku kwa wakulima
hadi kufikia mwezi machi kilo za mbegu zinazotosheleza hekta zimesambazwa kwa wakulima kwenye vyama vya ushirika katika mikoa ya kigoma katavi ruvuma mbeya tabora shinyanga geita na iringa
mbegu hizo zinatarajiwa kuzalisha tani za tumbaku
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa tumbaku ulifikia tani zenye thamani ya shilingi bilioni 
uzalishaji kwa mwaka ulishuka ikilinganishwa na uzalishaji wa tani kwa mwaka kutokana na kupungua kwa mahitaji ya tumbaku katika soko la dunia na kusababisha kampuni za ununuzi wa tumbaku kupunguza kiasi cha ununuzi wa zao hilo
katika kukabiliana na changamoto hiyo wizara inaendelea kutafuta wanunuzi wengine kupitia ofisi za balozi zetu nje ya nchi maonesho ya biashara makongamano ya uwekezaji na biashara ya ndani na nje
kutokana na jitihada hizo katika msimu wa kampuni nne zimeingia mikataba ya ununuzi wa tumbaku na kampuni ya british american tobacco kwa mara ya kwanza imeonesha nia ya kununua tumbaku nchini
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya tumbaku ilipanga kuzalisha tani za tumbaku ambapo hadi machi tani 
 sawa na asilimia ya lengo zimezalishwa na uzalishaji unaendelea
aidha bodi ilipanga kuboresha mabani ya kukaushia tumbaku ambapo hadi kufikia mwezi machi mabani sawa na asilimia 
 yameboreshwa na kazi inaendelea
vilevile miche ya miti imeoteshwa kwa ajili ya kutunza mazingira na vituo vya kufungia na kuchambua tumbaku vimesajiliwa
zao la chai 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya chai kwa kushirikiana na wadau inaendelea kutekeleza mkakati wa miaka wa kuongeza uzalishaji wa zao la chai kutoka tani hadi tani ifikapo 
katika msimu wa wizara ilipanga kuzalisha miche ya chai ambapo hadi kufikia mwezi machi miche bora imezalishwa kupitia sekta ya umma na binafsi
kati ya miche hiyo miche imesambazwa kwa wakulima katika wilaya za njombe ludewa tarime rungwe na mufindi kwa ajili ya kujaza mapengo na kufungua mashamba mapya
mheshimiwa spika wizara kupitia wakala wa maendeleo ya wakulima wadogo wa chai tan zania tshtda kwa kushirikiana na njombe outgrowers services company nosc mufindi outgrowers na chai project imetoa mafunzo kupitia mashamba darasa kwa wakulima wadogo wa chai na maafisa ugani saba mafunzo hayo yalihusu uanzishaji na utunzaji wa bustani za miche bora ya chai upandaji chai mashambani uchumaji wa majani mabichi ya chai matumizi sahihi ya pembejeo na upandaji wa miti kwa ajili ya hifadhi ya mazingira
vilevile tshtda kwa kushirikiana na vyama vya wakulima wa chai imeanza kutekeleza agizo la serikali la kuvibadilisha vyama vya wakulima na kuwa ushirika wa wakulima wadogo wa chai kwa lengo la kuwawezesha wakulima kuuza majani mabichi ya chai kupitia ushirika
hadi kufikia mwezi desemba vyama vya luwika njombe na kagera tea association katea kagera vimebadilishwa kuwa vyama vya ushirika
mheshimiwa spika katika msimu wa mwaka tani za chai kuvu zilipangwa kuzalishwa na kufikia machi tani 
 sawa na asilimia 
 zimezalishwa na uzalishaji unaendelea
aidha tani za chai kavu zenye thamani ya dola za marekani milioni 
 zinatarajiwa kuuzwa kwenye soko la nje ya nchi ikilinganishwa na tani zenye thamani ya dola za marekani zilizouzwa mwaka kama inavyoonekana katika jedwali na
hapo chini
jedwali na
 mauzo ya chai kavu soko la nje mwaka mauzo kg thamani us wastani wa bei kwa kilo us kg 
 usindikazji wa chai kwa ajili ya kuongeza kipato 
mheshimiwa spika kwa upande wa soko la ndani mauzo ya chai kavu yanatarajiwa kufikia tani ikilinganishwa na tani za mwaka 
ongezeko hilo litatokana na kuanza uzalishaji katika kiwanda kipya cha chai tanza nia collection kilichopo dar es salaam na kuimarishwa kwa viwanda vya rift valley dsm na bk tea blenders kagera
mazao ya bustani 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kushirikiana na sekta binafsi kuendeleza mazao ya bustani kwa kusimamia utekelezaji wa mkakati wa kuendeleza mazao ya bustani
katika mwaka uzalishaji wa mazao ya bustani ulikuwa tani na matarajio ya uzalishaji kwa mwaka ni tani 
 mazao ya bustani ni fursa kubwa kiuchumi hadi machi uzalishaji umefikia tani sawa na asilimia 
 ya lengo na msimu wa uzalishaji unaendelea
mwenendo wa hali ya uzalishaji wa mazao ya bustani ni kama inavyoonekana katika jedwali na
jedwali na
 uzalishaji wa mazao ya bustani tani chanzo wizara ya kilimo zao malengo uzalishaji hadi machi matunda mboga maua viungo jumla 
 ujenzi wa miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo na masoko miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara kupitia wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula nfra inaendelea kutekeleza mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi nafaka
hadi kufikia mwezi machi asilimia ya vifaa vilikuwa vimeingizwa nchini kwa ajili ya ujenzi wa ghala katika vituo vya makambako mbozi songea shinyanga na dodoma kiambatisho na
 vihenge vya kuhifadhia nafaka huongeza ubora wa nafaka 
ujenzi wa misingi ya kusimika vihenge pamoja na kazi nyinginezo katika vituo hivyo imefikia asilimia 
aidha ujenzi wa vihenge katika wilaya za babati mpanda na sumbawanga umefikia asilimia 
vilevile wizara kupitia mfuko kichocheo sagcot catalytic trust fund imefadhili ujenzi wa ghala la kuhifadhi mpunga lenye uwezo wa tani na ukarabati na ujenzi wa barabara zinazounganisha ghala na skimu ya umwagiliaji ya mwendamtitu katika kijiji cha mwakanga mbarali
masoko ya mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na wizara ya viwanda na biashara imeendelea kutekeleza mipango na mikakati ya kupata masoko na kuongeza thamani ya mazao ya kilimo
ili kuongeza juhudi zaidi za utafutaji wa masoko ya mazao ya kilimo wizara katika mwaka imeanzisha kitengo cha masoko ya mazao ya kilimo ambacho kitahusika na kutafuta masoko ndani na nje ya nchi na kufanya utafiti na uchambuzi wa kina wa mahitaji ya mazao na bidhaa za kilimo kwa masoko mbalimbali duniani
wizara pia iliboresha mifumo ya masoko ya mazao ya kimkakati kwa kufanya utafiti wa mahitaji ya masoko na kuimarisha vyama vya ushirika kusimamia mikataba baina ya wanunuzi na wakulima
matokeo ya awali ya utekelezaji ya mifumo hiyo yameonesha kuwepo kwa tija kwa mkulima bei nzuri takwimu na ubora wa mazao
bei kwa mazao ya kahawa korosho na kakao kwa soko la ndani ziliimarika ikilinganishwa na masoko ya nje
kwa mfano bei ya kahawa ya arabika katika soko la dunia ilikuwa ni dola za marekani 
 ikilinganishwa na dola katika soko la ndani kwa gunia la kilo 
aidha bei ya kahawa ya robusta katika soko la dunia ilikuwa dola 
 ikilinganishwa na dola 
 katika soko la ndani kwa gunia la kilo 
mheshimiwa spika wizara pia imeendelea kutafuta masoko ya zao la muhogo ikiwemo kuingia makubalino ya itifaki ya usafi baina ya tanzania na serikali ya china kuwezesha kuuza zao hilo nchini china
hadi mwezi machi kampuni tano za dar canton investment jielong holdings t company epoch agriculture development gelimesha company na tanzania export processing zone taepz zimesajiliwa kwa ajili ya kuuza muhogo nchini china
kampuni hizo zimeanza ununuzi wa muhogo katika mikoa ya pwani na tanga
mheshimiwa spika wizara inaendelea kuhamasisha sekta binafsi kuwekeza katika ujenzi wa viwanda vya kusindika muhogo kwa lengo la kuongeza thamani
kampuni ya cassava starch of tanzania corporation cstc inaendelea kukamilisha ujenzi wa kiwanda cha kuchakata unga bora wa muhogo high quality cassava flour katika mkoa wa lindi
ujenzi huo umefikia asilimia na kitakuwa na uwezo wa kuchakata muhogo mbichi tani sawa na tani za unga bora wa muhogo kwa siku
aidha ujenzi wa viwanda vingine unaendelea vikiwemo viwanda vya kampuni ya kirare kwedizungwa tanga na maiga family farm chanika dar es salaam
mheshimiwa spika katika mwaka bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko ilipanga kununua tani za mahindi na tani za mbegu za alizeti
hadi kufikia machi bodi imenunua mahindi tani na alizeti tani na kusaga tani 
 za mahindi ambazo zimetoa tani 
 za unga wa mahindi na tani 
 za pumba
tani 
 za unga wa mahindi zenye thamani ya shilingi na tani 
 za pumba zenye thamani ya shilingi ziliuzwa katika mikoa ya iringa mwanza dodoma na dar es salaam
aidha ili kujiimarisha zaidi bodi imefunga mashine za kukamua mafuta ya alizeti na kusaga mahindi katika eneo la kizota jijini dodoma hadi machi ufungaji wa mashine za kusaga mahindi umefikia asilimia na alizeti asilimia 
mashine hizo zina uwezo wa kusaga tani za mahindi kwa siku na kukamua tani za mbegu za alizeti kwa siku
 hifadhi na usalama wa chakula serikali inaendelea kuimarisha hifadhi ya chakula 
mheshimiwa spika nfra ilipanga kununua tani za mahindi kutoka kwa wakulima kwa ajili ya hifadhi
hadi kufikia machi nfra imenunua tani 
vilevile nfra imetekeleza makubaliano ya kuliuzia shirika la mpango wa chakula duniani wfp tani za mahindi yenye thamani ya shilingi bilioni 
serikali itaendelea kuimarisha ukusanyaji uhifadhi ununuzi na uuzaji wa mahindi ili kuimarisha hifadhi ya taifa ya chakula na kuuza chakula kwa utaratibu wa kuziunganisha
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imekamilisha maandalizi ya mradi wa kudhibiti sumukuvu katika mazao tanzania initiatives for preventing aflatoxin contamination tanipac
mradi huo uliozinduliwa tarehe machi unalenga kudhibiti tatizo la sumukuvu katika mifumo ya uzalishaji wa mazao ya chakula hususan mahindi na karanga
mradi utatekelezwa kwa kipindi cha miaka mitano katika mikoa ya dodoma morogoro mtwara ruvuma tabora kigoma mwanza manyara simiyu geita na zanzibar
aidha maeneo ambapo ujenzi wa miundombinu ya maabara kuu ya kilimo nchini kituo cha mfano cha usimamizi wa mazao baada mavuno na ghala yametambuliwa
udhibiti wa sumukuvu utaimarisha masoko ya mazao hayo kwani usalama wa mazao ni jambo la msingi katika upatikanaji wa masoko ya uhakika
 huduma za ushauri kuhusu utafiti mafunzo na usambazaji taarifa za kilimo na sayansi shirikishi huduma za ugani elimu ya matumizi sahihi ya pembejeo ni muhimu kwa wadau 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imeandaa rasimu ya mwongozo wa utoaji na usimamizi wa huduma za ugani utakaotumiwa na sekta ya umma na binafsi kulingana na mahitaji ya sasa ya utoaji wa huduma za ugani hapa nchini
mwongozo huo upo tayari kwa ajili ya kupitiwa na kuridhiwa na watoa huduma za ugani
aidha wizara imeendelea kusambaza teknolojia za kilimo kupitia huduma za ugani kwa kuratibu maonesho ya nanenane kitaifa yaliyofanyika mkoani simiyu katika uwanja wa nyakabindi pamoja na viwanja vingine katika kanda saba 
viwanja hivyo ni mwl
nyerere morogoro themi arusha ngongo lindi john mwakangale mbeya nzuguni dodoma fatma mwasa tabora na nyamhongolo mwanza
maonesho hayo yalihusisha utoaji wa elimu kwa wadau kuhusu upatikanaji wa mtaji kwa ajili ya kuwekeza kwenye kilimo kanuni bora za uzalishaji wa mazao pembejeo na zana bora za kilimo kuongeza thamani mazao ya kilimo na upatikanaji wa masoko
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa erpp imetoa mafunzo ya teknolojia ya kilimo shadidi cha mpunga system of rice intensification sri kwa wakulima viongozi maafisa ugani na mafundi sanifu umwagiliaji kutoka skimu za umwagiliaji maafisa ugani kutoka halmashauri sita na sekretarieti ya mkoa wa morogoro
aidha mashamba ya mfano ya kilimo shadidi kwa zao la mpunga yameanzishwa kwenye skimu za umwagiliaji katika halmashauri sita za mkoa wa morogoro
pia mafunzo hayo yametolewa kwa wakulima wa skimu za kasela kazunzu luchili na sukuma zilizopo katika halmashauri ya buchosa
vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuboresha vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo ili kukidhi mahitaji ya wataalam wa ugani kilimo katika ngazi ya kijiji na kata
katika mwaka wizara kupitia vyuo vyake vya kilimo imedahili na kufundisha wanafunzi ambapo wanafunzi wamefadhiliwa na serikali na wanajilipia wenyewe
kati ya wanafunzi waliodahiliwa ni ngazi ya astashahada na ni ngazi ya stashahada
jumla ya wanafunzi wakiwemo wa stashahada na wa astashahada watahitimu masomo yao mwezi juni 
vyuo hivyo vinatoa astashahada na stashahada za kilimo mseto stashahada ya umwagiliaji matumizi bora ya ardhi uzalishaji chakula na lishe matumizi ya zana za kilimo uzalishaji wa mazao mboga maua na matunda
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na shirika la lutheran world relief lwr kupitia mradi wa invest imehuisha mtaala wa kilimo mseto agriculture general na kuzalisha mtaala mpya wa kilimo agriculture production ili kukidhi mahitaji ya soko la ajira na kutimiza masharti ya baraza la taifa la elimu ya ufundi nacte
aidha mradi wa invest umejenga kitalu nyumba katika chuo cha taifa cha sukari kidatu ili kutoa mafunzo bora kwa wagani tarajali na wakulima
vilevile mradi umewajengea uwezo wakufunzi kutoka vyuo vya kilimo ilonga kilosa katrin ifakara na chuo cha taifa cha sukari kidatu ili wafundishe kwa kufuata mwongozo wa mfumo wa moduli
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuwajengea uwezo wakufunzi wa kilimo ambapo wakufunzi wapo katika mafunzo ya shahada ya uzamili katika chuo kikuu cha kilimo sokoine sua na wamehudhuria mafunzo ya muda mfupi nchini india na china
vilevile wizara kupitia vyuo vyake vya kilimo kwa kushirikiana na taasisi binafsi imeandaa na kuendesha mafunzo ya muda mfupi ya kuwajengea uwezo wakulima kuhusu teknolojia mbalimbali za kilimo
mafunzo hayo yalihusu kilimo cha korosho mati mtwara wakulima kilimo cha mahindi na maharage mati ukiriguru wakulima usindikaji wa mazao mati uyole wakulima vijana na kilimo bora cha soya wakulima kilimo shadidi cha mpunga wagani kilimo bora cha alizeti wakulima na wagani na kilimo bora cha mpunga wakulima mati ilonga
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na jica kupitia mradi wa tanrice imetoa mafunzo kwa wakulima wa mpunga 
kati ya hao wakulima wametoka katika skimu za umwagiliaji za kimbande nyasa ruvuma magoma korogwe wamiluhindo mvomero tulokongwa morogoro sololankanga sumbawanga na legezamwendo tunduru litumbadyosi mbinga njomulole namtumbo msanjesi namtumbo na kyamyorwa muleba
aidha wakulima wametoka katika wilaya za babati bukoba vijijni namtumbo kisarawe ulanga bariadi momba na kyela ambao wanalima kwa kutegemea mvua
 kuimarisha ushirika ushirika imara husaidia wakulima kupata bei nzuri ya pembejeoza mazao yao 
mheshimiwa spika wizara kupitia tume ya maendeleo ya ushirika imeendelea kusimamia na kudhibiti vyama vya ushirika kwa kukagua na kuchunguza kupitia mikataba kusimamia chaguzi za bodi kusajili masharti ya saccos kutatua migogoro na kushughulikia malalamiko pamoja na kuviunganisha vyama vya ushirika moja kwa moja na masoko
katika mwaka tume ya maendeleo ya ushirika kupitia shirika la ukaguzi na usimamizi wa vyama vya ushirika coasco limefanya ukaguzi wa nje kwa vyama vya ushirika 
kati ya vyama vilivyokaguliwa asilimia 
 vilipata hati inayoridhisha asilimia 
 vilipata hati yenye shaka asilimia 
 vilipata hati isiyoridhisha na asilimia 
 vilipata hati mbaya
hali hiyo ya vyama vya ushirika siyo nzuri na hatuwezi kufumbia macho
tayari tume ya ushirika ina programu ya kuvijengea uwezo vyama vya ushirika na inaendelea kutekelezwa
natoa wito kwa waheshimiwa wabunge katika maeneo yetu tuendelee kushirkiana na halmashauri zetu kuvisaidia vyama hivi ambavyo ni mkombozi wa mkulima
 usajili wa wakulima 
mheshimiwa spika wizara imeamua kuanza zoezi maalum na endelevu la kusajili wakulima wote nchini na kuwapa vitambulisho
lengo la zoezi hilo ni kuwatambua wakulima mahali walipo mazao wanayolima na ukubwa wa mashamba yao
zoezi hilo linafanyika kitaalam kwa kutumia teknolojia ya kisasa ili kuwa na kanzidata ya uhakika ya kila zao na baadaye kuwa na kanzidata moja iliyounganishwa kwa mazao yote
mheshimiwa spika tumeanza na usajili wa wakulima wa mazao ambayo yanasimamiwa na bodi za mazao
mazao hayo ni kahawa korosho miwa pamba chai mkonge tumbaku na pareto
tangu zoezi hilo lianze jumla ya wakulima wametambuliwa na kusajiliwa katika maeneo mbalimbali nchini
zoezi hilo siyo tu litatusaidia kuwatambua wakulima walipo na kuwafikishia huduma muhimu bali pia litaisaidia serikali kujua mahitaji halisi ya pembejeo ikiwemo mbegu mbolea viuatilifu na kuweza kukadiria mavuno kwa mwaka husika
uzoefu utakaopatikana kwenye uandikishaji wa wakulima wa mazao hayo utasaidia kuandikisha wakulima wa mazao mengine mchanganyiko siku zijazo
tumejiwekea lengo la kukamilisha usajili wa wakulima wa mazao hayo ya biashara ifikapo juni 
 kuunda na kupitia sera na sheria zake 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuboresha sera sheria kanuni na mikakati ya kilimo ili kuwa na mazingira wezeshi ya uwekezaji katika sekta ya kilimo
katika mwaka wizara imefuta ushuru tozo na ada ambazo katika mwaka zilionekana kuwa kero kwa wakulima na vikwazo kwa maendeleo ya sekta ya kilimo
mheshimiwa spika vilevile katika mwaka wizara imefuatilia na kutathmini maendeleo ya uwekezaji wa sekta binafsi katika sekta ya kilimo kwa lengo la kubaini changamoto za kisera na kisheria zinazoathiri mazingira ya uwekezaji na biashara
ufuatiliaji huo ulihusisha mazao ya bustani mazao ya mbegu za mafuta chai na pareto katika mikoa ya njombe iringa singida manyara arusha na kilimanjaro
katika ufuatiliaji huo changamoto za kisera zikiwemo kero za kodi tozo ada na ushuru ambazo zinaathiri uwekezaji zaidi katika sekta ya kilimo zimebainika
changamoto hizo zimewasilishwa katika kamati ya ushauri wa sera za kodi ya wizara ya fedha na mipango kwa ajili ya kujadiliwa na kutoa mapendekezo ya marekebisho
aidha wizara kwa kushirikiana na wadau imekamilisha mkakati wa kitaifa wa usimamizi wa mazao baada ya mavuno
mkakati huo unalenga kupunguza upotevu wa mazao ya chakula katika mnyororo wa thamani kuongeza upatikanaji wa chakula na kipato
 uratibu takwimu ufuatiliaji na tathmini 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imeendelea kukusanya takwimu za uzalishaji wa mazao ya kilimo kwa kutumia mfumo wa ukusanyaji wa takwimu za kilimo agriculture routine data system ards kwa ajili ya matumizi mbalimbali katika mipango ya kilimo
vilevile wizara imetoa mafunzo ya kuwajengea uwezo maafisa kilimo umwagiliaji na ushirika wa wilaya na wasimamizi kuhusu mfumo wa takwimu za kilimo katika halmashauri 
 matumizi endelevu ya ardhi ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imeendelea kutekeleza mradi wa matumizi endelevu ya ardhi katika lindimaji za mito ya ruvu na zigi katika mikoa ya morogoro na tanga
aidha wizara imetoa mafunzo kwa maafisa ugani kuhusu hifadhi ya udongo na maji mashambani kutoka wilaya za muheza korogwe na mkinga
vilevile wizara kwa kushirikiana ofisi ya rais tamisemi wizara ya fedha na mipango wizara ya ardhi nyumba na maendeleo ya makazi wizara ya viwanda na biashara na sekta binafsi imefuatilia mashamba yaliyobatilishwa umiliki na serikali kuona kama yatafaa kwa kilimo cha alizeti
hadi machi mashamba yenye ekari 
 katika wilaya za mvomero na kilosa yaliyobatilishwa yamebainika yanafaa kwa kilimo cha alizeti na yanatakiwa yabadilishwe umiliki
 masuala mtambuka ushiriki wa vijana katika kilimo 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kusimamia utekelezaji wa mkakati wa vijana kushiriki katika kilimo na kuongeza ajira kwa kushirikiana na sekta binafsi washirika wa maendeleo na wizara za kisekta
katika mwaka wizara kwa kushirikiana na shirika la chakula na kilimo la umoja wa mataifa fao sugeco na farm africa imewezesha vijana kutoka mikoa ya pwani dar es salaam morogoro singida dodoma arusha kilimanjaro mtwara na kigoma kujiajiri katika mnyororo wa thamani wa mazao ya bustani ufugaji kuku na nyuki
aidha mafunzo ya vitendo kuhusu kilimo biashara yametolewa kwa vijana katika kambi ya vijana ya kilimo ya mkongo rufiji
vilevile kupitia mradi wa east africa youth inclusion program eayip imetoa mafunzo kwa vijana kuhusu kilimo cha biashara katika mikoa ya songwe mbeya iringa na njombe
vilevile benki ya maendeleo ya kilimo tanzania kupitia sugeco imetoa mikopo yenye thamani ya shilingi kwa vijana watatu waliopata mafunzo ya kilimo nchini israel na sasa wanaendesha kilimo cha bustani katika wilaya ya rufiji
mheshimiwa spika wizara ya kilimo kwa kushirikiana na ofisi ya waziri mkuu kazi vijana ajira na wenye ulemavu imetoa mafunzo kwa vijana kuhusu ujenzi wa vitalu nyumba katika mikoa ya dodoma shinyanga simiyu iringa kagera geita mwanza manyara kilimanjaro lindi ruvuma na mbeya
aidha taasisi ya international trade centre imejenga vitalu nyumba green houses kwa ajili ya vijana
kati ya hivyo vitalu saba vimejengwa katika mkoa wa dodoma saba mkoa wa pwani na kimoja katika mkoa wa morogoro kwa ajili ya kuzalisha mazao na kufundishia vijana
lishe 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na ofisi ya waziri mkuu or tamisemi wizara ya mifugo na uvuvi na taasisi nyingine zinazotekeleza masuala ya lishe inatekeleza mpango wa kitaifa wa lishe nchini national multisectoral nutrition action plan nmnap
katika mwaka wizara kwa kushirikiana na taasisi ya chakula na lishe nchini pamoja na shirika la lishe la kimataifa nutrition international imekamilisha mwongozo wa kitaifa wa uzalishaji na matumizi ya mazao yaliyoongezwa virutubisho
vilevile wizara imebainisha maeneo ya kipaumbele kuhusu lishe yaliyo kwenye asdp ii na nmnap na kuyaoanisha kwa ajili ya kuongeza ufanisi kwenye utekelezaji
 jinsia 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuhusisha masuala ya jinsia katika kilimo kupitia mradi wa sambaza mbegu za viazi vitamu fasta
wizara imetoa mwongozo wa masuala ya jinsia kwa ajili ya kufundishia maafisa ugani wahamasishaji jamii walimu viongozi wa kata na vijiji ambapo nakala zimesambazwa kwa wadau
vilevile kitabu cha vikaragosi cha watoto wa shule za msingi darasa la iv vi cha kilimo na jinsia kimeandaliwa na kufanyiwa tathmini na taasisi ya elimu tanzania ili kisambazwe kwenye mashule
mazingira 
mheshimiwa spika wizara imetoa mafunzo kwa wataalam wa kilimo mifugo mazingira mipango na ugani kuhusu kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi
mafunzo hayo yametolewa katika halmashauri za wilaya za mbinga songea madaba mvomero kilombero kilosa chunya mbeya mbarali pangani handeni korogwe lushoto muheza siha hai same rombo na mwanga
aidha nakala za mwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi nakala za kitabu cha mbinu na teknolojia za kilimo zinazohimili mabadiliko ya tabianchi na nakala za kitabu cha kiongozi cha mwalimu zimesambazwa
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na shirika la mazingira duniani unep na taasisi ya kuendeleza kilimo kusini mwa tanzania sagcot centre ltd
kupitia halmashauri ya iringa katika mkoa wa iringa imeanzisha shamba darasa la umwagiliaji kwa njia ya matone drip irrigation lenye ukubwa wa ekari tatu katika kijiji cha wangama
lengo la shamba darasa hilo ni pamoja na kuhamasisha kilimo bora cha mazao ya bustani hususan maharage na njegere changa na kusambaza teknolojia ya matumizi bora ya maji kama njia ya kukabiliana na upungufu wa maji kutokana na ukame
shamba hilo litatumika kuelimisha wakulima ndani na nje ya kijiji cha wangama juu ya matumizi bora ya maji na kwa tija zaidi
kwa sasa mashirikiano hayo yananufaisha wakulima kati yao wanawake na wanaume ambao wanajishughulisha na kilimo cha maharage mabichi
mheshimiwa spika katika kuendeleza kilimo hifadhi wizara kwa kushirikiana na conservation farming unit cfu diocese of central tanganyika dct na tamisemi imetoa mafunzo ya matumizi ya kilimo hifadhi kwa wakulima viongozi 
mafunzo hayo yametolewa katika wilaya za babati kiteto same monduli chamwino kwa lengo la kuongeza uzalishaji katika maeneo yanayokabiliwa na changamoto za mabidiliko ya tabianchi
 vvu na ukimwi 
mheshimiwa spika katika kuendeleza mapambano dhidi ya ukimwi mahali pa kazi wizara imeendelea kuwahamasisha watumishi kupima afya ili kutambua hali zao
katika mwaka watumishi waliojitambulisha kwa mwajiri kuwa wanaishi na vvu wameendelea kupatiwa fedha kila mwezi kwa ajili ya kuwawezesha kupata lishe bora
aidha wizara imeendelea kutoa vifaa kinga kwa watumishi na kuwekwa katika maeneo yanayofikiwa na watumishi wengi
vilevile wizara imeendelea kuhamasisha watumishi kupima afya zao ambapo watumishi wa wizara waliopo dodoma walipima ili kujua hali za afya zao
 mpango na maeneo ya kipaumbele kwa mwaka 
 kuongeza tija katika kilimo upatikanaji wa mbegu bora za mazao 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuhamasisha na kuimarisha uzalishaji wa mbegu bora kwa kutumia rasilimali za serikali pamoja na kuishirikisha sekta binafsi na kuongeza udhibiti wa ubora wa mbegu
 mbegu bora kwa tija zaidi 
mheshimiwa spika wakala wa mbegu za kilimo kwa kushirikiana na sekta binafsi katika mwaka ujao wa fedha umejipanga kuzalisha jumla ya tani 
 kutoka katika mashamba yake
aidha wakala kwa kushirikiana na wakulima wa mkataba pamoja na taasisi za serikali kama vile magereza na vituo vya utafiti unategemea kuzalisha mbegu kiasi cha tani 
vilevile wakala kwa kutumia mashamba yake yanayotumiwa na makampuni binafsi unatarajia kuzalisha kiasi cha tani 
hivyo asa kwakutumia rasilimali ardhi yake itazalisha takribani tani 
 za mbegu nchini kwa msimu wa 
pia asa itazalisha vipando bora vya muhogo pingili na miche bora ya matunda 
mheshimiwa spika ili kufikia malengo hayo miundombinu ya umwagiliaji itaboreshwa na eneo la uzalishaji wa mbegu litaongezwa hadi kufikia hekta katika mashamba ya dabaga hekta iringa mwele hekta tanga mbozi hekta mbeya na msimba hekta morogoro
aidha maghala mawili ya msimba na kilangali yenye uwezo wa kuhifadhi mbegu tani yatafanyiwa ukarabati
mheshimiwa spika wizara kupitia tari itaanza kuzalisha mbegu za msingi na zilizothibitishwa na kuzisambaza kwa wakulima ili kupunguza pengo la upatikanaji wa mbegu bora
tari itazalisha mbegu bora za awali tani za msingi tani na mbegu zilizothibitishwa tani za mazao ya aina ya nafaka mikunde mboga mboga mafuta na miche vikonyo milioni za mazao ya mizizi na migomba na kusambaza kwenye maeneo yanayolima mazao hayo
mheshimiwa spika wizara pia kupitia tosci itakagua hekta za mashamba ya mbegu itafanya majaribio ya uhalisia dus test wa mbegu mpya itahakiki majaribio ya uhalisia control plots tests kwa sampuli za mbegu itaandaa kanuni na miongozo ya kufanya majaribio ya utambuzi na umahiri wa mazao ya biashara itachukua sampuli za mbegu na kupima ubora wake itakagua maduka na maghala ya mbegu itafanya majaribio ya sampuli za viazi na muhogo ili kuchunguza uwepo wa magonjwa na itatoa mafunzo ya ukaguzi wa mbegu kwa wakaguzi walioidhinishwa na tosci katika wilaya 
upatikanaji na udhibiti wa ubora wa mbolea 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itasimamia uagizaji na usambazaji wa tani za mbolea zinazokadiriwa kutumika nchini
aidha kupitia kampuni ya mbolea tanzania tfc itaongeza mauzo ya mbolea kutoka tani hadi tani 
vilevile ghala moja lenye uwezo wa kuhifadhi tani za mbolea litakarabatiwa katika wilaya ya tabora pamoja na kuanza ujenzi wa kiwanda cha kuchanganya mbolea kwa uwiano blending plant katika mkoa wa dar es salaam
pia wizara kupitia tfra itawakagua wafanyabiashara wa mbolea itawajengea uwezo wakaguzi wa mbolea
aidha tfra itafanya tathmini ya kubaini mahitaji sahihi ya mbolea nchini na kuanzisha maabara ya uchunguzi wa ubora wa mbolea eneo la kurasini dar es salaam
upatikanaji wa viuatilifu na udhibiti wa visumbufu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itanunua na kusambaza lita na kilo za viuatilifu kwa ajili ya kukabiliana na milipuko ya visumbufu vya mazao
aidha wizara itaendelea kuimarisha kituo cha kudhibiti milipuko cha kilimo anga arusha ili kutoa huduma bora
vilevile wizara itaendelea kuvijengea uwezo na kukarabati vituo kati ya vya ukaguzi wa mazao mipakani
mheshimiwa spika wizara kupitia tpri itakarabati na kununua vifaa kwa maabara mbili za kupima viuatilifu ili zipate ithibati ya kimaifa itatoa mafunzo yanayohusu matumizi sahihi ya viuatilifu na uhifadhi wa taka zake kwa wakulima na maafisa katika kanda za mashariki kaskazini kati na magharibi itakagua maduka ya wafanyabiashara wafukizaji na watengenezaji nane wa viuatilifu itasajili viuatilifu vipya na kutoa mafunzo kwa wafanyabiashara wapya wa viuatilifu
ili kukidhi ubora wa mazao kwa soko la ndani na nje tpri itakusanya sampuli za mazao ya chai kahawa mboga na maua ili kupima masalia ya viuatilifu kwenye mazao hayo
zana za kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaanzisha kituo kimoja cha zana za kilimo kwa ajili ya kutoa huduma za kiufundi na mafunzo kwa watoa huduma binafsi wamiliki na watumiaji wa zana za kilimo kwa lengo la kusogeza huduma karibu na wakulima katika kanda ya ziwa
kituo hicho kitakuwa na matrekta zana za kukatua kupandia kupalilia kuvunifa kunyunyizia dawa kilimo hifadhi na mashine za usindikaji zitakazokuwa zinakodishwa kwa wakulima
wizara pia itahuisha mkakati wa matumizi ya zana bora za kilimo wa mwaka ili kuongeza matumizi ya zana bora za kilimo
mheshimiwa spika wizara kupitia agitf imepanga kutoa mikopo yenye thamani ya shilingi inayojumuisha mitambo ya mashambani pembejeo za kilimo mifugo na samaki matrekta ya mikono ukarabati wa zana za kilimo miundombinu ya kilimo mifugo na uvuvi fedha za kuendeshea shughuli za shamba kununua ardhi kwa ajili ya kilimo mifugo na ufugaji wa samaki zana unganishi zana za kusindika na vifunganishio kiambatisho na
vilevile mfuko utatambua skimu za umwagiliaji kwa ajili ya kupewa mikopo
 ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji itafanya tathmini ya miradi ya umwagiliaji ambayo ujenzi wake haujakamilika ili miradi hiyo iweze kukamilishwa kwa awamu
wizara pia itakamilisha upembuzi yakinifu na usanifu katika skimu mbili za luiche kigoma ujiji na ibanda sengerema geita itafanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina katika skimu mpya nne za mwamkulu mpanda mkombozi iringa msia mbozi na luhafwe tanganyika na kupitia usanifu na maandalizi ya zabuni katika skimu tano za lupiro iliyopo kwenye halmashauri ya ulanga endagaw hanang bugwema musoma rudewa kilosa na nyamitita serengeti
mheshimiwa spika kupitia mradi wa kuendeleza skimu za wamwagiliaji wadogo small scheme irrigation development project ssidp wizara itakamilisha ujenzi wa skimu za kilimo cha umwagiliaji za mwisa karagwe nyida shinyanga katela ntaba na mbaka busekelo mgambalenga kilolo mwalunili igunga ngongowele liwale nanganga ruangwa ngage simanjiro orumwi siha soko moshi nyatwali na maliwanda bunda kutuani mwenzae na kwemgiriti lushoto kiambatisho na
aidha wizara kupitia mradi wa kuongeza uzalishaji wa zao la mpunga expanded rice production project erpp itajenga na kukarabati skimu tano za kigugu mvomero msolwa ujamaa na njage kilombero mvumi na kilangali seed farm kilosa
mheshimiwa spika wizara itavijengea uwezo vyama vya wamwagiliaji kwa kuwezesha uanzishwaji wa kilele cha vyama vya wamwagiliaji ios apex kuanzisha vyama vya wamwagiliaji na kuimarisha vyama kuhusu usimamizi na uendeshaji wa skimu za umwagiliaji kusaidia halmashauri na vyama vya wamwagiliaji kuandaa kanuni ndogondogo kulingana na sheria na
ya umwagiliaji pamoja na kanuni zake za mwaka na kukamilisha uandaaji wa mwongozo wa uanzishwaji wa vyama vya wamwagiliaji na kusambaza kwa wadau
 utafiti wa kilimo na uhaulishaji wa teknolojia 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tari imepanga kutafiti kugundua na kusambaza aina za mbegu bora za mazao ya nafaka mizizi mbegu za mafuta mikunde na mazao ya bustani
pia tari imepanga kukamilisha majaribio ya mbegu mpya za naritas hybrid zenye ukinzani mkubwa wa wadudu na magonjwa katika mikoa ya kilimanjaro mbeya na kagera
aidha tari itatafiti kugundua na kusambaza teknolojia bora za agronomia teknolojia tano za kupunguza harubu katika kilimo na usindikaji na teknolojia za kuzuia upotevu wa mazao baada ya kuvuna na uhifadhi wa mazao kwa ajili ya kuimarisha usalama wa chakula na lishe
mheshimiwa spika wizara itasafisha aina tisa za mbegu ya mpunga na kuzalisha tani za mbegu za awali katika kituo cha utafiti cha katrini
kupitia kituo cha tari naliendele serikali itajenga kinu cha kubangua korosho chenye uwezo wa kubangua tani kwa mwaka na kusindika tani za mvinyo na sharubati juice
usindikaji huo utaenda sanjari na kutoa teknolojia za usindikaji ili kuongeza ubora wa korosho karanga na mazao yake
 maendeleo ya mazao 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuratibu utekelezaji wa mikakati ya maendeleo ya mazao kwa kuimarisha utafiti upatikanaji na utumiaji wa pembejeo na zana za kilimo udhibiti wa visumbufu vya mazao huduma za ugani uongezaji wa thamani na upatikanaji wa masoko
zao la mahindi 
mheshimiwa spika wizara imepanga kuongeza uzalishaji wa zao la mahindi kufikia tani mwaka ikilinganishwa na tani zinazozalishwa sasa
zao la mpunga 
wizara imepanga kuongeza uzalishaji wa mpunga kutoka tani milioni 
 mwaka hadi tani milioni 
 mwaka 
lengo hilo litafikiwa kwa kuongeza eneo la uzalishaji matumizi ya mbegu bora kutoa mafunzo ya kilimo bora cha mpunga ikiwemo ya kilimo shadidi katika skimu za umwagiliaji
aidha wizara kwa kushirikana na wadau itaboresha mkakati wa kuendeleza zao la mpunga nchini ili uendane na mahitaji ya sasa
vilevile wizara kwa kushirikiana na sekta binafsi na taasisi za kimataifa itajenga uwezo kwa wakulima wasindikaji wafanyabiashara na wasafirishaji wa mpunga mchele nchini
zao la ngano 
mheshimiwa spika mahitaji ya ngano nchini ni tani ambapo uzalishaji kwa mwaka ni wastani wa tani 
wizara imepanga kuongeza uzalishaji wa ngano hadi kufikia tani ifikapo mwaka 
katika kuhakikisha lengo hilo linafikiwa wizara itahamasisha kilimo cha ngano katika ukanda wa kaskazini na nyanda za juu kusini
kwa mwaka matarajio ni kuzalisha tani na kwa msimu wa imepanga kuzalisha tani za ngano kwa kuongeza matumizi ya mbegu bora kutoa mafunzo ya kanuni za kilimo bora kuimarisha upatikanaji wa masoko na utafiti wa zao hilo
zao la muhogo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imepanga kuongeza uzalishaji wa muhogo mbichi kutoka tani milioni mwaka hadi tani milioni 
ili kufikia lengo hilo wizara kupitia vituo vya utafiti na sekta binafsi itazalisha mbegu bora za muhogo pingili milioni kupanua maeneo ya uzalishaji kwa kushirikana na sekretarieti za mikoa na mamlaka za serikali za mitaa kuongeza thamani na kuimarisha masoko
zao la alizeti 
mheshimiwa spika wizara itaendendelea kutekeleza mkakati wa kuendeleza zao la alizeti ili kutosheleza mafuta ya kula kwa kuongeza uzalishaji wa alizeti kutoka tani mwaka hadi tani kufikia ambapo matarajio ni kuzalisha tani msimu wa 
lengo hilo litafikiwa kwa kuimarisha ugunduzi wa mbegu bora kuongeza upatikanaji wa pembejeo kuhamasisha ujenzi wa viwanda vya usindikaji kutoa mafunzo ya kanuni za kilimo bora cha alizeti na kuwaunganisha wakulima na wasindikaji ili kuwa na masoko ya uhakika
mikakati hii itasaidia kupunguza kiasi cha mafuta kinachoagizwa toka nje nchi na kufikia mahitaji ya tani za mafuta zinazohitajika nchi kwa mwaka
 zao la mchikichi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tari asa jeshi la kujenga taifa magereza sekretarieti za mikoa na sekta binafsi itazalisha miche ya mchikichi kwa ajili ya kuongeza uzalishaji wa zao hilo
vilevile benki ya maendeleo ya kilimo tadb itatoa mikopo ya kuendeleza zao hilo kwa ajili ya uzalishaji wa mbegu na uongezaji wa thamani
aidha wizara itashirikiana na sido carmatec ndc na fao unido kuwapatia wakulima zana bora za uzalishaji na uongezaji thamani zao la michikichi
zao la korosho 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya korosho itaendelea kutekeleza programu ya kuzalisha miche bora ili kuongeza uzalishaji wa zao hilo
aidha bodi kwa kushirikiana na wizara ya fedha na mipango itahakiki na kulipa vikundi vya wazalisha miche ya mikorosho kwa msimu wa ambao hawajalipwa kutoka katika mikoa ya mtwara lindi ruvuma pwani tanga dodoma na singida
vilevile wizara itaratibu upatikanaji na usambazaji wa tani na lita za salfa kwa ajili ya kudhibiti visumbufu vya zao la korosho
 zao la pareto 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya pareto imepanga kuongeza uzalishaji wa pareto kufikia tani kutoka tani za mwaka 
aidha katika kipindi hicho tija ya zao hilo inatarajia kuongezeka kutoka kilo hadi kwa ekari
vilevile ubora wa maua unatarajiwa kuongezeka kutoka wastani wa asilimia 
 mwaka hadi asilimia 
 mwaka 
wizara kupitia bodi ya pareto itaendelea kuhamasisha uwekezaji katika mitambo ya kuchuja sumu ya pareto kuwezesha upatikanaji wa aina moja ya mbegu ya pareto kupitia utafiti wa aina saba za pareto na kujenga maabara ya kupima sumu ya pareto
zao la miwa na uzalishaji wa sukari 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya sukari imepanga kuzalisha sukari tani kwa kuongeza eneo la uzalishaji wa kilimo cha miwa kutoka hekta hadi hekta 
aidha tija ya uzalishaji wa miwa kwa wakulima wadogo itaongezeka kutoka tani hadi tani kwa hekta kwa kutumia teknolojia za kilimo bora
wizara kwa kushirikiana na ofisi ya rais tawala za mikoa na serikali za mitaa na kituo cha uwekezaji tanzania tic itawezesha upatikanaji wa ardhi ya uwekezaji wa miradi mipya ya sukari katika wilaya za kasulu kibondo rufiji geita kilombero karagwe pangani bagamoyo na morogoro
vilevile wizara kupitia kituo cha utafiti wa miwa tari kibaha itafanya majaribio ya aina mpya za mbegu za miwa katika ukanda wa afrika mashariki na kukamilisha uhakiki wa mwisho national performance trial wa ubora wa aina tatu za mbegu bora za miwa ambazo zimeonesha kuwa na ukinzani na ugonjwa wa smut disease na kustahimili ukame
zao la kahawa 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya kahawa itaongeza uzalishaji wa kahawa kutoka tani hadi tani 
vilevile itashirikiana na wadau kuongeza matumizi ya mitambo ya awali ya kuchakata kahawa central pulpery unity cpu kutoka asilimia ya sasa hadi 
bodi itakamilisha usajili wa wakulima wa kahawa na kuwapatia vitambulisho itaimarisha mifumo ya masoko ya kahawa ikiwa ni pamoja na kuanzisha minada katika kanda za uzalishaji wa kahawa na kuimarisha vyama vya ushirika
pamoja na hayo miche ya kahawa itazalishwa na kusambazwa kwenye wilaya zinazolima kahawa na kutoa mafunzo kwa wakulima wa kahawa maafisa ugani na wakulima viongozi 
 zao la mkonge 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya mkonge imepanga kuongeza uzalishaji wa mkonge kutoka tani hadi tani kwa kuongeza eneo la uzalishaji kutoka hekta 
 hadi 
kutokana na uzalishaji huo mauzo ya bidhaa za mkonge kwenye soko la nje yanatarajiwa kuongezeka kutoka asilimia 
 hadi asilimia 
 na kuongezeka kwa matumizi ya mkonge kutoka asilimia hadi asilimia 
bodi pia itasimamia uendeshaji wa mfumo wa kilimo cha wakulima wadogo cha mkataba kwa kuimarisha vyama vya ushirika na masoko ya mkonge kupitia minada itakayomwezesha mkulima kuuza kwa bei ya ushindani
aidha wizara itatafuta wawekezaji wapya wa mashamba makubwa mawili ya mabogo na kwalukonge yaliyofutiwa hati za umiliki na serikali ili mashamba hayo yazalishe kwa tija na kuongeza ajira
zao la pamba 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya pamba imepanga kuongeza uzalishaji wa pamba kutoka tani hadi tani na tija kutoka hadi kwa ekari
bodi pia imepanga kuongeza ubora wa pamba kutoka asilimia hadi 
aidha upatikanaji wa mbegu za pamba utaongezeka kutoka tani hadi na upatikanaji wa viuatilifu utaongezeka kutoka lita hadi 
ili kuongeza ukuaji wa tasnia ya pamba wizara ya kilimo kwa kushirikiana na wizara ya viwanda na biashara itahamasisha uwekezaji katika viwanda vya kuchambua pamba kusokota nyuzi kuseketa na kufuma vitambaa utengenezaji na ushonaji wa mavazi pamoja na viwanda vya mafuta ya kula na vyakula vya mifugo
zao la tumbaku 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya tumbaku imepanga kuongeza uzalishaji kutoka tani hadi tani kukamilisha usajili wa wakulima wa zao la tumbaku kwa kutumia mfumo wa kielektroniki na kuimarisha vituo vya kufungia na kuchambulia tumbaku na kusajili na kukagua vituo vya kuuzia tumbaku
aidha bodi itasimamia masoko na kutoa mafunzo ili kuongeza ubora wa tumbaku kutoka asilimia hadi 
bodi itaimarisha mfumo wa upatikanaji wa pembejeo za zao la tumbaku kwa kuwaunganisha watoa huduma wa pembejeo na vyama vya ushirika ili ziwafikie kwa wakati
aidha wizara kwa kushirikiana na wadau itahamasisha uanzishwaji wa kiwanda cha kuchakata kutafuta masoko mapya ya tumbaku na kuwezesha kufanyika kwa majaribio ya aina mbili za mbegu bora za tumbaku
 zao la chai 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya chai imepanga kuongeza uzalishaji wa chai kavu kutoka tani hadi tani ambazo ni sawa na tani za majani mabichi ya chai
vilevile tija ya majani mabichi kwa mkulima mdogo kuongezeka kutoka kilo hadi kwa ekari na mkulima mkubwa kutoka kilo hadi kwa ekari ubora wa majani mabichi ya chai kuongezeka kutoka asilimia hadi asilimia kuhamasisha unywaji wa chai kutoka gramu kwa mtu hadi kwa mtu kwa mwaka na kuhakiki na kusajili maeneo yaliyopandwa chai ili kuboresha daftari la wakulima wa chai
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na mfuko wa hifadhi ya jamii psssf itafufua kiwanda cha chai cha mponde ili kuimarisha upatikanaji wa soko la majani mabichi ya chai kwa wakulima na kuongeza ajira
vilevile miundombinu ya mashamba ya chai yanayomilikiwa na vijiji vya tarafa ya lupembe wilaya ya njombe itakarabatiwa shamba la chai la mlangali lililopo katika tarafa ya lupembe lenye ukubwa wa hekta litafufuliwa na mfumo wa malipo kwa wakulima wadogo wa chai wa bukoba na muleba katika mkoa wa kagera utaboreshwa
sanjari na juhudi hizo minada ya chai itaanzishwa katika maeneo yanayozalisha chai ili kuimarisha masoko ya ndani badala ya kutazama minada ya nje ya nchi
 miundombinu ya hifadhi na uongezaji thamani mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia nfra itakamilisha awamu ya kwanza ya mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi ambapo ujenzi wa maghala matano yenye uwezo wa kuhifadhi tani na vihenge nane vyenye uwezo wa kuhifadhi tani za nafaka utakamilika na hivyo kuongeza uwezo wake wa kuhifadhi nafaka kutoka tani hadi tani 
aidha wizara itafanya upembuzi yakinifu na usanifu wa ghala tano kwa ajili ya hifadhi ya zao la mahindi katika halmashauri za wilaya za buchosa mkalama kasulu itilima na ileje 
vilevile kupitia mradi wa erpp ghala tano zenye uwezo wa kuhifadhi tani za zao la mpunga katika skimu tano za umwagiliaji za njage msolwa ujamaa kigugu mvumi na mbogokomtonga katika mkoa wa morogoro zitajengwa
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko itasindika tani za mahindi ili kuzalisha tani za unga wa mahindi na tani za pumba za mahindi kwa ajili ya chakula cha mifugo itasindika tani ili kuzalisha lita za mafuta ya alizeti na tani za mashudu ya alizeti
vilevile bodi itakoboa tani za mpunga zitakazozalisha tani za mchele na tani za pumba za mpunga na itanunua na kuuza mazao ghafi baada ya kusafishwa na kufungashwa
wizara pia itakamilisha ujenzi wa masoko matano ya kimkakati katika mikoa ya kagera mara na shinyanga kahama
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia mradi wa tanipac itajenga kituo cha mfano cha kusambaza teknolojia za usimamizi wa mazao baada ya mavuno post harvest center of excellence na maabara kuu ya kilimo central agriculture reference laboratory
aidha mradi huo utakarabati na kukipatia vifaa kituo cha udhibiti wa magonjwa ya kibaolojia cha kibaha nbcu na ujenzi wa ghala 
mradi pia utazijengea uwezo taasisi za tfda tbs zbs na vituo vya utafiti wa kilimo vya ilonga naliendele na zanzibar kuhusu udhibiti wa sumukuvu kwa kununua vifaa vya maabara na kutoa mafunzo na teknolojia kuhusu udhibiti wa sumukuvu
 vituo vya utafiti huduma za ugani na mafunzo kuimarisha vituo vya utafiti 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaboresha na kuimarisha miundombinu ya utafiti kwa kukarabati ofisi na kuvipatia vifaa muhimu vituo vinne vya utafiti vya ukiriguru ilonga na tumbi
wizara pia itaboresha miundombinu ya mashamba ya uzalishaji wa mbegu kwa ajili ya kuzalisha mbegu bora
aidha miundombinu ya umwagiliaji ya vituo vya utafiti vya ilonga naliendele ukiriguru na miundombinu ya uhifadhi wa mbegu katika vituo vya uyole ilonga na seliani itaboreshwa
vilevile tari itaimarishwa ili iweze kujikita zaidi kwenye utafiti na uzalishaji wa mbegu za michikichi
huduma za ugani 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na or tamisemi na sekta binafsi itakamilisha mwongozo wa utoaji na usimamizi wa huduma za ugani kilimo ili kuendana na mahitaji ya sasa ya utoaji wa huduma za ugani nchini
aidha vituo vya rasilimali za kilimo vya kata na vituo vya mafunzo kwa wakulima vitaendelea kutoa mafunzo kwa wakulima kulingana na mazao yanayolimwa kwenye kanda husika
vilevile wizara itaendelea kuratibu maonesho ya kilimo nane nane yatakayofanyika katika kanda nane za maonesho
pia wizara itatoa mafunzo kwa wakulima viongozi katika skimu kuhusu masoko na watunzaji wa maghala kuhusu usimamizi wa mazao ghalani
vilevile wakulima viongozi kutoka katika skimu watapewa mafunzo kuhusu uvunaji uhifadhi na usindikaji wa mpunga
mheshimiwa spika wizara pia kwa kushirikiana na tamisemi pamoja na wadau wengine itaendelea kuimarisha utoaji wa huduma za ugani kwa wakulima katika halmashauri zote nchini kwa kutumia mbinu shirikishi ikiwa ni pamoja na mashamba darasa ziara za mafunzo vipeperushi mifumo ya tehama vipindi vya televisheni redio na majukwaa ya watoa huduma za ugani
vilevile wizara kupitia mradi wa kuongeza tija na uzalishaji katika zao la mpunga erpp itaandaa siku ya wakulima kwa kushirikisha wakulima kutoka katika skimu za umwagiliaji za mkoa wa morogoro katika halmashauri sita zinazotekeleza kilimo shadidi na itaendesha mafunzo ya kilimo shadidi kwa wakulima viongozi kutoka katika skimu za umwagiliaji
vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo mheshimiwa spika katika mwaka wizara itadahili wanafunzi ngazi ya astashahada na stashahada kwa ufadhili wa serikali
vilevile itakarabati miundombinu ikiwa ni pamoja na madarasa sita ofisi mabweni maktaba sita na mabwalo ya chakula sita katika vyuo vya mafunzo ya kilimo vya mtwara igurusi horti tengeru tumbi mlingano na maruku
wizara pia itawezesha mafunzo ngazi ya shahada ya uzamili kwa watumishi na ngazi ya shahada ya kwanza kwa watumishi wawili katika chuo kikuu cha kilimo sokoine sua
 kuimarisha ushirika 
mheshimiwa spika katika mwaka tume ya maendeleo ya ushirika itaimarisha udhibiti na usimamizi wa vyama vya ushirika kuhamasisha wanachama wa vyama vya ushirika vya mazao kuanzisha saccos kwenye maeneo yao kuimarisha masoko uwekezaji na uwezeshaji wananchi kiuchumi na kuhuisha sera ya maendeleo ya ushirika ya mwaka na kuipitia upya sheria za ushirika
 uratibu takwimu ufuatiliaji na tathmini 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itakusanya takwimu za gharama za uzalishaji wa mazao ya kilimo pembejeo na zana za kilimo uzalishaji wa mazao ya mbegu za mafuta na mazao ya bustani
wizara pia kwa kushirikiana na ofisi ya rais tamisemi wizara ya mifugo na uvuvi wizara ya viwanda na biashara ofisi ya taifa ya takwimu na ofisi ya mtakwimu mkuu wa zanzibar itafanya sensa ya kilimo
vilevile itaendelea kutoa taarifa za hali ya uzalishaji na upatikanaji wa chakula nchini kwa kufanya tathmini mbili za hali ya chakula nchini na kuwajengea uwezo wataalam wa kilimo ngazi ya wilaya katika halmashauri zote nchini kuhusu ukusanyaji wa takwimu na taarifa hizo muhimu za kilimo kuunganishwa
 upimaji wa matabaka na ubora wa udongo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuhimiza na kusimamia matumizi bora ya ardhi ya kilimo kwa kutathmini mashamba yenye hati ambayo yametelekezwa katika mikoa ya morogoro mtwara lindi pwani tanga iringa mbeya kilimanjaro arusha na manyara kwa lengo la kushauri namna ya kuyaendeleza
wizara kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya za mikoa ya rukwa katavi lindi kigoma mtwara morogoro songwe mbeya na kagera wizara itafanya utambuzi wa maeneo mapya ya kilimo kwa ajili ya uwekezaji wa kilimo cha kibiashara na kuwezesha vijana kujiajiri katika kilimo
mheshimiwa spika wizara pia kwa kushirikiana na wizara ya ardhi nyumba na maendeleo ya makazi ofisi ya rais tamisemi itapima na kuwezesha upatikanaji wa hati za hakimiliki za kimila pamoja na kufanya tathmini ya ubora wa udongo na kuandaa ramani za udongo kwenye maeneo ambayo ardhi ya kilimo imetambuliwa kwa ajili ya vijana katika halmashauri za wilaya za singida na morogoro
 vilevile tathmini hiyo itafanyika katika vijiji vinavyozunguka mashamba ya uwekezaji katika bonde la mto rufiji lukulilo muhoro na tawi mkulazi pangani kitengule na bagamoyo
taarifa na ramani hizo zitasaidia kuchagua mazao yatakayolimwa pamoja na matumizi sahihi ya mbolea
vilevile tathmini ya uharibifu wa ardhi unaotokana na shughuli za kilimo utafanyika katika halmashauri za wilaya za mpwapwa kongwa chamwino bahi na kondoa
 masuala mtambuka ushiriki wa vijana na makundi mengine katika kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itafuatilia na kutathmini utekelezaji wa mkakati wa vijana wa kushiriki katika kilimo
aidha wizara itaendelea kushirikiana na wizara za kisekta na wadau wa maendeleo kutoa mafunzo na kuwaunganisha vijana na taasisi za fedha ili kuwezesha upatikanaji wa mikopo yenye riba nafuu na hivyo vijana kuwekeza kwenye kilimo kwa lengo la kuongeza upatikanaji wa chakula na kupunguza tatizo la ukosefu wa ajira
wizara pia itayashirikisha katika kilimo makundi mengine muhimu ya jamii wakiwemo wastaafu wenye weledi mkubwa katika kilimo ili uzoefu na elimu yao katika kilimo uweze kutumika vizuri na kusaidia katika mapinduzi makubwa ya kilimo yanayoendelea nchini
 lishe 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo itaendelea kushirikiana na wizara taasisi na washirika wa maendeleo wa lishe kutekeleza mpango wa kitaifa wa lishe nmnap
kazi zitakazofanyika ni pamoja na kuhamasisha uzalishaji usindikaji na kuhimiza matumizi ya mazao yaliyoongezewa virutubishi ili kuimarisha hali ya lishe katika ngazi ya kaya kwa mikoa ya ruvuma kagera iringa mbeya songwe njombe dodoma morogoro mtwara rukwa na tanga
jinsia 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaboresha utafiti unaozingatia masuala mtambuka ya kijinsia gender mainstreaming kwa kuelimisha wataalamu na wakulima umuhimu wake katika miradi kwa manufaa ya wakulima wa jinsia zote na kuongeza upokeaji wa teknolojia kwa mazao ya kipaumbele kwa asdp ii
mazingira 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuwajengea uwezo wakulima kuhusu mbinu bora za kilimo kinachohifadhi mazingira katika vijiji vinavyozunguka ziwa manyara
vilevile itasambaza nakala za mwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi katika halmashauri za wilaya za mikoa ya singida tabora shinyanga mwanza mara manyara geita simiyu kagera kigoma njombe songwe rukwa na katavi
pia itafuatilia ujumuishwaji wa masuala ya mazingira na mabadiliko ya tabianchi katika mipango ya kilimo katika halmashauri za wilaya za mikoa ya mbeya ruvuma mtwara kilimanjaro tanga singida tabora shinyanga mwanza mara manyara geita simiyu na kagera
vvu na ukimwi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuwahudumia watumishi walioathirika na kutoa elimu kuhusu vvu na ukimwi ili kupunguza maambukizi mapya kwa watumishi wa wizara
 maeneo maalum ya maboresho katika kilimo 
mheshimiwa spika ninaomba nizungumzie maeneo machache ambayo kama wizara tumeona ni muhimu kuyafanyia maboresho ili kuuimarisha usimamizi wa kilimo na kuwapatia wakulima huduma kwa urahisi zaidi
maeneo hayo ni kama ifuatavyo mapitio ya sera na sheria 
mheshimiwa spika wizara imeanza kazi ya kuipitia sera ya taifa ya kilimo ya mwaka kwa lengo la kubaini maeneo ambayo yatapaswa kuhuishwa ili kwenda na hali halisi ya sasa na mwelekeo wa serikali wa kubadili kilimo chetu kuwa kilimo cha kibiashara kwa kasi zaidi
sanjari na mapitio hayo ya sera sheria mbalimbali zimeanza kupitiwa ili kubaini namna zinavyotekelezeka na kama baadhi zinaweza kuunganishwa
mapitio hayo pia yataiwezesha wizara kuangalia uwezekano wa kutunga sheria moja yenye nguvu itakayosimamia kilimo kwa upana wake
mtazamo wa wizara ni kuwa na sheria itakayotoa mwelekeo wa usimamizi wa rasilimali watu katika sekta ya kilimo usimamizi wa matumizi bora ya pembejeo usimamizi wa ardhi ya kilimo pamoja na masuala mengine muhimu
mheshimiwa spika baada ya kufanya mapitio ya sheria zilizopo wizara itaandaa mapendekezo ya muswada wa kutunga sheria ya kilimo na kuiwasilisha katika bunge lako tukufu
vilevile wizara itaendelea kufanya uchambuzi wa ada na kodi hususan kwenye vifungashio na vifaa vinavyotumika katika uhifadhi wa mazao ili kupunguza upotevu wa mazao baada ya mavuno
napenda kulihakikishia bunge lako tukufu kwamba tutaendelea kushirikiana kwa karibu sana na kamati ya kudumu ya bunge ya kilimo mifugona maji pamoja na bunge zima katika safari hii ya kuboresha sera na sheria zetu za kilimo
bima ya mazao 
mheshimiwa spika kilimo ni moja ya maeneo yenye changamoto kubwa ya kupata hasara katika uwekezaji kutokana na masuala mbalimbali ikiwemo ukame mafuriko magonjwa na wadudu waharibifu wanaoweza kuharibu mazao
changamoto hizo zinasababisha taasisi za fedha kutotoa kipaumbele cha kutosha kutoa mikopo kwenye kilimo
katika kukabiliana na changamoto hizo nchi nyingi duniani zimeanzisha na kutekeleza mfumo wa bima ya mazao
mfumo huo humwezesha mkulima kulipwa fidia pale anapopata hasara na pia kumwezesha kupata mkopo kutoka vyombo vya fedha kwa urahisi
kutokana na ukweli huo wizara kwa kushirikiana na wadau imeanza mchakato wa kuanzisha bima ya mazao hapa nchini
mheshimiwa spika wizara kwa kuanzia imefanya vikao na wadau mbalimbali ili kufanya maandalizi ya awali ya kuanzisha utaratibu wa bima ya mazao kwa kuanza na baadhi za mazao na maeneo machache
maandalizi hayo yanaendelea kufanyika ili katika mwaka tuwe angalau na aina mbili za mifumo ya bima ya mazao products inayoweza kutumika nchini
hata hivyo ili utaratibu huu uwezekane kutahitajika takwimu sahihi za hali ya hewa pamoja na uzingatiaji wa kanuni bora za kilimo
hivyo kunahitajika ushirikiano wa karibu na mamlaka ya hali ya hewa pamoja na maafisa ugani kutimiza wajibu wao kikamilifu
usajili wa wakulima 
mheshimiwa spika kama nilivyotangulia kusema hapo awali tulianza zoezi la kuwatambua kuwasajili na kuwapatia vitambulisho wakulima wetu
tumeanza zoezi hilo kupitia mazao makuu ya biashara yanayosimamiwa na bodi za mazao ambapo zoezi hilo litakamilika juni 
katika mwaka wizara itaimarisha kanzidata ya wakulima na kuendelea na usajili wa wakulima wa mazao mchanganyiko kwa kushirikiana kwa karibu sana na vyama vya ushirika na taasisi nyingine za wakulima kama vile tanganyika farmers association tfa
ninawaomba waheshimiwa wabunge tusaidiane kuhamasisha wakulima katika maeneo yetu ili watakapofikiwa na zoezi la uandikishaji watoe ushirikiano na waelewe kwamba zoezi hili ni la kuwasaidia kupata huduma bora za kilimo
masoko ya mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika waheshimiwa wabunge watakubaliana na mimi kwamba upatikanaji wa masoko ya uhakika wa mazao ya kilimo ni moja ya kichocheo kikubwa kwa mkulima kuzalisha zaidi
pale soko la uhakika linapopatikana na bei kuwa ya kuridhisha uzalishaji huongezeka
kwa upande mwingine wakulima wanapokosa masoko ya uhakika au bei inapokuwa ya chini huwakatisha tamaa na hivyo kupunguza uzalishaji katika misimu inayofuata
hata hivyo tunaelewa kwamba soko la uhakika linategemea pia uhakika wa upatikanaji wa mazao wanayohitaji wanunuzi na yenye ubora wa kutosha 
kwa kutambua umuhimu wa masoko wizara imeamua kuimarisha utafutaji wa masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi
katika mwaka wizara itakiimarisha kitengo cha masoko kwa kukijengea uwezo wa kufanya uchambuzi na utafutaji wa masoko ndani na nje ya nchi
aidha elimu itaendelea kutolewa kwa wakulima ili waweze kuzalisha mazao bora yanayohitajiwa sokoni pamoja na kuwaunganisha wakulima moja kwa moja na masoko
vilevile tutaendelea kufanya kazi kwa karibu na taasisi nyingine zinazohusika na masoko nchini ikiwemo tantrade na soko la bidhaa tmx
mfumo wa upatikanaji wa pembejeo za kilimo 
mheshimiwa spika wizara imeanza zoezi la kupitia kwa kina mifumo iliyopo ya uzalishaji uagizaji na usambazaji wa mbegu mbolea na viuatilifu
mifumo iliyopo kwa sasa inatofautiana kwani kuna baadhi ya bodi za mazao zinazojihusisha na uagizaji na usambazaji wa pembejeo wakati mwingine vyama vya ushirika vinaagiza na kusambaza pembejeo kwa wanachama wao wakulima pia hununua pembejeo moja kwa moja kutoka kwa wafanyabishara na pia mbolea kwa sasa inaagizwa kwa mfumo wa pamoja bulk procurement
mheshimiwa spika kutokana na umuhimu wa pembejeo na kilimo na tofuati ya mifumo hiyo tumeamua kuipitia yote ili kuona mfumo bora unaoweza kutumika kuhakikisha pembejeo zenye ubora zinapatikana na kusambazwa kwa wakulima kwa wakati
malengo yetu ni kukamilisha mapitio hayo na kupata majawabu ya mfumo bora ifikapo juni ili mwaka tuwe na mfumo madhubuti utakaokuwa na tija kwetu sote
nina uhakika kwamba mfumo mzuri wa upatikanaji na usambazaji wa pembejeo utawezesha uwepo wa pembejeo bora kwa bei nafuu na hivyo kuongeza matumizi kwa wakulima wetu
 shukrani 
mheshimiwa spika kabla sijamaliza hotuba yangu naomba nitoe shukrani za dhati kwa taasisi makundi na wadau mbalimbali tunaoshirikiana kuendeleza kilimo cha tanzania
kwanza ninawashukuru sana naibu mawaziri wa kilimo mhe
omary tebweta mgumba mb
na mhe
innocent lugha bashungwa mb
kwa ushirikiano wanaonipatia katika kutekeleza majukumu yangu
napenda pia kuwashukuru katibu mkuu mhandisi mathew john mtigumwe naibu katibu mkuu prof
siza d
tumbo wakurugenzi wa idara na wakuu wa vitengo taasisi na asasi zilizo chini ya wizara watumishi wote wa wizara na wadau wa sekta ya kilimo kwa juhudi ushirikiano na ushauri uliowezesha kutekelezwa kwa majukumu ya wizara kwa mwaka pamoja na kuandaa hotuba hii
ni matarajio yangu kwamba nitaendelea kupata ushirikiano wao katika mwaka 
mheshimiwa spika naomba nitumie fursa hii kuzishukuru nchi na mashirika mbalimbali ya kimataifa ambayo yamesaidia wizara katika juhudi za kuendeleza kilimo
nachukua fursa hii kutaja baadhi yao kama ifuatavyo serikali za japan marekani uingereza ireland malaysia china indonesia korea ya kusini india misri israel ubelgiji ujerumani finland norway brazil uholanzi vietnam canada na poland
 ninayashukuru pia mashirika na taasisi za kimataifa zifuatazo benki ya dunia benki ya maendeleo ya afrika au ifad dfid undp fao jica eu unicef wfp cimmyt icrisat asareca usaid koica icraf iita irri ilri na cabi
nyingine ni avrdc agra cip ciat pabra unep warda shirika la kudhibiti nzige wa jangwani dlco ea na helvetas
wadau wengine ni shirika la kudhibiti nzige wekundu irlco csa bill and melinda gates foundation gatsby trust rockfeller foundation aga khan foundation unilever na asasi zisizo za kiserikali nyingi ambazo hatuwezi kuzitaja zote hapa
mheshimiwa spika natoa shukrani za pekee kwa wananchi wa jimbo langu la vwawa kwa ushirikiano wanaoendelea kunipa katika kipindi chote cha kuwawakilisha hapa bungeni
aidha napenda kuwahimiza kufanya kazi kwa bidii ili kuleta maendeleo ya jimbo letu na taifa kwa ujumla
kwa umuhimu wa kipekee ninatoa shukrani za dhati kwa wakulima wa nchi hii kwa kazi kubwa wanayofanya katika uzalishaji wa mazao ya chakula na biashara
 maombi ya fedha mwaka 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara inaomba idhini ya kukusanya maduhuli ya shilingi yatokanayo na vyanzo mbalimbali vya mapato
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo inaomba kutumia jumla ya shilingi kupitia fungu fungu na fungu kama ifuatavyo fungu wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika jumla ya shilingi zinaombwa
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya kutekeleza miradi ya maendeleo ambapo shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
aidha shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya wizara shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya bodi na taasisi shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengineyo kwa wizara na shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengineyo kwa bodi na taasisi
fungu tume ya umwagiliaji 
mheshimiwa spika jumla ya shilingi zinaombwa
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya kutekeleza miradi ya maendeleo ambapo shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
aidha shilingi zinaombwa kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya watumishi wa tume na shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengineyo
fungu tume ya ushirika 
mheshimiwa spika jumla ya shilingi zinaombwa kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi kwa ajili ya mishahara na shilingi kwa ajili ya matumizi mengineyo
 hitimisho 
mheshimiwa spika pamoja na hotuba vipo viambatisho vinavyotoa ufafanuzi wa baadhi ya maeneo
hotuba hii pia inapatikana katika tovuti ya wizara ya kilimo ninaomba kuhitimisha kwa kukushukuru wewe binafsi na waheshimiwa wabunge wote kwa kunisikiliza
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja kiambatisho na
upatikanaji wa mbegu bora hadi januari tani aina ya zao uzalishaji bakaa uagizaji toka nje jumla mahindi 
 mpunga 
 mtama 
 alizeti 
 maharage 
 kunde 
 soya 
 viazi mviringo 
 ufuta 
 choroko 
 mbogamboga 
 ulezi 
 karanga 
 pamba 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 aina mpya za mbegu bora za mazao zilizoidhinishwa mwaka na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa taasisi ya utafiti wa kilimo tanzania tari mahindi we inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inatoa mavuno kati ya tani 
 hadi 
 kwa hekta inakomaa siku ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa mnyauko wa mahindi maize lethal necroses disease mlnd inahimili sehemu zenye maji kidogo mvua kidogo we inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa siku inatoa mavuno kati ya tani 
 hadi 
 kwa hekta ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa mnyauko wa mahindi mlnd inahimili sehemu zenye maji kidogo mvua kidogo we inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa siku inatoa mavuno kati ya tani 
 hadi 
 kwa hekta ina ukinzani dhidi ya na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa mnyauko wa mahindi mlnd inahimili sehemu zenye maji kidogo mvua kidogo we inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa siku inatoa mavuno kati ya tani 
 hadi 
 kwa hekta ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa mnyauko wa mahindi mlnd inahimili sehemu zenye maji kidogo mvua kidogo we inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa siku inatoa mavuno kati ya tani hadi 
 kwa hekta ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa mnyauko wa mahindi mlnd inahimili sehemu zenye maji kidogo mvua kidogo taasisi ya utafiti wa tumbaku tanzania torita tumbaku trd inatoa majani wastani wa tani 
 kwa hekta za tumbaku iliyokaushwa inatoa tumbaku yenye ubora zaidi inakomaa kwa siku hadi ni tumbaku ya moshi kampuni ya east african seed mahindi eas inastawi ukanda wa mita kutoka usawa wa bahari
ina ukinzani dhidi ya doajani grey leaf spot gls inakomaa kwa siku hadi inatoa mavuno tani na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa kwa hekta kampuni ya alssem seed mahindi amh inastawi ukanda wa mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hadi inatoa mavuno tani kwa hekta ina ukinzani dhidi ya doajani gls na mlnd amh inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hadi inatoa mavuno tani kwa hekta ina ukinzani dhidi ya doajani gls na mlnd kampuni ya syngenta mahindi sy inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hadi inatoa mavuno ya tani kwa hekta ina ukinzani dhidi ya doajani gls na northern corn leaf blight nclb sy inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hadi inatoa mavuno ya tani na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa tani kwa hekta ina ukinzani dhidi ya doajani gls kampuni ya seed co tanzania ltd soya sc semeki inastawi katika ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa muda wa siku inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina protini asilimia 
 ina mafuta asilimia 
 inahimili magonjwa ya frog eye leaf spot na red leaf blotch sc signal inastawi katika ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa muda wa siku inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina protini asilimia 
 ina mafuta asilimia 
 inahimili magonjwa ya frog eye leaf spot na red leaf blotch sc saxon inastawi katika ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa muda wa siku hadi na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa sc saxon inatoa mavuno ya wastani wa tani 
 kwa hekta ina protini asilimia 
 ina mafuta asilimia 
 inahimili magonjwa ya frog eye leaf spot na red leaf blotch chanzo wizara ya kilimo chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 mahitaji na usambazaji wa mbolea hadi machi na
mkoa mahitaji kiasi kilichosambazwaa upungufu ziada arusha dar es salaam dodoma geita iringa kagera katavi kigoma kilimanjaro lindi manyara mara mbeya morogoro mtwara mwanza njombe pwani rukwa ruvuma shinyanga simiyu singida songwe tabora tanga jumla kiambatisho na mikopo iliyotolewa na mfuko wa pembejeo kuanzia julai hadi machi na
aina ya mkopo utekelezaji lengo halisi thamani 
mitambo ya mashambani matrekta makubwa zana za kuvunia pembejeo za kilimo mifugo na samaki umwagiliaji ukarabati wa zana za kilimo miundo mbinu ya kilimo mifugo na uvuvi fedha za kuendeshea shughuli za shamba kununua ardhi kwa ajili ya kilimo mifugo na ufugaji wa samaki zana unganishi zana za kusindika na vifunganishio vya mazao ya kilimo mifugo na uvuvi jumla wizara ya kilimo kiambatisho na
uzalishaji wa mazao ya asili ya biashara zao tani tani malengo uzalishaji tani hadi machi pamba chai 
 pareto korosho 
 mkonge 
 sukari 
 kahawa 
 tumbaku 
 chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 usambazaji wa mbegu za korosho kwa wazalishaji miche na
mkoa mahitaji ya mbegu kg kiasi cha mbegu kilichosambazwa hadi kg dar es salaam dodoma iringa katavi kigoma kilimanjaro lindi mbeya morogoro mtwara mwanza njombe pwani shinyanga singida simiyu ruvuma rukwa tabora tanga jumla chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 usambazaji wa miche ya korosho iliyobebeshwa na
mkoa halmashauri ya wilaya mahitaji miche iliyosambazwa hadi 
mtwara mtwara mjini mtwara vijijini masasi nanyumbu jumla ndogo lindi lindi mjini lindi vijijini nachingwea liwale ruangwa jumla ndogo 
pwani chalinze kibaha kisarawe mkuranga jumla ndogo 
ruvuma songea vijijini 
dar es salaam ilala 
tanga handeni 
dodoma mpwapwa 
singida jumla ndogo chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 mahitaji na usambazaji wa mbegu bora ya pamba na
mkoa mahitaji tani usambazaji tani upungufu ziada 
simiyu 
shinyanga 
mwanza 
geita 
tabora 
mara 
kagera 
kigoma 
katavi 
singida 
morogoro na same 
dodoma 
tanga iringa na bagamoyo 
 jumla kuu 
 chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 utekelezaji wa mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi nafaka kanda kazi hatua ya ujenzi songea kusafisha eneo la ujenzi imekamilika uzio wa eneo la ujenzi imekamilika ujenzi wa makazi ya muda na ofisi za muda social village imekamilika kuweka na kuunganisha jenereta imekamilika kuchimba msingi wa vihenge inaendelea maandalizi ya kukata na kupinda vyuma kwa ajili ya msingi wa vihenge imekamilika kufunga vyuma vya kuzuia athari za matetemeko inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa msingi wa vihenge inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa msingi wa vihenge inaendelea kufunga vyuma kwa ajili ya technological duct inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa technological duct inaendelea kufukia na kushindilia mchanganyiko wa udongo mchanga na cement kwenye msingi inaendelea uundaji wa vifaa vya vihenge inaendelea makambako kusafisha eneo la ujenzi imekamilika uzio wa eneo la ujenzi imekamilika ujenzi wa makazi ya muda na ofisi za muda social village imekamilika maandalizi ya kukata na inaendelea kanda kazi hatua ya ujenzi makambako kusafisha eneo la ujenzi imekamilika uzio wa eneo la ujenzi imekamilika ujenzi wa makazi ya muda na ofisi za muda social village imekamilika maandalizi ya kukata na kupinda vyuma kwa ajili ya msingi wa vihenge inaendelea kufunga vyuma vya kuzuia athari za matetemeko imekamilika kufunga vyuma vya mzunguko wa juu wa msingi inaendelea kuweka na kuunganisha jenereta imekamilika kuchimba msingi wa vihenge inaendelea kufanya setting out kwa ajili ya ujenzi wa ghala inaendelea kuchimba msingi wa ghala inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa msingi wa vihenge inaendelea kufunga vyuma kwa ajili ya technological duct inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa technological duct inaendelea kufukia na kushindilia mchanganyiko wa udongo mchanga na simenti kwenye msingi inaendelea uundaji wa vifaa vya vihenge inaendelea mbozi kusafisha eneo la ujenzi imekamilika uzio wa eneo la ujenzi imekamilika ujenzi wa makazi ya muda na ofisi za muda social village imekamilika kuweka na kuunganisha jenereta imekamilika kuchimba msingi wa vihenge inaendelea maandalizi ya kukata na kupinda vyuma kwa ajili ya msingi wa vihenge inaendelea kanda kazi hatua ya ujenzi kupinda vyuma kwa ajili ya msingi wa vihenge inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa msingi wa vihenge inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa msingi wa vihenge inaendelea kufunga vyuma vya kuzuia athari za matetemeko imekamilika kufunga vyuma vya mzunguko wa juu wa msingi inaendelea kufunga vyuma kwa ajili ya technological duct inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa technological duct inaendelea kufukia na kushindilia mchanganyiko wa udongo mchanga na simenti kwenye msingi inaendelea uundaji wa vifaa vya vihenge inaendelea dodoma kusafisha eneo la ujenzi imekamilika uzio wa eneo la ujenzi imekamilika ujenzi wa makazi ya muda na ofisi za muda social village imekamilika kuchanganya na kushindilia imekamilika kanda kazi hatua ya ujenzi udongo unaorudi kwenye msingi kufunga vyuma kwa ajili ya technological duct inaendelea kufunga chuma kwa ajili ya mzunguko wa juu wa inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa technological duct inaendelea uundaji wa vifaa vya vihenge inaendelea shinyanga kusafisha eneo la ujenzi imekamilika uzio wa eneo la ujenzi imekamilika ujenzi wa makazi ya muda na ofisi za muda social village imekamilika kuweka na kuunganisha jenereta imekamilika kuchimba msingi wa vihenge imekamilika maandalizi ya kukata na kupinda vyuma kwa ajili ya msingi wa vihenge inaendelea kufanya setting out kwa ajili ya ujenzi wa ghala inaendelea kuchimba msingi wa ghala inaendelea kufunga vyuma kwa ajili ya technological duct inaendelea kufunga chuma kwa ajili ya mzunguko wa juu wa msingi inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa technological duct inaendelea uundaji wa vifaa vya vihenge inaendelea sumbawanga haijaanza mpanda haijaanza babati haijaanza kiambatisho na
 mikopo itakayotolewa na mfuko wa pembejeo mwaka na aina ya mkopo malengo thamani tshs 
zana za kilimo mifugo na uvuvi matrekta makubwa madogo zana za kuvunia zana za umwagiliaji kusindika mazao na kuvulia samaki
 pembejeo za kilimo mifugo na uvuvi mbolea madawa mbegu vyakula vya mifugo kilimo na uvuvi na vifungashio vya mazao mifugo na samaki
 ukarabati wa zana za kilimo mifugo na uvuvi jumla chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 skimu zilizojen gwa kuboreshwa kupitia mradi wa ssidp awamu ya tatu kanda mkoa wilaya na
jina la mradi eneo la sasa ha eneo linaloongezwa ha kilimanjaro moshi soko 
 kilimanjaro kilimanjaro siha dc orumwi 
 tanga tc lushoto kituani mwezae 
 tanga tc lushoto kwemgiriti 
 mbeya iringa kilolo mgambalenga 
 mbeya busokelo katelantaba 
 mbeya busokelo mbaka 
 tabora tabora igunga mwalunili 
 mtwara lindi lindi kinyope 
 lindi liwale dc nanganga 
 lindi liwale dc ngongowele 
 mwanza kagera karagwe dc mwisa 
 mara bunda dc nyatwali 
 mara bunda dc maliwanda 
 shinyanga shinyanga dc nyida 
 central manyara simanjiro ngage 
 jumla jamhuri ya muungano wa tanzania wizara ya kilimo sehemu ya masoko ya mazao ya kilimo taarifa ya wi ki ya mwenendo wa bei za mazao novemba jedwali wastani wa bei za jumla kitaifa tzs kg gunia wiki iliyopita nov wiki hii nov wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 wastani wa nchiujumbe mkuu kwa wiki hii wastani wa bei za mazao makuu ya chakula zime ongezeka kiasi ikilinganishwa na viwango vya bei wiki iliyopita
bei za mahindi mchele na maharage zime ongezeka kwa wastani wa asilimia 
 na 
 mtawalia
bei za ulezi na viazi mviringo zimeongezeka kwa wastani saw awa asilimia 
kwa upande mwingine ei za mtama na uwele zimepungua kwa wastani sawa asilimia 
kahawa safi hadi kufikia tarehe novemba kahawa safi iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo zenye thamani ya dola za marekani million 
kakao hadi kufikia tarehe novemba kakao iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo zenye thamani ya shilingi bilioni 
korosho hadi kufikia tarehe novemba korosho iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo zenye thamani ya shilingi bilioni 
mbolea hadi kufikia tarehe novemba wastani wa bei za dap katika soko la dunia imeongezeka kwa asilimia 
 wakati wastani wa bei za urea haujabadilika ikilinganishwa na wastani wa bei kwa wiki iliyopita kielelezo na kielelezo 
taarifa ya hali ya hewa iliyotolewa na mamlaka ya hali ya hewa inaonesha kuwepo kwa upungufu wa mvua kwa msimu unaonanza novemba hadi aprili katika mikoa mingi ya tanzania kiambatisho 
hali hii inaweza kusababisha kupanda kwa ei za mazao ya chakula
jedwali wastani wa bei za jumla kwa mikoa tzs kg gunia tabora wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 rukwa wiki hii na na wiki iliyopita na na badiliko 
 kigoma wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 shinyanga wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 mkoa wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo dodoma wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 arusha wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 dar es salaam wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 lindi wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 morogoro wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 tanga wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 mtwara wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 iringa wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 mkoa wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo mwanza wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 kagera wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 mara wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 manyara wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 njombe wiki hii na na wiki iliyopita na na badiliko 
 kilimanjaro wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 katavi wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 zingatia bei hizi ni za wastani kwa masoko ya jumla
alama zinaelezea mabadiliko ya bei bei imeongezeka bei imepungua hakuna mabadiliko au mabadiliko ni chini ya asilimia moja
bei haikupatikana chanzo cha takwimu wizara ya kilimo na wizara ya viwanda na biashara jedwali bei za mchele na mahindi kwa masoko ya uganda tzs kilo mchele mahindi bei ya chini bei ya juu bei ya chini bei ya juu bei za jumla bei za rejareja chanzo tarehe novemba jedwali wastani wa bei tz s za mazao ya horticulture katika masoko mbalimbali kwa wiki ya tarehe novemba nyanya vitunguu tikitimaji nanasi pilipili hoho tango mkoa nyanya kg crate vitunguu kg sack tikitimaji kilo nanasi kilo pilipili hoho kg sack tango kg sack nairobi mombasa zanzibar dar es salaam morogoro dodoma shinyang mwanza arusha tanga lindi mtwara mbeya average chanzo taha jedwali mauzo ya kahawa kwa msimu wa mwaka hadi kufikia tarehe novemba aina ya kahawa mnada soko la moja kwa moja viwanda vya ndani jumla kilo usd kilo usd kilo usd kilo usd arabika laini 
 arabika ngumu 
 robusta 
 jumla 
 chanzo bodi ya kahawa tanzania jedwali mauzo ya kakao kwa msimu wa hadi kufikia tarehe novemba halmashauri kiasi kilichouzwa kilo wastani wa bei shilingi kilo jumla shilingi kyela kilo busokelo kilo rungwe kilo 
 chanzo tume ya maendeleo ya ushirika jedwali mauzo ya korosho kwa msimu wa mwaka hadi kufikia tarehe novemba 
tarehe ya mnada chama kiasi kilichouzwa kilo thamani sh
bei ya juu sh kilo bei ya chini sh kilo tanecu 
 mamcu 
 tanecu 
 lindi mwambao 
 runali 
 corecu 
 mamcu 
 tanecu 
 lindi mwambao 
 runali corecu tamcu tanecu mamcu corecu tamcu tanecu mamcu lindi mwambao runali corecu tanecu mamcu lindi mwambao runali corecu tamcu mamcu tanecu lindi mwambao runali corecu jumla ya mauzo yote chanzo bodi ya korosho tanzania jedwali miezi sahihi ya kupanda na kuvuna ili kupata bei nzuri zao wakati unaofaa kuvuna wakati usiofaa kuvuna wakati unaofa kupanda vitunguu feb julai julai nov sept des nyanya jan mei des juni sept des hoho kijani feb aprili juni jan okt nov karoti okt machi sep apr julai okt matango feb mei mei jan des jan viazi mviringo machi juni julai jan des feb tikiti maji machi aprili oktoba desemba mei sep des feb jan feb ago sept hoho za rangi jun nov mei des feb machi tangawizi aprili julai machi aug des feb chanzo taha kielelezo mwenendo wa wastani wa bei ya dap katika soko la dunia hadi kufikia tarehe novemba chanzo mamlaka ya mbolea tanzania 
 bei dola za marekani tani kipindi kielelezo mwenendo wa wastani wa bei ya urea katika soko la dunia hadi kufikia tarehe novemba chanzo mamlaka ya mbolea tanzania habari muhimu wizara ya kilimo imeanzisha jukwaa la soko la mtandaoni m kilimo ili kuwezesha upatikanaji wa masoko kwa wakulima na wafanyabiashara
tembelea m kilimo marketplace kwa maelezo zaidi wasiliana na kaimu mkurugenzi msaidizi sehemu ya masoko ya mazao wizara ya kilimo s
p dodoma
barua pepe simu 
 bei dola za marekani tani kipindi kiambatisho mwenendo wa mvua za msimu novemba aprili chanzo mamlaka ya hali ya hewa tanzania jamhuri ya muungano wa tanzania wizara ya kilimo sehemu ya masoko ya mazao ya kilimo taarifa ya wiki ya mwenendo wa bei za mazao mei jedwali wastani wa bei za jumla kwa mikoa tzs kg gunia wiki iliyopita mei wiki hii mei wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 wastani wa nchi ujumbe mkuu mazao makuu ya chakula bei za jumla zimeongezeka na kushuka kwa viwango tofauti ikilinganishwa na viwango vya wastani wa bei wiki iliyopita
bei za mahindi maharage na mchele zimeongezeka kwa asilimia 
 na 
 mtawalia
bei za uwele ulezi viazi mviringo na mtama zimeshuka kwa asilimia 
 na 
 mta walia
mboga na matunda horticulture bei katika masoko mbalimbali nchini zimebadilika kwa iwango tofauti
bei ya tango imeongezeka kwa asilimia wakati pilipili hoho nanasi nyanya na vitunguu zimepu gua kwa asilimia na mtawa lia be ya tikiti maji haijaba dilika
kahawa safi hadi kufikia tarehe machi kahawa safi iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo zenye thamani ya dola za marekani milioni 
kakao hadi kufikia tarehe mei kakao iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo zenye thamani ya shilingi bilioni 
korosho hadi kufikia tarehe mei korosho iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo zenye thamani ya shilingi bilioni 
mbolea hadi kufikia tarehe mei wastani wa bei ya urea na dap katika soko la dunia umepungua kwa asilimia 
 na 
 katika soko la dunia ikilinganishwa na wi ki iliyopita
jedwali wastani wa bei za jumla kwa mikoa tzs kg gunia mkoa wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo dodoma wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 arusha wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 dar es salaam wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 lindi wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 morogoro wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 tanga wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 mtwara wiki hii na na na wiki iliyopita na na na badiliko 
 iringa wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 ruvuma wiki hii na na na wiki iliyopita na na na badiliko 
 tabora wiki hii na na na na wiki iliyopita na na na na badiliko 
 rukwa wiki hii na na na wiki iliyopita na na na badiliko 
 shinyanga wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 chanzo wizara ya uwekezaji viwanda na biashara zingatia bei hizi ni wastani wa bei za jumla katika soko kuu la mkoa husika
alama zinaelezea mabadiliko ya bei bei imeongezeka bei imepungua hakuna mabadiliko ya bei
a bei haikupatikana mkoa wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo mwanza wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 manyara wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 kilimanjaro wiki hii na na na wiki iliyopita badiliko 
 katavi wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 mbeya wiki hii na na wiki iliyopita na na badiliko 
 jedwali wastani wa bei tzs za mazao ya horticulture katika masoko mbalimbali kwa wiki ya tarehe mei mkoa nyanya kreti kg vitunguu gunia kg tikitimaji kilo nanasi kilo pilipili hoho gunia kg tango gunia kg nairobi mombasa zanzibar dar es salaam morogoro dodoma shinyanga mwanza arusha tanga lindi mtwara mbeya wastani wiki hii wastani wiki iliyopita badiliko source taha jedwali mauzo ya kahawa kwa msimu wa mwaka hadi kufikia tarehe machi aina ya kahawa mnada soko la moja kwa moja viwanda vya ndani jumla kilo usd kilo usd kilo usd kilo usd arabika laini 
 arabika ngumu 
 robusta 
 jumla 
 chanzo bodi ya kahawa tanzania jedwali mauzo ya kakao kwa msimu wa hadi kufikia tarehe mei halmashauri kiasi kilichouzwa kilo wastani wa bei shilingi kilo jumla shilingi kyela kilo busokelo kilo rungwe kilo 
 chanzo tume ya maendeleo ya ushirika jedwali mauzo ya korosho kwa msimu wa mwaka hadi kufikia tarehe aprili chama kiasi kilichouzwa kg bei ya juu tsh kg sg bei ya chini tsh kg sg bei ya juu tsh kg ug bei ya chini tsh kg ug thamani shilingi tanecu mamcu lindi mwambao runali corecu tamcu mofacu tacacu ceamcu 
 jumla ya mauzo yote chanzo bodi ya korosho tanzania jedwali miezi sahihi ya kupanda na kuvuna ili kupata bei nzuri zao wakati unaofaa kuvuna wakati usiofaa kuvuna wakati unaofaa kupanda vitunguu feb julai julai nov sept des nyanya jan mei des juni sept des hoho kijani feb aprili juni jan okt nov karoti okt machi sep apr julai okt matango feb mei mei jan des jan viazi mviringo machi juni julai jan des feb tikiti maji machi aprili oktoba desemba mei sep des feb jan feb ago sept hoho za rangi jun nov mei des feb machi tangawizi aprili julai machi aug des feb chanzo taha kielelezo mwenendo wa wastani wa bei ya mbolea aina ya urea katika soko la dunia hadi kufikia tarehe mei chanzo mamlaka ya mbolea tanzania kielelezo mwenendo wa wastani wa bei ya mbolea aina ya dap katika soko la dunia hadi kufikia tarehe mei chanzo mamlaka ya mbolea tanzania 
 bei dola za marekani tani kipindi 
 dec dec dec dec jan jan jan jan feb feb feb feb mar mar mar mar mar apr apr apr apr may may may bei dola za kimarekani tani kipindi habari muhimu wizara ya kilimo imeanzisha jukwaa la soko la mtandaoni m kilimo ili kuwezesha upatikanaji wa huduma za masoko kwa wakulima na wafanyabiashara kupitia simu zao za mkononi jinsi ya kupata huduma ussd piga chagua na
kisha na
halafu fuata maelekezo tovuti fungua exts
kilimo
go
tz kisha chagua huduma kwa maelezo aidi wasiliana na sehemu ya masoko ya mazao wizara ya kilimo s
p dodoma
barua pepe wizara ya kilimo idara ya usalama wa chakula sehemu ya uratibu mazao na tahadhari ya awali s
 dodoma tel fax wizara ya kilimo idara ya usalama wa chakula sehemu ya uratibu mazao na tahadhari ya awali s
 dodoma 
utangulizi mnamo tarehe oktoba mamlaka ya hali ya hewa tanzania ilitoa utabiri wa mwelekeo wa hali ya unyeshaji mvua katika msimu wa mvua za msimu kwa maeneo yanayopata mvua za msimu mmoja kwa mwaka unimodal areas
msimu wa mvua za msimu ni mahususi katika maeneo ya magharibi kati nyanda za juu kusini magharibi ikiwa ni pamoja na kusini mwa mkoa wa morogoro maeneo ya kusini na ukanda wa pwani ya kusini
taarifa hii inatoa uchambuzi wa mwelekeo wa msimu wa mvua katika kipindi cha novemba aprili ushauri na tahadhari kwa wadau wa sekta ya kilimo ikijikita zaidi kwenye kilimo cha mazao ya chakula katika mustakabali mzima wa menejimenti ya usalama wa chakula kwa taifa
 septemba taarifa ya mwelekeo wa mvua za msimu novemba aprili wizara ya kilimo idara ya usalama wa chakula sehemu ya uratibu mazao na tahadhari ya awali s
 dodoma 
mwelekeo wa msimu wa mvua kipindi cha novemba aprili kielelezo matarajio ya unyeshaji mvua za msimu kwa tanzania katika taarifa hiyo tma ilieleza kuwa katika kipindi cha novemba hadi aprili mvua za wastani hadi juu ya wastani zinatarajiwa katika maeneo mengi ya nchi yanayopata mvua za msimu mmoja kwa mwaka isipokuwa maeneo ya mkoa wa kigoma katavi na magharibi mwa mkoa wa tabora yanayotarajiwa kupata mvua za wastani hadi chini ya wastani kama zilivyo ainishwa kwenye kielelezo na
mvua hizo zinatarajiwa kuanza mapema kati ya wiki ya kwanza na ya pili ya mwezi novemba katika maeneo mengi isipokuwa maeneo machache ya mkoa wa kigoma na rukwa zinakotarajiwa kuanza wiki ya tatu ya mwezi novemba 
aidha mvua hizo zinatarajiwa kuisha kwa wakati katika wiki ya nne ya mwezi aprili katika maeneo mengi isipokuwa maeneo machache ya mkoa wa ruvuma yanayotarajiwa kuisha mapema kati ya wiki ya pili na ya tatu ya mwezi aprili 
maelezo ya kina juu ya mwelekeo wa msimu wa mvua za msimu mwelekeo wa mvua matarajio ya kuanza na kuisha kwa mvua na urefu wa msimu wa uzalishaji wa mazao ya kilimo length of growing season ni kama unavyoainishwa kwenye jedwali wizara ya kilimo idara ya usalama wa chakula sehemu ya uratibu mazao na tahadhari ya awali s
 dodoma jedwali matarajio ya mvua za msimu novemba aprili kanda mikoa kuanza kuisha matarajio ya mvua urefu wa msimu wa kilimo siku maeneo ya magharibi mwa nchi kigoma mvua zinatarajiwa kuanza ya wiki ya pili hadi ya tatu ya mwezi novemba mvua za zinatarajiwa kuisha wiki ya nne ya mwezi aprili mvua zinatarajiwa kuwa za wastani hadi chini ya wastani katika maeneo mengi katavi na tabora mvua zinatarajiwa kuanza mapema kati ya wiki ya kwanza na ya pili ya mwezi novemba mvua za zinatarajiwa kuisha wiki ya nne ya mwezi aprili mvua zinatarajiwa kuwa za wastani hadi chini ya wastani katika maeneo ya magharibi ya mikoa hii na za wastani hadi juu ya wastani katika maeneo ya mashariki kanda mikoa kuanza kuisha matarajio ya mvua urefu wa msimu wa kilimo siku kanda ya kati dodoma na singida mvua zinatarajiwa kuanza mapema kati ya wiki ya kwanza na ya pili ya mwezi novemba mvua za zinatarajiwa kuisha wiki ya nne ya mwezi aprili mvua zinatarajiwa kuwa za wastani hadi juu ya wastani katika maeneo mengi wizara ya kilimo idara ya usalama wa chakula sehemu ya uratibu mazao na tahadhari ya awali s
 dodoma nyanda za juu kusini magharibi rukwa mvua zinatarajiwa kuanza wiki ya pili hadi ya tatu ya mwezi novemba mvua za zinatarajiwa kuisha wiki ya nne ya mwezi aprili mvua zinatarajiwa kuwa za wastani hadi chini ya wastani katika maeneo mengi mbeya songwe njombe iringa na morogoro kusini mvua zinatarajiwa kuanza wiki ya pili ya mwezi novemba mvua za zinatarajiwa kuisha wiki ya nne ya mwezi aprili mvua zinatarajiwa kuwa za wastani hadi juu ya wastani katika maeneo mengi kanda ya kusini mkoa wa ruvuma mvua zinatarajiwa kuanza wiki ya pili ya mwezi novemba mvua za zinatarajiwa kuisha wiki ya pili hadi ya tatu mwezi aprili mvua zinatarajiwa kuwa za wastani hadi juu ya wastani katika maeneo mengi pwani ya kusini lindi na mtwara mvua zinatarajiwa kuanza wiki ya pili ya mwezi novemba mvua za zinatarajiwa kuisha wiki ya nne ya mwezi aprili mvua zinatarajiwa kuwa za wastani hadi juu ya wastani katika maeneo mengi sambamba na matarajio ya mvua kuwa za wastani hadi ya juu ya wastani katika maeneo mengi ya nchi yanayopata mvua za msimu pia matukio ya mvua nyingi katika vipindi vifupi nayo yanatarajiwa
urefu wa msimu wa uzalishaji wa mazao unatarajiwa kuwa wa kawaida katika maeneo mengi kama ulivyoainishwa kwenye jedwali na
 hapo juu na kama unavyoonekana kwenye vielelezo na
 na na
 hapo chini mwelekeo wa unyeshaji mvua kwa mwezi novemba kuanza kwa mvua na mwezi aprili kuisha kwa mvua mtawalia
wizara ya kilimo idara ya usalama wa chakula sehemu ya uratibu mazao na tahadhari ya awali s
 dodoma kielelezo na
 mwelekeo wa mtawanyiko wa unyeshaji mvua katika kipindi cha mwezi novemba wizara ya kilimo idara ya usalama wa chakula sehemu ya uratibu mazao na tahadhari ya awali s
 dodoma kielelezo na
 mwelekeo wa mtawanyiko wa unyeshaji mvua katika kipindi cha mwezi aprili 
wizara ya kilimo idara ya usalama wa chakula sehemu ya uratibu mazao na tahadhari ya awali s
 dodoma 
athari na ushauri a
kilimo cha mazao na usalama wa chakula uzalishaji wa mazao katika ikolojia mbalimbali umekuwa ukibadilika kufuatana na matakwa ya wakulima na nguvu ya soko
mabadiliko ya tabianchi pia yamesababisha wakulima kulima mazao ambayo walikuwa hawalimi zamani
aidha baadhi ya wakulima wamekuwa wakipanda mazao bila kuzingatia ushauri unaotolewa na wataalam kuhusiana na mwenendo wa mvua katika msimu husika na vilevile kutokuzingatia maelekezo kuhusu ikolojia inayostahili kulimwa zao husika na hivyo kuzalisha mazao nje ya ikolojia na kusababisha kushuka kwa tija katika mavuno ya mazao hayo
maeneo yanayotarajiwa kupata mvua za wastani hadi chini ya wastani kigoma katavi rukwa na magharibi mwa mkoa wa tabora upungufu wa unyevunyevu katika udongo unatarajiwa kujitokeza katika baadhi ya maeneo na hivyo kuathiri ukuaji wa mazao mlipuko wa visumbufu vya mazao na magonjwa vinatarajiwa kuongezeka athari ukuaji hafifu wa mazao utakaopelekea kupungua kwa uzalishaji na hatimaye upungufu wa chakula ambao utasababisha kupanda kwa bei za mazao ya chakula
ushauri wakulima wanashauriwa yafuatayo maandalizi ya mashamba yafanyike mapema na kwa kuzingatia uhifadhi bora wa ardhi wananchi waepuke kuchoma hovyo moto
watumie mbinu na teknolojia za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi ikiwa ni pamoja na kilimo hifadhi mbinu za uvunaji na uhifadhi wa maji kama matumizi ya majaruba vilindi vidogo matuta ya kufunga n
wapande mazao yanayohimili ukame kama vile muhogo viazi vitamu mtama mbaazi uwele n
watumie mbegu zinazokomaa kwa muda mfupi na zenye tija kubwa kwa kufuata ushauri wa maafisa ugani wa eneo husika
kutumia vizuri maji kwenye skimu za umwagiliaji ikiwa ni pamoja na kufanya kilimo shadidi cha mpunga na kutumia umwagiliaji wa matone kwenye mazao ya bustani
kuzingatia kanuni za kilimo ili kuzalisha kwa tija kulingana na pembejeo zitakazohitajika
wakulima wanashauriwa pia kuwasiliana kwa karibu na kufuata ushauri wa maafisa ugani walioko katika maeneo yao katika kipindi chote cha msimu wa kilimo ili kuongeza uzalishaji
wizara ya kilimo idara ya usalama wa chakula sehemu ya uratibu mazao na tahadhari ya awali s
 dodoma kutokana na mwelekeo huo wa mvua za msimu mazao yanayoshauriwa kulimwa katika maeneo hayo ni kama yafuatayo mikoa ya kigoma katavi tabora na rukwa mahindi maharage kunde muhogo viazi vitamu magimbi na mazao ya bustani
ii
maeneo yanayotarajiwa kupata mvua za wastani hadi juu ya wastani mikoa ya kati nyanda za juu kusini magharini kusini na pwani ya kusini unyenyevunyevu kwenye udongo unatarajiwa kuwa wenye kukidhi mahitaji ya mimea
hata hivyo kwa mvua za juu ya wastani unyevunyevu kwenye udogo unatarajiwa kuwa ni wenye kupitiliza mahitaji ya mazao ambapo yanaweza kusababisha mafuriko na maji kutuama katika mashamba
athari mafuriko yanaweza kupelekea uharibifu wa mazao mashambani pamoja na miundo mbinu ya kilimo cha umwagiliaji
ongezeko la visumbufu na magonjwa kwa mimea
uharibifu wa mazao wakati wa mavuno menejimenti ya ukaushaji na mazingira ya kuhifadhia
ushauri wakulima wanashauriwa yafuatayo maandalizi ya mashamba yafanyike mapema na kwa kuzingatia uhifadhi bora wa ardhi wananchi waepuke kuchoma moto hovyo
wakulima wanashauriwa kuendelea na shughuli za kilimo kama ilivyo kawaida na kwa kuzingatia kanuni za kilimo kwa kupanda mbegu zenye tija kubwa kuongeza eneo la mashamba ya mazao ya chakula na matumizi mazuri ya pembejeo
kufuatilia kwa karibu hatua za ukuaji wa mazao mashambani ili kugundua mapema na kudhibiti wa magonjwa ya fangasi na bacteria
kujenga na kuimarisha kuta za mito ili kupunguza athari za mafuriko kukarabati na kuimarisha miundombinu ya umwagiliaji wakulima wanashauriwa kuwasiliana kwa karibu na kufuata ushauri wa maafisa ugani walioko katika maeneo yao
kupanda mazao yanayohimili mvua nyingi
kutokana na mwelekeo huo wa mvua za msimu mazao yafuatayo yanashauriwa kulimwa katika maeneo hayo mikoa ya dodoma na singida mahindi mpunga mtama uwele ulezi kunde muhogo viazi vitamu na mazao ya bustani
wizara ya kilimo idara ya usalama wa chakula sehemu ya uratibu mazao na tahadhari ya awali s
 dodoma mikoa ya mbeya iringa songwe morogoro kusini njombe rukwa katavi na ruvuma mahindi mpunga mtama ngano ulezi shayiri mtama kunde maharage njegere dengu muhogo ndizi magimbi viazi vitamu viazi mviringo karanga na mazao ya bustani
mikoa ya lindi na mtwara mpunga mtama muhogo viazi vitamu magimbi kunde mbaazi karanga choroko na mazao ya bustani
ushauri wa jumla maafisa ugani wanakumbushwa kutoa huduma za ugani kwa kuzingatia mwongozo wa kilimo kinachostahimili mabadiliko ya tabianchi climate smart agriculture guideline kwa kilimo himilivu
mwongozo huu unapatikana katika wavuti ya wizara yenye anuani kwenye vyuo vya kilimo nchini vituo vya utafiti na kwenye baadhi ya ofisi za halmashauri takribani halmashauri wameshapatiwa miongozo hiyo
aidha mwongozo wa wizara ya kilimo wa uzalishaji wa mazao kulingana na ikolojia ya eneo husika nao pia utumike
wadau wa pembejeo wanashauriwa kuhakikisha upatikanaji wa pembejeo kwa wakati
mikoa na halmashauri inashauriwa kuratibu na kuweka utaratibu utakaowawezesha wakulima kupata pembejeo kwa wakati kutoka kwa watoa huduma
wafanyabiashara wa mazao ya chakula wanashauriwa kuangalia mwenendo wa hali ya upatikanaji wa chakula ili kuendana na fursa zitakazojitokeza katika biashara ya mazao ya chakula
jamii kwa jumla wanashauriwa kutumia chakula kilichopo sasa kwa uangalifu kuhifadhi chakula cha kutosha katika ngazi ya familia na kuepuka matumizi mabaya ya chakula au yasiyokuwa ya lazima kama vile utengenezaji wa pombe na matumizi ya chakula katika sherehe zisizo za lazima
aidha inashauriwa wananchi wabadilike waache ulaji wa mazoea wa kupendelea aina fulani za vyakula na kula mazao mchanganyiko ya chakula ili kupata virutubishi mbalimbali kutoka katika mazao tofauti tofauti na hivyo kuimarisha lishe
mamlaka ya hifadhi ya chakula ya taifa nfra na bodi ya mazao mchanganyiko cpb kutokana na mwelekeo wa mvua hizi uzalishaji wa mazao ya chakula unatarajiwa kuongezeka hivyo taasisi hizi zihakikishe miundo mbinu ya hifadhi imekamilika na kupanua wigo wa kuendelea kununua na kuhifadhi mazao ya chakula ya kutosha zaidi ya kiwango cha kawaida ili nchi iweze kukabiliana na upungufu wowote unaoweza kujitokeza kutokana na athari za mvua za msimu 
sekta ya mifugo na uvuvi wizara ya kilimo idara ya usalama wa chakula sehemu ya uratibu mazao na tahadhari ya awali s
 dodoma sekta ya kilimo mifugo na uvuvi ni sekta muhimu sana na zinazotegemeana katika masuala ya chakula na lishe
usalama wa chakula na lishe hautegemei uzalishaji na ulaji wa mazao ya kilimo ya chakula pekee bali ni pamoja na mazao yatokanayo na mifugo na viumbe vya baharini
sekta hizi licha ya kuwa na mchango mkubwa katika kuipatia jamii lishe kamili virutubishi ni chanzo kikuu cha mapato katika jamii zinazotegemea shughuli hizo
jamii za wakulima hutegemea usalama wa chakula chao kutokana na kilimo cha mazao ya chakula wakati jamii za wafugaji na wavuvi hutegemea shughuli hizo kama chanzo cha mapato ili waweze kujihakikishia usalama wa chakula katika kaya zao pamoja na kukidhi mahitaji mengine
katika kipindi cha msimu wa mvua za msimu hali ya upatikanaji wa samaki na mazao mengine ya baharini kama mwani inatarajiwa kuongezeka katika maeneo mengi
malisho na upatikanaji wa maji kwa ajili ya mifugo vinatarajiwa pia kuwa vya kuridhisha
mtiririko mwingi wa maji unatarajiwa kusababisha uzalishaji mkubwa wa mazao ya samaki mwani na mifugo
teknolojia ya uvunaji maji ya mvua iimarishwe ili kukidhi mahitaji ya maji kipindi cha baadae
aidha miundo mbinu ya mifugo na ufugaji samaki iimarishwe ili kukabiliana na changamoto ya mafuriko
magonjwa ya mifugo na mazao ya uvuvi kama samaki na mwani inatarajiwa pia kuongezeka
wafugaji wanashauriwa kuvuna mifugo yao kila inapowezekana
wafugaji na wavuvi wanashauriwa watumie utabiri wa hali ya hewa na kufuata ushauri wa maafisa ugani katika maeneo yao
angalizo taarifa hii imejikita zaidi kwenye mwelekeo wa mvua uliotolewa na tma
matarajio hayo yamezingatia zaidi kipindi cha msimu miezi sita na hali ya mvua katika maeneo makubwa
wakulima wakiwemo wafugaji na wavuvi wanashauriwa kufuatilia taarifa za mrejeo updates kila inapobidi kutolewa
aidha wakulima wanashauriwa pia kufuatilia taarifa za utabiri wa muda wa kati na mfupi ambao hutolewa na mamlaka ya hali ya hewa tanzania kwa kila siku saa siku kumi pamoja na mwezi mmoja
aidha kufuatilia pia taarifa za tahadhari zinazotolewa kila mara inapotokea hali hatarishi kwa kilimo na ustawi wa jamii kwa ujumla wake
 hotuba ya waziri wa kilimo na chakula mheshimiwa charles n
keenja mb
kuhusu makadirio ya matumizi ya fedha kwa mwaka wa i
utangulizi 
mheshimiwa spika kutokana na taarifa iliyowasilishwa leo hapa bungeni na mwenyekiti wa kamati ya kisekta ya uzalishaji mali inayohusu wizara ya kilimo na chakula na baada ya kuzingatia taarifahiyo naomba kutoa hoja kwamba bunge lako tukufu sasa likubali kupitisha makadirio ya matumizi yakawaida na ya maendeleo ya wizara ya kilimo na chakula kwa kipindi cha mwaka wa fedha wa 
mheshimiwa spika napenda kuungana na wasemaji walionitangulia kutoa salaam za rambirambi kwako mheshimiwa spika na kwa bunge lako tukufu kutokana na vifo vya marehemu sebastian r
kinyondo aliyekuwa mbunge wa jimbo la bukoba vijijini na marehemu john f
mangwangwa aliyekuwambunge wa jimbo la mpanda magharibi
kwa niaba ya wizara yangu wananchi wa jimbo langu laubungo na kwa niaba yangu binafsi natoa pole kwa familia za marehemu na wananchi wa majimbohayo
napenda pia kutoa salamu za rambirambi kwa ndugu na jamaa wa aliyekuwa mwandishi mkuu washeria wa serikali marehemu sigfrid lushagara na kwa ndugu na jamaa wa maafisa wa serikaliwakiwamo maafisa wa kilimo waliofariki katika kipindi hiki
mheshimiwa spika katika kipindi hiki taifa letu limepatwa na ajali mbaya za barabarani ajali ya tela la trekta iliyotokea arumeru ajali iliyotokea kwenye mgodi wa mererani ya tarehe juni kuzama kwa kivuko cha kilombero tarehe aprili na ajali mbaya sana ya gari moshi iliyotokeatarehe juni 
kwa niaba ya wananchi wa jimbo langu la ubungo na kwa niaba ya wizara yakilimo na chakula nachukua nafasi hii kumpa pole rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania mhe
benjamin william mkapa wafiwa na wananchi wote wa tanzania
aidha nampongeza rais makamuwa rais waziri mkuu na serikali kwa jumla na waheshimiwa wabunge kwa hatua madhubutizilizochukuliwa kushughulikia ajali hizo
tunamwomba mwenyezi mungu azilaze roho za marehemuwote mahali pema peponi na atunusuru na ajali kama hizi siku zijazo
mheshimiwa spika viongozi wetu wakuu wa kitaifa wamekipa hadhi na msukumo wa pekee kilimo kwa kushiriki kikamilifu katika mikutano mbalimbali
katika mikutano hiyo viongozi wetuwameshirikiana na wadau wa sekta ya kilimo kupitia mafanikio na matatizo ya kilimo na kuainishamikakati ya kuyakabili
rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania mheshimiwa benjamin williammkapa alupolihutubia bunge tarehe januari alikipa kilimo umuhimu mkubwa na pia aliongozamkutano wa wadau wa zao la mkonge tarehe agosti na alifungua mkuatano wa mwaka wawadau wa zao la korosho tarehe septemba 
aidha waziri mkuu mheshimiwa frederick tluwaysumaye mb aliongoza mikutano ya wadau wa sekta ndogo za tumbaku desemba kahawa machi na pamba aprili 
napenda kuwashukuru kwa dhati viongozi hao kwa kutoa maelekezothabiti ya kuleta mapinduzi ya kilimo nchini
mheshimiwa spika makamu wa rais mheshimiwa dkt
ali mohamed shein aliongoza ujumbe wa tanzania katika mkutano wa chakula duniani uliofanyika roma italia tarehe juni 
mkutano huo ulifanya mapitio ya maendeleo ya utekelezaji na mpango wa kupunguza idadi ya watuwenye njaa duniani na kuweka mikakati mipya ya kufikia malengo hayo
aidha viongozi wa nchi katikamkutano huo walitoa tamko liitwalo kuunganisha nguvu kupiga vita njaa
tofauti na vilivyodai vyombo vya habari vya magharibi mkutano huo ulipata mafanikio makubwa pengine kuliko ilivyotarajiwa
mheshimiwa spika namshukuru mheshimiwa njelu kasaka mwenyekiti wa kamati ya bunge ya kisekta ya uzalishaji mali na waheshimiwa wabunge wajumbe wa kamati hiyo kwa kuchambua kwamakini taarifa ya utekelezaji wa mpango wa mwaka wa na makadirio ya matumizi ya fedhaya mwaka wa ya wizara ya kilimo na chakula
waheshimiwa wabunge wa kamati hiyowalisisitiza umuhimu wa kujenga na kuimarisha miundombinu ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambaniili kuimarisha uhakika wa chakula nchini na kupunguza umaskini
aidha walishauri wizara kutoakipaumbele katika upatikanaji wa mikopo kwa wakulima uimarishaji wa mfuko wa pembejeo uenezajiwa kilimo kinachotumia wanyama kazi na uendelezaji wa mazao mbadala
ushauri maoni na maelekezoyaliyotolewa na kamati yamezingatiwa katika mapendekezo ninayowasilisha mbele ya bunge hili tukufuna yataendelea kuzingatiwa katika utekelezaji wa majukumu ya wizara siku hadi siku
mheshimiwa spika nachukua nafasi hii kumshukuru naibu waziri wizara ya kilimo na chakula mheshimiwa profesa pius mbawala mbunge wa namtumbo bwana wilfred ngirwa katibu mkuu wakuu wa idara za wizara na asasi zilizoko chini ya wizara watumishi wote na wadau wa sekta yakilimo kwa ushirikiano na ushauri wao katika mwaka wa fedha ulioishia tarehe juni 
napendapia kuwashukuru watendaji wote wa wizara na asasi zake ambao chini ya uongozi wa katibu mkuuwamechangia kwa njia mbalimbali katika kuandaa taarifa ya utekelezaji ya mwaka wa namakisio ya mapato na matumizi ambayo nina heshima kuyawasilisha mbele ya bunge hili tukufu
nawashukuru wote kwa dhati kabisa
mheshimiwa spika nampongeza waziri mkuu mheshimiwa frederick tluway sumaye mb
waziri wa fedha mheshimiwa basil pesambili mramba mb
waziri wa nchi ofisi ya rais mipangona ubinafsishaji mheshimiwa abdallah kigoda mb
kwa hotuba zao nzuri ambazo zimechambua nakufafanua masuala mengi ya kiuchumi na ya kijamii ikiwa ni pamoja na hali ya kilimo na chakula nchinina hatua tunazochukua kukifanya kilimo kikue kwa kasi kubwa zaidi
wakati wa kujadili hotuba hizo waheshimiwa wabunge walitoa michango mizuri sana ya ushauri na mawazo ambayo tuliyachukua natutayafanyia kazi
nawashukuru sana waheshimiwa wabunge kwa uelewa wao wa sekta ya kilimo nakwa ushirikiano wao katika kuhimiza ukuaji wa sekta hiyo
ii
hali ya kilimo nchini 
mheshimiwa spika katika kipindi cha miaka mitatu iliyopita kuanzia mwaka wa hadi mwaka wa sekta ya kilimo ilikua kwa wastani wa asilimia 
 kwa mwaka ikilinganishwa na ongezeko lawatu la asilimia 
 kwa mwaka
ukuaji huo bado ni mdogo na usioridhisha na unatokana na uwekezajimdogo katika sekta ya kilimo matumizi ya teknolojia duni matumizi madogo ya zana bora za kilimo milipuko ya visumbufu vya mimea na mazao kushuka kwa bei za mazao makuu ya biashara kilimokutegemea sana mvua kuvurugika kwa utaratibu wa kuagiza na kusambaza pembejeo na wakulimakutokuwa na uwezo wa kununua pembejeo za kutosha na athari za janga la ukimwi
matatizo haya kwa sehemu kubwa ndiyo yanayosababisha kutokufikiwa kwa tija inayowezekana katika kilimo kiambatanisho na
mwaka wa sekta ya kilimo ilikua kwa asilimia 
 ikilinganishwa na asilimia 
 mwaka wa 
katika ukuaji huu mchango wa mazao ulikuwa asilimia 
 mifugo asilimia 
 misitu na uwindajiasilimia 
 na uvuvi asilimia 
ukuaji huu ulitokana na ongezako la uzalishaji wa mazao hasa mazaoya chakula uliofikia asilimia 
 ikilinganishwa na asilimia 
 tu katika mwaka wa 
katika miakaijayo sekta ya kilimo inatarajiwa kukua kwa kasi kubwa zaidi kutokana na uwekezaji unaotarajiwakufanywa katika maeneo yanayomnufaisha mkulima moja kwa moja kuruhusiwa kwa uuzaji wa mazaoya chakula nje ya nchi ushindani wa soko huria uimarishaji wa huduma za ugani na uhamasishaji wawakulima katika ngazi zote
katika ukuaji huo mazao yanategemewa kuchangia zaidi ya asilimia yaukuaji ikilinganishwa na mchango wa asilimia ya ukuaji wa mwaka wa 
 hali ya chakula nchini katika mwaka wa 
mheshimiwa spika katika mwaka wa taifa lilikuwa na jumla ya tani milioni 
 za mazao ya chakula kilichotokana na mavuno ya mazao ya msimu wa ya tani milioni 
 zikiwemo tani milioni 
 za mazao ya nafaka na tani milioni 
 za mazao yasiyo nafaka
aidha msimu huo ulianza na albaki ya tani ya msimu wa ambayo ilitokana na tani za hifadhi ya taifa ya chakula hifadhi ya wafanyabiashara binafsi ya tani na akiba ya wakulimailiyokisiwa kuwa tani 
katika kipindi cha januari hadi mei tuliuza nje ya nchi tani za mahindi tani za maharage tani za ngano na tani za mtama
wakati huo huo tuliagizakutoka nje ya nchi tani za ngano na tani za mikunde
matarajio ya chakula nchini katika mwaka wa 
mheshimiwa spika tathmini ya awali ya uzalishaji wa mazao ya chakula nchini kwa msimu wa inaonyesha kuwa uzalishaji wa mazao ya chakula utafikia tani milioni 
 zikiwemo tanimilioni 
 za mazao ya nafaka na tani milioni 
 za mazao yasiyo nafaka
makisio ya mahitaji yachakula katika mwaka wa yanatarajiwa kuwa tani milioni 
kwa hiyo tunatarajiakujitosheleza kwa chakula na kuwa na ziada ya tani kiambatanisho na
 a
aidha inatarajiwa kwamba kutakuwepo albaki ya tani ya mwaka wa na hivyo kufanya kuwepo kwaziada ya tani za chakula
takwimu hizi zinaonyesha kuwa hali ya chakula imeendelea kuwanzuri ikilinganishwa na ilivyokuwa miaka miwili iliyopita kiambatanisho na
 b na na
 c
pamoja na kuwapo kwa hali nzuri ya kujitosheleza kwa chakula kitaifa kutakuwepo na maeneo machache katika baadhi ya mikoa ambayo yatakuwa na upungufu wa chakula
mikoa hiyo ni pamoja naarusha wilaya za monduli na ngorongoro manyara wilaya ya simanjiro kilimanjaro wilaya zasame mwanga na moshi vijijini na tabora wilaya ya igunga
sababu kubwa ya kuwapo kwa upungufuwa chakula katika maeneo hayo ni mvua zilizonyesha kwa kiwango kidogo na kwa mtawanyiko mbaya
maeneo hayo yatapata chakula kutoka kwenye maeneo yenye ziada na wananchi wa maeneo hayowanashauriwa kujinunulia chakula mapema
hali ya chakula katika nchi jirani 
mheshimiwa spika kwa mujibu wa taarifa za shirika la chakula na kilimo la umoja wa mataifa fao hali ya chakula katika nchi za kenya uganda na rwanda katika mwaka wa itakuwanzuri kutokana na nchi hizo kupata mvua za kutosha
lakini kutokana na vita na migogoro ya kisiasainayoendelea katika nchi za burundi na jamhuri ya kidemokrasia ya kongo hali ya chakula katika nchihizo itaendelea kuwa mbaya
wakati huo huo nchi nyingi za kusini mwa afrika zikiwemo malawi msumbiji zambia zimbabwe angola swaziland na lesotho zimeathirika kwa ukame na hivyo zinaupungufu mkubwa wa chakula
tathmini ya awali ya chakula katika nchi za sadc imebaini kuwepokwa upungufu wa mahindi unaokadiriwa kufikia tani milioni 
kutokana na hali hiyo rais wa jamhuriya muungano wa tanzania mheshimiwa benjamin william mkapa alizipa nchi za malawi na zambiamsaada wa tani za mahindi kila moja katika mwaka huu
mheshimiwa spika kutokana na tanzania kuzungukwa na nchi zenye upungufu wa chakula kwa upande wa magharibi na kusini kuna dalili za bei za mazao ya chakula kupanda sana na kuwashawishiwananchi kuuza mazao waliyovuna msimu huu kwa wingi
nachukua nafasi hii kuwashauri wananchi kutenga chakula cha kutosheleza mahitaji ya familia zao hadi watakapokuwa na uhakika wa mavunoya msimu wa 
kwa wastani mtu mmoja anahitaji kilo za chakula kwa mwaka
kwa hiyo familia ya watu watano inahitaji kilo za chakula kwa mwaka au magunia yasiyopungua 
aidha wananchi wahimizwe kuendeleza kilimo cha kiangazi kwa kulima kwenye mabonde yenyeunyevunyevu na kwa kumwagilia maji mashambani ili kuzidi kuimarisha usalama wa chakula katika familia
wafugaji nao wanashauriwa kuuza sehemu ya mifugo yao na kujinunulia chakula cha kutosha mahitaji ya familia zao hadi mavuno ya msimu wa wakati huu ambapo bei za chakula badoziko chini
mheshimiwa spika sehemu kubwa sana ya kilimo chetu inategemea mvua
hata kule kwenye kilimo cha umwagiliaji maji mashambani upatikanaji wa maji unategemea kuwepo kwa mvua za kutosha
kwa kawaida nchi yetu huwa na miaka ya mvua za kuridhisha ambayo hufuatiwa na vipindi vya mvuachache kwenye baadhi ya maeneo ya nchi
nchi imepata mvua nzuri kwa miaka miwili mfululizo na 
wakati tukimwomba mwenyezi mungu atuzidishie neema inabidi tuchukue tahadhari ya kujiwekea akiba ya chakula ya kutosha katika ngazi ya familia na pia katika ngazi yataifa hadi tutakapokuwa na uhakika wa mavuno ya msimu wa 
hali mbaya ya chakula katika nchi za kusini mwa afrika inapaswa kuwa fundisho kwetu
mazao ya biashara 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa mazao makuu ya biashara ambayo ni pamba tumbaku sukari mkonge chai na pareto uliongezeka kwa viwango tofauti
uzalishaji wapamba uliongezeka kwa asilimia tumbaku kwa asilimia sukari kwa asilimia mkonge kwaasilimia na pareto kwa asilimia 
uzalishaji wa chai uliongezeka kwa kiwango kidogo cha asilimia tu
ongezeko la uzalishaji wa mazao haya umetokana na uwekezaji unaoendelea upatikanaji wapembejeo pamoja na hali nzuri ya hewa
uzalishaji wa kahawa ulishuka kwa asilimia na korosho kwaasilimia kutokana na matatizo ya masoko jedwali na
bei ya zao la kahawa imeendelea kushuka wakati gharama za uzalishaji zimeendelea kupanda na hivyo kupunguza uwezo wa mkulima wa kununua pembejeo
kwa mfano wakati mahitaji ya madawa yakudhibiti magonjwa na wadudu waharibifu yanayokadiriwa kufikia lita milioni mbili za madawa ya maji na tani elfu tano za madawa ya unga wakulima wa kahawa nchini wanakadiriwa kutumia wastani wa lita za madawa ya maji na tani tu za madawa ya unga kwa mwaka
hali hii inasababisha kahawanyingi mashambani iharibiwe na magonjwa na wadudu na hivyo kusababisha kushuka kwa uzalishaji wakahawa nchini
kwa zao la korosho kushuka kwa uzalishaji kumesababishwa na matumizi madogo ya madawa ya kudhibiti ugonjwa wa ubwiri unga kutokana na wakulima kukosa fedha za kununulia pembejeo hizo baada ya kushuka kwa bei ya zao hilo katika msimu wa 
jedwali na
jedwali na
 uzalishaji wa mazao ya biashara tani zao ongezeko pamba tumbaku sukari mkonge chai pareto kahawa korosho iii
utekelezaji wa kazi na mafanikio kwa mwaka wa 
mheshimiwa spika mwaka jana nilipokuwa nikiwasilisha hotuba yangu bungeni nileleza matatizo yanayofanya kilimo chetu kisiwe cha kisasa na chenye tija
ufumbuzi wa mengi ya matatizo hayo upondani ya uwezo wetu
katika kipindi cha mwaka wa kazi kuu zilizofanyika katika kukabilianana matatizo hayo ni pamoja na kukamilisha maandalizi ya mkakati wa kuendeleza sekta ya kilimo agricultural sector development strategy ikiwa ni hatua muhimu katika kutekeleza mkakati wa kuondoa umaskini kitaifa
mambo muhimu yaliyopewa kipaumbele katika mkakati huo ni pamoja na utafiti hudumaza ugani kilimo cha umwagiliaji maji mashambani hifadhi ya chakula usindikaji wa mazao matumizi ya pembejeo na zana bora mikopo kwa wakulima uimarishaji wa miundombinu umuhimu wa jinsia katika kilimo na mapambano dhidi ya ukimwi
kukamilisha maandalizi ya programu za kuendeleza sekta ya kilimo agriculture sector development programme kwa kushirikiana na wizara za ushirika na masoko maji na maendeleo ya mifugo na ofisi ya rais tawala za mikoa na serikali za mitaa
halmashauri za wilaya nazo zinatakiwa kuandaa na kukamilisha programu za wilaya za kuendeleza kilimo kabla yamwezi wa oktoba ili zizingatiwe katika makisio yao ya mwaka wa 
kueneza na kuendeleza mbinu mbalimbali za ugani zikiwepo mbinu shirikishi jamii ambayo imeleta mafanikio makubwa sana mkoani singida na shamba darasa ambayo imekuwa namafanikio katika wilaya za kongwa kondoa kilosa kilombero morogoro vijijini nabiharamulo
kudhibiti visumbufu vya mimea na mazao ambavyo visipodhibitiwa husababisha upotevu wa mazao unaokisiwa kufikia asilimia hadi kwa mwaka
udhibiti huo ulihusu ndege aina yakwelea kwelea viwavijeshi dumuzi panya nzige na magonjwa mbalimbali ya mimea
aidha wizara iliendelea kueneza mbinu za udhibiti husishi ambazo zilileta mafanikio katika kudhibiti visumbufu vya mazao kama pamba kahawa mboga za majani viazi vitamu mahindi na muhogo
kukamilisha utaratibu mpya wa kutoa mikopo ya pembejeo kutoka mfuko wa pembejeo za kilimo wa taifa kupitia kwenye mabenki
kukamilisha skimu za umwagiliaji maji mashambani zenye eneo lenye jumla ya hekta kama ifuatavyo 
skimu chini ya programu husishi ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani 
skimu chini ya mradi wa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji maji mashambani katika mabonde ya mito ya pangani na rufiji na 
skimu ya mwega wilayani kilosa
kurekebisha mitaala ya vyuo vya kilimo kutoa mafunzo rejea kwa maafisa ugani wakulima na wataalam wa kilimo pamoja na kutayarisha aina nane za vitabu vya kiada na rejea
kuendelea na zoezi la kubinafsisha mashirika ya umma yaliyo chini ya wizara
mashirika yaliyobinafsishwa ni makao makuu ya shirika la usagishaji la taifa na kampuni ya sukari yakagera
kukarabati viwanda viwili vya korosho vya masasi na kibaha na jineri nne za kuchambua pamba mwaya iliyoko ulanga kilosa mandera iliyoko bagamoyo na korogwe
kuendelea na utafiti wa mazao hususan uzalishaji wa mbegu bora mbinu bora za kilimo uchunguzi wa udongo na mbinu za udhibiti wa visumbufu vya mimea na mazao
mbegu boraaina tano za mahindi na mbili za mpunga zilitolewa na kuidhinishwa na wizara
kuunda mifuko ya kuendeleza utafiti katika kanda zote saba kwa kushirikiana na uongozi wa mikoa wilaya na serikali za mitaa
 kupandisha vyeo viwili viwili watumishi kati ya watumishi waliostahili kupandishwa vyeo
zoezi la kuwapandisha vyeo watumishi wote hadi kufikia ngazi wanazostahili linaendelea
kutathmini uzalishaji na upatikanaji wa mazao ya chakula na biashara nchini
kununua na kuweka akiba ya hifadhi ya chakula ya taifa
kutokana na akiba hiyo serikali ilitoa tani za mahindi kama msaada wa chakula kwa serikali za malawi na zambia
kukamilisha sheria za bodi za sukari tumbaku kahawa na pamba ambazo zimeanza kutumika mwezi wa julai mwaka wa 
kuendeleza matumizi ya zana bora za kilimo kwa kusambaza matrekta madogo ya mkono mikoani na kutoa mafunzo kwa mafundi sanifu na wakulima 
aidha wizarailihamasisha sekta binafsi kuagiza na kusambaza nchini matrekta mapya na yaliyotumika
maelezo kamili zaidi kuhusu kazi zilizofanyika katika mwaka wa ni kamaifuatavyo mkakati wa kuendeleza kilimo 
mheshimiwa spika mwezi wa agosti serikali ilikamilisha maandalizi ya mkakati wa kuendeleza sekta ya kilimo ikiwa ni hatua muhimu katika kutekeleza mkakati wa kuondoa umaskini prs
maandalizi ya programu za kutekeleza mkakati huo yamekamilishwa na wizara za kilimo nachakula maji na maendeleo ya mifugo ushirika na masoko na ofisi ya rais tawala za mikoa naserikali za mitaa
programu hizo zimeainisha maeneo ya kupewa kipaumbele ambayo yakitekelezwa yatawezesha ukuaji wa kasi wa sekta ya kilimo
halmashauri za wilaya zinatakiwa kuandaa programu zao za kuendeleza kilimo kuzingatia maeneo ya kipaumbele ya mkakati wa kuendeleza sekta ya kilimo
kwa kuzingatia mkakati huo bodi za mazao nazo zimekamilisha maandalizi ya mipango ya maendeleo ya mazao yaliyo chini ya bodi hizo
uduma za ugani 
mheshimiwa spika mbinu shirikishi jamii participatory reflection action pra ni njia ya kueneza teknolojia za kilimo bora na utoaji wa huduma za jamii kwa wakulima iliyoonyesha mafanikiomakubwa katika maeneo ilikotumika na kutupa matumaini ya kupata ufumbuzi wa tatizo sugu la hudumaza ugani kutokuwafikia wakulima
mbinu hiyo huwawezesha walengwa kuibua matatizo yao kuyachanganua kupanga vipaumbele kuainisha rasilimali zinazohitajika kuandaa mipango ya utekelezaji kutekeleza na kutathmini utekelezaji
katika kutekeleza mbinu hiyo mkoa wa singida umeandaa timuza wawezeshaji katika ngazi za mkoa wilaya na kata zinazoshirikisha viongozi na wataalam wa kilimo mifugo afya maendeleo ya jamii maliasili elimu na ushirika
kwa ujumla mbinu hiyo imeuwezeshamkoa wa singida kuwa na mpango endelevu wa maendeleo na unaotumia kikamilifu nguvu kazi iliyopokatika mkoa
aidha mbinu hiyo imeweka bayana uwajibikaji wa viongozi katika kusimamia utekelezajiwa mpango ulioandaliwa katika mkoa huo
kwa kutumia mbinu hiyo wananchi na uongozi wa mkoa wa singida wamefanikiwa kwa kiasi kikubwa katika kutekeleza yafuatayo kujitosheleza kwa chakula kwa misimu mitano kutoka mwaka wa hadi kufanya sensa ya kaya na watu wote ili kubaini nguvu kazi iliyopo kutekeleza kwa asilimia zoezi la kupima na kugawa mashamba kwa ajili ya kaya na vijana wenye umri wa miaka na zaidi
zoezi hili limebaini kuwapo kwa wananchi wasiokuwa naardhi ya kutosha na hivyo kusadia uongozi kubuni utaratibu wa kuwapatia ardhi katika maeneoyenye ardhi ya kutosha kuongeza matumizi ya wanyama kazi hadi kufikia asilimia kwenye baadhi ya tarafa na kuongeza matumizi ya samadi na mbegu bora kuhakikisha kuwa wakulima wanapanda mazao yanayostawi vizuri katika mazingira yao na yanayopendekezwa kwa kanda yao ya kilimo
nawapongeza wananchi na viongozi wa mkoa wa singida kwa mafanikio hayo
uzoefu uliopatikana katika mkoa huo utaenezwa nchi nzima katika mwaka wa 
wizara kwa kushirikiana na shirika la chakula na kilimo la umoja wa mataifa fao inaendeleza matumizi ya mbinu ya ugani iitwayo shamba darasa farmer field school
shamba darasa huundwa na wakulima ambao huendeleza shamba la mfano kwa pamoja
shamba hilo ndilo darasa
siku zamafunzo wakulima hujigawa katika vikundi vya wakulima watano watano kwa lengo la kufanya uchunguziwa kina katika shamba la mfano kuhusu hali ya mimea katika hatua mbalimbali za ukuaji wadudu namagonjwa ya mimea yanayojitokeza
baadaye wakulima huendesha majadiliano ya pamoja katika kikundikizima cha wakulima ili kuanisha teknolojia mbalimbali za kukabiliana na hali iliyojitokeza katikashamba la mfano
baada ya mazao kukomaa washiriki huwaalika wakulima wengine ili wajionee wenyewemafanikio yaliyopatikana na kupata maelezo kuhusu mbinu zilizotumika kufanikisha uzalishaji
katikamsimu unaofuata kila mhitimu wa shamba darasa hutakiwa kuanzisha shamba darasa jingine likijumuishawakulima wengine 
hivyo chini ya utaratibu huu inawezekana wakulima wengi kijijini kufikiwabaada ya misimu kama mitatu hivi
katika mwaka wa wizara iliwezesha wakulima kuanzisha mashamba darasa katika wilaya za morogoro vijijini kilosa kilombero kongwa kondoa na biharamulo
jumla ya wakulima walishiriki katika mafunzo hayo
kutokana na mashamba darasa wakulima wamepata uwezo mkubwawa kuchunguza matatizo ya kilimo na jinsi ya kuyatatua
katika mashamba darasa washiriki wamewezakuongeza maradufu mavuno ya mazao kwa hekta
mheshimiwa spika ili kuimarisha usimamizi wa maafisa ugani serikali za mitaa zilipewa jukumu la kusimamia mabwana shamba tangu mwaka wa 
katika kipindi hicho wizara imebaini udhaifukatika mawasiliano na uhusiano kati ya wizara na mikoa na serikali za mitaa
udhaifu huo unapunguzasana ufanisi wa shughuli za ugani katika serikali za mitaa na tumehakikishiwa kwamba suala hilolinatazamwa upya kwa lengo la kuondoa mapungufu yaliyopo na kuongeza ufanisi katika utendaji
wizaraimetoa mapendekezo kuhusu uimarishaji wa sekretariati za mikoa kwa kuongeza watendaji wa sekta yakilimo ili kuongeza uwezo wa kutoa ushauri unaostahili katika masuala ya uendelezaji wa mazao hudumaza ugani mafunzo kwa wakulima na watumishi huduma za kifundi kama vile umwagiliaji majimashambani matumizi ya wanyama kazi na mashine katika kilimo matumizi bora ya ardhi udhibiti wamagonjwa na visumbufu vya mimea na ukusanyaji wa takwimu za kilimo
ipo haja pia ya kufafanuamawasiliano na mipaka ya madaraka na wajibu kwa wote wanaohusika
ni wajibu wa serikali kuukusimamia serikali za mitaa na kuhakikisha kwamba zinatekeleza kikamilifu madhumuni na shabaha zakuzianzisha
udhibiti wa visumbufu vya mimea na mazao 
mheshimiwa spika katika kipindi cha mwaka wa wizara ikishirikiana na serikali za mitaa na wakulima ilipambana na milipuko ya visumbufu mbalimbali vya mimea na mazao ikiwa nipamoja na milipuko ya ndege waharibifu aina ya kwelea kwelea viwavijeshi panya nzige na magonjwambalimbali ya mimea
kila mwaka visumbufu hivi husababisha upotevu wa mazao unaokisiwa kufikiaasilimia hadi ya mazao yote yanayozalishwa
katika mwaka huu wizara ilifanikiwa kutuma wataalammara taarifa za milipuko ya viumbe hao waharibifu zilipopokelewa na kwa kufanya hivyo kupunguzasana malalamiko ya wakulima na uharibifu ambao ungeweza kutokea
mikoa nchini ilikabiliwa na milipuko ya visumbufu vya mimea na mazao kwa viwango tofauti
kwelea kwelea walivamia mashamba ya nafaka katika mikoa ya kilimanjaro dodoma mbeya mwanza shinyanga tabora mara na iringa
mikoa ya arusha dar es salaam dodoma iringa mbeya morogoro kilimanjaro na pwani ilivamiwa na viwavijeshi
zaidi ya hekta za mashamba ya nafaka na malishozilishambuliwa
milipuko mikubwa ya panya ilitokea katika mikoa nchini ambayo ni arusha manyara tabora lindi singida morogoro pwani mbeya dodoma ruvuma mwanza shinyanga na iringa
visumbufu vingine vya mimea na mazao vilivyoendelea kuwa tishio nchini ni pamoja na nzige wekundu dumuzi na ugonjwa wa batobato wa zao la muhogo
visumbufu hivyo vimedhibitiwa kwa ufanisi kwakutumia viuatilifu na mbinu za kibiolojia
udhibiti wa ugonjwa wa mnyauko wa kahawa 
ugonjwa wa mnyauko wa kahawa kwa mara ya kwanza ulibainika katika wilaya za bukoba na karagwe mkoani kagera mwaka wa 
ugonjwa huo husababishwa na kimelea aina ya fusarium na ni wa hatari kwani husababisha mibuni iliyoshambuliwa kunyauka na kukauka
ili kupunguza kasi yakuenea kwa ugonjwa huu wizara imeweka utaratibu wa kudhibiti uingizaji na utoaji wa miche ya mibunimkoani kagera
mbinu za uhakika za kuudhibiti ugonjwa huu ni kung oa mibuni yote iliyoathirika kuichoma moto na kupanda mbegu stahimilivu
mbinu hizi zimeanza kutumika katika maeneoyaliyoathirika
wizara imekamilisha utaratibu wa kuweka mkoa wa kagera chini ya karantini ya ungonjwawa mnyauko wa kahawa
chini ya karantini hiyo ni marufuku kwa mtu yoyote kutoa mimea au sehemuyoyote ya mti wa kahawa nje ya mkoa wa kagera isipokuwa kahawa iliyokobolewa
aidha mimea yoteitakayobainika kushikwa na ugonjwa huu wa hatari ni lazima ing olewe na kuchomwa moto mara moja
udhibiti husishi wa visumbufu vya mimea integrated pest management ipm 
mheshimiwa spika udhibiti husishi ni matumizi ya njia mbalimbali za kudhibiti visumbufu vya mimea na mazao kwa pamoja ambazo ni njia za asili kibiolojia upandaji mimea stahimilivu na utumiajiwa viuatilifu inapokuwa ni lazima
lengo kuu la mbinu hii ni kupunguza matumizi ya madawa na hivyokupunguza gharama za uzalishaji kuongeza tija kulinda afya ya binadamu na mazingira
katika mkoawa shinyanga wakulima kwa kutumia mbinu hiyo wameweza kupunguza minyunyizo ya madawa yapamba kutoka minyunyizo sita hadi miwili kwa msimu na kuongeza mavuno ya pamba kutoka kilo kwa hekta hadi kilo kwa hekta
aidha wadudu mbalimbali maadui walisambazwa ili kudhibitiutitiri wa muhogo mkoani morogoro
kusimamia sheria ya udhibiti wa visumbufu vya mimea ya mwaka wa 
mheshimiwa spika sheria ya udhibiti wa visumbufu vya mimea ya mwaka wa ilianza kutumika tarehe julai 
kuanzia mwezi wa julai hadi aprili wizara kupitia taasisi yatropical pesticide research institute tpri ilichukua hatua za kudhibiti uingizaji wa madawa nchini ili kuhakikisha kuwa ni yale tu yaliyosajiliwa na yenye sifa za ubora zinazokubalika ndiyo tu yanaruhusiwanchini
kazi zilizofanyika chini ya sheria hii ni pamoja na kutoa vibali vya uingizaji wa madawa kwamakampuni mbalimbali kukagua shehena zote za madawa zilizoingizwa nchini na kutoa vyeti vyausalama phytosanitary certificates
aidha katika mazao yaliyokaguliwa jumla ya tani zilifukiziwa dawa ya kuua visumbufu vilivyogunduliwa na tani ziliteketezwa kwa moto kwa kuwa zilikuwa navisumbufu hatari vya mazao
udhibiti wa gugumaji katika ziwa viktoria 
katika mwaka wa udhibiti wa gugumaji uliendelea kwa kutumia njia za kibiolojia na kuopoa gugumaji kwa kutumia zana
eneo la hekta kati ya hekta la mwambao wa ziwalililokuwa limeathiriwa sana limesafishwa
mbawakavu milioni kwa ajili ya udhibiti wa gugumaji kibiolojia walizalishwa na kusambazwa katika ghuba za mwanza na emilpasha mto kagera na mwambao wa rubavu
pamoja na mafanikio haya tatizo la gugumaji linaendelea kuwepo kutokana na kutodhibitiwakatika mto wa kagera katika nchi ya rwanda
kilimo cha umwagiliaji maji mashambani 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ilitilia mkazo uanzishwaji wa miradi midogo ya kati na mikubwa ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani
kazi zilizofanywa ni pamojana kukarabati skimu zilizojengwa miaka iliyopita kukamilisha ujenzi wa miradi kueneza teknolojiarahisi za kilimo cha umwagiliaji maji mashambani hususan uvunaji maji ya mvua na uchimbaji na ujenziwa visima vifupi vya maji
aidha wizara ilitoa kipaumbele kwa uanzishaji na uimarishaji wa vyama vyawamwagiliaji maji mashambani na kutoa mafunzo ya uendeshaji wa vyama hivyo kwa wakulima namaafisa ugani
miradi ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani iliyotekelezwa kwa michango yawakulima serikali na wahisani mbalimbali ni kama ifuatayo programu ya kusaidia sekta ya kilimo agricultural sector programme support asps 
mradi huu unafadhiliwa na serikali ya denmark na unaendelea kutekelezwa kwa kuendeleza skimu tano za kilimo cha umwagiliaji maji mashambani zenye jumla ya hekta 
katika mwaka wa wizara ilikamilisha upembuzi yakinifu wa skimu za naming ongo mbozi hekta nyanzwa iringa vijijini hekta irindi iringa vijijini hekta na utengule usongwe mbeya vijijini hekta 
usanifu wa mfumo na miundombinu katika skimu ya lumuma kilosa hekta umekamilikana ujenzi umeanza
mradi wa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji maji mashambani katika mabonde ya mto pangani na mto rufiji river basin management and smallholder irrigation improvement project rbmsiip 
mradi huu ulioanza mwaka wa chini ya ufadhili wa benki ya dunia umekamilisha ujenzi wa skimu zenye eneo la hekta katika mikoa ya arusha kilimanjaro tanga iringa na mbeya kiambatanisho na
familia zimenufaika na ukamilishaji wa miradi hiyo
wizara iliendelea kutoa huduma za ugani na kuimarisha vyama vya watumia maji kwa kushirikiana na halmashauri zawilaya katika mikoa husika
programu husishi ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani participatory irrigation development programme pidp 
programu hii ilianza kutekelezwa mwaka wa na itaendelea hadi mwaka wa 
programu inalenga kuendeleza hekta za skimu za uvunaji maji katika wilaya za mikoa yenye mvua haba tabora nzega na igunga dodoma dodoma vijijini na mpwapwa shinyanga shinyanga vijijini singida iramba na manyoni mwanza misungwi na kwimba na arusha babati
mradi huuunafadhiliwa na shirika la kimataifa la maendeleo ya kilimo ifad serikali ya ireland na mpango wachakula duniani wfp
katika mwaka wa programu hiyo imekamilisha ukarabati wa skimu zilizokuwa zimeharibiwa na mvua za el nino mwaka wa 
ukarabati huu umewezesha eneo la hekta kulimwa ikilinganishwa na hekta zilizolimwa msimu wa sawa na ongezeko laasilimia 
skimu zilizokarabatiwa ni za bahi chipokelo na chipanga dodoma vijijini lusilile saranda na chikuyu manyoni nata na lusu nzega nduguti na nsalala shinyanga vijijini igongwa misungwi choma cha nkola na itumba igunga na tyeme masangi iramba
aidha programu imechimba visima vifupi vinavyotumia pampu za miguu treadle pumps kwa ajili ya kumwagilia bustani za mboga na vitalu vya mbegu ya mpunga
familia zimenufaika na ukarabati uliofanywa
maandalizi ya mpango kabambe wa taifa wa kilimo cha umwagiliaji maji mashambani national irrigation master plan study 
mwaka wa wizara iliandaa mpango wa kitaifa wa maendeleo ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani ambao unaendelea kutekelezwa
aidha katika miaka ya hivi karibuni serikali imeandaa mikakati mbalimbali ya maendeleo ya kiuchumi na kijamii kama vile mkakati wamaendeleo vijijini rural development strategy mkakati wa kupunguza umaskini poverty reduction strategy na mkakati wa kuendeleza sekta ya kilimo agricultural sector development strategy
ili kuzingatia mwelekeo wa mikakati hiyo wizara inatayarisha mpango kabambe wa kilimo cha umwagiliajimaji mashambani national irrigation master plan
maandalizi ya mpango huo yanagharimiwa na serikali za tanzania na japan
mpango huo utaainisha maeneo yanayofaa kwa kilimo cha umwagiliajimaji mashambani na kupanga utekelezaji wake
timu ya wataalam wa kijapani na tanzania ilianza kaziya kuandaa mpango huo mwezi wa oktoba na inatarajiwa kukamilika mwezi wa machi 
taarifa zote muhimu za awali zikiwemo taarifa za tafiti zilizofanywa na shirika la chakula na kilimo laumoja wa mataifa zinatumiwa katika utayarishaji wa mpango huo
mradi wa kuongeza rutuba kwenye udongo na tija katika kilimo soil fertility recapitalization and agricultural intensification project sofraip 
mheshimiwa spika ili kuleta maendeleo katika sekta ya kilimo wizara imekamilisha maandalizi ya mradi wa miaka mitano wa kuongeza rutuba ya udongo na tija katika kilimo
mradi huu unalengakuondoa vikwazo vinavyowanyima wakulima fursa na uwezo wa kufikia kiwango cha juu katika ufanisiwa kilimo
katika kutekeleza malengo ya mradi huo wakulima watawezeshwa kwa kutumia mbinushirikishi kutambua na kuchambua matatizo yao na baadaye kupanga na kutekeleza miradi yao yamaendeleo
katika kipindi cha mwaka wa kazi kubwa iliyofanyika ni kutayarisha maandiko yote muhimu key project documents pamoja na kuanza kushirikiana na baadhi ya wilaya katika kusaidiavijiji vilivyoteuliwa na wilaya kutayarisha miradi itakayotekelezwa na jamii ya wakulima
kazi hiiimekwenda sambamba na utayarishwaji wa timu za wilaya katika mbinu shirikishi zinazoweza kuibuamiradi ya kuendeleza kilimo community agriculture investment subprojects
wilaya zitakazoshiriki katika mwaka wa ni iringa morogoro singida hanang arumeru hai masasi na nachingwea
mafunzo muhimu yamefanyika kuandaa timu za wilaya zitakazowezesha vijiji kutayarisha miradiitakayoongeza tija na mapato katika kilimo
maandalizi ya mradi huu yamekuwa ya polepole sana
waziri mkuu alipoomba msaada wa benki ya dunia alitumaini kwamba ungepatikana haraka ili upunguze matatizo ya mkulima
pamoja na wazirimkuu kufuatilia maendeleo ya mradi huu mwenyewe na kuahidiwa kwamba mambo yangeharakishwa bado maandalizi yamekuwa ya polepole sana
hifadhi ya udongo na maji 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ilitoa mafunzo kwa maafisa ugani kutoka mikoa ya dodoma arusha tabora kilimanjaro shinyanga singida mwanza morogoro iringa rukwa na mbeya
lengo la mafunzo hayo lilikuwa ni kuandaa timu za wataalamu ambazozitatoa mafunzo ya mbinu bora za kuhifadhi udongo na maji kwa wataalam wengine na wakulima katikamikoa hiyo training of trainers
chini ya mradi wa kusimamia hifadhi ya mazingira ya ziwa viktoria lake victoria environment management programme wizara ilitumia picha za satelite kubaini maeneo yaliyoathirika na mmomonyoko wa udongo katika mikoa ya ziwa kwa lengo la kuyakarabati
upatikanaji wa pembejeo na zana za kilimo mbolea na madawa 
mheshimiwa spika katika mwaka wa makadirio ya mahitaji ya mbolea yalikuwa tani 
hadi kufikia mwezi wa juni tani zilipatikana sawa na asilimia ya mahitaji
ilikutathmini upatikanaji wa mbolea na madawa wizara ilifanya mikutano miwili na waagizaji nawasambazaji wa pembejeo ambapo wadau walishiriki
kutokana na mikutano hiyo ilibainika kuwamahitaji ya madawa ya maji yalikuwa lita milioni 
 na ya unga yalikuwa tani 
aidha upatikanajiwa madawa hayo ulikuwa lita milioni 
 za madawa ya maji na tani za madawa ya unga
zana za kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa jumla ya matrekta makubwa matrekta madogo ya mkono majembe ya kukokotwa na wanyama kazi na majembe ya mkono yaliingizwa nchini
aidha matrekta madogo ya mkono yaliyoingizwa nchini mwaka wa chiniya msaada wa serikali ya japan yalisambazwa mikoani
utaratibu wa kuwakopesha wakulima matrektahayo madogo umeandaliwa na kutumwa mikoani
chini ya utaratibu huo mkulima atatakiwa kulipa nusuya bei ya trekta na salio litakalobaki litalipwa katika kipindi cha miaka miwili chini ya udhamini wahalmashauri ya wilaya inayohusika
mafundi sanifu na wakulima walipata mafunzo ya matumiziya matrekta madogo ya mkono
aidha mabwana shamba kutoka mikoa ya arusha mbeya iringa ruvuma rukwa tabora mwanza na shinyanga walipata mafunzo juu ya matumizi ya zana borazinazokokotwa na wanyama na zinazowezesha uhifadhi wa udongo na unyevunyevu katika udongo
uzalishaji uagizaji na usambazaji wa mbegu bora 
mheshimiwa spika katika mwaka wa makadirio ya mahitaji ya mbegu bora yalikuwa ni tani 
upatikanaji wa mbegu bora ulifikia tani kwa mazao ya nafaka mikunde na mbeguza mafuta
hili ni ongezeko la asilimia ikilinganishwa na msimu wa ambapo tani zilipatikana
mashamba ya mbegu ya serikali yalichangia tani sawa na asilimia zikiwa ni mbeguza msingi
chini ya utaratibu wa uzalishaji wa mbegu kwa kutumia wakulima wadogo tani zilizalishwa
makampuni ya mbegu yaliingiza nchini tani za mbegu
wakala wa mbegu 
kutokana na kufilisika kwa kampuni ya mbegu tanzania tanseed mfumo wa uzalishaji na usambazaji wa mbegu nchini ulisambaratika
ili kujenga upya mfumo huo wizara imeandaa mapendekezoya kuanzisha wakala wa mbegu ambao utasimamia uzalishaji na usambazaji wa mbegu nchini
aidha waingizaji wa mbegu nchini watashauriwa kuzalisha mbegu hapa nchini
uingizaji wa mbegu nchiniutatakiwa ufuate utaratibu uliopo wa kisheria
mfuko wa pembejeo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa mfuko wa taifa wa pembejeo za kilimo haukutoa mikopo kutokana na serikali kusitisha utoaji wa mikopo hadi hapo utaratibu mzuri wa kutoa mikopohiyo utakapobuniwa na kuidhinishwa na serikali
hadi mwaka wa mfuko ulikuwa umetoa mikopo kwa wakopaji 
jumla ya shilingi bilioni zilikopeshwa kwa watu binafsi na vyamavikuu vya ushirika
kati ya fedha hizo shilingi bilioni 
 zilikuwa zimerejeshwa kufikia mwezi wamei 
mfuko umechukua hatua za kuwafikisha mahakamani wadaiwa wake sugu ambapo kesi zilikuwa zimehukumiwa
mahakama iliamuru mali za washitakiwa ambazo waliweka rehani ziuzwe
washitakiwa wengine waliamriwa kulipa madeni yao kwa muda maalum wa kati ya mwezi mmojahadi miezi sita na kwamba wakishindwa kufanya hivyo mfuko utaomba mahakama itoe kibali cha kuuzamali walizoweka rehani
tafiti wa mazao 
mheshimiwa spika katika mwaka wa shughuli za utafiti wa mazao ya kilimo ziliendelea kutekelezwa katika vituo vyote vya utafiti
tafiti zinazoendeshwa zilihusu maeneo makuu manneyafuatayo uzalishaji wa mbegu bora mbinu bora za kilimo uchunguzi wa udongo na mbinu za udhibiti wa visumbufu vya mimea na mazao
shughuli hizi zilifanywa na vituo vya utafiti chini ya mradi wa utafiti wa kilimo tanzania agricultural research project tarp ii kwa mkopo wa shilingi bilioni 
 kutoka benki ya dunia pamoja na fedha kutoka hazina shilingi milioni 
watafiti waliendelea kufanya uchambuzi wa matatizo ya wakulimakwa kutumia mbinu shirikishi
katika mwaka wa mbegu mama aina zilizozalishwa na kutolewa na watafiti ni kama zinavyoonyeshwa katika kiambatanisho na
mafanikio mengine yaliyopatikana kwenye utafiti ni pamoja na kituo cha utafiti cha mlingano kilikamilisha uchoraji wa ramani za mifumo ya kilimo kwa kanda nne za ziwa nyanda za juu kusini mashariki na kaskazini
kituo pia kiliendelea nautafiti wa matumizi ya mazao ya jamii ya mikunde katika kurutubisha ardhi
kituo cha naliendele kiliendelea kuboresha teknolojia za udhibiti wa magonjwa na wadudu wa zao la korosho
miche ya aina bora za mbegu za korosho zilizalishwa na kusambazwakatika mikoa ya mtwara lindi pwani na tanga
kituo cha maruku kilifanya majaribio ya aina bora nne za mbegu za migomba katika mashamba ya wakulima mkoani kagera
mbinu za udhibiti wa ugonjwa wa zao la kahawa coffee wilt zilianzishwa kwa kushirikiana na tanzania coffee research institute tacri na kituo cha kimataifa cha utafiti wa visumbufu vya mimea centre for agricultural bioscience international cabi
aidha miche zaidi ya ya kahawa ya robusta iliyozalishwa kwa vikonyo clonal coffee iliuzwa kwa wakulima mkoani kagera
kituo cha dakawa kiliendelea kukamilisha taratibu za kutoa mbegu bora ya mpunga aina ya saro yenye uwezo wa kutoa tani kwa hekta badala ya tani kwa hekta na yenye ladha nzuri
mbegu hii inatarajiwa kuidhinishwa kwa upandaji nchini mwaka wa 
vituo vya ukiriguru na ilonga kwa kushirikiana na bodi ya pamba viliendelea kuzalisha mbegu mpya za uk na ala kwa kilimo cha mikataba
mbegu ya uk itaanza kulimwa katika eneo lote la kanda ya magharibi katika msimu wa 
ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji maji mashambani ulianza katika vituo vya uyole na mlingano
aidha usanifu kwa ajili ya ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji maji mashambanikatika vituo vya selian ilonga na ukiriguru ulianza
maabara za biotechnology za mikocheni na tengeru ziliimarishwa na matayarisho ya ujenzi wa maabara nyingine uyole yalianza
katika kuhakikisha upatikanaji wa mbegu bora mpya kwa wakulima vituo viliongeza juhudi za uzalishaji wa mbegu mama mbegu za msingi na zilizothibitishwa katika mashamba ya vituo na pia katika mashamba ya wakulima
katika mwaka wa hekta zilipandwa mbegu katika vituo vya utafiti na kwenye mashamba ya wakulima ni kama ifuatavyo ilonga hekta uyole hekta ukiriguru hekta selian hekta na ifakara hekta 
mheshimiwa spika mikutano ya kuhamasisha wadau kuchangia gharama za utafiti ilifanyika katika kanda zilizokuwa zimebaki za magharibi nyanda za juu kusini mashariki na kaskazini
halmashaurizote za wilaya na miji zilikubali kuchangia shilingi milioni moja hadi milioni tano kwa mwaka kwakuzingatia mapato yao
kanda ziliteua kamati maalum zinazosimamiwa na wakuu wa mikoa kwa ajiliya kuhamasisha uchangiaji katika mifuko ya utafiti ya kanda
benki ya dunia imekubali kuchangia kiasikinacholingana na michango ya wadau
hadi sasa uchangiaji ni kama ifuatavyo kanda ya kati shs
 kanda ya kaskazini shs
 kanda ya kusini shs
uchangiaji wa mifuko ya kanda nne zilizobaki utaanza katika msimu wa 
napenda kuchukua nafasi hii kuwashukuru wakuu wa mikoa makatibu tawala wa mikoa na viongozi wote wangazi ya wilaya kwa juhudi zao zilizofanikisha zoezi hili
taasisi za utafiti wa mazao ya biashara 
mheshimiwa spika katika mwaka wa taasisi mpya za kusimamia utafiti wa baadhi ya mazao ya biashara zilianza kufanya utafiti na kutoa huduma kwa wakulima kwa kuzingatia mahitaji yao
taasisi ya utafiti wa chai tea research institute of tanzania trit iliendesha majaribio ya umwagiliaji maji mashambani na matumizi ya mbolea katika uzalishaji wa zao la chai
aidha taasisi ilianza kufufua mashamba ya chai ya wakulima wadogo wilayani rungwe kwakuwafundisha namna ya kukarabati mashamba na kueneza teknolojia bora za kilimo cha chai
taasisi ya utafiti wa kahawa tanzania coffee research institute tacri iliendelea kubaini mbinu za udhibiti wa ugonjwa wa chulebuni cbd na kutu ya majani leaf rust ikiwa ni pamoja na kutathmini mbegu mpya zinazostahimili magonjwa hayo
taasisi pia ilianzisha kitengo chausambazaji wa teknolojia na mafunzo yanayolenga kuendeleza zao la kahawa
taasisi ya utafiti wa tumbaku tobacco research institute of tanzania torita iliendesha majaribio ya matumizi ya mbolea na tathmini ya mbegu mpya ya tumbaku kwa kushirikiana nakituo cha utafiti cha tumbi
azao mbadala 
mheshimiwa spika kwa miaka mingi uchumi wa tanzania unategemea kuuzwa nje kwa mazao machache ambayo ni pamba kahawa korosho chai tumbaku mkonge na pareto
katika miaka ya karibuni bei za mazao hayo kwenye soko la dunia zimeshuka sana kiasi cha kumfanya mkulima asiweze kuyazalishakwa faida
kushuka huko kwa bei za mazao yetu kwenye soko la dunia kunatokana na ushindani mkubwaunaosababishwa na nchi nyingi duniani kuzalisha mazao hayo kwa wingi
wizara ya kilimo na chakulaitaendelea kubuni mikakati ya kuwawezesha wakulima kuzalisha mazao hayo kwa bei nafuu na kwaubora utakaoyawezesha kushindana katika soko la dunia
pamoja na mikakati hiyo inatubidi pia tuongezeidadi ya mazao ya biashara kwa kupanua kilimo cha mazao yasiyo ya asili non traditional crops na mazao mbadala ambayo yana bei nzuri na ushindani mdogo katika soko la dunia kama njia ya kumwongezeamkulima kipato
mheshimiwa spika mwaka wa wizara yangu iliendelea kuhudumia bustani sita za miti mizazi zilizoko mpiji bagamoyo igurusi mbeya vijijini kituo cha utafiti wa kilimo na mafunzo kilombero agricultural training and research institute katrin ifakara jegeto lushoto bugaga kasulu na songa muheza kwa lengo la kuhifadhi nasaba za mazao ya miti ya matunda na viungo
nasaba za mazao hayo zimeanza kukusanywa kutoka mikoa ya morogoro tanga arusha kilimanjarona zanzibar na kupelekwa kwenye vituo vya mpiji na katrin tayari kwa utafiti na uzalishaji kwa nia ya kusambazwa katika vituo vingine na kwa wakulima
aina kumi za mazao ya viungo zimekusanywaambazo ni tangawizi bizari vanila pilipili karafuu vitunguu swaumu aina mbili iliki aina mbili namdalasini
aidha kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya wizara iliendelea kuhimiza kilimo boracha mboga za majani matunda viungo na maharage ya mbegu pamoja na kuimarisha utafiti wa mazaohaya katika kituo cha tengeru kilichopo arusha
ili kuongeza upatikanaji wa mbegu bora za mboga zamajani wakulima katika mikoa ya dodoma iringa na morogoro waliwezeshwa kuzalisha mbegu hizochini ya programu ya kusaidia sekta ya kilimo asps
chini ya utaratibu huo jumla ya kilo zambegu za nyanya vitunguu mchicha na bamia zilizalishwa
mafunzo ya kilimo kwa wataalam na wakulima 
mheshimiwa spika wizara inaboresha mfumo mzima wa mafunzo kwa lengo la kuwapatia wahitimu elimu itakayowawezesha kuwashauri wakulima juu ya kilimo cha kibiashara
wahitimu pia wataitumiaelimu watakayopata kuwawezesha kujiajiri kwenye kilimo cha biashara
mitaala miwili ya mafunzo yamazao crop production and general agriculture production imeboreshwa kwa kuingiza masomo ya kilimo cha kibiashara agribusiness kilimo cha maksai usindikaji wa mazao hifadhi ya mazingira na elimu ya ukimwi
mafunzo hayo yalitolewa kama ifuatavyo i mafunzo kwa ataalam apya katika mwaka wa vyuo vya kilimo vilikuwa na wanafunzi wanawake na wanaume idadi hii ni ongezeko la asilimia ikilinganishwa na ile ya mwaka wa ambapo kulikuwa na wanafunzi 
serikali ilifadhili karibu asilimia ya wanafunzi wote
ii mafunzo ya rejea kwa maafisa ugani mwaka wa wizara iliandaa mitaala mitatu ya mafunzo ya rejea kwa maafisa ugani kwa mazao ya kahawa pamba na korosho
katika kipindi hicho maafisa ugani walipata mafunzo yarejea kwenye zao la pamba ambayo yalitolewa na chuo cha kilimo cha ukiriguru
pia wataalam wa ugani walipata mafunzo hayo kwenye zao la korosho yaliyotolewa na chuo cha kilimo chamtwara
iii mafunzo kwa wakulima katika kipindi cha jumla ya wakulima walipata mafunzo katika vyuo vya uyole ukiriguru mtwara ilonga mlingano kilimanjaro agricultural training centre katc moshi na igurusi mbeya kuhusu kanuni za kilimo bora kilimo cha maksai usindikaji wa mazao hifadhiya mazingira na elimu ya ukimwi
ongezeko la idadi ya wakulima na wanafunzi waliohudhuriamafunzo hayo lilitokana na serikali kuyagharamia na jitihada za vyuo za kujitangaza na kutoa mafunzo yanayotakiwa na walengwa
iv mafunzo ya wataalam wa kilimo nje ya nchi katika mwaka wa watumishi walipata mafunzo nje ya nchi kwa kugharimiwa na miradi mbalimbali
kati yao ni wanawake na ni wanaume
 v utayarishaji wa vitabu chini ya programu ya kuisadia sekta ya kilimo asps wizara imeandika vitabu vinne vya kiada juu ya matumizi bora ya maliasili kilimo cha biashara utunzaji na uzalishaji wa ng ombe wa maziwa na uzalishaji mbegu
aidha vitabu vinne vya rejea vimeandikwa kuhusu magonjwa naafya za wanyama udhibiti wa magonjwa na wadudu waharibifu wa mimea matumizi bora ya majiya umwagiliaji maji mashambani na sifa za mbegu za mazao
ifadhi na usalama wa chakula 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara iliendelea kuratibu hali ya uzalishaji wa mazao ya chakula na kutayarisha na kusambaza taarifa za uhakika wa chakula ndani na nje ya nchi
tathmini ya hali ya chakula katika ngazi za taifa mikoa na wilaya zote imefanywa kupitia vijiji vya sampuli pamoja na vituo vya kuratibu hali ya hewa vilivyoko sehemu mbalimbali nchini
ilikutunza vizuri takwimu na taarifa za chakula wizara yangu imeandaa mfumo wa kuingiza takwimu hizokwenye kompyuta
katika kazi hii wizara inashirikiana na jumuiya ya maendeleo kusini mwa afrika sadc
katika mwaka wa hifadhi ya chakula ya taifa ilipanga kununua tani za mahindi lakini ilifanikiwa kununua tani tu ambazo ni asilimia ya lengo
lengo la ununuzi halikufikiwakwa sababu fedha zilipatikana baada ya msimu wa ununuzi kupita
kiasi cha mahindi kilichonunuliwakiliongeza akiba iliyokuwepo ya tani kufikia tani 
mauzo kwa wananchi waliopungukiwachakula yalifikia tani wakati tani ziliuzwa kwa taasisi mbalimbali za serikali kwa mfano idaraya magereza hospitali na shule
aidha serikali imetoa tani za mahindi kama msaada wa chakulakwa nchi za malawi na zambia tani kila mmoja
sindikaji wa mazao 
mheshimiwa spika kwa kuzingatia umuhimu wa kuanzisha na kuendeleza usindikaji wa mazao ya chakula wizara ya kilimo na chakula inashirikiana na wizara ya viwanda na biashara kuhamasishasekta binafsi kuanzisha na kuendeleza viwanda vya kusindika mazao ili kuongeza ubora wa mazao hayo
katika mwaka wa mashine za kusindika matunda zilizoingizwa nchini zilikuwa na mashineza kusaga mazao ya nafaka zilikuwa 
wizara inashirikiana na shirika la nyumbu lililoko mkoa wapwani ili kuwezesha vikundi vya wakulima kupata mashine za bei nafuu za kusindika mazao yao
ukarabatiwa viwanda vya kusindika chai vilivyoko katumba mwakaleli na mponde na viwanda vya kuzalishajisukari vya kilombero mtibwa tpc na kagera uliendelea baada ya kubinafsishwa kwa lengo la kuongezauzalishaji
binafsishaji wa mashirika ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa mashirika yaliyobinafsishwa ni makao makuu ya shirika la usagishaji la taifa nmc na kampuni ya sukari ya kagera
aidha utaratibu wa kubinafsishamashamba ya ngano ya nafco ulikamilika
chini ya utaratibu huo mashamba ya ngano ya hanangyatabinafsishwa bila kugawanywa katika vijishamba vidogo vidogo
mashamba ya mpunga yatabinafsishwakwa kugawanywa katika maeneo madogo yanayoweza kuendeshwa kibiashara na wananchi
hata hivyomiundombinu ya umwagiliaji maji mashambani vinu vya kukoboa mpunga na mitambo mikubwaitabinafsishwa kwa wawekezaji wenye mitaji na ujuzi wa kuviendesha kwa ufanisi
ubinafsishaji wakiwanda cha chai cha lupembe pamoja na shamba la mlangali umekwamishwa na kesi iliyoko katikamahakama ya biashara kati ya serikali na kampuni iliyokodisha kiwanda hicho inayoitwa dhow merchantile ltd
kazi ya kufuatilia mashirika na mashamba yaliyokwisha kubinafsishwa iliendelea kwa lengo la kujua maendeleo yake baada ya kubinafsishwa
 mafanikio ya ubinafsishaji 
katika mwaka wa uzalishaji wa sukari ulifikia tani ikilinganishwa na tani zilizozalishwa mwaka kabla ya ubinafsishaji
katika kipindi cha uzalishaji wachai ulikuwa tani ikilinganishwa na tani zilizozalishwa mwaka wa kabla yaubinafsishaji
aidha uzalishaji wa zao la mkonge uliongezeka na kufikia tani sawa na ongezekola asilimia ikilinganishwa na tani za mwaka wa 
inatarajiwa pia kuwa uzalishaji wampunga na ngano utaongezeka baada ya ubinafsishaji wa mashamba ya nafco kukamilika
aendeleo ya watumishi 
mheshimiwa spika katika kukabiliana na kero ya watumishi kutopandishwa vyeo kwa muda mrefu katika mwaka wa wizara iliweka utaratibu wa kupata takwimu na taarifa za utendaji kazi zawatumishi za kila mwaka kutoka kwenye halmashauri zote za wilaya na miji na kutoka kwenye taasisizilizo chini ya wizara
utaratibu huo umeiwezesha wizara kupandisha vyeo watumishi kwa msererekomkubwa kuliko ilivyowahi kutokea miaka iliyopita
watumishi wamepandishwa vyeo viwili kamaifuatavyo watumishi idadi waliostahili kupandishwa vyeo waliopandishwa vyeo hadi juni waliopandishwa vyeo mwezi wa septemba waliopandishwa vyeo mwezi wa aprili jumla ya waliopandishwa vyeo ambao hawakupandishwa vyeo watumishi ambao hawakupandishwa vyeo kwa mwaka wa watapandishwa vyeo katika mwaka wa 
watumishi wote watapandishwa tena vyeo viwili viwili katika mwaka wa 
aidha watumishi waliojiendeleza kimasomo na kupata sifa mpya na ambao walikuwahawajarekebishiwa mishahara yao walirekebishiwa mishahara ipasavyo
serikali za mitaa na taasisi zilizo chini ya wizara ambazo hazijawarekebishia mishahara wataalam wa kilimo waliopandishwavyeo zinaagizwa kufanya hivyo mara moja
atumizi ya fedha kwa mwaka wa fedha zilizoidhinishwa na kutolewa 
mheshimiwa spika katika kipindi cha mwaka wa fedha wa wizara ya kilimo na chakula ilitengewa shilingi bilioni 
 kwa ajili ya matumizi ya kawaida na miradi ya maendeleo
kati ya fedha hizo shilingi bilioni 
 zilikuwa kwa ajili ya matumizi ya kawaida na shilingi bilioni 
 zilikuwa kwa ajili ya miradi ya maendeleo
kati ya fedha zilizotengwa kwa ajili ya kutekeleza miradi yamaendeleo shilingi bilioni 
 zilikuwa fedha za hapa na shilingi bilioni 
 zilikuwa fedha zakigeni
mheshimiwa spika kwa mara ya kwanza katika miaka kadhaa wizara ilipewa asilimia 
 ya fedha zilizoidhinishwa na bunge
matumizi 
hadi tarehe juni matumizi ya fedha yalikuwa kama ifuatavyo shilingi bilioni 
 fedha za matumizi ya kawaida sawa na asilimia 
 ya fedha zilizotengwa zilikuwa zimetumika
 shilingi bilioni 
 fedha za kigeni sawa na asilimia ya fedha za kigeni zilizotengwa zilikuwa zimetumika
shilingi bilioni 
 fedha za hapa sawa na asilimia 
 ya fedha za hapa zilizotengwa zilikuwa zimetumia
kiambatanisho na
 mfuko wa pembejeo shilingi zilizotengwa na kutolewa kwa ajili ya mfuko wa pembejeo sawa na asilimia ya fedha za hapa zilizotengwa hazikutumika kutokana na matumizi ya fedha za mfukokusitishwa
maandalizi ya utaratibu wa kukopesha fedha za mfuko yalikamilika na utaanzakutumika katika mwaka wa 
iv
kazi zitakazofanyika na matarajio katika mwaka wa utekelezaji wa mkakati wa kuendeleza sekta ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara itaendelea na juhudi zake za kutafuta ufumbuzi wa matatizo yanayofanya kilimo kisikue kwa kasi ya kuridhisha
huu ni mwaka wa kwanzawa kutekeleza mkakati wa kitaifa wa kuendeleza sekta ya kilimo the agricultural sector development strategy ukiwa ni sehemu muhimu ya utekelezaji wa mkakati wa kupunguza umaskini
mkakati wa kuendeleza sekta ya kilimo umeandaliwa sambamba na mkakati wa maendeleo vijijini
aidha wizaraya kilimo na chakula kwa kushirikiana na wizara za ushirika na masoko maji na maendeleo ya mifugona ofisi ya rais tawala za mikoa na serikali za mitaa imekamilisha matayarisho ya programu zakutekeleza mkakati wa kuendeleza sekta ya kilimo
programu za kuendeleza sekta ya kilimozilizoandaliwa zinaainisha nyanja kuu mbili ambazo ni kukuza kilimo chenye tija na kukibadili kutoka kilimo cha kujikimu na kuwa cha kibiashara
katika bajeti ya mwaka wa wizara imetenga shilingi sawa na asilimia 
 ya bajeti yake kwa ajili ya kuanza utekelezaji wa programu za mkakati wa kuendeleza sekta yakilimo
fedha hizi zitaelekezwa katika maeneo yanayomnufaisha mkulima moja kwa moja na katika mambo yenye uwezekano wa kutoa mafanikio katika kipindi kifupi
programu za kutekelezamkakati wa kuendeleza kilimo zitatekelezwa katika ngazi ya wilaya
kwa sababu hiyo wilaya zinatakiwa kuandaa programu zao za kuendeleza kilimo na kuzikamilisha kabla ya mwezi waoktoba ili ziunganishwe kwenye bajeti zao za mwaka wa 
bajeti ya wizara ya kilimo na chakula kwa mwaka wa imeongezwa kwa asilimia ikilinganishwa na bajeti ya mwaka wa lakini iko chini kuliko bajeti ya mwaka wa kwa shilingi 
kilichotokea kuanzia miaka ya themanini ni kushuka kwa uwekezaji katikakilimo mwaka hadi mwaka mpaka kufikia kiwango cha chini kabisa mwaka wa 
mheshimiwa spika moja kati ya matatizo makubwa yanayokwamisha kukua kwa kilimo ni kushuka sana kwa uwekezaji katika kilimo na kutokuwapo kwa utaratibu wa kumwezesha mkulima kupata mikopoya kununulia mahitaji yake ya kilimo
fedha zilizotengwa katika bajeti ya wizara ya kilimo na chakulamwaka huu zitasaidia kupunguza tatizo hili
hata hivyo mahitaji ya fedha ni makubwa na serikali pekeyake haitamudu kutosheleza mahitaji hayo
wizara ya fedha imekubali kupanua ule utaratibu aliotangazawaziri wa fedha wakati wa hotuba yake ya bajeti ya mwaka wa wa kutoa dhamana kwamabenki ili kuyawezesha kutoa mikopo kwa ajili ya mauzo ya bidhaa nchi za nje ili ujumuishe mikopokwa sekta ya kilimo
chini ya utaratibu huu serikali kupitia mabenki itatoa dhamana kwa ajili ya shughuli mbalimbali za kilimo
 kwa mujibu wa maelekezo ya waziri wa fedha mfuko wa kudhamini mikopo kwa mauzo ya bidhaa nje ya nchi utadhamini uzalishaji wa mazao ya biashara uagizaji na utengenezaji wa zana na pembejeoza kilimo kama vile mbolea madawa ya kilimo na majembe ya kukokotwa na wanyama
aidha mfukohuo utadhamini ununuzi wa mazao ya biashara na usindikaji wa mazao ya kilimo kwa ajili ya masoko yandani na nje ya nchi
wizara kwa kushirikiana na wadau wa sekta ya kilimo itaweka utaratibu namasharti ya kutumia huduma hii ili wakulima wafanyabiashara na wawekezaji waweze kukopa nakuwekeza katika kilimo
mheshimiwa spika wizara yangu kwa kushirikiana na wizara za fedha ushirika na masoko maji na mifugo na benki kuu ya tanzania inaandaa mapendekezo ya mpango wa kugharamia kilimoambao utapendekeza njia mbalimbali za kupata fedha kwa ajili hiyo na wajibu wa wadau wote katikasuala hili
ni mapema mno kusema utaratibu huo utakuwaje lakini inatarajiwa kwamba utawezeshakuwepo kwa taasisi ya fedha ambayo itaanzishwa na serikali ambayo itaunganisha mifuko na michangombalimbali iliyopo na michango na akiba za wadau na ambayo baadaye itamilikishwa kwa wakulimawenyewe
aidha wizara ya fedha imeagiza wadau wote wa kilimo waunganishe nguvu kukamilishamaandalizi ya utaratibu huo
kama sehemu ya mkakati huo akiba za wananchi zitawekewa utaratibuutakaowezesha zikopeshwe kwa ajili ya uwekezaji katika kilimo
katika miaka ya hivi karibuni kumeanzishwa vyama vya kuweka na kukopa ambavyo vinajulikana kwa majina mbalimbali kwa mfano saccos benki za wananchi benki kata na kadhalika
vyamahivyo vimekuwa na mafanikio makubwa sana katika kukusanya akiba za wanachama na katika kutoamikopo kwa wanachama
benki ya crdb na washirika wao imeanzisha utaratibu wa kusaidia baadhiya taasisi hizi ambao umekuwa na mafanikio makubwa sana
napenda kuchukua nafasi hii kuipongezasana benki ya crdb kwa kazi nzuri wanayofanya
yote haya yataunganishwa na kuzingatiwa katikautaratibu wa kugharamia kilimo unaoandaliwa
katika nchi zote duniani ukiondoa tanzania akiba za wananchi zinazohifadhiwa katika mabenki hukopeshwa kwenye shughuli za kiuchumi na ndizo zinazowezesha kukua kwa uchumi
inatubidi na sisitujenge utamaduni wa kukopa kutoka kwenye mabenki yetu na kulipa madeni kwa mujibu wa mashartiya mikopo hiyo
kuna mifano mingi nchini ya ukopeshaji uliofanyika kwa mafanikio na watanzania siotofauti na wanadamu wengine katika suala hili
kukamilika kwa utaratibu wa kugharamia kilimo kutawezesha kutekelezwa kwa ukamilifu zaidi kwa ilani ya uchaguzi mkuu wa ya chama cha mapinduzi na mwelekeo wa sera za ccm hadi hususan kuhusiana na uwezeshaji na kupunguza umaskini
ujuzi na uzoefu tulionao kama taifa narasilimali tulizo nazo za watu ardhi kubwa maji na hali nzuri ya hewa vikiunganishwa na mipangomizuri ya kuwekeza katika kilimo vinanipa matumaini kwamba siku inakaribia kilimo chetu kitaonyeshamafanikio yanayokusudiwa
malengo makuu ya kilimo katika mwaka wa kama yalivyoorodheshwa katika mkakati wa maendeleo ya kilimo yatakuwa kama ifuatavyo kilimo kukua kutoka asilimia 
 ya hadi asilimia 
 ifikapo mwaka wa na kuendelea kukua kuelekea kwenye asilimia zaidi ya kumi ili kukiwezesha kuongeza mchangowake katika pato la taifa na katika kupunguza umaskini
kufanya kilimo kiwe cha kisasa cha kibiashara na chenye tija
kuongeza usalama na uhakika wa chakula kuanzia ngazi ya kaya hadi taifa
kuongeza wingi na ubora wa mazao yanayouzwa nje ya nchi ili kuongeza mapato ya fedha za kigeni za taifa
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula imetengewa jumla ya shilingi kwa ajili ya matumizi ya kawaida na shilingi kwa shughuli za maendeleo
wizara itaelekeza fedha hizi kutekeleza majukumu muhimu yafuatayo kutekeleza programu za mkakati wa kilimo na kutathmini matokeo na michango ya programu hizo katika ukuaji wa sekta ya kilimo pato la taifa mapato ya fedha za kigeni upatikanaji wachakula nchini na upunguzaji wa umaskini
wilaya nazo zinatakiwa kuandaa programu zao zakuendeleza kilimo na kuzikamilisha kabla ya mwezi oktoba ili ziunganishwe kwenyebajeti zao za mwaka wa 
chini ya utekelezaji wa programu hizo mambo yafuatayo yanayotarajiwa kutupa matokeo ya haraka yatafanyika kwa kutumia fedha za serikali kama ifuatavyo kuzalisha kwa wingi seed multiplication aina za mbegu zilizotafitiwa na vituo vya utafiti kwa ngazi ya mbegu mama na ngazi ya mbegu za msingi
aina hizi za mbegu zinajumuishaaina tano za mbegu za mahindi aina mbili za mbegu za mpunga aina sita za mbegu zamikunde na aina mbili za mbegu za mafuta
kazi hii imetengewa shilingi milioni 
kukarabati skimu nane ndogo ndogo za umwagiliaji maji mashambani zilizojengwa miaka iliyopita ambazo hazifanyi kazi kutokana na matatizo mbalimbali
kazi hizi zimetengewashilingi milioni 
mfuko wa pembejeo utaanza tena kukopesha pembejeo na zana za kilimo kwa kupitia kwenye mabenki vyama vya kuweka na kukopa na vyama vya ushirika
katika mwaka wa mfuko utakuwa na jumla ya shilingi bilioni 
 zikiwemo shilingi bilioni 
 kutoka kwenye bajeti ya mwaka huu na shilingi milioni 
 ambazo hazikukopeshwa mwaka wa na albaki ya shilingi milioni iliyokuwapo kwenye mfuko
kudhibiti visumbufu vya mimea na mazao
kazi hii imetengewa shilingi bilioni 
 kwa ajili ya shughuli za udhibiti na kwa ajili ya malipo ya ada kwa mashirika ya kimataifatunayoshirikiana nayo kudhibiti nzige na kwelea kwelea
kuendeleza kilimo cha wanyama kazi na kufufua vituo vya maksai
kazi hizi zimetengewa shilingi milioni 
hifadhi ya taifa ya chakula ambayo imetengewa shilingi bilioni 
 kwa ajili ya kununulia mahindi tani na kuifanya iwe na jumla ya tani 
kuandaa mwongozo wa kuziwezesha wilaya kuandaa mikakati na programu zao za kundeleza kilimo
kazi hii imetengewa shilingi milioni 
miradi karibu yote iliyoko kwenye wizara inatatekelezwa kwa ushirikiano kati ya serikali na wahisani
kazi zifuatazo zitatekelezwa chini ya miradi mitano iliyopo
kuendeleza utafiti wa teknolojia bora za kilimo
lengo la utafiti huu ni kumwezesha mkulima kupunguza gharama za uzalishaji kumwongezea mavuno na tija na hivyo kumpunguzia umaskini
kukarabati na kujenga miundombinu katika vituo vya utafiti na mafunzo
ukarabati utahusu maabara ofisi na mabweni kwenye vituo vya utafiti na vyuo vya mafunzo
miundombinu yaumwagiliaji maji mashambani itajengwa kwenye vituo vya utafiti vya uyole mlingano na ilonga
kueneza na kuendeleza matumizi ya mbinu shirikishi jamii na shamba darasa nchi nzima
warsha zitaandaliwa kuwafundisha viongozi katika ngazi za wilaya na mikoa mbinu hizo pamojana mbinu za udhibiti husishi
mitaala mitano ya mafunzo ya maafisa ugani itarekebishwa ili kuingiza vipengele muhimu vya kilimo cha biashara hifadhi ya mazingira na elimu ya ukimwi
lengo kuu ni kuwapatiawahitimu elimu itakayowawezesha kuwashauri wakulima juu ya kanuni bora za kilimo chabiashara na pia kuwawezesha kujiajiri wenyewe kwenye shughuli za kilimo
 kueneza teknolojia rahisi za kilimo cha umwagiliaji maji mashambani na kuhamasisha wakulima kuunda vikundi vya ushirika wa wamwagiliaji maji mashambani
teknolojiazitakazoenezwa ni pamoja na mbinu za uvunaji maji na uchimbaji wa visima vifupi
kuandika vitabu vya aina tano vya kiada na rejea kuhusu kanuni bora za kilimo kwa ajili ya vyuo vya kilimo wakulima na maafisa ugani
vitabu hivyo vitatumika kuwapatia wakulimaelimu ya kilimo katika mazingira yao
kupunguza upotevu wa mavuno kwa kuwafundisha wakulima na maafisa ugani teknolojia rahisi zinazoweza kutumika katika kuhifadhi mazao
azao ya biashara 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo na chakula itaendelea kusimamia na kuendeleza uzalishaji wa mazao makuu ya biashara ambayo ni pamba tumbaku pareto kahawa korosho sukari mkonge nachai
uendelezaji wa uzalishaji wa mazao hayo utafanywa kwa kuzingatia mikakati iliyoandaliwa nabodi za mazao
mikakati hiyo pamoja na mambo mengine inalenga kuongeza uzalishaji wa mazao kwakutoa mafunzo ya kilimo bora kwa wakulima kupanua eneo la uzalishaji kuhakikisha upatikanaji namatumizi sahihi ya pembejeo na zana za kilimo kusimamia ubora wa mazao hususan kuhakikisha kwambaubora wa mazao unazingatiwa kwa kufuata madaraja yanayokubalika kitaifa na kimataifa na kuhakikishakwamba mazao yanasindikwa kabla ya kutafutiwa masoko ndani na nje ya nchi
pamba 
katika mwaka wa uzalishaji wa pamba unatarajiwa kuongezeka kutoka tani za mwaka wa hadi kufikia tani sawa na ongezeko la asilimia 
taifa bado lina fursakubwa ya kupanua eneo linalolimwa pamba hususan katika kanda ya mashariki na mikoa ya singida nakigoma
bodi ya pamba na halmashauri za wilaya zitaendelea kuhamasisha wakulima kupanua nakuendeleza kilimo bora cha pamba katika mikoa ya morogoro pwani kilimanjaro iringa arusha tanga singida na kigoma
katika kanda ya pamba ya magharibi tani za mbegu mpya ya pamba aina yauk zitapandwa mwaka wa na tani za mbegu zinatarajiwa kuvunwa
mahitaji yambegu ya pamba ya kanda hiyo katika msimu wa ni tani 
hivyo mbegu ya uk itaanza kulimwa katika eneo lote la kanda ya magharibi kuanzia msimu wa 
katika kanda ya pamba ya mashariki tani za mbegu ya pamba aina ya il zitapandwa katika mwaka wa na tani za mbegu ya pamba zinatarajiwa kuvunwa
kwa kuwa mahitaji yambegu ya pamba kanda ya mashariki msimu wa ni tani mbegu ya pamba aina ya il itaanza kulimwa katika eneo lote la kanda ya pamba ya mashariki kuanzia msimu wa 
bodiya pamba itaendelea kusimamia ubora wa zao la pamba na maslahi ya mkulima
bodi ya pamba itakarabati viwanda vya kuchambua pamba vya moshi na same mkoani kilimanjaro katika kanda ya mashariki
wizara itaendelea kutoa mafunzo ya rejea na maelekezo kwa wataalam waugani walioko kwenye halmashauri za wilaya kwa lengo la kuwapa ujuzi wa kusimamia na kufundishawakulima kilimo bora cha pamba
umbaku 
uzalishaji wa tumbaku katika mwaka wa unatarajiwa kuongezeka kutoka tani za mwaka wa hadi tani sawa na ongezeko la asilimia 
wizara ya kilimo na chakulakwa kushirikiana na bodi ya tumbaku itatoa mafunzo kwa wakulima juu ya kanuni bora za kilimocha tumbaku
mafunzo hayo yatatolewa kupitia kwenye vyama vya msingi vya ushirika kumi na vitanomkoani tabora na kumi mkoani ruvuma
mafunzo ya kilimo bora cha tumbaku yatatolewa kwa maafisaugani katika mikoa ya ruvuma na tabora
kuanzia mwisho wa mwezi wa julai kipindi cha redio cha umbaku ni utajiri kitaanza tena kutangazwa na redio tanzania
wizara itaandaa vikao maalum vya wadau wa zao la tumbaku kuona wanavyoweza kuunganisha nguvu kuendeleza zao hili
sukari 
katika mwaka wa uzalishaji wa sukari unatarajiwa kuongezeka kutoka tani zilizozalishwa mwaka wa hadi tani sawa na ongezeko la asilimia 
ongezekohili litatokana na ongezeko la uzalishaji kwenye viwanda vya sukari vya kilombero mtibwa na tpc nakiwanda cha kagera kuanza kuzalisha sukari katika nusu ya pili ya mwaka
uzalishaji wa sukari kwenyeviwanda hivyo ni kama ifuatavyo tani tani kilombero mtibwa 
 tpc 
 kagera jumla 
 kiwanda ongezeko kiwanda cha mtibwa kimeomba kuongezewa eneo kwa ajili ya kupanua shamba lao la miwa kukidhi mahitaji ya kiwanda kinachopanuliwa
serikali inaangalia uwezekano wa kuwapatia eneo la nyongezapamoja na eneo kwa ajili ya wakulima wadogo wa miwa
aidha wizara itashirikiana na mikoa kuweka mazingira mazuri zaidi ya uzalishaji kati ya viwanda vya sukari na wakulima wadogo
bodi ya sukari itaendelea kusimamia na kuratibu mpango wa kuendelezawakulima wadogo wa miwa hususan katika mabonde ya mto kilombero na kagera
lengo ni kuwa nawakulima wadogo wapatao ifikapo mwaka wa watakaoshiriki katika mpango wa kilimo chamiwa cha mkataba na viwanda vya sukari
mpango huo utakwenda sambamba na utoaji wa mafunzo yakilimo bora cha miwa
aidha bodi ya sukari itaendelea kusimamia uendelezaji wa zao la miwa nauzalishaji na biashara ya sukari nchini kwa kutumia sheria mpya ya sukari iliyopitishwa na bunge mweziwa novemba 
mkonge 
uzalishaji wa mkonge katika mwaka wa unatarajiwa kuongezeka kutoka tani za katani za mwaka wa hadi kufikia tani sawa na ongezeko la asilimia sita
ongezekohilo litatokana na mavuno ya tani za katani kutoka kwenye hekta zilizopandwa mwaka wa 
aidha ongezeko lingine litatokana na mashamba yaliyokarabatiwa
benki ya kiarabu ya maendeleoya uchumi ya afrika badea imetoa msaada wa kiufundi wa dola za kimarekani kwa ajili yakuendeleza kilimo cha zao la mkonge kwa wakulima wadogo wa mikoa ya mara mwanza na shinyanga
chini ya mpango huo jumla ya hekta za zao hilo zitastawishwa katika mikoa hiyo katika miakamitano ijayo kuanzia msimu wa 
sekta ya mkonge imeanza uchunguzi unaolenga kuongeza matumizi ya mmea wa mkonge
kwa sasa ni asilimia tatu hadi nne tu ya mmea huu ndiyo inayotumika kuzalisha katani
mkopo wa usd 
 milioni kutoka common fund for commodities cfc kupita shirika la unido unagharamia uchunguzi huo ili kupata matumizi mengine zaidi ya mkonge kama uzalishaji wa nishati karatasi madawa mbolea napombe alcohol
 chai 
katika mwaka wa uzalishaji wa chai unategemewa kuongezeka kutoka tani zilizozalishwa mwaka wa hadi tani sawa na ongezeko la asilimia 
ongezeko hililinatarajiwa kufikiwa kutokana na ukarabati wa mashamba ya chai ya wakulima wadogo uliofanywakatika wilaya za njombe korogwe rungwe na bukoba
aidha wakulima wadogo watapatiwa mboleana madawa
mkazo utawekwa katika uzalishaji wa miche kwa ajili ya kupanda mashambani kujazanafasi zilizo wazi
huduma za ugani kwa ajili ya wakulima wadogo zitaimarishwa
wizara ya kilimo nachakula na bodi ya chai zitaendelea kushughulikia migogoro iliyopo kuhusiana na baadhi ya mashambana kuhakikisha kwamba mashamba hayo yanarudia kuzalisha kikamilifu na pia kuhakikisha kwambawawekezaji katika viwanda vya kusindika chai wanaviendeleza kufuatana na mikataba ya ubinafsishaji
pareto 
uzalishaji wa pareto unatarajiwa kuongezeka kutoka tani za mwaka wa hadi tani mwaka wa sawa na ongezeko la asilimia 
bodi ya pareto itazalisha tani zambegu za pareto na kuzisambaza kwa wakulima katika mikoa ya iringa ruvuma mbeya arusha nakilimanjaro
katika kukabiliana na tatizo la ukosefu wa soko bodi ya pareto itaendelea kusajili makampunibinafsi yatakayonunua na kusindika pareto
yapo makampuni kadhaa ambayo yameonyesha nia yakuwekeza katika usindikaji wa zao hili jambo ambalo litapunguza sana matatizo ya kuuza pareto
kahawa 
mheshimiwa spika katika mwaka wa uzalishaji wa kahawa ulishuka kutoka tani hadi zilizozalishwa mwaka wa 
katika mwaka wa lengo litakuwa kuzalishatani za kahawa sawa na ongezeko la asilimia ikilinganishwa na uzalishaji katika mwaka 
ongezeko hili litawezekana kutokana na kukarabati mashamba ya kahawa kupanda upya mashambaya zamani kwa miche ya kahawa inayostahimili ugonjwa wa chulebuni ujenzi wa vinu vya kumenyakahawa central pulperies na ukarabati wa barabara za kahawa
kazi hizo zitagharamiwa na mfuko wa stabex
mkazo utawekwa katika kuongeza ubora wa kahawa yetu katika ngazi zote za uzalishaji nakuhimiza wanunuzi kutoa bei kwa kuzingatia ubora
wakulima wa kahawa aina ya robusta watahamasishwa kukoboa kahawa yao kwa kutumia mashine za mikono hand pulperies kabla ya kuiuza
katika kukabiliana na magonjwa ya chulebuni cbd na kutu ya majani aina nane mpya za kahawa ya arabica zinazohimili magonjwa hayo zimegunduliwa
aina hizo mpya zitazalishwa kwa wingi na kusambazwa kwa wakulima wa maeneo yanayolima kahawa aina ya arabica hususan katika mikoa ya mbeya arusha kilimanjaro ruvuma kigoma na rukwa
matumizi ya miche hiyo yanatarajiwakupunguza gharama za uzalishaji na hivyo kuwawezesha wakulima kuendelea kulima zao la kahawa kwafaida
aidha katika kukabiliana na matatizo ya pembejeo kwa zao la kahawa wizara yangu kwakushirikiana na wizara ya ushirika na masoko itaendeleza utaratibu wa sasa wa vocha sambamba nautaratibu mpya wa stakabadhi ya maghala warehouse receipt system pamoja na mikopo ya pembejeo kutoka kwenye mfuko wa pembejeo
korosho 
uzalishaji wa korosho unatarajiwa kuongezeka kutoka tani zilizozalishwa mwaka wa hadi kufikia tani mwaka wa sawa na kiasi kilichozalishwa mwaka wa 
ongezeko hili litatokana na kuwafikishia wakulima dawa ya kudhibiti ugonjwa wa ubwiri unga mapema kuongeza uwezo wa kubangua korosho kutokana na ukarabati wa viwanda vya kubangua koroshovya kibaha na masasi kuongezeka kwa mashine ndogo ndogo za kubangua korosho na kuongezeka kwabei ya koshoro
kutokana na ukarabati wa viwanda vya korosho vya kibaha na masasi tutakuwa na uwezo wa kubangua hadi tani za korosho mwaka wa 
aidha wizara ya kilimo na chakula itaendelea kuhimiza matumizi ya mashine ndogo za kubangua korosho zinazotengenezwa nakiwanda cha nyumbu kilichoko kibaha
azao mbadala 
mheshimiwa spika uchumi wa tanzania unategemea kuuzwa nje kwa mazao machache ambayo ni pamba kahawa korosho chai tumbaku mkonge na pareto
katika miaka ya karibuni bei za mazaohayo kwenye soko la dunia zimeshuka sana kiasi cha kumfanya mkulima asiweze kuyazalisha kwa faida
kushuka huko kwa bei ya mazao yetu kwenye soko la dunia kunatokana na ushindani mkubwaunaosababishwa na nchi nyingi duniani kuzalisha mazao hayo kwa wingi
wizara ya kilimo na chakulaitaendelea kubuni mikakati ya kuwawezesha wakulima kuzalisha mazao hayo kwa gharama ndogo nakwa ubora utakaoyawezesha kushindana katika soko la dunia
kushuka kwa bei ya mazao makuu yabiashara kunaathiri vibaya mapato ya taifa ya fedha za kigeni vita dhidi ya umaskini na kwa hiyo uchumi na maendeleo ya nchi
ili kuondokana na athari hizi inatubidi tuongeze idadi ya mazao yabiashara yanayozalishwa kwa ajili ya kuuzwa nje ya nchi kwa kupanua sana kilimo cha mazao yasiyo yaasili non traditional crops na mazao mbadala ambayo yana bei nzuri na ushindani mdogo katika soko la dunia
baadhi ya mazao hayo ni mbegu za mafuta ufuta alizeti na mlonge viungo mbalimbali iliki vitunguu vanilla na bizari mikunde dengu kunde maharage na choroko maua na matunda
ilikufanikisha lengo hili wizara ya kilimo na chakula itaendelea kukusanya mazao ya viungo kuyafanyiatathmini kuchagua yenye nasaba bora kwa lengo la kuyaendeleza na kuyasambaza kwa wakulima
aidha wakulima katika skimu za umwagiliaji maji mashambani watahimizwa kupanda dengu baada ya kuvunampunga
kilimo cha migomba kitatiliwa mkazo kwa ajili ya kuzalisha ndizi za kuuza nje ya nchi
uduma za utafiti wa kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula itaendelea kufanya utafiti wa kilimo katika vituo vyake kama ifuatavyo kufanya utafiti unaolenga mahitaji halisi ya walengwa kufanya utafiti utakaobuni mbinu za kuzalisha mazao kwa gharama nafuu na zitakazo ongeza tija kufanya utafiti wa aina bora za mbegu za mazao zinazostahimili ukame magonjwa wadudu waharibifu na zenye uwezo wa kutoa mazao mengi kwa hekta kufanya utafiti wa udhibiti husishi wa kukabiliana na visumbufu vya mimea na mazao kufanya utafiti wa mbinu za kuzalisha mazao ambao utazingatia wingi na ubora wa zao husika kufanya utafiti wa kuchunguza udongo kilimo mseto utumiaji wa zana bora za kilimo na sayansi ya jamii katika sekta ya kilimo kwa kuzingatia masuala ya jinsia kufanya utafiti wa mazao yasiyo asilia ili kupata mazao mbadala ya biashara
mikakati itakayotumika katika tafiti hizi ni kuwashirikisha wakulima katika shughuli za utafiti na majaribio yatakayofanywa katika mazingira yao
katika mwaka wa watafiti kwa kushirikiana na wakulima wataendelea kuibua teknolojia mpya kwa lengo la kuwawezesha wakulima kuzalisha kwa ufanisi na hivyo kuongeza tija na faida kamaifuatavyo kituo cha selian kitaendelea na uzalishaji wa mbegu mpya za mahindi lishe na lishe m situka m na situka kwa ngazi ya mbegu mama na msingi ili ziweze kufikishwa kwa wakulima msimu wa 
mahindi aina ya lishe yana sifa ya kuwa na viini lishe vingi vya aina ya protein hivyo kuwa na uwezo wa kupunguza utapiamlo yanapotumiwa kwa chakula
mahindiaina ya situka yana uwezo wa kustawi na kutoa mavuno ya tani kwa hekta kwenye maeneo ya ukame na yenye rutuba hafifu
aidha kituo cha uyole kitaendelea kuzalisha mbegu ya mahindiaina ya uh inayostahimili ugonjwa wa ukungu wa mahindi kwa ngazi ya mbegu zilizothibitishwa na kuziuza kwa wakulima wa kanda ya nyanda za juu kusini
kituo cha ukiriguru kwa kushirikiana na bodi ya pamba kitakamilisha uzalishaji wa mbegu ya pamba aina ya uk kwa kutumia wakulima wa mkataba
kituo cha utafiti cha ilonga morogoro kitashirikiana na maafisa ugani wakulima na mashamba ya mbegu za msingi katika kuongeza uzalishaji wa aina za mbegu za kunde pamba na mtama
lengo likiwa ni kufupisha muda wa mbegu hizo bora kuwafikia wakulima
kituo cha mlingano kitaendelea kutekeleza majukumu ya kitaifa ya kutafiti udongo
aidha kituo hicho kitakamilisha kuandaa ramani za mifumo ya kilimo ya kanda za kati kusini namagharibi
ramani hizo zitaonyesha mazao yanayofaa kulimwa katika kanda na kila wilaya
kituo cha katrin ifakara kitaimarishwa ili kufanya utafiti wa mazao ya viungo spices na kuwa kitovu cha kutoa mbegu za viungo
tayari aina kumi za mazao ya viungo tangawizi bizari pilipili na mdalasini zimekusanywa ili kufanyiwa utafiti
kituo cha tumbi kitasambaza teknolojia ya kilimo cha mzunguko wa miti na mazao rotational woodlots vijijini
vile vile kituo hicho kitaendelea na utafiti wa matunda asili ikiwa ni pamoja na uzalishaji kwa kutumia mbegu na vikonyo na usindikaji wa matunda asili
kituo kitashirikianana taasisi ya utafiti wa tumbaku torita kufanya utafiti wa zao la tumbaku hususan katikakuchunguza ubora wa aina mpya ya mbegu za tumbaku
kituo cha naliendele mtwara kitaendelea kutafiti mbinu bora za kuongeza uzalishaji wa korosho ufuta karanga pamoja na kudhibiti visumbufu vya mazao hayo
aidha kituo kitafanya utafiti wamatumizi ya mabibo kwa lengo la kumuongezea kipato mkulima
kazi ya utafiti wa zao la kahawa chai na tumbaku itafanywa na taasisi za wadau wa mazao hayo trit tacri na torita
ukarabati wa miundombinu katika vituo sita vya utafiti unaoendeshwa chini ya mradi wa tarp ii utaendelea
kuhimiza uzalishaji wa mazao kufuatana na kanda za kilimo agro ecological zones 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo na chakula itaendelea kuhimiza wakulima kupanda mazao kulingana na hali ya hewa na udongo katika maeneo yanayohusika
tayari wizara imekwishaainishamazao yanayofaa kwa kila kanda kiambatanisho na
aidha wizara itakamilisha maandalizi ya ramani za mazao yanayostawi katika kila wilaya
kazi hiyo itatekelezwa na kituo cha utafiti cha mlingano
kwamaeneo yenye ukame kipaumbele kitawekwa kwenye mazao yanayostahimili ukame kama vile muhogo viazi vitamu mtama na uwele
serikali za mitaa zinashauriwa kusimamia wakulima kupanda mazaoyanayostawi kwenye maeneo yao na kutunga sheria ndogo za kuhakikisha utekelezaji
ilimo cha umwagiliaji maji mashambani 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara itaendelea kukarabati miundo mbinu ya skimu za umwagiliaji maji zenye eneo la hekta zilizojengwa zamani na kueneza teknolojiarahisi ya umwagiliaji katika miradi ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani kiambatanisho na
aidha wizara itawahamasisha wakulima kuchangia gharama za ujenzi wa miundombinu ya kilimo chaumwagiliaji maji mashambani
kazi zitakazofanywa ni kama ifuatavyo ukarabati wa skimu za umwagiliaji maji mashambani zilizochakaa 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula itakarabati skimu ambazo miundombinu yake imechakaa na kusimamia uanzishaji na uimarishaji wa vyama vyawamwagiliaji katika miradi ambayo ujenzi umekamilika
skimu zitakazokarabatiwa ni mvumi kilosa hekta musa mwinjanga hai hekta katuka sumbawanga hekta muhwazi kibondo hekta bugorora ukerewe hekta kalemela magu hekta mbarika misungwi hekta na kalenga iringa 
aidha wizara itahimiza uanzishaji wa vyama vya umwagiliaji maji mashambanina vyama vya ushirika vya kuweka na kukopa katika skimu za buswahili musoma balili bunda ochuna tarime lumuma kilosa ruvu kibaha na skimu ya bagamoyo
miradi hii itakarabatiwakwa fedha za serikali zilizotengwa kwenye bajeti ya mwaka wa 
mradi wa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji maji mashambani katika mabonde ya mito pangani na rufiji 
mradi huu unatekelezwa kwa mkopo kutoka benki ya dunia na mchango wa serikali ya tanzania na nguvu za wananchi
katika mwaka wa fedha wa wizara ya kilimo na chakula itakamilishaujenzi wa miradi minne ambayo haikukamilika katika mwaka wa na kuanzisha vishamba vyamfano katika miradi hiyo
miradi hiyo ni kivulini mwanga hekta long oi hai hekta mapogoro iringa hekta na nyamahana iringa hekta 
aidha mradi utasaidia baadhi ya wakulimakuzalisha mbegu za mpunga katika skimu za igomelo mbarali luganga iringa lekitatu arumeru na mombo korogwe
miradi ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani chini ya programu ya kusaidia sekta ya kilimo agriculture sector programme support asps 
katika mwaka wa fedha wa wizara ya kilimo na chakula itaendelea na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji maji mashambani katika miradi ya lumuma kilosa hekta na nyanzwa iringa vijijini hekta 
aidha wizara itawahamasisha wakulima kuchangia nguvukazi katika ujenziwa skimu hizo na kutoa mafunzo ya umwagiliaji maji mashambani kuhusu matumizi bora ya maji
miradihii inafadhiliwa na serikali ya denmark
programu husishi ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani participatory irrigation development programme pidp 
katika mwaka wa jumla ya skimu zitaendelezwa katika wilaya sita za babati dodoma vijijini kwimba manyoni nzega na shinyanga kiambatanisho na
kila wilaya itakuwa na skimu tatu
kazi zitakazofanyika ni kujenga miundombinu ya umwangiliaji maji mashambani kuchimba malamboya kuvuna maji na kuchimba visima vifupi
aidha mradi utasaidia wakulima kuunda na kuimarishavikundi vya wamwagiliaji maji mashambani na kutoa mafunzo kwa wakulima na maafisa ugani katikaskimu hizo
mradi huu unafadhiliwa na shirika la kimataifa la maendeleo ya kilimo ifad serikali yaireland na mpango wa chakula duniani wfp
mradi wa kilimo cha umwagiliaji maji mashambani wa lower moshi awamu ya pili 
awamu ya kwanza ya mradi huu iliendeleza jumla ya hekta 
mavuno ya mpunga katika mradi huu yamefikia wastani wa tani 
 kwa hekta kutoka tani 
 kwa hekta zilizokuwa zikizalishwakabla ya mradi
lengo la awamu ya pili ni kuongeza hekta 
katika mwaka wa fedha wa wizara ya kilimo na chakula itashirikina na wizara za maji na maendeleo ya mifugo na madini nanishati kutatua mgogoro uliopo juu ya matumizi ya maji ya mto kikavu ili awamu ya pili ya mradi iwezekutekelezwa
 mpango kabambe wa taifa wa kilimo cha umwagiliaji maji mashambani national irrigation master plan study nimp 
mheshimiwa spika maandalizi ya mpango kabambe wa kilimo cha umwagiliaji maji mashambani kwa msaada wa serikali ya japan yalianza mwezi wa oktoba na yanatarajiwa kukamilika mweziwa machi 
maandalizi ya mpango huo yanafanywa na timu ya wataalam wa wizara ya kilimo nachakula na wataalam kutoka japan
katika mwaka wa timu hiyo itafanya kazi za kubainishamaeneo yanayofaa kwa kilimo cha umwagiliaji maji mashambani katika nchi nzima
timu hiyo ya wataalamitakusanya na kuchambua takwimu na taarifa zilizopo juu ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani ilikubaini matatizo yanayokwamisha ukuaji wa kilimo hicho na kupendekeza mbinu za kuyatatua
aidha halmashauri za wilaya zote nchini zitakamilisha kuandaa orodha ya miradi ya kilimo cha umwagiliajimaji mashambani itakayopewa kipaumbele katika utekelezaji
uduma za ugani 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo na chakula itaendelea kushirikiana na ofisi ya rais tawala za mikoa na serikali za mitaa kuhakikisha kwamba huduma za ugani zinaimarika
ili kufanikisha azmahiyo wizara itafanya yafuatayo kuendeleza matumizi ya mbinu shirikishi jamii na shamba darasa kama mbinu za kuwawezesha wakulima kuelewa vizuri zaidi teknolojia za kilimo na jinsi ya kuzisambaza kwa wakulimawengine
katika mwaka wa mbinu hizi zitaendelezwa na kutumika katika mikoayote
hivyo mafunzo yatatolewa kwa viongozi wote wa mikoa na wilaya na wataalam wote wakilimo ili kuwawezesha kuwaandaa na kuwafundisha wakulima mbinu hizo
kuwaelimisha wakulima mbinu bora za kilimo kupitia vipindi vya redio na vijarida
jumla ya vipindi kuhusu kilimo bora lishe bora hifadhi ya chakula na utunzaji wa miti vitatangazwa redioni
kutoa mafunzo kwa wakulima juu ya mbinu bora za kilimo zenye mwelekeo wa kibiashara kwa kutumia vyuo vya kilimo vituo vya utafiti na vyuo vya maendeleo ya jamii
kushirikiana na halmashauri za wilaya za kisarawe na mkuranga kukamilisha ujenzi wa ofisi za kilimo na halmashauri za wilaya za nachingwea lindi tandahimba na mtwara mjini kujenganyumba nne za maafisa ugani
kununua magari na baiskeli 
vifaa hivi vya usafiri vitasambazwa wilayani ili kuwawezesha wataalam kuwafikia wakulima na kutoa huduma za kitaalam
mradi wa kuongeza rutuba kwenye udongo na tija katika kilimo soil fertility recapitalization and agricultural intensification project sofraip 
mheshimiwa spika mradi wa sofraip utasaidia wakulima kutekeleza miradi wanayobuni wenyewe na kujenga uwezo wa watekelezaji wa mradi katika ngazi zote
halmashauri za wilayazitawasaidia wakulima kuandaa mipango kazi na kufuatilia utekelezaji
sofraip itachangia fedha kwaajili ya utekelezaji wa mipango hiyo
wilaya nane za arumeru hai hanang iringa masasi morogoro nachingwea na singida zitaanza kutekeleza mradi kuanzia mwaka huu wa fedha
wilaya za hai na morogoro zimechaguliwa kutekelezamradi kwa majaribio
uzoefu utakaopatikana utatumiwa katika utekelezaji unaokusudiwa na mradi
majaribio hayo ni muhimu katika kukamilisha maandalizi ya mradi kabla ya kufanya tathmini appraisal ambayo inatarajiwa kufanyika kabla ya mwisho wa mwaka wa 
 udhibiti wa visumbufu vya mimea na mazao 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula itaendelea kutekeleza yafuatayo kuendeleza programu ya udhibiti husishi wa visumbufu vya mimea kama njia yenye gharama nafuu endelevu na salama
programu hiyo itatekelezwa katika mikoa ya shinyanga arusha mbeya iringa ruvuma rukwa dodoma singida na morogoro
kushirikiana na mashirika ya kimataifa yanayodhibiti nzige na kwelea kwelea katika kukagua mazalio ya visumbufu hivyo na kuvidhibiti mapema ili kuokoa mazao ya wakulima
wizaraimetenga fedha kwa ajili ya kulipa ada za uanachama katika mashirika hayo
kuimarisha miundombinu ya utabiri wa milipuko ya visumbufu
kuimarisha uwezo wa wataalam kusimamia utekelezaji wa sheria ya udhibiti wa visumbufu vya mimea plant protection act kwa kutoa mafunzo na vifaa
aidha wizara itarekebisha sheria ya tpri ya mwaka wa ili iwiane na sheria nyingine hususan sheria ya udhibiti wavisumbufu vya mimea
afunzo ya kilimo kwa wataalum na wakulima 
mheshimiwa spika katika mwaka wa kazi zitakazofanyika ni pamoja na kurekebisha mitaala mitano ili kuingiza vipengele muhimu vya kilimo cha biashara mazingira na elimu ya ukimwi
aidha wizara itaendesha mafunzo rejea ya mazao ya kahawa pamba nakorosho kwa maafisa ugani vijijini wapatao 
mafunzo yatatolewa pia kwa wataalam bingwawapatao juu ya kanuni bora za uzalishaji wa mazao hayo kwa lengo la kuwafundisha mabwanashamba
kudhamini mafunzo ya wataalam wa kilimo wenye astashahada kuchukua mafunzo ya stashahada katika fani za kilimo 
umwagiliaji maji mashambani na matumizi yazana bora za kilimo 
aidha vyuo vya kilimo kwa kushirikiana na mashirika mbalimbali nakwa ufadhili wa wizara vitatoa mafunzo kwa wakulima juu ya kanuni bora za kilimo nakilimo cha kutumia wanyamakazi
kutayarisha vitabu vya aina tano kuhusu kanuni bora za kilimo kwa ajili ya matumizi vyuoni wakulima na maafisa ugani
kuimarisha mafunzo ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani kwa wakulima katika vyuo vya kilimo na vyuo vya wakulima
kuimarisha mafunzo ya wanyama kazi na matumizi ya zana za kilimo vyuoni
aidha vyuo vya kilimo vitaendelea kutekeleza shughuli zake kibiashara kwa kuuza programu za mafunzo ya wakulima kwa taasisi mashirika yasiyo ya kiserikali ngos na wafadhili ambaowako tayari kuendeleza sekta ya kilimo kama vile heifer project international caritas care international na world vision tanzania
atumizi ya pembejeo na zana za kilimo 
mheshimiwa spika kilimo chetu bado kinategemea zaidi jembe la mkono ambalo linarudisha nyuma uwezo wa wakulima kuongeza maeneo wanayolima
ili kuwawezesha wakulima wetu kupanua maeneowanayolima na kukamilisha kazi zao za mashambani kwa haraka na kwa ufanisi ni muhimu kutumiazana bora zinazokokotwa na wanyama kazi au matrekta
wakati kaya moja yenye watu watano ina uwezowa kulima hekta mbili kwa msimu kwa kutumia jembe la mkono kaya moja yenye jozi moja ya maksaiinaweza kulima hekta tano hadi nane kwa msimu
hivyo matumizi ya wanyama kazi yanaweza kupanuaeneo linalolimwa na wakulima kwa kiasi kikubwa
katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula imeweka msukumo zaidi katika kupanua kilimo cha maksai na imetenga shilingi milioni kuendeleza kilimo hicho kwa kuwa gharama zake ni nafuu zaidi kulinganisha na matrekta na hivyowakulima wengi hususan wakulima wadogo wanaweza kumudu
mikoa yenye mifugo mingi ya shinyanga mwanza mara tabora singida dodoma arusha mbeya iringa na rukwa itapewa kipaumbele
wizara ya kilimo na chakula kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya mashirika yasiyo ya kiserikali na sekta binafsi itatekeleza kazi zifuatazo kutoa mafunzo ya matumizi ya zana bora zinazokokotwa na wanyama kazi kwa wakulima wa mfano na mabwana shamba kutoka mikoa ya mwanza shinyanga mara tabora singida dodoma arusha mbeya iringa rukwa morogoro tanga kilimanjaro na mtwara
mafunzohayo yatatolewa katika vyuo vya kilimo vituo vya maksai na vyuo vya wakulima
wakulimahao wa mfano na mabwana shamba wataunda timu za wataalam watakaotoa mafunzo kwawakulima vijijini
wakulima watapata mafunzo chini ya utaratibu huo
kukarabati vituo vya maksai na kuvipatia zana bora kama vile majembe ya palizi magoye ripper mashine za kupanda mbegu na mikokoteni
vituo hivyo vitatoa mafunzo kwa wakulima wahunzi na mafundi vijijini juu ya matumizi matunzo na matengezo ya zana hizo
kuhamasisha sekta binafsi kuanzisha na kuendesha vituo vya kukodisha matrekta ili waweze kutoa huduma hiyo kwa wakulima wengi zaidi
aidha mafundi sanifu kutoka mikoa yamwanza kagera kigoma tabora dodoma mbeya rukwa lindi mtwara iringa singida natanga watapata mafunzo kuhusu matumizi matunzo na matengenezo ya matrekta madogo yamkono ili kuwawezesha kutoa huduma hiyo kwa wakulima
begu 
mheshimiwa spika makisio ya mahitaji ya mbegu zilizothibitishwa katika msimu wa ni tani 
upatikanaji wa mbegu unategemewa kuwa tani 
kati ya hizo kampuni binafsi zambegu zitazalisha tani na kuingiza nchini tani 
mashamba ya serikali ya mbegu ya dabaga arusha msimba kilangali na mwele yanatarajiwa kuzalisha jumla ya tani za mbegu
aidha chiniya mfumo wa uzalishaji mbegu kwa kutumia wakulima wadogo tani za mbegu zinatarajiwakuzalishwa katika mikoa ya dodoma morogoro iringa lindi mtwara na pwani ambapo jumla ya vijiji vitahusishwa
udhibiti wa ubora wa mbegu vijijini utaimarishwa kwa kutoa mafunzo kwa maafisaugani kutoka mikoa ya morogoro dodoma iringa arusha mbeya na shinyanga
bolea na madawa 
makisio ya mahitaji ya mbolea kwa mwaka wa ni tani madawa ya unga ni tani na madawa ya maji ni lita milioni nne
ili kuingiza pembejeo za kilimo zenye ubora unaokubalikana kuzisambaza kwa wakulima kwa wakati unaofaa wizara ya kilimo na chakula itaendeleakuwahamasisha wafanyabiashara kuagiza pembejeo zinazotakiwa mapema na kuzisambaza
aidha wizaraitaendelea kuwahamasisha wafanyabiashara hao kufunga mbolea katika ujazo mdogo ili wakulimawamudu kuzinunua
fuko wa pembejeo 
mheshimiwa spika mwaka wa mfuko wa pembejeo utaanza tena kutoa mikopo kwa ajili ya kuagiza na kusambaza pembejeo na zana za kilimo baada ya kukamilika kwa maandalizi yautaratibu wa kutoa mikopo hiyo kupitia kwenye vyombo vya fedha
mikopo hiyo itatolewa kwa mashartiya ukopeshaji ya benki na wakopaji watapaswa kurejesha mikopo watakayopewa kwa utaratibuwatakaokubaliana na benki
mikopo ya mfuko wa pembejeo itakuwa na riba ndogo kuliko ile inayotozwa na mabenki kwa mikopo yao ya kawaida ili kuwawezesha wakulima kupata pembejeo kwa bei nafuu
sambamba na utoaji wa mikopo mfuko wa pembejeo utatoa mafunzo kwa mawakala wa mfuko kuhusuutunzaji na matumizi bora ya pembejeo na zana
mfuko umeandaa utaratibu na aina ya mtandao wa usambazaji wa pembejeo ambao utawezesha wakulima kupata pembejeo na zana kwa wakati na kwa bei nafuu
chini ya utaratibu huo mfukoumekubaliana na benki ya ushirika kilimanjaro na exim bank t ltd
kutoa mikopo yenye riba nafuu kwa wauza pembejeo na vyama vya ushirika vya kuweka na kukopa vyenye uongozi mzuri hususanvinavyohudumiwa na benki ya crdb
mfuko utashirikiana na mabenki hayo na halmashauri za wilaya kufuatilia na kuhakikisha kuwa mawakala wa mfuko wanafikisha pembejeo vijijini kwa wakulima kwawakati na kuziuza kwa bei nafuu
wizara itaainisha taasisi nyingine za fedha zitakazojumuishwa katikakutoa mikopo chini ya utaratibu huu
ifadhi ya udongo na maji 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula itashirikiana na halmashauri za wilaya za kigoma vijijini magu na korogwe kuendeleza na kueneza mbinu na teknolojiaendelevu za hifadhi ya udongo na maji kwa kutoa mafunzo kwa maafisa ugani na wakulima iliwaendeleze mafunzo hayo kwa wakulima wengi vijijini
maeneo mapya yaliyoathiriwa na mmomonyokowa udongo yatabainishwa na mipango ya ukarabati kuandaliwa katika mikoa ya kigoma tabora rukwa singida dodoma na shinyanga
wizara ya kilimo na chakula kwa kushirikiana na ofisi ya makamu wa rais kupitia mradi wa hifadhi mazingira ya ziwa viktoria itaendelea kushirikiana na halmashauri za mikoa ya mwanza marana shinyanga kutekeleza mikakati ya kuzuia mmomonyoko wa udongo
aidha wizara itaendeleakuhamasisha wakulima kutekeleza mbinu bora za kuhifadhi ardhi na kurutubisha udongo katika tarafa za isimani iringa vijijini na mikese morogoro vijijini
ifadhi na usalama wa chakula usalama wa chakula 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula itaendelea kuratibu taarifa za hali ya hewa na mazingira ya uzalishaji wa mazao kufanya tathmini ya hali ya chakula katikangazi za taifa mikoa na wilaya na kuandaa na kusambaza taarifa za upatikanaji wa chakula nchini
aidha wizara itaendelea kutekeleza mikakati ya kupunguza upotevu wa mavuno
kazi zitakazofanyika ni pamojana kuainisha teknolojia za hifadhi za mazao muhimu ya chakula yaani nafaka mikunde mboga na matunda mazao ya mafuta na mazao ya aina ya mizizi na kuziboresha
kuainisha wadau na kuwashirikisha katika kuboresha mfumo wa hifadhi ya chakula
kutengeneza miongozo juu ya njia bora za kuzuia upotevu wa mazao na kuhakikisha inasambazwa kwa wadau
kuandaa vitabu na vipeperushi vya jinsi ya kupunguza upotevu wa mavuno kwa kila zao
kuimarisha uwezo wa wizara wa kufundisha wataalam wa ugani na wakulima kuhusu teknolojia rahisi za kukabiliana na upotevu wa mazao baada ya mavuno
kuratibu taarifa za hali ya hewa na mazingira ya uzalishaji wa mazao kufanya tathmini za hali ya chakula katika ngazi za taifa mikoa na wilaya na kuchambua kuandaa na kusambaza taarifaza upatikanaji wa chakula nchini
lengo ni kuboresha uwezo wa kutoa tahadhari za upungufu wachakula kwa wakati mwafaka ili kuepusha baa la njaa
 kuandaa sera ya usalama na uhakika wa chakula
hifadhi ya chakula 
mheshimwa spika katika mwaka wa hifadhi ya chakula ya taifa inakusudia kununua akiba ya chakula ya jumla ya tani za mahindi kutoka hapa nchini
kati ya hizo tani zitanunuliwa kutokana na shilingi bilioni 
 fedha zilizotengwa na hazina kwenye bajeti hii ya mwakawa na tani zitanunuliwa kutokana na shilingi milioni za mauzo ya mahindi yahifadhi ya chakula ya taifa ya msimu uliotangulia wa 
hifadhi ya chakula inakusudia kununuamahindi kutoka kwenye maeneo yenye ziada kulingana na uwezo
binafsishaji wa mashirika ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa mashirika na mashamba yafuatayo yatabinafsishwa mali zilizobaki za shirika la usagishaji la taifa nmc yakiwemo maghala vinuvitatu vilivyoko isaka tabora na shinyanga mashamba ya nafco ya ngano na mpunga jineri ya bodiya pamba iliyoko manawa kampuni ya kahawa ya tanica kiwanda cha chai cha lupembe shambala chai la mlangali viwanda vya korosho na mashamba ya mkonge
aendeleo ya watumishi 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula itaendelea kuwapandisha vyeo watumishi waliobakia katika awamu ya kwanza na kuendelea kuwapandishavyeo viwili viwili watumishi ambao watakuwa hawajafikia kikomo cha miundo yao ya utumishi
sambamba na kazi hiyo wizara itaendelea na utekelezaji wa mikakati iliyojiwekea ya kupiga vita rushwa na ugonjwa wa ukimwi
hitimisho 
mheshimiwa spika kilimo ndiyo kazi kuu ya uchumi kwa asilimia ya watanzania
upunguzaji wa umaskini utategemea kwa kiasi kikubwa maendeleo ya kilimo
nchi yetu ina uwezo mkubwa sana wakupanua kilimo chake kutokana na raslimali zilizopo
sekta ya kilimo inategemewa kukua kwa kasi kubwa zaidi kwa miaka ijayo kutokana na uwekezaji unaotarajiwa kufanywa katika maeneo yanayomnufaisha mkulima moja kwa moja na katika mambo yenyeuwezekano wa kutoa mafanikio katika kipindi kifupi kuruhusiwa kwa uuzaji wa mazao ya chakula njeya nchi ushindani wa soko huria na uhamasishaji wa wakulima katika ngazi zote
mazao yanategemewakuchangia zaidi ya asilimia ya ukuaji wa sekta ikilinganishwa na mchango wa asilimia wa ukuajiwa mwaka wa 
hata hivyo mafanikio ya kuendeleza kilimo yatategemea ushirikiano wa wadauwote wa sekta ya kilimo hususan halmashauri za wilaya
vi
shukrani 
aidha napenda kuzishukuru nchi na mashirika ya kimataifa yafuatayo ambayo yanaendelea kuisaidia wizara ya kilimo na chakula katika juhudi za kuleta mageuzi katika sekta ya kilimo
nchihizo ni canada china denmark finland india ireland israeli italia japan korea kusini marekani misri norway ubelgiji ufaransa uholanzi uingereza ujerumani uswisi na sweden
vile vile napenda kuyashukuru mashirika na taasisi za kimataifa zifuatazo benki ya dunia benki ya maendeleo ya afrika benki ya kiarabu ya maendeleo ya uchumi afrika jica dfid nri usaid gtz undp fao eu unicef wfp ifad cimmyt icraf icrisat asareca iita na sasakawa global 
bado tunahitaji ushirikiano wao ili kuendeleza kilimo nchini
mheshimiwa spika napenda kutoa shukrani za pekee kwa wakulima wa tanzania kwa kuwa wachangiaji wakuu wa pato la taifa kutokana na kazi nzuri wanayoifanya katika uzalishaji wa mazao yachakula na biashara
pamoja na mazingira magumu ya uzalishaji kama vile ukosefu wa pembejeo muhimu teknolojia duni na kilimo cha kutegemea mvua wameliwezesha taifa letu kujitegemea kwa chakula kwazaidi ya asilimia 
aidha napenda kuwashukuru waheshimiwa wabunge na wadau wote wa sekta yakilimo kwa michango yao ambayo imeiwezesha wizara ya kilimo na chakula kutekeleza mambo mengikwa ufanisi mkubwa
vii
maombi ya fedha 
mheshimiwa spika baada ya kutoa maelezo haya naomba bunge lako tukufu liidhinishe shilingi kwa ajili ya matumizi ya kawaida na shilingi kwa ajili ya shughuli zamaendeleo
kati ya fedha za maendeleo shilingi ni fedha za hapa na shilingi fedha za nje
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja
 vifupisho asareca association for strengthening agricultural research in east and central africa asps agricultural sector programme support cfc common fund for commoditiescimmyt shirika la kimataifa la utafiti wa ngano na mahindi danida danish international development agency dfid department for international development eu european union fao food and agriculture organizationgapex general agricultural product for export gtz german agency for international cooperation icraf international centre for research in agroforestry icrisat international centre for research for arid and semi arid tropics ifad international fund for agricultural development iita international institute of tropical agriculture ipm integrated pest managementjica japan international cooperation agency katc kilimanjaro agricultural training centre naep ii national agricultural extension project ii nafco national agriculture and food company nmc national milling corporationnri national resources institute saccos savings and credit co operatives societies sadc southern africa development co operation sofraip soil fertility recapitalization and agricultural intensification project tacri tanzania coffee research institutetanica tanganyika instant coffee company ltd tanseed tanzania seed company ltd tarp ii tanzania agricultural research project ii taso tanzania agricultural society torita tobacco research institute of tanzania tpri tropical pesticides research institute trit tea reseach institute of tanzaniawfp world food programme kiambatanisho na hali ya tija kwa baadhi ya mazao ya kilimo zao tija ilivyo sasa kg ha tija inayowezekana kg ha katika mikoa isiyozalisha mahindi kwa wingi katika mikoa inayozalisha mahindi kwa wingi kama ruvuma rukwa mbeya na iringa
 katika maeneo yanayotegemea kilimo cha mvua kwa kutumia kilimo cha umwagiliaji maji mashambani mtama na uwele muhogo mikunde ngano maharage viazi ndizi kahawa kanda ya mashariki kanda ya magharibi tumbaku ya mvuke tumbaku ya moshi mashamba makubwa wakulima wadogo mashamba makubwa wakulima wadogo alizeti ufuta karanga michikichi maharage ya soya korosho mkonge pareto miwa m a t c i mahindi mazao ya biashara p a mpunga chanzo wizara ya kilimo na chakula mavuno mahitajiupungufu ziadakiwango cha kujitoshelez nafaka mavuno mahitajiupungufu ziadakiwango cha kujitoshelez yasiyo nafaka mavuno mahitajiupungufu ziada kiwango cha kujitoshelez chakula arusha coast dar es salaam dodoma iringa kagera kigoma kilimanjaro lindi mara mbeya morogoro mtwara mwanza rukwa ruvuma shinyanga singida ta bora ta nga jumla angalia ishara ya kutarajiw kwa upungufu chakula
chanzo wizara ya kilimokiambatanisho a uchambuzi wa hali ya chakula kwa mwaka tani kutokana na tathmini ya ya awali ya mavuno preliminary forecast ya mkoamatarajio ya mazao ya nafaka matarajio ya mazao yasiyo nafaka jumla ya matarajio ya mavuno yote mwaka mahindi mpunga nganomtama uwelejumla nafakamikunde mhogoviazi vitamundizijumla mazao yasiyo nafakajumla 
 kiambatanisho na
 b uzalishaji wa mazao ya chakula tangu mwaka tani chanzo wizara ya ilimo wastani miaka mkoa uzalishaji mahitaji ziada upungufuuzalishaji mahitaji uzalishaji mahitaji ziada upungufuasilimia ya ziada upungufuuzalishaji mahitaji ziada upungufuuzalishaji mahitaji ziada upungufu arusha dsm pwani dodoma iringa kagera kigoma k njaro lindi mara mbeya morogoro mtwara mwanza rukwa ruvuma s yanga singida tabora tanga jumla kabla ya mwaka wa takwimu za mikoa ya pwani na dar es salaam zilikuwa zimeunganishwa
chanzo wizara ya kilimo na chakula
kiambatanisho na
 c uzalishaji wa chakula na mahitaji ya chakula nchini tani nafaka mazaoyasiyo nafaka jumla nafaka mazaoyasiyo nafaka jumla kiambatanisho na mpango wa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji katika mabonde ya mito pangani na rufiji bonde skimu eneo ha familia zinazolengwamazao maelezo mombo korogwe mpunga imekamilika lekitatu arumeru mpunga imekamilika soko moshi mpunga imekamilika mahenge korogwe mpunga imekamilika lemkuna mpunga mahindiimekamilika kambi ya tanga arumeru mahindi imekamilika kivulini mwanga mpunga mahindiunaendelea kujengwa longoi hai mahindi maharageunaendelea kujengwa luganga iringa mpunga mahindiimekamilika ipatagwa mbarali mpunga mahindi ipatagwa ii mpunga mahindi igomelo mbarali mpunga mahindiimekamilika ruanda majenje mbarali mpunga imekamilika mangalali iringa mboga imekamilika mapagoro iringa mpunga mahindiunaendelea kujengwa nyamahana iringa mpunga unaendelea kujengwa imekamilika rufiji jumlapangani chanzo wizara ya kilimo na chakula eneo la skimu zilizokamilika ni hekta na familia zinazonufaika na skimu hizo ni kiambatanisho na
 teknolojia zilizotolewa na vituo vya utafiti mwaka wa kituo teknolojia sifa maelezo ukiriguru aina za mbegu bora za muhogo zinavumilia ugonjwa wa batobato na kutoa mavuno ya tani hadi badala ya tani kwa hekta mbegu zimesambazwa kwa wakulima wa kagera mwanza na mara
mbegu chotara ya mahindi aina ya uh inavumilia ugonjwa wa ukungu wa mahindi grey leaf spot na kutoa mavuno ya tani kwa hekta badala ya tani tatu hadi nne kwa hektatani za mbegu zimezalishwa msimu huu ambapo tani zilinunuliwa na wakulima wa mikoa ya rukwa na ruvuma
aina mbili za mbegu za maharage uy na uy uwezo wa kutoa tani hadi 
 kwa hektambegu zinaendelea kuzalishwa kwenye mashamba ya wakulima wadogo
aina mbili za mahindi za situka m na situka zinastahimili ukame na kustawi kwenye ardhi ya rutuba ndogouzalishaji mbegu mama umeanza
aina za mbegu za mahindi za lishe m na lishe 
zina lishe bora ya viini vya protini na hivyo zitasaidia kupunguza utapiamlo wa watoto
zinaendelea kuzalishwa kwenye vituo vya utafiti
katrin ifakaraaina za mbegu bora za mpunga txd na txd zinatoa mavuno ya tani hadi kwa hekta badala ya tani 
zina ladha nzuri
uzalishaji mbegu unaendelea
ilonga aina za mbegu bora za kundezinakomaa mapema siku badala ya siku 
zinaendelea kuzalishwa kwenye mashamba ya wakulima
naliendele mbegu bora za ufuta naliendele na ziada 
zinazaa tani kwa hekta badala ya tani 
 kwa hekta
zinaendelea kuzalishwa kwenye mashamba ya wakulima
uyole selian chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 mchanganuo wa matumizi hadi tarehe juni kiasi kilichoidhinish wa kiasi kilichotolewa hadi juni kiasi kilichotumika hadi juni eneo sh
sh
sh mishahara na marupurupu 
 idara 
 michango ya kimataifa ruzuku kwa mashirika mfuko wa pembejeo sgr jumla 
 asilimia ya kiasi kilichotole wa kiasi kilicho idhinishwaasilimia ya matumizi kiasi kilichotol ewa jedwali na
 kanda za uzalishaji na mazao ya kupewa kipaumbele na
kanda mikoa mazao ya kupewa kipaumbele dar es salaam tanga pwani na morogoro kanda ya ziwamwanza mara kagera na shinyangamahindi muhogo viazi vitamu mpunga maharage mtama ulezi dengu migomba tumbaku chai kahawa na pamba kanda ya kaskaziniarusha kilimanjaro na manyara mahindi ngano maharage migomba viazi mviringo mtama mbaazi kahawa pamba pareto shairi vitunguu mboga mboga na matunda kanda ya kusinimtwara na lindikorosho ufuta alizeti minazi muhogo mtama mahindi mpunga uwele na matunda kanda ya nyanda za juu kusinimbeya rukwa iringa na ruvumamahindi mpunga maharage ulezi alizeti viazi migomba mboga mboga pareto kahawa chai tumbaku na matunda
kanda ya magharibitabora na kigomamahindi mpunga karanga tumbaku kahawa pamba na michikichi kanda ya katidodoma na singidamtama uwele karanga vitunguu mahindi muhogo pamba zabibu alizeti na tumbaku
 kanda ya masharikimahindi mpunga minazi miwa mbaazi korosho mikunde pamba mkonge viungo na matunda chanzo wizara ya kilimo na chakula
 kiambatanisho na miradi ya umwagiliaji maji mashambani itakayotekelezwa mwaka jina la mradi mhisani kazi zitakazotekelezwa mahali skimu husika kukamilisha ujenzi wa skimu nne longoi hekta map ogoro hekta kivulini hekta na nyamahana hekta 
kuanzisha mashamba ya mifano katika skimu tatu longoi mapogoro na kivulini
kuzalisha mbegu za mpunga katika skimu nne lekitatu igomelo luganga na momba ujenzi wa miradi miwili lumuma hekta na nyanzwa hekta kutoa mafunzo juu ya umoja wa umwagiliaji lumuma hekta na nyanzwa hekta kuandaa taratibu za wakulima kuchangia ujenzi katika skimu tatu lumuma hekta nyanzwa hekta na irindi hekta kuandaa mwongozo wa huduma za ugani lumuma hekta na nyanzwa hekta kuunda na kuimarisha vikundi vya umwagiliaji kujenga skimu za umwagiliaji na visima vifupi kuendeleza ujenzi wa visima vifupi na skimu za umwagiliaji kuweka utaratibu wa mgawanyo wa maji kwa watumiaji mbalimbali kuandaa mpango kazi wa utekelezaji
mpango kabambe wa taifa wa umwagiliaji maji mashambani nimp msaada kutoka serikali ya japankukusanya na kufanya uchambuzi wa takwimu na taarifa za miradi na kuainisha maeneo yanayofaa kwa kilimo cha umwagiliaji
nchi nzima kukarabati miundombinu ya skimu saba 
mvumi kilosa hekta musa hai hekta katuka sumbawanga hekta muhwazi kibondo hekta bugorora ukerewe hekta kalemela magu hekta mbarika misungwi hekta na kalenga iringa hekta kuanzisha vyama vya umwagiliaji katika skimu tano zilizokamilika
buswahili musoma balili bunda ochuna tarime lumuma kilosa ruvu kibaha na bagamoyo
 ukarabati wa skimu za umwagiliaji maji zilizochakaaserikali ya tanzania mradi wa umwagiliaji maji mashambani lower moshi awamu ya pili msaada kutoka serikali ya japanlower moshi hekta programu husishi ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani pidp mkopo kutoka ifadeneo lote la mradi lenye skimu hekta mradi wa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji katika mabonde ya mto pangani na rufiji na kuboresha miradi ya wakulima wadogo
mkopo kutoka benki ya dunia programu ya kusaidia sekta ya kilimo asps msaada kutoka serikali ya denmark chanzo wizara ya kilimo na chakula kiambatanisho na
 mpango wa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji katika programu husishi ya kilimo cha umwagiliaji pidp wilaya skimu mawe mairo mafuta gichameda quash mpwayungu mtitaa uhelela kimiza luhala shilanoma udima mwiboo msemembo chamipula lukui sigiri nyida itilima bubale masegwanzega shinyangababati dodoma kwimba manyoni chanzo wizara ya kilimo na chakula hotuba ya waziri wa kilimo mheshimiwa mhandisi dkt
charles john tizeba mb kuhusu makadirio ya mapato na matumizi ya fedha ya wizara ya kilimo kwa mwaka ii yaliyomo 
 utang ulizi 
 hali ya kilimo nchini 
 hali ya upatikanaji wa chakula 
 maendeleo ya ushirika 
 mwelekeo na malengo ya sekta ya kilimo 
 taarifa ya utekelezaji wa shughuli za wizara ya kilimo kwa mwaka na mpango kwa mwaka fungu 
 mapato na matumizi ya fedha katika kipindi cha mwaka fungu 
 makusanyo ya maduhuli 
 fedha zilizoidhinishwa 
 matumizi ya bajeti ya kawai da 
 matumizi ya bajeti ya maendeleo 
 utekelezaji wa majukumu ya wizara kwa mwaka na mpango kwa mwaka fungu 
 kusimamia matumizi endelevu ya ardhi ya kilimo na maji 
 upatikanaji wa pembejeo za kilimo 
 udhibiti wa visumbufu vya mimea na mazao 
 zana za kilimo 
 utafiti na utoaji wa matokeo ya utafiti kwa wadau 
 huduma za ugani na usambazaji wa teknolojia za kilimo 
 usimamizi wa mazao baada ya mavuno kuongeza thamani na upatikanaji wa masoko iii 
 kusimamia uzalishaji kupitia bodi za mazao 
 uzalishaji wa mazao ya bustani na mbegu za mafuta 
 mikakati ya uzalishaji wa mazao 
 taasisi za wizara 
 vyuo vya mafunzo ya kilimo 
 kuunda na kupitia sera na sheria za sekta ndogo ya mazao 
 kuimarisha uratibu ufuatiliaji na tathmini ya sekta 
 mpango wa kuendeleza kilimo ukanda wa kusini mwa tanzania sag cot 
 kuimarisha masuala mtambuka 
 kuendelea kutekeleza mpango wa serikali kuhamia dodoma 
 utekelezaji wa majukumu ya wizara kwa mwaka na mpango kwa mwaka fungu 
 mapato na matumizi ya fedha katika kip indi cha mwaka fungu 
 fedha zilizotolewa katika bajeti ya kawaida 
 matumizi 
 ukaguzi na uchunguzi 
 mapitio ya mikataba katika vyama vya ushirika 
 usimamizi wa chaguzi za viongozi wa bodi za vyama 
 utatuzi wa migogoro na malalamiko katika vyama vya ushirika 
 usajili wa masharti ya vyama vya ushirika 
 uhamasishaji kwa kushirikiana na serikali za mitaa na wadau wengine iv 
 kujenga na kuimarisha uwezo wa kiuchumi katika vyama vya ushirika 
 kujenga uwezo wa tume katika kutoa huduma kwa wadau 
 maendeleo ya watumishi 
 utafiti na mafunzo 
 hitimisho na shukrani 
 hitimisho 
 shukrani 
 maombi ya fedha mwaka vifupisho vya maneno afap afdb african fertilizer and agribusiness partnership african development bank agitf agricultural inputs trust fund agoa african growth and opportunity act agra alliance for green revolution in africa akf aga khan foundation ards agriculture routine data system asa agriculture seed agency asdp ii agricultural sector development programme ii bidp bagamoyo irrigation development project brn big results now caadp comprehensive africa agriculture development programme cag chief audit general camartec center for agricultural mechanization and rural technology cfast catalyzing the future agri food systems of tanzania cimmyt international maize and wheat improvement center cip cash improvement programe corecu coast region cooperative union cpb cereals and other produce board crdb community rural development bank crspt coastal rural support program tanzania vi daicos district agriculture irrigation and cooperatives officer dlfos district livestock and fisheries officer dus distinctiveness uniformity and stability eac east african community eagc east africa grain councial epa economic partnership agreement erb engineers registration board erpp expanded rice production project esmp environme ntal and social management plans eu european union fao food and agriculture organization fbp fertilizer bulk procument fepu farmers education and publication unit ffs farmer field school fssr food self sufficiency ratio fsdt financial sector eepening trust fydp five year development plan ii gis geographical information system icraf international center for research in agroforestry icipe international center of insects physiology and ecology
icrisat international crops research institu te for the semi arid tropics ifad international food and agriculture development vii iita international institute for topical agriculture ipm integrated pest management irri international rice research institute ispm international standards for phytosa nitary measures jica japan international cooperation agency jkt jeshi la kujenga taifa katc kilimanjaro agriculture training college kcu kagera cooperative union kdcu karagwe district cooperative union kncu kilimanjaro native cooperative union katr in kilombero agriculture training and research institute lvemp lake victoria environmental management project regrow resilient natural resource management for growth mati ministry of agriculture training institute mlnd maize lethal necrosis disease mou memorandum of understanding mtef medium term expenditure framework nap national agriculture policy nbs national bureau of statistics ncu nyanza cooperative union ndc national development cooperation nfra national food reserve agency nppac national plant protection advisory committee viii nsc national seed committee nsca national sample census of agriculture nssf national social security fund opras open performance review and appraisal system pac public accounts committee pbro plant breeder ri ght office po ralg president office regional admistrative and local government po psm president office public service management qds quality declared seed rubada rufiji basin development authority sadc southern africa development cooperation sacc os saving and credit cooperative society sagcot southern agricultural growth corridor of tanzania shirecu shinyanga region cooperative union sita supporting indian trade investment in africa smes small and mediam enterprices sri system of rice inte nsification ssc south south cooperation sugeco sokoine university graduate entrepreneurs cooperation tacri tanzania coffee research institute tadb tanzania agriculture development bank tanipac tanzania intiative for preventing aflatoxin contaminati on ix tamco tanzania automobile manufacturing company tamisemi tawala za mikoa na serikali za mitaa tari tanzania agriculture research institute tbs tanzania bureau of standards tcp technical cooperation program tehama teknolojia ya habari na mawasili ano tfc tanzania federation of cooperatives tfda tanzania food and drugs authority tfra tanzania fertilizer regulatory authority tib tanzania investment bank tic tanzania investment centre tma tanzania metological agency torita tobacco research institute of tanzania tosci tanzania official seed certification institute tot training of trainers tpri tropical pesticides research institute trit tea research institute of tanzania tsae tanzania society of agricultural engineers tshitda tanzan ia smallholder tea development agency tsmp tanzania statistical master plan ukimwi upungufu wa kinga mwilini un united nations upov international union for the protection of new varieties of plants vvu virusi vya ukimwi warc ward agricultural reso urce centers wb world bank wfd world food day wfp world food programme wto world trade organization 
 utangulizi 
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja mbele ya bunge lako tukufu baada ya kuzingatia taarifa iliyowasilishwa hapa bungeni leo na mwenyeki ti wa kamati ya bunge ya kudumu ya kilimo mifugo na maji inayohusu wizara ya kilimo sasa bunge lijadili na kukubali kupitisha makadirio ya matumizi ya kawaida na ya maendeleo ya wizara ya kilimo kwa mwaka wa fedha wa 
mheshimiwa spika awali ya yote ninamshukuru mwenyezi mungu kwa kutuwezesha kufikia siku ya leo tukiwa na afya njema ili tuweze kujadili bajeti hii kwa ajili ya maendeleo ya watanzania ambao wengi wao ni wakulima
napenda pia kutumia fursa hii kumpongeza rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania mhe
dkt
john pombe joseph magufuli kwa kutoa msukumo wa pekee katika kuendeleza sekta ya kilimo hususan kutambua umuhimu wa sekta hii katika kuendeleza uchumi wa viwanda
aidha namshukuru mhe
rais kwa kuendelea kuniamini
napenda kutumia fu rsa hii kumuahidi mhe
rais waheshimiwa wabunge wakulima na watanzania wote kwamba nitatumia uwezo wangu wote kwa uaminifu na uadilifu kuhakikisha kwamba rasilimali zinazotengwa kwa ajili ya sekta hii zinawafikia wakulima wetu ili wazalishe mazao na kupa ta manufaa stahiki kwa jasho lao
mheshimiwa spika namshukuru pia mhe
rais kwa kuongoza mkutano wa baraza la taifa la biashara tanzania national business council tnbc uliofanyika jijini dar es salaam tarehe mwezi machi na kushirikisha wafanya biashara mbalimbali ikiwa ni pamoja na waliopo katika sekta ya kilimo
mkutano huo ni muhimu sana ambapo jitihada hizo zilijikita katika kuweka mazingira mazuri ya uwekezaji na biashara katika tasnia mbalimbali kama sukari korosho pamba na mbegu za mafut ya kula
mheshimiwa spika aidha katika kuon esha umuhimu wa sekta ya kilimo katika maendeleo ya viwanda mhe
rais mwezi machi alizindua kiwanda ha kusindika mafuta ya alizeti koani singida ambacho kinatumia teknolojia ya kisasa katika uzalisha ji wa mafuta ya kula
pia atika kipindi hicho mhe
rais pia alizindua kiwanda cha mafuta ya pamba mkoani shinyanga
viwanda hivyo vitasaidia kuwahakikishia wakulima upatikanaj wa masoko ya mazao yao na kuchangia katika kukuza kipato na pato la taifa kwa ujumla
mheshimiwa spika napenda kumpongeza makamu wa rais mhe
samia suluhu hassan ambaye amekuwa akifanya ziara mikoani kuona shughuli za kilimo na maendeleo kwa ujumla na kutoa maelekezo mbalimbali ya namna ya kuendeleza kilimo
katika ziara hizo mhe
makamu wa rais amekuwa akisisitiza umuhimu wa kilimo endelevu na kinachozingatia hifadhi ya mazingira na kinachohimili mabadiliko ya tabianchi
maelekezo hayo yamezingatiwa katika utekelezaji wa majukumu ya wizara ili kuharakisha maendeleo ya kilimo chini
mheshimiwa spika napenda pia kutumia fursa hii kumshukuru waziri mkuu wa jamhuri ya muungano wa tanzania mhe
kassim majaliwa majaliwa mb kwa kutumia muda wake mwingi kuhamasisha na kutoa maelekezo yenye lengo la kuongeza uzalishaji na tija kat ika kilimo
mhe
waziri mkuu amekuwa mstari wa mbele kuweka mkazo maalum wa kuyaendeleza mazao ya chai kahawa korosho pamba na tumbaku ili kuongeza mapato ya wakulima kuwa chanzo kikuu cha ajira kuliingizia taifa fedha za kigeni na malighafi katika uchumi wa viwanda
mheshimiwa spika vilevile ninampongeza mh
waziri mkuu kwa kuchukua hatua na kutoa ushauri wa kuimarisha utawala bora kwenye vyama vya ushirika pamoja na kuhakikisha kwamba mauzo ya mazao hayo yanafanyika kwa uwazi na ushindani na kuim arisha masoko kwa kuhamasisha mfumo wa stakabadhi ghalani ambapo mazao hayo yatauzwa kupitia vyama vya ushirika kwa njia ya minada
aidha mhe
waziri mkuu aliongoza kikao kazi cha baraza la mawaziri kilichojadili na kuridhia utekelezaji wa programu ya kue ndeleza sekta ya kilimo awamu ya pili asdp ii
programu hiyo itazinduliwa rasmi hivi karibuni na mhe
rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania jijini mwanza
mheshimiwa spika napenda kukupongeza wewe mwenyewe naibu spika na wenyeviti wa bunge kwa jinsi mnavyoliongoza bunge letu tukufu kwa umahiri mkubwa
uongozi wenu ndio umetufikisha hapa ambapo hadi hivi sasa bunge letu halina migogoro yoyote
nichukue nafasi hii pia kuwapongeza wabunge wote wa bunge lako tukufu kwa kuchangia kwa umahiri mkubwa mijadal inayoendelea ya bajeti za wizara mbalimbali
mheshimiwa spika napenda kuwashukuru wajumbe wa kamati ya bunge ya kudumu ya kilimo mifugo na maji chini ya mwenyekiti wake mheshimiwa mahmoud mgimwa mbunge wa mufindi kaskazini na makamu mwenyekiti dkt
christine g
ishengoma mb kwa maoni ushauri na ushirikiano mkubwa walitupatia wakati wote wa maandalizi ya bajeti ya wizara yangu kwa mwaka 
naishukuru kamati kwa kuipokea na kuifanyia uchambuzi wa kina taarifa ya utekelezaji ya wizara ya kilimo ya mwaka na makadirio ya mapato na matumizi ya mwaka katika vikao vyake vilivyofanyika dodoma tarehe na machi 
napenda kulihakikishia bunge lako tukufu kwamba maoni ushauri na mapendekezo yaliyotolewa yamezingatiwa katika bajeti hii na tunaahidi kuipatia amati ushirikiano wa kila namna ili kilimo nchini kiweze kubadilika kufikia malengo tuliyojiwekea
mheshimiwa spika natoa shukrani na pongezi za pekee kwa wananchi wa jimbo langu la buchosa kwa ushirikiano wanaoendelea kunipa katika kipindi chote cha kuwawakilisha hapa bungeni
aidha nawapongeza na kuwapa shime kwa juhudi wanazofanya katika kujiletea maendeleo wao wenyewe na maendeleo ya jimbo lao
mheshimiwa spika nitumie fursa hii kwa mara nyingine tena kuwapongeza waziri mkuu mhe
kassim majaliwa majaliwa mb na waziri wa fedha na mipango mhe
dkt
philip mpango mb kwa hotuba zao zilizotoa ufafanuzi kuhusu hali ya uchumi kwa mwaka mpango wa maendeleo wa taifa kwa mwaka na makadirio ya mapato na matumizi kwa mwaka ambazo zimeelezea kw muhtasari hali ya kilimo kilivyo hivi sasa na mwelekeo kwa mwaka ujao
 hali ya kilimo nchini 
mheshimiwa spika sekta ya kilimo nchini imeendelea kuwa ni sekta muhimu katika maendeleo ya uchumi wa wananch na taifa kwa ujumla hususan katika wakati huu tunapojizatiti kufikia uchumi wa viwanda
sekta hiyo imeendela kuimarika kwa kuchangia pato la taifa hadi asilimia 
 kwa mwaka ikilinganishwa na asilimia 
 mwaka 
mazao ya kilimo ni malighafi muhimu sana katika viwanda kwa ni huchangia asilimia ya malighafi zina zohitajika viwanda ni
kilimo kinaendelea kutoa fursa nyingi za ajira kuliko sekta zote ambapo asilimia 
 ya watanzania wameajiriwa na kujiajiri katika sekta hiyo
aidha inachangi zaidi ya asilimia ya chakula kinachopatikana nchini na hivyo kusaidia kudhibiti mfumuko wa bei na kuimarisha ushindani wa uchumi
mheshimiwa spika tathmini ya awali ya viashiria vya ukuaji wa sekta ya kilimo nchini kwa msimu wa kilimo in aonesha kuendelea kuimarika ikilinganisha na msimu wa 
katika kipindi cha nusu ya mwaka kuanzia julai hadi desemba ukuaji wa sekta ya kilimo ulifikia asilimia 
 ukilinganisha na asilimia 
 katika kipindi kama hicho mwaka 
 hali ya upatikanaji wa chakula 
mheshimiwa spika tathmini ya awali ya uzalishaji wa mazao ya chakula nchini kwa msimu wa na upatikanaji wa chakula kwa mwaka iliyofanyika mwezi juni ilibaini kuwa uzalishaji wa mazao ya chakula katika msimu wa kilimo wa lifiki tani ambapo uzalishaji wa nafaka utafikia tani kiwemo ahindi tani na mchele tani 
uzalishaji wa mazao ya si nafaka lifikia tani kati ya hizo uhogo ni tani viazi ni tani mikunde tani na ndizi tani 
mheshimiwa spika uzalishaji wa chakula kwa msimu wa mwaka lipungua kwa kiasi cha tani ukilinganishwa na tani za mwaka 
upungufu huo ulitokana na haba wa mvua za vuli kwa mwaka pamoja na mtawanyiko mbaya wa mvua hizo katika maeneo yanayotegemea mvua za vuli
aidha mvua za msimu pamoja na mtawanyiko wake kwa mwaka pia haukuwa mzuri hivyo kupelekea mavuno kuwa hafifu
mheshimiwa spika licha ya upungufu huo upatikanaji wa chakula nchini umeendelea kuwa imara
ahitaji ya chakula kwa mwaka ni tani kati ya hizo mahitaji ya nafaka ni tani na yasiyo ya nafaka ni tani 
mahitaji hayo yakilinganishwa na zalishaji yanaonesha uwepo wa ziada ya tani ambapo kwa nafaka kuna ziada ya tani na yasiyo ya nafaka tani 
hali hii inafanya taifa kuwa na kiwango cha utoshelevu wa chakula cha asilimia ikilinganishwa na kiwango cha utoshel evu cha asilimia kwa mwaka 
kufuatia hali hii mfumuko wa bei umepungua kufikia asilimia 
 ikilinganishwa na asilimia 
 uliokuwepo mwezi desemba 
hivyo serikali imeendelea kutoa vibali kwa wakulima na wafanyabiashara wanaosafirisha mazao ya chakula nje ya nchi likiwamo zao la mahindi
aidha mazao yanayoharibika haraka perishables hayahitaji kupata kibali bali usafirishaji wa mazao hayo unatakiwa kufuata taratibu za kibiashara zilizopo kisheria
ili kuboresha upatikanaji wa masok ya mazao ya chakula hususan mahindi serikali itaanzisha utaratibu wa kutoa vibali mipakani kwa mfumo wa kielektroniki na hivyo kuwezesha waombaji kupata huduma hiyo bila kulazimika kwenda makao makuu ya wizara ya kilimo
mheshimiwa spika pamoja na tai fa kujitosheleza kwa chakula bado kuna halmashauri ambazo zina maeneo yenye upungufu wa chakula unaojirudia kila mwaka
hali hii ina pelekea kuwa na matatizo ya usalama wa chakula na lishe katika maeneo usika
ili kukabiliana na changamoto hii wizara kwa kushirikiana na ofisi ya waziri mkuu idara ya maafa ofisi ya rais tamisemi shirika la chakula na kilimo la umoja wa mataifa fao pamoja na wadau wengine wa masuala ya usalama wa chakula na lishe imepanga kufanya tathmini ya kina ya hali ya usalama wa chakula na lishe katika maeneo yenye uhaba wa chakula mara kwa mara
lengo ni kubaini sababu za msingi za tatizo hilo na kupendekeza hatua za kuchukuliwa katika kipindi cha muda wa kati na mrefu ili kukabiliana na matatizo hayo
tathmini hiyo itafanyika atika kipindi cha mwezi mei hadi juni 
taarifa ya tathmini hii itatoa mwelekeo wa hali ya uzalishaji katika msimu wa na upatikanaji wa chakula kwa mwaka hapa nchini
hata hivyo zipo dalili kuwa mavuno yatakuwa mazuri kwa maeneo engi ya nchi licha ya kujitokeza kwa wadudu waharibifu yaani viwavi jeshi vamizi american falla rmy worm
 maendeleo ya ushirika 
mheshimiwa spika ushirika ni sekta mtambuka inayohusisha sekta mbalimbali zikiwemo kilimo ufugaji uvuvi madini viwanda yumba na fedha ushirika wa akiba na mikopo na benki ambazo zinagusa wananchi wengi zaidi
kutokana na umuhimu wa sekta hii wizara kupitia tume ya maendeleo ya ushirika imeendelea kuwezesha na kuimarisha ushirika ili wananchi wengi zaidi waweze kunufaika na fursa zinazopatikana kupitia ushirika kwa lengo la kuchangia katika kuongeza kipato kwa wananchi wengi hususan waliopo vijijini
mheshimiwa spika mpango na bajeti ya tume ya maendeleo ya ushirika kwa mwaka ulilenga kutatua changamoto zinazoi kabili sekta ya ushirika
maeneo ya kipaumbele kwa mwaka yalikuwa ni kuhuisha sera ya maendeleo ya ushirika kujenga uwezo wa tume katika kutoa huduma kwa wadau kuhimiza misingi ya utawala bora na uwajibikaji katika vyama vya ushirika kufanya hamasishaji kwa kushirikisha wizara za kisekta mamlaka za serikali za mitaa na wadau wengine kuboresha mifumo ya upatikanaji na usimamizi wa rasilimali na kujenga na kuimarisha uwezo wa kiuchumi katika vyama vya ushirika 
mheshimiwa spika katika mwaka tume imefanya uhamasishaji wa wananchi kujiunga au kuanzisha vyama vya ushirika ambapo hadi kufikia desemba vyama vipya vilisajiliwa na kufanya idadi ya vyama kufikia kutoka vilivyokuwepo machi 
vyama hivi vinakadiriwa kutoa ajira mpya kwa wananchi takribani 
katika kipindi hicho wanachama wapya walijiunga au kuanzisha vyama vya ushirika na kufanya idadi ya wanachama kuongezeka ku toka hadi kufikia 
mheshimiwa spika tume imeendelea kuvijengea na kuimarisha uwezo wa kiuchumi vyama vya ushirika wa akiba na mikopo saccos ambapo jumla ya shilingi bilioni zilitolewa kwa wanachama kama mikopo kwa mwaka ikilinganishwa na shilingi bilioni 
 zilizotolewa mwaka 
vilevile saccos zimeweza kuongeza akiba za wanachama kufikia shilingi bilioni ikilinganishwa na shilingi bilioni kwa mwaka 
aidha saccos zimeweza kuongeza amana hadi kufikia shilingi bilioni kwa mwaka ikilinganishwa na shilingi bilioni ilizokuwepo mwaka 
mheshimiwa spika katika kipindi hicho vyama vya ushirika wa mazao agricultural marketing cooperative sociteies amcos vimeendelea kutoa huduma mbalimbali kwa wakulima ikiwemo huduma za ugani usambazaji wa pembejeo ukusany aji na uuzaji wa mazao
wizara kupitia tume imeendelea kuhimiza ukusanyaji na uuzaji wa mazao makuu ya biashara kupitia vyama vya ushirika
utaratibu huu umesaidia katika kuongeza kiasi cha makusanyo ya mazao kupitia vyama vya ushirika uhakika wa soko na kuimarika kwa bei za mazao kupitia minada
mheshimiwa spika tume imeendelea kuhamasisha matumizi ya mfumo wa stakabadhi za maghala katika mazao mbalimbali yakiwemo pamba kahawa ufuta na akao ili wakulima waweze kunufaika na bei kama ilivyo katika zao korosho ambapo katika simu wa vyama viliuza orosho na kuwalipa wakuli ma jumla ya shilingi bilioni 
 ikilinganishwa na malipo ya shilingi bilioni 
 msimu wa 
mheshimiwa spika pamoja na mafanikio yaliyopatikana ushirik bado unakabiliwa na changamoto mbalimbali zikiwemo ubadhirifu wa mali za vyama vya ushirika unaofanywa na baadhi ya viongozi na watendaji wa vyama vya ushirika wasio waaminifu na uelewa mdogo wa wanachama juu ya haki wajibu na majukumu yao kama wamiliki wa vyama
katika kukabiliana na chan gamoto hizo serikali inaimarisha usimamizi kwa kuongeza kasi ya ukaguzi wa vyama kuwajengea uwezo viongozi na kutoa mafunzo kwa wanachama kuhusu haki na wajibu wao
aidha serikali imeendelea kufuatilia ili kuzirudish mali zote za vyama vya ushirika zilizoporwa na watu binafsi au taasisi pamoja na kuwachukulia hatua za kinidhamu wahusika wa ubadhirifu
 mwelekeo na malengo ya sekta ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo inatekeleza malengo yake kupitia programu kuendeleza sekta ya kilimo awamu ya pili asdp ii
programu hii inatekeleza malengo ya mpango wa uwekezaji katika sekta ya kilimo nchini tanzania agriculture and food security investment plan tafsip ikiwa na lengo mahsusi la kuhakikisha kuwa kilimo kinakua kwa asilimia kwa mwaka kuendana na malengo ya programu kabambe ya maendeleo ya kilimo barani afrika comprehensive africa agriculture development program caadp
mheshimiwa spika kwa kuzingatia haya mwelekeo wa sekta ya kilimo ambao wizara itausimamia kwa dhati kuanzia sasa hadi mwaka ni kuleta mageuzi transformation ya kilimo kutoka mtazamo uliopo wa kilimo cha kujikimu kufikia uendeshaji wa kilimo kwa mfumo wa kibiashara
lengo la mageuzi haya ni kuhakikisha kuwa shughuli za kilimo zi nakuwa na manufaa kwa nchi na wakulima kuendana na dhamira yetu ya kufikia uchumi wa kati na wa viwanda
itakumbukwa kwamba sekta ya kilimo inaajiri zaidi ya asilimia ya nguvu kazi nchini
aidha asilimia ya watanzania maskini wanaishi kwa kutegemea kipato na maisha yao kutokana na shughuli za kilimo
mheshimiwa spika kwa mantiki hiyo mageuzi tunayotaka kuyafanya ni ya kuondoa asilimia ya watanzania walio katika lindi la umaskini au kiasi cha watu milioni ifikapo 
malengo mengine ya ma geuzi haya ni pamoja na kuhakikisha tunajitosheleza kwa chakula ikiwa ni pamoja na kujenga mfumo imara wa hifadhi ya chakula kitaifa na ugavi ili kuruhusu ubobevu specialization kuongeza uzalishaji na tija ya kilimo hasa kwa mazao ya biashara na mazao hafi kwa uzalishaji viwandani ili kuchochea uwekezaji katika mnyororo mzima wa thamani wa uzalishaji wa mazao hayo kuendeshwa kibashara
pia mageuzi hayo yatatusaidia kuongeza uwezo kama nchi wa kukabiliana na changamoto za mabadiliko ya tabianchi ambay yamekuwa na athari sana kwenye kilimo nchini
kuhusiana na hili msukumo umewekwa katika kuongeza miundombinu ya uvunaji maji na hifadhi ya maji umwagiliaji na elimu ya matumizi jadidifu ya maji na hifadhi ya ardhi
mheshimiwa spika baada ya maelezo ha yo ya utangulizi naomba sasa kuwasilisha taarifa ya utekelezaji wa shughuli za wizara ya kilimo kwa mwaka wa fedha pamoja na mpango na bajeti kwa mwaka wa fedha 
 taarifa ya utekelezaji wa shughuli za wizara ya kilimo kwa mwaka na mpango kwa mwaka fungu 
 mapato na matumizi ya fedha katika kipindi cha mwaka fungu 
 makusanyo ya maduhuli 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo kwa mwaka ilikadiria kukusanya mapato ya shilingi kupit ia fungu kutokana na vyanzo mbalimbali vikiwemo tozo na ada za huduma za ukaguzi wa mazao ya kilimo yanayoingia na yanayosafirishwa nje ya nchi tozo zinazotokana na uuzaji wa nyaraka za zabuni kodi za majengo ya ofisi na makato ya mishahara ya watumi shi ambao wanakaa kwenye nyumba za serikali
hadi kufikia tarehe machi wizara ilikusanya jumla ya shilingi 
 sawa na asilimia 
 ya makadirio na wizara inaendelea kukusanya maduhuli hayo
 fedha zilizoidhinishwa 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo kupitia fungu ilitengewa jumla ya shilingi 
kati ya fedha hizo shilingi ni fedha za matumizi ya kawaida na shilingi ni fedha za maendeleo
 matumizi ya bajeti ya kawaida 
mheshimiwa spika katika mwaka fedha za matumizi ya kawaida zilizopitishwa kwa fungu ni shilingi 
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya watumishi wa wizara shilingi ni mishahara ya watumishi wa bodi na taasisi na shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengineyo
aidha kati ya fedha za matumizi mengineyo shilingi ruzuku kwa mashirika ya ndani na shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya idara vitengo na vituo vya wizara
mheshimiwa spika hadi kufikia tarehe machi jumla ya shilingi za matumizi ya kawaida kati ya shilingi zilikuwa zimetolewa sawa na asilimia 
 ya fedha zilizoidhinishwa
kati ya fedha zilizotolewa shilingi ni mishahara na shilingi ni za matumizi mengineyo
aidha fedha zilizotumika ni shilingi 
 sawa na asilimia 
 ya fedha zilizotolewa
 matumizi ya bajeti ya maendeleo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo ilitengewa jumla ya shilingi kupitia fungu kwa ajili ya kutekeleza miradi ya maendeleo
kati ya fedha hizo shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
hadi kufikia tarehe machi shilingi 
 zimetolewa sawa na asilimia ya fedha zilizoidhinishwa
matumizi ni shilingi 
 sawa na asilimia 
 ya fedha zilizotolewa
kati ya fedha hizo shilingi ni fedha za ndani na shilingi 
 ni fedha za nje
 utekelezaji wa majukumu ya wizara kwa mwaka na mpango kwa mwaka fungu 
mheshimiwa spika utekelezaji wa bajeti ya mwaka umezingatia malengo ya mpango wa pili wa maendeleo wa mi aka mitano malengo endelevu ya maendeleo sustainable development goals sdgs tanzania agriculture and food security investment plan tafsip na ilani ya uchaguzi ya chama cha mapinduzi ya mwaka 
malengo hayo yalite kelezwa kupitia programu ya kuendeleza sekta ya kilimo agricultural sector development program asdp ii na mpango wa kukuza kilimo katika ukanda wa kusini mwa tanzania southern agricultural growth corridor of tanzania sagcot
maeneo mengine yaliyo zingatiwa ni pamoja na masuala mtambuka yakiwemo jinsia mazingira mabadiliko ya tabianchi ukimwi na ajira ya vijana katika sekta ya kilimo
mheshimiwa spika vilevile kupitia programu ya asdp ii sekta binafsi ambayo ni nguzo muhimu katika maendeleo ya sekta ya kilimo imeshirikishwa kikamilifu katika kuongeza uzalishaji na tija uongezaji wa thamani wa mazao upatikanaji na usambazaji wa pembejeo za kilimo masoko kwa ajili ya mazao na bidhaa za kilimo na kutoa huduma mbalimbali ikiwemo huduma za utafi ti mafunzo na ugani
mheshimiwa spika katika kufanikisha majukumu yake wizara imetekeleza maeneo ya kipaumbele nane kupitia fungu katika idara vitengo asasi na taasisi za wizara
maeneo ya kipaumbele yaliyotekelezwa ni kama ifuatavyo i
kusimamia matumizi endelevu ya ardhi ya kilimo na maji ii
kuongeza kilimo chenye tija kwa kuongeza upatikanaji na utumiaji wa pembejeo za kilimo mbolea mbegu bora zana za kilimo na viuatilifu vya kudhibiti wadudu magugu na magonjwa ya mimea na kuboresha mfumo wa utafiti na utoaji wa matokeo ya utafiti kwa wadau huduma za ugani na kusambaza teknolojia za kilimo juu ya uzalishaji wa mazao iii
kuimarisha usimamizi wa mazao kabla na baada ya mavuno na kuongeza thamani ya mazao na upatikanaji wa masoko kwa mazao yote ya akulima iv
kuratibu utekelezaji wa mikakati ya maendeleo ya mazao na kuimarisha huduma za udhibiti v
kuunda na kupiti sera za sekta ndogo ya mazao sheria zake ili kuweka mazingira mazuri ya uwekezaji katika kilimo vi
kuimarisha uratibu ufuatiliaji na tathmini ya sekta vii
kuimarisha masuala mtambuka vijana katika kilimo jinsia mazingira lishe na ukimwi
viii
kuendelea kutekeleza mpango wa serikali kuhamia dodoma 
mheshimiwa spika utekelezaji wa shughuli za izara kwa mwaka na mpango kwa mwaka wa kuzingatia vipaumbele ni kama ifuatavyo 
 kusimamia matumizi endelevu ya ardhi ya kilimo na maji 
mheshimiwa spika matumizi endelevu ya ardhi ya kilimo na maji ni pamoja na upimaji wa ardhi yote ya kilimo usimamizi wa ubora wa ardhi na maji na hifadhi ya mazingira kwa ajili ya kupambana na mabadiliko ya tabianchi kwa kuandaa miongozo na kutoa elimu juu ya teknolojia za hifadhi ya udongo na maji mashambani
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia programu ya kusaidia umilikishaji wa ard hi kwa ananchi land tenure support programme ilishirikiana na wizara ya ardhi nyumba na maendeleo ya makazi tume ya taifa ya mipango ya matumizi ya ardhi ofisi ya rais tamisemi wizara ya maliasili na utalii wizara ya mifugo na uvuvi na wizara ya aji na umwagiliaji kuandaa mipango ya matumizi bora ya vijiji vinavyotekeleza programu hiyo katika halmashauri za wilaya za kilombero ulanga na malinyi
kazi hiyo iliwezesha kutolewa kwa hati za hakimiliki za kimila kwa wananchi
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na wizara ya ardhi nyumba na maendeleo ya makazi tume ya taifa ya mipango ya matumizi ya ardhi ofisi ya rais tamisemi wizara ya maliasili na utalii wizara ya mifugo na uvuvi na wizara ya maji na umwagiliaji imeandaa taarifa ya migogoro ya ardhi yenye mapendekezo ya utatuzi wake kutoa mafunzo kwa wakulima wa vijiji vya sigara lumeji kasoli na ng esha katika wilaya ya magu mkoani mwanza juu ya kilimo cha makinga maji upandaji wa miti na kilimo cha matuta katika kudhibi ti mmonyoko wa ardhi mashambani kupitia mradi wa hifadhi ya mazingira ya ziwa victoria lvemp ii kuendelea na mradi wa matumizi endelevu ya ardhi katika lindimaji za mito ya ruvu na zigi iliyo katika mikoa ya morogoro na tanga mtawalia kwa kufanya utambu zi wa wilaya ambazo wataalamu wa ugani watapewa mafunzo ya teknolojia za hifadhi ya udongo na maji mashambani kupitia mwongozo wa upangaji wa mipango ya matumizi ya ardhi ya vijiji na kuandaa mkakati wa kukabiliana na changamoto za matumizi bora ya ardhi nchini
mheshimiwa spika wizara pia imeshirikiana na wizara ya ardhi nyumba na maendeleo ya makazi wizara ya viwanda biashara na uwekezaji ofis ya rais tamisemi na sekta binafsi kuwezesha upatikanaji wa ardhi ya uwekezaji katika shamba la miw la mk ulazi lenye hekta ambalo kampuni ya mkulazi holding company ltd imewekeza katika kuzalisha miwa na sukari
ili kuwanufaisha wananchi wa vijiji vinavyozunguka shamba hilo wizara imewezesha kutolewa kwa hati za hakimiliki za kimila kwa wananchi wa kijiji cha chanyumbu
aidha shamba la kilimo cha miwa la bagamoyo lenye hekta limetolewa kwa kampuni ya bakharesa group of companies kwa ajili ya kuwekeza katika kilimo cha zao la miwa na kuzalisha sukari
shamb lingine ni mbigiri lenye ekari ambalo kampuni ya mkulazi holding company ltd inashirikiana na magereza katika kuliendeleza kwa kilimo cha miwa na kusindika sukari
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itatekeleza mpango madhubuti wa kujenga mabwawa katika mikoa ya kanda ya ziwa
aidha wizara itajenga bwawa la kalege na miundombinu ya umwagiliaji inayotarajiwa kumwagilia takriban hekta na litahudumia halmashauri za bukoba vijijini na misenyi
bwawa hilo litakuwa na uwezo wa kuhifadhi maji mita za ujazo mbapo litasaidia upatikanaji wa maji kwa ajili ya mifugo ufugaji wa samaki aquaculture na kuchangia kupunguza uharibifu wa vyanzo vya maji degraded sub catchments katika bonde la mto ngono mkoani kagera
vilevile bwawa hilo litatumika kwa ajili ya uh ifadhi wa maji wakati wa msimu wa kiangazi kuboresha ustahimilivu wa mabadiliko ya tabia nchi kuzuia mafuriko ambayo yanaathiri jumla ya hekta hekta mashamba makubwa na hekta mashamba madogo na uzalishaji wa megawati 
 za umeme
mhes himiwa spika wizara pia itaendelea kusimamia matumizi endelevu ya ardhi ya kilimo na maji katika maeneo mbalimbali nchini kote kwa kushirikiana na halmashauri na wadau wengine wa kilimo
wizara itafanya tathmini ya ardhi ya kilimo na hali ya uchumi wa kij amii utunzaji mazingira na uandaaji wa mpangokina wa matumizi bora ya ardhi katika maeneo ya kilimo yaliyopo kwenye pori tengefu la loliondo na mashamba ya wakulima wadogo wanaozunguka mashamba saba ya uwekezaji ya lukulilo mkulazi pangani kitengule muhoro tawi na bagamoyo
mheshimiwa spika vilevile wizara kwa kushirikiana na ofisi ya rais tamisemi itaendelea kutambua maeneo mapya ya kilimo kwa ajili ya uwekezaji wa kilimo cha kibiashara na kuwezesha vijana kujiajiri katika kilimo
mikoa itakayohu sika katika kazi hii ni rukwa katavi lindi ruvuma kigoma kagera mtwara geita tabora singida na morogoro
wizara pia itaendelea kuimarisha matumizi endelevu ya ardhi ya kilimo kwa kuhimiza matumizi ya teknolojia za hifadhi ya udongo na maji mashamb ani katika lindimaji za mto wami ruvu na pangani na kueneza teknolojia mbalimbali za matumizi bora ya ardhi ya kilimo kupitia maonesho ya kitaifa nanenane siku ya chakula duniani na wiki ya utumishi wa umma
mheshimiwa spika wizara itashirikiana na wadau mbalimbali kukamilisha rasimu ya mpango kabambe wa matumizi endelevu ya ardhi ya kilimo na kuboresha rasimu ya sheria ya rasilimali za ardhi ya kilimo ili ardhi ya kilimo iweze kutumika ipasavyo na kulindwa
aidha wizara itashirikiana na wadau wengine ka tika kusuluhisha na kuandaa mikakati endelevu ya kuzuia migogoro baina ya wakulima na watumiaji wengine wa ardhi ikiwa ni pamoja na kupima maeneo yaliyo chini yake kwa ajili ya kupata hatimiliki
 upatikanaji wa pembejeo za kilimo mbolea 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imeendelea ku imarisha upatikanaji wa mbolea ambapo hadi kufikia mwezi aprili tani zimeingizwa nchini na kusambazwa katika mikoa mbalimbali kwa matumizi ya wakulima
kiasi hicho kilichoingizwa ni sawa na asilim ia 
 ya wastani wa mah itaji ya tani kwa mwaka
ati ya mbolea iliyoagizwa kutoka nje ya nchi tani 
 ziliagizwa kwa mfumo wa ununuzi wa pamoja bps ambapo tani ni mbolea ya kupandia dap na tani 
 ni mbolea ya kukuzia urea
mheshimiwa spika wakati wa utekelezaji wa mfumo wa bps changamoto mbalimbali zilijitokeza na kusababisha upungufu au ukosefu wa mbolea kwenye baadhi ya maeneo kama vile mikoa ya rukwa ruvuma songea na katavi
changamoto hizo ni pamoja na baad hi ya wafanyabiashara wa mbolea kuto ridhika na bei elekezi iliyotolewa na serikali mtaji mdogo wa wafanyabiashara kupanda kwa gharama za usafirishaji wa mbolea kulikosababishwa na mvua zilizonyesha na hivyo kuathiri miundombinu ya barabara za ijijini na utoroshwaji wa mbolea kwenda nch jirani za zambia na malawi kulikosababishwa na kushuka kwa bei ya mbolea nchini
mheshimiwa pika ili kuharakisha usambazaji wa mbolea katika maeneo yaliyokuwa na upungufu wizara ilichukua hatua ya dhar ura ya kusambaz mbolea kwa kutumia agari ya jeshi la wananchi tanzania
aidha wizara litoa ufafanuzi kwa akuu wote wa mikoa na ilaya kuangalia uhal isia wa gharama za usafirishaji na kuwaruhusu wafanyabiashara wafanyabiashara wadogo wanaopeleka mbolea vijijini kuo ngeza bei ya mbolea endapo ongezeko la gharama ya usafiri litajitokeza ili mbolea ifike kwa wakulima kwa wakati
vilevile wizara imeendelea kutoa elimu kwa wafanyabiashara wa mbolea hususan walioko katika ngazi ya halmashauri kuhusu utaratibu wa kupata mb olea na jinsi wanavyoweza kununua kwa pamoja kutoka kwa wasambazaji wakubwa ili kupunguza ghar ama mbalimbali za usafirishaji
mheshimiwa spika katik mwaka wizara itaendelea kutumia mfumo wa ununuzi wa mbolea kwa pamoja bulk procurment system bps ambao utahakikisha upatikanaji wa mbolea kwa wingi na kwa bei nafuu
kwa kutumia mfumo huo wizara itawezesha upatikanaji na matumizi ya tani za mbolea
kati ya hizo tani ambayo tayari uagizaji na uingizaji wake umeanza kwa tani na hivyo uhakika wa upatikanaji wake wakati wote wa msimu ujao wa kilimo ni mbolea ya kupandia dap na tani ni mbolea ya kukuzia urea
aidha wizara itahamasisha wafanyabiashara wa mbolea kujenga maghala makubwa kwa ajili ya kuhifadhi mbolea strategic storage facilities hususan katika maeneo yenye mahitaji makubwa ili kuhakikisha wakulima wanapata mbolea kwa wakati wote
vilevile wizara itashirikisha wadau wa maendeleo kama african fertilizer and agribusiness partnership afap kuanzisha mir adi yenye lengo la kusaidia ujenzi wa maghala
mbegu bora na viuatilifu 
mheshimiwa spika katika mwaka upatikanaji wa mbegu bora umefikia tani 
 ikilinganishwa na tani 
 za mwaka 
kiasi hicho cha mbegu bora kinatokana na tani 
 zilizozalishwa hapa nchini tani 
 zilizoingizwa nchini na tani 
 zikiwa ni bakaa ya msimu wa 
kati ya mbegu bora zilizozalishwa nchini tani ni mbegu za pamba
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya korosho imezalisha miche bora ya korosho na kusambaza kwa wakulima wa mikoa ya mtwara lindi ruvuma dodoma singida na tabora 
kati ya miche ya korosho iliyozalish wa miche iliyobebeshwa grafted ni na miche isiyobebeshwa ni 
aidha usambazaji wa miche ya korosho unaendelea katika mikoa ya pwani tanga morogoro katavi njombe iringa na kilimanjaro
vilevile miche bora ya chai imezalishwa kupitia wakala wa maendeleo ya wakulima wadogo wa chai tshtda kwa kushirikiana na wadau wa maendeleo
miche bora ya kahawa imezalishwa na kusambazwa kwa wakulima kupitia taasisi ya utafiti wa kahawa kupitia vituo vyake vidogo vya lyamungu kilimanjaro ungani mbinga maruku kagera mwayaya kigoma mbimba mbozi na sirari tarime
aidha wizara kupitia bodi ya pamba ilinunua na kusambaza kwa wakulima chupa milioni 
 za viuadudu vyenye thamani ya shilingi bilioni 
 na vinyunyizi vyenye thamani ya shilingi milioni na kukarabati vinyunyizi vilivyokuwa kwa wakulima
mheshimiwa spika sekta binafsi imeingiza kutoka nje kiasi cha tani 
 za mbegu za alizeti
miongoni mwa aina hizo za mbegu za alizeti ni mbegu chotara nsfh nsfh aguara na hysun zilizoidhinishwa nchini na kamati ya taifa ya mbegu mwaka zikiwa na sifa ya utoaji mavuno ya tani kati ya 
 kwa hekta ukilinganisha na tani kwa hekta kwa mbegu aina ya record iliyoidhinishwa nchini zaidi ya miak iliyopita
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itawezesha upatikanaji na matumizi ya tani za mbegu bora kuzalisha miche bora ya chai milioni na miche bora ya kahawa milioni kusambaza tani na lita za viuatilifu na ekapaki za viuatilifu vya zao la amba
mheshimiwa spika aidha wizara kwa kushirikiana na bill and melinda gates foundation itakamilisha maandalizi ya mfumo wa taifa wa kuimarisha upatikanaji wa mbegu bora
mfumo huo utahusisha uboresha ji wa uzalishaji wa mbegu mama katika vituo vya utafiti kuimarisha na kuboresha miundombinu ya mashamba ya asa yanayo zalisha mbegu zilizothibitishwa kujenga uwezo wa taasisi ya uthibiti wa ubora wa mbegu tosci na kuboresha fumo wa menejimenti ya upat ikanaji usambazaji na matumizi ya mbegu bora nchini
aidha wizara tahakikisha sekta binafsi inashiriki kikamilifu katika tasnia ya mbegu ili kuongeza upatikanaji wa mbegu bora nchini
vilevile wizara itafuatilia na kutoa ushauri wa kitaalamu kuhusu mat umizi ya pembejeo za kilimo kwenye mikoa na halmashauri nchini
wizara itafanya tathimin ya mahitaji halisi ya mbegu kwa mwaka nchini
mheshimiwa spika katika mwaka kiuatilifu aina ya sulphur pamoja na vifungashio vya korosho magunia havitatol ewa kwa njia ya ruzuku kama ilivyokuwa msimu wa kilimo 
wakulima watauziwa kwa bei ambayo itatangazwa na bodi ya korosho ili wakulima na wadau wa korosho waweze kufahamu utaratibu wa kupata pembejeo hiyo pamoja na magunia kwa wakati na kwa bei itak ayopitishwa
aidha serikali kupitia bodi ya korosho tanzania kwa kushirikiana na vyama vikuu vya ushirika wa korosho na benki ya nmb imekamilisha mchakato wa uagizaji wa pembejeo za korosho ikiwemo kuingia mikataba na wazabuni ambao kwa ujumla wao watalet salfa ya unga tani na viuatilifu vya maji lita 
hadi kufikia mwisho wa mwezi wa mei kiasi cha pembejeo zinazohitajiwa zitakuwa zimeshapokelewa
aidha serikali inasimamia upatikanaji wa magunia ya kuhifadhia korosho kupitia makubalia no kati ya vyama vya ushirika benki na wazalishaji wa magunia
 udhibiti wa visumbufu vya mimea na mazao udhibiti wa visumbufu vya milipuko 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imeendelea kudhibiti visumbufu vya mimea na mazao kwa kushirikiana na halm ashauri za wilaya katika mikoa kwa kununua jumla ya kilo za kuua panya rodenticide lita za kuua kwelea kwelea fenthion ulv lita za kuua kiwavijeshi vamizi duduba na za kivutia inzi wa matunda methyl eugenol vyote vikiwa na thamani ya hilingi milioni 
mheshimiwa spika hadi kufikia mwezi april ndege waharibifu aina ya kwelea kwelea walidhibitiwa katika wilaya za mbarali moshi vijijini arumeru simanjiro kishapu nzega igunga kahama msalala shinya nga vijijini sengerema na manispaa ya dodoma
atika kufanikisha kazi hiyo jumla ya lita kati ya za kiuatilifu aina ya fenthion ulv zilitumika kuangamiza takriban kweleakwelea milioni 
mheshimiwa spika savei ya kubaini kiwavijeshi vamizi fall armyworm imefanyika katika mikoa ya morogoro rukwa mara songwe mbeya na tanga
jumla ya wataalam kutoka mikoa ya njombe mbeya katavi rukwa pwani morogoro kilimanjaro manyara mara arusha simiyu geita mwanza na kagera walipa tiwa mafunzo ya kutambua na kudhibiti viwavijeshi vamizi
aidha wizara imepokea jumla ya mitego ya nondo wa kiwavijeshi vamizi ambapo mitego imesambazwa katika mikoa ya mbeya songwe shinyanga arusha dar es salaam mwan za tabora iringa morogoro manyara kilimanjaro na rukwa 
mitego iliyobaki inaendelea kusambaz wa katika mikoa kulingana na mahitaji
vilevile savei ya kubaini nzige wekundu ilifanyika katika mbuga za mazalio ya nzi ge hao katika maeneo ya ziwa rukwa iku katavi malagarasi wembere na bahi
mheshimiwa spika udhibiti wa panya umefanyika kwa kushirikiana na wilaya za mvomero chalinze bagamoyo handeni kilindi kilombero ulanga malinyi morogoro vijijini kilosa ongwe na korogwe
jumla ya vijiji na kaya zilipewa kiuatilifu kilo ya sumu ya panya
kati ya hizo kilo zilinunuliwa na halmashauri za wilaya udhibiti wa visumbufu kib aiolojia
mheshimiwa spika udhibiti wa visumbufu vya mimea na mazao kibaiolojia umeendelea kufanyika ambapo wadudu rafiki wa mkulima fopius arisanus na diachasmimorpha longicaudata wamezalishwa na kusambazwa katika maeneo ya wilaya za kibaha na mkuranga mkoani pwani ili kudhibiti inzi wa matunda
aidha wizara kwa kushirikiana na kituo cha icipe kenya imetoa elimu kwa wakulima na maafisa ugani kutoka wilaya za kibaha bagamoyo na mkuranga kuhusu udhibiti wa inzi vamizi wa matunda na mboga ambapo wakulima waliopata mafunzo hayo walipewa mitego chambo na kiuatilifu ili kudhibiti inzi vamizi katika maeneo yao
mheshimiwa spika kituo cha kudhibiti visumbufu kibaiolojia killichopo kibaha pwani kimezalisha na kutunza wadudu marafiki aina ya mbawakavu neochetina eichhoniae na neochetina bruchi kwa ajili ya kud hibiti magugu maji pamoja na manyigu apoanagyrus lopezi kudhibiti kidung ata wa muhogo cassava mealybug
pia wizara kwa kushirikiana na kituo cha kimataifa cha icipe imetoa mafunzo ya matumizi ya teknolojia ya mimea inayodhibiti funza wa mabua push ull na kiduha striga kwenye zao la mahindi na mtama kwa vijiji katika wilaya za mvomero na morogoro ambapo mashamba darasa yameanzishwa
wizara imetoa mafunzo ya udhibiti wa visumbufu vya pamba kwa wakulima katika halmashauri za sengerema kwimba bunda igunga nzega chato musoma misungwi itilima busega bariadi meatu maswa geita bukombe mbogwe nyang hwale kishapu na maswa
kueneza elimu ya udhibiti husishi nchini integrated pest management ipm 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kutoa mafunzo kuhusu udhibiti husishi ambapo maafisa kilimo kutoka mkoa wa mbeya walipewa mafunzo juu ya udhibiti husishi ipm
aidha wakulima wa wilaya za misungwi kwimba bariadi na iramba wamepewa mafunzo ya udhibiti husishi kwa zao la pamba kupitia mashamba darasa farmers field school ffs
vilevile uhamasishaji wa udhibiti wa mdudu mpya wa nyanya tuta absoluta kwa njia ya ipm umefanyika kwenye mikoa ya kanda ya kaskazini
pia wizara kwa kushirikiana na fao imechapisha vitabu vya mwongozo wa udhibiti husishi kwa mazao ya nyanya migomba na atikiti maji
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuviwezesha vituo vya kanda za afya ya mimea na vituo maalum vya afya ya mimea kibaha bio control morogoro rodent control kilimo anga ili vitoe hudum bora ya udhibiti wa visumbufu vya mazao na mimea
vilevile wizara imethibitisha na kutoa vyeti vya uingizwaji na usafirishwaji wa mazao ya nafaka bustani na mbegu za mafuta
hadi mwezi machi jumla ya vyeti vya kuingiza mazao kutoka nje ya chi na vyeti vya usafi vya kusafirisha mazao nje ya nchi vimetolewa kwa wafanyabiashara wa mazao
mheshimiwa spika katika mwaka wizar itaendelea kudhibiti visumbufu vya mazao na mimea kwa kufanya tathmini ili kudhibiti milipuko ya nzige kweleakwelea panya viwavijeshi na magonjwa ya mimea
aidha wizara itaendelea kuimarisha vituo vya ukaguzi vya mipakani ili kudhibiti mazao yanayosafirishwa na yanayoingia nchini
vilevile kituo cha kudhibiti milipuko cha kilimo anga kitaendelea kuimar ishwa ili kutoa huduma bora ya udhibiti wa milipuko ya visumbufu vya magonjwa ya mazao na mimea
vilevile kupitia asdp ii wizara itavijengea uwezo na kukarabati vituo vya afya ya mimea na vituo vya ukaguzi wa mazao mipakani
mheshimiwa spika wizara itaendelea kufanya udhibiti wa utoaji wa vyeti vya uingizwaji na usafirishwaji wa mazao ya nafaka bustani na mbegu za mafuta
aidha wizara itaendelea kuviwezesha vituo vya kanda za afya ya mimea na vituo maalum vya afya ya mimea kibaha bio control mor ogoro rodent control kilimo anga ili kutoa huduma bora ya udhibiti wa milipuko ya visumbufu vya magonjwa ya mimea na mazao
vilevile wizara itaendelea kutoa elimu kwa maafisa ugani na wakulima juu ya matumizi sahihi ya viuatilifu kubaini milipuko kud hibiti na itaendelea kuimarisha vituo vya ukaguzi vya mipakani ili kudhibiti mazao yanayosafirishwa na yanayoingia nchini
mheshimiwa spika ili kufanikisha udhibiti wa visumbufu vya milipuko hasa viwavi jeshi vamizi na panya wizara ime zishauri halmashau ri za wilaya zote nchini kutenga bajeti kwa ajili ya udhibiti wa visumbufu hususan ununuzi wa viuatilifu
aidha wizara itaendelea na jukumu la kutoa ushauri wa kitaalamu na mafunzo
 zana za kilimo 
mheshimiwa spika katika kuendeleza matumizi ya zana bora za kilimo sekta binafsi imeingiza nchini zana bora za kilimo kwa lengo la kuongeza upatikanaji wake
kwa kipindi cha mwezi januari hadi desemba jumla ya matrekta makubwa na matrekta ya mkono yaliingizwa nchini ikilingananishwa na kipindi kama hicho kwa mwaka ambapo jumla ya matrekta makubwa na matrekta ya mkono yaliingizwa nchini
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na shirika la taifa la maendeleo ndc wameunganisha matrekta makubwa aina ya rsus kati ya katika kiwanda cha kuunganisha matrekta cha tamco kibaha
matrekta hayo yataanza kuuzwa kwa wakulima kwa fedha taslimu
aidha shirika linakusudia kusogeza huduma karibu na wakulima kwa kutumia mobile services kutoa huduma baada ya mauzo vipuri matengenezo na ushauri wa kiufundi
mheshimiwa spika wizara kwa kushiriakana na sekta binafsi wametoa mafunzo ya uendeshaji usimamizi na utunzaji wa mashine za kuvuna na usindikaji zao la punga kwa maopereta na maafisa zana kutoka kwenye skimu za umwagiliaji
mashine hizo zenye uwezo wa kusindika kati ya tani hadi kwa siku zitaongeza thamani na soko la zao la mpunga katika skimu za mombo korogwe kivulini mwanga mawemairo babati ipatagwa uturo na mbuyuni mbarali lekit atu meru mkula kilombero musa mwinjanga hai nakahuga songea magozi iringa vijijini kilangali kilosa mkindo mvomero na bidp bagamoyo
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itakamilisha sheria ya zana za kilimo kwa ajili ya ulinda na kudhibiti ubora wa zana za kilimo vipuri vinavyoingizwa na kuzalishwa nchini kwa kuzingatia mazingira
vilevile wizara itafanya tathmini ya vituo vya zana za kilimo na mahitaji ya mashine na zana za kilimo katika kanda za kilimo kwa ajili ya kuanzisha au kuhamasisha ukarabati wa vituo hivyo
mheshimiwa spika wizara pia itasimamia na kufanya tathmini ya ufanisi wa mashine za kuvuna kukata kupura na kukoboa mpunga kwa matumizi endelevu katika skimu ambazo ni mombo korogwe kivulini mw anga mawemairo babati ipatagwa uturo na mbuyuni mbarali lekitatu meru mkula kilombero musa mwinjanga hai nakahuga songea magozi iringa vijijini kilangali kilosa mkindo mvomero na bidp bagamoyo
aidha wizara kwa kushirikiana na kituo cha zana za kilimo na teknolojia vijijini camartec na sekta binafsi itabainisha itatambua na kuhamasisha matumizi ya mashine za zana za kupanda kupalilia na kuvuna mazao viazi mviringo mahindi na muhogo katika kanda za kilimo
vilevile izara itahamasisha sekta binafsi kuanzisha viwanda vidogo na vya kati vya usindikaji muhogo katika kanda za kilimo
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya na sekta binafsi itahamasisha uanzishwaji wa vituo viwili vya mfano vy kukodisha mashine za kilimo ili kuongeza huduma za zana za kilimo kutengeneza ajira na kuongeza kipato katika kanda za kilimo
aidha wizara itafanya utambuzi uanzishwaji na uhifadhi wa teknolojia sahihi za kilimo hifadhi katika kanda ya kati na nyan da za juu kusini
wizara pia kwa kushirikiana na sekta binafsi itatoa mafunzo ya uendeshaji ut unzaji na usimamizi wa mashine zana za kilimo kwa wamiliki ili kutoa huduma bora na zenye tija kwa wakulima wadogo
 utafiti na utoaji wa matokeo ya utafiti kw wadau 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia vituo vya utafiti na kwa kushirikiana na taasisi binafsi za kilimo imegundua na kuidhinisha mbegu bora mpya aina za wizara na za taasisi binafsi za mazao ya pamba maharage mahindi karanga njugumawe tumbaku na mpunga kiambatisho na
aidha mbegu hizo zilizoidhinishwa zitaanza kuzalishwa na asa na makampuni binafsi kwa ajili ya kuzisambaza kwa wakulima
mheshimiwa spika wizara pia imezalisha mbegu mama na mbegu za awali breeder and pre basic seeds za mazao mbalimbali
mbegu mama zilizozalishwa ni tani 
 ambazo ni pamba kilo na mpunga kilo 
mbegu za awali zilizozalishwa ni tani 
 ambazo ni pamba kilo viazi mviringo kilo mpunga kilo mahindi kilo ulezi kilo mtama kilo soya kilo maharage kilo mazao mengine miche ambayo ni migomba na matunda muhogo pingili na viazi vitamu vipando 
mheshi miwa spika wizara kwa kushirikiana na tume ya sayansi na teknolojia na cimmyt inaendelea na utafiti wa ugunduzi wa mbegu za mahindi aina zinazoonyesha kustahimili ugonjwa wa maize lethal necrosis disease mlnd
aidha utafiti wa wadudu waharibifu wanao shambulia zao la miwa umeendelea kwa kuzalisha wadudu marafiki wenye uwezo wa kudhibiti wadudu waharibifu utafiti ukikamilika wadudu marafiki watasambazwa kwenye mashamba ya wakulima
vilevile utafiti wa magonjwa ya batobato na michirizi kahawia kwa zao la muhogo umeendelea kufanyika kwa njia ya baioteknolojia ili kupata aina za mbegu zinazostahimili ukame na magonjwa kwa mfano mkuranga 
mheshimiwa spika matokeo ya mbegu bora zilizogunduliwa na watafiti na kusambazwa kwa wakulima wa korosho yameon esha kuongezeka kwa uzalishaji kutoka tani mwaka hadi tani mwaka ikiwa ni pamoja na kuzingatia kanuni bora za kilimo udhibiti wa wadudu na magonjwa pamoja na kuimarika kwa bei ya korosho
aidha ulifanyika utafiti wa tathm ini ya faida ya zao la nanasi mko ani pwani ambapo matokeo yameon esha kuwa mkulima akitumia mbegu na kanuni bora za kilimo cha nanasi hupata faida ya wastani wa shilingi kwa hekta kwa kuuzia shambani ambayo ni mara nne zaidi ya wakulima wasiolima kitaalam
mheshimiwa spika matokeo ya utafiti wa udongo uliofanyika katika kanda tano za ziwa mashariki magharibi nyanda za juu kusini na kusini umefanikisha kutoa aina kuu mbili za mbolea mpya aina ya nitrogen phospharus sulphur nps na nps zin ki ambazo zimesaidia kutoa mapendekezo sahihi ya matumizi bora ya mbolea kwenye maeneo yanayolima mazao ya mahindi mpunga na maharage
aidha tathmini ya udongo kwa ajili ya kuzalisha zao la miwa imefanyika katika mashamba makubwa ya miwa mkulazi hekt mbigir hekta na bagamoyo hekta ambapo matokeo yameonyesha kuwa maeneo hayo yanafaa kwa kilimo cha miwa
 vilevile wizara imefanya mapitio ya ramani za udongo kwa kutumia mfumo wa kijiografia gis katika ukanda wa sagcot ili urahisisha utambuzi wa maeneo yanayofaa kwa uwekezaji
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia vituo vyake vya utafiti itaendelea kugundua kutathmini na kusambaza teknolojia bora za kilimo
aidha mbegu bora mama na mbegu za awali tani zikiwemo nafaka na mikunde zenye sifa ya kutoa mazao mengi kwa kuzingatia mnyororo wa thamani kiwango kikubwa cha virutubisho ukinzani dhidi ya wadudu na magonjwa zinazozalishwa kwa njia ya kawaida na kibiotekinolojia zinazostahimili mabadiliko ya tab ianchi na zenye ubora wa usindikaji viwandani zitazalishwa
mheshimiwa spika wizara pia itaendelea kugundua na kusambaza teknolojia bora kwa ajili ya kurutubisha na kuhifadhi udongo kwa mazao ya kipaumbele itarekebisha mapendekezo ya matumizi bora ya mb olea yanayotumika sasa kwenye mazao mbalimbali yakiwemo mpunga na mahindi katika kilimo cha mvua
aidha wizara itaendelea kuhakiki ramani katika mfumo wa kijiografia wa habari gis kwa wilaya katika ukanda wa sagcot zinazolenga maeneo ya uwekezaji
mhe shimiwa spika wizara pia itaendelea na utafiti wa kudhibiti wadudu waharibifu na magonjwa katika mazao ya bustani mahindi muhogo pamba viazi mviringo migomba na korosho kwa teknolojia zinazolinda mazingira
aidha wizara itafanya utafiti wa uchumi ja mii katika mnyororo wa thamani kwa mazao ya kipaumbele katika ikolojia za kilimo asoko uchambuzi wa aina ya wadau na mahitaji yao kwa kuzingatia jinsia
vilevile itaandaa mizania farm budgets na mpango biashara business plan kwa mazao ya chakula na biashara kufikia malengo mkakati ya uchumi wa viwanda
mheshimiwa spika wizara kupitia programu ya asdp ii itaboresha na kuimarisha miundombinu ya utafiti kwa kukarabati ofisi maabara na nyumba katika vituo nane vya utafiti vya ukiriguru ilonga yole naliendele tumbi seliani makutopora na kituo cha taifa cha utunzaji nasaba za mimea national plant genetic resource centre pamoja na ujenzi na uboreshaji wa makao makuu ya taasisi ya utafiti wa kilimo tari
mheshimiwa spika wizara itahakikish kuwa matokeo ya utafiti yanawafikia wadau wa kilimo kwa njia ya mtandao maonesho mashamba ya mfano taarifa na machapisho mbalimbali kama vile mabango vipeperushi na vijarida
aidha itaratibu upatikanaji wa taarifa muhimu za utafiti kupitia majarida makubwa ya utafiti ulimwenguni kwa kushirikiana na taasisi za kimataifa ili kuongeza ubunifu wenye tija kwa maendeleo ya sekta ya kilimo nchini
mheshimiwa spika wizara itaboresha utafiti unaozingatia masuala mtambuka ya kijinsia gender mainstreaming kwa uelimisha wataalamu na wakulima umuhimu wa ke katika miradi kwa manufaa ya wakulima wa jinsi zote na kuongeza upokeaji wa teknolojia kwa mazao ya kipaumbele chini ya programu ya kuendeleza sekta ya kilimo asdp ii
 huduma za ugani na usambazaji wa tekn olojia za kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imeendelea kupeleka teknolojia za kilimo kwa wakulima kwa kutoa mafunzo ya matumizi sahihi ya viuatilifu vya zao la pamba kwa wakulima viongozi na wengineo katika halmashauri za bari adi itilima maswa na meatu simiyu kwimba sengerema na buchosa mwanza igunga na nzega tabora chato na geita geita na bunda musoma vijijini serengeti mara
aidha kupitia mradi wa erpp mafunzo ya kilimo shadidi system for rice intensificat ion sri cha mpunga yametolewa kwa wataalamu kutoka katika skimu za umwagiliaji kwenye halmashauri za kilombero mvomero kilosa ulanga na morogoro
vilevile mashamba darasa ya mpunga yenye jumla ya wakulima yameanzishwa katika skimu za mwagiliaji kwenye halmashauri za ulanga malinyi kilombero kilosa mvomero na morogoro
kupitia maonesho ya sikukuu ya wakulima nanenane wadau mbalimbali wakiwemo wakulima wapatao wamejifunza teknolojia mbalimbali za uzalishaji na usindikaji wa bidhaa na mazao ya kilimo
mheshimiwa spika wizara itaendelea kusimamia huduma za ugani na kuboresha usambazaji wa teknolojia za kilimo bora kwa wakulima kwa kutumia njia mbalimbali ikiwemo utoaji wa ushauri wa kitaalam na ufuatiliaji na tathmini ya utekelezaji wa kazi za ugani katika halmashauri zote nchini
mheshimiwa spika wizara kupitia asdp ii itaendelea kuviimarisha vituo vya maonesho ya wakulima nanenane vilivyopo katika kanda za kati nzuguni dodoma mashariki j
k nyerere morogoro kusini ngongo lindi nyanda za juu kusini john mwakangale mbeya magharibi fatma mwasi tabora kaskazini themi arusha ziwa magharibi nyamhongoro mwanza na kujenga kituo kimoja kipya cha maonesho cha kanda ya ziwa mashariki katika mkoa wa simiyu ili kupeleka teknolojia za kilimo kwa wakulima wengi zaidi
hatua hizo ni sehemu ya mpango wa kuboresha maonesho hayo ambayo yana umuhimu mkubwa katika kuhakikisha teknolojia bora zinawafikia wakulima na kutangaza fursa za masoko ya mazao na bid haa mbalimbali za kilimo
aidha kupitia mradi wa erpp mashamba ya mfano ya mpunga yenye jumla ya ekari yataanzishwa ili kufundisha wakulima juu ya matumizi bora ya pembejeo katika skimu za umwagiliaji kwa kutumia kilimo shadidi system of rice intesification sri
pia itawezesha usambazaji wa pembejeo za kilimo mbegu na mbolea kwa wakulima kwenye skimu za umwagiliaji na mafunzo juu ya teknolojia ya sri yatatolewa kwa wataalam wa ugani
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itatoa elimu kwa wakulima wa ngano na wakulima wa mahindi katika kanda za kaskazini na ziwa mtawalia
mafunzo hayo yata husu kanuni za kilimo bora cha ngano kwa kutumia mbinu shirikishi ya shamba darasa ikiwa ni pamoja na kusambaza embejeo za kilimo za kutosha na kwa wakati
pia wizara itahamasisha wakulima kuongeza uzalishaji wa mazao yanayostahimili ukame yakiwemo mtama muhogo na uwele hususan kwenye maeneo yenye ukame
vilevile elimu itatolewa kwa wakulima wa kanda ya ziwa na mk oa wa tabora kuhusu kilimo bora cha mpunga kwa kutumia mfumo wa shadidi ili kuongeza uzalishaji kutoka wastani wa tani 
 kwa hekta hadi wastani wa tani kwa hekta
mheshimiwa spika wizara itafanya tathmini ili kubaini mahita ji ya mafunzo kwa maafisa gani katika halmashauri zote nchini kwa lengo la kuwajengea uwezo na kuongeza ufanisi katika kutoa huduma bora kwa wakulima
aidha itaandaa mpango wa mafunzo rejea kwa maafisa ugani ili kuendana na mabadiliko ya tekno lojia za kilimo na ubobevu specialisa tion ya mazao kimaeneo
kwa ujumlamgawanyo wa ujuzi wa maafisa ugani kwa sasa hauendani na mahitaji kimaeneo
mfano ni mkoa wa kagera wenye maafisa ugani ambapo ni maafisa ugani na tu ndio wenye ufahamu wa zao la kahawa
wizara itaandaa mwongozo uzalishaji kwa mazao muhimu yanayozalishwa katika kanda za kiekolojia
 usimamizi wa mazao baada ya mavuno kuongeza thamani na upatikanaji wa masoko 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na wadau kama fao ansaf na helvetas mekamilisha mkakati wa kitaifa wa usimamizi wa mazao baada ya mavuno
mkakati huo unalenga kupunguza upotevu wa mazao ya chakula katika mnyororo wa uzalishaji kuongeza upatikanaji wa chakula na kipato kwa mzalishaji kuimarisha upatikanaji wa masoko ya ma zao ya chakula kwa kuimarisha miundombinu ya masoko ikiwemo maghala kwa ajili ya hifadhi ya mazao ya chakula na vifaa vya usindikaji wa mazao hayo kuimarisha mahusiano kati ya wazalishaji wasindikaji na masoko
vilevile wizara kwa kushirikiana na shirik la helvetas imeandaa mwongozo kwa maafisa ugani kwa lengo la kuwaongoza katika kuandaa mafunzo kwa vitendo kwa wakulima kuhusu usimamizi wa mazao baada ya kuvuna
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na shirika la umoja wa mataifa la chakula na kilimo fao imetekeleza mradi wa udhibiti wa sumukuvu katika mikoa ya dodoma na manyara
kupitia mradi huu wakulima me ke wamefundishwa na kuhamasishwa kutumia mbinu za kilimo bora na utunzaji bora wa mazao wakati na baada ya kuvuna ili kudhibiti maambukizi ya sumukuvu katika zao la mahindi kuzalisha chakula mazao salama na kuwa na uhakika wa soko
mheshimiwa spika wizara pia imeandaa mwongozo wa udhibiti wa sumukuvu kitabu cha kufundishia vipeperushi na mabango vinavyoelimisha wazal ishaji na jamii kuhusu sumukuvu madhara na udhibiti wake
vilevile wizara imetoa semina kwa viongozi wa juu wa mikoa na wilaya ambapo mradi huo unatekelezwa kwa lengo la kuwapatia uelewa kuhusu sumukuvu umuhimu wa kuingiza masuala ya sumukuvu katika mipango yao na kutenga bajeti kwa ajili ya utekelezaji wake
aidha kupitia mradi huo jumla ya mifuko maalum isiyopitisha hewa na inayohifadhi nafaka pasipo kuweka viuatilifu hemetic bags na maturubai vilisambazwa katika halmashauri za wilaya za chemba kondoa kongwa na kiteto kwa ajili ya kukausha na kuhifadhi nafaka
mheshimiwa spika wizara imeandaa andiko la mradi wa kudhibiti sumukuvu tanzania initiative for preventing aflatoxin contamination tanipac ambao unalenga mazao ya mahindi na karanga na utatekelezwa katika mikoa ya mwanza geita tabora simiyu kigoma dodoma morogoro manyar a ruvuma songwe na mtwara
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi za mazao imeendelea kuhamasisha upatikanaji wa masoko ya kilimo ili kumnufaisha mkuli ma
aidha uhamasishaji wa uzalishaji wa zao la muhogo kibiashara umefanyika katika kanda ya mashariki tanga na pwani na kusini lindi na mtwara kwa kuanisha maeneo ya uzalishaji wafanyabiashara na wazalishaji wa mbegu
pia wizara inayo mikakati ya kuh akikisha upatikanaji wa mbegu bora za muhogo ili kutumia fursa ya soko la ndani na nje ya nchi hususan soko la china
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia asdp ii itaendelea kusimamia udhibiti wa maambukizi ya sumukuvu katika azao ya chakula kwa lengo la kulinda ubora wa mazao afya za walaji na kuwapatia wakulima soko la uhakika
katika kutekeleza hilo wizara ita jenga makaushio bora kwa vikundi vya wakulima katika halmashauri za wilaya za sikonge chemba kondoa chamwino mani spaa ya dodoma na kiteto kwa ajili ya ukaushaji wa mazao ya mahindi na karanga
mheshimiwa spika wizara pia itatekeleza mradi wa tanipac ambapo itafanya usanifu wa ujenzi wa kituo cha mfano cha kusambaza teknolojia za usimamizi wa mazao baada ya kuvuna post harvest centre of excellence maabara ya mfano central agriculture reference laboratory for aflatoxin and fungal testing kwa ajili ya vipimo vya maambukizi ya sumukuvu na aina nyingine za ukungu mkoani dod oma
aidha maghala kwa ajili ya hifadhi ya mahindi katika halmashauri za wilaya za ileje chemba babati kiteto nzega kibondo kasulu newala namtumbo buchosa bukombe itilima pamoja na kituo cha udhibiti wa maambukizi quarantine na ukarabati wa maabara ya taifa ya udhibiti wa kibaioloji iliyopo katika halmashauri ya wilaya ya kibaha
mheshimiwa spika wizara kupitia asdp ii itaendelea kuimarisha miundombinu ya masoko kwa lengo la kuimarisha usalama wa chakula na kutatua changamoto za masoko nchini
katika mwaka wizara itajeng maghala yenye uwezo tofauti kwa ajili ya hifadhi ya mahindi
maghala hayo yatajengwa katika mikoa ya mwanza buchosa tani kila moja na sengerema tani manyara kiteto tani singida mkalama tani na kungi tani kigoma kasulu tani uvinza tani na kibondo tani simiyu meatu tani na itilima tani tanga handeni kila moja na tabora nzega tani na urambo tani 
mheshimiwa spi ka wizara itakamilisha ukarabati wa maghala kwa ajili ya hifadhi ya mahindi katika halmashauri za wilaya za mlele nsimbo songea na njombe
ujenzi na ukarabati wa maghala unalenga kuimarisha miundombinu ya hifadhi upatikanaji wa chakula kwa mwaka mzi ma na kuwawezesha wakulima kuuza mazao yao wakati bei itakapokuwa nzuri
aidha wizara itafanya ufuatiliaji wa miradi ya usalama wa chakula katika mikoa ya ruvuma iringa mbeya songwe singida shinyanga na tanga
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi kuongeza uzalishaji na tija ya zao la mpunga erpp itajenga maghala matano kwa ajili ya hifadhi ya zao la mpunga katika skimu za umwagiliaji za njage msolwa ujamaa kigugu mvumi na mbogo komtonga mkoani morogoro
aidha ita wajengea uwezo wakulima viongozi katika skimu za umwagiliaji kuhusu ushirika na ujasiriamali ikiwa ni pamoja na utunzaji wa mpunga baada ya kuvuna usindikaji kupanga madaraja ili kuongeza thamani na ujuzi wa masoko
mheshimiwa spika kufuatia changamoto zilizojitokeza ka tika soko la nje kwa zao la mbaazi wizara taendelea kuimarisha soko la ndani na kuhamasisha matumizi ya zao hili kuwa sehemu ya chakula nchini
vilevile wizara itahamasisha wawekezaji kuanzisha viwanda vya kusindika mbaazi kwa ajili matumizi mbalimbali ikiwemo utengenezaji wa vyakula vya mifugo na hivyo kuondokana na utegemezi wa soko la nje
aidha katika kuimarisha soko la ufuta kuanzia msimu wa mavuno wa mwaka zao la ufuta litauzwa kupitia mfumo wa stakabadhi za hala hususan mikoa ya lind i mtwara na ruvuma ambap mfumo huo unatumika kwa zao la korosho
mheshimiwa spika wizara kupitia programu ya kuendeleza sekta ya kilimo itawatambua na kuwahamasisha wazalishaji na wasindikaji wa zao la muhogo kutumia teknolojia bora za usindikaji wa ao hilo katika mikoa ya tabora kigoma mwanza geita kagera na mara kwa lengo la kupata bidhaa bora na hatimaye kuongeza kipato
mheshimiwa spika wizara itaanzisha mfumo wa ukusanyaji wa takwimu za mazao ya chakula na mazao yanayosindikwa viwandani kwa lengo la kubaini upotevu katika mnyororo wa thamani na kutengeneza mikakati ya kuboresha viwanda kupunguza upotevu na hatimaye kutengeneza ajira na kipato
aidha wizara itaandaa mfumo mwingine wa kukusanya takwimu za maghala yanayotumika kuhifadhi mazao ya chakula hususan nafaka na mikunde
lengo la mfumo huo ni kutaka kujua idadi hali na uwezo wa hifadhi wa maghala nchini ili kubuni mikakati ya kuimarisha hifadhi ya mazao ikiwa ni pamoja na kukarabati kujenga maghala mapya
pia kuwajengea uwezo wakuli ma juu ya hifadhi bora ili kuwa na uhakika wa chakula katika kaya masoko na kipato kizuri
mheshimiwa spika katika kudhibiti matumizi ya vipimo vya mazao visivyo rasmi wizara kwa kushirikiana na ofisi ya rais tamisemi wizara ya viwanda biashara na uwekezaji na wadau wengine itasimamia na kuhamasis ha matumizi ya mizani na vifungashio sahihi ili kumsaidia mkulima kupata mapato stahiki kutokana na mauzo ya mazao yake
aidha wizara kwa kushirikiana na ofisi ya rais tamisemi wizara ya viwanda biashar na uwekezaji itasimamia utekelezaji wa sheria ndogo ndogo ili kudhibiti matumizi ya vipimo visivyo rasmi
serikali inaelekeza kwa kadri inavyowezekana mazao yote yauzwe kwa uzito badala ya ujazo
 kusimamia uzalishaji kupitia bodi za mazao 
mheshimiwa spik a katika mwaka wizara imeendelea kusimamia uzalishaji wa mazao kupitia bodi zake ambazo ni bodi ya pamba chai pareto korosho konge sukari kahawa na tumbaku
uzalishaji kwa baadhi mazao makuu ya asili ya biashara umeongezeka kwa viwan go tofauti kama inavyoonekana katika jedwali namba 
ongezeko hilo limechangiwa na sababu mbalimbali zikiwemo matumizi ya teknolojia na mbinu bora za uzalishaji pamoja na ongezeko la bei ya mazao ya pamba pareto korosho chai na umbaku katika msimu uliopita
vilevile kuhusiana na zao la korosho serikali ilitoa sulphur bure kupitia fedha za export levy ili kuhamasisha uzalishaji wa korosho
mheshimiwa spika aidha uzalishaji wa mazao ya mkonge sukari na ahawa umepungua kwa viwango tofauti ikilingan ishwa na mwaka 
uzalishaji wa zao la ahawa umeshuka kutokana na baadhi ya mashamba ya ahawa kubadilishwa kuwa makazi ya watu hususan katika kanda ya kaskazin na upungufu wa maji ya umw agiliaji
aidha uzalishaji wa ukari kwa msimu wa umeshuka ukilinganishwa na msimu wa kutokana na ukosefu wa mvua za kutosha mwanzoni mwa msimu kutokana na hali ya hewa iliyoathiri ukuaji wa iwa na kupelekea kudumaa kwa zao hilo hasa kwa wakulima wadogo outgrowers na kusababisha kiwango ch sukari katika miwa kupungua
vile vile kiwanda cha mtibwa kilichelewa kuanza msimu wa uzalishaji wa sukari kutokana na ukarabati wa kiwanda uliochukua muda mrefu kukamilika na kiwanda hicho kuendelea kuwa matengenezo ya mara kwa mara
jedwali na
 uzalishaji wa mazao ya asili ya biashara tani zao pamba chai pareto korosho mkonge sukari kahawa tumbaku chanzo wizara ya kilimo uzalishaji unaendelea matarajio ya uzalishaji 
mheshimiw spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko imenunua jumla ya tani 
 za mahindi kutoka kwenye vikundi vya wakulima wa mikoa ya iringa na ruvuma kwa kutumia jumla ya shilingi bilioni 
aidha hadi kufikia mwezi desemba bodi imesagisha tani 
 ambapo zimepatikana tani 
 za unga wa mahindi na tani 
 za pumba
usagishaji unaendelea na mauzo yanaendelea katika mikoa ya iringa dodoma dar es salaam na mwanza
mheshimiwa spika katika kuongeza uw ezo bodi imepokea mkopo wa shilingi kutoka mfuko wa taifa wa hifadhi ya jamii nssf ili kununua mashine yenye uwezo wa kusag isha tani za mahindi kwa siku na mashine yenye uwezo wa kukamua tani za mbegu za alizeti kwa siku zitakazofung wa katika eneo la kizota mjini dodoma
aidha mashine hizo zitakapoanza kufanya kazi bodi itaweza kununua tani za mahindi na tani za mbegu za alizeti kutoka kwa wakulima kwa mwaka
mzabuni wa kufunga mashine hizo kampuni ya ugur ya uturuki inatarajia kukamilisha ufungaji wa mashine kabla mwezi julai 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko itaongeza kununua idadi ya mazao
mazao yatayoongezwa ni pamoja na jamii ya mikunde mbaazi cho roko na dengu mbegu za mafuta ufuta alizeti na karanga nafaka mtama ulezi na uwele mizizi muhogo na kakao
mheshimiwa spika wizara itaendelea na uhamasishaji wa uanzishwaji wa kilimo cha mkataba na kibishara kwa zao la muhogo katika kanda za ashariki na kusini
wizara kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya za mikoa ya lindi mtwara manyara singida na morogoro itaendelea kutekeleza programu ya supporting indian trade and investiment in africa sita kwa kutumia mfumo wa kilimo cha mkataba kuzalisha mazao ya mikunde na mafuta kibiashara
aidha wizara itaendelea kuwahamasisha wakulima kuzalisha kibiashara mazao jamii ya mikunde mazao ya bustani na mbegu za mafuta kwa ajili ya soko la ndani na nje
 uzalishaji wa mazao ya bustani na mbegu za mafuta 
mheshimiwa spika katika mwaka uzalishaji wa mazao ya bustani ambayo ni matunda mboga maua na viungo umeongezeka kwa viwango tofauti kama inavyoonekana katika jedwali namba 
ongezeko hilo linatokana na wakulima kuhamasika kuzalisha ma zao ya parachichi matikiti na nyanya
wizara imeendelea kushirikiana na taasisi mbalimbali ili kuham asisha kilimo cha matunda mboga maua na viungo pamoja na ulaji wake
 jedwali na
 uzalishaji wa mazao ya bustani tani zao matunda mboga maua viungo chanzo wizara ya kilimo uzalishaji unaendelea matarajio ya uzalishaji 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao ya mbegu za mafuta za alizeti karanga ufuta mawese na soya umeongezeka kwa viwango tofauti kama inavyoonekana katika jedwali namba 
kuongezeka kwa uzalishaji kumechangiwa na kuongezeka kwa hamasa kwa wakulima kutokana na uwepo wa soko la uha kika ushirikiano kati ya sekta ya umma na sekta binafsi pamoja na uwekezaji katika viwanda vidogo na vya kati vya kusindika mazao hayo katika mikoa ya manyara singida dodoma mbeya katavi lindi mtwara iringa njombe rukwa na kigoma
katika kuhamasi sha uwekezaji katika mazao ya mafuta serikali itaongeza kodi kwenye mafuta ghafi yanayoingizwa nchini toka asilimia hadi asilimia ambapo ongezeko hilo litatumika kuendeleza uzalishaji wa mbegu za mafuta
 jedwali na
 uzalishaji wa mbegu za mafut tani zao alizeti karanga ufuta mawese soya chanzo wizara ya kilimo uzalisha ji bado unaendelea matarajio ya uzalishaji 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kusimamia uendelezaji wa mazao nchini na kuwawezesha wajasiriamali wadogo na wa kati wa mazao ya bustani
 mikakati ya uzalishaji wa mazao 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itahakikisha kuwa mpango wa bajeti unatekelezwa kwa kuzingatia vipaumbele na miongozo ya kitaifa ili kuhakikisha kuwa kilimo kinachangia kutoa malighafi za viwanda ili kuifikisha tanzania kwenye uchumi wa kati ifikapo mwaka 
wizara kupitia asdp ii itatekeleza mkakati wa maendeleo ya mazao ambao unaweka mfumo framework wa kuendeleza mazao ya kilimo kwa kushirikisha wadau mbalimbali na wizara ikiwa na jukumu la uratibu wa utekelezaji
mheshimiwa spika wizara imean daa mwongozo wa uzalishaji mazao kulinga na na kanda za kilimo za kie kolo jia ambao ukitumika sambamba na mwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kanuni za kilimo bora na mazingira wezeshi kwa wakulima kuzalisha mazao kwa tija na gharama na fuu na utawavutia wawekezaji wa ndani na nje ya nchi
aidha katika kuhakikisha uzalishaji wa mazao unaongezeka wizara inaandaa utaratibu mpya wa uuzaji wa mazao ndani na nje ya nchi
chini ya utaratibu huo vibali vya kuuza nje vitapatikana mipakani inga wa vitatolewa na wizara kwa njia ya kielektroniki
hakutakuwa na haja ya mwananchi kupeleka maombi wizarani
mahindi 
mheshimiwa spika wizara inalenga kuongeza uzalishaji wa mahindi kutoka tani mwaka hadi kufikia tani ifikapo mwaka 
lengo hilo linatarajiwa kufikiwa kwa kupeleka teknolojia za kilimo kwa wakulima ikiwa ni pamoja na kuhakikisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo kwa wakati zikiwemo mbegu bora mbolea na madawa na kuwaelimisha wakulima kuhusu matumizi sahi hi ya pembejeo
vilevile itaimarisha udhibiti wa visumbufu vya mimea na mazao hususan viwavijeshi vamizi fall armyworms pamoja na udhibiti wa magonjwa
pia masoko ya zao la mahindi yataimarishwa kwa kujenga miundombinu ya masoko hususan maghala kwa len go la kupata bei nzuri na kuongeza thamani
mheshimiwa spika ili kuboresha upatikanaji wa masoko ya mazao ya chakula hususan mahindi wizara imeondoa zuio la kuuza mazao hayo nje ya nchi export ban
aidha wizara kwa kushirikiana agra na wadau wengine itafanya utafiti utakaosaidia kuweka mfumo mbadala utakaoboresha biashara endelevu ya mazao hayo ndani na nje ya nchi
mfumo huo utaratibu upatikanaji wa takwimu sahihi za uzalishaji mahitaji na ziada ya chakula nchini pamoja na ufuatiliaji wa mwenendo masoko ndani na nje ya nchi bila kuathiri hali ya usalama wa chakula nchini
sambamba na mfumo huu wizara kwa kushirikiana na wadau wa maendeleo itaandaa mkakati wa kitaifa wa usalama wa chakula national food security strategy ili kuhakikisha kuwa nch inakuwa na usalama wa chakula endelevu
 mpunga 
mheshimiwa spika wizara itaongeza uzalishaji wa mpunga kutoka tani za sasa hadi kufikia tani ifikapo mwaka 
ili kufikia lengo hilo wizara itatoa elimu kwa wakulima kwa mfum wa shadidi ambao utamsaidia mkulima kuongeza uzalishaji kutoka wastani wa tani 
 hadi kufikia tani 
 kwa hekta
vilevile limu itatolewa kwa wakulima wawezeshaji kwenye skimu za umwagiliaji kwa kutumia mbinu shirikishi za shamba darasa kuanzisha ma shamba ya mfano kuhamasisha matumizi ya mbegu bora za mpunga kuboresha miundombinu ikiwemo barabara za mashambani ujenzi wa maghala pamoja na mitambo ya usindikaji
upanuzi wa miundombinu ya umwagiliaji utafanyika ambapo jumla ya hekta zitajengwa na kukarabatiwa kote nchini
ngano 
mheshimiwa spika mahitaji ya ngano hapa nchini ni takribani tani hata hivyo uzalishaji kwa sasa ni wastani wa tani 
aidha wizara inalenga kuhamasiha kuongeza uzalishaji kutoka tani za sasa hadi kufikia tani ifikapo mwaka 
katika kuhakikisha lengo hilo linafikiwa wizara itahamasisha kilimo cha ngano katika ukanda wa kaskazini na nyanda za juu kusini na itahamasisha matumizi ya mbegu bora na kuongeza uzalishaji na upatikanaji wa mbegu bora za ngano
wakulima katika mashamba ya basutu na songwe watashauriwa kulima ngano na waagizaji wa ngano kushauriwa kununua kutoka soko la ndani kwanza
muhogo 
mheshimiwa spika wizara inalenga kuhamasisha uzalishaji wa muhogo kutoka tani za muhogo mkavu makopa kwa mwaka na kufikia tani ifikapo 
ili kufikia lengo hilo wizara kwa kutumia vituo vya utafiti na kwa kushirikiana na sekta binafsi inaendelea na uzalishaji wa mbegu ili kufikia pingili wa mwaka kuongeza udhibiti wa milipuko ya visumbufu vya mimea na mazao na magonjwa uboreshaji wa mfumo wa uzalishaji na usambazaji wa mbegu bora za muhogo na uhamasishaji wa matumizi ya mbegu bora
utekelezaji wa mkakati huo utaleta mageuzi katika mnyor oro wa thamani wa zao la muhogo kwa kuhamasisha wakulima kuzalisha kibiashara kuongeza tija uzalishaji na usindikaji wa bidhaa za muhogo zenye viwango vya kimataifa ili kukidhi soko la ndani na nje hususan soko la china
 mtama 
mheshimiwa spika zao la mt ama ni muhimu katika maeneo ambayo yanapata mvua kidogo
kwa sasa uzalishaji wa mtama ni wastani wa tani wakati mahitaji ni wastani wa tani 
lengo la wizara ni kuongeza uzalishaji kutoka tani za sasa hadi kufikia tani ifikapo mwaka 
lengo hilo litafikiwa kwa kuongeza uzalishaji na matumizi ya mbegu bora na udhibiti wa visumbufu
wizara pia itaendelea kuhamasisha kilimo cha zao la mtama kama njia mojawapo ya kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi
ili kuwaha kikishia upatikanaji wa masoko ya kuaminika wakulima wa mtama serikali haitatoa tena vibali vy kuingiza mtama kutoka nje mpaka iwe na ushahidi wa kutosha kwamba hakuna mtama katika soko la ndani
alizeti 
mheshimiwa spika wizara inal enga kuhamasisha uzal ishaji wa alizeti kutoka tani kwa mwaka hadi kufikia tani ifikapo mwaka na kuongeza tija kutoka tani 
 hadi tani kwa hekta
vilevile wizara itahamasisha uzalishaji usambazaji na matumizi ya mbegu bora hususan inazotoa mafuta mengi na kuongeza upatikanaji wa pembejeo kwa wakati
pia wizara kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya itawahamasisha wasindikaji wa zao la alizeti kuongeza ubora wa bidhaa za alizeti ili kukidhi mahitaji ya soko la ndani na nje
koro sho 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya korosho imepanga kuongeza uzalishaji wa korosho kutoka tani mwaka hadi kufikia tani ifikapo 
ili kufikia lengo hilo wizara imepanga kuhamasisha uzalisha ji wa korosho katika mikoa mipya inayofaa kwa kilimo cha zao la korosho kwa kuimarisha utafiti ili kupata aina bora za korosho kuzalisha miche kupanda mbegu bora za korosho katika maeneo mapya ya uzalishaji kuhamasisha wakulima kufufua mashamba ya korosho yaliyotelekezwa na kuongeza upatikanaji na matumizi ya madawa hususani salfa
aidha wizara haitatoa sulphur bure ila serikali kupitia bodi ya korosho na vyama vikuu vya ushirika wa korosho imeingia mikataba na makampuni ya kuleta sulphur ambayo tauzwa kwa bei nafuu na hatua hii imechukuliwa ili kuzuia upan daji bei kiholela
pareto 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya pareto tanzania imepanga kuongeza uzalishaji wa maua ya pareto kutoka tani kwa sasa hadi kufikia tani takribani ifi kapo mwaka 
ili kufikia lengo hilo bodi itashirikiana na makampuni yanayochakata pareto nchini hususan katika maeneo ya utafiti kuimarisha huduma za ugani kwa wakulima na wataalamu wa zao la pareto kuongeza upatikanaji wa mbegu bora pamoja na ujenga vikaushio kuhamasisha sekta binafsi kuwekeza kwenye viwanda vya kusafisha refinery ili kusaidia wakulima kuwa na uhakika wa soko la pareto
sukari 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya sukari tanzania inatekeleza mpango mkakati wa maendeleo ya tasnia ya sukari
lengo la mkakati huu ni kuongeza uzalishaji kutoka tani 
 mwaka hadi tani ifikapo mwaka kuwezesha taifa lijitosheleze kwa mahitaji ya sukari
lengo hili litafikiwa kwa kuongeza masha mba mapya ya miwa na kupanua yaliyopo jedwali na
kwa kushirikiana na wadau hatua mbalimbali za kimkakati zinachukuliwa ili kuongeza tija katika uzalishaji wa miwa kwenye mashamba ya wenye viwanda na wakulima wadogo usindikaji wa miwa viwandani pamo ja na uimarishaji wa huduma za udhibiti utafiti mafunzo na ugani
pia hatua zaidi zinachukuliwa ili kulinda uzalishaji wa wazalishaji wa viwanda vya ndani sambamba na kuweka mazingira bora kwa ajili ya kuvutia uwekezaji katika iwanda vipya vya sukari chini
serikali imeratibu uanzishwaji wa mashamba mapya ya miwa ya mkulazi ngerengere mkulazi ii mbigiri na shamba la bakhresa bagamoyo sugar makurunge
jedwali na
matarajio ya uzalishaji wa sukari tani kiwanda kilombero sugar co
ltd tpc ltd kagera sugar ltd 
 mtibwa sugar ltd manyara sugar 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo matarajio ya uzalishaji kahawa 
mheshimiw spika wizara kupitia bodi ya kahawa inatekeleza mkakati wa miaka kumi wa kuzalisha tani ifikapo msimu wa kutoka wastani wa sasa wa tani 
kiasi hiki kinatarajiwa kuingiza kipato cha dola milioni kwa hali ya soko sasa
ili kufikia lengo hilo mpango kabambe wa uzalishaji na ugawaji wa miche ipatayo milioni kwa mwaka kwa wakulima sambamba na kuwa na mfumo wa utoaji pembejeo utatekelezwa na serikali kupitia bodi ya kahawa
aidha ili kuhakikisha kuwa mkulima ana pata bei inayoendana na ubora wa kahawa serikali imeelekeza kuwa kuanzia msimu wa kahawa unaotarajiwa kuanza mei kahawa katika soko la awali itakusanywa kutoka kw wakulima na vyama vya msingi amcos pekee ambavyo ndio vitakuwa na jukum la kuipeleka kwenye viwanda vya kukobolea kahawa na baadae kwenye mnada wa kahawa
wanunuzi wote makampuni binafsi watatakiwa kununua kahawa kwenye mnada wa kahawa
sambamba na miche bora na soko pia kuimarisha huduma za ugani na utafiti ambapo sasa acri itakuwa chini ya wizara moja kwa moja
mkonge 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya mkonge tanzania inatekeleza mpango wa miaka wa maendeleo wa sekta ya mkonge kwa mwaka 
mpango huo unalenga kuongeza uzalishaji wa mkonge kut oka tani hadi tani kuongeza tija kutoka tani 
 kwa hekta tani 
 kwa hekta kuongeza zalishaji wa bidhaa za mkonge kamba mazulia vikapu magunia kutoka tani hadi tani kuongeza matumizi ya zao la mkonge kutoka asilimia ya sasa adi asilimia kuongeza mauzo ya bidhaa za mkonge badala ya singa ghafi kutoka tani hadi tani na kuongeza ushiriki wa wakulima wadogo wa mkonge nchini kutoka hadi kuanzia mwaka hadi ifikapo mwaka 
mheshimiwa spika uzalishaji wa zao la mkonge unakabiliwa na changamoto mbalimbali zikiwemo tija ndogo ubora wa chini wa bidhaa zinazotokana na zao hilo na ushindani wa bidhaa mbadala zinazoingizwa nchini
ili kukabiliana na changamoto hizo wizara itaimarisha uzali shaji na upatikanaji wa mbegu bora za mkonge kwa wingi kwa njia ya maabara meristematic tissue culture kushirikiana na taasisi za utafiti kufanya utafiti kwa lengo la kupata tiba ya ugonjwa wa mabaka ya majani korogwe korogwe leaf spot ili kuimarisha ubora wa singa zinazozalishwa na bidhaa zingine
vilevile wizara ita fanya utafiti wa masoko mapya ya mkonge na bidha za mkonge hususan kwenye nchi za jumuiya ya afrika mashariki na sadc
msisitizo utawekwa katika kuongeza thamani kwa kuzalisha mazao ya konge ambayo ni pamoja na singa kamba mazulia magunia kitambaa msasa mbolea biogas chakula cha mifugo karatasi nk ili kulinda soko la ndani
wizara pia itashauri uwezekano wa ongezeko la kodi kwa bidhaa mbadala zinazoingizwa nchini ili kulinda viwa nda vya ndani vya bidhaa za mkonge
pamba 
mheshimiwa spika wizara ina mkakati wa kuongeza uzalishaji wa zao la pamba kutoka tani mwaka hadi kufikia tani ifikapo mwaka 
lengo hilo litafikiwa kwa kuongeza matumizi bora ya mb egu ambapo katika msimu bodi itazalisha tani za mbegu aina ya ukm ambayo ni zaidi ya mahitaji ya tani 
pia kuongeza uzalishaji wa mbegu mpya aina mbili zilizothibitishwa kwa ajili ya kuzipeleka kwa wakulima kutenga maeneo maalum ya kuzalisha mbegu bora kuhamasisha makampuni binafsi kuzalisha mbegu za pamba kutoa elimu kwa mkulima juu ya kanuni bora za uzalishaji wa pamba ili kuongeza tija kutoa vitendea kazi vitakavyorahisisha utendaji na kuhamasisha uzalis haji katika mikoa ya morogoro tang a kilimanjaro pwani na iringa
serikali imedhamiria kuwa zao la pamba lichangie katika ukuaji wa sekta ya viwanda kwa kuwa na viwanda vyenye uwezo wa kutumia malighafi zitokanazo na pamba ikiwemo utengenezaji wa nyuzi nguo mafuta ya kula na vyakula vya mifugo
ili kutekeleza azma hiyo serikali inatekeleza mkakati wa kuongeza thamani kwenye pamba cotton to clothing strategy 
tumbaku 
mheshimiwa spika wizara ina lengo la kuongeza uzalishaji na ubora wa zao la tumbaku kutoka ani mwaka hadi kuf ikia tani ifikapo mwaka 
lengo hilo litafik iwa kwa kutekeleza yafuata yo kutambua na kupanda aina mpya za tumbaku ambazo zinapendwa na wanunuzi wengi wakubwa katika soko la dunia kubaini maeneo yanayowe za kupandwa mbegu mpya zenye tija na kusajili wanunuzi wapya kuto ka nje na ndani ya nchi uwepo wa ampuni mpya ya pt far east leaf tobacco company ya indonesia iliyoonesha nia ya kununua tani mia sita za tumbaku ya tanzania
makampuni mengine yaliyo onesha nia ni kutoka nchi za irani misri na vietnam
aidha wizara itaimarisha utendaji wa kiwanda kinachokarabatiwa mjini songea kinachomilikiwa kwa ubia kati ya mwekezaji na chama kikuu cha ushirika cha songea sonamcu
 chai 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya chai itashirikiana na wadau wengine kutekeleza mpango mkakati wa miaka unaolenga kuongeza uzalishaji wa zao la chai kutoka tani hadi kufikia tani ifikapo mwaka 
mikakati ya kufikia lengo hilo ni pamoja na kutoa elimu kwa wakulima wa chai juu ya kilimo bora kujazia mapengo kwenye mashamba ambayo yana nafasi kubwa kuwekeza kwenye umwagiliaji ili kuongeza uzalishaji wakati wa kiangazi kuimarisha matumizi ya vipando bora vya chai kuongeza tija kwa eneo kwa maeneo yaliyopo kuongeza uwekezaji katika viwanda vya kusindika chai na ukarabati wa mashamba ya chai yaliyotelekezwa
aidha uanzishwaji wa viwanda vipya vya kuchanganya na kufunga chai kwenye vik asha kusajili viwanda vinne ambavyo ni chai leo ltd rift valley tea solutions tea plus investment na teazania kutachangia kuongeza uzalishaji thamani ya chai inayozalishwa na kutoa ajira kwa watanzania zaidi ya 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi za mazao itaendelea kufuatilia kusim amia na kutoa ushauri wa kitaalam kwa wakulima ili kuongeza uzalishaji na tija pamoja na kuimarish soko la mazao vilevile wizara kupitia asdp ii itaendelea kutoa ushauri wa kitaalam kupitia bodi za pamba korosho kahawa tumbaku nafaka na mazao mchang anyiko mkonge na sukari ili kuongeza soko kwa mazao husika
 taasisi za wizara 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia taasisi zake imeendelea kusimamia hifadhi ya chakula kuwezesha upatikanaji wa mikopo ya riba nafuu uzalishaji wa mbe gu bora na udhibiti wa ubora wa pembejeo za kilimo
wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula nfra 
mheshimiwa spika katika kuhakikisha uwepo wa usalama wa chakula nchini wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula nfra ulilenga kununua tani 
 za mahin di kwa kutumia vituo vya ununuzi na vikundi vyama vya wakulima na ulifanikiwa kununua tani 
 sawa na asilimia 
 ya lengo
mchanganuo wa malengo unaonekana katika jedwali na
 jedwali na
malengo ya ununuzi na utekelezaji kanda lengo ta ni utekelezaji tani arusha dodoma makambako 
 songea 
 sumbawanga 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara kupitia wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula nfra inatekeleza ikataba ya radi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi nafaka tangu tarehe desemba 
utaratibu wa kupata vibali vya ujenzi usanifu na uandaaji wa michoro ya maghala na vihenge silos taya ri umekamilika jiwe la msingi liliwekwa tarehe aprili na ujenzi umeanza
pamoja na kuongeza uwezo wa wakala wa kuhifadhi chakula mradi huu utaongeza soko la wakulima wa nafaka hu susan mahindi
mheshimiwa spika katika mwaka wakala umep anga kun unua jumla ya tani za nafaka kupitia vituo vya ununuzi na vikundi vyama vya wakulima
aidha wakala utaendelea kutekeleza mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi nafaka ambao unalenga kuongeza uwezo wa kuhifadhi nafaka kutoka tani za sasa hadi kufikia tani ifikapo mwaka 
kupitia mradi huo ujenzi wa vihenge vya kisasa maghala mapya ofisi na ukarabati wa baadhi ya maghala utafanyika
mheshimiwa spika mradi huo utatekelezwa kwa awamu mbili ambapo katika awamu ya kwanza mradi uta ongeza uwezo wa kuhifadhi nafaka kwa tani hivyo kufanya wakala kuweza kuhifadhi ifikapo 
mradi huo utekelezwa katika kanda za arusha babati tani shinyanga shinyanga tani songea songea tani maka mbako makambako tani na mbozi tani sumbawanga sumbawanga tani na mpanda tani na dodoma dodoma tani 
aidha mradi huu ni jitihada za serikali ambazo zitapelekea ukuaji wa uchumi nchini na kuchangia kuwezesha tanzania ya viwanda
kuongezeka kwa uwezo wa kuhifadhi kutawezesha maghala ya wakala kuweza kuhifadhi akiba ya chakula ambayo itaendana na mahitaji halisi ya dharura kulinganisha na ongezeko la watu nchini
mfuko wa taifa wa pembejeo za kilimo agitf 
mheshimiwa spika hadi mwezi februari wizara kupitia mfuko wa taifa wa pembejeo za kilimo agricultural inputs trust fund agitf imetumia shilingi 
 kukopesha matrekta mapya trekta dogo la mkono power tiller mikopo kwa ajili pembejeo za kilimo na mifugo mikopo sita kwa ajili ya miundombinu ya kilimo mifugo na uvuvi mikopo miwili kwa ajili ya mifugo na uvuvi kama inavyooneshwa katika kiambatisho na 
mheshimiwa spika vilevile wizara kupitia agitf imeendelea kufu atilia marejesho ya mikopo kwa mafanikio kama ifuatavyo mwaka lengo lilikuwa kurejesha shilingi 
 na kiasi kilichorejeshwa ni shilingi 
 sawa na asilimia mwaka lengo lilikuwa kurejesha shilingi 
 kiasi kilichorejeshwa ni shilingi 
 sawa na asilimia 
 mwaka lengo lilikuwa kurejesha shilingi 
 na hadi januari kiasi kilichorejeshwa ni shilingi 
 sawa na asilimia 
sababu kuendelea kushuka kwa marejesho ni kutokana na hali ya hewa hali ya uchumi na mapingamizi mahakamani
kutokana na uzalishaji kuathiriwa na hali ya hewa wakopaji walishindwa kupata mavuno ya kukidhi urejeshaji wa mikopo
aidha kutokana na hali ya uchum i dhamana zilizowekwa zimekuwa haziuziki kutokana na wanunuzi kuja na bei ndogo sana isiyokidhi thamani ya mkopo
pia kumekuwa na mapingamizi mengi mahakamani yanayosababisha kuwekwa kwa zuio la kuuza dhamana hata kwa wale wenye uwezo
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia mfuko wa taifa wa pembejeo za kilimo agitf imepanga kutoa mikopo ya mitambo ya mashambani matrekta mapya mikopo kwa ajili ya pembejeo za kilimo na mifugo mikopo tisa kwa ajili ya ukarabati wa zana za ilimo mikopo mitatu kwa ajili ya miundom binu ya kilimo mifugo na uvuvi mikopo kwa ajli ya fed ha za kuendeshea kazi za shamba mikopo miwili kwa ajili ya kununua ardhi kwa ajili ya ilimo mifugo na ufugaji samaki mikopo saba kwa ajili ya zana unganishi na mikopo kwa ajili ya zana za kusindika na vifungashio vya mazao ya kilimo mifugo na uvuvi
mpango huo ni kama inavyooneshwa katika kiambatisho na 
wakala wa mbegu za kilimo asa 
mheshimiwa spika wakala wa mbegu za kilimo asa mezalisha tani 
 za mbegu bora zikiwemo mbegu bora za nafaka mikunde na mbegu za mafuta ambapo kati ya hizo tani 
 wameuziwa wakulima
aidha miche bora ya kahawa imezalishwa ambapo kati ya miche hiyo imezalishwa lyamungo kilimanjaro ugano ruvuma maruku kagera mwayaya kigoma mbimba songwe na tarime mara
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia asa imepanga kuzalisha mbegu bora za nafaka na mikunde tani 
aidha kwa kushirikiana na sekta binafsi itazalisha tani katika shamba la mbozi
vilevile itazalisha vipando bora vya muhogo pingili katika mashamba ya mwele na msimba na miche bora ya matunda katika mashamba ya bugaga na arusha
mamlaka ya udhibiti wa ubora wa mbolea tanzania tfra 
mheshimiwa spika wizara kupitia mamlaka ya udhibiti wa ubora wa mbolea tanzania tanzania fertilizer regulatory authority tfra imeendelea kudhibiti ubora wa mbolea nchini ambapo hadi mwezi februari imesajili wafanyabiashara wa mbolea na kufikia idadi ya wafanyabiashara wa mbolea kwa nchi nzima
aidha tfra imetoa vibali vya kuingiza mbolea nchini ambapo tani 
 zimeingizwa
vilevile tfra imefanya ukaguzi wa maghala na maduka ya wafanyabiashara wa mbolea kwenye mikoa ya dar es salaam morogoro iringa njombe mbeya songwe rukwa kigoma arusha kilimanjaro manyara ruvuma geita mwanza mara simiyu shinyanga singida na kigoma
mheshimiwa spika kutokana na kuanzis hwa kwa mfumo wa ununuzi wa mbolea kwa pamoja wizara kupitia tfra imetoa bei elekezi ya mbolea kuanzia mwezi septemba ambayo ilikuwa tofauti kutoka sehemu moja hadi nyingine kulingana na umbali na gharama za usafirishaji
aidha bei elekezi ilikuwa ati ya shilingi na kwa mfuko wa kilo wa mbolea ya kukuzia urea mbolea ya kupandia dap ilikuwa kati ya shilingi na 
bei hizo zilikuwa pungufu kwa wastani wa asilimia hadi ukilinganisha na bei ya mbolea aina ya dap iliyokuwa ikiuzwa kati ya shilingi na kwa mfuko wa kilo 
vilevile tfra ilitoa elimu kwa wadau wa mbolea juu ya mfumo wa ununuzi wa mbolea kwa pamoja kupitia vikao kazi vya wadau maonesho ya nane nane vyombo vya habari hususan magazeti redio runinga na mitandao ya kijamii
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tfra itaimarisha mfumo wa ununuzi wa mbolea kwa pamoja kwa kuhamasisha makampuni ya mbolea kuagiza mbolea kwa kiasi kikubwa katika kipindi ambacho bei ya mbolea kwa soko la dunia iko chini ili kuepuka ongezeko la bei katika soko la dunia
aidha tfra itatoa elimu juu ya mfumo wa ununuzi wa mbolea kwa pamoja kwa wasambazaji agro dealers wa mbolea katika mikoa na halmashauri kusajili wafanyabiashara wa mbolea kukagua na kutoa vibali vya kuingiza mbolea nchini
taasisi ya ut hibiti ubora wa mbegu tosci 
mheshimiwa spika wizara kupitia taasisi ya ut hibiti ubora wa mbegu tanzania official seed certification instiute tosci imekagua mashamba ya mbegu hekta 
 ambapo hekta 
 sawa na asilimia 
 hazikukidhi viwango vya ubora
aidha tosci imefanya uhakiki wa uhalisia ubora na sifa za aina mpya za mbegu kwa ajili ya usajili
vilevile tosci imechukua sampuli za mbegu za mazao mbalimbali na kupim ubora wake wa usafi uotaji na afya ya mbegu ambapo asilimia zilikidhi viwango vya ubora
pia maduka ya wafanyabiashara wa mbegu yamekaguliwa na kuhakiki ubora ambapo asilimia ya sampuli za mbegu zilizokaguliwa zilikidhi viwango vya uotaji
tosci pia imetoa vibali vya kuingiza mbegu na vibali vya kutoa mbegu nje ya nchi ambapo jumla ya tani za mbegu zimeingizwa nchini
mheshimiwa spika tosci imesajili wafanyabiashara wa mbegu na kutoa lebo za mbegu ambazo zinawekwa kwenye mifuko yote inayotumika kuuzia mbegu
matumizi ya lebo hizo yamesaidia kupunguza tatizo la uuzwaji wa mbegu zisizo na ubora
aidha tosci imefungua kituo kipya cha udhibiti wa ubora wa mbegu katika kanda ya kusini chenye makao makuu yake mtwara ili kurahisisha utoaji huduma katika mikoa ya mtwara lindi na ruvuma
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kutoa elimu kwa wakulima ili kuzitambua lebo za ubora zinazobandikwa na tosci
pia wizara kupitia tosci itakagua hekta za wakulima wa mbegu itachukua sampuli za mbegu na kupima ubora wake itakagua maduka ya wafanyabiashara wa mbegu na kusajili wafanyabiashara wa mbegu na kutoa vibali vya kuingiza mbegu nchini
aidha tosci itahakiki upya uhalisia na si fa kwa aina za mbegu mpya na kutoa lebo kwa ajili ya kuweka kwenye mifuko ya kuuzia mbegu ili kukabiliana na tatizo la mbegu zisizo na ubora feki
mafunzo yatatolewa kwa wakaguzi wa mbegu walioidhinishwa authorised seed inspectors
pi tosci itafungua kituo cha udhibiti wa ubora wa mbegu katika mkoa wa tabora kitakachotoa huduma kwenye mikoa ya nyanda ya magharibi
vilevile kupitia mradi wa kuongeza uzalishaji wa mpunga erpp tosci itaimarisha ukaguzi wa mbegu bora za mpunga kabla baada ya mavuno
taasisi ya utafiti wa viuatilifu vya kitropiki tpri 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tpri imekagua wafanyabiashara wa viuatilifu na kutoa mafunzo kwa wakufunzi juu ya matumizi ya kisheria ya viuatilifu
hadi kuf ikia mwezi machi jumla ya maduka ya wafanyabiashara wa viuatilifu katika mikoa ya mwanza mtwara mbeya songwe iringa njombe katavi rukwa morogoro kigoma tabora shinyanga simiyu manyara na arusha yamekaguliwa ambapo maduka yaliyokos vigezo yalifungwa
jumla ya makampuni yalipewa vibali vya kuendesha biashara mbalimbali za viuatilifu wakiwemo wafukizaji waagizaji wa viuatilifu wauzaji rejareja na jumla wachanganyaji viuatilifu 
aidha mafunzo juu ya ma tumizi sahihi ya viuatilifu yametolewa kwa wakufunzi tot wakiwemo maafisa ugani wauzaji wa viuatilifu na wakulima wawezeshaji kutoka katika mikoa ya kagera mwanza singida na ruvuma
mheshimiwa spika vilevile tpri imefuatilia madhara ya viuatilifu kwa viumbe hai na mazingira kwa wafanyabiashara wadogo wanaojihusisha na biashara ya viuatilifu
jumla ya viuatilifu vilijaribiwa na idadi ya watu walibainika kuwa katika hatari ya kupata madhara
aidha tpri ilipima madhara ya viuatilifu kwa wafanyakazi katika mashamba ya maua kahawa chai na viazi katika mikoa ya iringa songwe manyara arusha na kilimanjaro na waathirika walipewa ushauri stahiki
wizara pia imewaelimisha waathiriki kuhusu madhara ya sumu iliyomo kwenye viuatilifu na namna ya kujikinga na sumu hiyo ikiwemo kutumia vifaa vya kujikinga na kuepuka kutumia vifungashio bandia
aidha tpri iliendesha mafunzo ya matumizi sahihi na salama ya viuatilifu kwa wadau katika mikoa ya mwanza singida mtwara shinyanga ruvuma ta nga simiyu na lindi
vilevile tpri ilitoa mafunzo ya viuatilifu sahihi na matumizi sahihi ya kudhibiti viwavijeshi vamizi fall army warms kantangaze tuta absoluta na gugu karoti katika mikoa ya arusha manyara kilimanjaro iringa kagera dodoma tanga morogoro na dar es salaam
mheshimiwa spika katika mwaka tpri itatoa leseni na kukagua wafanyabiashara wa viuatilifu itapima na kuangalia mabaki ya viuatilifu kwenye mazao yanayosafirishwa nje ya nchi itaendesha mafunzo kwa maofisa ugan i wakulima na wafanyabiashara wa viuatilifu kuhusu matumizi sahihi ya viuatilifu hususan katika mazao ya korosho pamba na mboga itafanya uchunguzi wa viwango vya madhara ya viuatilifu kwa wakulima itadhibiti visumbufu kat ika mazao yana yoingizwa nchini itafanya utafiti wa kina katika visumbufu vya mimea mifugo binadamu vikiwepo vile vya mlipuko na itakusanya itatambua na kuhifadhi nasaba za mimea kwa ajili ya matumizi endelevu ya kilimo
 vyuo vya mafunzo ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imetoa mafunzo kwa ufadhili wa serikali kwa wanafunzi kwenye mafunzo ya kilimo ngazi ya astashahada na stashahada katika vyuo vya ilonga mlingano mtwara tumbi ukiriguru uyole horti tengeru mubondo maruku katc moshi igurusi atrin chuo cha sukari kidatu na inyala
vilevile wizara imedahili wanafunzi wanaojilipia wenyewe ngazi ya astashahada na stashahada
wanafunzi wa mwaka wa pili wa ngazi ya stashahada ni na ngazi ya astashahada ni ambao wanategemea kuhitimu masomo yao mwezi juni 
kozi wanazosomea ni astashahada na stashahada ya kilimo mseto stashahada ya umwagiliaji matumizi bora ya ardhi uzalishaji chakula na lishe matumizi ya zana za kilimo uzalishaji wa mazao mboga maua na matunda
mheshimiwa sp ika wizara imewezesha kikao cha kamati ya pamoja joint coordinating committee kati ya shirika la maendeleo la japan jica na kujadili utekelezaji wa mradi wa tanrice project for supporting rice industry development in tanzania
aidha katika mwaka kupitia mradi wa tanrice vyuo sita vya mafunzo ya kilimo vya katc mtwara ukiriguru igurusi ilonga na tumbi vimetoa mafunzo kwa wananchi kuhusu mbinu bora za uzalishaji mpunga kwa njia ya umwagiliaji kwa wakulima me na ke katika skimu za mlenge iringa msufini kilombero itete malinyi lukenge mvomero mkomazi korogwe mandera korogwe kimbande nyasa sangamabuni mbinga budushi nzega lwenge geita kyota muleba cheju zanzibar ng ongo sumbaw anga lwafi nkasi budagachi kilombero mlali mvomero matekwe nachingwea mtawatawa liwale namahoka namtumbo kiurio same igigwa sikonge miswaki uyui miyobwezi ukerewe na dobi na tibirizi chakechake 
mheshimiwa spika wizara kupit ia mradi wa tanrice imeendelea kutoa mafunzo yaliyohusu menejimenti ya skimu za umwagiliaji jinsia katika kilimo cha mpunga masoko ya mpunga teknolojia baada ya uvunaji na uendeshaji na menejimenti ya zana na mashine za kilimo
wakulima katika sk imu za madaba gonja maya nyatwali na bumbwisudi walipatiwa mafunzo ya jinsia katika kilimo na wakulima walipatiwa mafunzo ya masoko ya mpunga katika skimu za umwagiliaji za likunja lipalwe ilonga na mvumi
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuto mafunzo ya kilimo cha mpunga unaotegemea mvua kwa wakulima wa kilimo cha mpunga wa mabondeni na wakulima wa kilimo cha mpunga wa nchi kavu nerica katika wilaya za mkuranga ulanga micheweni kilwa mtwara vijijin i nzega kigoma vijijini ch ato biharamulo korogwe muheza na bu sokelo
aidha kupitia mradi wa tanrice wakulima wamejifunza mbinu na teknolojia mbalimbali zinazohusu kilimo cha mpunga ambazo zimewawezesha kuinua uzalishaji na vipato vyao
kwa mfano katika skimu ya lukenge kilo mbero uzalishaji umeongezeka kutoka tani hadi 
 kwa hekta mkomazi korogwe tani 
 hadi 
 kwa hekta kimbande nyasa tani 
 hadi 
 kwa hekta na namahoka namtumbo tani 
 hadi 
 kwa hekta
mheshimiwa spika katika mwaka wiza ra itadahili wanafunzi ngazi ya astashahada na stashahada kwa ufadhili wa serikali
aidha wizara itandaa mtaala wa stashahada ya matumizi bora ya ardhi diploma in land use planning katika mfumo wa moduli itahuisha mtaala wa stashahada ya mboga maua na matunda diploma in horticulture na itakarabati miundombinu ya vyuo vya mafunzo ya kilimo vya mlingano katc horti tengeru tumbi maruku mubondo na ukiriguru yakiwemo madarasa ofisi mabweni maktaba bwalo la chakula na nyumba za watumishi
v ilevile vituo vitano vya wakulima vya mkindo ichenga bihawana themi na inyala vitafanyiwa ukarabati na kupatiwa vitendeakazi
 kuunda na kupitia era na sheria za sekta ndogo ya mazao 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na taasisi ya allianc for green revolution in africa agra kupitia mradi wa mira ilifundisha maafisa wa wizara kuhusu stadi za uchambuzi wa sera na taratibu za maandalizi ya nyaraka za baraza la mawaziri
mpango wa wizara ni kujenga uelewa wa watumishi wake ili kuhakikish kuwa maamuzi yote ya kisera yanafanywa kwa kuzingatia uwepo wa ushahidi kutoka kwenye uchambuzi wa kitafiti
mheshimiwa spika itakumbukwa kwamba kwa mwaka wizara ilifanya maboresho ya kisera kis heria kanuni na mikakati mbalimbali ya kilimo ili kuweka mazingira mazuri ya uendeshaji na uwekezaji katika sekta ya ilimo nchini
katika jitihada hizo serikali ilifuta ada na tozo za mazao kati ya zilizokuwa hazina tija kwa wakulima
kufuatia hatua hiyo wizara ilifanya marekebisho ya anun sheria zilizoanzisha tozo na ada husika ili kuwezesha utekelezaji wa marekebisho hayo
serikali inasisitiza kuwa utekelezaji wa sheria na kanuni hizo uzingatiwe na kwamba hatua kali zitachukuliw kwa wale wote watakaokiuka
mheshimiwa spika katika mw aka wizara itaendelea kuchambua na kubaini ada na tozo ambazo bado ni kero kwa wakulima nchini na kuzifuta
lengo ni kubakiza ada na tozo ambazo zina mahusiano ya moja kwa moja na uendelezaji wa mazao husika kama vile uendelezaji wa utafiti wa mazao
kwa msingi huo wizara inapendekeza kufuta ada na tozo kiambatisho na
 ambazo kwa mwaka zimeonekana ama kuwa kero kwa wakulima vikwazo kwa maendeleo ya sekta ya kilimo
ada na tozo zinazopendekezwa kufutwa ni katika tasnia ya cha i tasnia ya kahawa tasnia ya tumbaku na tozo moj moja kwa tasnia ya sukari na pamba
aidha kwa lengo la kuimarisha upatikanaji wa pembejeo inapendekezwa kufuta tozo kwenye uzalishaji wa mbegu
vile vile kwa ajili ya kuimarisha maendeleo ya ushi rika nchini inapendekezwa tozo katika ngazi mbali mbali za ushirika zifutwe
mheshimiwa spika wizara pia imewasilisha wizara ya fedha na mipango mapendekezo ya kuboresha mfumo wa kodi na tozo kwa lengo la kuboresha mazingira wezeshi ya uwekezaji na uendeshaji biashara katika shughuli za kilimo
mapendekezo hayo hususan yanalenga kutoa unafuu wa kodi katika vifungashio vya mazao na mbegu za mazao ya kilimo mabomba ya kunyunyuzia madawa knapsack sprayers mashine na mitambo ya usindikaji wa mazao miundombinu ya uzalishaji na hifadhi ya mazao ya bustani na kulinda wazalishaji wa ndani dhidi ya ushindani usio sawa wa bidhaa kutoka nje ya nchi
mpango wa wizara ni kuhakikisha kero zote zinazokwamisha maendeleo ya tasnia ya mazao ya kilimo zinashughulik iwa
mheshimiwa spika wizara pia itakamilisha taratibu za kujiunga na itifaki ya jumuiya ya maendeleo ya nchi za kusini mwa afrika ya kulinda hakimiliki wagunduzi wa aina mpya za mbegu za imea the protocol for protection of new varieties plants plant breeders rights in the southern african development community sadc
itifaki hiyo inalenga kuwezesha nchi wanachama wa umuiya ya sadc utoa hakimiliki kwa wagunduzi mbegu na kuhamasisha utafiti na ugunduzi wa mbegu bora zinazoendana na mabadili ko ya tabianchi
mheshimiwa spika wizara itakamilisha utaratibu wa kupata ithibati ya shirika la kimataifa la udhibiti wa mbegu international seeds testing association ista ya maabara ya uthibiti wa ubora wa mbegu tosci ili kurahisha biashara ya mbe gu na hivyo kuongeza upatikanaji na matumizi ya mbegu bora nchini
katika hatua nyingine wizara itakamilisha marekebisho ya sheria ya hifadhi ya mimea mwaka sheria ya mbegu ya mwaka na sheria mbalimbali za mazao crop laws
aidha wizara ita kamilisha mapendekezo ya kutunga sheria mpya ambazo ni pamoja na sheria ya kilimo cha mkataba sheria ya zana za kilimo sheria ya huduma za ugani na sheria ya kulinda nasaba za mimea kwa ajili ya kilimo na chakula
 kuimarisha uratibu ufuatiliaji na athmini ya sekta 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara meandaa taarifa ya utekelezaji wa kazi za wizara ya kilimo annual performance report kwa mwaka wa fedha 
wizara pia iliboresha mfumo wa ukusanya ji wa takwimu za kilimo agriculture routine data system ards kwa kuongeza vipengele muhimu kwa ajili ya kuainisha na kurahisisha uingizaji wa takwimu
wizara pia imeandaa mfumo wa kupima matokeo ya programu ya kuendeleza sekta ya kilimo awamu ya pili asdp ii result framework pamoja na viashiria
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na ofisi ya taifa ya takwimu na fao inatekeleza mradi wa uboreshaji na uhakika wa takwimu za utabiri wa uzalishaji wa mazao ya chakula nchini
mradi huu unafanyika kwa majaribio pilot katika mikoa ya orogoro tanga na kagera ambapo uainishji wa pointi za sampuli katika mikoa hiyo na nyenzo madodoso gps mizani na tablets za kufanyia utafiti kwa misimu ya msimu na vuli zimeandaliwa
aidha mafunzo kwa maafisa ugani kuhusu matumizi ya nyenzo hizo kwa njia ya kitaalam ya survey solution yalifanyika
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ita fanya ensa ya kilimo national sample census of agriculture nsca kwa kushirikiana na wizara ya mifugo na uvuvi wizara ya kilimo mifugo maliasili na uvuvi zanzibar wizara ya viwanda biashara na uwekezaji ofisi ya rais tamisemi ofisi ya mtakwimu mkuu wa serikali ya mapinduzi ya zanzibar na ofisi ya taifa ya takwimu
aidha wizara ita andaa taarifa ya utekelezaji annual performance report pamoja kufanya tathmini ya usambazaji na matumizi bora ya mbolea kwa wakulima kupita mfumo wa ununuzi wa pamoja bulk procurement
wizara itaendelea kuboresha mfumo wa ards ili kuufanya uwe rahisi zaidi kwa wadau
mheshimiwa spika wizara imeratibu kushirik kwenye mikutano ya mabaraza ya mawaziri wa kilimo kwa kushirikisha ngazi zote ambapo mikakati ya kupambana na mabadiliko ya tabia nchi na wa usalama wa chakula ilijadiliwa na kupitishwa
aidha andiko la maridhian ya programu ya kuendeleza sekta ya ilimo kwa upande wa afrika mashariki eac caadp compact lime kamilika na kuridhiwa na mawaziri
mheshimiwa spika wizara pia meratibu na kuhudhuria mikutano ya baraza la mawaziri wa kilimo kwa nchi za jumuiya ya kusini mwa afrika sadc kwa ngazi zote amb apo rasimu ya fursa na changamoto zilizopo katika sekta ya ilimo imeandaliwa
vilevile mfuko wa maendeleo ya kilimo wa sadc sadc agriculture development fund ume ridhiwa na umeainisha idadi ya miradi vikundi vya wakulima sekta binafsi na jamii amba zo zitapatiwa ikopo kwenye mfuko huo
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuratibu na kuhudhuria ikutano ya fao ifad eu umoja wa mataifa un kwa ngazi ya wataalam waandamizi ambapo bajeti na miradi mbalimbali ya kikanda na nchi wanachama imepitishwa ik iwemo miradi ya kiufundi ya kuimarisha masoko katika kilimo na kudhibiti magonjwa na visumbufu vya mimea kama sumu kuvu na viwavijeshi
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuratibu na kushiriki kw enye mikutano ya nchi wahisani ambapo ilikutana na mabalozi na wataalam wa nchi za kenya uganda rwanda india norway israel korea ya kusini iran saud arabia uholanzi na japan kuzungumzia mashirikiano yanayoendelea na ya baada ye katika sekta ya kilimo na aarifa za maeneo yaliyokubaliwa zime andaliwa ambapo hati ya makubaliano mou kati ya sekta ya kilimo tanzania na misri imesainiwa
wizara pia imeratibu na kupitia upya rasimu ya hati ya makubaliano ya ushirikiano kati ya sekta ya kilimo tanzania iran na india
mheshimiwa spika wizara meandaa na kurat ibu wadau wa sekta ya kilimo kushiriki katika makongamano ya biashara na uwekezaji katika sekta ya ilimo yaliyofanyika vietnam madagasca china na india
wadau wa sekta ya ilimo wali shiriki na kuweka mikakati ya ushirikiano joint venture
wizara ime ratibu na kuhudhuria kikao cha kamati cha kuwezesha biashara trade facilitation agreements ili kukidhi matakwa ya shirika la biashara la kimat aifa world trade organization wto
rasimu tano za miradi ya kuwezesha mazingira mazuri ya kufanya biashara zimeandaliwa na kupitishwa
rasimu hizo ni publication enquire points test procedures perishable goods na border agency cooperation
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuainisha kuandaa na kutekeleza mashirikiano ya kikanda na kimataifa
aidha wizara itaendelea kuratibu kupitia na kuandaa hati ya makubaliano mikataba na maandiko kwa aji li ya majadiliano na mashirika nchi wahisani
vilevile wizara itawezesha na kushiriki mikutano mbalimbali na kuandaa taarifa kuhusu masuala biashara za kimataifa kama wto epa na agoa
 mpango wa kuendeleza kilimo ukanda wa kusini mwa tanzania sagcot 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ime endelea kuratibu uwekezaji kwenye mpango wa kuendeleza kilimo ukanda wa kusini mwa tan zania sagc ot
hadi sasa jumla ya dola mi lioni zimewekezwa katika kilimo kwenye ukanda wa sagcot kati ya dola bilioni 
 zilizopangwa kuwekezwa ifikapo mwaka 
kati ya uwekezaji huo dola bilioni 
 zitatokana na sekta binafsi
aidha wawekezaji wakubwa binafsi wameweza kuunganishwa na wakulima ili kuongeza tija kipato chakula na lishe kwenye kaya za wakulima wa soya chai viazi vitamu na mviringo mpunga mboga na matunda
mheshimiwa spika wizara kupitia kituo cha sagcot imewezesha kufanyika kikao cha wadau wa sekta ya kifedha na kutia saini hati ya makubaliano mou ya kuwezesha upatikanaji wa huduma za kifedha kwa wakulima wadogo
wadau waliohusishwa ni pamoja na financial sector deepening trust fsdt sagcot centre ltd agriculture market development trust amdt and sagcot catalytic trust fund ctf
dhumuni la mou hiyo ni kuanzisha uratibu wa huduma maalum kwa wakulima wadogo katika mnyororo wa thamani wa mazao
mheshimiwa spika wizara kupitia kituo cha sagcot kwa kushirikiana na baraz la nafaka la afrika mashariki eastern africa grain council eagc waliandaa mdahalo uliowakutanisha wafanyabiashara na wakulima wa zao la soya kwa lengo la kupata soko la uhakika
matokeo ya kongamano hilo umewezesha kampuni ya nassad animal feeds kusa ini mkataba wa kununua soya ya ujazo wa tani kwa bei ya shilingi kwa kilo
kabla ya kongamano kampuni ya silverlands ilinunua soya kiasi cha tani kutoka kwa wakulima wadogo wilayani songea kwa thamani ya shilingi bilioni 
mheshimiwa pika wizara kupitia mradi wa mbegu ya viazi mviringo mkoani njombe kwa ufadhili wa agra kituo cha sagcot na wadau wengine wakiwemo yara syngenta mtanga foods ltd halmashauri za njombe mji njombe vijijini na wang ingombe na wakulima wadogo walifanikiw kuongeza uzalishaji wa viazi mviringo kutoka wastani wa tani kwa hekta mwaka hadi kufikia tani kwa hekta mwaka 
mheshimiwa spika vilevile wakulima waliweza kupata mbegu bora za viazi mviringo kiasi cha tani na takriban wakulima wa patao walipata mafunzo ya kilimo bora cha viazi kupitia vipindi vya mafunzo kwa wakulima vilivyohusu teknolojia za kisasa
zaidi ya wakulima wanatumia mbegu bora za viazi mviringo teknolojia mbalimbali za utunzaji wa shamba na uvunaji wa viazi mviringo
aidha kilianzishwa chama cha ushirika chenye wanachama na kusajiliwa pamoja na kujenga maghala nane kwa ajili ya kuhifadhia viazi mviringo
mheshimiwa spika kutokana na kuwepo kwa ubia wa zao la viazi mviringo kampuni mpya ya kusindi ka viazi mviringo inayoitwa tanzanice ltd imesajiliwa
kampuni hiyo imejikita katika kuzalisha viazi mviringo na kusafirisha matunda ya parachichi kwenda nchi za ulaya
uwepo wa kampuni ya tanzanice imeongeza idadi ya wadau katika kutatua changamoto ya zao la viazi mviringo katika mnyororo wa thamani
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na wadau wa kilimo itapanua uzoefu uliopatikana kutoka sagcot kuendeleza kilimo kwenye maeneo mengine nchini
hivyo wizara inao mpango madhub uti wa kuendeleza kilimo kwenye ukanda wa ziwa hususan kujenga mabwawa yatakayotumika kwenye kilimo cha umwagiliaji
aidha wizara itaendelea kushirikiana na wabia wa maendeleo na wadau wengine wa sekta ya kilimo ili kufikia malengo ya sekta
 kuimarisha masuala tambuka ushiriki wa vijana katika kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na wadau imeendelea kutekeleza mkakati wa kuongeza ushiriki wa vijana katika kilimo kwa kuwajengea uwezo wa kujiajiri kwenye sekta ya ilimo ili kutatua tatizo la ajira nchini
wizara kwa kushirikiana na farm africa wamewezesha mafunzo ya uzalishaji na ujasiriamali wa mazao ya kilimo kwa vijana ambapo kati ya hao ni wa kiume na ni wa kike
juhudi hizo zilifanyika katika mik oa ya manyara shinyanga singida dodoma na morogoro ambapo mafunzo hayo yalihusu mazao ya ufuta mahindi maharage mpunga uyoga na sali
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na shirika la aga khan foundation akf katika mikoa ya pwani lindi mtwara kupitia mradi wa coastal rural support program tanzania crspt ime wezesha vijana kwa kapata mafunzo ya kilimo biashara ujasiriamali kuweka na kukopa katika mikoa hiyo
wizara pia kwa kushirikiana na sokoine university graduate enterprenu er cooperatives sugeco wame toa mafunzo mbalimbali kwa vijana wapatao wakiwemo wakike na wa kiume katika kituo cha mkongo kilichokuwa kinasimamiwa na rubada
mafunzo hayo yalihusu uzalishaji kupitia mashamba darasa na kilimo biashara na mnyoror wa thamani wa mazao ya kitalu nyumba green houses
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kusimamia utekelezaji wa mkakati wa vijana kushiriki katika kilimo na kuongeza ajira kwa kushirikiana na wizara za kisekta
aidha wizara kwa kushirikiana na wadau wa maendeleo fao aga khan foundation heifer international sugeco na farm africa wataendelea kutoa mafunzo ya kuwajengea uwezo vijana katika masuala ya ujasiliamali kilimo biashara kwa mazao mbalimbali ili kuongeza thamani na kuto ajira kwa vijana wengi nchini
vvu na ukimwi 
mheshimiwa spika katika kuendeleza mapambano dhidi ya ukimwi mahali pa kazi wizara imeendelea kuwahamasisha watumishi kupima afya ili kutambua hali zao
katika mwaka wizara imeendelea kuwahudumia watumishi wanaoishi na vvu kulingana na miongozo ya serikali
mheshimiwa spika katika mwaka izara itaendelea kuhamasisha watumishi kupima afya zao kwa hiari na kuendelea kutoa huduma kwa watumishi wanaoishi na vvu na wanaougua ukimwi
jinsi 
mheshimiwa spika wizara imehusisha masuala ya jinsia katika utafiti wa kilimo gender mainstreaming kupitia mradi wa sweet potato fast truck uliofanyika wilaya za mkuranga pwan i bukoba na misenye kagera kiwa na lengo la kutathmini ushirikishwaj wa jinsia katika kilimo cha viazi vitamu
matokeo ya utafiti yalionyesha kuwa mamlaka ya kuuza mazao yenye kipato kudhibiti na kutoa maamuzi yanamilikiwa na wanaume kwa asilimia na wanawake kwa asilimia 
baada ya tathmini mafunzo yalitolewa kwa atafiti maafisa ugani na waalimu wa kilimo kati ya hao wanawake ni na wanaume ni kutoka kanda ya ziwa kaskazini na zanz ibar
pia kwa maafisa ugani wa limu wa kilimo wa shule za msingi na viongozi wa vijiji kati ya hao wanawake ni na wana ume ni 
mafunzo yalihusu kuhamasisha jamii tathmini na matumizi ya mbinu husishi ya nyenzo zinazozingatia jinsia katika kilimo
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuelimisha watafiti umuhimu wa kuhusisha jinsia katika miradi ya kilimo kwa manufaa ya wakulima wa jinsia zote
kuandaa mwongozo wa kilimo na jinsia pocket guide wa maafisa ugani kwa ajili ya kufundishia wakulima na kijarida mkeka comic series kwa watoto wa shule za msingi waliopokea mbegu za viazi vitamu kwa ajili ya uelewa wa kilimo na jinsia kwa wilaya za mkuranga bukoba na misenyi
hifadhi ya mazingira na mabadiliko ya tabianchi 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na fao na care international imetoa mafunzo na kusambaza mwongozo wa kilimo kinachohimili abadiliko ya tabianchi kwa wakuu wa mikoa yote wakuu wa wilaya zote na kwa maafisa mipango maafisa kilimo na mazingira maafisa ugani na wawakilishi wa asasi zisizo za kiserikali kutoka halmashauri za wilaya za mikoa ya morogoro iringa mbeya songw e mwanza dodoma tabora arusha mtwara lindi singida kigoma manyara rukwa ruvuma na kagera
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na wakulima kupitia mradi wa kuongeza uzalishaji na tija kwa zao la mpunga expanded rice production project erpp imeandaa mipango ya usimamizi wa mazingira na jamii environmental and social management plans esmps kwa ajili ya utekelezaji ili kutunza mazingira ya skimu za umwagiliaji za kigugu mbogo komtonga mvumi msolwa ujamaa na njage pia maandalizi ya wongozo wa hifadhi ya mazingira na mpango shirikishi wa kudhibiti visumbufu vya mimea na matumizi sahihi ya viuatilifu katika skimu hizo unaendelea
mheshimiwa spika wizara imefanya ufuatiliaji wa ujumuishwaji wa masuala ya mazingira na mabadiliko ya tabi anchi katika mipango ya halmashauri za wil aya za mikoa ya morogoro mvomero iringa iringa dc mbeya rungwe dodoma dodoma mc singida singida dc na arusha arumeru ambapo tathmini hiyo imeonesha ujumuishwaji wa masuala ya mazingira na mabadiliko ya tabianchi katika mipango ya halmashauri bado yana changamoto kama ufinyu wa bajeti na uelewa mdogo kwa viongozi na wataalamu wa wilaya juu ya athari za mabadiliko ya tabianchi katika uchumi wa halmashauri zao
kwa hali hiyo wizara inaendelea na maand alizi ya utekelezaji wa kazi ya kuwajengea uelewa wakulima kuhusu masuala ya mazingira na athari za mabadiliko ya tabianchi na jinsi ya kukabiliana nazo
pia wakulima wapatao wa wilaya za igunga manyoni mbinga mbozi na mpanda pia walipatiwa mafunzo juu ya teknolojia na mbinu za utunzaji wa mazingira katika uzalishaji wa tumbaku
mheshimiwa spika wizara ya kilimo kwa kushirikiana na wadau wa sagcot waliweza kuandaa mwongozo na mfumo wa kutathimni jinsi wawekezaji na wadau wa sagcot wanavyotekeleza hifadhi wa mazingira na masuala ya kijamii katika kongani ya ihemi
mfumo huu uliweza kutathimi wawekezaji katika kongani hiyo na mkoa wa njombe
mfumo huu ulionyesha wengi wa wawekezaji wanajitahidi katika kuhifadhi mazingira na kujumuisha jamii ingaw gharama za kufanya tathimini ya hifadhi ya mazingira pamoja kukatika kwa umeme wingi wa kodi na uelewa juu ya masuala ya tabianchi na vipaumbele vya nchi ni bado unahitajika
mheshimiwa spika katika kutekeleza mpango wa miaka mitano wa kilimo kinacho himili mabadiliko ya tabianchi agriculture climate resilient plan wa mwaka wizara kwa kushirikiana na idara ya kilimo ya marekani usda inatekeleza mradi wa kujenge uwezo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kwa usalama wa chakula
mpak sasa mashamba darasa katika mikoa ya dodoma kongwa tabora uyui yameshaanzishwa kwaajili ya kuonyesha na kufundishia wakulima mbinu na teknolojia za kilimo kinachohimili mabadilik ya tabianchi pia wakulima wana fundishwa jinsi yakutafsiri na kutumia taarifa za hali ya hewa katika kilimo kwa mikoa hiyo
mheshimiwa spika wizara ya kilimo pia imefanikiwa kujenga uwezo kwa wadau wa kilimo katika kongano ya ihemi juu ya dhana ya uchumi wa kijani green economy kwa kushirikiana na mpango wa kuhifadhi azingira wa umoja wa mataifa unep na sagcot centre limited
katika mradi huu wizara iliweza pia kuleta pamoja taarifa mbali mbali zinazohusu uhifadhi wa mazingira na kilimo endelevu katika kongani ya ihemi
wizara pia iliweza kutengengeza mpango shirikis hi wa matumizi bora ya ardhi kwa kongani hiyo ya ihemi kwa kushirikiana na wataalamu kutoka chuo kikuu cha dar es salaam
pia taarifa juu ya njia bora za uhifadhi wa maji kwa ajili ya kuhifadhi ardhi oevu na vyanzo vya maji katika kongani ya ihemi pia ilif anyika
matumizi ya umwagiliaji kwa njia ya matone umeonekana kuwa ni njia bora ya kuhifadhi maji na kuleta kilimo chenye tija hasa kwa wakulima wa nyanya katika mkoa wa iringa
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kufuatilia ujumuis haji wa masuala ya mazing ira na mabadiliko ya tabianchi katika almashauri za wilaya za mikoa ya mtwara na lindi
vilevile wizara itaandaa itachapisha na kusambaza mwongozo wa hifadhi ya mazingira na mpango shirikishi wa udhibiti visumbufu vya mimea na atumizi sahihi ya viuatilifu katika lugha ya kiswahili
aidha wizara itazijengea uwezo halmashauri za wilaya katika mikoa ya kagera mbeya iringa morogoro na kilimanjaro wa kutambua umuhimu wa kujumuisha njia za kukabiliana na athari za mabadiliko ya ta bianchi katika bajeti na mipango ya maendeleo ili kuongeza tija katika uzalishaji wa mazao ya kilimo
 kuendelea kutekeleza mp ango wa serikali kuhamia dodoma 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imeendelea kutekeleza agizo la serikali la kuhami dodoma katika awamu tatu ambapo katika awamu hizo watumishi waliokuwa makao makuu ya wizara dar es salaam wamehamia akao makuu dodoma
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuhamisha watumishi wake kuja makao makuu dodoma
 utekelezaji wa majukumu ya wizara kwa mwaka na mpango kwa mwaka fungu 
 mapato na matumizi ya fedha katika kipindi cha mwaka fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka wa fedha wa wizara chini ya fungu ilitengew jumla ya shilingi zikijumuisha shilingi za shirika la ukaguzi na usimamizi wa vyama vya ushirika coasco
kati ya fedha hizo shilingi zilitengwa kwa ajili ya matumizi mengineyo zikiwa ni shilingi za tume na shilingi za coasco
jumla ya shilingi zilitengwa kwa ajili ya mishahara ambapo shilingi zilikuwa ni mishahara ya watumishi wa tume na shilingi ni kwa ajili ya watumishi wa coasco
aidha katika mwaka huo fungu halikutengewa fedha za bajeti ya matumizi ya maendeleo
 fedha zilizotolewa katika bajeti ya kawaida 
mheshimiwa spika hadi kufikia machi fedha za matumizi ya kawaida zilizopokelewa kutoka hazina zilikuwa ni shil ingi 
 sawa na asilimia 
 ya kiasi kilichoidhinishwa
kati ya fedha hizo jumla ya shilingi 
 zilikuwa kwa ajili ya shu ghuli za tume ambapo shilingi zilikuwa ni mishahara ya watumishi wa tume na shilingi 
 matu mizi mengineyo
aidha jumla ya shilingi zilikuwa ni kwa ajili ya shughuli za coasco ambapo shilingi zilikuwa ni kwa ajili ya mishahara ya watumishi na shilingi matumizi mengineyo
 matumizi 
mheshimiwa spika hadi kuf ikia machi wizara chini ya fungu imetumia jumla ya shilingi 
 sawa na asilimia ya fedha zilizopokelewa
kati ya kiasi hicho shilingi 
 zilitumika kulipa mishahara ya watumishi wa tume na matumizi mengineyo
aidh a shilingi zilitumika kulipa mishahara ya watumishi wa coasco na shilingi matumizi mengineyo
mheshimiwa spika katika mwaka wizara chini ya fungu imeendelea kutekeleza majukumu yake ya uhamasishaji usimamizi na udhi biti ili kufikia malengo ya kijamii na kiuchumi na kupunguza umasikini nchini kwa kuzingatia vipaumbele vilivyoainishwa kupitia dira ya maendeleo ya taifa mpango wa pili wa maendeleo wa miaka mitano na maelekezo ya serikali ya mwaka ilan ya chama cha mapinduzi ya mwaka na mpango mkakati wa tume wa mwaka pamoja na mapitio ya bajeti ya mwaka 
 ukaguzi na uchunguzi 
mheshimiwa spika hadi kufikia machi wizara imefanya ukaguzi wa mara kwa mara kwa vyama vya ushirika sawa na asilimia 
 ya lengo la kukagua vyama katika mwaka 
aidha shirika la ukaguzi na usimamizi wa vyama vya ushirika coasco limefanya ukaguzi wa mwisho kwa vyama vya ushirika sawa na asilimia 
 ya lengo la kukagua vyama 
katika kaguzi hizi wizara ilibaini mapungufu mbalimbali yakiwemo ukosefu wa kanuni na ser mbalimbali utunzaji wa kumbukumbu usioridhisha uingiaji wa mikataba usiokidhi matakwa ya sheria ya vyama vya ushirika watendaji wa vyama wa siokuwa na sifa stahiki vyama kuwa na madeni sugu viongozi na watendaji kutokuwa na elimu ya ushirika pamoja na ubadhirifu unaofanywa na viongozi pamoja na watendaji
mheshimiwa spika kutokana na mapungufu yaliyobainika wakati wa ukaguzi wizara imechu kua hatua mbalimbali za utatuzi ikiwa ni pamoja na kutoa elimu kwa viongozi na watendaji kuwajengea uwezo katika kuandaa ser na kanuni za vyama kwa mujibu wa sheria na kuchukua hatua pale inapobainika ubadhirifu ikiwemo kuondoa bodi za uongozi na watenda ji na kuweka bodi za muda kama vile bodi za sccult ltd tfc mamcu ltd ncu na wetcu
mheshimiwa spika wizara imefanya uchunguzi maalum katika vyama vya ushirika visivyo vya kifedha vya matendo amcos luponde amcos mbifacu amcos ltd lupembe amcos ltd sudi amcos lihimalyao amcos rivacu ltd na mamcu ltd
matokeo ya uchunguzi huo yalibaini uwepo wa ubadhirifu na ukiukwaji wa sheria ya vyama vya ushirika na
ya mwaka kwenye vyama vya mbifacu ltd na mamcu ltd uliosababishwa na usimamizi na utendaj mbovu wa viongozi na watendaji
watuhumiwa wamefikishwa katika mamlaka husika kwa hatua zaidi za kisheria
mheshimiwa spika watuhumiwa mbalimbali walihojiwa kutokana na dosari zilizobainishwa kwenye taarifa za uchunguzi ili kuweza kuchukua hatua kwa ujibu wa sheria ikiwa ni pamoja na kutoa hati za madai
viongozi pamoja na watendaji wa vyama vya ushirika vya muhimbili saccos mlimani saccos bot saccos mbinga saccos kurugenzi mbinga saccos ayalabe saccos madibila saccos wazalendo saccos na arusha kurugenzi saccos walihojiwa na hati za madai zimeandaliwa kwa watuhumiwa wa ubadhirifu wa kiasi cha shilingi bilioni 
 katika vyama saba
aidha watuhumiwa wanne wa ubadhirifu katika chama cha wazalendo wamefikishwa mahakamani na rufaa zilizokatwa watuhumumiwa wengine sita kuzipinga hati za madai zinashughulikiwa
mheshimiwa spika atika kuimarisha usimamizi wa saccos wizara imeingia makubaliano na taasisi ya dun bradstreet credit bureau tanzania ltd ya kutengeneza mfumo wa kielektroniki wa simamizi saccos supervision software ambapo kwa sasa upo kwenye majaribio
mfumo huu utawezesha kupatikana kwa taarifa za mara kwa mara juu ya maendeleo ya saccos ikiwa ni pamoja na kufanya usimamizi kwa ufanisi na urahisi zaidi
aidha jumla ya nyaraka za makubaliano mou kati ya wizara na wadau wengine wa ushirika zimeandaliwa na kusainiwa 
mheshimiwa spika wizara imepitia kuchambua na kushauri juu ya uandaaji wa kanuni za kiutumishi za vyama vikuu vya njorecu ltd mbifacu ltd sonamcu ltd chutcu ltd wetcu ltd runali ltd rivacu ltd tanecu ltd mamcu ltd na tamcu ltd ambazo zitasaidia vyama kuwa na nyaraka ambazo zinatoa mwongozo wa utendaji kazi na stahili mbalimbali za viongozi
mheshimiwa spika katika msimu wa korosho wa wizara kw kushirikiana na bodi ya leseni za ghala bodi ya korosho vyama vikuu vya ushirika tamisemi pamoja na mamlaka nyingine imeweza kusimamia minada zaidi ya na uendeshwaji wa biashara ya zao la korosho kupitia vyama vya ushirika chini ya mfumo wa stakaba dhi za ghala katika mikoa ya lindi mtwara pwani tanga na ruvuma
usimamizi huo umepelekea kupanda kwa bei ya korosho ghafi kutoka wastani wa shilingi 
 kwa kilo msimu wa hadi kufikia shilingi 
 kwa kilo msimu wa 
mhesh imiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuliwezesha shirika la ukaguzi na usimamizi wa vyama vya ushirika coasco kufanya ukaguzi wa nje wa hesabu za vyama vya ushirika 
aidha wizara kupitia tume itafanya ukaguzi wa mara kwa mara na usimamizi wa karibu wa uendeshaji wa vyama vya ushirika nchini
wizara itakagua vyama vikuu vya ushirika miradi ya pamoja na vyama vya ushirika vya msingi nchini
vilevile wizara itawezesha kuandaliwa kwa kanuni za kiutumishi na uendeshaji na mfumo wa usimamizi wa nyaraka kwa vyama vya ushirika nchini
 mapitio ya mikataba katika vyama vya ushirika 
mheshimiwa spika wizara imepitia na kufanya upekuzi wa mikataba katika vyama vya ushirika na kuifanyia marekebisho ikiwemo mkataba wa mbolea adawa na vifungashio kati ya chama kikuu cha ushirika songea namtumbo sonamcu ltd na kampuni ya prime mkataba wa kilimo cha viazi kati ya rivacu ltd na crop biosciences solution ltd mkataba wa pango kati ya tfc na kampuni ya interstar mining ltd mkata ba wa ukusanyaji wa madeni kati ya tur saccos na chimbuko vicoba mkataba wa usambazaji wa magunia ya korosho kwenye chama kikuu cha tanecu ltd mikataba ya usambazaji mbolea katika vyama vya vikuu vya wetcu ltd latcu ltd ktcu ltd na chutcu ltd mikataba ya chai mikataba ya ajira ya njorecu ltd na mkataba wa kununua kahawa kati ya kaderes peasant development plc na magate amcos ltd
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kusimamia na kutoa ushauri kuhusu mikataba inayoingiwa na vyam vya ushirika nchini ili kudhibiti na kupunguza migogoro katika vyama vya ushirika
 usimamizi wa chaguzi za viongozi wa bodi za vyama 
mheshimiwa spika katika kuimarisha utawala bora wizara imesimamia chaguzi za viongozi wa vyama vikuu vya ushirika na iradi ya pamoja sawa na asilimia 
 ya lengo la kusimamia vyama kwa mwaka 
aidha wizara kwa kushirikana na mamlaka za serikali za mitaa iliratibu na kusimamia chaguzi za vyama vya msingi vya kifedha na visivyo vya kifedha sawa na asi limia 
 ya lengo la kusimamia chaguzi za vyama kwa mwaka 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na mamlaka za serikali za mitaa itaratibu na kusimamia chaguzi za vyama vikuu na miradi ya pamoja na vyama vya ushirika vya msingi nchini
 utatuzi wa migogoro na malalamiko katika vyama vya ushirika 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imetatua migogoro mbalimbali ikiwemo mgogoro kati ya chama kikuu cha ushirika njombe njorecu ltd na kampuni njombe filling station mgogoro kati ya chama cha ushirika cha wakulima wadogo wa kilimo cha mpunga dakawa morogoro uwawakuda na wanachama wake mgogoro kati ya chama cha ushirika cha wakulima wa mpunga katika skimu ya ruvu chauru na mwekezaji mgog oro kati ya chama cha ushirika cha viwanda vidogo dar es salaam dasico na wanachama walioachishwa uanachama mgogoro kati ya chama cha ushirika cha mshikamano baraza saccos cha mpwapwa na benki ya tib mgogoro kati ya shirecu ltd na wafanyakazi wake mgo goro kati ya baadhi ya saccos za mkoa wa morogoro na chimbuko vikoba ambaye ni mtoa huduma ya ukusanyaji madeni na mgogoro kati ya tib na baadhi ya saccos za mkoani manyara
mheshimiwa spika vilevile wizara imeshughulikia malalamiko mbalimbali ya wanacha ma wa vyama vya ushirika ikiwa ni pamoja na kutoa msaada wa kisheria kwenye jumla ya mashauri katika vyama vya ushirika vya mikoa ya kilimanjaro manyara tanga dodoma mwanza morogoro dar es salaam na iringa
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itasimamia ili kuimarisha misingi ya utawala bora na uwajibikaji katika vyama vya ushirika ili kupunguza au kuondoa kabisa migogoro na malalamiko yasiyo ya lazima katika vyama vya ushirika nchini
wizara itaendelea kutatua migogoro na malalamiko yaliyopo katika vyama vya ushirika nchini
 usajili wa masharti ya vyama vya ushirika 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilipitia masharti na nyaraka mbalimbali za vyama na kusajili masharti ya vyama vikiwemo vyama vikuu vya biharamulo b cu ltd chama kikuu cha ushirika cha nyanza ncu chama kikuu cha ushirika lake tanganyika tobacco growers latcu ltd benki ya ushirika kilimanjaro kcbl kigoma tobacco cooperative union ktcu ltd chunya tobacco cooperative union chutcu ltd rift valley cooperative union rivacu western tobacco cooperative union wetcu ltd tunduru agricultural cooperative union tamcu ltd na arusha cooperative union acu ltd
pia tume imetoa usajili wa kudumu kwa vyama vikuu vya lindi mwambao na runali vya indi
katika mwaka wizara itaendelea na usajili wa masharti na nyaraka mbalimbali zitakazowezesha uendeshaji wa shughuli katika vyama vya ushirika unaofuata sheria kanuni na taratibu za ushirika
 uhamasishaji kwa kushiriki ana na serikali za mi taa na wadau wengine 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imeendelea kuhamasisha umma hususan vijana wanawake na vikundi vyenye mwelekeo wa ushirika kujiunga au kuanzisha vyama vya ushirika
kufuatia uhamasishaji huo vyama vya ushirika vipya vilianzishwa na kusajiliwa vikiwemo chama cha ushirika cha mradi wa pamoja wa wakulima wa miwa magole cha kilosa chama cha ushirika cha mradi wa pamoja wa chai njombe njotcoje ltd vyama vya msingi vitatu vinavyojihusisha na kilimo cha chai vya itab aha pamwanga na uwiluma vya mkoani njombe vyama vya msingi vinavyojihusha na kilimo cha miwa vya mkoani morogoro na vyama vya ushirika vya walaji vya ngorongoro arusha
aidha jumla ya wanachama wapya takribani walijiunga na ushirika vyama hivi vinakadiriwa kutoa ajira mpya kwa wananchi takribani 
sambamba na hilo tume imeandaa rasimu ya mwongozo wa uhamasishaji utakaotumika na timu za uhamasishaji
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na wadau wa ushirika nchini imeratibu na ku wezesha kufanyika kwa majukwaa ya ushirika kwa mikoa ya manyara pwani arusha tanga njombe mbeya katavi rukwa lindi mwanza kagera singida tabora kigoma songwe iringa shinyanga simiyu ruvuma dar es salaam mara na geita pamoja na jukwaa la ushirika la kitaifa lililofanyika mkoani dodoma
lengo la majukwaa haya lilikuwa ni kuwakutanisha wanaushirika na wadau ili kujadili fursa changamoto pamoja na kutafuta njia za utatuzi
pia jitihada zimefanyika na kuwezesha kuundwa au kufufuliwa kwa kamati za elimu ya ushirika za mikoa husika zinazosimamia shughuli za ushirika na kuimarisha ushirikiano wa wadau
mheshimiwa spika katika kipindi hicho wizara kwa kushirikiana na wadau wa ushirika ikiwemo sccult na tfc imeratibu na kufanikisha kufanyik kwa maadhimisho ya siku ya ushirika wa akiba na mikopo duniani icud siku ya ushirika duniani sud na kushiriki katika maonesho ya siku ya wakulima nanenane
maadhimisho hayo yalihudhuriwa na washiriki takribani ambao ni pamoja na viongozi wa serikali maafisa ushirika wanachama wa vyama vya ushirika wananchi na wadau mbalimbali wa ushirika
katika maadhimisho hayo vyama vilipata fursa ya kuonesha bidhaa zao na kujitangaza
aidha masuala ya maendeleo ya ushirika na utatuzi wa changamoto zinaz okabili vyama vya ushirika yalijadiliwa kwa pamoja na kutafutiwa ufumbuzi
wizara iliandaa na kutangaza vipindi vinane vya televisheni na makala mbili za masuala ya ushirika ziliandaliwa na kutangazwa katika vyombo mbalimbali vya habari
mheshimiwa spika wizara kupitia tume kwa kushirikiana na wizara ya afya kupitia mfuko wa taifa wa bima ya afya nhif imehamasisha wanachama wa vyama vikuu vya lindi mwambao runali ltd tanecu ltd na mamcu ltd kwenye mikoa ya lindi na mtwara kujiunga na fao la bima ya afya lijulikanalo kama ushirika afya
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na mfuko wa hifadhi ya jamii wa gepf imehamasisha wanachama wa vyama vya ushirika katika mikoa ya lindi na mtwara kujiunga na huduma za hifadhi ya jamii ambapo jumla ya wan achama wa mikoa hiyo wamejiunga na mfuko kwenye fao lijulikanalo kama ushirika na akiba na uhamasishaji unaendelea
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na wizara za kisekta mamlaka za serikali za mitaa na wadau mbalimbali itaendelea kuhamasisha umma hususan vijana wanawake na vikundi vyenye mwelekeo wa ushirika kujiunga na au kuanzisha vyama vya ushirika ili kuongeza idadi ya vyama vya ushirika na wanachama nchini lengo likiwa ni kufika wanachama ifikapo juni 
aidha wizara itaendelea kufufua na kuimarisha vyama vya ushirika hususan vya pamba katika mikoa ya kanda ya ziwa magharibi na kati ili kufufua uzalishaji wa zao la pamba
mheshimiwa spika vile vile wizara itaendelea kuratibu na kutoa elimu ya ushirik kwa umma viongozi wa kisiasa na watendaji wa taasisi mbalimbali na vyama vya ushirika wajumbe wa bodi watendaji wa vyama na wanachama kupitia maonesho ya kilimo nane nane siku ya chakula duniani icud na siku ya ushirika duniani kwa lengo la kuima risha maendeleo ya vyama vya ushirika
wizara itandaa na kuwezesha kurushwa kwa matangazo kupitia vyombo mbalimbali vya habari kwa ajili ya kutoa elimu kwa umma kuhusu masuala ya ushirika
vilevile wizara itafanya mikutano ya uhamasishaji kuhusu ushirika katika vyuo vya elimu ya juu nchini
aidha wizara itaendelea kuhamasisha na kuunganisha vyama vya ushirika na mifuko ya hifadhi ya kijamii na taasisi za kifedha nchini
 kujenga na kuimarisha uwezo wa kiuchumi katika vyama vya ushirika 
mheshimiwa spik a katika jitihada za kujenga na kuimarisha uwezo wa kiuchumi katika vyama vya ushirika wizara imeandaa rasimu ya hati ya makubaliano mou kati yake na briten inayohusu uongezaji thamani ya mazao ya vyama vya ushirika nchini
vilevile rasimu za miongozo ya masoko na uwekezaji imeandaliwa ili iweze kutumika na vyama vya ushirika katika kuimarisha upatikanaji wa masoko na uwekezaji
aidha tume imevikutanisha vyama vya ushirika vya walina asali vipatavyo katika mikoa ya singida tabora na kigoma na kuja dili changamoto za soko la asali kwa lengo la kuzitatua
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuhamasisha na kuvijengea uwezo vyama vya ushirika kuanza na kuendelea kuuza mazao yao kupitia mifumo rasmi ya masoko na yenye tija pamoj na kutafuta masoko ya ndani na nje ya nchi
aidha wizara itaendelea kuvijengea uwezo vyama vya ushirika kuzalisha mazao ya biashara ya kimkakati korosho kahawa tumbaku pamba na chai na mazao mengine pamoja na kutambua mapato ya wakulima yanayopati kana kupitia vyama vya ushirika
wizara itaendelaea kufuatilia mikopo inayotolewa kwa wanaushirika na mafanikio yake ikiwa ni pamoja na kutambua thamani ya uwekezaji wa mtaji wa ushirika katika taasisi mbalimbali za kifedha
mheshimiwa spika vile vile izara itaendelea kuvijengea uwezo vyama vya ushirika kutafuta wabia na wadau wengine kuanzisha au kufufua viwanda vya kuongeza thamani za mazao ya biashara yanayokusanywa na vyama husika kwa lengo la kuinua kipato cha mwanachama mmoja mmoja
wizara itahama sisha na kuviunganisha vyama vya ushirika na wadau wa maendeleo wa uongezaji thamani mazao ya biashara pamoja na kuwezesha uandaaji na utekelezaji wa mipango ya uwekezaji katika vyama hivyo
aidha wizara itawezesha uandaaji wa mipango mikakati na biashara kwa vyama vya vikuu vya ushirika nchini
 kujenga uwezo wa tume katika kutoa huduma kwa wadau 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imekamilisha uteuzi wa mwenyekiti na makamishna wa tume ambapo vikao viwili kikiwemo cha mafunzo ya ku wajengea uwezo wa masuala ya utawala na uongozi vilifanyika
tume imeratibu vikao viwili vya watumishi wote na vikao viwili vya warajis wasaidizi wa mikoa kwa lengo la kukumbushana wajibu na majukumu pamoja na kutathmini utendaji kazi wa tume kwa mwaka mmo ja
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuboresha ofisi zake mikoani kwa kuanzisha mfumo wa utunzaji kumbumbuku katika ofisi za warajis wasaidizi wa mikoa ya mwanza dar es salaam dodoma kagera manyara na shinyanga
aidha taratibu za maandalizi ya uje nzi wa ofisi ya makao makuu zipo katika hatua ya kukamilisha malipo ya ununuzi wa kiwanja ambapo hadi kufikia machi kiasi cha shilingi zimeshalipwa sawa na asilimia 
 ya jumla ya shilingi zinazohitajika kulipwa
mheshimiwa pika katika mwaka wizara itaendelea kuboresha ofisi zake mikoani kwa kuanzisha mfumo wa utunzaji kumbumbuku katika ofisi za warajis wasaidizi wa mikoa iliyobaki
vilevile wizara itaendelea na taratibu za maandalizi ya ujenzi wa ofisi ya tume makao makuu dodoma
aidha wizara itaendelea kuibua kuimarisha na kusimamia vyanzo vya mapato vya ndani ili kuimarisha usimamizi wa vyama vya ushirika nchini
 maendeleo ya watumishi 
mheshimiwa spika katika kuwajengea uwezo watumishi wake katika mwaka wizara imewezesha kutolewa kwa mafunzo ya usimamizi wa utunzaji kumbukumbu kwa maafisa wawili na mafunzo ya muda mfupi kwa wahasibu wanne yaliyotolewa na bodi ya taifa ya uhasibu na ukaguzi
vilevile katika kipindi hicho mafunzo ya menejiment ya viashiria hatarishi yametolewa kwa watumishi wa tume ya maendeleo ya ushirika
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuajiri na kuhamisha watumishi kulingana na mahitaji na kuwajengea uwezo wa kutekeleza majukumu kwa ufanisi kutoa stahili na motisha kwa kuzingatia sheria kanuni na taratibu za kiutumishi
 utafiti na mafunzo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imefanya tafiti nne katika kuendeleza sekta ya ushirika nchini
tafiti mbili zimefanyika katika mikoa ya kilimanjaro na kigoma zikilenga kubaini changamoto zinazowakabili wanachama wa vyama vinavyojihusisha na uzalishaji wa zao la kahawa
kutokana na matokeo ya tafiti hizi tume kwa kushirikiana na wadau mbalimbali imeendelea na uhamasishaji wa matumizi ya mf umo wa stakabadhi za ghala katika zao la kahawa kupitia vyama vya ushirika badala ya kupitia kwenye vikundi na wanunuzi binafsi wanaowanyonya wakulima
mheshimiwa spika utafiti mwingine ulilenga kubaini changamoto za ukaguzi na usimamizi wa vyama vya ushi rika nchini
kutokana na utafiti huu wizara imeendelea kuimarisha ukaguzi na usimamizi wa vyama vya ushirika nchini
mheshimiwa spika katika kipindi hicho wizara pia imefanya utafiti wa kubaini mahitaji ya mafunzo upembuzi yakinifu kwenye vyama vya ushirika vinavyojishughulisha na mazao ya kahawa na korosho katika mikoa ya kigoma mtwara na lindi
utafiti huu umeiwezesha tume kuandaa programu ya mafunzo katika mikoa hiyo na kutoa mafunzo kwa viongozi na watendaji wa vyama vikuu na miradi ya pamoja
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuratibu na kusimamia watoa huduma kwenye vyama vya ushirika ambapo watoa huduma wamesajiliwa na kupewa vibali vya kutoa huduma za mafunzo ukaguzi wa nje tehama na ukusanyaji madeni
katika kuratibu na kusimamia watoa huduma hao tume imeandaa mwongozo wa watoa huduma kwenye vyama vya ushirika
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuratibu na kufuatilia mafunzo yatolewa na watoa huduma kwenye vyama vya ushirika nchini
wizara itaendelea kufanya tafiti mbalimbali kuhusu maendeleo ya ushirika na mchango wa vyama vya ushirika katika shughuli za kijamii na ukuaji wa pato la taifa
mheshimiwa spika wizara imeendelea kutoa mafunzo kwa viongozi na watendaji kutoka vyama vya akiba na mikopo ilevile katika kutekeleza matakwa ya kisheria yanayoelekeza saccos kuwa katika makundi mawili saccos zenye leseni na zisizokuwa na leseni kwa kuzingatia takwa hili la kisheria wizara imetoa mafunzo kwa wajumbe wa bodi pamoja na watendaji juu ya utoaji wa leseni na usimamizi wa saccos zenye leseni kwa washiriki kutoka kwenye vyama 
tume imepokea maombi ya leseni kutoka kwenye vyama kati ya na uchambuzi yakinifu unaendelea juu ya maombi hayo
aidha yametolewa mafunzo ya usimamizi wa nje na mah ala pa chama off site on site supervision kwa viongozi kutoka kwenye saccos 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuwezesha kuratibu na kufanya mafunzo ya uongozi na utawala bora kwa viongozi wanachama na watendaji vyama vya ushirika nchini
vilevile itaratibu na kutoa mafunzo kwa wakaguzi katika usimamizi na uendeshaji wa vyama vya ushirika nchini
wizara itachapisha na kusambaza nakala za sheria ya vyama vya ushirika na kanuni za vyama vya ushirika
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imefanya kazi ya kuzitambua mali za vyama vikuu vya ushirika miradi ya pamoja na benki za ushirika ili kwa kushirikiana na wizara ya ardhi ziweze kurasimishwa mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuvijengea uwezo vyama vya ushirika katika kuzitambua na kurasimisha mali za vyama vya ushirika kwa ajili ya uwekezaji
wizara itawezesha uanzishwaji na utekelezaji wa mpango wa uwekezaji kwa vyama vya ushirika nchini
aidha wiza ra itafanya uhakiki wa hali ya vyama vya ushirika katika mikoa ya tanzania bara pamoja na kusimamia ukusanyaji wa takwimu za vyama vya ushirika nchini
 hitimisho na shukrani 
 hitimisho 
mheshimiwa spika sekta na shughuli za kilimo hapa nchini ni muhim kwa maisha na ustawi wa uchumi kwa watu wengi hapa nchini
kimsingi kilimo ni nyenzo muhimu katika mapambano dhidi ya umaskini kupanua fursa za ajira kushirikisha wananchi wengi katika mnyororo wa thamani na biashara kimataifa na ni msingi wa mageuzi tarajiwa kuelekea uchumi wa viwanda na kipato cha kati
hata hivyo mchango wa sekta hii katika ukuaji wa uchumi na ustawi wa jamii hausadifu fursa kubwa tuliyonayo kama nchi
kwa kiasi kikubwa hali hii inachangiwa na mambo ambayo yapo ndani ya uwezo wetu hususan kuwa na mawazo mgando kuhusu uendeshaji wa kilimo na mapokeo ya maumbile asili ya dunia
mheshimiwa spika tumedhamiria kuondokana na mgando huu kwa kufanya mageuzi makubwa katika uendeshaji wa shughuli za kilimo
chini ya programu ya kuendeleza sekta ya kilimo asdp ii na mpango wa pili wa taifa wa maendeleo wa miaka mitano tumebaini maeneo manne ya kuongoza mageuzi ya kilimo na maisha ya wakulima nchini ikiwa ni pamoja na i kuongeza uzalishaji na tija katika shughuli za wakulima ii kusimamia kika milifu hifadhi na matumizi jadidifu ya maji ardhi na mazingira sambamba na kuongeza miundombinu ya umwagiliaji iii kuweka msukumo katika mabadiliko ya fikra na mazingira ya kibiashara kwa sekta ya kilimo kwa lengo la kubadili mtazamo wa uendeshaji kilimo kam shughuli ya kujikimu na badala yake iendeshwe kibiashara kwa faida ya nchi na wakulima na iv kuweka mfumo mpya wa usimamizi wa kilimo kwa lengo la kuweka mazingira wezeshi kwa uendeshaji kibiashara na kuwezesha wakulima kuwa na sauti katika uendeshaji na iashara ya maz ao yao
mheshimiwa spika dhamira hii ya serikali ni endelevu na ya kweli
namshukuru sana mheshimiwa rais kwa kuanza utekelezaji wa hatua hii ya mageuzi kwa ari na mifano ya dhati
mheshimiwa rais ametoa maelekezo ya kuondoa kero na vikwazo visivyostahili wali vyowekewa wakulima kwa miaka mingi
kwa maelekezo hayo mimi sioni sababu za kusita kuchukua yanayostahiki
nawaomba waheshimiwa wabunge waniunge mkono katika mageuzi haya
 shukrani 
mheshimiwa spika naomba nitumie nafasi hii kuzishukuru nchi na mashirika mbalimbali ya kimataifa ambayo yamesaidia sana wizara katika juhudi za kuendeleza kilimo
kwanza napenda kuzishukuru nchi za japan marekani uingereza ireland malaysia china indonesia korea ya kusini india misri israel ubelgiji ujerumani finland norway brazil uholanzi vietnam na pola nd
nayashukuru pia mashirika na taasisi za kimataifa zifuatazo benki ya dunia benki ya maendeleo ya afrika au ifad dfid undp fao jica eu unicef wfp cimmyt icrisat asareca usaid koica icraf iita irri ilri cabi cfc avrdc agra cip unep warda shirika la kudhibiti nzige wa jangwani dlco ea helvetas shirika la kudhibiti nzige wekundu irlco csa bill and melinda gates foundation gatsby trust rockfeller foundation aga khan foundation unilever na asasi zisizo za kiserikali nyingi ambazo hatuwezi kuzitaja zote hapa
ushirikiano na misaada ya nchi na mashirika hayo bado tunauhitaji ili tuweze kuendeleza kilimo nchini
mheshimiwa spika napenda kutoa shukrani za pekee kwa wakulima wa nchi hii kwa kazi kubwa wanayofanya katika uzalishaji wa mazao ya chakula na biashara
napenda kumshukuru naibu waziri wa kilimo mheshimiwa dkt
mary m
mwanjelwa mb katibu mkuu mhandisi mathew john mtigumwe naibu katibu mkuu dkt
thoma didimu kashilila wakurugenzi wa idara na wakuu wa vitengo taasisi na asasi zilizo chini ya wizara watumishi wote wa wizara na wadau mbalimbali wa sekta ya kilimo kwa juhudi ushirikiano na ushauri uliowezesha kutekelezwa kwa majukumu ya wizara kwa mw aka kama nilivyofafanua katika hotuba hii
ni matarajio yangu kwamba ni taendelea kupata ushirikiano wao katika mwaka 
mwisho natoa shukrani kwa mpiga chapa mkuu wa serikali kwa kuchapisha kitabu cha hotuba ya bajeti ya mwaka 
 maombi ya fedha mwaka 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara inaomba idhini ya kukusanya maduhuli ya jumla ya shilingi 
maduhuli hayo yanatokana na faini mbalimbali na ada ya cheti cha afya ya mimea katika uingizaji wa maza ya kilimo nchini na usafirishaji wa mazao ya kilimo nje ya nchi
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo inaomba jumla ya shilingi kupitia fungu na fungu kama ifuatavyo fungu 
mheshimiwa spika jumla ya shili ngi zinaombwa kupitia fungu 
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya kutekeleza miradi ya maendeleo na shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi ni kwa ajili ya mishaha ra ya wizara shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya bodi na taasisi shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida kwa wizara na shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida kwa bodi na taasisi
fungu 
mheshimi wa spika jumla ya shilingi zinaombwa kwa ajili ya matumizi ya kawaida kupitia fungu 
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengine yo oc shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya tume na shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya taasisi 
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja kiambatisho na
 aina ya mpya za mbegu bora za mazao zilizoidhinishwa mwaka na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa taasisi ya utafiti ukiriguru pamba uk inastawi katika ukanda wa chini wa kati na wa juu kati ya mita hadi kutoka usawa wa bahari
inakomaa mapema kwa wastani wa siku inatoa mavuno kati ya tani 
 hadi tani 
 kwa hekta inatoa mbegu nyingi baada ya kuchambuliwa hi gh seed cotton yield uk inastawi katika ukanda wa chini wa kati na wa juu kati ya mita hadi kutoka usawa wa bahari
inakomaa mapema kwa wastani wa siku inatoa mavuno mengi ya wastani kati ya tani 
 hadi tani 
 kwa hekta ina ukin zani dhidi ya ugonjwa wa mnyauko wa na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa fusariam fusarium wilt taasisi ya utafiti selian maharage selian inastawi katika ukanda wa kati na wa juu zaidi ya mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa muda wa siku inatoa mavuno ya tani 
kwa hekta marage yake yana rangi nyupe mbegu hii pia ni nzuri kwa ajili ya usindikaji wa vyakula vya makopo uwezo wa kuchukua maji katika mbegu ni asimilia 
 na uihifadhi wa maji katika mbegu ni 
 hydration coefficient selian inastawi katika ukanda wa kati na wa juu zaidi ya mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa muda wa siku inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta mbegu hii pia inafaa kwa ajili ya usindikaji wa vyakula vya makopo na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa maharage yake yana rangi nyeupe ina uwezo mkubwa wa kuchukua maji ikiwa imelowekwa katika maji kwa takriban asimilia 
 na uihifadhi wa maji katika mbegu ni 
 hydration coefficient selian inastawi katika ukanda wa kati na wa juu zaidi ya mita kutoka usawa wa ba hari inakomaa kwa muda wa siku inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta mbegu hii pia inafaa kwa ajili ya usindikaji wa vyakula vya makopo maharage yake yana rangi nyupe ina uwezo mkubwa wa kuchukua maji ikiwa imelowekwa katika maji kwa takriban asi milia 
 na uhifadhi wa maji katika mbegu ni 
 hydration coefficient selian inastawi katika na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa ukanda wa kati na wa juu zaidi ya mita kutoka usawa wa bahari inakomaa mapema kwa muda wa siku inachukua dakika kuiva inatoa mavun ya tani 
 kwa hekta ni fupi na yenye majani mengi selian inastawi katika ukanda wa kati na wa juu zaidi ya mita kutoka usawa wa bahari inakomaa mapema kwa muda wa siku inapikwa kwa dakika hadi kuiva inatoa mavuno ya wastani wa tani 
 kwa hekta ni fupi na yenye majani mengi selian inastawi katika ukanda wa kati na wa juu zaidi ya mita kutoka usawa wa bahari ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa chule anthracnose ya maharage na na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa batobato ya maharage bean common mosai virus inakomaa kwa muda wa siku inapikwa kwa dakika hadi kuiva inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina kiwango kikubwa cha madini ya chuma na zinki selian inastawi katika ukanda wa kati na wa juu zaidi ya mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa muda wa siku inapikwa kwa dakika hadi kuiva inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina kiwango kikubwa cha madini ya chuma na zinki mbegu hii ina ukinzani dhidi ya magonjwa ya chule anthracnose ya maharage na blight ni marefu na yenye tabia ya kujifunga kwenye miti climbing type taasisi ya maharage uyole inastawi katika na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa utafiti uyole ukanda wa kati mpaka wa juu kati ya mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa muda wa siku hutoa mavuno tani 
 kwa hekta ina ladha tamu na rangi ya kuvutia hayana gesi uyole inastawi katika ukanda wa kati hadi wa juu kati ya mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa muda wa siku hutoa mavuno ya tani 
 kwa hekta mbegu hii ina ukinzani dhidi ya magonjwa ya mnyauko wa bacteria bacterial blight chule ya maharage anthracnose madoa pembe angular leaf spot ina ladha tamu na yenye rangi zinazovutia hayana gesi taasisi ya utafiti mahindi th inastawi katika ukanda wa kati hadi na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa tumbi wa juu mita hadi kutoka usawa wa bahari hususani katika mikoa ya kanda ya magharibi tabora na kigoma na kanda ya ziwa inakomaa kwa muda wa siku hutoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina ukinzani dhidi ya mdudu tembo mahindi maize weevil taasisi ya utafiti naliendele karanga naliendele inastawi katika ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa wasitani wa siku inastahimili ugonjwa wa ukoma wa karanga groundnut rosette inatoa mavuno ya wastani wa tani 
 kwa hekta tanzanut inastawi katika ukanda wa mita hadi kutoka usawa inakomaa kwa wastani wa siku inastahimili ugonjwa wa ukoma na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa wa karanga groundnut rosette inatoa mavuno mengi ya wastani wa tani 
 kwa hekta mtwaranut inastawi katika ukanda wa mita hadi kutoka usawa inakomaa kwa wastani wa siku inastahimili ugonjwa wa ukoma wa karanga groundnut rosette inatoa mavuno mengi ya wastani wa tani 
 kwa hekta taasisi ya utafiti naliendele njugumawe nalbam inastawi katika ukanda wa mita hadi kutoka usawa inatoa mavuno ya wastani wa tani 
 ina kiwango kikubwa cha wanga inakomaa kwa wastani wa siku nalbam inastawi katika ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inatoa mavuno ya wastani wa tani 
 na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa ina kiwanggo kikubwa cha protini inakomaa kwa wastani wa siku cross creek seed
inc kupitia taasisi ya utafiti wa tumbaku tanzania torita tumbaku cc inastawi katika mwin uko kati ya mita hadi kutoka usawa wa bahari
ina ukinzani dhidi ya minyoo fundo root knot nematode meloidogyne incognita and javanica inatoa mavuno mengi wastani wa tani 
 kwa hekta majani yake yanakomaa taratibu ina ukinzani dhidi ya magonj wa ya tumbaku kama vile mosaic ya tumbaku universal leaf tobacos ltda kupitia taasisi ya utafiti wa tumbaku tanzania torita tumbaku ult inastawi katika mwinuko kati ya mita hadi kutoka usawa wa bahari
ina ukinzani dhidi minyoo fundo root knot nematode meloidogyne incognita and javanica na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa majani yake yanakomaa taratibu inatoa mavuno mengi ya wastani wa tani 
 kwa hekta profigen do brasil ltda kupitia taasisi ya utafiti wa tumbaku tanzania torita tumbaku pvh inastawi kat ika mwinuko kati ya mita hadi kutoka usawa wa bahari
ina ukinzani dhidi ya minyoo fundo root knot nematode meloidogyne incognita and javanica batobato ya tumbaku tmv na mnyauko wa bacteria bacterial wilt majanio yake yanakomaa taratibu inato majani mengi kwa wastani wa majani kwa mmea inatoa tumbaku yenye ubora zaidi
pvh inastawi katika mwinuko kati ya mita hadi kutoka usawa wa bahari
ina ukinzani dhidi ya minyoo fundo root knot nematode meloidogyne incognita and javanica na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa majani yake yanakomaa taratibu pvh inastawi katika mwinuko kati ya mita hadi kutoka usawa wa bahari
ina ukinzani dhidi ya minyoo fundo root knot nematode meloidogyne incognita and javanica batobato ya tumbaku tmv kuoza kwa hina black shank and mnyauko fusaria fusarium wilt majanio yake yanakomaa taratibu ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa bakajani alternaria leaf spot na madoa pembe angular leaf spot kampuni ya seed co tanzania ltd mahindi sc inastawi katika ukanda wa kati mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa muda wa siku ina mizizi imara ambayo huzuia mmea kuanguka inatoa mavuno ya wastani wa tani 
 na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa kwa hekta kampuni ya monsanto t ltd mahindi dk inastawi katika mwinuko wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inatoa mavuno mengi ya wastani wa tani hadi kwa hekta magunzi yake ni makubwa na hubeba mahindi mawili kwa mmea shina lake ni imara na lenye urefu wa wastani aina hii ya mahindi inapendwa na wakulima kampuni ya bayer east africa ltd mpunga arize gold aina hii ya mpunga ni chotara hybrid inafaa zaidi kwenye maeneo ya umwagiliaji hasa katika mikoa ya morogoro kilimanjaro na mbeya ina uwezo wa kuwa na machipukizi mengi kwa shina inapendwa na wakulim kiambatisho na
 mikopo iliyotolewa hadi februari aina ya mkopo utekelezaji thamani ya mikopo shilingi lengo halisia mitambo ya mashambani matrekta mapya makubwa zana za kuvunia 
 pembejeo za kilimo na mifugo 
 matrekta madogo ya mkono power tiller 
 ukarabati wa zana za kilimo 
 miundombinu ya kilimo mifugo na uvuvi 
 fedha za kuendeshea kazi za shamba 
 kununua ardhi kwa ajili ya kilimo ifugo na ufugaji wa samaki 
 zana unganishi 
 zana za kusindika na vifungashio vya mazao ya kilimo mifugo na uvuvi 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na 
mikopo iliyopangwa kutolewa katika kipindi cha julai hadi juni aina ya mkopo malengo thamani ya mikopo shs mitambo ya mashambani matrekta mapya makubwa nk 
 pembejeo za kilimo na mifugo 
 ukarabati wa zana za kilimo 
 miundombinu ya kilimo mifugo na uvuvi 
 fedha za kuendeshea kazi za shamba 
 kununua ardhi kwa ajili ya kilimo mifugo na ufugaji wa samaki 
 zana unganishi 
 zana za kusindika na vifungash io vya mazao ya kilimo mifugo na uvuvi 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na 
orodha ya tozo na ada za mazao zinazopendekezwa kufutwa katika mwaka na zao ada na tozo zinazopendekezwa kufutwa 
tumbaku 
mchango kwa ajili ya utafiti wa tumbaku unaolipwa kwa tobacco research institute of tanzania torita wa usd 
 kwa kilo 
leseni ya kuagiza tumbaku mbichi nje ya nchi kwa kiwango cha asilimia 
 ya gharama za kuagiza green leaf tobacco import licence of 
 of import value 
kahawa 
makato ya asilimia 
 ya bei ya kahawa mnadani kwa ajili ya kugharamia shughuli za utafiti wa kahawa mchango kwa ajili ya mfuko wa kahawa tanzania coffee development trust fund unaochangiwa na wazalishaji na wanunuzi kwa kiwango cha 
 ya mauzo ya kahawa ushuru wa kahawa inayouzwa nje ya nchi kupitia mnadani kwa kiwango cha asilimia 
 ya bei ya mnadani export fee of auction price of coffee
sukari ada ya leseni kuuza nje ya nchi molasses tzs pamba mchango kwa ajili ya maendeleo ya zao la pamba fedha ambazo huwekwa kwenye mfuko wa maendeleo ya zao la pamba kwa ajili ya kusaidia kutoa mbegu na dawa za pamba tsh
 kwa kilo chai ushuru wa hai tea import cess ambayo hutozwa kiasi cha usd 
 kwa kilo kwa kampuni ambazo huingiza chai kutoka nje ya nchi kwa ajili ya kuchanganya na chai ya ndani i
mchango kwa ajili ya utafiti wa zao la chai tsh
 kwa kilo ya chai kavu tozo kwa ajili ya mkutano wa wadau kiwango cha tsh
kwa kilo taasisi ya uthibiti wa mbegu ada kwa ajili ya cheti cha usajili na utambuzi certificate and tags kwa muuza mbegu kwa kiwango cha na usd ada kwa ajili ya cheti cha usajili wa aina za mbegu variety registration certificate kwa kiwango cha na usd ada kwa ajili ya cheti cha majaribio ya mbegu certificate of seed testing kwa kiwango cha na usd chanzo wizara ya kilimo ada kwa ajili ya cheti cha majaribio ya dus dus test certificate kwa kiwango cha tsh
 au usd ada ya kudhibitisha nakala ya cheti certified copy of certificate kwa kiwango cha tsh
 au usd tume ya maendeleo ya ushirika ada ya utoaji wa barua ya kutambua chama cha ushirika cha aw ali kwa kiwango cha tsh
 ada ya utoaji wa cheti cha usajili na masharti kwa chama cha ushirika cha msingi kwa kiwango cha tsh
 ada ya utoaji wa cheti cha usajili na masharti kwa chama cha ushirika cha upili kwa kiwango cha tsh
 ada ya utoaji wa cheti cha usajili na masharti kwa chama kingine cha ushirika cha kati kwa kiwango cha tsh ada ya utoaji wa cheti cha usajili na masharti kwa shirikisho kwa kiwango cha tsh
 ada ya utoaji wa cheti cha usajili na masharti kwa uwekezaji wa pamoja kwa kiwango cha tsh
 faida za matumizi ya kinyonga kufahamu wakati muafaka wa kumwagilia
muda zaidi wa kufanya palizi na shughuli nyingine kutomwagilia mara kwa mara kunachangia upatakinaji zaidi wa maji kwa watumiaji wengine upande wa chini matumizi bora ya mbolea kuongezeka kwa mavuno kwa maelezo zaidi wasiliana na mkurugenzi mkuu tume ya taifa ya umwagiliaji s
 dodoma barua pepe umwagiliaji ni kilimo cha uhakika jamhuri ya muungano ya tanzania tume ya taifa ya umwagiliaji uhamasishaji wa teknolojia ya kupima unyevu kwenye ardhi au teknolojia ya kinyonga usimikaji kifaa cha kuhisi unyevunyevu kinasimikwa kwa wima na waya ikibakia juu
chimba sentimita zaidi ya kina unachotegemea kupima mfano kama unataka kupima sentimeta chimba sentimita ilikusudi sentimita ziwe katikati ya kifaa cha kupima unyevunyevu
usimikaji kifaa cha kupima unyevunyevu kinaweza chimbiwa kwenye shimo moja kwa kila kimoja au zaidi ya kimo ja kuchimbiwa kwenye shimo moja
picha na
kuwa mwangalifu wakati wa kufukia kusudi kila kipi ma unyevunyevu kiwe katikati sehemu kinayotakiwa kupima
picha 
picha hapo chini ikionyesha usimikaji wa kifaa cha kupimia unyevu ardhini ufukiaji wa shimo tumia mti aina ya mwanzi au kifaa chochote am bacho unaona kinafaa kufukia udongo kwa makini ukishindilia vizuri bila kuathiri vifaa vya kupimia un yevunyevu
hakikisha umerudishia udongo sehemu yake udongo wa chini urudi chini na udongo wa juu urudi juu ufukiaji wa shimo wakati wa kufukia shimo hakikisha kwamba shimo limefukiwa usawa wa ardhi kuzuia maji kuingia na kuharibu vipimo
picha na
 picha 
picha hapo chini ikionyesha ufukiaji wa shimo lenye kifaa cha kupimia unyevu usomaji unganisha waya zote kwa kufuata rangi kama ifuatavyo bluu kwa bluu nyeupe kwa nyeupe nyekundu kwa nyekundu nyeusi kwa nyeusi usomaji hakikisha sola paneli imeelekezwa kwenye mwelekeo wa jua funika sola paneli na mkono kwa muda wa dakika tano ukitoa mkono kinyonga inaanza kusoma kwa kuo nesha rangi na kama mwanga ni kidogo huenda ikashindwa kusoma mpaka mwanga utakapokuwa wa kutosha
hakisha umechimbia sehemu salama
kinyonga kichimbiwe sehemu ambayo ni sala ma isiyosumbuliwa na ambayo haikanyagwi mara kwa mara wakati wa kuhudumia shamba tecknolojia ya kupima unyevu kwenye udongo kinyonga tekinoljia hii hupima uwepo wa unyevu nyevu ndani ya udongo na kinapima kiasi cha mvutano ambacho mmea unatumia kupata maji kutoka kwenye udongo
kina taa za rangi nne na hufukiwa ndani ya udongo ili kupima unyevunyevu
picha na
 picha 
picha hapo chini inaonyesha ulowekaji wa kifaa cha kuhisi mvutano wa unyevu na mmea
kifaa hiki kitasimikwa pale rangi itakapokuwa imebadilika na kuwa bluu baada ya kulowekwa
kin yonga kikilowekwa kwenye maji bila kuonyesha rangi ya bluu ujue ni kibovu
uchimbaji wa shimo
wakati wa kuchimba shimo hakikisha kuwa udongo unaofanana uwekwe pamo ja
kifaa kinasoma katika kina cha sehemu nne
picha na 
bluu itakuwa juu 
nyeupe kijivu itafuatia 
nyekundu 
nyeusi itakuwa chini kuliko zote picha 
picha hapo chini inaonyesha kifaa cha kupimia unyevu na rangi zake
bodi ya mkonge tanzania tangazo la kukaribisha maombi ya mashamba ya kulima mkonge 
 utangulizi bodi ya mkonge tanzania tsb inawatangazia watanzania wote kuwa inatarajia kugawa mashamba kwa ajili ya kilimo cha mkonge kwa wakulima wadogo ili kuendeleza kilimo cha mkonge nchini
mashamba yanayokusudiwa kugawiwa kwa wakulima wadogo ni mashamba ya hale estate magoma estate magunga estate ngombezi estate na mwelya estate yaliyopo wilaya za handeni na korogwe ambayo yanamilikiwa na bodi ya mkonge tanzania ambayo sehemu yalishagawiwa kwa wakulima wadogo
utaratibu wa maombi ya mashamba waombaji wote watatakiwa kujaza fomu maalum inayopatikana katika ofisi za bodi ya mkonge na katika tovuti ya baada ya kujaza fomu irejeshwe katika ofisi za bodi ya mkonge tanzania zilizopo kiwanja na
 jengo la mkonge mkonge house barabara ya uhuru usagara tanga jiji kabla au ifikapotarehe januari au tuma kwa anuani ifuatayo mkurugenzi mkuu bodi ya mkonge tanzania s
p tanga
barua pepe 
masharti ya uombaji masharti ya uombaji wa mashamba ni kama yalivyoainishwa kwenye fomu ya maombi
waombaji wote waliowasilisha maombi bodi ya mkonge kwa njia ya barua wanaelekezwa kuwasilisha upya maombi yao kwa utaratibu wa kujaza fomu
inasisitizwa kuwa maombi yote ya shamba yatakayowasilishwa au yaliyokwishawasilishwa nje ya utaratibu wa ujazaji wa fomu hayatashughulikiwa
maombi yatashughulikiwa kwa utaratibu wa wa kwanza kuomba wa kwanza kushughulikiwa first in first served kutegemea na upatikanaji wa eneo
limetolewa na kaimu mkurugenzi mkuu bodi ya mkonge tanzania s
p tanga
hotuba ya waziri wa kilimo mheshimiwa hussein mohamed bashe mb kuhusu makadirio ya mapato na matumiziya fedha ya wizara ya kilimo kwa mwaka mhe
hussein mohammed bashe mb waziri wa kilimo mhe
anthony peter mavunde mb naibu waziri wa kilimo gerald geofrey mweli dkt
hussein mohamed omar katibu mkuu naibu katibu mkuu wizara ya kilimo wizara ya kilimo yaliyomo dira dhima na malengo ya wizara xvii dira xvii dhima xvii majukumu ya wizara ya ki limo xvii malengo ya wizara xviii 
 utangulizi 
 hali ya kilimo 
 hali ya chakula 
 mchango wa kilimo katika uchumi 
 umwagiliaji 
 ushirika 
 mapato na matumizi kwa mwaka 
 makusanyo ya maduhuli 
 fedh zilizoidhinishwa kwa mafungu yote na 
 fedha zilizotolewa 
 utekelezaji wa maeneo ya kipaumbele kwa mwaka 
 kuimarisha utafiti 
 utafiti wa mbegu za asili 
 utafiti wa matumizi ya mbegu bora 
 kuimarisha kilimo cha umwagiliaji 
 kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo 
 mbegu bora 
 miche bora 
 uthibiti wa ubora wa mbegu 
 mbolea 
 udhibiti wa mbolea ii 
 upatikanaji wa viuatilifu na udhibiti wa visumbufu vya mazao na mimea 
 zana za kilimo 
 ruzuku ya mbegu na miche 
 ruzuku ya mbolea 
 kuimaris ha utoaji wa huduma ya upimaji wa afya ya udongo 
 kuimarisha huduma za ugani mafunzo na vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo 
 mafunzo ya ugani 
 vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo 
 kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo 
 kuimarisha mifumo ya upatikanaji wa mitaji 
 kuimarisha miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo 
 kuimarisha maendeleo ya ushirika 
 kuhamasisha kilimo cha mashamba makubwa ya pamoja 
 ushiriki wa vijana katika sekta ya kilimo 
 kuimarisha kilimo anga 
 uzalishaji wa mazao 
 mazao asilia ya biashara 
 mazao ya chakula 
 mazao yenye mahitaji makubwa yanayoagizwa nje ya nchi kuimarisha masuala mtambuka katika kilimo lishe vvu na ukimwi iii matumizi ya teknol ojia na mbinu za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi 
 mpango na bajeti kwa mwaka 
 kuongeza tija na uzalishaji increase productivity and production 
 utafiti wa mbegu bora 
 uzalishaji wa mbegu na miche bora pamoja na usambazaji wa mbegu na miche ya ruzuku 
 uwekezaji kwenye huduma za ugani 
 kuanza kujenga nyumba za maafisa ugani katika kata 
 uwekezaji kwenye kupima afya udongo na utoaji wa ruzuku ya mbolea na viuatilifu 
 uwekezaji kwenye kujenga na kukarabati miundombinu ya umwagiliaji 
 uanzishwaji wa vituo jumuishi vya kutoa huduma za zana za kilimo mechanization centres 
 kuanzisha kanda saba za kilimo na uzalishaji tanzania agriculture growth corridors 
 kuongeza ajira zenye staha na ushiriki wa vijana na wanawake kwenye kilimo increase decent jobs and enhancing youth and women participation in agriculture sector 
 kuwezesha upatikanaji wa ardhi ya kilimo na uanzishaji wa mashamba iv makubwa ya pamoja block farms and agricultural parks 
 kuimarisha ushiriki wa vijana na wanawake katika kilimo kupitia programu ya jenga kesho iliyo bora 
 kuendeleza vituo mahiri vya kusambaza teknolojia 
 kuhamasisha uanzishwaji wa kampuni za ugani za vijana 
 kuimarisha usalama wa chakula na lishe to improve resilience for food and nutrition security 
 uwekezaji kwenye miundombinu ya uhifadhi kuweza kufikia uwezo wa kuhifadhi tani ifikapo mwaka 
 kuiong ezea nfra uwezo wa kununua mazao ya wakulima ili kuongeza hifadhi hadi kufikia tani 
 kuimarisha na kuanza matumizi ya mfumo wa agricultural stock dynamics systems 
 mkutano wa mifumo ya chakula afrika 
 kuhamasisha matumizi ya mazao yaliyoongezewa virutubishi ili kukabiliana na matatizo ya lishe nchini 
 kuimarisha upatikanaji wa masoko mitaji na mauzo ya mazao nje ya nchi strengthen access to market agriculture financing nd crop exports 
 kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi 
 kuimarisha uongezaji thamani na uhifadhi pamoja na kuiwezesha sekta binafsi kwa kuijengea miundombinu ya masoko 
 kuongeza mauzo ya mazao ya kilimo nje ya nchi 
 upatikanaji wa mitaji agricultural finance 
 kuziwezesha maabara za serikali na sekta binafsi ziweze kufikia viwango vya ubora vinavyokidhi soko la kimataifa 
 kuimarisha maendeleo ya ushirika strengthening cooperative development 
 maombi ya fedha mwaka fungu na 
 makusanyo ya maduhuli 
 fedha kwa mafungu yote na viambatisho vi majedwali jedwali na
uzalishaji wa chakula mwaka na upatikanaji wa chakula mwaka jedwali na
upatikanaji wa mbegu bora nchini hadi aprili jedwali na
upatikanaji wa mbolea hadi aprili jedwali na
 mashine na zana za kilimo zilizoingizwa nchini jedwali na
mwenendo wa mauzo ya mazao ya nafaka nje ya nchi jedwali na
mwenendo wa mauzo ya mazao nje ya nchi jedwali na
mwenendo wa mauzo ya mazao asilia ya biashara na thamani jedwali na
mikopo iliyotolewa kwa wakulima jedwali na
miundombinu ya uhifadhi wa nafaka iliyokamilika jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mazao asilia ya biashara tani mwaka hadi jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mazao ya chakula tani msimu 
 jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mbegu za mafuta tani mwaka 
 jedwali na
 uzalishaji wa mazao ya bustani tani kwa kipindi cha miaka mitano vii jedwali na
 mpango wa uzalishaji wa miche vikonyo pingili jedwali na
 uzalishaji wa mazao asilia ya biashara mwaka 
 viii viambatisho kiambatisho na
 mauzo ya nafaka katika halmashauri kukabiliana na mfumuko wa bei kufikia aprili kiambatisho na
skimu za umwagiliaji zilizopangwa kujengwa mwaka na ujenzi utaendelea mwaka kiambatisho na
ukarabati wa skimu zilizopangwa mwaka na ukarabati utaendelea mwaka kiambatisho na
 ujenzi wa mabwawa ya umwagiliaji katika mwaka na ujenzi utaendelea mwaka kiambatisho na
 mabonde ya kimkakati yanayofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwaka na ujenzi wake utaanza mwaka kiambatisho na
 skimu za umwagiliaji zinazofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwaka na ujenzi utaanza mwaka 
 kiambatisho na
 taarifa kuhusu uvunjifu wa sheria ya mbolea katika hatua mbalimbali kiambatisho na
 mauzo ya mbolea kwa wakulima katika mpango wa ruzuku kwa mkoa hadi aprili ix kiambatisho na
mikoa inayotekeleza mradi wa kuwezesha upatikanaji wa pembejeo za kilimo tanzania agriculture input support project taisp kiambatisho na
 mashamba makubwa ya pamoja yaliyotengwa na kupimwa kwa ajili ya programu ya bbt katika mikoa mbalimbali nchini kiambatisho na
 skimu mpya za umwagiliaji zitakazojengwa mwaka kiambatisho na
 skimu zilizopangwa kufanyiwa ukarabati mwaka kiambatisho na
 mabwawa ya umwagiliaji yaliyopangwa kufanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na kuanza ujenzi wake mwaka kiambatisho na
 skimu mpya zitakazofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa mwaka na ujenzi wake kufanyika mwaka kiambatisho na
 skimu za ukarabati zitakazofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwaka na ujenzi wake utafa nyika mwaka vifupisho vya maneno adu agriculture delivery unit afdb african development bank afdp agriculture and fisheries development programme agitf agricultural inputs trust fund agra alliance for green revolution in africa agrf africa green revolution forum amcos agricultural marketing cooperatives societies amdt agricultural market development trust ards agriculture routine data system asa agriculture seed agency asdp ii agricultural sector development programme ii atmis agriculture trading management information system badea arab bank for economic development in africa xi bbt building better tomorrow ccm chama cha mapinduzi ciat the international center for tropical agriculture cimmyt international maize and wheat improvement center coasco cooperative audit and supervision corporation copra cereal and other produce regulatory authority cpb cereal and other produce board dasip district agricultural sector investment project dc district council dmcc dar es salaam multi commodities centre dus district uniformity and stability ecf extended credit facility efta equity for tanzania limited fao food and agriculture organization xii fm frequency modulation ftc farmers training centre gps global positioning system ifad international fund for agricultural development iita international institute of tropical agriculture ippc international plant protection convention ista international seed testing association itv independent television jica japan international cooperation agency jkt jeshi la kujengataifa katc kilimanjaro agricultural training centre katrin kilombero agriculture training and research institute kcbl kilimanjaro cooperative bank limited mati ministry of agriculture training institute xiii mati mis ministry of agriculture training institute management information system mltl mkwawa leafy tobacco processor limited mou memorandum of understanding muvu mfumo wa usimamizi wa vyama vya ushirika nafco national agriculture and food corporation nfra national food reserve agency nmnap ii national multisectoral nutrition action plan ii nosc njombe outgrower servince campany nsaap nutrition sensitive agriculture action plan nsi national sugar institute nsyia national strategy for youth involvements in agriculture oc other charges oecd the organization for economic cooperation and development xiv qds quality declared seed saccos savings and credit cooperative society sat sustainable agriculture tanzania scgs small holder credit guarantee scheme sdgs sustainable development goals smes small and medium sized enterprises sonamcu songea namtumbo agricultural marketing cooperative union limited ltd tacri tanzania coffee research institute tadb tanzania agriculture development bank taisp tanzania agricultural input support project tanecu ltd tandahimba newala cooperative union limited tanipac tanzania intiative for preventing aflatoxin contamination tanshep tanzania smallholder holticulture empowerment project tari tanzania agriculture research institute xv tbc tanzania broadcasting corporation tca tanzania cotton association tehama teknolojia ya habari na mawasiliano tfc tanzania fertilizer company tfra tanzania fertilizer regulatory authority tgnp tanzania gender network program tltc tanzania leaf tobacco cpmpany limited torita tobacco research institute of tanzania tosci tanzania official seed certification institute tot training of trainners tphpa tanzania plant health and pesticides authority tra tanzania revenue authority trit tea research institute of tanzania tshtda tanzania smallholder tea development agency ukimwi upungufu wa kinga mwilini xvi uviko ugonjwa wa virusi vya korona veta vocational education and training authority vvu virusi vya ukimwi warcs ward agricultural resource centres wb world bank wfp world food programme wrrb warehouse receipt regulatory board xvii dira dhima na malengo ya wizara dira tujilishe sisi tuwalishe wengine kibiashara
dhima kujenga sekta ya kilimo endelevu na yenye ushindani ili kukuza uchumi shirikishi kuboresha maisha ya mkulima na taifa lenye utajiri
majukumu ya wizara ya kilimo majukumu ya wizara ya kilimo yameainishwa katika hati ya mgawanyo wa majukumu ya mawaziri ministerial instrumen t ya tarehe mei 
majukumu hayo ni pamoja na i
kuandaa na kutekeleza sera za kilimo usalama wa chakula umwagiliaji na ushirika ii
kusimamia mipango na matumizi ya ardhi ya kilimo iii
kufanya utafiti mafunzo na huduma za ugani katika kilimo iv
kusimamia usalama wa chakula v
kusimamia uhifadhi wa kimkakati wa chakula vi
kusimamia maendeleo ya ushirika na vyama vya ushirika xviii vii
kuratibu maendeleo ya vyama vya ushirika wa akiba na mikopo viii
kuendeleza miundombinu ya kilimo ix
kuratibu masoko na kuongeza tham ani ya mazao ya kilimo x
kusimamia maendeleo ya zana za kilimo na pembejeo xi
kuendeleza kilimo cha umwagiliaji xii
kusimamia maende leo ya rasilimali watu wizarani xiii
kusimamia leseni za stakabadhi za mazao ghalani na xiv
kusimamia idara zinazojitegemea taasisi za serikali wakala programu na miradi ya maendeleo iliyo chini ya wizara
malengo ya wizara katika kufanikisha utekelezaji wa majukumu yake wizara inatekeleza malengo mkakati kupitia fungu na katika idara vitengo asasi mamlaka na taasisi zilizo chini ya wizara
malengo mkakati hayo ni i
kuongeza tija na uzalishaji wa mazao ya kilimo ii
kuongeza uzalishaji wa mazao ya bustani xix iii
kupunguza gharama za uagizaji wa mafuta ya kula ngano na nafaka nyingine iv
kupunguza upotevu wa mazao baada ya kuvuna kutoka asilimia kati ya na hadi asilimia tano ifikapo mwaka v
kupunguza umaskini kwa asilimia ifikapo vi
kuhakikisha upatikanaji wa malighafi za viwandani kwa asilimia vii
kutengeneza ajira mpya milioni tatu za vijana na wanawak ifikapo viii
kuongeza thamani ya mauzo nje ya nchi kutoka dola za marekani bilioni 
 hadi dola za marekani bilioni ifakapo ix
ukuaji wa kilimo kufikia asilimia ifikapo na x
kuzingatia masuala mtambuka katika kilimo
 utangulizi 
mheshimiwa spika ninaomba kutoa hoja kwamba kufuatia taarifa iliyowasilishwa leo na kamati ya kudumu ya bunge ya viwanda biashara kilimo na mifugo bunge lako tukufu sasa likubali kupokea kujadili na kupitisha taarifa ya utekelezaji wa mpango na bajeti ya wizara ya kilimo fungu tume ya taifa ya umwagiliaji fungu na tume ya maendeleo ya ushirika fungu kwa mwaka wa fedha 
aidha ninaliomba bunge lako tukufu lipitishe makadiri ya mapato na matumizi ya mafungu yote matatu ya wizara na taasisi zake kwa mwaka wa fedha 
mheshimiwa spika awali ya yote ninamshukuru mwenyezi mungu kwa kutuwezesha kufikia siku ya leo tukiwa wazima wa afya na kwa kuendelea kuijalia nchi yetu amani na mshikamano na kujadili bajeti hii inayolenga kusukuma mbele kasi ya maendeleo ya sekta ya kilimo na wakulima kwa ujumla wao
mheshimiwa spika ninapenda kutumia fursa hii kwa heshima na unyenyekevu mkubwa kumshukuru kwa dhati mheshimiwa dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania kwa ku endelea kuniamini kusimamia shughuli za ilimo nchini
ninamuahidi mheshimiwa rais na watanzania kuwa nitatekeleza majukumu yangu kwa weledi uaminifu na ubunifu mkubwa ili kuhakikisha nchi yetu inakuwa na uhakika wa chakula kulisha wengine kibiashara lakini pia wakulima wanapata kipato cha kutosha ili kupun guza umaskini
mheshimiwa spika ninamshukuru sana mheshimiwa rais kwa kuanza utekelezaji wa mageuzi kwenye sekta ya kilimo kwa kuwekeza katika miradi ya muda mrefu na maeneo ya msingi ya kutatua changamoto za kilimo kuanzia shambani hadi sokoni na kuite keleza dhana na falsafa ya msingi kabisa kwenye kilimo kuwa kilimo ni uwekezaji wa muda mrefu
ni dhahiri kuwa chini ya uongozi wa serikali ya awamu ya sita kumekuwepo msukumo wa kipekee katika kuendeleza sekta ya kilimo
mheshimiwa spika watanzania wanashuhudia sasa kasi kubwa ya uwekezaji mkubwa wa serikali kwenye rasilimali fedha na watu pamoja na uhamasishaji wa sekta binafsi kuwekeza na kukifanya kilimo kuanza kutoa ajira zenye staha kwa vijana na wanawake ikiwa ni pamoja na hatua ya kuongeza kwa kiasi kikubwa bajeti ya wizara ya kilimo kuanzia mwaka wa fedha na kujenga msingi imara wa utekelezaji wa mipango ya kilimo yenye kutazama tanzania ifikapo mwaka 
ninamuahidi tena mheshimiwa rais bunge lako tukufu na watanzania kwa ujumla kuwa wizara itaendelea kubuni na kutekeleza mikakati mbalimbali ili kuhakikisha sekta ya kilimo inafikia ukuaji wa asilimia ifikapo mwaka na kujenga msingi imara wa kulinda uchumi wetu kuelekea mwaka 
mheshimiwa spika kwa kipekee ninapen da kumshukuru na kumpongeza mheshimiwa rais kwa ushiriki wake na kuwa mstari wa mbele katika duru za majadiliano ya masuala ya kilimo kimataifa na kuifanya nchi yetu kushinda kuwa mwenyeji wa jukwaa la mifumo ya chakula barani afrika africa food systems orum litakalofanyika tarehe hadi septemba jijini dar es salaam na kuzifanya taasisi za kimataifa na wadau wa maendeleo kama vile benki ya dunia afdb usaid ifad fao agra na wadau wengine kuanza uwekezaji na tanzania kurudishwa kwenye mpango wa feed the future
ninamshukuru sana mheshimiwa rais
mheshimiwa spika tanzania kuwa mwenyeji wa jukwaa hili ni fursa kubwa kwa nchi yetu kuvutia uwekezaji katika nyanja mbalimbali ikiwemo sekta ya kilimo na biashara
nitoe wito kwa wadau wote wa sekta ya kilimo hususan sekta binafsi kushiriki kikamilifu katika jukwaa hilo ambalo litaleta pamoja zaidi ya washiriki kutoka nchi mbalimbali duniani
mheshimiwa spika pia ninapenda kumshukuru mheshimiwa dkt
philip isdor mpango makamu wa rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania ambaye amekuwa akisisitiza na kutoa maelekezo kuhusu umuhimu wa kilimo endelevu na kinachozingatia hifadhi ya mazingira na kinachohimili mabadiliko ya tabianchi na kuwa muumini mkubwa wa masuala ya utafiti na yeye mwenyewe kuwa mkulima
maelekezo hayo yamezingatiwa katika mipango na utekelezaji wa majukumu ya wizara
mheshimiwa spika ninapenda pia kutumia fursa hii kumpongeza waziri mkuu mhe
kassim majaliwa majaliwa mb
kwa hotuba yake nzuri aliyoitoa hapa bungeni
hotuba hiyo imegusa maeneo mengi ya sekta ya kilimo
mhe
waziri mkuu amekuwa mstari wa mbele kuhamasisha kilimo cha umwagiliaji maendeleo ya vyama vya ushirika pamoja na upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo hususan mazao ya kimkakati ya mkonge chiki chi alizeti zabibu ngano miwa korosho kahawa chai pamba na tumbaku
pia ninamshukuru na yeye mwenyewe kuwa mkulima na mbanguaji wa korosho
mheshimiwa spika ninapenda kukupongeza wewe binafsi na naibu spika mheshimiwa mussa azan zungu mb
pam oja na wenyeviti wa bunge kwa jinsi mnavyoliongoza bunge letu tukufu kwa umahiri mkubwa
uongozi wenu mahiri umewezesha utekelezaji wa mipango mbalimbali ya maendeleo ikiwemo sekta ya kilimo
aidha nitumie nafasi hii kuwapongeza wabunge wote kwa umahiri ao mkubwa katika kuchangia mijadala inayoendelea katika bunge hili la la bajeti
mheshimiwa spika kipekee na kwa dhati ninapenda nikushukuru wewe binafsi kwa kuunda kamati moja inayosimamia viwanda biashara kilimo na mifugo
hatua hii inajenga msin gi imara wa sekta za uzalishaji na biashara katika kusimamia kwa pamoja kupanga kutekeleza na kuratibu na hivyo kuongeza tija na thamani ya mazao ya wakulima wa nchi hii
mheshimiwa spika kipekee ninamshukuru mheshimiwa anthony peter mavunde naibu waziri wa kilimo na mbunge wa jimbo la dodoma mjini kwa ushirikiano anaonipatia katika kutekeleza majukumu ya wizara ya kilimo
pia ninampongeza bw
gerald geofrey mweli kwa kuteuliwa kuwa katib mkuu wa wizara ya kilimo
vilevile ninampongeza dkt
hussein mohamed omar kwa kuteuliwa kuwa naibu katibu mkuu wa wizara ya kilimo
ninawashukuru kwa ushirikiano wanaonipatia ninawashukuru kwa wao kutambua majukumu wajibu na matarajio ya mhe
rais bu nge lako tukufu na watanzania kwa ujumla
aidha ninapenda kumshukuru bw
andrew wilson massawe katibu mkuu mstaafu kwa ushirikiano wake alionipatia wakati akiwa katika utumishi wa umma
mheshimiwa spika nitumie nafasi hii kuwapongeza mhe
david mwakip osa kihenzile mbunge wa mufindi kusini kwa kuchaguliwa kuwa mwenyekiti wa kamati ya kudumu ya viwanda biashara kilimo na mifugo na mhe
mariam ditopile mzuzuri mbunge wa viti maalum mkoa wa dodoma kwa kuchaguliwa kuwa makamu mwenyekiti wa kamati hiyo
vi levile ninawapongeza wajumbe wote wa kamati ya kudumu ya viwanda biashara kilimo na mifugo na kamati ya kudumu ya bajeti kwa ushauri wao mzuri ambao umeboresha utekelezaji wa mipango na mikakati ya wizara
mheshimiwa spika ninamshukuru waziri wa fedha na mipango mheshimiwa dkt
mwigulu lameck nchemba mb
pamoja na timu ya wataalam wa wizara ya fedha na mipango ikiongozwa na katibu mkuu dkt
natu el maamry mwamba na manaibu katibu wakuu wizara ya fedha na mipango bi
jenifa c
omolo bi
amina k
shaaban na bw
lawrence n
mafuru na kamishna wa bajeti bw
meshack j
anyingisye kwa kutupa nafasi ya kujadiliana na kushauriana kuhusu namna bora ya kutekeleza vipaumbele vya sekta ya kilimo na kuipa kipaumbele katika mpango na ajeti ya serikali
ninawashukuru sana kwani hii ni hatua sahihi kwa maslahi ya nchi yetu na kulinda uchumi wetu
mheshimiwa spika nitumie fursa hii kumpongeza mhe
abdul yussuf maalim kwa kuchaguliwa kuwa mbunge wa jimbo la amani zanzibar
aidha nina toa pole kwa bunge lako tukufu kwa kuondokewa na aliyekuwa mbunge wa jimbo la amani zanzibar mhe
mussa hassan mussa
mwenyezi mungu ailaze roho ya marehemu mahala pema peponi amina
mheshimiwa spika nitumie fursa hii kuwapongeza mhe
mizengo kayanza peter pinda waziri mkuu mstaafu kwa kuteuliwa kuwa mwenyekiti wa baraza la kumshauri rais kuhusu masuala ya chakula na kilimo presidential food and agriculture delivery council na makamu mwenyekiti wa baraza mhe
hailemarian dessalegn waziri mkuu mstaafu wa ethiopia
ninaahidi kuwapa ushirikiano katika utekelezaji wa shughuli za sekta ya kilimo
mheshimiwa spika kwa namna ya kipekee ninawashukuru wakulima wa nchi hii na sekta binafsi ya kilimo kwa mchango wao mkubwa katika kuhakikisha nchi inakuwa na usalama wa chakula na kuongeza uuzaji wa mazao nje ya nchi kutoka dola za marekani milioni 
 mwaka hadi dola za marekani bilioni 
 kufikia aprili mwaka 
aidha ninawashukuru viongozi na watumishi wote wa wizara ya kilimo kwa ushirikiano wao na bidii yao katika kazi
vilevile ninawashukuru wakurugenzi wakuu wa taasisi bodi na wakala zilizo chini ya wizara na watumishi wake kwa kazi nzuri na ushirikiano mkubwa wanaoendelea kuutoa
pia ninawashukuru kwa dhati aasisi za fedha sekta binafsi wabia wa maendeleo na asasi zisizo za kiserikali kwa mchango wao katika kukuza sekta ya kilimo nchini
mheshimiwa spika ninatoa shukrani na pongezi za pekee kwa wananchi wa jimbo langu la nzega mjini kwa ushirikiano wanaoendelea kunipa katika kipindi chote cha kuwawakilisha hapa bungeni
aidha ninawapongeza kwa juhudi wanazofanya katika kujiletea maendeleo yao wenyewe na jimbo letu
mheshimiwa spika ninawashukuru sana watumishi wa halmashauri ya mji wa nzega inayoongozwa na mwenyekiti wa halmashauri bi
belbara kasindi makono na mkurugenzi bw
shomary salim mndolwa viongozi na madiwani wa chama cha mapinduzi wilaya ya nzega kwa ushirikiano wanaoendelea kunipatia hata pale ninapokuwa sipatikani jimboni nikitekeleza majukumu yangu ya kuwahudumia wakulima na watanzania kwa ujumla
viongozi hawa wameendelea kuwahudumia wananchi na shughuli za maendeleo hazijasimama
ninawaa hidi kuendelea kuwatumikia kwa uaminifu kwa maendeleo ya jimbo letu la nzega mjini
 hali ya kilimo 
 hali ya chakula 
mheshimiwa spika taifa letu limetoka kufanya sensa ya watu na makazi na takwimu zinaonesha kuwa idadi ya watanzania ni milioni 
kati ya hao asilimia 
 sawa na zaidi ya watanzania milioni maisha yao ya kila siku yanategemea sekta ya kilimo moja kwa moja na watanzania wote milioni 
 wanahitaji chakula
mheshimiwa spika kutokana na matokeo ya sensa ya kilimo ya mwaka takwimu zinaonesha kuwa tanzania bara ina jumla ya kaya 
kati ya hizo kaya zinategemea kilimo moja kwa moja sawa na asilimia 
 ya kaya zote
aidha ifikapo mwaka taifa letu linakadiriwa kuwa na watanzania milioni na mwaka watanzania tunakadiriwa kufikia milioni 
vilevile wakati wastani wa umri wa mtanzania kijana ni miaka afrika ni miaka ulaya miaka na asia miaka maana yake tanzania ni taifa la vijana
hii inamaanisha uwa taifa letu lina hazina kubwa ya nguvu kazi kwa ajili ya kuzalisha chakula chetu na ziada kuuza nje ya nchi
mheshimiwa spika tathmini ya mwisho ya uzalishaji wa mazao ya chakula kwa msimu wa mwaka imebaini kuwa uzalishaji wa mazao ya chaku la umefikia tani kwa mlinganisho wa nafaka grain equivalent ikilinganishwa na tani mwaka ikiwa ni pungufu ya tani jedwali na
upungufu huo umetokana na mtawanyiko wa mvua usioridhisha
kati ya kiasi kilich ozalishwa nafaka ni tani na mazao yasiyo nafaka ni tani 
aidha uzalishaji wa nafaka ambao unahusisha mahindi mchele mtama uwele ulezi na ngano ulipungua kwa tani sawa na asilimia 
 ikilinganishwa na uzalishaji wa tani kwa msimu wa 
mheshimiwa spik a uzalishaji wa mazao yasiyo nafaka ambayo ni jamii ya mikunde muhogo ndizi viazi vitamu na mviringo uliongezeka kwa tani sawa na ongezeko la asilimia 
 na kufikia tani ikilinganishwa na uzalishaji wa tani msimu wa 
mahitaji ya chakula kwa mwaka ni tani na ziada ni tani za chakula
kwa kuzingatia takwimu hizo za uzalishaji na mahitaji ya chakula kwa mwaka taifa limejitosheleza kwa chakula kwa asilimia 
 jedwali na
 uzalishaji wa chakula mwaka na upatikanaji wa chakula mwaka nafaka mahindi tani mtama na malezi tani mchele tani ngano tani jumla nafaka tani uzalishaji mahitaji uhaba ziada utoshelevu yasiyo nafaka mikunde tani ndizi tani muhogo tani viazi tani jumla yasiyo nafaka tani uzalishaji mahitaji uhaba ziada utoshelevu jumla nafaka tani yasiyo nafaka tani jumla uzalishaji mahitaji uhaba ziada utoshelevu chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika makadirio ya mahitaji ya chakula ifikapo mwaka yatakuwa tani milioni na mwaka yatakuwa tani milioni 
hali hii inaleta changamoto kwa nchi yetu kuwa na mikakati ya uwekezaji ya muda mrefu kwenye sekta ya kilimo ili uhakikisha utoshelevu wa chakula kwa miaka hiyo na ziada kwa ajili ya kuuza nje ya nchi
 mchango wa kilimo katika uchumi 
mheshimiwa spika sekta ya kilimo kwa mwaka ilikua kwa asilimia 
 ikilinganishwa na ukuaji wa asilimia 
 mwaka 
vilevile sekta ya kilimo imechangia asilimia 
 katika pato la taifa imetoa ajira kwa wananchi kwa wastani wa asilimia 
 na kuchangia asilim ia ya malighafi za viwanda
mheshimiwa spika sekta ya kilimo kwa upande wa mazao ilikua kwa asilimia 
 mwaka ikilinganishwa na ukuaji wa asilimia mwaka imechangia asilimia 
 kwenye pato la taifa ikilinganishwa na asilimia 
 mwaka na imeendelea kuchangia asilimia ya upatikanaji wa chakula
aidha mazao ya kilimo yamechangia takriban dola za marekani bilioni 
 ya mauzo nje ya nchi
ukuaji na mchango wa sekta ya mazao kwa mwaka umeshuka kutokana na athari za uviko na vita kati ya urusi na ukraine ambazo ziliathiri uzalishaji upatikanaji wa pembejeo za kilimo na masoko ya mazao ya kilimo
pia katika kipindi hicho mabadiliko ya tabianchi yameathiri uzalishaji wa mazao ya kilimo
mheshimiwa spika ninapenda kul itaarifu bunge lako tukufu kwamba kwa mwenendo wa ukuaji wa idadi ya watu ndani ya nchi na duniani ifikapo mwaka nchi yetu itakuwa na idadi ya watu milioni na dunia itakuwa na watu bilioni 
katika kipindi hicho uzalishaji wa chakula duniani unakadiriwa kupungu kwa asilimia wakati mahitaji halisi ya chakula yanakadiriwa kuongezeka kwa zaidi ya asilimia 
mheshimiwa spika kihatarishi namba moja kwa taifa letu itakuwa ni mabadiliko ya tabianchi ambayo yanasababisha kupungua kwa uzalishaji wa chakula na hiv yo kuhatarisha uimara wa uchumi wetu na usalama wa taifa letu
ili kuwa salama kwenye eneo hili ni lazima kuendelea kuwekeza katika mifumo imara na himilivu ya kilimo inayotumia teknolojia za umwagiliaji za kisasa uwezo wa kuhifadhi mbegu zetu za asili il kuwa msingi imara wa kufanya utafiti kupata teknolojia bora za uzalishaji wa mbegu ili kujihakikishia usalama wa chakula na ulinzi wa uchumi wetu
mheshimiwa spika taifa lolote ambalo liko huru lenye kulinda heshima na utu wa watu wake ni lile ambalo linajitosheleza kwa chakula na uchumi imara
ili uwe na uhakika wa chakula ni lazima kuimarisha uzalishaji tija na kuwa na umiliki wa mbegu zetu kwani atakayetawala dunia hii ni yule ambaye ana umiliki wa mbegu bora na utoshelevu wa chakula
mheshimiwa spika tathmini ya kina ya hali ya chakula na lishe imebaini kuwa na upungufu wa uzalishaji katika baadhi ya maeneo kwa msimu wa uliotokana na athari za abadiliko ya tabianchi na hivyo kusababisha kupanda bei kwa baadhi ya mazao ya chakula
ili kukabiliana na hali hiyo wizara kupitia wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula national food reserve agency nfra imesambaza tani 
 za chakula katika halmashauri zenye upungufu wa chakula na kuuzwa kwa bei kati ya shilingi hadi kwa ki lo ikilinganishwa na bei ya soko ya shilingi hadi 
usambazaji wa chakula katika maeneo yenye upungufu wa chakula ni kama inavyoonekana kwenye kiambatisho na
mheshimiwa spika ili kukabiliana na upungufu wa chakula serikali inaendelea kuongeza uwezo wake wa kuhifadhi chakula kutoka tani za sasa hadi tani 
aidha kwa sasa serikali imeanza shughuli ya upembuzi yakinifu kwa ajili ya kujenga miundombinu ya uhifadhi itakayoongeza uwezo wa kuhifadhi kufikia tani ifi kapo mwaka 
lengo ni kuhakikisha kuwa taifa letu linauwezo wa kuhifadhi chakula cha kutumia miezi sita pindi inapotokea janga ili kulinda uchumi wetu heshima yetu utu wetu na uhuru wetu
akiba ya chakula nchini 
mheshimiwa spik a katika kuimarisha usalama wa chakula nchini wizara kupitia nfra imenunua tani 
 za chakula
kati ya hizo tani 
 ni za mahindi na tani 
 ni za mtama
aidha kiasi kilichonunuliwa kikijumuishwa na bakaa ya tani 
 kinafany nfra kuhifadhi jumla ya tani 
 katika ghala zake
 picha na
 vihenge vya wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula nfra kigoma
 umwagiliaji 
mheshimiwa spika wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji inaendelea kujenga na kukarabati miundombinu ya umwagiliaji nchini ikiwemo mabwawa ya kuvunia maji ya mvua kwa ajili ya umwagiliaji
hadi kufikia aprili eneo linalomwagiliwa ni hekta 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la hekta ifikapo mwaka 
katika kuhakikisha lengo hilo linafikiwa tume imeendelea kujenga na kukarabati miundombinu ya umwagiliaji iliyopangwa katika mwaka wa fedha ambapo hadi kufikia aprili jumla ya mikataba ya ujenzi na ukarabati wa miradi yenye thamani ya shilingi imesainiwa
mheshimiwa spika kukamilika kwa kazi zilizopangwa katika mwaka kutaongeza eneo la umwagiliaji kwa hekta na hivyo kufanya eneo linalomwagiliwa kuwa hekta 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la kufikia hekta za umwagiliaji ifikapo mwaka kama ilivyoelekezwa na ilani ya uchaguzi ya ccm ya mwaka 
 ushirika 
mheshimiwa spika tume ya maendeleo ya ushirika kwa kushirikiana na wizara za kisekta mamlaka za serikali za mitaa na wadau wengine imeendelea na uhamasishaji na uanzishwaji wa vyama vya ushirika katika sekta mbalimbali za kiuchumi
hadi kufikia aprili vyama vya ushirika vimesajiliwa ikilinganishwa na vyama mwaka 
kati ya hivyo ni vyama vya ushirika wa kilimo na masoko amcos ni vyama vya ushirika wa akiba na mikopo saccos na ni vyama vinavyojishughulisha na shughuli mbalimbali zikiwemo ufugaji nyuki na uvuvi
pia idadi ya wanachama wa vyama vya ushirika ime ongezeka kutoka desem ba hadi desemba 
 mapat na matumizi kwa mwaka maeneo ya kipaumbele katika bajeti ya mwaka 
mheshimiwa spika utakumbuka wewe na bunge lako tukufu tarehe mei mwaka nilisimama hapa kuomba idhini ya kupitishiwa bajeti ya shilingi na bunge lako likaidhinisha ili kutekeleza mpango wa mwaka 
katika mpango huo tulikuw na maeneo ya vipaumbele vya kimkakati strategic priorities
mheshimiwa spika mpango wa mwaka na unaokuja wa mwaka msingi wake mkuu ni dira ya maendeleo ya taifa mwaka mpango wa taifa wa maendeleo wa miaka mitano awamu ya tatu ilani ya chama cha mapinduzi kwa ajili ya uchaguzi mkuu wa mwaka hotuba ya mhe
rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania aliyoitoa bungeni tarehe aprili programu ya kuendeleza sekta ya kilimo awamu ya pili a sdp ii mwaka na mpango wa kuimarisha sekta ya kilimo agenda 
mheshimiwa spika leo nipo mbele yako kutoa taarifa juu ya utekelezaji wa kile ambacho tuliahidi mbele ya bunge lako tukufu
maeneo hayo ni i
kuimarisha utafiti ii
kutoa ruzuku ya mbegu za alizeti ngano na miche ya chikichi iii
kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo iv
kuimarisha na kutoa huduma ya upimaji wa afya ya udongo v
kuendeleza kilimo cha umwagiliaji kwa kujenga miundombinu ya umwagiliaji vi
kuimarisha hu duma za ugani na kuhamasisha kilimo cha ukanda kutokana na ikolojia za kilimo vii
kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo viii
kuimarisha mifumo ya upatikanaji wa mitaji ikiwa ni pamoja na kuanzisha mfuko wa maendeleo ya kilimo ix
kuimarisha miundom binu ya uhifadhi wa mazao ya kilimo x
kuhamasisha na kuanzisha kilimo cha mashamba makubwa ya pamoja xi
kuanza kutoa ruzuku ya mbolea mwaka xii
kuimarisha kilimo anga na xiii
kuimarisha maendeleo ya ushirika
mheshimiwa spika ninapenda kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa tumetekeleza mikakati na miradi yote tuliyoahidi ndani ya bunge lako kama nitakavyotoa maelezo huko mbele
 makusanyo ya maduhuli fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilikadiria kukusanya mapato ya shilingi 
 kupitia fungu kutokana na vyanzo mbalimbali
hadi kufikia aprili wizara imekusanya shilingi 
 sawa na asilimia ya makadirio
inatarajiwa kuwa malengo yaliyowekwa yatafikiwa ifikapo mwisho wa mwaka wa fedha 
fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilikadiria kukusanya mapato ya shilingi 
 kupitia fungu kutokana na vyanzo mbalimbali
hadi kufikia aprili wizara imekusanya shilingi 
 sawa na asilimia 
 ya makadirio
ukusanyaji huo mdogo umechangiwa na kutokuwepo kwa ofisi za umwagiliaji za wilaya kutokusajili skimu za umwagiliaji na wakulima uelewa mdogo wa wakulima kuhusu umuhimu wa ada ya huduma za umwagiliaji ukosefu wa mfumo wa kielektroniki wa ma kusanyo na ukosefu wa wahandisi wa umwagiliaji wa wilaya ambao ndio wenye jukumu la msingi la ukusanyaji wa maduhuli hayo
mheshimiwa spika katika kukabiliana na changamoto hiyo wizara imefungua ofisi za wilaya za umwagiliaji na kuajiri wataalam ambao hivi sasa wamepangwa katika wilaya kwa ajili ya kutekeleza majukumu yao
vilevile tarehe machi mhe
dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania alizindua na kugawa magari kwa ajili ya usimamizi na ufuatiliaji wa shughuli za umwagiliaji ikiwemo ukusanyaji wa maduhuli
 fedh zilizoidhinishwa kwa mafungu yote na 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo ilitengewa jumla ya shilingi kupitia fungu fungu na fungu 
kati ya bajeti hiyo shilingi ni kwa ajili ya utekelezaji wa miradi ya maendeleo na shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida
 fedha zilizotolewa 
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili shilingi bilioni 
 sawa na asili mia 
 ya fedha zilizoid hinishwa zimetolewa
kati ya fedha hizo shilingi bilioni 
 ni kwa ajili ya utekelezaji wa miradi ya maendeleo na shilingi bilioni 
 ni kwa ya matumizi ya kawaida
fedha za maendeleo zilizotolewa zimetumika kutekeleza miradi mbalimbali ikiwemo ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji na uhifadhi kuimarisha utafiti na uzalishaji wa mbegu bora kuanzisha mashamba makubwa ya pamoja na kugharamia ruzuku ya mbolea
mheshimiwa spika bajeti ya maendeleo kwa ajili ya kuimarisha kilimo cha umwagiliaji ilikuwa ni shilingi bilioni 
fedha hizo ni kw ajili ya kuendeleza miradi ya umwagiliaji kwenye eneo lenye ukubwa wa hekta ili kuongeza mtandao wetu wa umwagiliaji kutoka hekta 
 hadi kufikia hekta 
mheshimiwa spika ninapenda kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa hadi kufikia aprili miradi kati ya sawa na asilimia ya miradi ya ujenzi na ukarabati wa skimu za umwagiliaji kwenye eneo lenye ukubwa wa hekta yenye thamani ya shilingi bilioni imeanza kutekelezwa ambapo jumla ya wakandarasi wanaendelea na utekelezaji katika mikoa kwenye wilaya halmashauri na majimbo 
vilevile shilingi bilioni 
 zimeshalipwa na fedha zingine zinaendelea kulipwa kulingana na wakandarasi watakavyoendelea kuwasilisha hati za madai interim certificates
miradi yote inatarajiwa kukamilika katika kipindi cha miezi hadi 
kadhalika utekelezaji wa miradi hiyo umezalisha ajira za moja kwa moja za kudumu na za muda mfupi
 utekelezaji wa maeneo ya kipaumbele kwa mwaka 
mheshimiwa spika nilisimama hapa mbele ya bunge la jamhuri ya muungano wa tanzania tarehe mei wakati wa kupitisha makadirio ya bajeti ya wizara ya kilimo
wizara yangu iliahidi kutekeleza bajeti katika mwaka kupitia vipaumbele ambavyo ni kuimarisha utafiti kutoa ruzuku ya mbegu za alizeti ngano na miche ya chikichi kuimarisha upat ikanaji wa pembejeo za kilimo kuimarisha na kutoa huduma ya upimaji wa afya ya udongo kuendeleza kilimo cha umwagiliaji kwa kujenga miundombinu ya umwagiliaji kuimarisha huduma za ugani na kuhamasisha kilimo cha ukanda kutokana na ikolojia za kilimo kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo kuimarisha mifumo ya upatikanaji wa mitaji ikiwa ni pamoja na kuanzisha mfuko wa maendeleo ya kilimo kuimarisha miundombinu ya uhifadhi wa mazao ya kilimo kuhamasisha na kuanzisha ilimo cha mashamba makubwa ya pamoja kuanza kutoa ruzuku ya mbolea mwaka kuimarisha kilimo anga na kuimarisha maendeleo ya ushirika
mheshimiwa spika ninaomba kulitaarifu bunge lako tukufu kwamba wizara ya kilimo imetekeleza vipaumbele vilivyopitishwa kama ifuatavyo 
 kuimarisha utafiti mheshimiwa spika katika mwaka bunge lako tukufu liliidhinisha shilingi bilioni 
 ili kutekeleza maeneo ya msingi katika utafiti kama ifuatavyo i
kuongeza uzalishaji wa mbegu za awali za mazao ya kimkakati kutoka tani 
 mwaka hadi tani ii
kujenga miundombinu ya umwagiliaji katika eneo la ekari kwenye vituo vya utafiti wa kilimo iii
kujenga kukarabati kununua vifaa na vitendanishi vya maabara tatu za utafiti iv
kujenga ghala tano katika vituo vitano vya utafiti zenye uwezo wa kuhifadhi jumla ya tani za mbegu v
kujenga uzio katika kituo cha tari uyole kwa ajili ya kuzuia uvamizi wa maeneo ya utafiti vi
kuongeza uzalishaji wa mbegu za pamba kufikia tani na vii
kuanza ukusanya na kusafisha mbegu za asili
mheshimiwa spika ninapenda kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa hadi kufikia aprili wizara kupitia tari imezalisha tani 
 za mbegu mama tani 
 za mbegu za awali sawa na asilimia ya lengo na uzalishaji unaendelea
mbegu za awali na za msingi zimesambazwa kwa wakala wa mbegu asa na kampuni binafsi kwa ajili ya kuzalisha mbegu zilizothibitishwa
aidha mbegu za awali zina uwezo wa kuzalisha tani za mbegu zilizothibitishwa ifikapo mwaka kwa ajili ya kusambazwa kwa wakulima
aidha uzalishaji wa mbegu za awali za pamba unaendelea katika eneo lenye ukubwa wa ekari 
mheshimiwa spika vilevile mkandarasi kwa ajili ya kuchimba visima kwenye vituo mabwawa manne kwenye vituo vinne kujenga matenki kwenye vituo na kununua na kusimika vifaa vya umwagiliaji yupo kwenye eneo la mradi site na ameanza kazi
kazi hiyo it akamilika mwaka na inakadiriwa kuzalisha ajira 
mheshimiwa spika kukamilika kwa ujenzi wa miundombinu kutaongeza uzalishaji wa mbegu za awali kutoka tani 
 mwaka hadi tani zenye uwezo wa kuzalisha mbegu tani zi lizothibitishwa ifikapo mwaka 
aidha ili kuzuia uvamizi wa maeneo ya utafiti tari imeanza ujenzi wa uzio katika eneo la kituo cha tari uyole lenye hekta 
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili ukarabati wa maabara ya tari tengeru umeka milika ukarabati wa maabara za tari mlingano na tari mikocheni unaendelea ujenzi wa maabara ya tari mlingano kwa ajili ya uzalishaji wa miche kwa njia ya chupa tissue culture umefikia asilimia na vifaa na vitendanishi vya maabara za tari mlingano ukiriguru na mikocheni vimenunuliwa
vilevile ujenzi wa ghala tano zenye vyumba vya ubaridi katika vituo vya tari hombolo tumbi naliendele selian na dakawa umefikia asilimia 
pia ujenzi wa uzio katika eneo la kituo cha tari uyole lenye ekari unaendelea
mheshimiwa spika ili kupata mbegu bora zenye ukinzani dhidi ya magonjwa na wadudu waharibifu wa zao la pamba kama sucking insect pest wizara kupitia tari imeendelea kufanya utafiti wa kuboresha mbegu za pamba kwa kutumia aina za pamba kutoka pakistani ambapo hadi aprili tari imeanza uzalishaji wa mbegu hizo ili kuongeza idadi na kupata sifa za mbegu hizo zinazofaa kuendelea na utafiti
pia katika kuongeza uzalishaji na tija ya zao la pamba tari imeendelea na utafiti kuhusu upandaji na utunzaji wa mimea ya pamba kwa kuzingatia nafasi mpya ya sentimita kwa 
utafiti huo umebaini kuwa mimea ya pamba inatakiwa kukatiwa manual trimming kuanzia siku ya hadi baada ya kupanda na hivyo kuongeza mavuno kutoka kilo hadi kilo kwa ekari
vilevile tari imeendelea kuboresha zana mpya rahisi ya kupandia pamba iliyogunduliwa kwa kuifunga motor na kuiwezesha kutumia nishati ya mafuta ili kupunguza matumizi ya nguvu kazi
 utafiti wa mbegu za asili 
mheshimiwa spika katika kuhakikisha uhifadhi wa mbegu za asili wizara kupitia tari imeendelea kutunza vinasaba vya mazao ya mpunga mtama uwele ulezi alizeti zabibu migomba maharage muhogo korosho amba mahindi viazi vitamu miwa minazi michikichi mkonge na kakao 
mbegu hizo zitatumika kwa ajili ya utafiti na zalishaji wa mbegu bora
aidha tari imekusanya aina za mbegu za asili za mpunga na mboga mboga
kati ya hizo aina zimeanza kusafishwa na kuzalishwa kwa ajili ya masoko maalumu niche market
 utafiti wa matumizi ya mbegu bora 
mheshimiwa spika katika kubaini matumizi ya mbegu bora nchini tari imefanya tathmini adoption study katika mikoa ambapo ilibaini kuwa asilimia 
 ya wakulima wanatumia mbegu bora za mahindi asilimia 
 maharage asilimia 
 mpunga na asilimia 
 muhogo
tathmini hiyo imeonesha kuw matumizi ya mbegu bora bado hayaridhishi kutokana na changamoto mbalimbali ikiwemo bei kubwa ya mbegu bora uzalishaji upatikanaji na uelewa mdogo kuhusu faida za matumizi ya mbegu bora
ili kutatua changamoto hizo wizara naendelea kutoa ruzuku ya mbegu ili kupunguza gharama kuimarisha huduma za ugani na kuimarisha mifumo ya usambazaji wa mbegu bora ili kuwafikia wakulima kwa wakati
vilevile tari kwa kushirikiana na shirika la chakula na kilimo food and agriculture organizati on fao imetathmini uwezo na ubora wa maabara proficiency test ya udongo ya tari mlingano ambayo ni hatua ya awali ya kuelekea kupata ithibati
lengo ni kuwa na maabara ya udongo inayotambulika kimataifa na kupunguza gharama za kupima sampuli za udongo nje ya nchi
pia ujenzi wa ofisi za tari makao makuu jijini dodoma umefikia asilimia na kituo cha utafiti wa chikichi kihinga umefikia asilimia 
 kuimarisha kilimo cha umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika mwaka bunge lako tukufu liliidhinisha shilingi bilioni 
 kwa ajili ya kutekeleza maeneo ya kipaumbele ya umwagiliaji kama ifuatavyo i
kujenga skimu mpya zenye jumla ya hekta ii
kujenga mabwawa ya kuvunia maji ya mvua kwa ajili ya umwagiliaji yenye jumla ya mita za ujazo iii
kukarabati na kukamilisha skimu zenye jumla ya hekta iv
kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina katika mabonde ya kimkakati yenye jumla ya hekta na skimu zenye jumla ya hekta v
kununua magari kwa ajili ya kusimamia kazi za ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji katika ofisi za umwagiliaji za mikoa na wilaya vi
kununua mitambo kwa ajili ya ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji na vii
kufungua ofisi za umwagiliaji za wilaya na kuajiri wahandisi na wataalam mbalimbali wa kilimo
mheshimiwa spika ninaomba kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa hadi kufikia aprili mikataba yenye thamani ya shilingi kwa mwaka imesainiwa kwa ajili ya ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji katika miradi sawa na asilimia ya lengo la kujenga na kukarabati miradi 
kati ya miradi hiyo miradi ni ya ujenzi wa skimu mpya sawa na asilimia ya lengo la ujenzi wa skimu mpya miradi ni ya ukarab ati wa skimu sawa na asilimia 
 ya lengo la ukarabati wa skimu na miradi ni ya ujenzi wa mabwawa sawa na asilimia 
 ya lengo la ujenzi wa mabwawa
aidha tekelezaji wa miradi hiyo utafanyika kwa kipindi cha miezi hadi kwa mujibu wa mikataba
utekelezaji wa miradi hiyo ni kama inavyoonekana katika kiambatisho na
 na 
mheshimiwa spika tume inaendelea na taratibu za manunuzi kwa ajili ya ujenzi wa skimu mpya sita mabwawa manne na ukarabati wa skimu zilizobaki
kukamilika kwa ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji iliyopangwa kutaongeza eneo la umwagiliaji kwa hekta na hivyo kufanya eneo la umwagiliaji kuwa hekta 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la kufikia hekta za umwagiliaji ifikapo mwaka kama ilivyoelekezwa na ilani ya uchaguzi ya ccm ya mwaka 
aidha utekelezaji huo utatengeneza ajira za muda na za kudumu
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili mikataba yenye thamani ya shilingi imesainiwa kwa ajili ya kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina katika mabonde ya kimkakati sawa na asilimia ya lengo na kazi inaendelea
mabonde hayo ni pamoja na mkomazi korogwe hekta lukuledi lindi mtwara hekta kasinde momba hekta umba lushoto mkinga hekta manonga wembere shinyanga tabora singida hekta na mtambo hai hekta 
ujenzi wa skimu za umwagiliaji katika mabonde ya kimkakati umepangwa kufanyika katika mwaka na 
aidha tume imesaini mikataba yenye thamani ya shilingi kwa ajili ya kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina katika skimu sawa na asilimia 
 ya len go la kufanya upembuzi yakinifu katika miradi na utekelezaji wa kazi zilizopangwa katika skimu hizo umeanza kiambatisho na
na 
skimu hizo ni legeza mwendo kalambo hekta kisese kondoa hekta nyamgogwa geita hekta nyanzwa kilolo hekta igaka bundala sengerema dc hekta mgambalenga kilolo dc hekta mangalali hekta luganga magozi mkombilenga hekta na lipuli iringa dc hekta rudewa kilosa dc hekta itipingi njombe dc hekta arusha chini nanyamba dc hekta na yongoma ndungu same hekta 
skimu hizo zitajengwa mwaka 
mheshimiwa spika wizara kupitia wataalamu wa tume imekamilisha mapitio ya usanifu katika skimu zenye jumla ya hekta zilizopangw kujengwa katika mwaka 
skimu hizo ni kasoli bariadi dc hekta mandakamnono moshi dc hekta mbalangwe hekta kiroka hekta na tulo kongwa morogoro dc hekta itete malinyi dc hekta chita jkt mlimba dc hekta lwafi katongoro nkasi dc hekta kabage hekta na karema tanganyika dc hekta 
aidha taratibu za manunuzi ya kuwapata wakandarasi wa ujenzi na ukarabati wa skimu hizo zinaendelea
mheshimiwa spika katika kuhakikisha skimu za umwagiliaji zinafanya kazi kwa ufanisi na uendelevu wizara kupitia tume imekagua miundombinu ya umwagiliaji katika skimu kwenye mikoa ya morogoro kilimanjaro manyara iringa ruvuma na mbeya
ukaguzi huo umebaini matunzo hafifu ya miundombinu ya umw agiliaji
katika kutatua changamoto hiyo tume imeendelea kutoa mafunzo kuhusu usimamizi uendeshaji na matunzo ya skimu kwa vyama vya umwagiliaji na wakulima viongozi
mheshimiwa spika tume imenunua magari sawa na asilimia 
 ya lengo kwa thaman ya shilingi kwa ajili ya kuimarisha usimamizi wa shughuli za umwagiliaji kupitia ofisi za umwagiliaji za wilaya na imenunua mitambo sawa na asilimia ya lengo na magari makubwa heavy trucks kwa thamani ya shilingi kwa ajili ya ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji
taratibu za manunuzi ya vifaa vya upimaji land survey equipment zinaendelea
picha na
 rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania mhe
dkt
samia suluhu hassan akimkabidhi funguo mkurugenzi mkuu wa tume ya taifa ya umwagiliaji bw
raymond w
mndolwa kama ishara ya kumkabidhi magari mapya ya tume yatakayotumika kusimamia miradi ya umwagiliaji
mheshimiwa spika katika kuimarisha utendaji kazi kwa watumishi hadi kufikia aprili tume imepata viwanja katika mikoa ya mara simiyu shinyanga geita manyara njombe kigoma kagera arusha na katavi kwa ajili ya ujenzi wa ofisi za umwagiliaji
aidha usanifu wa ujenzi wa ofisi hizo unaendelea na utafutaji wa viwanja katika mikoa ya dodoma pwani iringa tanga lindi ruvuma rukwa singida na songwe unaendelea
vilevile tume inaendelea na ujenzi wa jengo la ofisi ya makao makuu iliyopo njedengwa dodoma ambapo ujenzi huo umefikia asilimia 
mheshimiwa spika wizara kupitia tume imefungua ofisi za umwagiliaji za wilaya sawa na asilimia 
 ya lengo imeajiri watumishi wapya ambapo wahandisi kilimo ni mafundi sa nifu na maafisa kilimo 
watumishi hao wamepelekwa katika ofisi za umwagiliaji za mikoa na wilaya mbalimbali nchini kwa ajili ya kusimamia maendeleo ya kilimo cha umwagiliaji
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili mafunzo ya ukusanyaji wa ada za huduma za umwagiliaji yametolewa kwa vyama vya umwagiliaji na wakulima viongozi katika skimu katika mikoa ambayo ni mbeya arusha tabora manyara mwanza shinyanga mtwara lindi tanga iringa kilimanjaro mara kagera ruvuma katavi na pwani
pia mafunzo hayo yametolewa kwa watumishi wapya wa tume
kadhalika tume imesajili vyama vya umwagiliaji ili kuimarisha uendeshaji na usimamizi wa skimu za umwagiliaji
mheshimiwa spika wizara kupitia tume imeendelea kuhamasisha ushiriki wa sekta binafsi na wadau wa maendeleo katika maendeleo ya kilimo cha umwagiliaji nchini
hadi kufikia aprili tume imesaini hati ya makubaliano mou na kampuni mbili kutoka nchi za italia na uhispania kwa ajili ya kuendeleza mradi wa bo nde la mto mara na mradi wa kisegese katika bonde la kilombero mtawalia
utaratibu utakaotumika katika kutekeleza miradi hiyo ni engineering procurement construction and financing epcf
aidha majadiliano na wadau wengine walioonesha nia ya kushiriki atika kuendeleza kilimo cha umwagiliaji kama vile benki ya dunia wb benki ya maendeleo ya afrika afdb shirika la maendeleo la japan jica benki ya kiarabu kwa maendeleo ya afrika badea kampuni mbalimbali kutoka nchi za falme za kiarabu uingerez a india canada thailand na brazil yanaendelea kwa kushirikiana na wizara ya fedha na mipango
 kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo 
 mbegu bora 
mheshimiwa spika katika mwaka bunge lako tukufu liliidhinisha shilingi bilioni 
 kutekeleza maeneo ya msingi ya kwa ajili ya kuimarisha upatikanaji wa mbegu bora kama ifuatavyo i
kujenga miundombinu ya umwagiliaji kwenye eneo lenye ukubwa wa hekta 
 katika mashamba ya mbegu ya tengeru mwele arusha na kilimi ii
kuongeza eneo jipy hekta katika mashamba ya msimba kilimi mwele na mbozi kwa ajili ya kuzalisha mbegu bora iii
kujenga uzio katika mashamba ya mbegu kwa ajili ya kuzuia uvamizi iv
kujenga bwawa lenye mita za ujazo katika shamba la arusha na kuchimba visima virefu nane na v
kuwezesha upatikanaji wa mbegu bora za mazao mbalimbali tani kupitia wakala wa mbegu za kilimo asa na sekta binafsi
mheshimiwa spika ninaomba kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa asa inaendelea kujenga miundombinu ya umwagiliaj katika mashamba ya mbegu ya kilimi nzega hekta arusha hekta msimba hekta na tengeru hekta ambapo ujenzi umefikia asilimia 
vilevile asa imekamilisha uchimbaji wa visima virefu sita sawa na asilimia ya lengo la kuchim ba visima vinane katika shamba la mbegu la msimba
upimaji wa maji hydrological survey umekamilika na kutambua maeneo sita ya kuchimba visima katika shamba la arusha
mheshimiwa spika asa imeendelea kufungua mashamba pori ambapo hekta zimeendelezwa sawa na asilimia ya lengo la hekta zilizopangwa kuendelezwa katika mashamba ya kilimi nzega hekta msimba kilosa hekta mwele tanga hekta na namtumbo ruvuma hekta 
pia asa inaendelea na ujenzi wa uzio wenye urefu wa kilomita kwenye shamba la msimba na kilomita katika shamba la kilimi nzega kwa ajili ya kuzuia uvamizi
ujenzi wa uzio katika shamba la msimba umefikia asilimia na shamba la kilimi nzega umefikia asilimia 
wizara imeendelea kutekeleza mikakati ya kuongeza upatikanaji wa mbegu bora nchini kupitia wakala wa mbegu za kilimo agriculture seed agency asa na sekta binafsi
hadi kufikia aprili upatikanaji wa mbegu bora umefikia tani 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la tani 
kati ya kiasi hicho tani 
 zimezalishwa nchini tani 
 zimeingizwa kutoka nje ya nchi na tani 
 ni bakaa ya msimu wa na uzalishaji unaendelea jedwali na
 jedwali na
 upatikanaji wa mbegu bora nchini hadi aprili aina ya zao uzalishaji wa ndani tani bakaa tani uagizaji toka nje tani jumla tani mahindi 
 mpunga 
 mtama 
 alizeti 
 maharage 
 soya 
 ufuta 
 kunde 
 choroko 
 mbogamboga 
 karanga 
 pamba 
 ngano 
 tumbaku 
 pingili za muhogo jumla 
 chanzo wizara ya kilimo haikujumuishwa 
mheshimiwa spika wizara kupitia asa imeongeza uzalishaji wa mbegu bora kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
vilevile wizara imeanza kuwapatia ardhi sekta binafsi za kitanzania ndani ya mashamba ya asa kwa ajili ya uzalishaji wa mbegu bora
jumla ya kampuni tisa zimepatiwa ardhi yenye ukubwa wa ekari 
 katika mashamba ya mbegu ya mbozi na dabaga ambapo hadi kufikia aprili tani zimezalishwa kupitia mashamba ayo ikilinganishwa na tani zilizozalishwa mwaka 
vilevile hatua hii imewezesha kutengeneza ajira za muda mfupi na za kudumu
mheshimiwa spika asa imekarabati ghala la kuhifadhi mbegu la msimba ambapo ukarabati umefikia asilimia 
vilevile asa menunua na kusimika mtambo mpya wenye uwezo wa kuchakata mbegu tani tatu kwa saa na usimikaji wake umefikia asilimia 
kadhalika asa imenunua matrekta sita na zana zake magari matatu ya kusambaza mbegu magari sita na pikipiki nne kwa ajili ya kuimarisha usimamizi uzalishaji na ufuatiliaji wa mashamba ya mbegu
mheshimiwa spika asa pia imewezesha upatikanaji wa mbegu bora za alizeti tani sawa na asilimia 
 ya lengo la tani 
uzalishaji mdogo wa mbegu za alizeti umetokana na athari za mabadiliko ya hali ya hewa
kati ya mbegu hizo tani zimezalishwa na sekta binafsi na tani zimezalishwa na asa
aidha uzalishaji wa mbegu bora za alizeti unaendelea
 miche bora 
mheshimiwa spika ili kuongeza upatikanaji wa miche bora ya mazao mbalimbali wizara kupitia bodi za mazao taasisi na sekta binafsi imezalisha na kusambaza miche bora sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha miche na uzalishaji unaendelea
aidha bodi ya mkonge tanzania kwa kushirikiana na tari imesambaza miche bora ya mkonge inayotosha kupandwa katika eneo la hekta 
 kwa wakulima wadogo
vilevile asa mezalisha miche ya parachichi na miche ya chikichi sawa na asilimia na asilimia ya lengo la kuzalisha miche na mtawalia na uzalishaji unaendelea
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya kahawa tanzania kwa kushirikia na na sekta binafsi imezalisha na kusambaza miche bora ya kahawa sawa na asilima 
 ya lengo la kuzalisha miche na uzalishaji wa miche unaendelea ili kufikia lengo hilo
kati ya hiyo miche ni aina ya arabika na miche ni aina ya robusta
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya chai wakala wa maendeleo ya wakulima wadogo wa chai tanzania smallholder tea development agency tshtda sekta binafsi na wadau imezalisha miche bora ya chai sawa na asil imia 
 ya lengo la kuzalisha miche 
kati ya hiyo nosc igominyi njombe imezalisha miche tshtda mufindi miche lupembe njombe miche na mufindi miche 
hadi kufikia aprili jumla ya miche imepandwa kwenye vitalu ambapo nosc miche na tshtda 
taasisi ya utafiti wa chai tanzania tea research institute of tanzania trit inaendelea na uzalishaji wa miche ya chai kwenye vitalu vya ngwazi mufindi miche vitalu vya marikitanda muheza miche 
aidha maandalizi ya awali ya uzalishaji wa miche kwenye vitalu vya kilolo katika mkoa wa iringa yanaendelea
mheshimiwa spika katika kuongeza uzalishaji na tija kwa wakulima wadogo wa zao la chai trit imefanya majaribio ya mfumo wa umwagiliaji kwa njia ya matone kwenye mashamba ya wakulima wadogo wa chai katika wilaya za rungwe njombe na mufindi
majaribio hayo yameonesha kuwa mfumo huo unaweza kuongeza uzalishaji wa chai kutoka tani 
 kwa hek ta bila umwagiliaji hadi tani 
 kwa hekta kwa kilimo cha umwagiliaji
mheshimiwa spika wizara kupitia tari imezalisha miche bora ya minazi aina ya east african tall yenye ukinzani dhidi ya ugonjwa hatari wa kunyong onyea kwa zao la mnazi
miche hiyo imesambazwa kwenye wilaya za madaba bagamoyo mkuranga mtama pangani kibiti mkinga same na newala
 uthibiti wa ubora wa mbegu 
mheshimiwa spika wizara kupitia taasisi ya uthibiti wa mbegu tanzania tanzania official seed certification institute tosci imekagua mashamba ya mbegu za mazao mbalimbali yenye ukubwa wa hekta 
vilevile imekusanya sampuli za mbegu za mazao mbalimbali kwa ajili ya kupima ubora wa mbegu hizo imekagua maduka ya wauzaji wa mbegu na ghala za kuhifadh mbegu kwa lengo la kuthibiti ubora wa mbegu
mheshimiwa spika katika kipindi hicho tosci imefanya majaribio ya utambuzi wa aina za mbegu za mazao ya kilimo
aidha tosci imetoa mafunzo kuhusu sheria ya mbegu na
 ya mwaka na kanuni zake kwa wafanyabiashara na wazalishaji wa mbegu za kuazimiwa ubora qds mawakala wa mbegu wakaguzi wa mbegu na watafiti wa mbegu 
pia tosci imetoa mafunzo kuhusu ukaguzi wa mbegu kwa wakaguzi wa mbegu seed inspectors 
vilevile tosci imetoa vibali vya kuagiza mbegu nje ya nchi tani 
katika kudhibiti ubora wa mbegu tosci imetoa lebo ambazo ni sawa na uzito wa tani 
 za mbegu
vilevile tosci imetoa mafunzo na kuwasajili wazalishaji wa miche ya parachichi 
picha na
 naibu waziri wa kilimo mhe
anthony mavund akipata maelezo kutoka kwa mtaalamu wa maabara ya taasisi ya kudhibiti ubora wa mbegu tanzania tosci morogoro
 mbolea 
mheshimiwa spika wizara kupitia tfra ilipanga kuratibu uingizwaji uzalishaji na usambazaji wa tani za mbolea kwa msimu wa kilimo unaoishia mwezi juni 
hadi kufikia aprili upatikanaji wa mbolea umefikia tani ikiwa ni asilimia ya lengo
kiasi hicho kimetokana na tani zilizozalishwa nchini tani zilizoagizwa nje ya nchi na tani bakaa ya msimu wa mwaka jedwali na
hili ni ongezeko la asilimia ikilinganishwa na msimu wa ambapo upatikanaji wa mbolea ulikuwa tani 
jedwali na
 upatikanaji wa mbolea hadi aprili aaina ya mbolea bakaa msimu uzalishaj wa ndani uagizaj kutoka nje jumla ya upatikanaj mahitaji ya mbolea urea dap npks can sa npszn mbolea aina ya minjingu other fertilizers mop nps lime dolomite gypsum fomi jumla chanzo wizara ya kilimo 
 udhibiti wa mbolea 
mheshimiwa spika wizara kupitia mamlaka ya kudhibiti ubora wa mbolea tanzania tanzania fertilizer regulatory authority tfra imekagua wafanyabiashara wa mbolea 
ukaguzi huo ulibaini ukiukwaji wa sheria ya mbolea kwa baadhi ya wafanyabiashara nchini na hatua zilizochukuliwa dhidi ya wote waliobainika kukiuka taratibu ni kama inavyoonekana kwenye kiambatisho na
mheshimiwa spika tfra imetoa mafunzo ya ukaguzi wa mbolea kwa maafisa kilimo kutoka katik halmashauri za wilaya 
vilevile tfra imeanzisha ofisi ya kanda ya kati katika mkoa wa tabora ili kuimarisha udhibiti wa mbolea nchini
kadhalika wizara kupitia tfra imesajili mbolea mpya na visaidizi vyake na kutoa leseni mpya kwa wafanyabias hara wa mbolea nchini
 upatikanaji wa viuatilifu na udhibiti wa visumbufu vya mazao na mimea 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilipanga kununua lita kwa ajili ya kudhibiti milipuko ya visumbufu vya mazao na mimea
hadi kufikia aprili wizara kupitia mamlaka ya afya ya mimea na viuatilifu tanzania tphpa imenunua lita sawa na asilimia 
 ya lengo
ai dha lita za viuatilifu zimesambazwa katika halmashauri za mikoa ya manyara singida tabora katavi tanga geita simiyu shinyanga ruvuma kilimanjaro arusha na dodoma na na kudhibiti milipuko ya viwavijeshi nzi wa matunda na panya na kuwe za kuokoa upotevu wa mazao ya mpunga mahindi mtama na uwele katika eneo la hekta za mashamba ya wakulima
vilevile wizara imedhibiti milipuko ya ndege waharibifu wa mazao kwelea kwelea katika halmashauri za mikoa ya mwanza tabora kiliman jaro manyara na singida ambapo lita za viu atilifu zimetumika
mheshimiwa spika vilevile kilo za viuatilifu zimetumika kudhibiti panya katika mikoa ya morogoro mtwara na lindi pamoja na lita kwa ajili ya kudhibiti nzi wa matunda katika mikoa ya tanga dar es salaam na mwanza
pia tphpa imenunua ndege zisizo na rubani drones kwa ajili kuimarisha udhibiti wa visumbufu vya mimea
mheshimiwa spika wizara kupitia tphpa imenunua vifaa vya kupimia vinasaba portable dna sequencer kwa ajili ya kutambua kwa urahisi wadudu magonjwa na magugu vamizi kwenye mime na maz ao na aina ya mazao na bidhaa za kilimo zinazotoka na kuingia nchini kwa kuonyesha vinasaba vyake dna
mheshimiwa spika wizara imewezesha upatikanaji na usambazaji wa ekapaki kwa wakulima wa zao la pamba sawa na asilimia ya lengo la ekapaki ambapo jumla ya wakulima wamenufaika
aidha imewezesha upatikanaji na usambazaji wa viuatilifu vya korosho tani 
 sawa na asilimia ya lengo la kusambaza tani za salfa ya unga na lita 
 sawa na asilimia 
 ya lita za viuatilifu vya maji ambapo wakulima wamenufaika
pia wizara imewezesha upatikanaji wa viuatilifu vya tumbaku lita 
 yamaotea na deltamethrine pakiti za imidacloprid wg ambapo jumla ya wakulima wamenufaika
mheshimiwa spika ili kuimarisha upatikanaji wa viuatilifu vyenye ubora tphpa imekagua jumla ya maduka katika mikoa ya tabora shinyanga geita mwanza simiyu mara dar es salaam morogoro beya ruvuma iringa na songwe ili kudhibiti uwepo wa viuatilifu visivyo na ubora
picha na
 maabara maalum inayosimamiwa na mamlaka ya tphpa kwa ajili ya uhakiki wa viuatilifu kabla ya kwenda kutumika mashambani 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tphpa imeendelea kuimarisha udhibiti wa visumbufu vya mazao na mimea ili kuimarisha uzalishaji wa mazao
hadi kufikia aprili tphpa imekagua maeneo ya mazalia ya nzige wekundu katika mbuga za wembe re tabora malagalasi tabora na kigoma iku katavi na ziwa rukwa rukwa
ukaguzi huo ulibaini kuwepo kwa kiasi kidogo cha nzige wekundu katika mbuga ya iku katavi na walidhibitiwa
mheshimiwa spika katika kuimarisha matumizi sahihi ya viuatilifu tphpa ime toa mafunzo kuhusu matumizi salama na sahihi ya viuatilifu kwa wadau wakiwemo wakulima wakubwa na wadogo wafanyabiashara maafisa ugani na wanyunyiziaji katika mikoa ya mwanza mara mbeya iringa morogoro lindi mtwara na arusha
vilevile tphpa imepima afya za wakulima katika mashamba makubwa ya maua chai na kahawa ili kubaini athari za mabaki ya sumu inayotokana na matumizi makubwa ya viuatilifu
kati ya hao walibainika kutozingatia utaratibu wa matumizi sahihi ya viuatilifu na kupewa el imu ya namna bora ya kujikinga na madhara ya viuatilifu
 picha na
 udhibiti wa visumbufu katika zao la parachichi 
mheshimiwa spika mamlaka imesajili viuatilifu vipya kwa ajili ya matumizi nchini na imetoa vibali vya kuingiza vuatilifu nchini na hati za usajili wa viuatilifu
pia imechambua ubora wa viuatilifu ambapo vyote vilikuwa salama na vyenye ubora na kukagua she hena za mimea zilizokuwa zinaingia nchini na kubaini visumbufu vya kikarantini ambapo mimea hiyo imewekwa kwenye karantini kwa ajili ya uchambuzi
 zana za kilimo 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuhamasisha sekta binafsi kuingiza mashine na zana za kilimo ili kupunguza harubu na kuongeza uzalishaji na tija ya mazao ya kilimo nchini
hadi kufikia aprili sekta hiyo imeingiza nchini jumla ya matrekta makubwa na matrekta madogo ambapo idadi ya matrekta makubwa yameongezeka kutoka mwaka hadi na matrekta madogo yameongezeka kutoka mwaka hadi 
aidha sekta binafsi kwa kushirikiana na taasisi za fedha na guarantee schemes imetengeneza mfumo wa wakulima kukopesh wa zana za kilimo kwa kutumia dhamana ya zana zenyewe hii imeongeza idadi ya matrekta kufikia matreka 
pia mashine na zana za kilimo zilizoingizwa nchini ni kama inavyoonekana kwenye jedwali na
jedwali na
 mashine na zana za kilimo zilizoingizwa nchini na
mashine na zana idadi 
mashine za kuvuna 
plau za matrekta 
haro za matrekta 
mashine za kupura 
zana za kupandia 
majembe ya kukokotwa na wanyamakazi chanzo tra 
mheshimiwa spika katika kuhamasisha matumizi sahihi ya zana za kilimo nchini wizara kwa kushirikiana na jica na sekta binafsi imetoa mafunzo kuhusu usimamizi utumiaji na utunzaji wa zana za kilimo katika mnyororo wa uzalishaji kwa wamiliki na waendeshaji wa mashine kutoka mikoa ya dodoma arusha manyara kilimanjaro na morogoro
mheshimiwa spika pia wizara kwa kushirikiana na kampuni za equity for tanzania limited efta hughes agriculture tanzania limited hat na benk ya crbd wameingia makubaliano yatakayowezesha wakulima nchini kupata mikopo ya matrekta bila dhamana hatua ambayo itaongeza idadi ya wakulima nchini kupata matrekta kwa masharti nafuu
katika mashirikiano hayo matrekta yamenunuliwa kwa lengo la kuya kopesha kwa wakulima
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na efta na benki ya crdb wametoa mafunzo kuhusu matumizi sahihi ya zana za kilimo kwenye mnyororo wa uzalishaji mabadiliko ya tabianchi na mbinu bora za kilimo
mafunzo hayo yalijumuisha wakulima katika halmashauri ya wilaya ya hanang maafisa ugani na wakulima katika halmashauri ya wilaya ya kongwa hatua ambayo itasaidia kuongeza matumizi ya mashine katika uzalishaji wa mazao ya kilimo
 ruzuku ya mbegu na miche 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuimarisha uzalishaji na tija kwa mazao ya kimkakati yakiwemo alizeti chikichi ngano pamba kahawa chai parachichi mkonge na korosho kwa kutoa mbegu na miche kwa wakulima kupitia mpango wa ruzuku na ruzuku ya mazao kujigharam ia yenyewe
katika mwaka wizara ilipanga kutoa mbegu za alizeti tani kupitia mpango wa ruzuku
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili wizara kupitia asa imesambaza mbegu za alizeti tani kwa wakulima katika halmashauri za mikoa ya singida dodoma kagera mbeya na mwanza ili kuongeza uzalishaji wa zao la alizeti
mheshimiwa spika wizara imeendelea na jitihada za kupunguza uagizaji wa ngano kutoka nje ya nchi ambapo katika mwaka wizara kupitia asa imesambaza begu za ngano tani kwa mpango wa ruzuku katika halmashauri ya wilaya ya makete
vilevile wizara ilipanga kuzalisha na kusambaza miche ya mazao mbalimbali kwa mpango wa ruzuku hadi kufikia aprili asa kwa kushirikiana na jkt magereza tari na halmashauri za mikoa ya kigoma tabora kagera morogoro mbeya tanga na katavi imesambaza miche ya chikichi inayotosheleza kupandwa katika eneo la hekta 
miche hiyo inatarajiwa kuzalisha tani 
 za mafuta ifikapo mwaka na uzalisha ajira takribani 
kadhalika tari imesambaza miche bora ya chikichi katika mikoa ya kigoma mtwara mbeya kagera katavi na tanga
pia miche ya zabibu imezalishwa ambapo miche imesambazwa kwa wakulima katika wilaya za chamwino mpwapwa dodoma jiji na kondoa na usambazaji unaendelea
miche hiyo inatosheleza kupandwa katika eneo lenye ukubwa wa ekari 
picha na
 naibu waziri wa kilimo mhe
anthony mavunde akigawa miche ya chikichi ya wakala wa mbegu tanzania asa kwa wakulima wa chikichi mwele tanga picha na
 baadhi ya akulima wa mkoa wa singida waliopatiwa mbegu za alizeti kwa ruzuku
mheshimiwa spika wizara ilipanga kusambaza mbegu na miche bora kwa mpango ruzuku ya mazao kujigharamia yenyewe kupitia bodi za mazao
hadi kufikia aprili bodi ya pamba tanzania imesambaza mbegu za pamba tani katika wilaya kwenye mikoa inayolima zao la pamba kupitia bodi ya korosho tanzania imesambaza miche bora ya korosho katika mikoa kupitia bodi ya mkonge tanzania imesambaza miche ya mkonge katika halmashauri za muheza korogwe handeni kilosa mkinga singida tarime bunda orya mkuranga rufiji ruangwa bariadi shinyanga na same
 ruzuku ya mbolea 
mheshimiwa spika wizara ilipanga kutoa ruzuku ya mbolea kwa wakulima wote kwa mazao yote nchini na kusajili wakulima
hadi kufikia aprili tani za mbolea ya ruzuku zimesambazwa kiambatisho na
takwimu zinaonesha kuwa matumizi ya mbolea yameongezeka kutoka tani mwaka hadi tani mwaka na matarajio ni kufikia tani ifikapo juni 
kadhalika timu yetu ya tathmini inafuatilia usambazaji wa mbolea ya ruzu ku na matumizi yake
mheshimiwa spika jumla ya wakulima wamesajiliwa ambapo wakulima wamenufaika na mpango wa ruzuku ya mbolea kwenye mikoa 
aidha kwa mara ya kwanza katika historia ya nchi yetu tumewatambua wakulima wanaonufaika na mbolea ya ruzuku kwa majina yao kamili mahali walipo aina ya mazao ukubwa wa mashamba yao na maeneo wanayofanyia shughuli za kilimo
lengo ni kusajili wakulima wasiopungua na zoezi hili la kusajili na kutoa kadi litakamilika mwaka na kuunganisha kanzidata hii na satellite taarifa za afya ya udongo kwa kila mkulima na huduma za ugani ili taifa letu kuwa na uhakika wa takwimu na taarifa za wakulima
pia waingizaji wakubwa wa mbolea mawakala wadogo na wazalishaji watatu ndani ya nchi wamesajiliwa katika mfumo wa ruzuku ya mbolea ili kuhakikisha usambazaji wa mbolea unafanikiwa
picha na
 rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania mhe
samia suluhu hassan akizindua mpango wa ruzuku ya mbolea wakati wa maadhimisho ya sikukuu ya wakulima nanenane yaliyofanyika katika viwanja vya john mwakangale mkoa wa mbeya 
 kuimarisha utoaji wa huduma ya upimaji wa afya ya udongo 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka meendelea kua inisha maeneo kwa ajili ya uanzishaji wa mashamba makubwa ya pamoja
hadi kufikia aprili ekari 
 za mashamba makubwa ya pamoja katika mikoa ya kigoma mbeya dodoma njombe singida na kagera zimepimwa na kuwekwa mawe ya upimaji kwa ajili ya kuyapatia hati miliki
aidha sampuli zimechukuliwa katika mashamba hayo kwa ajili ya kupima afya ya udong o
matokeo ya vipimo yatatumika kutoa ushauri wa mazao stahiki na matumizi sahihi ya mbolea
picha na
 wataalam wa wizara ya kilimo waki chukua sampuli za udongo soil rofile katika halmashauri ya kigoma
mheshimiwa spika katika kuhakikisha wakulima wanatumia aina na kiwango sahihi cha mbolea na maji tari imekusanya na kutathmini jumla ya sampuli udongo mazao mbolea na tisa maji kutoka kwa wakulima wakubwa saba na wadogo ili kubaini virutubisho vilivyomo kwa ajili ya kutoa ushauri wa kuboresha afya ya udongo ikiwa ni pamoja na matumizi ya aina na viwango vya mbolea 
mheshimiwa spika pia tari kwa kushirikiana na kampuni ya ocp imepima afya ya udongo na kutoa mapendekezo ya matumizi ya mbolea kwa mazao mbalimbali kwa mashamba ya wakulima katika mikoa ya njombe iringa mbeya morogoro rukwa katavi kigoma na arusha
pia kwa kushiri kiana na taasisi ya kimataifa ya utafiti wa mahindi na ngano inayojulikana kama cimmyt imepima afya ya udongo katika mashamba ya wakulima na kuweka majaribio ya matumizi ya chokaa katika wilaya ya mbozi na wilaya ya geita ili kutathmini njia bora ya kudhibiti athari za tindikali kwenye udongo
 kuimarisha huduma za ugani mafunzo na vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka bunge lako tukufu liliidhinisha shilingi bilioni kwa ajili ya kuimarisha huduma za ugani mafunzo na vyuo na vituo vya mafunzo kama ifuatavyo i
kufunga gps kwenye pikipiki za maafisa ugani na kuweka mfumo wa usimamizi wa huduma za ugani ii
kusambaza vitendea kazi vya kupimia afya ya udongo kwa maafisa ug ani wa halmashauri vishikwambi visanduku vya ugani extension kits katika halmashauri iii
kuanzisha kituo cha huduma za mawasiliano ya kilimo call centre kwa ajili ya kurahisisha utoaji wa ushauri wa kitaalam na taarifa za masoko kwa wa dau wa kilimo iv
kudahili wanafunzi katika ngazi ya astashahada na stashahada na v
kukarabati wa miundombinu ya vyuo vya mafunzo ya kilimo uyole katrin inyala ukiriguru igurusi mtwara mlingano horti tengeru na vituo vya mafunzo kwa wakulima vya bihawana ichenga na mkindo
mheshimiwa spika ninaomba kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa hadi kufikia aprili pikipiki sawa na asilimia 
 ya lengo la kusambaza pikipiki zimesambazwa kwa maafisa ugani kilimo katika mikoa ili kuwawezesha kutoa huduma kwa wakulima kwa ufanisi
kadhalika wizara imeanzisha kituo cha ufuatiliaji control center kwa ajili ya kufuatilia matumizi ya pikipiki za maafisa ugani na inaendelea kuratib ufungaji wa gps kwenye pikipiki hizo
hadi kufikia aprili gps zimefungwa katika mikoa ya dodoma mwanza morogoro na iringa na zoezi linaendelea
vilevile wizara imenunua vishikwambi kompyuta na printer 
mheshimiwa spika wizara imeanzisha kituo cha huduma kwa wateja kilimo call centre ambacho kilizinduliwa tarehe julai ili kurahisisha utoaji wa ushauri wa kitaalam na taarifa mbalimbali kwa wadau wa kilimo
kupitia kituo hicho wakulima na wadau wengine wamepata ushauri wa kitaalam
kituo hicho kinatoa huduma kuanzia saa asubuhi hadi saa usiku kwa siku saba za wiki
vilevile wizara kupitia mfumo wa kilimo imetoa ushauri wa kitalaam kwa wadau wa kilimo katika mnyororo wa thamani wa mazao kilimo
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuimarisha huduma za ugani nchini kwa kuboresha mazingira ya utoaji huduma hizo kwa wakulima
hadi kufikia aprili wizara imenunua na kusambaza samani viti na meza katika katika vituo vitano vya rasilimali za kilimo vya kata warcs katika mikoa ya dodoma singida na simiyu
vilevile wizara imesambaza matrekta madogo powertiller katika warcs za mikoa ya dodoma morogoro singida iringa mwanza geita lindi song we na mbeya
picha na
 wataalam wa wizara wakitekeleza majukumu yao ndani ya kituo cha huduma kwa wateja call center 
 mafunzo ya ugani 
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili wizara imetoa mafunzo kwa wawezeshaji training of trainers tot kuhusu matumizi ya vifaa vya kupima afya ya udongo kwa maafisa ugani wa halmashauri kutoka ikoa 
aidha maafisa ugani wamefundishwa kuhusu kilimo biashara na matumizi ya mfumo wa kilimo ili waweze kuwaelimisha wakulima kuhusu kilimo biashara na matumizi ya mfumo kupitia simu za kiganjani
mheshimiwa spika wizara inatekeleza mradi wa kuwezesha upatikanaji wa pembejeo za kilimo tanzania agricultural input support project taisp nchini
kupitia mradi huo wizara imetoa mafunzo ya kuanzisha mashamba darasa kwa maafisa ugani katika mikoa inayotekeleza mradi huo kiambatisho na
aidha maafisa ugani walipatiwa mbegu bora za alizeti kilo na ngano kilo 
pia walipatiwa mbolea ya kupandia dap kilo na mbolea ya kukuzia urea kilo pamoja na viuatilifu kwa ajili ya kuanzisha mashamba darasa katika maeneo ya mradi
mheshimiwa spika tari imetoa mafunzo ya kilimo bora cha mazao ya nafaka mikunde na mbogamboga kwa wadau wa kilimo wakiwemo wakulima maafisa ugani wanafunzi wa ngazi zote wabia washirika wa maendeleo na wanasiasa
kadhalika tari imesambaza teknolojia za kilimo bora cha mazao kupitia mashamba darasa na mashamba ya mfano siku ya mkulima mafunzo mikutano na maone sho kupitia vituo mahiri vya usambazaji wa teknolojia agritech hubs
aidha machapisho mbalimbali ya litumika kuelimisha wadau na mengine walipatiwa kwa ajili ya rejea wakati wanapozitumia teknolojia za kilimo bora
mheshimiwa spika elimu ya kilimo bora ilifikishwa kwa wadau kupitia vyombo vya habari ikiwa ni pamoja na television vipindi kutoka itv tbc channel na aboud tv pamoja na vipindi vya radio kupitia shamba fm na tbc
makala zilichapishwa kwenye magazeti ya th guardian nipashe habari leo na raia mwema
pia simu na ujumbe mfupi zilipokelewa kutoka kwa wadau na kupatiwa ushauri kuhusu teknolojia mbalimbali za kilimo
habari video na picha zilipandishwa kwenye tovuti na mitandao ya kijam ii twitter fb instagram na youtube kwa ajili ya kuelimisha umma
mheshimiwa spika katika kuboresha utoaji wa mafunzo kwa wakulima wizara kwa kushirikiana na sekretarieti za mikoa mamlaka za serikali za mitaa na sekta binafsi imeimarisha miundombinu ya viwanja vya maonesho ya kilimo ili vi tumike wakati wote kwa ajili ya kutoa elimu ya kilimo kwa wadau wa kilimo
 vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka imedahili wanafunzi sawa na asilimia ya lengo la kudahili wanafunzi katika vyuo vya mafunzo ya kilimo vya umma ngazi ya astashahada na stashahada katika fani za kilimo
kati ya hao wanafunzi ni wa astashahada ya awali wanafunzi ni wa astashahada na wanafunzi ni wa stashahada
vilevile wizara inaendelea kushirikiana na vyuo binafsi ambavyo vinatumia mitaala ya wizara katika kutoa mafunzo ya kilimo ambapo jumla ya wanafunzi wamedahiliwa katika vyuo hivyo
kati ya hao wanafunzi ni astashahada ya awali wanafunzi ni wa astashahada na wanafunzi ni wa stashahada
mheshimiwa spika wizara imeanzisha mfumo wa kielektroniki katika udahili wa wanafunzi unaoitwa mati mis wenye tovuti registration katika vyuo vya mafunzo ya kilimo vya serikali ambao umerahis isha udahili wa wanafunzi kwa mwaka 
mheshimiwa spika atika mwaka wizara kwa kushirikiana na wizara ya elimu sayansi na teknolojia wizara ya mifugo na uvuvi wizara ya mambo ya nje na ushirikiano wa afrika mashariki na ofisi ya waziri mkuu kazi ajira na wenye ulemavu imewezesha vijana kwenda israel kupata mafunzo ya kilimo kwa vitendo katika mashamba makubwa ili waweze kujiajiri na kutoa huduma na ushauri kwa wakulima watakapo hitimu
kati ya hao vijana wametoka katika vyuo vya mafunzo ya kilimo vya mtwara ilonga inyala mlingano ukiriguru mubondo atc katrin nsi kidatu na horti tengeru
mheshimiwa spika wizara ilipanga kuboresha mazingira ya kujifunzia na kufundishia ya vyuo nane na vituo vitatu vya mafunzo ya kilimo kwa kukarabati miundombinu kununua vifaa vya tehama na magari matatu 
hadi kufikia aprili ukarabati wa miundombinu ya majengo katika vyuo vya nsi kidatu ilonga tumbi uyole ukiriguru mubondo na katrin unaendelea
aidha ukarabati wa kituo cha mafunzo ya kilimo kwa wakulima bihawana umekamilika na kuzalisha jira za vijana
mheshimiwa spika vilevile vifaa vya tehama vimesambazwa katika vyuo vya mafunzo ya kilimo na vituo vya mafunzo ya kilimo kwa ajili ya kufundishia na kujifunzia
vilevile wizara kwa kushirikiana na shirika la kilimo endelevu tanzania kupitia mradi wa kuwezesha utekelezaji wa mitaala katika vyuo vya mafunzo ya kilimo awamu ya pili imevipatia vyuo vya mafunzo ya kilimo vya serikali na vya taasisi binafsi aina tatu za vitini vya kufundishia moduli za stadi za mawasilian o hisabati katika kilimo na ushirika katika kilimo
pia kupitia mradi huo wizara imetoa mafunzo rejea kuhusu uongozi hususan uendeshaji wa vyuo vya mafunzo ya kilimo kwa wakuu wa vyuo vya mafunzo ya kilimo vya serikali na wa vyuo binafsi
aidha wizara kupitia mradi huo inaendelea kuhuisha mtaala wa kilimo ili uendane na mahitaji ya sasa ya wadau wa kilimo
mheshimiwa spika wizara imeendelea kujenga uwezo wa wakufunzi kwa kuwapatia mafunzo ya muda mrefu ngazi ya shahada ya kwanza na shahada ya uzamili
hadi kufikia aprili wakufunzi shahada ya uzamili na wawili shahada ya kwanza wapo vyuoni wanaendelea na masomo katika chuo kikuu cha kilimo sokoine morogoro na chuo kikuu cha ushirika moshi kwa ufadhili wa serikal i
 kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilipanga kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi kuhamasisha uwekaji chapa branding kwenye bidhaa za kilimo na kuimarisha mauzo ya mazao na kuendelea na ujenzi wa miundombinu ya kituo mahiri cha usimamizi wa mazao baada ya kuvuna kukamilisha ujenzi wa maabara ya kudhibiti visumbufu vya mazao kibiolojia na kuanza ujenzi wa maabara kuu ya kilimo kwa ajili ya kudhib iti ubora wa mazao
mheshimiwa spika ninaomba nilitaarifu bunge lako tukufu kuwa adi kufikia aprili wizara kwa kushirikiana na wizara za kisekta na sekta binafsi imewezesha kupatikana kwa fursa za masoko mapya ya mazao nje ya nchi ikiwemo soko la korosho katika nchi ya marekani ambapo tani 
 za korosho iliyobanguliwa zenye thamani ya dola za marekani 
 zimeuzwa na soko la tumbaku nchini japan
masoko hayo yametokana na shiriki wa wizara na sekta binafsi katika makongamano maonesho ya kibiashara na uwekezaji katika nchi mbalimbali ikiwemo japan umoja wa falme za kiarabu afrika kusini uje rumani india qatar na italia kwa lengo la kutangaza bidhaa na maeneo ya uwekezaji katika sekta ya kilimo
wizara kwa kushirikiana na sekta binafsi imewezesha uwekaji wa chapa branding kwenye mazao mbalimbali ikiwemo korosho zinazobanguliwa na parachichi na kuuzwa nje ya nchi ili kuyatambulisha na kuyatofautisha na mazao yanayozalishwa nchi nyingine
aidha wizara inaendelea na jitihada za uwekaji chapa kwenye mazao mengine yanayosafirishwa nje ya nchi
picha na
 naibu waziri wa kilimo mhe
anthony mavunde akiwa na wadau wa kilimo wakiwa wameshika pakiti za korosho iliyowekwa chapa ya tanzania 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikana na wadau imeendelea kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi
katika kuimarisha soko la ndani wizara kupitia wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula national food reserve agency nfra imenunua mahindi tani 
 na mtama tani 
 kutoka kwenye vikundi vya wakulima vituo vikuu pamoja na vituo vya muda katika kanda zake
vilevile bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko cereal and other produce board cpb imenunua mahindi tani alizeti tani mafuta ghafi tani 
 mchele tani ngano tani maharage tani mtama tani 
 maharage ya soya tani maharage ya njano tani korosho ghafi tani na mpunga tani kutoka kwa wakulima
mheshimiwa spika katika kuimarisha upatikanaji wa soko la mazao ya kilimo nje ya nchi wizara kwa kushirikiana na wadau imewezesha uuzaji wa mazao ya nafaka mazao asilia ya biashara na mazao mengine
hadi kufikia aprili tani za mahindi na mchele zenye tham ani ya dola za marekani zimeuzwa nje ya nchi
jedwali na
pia tani za mazao ya mbaazi ufuta na dengu zenye thamani ya dola za marekani na parachichi tani zenye thamani ya dola za marekani zimeuzwa nje ya nchi jedwali na
kadhalika tani za mazao asilia ya biashara zenye thamani ya dola za marekani milioni zimeuzwa nje ya nchi jedwali na
 jedwali na
 mwenendo wa mauzo ya mazao ya nafaka nje ya nchi mauzo ya nje tani thamani usd zao mahindi mchele jumla chanzo mamlaka ya mapato tanzania jedwali na
 mwenendo wa mauzo ya mazao nje ya nchi mauzo ya nje tani thamani usd zao ufuta mbaazi dengu parachichi jumla chanzo mamlaka ya mapato tanzania wizara ya kilimo jedwali na
 mwenendo wa mauzo ya mazao asilia ya biashara na thamani mauzo nje tani thamani usd zao tumbaku kahawa chai korosho pamba pareto mkonge jumla chanzo wizara ya kilimo uuzaji wa mazao unaendelea 
mheshimiwa spika katika kuimarisha ubora wa mazao hususan mahindi na karanga kwa ajili ya usalama wa chakula na masoko ya mazao hayo wizara kupitia mradi wa tanipac imeendelea na ujenzi wa kituo cha udhibiti wa visumbufu kibaolojia kibaha ambapo hadi kufikia aprili ujenzi umefikia asilimia 
kukamilika kwa kituo hicho kutaimarisha utafiti na uzalishaji wa wadudu rafiki kwa ajili kudhibiti visumbufu vya mazao hususan kuvu wanaozalisha sumukuvu
vilevile tanipac imeanza ujenzi wa maabara kuu ya kilimo iliyopo mtumba dodoma ambapo ujenzi umefikia asilimia sita 
kukamilika kwa maabara hiyo kutaongeza uwezo wa nchi wa kupima kiwango cha sumukuvu katika mazao ya chakula hususan mahindi na kara nga na hivyo kuimarisha jitihada za serikali katika uzalishaji wa chakula salama
mheshimiwa spika ujenzi wa kituo mahiri cha usimamizi wa mazao baada ya kuvuna mtanana kongwa umefikia wastani wa asilimia 
kituo hicho kitatumika kusambaza teknolojia za uhifadhi na usindikaji wa mazao ya chakula pamoja na kuboresha biashara ya mazao
vilevile wizara kwa kushirikiana na mradi wa agri connect imekamilisha ujenzi wa masoko ya kuuzia mbogamboga matunda na iungo katika halmashauri za rungwe busokelo na ileje
 kuimarisha mifumo ya upatikanaji wa mitaji 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na wadau wa kilimo imeanzisha mfuko wa maendeleo ya kilimo ambapo amri sehemu ya kanuni za sheria ya fedha ya mwaka ya kuanzishwa mfuko huo imeidhinishwa na waziri wa fedha na mipango kwa ajili ya kuchapwa kwenye gazeti la serikali
mfuko huo utachochea ukuaji wa maendeleo ya sekta ya mazao ya kilimo kufidia bei za mazao inaposhuka kutoa ruzuku ya pembejeo za kilimo mbolea mbegu bora viuatilifu kuchochea uwekezaji katika shughuli za utafiti wa kilimo na kuwajengea uwezo wakulima wasindikaji maafisa ugani na watafiti kilimo
mheshimiwa spika wizara imeendelea kushirikiana na taasisi za fedha kutoa mikopo yenye riba nafuu kwenye sekta ya kilimo ili kuwezesha upatikanaji wa mitaji kwa wakulima hadi kufikia aprili benki ya maendeleo ya kilimo tadb imetoa mikopo ya shilingi bilioni 
 kwa ajili ya kufanikisha uzalishaji katika sekta ya kilimo
vilevile mikopo ya shilingi bilioni 
 imetolewa kwa vyama vya ushirika vitano na kampuni mbili kwa ajili ya ununuzi wa kahawa katika mikoa ya kagera mara na mbeya kwa msimu wa mwaka 
pia mikopo ya shilingi bilioni 
 imetolewa kwa vyama vya ushirika vitatu na kampuni moja kwa ajili ya ununuzi wa pamba katika msimu wa mwaka 
kadhalika tadb imetoa shilingi bil ioni 
 kwa ajili ya ununuzi wa mazao mbalimbali
mheshimiwa spika ikopo hiyo imenufaisha wakulima wanaojihusisha na kilimo mazao mifugo na uvuvi
vilevile tadb kupitia mfuko wa dhamana kwa wakulima wadogo small holder credit guarantee sc heme scgs imetoa dhamana ya mikopo yenye thamani ya shilingi bilioni 
 na kunufaisha wananchi wanaojihusisha na kilimo mazao mifugo na uvuvi katika mikoa 
aidha kupitia mfuko huo dhamana ya mikopo ilitolewa kupitia benki washirika nane na kuwanufaisha wakulima wafugaji na wavuvi wanaojihusisha na biashara ndogo na za kati za kilimo smes na vyama vya ushirika vya msingi
mheshimiwa spika katika mwaka wa fedha wa benki ya crdb imetoa mikopo ya kilimo yenye thamani ya shilingi bilioni 
kati ya mikopo hiyo shilingi bilioni wamepatiwa amcos kwa ajili ya shughuli mbalimbali za kilimo mifugo misitu na uvuvi
vilevile benki ya nmb imetoa mikopo katika sekta ya kilimo yenye thamani ya shilingi trilioni 
mfuko wa pembejeo za kilimo 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kupitia mfuko wa pembejeo za kilimo imetoa mikopo yenye thamani ya shilingi 
 jedwali na
vilevile wizara kupitia agitf imeanzisha huduma ya soft loan kwa ajili ya kuwawezesha vijana na wanawake kupata mitaji ili kuwawezesha kushiriki katika shughuli za kilimo
kwa kuanzia huduma hiyo imewezesha upatikanaji wa mikopo ya shilingi milioni 
 picha a
 mheshimiwa rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania akiwakabidhi vijana wa bbt mfano wa hundi ya milioni mia mbili kwa ajili ya shughuli za kilimo kwa vijana hao kwenye mashamba makubwa ya amoja block farms chinangali dodoma jedwali na
 mikopo iliyotolewa kwa wakulima na aina ya mikopo idadi ya wakopaji thamani ya mikopo 
matrekta mapya 
miundombinu ya kilimo ufugaji na uvuvi 
shughuli za shamba farm operations 
mitambo ya kuvunia combine harvestor 
mashine ya kuongeza thamani ya mazao 
pembejeo 
power tiller 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo 
 kuimarisha miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka bunge lako tukufu liliidhinisha shilingi bilioni kwa ajili ya ujenzi wa ghala za kuhifadhi mazao katika ngazi ya kata na vijiji
mheshimiwa spika ninapenda kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa hadi kufikia aprili ujenzi wa ghala katika halmashauri za wilaya za songea madaba na namtumbo umeanza
mheshimiwa spika vilevile wizara ilipanga kukamilisha ujenzi wa ghala kupitia mradi wa tanipac kukamilisha ujenzi wa ghala tisa na vihenge kupitia mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi unaotekelezwa na nfra na kukamilisha ukarabati wa ghala katika halmashauri za songea na madaba
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili wizara kupitia mradi wa tanipac imekamilisha ujenzi wa ghala za mrijo chini chemba busondo nzega kizimbani unguja ikindiro itilima nyakasungwa buchosa msangila bukombe mangaka nanyumbu chakwale gairo nyakitonto kasulu na kagezi kib ondo
kadhalika ujenzi wa ghala nne zilizobaki za engusero kiteto endanoga babati ole dodeani pemba na lumecha namtumbo umefikia wastani wa asilimia 
mheshimiwa spika utekelezaji wa mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi umefikia wastani wa asilimia ambapo jenzi wa miundombinu ya uhifadhi katika mikoa ya ruvuma songea njombe makambako songwe mbozi dodoma na shinyanga umefikia asilimia 
 na ujenzi wa miundombinu ya uhifadhi katika mikoa ya katavi mpanda rukwa sumbawang a na manyara babati umekamilika
ujenzi wa ghala na vihenge uliokamilika ni kama inavyoonekana kwenye jedwali na
jedwali na
 miundombinu ya uhifadhi wa nafaka iliyokamilika eneo la mradi aina ya miundombinu idadi uwezo wa kuhifadhi tani babati vihenge ghala mpanda vihenge ghala sumbawanga vihenge ghala jumla chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika vihenge na ghala zilizoko babati zimezinduliwa na mheshimiwa dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania tarehe novemba 
 picha na
 uzinduzi wa vihenge vya kisasa na ghala ya kuhifadhia nafaka mkoani manyara babati
picha na
 vihenge vya kisasa na ghala ya kuhifadhia nafaka vilivyo jengwa babati manyara 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kwa kushirikiana na mradi wa agri connect imekamilisha ujenzi wa kiwanda cha usindikaji wa mazao kilichopo mbeya mjini ukarabati na upanuzi wa kiwanda cha kusindika mazao ya kilimo kilichopo mpanda pamoja na ununuzi wa vifaa na ujenzi wa ghala la kisasa lenye uwezo wa kuhifadhi tani za vit unguu katika halmashauri ya mbarali
 kuimarisha maendeleo ya ushirika 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tume ya maendeleo ya ushirika ilipanga uendelea kuratibu uanzishwaji wa benki ya maendeleo ya ushirika kukagua vyama vya ushirika kuiwezesha coasco kufanya ukaguzi wa vyama kuratibu na kusimamia uendeshwaji wa minada masoko na mauzo ya mazao ya wakulima kupitia vyama vya ushirika na kuanzisha mfumo wa tehama wa usimamizi wa vyama vya ushirika muvu
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili mtaji wa benki ya taifa ya maendeleo ya ushirika hiyo umeongezeka kutoka shilingi bilioni 
 mwaka hadi shilingi bilioni 
lengo ni kufikisha mtaji wa shilingi bilioni unaotakiwa kisheria ili iweze kusajiliwa kama benki ya taifa ya ushirika
uanzishwaji wa benki hiyo utawezesha kuhudumia soko la kifedha lililo nje ya mfumo rasmi wa kifedha na kutoa huduma jumuishi zankifedha kwa wanaaushirika
mheshimiwa spika coasco imekagua vyama sawa na asilimia ya lengo na kubaini vyama sawa na asilimia 
 vilipata hati inayoridhisha safi vyama sawa asilimia 
 vilipata hati yenye shaka vyama sawa asilimia 
 vilipata hati mbaya na vyama sawa na asilimia 
 vilipata hati isiyokuwa na maoni chafu
mheshimiwa spika ili kuimarisha usimamizi wa vyama vya ushirika tume ya maendeleo ya ushirika imekagua vyama vya upili na vyama vya ushirika vy msingi kati ya vyama 
ukaguzi huo umebaini kutokuwepo kwa mifumo ya udhibiti wa ndani kuwepo kwa madeni ya vyama uthaminishaji wa mali na taarifa za fedha kutoandaliwa kulingana na viwango vya kimataifa vya kiuhasibu
mheshimiwa spika kutokana na mapungufu hayo tume imetoa mafunzo kwa watendaji wa vyama vya ushirika kuhusu uandishi wa vitabu viongozi wa vyama kutakiwa kujieleza
aidha tume iliandaa na kusambaza miongozo ya usimamizi wa vyama vya ushirika ikiwa ni moja ya hatua uimarishaji wa uendeshaji na usimamizi wa vyama vya ushirika nchini
mheshimiwa spika tume imeendelea kuhakikisha kuwa mazao ya wakulima yanauzwa kwa bei ya ushindani na tija kwa kusimamia matumizi ya mifumo rasmi ya masoko kama vile mauzo kupitia minad a masoko ya moja kwa moja kupitia vyama vya ushirika na kilimo cha mkataba
adi kufikia aprili tani 
 za mazao ya tumbaku korosho pamba kahawa ufuta kakao mkonge chai mbaazi soya zabibu miwa na maharage zimeuzwa kwa thamani ya shilingi ikilinganishwa na tani 
 zenye thamani ya shilingi katika msimu wa 
thamani ya mauzo ya mazao hayo imeongezeka kwa asilimia 
mheshimiwa spika tume imeanzisha mfumo wa tehama wa usimamizi wa vyama vya ushirika muvu
hadi kufikia aprili vyama vimesajiliwa katika mfumo huo
aidha tume imetoa mafunzo kuhusu utumiaji wa mfumo huo katika ngazi ya mikoa na halmashauri ambapo wanufaika ni maafisa tehama warajis wasaidizi wa mikoa watendaji wa bodi za mazao maafisa ushirika mameneja wa vyama na wahasibu 
vilevile tume imeunganisha mfumo wa muvu kwenye mfumo uunganishi wa serikali gesb na mfumo wa mizani ya kidi gitali ili kudhibiti wizi wa mazao ya wakulima
mheshimiwa spika tume imeha masisha vijana wanawake na watu wenye ulemavu wanaofanya shughuli za kiuchumi kuanzisha au kujiunga na vyama vya ushirika kwa muundo wa madirisha madirisha business model katika mikoa ya geita tabora na dar es salaam
muundo huo unahusisha kila nya nja ya uchumi kuwa na dirisha ndani ya ushirika
kupitia maadhimisho ya iku ya ushirika duniani tume imehamasisha wananchi na kufanikiwa kuunda vyama vya ushirika katika mikoa ya morogoro dodoma kagera manyara simiyu songwe tabora na tanga
vilevile uhamasishaji umefanyika kwa vikundi vya wakulima wa mazao ya bustani katika mikoa ya arusha mbeya njombe na manyara ambapo vyama vya ushirika vimesajiliwa na vikundi vyenye jumla ya wakulima vinaendelea na usajili
kadhalika upitia uhamasishaji huo hadi kufikia aprili vyama vya ushirika vyenye idadi ya wanachama vimesajiliwa
kati ya hivyo vyama ni vya kilimo na masoko amcos vyama ni vyama vya ushirika wa akiba na mikopo saccos na ni vy ama vinavyojishughulisha na shughuli mbalimbali ikiwemo ufugaji wa nyuki na uvuvi
 kuhamasisha kilimo cha mashamba makubwa ya pamoja block farms and agricultural parks 
mheshimiwa spika katika mwaka bunge lako tukufu liliidhinisha shilingi bilioni kwa ajili kuainisha kutenga kupima na kulinda ardhi ya kilimo kwa lengo la kuwa na benki ya ardhi kwa ajili ya uwekezaji wa mashamba makubwa ya pamoja yatakayojengewa miundombinu muhimu
mheshimiwa spika wizara imedhamiria kuongeza upatikanaji wa mashamba makubwa ya pamoja kutoka mwaka hadi ifikapo mwaka kwa lengo la kuendeleza uwekezaji katika mazao ya mbegu za mafuta nafaka na mazao ya bustani
ili kufikia lengo hilo wizara katika mwaka imeainisha imepima na kuweka mawe ya upimaji kwa ajili ya kuyapatia hati miliki mashamba makubwa ya pamoja yenye jumla ya ekari 
 katika mikoa ya kigoma ekari 
 mbeya ekari njombe ekari singida ekari dodoma ekari na kagera ekari 
 kiambatisho na
aidha wizara inaendelea kuainisha mashamba makubwa ya pamoja na kuhamasisha sekta binafsi kuanzisha na kuwekeza katika mashamba makubwa ya pamoja
mheshimiwa spika ashamba hayo yatatumika kwa ajili ya utekelezaji wa programu ya jenga kesho iliyo bora
kadhalika wizara imepima afya ya udongo katika mashamba hayo ili kushauri mazao stahiki na matumizi sahihi ya mbolea
hatua inayofuata ni kushirikia na na halmashauri husika kupima na kupata hati za umiliki za mashamba hayo
mpango wa mashamba makubwa ya pamoja ulizinduliwa na mheshimiwa dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania tarehe machi katika shamba la chinangali lililopo mkoa wa dodoma
aidha wizara kwa kushirikana na halmashauri za wilaya ya chamwino na bahi imekamilisha upimaji wa mashamba ya mlazo ndogowe hekta 
 membe hekta na ikumbulu hekta na kupatiwa hati ya umiliki pacha wa wizara ya kilimo na halmashaur za wilaya husika
mheshimiwa spika mashamba hayo yamepimwa afya ya udongo na hekta katika shamba la mlazo ndogowe zimesafishwa kwa ajili ya matumizi ya kilimo
pia wizara imelipa fidia ya shamba la chinangali lenye ukubwa wa hekta kwa ajili uanzishwaji wa mashamba makubwa ya pamoja na programu ya vijana ya jenga kesho iliyo bora building better tomorrow bbt
 picha na
 kituo atamizi cha vijana wa jenga kesho iliyo bora bbt kilichopo bihawana mkoa wa dodoma
 ushiriki wa vijana katika sekta ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka ilipanga kuongeza ajira za vijana na wanawake kwenye sekta ya kilimo ifikapo mwaka kwa kuanzisha programu ya vijana inayojulikana kama jenga kesho iliyo bora bbt
mheshimiwa spika ninapenda kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa wizara imeanzisha na inatekeleza programu ya miaka minane ya jenga kesho iliyo bora yenye lengo la kuongeza ushiriki wa vijana na wanawake katika kilimo kwa kuwapatia mafunzo ya ilimo biashara kuwahakikishia upatikanaji wa ardhi mitaji na masoko
programu hiyo inatekelezwa nchi nzima kwa kushirikiana na washirika wa maendeleo na sekta binafsi
aidha program hiyo inahusisha kilimo cha mashamba makubwa ya pamoja
mheshimiwa spika katika kuhakikisha utekelezaji wa programu ya bbt mheshimiwa dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania alizindua mpango wa mashamba makubwa ya pamoja tarehe machi katika shamba la pamoja la chinangali katika halmashau ri ya wilaya ya chamwino katika mkoa wa dodoma
hadi kufikia aprili ekari 
 za mashamba makubwa ya pamoja katika mikoa ya kigoma mbeya njombe singida dodoma na kagera zimepimwa na kuwekwa mawe ya upimaji kwa ajili ya kuyapatia hati miliki ili yatumike katika utekelezaji wa program hiyo
aidha mashamba yaliyoainishwa yatagawiwa kwa vijana waliochaguliwa na kupatiwa mafunzo ya kilimo biashara
picha na
 rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania mhe
dkt
samia suluhu hassan akizindua mpango wa kilimo cha mashamba makubwa ya pamoja chinangali dodoma 
mheshimiwa spika katika kuhakikisha ushiriki wa vijana kwenye kilimo wizara kupitia tovuti mo
go
tz ilitangaza vijana wajitokeze kuomba kujiunga na mafunzo ya kilimo biashara yatakayotolewa katika vituo atamizi
kupitia tangazo hilo vijana waliomba ambapo kati ya hao wanawake ni na wanaume ni 
aidha wizara imekamilisha ta ratibu za uchambuzi ambapo vijana wamekidhi vigezo vya kupata mafunzo ya kilimo biashara katika awamu ya kwanza
kati ya hao wanawake ni na wanaume 
pia vijana hao wamewasili katika vituo atamizi na mafunzo yanaendelea
mafunzo hayo yanato lewa kwa kipindi cha miezi minne na yatakamilika agosti ambapo uchambuzi wa kundi la pili na tatu unaendelea
baada ya kuhitimu mafunzo hayo vijana na wanawake hao watapatiwa mashamba yenye ukubwa usiozidi ekari kulingana na aina ya mazao
mas hamba hayo watakayopewa watapewa umiliki sub leasing kwa miaka na kumilikishwa ardhi
picha na
 vijana wakipatiwa mafunzo ya uzalishaji wa miche katika kituo atamizi cha bihawana mkoa wa dodoma kupitia programu ya jenga kesho iliyo bora bbt
mheshimiwa spika programu hii inahusisha upatikanaji wa vijana kuwapatia ardhi na mafunzo kwani haina tija kijana kumpa mafunzo na kumrudisha mtaani
ni ukweli kwamba umiliki wa ardhi ni nyenzo muhimu ya kuwakomboa vijana na wanawake kiuchumi na kama tus ipofanya maamuzi ya kuwamilikisha vijana na wanawake ardhi sasa ipo siku taifa letu litakuwa na raia ambao wengi wao ni vibarua katika ardhi yao na hawamiliki nyenzo za uzalishaji
mheshimiwa spika kama anakuja mwekezaji leo katika taifa letu tunampokea na kumpatia ardhi vivutio vyote vya kodi anavyovitaka na sisi viongozi wote tunapiga naye picha tutakuwa viongozi wa ajabu kama hatutawawezesha kwa makusudi raia wetu umiliki wa nyenzo za uzalishaj hasa ardhi fursa za mitaji na teknolojia za kisasa ni lazima uchumi wa taifa letu umilikiwe na watanzania na ardhi ni silaha namba moja
mheshimiwa spika wizara naendelea kusafisha mashamba katika kituo na vyuo vya mafunzo ya kilimo ili kutoa mafunzo ya kilimo kwa vijana ambao baada ya kuhitimu watapewa mashamba kutekeleza mpango wa bbt
kituo na vyuo hivyo ni bihawana ekari mlingano ekari uyole ekari mubondo ekari ukiriguru ekari 
 nsi kidatu ekari 
 horti tengeru ekari mtwara ekari ilonga ekari 
 na tumbi ekari 
mheshimiwa spika nitumie bunge lako tukufu kumshukuru mheshimiwa dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania kwa juhudi zake za kuhamasisha vijana na wanawake kushiriki kwenye kilimo kupitia progamu ya jenga kesho iliyo bora almaarufu kama building better tomorrow bbt
pia ninamshukuru kwa kuamua kwa makusudi kuanza safari ya kuwamilikisha watanzania ardhi na kujenga wawekezaji wa ndani ambao watamiliki nyenz za uzalishaji ili kukabiliana na changamoto za ukoloni mamboleo
programu hii itawawezesha vijana na wanawake kupata ardhi ya kilimo mafunzo ya kilimo biashara teknolojia za kilimo mitaji na kuwaunganisha na masoko na kuwaweka wawekezaji wakubwa katik mashamba hayo watakaonunua na kuongeza thamani ya mazao
wawekezaji hao watapewa ardhi watapimiwa afya ya udongo watapewa sub leasing tittle ya miaka na kuingia mikataba ya utendaji na wizara ya kilimo
vilevile programu hii imeweka msukumo katika mabadiliko ya fikra na mazingira ya kibiashara miongoni mwa vijana na wanawake kwa lengo la kubadili mtazamo wa kuendesha shughuli za kilimo kama shughuli ya kiuchumi na kibiasharana na siyo shughuli ya kujikimu ama shughuli ya watu wali oshindwa maisha
 kuimarisha kilimo anga 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuimarisha kituo cha kilimo anga kwa kukamilisha matengenezo ya ndege na taratibu za ununuzi wa ndege mpya moja ili kuondokana na utegemezi wa ndege za nje kwa ajili ya udhibiti wa visumbufu vya mazao
hadi aprili wizara imekamilisha matengenezo ya ndege ya kunyunyuzia viuatilifu iliyokuwa nairobi nchini kenya na taratibu za kuirejesha nchini zinaendelea
vilevile manunuzi ya ndege mpya kwa ajili ya shughuli za udhibiti wa visumbufu kwa njia ya anga yamefikia hatua ya tathmini kampuni tatu zilizoainishwa kwa ajili ya utengenezaji wa ndege maalum za udhibiti wa visumbufu
mheshimiwa spika imefika wakati kama nchi kujitegemea katika udhibiti wa nzige kweleakwelea na visumbufu vingine vya milipuko kwa kutumia ndege zetu za unyunyuziaji badala ya kuendelea kutegemea ndege za mashirika ya nje
 uzalishaji wa mazao 
 mazao asili ya biashara 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa mazao asili ya biashara umefikia tani 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha tani jedwali na
hata hivyo mavuno yanatarajiwa kuongezeka kwa kuwa msimu wa kilimo unaendelea
 jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mazao asilia ya biashara tani mwaka hadi 
aina ya zao pamba kahawa chai pareto tumbaku korosho 
 mkonge 
 sukari 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo uvunaji wa mazao unaendelea matarajio ya uzalishaji haikujumuishwa zao la mkonge 
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili uzalishaji wa singa za mkonge umefikia tani 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha tani 
aidha bodi ya mkonge tanzania imetoa mafunzo ya kilimo bora cha mkonge kwa wakulima wadogo na wakulima wakubwa ikilinganishwa na lengo la na mtawalia na mafunzo yanaendelea
vilevile bodi imewaunganisha wakulima na soko kwa mfumo wa zabuni ikilinganishwa na lengo la wakulima 
pia imehamasisha uanzishwaji wa viwanda vinne vidogo vya kuch akata mkonge katika wilaya za korogwe mkinga kishapu na singida vijijini
kadhalika bodi imepima na kugawa hekta 
 za ardhi kwa wakulima wa wilaya za kilosa na korogwe kwa ajili ya kuendeleza kilimo cha zao la mkonge
 picha na
 shamba la mkonge lililoendelezwa kingolwira morogoro zao la tumbaku 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa tumbaku umefikia tani ikilinganishwa na tani mwaka 
ongezeko hilo limetokana na matumizi sahihi ya pembejeo za kilimo na huduma bora za ugani
vilevile katika msimu wa uzalishaji wa wakulima wameingia mikataba na wanunuzi ya kuzalisha tani 
aidha kiwanda cha tumbaku kilichokuwa kimefungwa cha tltc kimepata mwekezaji mpya ambaye ni kampuni ya mkwawa leafy tobacco processor limited mltl
kampuni hiyo imenunua na kusindika tani za tumbaku na imeingia mkataba wa kununua tani za tumbaku ku toka kwa wakulima katika msimu wa kilimo 
vilevile kampuni hiyo imeanza ujenzi wa kiwanda cha sigara katika mkoa wa morogoro na kitazinduliwa na kuwekwa jiwe la msingi na mheshimiwa rais julai 
bodi ya tumbaku tanzania imeendelea kutoa mafunzo kuhusu kanuni bora za kilimo cha tumbaku kwa wakulima wa mikoa ya tabora na katavi
zao la pareto 
mheshimiwa spika uzalishaji wa pareto umefikia tani mwaka ikilinganishwa na lengo la kuzalisha tani sawa na ongezeko la takriban tani 
ongezeko hilo limetokana na uzingatiaji wa kanuni bora za kilimo na matumizi ya mbegu bora
aidha tari kwa kushirikiana na bodi ya pareto tanzania ilipanga kuzalisha kilo za mbegu za pareto
ili kufikia lengo hilo tari imepanda mbegu zilizothibitishwa katika eneo lenye ukubwa wa ekari 
kadhalika tari imekusanya vizazi vya pareto kutoka mikoa ya mbeya songwe na njombe
vizazi hivyo vimepandwa katika kituo cha tari uyole kwa ajili ya utafiti ili kupata mbegu bora
mheshimiw spika wizara kupitia bodi ya pareto tanzania imetoa mafunzo kuhusu mbinu bora za kilimo cha pareto kwa wakulima katika halmashauri za mbeya ileje makete mufindi rungwe arusha na meru
aidha bodi imetoa mafunzo kuhusu uendeshaji wa ushirika kwa wakulima katika halmashauri za makete mbeya mufindi na ileje
zao la chai 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya chai tanzania ililenga kuzalisha tani za chai kavu ambapo hadi kufikia aprili uzalishaji umefikia tani na uzalishaji unaendelea
pia wizara kupitia bodi ya chai imesimamia ukarabati wa kiwanda cha chai cha mponde ambapo hadi kufikia aprili uzalishaji wa chai umefikia tani za majani mabichi na tani za chai kavu
vilevile bod kwa kushirikiana na wadau imeendelea kufufua shamba la chai la kilolo ambapo hadi kufikia aprili hekta zimefufuliwa
picha na
 shamba la chai lililopo mkoa wa njombe 
mheshimiwa spika bodi ya chai kwa kushirikiana na wadau muhimu imeendelea na maandalizi ya uanzishwaji wa mnada wa chai wa kidigitali utakaokuwa dar es salaam ambapo hadi aprili imekamilisha maandalizi ya kanuni za soko ukaguzi wa ghala la kampuni binafsi ya bravo litakalotumika kwa shughuli za mnada
aidha mamlaka ya soko la bidhaa imekamilisha mfumo wa soko la chai
vilevile bodi inaendelea kusajili wanunuzi wa chai kutoka nje ya nchi ambao watashiriki katika mnada wa chai
mnada huo unatarajiwa kuanza shughuli zake mwishoni mwa mwezi mei 
zao la korosho 
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili uzalishaji wa korosho umefikia tani 
 ikilinganishwa na lengo la kuzalisha tani 
uzalishaji huo mdogo umetokana na athari za mabadiliko ya hali ya hewa ambapo maua ya korosho yaliathirika
vilevile bodi ya korosho tanzania inaendelea kuimarisha usimamizi wa zao la korosho ikiwemo kuanzisha mashamba makubwa ya pamoja ya korosho yenye ukubwa wa ekari na yaliyopo manyoni na lindi mtawalia
aidha bodi kwa kushirikiana na halmashauri za chuny a madaba nanyumbu na mtama lindi imeanzisha mashamba yenye ekari na mtawalia na taratibu zinaendelea kupata ekari katika wilaya ya rufiji kwa ajili ya kilimo cha korosho
mheshimiwa spika bodi imesambaza miche takriban kwa ajili ya kupanda kwenye eneo lenye ukubwa wa hekta zilizopo ikungi singida za kampuni ya jitegemee
aidha bodi imeendelea kuhamasisha uwekezaji wa viwanda vya kubangua korosho ambapo kampuni ya out grower imeanzisha kiwanda cha kubangua kor osho katika halmashauri ya mkinga mkoa wa tanga
kiwanda hicho kina uwezo wa kubangua tani za korosho ghafi kwa siku
vilevile bodi ya korosho imeendelea kuratibu ujenzi wa kiwanda na ghala la korosho lililopo manyoni ambapo jenzi umefikia asilimia imesambaza mashine ndogo za kubangua korosho katika maeneo ya uzalishaji na ku peleka wataalam wa ugani subject matter specialists watano wa zao la korosho katika wilaya ya manyoni ambao wamepewa pikipiki kwa ajili ya kurahisha utaoji wa huduma za ugani
zao la kahawa 
mheshimiwa spika bodi ya kahawa tanzania katika mwaka ilipanga kuzalisha tani ambapo hadi kufikia aprili tani za kahawa safi zimezalishwa
kati ya hizo arabika ni tani na robusta ni tani na uvunaji unaendelea
vilevile bodi ya kahawa imeboresha mfumo wa masoko ya kahawa kwa mkoa wa kagera ambapo kahawa ya maganda imeuzwa kwenye mnada kwa njia ya kieletroniki
mfumo huo umewezesha kuongezeka kwa bei ya kahawa robusta kutoka wastani wa shilingi hadi kwa kilo katika msimu hadi wastani wa shilingi kwa kilo katika msimu kutokana na ushiriki wa wanunuzi wengi
mheshimiwa spika bodi imesambaza mizani za kidigitali katik vituo vya kuuza kahawa katika mkoa wa kagera na ukarabati wa ghala umefanyika
vilevile hadi aprili jumla ya miche bora ya kahawa imezalishwa ambapo arabika ni miche na robusta ni miche 
kati ya miche iliyozalishwa miche imesambazwa kwa wakulima na usambazaji unaendelea
picha na
 zao la kahawa likiwa shambani zao la pamba 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya pamba tanzania katika mwaka ilipanga kuzalisha pamba tani ambapo hadi kufikia aprili tani zimezalishwa
lengo halikufikiwa kutokana na athari za mabadiliko ya hali ya hewa
aidha katika msimu wa kilimo bodi imenunua na kusambaza jumla ya ekapaki kwa wakulima
vilevile jumla ya majembe ya palizi yanayokokotwa na wanyamakazi yamenunuliwa na yanaendelea kukopeshwa kwa wakulima
kadhalika bodi imeendelea na kampeni ya kuhamasisha upandaji kwa nafasi mpya ya sentimita kwa ambapo mikoa inayozalisha pamba imefikiwa
mheshimiwa spika ili kuongeza upatikanaji wa mbegu bora za pamba bodi kwa kushirikiana na tari wfp tanzania na mradi wa beyond cotton project inaendelea na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji katika shamba la mbegu za pamba lenye jumla ya hekta nane lililopo nkanziga katika wilaya ya misungwi ambapo ujenzi umefikia asilimia 
kadhalika tari kupitia mradi wa beyond cotton project imenunua mashine tatu za kuandaa shamba zana tatu za kupalilia zana za kupandia pamba mashine ya kut engenezea mkaa kutokana na mabaki ya pamba pikipiki tatu kwa ajili ya kuimarisha usimamizi na mashine rahisi ya kutengenezea majora
pia wizara kupitia bodi ya pamba tanzania imenunua ndege zisizo na rubani ili kurahisisha udhibiti wa visumbufu vy zao la pamba
picha na
 ndege zisizo na rubani drones zilizonunuliwa na bodi ya pamba zitakazotumika katika unyunyuziaji wa viuatilifu katika mashamba ya pamba
mheshimiwa spika bodi kwa kushirikiana na tari kupitia miradi ya beyond cotton cotton victoria na cotton organic program imetoa mafunzo kuhusu kanuni bora za kilimo cha pamba kwa wakulima kutoka katika mikoa ya singida simiyu mwanza tabora katavi mara geita na shinyanga
kadhalika bodi kwa kushirikiana na tari imeendelea kuboresha zana mpya rahisi ya kupandia pamba kwa kuifunga motor na kuiwezesha kutumia nishati ya mafuta ili kupunguza matumizi ya nguvu kazi
 mazao ya chakula 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa mazao ya chakula ni tani ikilinganishwa na tani mwaka jedwali na
kupungua kwa uzalishaji kumetokana na mtawanyiko wa unyeshaji wa mvua usioridhisha
jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mazao ya chakula tani msimu 
zao mahindi mchele ngano mtama uwele na ulezi muhogo mkavu maharage na mikunde ndizi kavu viazi vitamu na mviringo kavu jumla chanzo wizara ya kilimo 
 mazao enye mahitaji makubwa yanayoagizwa nje ya nchi zao la miwa na uzalishaji wa sukari 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya sukari ilipanga kuzalisha tani za miwa kwa ajili ya kuzalisha tani za sukari ambapo hadi kufikia aprili takribani tani 
 za miwa zimezalishwa ambazo zimezalisha tani 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la uzalishaji
uzalishaji huo umetokana na jitihada za kupunguza upotevu miwa hasa kwa wakulima wa bonde la kilombero kwa kuweka mfumo wa uvunaji kwa kanda za kijiografia upatikanaji na matumizi ya mbolea kwa wakulima udhibiti wa magonjwa na wadudu waharibifu na hali nzuri ya hewa katika maeneo ya uzalishaji
mheshimiwa spika uzalishaji wa miwa ya wakulima katika bonde la kilombero umefikia tani 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha tani 
aidha bodi kwa kushirikiana na tume ya taifa ya umwagiliaji inaratibu ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji atika mashamba ya pamoja yenye ukubwa wa hekta katika bonde la kilombero
hadi kufikia aprili hatua za ukamilishaji wa mikataba ya usimamizi wa zabuni wa kumpata mkandarasi wa kusanifu na kusimika miundombinu ya umwagiliaji zinaendelea
mheshimi wa spika kampuni ya sukari ya kagera imefanya upanuzi katika eneo la kitengule lenye ukubwa wa hekta 
hadi kufikia aprili hekta za shamba hilo zimepandwa miwa sawa na asilimia ya eneo la mradi na kati ya hizo hekta zimesimikwa miundombinu ya umwagiliaji
mheshimiwa spika kiwanda cha sukari mtibwa kilipanga kuongeza eneo la uzalishaji wa miwa lenye ukubwa wa hekta katika shamba la dakawa linalofaa kwa kilimo cha miwa
hadi kufikia aprili hekta zimelimwa sa wa na asilimia 
aidha hekta kati ya eneo lililolimwa zimepandwa miwa na kusimikwa miundombinu ya umwagiliaji
vilevile ujenzi wa bwawa la kuhifadhi maji ya umwagiliaji lenye mita za ujazo katika mashamba ya mtibwa umekamilika
mheshimiwa spika pamoja na uzalishaji wa viwanda hivyo pia kuna ongezeko la viwanda vipya vya sukari ikiwemo viwanda vya bagamoyo na mkulazi
aidha kiwanda cha sukari bagamoyo kimeanza uzalishaji mwezi agosti ambapo hadi kufikia aprili tani 
 za sukari zimezalishwa
kadhalika kampuni ya mkulazi holding limited inaendelea na usimikaji wa mitambo yenye uwezo wa kuzalisha tani za sukari kwa mwaka ambapo usimikaji umefikia asilimia 
mheshimiwa spika katika kuimarisha uzalish aji wa sukari nchini bodi ya sukari tanzania kwa kushirikiana na taasisi ya utafiti tari kibaha na chuo cha sukari cha taifa nsi imetoa mafunzo ya kilimo bora cha miwa kwa wakulima wa bonde la mbigiri na babati manyara kilosa kilombero na mvom ero morogoro
vilevile tari imesambaza mbegu za miwa tani kwa wakulima katika mkoa wa morogoro
aidha bodi imeanzisha vitalu vya mbegu bora za miwa ekari nane katika halmashauri ya wilaya ya babati vijijini
pia bodi imegawa tani za mbegu kwa wakulima kutoka vyama vya ushirika gichamenda kiru six na matumairo
 zao la ngano 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilipanga kuzalisha tani za ngano kufufua mashamba ya ngano yaliyopo katika mikoa ya manyara kilimanjaro arusha iringa njombe rukwa mbeya na katavi yenye jumla ya hekta uanzishwaji wa mashamba mapya katika mikoa ya songwe na dodoma kutafiti mbegu bora za ngano zenye sifa ya kustahili maeneo ye nye joto na baridi zinazokomaa mapema na kiwango cha protein aina ya glutein kinachohitajika kwa uokaji kuiwezesha asa kuzalisha mbegu za ngano tani na tari kuzalisha tani za mbegu ya ngano
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili tani za ngano zimezalishwa katika msimu wa mwaka 
aidha uzalishaji wa ngano katika msimu wa mwaka unaendelea taratibu za kufufua na kuendeleza mashamba yaliyokuwa chini ya lililokuwa shirika la nafco hekta zinaendelea na mb egu za awali za ngano tani 
 zimezalishwa na tari ambazo zitazalisha mbegu zilizothibitishwa tani na tani 
 za mbegu bora za ngano zimezalishwa na asa na uzalishaji unaendelea
vilevile tari imetathmini aina lines za ngano ili kupata aina zenye mavuno mengi ustahimilivu wa joto baridi ukame na zinazokidhi mahitaji ya soko
 picha na
 shamba la zao la ngano lililopo basuto manyara mazao ya mafuta 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilipanga kuzalisha na kusambaza tani za mbegu ya alizeti kwa mpango wa ruzuku kujadiliana na wizara ya fedha na mipango ili kuweka motisha ya kikodi kwa viwanda vinavyozalisha mafuta ya alizeti nchini kwa kuwaondolea kodi ya ongezeko la thamani na kuzalisha miche ya chikichi ifikapo mwaka sawa na wastani wa miche kwa mwaka
mheshimiwa spika ninapenda kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa wizara kupitia asa imesambaza mbegu za alizeti kwa mpango wa ruzuku ambazo zinatosheleza kupandwa katika eneo la ekari na kuzalisha mbegu za kukamua tani ambazo zitazalisha mafuta tani 
mheshimiwa spika ninapenda kulitangazia bunge lako tukufu kuwa wizara imeiwezesha mamlaka ya udhibiti wa nafaka na mazao mchanganyiko copra kufanya kazi ambapo katika mwaka itakaa na wadau kujadili na kupendekeza bei elekezi ya kununua alize ti kwa kilo
vilevile asa kwa kushirikiana na jkt magereza tari na halmashauri za mikoa saba imezalisha na kusambaza miche ya chikichi kwa mpango wa ruzuku inayotosheleza kupandwa katika eneo la hekta 
miche hiyo inatarajiwa kuzalisha tani 
 za mafuta ifikapo mwaka na kuzalisha ajira takribani 
mheshimiwa spika serikali imeweka motisha mahsusi ya kikodi kwa viwanda vya ndani vinavyozalisha mafuta ya alizeti nchini kwa kuwaondolea kodi ya ongezeko la thama ni vat kwa malighafi na vifungashio vinavyotumiwa kutengeneza mafuta ya kula yanayosafishwa mara mbili double refine kwa kutumia mbegu za mafuta zinazozalishwa hapa nchini
mpango wa serikali ni kuimarisha uzalishaji wa ndani ili kupunguza uagizaji wa mafuta ya kula kutoka nje ya nchi
safari hiyo imeanza ambapo taarifa za benki kuu ya tanzania zinaonesha kuwa hadi februari gharama zilizotumika kuingiza mafuta ya kula import bill zimepungua kutoka dola za marekani milioni 
 hadi kufikia dola za marekani milioni 
 februari 
mheshimiwa spika katika mwaka uzalishaji wa mazao ya mbegu za mafuta umefikia tani 
 ikilinganishwa na uzalishaji wa tani mwaka 
upungufu huo umetokana na mtawanyiko wa unyeshaji wa mvua usioridhisha
mwenendo wa uzalishaji wa mazao ya mbegu za mafuta ni kama inavyoonekana katika jedwali na
jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mbegu za mafuta tani mwaka 
aina ya zao alizeti 
 karanga 
 ufuta 
 chikichi 
 soya 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika katika kuimarisha upatikanaji wa mbegu bora za mazao ya mafuta wizara imeviwezesha vituo vya tari ilonga na tari uyole kuzalisha tani 
 za mbegu bora za alizeti
kati ya hizo tani saba ni mbegu za awali na tani 
 ni mbegu za msingi
mbegu hizo zimesambazwa kwa asa na kampuni za kuzalisha mbegu kwa ajili ya kuzalisha mbegu zilizothibitishwa
pia tari kwa kushirikiana na taasisi ya uboreshaji mifumo ya masoko agricultural markets development trust amdt imezalisha tani za mbegu za alize ti zilizothibitishwa na kutoa mafunzo kuhusu kilimo bora cha alizeti kwa wakulima kutoka wilaya za kilosa handeni songwe na mbarali
vilevile tari kwa kushirikiana na amdt imesaini mkataba wa kuzalisha tani za mbegu za alizeti zilizothibitishw kupitia kampuni za highland seed growers na lima africa company limited
aidha tari kwa kushirikiana na taasisi za kimataifa za utafiti wa kilimo za iita na cita imetoa mafunzo kuhusu matumizi ya mbegu bora za alizeti na kanuni za kilimo bora cha zao hilo kwa wakulima na maafisa ugani katika mikoa ya dodoma singida manyara geita mwanza simiyu na kagera
mheshimiwa spika tari kwa kushirikiana na tosci imetoa mafunzo kwa maafisa ugani na wazalishaji wa mbegu za alizeti daraja la kuazimiwa ubora quality declared seed qds kutoka wilaya za mpwapwa kongwa chamwino bahi chemba kondoa itigi manyoni ikungi si ngida dc mkalama na iramba
aidha wazalishaji hao wamepewa kilo za mbegu za alizeti zitakazopandwa katika eneo lenye ukubwa wa ekari 
mheshimiwa spika tari imeendelea na uzalishaji wa mbegu bora za chikichi ambapo hadi kufikia aprili mbegu zimezalishwa
kati ya hizo mbegu zimesambazwa katika jeshi la kujenga taifa jkt magereza asa na halmashauri za mikoa tisa kwa ajili ya uoteshaji
vilevile tari ime sambaza miche ya chikichi inayotosheleza kupandwa katika eneo la hekta 
pamoja na uzalishaji wa miche ya chikichi tari imezalisha na kusambaza kwa wakulima tani 
 na tani 
 za mbegu za karanga na mbegu za ufuta mtawalia
mazao ya bustani 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka ilipanga kuongeza uzalishaji wa mazao ya bustani kutoka tani milioni 
 hadi tani milioni 
 kusimamia uzalishaji wa matumizi ya miche na vipando bora na kujenga miundombinu ya kuhifadhi mazao ya bustani kujenga vituo vya huduma ya pamoja co mmon use facilities na vyumba vya ubaridi
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao ya bustani umefikia tani 
 ikilinganishwa na tani mwaka sawa na ongezeko la asilimia 
 jedwali na
ongezeko hilo limechangiwa na kuimarika kwa huduma za ugani matumizi ya mbegu bora mbolea zana bora za kilimo kitalu nyumba green house umwagiliaji kwa njia ya matone drip irrigation na uboreshaji wa miundombinu ya uhifadhi na usafirishaji
mheshimiwa spika katika kuongeza uzalishaji wa mazao ya parachichi na zabibu wizara imeendelea kutekeleza mikakati ya kuimarisha uzalishaji wa mazao hayo
aidha uzalishaji wa zao la parachichi umeongezeka kutoka tani 
 mwaka hadi tani 
 mwaka sawa na ongezeko la asilimia 
uzalishaji huo umetokana na matumizi sahihi ya pembejeo ikiwemo miche bora
kadhalika tari kwa ku shirikiana na sekta binafsi imezalisha miche ya parachichi ambapo miche inayotosheleza kupandwa katika eneo la hekta imesambazwa kwa wakulima na usambazaji unaendelea
aidha ifikapo mwaka tunatarajia mavuno ya parachichi yataongezeka kutokana na usambazaji wa miche hiyo
pia wizara kwa kushirikiana na wadau imeandaa mwongozo wa usimamizi na biashara ya zao la parachichi
mwongozo huo utakuwa dira kwa wakulima na wadau wengine waliopo kwenye mnyororo wa thamani wa zao la pa rachichi kuhakikisha kuwa uendelezaji wa zao hilo unazingatia viwango vya ubora na kukidhi mahitaji ya soko la ndani na nje
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilipanga kuhamasisha kuongeza uzalishaji wa zabibu hadi tani kuongeza eneo la uzalishaji kutoka hekta hadi hekta kuhamasisha ufufuaji wa mashamba ya chinangali ii gawaye hombolo na dabalo kuimarisha up atikanaji wa masoko ya zabibu kuhamasisha uwekezaji wa viwanda vidogo vya kusindika zabibu kuongeza uzalishaji wa miche kutoka hadi kwa msimu na kununua mashine tatu za kusindika zabibu ghafi
mheshimiwa spika uzalishaji wa zao la zabibu umeongezeka kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
uzalishaji huo umetokana na kuimarika kwa matumizi ya pembejeo za kilimo zana za kilimo na huduma bora za ugani
aidha hekta 
 za shamba la hinangali ii zimeendelezwa kwa ajili ya uanzishwaji wa mashamba makubwa ya pamoja block farming
vilevile katika kuimarisha masoko na kupunguza upotevu wa zao la zabibu wizara imeanza ujenzi wa kiwanda cha kusindika zabibu katika wilaya ya chamwino
picha na
 shamba la zabibu block farm lililopo chinangali dodoma 
mheshimiwa spika wizara kupitia tosci imetathmini aina tano za mbegu bora za zabibu ambapo aina moja kwa ajili ya kutengeneza mvinyo aina mbili kwa ajili ya matunda na aina mbili kwa ajili ya matumizi ya viungo
aina hizo zimependekezwa kwa ajili ya kupitishwa katika kamati ya taifa ya mbegu national seed committee ili zisajiliwe kwa matumizi ya wakulima
ili kuimarisha uzalishaji wa zabibu tari imetoa mafunzo wa maafisa ugani kutoka mpwapwa dodoma jiji na kondoa kuhusu kilimo bora cha zabibu
maafisa ugani waliopata mafunzo wamepewa miche kwa ajili ya kuanzisha mashamba darasa ya kilimo cha zabibu
jedwali na
 uzalishaji wa mazao ya bustani tani kwa kipindi cha miaka mitano zao matunda 
 mbogamboga 
 maua 
 viungo 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika ili kulinda ubora na kupunguza upotevu wa mazao ya bustani wizara imekamilisha usanifu wa ujenzi wa vituo jumuishi viwili vya kuhifadhi mazao ya bustani pack house ambavyo vitajengwa katika mikoa ya iringa mufindi na kilimanjaro hai
vituo hivyo vitawezesha ukusanyaji uchambuaji upangaji wa madaraja na ufungashaji wa mazao ya bustani
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na wadau mbalimbali imeendelea kutoa mafunzo kuhusu uendelezaji wa mazao ya bustani
hadi kufikia aprili wizara kwa kushirikaina na peace corps imetoa mafunzo kuhusu kuibua na kuendesha miradi ya bustani za mbogamboga na matunda kwa walimu wa shule za msingi na walimu wa shule za sekondari kutoka mikoa ya dodoma iringa singida mtwara njombe rukwa lindi arusha kilimanjaro manyara tanga mara na tabora ili kuimarisha lishe na kipato
kuimarisha masuala mtambuka katika kilimo lishe 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka imeendelea kutekeleza mpango jumuishi wa kitaifa wa masuala ya lishe awamu ya pili national multisectoral nutrition action plan ii nmnap ii
katika kuimarisha lishe wizara imeendelea kuimarisha upatikanaji wa mbegu bora kutoa mafunzo na kujenga miundombinu ya uhifadhi
hadi kufikia aprili tari imezalisha mbegu bora za viazi lishe na kutoa mafunzo ya mbinu bora za kilimo cha viazi lishe kwa wakulima katika mikoa ya geita kagera mwanza shinyanga na mara
aidha mbegu za awali za viazi lishe zimesambazwa kwa wakulima kwa ajili ya kuzalisha mbegu zilizothibi tishwa 
mheshimiwa spika tari kwa kushirikiana na ciat na world food programme wfp imesambaza kilo za mbegu za maharage yenye kiwango kikubwa cha madini chuma na zinki na kilo za mahindi lishe yenye kiwango kikubwa cha vitamin kwa shule katika halmashauri za wilaya ya kasulu kasulu mji na kibondo kwa ajili ya kuzalisha mazao hayo
pia tari imetoa mafunzo kuhusu uzalishaji wa mazao hayo na kuwezesha uanzishwaji wa mashamba ya mfano katika shule hizo
tari kwa kushirikiana na rikolto na veta imetoa mafunzo ya mapishi ya vyakula vya mbaazi kwa wafanyabiashara wa chakula kwa ajili ya kuongeza matumizi ya mbaazi chini na kuimarisha soko la ndani
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa agri connect imetoa mafunzo ya lishe na maandalizi ya vyakula kwa kuzingatia usafi na mazingira salama kwa mama lishe kutoka mikoa ya dodoma na dar es salaam
pia imetambua maeneo kwa ajili ya kujenga vituo vya kukusanyia mazao na miundombinu ya kutunza ubaridi cold rooms katika mikoa ya iringa kiponzelo na nduli mbeya rungwe na njombe makambako
lengo la vituo hivyo ni kuimarisha uhifadhi masoko na kuonge za uhakika wa chakula na lishe
 vvu na ukimwi 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka imeendelea kutoa huduma ya lishe na dawa kwa watumishi wanane wanaoishi na vvu na ukimwi
aidha wizara kwa kushirikiana na wizara ya afya imeendelea kuweka vifaa kinga kondomu katika majengo yote ya wizara pamoja na taasisi zake ili kupunguza maambukizi mapya ya vvu kwa watumishi
vilevile wizara imeteua waelimisha rika kutoka katika kila idara na vitengo kwa lengo la kutoa elimu ya masuala ya vu ukimwi na magonjwa sugu yasiyoambukiza
matumizi ya teknolojia na mbinu za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi 
mheshimiwa spika mabadiliko ya tabianchi yameleta athari kama ukame ongezeko la joto ongezeko la magonjwa na visumbufu vya mazao na upungufu wa rutuba katika udongo ambazo zimepunguza uzalishaji wa mazao ya kilimo
katika kukabiliana na changamoto hizo wizara imetoa mafunzo kuhusu kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kwa wakulima katika halmashauri za hanang kongwa kilombero kahama babati makambako ludewa makete kyela mbinga na nyasa na maafisa ngazi ya halmashauri katika halmashauri za wilaya za tarime mji rolya na serengeti
pia wizara imewezesha ujenzi wa mfereji mkuu wenye mita katika skimu ya umwagiliaji ya lukenge katika wilaya ya mvomero ujenzi wa kinga maji moja lenye urefu wa mita kwa ajili ya kuvunia maji ya mvua katika kijiji cha kiloleni wilaya ya kishapu uchimbaji wa visima tisa kwa ajili ya umwagiliaji na ujenzi wa vitalu nyumba saba kwa ajili ya uanzishwaji wa mashamba darasa sita yatakayotumika kutoa mafunzo ya mazao himilivu na mbinu za kilimo himilivu
mheshimiwa spika ninapomalizia kutoa taarifa ya utekelezaji katika hotuba yangu kwa muhtasari ninashukuru ana kwa utashi wa kisiasa na maamuzi ya serikali inayoongozwa na mheshimiwa dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania na bunge lako tukufu kwa kuongeza bajeti ya wizara kuanzia mwaka huu wa fedha ambapo matokeo ya awali yameanza kuo nekana kama ifuatavyo i
thamani ya mauzo ya mazao nje ya nchi imeongezeka kutoka dola za marekani milioni 
 mwaka hadi dola za marekani bilioni 
 mwaka ii
ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji yenye ukubwa wa hekta unaendelea kutekelezwa iii
ujenzi wa mabwawa yenye jumla ya mita za ujazo unaendelea iv
tani 
 za mbegu bora zimezalishwa ikilinganishwa na tani 
 zilizozalishwa mwaka v
kukamili ka kwa ujenzi wa miundombinu ya uhifadhi yen ye uwezo wa kuhifadhi tani vi
ajira za moja kwa moja takribani zimezalishwa kutokana na miradi ya maendeleo ya kilimo inayotekelezwa vii
kusambaza pikipiki kwa maafisa ugani katika mikoa na viii
kuongezeka kwa ushiriki wa sekta binafsi katika utekelezaji wa miradi biashara ya mazao ya kilimo na uzalishaji wa mbegu bora
changamoto 
mheshimiwa spika katika mwaka utekelezaji wa bajeti umekabiliwa na changamoto mbalimbali ikiwemo mabadiliko ya tabianchi ambayo yameathiri uzalishaji wa mbegu bora na uzalishaji wa chakula
hali hii ndiyo inatupa sababu ya msingi kutenga fedha nyingi kwa ajili ya kujenga miundombinu umwagiliaji kutafiti na kuzalisha mbegu bora na himilivu kujenga uwezo wa utabiri na kukabiliana na milipuko ya visumbufu vya mazao na mimea na uhifadhi wa mazao baada ya kuvuna
mheshimiwa spika vipaumbele na mipango ya uwekezaji katika wizara ya kilimo itaendelea kubakia hivyo kwa miaka minane bali mikakati itaendelea kubadilika kulingana na mahitaji ya wakati
 mpango na bajeti kwa mwaka 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo inawasilisha bajeti hii mbele ya bunge lako tukufu wakati duni ikiendelea kushuhudia ongezeko kubwa la mahitaji ya chakula duniani hususan kutokana na kuongezeka kwa idadi ya watu athari za mabadiliko ya tabia nchi milipuko ya magonjwa ya kuambukiza pamoja na migogoro ya kisiasa ya kikanda inayoendelea sehemu mbal imbali duniani
mheshimiwa spika taarifa za shirika la chakula na kilimo la umoja wa mataifa un food and agriculture organization za mwaka zinaonesha kuwa kutakuwa na ongezeko la idadi ya watu ambapo ifikapo mwaka idadi ya watu duniani inakadiriwa kufikia bilioni 
 na bilioni 
 ifikapo mwaka mtawalia
aidha idadi ya watu barani afrika inakadiriwa kufikia bilioni 
 mwaka na bilioni 
 mwaka mtawalia
vilevile ifikapo mwaka tanzania inakadiriwa kuwa na idadi ya watu milioni na milioni ifikapo mwaka mtawalia
mheshimiwa spika takwimu zinaonesha kuwa idadi ya watu afrika inaongezeka kwa asilimia 
 na ukuaji wa sekta ya kilimo katika bara la afrika ni asilimia 
aidha idadi ya watu tanzania inaongezeka kwa asilimia na ukuaji wa sekta ya kilimo ni asilimia 
 mwaka 
kwa mujibu wa taarifa ya dakar summit bara la afrika lina eneo la asilimia linalofaa wa kilimo lisilotumika ambalo linatosha kuzalisha chakula na kulisha watu bilioni ifikapo mwaka duniani
vilevile taarifa hiyo inaonesha kuwa afrika ina eneo la savana peke yake lenye ukubwa wa hekta milioni zinazofaa kwa kilimo ambapo hekta milioni sawa na asilimia tu ya eneo lote linalofaa kwa kilimo ndilo linalotumika
hata hivyo tija ya uzalishaji wa mazao katika eneo linalotumika ni ndogo na kupelekea bara la afrika kuagiza chakula kutoka nje ya afrika zaidi ya tani milioni zenye thamani ya dola za marekani bilioni kila mwaka
mheshimiwa spika nchi yetu ina eneo lenye ukubwa wa hekta milioni zinazofaa kwa kilimo ambapo hekta milioni 
 sawa na asilimia 
 ndizo zinazolimwa mazao mbalimbali
kati ya hizo hekta milioni 
 zinafaa kwa umwagiliaji wakati zinazotumika kwa umwagiliaji ni hekta 
 sawa na asilimia 
hata hivyo baadhi ya skimu hizo kiuhalisia zinafanyakazi katika msimu mmoja kwakuwa zinategemea vyanzo vya maji visivyo vya uhakika vinavyoathiriwa na mabadiliko ya tabianchi
hali hii ina sababisha nchi yetu kuagiza ngano kwa thamani ya dola za marekani milioni na mafuta ya kula kwa thamani ya shilingi bilioni wakati ardhi na nguvukazi tunayo
mheshimiwa spika idadi ya watu duniani wanaokabiliwa na njaa ni milioni na bara la afrika ni milioni dakar summit 
idadi ya watu duniani wan aoishi chini ya mstari wa umasikini ni takribani milioni afrika ni watu milioni na tanzania ni watu milioni 
aidha ifikapo mwaka mahitaji ya chakula duniani yataongezeka kwa wastani wa asilimia ambapo kwa upande wa tanzania mahitaji yanakadiriwa kufikia tani milioni 
mheshimiwa spika hali hii inaleta msukumo wa kipekee kwa nchi yetu kutumia fursa ya biashara mazao ya chakula katika soko la afrika ambayo inakadiriwa kufikia dola za marekani trilioni ifikapo mwaka 
hatua hiyo itafungua fursa zaidi za masoko na ajira katika mnyororo wa thamani wa mazao ya chakula na kuondoa watu waliopo kwenye umaskini
mheshimiwa spika suala la mifumo ya chakula ni ajenda muhimu kwa nchi yetu kwa sasa
umuhimu wa ajenda hiyo unathibitishwa na ushindi tulioupata kuwa mwenyeji wa jukwaa la mifumo ya chakula barani afrika africa s food systems forum litakalofanyika tarehe hadi septe mba jijini dar es salaam
tanzania kuwa mwenyeji wa jukwaa hili ni hatua nyingine ya kuitangazia dunia kwamba nchi yetu ina uwezo wa kuzalisha na kulisha afrika na dunia
matokeo yanayotarajiwa kutokana na jukwaa hili ni pamoja na kuongezeka kwa uwek ezaji katika sekta ya kilimo nchini kukuza utalii na kuimarika kwa biashara ya mazao ya kilimo na teknolojia
mheshimiwa spika sekta ya kilimo ni mwajiri mkuu wa nguvukazi ya taifa na mchangiaji mkuu wa kipato cha wananchi na taifa kwa ujumla
taarifa sensa ya kilimo ya mwaka national sample census of agriculture inaonesha kuwa katika msimu wa kilimo jumla ya kaya za kilimo milioni 
 kati ya kaya milioni 
 zilitoa taarifa kuwa mauzo ya mazao ya chakula ni chanzo kikuu cha mapato ya biashara nchini ambapo wastani wa kipato kwa kila kaya kilichotokana na mauzo hayo kilifikia shilingi 
kipato hiki bado ni kidogo na sababu kubwa ni tija ndogo
hata hivyo hali hii inadhihirisha umuhimu mkubwa wa kilimo katika jamii etu
mheshimiwa spika mpango na bajeti ya wizara kwa mwaka umelenga kujenga sekta ya kilimo endelevu itakayowapa fursa vijana na wanawake kushiriki kwenye kilimo biashara
lengo ni kutoa fursa za ajira zenye staha na kipato cha uhakika ili kufi kia lengo la ukuaji wa sekta ya kilimo kwa asilimia ifikapo mwaka na kuondoa watu kwenye umasikini na kubaki endelevu kwa miaka kwa kuwekeza kwenye miradi ya muda mrefu kwani uwekezaji kwenye kilimo siyo wa muda mfupi bali matokeo yake ni ya mud mrefu
maeneo makubwa ya uwekezaji ni ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji miundombinu ya uhifadhi uanzishwaji wa mashamba makubwa ya pamoja upatikanaji wa pembejeo utafiti na huduma za ugani
utekelezaji wa miradi hii utaimarisha usalama wa chakula wakati wote na kukuza uchumi shirikishi ambao utaboresha maisha ya mkulima na kuleta utajiri kwa taifa letu
mheshimiwa spika uwekezaji huu utachangia upatikanaji wa ajira kwa vijana na wanawake kama ilivyoelekezwa kwenye ilani ya chama cha mapi nduzi ya mwaka ambayo imeelekeza kutengeneza ajira milioni nane kwenye sekta zote za uchumi ifikapo mwaka wakati lengo la wizara ya kilimo ni kutengeneza ajira milioni tatu 
mheshimiwa spika uwekezaji kwenye miradi ya kilimo siyo wa muda mfupi na matokeo yake ni ya muda mrefu
nimetoa maelezo kutokana na maswali ya mara kwa mara ninayoulizwa na baadhi ya wananchi na viongozi kuwa ruzuku ya mbolea imepunguzaje bei ya chakula na matokeo ya umwagiliaji ni yapi 
mheshimiwa spika mpango huu pia unajikita katika kuhakikisha tunajilisha sisi na kuwalisha wengine kibiashara
dhamira hii itaongozwa na dira ya maendeleo ya taifa maelekezo ya mhe
dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania wakati wa kulihutubia bunge la la jamhuri ya muungano wa tanzania tarehe aprili mpango wa maendeleo wa taifa wa miaka mitano awamu ya tatu ilani ya chama cha mapinduzi kwa ajili ya uchaguzi mkuu wa mwaka sera ya taifa ya ilimo ya mwaka sera ya taifa ya umwagiliaji ya mwaka na programu ya kuendeleza sekta ya kilimo awamu ya pili asdp ii
aidha mpango umezingatia malengo endelevu ya maendeleo sdgs mwongozo na mpango wa bajeti wa mwaka na masuala mtambuka ya jinsia mazingira lishe mabadiliko ya tabianchi vijana kutokomeza ajira kwa watoto katika sekta ya kilimo vvu na ukimwi
mheshimiwa spika nchi yetu imeweka azma ya kujihakikishia usalama wa chakula hususan kujilisha kunufaika kwa kulisha wengine kibiashara na kuimarisha ukuaji wa sekta ya kilimo kwa asilimia ifikapo mwaka 
ili kuongoza mageuzi ya kilimo na uboreshaji wa maisha ya akulima yanayokusudiwa chini ya mpango wa agenda wizara inaendelea na azma hiyo kwa kutekeleza vipaumbele vitano ambavyo vitatekelezwa kupitia mikakati kama ifuatavyo vipaumbele na mikakati ya wizara mwaka i
kuongeza tija na uzalis haji increase productivity and production 
mheshimiwa spika kipaumbele namba moja ni kuongeza tija na uzalishaji ambacho kitatekelezwa kwa kuwekeza kwenye maeneo ya kimkakati yafuatayo a
utafiti wa mbegu bora b
uzalishaji wa mbegu na miche bora pamoja usambazaji wa mbegu na miche ya ruzuku c
uwekezaji kwenye huduma za ugani d
kuanza kujenga nyumba za maafisa ugani katika kata e
uwekezaji kwenye kupima afya ya udongo na utoaji wa ruzuku ya mbolea na viuatilifu f
uwekezaji kwenye kujenga na kukarabati miundombinu ya umwagiliaji g
uanzishwaji wa vituo jumuishi vya kutoa huduma za zana za kilimo mechanization centres na h
kuanzisha kanda saba za kilimo za uzalishaji tanzania agriculture growth corridor
ii
kuongeza ajira zenye staha na ushiriki wa vijana na wanawake kwenye kilimo increase decent jobs and enhancing youth and women participation in agriculture sector 
mheshimiwa spika kipaumbele namba mbili ni kuongeza ajira zenye staha na ushiriki wa vijana na wanawake kwenye kilimo ambacho kit atekelezwa kwa kuwekeza kwenye maeneo ya kimkakati yafuatayo a
kuwezesha upatikanaji wa ardhi ya kilimo na uanzishaji wa mashamba makubwa ya pamoja block farms and agricultural parks b
kuimarisha ushiriki wa vijana na wanawake katika kilimo kupitia progr amu ya jenga kesho iliyo bora c
kuendeleza vituo mahiri vya kusambaza teknolojia na d
kuhamasisha uanzishaji wa kampuni za ugani za vijana
iii
kuimarisha usalama wa chakula na lishe to improve resilience for food and nutrition security 
mheshimiwa spika kipaumbele cha tatu ni kuimarisha uhimilivu wa usalama wa chakula na lishe ambacho kitatekelezwa kwa kuwekeza kwenye maeneo ya kimkakati yafuatayo a
uwekezaji kwenye miundombinu ya uhifadhi kuweza kufikia uwezo wa kuhifadhi tani ifikapo mwaka b
kuiongezea nfra uwezo wa kununua mazao ya wakulima ili kuongeza hifadhi hadi kufikia tani c
kuimarisha na kuanza matumizi ya mfumo wa kidigitali wa agricultural stock dynamic systems utakaosajili ghala za sekta ya umma sekta binafsi na vyama vya us hirika na kuyapa namba maalum ya utambulisho d
kuratibu mkutano wa mifumo ya chakula afrika africa s food systems forum na e
kuhamasisha matumizi ya mazao yaliyoongezewa virutubishi ili kukabiliana na matatizo ya lishe nchini
 iv
kuimarisha upatikanaji wa masoko mitaji na mauzo ya mazao nje ya nchi strengthen access to market agriculture financing and crop exports 
mheshimiwa spika kipaumbele namba nne ni kuimarisha upatikanaji wa masoko mitaji na mauzo ya mazao nje ya nchi ambacho kit atekelezwa kwa kuwekeza kwenye maeneo ya kimkakati yafuatayo a
kujenga miundombinu ya masoko ya mazao ya kilimo kwa ajili ya wakulima katika halmashauri mbalimbali b
kuimarisha uongezaji thamani na uhifadhi pamoja na kuiwezesha sekta binafsi kwa kuijengea miundombinu ya masoko c
kuongeza mauzo ya mazao ya kilimo nje ya nchi d
kuimarisha upatikanaji wa mitaji agricultural finance na e
kuziwezesha maabara za serikali na sekta binafsi ziweze kufikia viwango vya ubora vinavyotakiwa kimataifa
 v
kuimarisha maendeleo ya ushirika strengthening cooperative development 
mheshimiwa spika kipaumbele namba tano ni kuimarisha maendeleo ya ushirika ambacho kitatekelezwa kwa kuwekeza kwenye maeneo ya kimkakati yafuatayo a
kuimarisha usimamizi na udhibiti wa vyama vya ushirika b
kuwezesha vyama vya ushirika kujiendesha kibiashara na kuvisaidia kupata mitaji c
kuimarisha na kupitia upya mifumo ya upatikanaji wa viongozi wa vyama vya ushirika na d
kupitia upya sheria ya vyama vya ushirika na
ya mwaka 
 kuongeza ti ja na uzalishaji increase productivity and production 
 utafiti wa mbegu bora 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tari imepanga kufanya utafiti wa mbegu aina kumi za mazao ya kimkakati ya nafaka jamii ya mikunde na mafuta
pia itatafiti na kupendekeza teknolojia mpya kumi za kanuni bora za kilimo katika nyanja za afya ya udongo magonjwa wadudu na viuatilifu vya kudhibiti visumbufu vya mimea
vilevile tari itatafiti na kupendek eza teknolojia tano za kuongeza thamani ya mazao ya maharage miwa soya viazi lishe na korosho
mheshimiwa spika ili kuimarisha upatikanaji wa mbegu bora na miche tari itaendelea na uzalishaji wa mbegu za mazao ya kipaumbele ya mahindi alizeti soya ufuta ngano maharage kunde mpunga mtama choroko dengu shayiri na karanga
mbegu zitakazozalishwa ni mbegu mama tani mbegu za awali tani na mbegu za msingi tani 
mbegu za awali zina uwezo wa kuzalisha mbegu zilizothibitishwa tani ifikapo mwaka 
kadhalika kupitia mradi wa taisp imepanga kuongeza uzalishaji wa mbegu za awali za alizeti na ngano kutoka tani 
 hadi tani ifikapo mwaka 
pia kupitia mradi wa afdp itazalisha tani 
 za mbegu za awali na tani 
 mbegu mama za mazao ya mahindi alizeti na maharage
aidha itaandaa ramani zinazoonesha maeneo yanayolimwa alizeti na ngano na kushauri atumizi sahihi ya mbolea
mheshimiwa spika tari itaendelea kusafisha na kuzalisha mbegu za asili tani za mazao ya nafaka jamii ya mikunde na mbogamboga na itahifadhi vizazi vya mbegu katika vituo vya tari vya dakawa hombolo ifakara na selian kwa ajili ya utafiti
aidha utafiti wa mbegu hizo utalenga katika kukidhi mahitaji ya soko na kilimo biashara kwa kushirikiana na viwanda na wafanyabiashara
mheshimiwa spika katika kuimarisha afya ya udongo tari itachukua na kupima sampuli za udongo kutoka mikoa ili kuandaa ramani inayoonesha afya ya udongo kwa kila mkoa
aidha imepanga kupima afya ya udongo katika skimu tano za idudumo hekta lusu hekta budushi hekta kanolo hekta na kahama nhalanga h ekta zilizopo katika mkoa wa tabora kwa ajili ya kilimo cha mpunga pamoja na shamba la magereza lililopo mkoa wa simiyu kwa ajili ya kilimo cha alizeti
vilevile tari itatoa mafunzo ya matumizi ya teknolojia bora za kilimo kwa maafisa uga ni na wakulima 
teknolojia hizo zitasambazwa kupitia maonesho ya kilimo sabasaba siku ya chakula duniani makongamano pamoja na kutumia runinga radio magazeti na mitandao ya kijamii
mheshimiwa spika wizara kupitia tacri imepanga kuzalisha mbegu bora za kahawa tani 
 zikiwemo tani 
 za arabika na tani 
 za robusta
tacri kwa kushirikiana na bodi ya kahawa itazalisha miche chotara kwa njia ya vikonyo kupitia vikundi vya wakulima taasisi binafsi na katika bustani za halmashauri zinazozalisha kahawa
aidha tacri pia itatoa mafunzo kuhusu kilimo bora cha kahawa kwa maafisa ugani wakulima viongozi na wakulima wadogo katika halmashauri zinazozalisha kahawa pia tacri itanunua magari manne kwa ajili ya kuimarisha shughuli za utafiti
mheshimiwa spika wizara kupitia taasisi ya utafiti wa chai tanzania tea research institute of tanzania trit imepanga ku zalisha miche bora ya chai na kuisambaza kwa wakulima wadogo katika halmashauri ya kilolo
miche hiyo itatosheleza kupandwa kwenye eneo lenye ukubwa wa hekta 
idha trit itaendelea na utafiti wa ugonjwa unaokausha mashina ya chai na namna ya kudhibiti kuenea kwa vime lea vya armillaria mellea katika mashamba ya chai kuweka miundombinu ya umwagiliaji katika mashamba ya utafiti wa chai kwenye mashamba ya wakulima wadogo wa chai na kuendelea na utafiti wa miti ya kivuli katika kuongeza tija na ubora wa zao la chai
pamo ja na utafiti wa zao la chai trit imepanga kuzalisha miche bora ya parachichi na kuisambaza kwa wakulima
mheshimiwa spika wizara itaiwezesha taasisi ya utafiti wa tumbaku tanzania tobacco research institute of tanzania torita kukamilisha utafiti wa uvumbuzi wa mbegu mpya za tumbaku zenye mavuno mengi na ustahimilivu wa ukame na magonjwa ili kukidhi mahitaji ya soko
kuimarisha miundombinu ya utafiti 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kuimarisha miundombinu ya utafiti wa mazao ya kilimo ili kuongeza uzalishaji na tija
upitia mradi wa extended credit facility ecf itaendelea kuimarisha vituo vya utafiti vya tari kwa kujenga miundombinu ya umwagiliaji ambayo itaongeza eneo la utafiti na uzalishaji wa mbegu kutoka hekta hadi hekta ifikapo mwaka itakarabati majengo ya ofisi katika vituo itajenga ghala sita zenye vyumba vya ubaridi katika vituo sita vya tari uyole ilonga ukiriguru maruku ifakar na kihinga zenye uwezo wa kuhifadhi tani za mbegu za awali na kukamilisha jenzi wa ghala tano zenye uwezo wa kuhifadhi jumla ya tani katika vituo vitano vya tari vya naliendele tumbi selian hombolo na dakawa
ujenzi huo utakapoka milika tari itakuwa na uwezo wa kuhifadhi mbegu za awali tani zenye uwezo wa kuzalisha mbegu za msingi tani zenye uwezo wa kuzalisha wastani wa tani ya mbegu zilizothibitishwa
vilevile tari itakamilisha ujenzi wa ofisi na nyumba nne za watumishi katika kituo cha tari kihinga kigoma na itaendelea na ujenzi wa ofisi za tari makao makuu dodoma
kadhalika wizara kupitia tacri itaendelea na ujenzi wa ituo cha utafiti wa kahawa cha mwayaya buhigwe
pia itajenga vituo vipya vya utafiti wa kahawa vya nyamwaga sirari tarime na nyantira mvomero na kukarabati miundombinu ya umwagiliaji katika skimu ya lyamungo hai
mheshimiwa spika tari kupitia miradi ya taisp na programu ya kuendeleza kilimo na uvuvi agriculture and fisheries development programme afdp itawajengea uwezo watafiti watano katika shahada ya uzamivu na watafiti wanne wa shahada ya uzamili itanunua magari mawili trekta mbili na pikipiki tatu itanunua mashine mbili za kuchakata mbegu na itaimarisha maabara ya udongo na kuandaa ramani zitakazoonesha maeneo yanayofaa kulima alizeti na ngano
mheshimiwa spika katika kuongeza uzalishaji wa miche bora na kudhibiti visumbufu vya mazao wizara kupitia tari itaanza kujenga maabara mpya ya tissue culture katika kituo cha tari maruku kwa ajili ya kuzalisha miche bora ya migomba na kujenga maabara ya utambuzi na udhibi ti wa visumbufu vya zao la korosho katika kituo cha tari naliendele
pia tari itakamilisha ukarabati wa maabara ya bioteknolojia ya tari mikocheni na ujenzi wa maabara ya kuzalisha miche ya mkonge kwa njia ya chupa tissue culture katika kituo cha tari mlingano
pia tari itaimarisha miundombinu ya maabara ya udongo ya tari mlingano ili kuiwezesha kupata ithibati accreditation na itaendelea kuimarisha maabara za uzalishaji wa miche kwa njia ya chupa tissue culture za tari uyole tengeru na mikocheni ili kuongeza uwezo wa kuzalisha miche
mheshimiwa spika wizara itahakikisha vituo vya utafiti vya tari vinapata hati miliki ya maeneo yao na kuendelea kujenga uzio katika kituo cha tari uyole hekta na itaanza ujenzi wa uzio wa mashamba katika vituo vingine vya tari
vilevile tari itaanza ujenzi wa uzio wa mashamba katika vituo vidogo 
kadhalika wizara itaiwezesha trit kukamilisha utaratibu wa kupata ithibati iso accreditation ya maabara ya udong na mimea iliyopo wilaya ya mufindi kwa lengo la kuimarisha utafiti wa chai na kupima afya ya udongo
mheshimiwa spika wizara kupitia torita imepanga kukarabati na kujenga majengo mapya ya utawala na maabara kuimarisha upatikanaji wa vitendea kazi kununua vifaa na vitendanishi vya maabara kujenga miundombinu ya umwagiliaji kwa ajili ya kuzalisha kilo za ziada za tumbaku kununua mashine ya kufungasha mbegu na kujenga aina mpya za mabani manne ya mfano kwa wakulima yenye uwezo wa kukaush tani 
 ya majani ya tumbaku kwa kutumia nishati mbadala ili kulinda mazingira
 uzalishaji wa mbegu na miche bora pamoja na usambazaji wa mbegu na miche ya ruzuku 
mheshimiwa spika wizara itaendelea kuimarisha uzalishaji na upatikanaji wa mbegu bora nchini ambapo katika mwaka itaiwezesha asa kuendelea na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji yenye jumla ya hekta 
 mwaka na uzio katika mashamba yote ya mbegu ya asa ambayo ni kilimi hekta msimba hekta bugaga hekta mbozi hekta luhafwe hekta dabaga hekta namtumbo hekta arusha hekta kilangali hekta mazizi hekta 
 msungura hekta na mwele hekta 
aidha itanunua matrekta kumi na zana zake kwa ajili kurahi sisha shughuli za uzalishaji wa mbegu
mheshimiwa spika asa itaendelea kujenga miundombinu ya kuhifadhi mbegu ghala katika mashamba ya mbozi namtumbo msungura na kilangali
aidha itanunua na kufunga mitambo miwili ya kuchakata mbegu katika mashamba ya mbegu ya mbozi na namtumbo na kulipia fidia ya mashamba mapya ya mbegu ya tanganyika luhafwe namtumbo na chalinze msungura na mazizi
mheshimiwa spika asa itaendelea kufungua maeneo mapya katika mashamba ya mwele hekta na luhafwe hekta msimba hekta kilimi hekta namtumbo hekta na mbozi hekta itazalisha tani za mbegu za ngano na tani za mbegu za soya kwa ajili ya kusambaza kwa wakulima itazalisha miche ya parachichi na itaendelea usambaza tani za mbegu bora za alizeti na kufikia lengo la tani mwaka na mbegu za ngano kwa wakulima kwa mpango wa ruzuku
vilevile tari itazalisha miche vikonyo pingili jedwali na
 na kusambaza kwa wakulima kwa mpango wa ruzuku
 jedwali na
 mpango wa uzalishaji wa miche vikonyo pingili na
zao idadi ya miche vikonyo korosho 
muhogo mkonge viazi vitamu viazi mviringo viazi vitamu lishe parachichi migomba nazi zabibu michikichi miwa jumla chanzo wizara ya kilimo 
aidha wizara itawezesha ujenzi wa ofisi za makao makuu ya asa itanunua vitendea kazi ikiwa ni pamoja na magari ya usimamizi magari ya kusambaza mbegu kompyuta pikipiki na vifaa vya ofisi
uthibiti wa ubora wa mbegu 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kupitia tosci itaendelea kusimamia na kudhibiti ubora wa mbegu zinazozalishwa nchini na zinazoagizwa nje ya nchi
tosci itaendelea kusimamia majaribio ya utambuzi dus kwa aina za mbegu itasimamia majaribio ya umahiri kwa aina mpya za mbegu itakagua mashamba ya mbegu ya umma na binafsi hekta itakagua maduka na ghala za mbegu kwa lengo la kusimamia ubora wa mbegu
mheshimiwa spika tosci itatoa mafunzo ya uthibiti na udhibiti wa ubora wa mbegu kwa maafisa ugani kwa wilaya zote tanzania ili kupunguza uwepo wa mbegu zisizo na ubora kutoka asilimia tano hadi asilimia tatu 
pia tosci itawapatia mafunzo maafisa wa polisi wanaofanyakazi mipakani ili kushiriki katika kudhibiti mbegu zisizo na ubora kuingia nchini
vilevile itatoa mafunzo na kuwasajili wazalishaji wa mbegu wafanyabiashara wadogo wa mbegu na wauzaji na wazalishaji wa miche pingili za miti matunda miwa na viungo 
kadhalika tosci itaandaa viwango vya uthibiti na udhibiti wa ubora wa mbegu za viungo
 uwekezaji kwenye huduma za ugani 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kuimarisha huduma za ugani kwa kununua na kusambaza magari visanduku vya ugani sare soil scanner na vishikwambi na kusambaza kwa maafisa ugani ili kuongeza ufanisi wa utoaji huduma za ugani kwa wakulima
wizara itaendelea kuimarisha mfumo wa kilimo na matumizi ya kituo cha huduma kwa wateja ili kuwawezesha wadau kupata huduma kupitia ujumbe mfupi mitandao ya kijamii na barua pepe kuwezesha na kusimamia matumizi sahihi ya vitendea kazi zikiwemo pikipiki pamoja na kukarabati vituo sita vya rasilimali za kilimo warcs katika mikoa ya kigoma pwani lindi morogoro simiyu na tanga
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na sekta binafsi itaimarisha mfumo wa kilimo na kuandaa mobile application ambayo itawezesha mawasiliano kati maafisa ugani na wadau wa kilimo
kupitia application hiyo maafisa ugani na wakulima watakubaliana malipo kulingana na huduma itakayotolewa na wataalam
aidha huduma hiyo itasaidia kuongeza ajira na upatikanaji wa huduma za ugani kwa wakulima kwa urahisi
vilevile wizara itanunua magari matatu ya maabara inayotembea kwa ajili ya kutoa huduma za upimaji wa afya ya udongo na kukamilisha mfumo wa kuhifadhi taarifa za afya ya udongo wa nchi yetu badala ya kuendelea na utaratibu wa kupimiwa afya ya udongo na kampuni binafsi na taarifa hizo kubaki kwenye kampuni hizo
maonesho ya kilimo ya kimataifa ya nanenane 
mheshimiwa spika katika kilele cha maonesho ya kilimo nanenane mwaka mhe
dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania alielekeza kuanzisha maonesho ya imataifa ya kilimo tanzania international agriculture trade show badala ya kutumia utaratibu uliozoeleka
aidha mhe
rais alielekeza mabadiliko hayo yaanzie na ujenzi wa miundombinu katika kiwanja cha maonesh cha john mwakangale mbeya kilichopo katika ukanda wa nyanda za juu kusini ambapo kuna uzalishaji mkubwa wa mazao
ukanda huo una jumuisha mikoa ya iringa mbeya songwe njombe ruvuma rukwa na katavi
mheshimiwa spika katika kutekeleza maelekezo ya mhe
rais ambayo ni fursa ya kutangaza kilimo na bidhaa zake imataifa wizara katika mwaka imepanga kuimarisha viwanja viwili vya maonesh ya kilimo vya john mwakangale mbeya na nzuguni dodoma kuwa na hadhi ya maonesho ya kilimo ya kimataifa
mpango huo utahusisha usanifu wa viwanja hivyo ili kukar abati na kujenga miundombinu ya viwanja hivyo na kujenga tanzania agricultural museum ili kukidhi hadhi ya maonesho ya kilimo ya kimataifa
mafunzo ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka imepanga kudahili wanafunzi katika ngazi ya astashahada ya awali astashahada na stashahada za kilimo
kati ya hao wanafunzi watagharamiwa mafunzo kwa vitendo katika halmashauri na wilaya ili kuwajengea uzoefu wa kufanya kazi shambani na kuwawezesha kuajiriwa na kujiajiri
aidha wizara kwa kushirikiana na wizara ya elimu sayansi na teknolojia inaendelea kuangalia uwezekano wa wanafunzi hao kufanya mafunzo kwa vitendo kwa kipindi kisichopungua mwaka mmoja
lengo ni kuimarisha ujuzi kwa vitendo na utoaji wa huduma za ugani kwa wakulima
mheshimiwa spika wizara kupitia vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo itatoa mafunzo ya kilimo biashara kwa vijana kupitia programu ya bbt
 lengo ni kuwawezesha vijana kupata maarifa na ujuzi wa namna bora ya kuanzisha na kuendesha kilimo biashara hapa nchini kupitia mashamba makubwa ya pamoja au mashamba binafsi
mafunzo hayo yatatolewa kwa kuzingatia ikolojia ya kilimo
pia wizara itaendel ea kuboresha mazingira ya vyuo vya mafunzo ya kilimo na vituo vya mafunzo ya kilimo kwa wakulima kwa kukarabati na kujenga miundombinu ya vyuo sita vya mati uyole katrin inyala igurusi mtwara mlingano pamoja na vituo vinne vya mafunzo kwa wak ulima vya bihawana mkindo themi na ichenga
mheshimiwa spika wizara itavipatia vyuo vya mafunzo ya kilimo mlingano horti tengeru inyala maruku mubondo mtwara bihawana ftc ichenga ftc na mkindo ftc vifaa vya kufundishia na kujifunzia
wizara ita endelea kuwawezesha vijana waliohitimu katika vyuo vya kilimo hapa nchini kupata mafunzo ya kilimo katika mashamba makubwa nchini israel ili waweze kujiajiri na kutoa huduma na ushauri kwa wakulima kwa vitendo
vilevile itagharamia mafunzo ya muda mre fu na mfupi ya watumishi katika vyuo vya ndani kwa lengo la kuwaongezea maarifa na ujuzi wa kutekeleza majukumu yao kwa ufanisi
mheshimiwa spika wizara itaendelea kushirikiana na sat kupitia mradi wa kuwezesha utekelezaji wa mitaala katika vyuo vya mafunzo ya kilimo awamu ya pili curriculum implementation support for training institute phase ii cisti ii kuandaa vitini vitatu vya kufundishia moduli za kilimo kuandaa vitabu vitatu vya kiada kuhusu kilimo hai jinsia katika kilimo na utunzaji wa mazingira kuandaa miongozo mitatu ya mafunzo kwa vitendo kwa ajili ya kufundishia moduli za kilimo hai jinsia katika kilimo na utunzaji wa mazingira na kutoa mafunzo rejea kwa wakufunzi kulingana na mahitaji yatakayo bainika
 kuanza kujenga nyumba za maafisa ugani katika kata 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaanza kujenga nyumba za maafisa ugani katika kata ili kusogeza huduma za ugani karibu na wakulima na kurahisisha utoaji wa ushauri wa kitalaam wa kilimo
aidha wizara kwa kushirikiana na wizara za kisekta itaanza ku angalia uwezekano wa maafisa ugani ngazi ya kata kukusanya na kuingiza takwimu za kilimo kwenye mfumo wa takwimu za kilimo agriculture routine data system ards
 uwekezaji kwenye kupima afya ya udongo na utoaji wa ruzuku ya mbolea na viuatilifu 
mheshimi wa spika katika kutathmini afya ya udongo nchi nzima tari itakamilisha kukusanya na kupima sampuli za udongo kutoka katika mikoa nane ili kuandaa ramani inayoonesha afya ya udongo kwa kila mkoa
aidha imepanga kupima afya ya udongo katika skimu tano kwa ajili ya kilimo cha mpunga pamoja na shamba la magereza lililopo mkoa wa simiyu kwa ajili ya kilimo cha alizeti
pia tari itaandaa ramani zinazoonesha maeneo yanayolimwa alizeti na ngano katika ngazi za wilaya na kata na kuyatambua ras mi maeneo yote yanayofaa kwa kilimo cha zao la ngano na kushauri matumizi sahihi ya mbolea na teknolojia za umwagiliaji
pia wizara itatambua kuainisha na kupima afya ya udongo katika mashamba mapya yenye ukubwa wa hekta za kilimo katika miko ya pwani hekta morogoro hekta njombe hekta songwe hekta na tanga hekta 
ruzuku ya mbolea 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kupitia tfra itaendelea kuratibu upatikanaji wa mbolea nchini kwa kutoa ruzuku ya mbolea kwa wakulima hadi mwaka ili kuongeza matumizi ya mbolea per capita consumption kutoka kilo kwa hekta hadi angalau kilo kwa hekta na kupunguza gharama za uzalishaji
wizara kupitia tfra itaendelea na usajili wa wakulima katika mfumo wa kidigitali ili kulifanya taifa letu kuwa na uhakika wa takwimu na taarifa za wakulima
vilevile wizara kupitia tfra itaendelea kuratibu uingizaji wa mbolea tani nchini kutoa mafunzo ya ukaguzi wa ubora wa mbolea kusajili ina mpya za mbolea na visaidizi vyake na kutoa leseni 
wizara itaiwezesha kampuni ya mbolea tanzania tfc shilingi bilioni kama mtaji na kuufanya mtaji wake kuwa shilingi bilioni kwa ajili ya kununua mbolea na kununua ardhi ya kujenga kiwanda cha kuchanganya mbolea blending facilities kwa kushirikiana na sekta binafsi
hatua hii inalenga kupunguza utegemezi wa mbolea kutoka nje ya nchi na kuimarisha upatikanaji wa mbolea kulingana na afya ya udongo ya eneo husika
ruzuku ya viuatilifu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tphpa itanunua viuatilifu lita kwa ajili ya kudhibiti viwavijeshi kweleakwelea nzige nzi wa matunda na panya
aidha itasavei na kuainisha maeneo ya mazalia ya visumbufu vya mazao na mimea na kudhibiti visumbufu itaimarisha udhibiti wa ubora wa viuat ilifu vinavyozalishwa nchini na vinavyoingizwa kutoka nje ya nchi
kadhalika itatoa mafunzo ya matumizi bora na sahihi ya viuatilifu
aidha wizara itavijengea uwezo vituo vya kudhibiti visumbufu vya mazao na mimea ikiwemo kilimo anga na kituo cha kudhibi ti panya
vilevile wizara imenunua magari na pikipiki kwa ajili ya kuwezesha kufanya savei ya uwepo wa visumbufu hivyo katika maeneo mbalimbali ya nchi ili viweze kudhibiti wa kabla havijaleta madhara na kufanya uharibifu wa mazao
mheshimiwa spika katika kuboresha usimamizi wa afya ya mimea na viuatifu wizara kupitia tphpa inakamilisha ujenzi wa maabara ya kitaifa eneo la mtumba na maabara katika mipaka katika vituo vya ukaguzi
maabara hi zo zitatumika kwa ajili ya uchunguzi wa visumbufu na mag onjwa ya mimea pamoja na ubora wa viuatilifu na masalia ya viuatilifu kwenye mazao na bidhaa za kilimo
 uwekezaji kwenye kujenga na kukarabati miundombinu ya umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji imepanga kuongeza eneo la umwagiliaji lenye jumla ya hekta 
 kwa kukamilisha ujenzi wa skimu kukarabati skimu zilizochakaa kujenga skimu mpya na mabwawa ya kuvunia maji ya umwagiliaji
mheshimiwa spika katika mwaka tume imepanga kukamilisha ujenzi wa miradi na ukarabati wa skimu zenye jumla ya hekta pamoja na mabwawa yenye mita za ujazo na kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu na mabonde ya kimkakati ambayo utekelezaji wake ulianza mwaka 
aidha tume imepanga kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa mabwawa mapya na kuanza ujenzi wa mabwawa hay yenye takribani mita za ujazo kuanza ujenzi na kukarabati skimu zenye jumla ya hekta skimu mpya hekta na kukarabati skimu hekta kiambatisho na
 na 
mheshimiwa spika tume imepanga kuanza ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji katika mabonde ya kimkakati ya umwagiliaji yenye ukubwa wa hekta 
baadhi ya mabonde hayo ni bonde la ziwa victoria tanganyika rufiji manonga wembe re bugwema lukuledi songwe na ruvuma
vilevile tume imepanga kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina katika mashamba makubwa ya pamoja na kujenga miundombinu ya umwagiliaji katika mashamba hayo yenye jumla ya ekari 
 kupitia programu ya bbt katika mikoa ya kigoma mbeya kagera njombe singida na dodoma
kadhalika tume itafanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu mpya zenye ukubwa wa hekta na mapitio ya upembuzi yakinifu na usanifu wa skimu za kukarabati zenye ukubwa wa hekta kiambatisho na
 na 
ujenzi na ukarabati wa skimu hizo utafanyika katika mwaka 
pia tume itaendelea na uhakiki wa eneo linalomwagiliwa katika mikoa 
mheshimiwa spika katika kuimarisha vyama vya umwagiliaji kwa kushirikiana na tume ya maendeleo ya ushirika itatoa mafunzo kwa vyama vya umwagiliaji vilivyosajiliwa ili kusimamia uendeshaji na matunzo ya skimu za umwagiliaji itaanzisha na kusajili vyama vya umwagiliaji na kuhamasisha matumizi ya teknolojia bora za umwagiliaji ili kuongeza uzalishaji na tija
aidha tume itakusanya takwimu za uzalishaji katika skimu za umwagiliaji zitakazotumika kujenga msingi wa makadirio ya makusanyo ya ada za huduma za umwagiliaji itawezesha matumizi ya mfumo wa kielekroniki wa ukusanyaji wa ada ya huduma za umwa giliaji katika skimu na kusimamia ukusanyaji wa ada ya huduma za umwagiliaji katika skimu 
mheshimiwa spika tume itaimarisha karakana kuu iliyopo katika mkoa wa dodoma kwa kununua vifaa vya matengenezo na kukarabati jengo kwa ajili ya matengenezo ya mitambo na magari yanayomilikiwa na tume itaboresha vituo vya mitambo katika ofisi za umwagiliaji za mikoa mitano itanunua magari kwa ajili ya ofisi za wilaya za umwagiliaji pamoja na kufungua ofisi za umwagiliaji za wilaya zilizobaki ili kuimarisha usimamizi wa shughuli za umwagiliaji itakamilisha ujenzi na ukarabati wa ofisi sita za mikoa za umwagiliaji na kuweka mfumo wa kielektroniki wa ufuatiliaji na tathmini ya miradi ya umwagiliaji
mheshimiwa spika kuanzia mwaka wa fedha na kuendelea tume ya taifa ya umwagiliaji itaacha kutumia mifereji ya wazi open channels na kutumia mfumo wa mabomba ambao utaongeza ufanisi kwa kupunguza upotevu wa maji na kulinda uharibifu wa miundombinu
vilevile tume itaweka utaratibu wa matumizi ya mita ili kutambua matumizi halisi ya maji kwenye skimu ili kuongeza ukusanyaji wa ada za umwagilaiji na usimamizi
wakulima ambao hawatakuwa tayari kulipia huduma hiyo tume kwa kushirikiana na mamlaka zinazosimamia rasili mali maji itasitisha huduma za umwagiliaji kwa kufunga maji
haiwezekani serikali inawekeza kwenye ujenzi wa miundombinu ya umwagilaji kwa gharama kubwa na kukabidhi miundombinu hiyo kwa wakulima na pale ambapo banio linakatika serikali inaombwa kuja kurekebisha wakati fedha za kurekebisha skimu zilikusanywa na watu wachache 
mheshimiwa spika wizara imedhamiria kuanza kujenga uzio katika skimu zote za umwagiliaji nchini kuweka ulinzi na kuimarisha usimamizi wa skimu hizo kupitia mameneja wa skimu ili kuongeza tija ya uzalishaji
ni lazima fedha zinazowekezwa katika ujenzi wa skimu za umwagili aji zirudi ili ziweze kuendelea kuwekezwa katika ujenzi wa miundombinu mingine na kuhakikisha uendelevu wa miundombinu ya umwagiliaji
mheshimiwa spika kwa kutambua kuwa wakulima wengi wanauwezo mdogo na gharama za uwekezaji kwenye miundombinu ya umwagil iaji ni kubwa wizara kupitia tume itachimba visima kwa ajili ya wakulima kwa kila halmashauri ambao ni sawa na jumla ya wakulima katika halmashauri 
wakulima hao watapatiwa vifaa vya umwagiliaji irrigation kits kwa ajili ya kuhudumia ekari 
 tenki la maji la lita na ku wawekea mfumo wa sola ambapo jumla ya ekari zitaendelezwa kwa uzalishaji wa mazao ya nafaka mbogamboga na matunda
katika kufanikisha utekelezaji wa program hii wizara itaweka vigezo vya kupima utekelezaji usimamizi utoaji wa taarifa sahihi na usajili wa wakulima kwa kila halmashauri
 uanzishwaji wa vituo jumuishi vya kutoa huduma za zana za kilimo mechanization centres 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaanzisha vituo vitatu vya kutoa huduma ya zana za kilimo kwenye mashamba makubwa ya pamoja yatakayoanzishwa kupitia programu ya bbt
vilevile itajenga majengo matatu kwa ajili ya kuhifadhi na kuhudumia zana za kilimo kwenye mashamba hayo
kadhalika wamiliki na waendeshaji mashine na zana za kilimo katika mikoa ya tabora singida na manyara watapatiwa mafunzo ya matumizi bora ya zana za kilimo
mheshimiwa spika wizara itawatambua wasindikaji wadogo na wakati wa zao la alizeti na zabibu katika mikoa ya dodoma singi da na manyara na kuwapatia mafunzo kuhusu usimamizi na utunzaji wa mitambo ya usindikaji
kadhalika wizara itaendelea kuhamasisha matumizi bora ya zana za kilimo katika mnyororo wa uzalishaji kwa kutoa mafunzo kwa watoa huduma ya zana za kilimo kwenye mas hamba makubwa ya pamoja yatakazoanzishwa kupitia programu ya bbt katika mikoa ya dodoma kagera kigoma shinyanga singida pwani njombe na mbeya
 kuanzisha kanda saba za kilimo na uzalishaji tanzania agriculture growth corridors 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo kwa kushirikiana na mpango wa kukuza kilimo ukanda wa kusini sagcot imeendelea kutekeleza miradi mbalimbali ya kilimo katika ukanda wa nyanda za juu kusini kwa kuzingatia ikolojia ya kilimo ya mazao husika
utekelezaji wa miradi katika ipindi chote kwenye ukanda huo ulijikita kwenye kuimarisha tija katika mnyororo wa thamani
jitihada hizi zimesaidia kuimarisha upatikanaji wa pembejeo kwa wakulima kuongeza matumizi ya teknolojia na upatikanaji wa mitaji
vilevile sagcot imewezesha ma tumizi ya teknolojia bora za kilimo kwenye eneo la hekta wakulima wameajiriwa katika mnyororo wa thamani wa mazao mbalimbali na kuongeza kipato kwa wakulima cha dola za marekani milioni 
mheshimiwa spika kutokana na uzoefu uliopatikana katika utekelezaji wa southern agriculture growth corridor of tanzania sagcot wizara imepanga kuanzisha kanda nyingine saba za uzalishaji tanzania agriculture growth corridors nchini
lengo ni kuongeza uzalishaji na tija kuimarisha masoko ya mazao ndani na nje ya nchi kuongeza thamani mazao na kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo mitaji na kuondoa utamaduni wa kutawanya mazao kila kona ya nchi bila kuzingatia msingi imara wa kibiashara
uzalishaji wa mazao 
mheshimiwa spika ninaomba nilitaarifu bunge lako tukufu kuwa wizara ya kilimo katika mwaka inachukua hatua hizo ili kuongeza uzalishaji na tija kwa mazao yote yanayozalishwa nchini yakiwemo mazao asilia ya biashara chakula mazao yenye uhitaji mkubwa yanayoagiwa kutoka nje ya nchi na mazao ya bustani
utekelezaji wa ikakati hiyo itatuhakikishia kujilisha na kuwalisha wengine kibiashara na kuongeza uhimilivu unaotokana na mabadiliko ya tabianchi
aidha baadhi ya yatakayofanyika katika uendelezaji wa mazao ni kama ifuatavyo mazao asilia ya biashara 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao asilia ya biashara ya korosho pamba tumbaku kahawa chai sukari mkonge na pareto unatarajiwa kuongezeka kutoka tani 
 mwaka hadi tani mwaka jedwali na
aidha bodi ya korosho kwa kushirikiana na wadau itachimba visima vya maji katika maeneo yenye changamoto ya maji ili uwawezesha wakulima katika shughuli za upuliziaji wa viuatilifu na umwagiliaji
pia bodi ya tumbaku itawezesha uchimbaji wa visima vitano kwa ajili ya wakulima wa zao la tumbaku
kadhalika wizara kupitia bodi ya pamba tanzania katika mwaka kwa kushirikiana na chama cha wazalishaji wa pamba tanzania tanzania cotton association tca itanunua trekta kwa ajili ya kuanzisha vituo vya kutoa huduma kwa wakulima
vilevile wizara kupitia bodi ya pamba tanzania itatumia shilingi bilioni kwa ajili ya umwagiliaji na kuwezesha wakulima wa zao la pamba
jedwali na
 uzalishaji wa mazao asilia ya biashara mwaka 
aina ya zao uzalishaji tani makadirio tani pamba kahawa chai pareto tumbaku korosho 
 mkonge 
 sukari 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo uzalishaji unaendelea matarajio ya uzalishaji haikujumuishwa zao la mkonge 
mheshimiwa spika katika mwaka uzalishaji wa mkonge utaongezeka kutoka tani mwaka hadi tani 
ongezeko hilo litatokana na mashamba mapya yatakayoanza kuvunwa katika msimu wa 
aidha bodi itasambaza mbegu za mkonge zit akazopandwa katika eneo la hekta itatoa mafunzo ya kilimo bora cha mkonge na ubora wa singa kwa wakulima wakubwa na wakulima wadogo itatathimini mashamba ya wakulima wadogo ili kubaini majani ya mkonge yanayofaa kuvunwa na itawaunga nisha wakulima wadogo wa mkonge na masoko
mheshimiwa spika ili kuongeza thamani ya zao la mkonge bodi itawawezesha wawekezaji wawili kuanzisha viwanda vya kuchakata mkonge katika mkoa wa tanga itanunua korona nne na kuanzisha vituo viwi li vya kuchakata mkonge katika halmashauri za mkinga na kilosa na kununua zana za kilimo kwa ajili ya uendelezaji wa mashamba ya wakulima wadogo
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tari itazalisha miche ya mkonge kwenye eneo la hekta itakayosa mbazwa kwa wakulima na taasisi
vilevile watafiti wataalam wa maabara ya udongo watapatiwa mafunzo ili kuiwezesha maabara hiyo kupata ithibati wakulima na wadau na maafisa ugani watapatiwa mafunzo ya zalishaji wa zao la mkonge fursa zitokana zo na zao hilo na kuanzisha majaribio ya kufupisha muda wa kitalu cha mkonge
 zao la chai 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya chai itaongeza uzalishaji wa chai kavu kutoka tani 
 mwaka hadi tani 
lengo hilo litafikiwa kwa kuimarisha huduma za ugani na usimamizi wa wadau wa zao la chai
aidha bodi itaratibu uzalishaji na usambazaji wa miche bora ya chai itaratibu uanzishwaji wa viwanda viwili vyenye uwezo wa kuchakata tani za chai kwa mwaka kwa ajili ya wakulima wadogo na itatunza mashamba mama tisa na kuanzisha mashamba mama mawili kwa ajili ya uzalishaji wa miche bora ya chai
pia tshtda imepanga kuzalisha na kusambaza miche kwa ajili uanzishwaji wa mashamba mapya ya kilolo na kuziba mapengo katika mashamba ya wakulima
mheshimiwa spika bodi kwa kushirikiana na tume ya taifa ya umwagiliaji itatafiti na kuandaa ramani ya maeneo yanayofaa kwa kilimo cha umwagiliaji wa zao la chai na kuanzisha skimu za umwagiliaji kwa ajili ya wakulima wadogo wa chai
bodi itahamasisha ufufuaji wa mashamba ya lupembe hekta korogwe hekta muheza hekta na lushoto hekta na kuhamasisha uanzishwaji wa kiwanda cha lupem be cha kusindika majani mabichi ya chai itaratibu shughuli za uanzishwaji na uendeshaji wa mnada wa chai hapa nchini na kukusanya takwimu za uzalishaji na masoko ya chai
 zao la pareto 
mheshimiwa spika katika mwaka uzalishaji wa pareto utao ngezeka kutoka tani mwaka hadi tani 
ili kufikia lengo hilo bodi kwa kushirikiana na wadau itasambaza kwa wakulima mbegu bora za pareto tani 
 na itatoa mafunzo ya kilimo bora cha zao hilo kwa wakulima na maafisa ugani kutoka mikoa ya njombe manyara arusha songwe iringa na mbeya
aidha bodi kwa kushirikiana na tume ya maendeleo ya ushirika itaandaa mwongozo wa usimamizi wa zao la pareto na itahuisha mpango mkakati wa tasnia ya pareto wa miaka 
zao la tumbaku 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya tumbaku tanzania imepanga kuongeza uzalishaji wa tumbaku kutoka tani 
 mwaka hadi tani mwaka 
aidha bodi itahamasisha wakulima kuzingatia kanuni bora za kilimo ili kuongeza tija ya uzalishaji kutoka kilo hadi kilo kwa hekta kuongeza ubora wa tumbaku kutoka asilimia hadi asilimia kutoa mafunzo ya kilimo bora cha tumbaku kwa wakulima na maafisa ugani kuhamasisha wakulima kuboresha mabani ya kukaushia majani ya tumb aku na kujenga mabwawa mawili katika mkoa wa tabora
mheshimiwa spika bodi itasajili wakulima wa tumbaku ili kuwatambua kwa ajili ya kurahisisha utoaji wa huduma za kilimo
bodi kupitia mfumo wa atmis itasajili vituo vya kuchambua tumbaku na vituo vya kuuzia tumbaku ili kudhibiti ubora wa zao hilo
ili kuimarisha ubora wa tumbaku bodi itafanya savei na kutathmini uzalishaji wa zao la tumbaku katika mashamba ya wakulima
aidha bodi itaendelea kuhamasisha upandaji wa miti katika maeneo ya uzalishaji wa tumbaku kwa ajili ya kulinda na kutunza mazingira
wizara itaiwezesha bodi kukamilisha ujenzi wa ofisi ya bodi ya tumbaku iliyopo katika mkoa wa tabora
zao la pamba 
mheshimiwa spika uzalishaji wa pamba katika mwaka uta fikia tani ikilinganishwa na tani 
 mwaka 
lengo hilo litafikiwa kwa kusambaza mbegu bora za pamba tani na chupa ekapaki kwa wakulima wa pamba
aidha wizara itaiwezesha bodi ya pamba tanzania kununua ndege zisizo na rubani kwa ajili kunyunyuzia viuatilifu mashine mbili za kutengeneza mkaa kutokana na mabaki ya pamba na zana za kilimo za kupandia na kupalilia 
mheshimiwa spika tari itaendelea na utafiti wa mbegu mpya zenye ukinzani dhidi ya wadudu wa pamba hususan chawa jani jassid
pia itaendelea kuzalisha mbegu za awali tani zitakazozalisha tani za mbegu zilizothibitishwa
aidha tari itaendelea na utafiti wa rutuba ya udongo na lishe ya mimea hususan matumizi sahihi ya mbolea zenye virutubisho mchanganyiko mbinu shirikishi za udhibiti wa visumbufu vya mazao hasa wadudu waharibifu wa pamba na magonjwa na mbinu rafiki na rahisi za kudhibiti magugu katika ma shamba ya pamba
mheshimiwa spika bodi itaendelea kusajili wakulima katika mfumo wa elektroniki katika mikoa inayozalisha pamba
aidha bodi kwa kushirikana na tari itatoa mafunzo kuhusu udhibiti wa ugonjwa wa mnyauko fuzari fusarium wilt upandaji kwa nafasi na zana rahisi za kupandia na kupalilia pamba na afya ya udongo na maji kwa wakulima 
bodi itakarabati ghala zilizopo katika mikoa ya mwanza simiyu shinyanga mara na geita
kadhalika bodi itaendelea kutoa mafunzo ya kilimo bora cha amba na matumizi sahihi ya pembejeo za kilimo kwa wakulima na maafisa ugani
zao la kahawa 
mheshimiwa spika uzalishaji wa zao la kahawa katika mwaka unatarajiwa kufikia tani ikilinganishwa na uzalishaji wa tani mwaka 
lengo hilo litafikiwa kwa kuboresha matunzo ya mibuni matumizi ya pembejeo za kilimo na kuimarisha mifumo ya masoko ya kahawa
aidha wizara kupitia bodi itaanzisha mashamba ya mfano katika wilaya za mikoa ya ruvuma mbeya songwe kagera na kilimanjaro itaendelea kuratibu uzalishaji na usambazaji wa miche bora ya kahawa katika wilaya zinazozalisha kahawa na itahamasisha ufufuaji wa mashamba ya kahawa yenye jumla ya hekta 
 aidha bodi itaratibu na kutoa mafun zo kwa wakulima na wadau wa kahawa kuhusu kilimo bora ubora wa kahawa na masoko
zao la korosho 
mheshimiwa spika uzalishaji wa korosho katika mwaka unatarajiwa kufikia tani ikilinganishwa na uzalishaji wa tani 
 mwaka 
ili kufikia lengo hilo wizara itaiwezesha bodi ya korosho tanzania kununua na kusambaza viuatilifu vya maji lita na viuatilifu vya unga sulphur tani kwa ajili ya kudhibiti visumbufu vya korosho
vilevile kwa kushirikiana na tari itatoa mafunzo kuhusu kilimo bora cha zao la korosho kwa wakulima na maafisa ugani kutoka katika maeneo ya uzalishaji
mheshimiwa spika tari imepanga kuzalisha miche ya korosho kupitia kituo cha utafiti wa kilimo naliendele mtwara na kusambaza kwa wakulima katika maeneo yanayolima zao la korosho kulingana na mahitaji katika maeneo husika
vilevile tari itaanzisha na kusimamia mashamba darasa ya korosho katika mikoa inayolima zao la korosho
 zao la ufuta 
mheshimiwa spika tari katika mwaka itazalisha mbegu za ufuta zilizothibitishwa tani 
aidha itazalisha mbegu za msingi tani za mbegu za msingi zenye uwezo wa kuzalisha tani za mbegu zilizothibitishwa
vilevile tari imepanga kutoa mafunzo kuhusu kilimo bora cha ufuta kwa wakulima wa zao hilo kupitia mashamba ya mfano katika mikoa ya manyara morogoro dodoma lindi mtwara songwe na katavi
zao la karanga 
mheshimiwa spika tari katika mwaka itazalisha tani za mbegu zilizothibitishwa na tani za mbegu za msingi zenye uwezo wa kuzalisha tani za mbegu zilizothibitishwa
vilevile tari itatoa mafunzo kwa wakulima kuhusu kilimo bora cha karanga kupitia mashamba ya mfano ambayo yataanzishwa katika mikoa ya dodoma shinyanga tabora mtwara songwe mbeya katavi rukwa na mara
zao la parachichi 
msheshimiwa spika baada ya heshimiwa rais kufungua masoko ya mazao ya kilimo nje ya nchi serikali ilipanga kukamilisha mambo mawili kwanza kuanzisha mamlaka ya afya ya mimea na viuatilifu ambayo tayari imeanza kutekeleza majukumu yake na pili kuweka utaratibu wa kusimamia tasnia ya parachichi ambapo tayari mkakati wa kuendeleza tasnia ya mazao ya bustani horticulture mwaka pamoja na mwongozo wa kuendeleza zao la parachichi umeandaliwa
hatua hizo zimewezesha kuongeza mauzo ya nje ya zao la parachichi kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kuhamasisha uzalishaji wa aina za parachichi zinazouzwa nje ya nchi exportable varieties kutoka wastani wa tani zenye thamani ya dola za marekani milioni mwaka hadi tani zenye thamnai ya takribani dola za marekani milioni ifikapo mwaka na itahamasisha uwekezaji katika uongezaji wa thamani wa bidhaa za parachichi
vilevile wizara kupitia tari kwa kushirikina na halmashauri za wilaya na sekta binafsi itazalisha miche ya parachichi kwa kuendeleza vitalu na kuimarisha miundombinu ya uzalishaji katika vituo vya tari uyole tari tengeru tari kifyulilo na vituo vya majaribio ya utafiti wa kilimo vya iger i seatonde na isimani
pia tari itakusanya vinasaba vya zao la parachichi na kuvihifadhi kwenye benki ya vinasaba kwa matumizi ya kuendeleza utafiti
zao la zabibu 
mheshimiwa spika zao la zabibu linalimwa katika mkoa wa dodoma ambapo katika mwaka uzalishaji wa zabibu ni tani na mahitaji ya mchuzi ni lita milioni na uzalishaji kwa sasa ni lita milioni 
changamoto ya soko la zabibu inatokana na ukosefu wa miundombi nu ya kuhifadhi mchuzi wa zabibu
katika kuhakikisha uzalishaji wa zabibu unaongezeka wizara imepanga kutekeleza yafuatayo hatua ya kwanza ni kuwanunulia wazalishaji matenki ya kuhifadhi mchuzi wa zabibu hatua ya pili serikali itaboresha mfumo wa zamani wa mashamba kwa kuweka miundombinu ya umwagiliaji kwenye mashamba ya zabibu hatua ya tatu ni kuimarisha usimamizi ikiwemo ujenzi wa uzio katika shamba la zabibu hombolo na kuweka utaratibu wa kuchangia gharama za umwagiliaji
mikakati mingine ni pamoj na kuhamasisha sekta binafsi kuzalisha juisi kwa kutumia zabibu ya ndani ambapo kampuni ya jambo imeanza uzalishaji wa juisi
vilevile wizara itaendeleza shamba na kiwanda cha zabibu chinangali na kukabidhi kwa sekta binafsi kukiendesha
pia wizara kupitia tari itazalisha na kusambaza miche ya zabibu kwa wakulima ambayo itatosha kupandwa katika hekta 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kupitia tari itaendelea kutunza shamba la vinasaba vya zabibu kwa ajili ya utafiti ili kuongeza idadi ya aina za zabibu kutoka zilizopo hadi kufikia 
utafiti huo utasaidia kuwa na wigo mpana wa aina ya mvinyo unaozalis hwa nchini ili kuwa na ushindani katika soko la kimataifa
pia wizara kupitia tari itatoa mafunzo ya kanuni bora za kilimo cha zabibu kwa wakulima na maafisa ugani katika mkoa wa dodoma
kadhalika tari itaandaa na kusambaza nakala za vip eperushi vya kanuni za kilimo bora cha zabibu pamoja na nakala za mwongozo wa kilimo bora cha zabibu
wizara itaendelea kuhamasisha uwekezaji wa viwanda vya kuchakata zabibu sambamba na kuendeleza shamba na kiwanda cha zabibu chinangali
zao la ndizi 
mheshimiwa spika zao la ndizi ni mojawapo ya mazao yanayochangia katika usalama wa chakula na mapato ya kaya za wakulima milioni 
 waliozalisha wastani wa tani milioni 
 za ndizi mwaka nbs 
kuanzia mwaka wizara kwa kushi rikiana na wabia wa maendeleo mamlaka za serikali za mitaa na sekta binafsi itaimarisha uzalishaji na masoko ya zao la ndizi kwa kuzingatia matokeo ya tathmini iliyofanywa na wizara ya kilimo katika maeneo ya uzalishaji wa ndizi uliokamilika mwezi aprili 
mheshimiwa spika maeneo mahsusi yatakayofanyiwa kazi kulingana na tathmini hiyo ni pamoja na kutafuta masoko mapya ya ndizi na kuboresha mfumo wa ukusanyaji wa takwimu za mauzo ya ndizi ndani na nje ya nchi ili kuongeza kipato cha mkulima na taifa uboreshaji wa miundombi nu ya barabara na ujenzi wa vivutio vya kuuzia ndizi banana market shades katika maeneo mbalimbali ikiwemo rungwe kwasadala hai mamsera rombo kibosho kirima moshi dc na nyarubanda kigoma dc kuimarisha mfumo wa uzalishaji na usambazaji wa mich bora ya migomba ili kudhibiti kuenea kwa magonjwa kusimamia uuzaji wa ndizi kwa vipimo sahihi badala ya mkungu pamoja na vifungashio crates ili kumlinda mkulima na ubora wa ndizi ikiwemo huduma za ugani utafiti na ujenzi wa miundombinu ya muhimu na kuhamasisha uwekezaji wa viwanda vya kuongeza thamani ya zao la ndizi
mazao ya chakula 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuhamasisha uzalishaji wa mazao ya chakula ikiwemo mahindi mpunga muhogo mtama mawele na mazao jamii ya mikunde ili kuimarisha upatikanaji wa chakula na biashara ya mazao hayo
katika msimu wa matarajio ni kuzalisha tani 
kati ya hizo mahindi ni tani na mchele tani na mazao yasiyo nafaka ni tani 
ili kufikia lengo hilo wizara itaendelea kuhamasisha wakulima kuzingatia kanuni za kilimo bora ikiwemo matumizi ya mbegu bora mbolea viuatilifu na matumizi ya zana za kilimo
vilevile wizara itaendelea kuratibu utekelezaji wa mkakati wa kitaifa wa usimamiz wa mazao baada ya kuvuna ili kupunguza upotevu wa mazao na kuimarisha usalama wa chakula
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa tanipac itatoa mafunzo ya kanuni bora za kilimo na udhibiti wa sumukuvu kwa wakulima katika halmashauri ili kuim arisha uzalishaji na udhibiti wa sumukuvu katika mazao ya chakula
kadhalika wizara kupitia mradi wa tanipac itaimarisha majukwaa ya kitaifa na kiwilaya ya usimamizi wa mazao baada ya kuvuna kwa lengo la udhibiti endelevu wa sumukuvu
uzalishaji wa mazao yenye mahitaji makubwa 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kuhamasisha uzalishaji wa mazao ya miwa ngano na mazao ya mbegu za mafuta ili kuimarisha upatikanaji wake nchini na kupunguza uagizaji wa bidhaa hizo nje ya nchi
zao la miwa na uzalishaji wa sukari 
mheshimiwa spika katika mwaka uzalishaji wa miwa ulikuwa tani ambazo zilizalisha sukari tani mwaka uzalishaji wa miwa ulikuwa tani 
 ambazo zilizalisha sukari tani 
 na uzalishaji wa miwa katika mwaka unatarajiwa kufikia takribani tani ambazo zitazalisha tani za sukari
mheshimiwa spika hii itasaidia kupunguza nakisi ya sukari kutoka nje kwa kiwango kilichopo sasa cha tani ili kufikia mwaka kusiwepo uagizaji wa sukari kutoka nje ambapo uzalishaji wa miwa unatarajiwa kufikia tani ambazo zitazalisha tani za ukari
ili kufikia lengo hilo wizara imeanza kuchukua hatua stahiki kuanzia mwaka kama ifuatavyo kukamilisha upembuzi yakinifu wa mabwawa ya mandela na wembele na kuongeza upatikanaji wa mbegu bora ambapo bodi ya sukari tanzania kwa kushirikian na tari itaanzisha kitalu cha hekta katika bonde la kilombero
aidha tumemuomba mhe
rais kwa ajili ya kuweka jiwe la msingi
vilevile bodi itaimarisha usimamizi wa matumizi ya kanuni bora za kilimo cha miwa uvunaji na uchakataji wa miwa
aidha wizara imepanga kuanza kilimo cha umwagiliaji katika zao la miwa kwa wakulima wadogo wa kilombero
ili kupunguza gharama za uingizaji wa sukari import bill wizara itafanya majadiliano na viwanda vyote vya sukari namna ya kuzalisha sukari ya viwandani na kutumia mfumo wa sukari ya matumizi ya kawaida ili kulinda viwanda vya ndani
aidha bodi itakagua na kudhibiti wadudu waharibifu wa miwa na magonjwa katika eneo la hekta za mashamba ya miwa
bodi itasajili wakulima wa miwa katika maeneo ya uzal ishaji na kuandaa miongozo itakayoratibu uuzaji na uagizaji wa sukari
mheshimiwa spika tari itaendelea na utafiti wa aina mbili za mbegu mpya zenye uwezo wa kutoa mavuno mengi na kiwango kikubwa cha sukari kuvumilia ukame ukinzani wa magonjwa na wadudu waharibifu
pia itaendelea kuzalisha mbegu za awali tani kwa aina za miwa ambazo zitapandwa kwenye hekta ili kuzalisha mbegu za msingi
mbegu hizo zitalisha tani za mbegu za msingi zitakazotosheleza kupanda hekta 
mhes himiwa spika tari itaendelea na uzalishaji wa mbegu za miwa kwa kushirikiana na wakulima ambapo itaandaa mashamba yenye ukubwa wa hekta katika mikoa ya pwani kagera na morogoro
tari kwa kushirikiana na bodi ya sukari tanzania itaendelea kutoa mafunzo kuhusu udhibiti wa magonjwa na wadudu waharibifu na afya ya udongo kwa wakulima katika mikoa ya uzalishaji wa zao la miwa
zao la alizeti 
mheshimiwa spika katika kuhakikisha serikali inawalinda wakulima wa mazao ya mafuta ya kula nchini wizara ya kilimo kupitia mamlaka ya nafaka na mazao mchanganyiko copra imewasilisha mapendekezo wizara ya fedha na mipango kurudisha kodi kwenye mafuta yaliyosafishwa kutoka nje refined oil kuwa asilimia 
hii ni kufuatia ukweli kwamba punguzo la kikodi kutoka asilimia hadi asilimia lililotolewa na serikali katika mwaka liliathiri soko la mazao ya mafuta ya kula nchini
hivyo katika kuwalinda wakulima wa mazao ya mafuta nchini wizara ya kilimo inapendekeza serikali irudishe kodi ya asilimia kwa mafuta ya kula yaliyosafishwa kutoka nje ya nchi
aidha mtu au kampuni yoyote isiyojihusisha na uchakataji wa mazao ya mafuta yanayozalishwa hapa nchini haitaruhusiwa kuingiza mafuta ya kula kutoka nje na copra itasimamia kazi hii
wizara katika waka kupitia tari kwa kushirikiana na wadau ikiwemo ifad na agra itazalisha mbegu za awali za alizeti tani zenye uwezo wa kuzalisha mbegu zilizothibitishwa tani na kujenga miundombinu ya umwagiliaji katika mashamba ya tari ilonga yenye ukubwa wa hekta 
aidha tari kwa kushirikiana na agra na amdt itawezesha kampuni za kitanzania za uzalishaji wa mbegu za alizeti ili kuongeza uzalishaji
wizara itaendelea kusambaza mbegu za alizeti tani kwa mpango wa ruzuku katika mwaka na tani katika mwaka 
usambazaji wa mbegu tani utawezesha uzalishaji wa alizeti kufikia takribani tani ambazo zitazalisha takribani tani za mafuta ya kula
pia tari itatafiti magonjwa na wadudu wanaoshambulia alizeti pamoja na utafiti wa kuzuia na kupambana na magugu kwa njia husishi katika mashamba ya alizeti
aidha tari kwa kushirikiana na agra itatoa mafunzo ya uzalishaji wa mbegu bora za alizeti kwa adau ikiwa ni wakulima na kampuni za uzalishaji wa mbegu
zao la ngano 
mheshimiwa spika katika kujitosheleza na zao la ngano serikali inaendelea kuwekeza fedha ili kuondoa tatizo la uagizaji wa ngano kutoka nje ya nchi ambapo wizara imejielekez kutekeleza mikakati ifuatayo i
tari itazalisha mbegu za awali tani ambazo zitazalisha mbegu zilizothibitishwa tani kwa kushirikiana na sekta binafsi ifikapo mwaka ii
kuongeza uzalishaji wa ngano kutoka tani hadi kufikia tani mwaka tani mwaka na tani ifikapo mwaka iii
kuendelea kutambua na kupima maeneo yote yanayofaa kwa kilimo cha ngano nchini na iv
kuingia mikataba ya ununuzi wa ngano memorandum of understanding mou na kampuni kubwa zinazoagiza ngano nje ya nchi ili kununua ngano yote inayozalishwa na wakulima ndani ya nchi kwa uwiano wa market share
hivyo kupitia mikataba hiyo waagizaji wa ngano nje ya nchi wataagiza ngano ya kutosheleza mahitaji yao baada ya kukidhi sharti la kununua ngano yote nchini kwa ajili ya kuhamasisha uwekezaji wa ndani ili ifikapo mwaka nchi yetu ijitosheleze kwa mahitaji ya ngano na kuzuia uingizaji wa ngan kutoka nje ya nchi
serikali tusipofanya maamuzi magumu katika zao hili tutaendelea kuwa wategemezi wa ngano kutoka nchi zingine
mheshimiwa spika pamoja na jitihada za serikali kutaka kuingia makubaliano na waagizaji wa ngano kumejitokeza baadhi ya aagizaji hao kugomea hatua hiyo
kwakua kama nchi tunawekeza fedha za umma katika kuhakikisha tunazalisha ngano kukidhi mahitaji ya ndani ninaomba nitumie bunge lako tukufu kuutangazia umma kwamba watanzania hawatakufa njaa kwa kukosa ngano na hatuwezi kuendelea kuwa soko la nchi nyingine na niwahakikishie kuwa hawataingiza hata kilo moja ya ngano ifikapo mwaka 
mheshimiwa spika nitumie nafasi hii kuwaambia wamiliki wa kampuni zinazochakata ngano nchini kuwa wasiposaini mkataba wa makubaliano na wakulima wa ngano mou mwenye mamlaka ya kutoa vibali vya kuingiza ngano ni waziri wa kilimo hivyo viwanda vyao vitakosa malighafi ya ngano na vitabaki chuma chakavu ni lazima tumlinde mkulima
ninaomba niliambie bunge lako tukufu kuwa mazao mengi ya kilimo yamekufa kwa kuwa wakulima hawakulindwa na kufungulia milango ya kuagiza mazao kutoka nje bila sababu 
 kuongeza ajira zenye staha na ushiriki wa vijana na wanawake kwenye kilimo increase decent jobs and enhancing youth and women participation in agriculture sector 
 kuwezesha upatikanaji wa ardhi ya kilimo na uanzishaji wa mashamba makubwa ya pamoja block farms and agricultural parks 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuwawezesha vijana na wanawake kwa kuwajengea uwezo na kuwapatia mitaji na maeneo ya uzalishaji yenye miundombinu ya umwagiliaji
aidha wizara itahamasisha uanzishwaji wa mashamba makubwa ya pamoja kwa ajili ya kuwawezesha vijana kushiriki katika kilimo na kuleta sekta binafsi ambao atashiriki pamoja na vijana hao katika mashamba hayo ili kununua mazao kuongeza thamani na ajira
mheshimiwa spika wizara imepanga kufikia mwaka kuwa na jumla ya hekta ambazo ni sawa na ekari kwa ajili ya kuwapatia vijana na wanawake
aidha gharama za usafishaji upimaji wa shamba na afya ya udongo usawazishaji wa mashamba na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kwa hekta moja ni wastani wa shilingi 
katika kutekeleza lengo hilo wizara kwa kushirikiana na sekta binafsi na taasisi za fedha itawekeza shilingi trilioni 
 ifikapo mwaka 
eneo hili likikamilika la hekta lita tengeneza ajira 
mheshimiwa spika eneo hili la hekta litakuwa na miundombinu ya uzalishaji kwa teknolojia za kisasa ambalo litatumika kwa uzalishaji wa mazao ya nafaka na bustani
eneo hili litaongeza uzalishaji wa mazao ya nafaka kwa tani na kuwawezesha wakulima kupata kipato cha wastani wa shilingi trilioni 
 ambayo ni sawa na shilingi kwa kila mkulima kwa uzalishaji mmoja
pia wizara itatambua na kuainisha mashamba mapya yenye ukubwa wa hekta za ki limo katika mikoa ya pwani hekta morogoro hekta njombe hekta songwe hekta na tanga hekta 
 kuimarisha ushiriki wa vijana na wanawake katika kilimo kupitia programu ya jenga kesho iliyo bora 
mheshimiwa spika maelekezo ya rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania mheshimiwa dkt
samia suluhu hassan tarehe machi wakati wa uzinduzi wa mpango wa mashamba makubwa ya pamoja ni kuhakikisha serikali inatengeneza ajira mpya kwa vijana na wanawake milioni ifik apo mwaka 
maelekezo hayo ni sehemu ya utekelezaji wa ilani ya uchaguzi ya chama cha mapinduzi ccm kwa lengo la kutatua changamoto ya ajira kwa vijana na wanawake
mheshimiwa spika wizara ya kilimo peke yake imepanga kutengeneza ajira milion tatu ifikapo mwaka kupitia mipango na mikakati mbalimbali ikiwemo program ya jenga kesho iliyo bora bbt
programu hiyo itawawezesha vijana na wanawake kushiriki katika shughuli za kilimo biashara
mheshimiwa spika bbt ni programu miaka kuanzia mwaka na itatekelezwa nchi nzima kwa ushirikiano kati ya serikali washirika wa maendeleo na sekta binafsi
bbt ni miongoni mwa programu muhimu katika sekta ya kilimo ili kufikia malengo ya ukuaji wa sekta ya kilimo kwa asilim ia ifikapo mwaka ajenda 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na wadau itaendelea kuhamasisha ushiriki wa sekta binafsi kwenye utoaji wa huduma mbalimbali kwenye mashamba makubwa ya pamoja kwa ajili ya vijana na mashamba ya mbegu
huduma hizo ni pamoja na ukodishaji wa zana za kilimo utoaji wa huduma za ugani pembejeo za kilimo mikopo upangaji wa madaraja usafirishaji usindikaji ufungashaji na masoko
huduma hizo zitatolewa kwenye maeneo maalum ambapo zitajengwa pack house kwa kushirikiana na sekta binafsi
 kuendeleza vituo mahiri vya kusambaza teknolojia 
mheshimiwa spika ili kuhakikisha vijana na wanawake wanapata elimu ya teknolojia ubunifu na mbinu za kilimo bora kwa mwaka mzima wizara kupitia tari itajenga miundombinu ya umwagiliaji katika vituo nane mahiri vya usambazaji wa teknolojia katika viwan ja vya maonesh ya wakulima nanenane vya nyakabindi john mwakangale nzuguni ngongo fatma mwasa themi mwl
nyerere na nyamhongolo
 kuhamasisha uanzishwaji wa kampuni za ugani za vijana 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itapitia upya miongozo ya ugani iliyopo na kuandaa mfumo wa kisheria utakaoruhusu uanzishwaji wa kampuni za ugani za vijana
hatua hiyo inatarajiwa kuongeza upatikanaji wa ajira kwa wahitimu wa kozi mbalimbali za kilimo nchi ni na kuongeza ufanisi wa utoaji wa huduma za ugani katika sekta ya kilimo
 kuimarisha usalama wa chakula na lishe to improve resilience for food and nutrition security 
 uwekezaji kwenye miundombinu ya uhifadhi kuweza kufikia uwezo wa kuhifadhi tani ifikapo mwaka 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea ku imarisha uwezo wa nchi wa kuhifadhi mazao ya chakula kwa kukamilisha ujenzi wa ghala zenye uwezo wa kuhifadhi jumla ya tani katika mikoa ya ruvuma tabora geita na shinyanga 
vilevile wizara kupitia mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi unaotekelezwa na nfra itakamilisha ujenzi wa ghala na vihenge vyenye uwezo wa kuhifadhi jumla ya tani katika kanda za songea mbozi makambako dodoma shinyanga
aidha wizara itaandaa mwongozo wa usimamizi na uendeshaji wa ghala na kuvijengea uwezo vikundi vya wakulima kuhusu usimamizi na uendeshaji wa ghala ili kuhakikisha ghala zilizojengwa zinatumika na kuendeshwa kwa tija
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itafanya tathmini ya kuangalia uwezekano wa kuiongezea nfra uwezo wa kuhifadhi chakula
tathmini hiyo itahusisha namna ya kushirikisha sekta binafsi katika uhifadhi wa chakula ili kuimarisha usalama wa chak ula nchini
lengo la tathmini hiyo ni kubaini uwezo wa sekta ya umma na sekta binafsi wa kuhifadhi chakula ili kukidhi mahitaji ya chakula ya ndani ya nchi na kulisha wengine kibiashara
 kuiongezea nfra uwezo wa kununua mazao ya wakulima ili kuongeza hifad hi hadi kufikia tani 
mheshimiwa spika ili kuimarisha usalama wa chakula wizara kupitia nfra itanunua na kuhifadhi tani za nafaka
kati ya hizo mahindi ni tani mpunga tani 
pia wizara itachimba visima virefu boreholes vitano vya maji katika ghala za mbogokomtonga kigugu mvumi msolwa ujamaa na njage katika mkoa wa morogoro kwa ajili ya kuwezesha uendeshaji
 kuimarisha na kuanza matumizi ya mfumo wa agricultural stock dynamics systems 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaimarisha na kuanza matumizi ya mfumo wa kidigitali agricultural stock dynamics systems kwa ajili ya kufuatilia kiasi cha mazao ya kilimo kilichohifadhiwa katika ghala hapa nchini
 mfumo huo utasajili ghala za sekta ya umma sekta binafsi vyama vya ushirika na masoko kwa kuyapa namba maalumu ya utambulisho
mfumo huu utawezesha shughuli za biashara ya kilimo na kuhakikisha upatikanaji wa takwimu sahihi za chakula kwa ajili ya usala ma wa chakula nchini
 mkutano wa mifumo ya chakula afrika 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kwa kushirikiana na wadau wa sekta ya kilimo nchini itaendelea na maandalizi na kushiriki kilele cha mkutano wa mifumo ya chakula afrika africa green revolution forum africa food system summit utakaofanyika tarehe hadi septemba katika ukumbi wa kituo cha kimataifa cha mikutano cha julius nyerere dar es salaam
mkutano huo umelenga kuleta matokeo muhimu katika kuendeleza mifumo ya chakula na kilimo nchini na barani afrika
matokeo yanayotarajiwa ni pamoja na kuongezeka kwa uwekezaji katika sekta ya kilimo nchini kukuza utalii kuimarika kwa biashara ya mazao ya kilimo na teknolojia
 kuhamasisha matumizi ya mazao yaliyoongezewa virutubishi ili kukabiliana na matatizo ya lishe nchini 
mheshimiwa spika wizara itaendelea kutekeleza mpango kazi wa lishe katika kilimo nutrition sensitive agriculture action plan nsaap ili kuchangia kupunguza matatizo ya lishe nchini ikiwemo udumavu ukondefu na upungufu wa wekundu wa damu
katika mwaka wizar itahamasisha wakulima kuzalisha mazao yaliyoongezwa virutubishi kibaolojia ili kukabiliana na changamoto ya lishe duni nchini
aidha tari itawezesha maafisa ugani kuanzisha mashamba darasa na mashamba ya mfano na itatoa mafunzo kwa maafisa ugani kuhusu uzalishaji wa maharage lishe na mahindi lishe yenye tija katika mikoa ya njombe rukwa kigoma na songwe
mheshimiwa spika tari itazalisha vipando vya mbegu za awali za viazi lishe ambavyo vitazalisha vipando kwa ajili ya usambaza kwa wakulima itatoa mafunzo kwa wakulima katika mikoa ya kanda ya ziwa na maeneo mengine yanayozalisha viazi vitamu vyenye ubora na lishe zaidi
pia tari itaanzisha na kutunza vizazi germplasm ya mazao miti ya matunda yenye vitamin kwa wingi ikiwemo miti jamii ya michungwa nanasi na makakara passion
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa agri connect itajenga vyumba vya ubaridi cold rooms vinne na vituo vitatu vya kukusanyia matunda na mboga katika mikoa ya iringa njombe na mbeya kwa lengo la kupunguza upotevu kuboresha masoko na kuimarisha usalama wa chakula na lishe
mradi pia utaanzisha majiko lishe kwa lengo la kuelimisha jamii kuhusu ulaji unaofaa kwa makundi mbalimbali ya jamii
vilevile miradi ya bustani na ufugaji wa wanyama wadogo itaanzishwa katika shule za msingi kutoka mikoa ya njombe songwe na iringa kwa lengo la kuhamasisha uzalishaji na matumizi ya mazao hayo mashuleni ili kuboresha lishe
vilevile kupitia mradi wa beyon cotton matenki matatu ya kuvuna na kuhifadhi maji ya mvua kwa ajili ya kilimo cha umwagiliaji wa bustani za mboga na matunda ili kuongeza upatikanaji wa mazao hayo na kuboresha lishe miongoni mwa wakulima wa pamba
 kuimarisha upatikanaji wa masoko mitaji na mauzo ya mazao nje ya nchi strengthen access to market agriculture financing and crop exports 
 kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi kwa kujenga masoko ya kimkakati mipakani ujenzi wa vituo vya masoko market sheds kuimarisha mamlaka ya udhibiti wa nafaka na mazao mchang anyiko na kuziwezesha cpb na nfra kununua mazao ya wakulima
ujenzi wa masoko ya kimkakati 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea na ujenzi wa masoko matano ya kimkakati yaliyokuwa chini ya mradi wa dasip yaliyopo katika halmashauri za kahama mc busoka ngara kabanga kyerwa nkwenda na murongo na tarime sirari
ujenzi wa masoko hayo utawezesha kuendeleza biashara ya mazao ya mchele muhogo busoka ndizi na maharage nkwenda ndizi na parachichi kabanga ndizi na viazi mviringo murongo na mchele na mahindi sirari katika mipaka ya nchi za uganda kenya rwanda na burundi
ii
ujenzi wa vituo vya masoko market sheds 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka imepanga kujenga vituo vitatu vya masoko ya kilimo market sheds
vituo hivyo vitawezesha wakulima kukusanya na kuuza mazao yao sehemu rasmi inayotambulika na mamlaka husika
iii
kuimarisha mamlaka ya udhibiti wa nafaka na mazao mchanganyiko kuziwezesha cpb na nfra kununua mazao 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuiwezesha mamlaka ya udhibiti wa nafaka na mazao mchanganyiko copra kwa lengo la kuimarisha usimamizi wa uhifadhi na biashara ya mazao ya nafaka na mazao mchanganyiko ili kukidhi vigezo vya soko
vilevile wizara itaiwezesha cpb kununua tani za mazao ya mahindi mpunga ngano maharage alizeti na mtama mweupe na nfra kununua na kuhifadhi mahindi tani mpunga tani na mtama tani 
 kuimarisha uongezaji thamani na uhifadhi pamoja na kuiwezesha sekta binafsi kwa kuijengea miundombinu ya masoko 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendel ea kuimarisha uongezaji wa thamani ya mazao ya kilimo ili kuongeza mauzo ya mazao ndani na nje ya nchi
wizara imepanga kutekeleza lengo hilo kwa kujenga vituo jumuishi comm on use facilities kiwanda cha kusindika zabibu kituo mahiri cha usimamizi wa mazao baada ya kuvuna na kuiwezesha bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko kusindika mazao
ujenzi wa vituo jumuishi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea na ujenzi wa vituo jumuishi common use facilities vitatu vya kukusanya kuchambua kupanga madaraja kufungasha na kusafirisha mazao ya bustani katika mikoa ya iringa kilimanjaro na dar es salaam
ujenzi wa vituo hivyo utawezesha kupunguza upotevu wa mazao ya bustani kuongeza ubora na auzo ya mazao hayo ndani na nje ya nchi
aidha ituo hivyo vitaendeshwa na sekta binafsi
ii
ujenzi wa kiwanda cha kusindika zabibu ghafi 
mheshimiwa spika ili kuongeza thamani ya zao la zabibu kupunguza upotevu na kuwaongezea wakulima soko la zabibu wizara itawezesha ujenzi wa kiwanda na kusimika mitambo ya kusindika zabibu ghafi katika halmashauri ya jiji la dodoma
kiwanda hicho kitakuwa na uwezo wa kupokea na kusindika zabibu tani kwa mwaka ambazo zitazalisha mchuzi wa zabibu lita 
mheshimiwa spika ili kujenga sekta binafsi imara na masoko ya uhakika ni wajibu wa serikali kuisaidia na kuiwezesha sekta yake ya ndani
katika kulitekeleza hil o wizara katika mwaka wa fedha itaendelea na kukamilisha kiwanda cha kuchakata zabibu kilichopo chinangali na kununua matenki ya kuhifadhi mchuzi wa zabibu
kiwanda hiki kitaendeshwa na sekta binafsi
iii
ujenzi wa kiwanda cha kubangua korosho 
katika hatua ya awali bodi ya korosho tanzania itaiwezesha sekta binafsi kiasi cha shilingi bilioni kwa ajili ya kuanza ujenzi wa kiwanda cha kubangua korosho
pia bodi itawezesha ukusanyaji wa korosho sehemu moja ili kurahisisha upatikanaji wa maligha fi hizo kwa ajili ya wabanguaji wa ndani
vilevile bodi tayari imepeleka wataalam wa ugani subject matter specialists watano wa zao la korosho katika wilaya ya manyoni ambao wamepewa pikipiki kwa ajili ya kurahisha utaoji wa huduma za ugani
mheshimiwa spika katika mwaka bodi itajenga ghala lenye uwezo wa kuhifadhi tani za korosho katika wilaya ya manyoni na kukamilisha ujenzi wa ofisi za bodi na ofisi za wasimamizi wawili katika mashamba ya pamoja ya korosho yaliyopo katika ilaya hiyo
katika hatua nyingine wizara imejiwekea program ya miaka mitatu ya kuhakikisha inaipatia mtaji kampuni ya kahawa ya tanica ambapo mpango uliopo ni kubadilisha business model kwa kuunda mfumo ambao ni wa kimkakati na ushindani
wizara kwa kush irikiana na wadau wa maendeleo na sekta binafsi itaanzisha kituo jumuishi cha huduma za biashara dar es salaam ulti commodit ies centre dmcc ili kuboresha uuzaji wa mazao ya kilimo kwa kujenga miundombinu ya kuhifadhi na usafirishaji wa mazao
iv
ujenzi wa kituo mahiri cha usimamizi wa mazao 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kupitia mradi wa tanipac itakamilisha ujenzi wa kituo mahiri cha usimamizi wa mazao baada ya kuvuna mtanana kongwa na maabara kuu ya kilimo jijini dodoma
ujenzi wa kituo na maabara hiyo utasaidia kupunguza upotevu wa mazao baada ya kuvuna pamoja na kupima kiwango cha sumukuvu kwenye mazao ya mahindi na karanga ili kulinda afya ya walaji
bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko 
mheshimiwa spika wizara itaendelea kuchukua hatua mbalimbali kuboresha mfumo wa utendaji kazi wa bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko
katika mwaka bodi itaachana na utaratibu wa kufungua maduka ya rejareja na badala yake tajiendesh kibiashara kwa kutumia ma wakala na wasambazaji wakubwa wa bidhaa
katika mwaka cpb itasindika mahindi tani zitakazozalisha unga wa mahindi tani na pumba za mahindi tani itakamua alizeti tani na kuzalisha mafuta ya alizeti lita na mashudu ya alizeti tani itakoboa mpunga tani zitakazozalisha mchele tani na pumba za mpunga tani itasindika ngano tani zitakazozalisha unga wa ngano tani na pumba za ngano tani na itachakata korosho tan kwa ajili ya kuzalisha jibini cashewnut butter
 kuongeza mauzo ya mazao ya kilimo nje ya nchi 
mheshimiwa spika wizara imepanga kuongeza mauzo ya mazao nje ya nchi kutoka dola za marekani bilioni 
 hadi dola za marekani bilioni ifikapo mwaka 
katika mwaka wizara kupitia taasisi bodi na sekta binafsi itaongeza mauzo ya mazao mbalimbali kwa asilimia tano kufikia dola za marekani bilioni 
mpango huu utawezesha kuongezeka mauzo baadhi ya mazao asilia ya biashara kama ifuatvyo pamba kutoka dola za marekani milioni 
 hadi dola za marekani milioni 
 na tumbaku kutoka dola za marekani milioni hadi dola za marekani milioni 
 upatikanaji wa mitaji agricultural finance 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kushirikiana na taasisi za fedha katika kuimarisha utoaji wa mikopo yenye riba nafuu kwenye sekta ya kilimo
wizara kupitia mfuko wa pembejeo za kilimo agitf itatoa mikopo yenye thamani ya shilingi milioni kwa ajili ya kuwezesha vijana kupata mitaji kupitia programu ya bbt kwa riba isiyozidi asilimia 
vilevile serikali baada ya kukamilisha uanzishwaji wa mfuko wa maendeleo ya kilimo itaendelea na ukusanyaji wa mapato ya mfuko kwa ajili ya kuendeleza ki limo ikiwemo kinga ya bei stabilization fund pembejeo za kilimo input support miundombinu ya uhifadhi utafiti na uongezaji wa thamani
aidha wizara itaingia makubaliano na mamlaka ya udhibiti wa bima tanzania insurance regulatory authority tira li kuandaa skimu mahususi kwa ajili ya utekelezaji wa bima ya mazao
mheshimiwa spika benki ya maendeleo ya kilimo tanzania tadb itaongeza idadi ya taasisi za fedha zinazotumia mfuko wa dhamana kutoka taasisi hadi ili kurahisisha utoaji wa mikopo itawezesha miradi mipya ya uchakataji sita ya ghala miwili ya vyumba vya ubaridi minne ya miundombinu ya umwagiliaji mitatu ya mashamba makubwa ya pamoja ununuzi wa matrekta pamoja na combine harvester 
mheshimiwa spika tadb itatoa mikopo ya pembejeo kwenye miradi ya kilimo itawajengea uwezo wakulima wa dogo kwenye kanda sita kuhusu elimu ya fedha itazindua huduma maalum ya mikopo kwa wanawake na vijana itavijengea uwezo vikundi vinane vya wanawake na vijana na itaanzisha kampeni ya kuwashawishi vijana kushiriki katika kilimo
vilevile ta db itaendelea na utoaji wa mikopo katika mnyororo wa thamani wa kilimo ikiwa ni pamoja na kushiriki katika utekelezaji wa programu ya building better tomorrow bbt inayolenga kuvutia vijana kushiriki katika uzalishaji na biashara ya mazao ya kilimo
kadhalika wizara itaendelea kuandika maandiko ya miradi mbalimbali ya kilimo kwa ajili ya kuwezesha upatikanaji wa mitaji ya kilimo
 kuziwezesha maabara za serikali na sekta binafsi ziweze kufikia viwango vya ubora vinavyokidhi soko la kimataifa 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kupitia tphpa itaanza kuboresha miundombinu ya maabara za afya ya mimea za kurasini kibaha tengeru na tphpa makao makuu ili ziweze kupata ithibati na kuwezesha kutoa vyeti vya ubora vinavyokubalika kimataifa
hatua hiyo itaboresha upatikanaji wa huduma hapa nchini na kupunguza gharama kwa wafanyabiashara wa mazao ya kilimo
vilevile itawezesha kufungua masoko ya mazao ya kilimo katika nchi mbalimbali ikiwemo soko la tangawizi nchini marekani na china na soko la pilipili na parachichi nchini china pamoja na soko la ndizi plantain nchini afrika kusini
aidha wizara kupitia tphpa itaendelea kuweka mazingira wezeshi kwa sekta binafsi ikiwemo kukamilisha maabara hizo kutoa vyeti vya ubora
 kuimarisha maendeleo ya ushir ika strengthening cooperative development 
 kuimarisha usimamizi na udhibiti wa vyama vya ushirika 
mheshimiwa spika tume ya maendeleo ya ushirika itaendelea kuratibu uanzishwaji wa benki ya taifa ya ushirika kwa kuhamasisha ununuaji wa hisa
lengo ni kupata mtaji wa shilingi bilioni ili benki hiyo sajiliw rasmi kama benki ya taifa ya ushirika ifikapo juni 
aidha tume itaendelea kuratibu uanzishwaji wa mfuko wa bima ya akiba na amana za wanachama wa saccos utakaotumika kama kinga ya akiba na amana za wanachama iwapo saccos zao zitashindwa kutekeleza majukumu yake kwa mujibu wa sheria ya huduma ndogo za fedha ya mwaka na kanuni zake za mwaka 
mheshimiwa spika tume kwa ushirikiana na bodi ya usimamizi wa leseni za ghala warehouse receipt regulatory board wrrb soko la bidhaa tanzania mercantile exchange tmx sekretarieti za mikoa halmashauri za wilaya miji na majiji itaweka mifumo rasmi na jumuishi wa biashara na masoko kwa mazao mchanganyiko ambayo hayana bodi za usimamizi
mazao hayo ni ufuta alizeti vitunguu iliki viungo soya choroko dengu karanga maharage na asali
kwa mazao ambayo yanatumia mifumo rasmi ya biashara tume itaendelea kuvihamasisha vy ama kutumia mizani ya kigitali kwa lengo la kuwanufaisha wakulima
mheshimiwa spika tume itaendelea kusimamia na kudhibiti vyama vya ushirika kwa kukagua vyama na kutekeleza mpango wa kuwajengea uwezo maafisa ushirika viongozi na watendaji wa vyama vya ushirika
aidha tume itaendelea kusambaza na kusimamia matumizi ya mfumo wa usimamizi wa kielektroniki vyama vya ushirika muvu ili kurahisisha usimamizi na uendeshaji wa vyama vya ushirika kwa kuongeza ufanisi uwazi na kuboresha utendaji
kupitia mfumo huo wakulima na wana ushirika watapata taarifa za uwekezaji uzalishaji na masoko malipo upatikana ji wa pembejeo mikopo na marejesho kwa njia ya mtandao
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuiwezesha coasco kutekeleza majukumu yake ili kupunguza utegemezi wa tozo za ukaguzi kutoka kwenye vyama vya ushirika
mpango huu unalenga kuongeza uwazi na uwajibikaji katika shughuli za ukaguzi wa vyama vya ushirika ambapo serikali itagharamia kwa asilimia 
kadhalika coasco itakagua vyama vya ushirika na kukarabati ofisi zake katika mikoa ya dodoma iringa shinyanga da es salaam na kujenga ofisi ya songea
 kuwezesha vyama vya ushirika kujiendesha kibiashara 
mheshimiwa spika tume imepanga kuhamasisha vyama vya ushirika kujiendesha kibiashara yenye kuaminika na shindani
katika mwaka tume itahamasisha vyama vya ushirika kuongeza thamani ya mazao kwa ku ratibu uanzishwaji wa viwanda ikiwemo kiwanda cha kubangua korosho cha tanecu ltd na kiwanda cha vifungashio kinachojengwa na sonamcu ltd
aidha tume itaendelea kuratibu ufufuaji wa vinu vya kuchakata pamba vya sola simiyu mugango na buyagu mara na manawa mwanza
vilevile itaimarisha uwekezaji wa mali za ushirika katika uzalishaji kwa kuvijengea uwezo vyama vya ushirika ili viwekeze kwa tija na hivyo kuongeza idadi na ubora wa mali hizo
tume pia itafuat ilia na kutambua mali za vyama vya ushirika ambazo zimechukuliwa na kutumika nje ya utaratibu ili zirathimishwe na kutumika kwa manufaa ya wanachama wote
mheshimiwa spika tume itaendelea kuhamasisha watu wanawake vijana na watu wenye ulemavu kuanzisha au kujiunga na vyama vya ushirika kwenye sekta mbalimbali ikiwemo kilimo mifugo uvuvi madini usafirishaji na uchukuzi pamoja na ushirika wa fedha ili kuhakikisha wananufaika na mfumo wa ush irika
aidha tume kwa kushirikiana na wadau mbalimbali itavijengea uwezo vyama vya ushirika kujitafutia pembejeo masoko na kuvijengea miundombinu ya kuhifadhi mazao vyama vipya vya mazao ya bustani katika mikoa ya mbeya manyara iringa kilimanj aro songwe njombe arusha na katavi
kadhalika coasco itakarabati ofisi za shirika la ukaguzi wa vyama ushirika coasco katika mikoa ya dodoma iringa shinyanga na dar es salaam na kujenga ofisi katika mkoa wa ruvuma
 kuimarisha na kupitia upya mifumo upatikanaji wa viongozi wa vyama vya ushirika 
mheshimiwa spika tume itaendelea kuimarisha usimamizi wa rasilimali watu katika vyama vya ushirika ikiwa ni pamoja na kupitia upya sifa za watendaji katika vyama vya ushirika na kuratibu ajira zote katika vyama
aidha tume itaanzisha mfumo wa kielectroniki wa ajira katika vyama vya ushirika ili uongeza uwazi katika upatikanaji wa ajira za vyama vya ushirika nchini
 kuendelea kupitia upya sheria ya vyama vya ushirika na
 ya mwaka 
mheshimiwa spika tume itaendelea kupitia na kuboresha sher ia ya vyama vya ushirika na
ya mwaka ili weze kuendana na wakati
lengo ni kuongeza uwajibikaji wa vyama vya ushirika nchini
maeneo mengine muhimu yatakayotekelezwa na wizara i
kupitia sheria za kilimo 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itakamilisha tathmini ya mfumo wa kisheria uliopo kwenye sekta ya kilimo kwa ajili ya kutungwa kwa sheria ya kilimo
baadhi ya maeneo muhimu yatakayozingatiwa katika sheria hiyo ni pamoja na kulinda ardhi ya kilimo matumizi ya zana za kilimo kilimo cha mkataba na uratibu wa ushiriki wa kampuni asasi zisizo za serikali katika sekta ya kilimo
mheshimiwa spika katika hatua nyingine wizara itakamilisha mapitio ya sheria ya taifa ya umwagiliaji na
ya mwaka na sheria nyingine pamoja na miongozo ya utoaji wa huduma za ugani iliyopo kwa aj ili ya kutungwa kwa sheria mpya ya umwagiliaji na huduma za ugani
baadhi ya maeneo yatakayozingatiwa katika sheria hiyo ni pamoja na uratibu uendelezaji na usimamizi wa kilimo cha umwagiliaji uwezeshaji na usimamizi wa sekta binafsi katika masuala ya um wagiliaji usimamizi wa maafisa ugani ili kufikia malengo mapana yaliyowekwa na mheshimiwa rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania
hatua ya kuwa na sheria itakayosimamia maafisa ugani inatokana na ukweli kuwa hakuna jenerali ambaye anaweza kuendesha vita bila kuwasimamia askari wake waliopo mstari wa mbele na hawa ni maafisa ugani wa shughuli za kilimo ii
urasimishaji wa shughuli za kilimo 
mheshimiwa spika mbele ya bunge lako tukufu ninaomba niseme wazi kuwa hakuna serikali isiyoweka jitihada za kurasimisha sekta ya kilimo
sekta ya kilimo hapa nchini inaonekana kama sekta isiyo rasmi kutokana na kukosekana kwa mifumo ya kisheria hususan katika usimamizi wa biashara za mazao ya kilimo na kutofautiana kwa mifumo ya ukusanyaji wa takwimu za kilimo iliyopo serikalini
hali hiyo inasababisha kuwepo kwa misimu ya kilimo yenye sura tofauti kila mwaka matukio ya watu kulalamika kutapeliwa na kampuni mbalimbali zilizoingia makubaliano ya kilimo na mauzo ya mazao pasipo kushirikisha wizara ya kilimo
aidha nchi yetu inauza mazao mengi ya kilimo nje ya nchi lakini imedhihirika kuwa kuna baadhi ya wafanyabiashara wanauza mazao hayo pasipo kuwa na ushahidi wa kiasi cha fedha kilichopatikana na kuonekana kwa miamala ya malipo katika akaunti za benki za ka mpuni au wafanyabiashara husika
hivyo ni lazima tuimarishe urasimishaji wa sekta ya kilimo kwa kuweka utaratibu wa kisheria utakao simamia shughuli zote za sekta ya kilimo
mheshimiwa spika wizara itafanya tathmini ya mahitaji ya taasisi za wizara ya ilimo ili kuziunganisha itakapohitajika
katika mchakato huo wizara pia itaainisha taasisi zinazojishughulisha kibiashara na taasisi wezeshi katika masuala ya biashara za kilimo utafiti uendelezaji na usimamizi wa tasnia husika na kuwasilisha mapendekezo yatakayoainisha taasisi zitakazoendelea kuwa chini ya ofisi ya msajili wa hazina na zitakazokuwa chini ya usimamizi wa wizara ya kilimo
miongoni mwa taasisi wezeshi katika masuala ya utafiti uwezeshaji wa biashara ya mazao ya kilimo na uendelezaji wa mazao ni mamlaka ya afya ya mimea na viuatilifu tphpa taasisi ya uthibiti wa ubora wa mbegu tanzania tosci mamlaka ya udhibiti wa ubora wa mbolea tanzania tfra bodi za mazao na taasisi ya utafiti wa kilimo tanzania tari
taasisi hizo ni wezeshi katika masuala hayo ili kukidhi matakwa ya viwango vya kimataifa kama vile mkataba wa kimataifa wa masuala ya afya ya mim ea international plant protection convection na skimu za uthibitishaji wa ubora wa mbegu za oecd organization for economic cooperation development seed schemes
aidha taasisi zinazofanya biashara ni kampuni ya mbolea tanzania tfc wakala wa mbegu za kilimo asa na bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko cpb ambazo zinaweza kuendelea kuwa chini ya usimamizi wa ofisi ya msajili wa hazina
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaimarisha usajili wa wadau wa kilimo ikiwa ni pamoja na wafanyab iashara wa mazao ya kilimo na watoa huduma nyingine katika shughuli za kilimo ikiwa ni pamoja na huduma za ugani bima ya mazao na pembejeo za kilimo
wizara inawaelekeza wadau wote kuendelea kujisajili katika mifumo iliyopo ikiwa ni pamoja na mfumo wa usa jili wa wakulima utakaoonesha ukubwa wa mashamba yao mazao wanayolima pembejeo wanazotumia na taarifa nyingine muhimu
ninaomba nitoe rai kuwa mdau wa kilimo atakayekiuka mifumo ya kisheria itakayowekwa na ambaye atakayekuwa hajajisajili kwa ajili ya kutoa huduma yoyote ile kwenye sekta ya kilimo hatafanya shughuli hiyo hadi hapo atakapotambuliwa kwenye mfumo rasmi iii
kuimarisha uratibu na ufuatiliaji wa utekelezaji wa miradi mipango na programu za wizara 
mheshimiwa spika serikali ya jamhuri ya muungano wa tanzania katika mkutano wa kujadili mpango wa kilimo na chakula country compact uliofanyika tarehe januari jijini dakar nchini senegal imeridhia azimio la kuundwa kwa baraza la kumshauri mhe
rais wa jamhu ri ya muungano wa tanzania kuhusu uendelezaji wa sekta ya kilimo presidential food and agriculture delivery council
mheshimiwa spika kupitia bunge lako tukufu ninapenda kutumia nafasi hii kumpongeza mheshimiwa rais kwa kuwa nchi yetu ni ya kwanza kutekeleza azimio hilo kwa kuunda baraza
baraza hilo linaongozwa na mh
mizengo kayanza peter pinda waziri mkuu mstaafu wa jamhuri ya muungano wa tanzania ambaye ni mtoto wa mkulima na makamu mwenyekiti wa baraza hilo mhe
hailemarian dessalegn waziri mk uu mstaafu wa ethiopia
mheshimiwa spika kutokana na azimio hilo wizara ya kilimo katika mwaka itaunda timu ya ufuatiliaji wa matokeo ya utekelezaji wa shughuli za wizara agriculture delivery unit adu
lengo ni kuongeza ufanisi na uwajibikaji miongoni mwa watendaji katika kutekele za mikakati mipango na programu za wizara ili kufikia malengo yaliyoainishwa katika agenda 
timu hiyo itaundwa na wataalam kutoka sekta ya umma na sekta binafsi
majukumu ya timu hiyo ni kuratibu na kufuatilia utekelezaji wa shughuli za uendelezaji wa sekta ya kilimo
iv
kuongeza matumizi ya teknologia na mbinu za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itahuisha mpango wa kuhimili mabadiliko ya tabianchi katika sekta ya kilimo na mpango kazi wa kutekeleza mkakati wa kitaifa wa mazingira katika sekta ya kilimo
lengo ni kujumuisha changamoto mpya za kimazingira na kuweka dira ya kuendelea kutatua changamoto zilizopo katika sekta ya kilimo
mheshimiwa spika wizara itatathmini changamoto za kimazin gira katika sekta ya kilimo kwa halmashauri ambazo zimeathirika kimazingira ili kuziwezesha halmashauri hizo kuandaa mipango ya kijamii ya kukabiliana na athari za kimazingira
wizara it aainisha athari za mazingira kwenye shughuli za kilimo katika taasi si zilizo chini ya wizara na kuandaa mipango ya usimamizi wa mazingira wa taasisi hizo
pia wizara itasimamia utayarishaji na utekelezaji wa tathmini ya athari za mazingira na jamii katika mashamba makubwa ya pamoja matatu yakayotumika katika prog ramu ya bbt na kufanya ufuatiliaji wa utekelezaji wa mipango ya mazingira na kutoa mafunzo ya matumizi salama ya viuatilifu katika mashamba makubwa ya pamoja matano 
jinsia 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imepanga kukamilisha mwongozo wa ujumuishwaji wa masuala ya jinsia katika sekta ya kilimo na kusambaza kwa wadau kuwajengea uwezo watumishi wa wizara katika ngazi ya viongozi na wataalam kwa kuwapatia mafunzo kuhusu masuala ya kijinsia na kuf anya uchambuzi wa masuala ya jinsia katika sekta ya kilimo gender gap analysis in agriculture sector
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa tanipac itaandaa mwongozo utakaowezesha kuandaa miradi itakayozingatia masuala ya jinsia katika udhibiti wa umukuvu kwa lengo la kuleta ufanisi na udhibiti endelevu
vi
vvu na ukimwi 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kutoa huduma ya lishe na dawa kwa watumishi wanaoishi na vvu na ukimwi
aidha wizara kwa kushirikiana na wizara yenye dhamana ya afya na wadau wengine itaendelea kutoa elimu ya vvu ukimwi na magonjwa sugu yasiyoambukiza na kuweka vifaa kinga kondomu katika majengo yote ya wizara pamoja na taasisi zake ili kupunguza maambukizi mapya kwa watumishi
mheshimiwa spika utekelezaji wa mpango wa bajeti wa mwaka umejikita katika maeneo matano ya kipaumbele na mikakati ya utekelezaji ambapo matokeo yafuatayo yanatarajiwa i
kuongeza eneo la umwagiliaji kutoka hekta 
 mwaka hadi hekta 
 mwaka kwa miradi inayoendelea kutekelezwa ii
kuongeza uzalishaji wa mbegu bora kutoka tani mwaka tani mwaka iii
kuongeza thamani ya mauzo ya mazao nje ya nchi kutoka dola za marekani bilioni 
 mwaka hadi hadi dola za marekani bilioni 
 mwaka iv
kuongeza uzalishaji wa mazao ya chakula kutoka tani milioni 
 mwaka hadi tani milioni 
 mwaka v
kuendelea kutoa ruzuku ya mbolea vi
kuwezesha vyama vya ushirika kujiendesha kibiashara na vii
kutengeneza ajira takribani ifikapo mwaka 
mheshimiwa spika ni muhimu kutambua wazi kuwa mkulima mdogo hataweza kupima afya ya udongo kuzalisha mbegu bora na kujenga miundombinu ya umwagiliaji
hivyo tusipowekeza kwenye kilimo kama tunavyowekeza katika ujenzi wa miundombinu ya barabara sgr bwawa la mwl
nyerere na ununuzi wa ndege tusitarajie miujiza
mheshimiwa spika hatuna budi kuwekeza kwenye ujenzi wa miundombinu ya umw agiliaji ghala uzalishaji wa mbegu bora na kuongeza thamani
aidha wizara imelenga kuwekeza jumla ya shilingi trilioni 
 kwenye sekta ya kilimo katika kipindi cha miaka kumi ijayo ili kuhakikisha mkulima wa nchi hii anapata huduma stahiki za kilimo
 hitimisho na shukrani 
mheshimiwa spika nirejee tena kuwa shukuru wakulima wa nchi hii kwa kazi kubwa za uzalishaji wanazofanya kwa ajili ya kujiletea maendeleo yao binafsi na taifa kwa ujumla
ni wazi kuwa mafanikio ya kilimo yanatokana na juhudi za wakulima na ushirikiano wanaopata kwenye serikali yao
ninawaahidi nitaendelea kuboresha mazingira ya shughuli zao hususan uwekezaji katika miundombinu ya umwagiliaji na uhifadhi upatikanaji wa pe mbejeo za kilimo na masoko ya uhakika
mheshimiwa spika nitumie fursa hii kuwashukuru wadau wa maendeleo washirika wa kibiashara sekta binafsi taasisi za fedha na benki za tanzania kwa ushirikiano wao ninawaahidi nitaendelea kushirikiana na anyi
mheshimiwa spika kwa kipekee niyashukuru mashirika ya kimataifa na mashirika yasiyo ya kiserikali amba yo yameshirikiana na wizara katika uendelezaji wa sekta ya kilimo
ninaomba kutaja baadhi ya nchi na mashirika ya kimataifa kama ifuatavyo washirika wa kibiashara na maendeleo wakiwemo serikali za indonesia korea ya kusini india misri kuwait ubelgiji ujerumani finland norway vietnam israel japan marekani uinger eza ireland malaysia china brazil uholanzi canada poland na umoja wa falme za kiarabu
mheshimiwa spika pia ninayashukuru mashirika na taasisi za kimataifa zifuatazo undp ifad agra wfp fao usaid giz benki ya dunia benki ya maendeleo ya afrika imf au dfid jica eu enabel unicef cimmyt icrisat asareca koica icraf iita irri ilri na cabi
nyingine ni eac sadc sagcot act tpsf avrdc kilimo trust cip ciat pabra unep warda shirika la kudhibiti nzige wa jangwani dlco ea shirika la kudhibiti nzige wekundu irlco csa na helvetas
wadau wengine ni bill and melinda gates foundation taha gatsby trust rockfeller foundation clinton foundation aga khan foundation na asasi zisizo za kiserikali nyingi ambazo hatuwezi ku zitaja zote hapa
mheshimiwa spika shughuli za kilimo hapa nchini ni muhimu kwa maisha na ustawi wa watu na uchumi wetu
kimsingi kilimo ni nyenzo muhimu katika mapambano dhidi ya umaskini wa kipato na umaskini wa chakula
kilimo kinapanua fursa za ajira kwa kushirikisha wananchi wengi ka tika mnyororo wa thamani wa mazao ya kilimo na hususan biashara ya mazao ya kilimo ndani ya nchi na kimataifa
kwa msingi huo mageuzi tarajiwa kuelekea uchumi wa viwanda kipato cha kati na kujitajirisha yatategemea jitihada zetu tulizoziweka kwenye kilim o
mheshimiwa spika hata hivyo mchango wa sekta hii katika ukuaji wa uchumi na ustawi wa jamii hausadifu fursa kubwa tuliyonayo kama nchi
kwa kiasi kikubwa hali hii inachangiwa na mambo ambayo yapo ndani ya uwezo wetu hususan kuwa na fikra kwamba mkuli ma wa nchi hii atajiendesha mwenyewe bila msaada wa serikali
mheshimiwa spika tumedhamiria kuondokana na fikra hizi zinazotawala kwenye akili zetu kwa kufanya mageuzi makubwa katika uendeshaji wa shughuli za kilimo
kwanza tumeamua kuweka msukumo katika mabadiliko ya fikra na mazingira ya kibiashara kwa sekta ya kilimo kwa lengo la kubadili mtazamo wa uendeshaji kilimo kama shughuli ya kujikimu na badala yake iendeshwe kibiashara kwa faida ya nchi na wakulima wetu
kazi hii ya kure brand sekta ya kilimo meshaanza na matokeo yameonekana wakati wa kuwatafuata vijana wa bbt ambapo zaidi ya vijana waliomba fursa hiyo na kwa kuanzia vijana wamechaguliwa katika awamu ya kwanza
mheshimiwa spika dhamira hii ya serikali ni endelevu na ya kweli
ninams hukuru sana mheshimiwa rais kwa kuanza utekelezaji wa hatua hii ya mageuzi kwa ari na mifano ya dhati ambapo ameongoza ujumbe wa tanzania katika mikutano lukuki ya kilimo kikanda na kimataifa na kufanya uzinduzi wa shughuli kadhaa za kilimo ikiwemo mpango wa mashamba makubwa unaotekelezwa chini ya programu ya bbt
mheshimiwa rais amekuwa akitoa maelekezo ya kuondoa kero na vikwazo visivyostahili walivyowekewa wakulima kwa miaka mingi kwani kuna dhana kuwa mazao ya mkulima ni mali ya umma naomba niseme hapa mazao ya mkulima ni mali yao na watauza wanapotaka
mheshimiwa spika kwa maelekezo hayo mimi sioni sababu za kusita kuchukua hatua na kutekeleza maelekezo yote ya mhe
rais
tutaweka mfumo mpya wa usimamizi wa kilimo kwa lengo la kuweka mazingira wezeshi kwa uendeshaji kilimo kibiashara na kuwezesha wakulima kuwa na sauti katika uendeshaji na biashara ya mazao yao
mheshimiwa spika katika taifa lolote duniani usalama wa kwanza wa nchi ni kujitosheleza kwa chakula hakuna maendeleo ya kweli kama hakuna cha kula lakini hakuna chakula kama hakuna wakulima
mimi na wizara ninayoiongoza nitaendelea kulinda maslahi ya wakulima na wadau wa sekta ya kilimo
hivyo ninawaomba kwa heshima na taadhima waheshimiwa wabunge muiunge mkono serikali katika mageuzi haya ya muda mrefu 
 maombi ya fedha mwaka fungu na 
 makusanyo ya maduhuli 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara inatarajia kukusanya shilingi kupitia fungu na kutokana na ukaguzi wa mazao ada ya huduma za umwagiliaji na uuzaji wa nyaraka za zabuni
 fedha kwa mafungu yote na 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo inaliomba bunge lako tukufu liidhinishe ju mla ya shilingi kupitia fungu fungu na fungu 
mheshimiwa spika bajeti ya wizara ya kilimo imeendelea kuongezeka kwa mafungu yote matatu ambapo katika mwaka bajeti imeongezeka kutoka shilingi hadi shilingi sawa na ongezeko la asilimia 
kati ya fedha hizo shilingi ni fedha za maendeleo
aidha katika mwaka fedha zilizoidhinishwa ni shilingi ambapo fedha za maendeleo zilikuwa shil ingi 
ongezeko hilo ni shilingi ambazo ni fedha za maendeleo na siyo matumizi ya kawaida
mheshimiwa spika fedha hizo zimetengwa kwa ajili ya kuimarisha utafiti wa kilimo uzalishaji wa mbegu utoaji wa ruzuku kilimo cha umwagiliaji miundombinu ya uhifadhi wa mazao kuimarisha huduma za ugani upatikanaji wa masoko ya mazao na kuendeleza program ya jenga kesho iliyo bora
fedha kwa fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka shilingi zinaombwa
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya ku tekeleza miradi ya maendeleo ambapo shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
aidha shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi ni kwa ajili ya mishahara na shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengineyo ya wizara bodi na taasisi
 fedha kwa fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka tume ya tai fa ya umwagiliaji inaomba kuidhinishiwa jumla ya shilingi 
kati ya fedha hizo shilingi ni fedha za maendeleo na shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida
mheshimiwa spika kati ya fedha za maendeleo zinazoombwa shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
aidha kati ya shilingi ya fedha za matumizi ya kawaida zinazoombwa shilingi ni kwa ajili ya matu mizi mengineyo oc na shilingi ni kwa ajili ya mishahara pe ya watumishi wa tume
fedha kwa fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka wa fedha tume ya maendeleo ya ushirika inaomba kuidhinishiwa jumla ya shilingi 
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi ni mishahara pe ya watumishi na shilingi ni matumizi mengineyo oc
aidha shilingi zinazoombwa kutekeleza miradi ya maendeleo
kati ya fedha za maendeleo zinazoombwa shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
mheshimiwa spika hotuba hii pia inapatikana katika tovuti ya wizara 
mheshimiwa spika ninaomba kutoa hoja
 viambatisho kiambatisho na
 mauzo ya nafaka katika halmashauri kukabiliana na mfumuko wa bei kufikia aprili na
kanda mkoa halmashauri jumla ya mauzo tani arusha arusha arumeru 
 arusha arusha arusha dc 
 arusha arusha longido 
 arusha arusha meru dc 
 arusha arusha monduli 
 arusha arusha ngorongoro 
 arusha kilimanjaro hai 
 arusha kilimanjaro mwanga 
 arusha kilimanjaro rombo 
 arusha kilimanjaro same 
 arusha kilimanjaro siha 
 arusha manyara babati dc 
 arusha manyara babati tc 
 arusha manyara hanang 
 arusha manyara kiteto 
 arusha manyara mbulu dc 
 arusha manyara mbulu tc 
 arusha manyara simanjiro 
 dodoma dodoma bahi 
 dodoma dodoma chamwino 
 dodoma dodoma chemba 
 dodoma dodoma dodoma tc 
 dodoma dodoma kondoa 
 dodoma dodoma kondoa dc 
 dodoma dodoma kondoa tc 
 dodoma dodoma kongwa 
 dodoma dodoma mpwapwa 
 dodoma dodoma mpwapwa tc 
 dodoma morogoro gairo 
 dodoma singida ikungi 
 dodoma singida iramba 
 dodoma singida iramba dc 
 dodoma singida itigi 
 dodoma singida manyoni 
 dodoma singida mkalama 
 dodoma singida singida dc 
 na
kanda mkoa halmashauri jumla ya mauzo tani kipawa singida kilwa 
 kipawa lindi lindi dc 
 kipawa lindi lindi tc 
 kipawa lindi mtama 
 kipawa tanga handeni 
 kipawa tanga korogwe 
 kipawa tanga mkinga 
 makambako iringa iringa dc 
 makambako njombe ludewa 
 shinyanga geita bukombe 
 shinyanga geita busanda 
 shinyanga geita chato dc 
 shinyanga geita geita 
 shinyanga geita mbogwe 
 shinyanga mara bunda dc 
 shinyanga mara bunda tc 
 shinyanga mara butiama 
 shinyanga mara musoma dc 
 shinyanga mara musoma tc 
 shinyanga mara rorya 
 shinyanga mara serengeti 
 shinyanga mwanza kwimba 
 shinyanga mwanza sengerema 
 shinyanga mwanza ukerewe 
 shinyanga shinyanga kahama 
 shinyanga shinyanga kishapu 
 shinyanga shinyanga shinyanga dc 
 shinyanga shinyanga shinyanga tc 
 shinyanga shinyanga ushetu 
 shinyanga simiyu busega 
 shinyanga simiyu maswa 
 shinyanga simiyu meatu 
 shinyanga tabora igunga 
 shinyanga tabora kaliua 
 shinyanga tabora nzega 
 shinyanga tabora sikonge 
 shinyanga tabora tabora dc 
 shinyanga tabora tabora mc 
 shinyanga tabora urambo 
 shinyanga tabora uyui 
 songea lindi liwale 
 na
kanda mkoa halmashauri jumla ya mauzo tani songea lindi nachingwea 
 songea lindi ruangwa 
 songea mtwara masasi dc 
 songea mtwara masasi mc 
 songea mtwara mtwara dc 
 songea mtwara nanyumbu 
 songea ruvuma tunduru 
 songwe mbeya chunya 
 songwe songwe momba 
 jumla 
 kiambatisho na
 skimu za umwagiliaji zilizopangwa kujengwa mwaka na ujenzi utaendelea mwaka na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
iringa iringa mkombo zi lot iv 
 kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
arusha karatu skimu za bonde la eyasi kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali msesule kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
kigoma ujiji luiche mapitio ya usanifu kufanya ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro kilosa rudewa kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya kyela makwale kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
tabora uyui igwisi hatua za manunuzi kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
rukwa sumbaw anga ilemba kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
mwanza sengere ma isole hatua za usanifu kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
tabora tabora mc iyombo kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
tabora sikonge kalupale hatua za manunuzi kukamilisha ujenzi wa miundombinu na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika ya umwagiliaji 
katavi mpanda iloba hatua za manunuzi usanifu kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
tabora nzega nyida lyamala gwa kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
singida mkalama msingi kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
dodoma chamwi no membe kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
tabora sikonge ulyanya ma kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
kilimanj aro moshi mandaka mnono hatua za manunuzi kwa ajili ya ujenzi kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
tabora uyui mwamab ondo hatua za manunuzi usanifu kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
mwanza kwimba mahiga kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji umwagiliaji 
simiyu bariadi kasoli hatua za manunuzi ujenzi kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
mwanza sengere ma katungu ru kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
mwanza bushosa maguru kenda sukuma 
 kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
manyara mbulu tlawi kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
dodoma bahi kongogo kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
mara rorya rabour kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji jumla kiambatisho na
 ukarabati wa skimu zilizopangwa mwaka na ukarabati utaendelea mwaka na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
morogoro mlimba chita jkt hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji kwa hekta za mwanzo kati ya hekta 
mbeya mbarali madibira kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
iringa kilolo mgambalen ga kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro morogoro vijijini tulo kongwa hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi tanganyika karema hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali mbuyuni kimani hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji wb 
morogoro kilombero itete hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali uturo kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali chosi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi mpanda kabage hatua za manunuzi uk am il is ha ka ra ba ti wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi mpanda mwamkulu hatua za manunuzi uk am il is ha ka ra ba ti wa miundombinu ya umwagiliaji 
kilimanjaro hai myamba 
 uk am il is ha ka ra ba ti wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali matebete 
 kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali makangara we hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji wb 
morogoro kilombero idete kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
morogoro morogoro mbalangwe hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali isenyela kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
kilimanjaro mwanga kirya kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro mvomero mgongola kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mwanza kwimba kimiza hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi mpanda kabage hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali herman 
 kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi nsimbo usense kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
ruvuma songea muhukuru uk am il is ha ka ra ba ti wamiundombinu ya umwagiliaji 
mbeya busekelo mbaka uk am il is ha ka ra ba ti wamiundombinu ya umwagiliaji 
tabora nzega idudumo kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
manyara hanang endagaw uk am il is ha ka ra ba ti wamiundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali gonakuvagog olo 
 kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro morogoro kiroka hatua za manunuzi uk am il is ha ka ra ba ti wamiundombinu ya umwagiliaji 
iringa mafinga mtula uk am il is ha ka ra ba ti wa kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji jumla kiambatisho na
 ujenzi wa mabwawa ya umwagiliaji katika mwaka na ujenzi utaendelea mwaka na
mkoa wilaya jina la bwawa ujazo mita za ujazo hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
shinyanga shinyanga nyida 
 kukamilisha ujenzi wa bwawa 
kigoma ujiji luiche mapitio ya usanifu kukamilisha ujenzi wa bwawa 
singida mkalama msingi kukamilisha ujenzi wa bwawa 
rukwa sumbawa nga ilemba kukamilisha ujenzi wa bwawa 
simiyu bariadi kasoli 
 kukamilisha ujenzi wa bwawa 
geita geita ibanda hatua za manunuzi kwa ajili ya ujenzi wa bwawa kukamilisha ujenzi wa bwawa 
dodoma chamwin membe kukamilisha ujenzi wa bwawa 
mwanza sengerem katunguru kukamilisha ujenzi wa bwawa 
manyara mbulu tlawi kukamilisha ujenzi wa bwawa 
tabora sikonge ulyanyama kukamilisha ujenzi wa bwawa 
tabora sikonge kalupale mapitio ya usanifu kukamilisha ujenzi wa bwawa 
tabora uyui igwisi hatua za manunuzi kukamilisha ujenzi wa bwawa 
dodoma mpwapwa msagali kukamilisha ujenzi wa bwawa 
tabora tabora mc goweko kukamilisha ujenzi wa bwawa jumla kiambatisho na
 mabonde ya kimkakati yanayofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwaka na ujenzi wake utaanza mwaka na
jina la bonde skimu ukubwa ha wilaya hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika bonde la rufiji chini ya bwawa la nyerere rufiji na kibiti kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto manonga wembere kahama shinyanga nzega kishapu igunga ikungi uyui na iramba kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto kilombero mlimba kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la usangule malinyi 
 kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la ifakara idete kilombero kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto ruvuma songea tunduru nanyumbu newala tandahimba nanyamba na mtwara kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto ruhuhu nyasa na ludewa kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la ziwa victoria serengeti butiama musoma karagwe bukoba na misenyi kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji na
jina la bonde skimu ukubwa ha wilaya hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika bonde la bugwema musoma kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto suguti musoma upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la makondeko newala kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto lukuledi masasi ruangwa na lindi vijijini
 kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto malagarasi buhigwe kasulu na uvinza 
 kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la skimu ya mtambo hai kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto umba lushoto na mkinga kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mkomazi korogwe kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la kasinde momba kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto songwe kyela mbeya vijijini ileje na mbozi kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la kiru na magara babati kukamilisha upembuzi na
jina la bonde skimu ukubwa ha wilaya hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la ngomai kibaigwa kongwa kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la litumbandyosi mbinga kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la skimu ya gereza la kalilankululu tanganyika kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji jumla kiambatisho na
 skimu za umwagiliaji zinazofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwaka na ujenzi utaanza mwaka 
na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
katavi mpimbwe mwamapul hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina skimu 
iringa kilolo nyanzwa kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
mbeya mbarali ukwavila hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
rukwa kalambo legeza mwendo kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
songwe momba naming on go hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa kina wa skimu 
dodoma bahi skimu za bonde la bahi hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa kina wa skimu sita za bonde la bahi 
kagera kyerwa karagwe skimu ya gereza la kitengule hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina skimu 
mwanza sengerem butonga nyamazuk hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina skimu 
mwanza sengerem igaka bundala kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa bwawa na skimu 
iringa kilolo mgambale nga kukamilisha usanifu wa kina wa mindombinu ya umwagiliaji shambani 
dodoma mpwapwa mlembule hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa kina skimu 
dodoma kondoa kisese kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
pwani rufiji ngorongo mashariki na magharibi hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
kigoma kasulu asante nyerere hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
tabora igunga bwawa la mwamapul hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa kina wa bwawa 
geita nyang wale nyamgogw hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina skimu 
singida iramba tyeme masagi hatua za manunuzi kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
mwanza geita sengerem geita ibanda kukamilisha usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
kigoma kasulu kilimo kwanza hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
kagera biharamu lo mwiruzi hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu 
arusha arumeru skimu za mto themi hatua za manunuzi kukamilisha kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
morogoro kilosa rudewa kukamilisha usanifu wa kina wa mindombinu ya umwagiliaji 
tabora nzega nata hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu 
iringa iringa mangalali kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
iringa iringa lipuli kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
dodoma mpwapwa kizi kukamilisha usanifu wa kina wa skimu na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
kigoma kakonko muhwazi hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
geita chato masasi hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
kigoma kakonko ruhuru hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
manyara mbulu dirim hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
kilimanja ro same ndungu fidia kukamilisha usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko ruhwiti hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko katengera hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko mgunzu hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko kanyonza hatua za manunuzi kufanya usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
dodoma mpwapwa chitemo hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
kigoma kakonko lukoyoyo hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko chulanzo hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
njombe njombe itipingi kukamilisha usanifu wa kina skimu 
mtwara nanyamb arusha chini kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
songwe momba kasinde hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
geita bukombe nampangw hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu jumla kiambatisho na
 taarifa kuhusu uvunjifu wa sheria ya mbolea katika hatua mbalimbali jina mkoa wilaya namba kosa hatua iliyopo baraka twahiri kilangwa tanzania boarder bridge co
ltd
mbeya mbarali mba ir kuuza mbolea isiyosajiliwa na kuingiza mbolea ndani ya nchi bila kibali polisi mtuhumiw ametoroka ludani akwilin massawe ruvuma mbinga mbi ir kufanya biashara ya mbolea bila kuwa na leseni na kuuza mbolea isiyokuwa na kiwango
polisi walalamik aji hawatoi ushirikiano wanajaribu kusuluhish a michael alfonce mdete ruvuma tundu ru tun ir kukutwa na mbolea isiyo halisi polisi ninje said kaloloma ruvuma tundu ru tun ir kufanya biashara ya mbolea pasipo kuwa na leseni ya mbolea kufungua mifuko ya mbolea na kuuza kwa kupima polisi nyapini bobo mwandon je songwe tundu ma tc tdm ir kukutwa na mbolea isiyo halisi polisi mtuhumiw ametoroka elinicha john mhewa njombe njombe mji nj ir kuuza mbolea juu ya bei elekezi mahakama ni utetezi lukelo laison mligo njombe makamba ko mkb ir kutoa taarifa za uongo na kujifananis ha na mpango wa mbolea ya ruzuku isivyo halali
mwanasher ia wa serikali kwa ajili ya hati ya mashtaka kulwa kahako njombe ludewa ldw ir kuuza mbolea juu polisi kwa utekelezaji jina mkoa wilaya namba kosa hatua iliyopo willa saimon damiani mligo ya bei elekezi wa hoja za mwanasher ia benedict erneus masasi njombe njombe tc nj ir kuuza mbolea isiyo halisi
mwanasher ia wa serikali kwa ajili ya hati ya mashtaka geofrey mligo na ardovic mgina njombe njombe tc nj ir kuuza mbolea isiyo halisi polisi kwa hatua za ukamilishaj wa jalada neema julius sam dodoma jiji dom ir kuuza mbolea juu ya bei elekezi polisi kwa utekelezaji wa hoja za mwanasher ia kiambatisho na
 mauzo ya mbolea kwa wakulima katika mpango wa ruzuku kwa mkoa hadi aprili na
mkoa mauzo aprili kiasi tani thamani tzs idadi ya wakulima walionufaika na mbolea ya ruzuku hadi aprili arusha 
 iringa 
 kilimanjaro 
 manyara 
 mbeya 
 morogoro 
 njombe 
 rukwa 
 ruvuma 
 songwe 
 tabora 
 dar es salaam 
 geita 
 katavi 
 kigoma 
 mara 
 mtwara 
 mwanza 
 shinyanga 
 tanga 
 dodoma 
 kagera 
 simiyu 
 singida 
 lindi 
 pwani 
 jumla 
 kiambatisho na
 mikoa inayotekeleza mradi wa kuwezesha upatikanaji wa pembejeo za kilimo tanzania agriculture input support project taisp na
mikoa zao 
arusha alizeti 
singida alizeti 
kilimonjaro alizeti 
dodoma alizeti 
morogoro alizeti 
mbeya alizeti 
njombe alizeti 
songea alizeti 
rukwa alizeti 
manyara alizeti 
geita mpunga 
simiyu mpunga 
mwanza mpunga 
shinyanga mpunga kiambatisho na
 mashamba makubwa ya pamoja yaliyotengwa na kupimwa kwa ajili ya programu ya bbt katika mikoa mbalimbali nchini na
mkoa halmashauri w kijiji jina la shamba ukubwa ekari dodoma chamwino ndogowe mlazo ndogowe 
 membe membe 
 chinangali chinangali phase ii extension 
 chemba 
 gwandu msitu wa gwandu 
 bahi ikumbulu ikumbulu 
 kagera misenyi mbale nkerenge 
 kikono kafunjo 
 kashaba kyakakera 
 karagwe bujuruga mwisa 
 bukoba bituntu muyenje 
 bundaza nyajibimbili 
 minazi minazi 
 muleba kasharunga kyamyorwa 
 kyota kyota 
 mbeya chunya lwalaje lwalaje 
 nkung ungu nkung ungu 
 mapogolo mapogolo 
 njombe njombe ikang asi ikang asi inv
farm 
 na
mkoa halmashauri w kijiji jina la shamba ukubwa ekari kigoma kigoma mc luiche luiche 
 kigoma mc 
 uvinza lugufu lugufu estate 
 lugufu lugufu estate na
 kibondo 
 kakonko kasanda kasanda 
 kasulu kitanga kilimo kwanza 
 mgombe na mvinza makere kusini 
 singida ikungi 
 jumla 
 mkoa ukubwa ha ukubwa ekari mbeya 
 kagera 
 kigoma 
 njombe 
 singida 
 dodoma 
 jumla 
 kiambatisho na
 skimu mpya za umwagiliaji zitakazojengwa mwaka na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha kazi zilizopangwa kufanyika katavi mpimbwe mwamapuli ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji iringa kilolo nyanzwa ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji rukwa kalambo legeza mwendo ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kagera biharamulo mwiruzi ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji singida iramba tyeme masagi ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kigoma kasulu kilimo kwanza ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kigoma kakonko lukuyoyo ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kigoma kakonko chulanzo ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji geita bukombe nampangwe ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji mwanza geit sengerema geita ibanda ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji tabora nzega nata ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji tabora igunga mwamapuli ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji dodoma kondoa kisese ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kigoma kakonko kanyonza ujenzi wa miundombinu ya na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha kazi zilizopangwa kufanyika umwagiliaji kigoma kakonko mgunzu ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kigoma kankonko katengera ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kigoma kakonko ruhuru ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji geita chato masasi ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji manyara mbulu dirim ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji mwanza sengerema butonga nyamazugo ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji mwanza sengerema igaka bundala ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kigoma kasulu asante nyerere ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji mtwara nanyamba arusha chini ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji mbeya mbarali ukwavila ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji pwani rufiji ngorongoro mashariki na magharibi ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji iringa iringa magozi ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji tanga muheza misozwe ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji mbeya mbarali igumbilo isitu ujenzi wa miundombinu ya na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha kazi zilizopangwa kufanyika umwagiliaji mbeya mbarali njombe ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji ruvuma nyasa chiulu ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji ruvuma nyasa lundo ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji ruvuma nyasa kimbande ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji singida ikungi wembere ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji singida iramba tyeme masagi ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji singida iramba wembere ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji jumla kiambatisho na
 skimu zilizopangwa kufanyiwa ukarabati mwaka na mkoa wilaya jina la skimu eneo ha kazi zilizopangwa kufanyika 
kilimanjaro same iyongoma ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
kilimanjaro mwanga dc kigonigoni ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
songwe momba naming ongo ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
dodoma bahi skimu za bonde la bahi ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
kagera kyerwa karagwe skimu ya gereza la kitengule ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
iringa kilolo mgambalenga ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
dodooma mpwapwa mlembule ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
geita nyang hwale nyamgogwa ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
arusha arumeru skimu za mto themi ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro kilosa rudewa ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
iringa iringa mangalali ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
iringa iringa lipuli ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
dodoma mpwapwa kizi ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko muhwazi ukarabati wa miundombinu ya na mkoa wilaya jina la skimu eneo ha kazi zilizopangwa kufanyika umwagiliaji 
kigoma kakonko ruhwiti ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro mpwapwa chitemo ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
njombe njombe itipingi ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
songwe momba kasinde ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji ileje jikomboe ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
singida ikungi mang onyi ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
tanga korogwe mapangoni ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
tanga korogwe chekelei ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
tanga korogwe magila ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
tanga handeni masatu ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji jumla kiambatisho na
 mabwawa ya umwagiliaji yaliyopangwa kufanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na kuanza ujenzi wake mwaka na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika arusha karatu karatu dc eyasi basin upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa monduli monduli dc lositeti upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa dodoma chamwino chamwino dc manda upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mpwayungu upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa chikopelo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mpwapwa mpwapwa dc idodoma upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa dodoma mjini dodoma hombolo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa geita bukombe bukombe dc bugelenga upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mbogwe mbogwe dc mugelele upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika geita geita tc nzera nyamboge upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa chato chato dc nyisanzi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mwabasabi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa iringa mufindi mufindi dc ikweha upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa iringa iringa dc magubike upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa isaka upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mgama ibumila ukamilishaji wa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa spillway na baadhi ya maumbo ya bwawa na ujenzi wa bwawa kagera muleba muleba dc buligi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kyerwa kyerwadc ruushwa upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ngara ngara dc mugozi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika mpanyula upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa katavi mlele mpimbwe dc mwamapuli upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kilida upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ilalangulu mirumba upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa nsimbo nsimbo dc ikondamoyo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kigoma kibondo kibondo dc kumbanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa litakalotumika kuhudumia skimu za kumbanga na kigina na ujenzi kilimanjaro hai hai dc boloti upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa same same dc yongoma upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa lindi kilwa kilwa dc bonde la matunda upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa bonde la mahonga upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika manyara mbulu mbulu dc dongobesh upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa drim upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa babati dc endamajek upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kiteto kiteto dc ngipa ngonyongonyo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mara serengeti serengeti butiama dc chereche upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa rwang enyi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ryangubo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mara valley upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa weigita upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mbeya mbarali mbarali dc lwanyo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kimani upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika mbarali upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa chimala upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ruaha upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa morogoro gairo gairo dc chanjele lukando upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa malimbika upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ulanga ulanga dc lupilo mapitio ya usanifu na ujenzi mtwara nanyumbu nanyumbu masuguru upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa tandahimba tandahimba litehu upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mtwara mtwara dc kitere upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mpapula upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa nanyamba dc arusha chini upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika mwanza sengerema buchosa dc nyashana litel upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa njombe wanging ombe wanging ombe dc igwachanya upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ulembwe upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa pwani mkuranga mkuranga dc nyamato upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mbezi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kisarawe kisarawe dc kisele upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa bagamoyo bagamoyo mandela upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa rukwa sumbawanga sumbawanga dc kianda igonda upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa maleza upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kilyamatundu upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kalambo dc kalambo dc ulumi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika katuka upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ruvuma mbinga mbinga dc mkungwe upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa nyasa nyasa dc lundo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa tunduru tunduru dc mkotamo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa nambalapi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa songea songea dc nambendo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa shinyanga kishapu kishapu dc lunguya upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa shinyanga shinyanga dc mwamkanga upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa amani upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ngaganulwa upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kahama ushetu dc nimbo valley upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika bulungwa butibu valley upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa simiyu busega busega shigala upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa maswa maswa dc masela upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa bariadi bariadi dc gilya upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa bariadi tc nkuri upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa meatu meatu dc mwaukoli upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa itilima itilima dc isakang wale upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa singida manyoni manyoni dc mbwasa mapitio ya usanifu na ujenzi wa bwawa singida singida dc mughamo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa msange mapitio ya usanifu na ujenzi wa bwawa ikungi ikungi dc mang onyi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika mkalama mkalama dc mwangeza upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa tatazi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa songwe momba momba dc msangano upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kapele upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa songwe songwe dc najembo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mbozi mbozi dc msia upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa tabora nzega nzega dc igombe upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kaliua kaliua dc kona upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa igunga igunga dc igurubi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa sikonge sikonge dc usunga upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa tabora tabora mc magoweko upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika majengo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa tanga tanga cc tanga kirare upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa pangani pangani kipumbwi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kigurusimba upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa korogwe korogwe dc bonde la magoma skimu upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mapangoni mapitio ya upembuzi yakinifu na usanifu na ujenzi lushoto lushoto dc lukozi mapitio ya upembuzi yakinifu na usanifu na ujenzi kiambatisho na
 skimu mpya zitakazofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa mwaka na ujenzi wake kufanyika mwaka na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
dodoma chamwino chamwino manda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
izava upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kelema balai upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
bahi bahi makanda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
lukali upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mpwapwa mpwapwa idodoma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kongwa kongwa mpondi manungu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
geita bukombe bukombe bugelenga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mbogwe mugelele upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
geita geita skimu za kata za nyamwilolel wa magenge nyakagomba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika nyachilulum a bukondo kabugozo chankorongo kitigiri lulama nyansalala busaka kageye nyandago nzera lukumbo na nyamboge
chato chato nyisanzi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwabasabi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina iringa mufindi mufindi skimu katika kata za idunda nyololo mbalamaziw a ihowanza itandula malangali na maduma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
kilolo kilolo kilalakidewa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mgowelo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
iringa iringa makifu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
magubike upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
pawaga prison upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kagera karagwe karagwe kisoju upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mato upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
muleba muleba buligi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kyerwa kyerwa ruushwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ngara ngara mpanyula upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
nyarulama upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
muhongo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
ngudusi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
misenyi misenyi mashamba ya miwa wakulima wadogo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
katavi mlele mpimbwe mwamapuli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ilalangulu irumba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
msambara upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kafisha ikola upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kigoma kibondo kibondo kigina upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
lindi kilwa kilwa makangaga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
lindi mc mchinga kinyope na rutamba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
liwale liwale ngongowele upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ruangwa ruangwa chikoko upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
manyara mbulu mbulu tumati upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
arri upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mbulu tc guwangw upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
hanang hanang endasworld upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kiteto kiteto ngipa ngony ongonyo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
simanjiro simanjiro londoto upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
msitu wa tembo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ruvu remit upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
malila upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mara rorya rorya ryangubo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ingida andaki upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
serengeti serengeti butiama mara valley upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
tarime tarime bisarwi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
weigita upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mbeya kyela kyela tenende upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mabunga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kingirikanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mbeya mbeya songwe prison upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mbarali mbarali mpunga moja upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
milango kumi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ukwavila upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mhwela upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
magigiwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
madibira upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwenda mtitu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
rungwe busokelo kisegese upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kifunda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
morogoro gairo gairo chanjele lukando upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
boma kichaka miba prison upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kisitwi mradi huu ni mpya unahitaji kufanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kwipipa mlol mkokami upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
chakwale upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
kibedya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kilombero ifakara tc lumemo katrin upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kilombero maki magombera upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mang ula youth group upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
signali upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mashamba ya miwa ya wakulima upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mvomero mvomero lukenge upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
misufini upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
dakawa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
morogoro morogoro lubasazi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
matuli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mzinga rice farm upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mlali upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ndole upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ulanga ulanga euga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
minepa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kilosa kilosa aliqadiriya children assocciation upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
chanzuru upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
chogwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ilonga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
rudewa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
wakati ni mali upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwanza kwimba kwimba jojilo mwamanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
goloma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
nyamatala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ngula upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwitambu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwankulwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sumve lugulu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sumve upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sengerema sengerema isole kishind upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
buchosa nyashana litel upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
magu magu kandawe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
simiyu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ukerewe ukerewe kiozu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
busegena upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mibungo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
misungwi misungwi nyang homa ngo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
lubuga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ukiliguru research upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
manawa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
njombe wanging ombe wanging ombe itambo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
igwachanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
ulembwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
makete makete mfumbi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
usungilo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
matenga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
pwani mkuranga mkuranga nyamato upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mbezi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kitomondo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kibiti kibiti mbaki mtuli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kibaha kibaha kwala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kisarawe kisarawe kisele upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
rukwa sumbawanga sumbawanga kianda igonda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
nsavia lumbesa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
uzia upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
maleza upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kilyamatund upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
tumaini lw anji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
itela upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mititi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
msia upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
solola nkan ga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwadui upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kalalasi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kalambo kalambo ilimba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
mkowe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
santamaria upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sopa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kamawe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kasanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
katete upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mtuntumbe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kasitu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
tatanda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mao upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
katazi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
selengoma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
mnazi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kaluko upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kilesha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kambo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kalembe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ruvuma namtumbo namtumbo lipupuma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mbinga mbinga mkungwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
nyasa nyasa chihulu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
lundo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
tunduru tunduru mkotamo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
namblapi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
songea songea nambendo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kitai prison upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
shinyanga kishapu kishapu lunguya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
shinyanga shinyanga mwamkanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
amani upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ngaganulwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kahama ushetu nimbo valley upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
bulungwa butibu valley upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ubagwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ulowa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
simiyu busega busega mkula upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwamanyili upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ilumya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
shigala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
chamgasa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
shimanilwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
nyamikoma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
bariadi bariadi gilya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sapiwi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ikungulyandi li upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
bariadi tc nkuri upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
meatu meatu mwakasumbi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwagila upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwaukoli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
itilima itilima isakang wale upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sagara upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ngim upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
meriya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
singida singida singida dc mughamo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
singida mc mungumaji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mandewa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
unyambwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
uhamaka upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sengasenga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
iramba dc iramba ujungu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina ndurumo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina makunda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ujungu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
makunda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
itigi itigi mkombozi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
itandamilom upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mkalama mkalama tatazi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kinyangiri upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika ilamoto upembuzi yakinifu na usanifu wa kina iguguno upembuzi yakinifu na usanifu wa kina dominiki mamera upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina manyoni manyoni kitalalo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mbwasa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina makutupora upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwiboo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina songwe momba momba msangano upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kapele upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kamsamba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika mbozi mbozi msia upembuzi yakinifu na usanifu wa kina chisata upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mkombozi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina songwe songwe nanjembo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina tabora nzega nzega isunda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina nhele upembuzi yakinifu na usanifu wa kina igombe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwamikola upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kaliua kaliua kona upembuzi yakinifu na usanifu wa kina igombe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mnange upembuzi yakinifu na usanifu wa kina sikonge sikonge usunga upembuzi yakinifu na na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika usanifu wa kina kiloli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina tabora tabora mc iyombo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina urambo urambo uyogo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina igunguli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kalembela upembuzi yakinifu na usanifu wa kina uyui uyui majengo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina tanga pangani
pangani kigurusimba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina korogwe
korogwe kwamsisi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina lushoto lushoto shundai upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwemkwazu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina langoni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika mkongoi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mkundi ya mbaru upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mkundi ya mtae upembuzi yakinifu na usanifu wa kina jumla kiambatisho na
 skimu za ukarabati zitakazofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwaka na ujenzi wake utafanyika mwaka na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
arusha meru dc meru dc mapama upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kyamakata upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ukombozi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ngabobo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ngorongoro ngorongoro pinyinyi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
oldonyo sambu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
longido longido tingatinga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
mang ola upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
monduli monduli kabambe selera upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
lositeti upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
dodoma chamwino chamwino mpwayungu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ujenzi wa bwawa na na ukarabati wa ukarabati 
chalinze dam upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
chemba chemba dc jogolo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
dodoma mjini dodoma hombolo upembuzi yakinifu wa skimu kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
kondoa kondoa hurui upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mkakatika upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mtitaa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
chikopelo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mpwapwa mpwapwa kinusi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
malolo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
godegode upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
tambi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji mbori upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
chamkoroma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mangweta upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
iringa mufindi mufindi ikweha dam upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
mgololo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
igomaa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
msosa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
ikula upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
iringa iringa magozi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mlenge upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
tungamalenga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mapogoro upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
isaka dam upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mgama ibumila upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati idodi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
mafinga maduma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kagera muleba muleba kyamyolwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ukarabati 
kyota upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ukarabati 
buyaga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
buhangaza upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ngara ngara bigombo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
katavi mpimbwe mpimbwe kilida upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ikondamoyo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
itenka upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
tanganyika tanganyika katuma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mnyagala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
lugomesi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kakese upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kigoma kasulu kasulu nyakitonto upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
titye upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
rungwe mpya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
janda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
uvinza uvinza mgambazi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kashagulu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
nkonkwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ilagala prison upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kibondo kibondo kumbanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
mgondogondo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
nyendara upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kahambwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kilimanjaro siha siha ngarony upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mitimirefu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
moshi moshi mtakuja upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mawala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
soko upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
makereshe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kaloleni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mwanga mwanga kivulini upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kigonigoni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
rombo rombo ikuini upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mraokeryo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
hai hai kiladeda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
metrum upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
boloti upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
same same yongoma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
bonde la ruvu kwa sita ruvu mferejini ndugai naururu na magereza upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
suji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
bonde la mkomazi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
manyara mbulu mbulu dongobesh upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
dirim upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
bashay upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mangisa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
diyomat upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mara rorya rorya nyathorogo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
kirogo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
chereche upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
rwang enyi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
baraki upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
irienyi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ochuna upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ryangubo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
mbeya kyela busokelo katela ntaba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mbaka upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ngana upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mbarali kongolo mswiswi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
wia mahango upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kapyo mswiswi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
morogoro mvomero ifakara tc wami luhindo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
ulanga ulanga dc lupilo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mtwara mtwara kitere upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mpapula upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
dihimba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
tandahimba tandahimba litehu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mwanza ukerewe ukerewe mibungo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
rukwa sumbawanga sumbawanga isakalilo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
kalambo kalambo ulumi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
katuka upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ruvuma namtumbo namtumbo msanjesi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mtakuja upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mbinga mbinga sanga lugagala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
sanga mabuni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kimbande upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
tunduru tunduru madaba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kitanda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
misyaje upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
songea songea nakahuga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
namatuhi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
simiyu busega busega lutubiga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
maswa maswa kinagwigulu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
ijinga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
bukigi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
bukangilija upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
masela upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati meatu meatu dc gwagila upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati bariadi bariadi mwasuguya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati singida manyoni itigi itagata upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati manyoni udimaa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji msemembo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mtiwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati waraka upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati saranda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ngaiti upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati maweni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati singida mbwasa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nyamagogo chikuyu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji singida dc itamka upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati msange upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati dodoma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ijeghe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati songa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ndang ongo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mjinjimi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji sagara upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati sagara upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ngimu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati songambele upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nafco upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mgori upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mnyinganyi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji mgiriki upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati senene mfuru upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ughandi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kisisi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mwasauya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mwaisumbi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mpipiti upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji ngamu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati merya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati minyaa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati msange upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati singida mc mtendeni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kisasida upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati sasu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji mungumaji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nkuhi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mikesi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kititimo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati matemberemubuvi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati indora upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati utamaa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji ikugha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ughaugha b upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati unyambwa juu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mwaghumbi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati manga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mwampembee upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nyunjwi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji ikungi ikungi mang onyi mapitio ya na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mkiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati inati upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ititi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati itagata upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati iramba iramba masimba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mlandala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji msai mpambaa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati tyeme mkima upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mtoa ibambasi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati itempu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mingela upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nganguli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mayanzani upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ulemo zinzilighmbelekesi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji shati upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati new kiomboi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ujungu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati usure upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati misuna upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kikonge upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nsonga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ndurumo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji tutu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ruruma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mkalama mkalama mwangeza upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati dominiki upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati gumanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kidarafa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kinandili upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati lyelembo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji marera upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati miganga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati milade upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati hilamoto upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati msingi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mwanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati senene upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati tatazi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji yulansoni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati songwe ileje ileje ikombe ilulu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati katendo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nalwenda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nambunda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nandukutu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mtima upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nasato upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji songwe songwe ngwala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati tabora nzega nzega budushi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati idudumo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati lusu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati iyuki upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji nindo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati igunga igunga igurubi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati buhekela upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati makomelo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati choma cha nkola upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mwashiku upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati tabora tabora mc magoweko upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji igunguli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kalembela upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati uyui uyui goweko upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati tanga tanga tanga cc golani shutashuta upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati pangani pangani kipumbwi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati handeni handeni jambe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati masatu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kwamngumi prison upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji korogwe korogwe magoma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mapangoni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kilindi kilindi chajula upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati tamota upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati lushoto lushoto lukozi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati lushoto lushoto mbwei upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati jumla hotuba ya waziri wa kilimo mheshimiwa hussein mohamed bashe mb kuhusu makadirio ya mapato na matumizi ya fedha ya wizara ya kilimo kwa mwaka yaliyomo dira dhima majukumu ya wizara 
 mchango wa serikali katika sekta ya kilimo kwa awamu zote sita za uongozi 
 mafanikio ya serikali ya awamu ya sita katika sekta ya kilimo 
makusanyo ya maduhuli 
fedha zilizoidhinishwa kwa mafungu yote na 
makusanyo ya maduhuli 
fedha zilizoidhinishwa kwa mafungu yote na fungu 
matumizi ya bajeti ya kawaida 
matumizi ya bajeti ya maendeleo fungu 
matumizi ya bajeti ya kawaida 
matumizi ya bajeti ya maendeleo fungu 
matumizi ya bajeti ya kawaida 
utekelezaji wa maeneo ya kipaumbele kwa mwaka 
utafiti wa kilimo 
utafiti wa mbegu bora na teknolojia za kilimo 
vituo vya utafiti 
upatikanaji wa pembejeo za kilimo 
mbegu bora 
mbolea 
viuatilifu 
zana za kilimo 
huduma na mafunzo ya ugani 
huduma za ugani 
mafunzo ya ugani 
ukarabati wa vyuo vya kilimo na vituo vya mafunzo kwa wakulima ii 
udahili wa wanafunzi katika vyuo vya mafunzo ya kilimo 
umwagiliaji 
ujenzi wa miradi ya umwagiliaji 
ukarabati wa miradi ya umwagiliaji 
miradi ya umwagiliaji inayofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu 
masoko na mifumo ya masoko 
taasisi za fedha na upatikanaji wa mitaji 
uzalishaji wa mazao 
mazao asilia ya biashara i
zao la mkonge ii
zao la tumbaku iii
zao la pareto iv
zao la chai v
zao la korosho vi
zao la kahawa vii
zao la pamba 
mazao ya chakula 
mazao yenye mahitaji makubwa yanayoagizwa nje ya nchi i
uzalishaji wa miwa na sukari ii
zao la ngano iii
mazao ya mbegu za mafuta 
mazao ya bustani 
uanzishaji wa mashamba makubwa ya kilimo
kuimarisha miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo 
uongezaji thamani wa mazao ya kilimo 
maendeleo ya ushirika 
ushiriki wa vijana katika kilimo 
uhifadhi wa mazingira 
lishe 
jinsia 
vvu na ukimwi 
kuimarisha utafiti 
kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo
umwagiliaji iii 
kuimarisha huduma za ugani 
uzalishaji wa mazao 
upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo 
taasisi za fedha na upatikanaji wa mitaji 
mfuko wa maendeleo ya kilimo 
ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya hifadhi ya mazao ya kilimo 
kuhamasisha kilimo cha mashamba makubwa 
kuimarisha kilimo anga 
maendeleo ya ushirika 
ushiriki wa vijana katika sekta ya kilimo 
lishe 
matumizi ya teknolojia na mbinu za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi 
jinsia 
vvu na ukimwi 
makusanyo ya maduhuli 
fedha kwa mafungu yote na 
fedha kwa fungu 
fedha kwa fungu 
fedha kwa fungu viambatisho iv vifupisho vya maneno agitf agricultural inputs trust fund amcos agricultural marketing cooperatives societies amdt agricultural market development trust agra alliance for green revolution in africa asa agriculture seed agency asdp ii agricultural sector development programme ii atmis agriculture trading management information system au african union ccu chato cooperative union coasco cooperative audit and supervision cooperation covid corona virus disease cpb cereals and other produce board dasip district agricultural sector investment project dfid department for international development eac east african community ebarr ecosystem based adaptation for rural resilience erpp expanded rice production project vi fao food and agriculture organization ifad internationl fund for agricultural development imf international monetary fund jica japan international cooperation agency jircas japan international research center for agricultural sciences jkt jeshi la kujenga taifa jircas japan international research center for agricultural sciences katc kilimanjaro agricultural training centre katrin kilombero agriculture training and research institute kcu kagera cooperative union kdcu karagwe district cooperative union kacu kahama agricultural cooperative union mmcu masasi mtwara coopetative union metl mohamed enteprise tanzania limited mocu moshi cooperative university mog mufindi outgrower project nafco national agriculture and food cooperation vii nbs national bureau of statistics nfra national food reserve agency nhif national healthy insuarance fund nidf national irrigation development fund nmnap national multisectoral nutrition action plan nmb national microfinance bank nosc njombe outgrower servince campany nppac national plant protection advisory committee nsaap nutrition senstive agriculture action plan nsyia national strategy for youth involvements in agriculture pci project concern international regrow resilient natural resource management for tourism and growth project rita registration insolvency and trusteeship agency saccos saving and credit cooperative society sadc southern africa development comunity viii sagcot southern agricultural growth corridor of tanzania sat sustainable agriculture tanzania sido small industries development organization ssidp small scale irrigation development project sugeco sokoine university graduate entrepreneurs cooperative oc other charges osbp one stop border post tadb tanzania agriculture development bank tpb tanzania postal bank taha tanzania horticulture association tanipac tanzania intiative for preventing aflatoxin contamination tanecu tandahimba newala cooperative union tanshep tanzania smallholder holticulture empowerment project tari tanzania agriculture research institute tbl tanzania breweries limited tcdc tanzania co operative develepment commission ix tic tanzania investment center tehama teknolojia ya habari na mawasiliano temdo tanzania engineering and manufacturing designing organization tfra tanzania fertilizer regulatory authority tgnp tanzania gender network programme tot training of trainers tosci tanzania official seed certification institute tphpa tanzania plant health and pesticides authority tra tanzania revenue authority tshtda tanzania smallholder tea development agency uae united arab emirates undp united nation development programme ukimwi uviko upungufu wa kinga mwilini ugonjwa wa virusi vya korona vvu virusi vya ukimwi warcs ward agricultural resource centers wfp world food progamme dira kuwa kitovu cha kutoa mwongozo wa sera na huduma kuelekea kilimo cha kisasa chenye mtazamo wa kibiashara chenye tija ushindani na kinachozingatia mifumo bora ya kilimo na matumizi ya kilimo cha umwagiliaji ifikapo mwaka dhima kutoa huduma bora za kilimo kuandaa mazingira bora kwa wadau wa kilimo kuimarisha mfumo wa majadiliano ya kisera kuzijengea uwezo mamlaka za serikali za mitaa na kuiwezesha sekta binafsi kuchangia kikamilifu katika kilimo endelevu chenye tija masoko ya uhakika na ongezeko la thamani ya mazao majukumu ya wizara majukumu ya wizara yameainishwa katika hati ya idhini ya mgawanyo wa majukumu ya mawaziri ministerial instrument ya tarehe mei ambayo ni pamoja na i
kuandaa na kutekeleza sera za kilimo usalama wa chakula umwagiliaji na ushirika ii
kusimamia matumizi bora ya ardhi ya kilimo iii
kufanya utafiti mafunzo na huduma za ugani katika kilimo iv
kusimamia usalama wa chakula v
kusimamia uhifadhi wa kimkakati wa chakula vi
kusimamia maendeleo ya ushirika na vyama vya ushirika vii
kuratibu maendeleo ya vyama vya ushirika wa akiba na mikopo viii
kuendeleza miundombinu ya kilimo ix
kuratibu masoko na kuongeza thamani ya mazao ya kilimo x
kusimamia maendeleo ya zana za kilimo na pembejeo xi
kuendeleza kilimo cha umwagiliaji xii
kusimamia maendeleo ya rasilimali watu wizarani xiii
kusimamia leseni za stakabadhi za mazao ghalani na xiv
kusimamia idara zinazojitegemea taasisi za serikali wakala programu na miradi ya maendeleo iliyo chini ya wizara
utangulizi 
mheshimiwa spika kufuatia taarifa iliyowasilishwa na mwenyekiti wa kamati ya kudumu ya bunge ya kilimo mifugo na maji ninaomba kutoa hoja kwamba bunge lako tukufu lipokee taarifa ya utekelezaji wa mpango na bajeti ya wizara ya kilimo kwa mwaka wa fedha na makadirio ya mapato na matumizi ya wizara ya kilimo kwa mwaka wa fedha 
mheshimiwa spika awali ya yote nimshukuru mwenyezi mungu mwingi wa rehema kwa kutujalia afya njema na kutuwezesha kukutana hapa leo kwa ajili ya kujadili taarifa ya utekelezaji ya mwaka na mpango wa bajeti kwa mwaka ya wizara ya kilimo ambayo inagusa maisha ya watanzania
mheshimiwa spika kwa namna ya pekee naomba nimpongeze mheshimiwa samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania kwa kutimiza mwaka mmoja tangu ashike nafasi ya kuongoza nchi yetu
katika kipindi hicho sekta ya kilimo imeongezewa bajeti katika maeneo ya utafiti wa kilimo huduma za ugani umwagiliaji na uzalishaji wa mbegu na kuimarisha masoko ya mazao ya kilimo
aidha niungane na waheshimiwa wabunge na watanzania wenzangu kuendelea kumuombea kwa mwenyezi mungu aendelee kumpa afya njema ili awatumikie watanzania
mheshimiwa spika nitumie fursa hii pia kumpongeza mheshimiwa dkt
philip isdor mpango makamu wa rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania kwa kuendelea kumsaidia mheshimiwa rais katika kutekeleza majukumu yake ikiwemo kuhimiza kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi na yeye mwenyewe kuwa mkulima
mheshimiwa spika pia ninampongeza mheshimiwa kassim majaliwa majaliwa waziri mkuu wa jamhuri ya muungano wa tanzania kwa jitihada zake za kusimamia na kuendeleza mazao ya kimkakati na maendeleo ya ushirika nchini na yeye kuwa mkulima
mheshimiwa spika kipekee nikupongeze wewe binafsi kwa kuchaguliwa kuwa spika wa bunge la jamhuri ya muungano wa tanzania
aidha niwapongeze mheshimiwa mussa azan zungu mb
naibu spika pamoja na wenyeviti wa bunge mheshimiwa najma murtaza giga mb
na mheshimiwa david mwakiposa kihenzile mb
kwa kuendelea kukusaidia kikamilifu katika kutekeleza majukumu ya kuliongoza bunge letu tukufu
nawapongeza pia wenyeviti na makamu wenyeviti wa kamati za kudumu za bunge kwa kuendelea kutekeleza majukumu yao kikamilifu
mheshimiwa spika ninamshukuru sana mheshimiwa rais kwa kuniteua kuwa waziri wa kilimo
ninaahidi kwa mheshimiwa rais chama cha mapinduzi wananchi wa nzega mjini na watanzania wote kwa ujumla kwamba nitatumikia nafasi ya ubunge na uwaziri kwa bidii maarifa weledi na uadilifu ili kuweza kufikia malengo yaliyoainishwa katika ilani ya chama cha mapinduzi na matarajio ya watanzania
mheshimiwa spika kwa furaha ninampongeza mheshimiwa anthony peter mavunde mbunge wa jimbo la dodoma mjini kwa kuteuliwa kuwa naibu waziri wa wizara ya kilimo
nitashirikiana naye kikamilifu katika kuleta mageuzi kwenye sekta ya kilimo nchini na hivyo kuwaletea wananchi maendeleo na kuondoa umasikini na kuifanya sekta ya kilimo kuwa msingi mkuu wa ajira nchini
pia ninamkaribisha bw
gerald mweli naibu katibu mkuu aliyehamishiwa wizara ya kilimo kutoka ofisi ya rais tamisemi
mheshimiwa spika ninapenda pia kutoa shukrani zangu za dhati kwa wajumbe wa kamati ya kudumu ya bunge ya kilimo mifugo na maji chini ya uenyekiti wa mheshimiwa dkt
christine gabriel ishengoma mbunge wa viti maalum na makamu mwenyekiti wake mheshimiwa almas athumani maige mbunge wa tabora kaskazini kwa ushirikiano mzuri na ushauri makini ambao wameendelea kuutoa kwetu wakati wa kupitia taarifa ya utekelezaji wa mpango na bajeti ya mwaka na mpango na bajeti ya wizara ya kilimo kwa mwaka 
ushauri wao umezingatiwa na tunaahidi kuendelea kushirikiana kwa ukaribu na kamati katika kuendeleza kilimo hapa nchini
mheshimiwa spika pia ninapenda kuishukuru kamati ya bajeti kwa maoni na ushauri walioutoa wakati wa majadiliano ya utekelezaji na mpango wa bajeti ya wizara ya kilimo
ninapenda kutumia fursa hii kuihakikishia kamati kuwa maoni na ushauri wao umezingatiwa kwenye mpango na pia utazingatiwa katika utekelezaji wa bajeti kwa mwaka 
mheshimiwa spika ninamshukuru waziri wa fedha na mipango mheshimiwa dkt
mwigulu lameck nchemba mb
pamoja na timu yake ya wataalam kwa kutupa nafasi ya kutusikiliza kujadiliana na kushauriana kuhusu namna bora ya kutekeleza vipaumbele vya sekta ya kilimo na kuipa sekta kipaumbele katika mpango wa bajeti ya serikali
mheshimiwa spika nitumie fursa hii kuwapongeza mhe
emmanuel peter cherehani kwa kuchaguliwa kuwa mbunge wa jimbo la ushetu shinyanga mhe
emmanuel lekishon shangai kwa kuchaguliwa kuwa mbunge wa jimbo la ngorongoro na mhe
shamsi vuai nahodha kwa kuteuliwa kuwa mbunge wa bunge la jamhuri ya muungano wa tanzania
mheshimiwa spika bunge lako tukufu limepata pigo la kuondokewa na aliyekuwa mbunge wa jimbo la ushetu na waziri wa ulinzi na jeshi la kujenga taifa mhe
elias kwandikwa aliyekuwa mbunge wa jimbo la ngorongoro na naibu waziri ofisi ya waziri mkuu uwekezaji mhe
william tate ole nasha na aliyekuwa mbunge wa viti maalum mkoa wa rukwa mhe
irene alex ndyamkama
ninatoa pole kwa wabunge familia ndugu jamaa na marafiki kwa kuondokewa na wapendwa wetu
mungu azilaze roho za marehemu mahala pema peponi
amina 
mheshimiwa spika kwa namna ya kipekee ninawashukuru viongozi na watumishi wote wa wizara ya kilimo kwa ushirikiano wao na bidii yao katika kazi
ninamshukuru sana naibu waziri wa kilimo mheshimiwa anthony peter mavunde mb kwa ushirikiano mkubwa anaonipatia katika kutekeleza majukumu ya wizara
ninamshukuru bw
andrew wilson massawe katibu mkuu wa wizara ya kilimo na profesa siza donald tumbo naibu katibu mkuu pamoja na wakurugenzi wakuu wa taasisi bodi na wakala zilizo chini ya wizara na watumishi wote wa wizara kwa kazi nzuri na ushirikiano mkubwa wanaoendelea kuutoa
 mchango wa serikali katika sekta ya kilimo kwa awamu zote sita za uongozi 
mheshimiwa spika serikali ya awamu ya kwanza ilitambua tanzania kama nchi ya wakulima na wafanyakazi na kuwekeza katika kilimo hususan katika maeneo yafuatayo vyuo vya utafiti na mafunzo chuo kikuu cha sokoine cha kilimo mashirika ya umma yanayosimamia kilimo bodi za mazao na vyama vya ushirika
pia ilihamasisha kilimo na lishe kupitia programu na kampeni mbalimbali ikiwemo ukulima wa kisasa kilimo cha kufa na kupona chakula ni uhai mtu ni afya elimu ya kujitegemea na siasa ni kilimo
aidha katika kipindi hicho msisitizo uliwekwa katika uzalishaji wa mazao ya chakula na biashara na kufikia kiwango cha kuongoza kimataifa kwa baadhi ya mazao
mfano tanzania iliongoza katika uzalishaji wa zao la korosho katika awamu hiyo ikilinganishwa na nchi ya ivory cost kama inavyoonekana katika kielelezo na
kielelezo na
 ulinganisho wa uzalishaji wa korosho uzalishaji tani mwakaivory coasttanzania 
pia katika kipindi hicho tanzania iliongoza katika uzalishaji wa zao la mkonge ikilinganishwa na nchi ya kenya kama inavyoonekana katika kielelezo na
kielelezo na
 ulinganisho wa uzalishaji wa mkonge 
mheshimiwa spika serikali ya awamu ya pili ilifanya mageuzi ya uchumi yaliyokuwa kichocheo katika maendeleo ya kilimo ikiwa ni pamoja na utekelezaji wa sera ya kilimo ya mwaka 
aidha serikali ilipunguza vikwazo katika biashara ili kurahisisha upatikanaji wa bidhaa kwa ajili ya ustawi wa wananchi
mheshimiwa spika serikali ya awamu ya tatu iliimarisha taasisi na kusimamia utawala bora ilibinafsisha mashirika ya umma na uzalishaji tani mwakakenyata nzania mashamba ya umma iliboresha bodi za mazao kwa kuzifanya bodi hizo kuachana na biashara na badala yake kuwa bodi za udhibiti na uendelezaji mazao
pia kwa kipekee iliunda wizara ya masoko na ushirika na kuimarisha ugatuaji wa madaraka kwa kuimarisha serikali za mitaa ambapo huduma za ugani za kilimo na mifugo zilihamishiwa tamisemi
mheshimiwa spika katika kuboresha maendeleo ya sekta ya kilimo serikali ya awamu ya nne ilianzisha na kutekeleza programu ya kuendeleza sekta ya kilimo awamu ya kwanza asdp i programu ya modenizesheni ya ushirika kilimo kwanza na sagcot
pia ilianzisha benki ya kilimo mpango wa ruzuku ya pembejeo za kilimo na taasisi mbalimbali ikiwemo wakala wa mbegu za kilimo asa tume ya taifa ya umwagiliaji na tume ya maendeleo ya ushirika
taasisi hizo zilianzishwa ili kuendeleza ufanisi wa kutoa huduma kwa wakulima katika upatikanaji wa pembejeo miundombinu ya kilimo na ushirika
mheshimiwa spika serikali ya awamu ya tano ilianzisha na kutekeleza programu ya kuendeleza sekta ya kilimo awamu ya pili asdp ii
pia iliboresha na kuwekeza kwenye miundombinu ya barabara reli bandari nishati viwanja vya ndege na ununuzi wa ndege kwa lengo la kuchochea uwekezaji katika sekta za uzalishaji
pia serikali ilihamasisha ukuaji wa uchumi unaotegemea maendeleo ya viwanda vya kusindika na kuchakata mazao ya kilimo agro processing ikiwemo viwanda vya sukari mafuta ya kula pamba na nafaka
aidha ilianzisha mpango wa uboreshaji wa mazingira ya biashara blueprint na kutumia sera za kikodi kulinda viwanda vya mazao ya kimkakati yakiwemo sukari na mafuta ya kula
mheshimiwa spika ukizingatia utekelezaji wa awamu zote tano serikali za awamu ya kwanza na awamu ya nne ziliwekeza katika msingi mkuu wa uzalishaji
serikali za awamu ya pili na ya tatu zilifanya kazi kubwa ya kufungua biashara na kuweka mifumo ya kitaasisi
serikali ya awamu ya tano ilifanya kazi kubwa ya kujenga miundombinu mbalimbali ambayo ni muhimu katika kuchochea uzalishaji uongezaji wa thamani na usafirishaji
mheshimiwa spika serikali ya awamu ya sita inayoongozwa na mheshimiwa samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania imedhihirisha kwa vitendo utashi wa kisiasa kwa kutambua kuwa maendeleo ya uchumi yatatokana na sekta za uzalishaji hususan sekta ya kilimo
azma hiyo itafikiwa kwa kuwekeza katika maeneo ya kimkakati ya utafiti uzalishaji wa mbegu bora uimarishaji wa huduma za ugani ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji na uhifadhi wa mazao na uimarishaji wa upatikanaji masoko ya mazao ya kilimo
aidha wizara inaendelea kutekeleza programu ya kuendeleza sekta ya kilimo awamu ya pili asdp ii na kuweka mazingira wezeshi kwa sekta binafsi kuwekeza na kufanya biashara katika sekta ya kilimo
 mafanikio ya serikali ya awamu ya sita katika sekta ya kilimo 
mheshimiwa spika katika kipindi cha mwaka mmoja cha serikali ya awamu ya sita inayoongozwa na mheshimiwa samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania serikali imeongeza bajeti ya utafiti wa kilimo kutoka shilingi bilioni 
 hadi shilingi bilioni 
 huduma za ugani kutoka shilingi milioni hadi shilingi bilioni 
 umwagiliaji kutoka shilingi bilioni 
 hadi shilingi bilioni 
 na uzalishaji wa mbegu kutoka shilingi bilioni 
 hadi shilingi bilioni 
aidha serikali ya awamu ya sita imeongeza fedha za ununuzi wa nafaka kupitia wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula national food reserve agency nfra na bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko cerial and other produce board cpb kutoka shilingi bilioni mwaka hadi shilingi bilioni mwaka 
hadi aprili fedha hizo zimewezesha ununuzi wa tani 
 za mahindi mpunga na mtama
hatua hiyo itaiwezesha nchi kuwa na uhakika wa chakula na kuuza katika masoko ya ndani na nje ya nchi
mheshimiwa spika katika kipindi hicho serikali imewezesha ununuzi wa pikipiki kwa ajili ya maafisa ugani ili kurahisisha usafiri vishikwambi tablets kwa maafisa ugani visanduku vya ufundi extension kits kwa maafisa ugani na vifaa vya kupima afya ya udongo soil scanner kwa ajili ya kupima udongo kwa halmashauri 
jumla ya shilingi zimetumika kununua vifaa hivyo
mhe
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania akimkabidhi mfano wa funguo ya pikipiki waziri wa kilimo mhe
hussein bashe katika hafla ya ugawaji wa vitendea kazi kwa maafisa ugani zaidi ya katika ukumbi wa jakaya kikwete jijini dodoma tarehe aprili 
mheshimiwa spika eneo linalomwagiliwa limeongezeka kutoka hekta mwaka hadi hekta 
 mwaka ambapo ni sawa na asilimia 
 ya lengo la hekta ifikapo kama inavyoelekezwa katika ilani ya uchaguzi ya chama cha mapinduzi ya mwaka 
aidha katika kipindi hicho vyama vya umwagiliaji vilivyosajiliwa chini sheria ya taifa ya umwagiliaji na
ya mwaka na kanuni zake za mwaka vimeongezeka kutoka vyama vya umwagiliaji mwaka hadi vyama mwaka 
mheshimiwa spika serikali ya awamu ya sita imesimamia dhana ya kilimo ni biashara kwa kuimarisha mahusiano ya kimataifa ambayo yamefungua fursa ya masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi
jitihada hizo zimewezesha kupatikana kwa fursa za masoko mapya ya mazao nje ya nchi ikiwemo soko la parachichi katika nchi za india na afrika kusini ndizi nchini kenya na mchele nchini ubelgiji baada ya kukidhi viwango vya ubora
mheshimiwa spika upatikanaji wa masoko umeongeza mauzo ya mazao ya kilimo nje ya nchi ambapo mauzo ya mchele yameongezeka kutoka tani zenye thamani ya shilingi mwaka hadi tani mwaka zenye thamani ya shilingi mwaka mahindi kutoka tani zenye thamani ya shilingi mwaka hadi tani zenye thamani ya shilingi mwaka na parachichi kutoka tani zenye thamani ya shilingi mwaka hadi tani zenye thamani ya shilingi bilioni mwaka 
kielelezo na
kielelezo na
 mauzo ya parachichi chanzo wizara ya kilimo janfebmachiapr ya badiliko ya badiliko 
mheshimiwa spika katika kipindi hicho serikali imeongeza mtaji wa benki ya kilimo tadb kutoka shilingi bilioni mwaka hadi shilingi bilioni mwaka sawa na ongezeko la asilimia 
ongezeko hilo limewezesha tadb kutoa mikopo yenye thamani ya shilingi bilioni 
 kwenye miradi ya maendeleo na kufanya jumla ya mikopo iliyotolewa tangu benki hiyo ianzishwe kufikia shilingi bilioni 
aidha benki hiyo imewezesha wakulima kupata dhamana ya mikopo ya kiasi cha shilingi bilioni 
mheshimiwa spika serikali imewezesha benki za biashara kupunguza riba kwenye mikopo ya kilimo kutoka kati ya asilimia na hadi kufikia asilimia tisa 
hatua hiyo imewezesha wakulima kupata pembejeo kwa wakati kufufua na kuanzisha viwanda vidogo vya kuongeza thamani
vilevile imefanikisha uuzaji wa soya nje ya nchi kufikia tani 
 mwaka ikilinganishwa na tani mwaka 
aidha kampuni za kitanzania zimesajiliwa kuuza soya nchini china
pia serikali kupitia cpb imefungua vituo vya mauzo katika miji ya juba sudan kusini na lubumbashi dr congo na kukodi ghala zenye uwezo wa kuhifadhi tani na mtawalia
mheshimiwa spika pia serikali imetoa ruzuku za pembejeo za kilimo kwa mazao ya korosho tumbaku na pamba zenye thamani ya shilingi 
kadhalika katika kipindi hicho serikali imewezesha uundaji wa mfumo wa kielektroniki wa usimamizi wa vyama vya ushirika na ununuzi wa magari pikipiki na kompyuta kwa ajili ya kuimarisha ukaguzi na usimamizi wa vyama vya ushirika nchini
jumla ya shilingi bilioni 
 zimetumika kuunda mfumo na kununua vitendea kazi hivyo
mheshimiwa spika mafanikio mengine na matokeo ya ziara ya mhe
rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania katika nchi mbalimbali ni kama ifuatavyo i
nchini ufaransa benki ya maendeleo ya kilimo tanzania imesaini mkataba wa mkopo wa masharti nafuu wenye thamani ya euro milioni sawa na shilingi bilioni wenye lengo la kuimarisha benki hiyo ili kutoa mikopo ya muda mfupi na mrefu kwa sekta ya kilimo nchini
 ii
uwekezaji mkubwa katika sekta ya mbolea kwa sasa kiwanda cha itracom fertilizer limited kutoka burundi kinajenga kiwanda kikubwa cha mbolea katika jiji la dodoma chenye thamani ya dola za marekani milioni na kinatarajiwa kutoa ajira za kudumu kwa wafanyakazi takriban na kitakuwa na uwezo wa kuzalisha mbolea tani kwa mwaka
mbali na jitihada hizo pia jitihada kubwa za kufungua masoko kwa ajili ya mazao ya kilimo ambapo hapo awali ilikuwa ni moja ya changamoto kubwa inayotukumba hivyo tunapenda kumshukuru mheshimiwa rais kutokana na juhudi zake za kuimarisha mahusiano na mataifa wanachama wa jumuiya ya afrika mashariki eac na mataifa mengine jambo ambalo limechochea i
mauzo ya maharage kutoka tanzania kwenda jumuiya ya afrika mashariki yameongezeka na kufikia dola za marekani milioni 
ii
uondoaji wa vikwazo vya biashara kati ya vilivyokuwepo kati ya nchi ya tanzania na kenya hii ikiwa ni mafanikio ya utekelezaji wa makubaliano kati ya viongozi wa nchi hizo mbili
jitihada hizo zimepelekea ukuaji wa biashara kati ya tanzania na kenya kufikia dola za marekani milioni 
iii
upatikanaji wa soko la china kwa ajili ya mazao maharage ya soya na muhogo jambo ambalo limetoa fursa ya soko la uhakika kwa wakulima wa mazao hayo nchini
hali ya upatikanaji wa chakula umwagiliaji na ushirika 
hali ya upatikanaji wa chakula 
mheshimiwa spika katika kipindi cha miaka mitano uzalishaji wa mazao ya chakula nchini umeendelea kuwa wa kuridhisha na kuifanya nchi kujitosheleza kwa chakula kwa wastani wa asilimia 
 jedwali na
uzalishaji mzuri wa mazao ulichangiwa na mtawanyiko mzuri wa mvua pamoja na kuongezeka kwa hamasa ya matumizi pembejeo bora kwa wakulima
mfano upatikanaji wa mbolea umeongezeka kutoka tani hadi tani uzalishaji wa mbegu bora umeongezeka kutoka tani 
 hadi tani 
vilevile matumizi bora ya zana za kilimo yameimarika ambapo matumizi ya teknolojia za kisasa yamefika asilimia ya shughuli zote za kilimo
jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji na upatikanaji wa chakula nchini mwaka msimu wa uzalishaji uzalishaji wa chakula tani mwaka wa chakula mahitaji ya chakula tani ziada tani utoshelevu asilimia chanzo wizara ya kilimo tathmini ya awali ya uzalishaji itakamilika juni 
mheshimiwa spika mahitaji ya chakula kwa mwaka yamefikia tani ambapo tani ni za mazao ya nafaka na tani ni mazao yasiyo ya nafaka jedwali na
mahitaji hayo yakilinganishwa na uzalishaji yanaonesha kuwa nchi imezalisha ziada ya tani za chakula ambapo tani ni za mazao ya nafaka na tani ni mazao yasiyo ya nafaka
kutokana na hali hiyo taifa limejitosheleza kwa chakula kwa asilimia 
jedwali na
 uzalishaji wa mazao ya chakula kwa msimu wa zao kwa zao kwa tani nafaka mahindi mtama malezi mchele ngano nafaka uzalishaji 
 mahitaji 
 uhaba ziada sinafaka mikunde ndizi muhogo viazi yasiyo nafaka uzalishaji mahitaji uhaba ziada chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuimarisha usalama wa chakula nchini kwa kununua na kuhifadhi nafaka
katika msimu wa nfra imenunua jumla ya tani 
 za nafaka
kiasi hicho cha nafaka kikijumuishwa na akiba ya tani 
 iliyokuwepo wakati wa kuanza msimu wa ununuzi julai kinafanya nfra kuwa na hifadhi ya tani 
aidha nfra imeuza tani 
 na hivyo hadi aprili akiba iliyopo kwenye ghala za nfra ni tani 
umwagiliaji 
mheshimiwa spika wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji imeendelea kutekeleza sera ya taifa ya umwagiliaji ya mwaka na mikakati yake pamoja na mpango wa umwagiliaji wa mwaka 
hadi aprili eneo linalomwagiliwa ni hekta 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la kufikia hekta ifikapo na asilimia 
 ya eneo lote linalofaa kwa kilimo cha umwagiliaji
aidha eneo linalomwagiliwa lipo katika skimu 
kati ya skimu hizo skimu zenye ukubwa wa hekta zinamwagiliwa kwa njia ya asili na skimu zenye ukubwa wa hekta 
 zinamwagiliwa kwa kutumia miundombinu ya umwagiliaji iliyoboreshwa
mheshimiwa spika maeneo yenye skimu zilizoendelezwa yameongeza uzalishaji na tija kwenye mazao
kwa mfano tija kwenye zao la mpunga imeongezeka kutoka wastani wa tani kwa hekta hadi kufikia wastani wa kati ya tani na kwa hekta zao la mahindi tija imeongezeka kutoka tani 
 hadi kufikia tani kwa hekta zao la vitunguu tija imeongezeka kutoka tani hadi kufikia tani kwa hekta na zao la nyanya tija imeongezeka kutoka tani hadi kufikia kwa hekta
aidha jumla ya wakulima wananufaika na skimu za umwagiliaji zilizopo nchini
shamba la vitunguu linalomwagiliwa kwa miundombinu ya umwagiliaji ya asili katika kijiji cha oloigeruno kitongoji cha iltulele mkoani arusha 
ushirika 
mheshimiwa spika tume ya maendeleo ya ushirika tanzania co operative development commission tcdc imeendelea kutekeleza jukumu lake la msingi la kudhibiti na kuhamasisha maendeleo ya ushirika ambapo hadi aprili idadi ya vyama vya ushirika vyenye usajili vimefikia ikilinganishwa na vyama katika kipindi kama hicho mwaka 
kati ya hivyo ni vyama vya ushirika wa kilimo na masoko amcos ni vyama vya ushirika wa akiba na mikopo saccos na ni vyama vinavyojishughulisha na kazi mbalimbali zikiwemo ufugaji nyuki ufugaji na uvuvi
pia idadi ya wanachama wa vyama vya ushirika imeongezeka kutoka wanachama mwaka hadi mwaka 
ongezeko hilo limetokana na uhamasishaji kuhusu umuhimu wa kujiunga na ushirika
mheshimiwa spika tume imeendelea kutoa leseni za uendeshaji wa vyama vya ushirika vya akiba na mikopo ambapo saccos zimepatiwa leseni na hivyo kufanya idadi ya saccos zenye leseni kufikia 
kati ya hizo saccos daraja ni na saccos daraja ni 
mheshimiwa spika vyama vya ushirika vimekuwa chachu ya wananchi kupata huduma za kijamii ambapo kwa sasa vimeanza kutoa huduma ya bima ya afya kwa wanachama wake kwa kushirikiana na mfuko wa taifa wa bima ya afya national health insurance fund nhif na mabenki
mkakati umewekwa kati ya tume ya maendeleo ya ushirika na nhif kuhakikisha wanachama wa vyama vya ushirika wanapata huduma ya afya ya uhakika na kwa wakati
hadi aprili wanachama zaidi ya wamejiunga kwenye mpango huo
mheshimiwa spika katika mwaka shirika la ukaguzi na usimamizi wa vyama vya ushirika coasco limekagua vyama kati ya lengo la kukagua vyama 
kati ya vyama vilivyokaguliwa vyama vimepata hati inayoridhisha vyama vimepata hati yenye shaka vyama vimepata hati isiyoridhisha na vyama vimepata hati mbaya
ukaguzi huo umebaini kuwepo kwa ubadhilifu wa mali na udhaifu katika mifumo ya udhibiti wa ndani pamoja na vyama vingi kushindwa kuandika vitabu vya hesabu hivyo miamala ya vyama vya ushirika kutokuwa na uthibitisho wa usahihi wake
hatua zilizochukuliwa baada ya ukaguzi huo ni pamoja na kuwaondoa kuwatengua viongozi wa bodi za vyama na watendaji waliobainika kuhusika na ubadhilifu wa mali za vyama vya ushirika
aidha viongozi tisa na watendaji watatu wamefikishwa kwenye vyombo vya dola kwa hatua zaidi
utekelezaji wa malengo ya mpango na bajeti kwa mwaka 
mheshimiwa spika utekelezaji wa mpango na bajeti kwa mwaka umezingatia mwongozo wa mpango na bajeti ya mwaka dira ya maendeleo ya taifa mpango wa maendeleo wa taifa awamu ya tatu na ilani ya uchaguzi ya chama cha mapinduzi ya mwaka hadi 
mheshimiwa spika pia utekelezaji umezingatia malengo endelevu ya maendeleo sdgs sera ya taifa ya kilimo ya mwaka programu ya kuendeleza sekta ya kilimo awamu ya pili asdp ii na hotuba ya mheshimiwa samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania aliyoitoa tarehe aprili alipolihutubia bunge lako tukufu
pia imezingatia masuala mtambuka ya jinsia mazingira lishe ukimwi na vijana
mapato na matumizi kwa mwaka 
makusanyo ya maduhuli 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilikadiria kukusanya mapato ya shilingi kupitia fungu na fungu kutokana na vyanzo vyake vya makusanyo
kati ya fedha hizo shilingi zinakusanywa kupitia fungu na shilingi zinakusanywa kupitia fungu 
hadi aprili wizara imekusanya shilingi sawa na asilimia 
 ya makadirio
kati ya fedha hizo shilingi 
 zimekusanywa na fungu na shilingi zimekusanywa na fungu 
fedha zilizoidhinishwa kwa mafungu yote na 
makusanyo ya maduhuli 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilikadiria kukusanya mapato ya shilingi kupitia fungu na fungu kutokana na vyanzo vyake vya makusanyo
kati ya fedha hizo shilingi zinakusanywa kupitia fungu na shilingi zinakusanywa kupitia fungu 
hadi aprili wizara imekusanya shilingi 
 sawa na asilimia 
 ya makadirio
kati ya fedha hizo shilingi 
 zimekusanywa na fungu na shilingi zimekusanywa na fungu 
jedwali na
 mchanganuo wa makusanyo ya maduhuli tsh fungu makadirio makusanyo asilimia fungu 
 fungu 
 jumla 
fedha zilizoidhinishwa kwa mafungu yote na 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo ilitengewa jumla ya shilingi jedwali na
 kupitia fungu fungu na fungu kama ifuatavyo fungu 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo kupitia fungu ilitengewa shilingi 
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya bajeti ya maendeleo ambapo shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
aidha shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida
kati ya fedha hizo shilingi ni mishahara ya watumishi wa wizara na shilingi ni mishahara ya watumishi wa bodi na taasisi
aidha shilingi ni matumizi mengineyo other chargers oc kwa wizara na shilingi ni matumizi mengineyo oc kwa ajili ya bodi na taasisi
matumizi ya bajeti ya kawaida 
mheshimiwa spika hadi aprili shilingi sawa na asilimia 
 ya fedha zilizoidhinishwa za matumizi ya kawaida zimetolewa
kati ya fedha hizo shilingi ni za matumizi mengineyo ya wizara taasisi na bodi na shilingi ni mishahara ya wizara taasisi na bodi
matumizi ya bajeti ya maendeleo 
mheshimiwa spika hadi aprili shilingi 
 ya fedha zilizoidhinishwa zimetolewa na kutumika sawa na asilimia 
kati ya fedha hizo shilingi 
 ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
fungu 
mheshimiwa spika jumla ya shilingi zilitengwa kupitia fungu 
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya kutekeleza miradi ya maendeleo ambapo shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
aidha kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya watumishi wa tume na shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengineyo
matumizi ya bajeti ya kawaida 
mheshimiwa spika hadi aprili shilingi 
 sawa na asilimia 
 ya fedha zilizoidhinishwa za matumizi ya kawaida zimetolewa
kati ya fedha hizo shilingi 
 ni za matumizi mengineyo zikijumuisha shilingi za madeni ya watumishi na shilingi ni mishahara ya watumishi
matumizi ya bajeti ya maendeleo 
mheshimiwa spika hadi aprili shilingi 
 sawa na asilimia 
 ya fedha za ndani zilizoidhinishwa zimetolewa na kutumika
kati ya fedha hizo shilingi 
 zimetumika kugharamia ujenzi wa skimu ya kirya hekta iliyopo wilaya ya mwanga na endagaw hekta iliyopo wilaya ya hanang
aidha shilingi 
 zimetumika kwa ajili ya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu za luiche ibanda ilemba makwale tlawi na mkombozi
vilevile tume imepokea jumla ya shilingi 
 ambazo zimetumika kulipa madeni ya wakandarasi
fungu 
mheshimiwa spika jumla ya shilingi zilitengwa kupitia fungu 
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida ya tume ya maendeleo ya ushirika na shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya watumishi wa tume
 aidha shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida ya coasco na shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya watumishi wa coasco
matumizi ya bajeti ya kawaida 
mheshimiwa spika hadi aprili shilingi 
 sawa na asilimia 
 ya fedha zilizoidhinishwa za matumizi ya kawaida zimetolewa
kati ya fedha hizo shilingi 
 ni za matumizi mengineyo na shilingi 
 ni mishahara
jedwali na
 mchanganuo wa matumizi ya fedha zilizotolewa kwa mwaka na bajeti iliyoidhinishwa fedha zilizoidhinishwa fedha zilizotolewa asilimia fungu 
fedha za matumizi ya kawaida 
 fedha za maendeleo 
 jumla ndogo fungu 
 fungu fedha za matumizi ya kawaida 
 fedha za maendeleo 
 jumla ndogo fungu 
 fungu 
fedha za matumizi ya kawaida 
 jumla ndogo fungu 
 jumla kuu 
 chanzo wizara ya kilimo 
utekelezaji wa maeneo ya kipaumbele kwa mwaka 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imetekeleza vipaumbele vifuatavyo i utafiti wa kilimo ii upatikanaji wa pembejeo iii kuimarisha kilimo cha umwagiliaji iv huduma na mafunzo ya ugani v upatikanaji wa masoko vi kuimarisha mifumo ya upatikanaji wa mitaji na vii kuimarisha kilimo anga
utafiti wa kilimo 
utafiti wa mbegu bora na teknolojia za kilimo 
mheshimiwa spika mwaka kamati ya taifa ya mbegu imeidhinisha aina za mbegu kwa ajili ya matumizi zitakazochangia katika upatikanaji wa mbegu bora msimu wa kiambatisho na
kati ya mbegu hizo aina tano zimegunduliwa na tari na aina zimegunduliwa na kampuni binafsi za mbegu
mbegu hizo ni za mahindi choroko ngano tumbaku mpunga na viazi mviringo 
mbegu zilizogunduliwa zitatumika kuzalisha madaraja ya mbegu za awali na msingi ili kuwapa asa na kampuni binafsi kuzalisha mbegu zilizothibitishwa ambazo zitatumiwa na wakulima
mheshimiwa spika katika kuongeza matumizi ya mbegu bora tari imeendelea kutumia vituo vya usambazaji wa teknolojia agritech hubs ikiwemo viwanja nane vya maonesho ya kilimo na mashamba ya mfano
hadi aprili mashamba ya mfano yameandaliwa kwa ajili ya kufundisha wakulima
aidha wakulima na wadau wamepata mafunzo ambapo tani 
 za mbegu za mazao ya mahindi mpunga na mtama na miche imesambazwa kwa wakulima kupitia vituo hivyo
vilevile tari imezalisha mbegu mama tani 
 mbegu za awali tani 
 na mbegu za msingi tani 
 ambazo zinaweza kuzalisha wastani wa tani za mbegu zilizothibitishwa za alizeti maharage mahindi ngano mtama korosho mpunga ufuta karanga pamba na shayiri
mheshimiwa spika tari imesaini mkataba na taasisi ya kuendeleza mifumo ya masoko agricultural market development trust amdt wa kuongeza uzalishaji wa mbegu bora za alizeti
mkataba huo unahusisha kampuni ya mbegu ya biosustain iliyopo singida aminata quality consultancy ya tanga na highland seed growers ya mbeya
kupitia mkataba huo tani za mbegu za alizeti zitazalishwa
mheshimiwa spika tari imetafiti na kugundua nafasi mpya ya kupanda pamba ambayo ni sentimita kutoka mstari hadi mstari na sentimita kutoka mche hadi mche badala ya nafasi ya awali ambayo ilikuwa ni sentimita kwa sentimita 
nafasi mpya imeongeza idadi ya mimea kwa hekta kutoka miche hadi na hivyo kuongeza mavuno kutoka wastani wa kilo hadi kilo kwa hekta moja sawa na kutoka kilo hadi kwa ekari moja
mheshimiwa spika tari imegundua zana fabricate rahisi za kupandia pamba zenye uwezo wa kupanda mistari miwili kwa mara moja
tafiti zinaonesha kuwa muda unaotumika kupanda mbegu za pamba kwa kutumia zana hizo ni saa moja hadi masaa mawili kwa kukokotwa na wanyama kazi na masaa mawili hadi matatu kwa kuvutwa na nguvukazi watu kutegemea hali ya shamba na udongo wake
wakati huo upandaji kwa kutumia nguvukazi watu kudondosha mbegu kwa mkono hutumia zaidi ya masaa 
mheshimiwa spika nitumie fursa hii kuwapongeza dauson malela robert cheleo alphonce na dkt
paul saidia ambao ni watafiti wa tari ukiriguru kwa ubunifu wao wa kugundua na kutengeneza mashine hiyo rahisi ya kupandia
vituo vya utafiti 
mheshimiwa spika katika kuimarisha vituo vya utafiti wizara kupitia tari imeendelea kujenga ofisi ya kituo cha uzalishaji wa miche ya michikichi tari kihinga mkoani kigoma ambapo hadi sasa ujenzi umefikia asilimia 
aidha wizara imejenga na kusimika miundombinu ya umwagiliaji katika vituo vya utafiti vya tari uyole bwanga na makutopora ambayo itaongeza uzalishaji wa mbegu za ngano pamba alizeti mahindi na miche ya zabibu
vilevile wizara imeendelea kuimarisha maabara za tari mlingano na tari mikocheni kwa kununua vifaa madawa na vitendanishi vya maabara
kadhalika tari imefadhili watafiti wa masomo ya muda mrefu katika vyuo mbalimbali vya ndani na nje ya nchi
kati ya hao ni shahada ya uzamivu shahada ya uzamili na watano shahada
upatikanaji wa pembejeo za kilimo 
mbegu bora 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kusimamia uzalishaji na upatikanaji wa mbegu bora ambapo hadi aprili tani 
 za mbegu bora zimepatikana sawa na asilimia 
 za mahitaji ya tani kwa mwaka
kati ya mbegu hizo tani 
 zimezalishwa ndani ya nchi tani 
 zimeingizwa kutoka nje ya nchi na sekta binafsi na tani 
 ni bakaa ya msimu uliopita kama inavyoonekana kwenye jedwali na
kati ya mbegu bora zilizozalishwa ndani ya nchi tani 
 zimezalishwa na asa tani ni mbegu za pamba zilizozalishwa na asa kwa kushirikiana na bodi ya pamba tani 
 zimezalishwa na tari na tani 
 sekta binafsi
mheshimiwa spika tari kupitia vituo vyake vya selian uyole na kifyulilo imezalisha tani 
 za mbegu za ngano
kati ya hizo tani 
 ni mbegu mama tani 
 mbegu za awali na tani 
 ni mbegu zilizothibitishwa
kati ya mbegu zilizothibitishwa tani 
 zimesambazwa kwa wakulima ambapo tani 
 za mbegu zilizosambazwa zimepelekwa katika skimu ya umwagiliaji bahi ili kuongeza uzalishaji wa ngano nchini
pia tari imezalisha tani za mbegu za ufuta na kusambaza tani kwa wakulima na tani za mbegu za karanga na kusambaza tani 
 kwa wakulima
mheshimiwa spika kituo cha tari mlingano kimeendelea kuzalisha miche bora ya viungo pilipili manga karafuu mdalasini na kokoa ambapo hadi aprili miche imezalishwa na miche imesambazwa kwa wakulima wa tanga morogoro arusha na mtwara
aidha kituo kimezalisha miche ya matunda machungwa machenza ndimu malimau topetope komamanga na embe na kusambaza miche kwa wakulima katika mikoa ya tanga morogoro dar es salaam lindi na mtwara
vilevile bodi ya pamba imesambaza tani za mbegu za pamba kwa wakulima zinazotosha kupandwa kwenye shamba lenye ukubwa wa hekta 
jedwali na
 upatikanaji wa mbegu bora hadi aprili 
chanzo wizara ya kilimo hazikujumuishwa kwenye jumla 
asa imesafisha na kusambaza kwa wakulima tani za mbegu za alizeti standard seed zenye thamani ya shilingi bilioni 
 kwa utaratibu wa ruzuku
mbegu hizo zimesambazwa katika mikoa ya dodoma singida simiyu na manyara kwa ajili ya kuongeza uzalishaji wa mafuta ya kula na zinatarajiwa kuzalisha tani za alizeti zitakazozalisha mafuta ya kula wastani wa tani 
aina ya zao uzalishaji wa ndani tani bakaa tani uagizaji toka nje tani jumla tani mahindi 
 mpunga 
 mtama 
 alizeti 
 maharage 
 soya 
 ufuta 
 kunde 
 choroko 
 mbogamboga 
 karanga 
 pamba ngano 
 tumbaku 
 nyasi 
 pingili za muhogo viazi mviringo jumla 
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa kukabiliana na athari za uviko imenunua tani 
 za mbegu za alizeti aina ya hysun na supersun ambazo zimesambazwa kwa wakulima kupitia vyama vya ushirika katika mikoa ya dodoma kongwa tani 
 na kondoa tani 
 singida singida dc tani 
 na iramba tani 
 na simiyu itilima tani 
aidha hadi aprili 
asa imezalisha mbegu miche ya michikichi pre geminated seeds kupitia mashamba ya mwele tanga mbozi na bugaga 
miche bora ya michikichi katika kituo cha tari kihinga mkoani kigoma 
mheshimiwa spika katika mwaka asa imeongeza eneo la kuzalisha mbegu kwa kufungua mashamba mapya yenye ukubwa wa hekta 
mashamba hayo ni msimba kilosa hekta mwele mkinga hekta bugaga kasulu hekta 
 kilimi nzega hekta namtumbo hekta 
 na msungura chalinze hekta 
kati ya eneo hilo hekta 
 zitatumika kwa uzalishaji wa mbegu za alizeti
vilevile asa imeingia mkataba na shamba la msipazi na kituo cha kilimo laela kuzalisha mbegu bora za alizeti
jumla ya ekari zimelimwa ambapo ekari ni kwa kituo cha laela na matarajio ni kuzalisha tani za mbegu za alizeti na ekari za shamba la msipazi zinatarajia kuzalisha tani za mbegu za alizeti
mheshimiwa spika katika kuongeza upatikanaji wa miche bora ya chai wakala wa wakulima wadogo wa chai tanzania tanzania smallholders tea development agency tshtda imezalisha miche sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha miche na uzalishaji unaendelea
kati ya miche hiyo wilaya ya rungwe imezalisha miche njombe na mufindi 
vilevile miche imepandwa kwenye vitalu kupitia mradi wa njombe outgrower servince campany nosc
aidha miche bora iliyokuwa inatunzwa kwenye vitalu vilivyopo katika wilaya ya njombe kupitia nosc na mufindi outgrower project mog imetumika kwa ajili ya kujaza mapengo katika eneo la hekta pamoja na kupandwa upya kwenye eneo la hekta katika tarafa ya igominyi njombe
mheshimiwa spika wizara kupitia tari asa bodi za mkonge korosho pareto kahawa na vikundi vya wakulima imezalisha jumla ya miche bora na mbegu tani 
aidha miche na mbegu tani 
zimesambazwa kwa wakulima kama inavyooneka kwenye jedwali na
miche ya mkonge imesambazwa kwa wakulima katika mikoa ya singida tanga manyara na simiyu na miche ya kahawa imesambazwa kwa wakulima katika mikoa ya kagera ruvuma kilimanjaro songwe mbeya kigoma njombe tanga na mara
 naibu waziri wa kilimo mhe
anthony mavunde akigawa miche bora ya kahawa zaidi ya milioni mbili aina ya robusta kwa wakulima wa kyerwa wa mkoa wa kagera 
pia mbegu za korosho zimesambaza na bodi ya korosho katika halmashauri ambazo zitazalisha miche 
aidha pingili za muhogo zimezalishwa kupitia asa tari na vikundi vya wakulima
 jedwali na
 uzalishaji wa mbegu na miche kupitia bodi za mazao mwaka na
aina ya zao mbegu zilizozalishwa mbegu zilizosambazwa miche iliyozalishwa miche iliyosambazwa mkonge kahawa chai korosho pareto mboga minazi michikichi viazi vitamu zabibu parachichi jumla chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara kupitia taasisi ya uthibiti wa ubora wa mbegu tanzania tanzania official seed certification institute tosci imeendelea kuthibiti ubora wa mbegu nchini kwa kukagua mashamba ya mbegu na kupima ubora wake kwenye maabara
hadi aprili tosci imekagua hekta 
 za mashamba ya mbegu na kubaini yote yamekidhi vigezo vya ubora imekusanya sampuli na kupima ubora wake ambapo sampuli zimekidhi vigezo vya ubora sampuli hazikukidhi vigezo vya ubora na sampuli zinaendelea kufanyiwa vipimo
mheshimiwa spika tosci imekagua maduka ya mbegu na kufanya majaribio ya utambuzi wa aina za mazao ya kilimo
aidha tosci imetoa mafunzo kuhusu sheria ya mbegu na
 ya mwaka na kanuni zake kwa wafanyabiashara na mafunzo ya uzalishaji wa mbegu bora kwa wakulima katika mikoa ya morogoro mwanza tabora geita mbeya iringa ruvuma songwe rukwa katavi arusha na mtwara
mtaalam kutoka taasisi ya uthibiti wa ubora wa mbegu tanzania tosci akiendesha majaribio ya kupima ubora wa mbegu kwenye maabara ya taasisi hiyo mkoani morogoro 
mbolea 
mheshimiwa spika hadi aprili tani za mbolea zimepatikana sawa na asilimia ya mahitaji ya tani ya msimu wa 
kati ya hizo tani zimeingizwa kutoka nje ya nchi tani zimezalishwa nchini na tani ni bakaa ya msimu wa kama inavyoonekana kwenye jedwali
na
jedwali na
 upatikanaji wa mbolea hadi aprili aina ya mbolea bakaa ya msimu kiasi kilichoingizwa uzalishaji wa ndani jumla ya upatikanaji mahitaji ya urea dap npks other n
 sa can npszn mop nps minjingu mbolea nyingine lime dolomite gypsum jumla chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika mauzo ya mbolea ndani ya nchi yalikuwa tani na nje ya nchi yalikuwa tani na tani zinaendelea kuuzwa
aidha aina za mbolea mpya na visaidizi vyake vimesajiliwa ikilinganishwa na aina za mbolea mpya zilizosajiliwa mwaka 
mheshimiwa spika bodi ya tumbaku kwa kushirikiana na vyama vya ushirika imesambaza mbolea tani 
 za npk na tani 
 za can kwa wakulima ili kuongeza uzalishaji na tija
pia bodi ya chai na tshtda wameendelea kuhamasisha matumizi ya mbolea katika uzalishaji wa zao la chai kupitia vyama vya ushirika ambapo wakulima wa vyama vya ushirika vya igominyi njombe iringa na rubtcoje rungwe wamehamasika na kununua tani za mbolea aina ya npk tsp na urea
mheshimiwa spika katika kudhibiti ubora wa mbolea nchini wizara kupitia mamlaka ya udhibiti wa mbolea tanzania tanzania fertilizer regulatory authority tfra imesajili wafanyabiashara wa mbolea na kukagua wafanyabiashara wa mbolea
ukaguzi huo ulibaini uwepo wa aina tisa za mbolea zisizosajiliwa uuzaji wa mbolea zilizofunguliwa uwepo wa mbolea zenye uzani mdogo ukilinganisha na kipimo na baadhi ya wafanyabiashara wa mbolea kufanya biashara bila vibali
vilevile wafanyabiashara wa mbolea na wakaguzi wamepatiwa mafunzo ya uhifadhi bora wa mbolea na mafunzo ya ukaguzi mtawalia
pia ujenzi wa maabara ya kupima ubora wa mbolea umefikia asilimia 
viuatilifu 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuimarisha upatikanaji wa viuatilifu vya kudhibiti visumbufu vya mazao na mimea ambapo hadi aprili upatikanaji umefikia lita vyenye thamani ya shilingi 
kati ya hizo lita ni kwa ajili ya kudhibiti viwavijeshi lita kwelea kwelea na lita kwa ajili ya nzi wa matunda
mheshimiwa spika wizara imeendelea kudhibiti visumbufu vya mazao na mimea ikiwemo nzige panya kwelea kwelea viwavijeshi na nzi wa matunda kwa kufanya savei kununua na kusambaza viuatilifu kwenye maeneo yenye milipuko pamoja na kutoa elimu kwa wakulima na maafisa ugani
mheshimiwa spika hadi aprili lita za methyl eugeno zimesambazwa katika wilaya za handeni muheza morogoro mjini morogoro vijijini bagamoyo pangani na ubungo kwa ajili ya kudhibiti nzi wa matunda
vilevile lita za profenofos zimesambazwa katika halmashauri za mikoa ya lindi pwani morogoro tanga geita manyara kilimanjaro dodoma singida dar es salaam katavi na arusha kwa ajili ya kudhibiti viwavijeshi
aidha lita za duduba zimesambazwa katika halmashauri ya wilaya ya kilosa
mheshimiwa spika bodi ya pamba iliagiza chupa acrepacks zenye thamani shilingi bilioni 
 na kusambaza kwa wakulima kwa mfumo wa ruzuku ambapo chupa zimetumika katika msimu wa na chupa zitatumika msimu wa 
aidha bodi ya tumbaku imeratibu upatikanaji wa mbolea na viuatilifu vyenye thamani ya dola za marekani milioni 
 na kusambaza kwa wakulima
vilevile bodi ya korosho imeratibu ununuzi wa viuatilifu vyenye thamani ya shilingi bilioni 
ununuzi huo umefanyika kwa kutumia utaratibu wa mazao husika kujigharamia yenyewe kupitia mifuko ya wadau
mheshimiwa spika wizara imedhibiti milipuko ya panya katika mikoa ya rukwa nkasi lindi kilwa nachingwea mtama liwale ruangwa na lindi mc na mtwara nanyumbu tandahimba masasi na newala ambapo jumla ya kilo za zinc phosphide zimetumika na kuokoa eneo la hekta 
 zilizolimwa mazao ya mahindi ufuta alizeti karanga mtama muhogo na viazi vitamu
mheshimiwa spika katika kudhibiti visumbufu kuingia na kutoka nchini wizara imekagua tani 
 za mazao ya nafaka bustani mizizi mbegu za mafuta chai tumbaku kahawa pamba mikunde mbao mashudu na pumba katika vituo vya mipakani bandari na viwanja vya ndege ambapo jumla ya vyeti vya usafi wa mimea kwa ajili ya kuruhusu mazao kusafirishwa nje ya nchi na vyeti vya kuruhusu mazao kuingia nchini vimetolewa
mheshimiwa spika wizara imetoa mafunzo ya udhibiti wa viwavijeshi kwa wakulima na maafisa ugani katika kata za halmashauri ya wilaya ya kilombero
kadhalika imetoa mafunzo ya mbinu za kudhibiti nzi wa matunda kwa wakulima na maafisa ugani saba katika wilaya ya handeni
mheshimiwa spika katika kuhakikisha matumizi ya taratibu na kanuni za ukaguzi wa mazao zinazofaa kuzuia visumbufu vya mimea kuingia nchini au kupeleka nje ya nchi zinazingatiwa wataalam wa afya ya mimea kutoka vituo vya rusumo kabanga mutukula na namanga wamepatiwa mafunzo ya taratibu na kanuni za ukaguzi wa mazao ya mahindi mchele na maharage yanayopitia katika mipaka hiyo
aidha wizara imekamilisha maandalizi ya ramani ya ujenzi wa kituo cha utoaji wa huduma kwa pamoja mipakani one stop border post osbp yenye ukubwa wa mita za mraba manyovu kigoma
mheshimiwa spika wizara kupitia mamlaka ya afya ya mimea na viuatilifu tanzania tanzania plant health and pesticides authority tphpa imeendelea kudhibiti ubora wa viuatilifu nchini ambapo hadi aprili maduka na shehena za viuatilifu zimekaguliwa na vibali vimetolewa kwa wafanyabiashara wa viuatilifu
vilevile wizara kupitia tphpa imetoa mafunzo ya matumizi bora ya viuatilifu na utambuzi wa visumbufu kwa maafisa ugani wakulima na wauzaji wa viuatilifu katika mikoa ya iringa mbeya morogoro dar es salaam geita mwanza shinyanga simiyu na kilimanjaro
aidha imechambua sampuli za mabaki ya viuatilifu kwenye mazao ya chakula katika mikoa ya dar es salaam iringa arusha mbeya lindi na mtwara
kati ya sampuli hizo sampuli ziligundulika kuwa na mabaki ya viuatilifu
 mtaalamu wa mamlaka ya afya ya mimea na viuatilifu tanzania tphpa akiwa maabara kuchambua sampuli za mazao ili kuangalia mabaki ya viuatilifu upatikanaji wa ithibati ya maabara 
mheshimiwa spika wizara imekarabati maabara ya tphpa na kununua mashine ya kuchambua sampuli za mazao mbolea maji na udongo
hatua hiyo imefanikisha maabara kupata ithibati ambapo itasaidia mazao ya kilimo yatakayopimwa katika maabara hiyo kukidhi viwango vya masoko ya kimataifa
aidha wizara kupitia mradi wa kudhibiti sumukuvu tanzania initiatives for preventing aflatoxin contamination tanipac imeendelea na ujenzi wa kituo cha udhibiti wa visumbufu kibaolojia ambao kwa sasa umefikia asilimia na umegharimu jumla ya shilingi 
zana za kilimo 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuwezesha upatikanaji utoaji wa huduma za kitaalam na kuhimiza matumizi ya zana bora za kilimo ili kuongeza tija na kupunguza harubu katika uzalishaji na usindikaji wa mazao ya kilimo
hadi aprili matumizi ya trekta yameongezeka kutoka asilimia mwaka hadi asilimia mwaka 
vilevile idadi ya matrekta makubwa yameongezeka kutoka mwaka hadi na matrekta madogo yameongezeka kutoka mwaka hadi 
aidha bodi ya pamba imenunua mashine za kupalilia na kusambaza kwa wakulima katika halmashauri zinazozalisha pamba kulingana na mahitaji
 wizara imeendelea kuhimiza matumizi ya zana bora za kilimo ili kuongeza tija na uzalishaji wa mazao ya kilimo kama matrekta makubwa katika shamba la chuo cha mafunzo uyole mkoani mbeya 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuhamasisha sekta binafsi kuwekeza katika zana na mashine za kilimo kwenye mnyororo wa uzalishaji wa mazao
hadi aprili sekta binafsi imeingiza nchini mashine na zana za kilimo kama inavyoonekana kwenye jedwali na
 jedwali na
 mashine na zana za kilimo zilizoingizwa nchini na
mashine na zana idadi 
matrekta makubwa 
matrekta madogo 
mashine kubwa za kuvuna 
mashine ndogo za kuvuna 
plau za matrekta 
haro za matrekta 
mashine za kupura 
zana za kupandia 
majembe ya kukokotwa na wanyamakazi 
mashine za kusindika mazao chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara imewatambua wabunifu wa zana za kilimo katika mikoa ya shinyanga dodoma mwanza arusha njombe manyara na tanga 
lengo la utambuzi huo ni kuwawezesha kupata mikopo yenye riba nafuu pamoja na kuwaunganisha na taasisi za utafiti wa zana
mheshimiwa spika katika kuimarisha matumizi ya zana bora za kilimo wizara imeingia mkataba na kampuni ya aftrade kuwekeza kwenye uanzishwaji wa vituo jumuishi vya utoaji wa huduma za zana za kilimo nchini mechanization hubs
wizara kwa kushirikiana na kampuni ya aftrade imefanya tathmini ya maeneo yanayofaa kuanzisha vituo hivyo
hadi aprili tathmini imebaini kuwa vituo vimekidhi mahitaji ya uwekezaji huo na taratibu za kuwezesha kuanza kazi zinaendelea
huduma na mafunzo ya ugani 
huduma za ugani 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imenunua pikipiki vishikwambi na extension kits kwa ajili ya maafisa ugani kilimo
pia wizara imenunua vifaa vya kupima afya ya udongo soil scanner kwa ajili ya halmashauri 
hafla ya uzinduzi wa ugawaji wa vifaa hivyo ilifanywa na mheshimiwa samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania tarehe aprili katika ukumbi wa jakaya kikwete convention centre jijini dodoma
jumla ya shilingi zimetumika kununua vifaa hivyo
 mhe
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania akihutubia wakati zoezi la ugawaji wa vitendea kazi kwa maafisa ugani zaidi ya katika ukumbi wa jakaya kikwete jijini dodoma tarehe aprili 
mafunzo ya ugani 
mheshimiwa spika wizara imetoa mafunzo rejea kwa maafisa ugani kuhusu kilimo biashara matumizi bora ya zana za kilimo na kanuni bora za kilimo cha alizeti zabibu pamba karanga ufuta soya migomba na chikichi
mafunzo hayo yaligharamiwa na wizara kwa kushirikiana na agricultural market development trust amdt care international na shirika la maendeleo la kilimo la umoja wa mataifa international fund for agricultural development ifad
mafunzo hayo yametolewa katika mikoa ya morogoro kilosa na gairo njombe wanging ombe na ludewa ruvuma songea vijijini na namtumbo vijijini kilimanjaro rombo hai na siha manyara babati vijijini na kiteto singida manyoni itigi na ikungi dodoma kondoa tc chemba na chamwino tabora nzega mjini nzega vijijini urambo vijijini na kaliua vijijini simiyu maswa meatu bariadi tc bariadi vijijini busega na itilima mara bunda na serengeti iringa iringa vijijini na kilolo mbeya chunya na mbarali songwe mbozi rukwa kalambo nkasi na sumbawanga tc kigoma kasulu vijijini na kibondo mtwara masasi na newala na lindi mtama vijijini na ruangwa
mheshimiwa spika wizara imetoa mafunzo ya uanzishwaji wa mashamba darasa kwa maafisa ugani na wakulima viongozi wa mkoa wa dodoma ili kuwezesha utoaji wa mafunzo ya mbinu bora za kilimo kwa vitendo kwa wakulima
aidha wizara imewezesha uanzishwaji wa mashamba darasa kati ya hayo alizeti ni na pamba ni 
vilevile imeanzisha mashamba ya mfano yakiwemo ya alizeti na pamba katika mikoa ya dodoma singida na simiyu
aidha maafisa ugani wa maeneo hayo wamepatiwa tani 
 za mbolea viuatilifu ekapack na viuagugu ekapack kwa ajili ya kuanzisha mashamba hayo ambayo yatatumika kutoa mafunzo ya kilimo bora cha alizeti na pamba kwa wakulima kwa vitendo
mheshimiwa spika wizara kupitia tari imetoa mafunzo ya kilimo mseto na kuhamasisha matumizi ya miche ya chikichi iliyozalishwa kwa njia ya chupa tissue culture kwa wakulima maafisa ugani na wanafunzi wa shule za msingi 
pia tari imeanzisha mashamba ya mfano ya chikichi katika mkoa wa kigoma
vilevile tari kwa kushirikiana na bodi ya mkonge imetoa mafunzo ya kilimo bora cha mkonge kwa maafisa ugani na wakulima katika wilaya ya handeni mkoa wa tanga
mheshimiwa spika wizara imeendelea kutoa huduma za ugani kwa njia ya mfumo wa kielektroniki m kilimo ambao unamwezesha mkulima kupata huduma ya ushauri wa kitaalam kupitia simu ya kiganjani
mfumo huo umelenga kutatua changamoto ya uhaba wa maafisa ugani waliopo pamoja na upatikanaji wa taarifa za masoko
hadi aprili maafisa ugani na wakulima wamesajiliwa katika mfumo wa m kilimo
aidha maswali yameulizwa na kupatiwa majibu kupitia mfumo huo na wizara inaendelea na uhamasishaji wa matumizi ya mfumo kwa wakulima
mheshimiwa spika bodi ya mkonge imetoa mafunzo ya kilimo cha mkonge kwa wakulima katika wilaya za mkinga handeni korogwe kishapu meatu bariadi na itilima 
kutokana na mafunzo hayo jumla ya hekta 
 zimepandwa mkonge katika wilaya za mkinga hekta 
 handeni 
 chalinze hekta korogwe 
 kishapu 
 meatu 
 bariadi 
 na itilima 
aidha bodi ya pareto imetoa mafunzo ya kilimo bora cha pareto kwa wakulima kutoka mbeya ileje makete mufindi na manyara 
pia bodi kwa kushirikiana na kampuni za usindikaji wa pareto imetoa mafunzo ya uzalishaji wa pareto kwa vikundi vya pashungu na shigamba katika halmashauri ya mbeya vijijini
mheshimiwa spika bodi ya korosho imetoa mafunzo ya kilimo bora kwa maafisa ugani na wakulima katika mikoa inayolima zao la korosho na mafunzo ya ubora wa korosho kwa maafisa ugani katika mikoa ya pwani na tanga
aidha bodi ya kahawa imetoa mafunzo ya kilimo bora cha kahawa kwa wakulima katika mikoa inayozalisha kahawa
kutokana na mafunzo hayo mashamba ya wakulima yamekarabatiwa pamoja na kuanzisha mashamba darasa katika mikoa hiyo
kadhalika bodi ya sukari imetoa mafunzo ya kilimo bora cha miwa kwa wakulima katika wilaya ya muheza kata za muheza na amani mtibwa morogoro
mheshimiwa spika wizara imetoa mafunzo rejea kuhusu teknolojia za kisasa za kilimo bora cha alizeti michikichi soya na pamba kwa maafisa ugani wa mikoa ya singida dodoma manyara kilimanjaro morogoro ruvuma njombe tabora simiyu mara iringa songwe mbeya rukwa lindi mtwara na kigoma
aidha wizara imewezesha maafisa ugani katika mikoa ya singida dodoma na simiyu kuanzisha mashamba darasa ya alizeti na pamba
pia tari imetoa mafunzo ya kanuni bora za kilimo cha zabibu kwa wakulima kutoka kata za mvumi makulu mvumi mission handali chinangali matumbulu mpunguzi mbabala hombolo mkonze na chihanga na maafisa ugani kutoka halmashauri ya kondoa mpwapwa na dodoma jiji 
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa agri connect na tanshep imetoa mafunzo kwa wakulima kuhusu kanuni bora za kilimo uhifadhi wa mazao kabla na baada ya kuvuna dhana ya anzia sokoni malizia shambani na viwango vya ubora wa mazao katika mikoa ya arusha ngorongoro na arusha vijijini kilimanjaro mwanga na siha na tanga korogwe na muheza
ukarabati wa vyuo vya kilimo na vituo vya mafunzo kwa wakulima 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuimarisha mazingira ya kujifunzia na kufundishia kwa kukarabati miundombinu ya vyuo vya mafunzo ya kilimo nchini ikiwemo ukarabati wa ofisi mabweni mabwalo madarasa nyumba za watumishi vyoo na maabara
ukarabati wa miundombinu hiyo upo katika hatua mbalimbali mfano ukarabati wa mabweni ya ukiriguru jengo la maktaba ya chuo cha kilimo mtwara majengo ya ofisi za vyuo vya kilimo tengeru tumbi uyole na ilonga umefikia wastani wa asilimia 
aidha ukarabati wa miundombinu ya vyuo vya kilimo mubondo katrin katc ilonga uyole na inyala unaendelea na umefikia wastani wa asilimia 
udahili wa wanafunzi katika vyuo vya mafunzo ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imedahili na kufadhili wanafunzi wa ngazi ya astashahada na stashahada katika vyuo vya mafunzo ya kilimo
kati ya hao wanafunzi ni wa mwaka wa kwanza na wanafunzi ni wa mwaka wa pili
vilevile wizara imedahili wanafunzi wanaojigharamia wenyewe
kati ya hao wanafunzi ni wa mwaka wa kwanza na ni wa mwaka wa pili
pia wizara inaendelea kutengeneza mfumo wa kielektroniki wa udahili wa wanafunzi kwa ajili ya vyuo vya mafunzo ya kilimo ambao upo katika hatua za majaribio
umwagiliaji 
mheshimiwa spika wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji imeendelea kuimarisha miundombinu ya umwagiliaji kwa kujenga na kukarabati skimu za umwagiliaji
ujenzi wa miradi ya umwagiliaji 
mheshimiwa spika wizara kupitia tume inaendelea na ujenzi wa skimu ya kirya hekta iliyopo wilaya ya mwanga na endagaw hekta iliyopo wilayani hanang ambapo hadi aprili utekelezaji wa miradi hiyo umefikia asilimia na mtawalia
aidha utekelezaji wa miradi hiyo utagharimu shilingi 
 kirya na shilingi 
 endagaw hadi itakapokamilika
vilevile mikataba kwa ajili ya ujenzi wa skimu ya msanginya usense hekta iliyopo wilaya ya nsimbo na msufini hekta iliyopo wilaya ya mvomero imesainiwa na wakandarasi wamekabidhiwa kazi kwa ajili ya utekelezaji na itagharimu shilingi 
aidha ujenzi wa bwawa katika skimu ya orumwi siha lenye mita za ujazo litakalomwagilia hekta umefikia asilimia 
ujenzi wa bwawa hilo utagharimu shilingi hadi kukamilika
mheshimiwa spika tume kupitia mfuko wa taifa wa maendeleo ya umwagiliaji nidf inaendelea na ujenzi wa skimu ya idudumo hekta umefikia asilimia 
ujenzi wa skimu hiyo utagharimu shilingi hadi kukamilika
vilevile taratibu za manunuzi kwa ajili ya ujenzi wa skimu ya mgambalenga kilolo mbaka busekelo na muhukuru songea zimekamilika na hatua za kusaini mikataba zinaendelea
ujenzi wa miradi hiyo utagharimu jumla ya shilingi na ujenzi utaanza juni 
aidha tume kupitia nidf imenunua vifaa vya karakana na kutengeneza mitambo saba ambayo ni low bed motor grader mbili excavator tatu na buldozer moja 
mheshimiwa spika tume kwa kushirikiana na jeshi la kujenga taifa jkt inaendelea na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji katika skimu ya umwagiliaji ya chita jkt kikosi cha kj hekta ambapo ujenzi umefikia asilimia 
ukarabati wa miradi ya umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika mwaka tume imeendelea na ukarabati wa skimu za umwagiliaji za kituani mwenzae lushoto luganga iringa mseta bondeni kongwa chinangali chamwino na fufu chamwino
ukarabati huo umefikia asilimia na mtawalia
aidha ukarabati wa skimu za karema katavi kilida katavi na lwafi katongoro nkasi utafanyika baada ya msimu wa mvua kuisha
ukarabati wa skimu hizo utagharimu jumla ya shilingi hadi kukamilika
mheshimiwa spika taratibu za manunuzi ili kuwapata wakandarasi wa kukarabati miundombinu ya umwagiliaji katika skimu za lusu mvumi na mwasubuya zinaendelea ambapo tathmini ya zabuni ya skimu ya lusu imekamilika zabuni ya skimu ya mvumi imefunguliwa na zabuni ya skimu ya mwasubuya inarudiwa kutangazwa kutokana na kutopatikana kwa wazabuni
mheshimiwa spika tume kwa kushirikiana na wizara ya maliasili na utalii imeendelea kutekeleza mradi wa kusimamia maliasili na kuendeleza utalii kusini mwa tanzania resilient natural resource management for tourism and growth project regrow
mradi huo unajenga na kukarabati skimu ya madibira hekta uliopo wilaya ya mbarali ambapo hadi aprili ukarabati umefikia asilimia 
ujenzi na ukarabati wa mradi huo utagharimu jumla ya shilingi 
mheshimiwa spika maelezo ya kina ya ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji ni kama inavyoonekana katika kiambatisho na
miradi ya umwagiliaji inayofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu 
mheshimiwa spika tume kupitia asdp ii imekamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu za mkombozi iringa idudumo nzega luiche kigoma ujiji na ilemba sumbawanga kwa asilimia 
vilevile upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa la ibanda sengerema geita tlawi mbulu na skimu ya makwale kyela umefikia asilimia na mtawalia kupitia asdp ii
aidha kupitia mradi wa regrow upembuzi yakinifu na usanifu wa kina katika skimu nane za mbuyuni kimani uturo isenyela makangarawe hermani chosi gonakuvagogolo na matebete umefika asilimia 
kiambatisho na
skimu hizo zitajengwa katika mwaka wa fedha 
mheshimiwa spika tume kupitia nidf inaendelea na upembuzi yakinifu katika skimu zenye jumla ya hekta jedwali na
ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji katika skimu hizo utatekelezwa mwaka 
jedwali na
 skimu zinazoendelea kufanyiwa upembuzi yakinifu na
jina la skimu bwawa eneo hekta wilaya 
kizi mpwapwa 
mlembule mpwapwa 
masimba iramba 
makondeko newala 
ilemba sumbawanga 
mbwasa manyoni 
dirim mbulu 
igenge bwawa misungwi 
mwamapuli bwawa igunga 
masasi chato 
bonde la bahi bahi 
eyasi mbulu jumla chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika tume kwa kushirikiana na shirika lisilo la kiserikali la rikolto tanzania imetoa mafunzo ya usimamizi na uendeshaji wa skimu za umwagiliaji pamoja na kilimo bora cha mpunga na mboga katika mikoa ya manyara arusha na kilimanjaro ambapo wakulima wamepatiwa mafunzo hayo
pia tume kwa kushirikiana na shirika la snv chini ya mradi wa craft imetoa mafunzo ya matumizi ya teknolojia bora za kilimo cha umwagiliaji kwa kuzingatia mabadiliko ya tabianchi kwa wakulima katika mikoa ya njombe manyara iringa na mbeya
vilevile tume kwa kushirikiana na shirika la care international pamoja na southern agricultural growth corridor of tanzania sagcot imetoa mafunzo ya kilimo biashara na kuunda vikundi vitano vya vijana vitakavyokuwa vinazalisha mazao kwa tija na kibiashara katika skimu ya itipingi mkoani njombe
mheshimiwa spika tume pia kwa kushirikiana na shirika la utafiti la japan japan international research center for agricultural sciences jircas inaendelea na utafiti wa matumizi bora ya maji katika skimu za ndungu same lower moshi moshi vijijini na skimu ya mto wa mbu monduli
lengo la utafiti huo ni kuongeza uzalishaji wa zao la mpunga kwa kuzingatia matumizi ya maji kwa ufanisi
aidha tume kwa kushirikiana na benki ya dunia inaendelea na tathmini ya ukusanyaji wa ada za huduma za umwagiliaji matumizi ya teknolojia zinazotumia maji kwa ufanisi na uwekezaji wa sekta binafsi kwa kushirikiana na serikali katika kuendeleza kilimo cha umwagiliaji nchini
matokeo ya tathmini hiyo yatasaidia kuboresha mfumo wa ukusanyaji wa ada na tozo za huduma za umwagiliaji pamoja na mapendekezo ya uwekezaji wenye tija katika sekta ya umwagiliaji
masoko na mifumo ya masoko 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo ni moja ya wizara zilizoshiriki kwenye maonesho ya dubai expo chini ya uratibu wa wizara ya uwekezaji viwanda na biashara kupitia mamlaka ya maendeleo ya biashara tanzania tantrade
maonesho hayo yalianza tarehe oktoba na kumalizika tarehe machi nchini dubai umoja wa falme za kiarabu uae
mheshimiwa spika mafanikio yaliyopatikana katika maonesho hayo ni kusainiwa kwa hati saba za makubaliano kwa ajili ya kushirikiana katika kuendeleza sekta ya kilimo
mashirikiano hayo yamejikita katika maeneo mbalimbali ikiwemo ujenzi wa vituo vya kuchanganya mbolea na viuatilifu fertilizer and pesticide blending facility ies upatikanaji na matumizi bora ya zana za kilimo miundombinu ya umwagiliaji uhifadhi na usafirishaji wa mazao
 waziri wa kilimo mhe
hussein bashe akisaini mkataba na mwakilishi wa kampuni ya agritech global inayoongozwa na mhe
sheikh ahmed dalmook al maktoum
mkataba huo unahusu ushirikiano katika uanzishwaji wa vituo vya zana za kilimo na uchanganyaji wa mbolea
tarehe februari nchini dubai
mafanikio mengine ni ushirikiano katika kupoka na kuhodhi masoko ya mazao ya kilimo ambapo tarehe mei shehena la kontena lenye tani 
 za parachichi aina ya hass lilipokelewa mumbai india ikiwa ni matokeo ya mkataba uliosaniwa kati ya tanzania horticulture association taha na india kwa ajili ya kufungua masoko ya mazao ya mboga matunda na viungo wakati wa maonesho ya dubai expo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia cpb imenunua mahindi tani kutoka kwa wakulima na imeiuzia kampuni ya grain industries limited ya kenya tani za mahindi zenye thamani ya shilingi 
katika jitihada za kutafuta masoko wizara imefanikiwa kupata masoko katika nchi za drc kenya zimbabwe rwanda burundi na comoro
kutokana na jitihada hizo ghala za kukodi zenye uwezo wa kuhifadhi tani na tani zimepatikana katika miji ya juba sudan kusini na lubumbashi dr congo mtawalia
aidha wizara imepata masoko mapya ya zao la parachichi katika nchi za india na afrika kusini na zao la ndizi nchini kenya baada ya mazao hayo kukidhi viwango vya ubora
 maparachichi aina ya hass yaliyokidhi vigezo yakiwa tayari kusafirishwa kuelekea afrika kusini kupitia kampuni ya kuza afrika wilayani rungwe mkoani mbeya 
mheshimiwa spika katika mwaka tani za parachichi zenye thamani ya shilingi bilioni 
 ziliuzwa katika nchi mbalimbali kama inavyoonekana kwenye jedwali na
 jedwali na
 mauzo zao la parachichi katika nchi zilizonunua kwa mwaka nchi kiasi kilichouzwa tani thamani tzs bilioni uholanzi 
 uingereza 
 ufaransa 
 umoja wa falme za kiarabu 
 afrika kusini 
 kenya 
 nchi nyingine 
 jumla 
 chanzo mamlaka ya mapato tanzania 
mheshimiwa spika soko la mahindi limeendelea kukua katika nchi ya kenya ambapo katika kipindi cha miaka mitatu tanzania imepeleka wastani wa tani kwa mwaka sawa na asilimia ya mahindi yote yanayouzwa nje ya nchi
aidha mauzo ya mahindi nje ya nchi ni kama inavyoonekana katika jedwali na
jedwali na
 uuzaji wa mahindi nje ya nchi tani
nchi wastani kenya sudan kusini zimbabwe drc burundi rwanda uganda sudan umoja wa nchi za falme za kiarabu nyingine jumla chanzo mamlaka ya mapato tanzania tra 
kadhalika soko la mchele limeendelea kukua hususan katika nchi ya uganda ambapo katika kipindi cha miaka mitatu wastani wa tani 
 kwa mwaka zimeuzwa uganda sawa na takribani asilimia 
 ya mchele wote unaouzwa nje ya nchi
mauzo ya mchele nje ya nchi ni kama inavyoonekana katika jedwali na
jedwali na
 uuzaji wa mchele nje ya nchi tani
nchi wastani uganda 
 kenya 
 rwanda 
 drc 
 burundi 
 zambia 
 india 
 umoja wa nchi za falme za kiarabu 
 malawi 
 nyingine 
 jumla 
 chanzo mamlaka ya mapato tanzania tra 
mheshimiwa spika katika msimu wizara imefanikisha kuuza tani 
 za soya katika nchi za india china rwanda na kenya ikilinganishwa na tani zilizouzwa msimu wa 
jitihada hizo zimewezesha bei ya soya kuongezeka kutoka shilingi msimu wa hadi shilingi msimu wa 
vilevile hadi aprili tani za korosho ghafi tani za pamba tani za kahawa na tani za kakao zimeuzwa
pia wizara imewezesha wakulima wa mikoa ya arusha na manyara kuingia mkataba na tanzania breweries ltd tbl wa kununua tani za shayiri kwa bei ya shilingi kwa kilo
kadhalika cpb imeuza tani 
 za maharage tani 
 za mchele na tani 
 za mbegu za mafuta ya alizeti
mheshimiwa spika itifaki ya jumuiya ya afrika mashariki ya viwango vya afya ya mimea wanyama na usalama wa chakula east african community protocol on sanitary and phytosanitary sps measures imeridhiwa ambayo itasaidia ukuaji wa masoko ya mazao ya kilimo nje ya nchi
vilevile wizara kwa kushirikiana na wadau mbalimbali imeandaa mkakati na mpango kazi wa masoko ya mazao ya kilimo market to farm agricultural marketing strategy and action plan 
mkakati huo umelenga kuwawezesha wakulima kufanya utafiti wa soko na kuzalisha kulingana na mahitaji ya soko
pia wizara imeandaa mwongozo wa mifumo ya uuzaji wa mazao ya kilimo ili kuongeza ufanisi katika taratibu za usimamizi wa mauzo ya mazao ya kilimo pamoja na kuwezesha wadau kujua taratibu zitakazotumika kusimamia mauzo ya mazao ya kilimo
mheshimiwa spika katika mwaka tani za singa zenye thamani ya shilingi bilioni 
 na bidhaa mbalimbali za mkonge tani zenye thamani ya shilingi bilioni 
 zimeuzwa kwenye soko la ndani
aidha tani 
 za singa zenye thamani ya dola za marekani na tani za bidhaa mbalimbali za mkonge zenye thamani ya dola za marekani milioni 
 zimeuzwa kwenye soko la nje
aidha bodi ya mkonge imewaunganisha wakulima wadogo wakiwemo wa amcos na binafsi kwenye soko kwa mfumo wa zabuni ambapo wameweza kuuza mkonge daraja la ug kwa shilingi kwa tani ikilinganishwa na shilingi nje ya mfumo
pia katika msimu wa ununuzi wa mwaka tani za tumbaku zenye thamani ya dola za marekani 
 zimeuzwa
viwanda vya kati na vikubwa vimechangia kuongeza thamani zao la mkonge na kuzalisha bidhaa mbalimbali za mkonge ambazo zimeuzwa ndani na nje ya nchi 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya pareto imeendelea kusimamia uzalishaji na ununuzi wa pareto ambapo hadi aprili tani za maua ya pareto zimezalishwa na kuuzwa kwa kampuni za pareto tanzania mafinga na tanextract ltd mbeya kwa ajili ya usindikaji nchini
mheshimiwa spika tani za kahawa aina ya arabika zenye thamani ya dola za marekani na tani za aina ya robusta zenye thamani ya dola za marekani 
 zimeuzwa
mheshimiwa spika hadi aprili ujenzi wa kituo cha udhibiti wa visumbufu kibaolojia kupitia tanipac umefikia asilimia 
aidha ujenzi wa kituo mahiri cha usimamizi wa mazao baada ya kuvuna umefikia asilimia tano 
kituo hicho kitatumika kusambaza teknolojia za usimamizi wa mazao baada ya kuvuna
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na taha balozi zetu katika nchi za ulaya marekani na mashariki ya kati imeongeza wigo wa masoko kwa mazao ya bustani hasa matunda na viungo katika nchi hizo
aidha wanunuzi kutoka nchi mbalimbali wameonesha utayari wa kununua mazao ikiwemo matunda hasa maembe na ndimu zisizo na mbegu zinazozalishwa nchini
mfano uhitaji wa maembe kutoka tanzania ni jumla ya tani kwa mwaka na ndimu ni tani kwa mwaka
katika mwaka wizara kwa kushirikiana na taha serikali ya sweden na undp itaanza utekelezaji wa mradi wa kuongeza uwezo wa nchi katika kuzalisha mazao hayo kwa kuwezesha upatikanaji wa miche kuwajengea uwezo wakulima kuhusu mbinu bora za kisasa na teknolojia na kuwapa elimu ya biashara
hatua hizo zitawezesha kuongeza uzalishaji wa maembe kufikia tani na ndimu kufikia tani ifikapo mwaka 
ushiriki wa sekta binafsi katika kilimo 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuthamini mchango wa sekta binafsi kama kichocheo cha ukuaji wa sekta ya kilimo kuhakikisha usalama wa chakula uongezaji wa thamani ya mazao ya kilimo kuimarisha upatikanaji wa pembejeo kuongeza ajira na masoko ya mazao ya kilimo
taarifa ya utekelezaji wa asdp ii kupitia sekta binafsi inaonesha kuwa hadi juni kampuni za sekta binafsi asasi za kiraia na mashirika yasiyo ya kiserikali yamewekeza katika sekta ya kilimo
aidha wizara imeratibu majukwaa ya majidiliano na sekta binafsi kwa mazao asilia ya biashara nafaka mikunde bustani na mbegu za mafuta ya kula kwa ajili ya kutatua changamoto za kikodi na kisera
wabia wa maendeleo 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuimarisha mahusiano ya kimataifa kupitia wabia wa maendeleo ndani na nje ya nchi kwa ajili ya kukuza uchumi kutokana na uwekezaji katika sekta ya kilimo
maeneo yaliyozingatiwa katika uwekezaji wa wabia wa maendeleo ni pamoja na usimamizi wa mazao baada ya kuvuna vijana masoko ujenzi wa miundimbinu ya hifadhi wa mazao kuimarisha miundombinu ya umwagiliaji uongezaji wa thamani upatikanaji wa mbegu bora afya ya mimea lishe huduma za ugani mazingira na jinsia
hadi juni jumla ya shilingi zimetumiwa na wadau kutekeleza miradi ya sekta ya kilimo
taasisi za fedha na upatikanaji wa mitaji 
mheshimiwa spika taasisi za fedha zimeendelea kuwa muhimu katika upatikanaji wa mitaji katika sekta ya kilimo
taarifa ya utekelezaji ya asdp ii hadi juni inaonesha kuwa taasisi fedha ikiwemo benki ya crdb nmb tadb na tib zilitoa mikopo ya shilingi katika kundeleza sekta ya kilimo
mheshimiwa spika katika kuimarisha upatikanaji wa mitaji wizara kwa kushirikiana na sekta binafsi iliunda kamati ya viongozi ya kushughulikia mifumo ya ugharimiaji wa sekta ya kilimo ikiwa ni pamoja na kupunguza riba ya mikopo
matokeo ya shughuli ya kamati hiyo ni benki za biashara za crdb na nmb kushusha viwango vya riba ya mikopo ya kilimo kutoka asilimia na mtawalia hadi kufikia asilimia 
pia hatua hiyo imepelekea benki ya nmb kutenga shilingi bilioni kwa ajili ya kukopesha wajasiriamali katika sekta ya kilimo kupitia matawi yake nchini
mheshimiwa spika kupitia kamati hiyo wizara imefanya majadiliano na benki za biashara na kuwezesha wakulima kupata mikopo
hadi aprili tadb imetoa mikopo yenye thamani ya shilingi bilioni 
 kwa ajili ya pembejeo za kilimo kwenye mazao ya kahawa na kufufua vinu vya kuchambua pamba vya kahama chato mbogwe bukombe lugeye sola manawa na kiwanda cha mafuta ya chikichi cha trolle meesle tanzania ltd kilichopo mkoa wa kigoma
mheshimiwa spika aidha tadb imetoa mikopo ya moja kwa moja direct lending yenye thamani ya shilingi bilioni 
 kwa ajili ya kuwekeza katika mnyororo wa thamani wa kilimo
pia tadb kupitia mfuko wake wa dhamana kwa wakulima wadogo smallholder credit guarantee scheme imetoa mikopo yenye thamani ya shilingi bilioni kwa wakulima pamoja na wadau wengine wa kilio hususan amcos na wajasiriamali wa dogo na wakati katika sekta ya kilimo
kadhalika tabd imeingia mikataba na benki washirika katika mfuko huo ikiwemo benki ya maendeleo crdb nmb tcb azania nbc stanbic absa kcbl pbz uchumi microfinance finca mucoba na tacoba ikiwa ni moja kati ya jitihada za benki kuchangia utoaji wa mikopo kwa wakulima wadogo na sekta ya kilimo kutoka taasisi za fedha nchini
jumla ya mikopo hiyo imewanufaisha wakulima wadogo wakati na wakubwa zaidi ya wanaojishughulisha katika mnyororo wa thamani wa kilimo
vilevile tadb imeanzisha mfuko wa dhamana kwa wakulima wadogo smallholder farmer credit guarantee scheme kwa ajili ya kurahisisha upatikanaji wa mitaji kupitia mikopo ambapo hadi aprili mikopo yenye thamani ya shilingi bilioni 
 imedhaminiwa na kutolewa kwa wanufaika tangu kuanzishwa kwa mfuko kama inavyoonekana katika jedwali na
jedwali na
 wanufaika wa mikopo ya mfuko wa dhamana kwa wakulima wadogo hadi aprili 
na
mchanganuo wa wanufaika idadi ya wanufaika thamani ya mikopo tshs
wanufaika binafsi 
vyama vya ushirika amcos 
wafanyabiashara wadogo na wa kati 
 jumla 
 chanzo benki ya maendeleo ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara kupitia mfuko wa taifa wa pembejeo agriculture inputs trust fund agitf imetoa mikopo yenye thamani ya shilingi kama inavyoonekana katika jedwali na
jedwali na
 mikopo iliyotolewa na agitf hadi aprili 
na aina ya mikopo idadi ya wakopaji thamani ya mikopo 
matrekta mapya 
pembejeo umwagiliaji ufugaji livestock 
mashine za kusindika 
matrekta ya mikono powertiller 
shughuli za shamba jumla chanzo wizara ya kilimo 
uzalishaji wa mazao 
mheshimiwa spika sekta ndogo ya mazao inahusika na uzalishaji wa mazao zaidi ya katika kanda saba za kilimo
mazao hayo yanajumuisha mazao ya asilia ya biashara mazao ya mafuta mazao ya chakula na mazao ya bustani
mazao asilia ya biashara 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao asilia ya biashara umekuwa ukipanda na kushuka kutokana na kuyumba kwa bei katika soko la dunia zilizosababishwa na athari za uviko 
mfano uzalishaji wa mazao asilia ya biashara umepungua kutoka tani mwaka hadi tani 
 mwaka 
aidha uzalishaji katika msimu wa mwaka umefikia tani 
 kama inavyoonekana kwenye jedwali na
jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mazao asilia ya biashara zao pamba 
 kahawa chai pareto tumbaku korosho 
 mkonge 
 sukari jumla 
 chanzo wizara ya kilimo uzalishaji unaendelea msimu wa mauzo i
zao la mkonge 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya mkonge tanzania imeendelea kuhamasisha uzalishaji wa mkonge na kuongeza upatikanaji wa bidhaa zake
hadi aprili uzalishaji wa mkonge umefikia tani na uzalishaji unaendelea
pia bodi imepima na kugawa mashamba yenye hekta 
 kwa wakulima wapya kwa ajili ya kilimo cha mkonge
ii
zao la tumbaku 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya tumbaku tanzania imehamasisha kuongeza uzalishaji wa zao la tumbaku kutoka tani msimu wa hadi tani msimu wa 
vilevile katika msimu wa uzalishaji wa mwaka wakulima wa tumbaku wameingia mkataba na kampuni za premium active tz ltd alliance one tz ltd japan tobacco international leaf services magefa growers ltd pachtec co
ltd env services ltd jespan co
ltd naile leaf tz co na biexen co
ltd kwa ajili ya kuzalisha tani za tumbaku
 iii
zao la pareto 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya pareto tanzania imeendelea kusimamia uzalishaji na ununuzi wa pareto ambapo hadi aprili tani za maua makavu ya pareto zimezalishwa na kuuzwa kwa kampuni za pareto tanzania mafinga na tanextract ltd mbeya kwa ajili ya usindikaji
vilevile bodi imetengeneza vikaushio vinne vya maua ya pareto katika wilaya ya mufindi na ileje 
iv
zao la chai 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya chai tanzania imeendelea kusimamamia uzalishaji tija na ubora wa chai nchini
hadi aprili uzalishaji wa chai kavu umefikia tani sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha tani na uzalishaji unaendelea
kadhalika mapato yanayotokana na mauzo ya chai nje ya nchi yameongezeka kutoka dola za marekani kwa mwaka hadi dola za marekani mwaka 
aidha wastani wa tija kwa wakulima wadogo hadi aprili ulikuwa ni kilo 
 za chai kavu sawa na asilimia 
 ya lengo na wakulima wakubwa ni kilo 
 sawa na asilima 
 ya lengo
mheshimiwa spika bodi kwa kushirikiana na tshtda imekagua mashamba makubwa na kuhamasisha ufufuaji wa mashamba ya wakulima wadogo yenye ukubwa wa hekta katika mikoa ya mbeya iringa njombe na tanga
hadi aprili mashamba ya wakulima wadogo yenye hekta yamefufuliwa katika mikoa ya njombe na mbeya
bodi ya chai imeendelea kusimamamia uzalishaji tija na ubora wa chai nchini kupitia mashamba madogo na makubwa 
vilevile mashamba mapya ya chai yenye hekta yameanzishwa katika mkoa wa njombe
aidha bodi imekagua viwanda vya kusindika chai vilivyopo mbeya iringa njombe na tanga na kutoa elimu kuhusu kilimo bora cha chai gap usindikaji bora gmp pamoja na sheria na kanuni za chai kwa wafanyakazi na wakulima
pia bodi imeendelea kufuatilia ukarabati wa kiwanda cha chai mponde ambapo hadi aprili ukarabati umefikia asilimia 
vilevile bodi imesajili kampuni mpya tano za kuchanganya na kufunga chai kwenye vikasha na kufanya idadi ya kampuni kufikia 
zao la korosho 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa korosho umefikia tani 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha tani na makusanyo ya uzalishaji kwa vikundi vya ubanguaji bado yanaendelea
kati ya kiasi hicho tani 
 zimezalishwa mtwara tani 
 lindi tani 
 ruvuma tani 
 pwani tani 
 tanga tani 
 mbeya tani 
 njombe tani 
 dar es salaam tani 
 morogoro tani 
 singida tani 
 rukwa tani 
 katavi 
 tabora tani 
 dodoma tani 
 kigoma na tani 
 katika mkoa wa iringa
bodi ya korosho tanzania imeandaa hekta katika wilaya ya ruangwa kwa ajili ya kuanzisha kilimo cha pamoja
aidha bodi na amcos zimenunua vipima unyevu vitatu na mtawalia kwa ajili ya udhibiti wa ubora wa korosho
korosho kutoka shamba la kilimo cha pamoja la masigati manyoni mkoani singida lenye ukubwa wa ekari vi
zao la kahawa 
mheshimiwa spika katika mwaka uzalishaji wa kahawa umefikia tani sawa na asilimia ya lengo la kuzalisha tani 
aidha bodi ya kahawa tanzania imevijengea uwezo vyama vya ushirika katika mikoa ya kagera ruvuma kilimanjaro songwe mbeya mara kigoma njombe na tanga kuhusu biashar ya kahawa na namna ya kuuza kahawa katika soko la moja kwa moja
mti wa kahawa aina ya arabika katika shamba la west kilimanjaro wilaya ya hai mkoani kilimanjaro vii
zao la pamba 
mheshimiwa spika katika msimu wa wizara kupitia bodi ya pamba tanzania imeendelea kuhamasisha na kusimamia uzalishaji wa zao la pamba kwa kusambaza mbegu bora na viuatilifu pamoja na kutoa mafunzo kwa wakulima
uzalishaji wa pamba umeongezeka kutoka tani mwaka hadi tani mwaka ambalo ni ongezeko la asilimia 
ongezeko hilo limechangiwa na matumizi sahihi ya mbinu bora za kilimo kupitia kampeni zilizoendeshwa na bodi kuimarika kwa huduma za ugani na matumizi ya mbegu bora na viuatilifu
shamba la pamba la mkulima hodari wilaya ya itilima mkoani simiyu 
mazao ya chakula 
mheshimiwa spika katika mwaka uzalishaji wa mazao ya chakula umeongezeka kutoka tani mwaka hadi tani sawa na ongezeko la asilimia 
kati ya kiasi hicho tani zilikuwa ni mazao ya nafaka na tani mazao yasiyo ya nafaka jedwali na
ongezeko hilo lilichangiwa na huduma bora za ugani upatikanaji wa pembejeo za kilimo unyeshaji na mtawanyiko mzuri wa mvua na kuimarika kwa masoko ya ndani na nje ya nchi
jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mazao ya chakula tani mwaka 
zao mahindi mchele ngano mtama uwele na ulezi muhogo mkavu maharage na mikunde ndizi kavu viazi vitamu na mviringo kavu jumla chanzo wizara ya kilimo 
mazao yenye mahitaji makubwa yanayoagizwa nje ya nchi 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kutekeleza mikakati mbalimbali ya kuongeza uzalishaji wa mazao yenye mahitaji makubwa import substitution crops ili kupunguza uagizaji wa bidhaa mazao hayo kutoka nje ya nchi
miongoni mwa bidhaa mazao hayo ni pamoja na ngano sukari na mafuta ya kula
katika mwaka utekelezaji wa mikakati hiyo ni kama ifuatavyo i
uzalishaji wa miwa na sukari 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya sukari tanzania imeendelea kuongeza uzalishaji wa sukari ili kufikia lengo la kuzalisha tani ifikapo 
hadi aprili uzalishaji wa sukari umefikia tani sawa na asilimia ya lengo la kuzalisha tani 
katika kuongeza upatikanaji wa mbegu bora za miwa bodi kwa kushirikiana na tari imebaini maeneo ya gichameda mawenairon na kiru six katika mkoa wa manyara yanafaa kuanzisha vitalu vya kuzalisha mbegu bora za miwa
aidha wakulima katika maeneo hayo wapo tayari kutoa mashamba yao kwa ajili ya kuanzisha kitalu chenye ukubwa wa ekari sita 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kushirikana na wazalishaji wa sukari kutekeleza mpango wa kuongeza uzalishaji katika viwanda vya kilombero kagera mtibwa na tpc kwa kupanua mashamba kusimika mitambo mipya ya kuchakata miwa na kuongeza tija na kujenga miundombinu ya umwagiliaji
hatua hizo zinalenga kuongeza uzalishaji wa sukari kufikia jumla ya tani mwaka 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya sukari imeendelea kusimamia utekelezaji wa miradi mipya ya uzalishaji wa sukari ya bagamoyo na mkulazi ii
ujenzi na usimikaji wa kiwanda cha sukari cha bagamoyo chenye uwezo wa kuzalisha tani kwa mwaka umefikia asilimia na uzalishaji unatarajiwa kuanza juni 
kwa kuanzia kiwanda hicho kinatarajiwa kuzalisha tani za sukari ifikapo mwaka 
aidha ujenzi wa msingi wa kiwanda cha mkulazi ii umefikia asilimia na kitakapokamilika kitazalisha tani kwa mwaka
mheshimiwa spika miradi mingine mipya ya uzalishaji wa sukari ya kampuni za rai group rufiji lindi na lake agro ltd kasulu kigoma ipo katika hatua za awali za kumilikishwa ardhi ya uwekezaji
miradi hiyo itakapokamilika itakuwa na uwezo wa kuzalisha tani na mtawalia
mheshimiwa spika bodi imeingia makubaliano na taasisi ya uhandisi na usanifu mitambo tanzania temdo kwa ajili ya ujenzi wa mtambo wa kuchemsha mbegu pamoja na ubunifu wa kiwanda kidogo cha sukari chenye uwezo wa kusindika tani za miwa kwa saa
ii
zao la ngano 
mheshimiwa spika katika mwaka uzalishaji wa ngano umefikia tani ikilinganishwa na mahitaji halisi ya zaidi ya tani za ngano kwa mwaka
uzalishaji mdogo wa ngano unatokana na tija ndogo uhaba wa mbegu bora zenye uwezo wa kukidhi mahitaji ya soko na mabadiliko ya tabianchi na kubadilisha matumizi katika mashamba makubwa
mheshimiwa spika katika kukabiliana na changamoto hizo wizara ilitenga shilingi kwa ajili ya utafiti na uzalishaji wa zao la ngano
aidha wizara kupitia tari imeendelea kuimarisha utafiti na uzalishaji wa mbegu za ngano ambapo imekusanya sampuli za ngano zinazozalishwa nchini kwa ajili ya kupima kiwango cha gluten ili kushauri aina ya mbegu zinazofaa kutumiwa na wakulima katika uzalishaji kulingana na mahitaji ya viwanda nchini
kati ya sampuli hizo sampuli sita lumbesa mbayuwayu chiriku sifa kariege na riziki c zimeonesha kuwa na kiwango cha gluten zaidi ya asilimia kinachohitajika kwa ajili ya uokaji
mbegu hizo zitatumiwa na wakulima kuzalisha ngano kwa kuingia mikataba na wanunuzi ambao kwa muda mrefu wamekuwa wakiagiza ngano kutoka nje ya nchi
vilevile tari imetoa mafunzo ya mbinu bora za uzalishaji wa ngano kwa kutumia mbegu hizo kwa maafisa ugani na wakulima kutoka wilaya za karatu monduli siha na hanang
aidha tari imechimba visima viwili katika kituo cha utafiti uyole kwa ajili ya kuongeza uzalishaji wa mbegu za ngano
mheshimiwa spika wizara kupitia cpb imeingia mkataba na wakulima wa wilaya za siha karatu monduli na hanang kwa ajili ya kununua ngano itakayozalishwa na wakulima hao kwa bei ya shilingi kwa kilo
aidha cpb imewapatia wakulima hao tani za mbegu bora za ngano na kuwaunganisha na taasisi za fedha kwa lengo la kupata mikopo ya kununua mbolea na viuatilifu
iii
mazao ya mbegu za mafuta 
mheshimiwa spika mafuta ya kula nchini huchangiwa na mazao ya alizeti karanga pamba soya nazi chikichi na ufuta ambapo alizeti huchangia asilimia 
uzalishaji wa mafuta ya kula nchini ni wastani wa tani ikilinganishwa na mahitaji ya tani kwa mwaka
kutokana na upungufu huo nchi huagiza tani zipatazo za mafuta ya kula na hugharimu zaidi ya shilingi bilioni kwa mwaka
mheshimiwa spika upungufu wa uzalishaji wa mafuta unatokana na tija ndogo ya uzalishaji ambayo inachangiwa na upatikanaji mdogo wa mbegu bora mbolea viuatilifu matumizi ya mbinu duni za uzalishaji na mabadiliko ya tabianchi
mheshimiwa spika katika kuongeza uzalishaji wa mbegu za mafuta ya kula wizara imesambaza tani za mbegu bora za alizeti zenye thamani ya shilingi kwa utaratibu wa ruzuku kwa wakulima wa mikoa ya singida dodoma simiyu na manyara
mbegu hizo zitazalisha tani za alizeti ya kukamua mafuta ambazo zitakazozalisha mafuta ya kula tani 
aidha wizara imeendelea kutekeleza mpango wa muda mrefu wa kuzalisha miche bora ya chikichi na kuigawa bure kwa wakulima ambapo jumla ya miche imesambazwa kwa wakulima katika mikoa ya kigoma mbeya mtwara kagera katavi na tanga 
vilevile wizara imehamasisha kampuni za usindikaji kuingia mikataba na wakulima ya kununua mbegu za mafuta ya kula
hadi aprili wakulima wa zao la alizeti wameingia mikataba na kampuni za pyxus agriculture tanzania ltd wakulima qstec wakulima na mwenge sunflower oil wakulima kutoka katika mikoa ya dodoma singida na manyara ili kuzalisha tani ambazo watawauzia kwa bei ya shilingi kwa kilo
mheshimiwa spika katika mwaka uzalishaji wa mbegu za mafuta umefikia tani ikilinganishwa na tani mwaka 
mwenendo wa uzalishaji wa mazao ya mbegu za mafuta ni kama inavyoonekana katika jedwali na
jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mbegu za mafuta tani mwaka 
zao alizeti karanga ufuta mawese soya jumla chanzo wizara ya kilimo 
mazao ya bustani 
mheshimiwa spika katika mwaka uzalishaji wa mazao ya bustani umefikia tani 
 ikilinganishwa na tani 
 mwaka sawa na upungufu wa asilima 
 jedwali na
 upungufu huo umesababishwa na athari za uviko ambapo usafirishaji wa mazao hayo nje ya nchi uliathirika
aidha uzalishaji wa viungo umepungua kutokana na mashambulizi ya magonjwa ya mimea katika maeneo ya uzalishaji hususan wilaya ya muheza
jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mazao ya bustani zao matunda 
 mboga maua 
 viungo 
 jumla 
 uzalishaji unaendelea chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na kituo cha utafiti wa mboga matunda viungo na vikolezo spices and herbs duniani world vegetable centre imefanya tathmini ya kutambua mashamba ya miti mizazi kwa ajili ya uzalishaji wa miche bora ya matunda na upatikanaji wa vikonyo katika mkoa wa tanga
mheshimiwa spika tathmini hiyo ilitambua mashamba katika halmashauri za wilaya za lushoto muheza bumbuli na korogwe
mashamba hayo ni jagetal malindi mnadani songa kizugu zigi rangwi mission muller farm maunchle s farm sakharani farm omary shebughe farm na mbwambo farm
vilevile mashamba manne ambayo ni horti tengeru world vegeteble centre usa river na shamba la kwa bwana mdogo yalitambuliwa katika mkoa wa arusha
mashamba hayo yanatoa vikonyo vya parachichi makadamia miembe mdalasini tofaa michungwa milimao ndimu michenza mulberry na persmon madagascar nut
pia tari imesafisha na kuzalisha kilo za mbegu bora ya nyanya aina za tengeru na tanya ambazo zilipoteza sifa zake
mheshimiwa spika wizara kupitia tosci imeandaa rasimu ya viwango vya ubora wa kuzalisha miche ya mazao ya parachichi maembe matofaa zabibu migomba chai kakao kahawa chikichi korosho papai machungwa na pingili za miwa
aidha wizara imeanzisha majukwaa mawili ya wadau wa zao la parachichi katika mikoa ya mbeya na njombe na itaendelea kuanzisha majukuwa hayo katika mikoa mingine
lengo la kuanzisha majukwaa hayo ni kuwasaidia wakulima kupata taarifa za masoko bei za mazao upatikanaji wa huduma za pembejeo na huduma za ugani
vilevile serikali imefuta tozo zilizokuwa kero katika mazao ikiwemo zao la parachichi kwa lengo la kupunguza gharama za uzalishaji na kuvutia uwekezaji na biashara katika sekta ya mazao
uanzishaji wa mashamba makubwa ya kilimo 
mheshimiwa spika kufuatia ziara ya rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania mhe
samia suluhu hassan katika mataifa mbalimbali duniani wizara imepokea wawekezaji wenye nia ya kuwekeza kwenye mashamba makubwa yatakayohusisha wakulima wadogo wa mazao ya alizeti ngano mpunga mahindi ya njano soya chikichi zabibu na miwa
ili kufanikisha uwekezaji huo wizara imetambua jumla ya hekta kwa ajili ya uanzishaji wa mashamba makubwa katika mikoa tisa 
vilevile wizara inaendelea kushirikiana na uongozi wa mikoa ya mbeya songwe rukwa pwani kigoma tabora dodoma na katavi ili kutambua maeneo yanayofaa kwa uwekezaji wa mashamba makubwa kwa ajili ya uwekezaji wa mazao hayo
kuimarisha miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kukarabati na kujenga ghala katika maeneo mbalimbali nchini
wizara kupitia cpb imekamilisha ukarabati wa ghala la kiteto mkoani manyara tani mbugani mkoani dodoma tani na vihenge mkoani arusha tani 
jumla ya shilingi zimetumika kukamilisha ukarabati wa ghala na vihenge hivyo
aidha hadi aprili ukarabati wa ghala tisa katika halmashauri za wilaya za songea na madaba umefikia hatua mbalimbali kama ifutavyo songea dc mkongotema 
 muungano zomba 
 litisha 
 magagura 
 lipaya 
 madaba dc hagangadinda 
 matetereka 
 lilondo 
 na gumbiro 
ukarabati huo unahusisha sakafu kuta paa vyoo na kuweka mfumo wa maji na unategemewa kukamilika mwezi juni
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na shirika la mpango wa chakula duniani world food programme wfp imekarabati ghala tisa zenye uwezo wa kuhifadhi tani katika mikoa ya dodoma na kigoma na kujenga ghala moja lenye uwezo wa kuhifadhi tani katika mkoa wa kigoma
mheshimiwa spika wizara kupitia nfra imeendelea kutekeleza mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi
hadi aprili utekelezaji wa mradi huo umefikia asilimia 
 ambapo ujenzi wa vihenge umefikia asilimia 
 na ujenzi wa ghala na miundombinu mingine umefikia asilimia 
kukamilika kwa ujenzi wa miundombinu hiyo kutaongeza uwezo wa wakala wa kuhifadhi nafaka kutoka tani hadi 
mradi huo unagharimu dola za marekani 
vilevile ujenzi wa ghala kupitia mradi wa tanipac umefikia wastani wa asilimia jedwali na
ghala hizo zitakapokamilika zitakuwa na uwezo wa kuhifadhi tani za mazao ujenzi wa ghala hazo unagharimu shilingi 
 jedwali na
 ujenzi wa maghala ya kupitia tanipac na
ghala hatua za ujenzi uwezo tani nyakitonto kasulu kagezi kibondo msangila bukombe nyakasungwa buchosa ikindiro itilima busondo nzega mrijo chini chemba endanoga babati mangaka nanyumbu lumecha namtumbo kizimbani unguja ole dodeani pemba chakwale gairo engusero kiteto wastani wa utekelezaji chanzo wizara ya kilimo 
uongezaji thamani wa mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuhamasisha uongezaji wa thamani wa mazao ya kilimo ili kupunguza upotevu wa mazao na kuimarisha upatikanaji wa bidhaa za mazao ya kilimo pamoja na upatikanaji wa masoko
katika mwaka wizara kupitia cpb imeongeza thamani ya mazao ya nafaka tani 
kati ya hizo mahindi ni tani 
 ambazo zimezalisha unga tani 
 na pumba tani 
 na alizeti ni tani 
 ambazo zimezalisha mafuta lita 
mheshimiwa spika cpb imekamilisha usimikaji wa mitambo ya kiwanda cha kusindika mpunga kilichopo mkoa wa mwanza chenye uwezo wa kusindika tani kwa mwaka
vilevile cpb imezalisha tani 
 za bidhaa zitokanazo na korosho roasted cashew kernels white cashew kernels na cashew apple wine ambazo zimekidhi viwango vya kimataifa na usindikaji unaendelea
kadhalika wizara imetathmini uendeshaji na usimamizi wa viwanda vikubwa vya kati na vidogo vinavyoongeza thamani ya zao la alizeti katika mikoa ya singida dodoma na manyara
tathmini hiyo imebaini kuwa viwanda vinafanyakazi chini ya uwezo wake wa kusindika kutokana na upungufu wa malighafi ya zao la alizeti
mfano viwanda vilivyopo dodoma vinajitosheleza kwa wastani wa asilimia singida asilimia na manyara asilimia 
ili kukabiliana na changamoto hiyo wizara imeendelea kuhamasisha uzalishaji wa alizeti nchini
 kiwanda cha kusindika unga na mafuta ya kula cha bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko cpb cha jijini dodoma 
maendeleo ya ushirika 
mheshimiwa spika tume ya maendeleo ya ushirika imetoa mafunzo ya biashara na masoko kwa watendaji na viongozi wakuu wa vyama vikuu vya ushirika 
vilevile vyama vya ushirika wa kilimo na masoko amcos vimeendelea kukusanya na kuuza mazao na kusambaza pembejeo kwa wakulima ambapo hadi april tani 
 za mazao yenye thamani ya shilingi ziliuzwa kupitia vyama vya ushirika na baadhi kwa kutumia mfumo wa stakabadhi za ghala jedwali na
jedwali na
 mazao yaliyouzwa kupitia vyama vya ushirika na
zao kiasi tani thamani tshs pamba korosho 
 mkonge 
 kakao 
 ufuta 
 mbaazi 
 soya 
 kahawa 
 tumbaku 
chai 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika tume imeendelea kuratibu usambazaji wa pembejeo za mazao ya pamba tumbaku na korosho ambapo katika mwaka pembejeo zenye thamani ya shilingi 
 zimenunuliwa na kusambazwa kwa wakulima kupitia amcos jedwali na
 jedwali na
 pembejeo zilizosambazwa na vyama vya ushirika na
aina ya pembejeo kipimo kiasi thamani tsh mbolea tani 
 mbegu tani 
 viuatilifu tani 
 lita tani 
 ekapacks 
vinyunyizi pc 
vifungashio pc jumla 
 chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika katika kuimarisha usimamizi na ukaguzi wa vyama vya ushirika nchini wizara kupitia tume imenunua magari pikipiki na kompyuta ambapo jumla ya shilingi zimetumika kununua vifaa hivyo
aidha tume imetoa mafunzo ya ukaguzi na usimamizi wa vyama vya ushirika kwa maafisa ushirika kutoka mikoa ya mwanza tabora shinyanga geita mara kigoma kagera simiyu iringa njombe mtwara ruvuma na lindi
mheshimiwa spika tume imeunda mfumo wa kielektroniki wa usimamizi wa vyama vya ushirika ambao unafanyiwa majaribio katika mikoa ya mbeya na iringa
lengo la mfumo huo ni kuwa na kanzidata ya vyama vya ushirika na wanaushirika nchini kusimamia utendaji wa vyama vya ushirika kufuatilia ukusanyaji uuzaji wa mazao na malipo kwa mkulima
pia mfumo huo utamrahisishia mkulima na mwanaushirika kupata taarifa sahihi za uwekezaji na kwa wakati wa vyama vya ushirika mikopo ya pembejeo na marejesho ya mkopo kwa mkulima bei na malipo ya mazao ya mkulima kupitia simu ya mkononi
baada ya majaribio kukamilika mfumo huo utasambazwa nchi nzima na kuanza kutumika
mheshimiwa spika wizara kupitia tume ya ushirika na kwa kushirikiana na wakala wa usajili ufilisi na udhamni registration insolvency and trusteeship agency rita chuo kikuu cha ushirika moshi moshi cooperative university mocu coasco kituo cha uwekezaji tanzania tanzania investiment centre tic na bodi ya chai tanzania imeandaa miongozo itakayotumika katika kusimamia vyama vya ushirika nchini
miongozo hiyo inahusu maeneo ya ufilisi uwekezaji na usajili wa rehani utatuzi wa migogoro ukaguzi wa vyama vya ushirika visivyo vya kifedha ukaguzi wa vyama vya ushirika vya kifedha udhibiti wa majanga uwekezaji ununuzi kwenye vyama vya ushirika uanzishaji na uendeshaji wa mifuko ya pembejeo na usimamizi wa amcos za miwa nchini
mheshimiwa spika wizara kupitia tume imeendelea kuhamasisha uanzishwaji wa vyama vya ushirika nchini katika sekta za kiuchumi zikiwemo uvuvi mifugo huduma na kilimo kwa lengo la kuimarisha mitaji ya wanachama masoko ya mazao na kupata pembejeo kwa bei nafuu na kwa wakati
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tume imeratibu uanzishwaji wa benki ya taifa ya ushirika ambayo itamilikiwa na vyama vya ushirika kwa asilimia na taasisi na watu binafsi watamiliki asilimia 
lengo la kuanzishwa benki hiyo ni kurahisisha upatikanaji wa mitaji kwa wanachama
benki hiyo inatarajiwa kuzinduliwa itakapokidhi kigezo cha kuwa na mtaji wa shilingi bilioni 
tume inaendelea kuhamasisha vyama vya ushirika na wadau wengine kununua hisa katika benki hiyo
mheshimiwa spika kutokana na serikali kuweka kipaumbele cha kuimarisha huduma za ugani tume imehamasisha vyama vya ushirika kuajiri maafisa ugani kwa ajili ya kutoa ushauri wa kitaalam kwa wakulima ili kuongeza tija katika kilimo
hadi aprili maafisa ugani waliajiriwa na vyama vikuu vya ushirika vya kcu ltd kdcu ltd kacu ltd mamcu ltd tanecu ltd na kncu ltd
aidha ajira katika vyama vya ushirika zimeongezeka kutoka mwaka hadi mwaka 
kati ya ajira zilizopatikana za kudumu ni za mkataba ni na za msimu ni 
vilevile tume imehamasisha vyama vya ushirika kuanzisha na kufufua viwanda vinavyomilikiwa na vyama hivyo ili kuongeza thamani ya mazao
aidha tume imeendelea kuhamasisha vyama vikuu vya ushirika kuanzisha kampuni ambapo hadi aprili vyama vikuu vya karagwe district cooperative union kdcu kahama cooperative union kacu chato cooperative union ccu na umoja liwale vimeanzisha kampuni kwa ajili ya biashara za mazao
ushiriki wa vijana katika kilimo 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuratibu utekelezaji wa mkakati wa taifa wa kushirikisha vijana kwenye kilimo awamu ya kwanza national strategy for youth involvments in agriculture 
katika mwaka wizara kwa kushirikiana na ushirika wa wahitimu wajasiriamali wa chuo kikuu cha kilimo cha sokoine sokoine university graduate entrepreneurs cooperatives sugeco cuso international na undp inatekeleza mfumo wa kilimo biashara wa kizimba business model kwenye eneo la ekari katika kijiji cha wami luhindo wilaya ya mvomero ambalo limeandaliwa kwa ajili ya uzalishaji wa mazao ya bustani
katika eneo hilo barabara zenye urefu wa kilomita zimefunguliwa na usafishaji wa shamba umefanyika katika ekari 
mheshimiwa spika wizara kupitia shirika la kimataifa la heifer imetoa mafunzo kuhusu ujasiriamali usimamizi wa biashara na fedha usalama wa chakula na kilimo biashara katika mnyororo wa thamani wa mazao ya kilimo kwa vijana 
vilevile wizara imetoa mafunzo kuhusu uongozi bora utunzaji wa fedha utunzaji wa kumbukumbu na ushirikiano na wadau na utafutaji wa masoko kwa viongozi wa kamati ndogo ya vyama vya ushirika wa vijana kutoka amcos tano ili kuongeza ufanisi
aidha wizara kwa kushirikiana na shirika la kuhudumia viwanda vidogo small industries development organisation sido na sugeco imefanikiwa kuboresha biashara za vijana katika mnyororo wa thamani wa mazao kupitia mpango wa uatamizi wa biashara za vijana youth business incubation program unaoratibiwa na amcos za vijana
mheshimiwa spika mfuko maalum wa mikopo unaosimamiwa na heifer international na benki ya mucoba umetoa mikopo ya riba nafuu yenye thamani ya shilingi kwa vijana katika mikoa ya mbeya njombe na iringa
vilevile vikundi vya vijana kutoka katika mikoa hiyo vimewezeshwa kupata mikopo yenye thamani ya shilingi kutoka katika mifuko ya youth development fund ydf sido equity bank na vision fund tanzania
mikopo hiyo imetolewa kwa ajili ya kuwawezesha vijana kuwekeza katika mnyororo wa thamani wa mazao ya kilimo
aidha mafunzo na mikopo iliyotolewa na shirika la heifer imewezesha vijana kujiajiri katika kilimo
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na shirika la rikolto imewajengea uwezo vijana wa mikoa ya mbeya songwe njombe iringa na katavi kuhusu uzalishaji wa mboga na matunda
pia wizara kwa kushirikiana na shirika la kilimo endelevu sat imetoa mafunzo kwa vijana kuhusu kilimo ikolojia ujasiriamali uongezaji thamani wa mazao ya kilimo matumizi ya tehama pamoja na kuweka akiba kwa ajili ya kupata mitaji midogo ya kuwekeza kwenye kilimo katika wilaya ya mvomero
uhifadhi wa mazingira 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuhamasisha utunzaji wa mazingira kwa kuzingatia matumizi ya teknolojia na mbinu za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi ikiwemo kilimo hifadhi kilimo hai kilimo mseto na kilimo misitu
katika mwaka wizara kwa kushirikiana na wadau wa maendeleo na sekta binafsi inaandaa mkakati wa kitaifa wa kilimo ikolojia hai ambao utatekelezwa kwa miaka kumi kuanzia mwaka hadi mwaka 
mkakati huo utatoa dira na mwongozo wa shughuli za kilimo ikolojia nchini
mheshimiwa spika wizara imetoa mafunzo ya kuhifadhi mazingira kwa wakulima na kutengeneza mipango ya uhifadhi wa mazingira na jamii katika vijiji vya wilaya ya karatu
pia wizara imesambaza mwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kwa maafisa ugani wa halmashauri za wilaya za kondoa chamwino chemba mpwapwa na bahi
mwongozo huo umesaidia kuelimisha jamii katika kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi katika maeneo yao
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na shirika la chakula na kilimo la umoja wa mataifa fao na asasi zisizo za kiserikali zinazojihusisha na kuendeleza kilimo hifadhi imetoa mafunzo kuhusu kilimo hifadhi kwa wakulima viongozi training of trainers tot katika halmashauri za wilaya za mbeya bahi manyoni chamwino kakonko sengerema buchosa kwimba chato geita maswa itilima busega serengeti bunda tarime butiama arumeru monduli same moshi kilolo wanging ombe na mbeya jiji
mafunzo hayo yamewezesha wakulima katika maeneo hayo kuanza kulima kilimo hifadhi
vilevile wizara kupitia mradi wa kuhimili athari za mabadiliko ya tabianchi kwa kutumia mfumo wa ikolojia vijijini ecosystem based adaptation for rural resilience ebarr imewezesha uanzishwaji wa shamba darasa moja katika halmashauri ya wilaya ya simanjiro kwa ajili ya kufundishia mbinu na teknolojia za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kwa zao la maharage
mheshimiwa spika mradi huo umewezesha uanzishwaji wa kitalu cha mkonge chenye ukubwa wa ekari katika wilaya ya kishapu na uchimbaji wa mfereji mkuu wenye mita katika skimu ya umwagiliaji ya lukenge wilaya ya mvomero ambao ujenzi wake umefikia asilimia 
pia mradi umewezesha uchimbaji wa visima sita vilivyopo katika wilaya za mpwapwa mvomero na simanjiro 
lishe 
mheshimiwa spika katika kukabiliana na changamoto za lishe duni hapa nchini wizara imeendelea kutekeleza mpango jumuishi wa taifa wa utekelezaji wa masuala ya lishe national multisectorial nutrition action plan nmnap kupitia nutrition sensitive agriculture action plan nsaap
katika mwaka wizara kupitia tari kwa kushirikiana na project concern international pci imezindua mpango wa lishe mashuleni kwa kutoa ushauri wa kitaalamu kuhusu kilimo bora cha maharage na umuhimu wa maharage lishe
katika kufanikisha hilo tari imetoa mbegu za maharage lishe katika shule za mikoa ya arusha manyara kilimanjaro singida mara kagera iringa njombe songwe mbeya na geita
vilevile tari imeendelea kutoa mafunzo ya usindikaji kwa wasindikaji wa bidhaa za maharage lishe wa mkoa wa arusha na kuwaunganisha na tbs ili waweze kupata alama ya ubora
mheshimiwa spika katika kukabiliana na matatizo ya lishe nchini hususan upungufu wa damu na udumavu kwa watoto wajawazito na wanaonyonyesha tari imepima viwango vya virutubisho katika bidhaa ya unga yenye mchanganyiko wa mahindi na maharagwe lishe
matokeo ya vipimo hivyo yameonesha kuwa bidhaa hiyo inakidhi viwango vya ubora kwa kiasi cha protini asilimia nyuzinyuzi asilimia nishati lishe asilimia madini chuma mg kg na madini ya zinki mg kg
kutokana na ubora wa bidhaa hiyo tari imeendelea kuzalisha na kusambaza bidhaa hiyo kwa walaji ambapo hadi aprili kilo za unga lishe zimezalishwa na kusambazwa
mheshimiwa spika tari imegundua aina tatu za mbegu ya mchicha tari amar tari amar na tari amar zenye viini lishe vya protini na madini chuma kwa wingi
aidha tari imeendelea kuhamasisha matumizi ya mchicha lishe aina ya akeri wenye protini kwa wingi kwa kutoa mafunzo kwa wakulima na wasindikaji na kuanzisha mashamba darasa saba katika mikoa ya dodoma iringa kilimanjaro arusha mwanza dar es salaam na pwani
mheshimiwa spika wizara imeendelea kutoa elimu ya matumizi ya teknolojia za uzalishaji wa chakula uhifadhi bora na usindikaji wa mazao ya kilimo kupitia maadhimisho ya siku ya chakula duniani kwa wananchi wa manispaa ya moshi mkoani kilimanjaro
vilevile uhamasishaji wa ulaji unaofaa kwa jamii ya kitanzania ili kukabiliana na changamoto za lishe hapa nchini ulifanyika kupitia maonesho hayo
aidha wataalam walitoa mafunzo kwa vitendo kwa wananchi kuhusu mapishi ya vyakula vya asili kwa ajili ya makundi mbalimbali katika jamii kwa kuzingatia mlo kamili na elimu kwa akina mama kuhusu makuzi malezi na ufuatiliaji wa ukuaji na maendeleo ya mtoto
mheshimiwa spika katika kukabiliana na matatizo ya lishe nchini hususan upungufu wa damu na udumavu kwa watoto wajawazito na wanaonyonyesha tari imepima viwango vya virutubisho katika bidhaa ya unga yenye mchanganyiko wa mahindi na maharagwe lishe
matokeo ya vipimo hivyo yameonesha kuwa bidhaa hiyo inakidhi viwango vya ubora kwa kiasi cha protini asilimia nyuzinyuzi asilimia nishati lishe asilimia madini chuma mg kg na madini ya zinki mg kg
kutokana na ubora wa bidhaa hiyo tari imeendelea kuzalisha na kusambaza bidhaa hiyo kwa walaji ambapo hadi aprili kilo za unga lishe zimezalishwa na kusambazwa kwa walaji
mchicha aina ya tari amar uliogunduliwa na taasisi ya utafiti wa mazao ya kilimo tari tengeru ya mkoani arusha 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kutoa elimu ya matumizi ya teknolojia za uzalishaji wa chakula uhifadhi bora na usindikaji wa mazao ya kilimo kupitia maadhimisho ya siku ya chakula duniani kwa wananchi
vilevile uhamasishaji wa ulaji unaofaa kwa jamii ya kitanzania ili kukabiliana na changamoto za lishe hapa nchini ulifanyika kupitia maonesho hayo
aidha wataalam walitoa mafunzo kwa vitendo kwa wananchi kuhusu mapishi ya vyakula vya asili kwa ajili ya makundi mbalimbali katika jamii kwa kuzingatia mlo kamili na elimu kwa akina mama kuhusu makuzi malezi na ufuatiliaji wa ukuaji na maendeleo ya mtoto
jinsia 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imeendelea kuzingatia masuala ya jinsia katika utekelezaji wa sera programu na miradi mbalimbali ambapo rasimu ya mwongozo jumuishi wa masuala ya jinsia katika kilimo guideline for gender mainstreaming in agriculture imeandaliwa
lengo la mwongozo huo ni kuweka mazingira wezeshi kwa jinsia zote kushiriki kikamilifu katika mnyororo wa thamani wa kilimo nchini
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na mtandao wa jinsia tanzania tanzania gender networking program tgnp imetoa mafunzo kwa watumishi kumi wa wizara kuhusu ujumuishwaji wa masuala ya jinsia katika sera bajeti na mipango ya serikali kwenye mikakati programu na miradi
vvu na ukimwi 
mheshimiwa spika wizara imetoa elimu mahala pa kazi kuhusu maambukizi ya vvu na ukimwi pamoja na magonjwa yasiyoambukiza kwa watumishi ambapo kati ya hao watumishi walipima kwa hiari
aidha wizara inaendelea kuhudumia watumishi nane wanaoishi na virusi vya ukimwi kwa kuwapatia dawa pamoja na chakula lishe kila mwezi
pia wizara inaendelea kutoa vifaa kinga ambapo hadi aprili kondomu na kondomu dispensa zimenunuliwa na kusambazwa katika ofisi za wizara na taasisi zake
mpango na bajeti kwa mwaka wa fedha 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo inawasilisha bajeti mbele yako wakati dunia inaendelea kupitia changamoto kubwa ya vita kati ya ukraine na urusi pamoja na athari za uviko 
changamoto hizo zimeleta mabadiliko ya mifumo ya kiuchumi na kwa kipekee mifumo ya uzalishaji na usambazaji wa mbolea duniani na biashara ya mazao ya kilimo
kufuatia hali hiyo bei ya mbolea imepanda kwa wastani wa zaidi ya asilimia 
mfano dap imepanda kwa dola za marekani kwa tani mwaka hadi dola za marekani kwa tani mwaka urea kutoka dola za marekani kwa tani hadi dola za marekani kwa tani can imepanda kutoka dola za marekani kwa tani hadi dola za marekani kwa tani na sa kutoka dola za marekani kwa tani hadi dola za marekani kwa tani
vilevile bei ya mafuta ya kula duniani imepanda kutoka dola za marekani machi hadi dola za marekani katika kipindi kama hicho mwaka 
ongezeko hilo ni sawa na asilimia 
vilevile bei ya ngano imepanda kutoka dola za marekani 
 kwa tani mwaka hadi dola za marekeni 
 mwaka sawa na ongezeko la asilimia 
hali hiyo imesababisha nchi kukabiliwa na mfumuko wa bei unaoingia nchini kutokana na bidhaa zinazoagizwa kutoka nje ya nchi hali inayoathiri ustawi wa wananchi
aidha athari za uviko na mgogoro unaoendelea kati ya ukraine na urusi kutokana na tafiti mbalimbali za kimataifa utaathiri mifumo ya uzalishaji na usambazaji wa bidhaa mbalimbali
mheshimiwa spika mpango na bajeti ya wizara kwa mwaka inalenga kujenga msingi imara wa ukuaji wa sekta ya kilimo kwa kiwango cha asilimia ifikapo pamoja na kukabilina na athari za majanga ya kiuchumi na kijamii ikiwemo uviko na vita ya ukraine na urusi kulinda sekta na kupunguza matumizi ya fedha za kigeni katika uagizaji wa bidhaa kutoka nje ya nchi
wizara inachukua hatua hizo kwa kuzingatia kuwa sekta ya kilimo mazao ni mwajiri mkuu wa nguvukazi ya taifa na mchangiaji mkuu katika pato la taifa
mheshimiwa spika kiwango cha ukuaji wa sekta ya kilimo kwa asilimia kitachangia kupunguza umasikini kwa asilimia 
azma hiyo utaongozwa na dira ya maendeleo ya taifa mpango wa maendeleo wa taifa wa miaka mitano awamu ya tatu sera ya taifa ya kilimo ya mwaka mwongozo na mpango wa bajeti wa mwaka ilani ya uchaguzi ya chama cha mapinduzi ya na hotuba ya rais mheshimiwa samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania alipolihutubia bunge lako tukufu tarehe aprili 
mheshimiwa spika aidha mpango umezingatia malengo endelevu ya maendeleo sdgs masuala mtambuka ya jinsia mazingira lishe mabadiliko ya tabianchi vijana kutokomeza ajira kwa watoto katika sekta ya kilimo vvu na ukimwi
mheshimiwa spika ili kufikia lengo la ukuaji wa sekta ya kilimo kwa asilimia ifikapo bajeti ya mwaka ni msingi muhimu kufikia lengo kuu hilo
aidha ili kufikia lengo hilo wizara imejiwekea malengo yafuatayo i
kujitosheleza kwa mahitaji ya chakula ndani ya nchi na kuuza nje ya nchi
pia kufanya mwelekeo wa uzalishaji wa mazao ya chakula kuwa wa kibiashara ii
thamani ya mauzo ya mazao nje ya nchi kuongezeka kutoka dola za marekani bilioni 
 hadi dola za marekani bilioni ifikapo mwaka iii
kuongeza idadi ya mashamba makubwa block farms commercial farms kutoka mwaka hadi mwaka iv
kuongeza eneo la umwagiliaji kufikia hekta sawa na asilimia ya eneo lote linalolimwa nchini ifikapo ili kuongeza uzalishaji wa mazao ya kilimo kupitia kilimo cha umwagiliaji kutoka asilimia hadi asilimia v
kutengeneza ajira za vijana na wanawake katika sekta ya kilimo zitakazofikia milioni ifikapo mwaka vi
kuhakikisha upatikanaji wa malighafi kwenye viwanda vya kuongeza thamani ya mazao na bidhaa za kilimo kufikia asilimia ifikapo vii
kuongeza upatikanaji wa mitaji na mikopo kutoka kwenye sekta ya fedha kutoka asilimia tisa mwaka hadi asilimia ifikapo mwaka viii
kupunguza upotevu wa mazao baada ya kuvuna kutoka asilimia hadi asilimia tano ifikapo mwaka ix
kuondoa upungufu wa mafuta ya kula na kulifanya zao la alizeti kuwa moja ya mazao yatakayozalishwa kutosheleza mahitaji ya ndani na mauzo nje ya nchi
vilevile kuwekeza katika mashamba makubwa ya chikichi na kuondoa mfumo wa kilimo cha chikichi kwa mashamba madogo chini ya ekari moja x
kuongeza mauzo ya mazao ya bustani horticulture kutoka dola za marekani milioni kwa mwaka kufikia dola za marekani bilioni mwaka xi
kujitosheleza kwa uzalishaji wa mbolea ndani ya nchi na kuvipa vipaumbele viwanda vya ndani vya mbolea na matumizi ya chokaa ili kupunguza gharama za uzalishaji na xii
kujitosheleza kwa mahitaji ya mbegu bora na kuuza mbegu nje ya nchi kupitia ushirikishaji wa sekta binafsi
mheshimiwa spika matokeo yanayotarajiwa kutokana na utekelezaji wa malengo hayo siyo ya muda mfupi bali yanajenga misingi ya kuwa na matokeo yatakayohakikisha mwendelezo wa ukuaji wa sekta ya kilimo kwa muda mrefu ukuaji wa pato la taifa ajira mapato ya fedha za kigeni malighafi za viwanda na kujihakikishia usalama wa chakula nchini na kuuza ziada nje ya nchi
mheshimiwa spika takwimu zinaonesha kuwa ifikapo mwaka idadi ya watu duniani itafikia bilioni 
 na bilioni 
 ifikapo mwaka 
afrika itafikia bilioni 
 mwaka na bilioni 
 mwaka 
vilevile ifikapo mwaka tanzania itakuwa na idadi ya watu milioni na milioni mwaka ambapo mahitaji ya chakula nchini yatafikia tani milioni 
wakati huo huo mahitaji ya chakula duniani yataongezeka kwa wastani wa asilimia 
fao 
athari za mazingira zitashusha uzalishaji wa mashambani kwa asilimia nne 
hii ni fursa kwa atakayejiandaa na ni majanga kwa ambaye hatajiandaa hivyo matumizi ya teknolojia na uwekezaji kwenye tekenolojia ndiyo mwarobaini pekee utakaotatua hatari hii
aidha biashara ya chakula katika soko la afrika itafikia dola za marekani trilioni ifikapo mwaka hii itafungua fursa za ajira kwenye mnyororo wa thamani
kutokana na ongezeko hilo la idadi ya watu duniani kama taifa lazima tujiandae sasa ili kufaidika na fursa hiyo ya kibiashara na kujihakikishia usalama wa chakula na ukuaji endelevu wa uchumi wetu na kulifanya taifa kuwa huru
mheshimiwa spika ifikapo mwaka mahitaji ya chakula yanatarajiwa kufikia tani yakiwemo mahindi tani mchele tani na muhogo tani 
kutokana na ongezeko hilo la idadi ya watu duniani kama taifa lazima tujiandae ili kufaidika na fursa hiyo ya kibiashara na kujihakikishia usalama wa chakula na ukuaji endelevu wa uchumi
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imepanga kutekeleza maeneo ya kipaumbele yafuatayo ili kufikia malengo tajwa i
kuimarisha utafiti ii
kutoa ruzuku ya mbegu za alizeti ngano na miche ya chikichi iii
kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo iv
kuimarisha na kutoa huduma ya upimaji wa afya ya udongo ili kuwezesha wakulima kutambua aina na kiwango cha mbolea kinachohitajika katika mashamba yao v
kuendeleza kilimo cha umwagiliaji kwa kujenga miundombinu ya umwagiliaji ikiwemo ujenzi wa mabwawa ya kuvunia maji ya mvua vi
kuimarisha huduma za ugani na kuhamasisha kilimo cha ukanda kutokana na ikolojia za kilimo tanzania agricultural growth corridor vii
kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo viii
kuimarisha mifumo ya upatikanaji wa mitaji ikiwa ni pamoja na kuanzisha mfuko wa maendeleo ya kilimo utakaowezesha upatikanaji wa pembejeo kwa mfumo wa ruzuku pindi inapotokea athari za kiuchumi ix
kuimarisha miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo ikiwa ni pamoja na ujenzi wa ghala katika ngazi ya kijiji kata na tarafa ili kupunguza upotevu wa mazao baada ya kuvuna kutoka asilimia hadi ifikapo mwaka x
kuhamasisha kilimo cha mashamba makubwa ikiwa ni pamoja na kuanzisha maeneo maalum ya mashamba makubwa kwa kuyatengenezea miundombinu na kuwapatia wananchi kwa makubaliano maalum hususan kwa zao la chikichi xi
kuanza kutoa ruzuku ya mbolea mwaka xii
kuimarisha kilimo anga na xiii
kuimarisha maendeleo ya ushirika
kuimarisha utafiti 
mheshimiwa spika mahitaji yetu kama nchi ya mbegu bora ni tani na sasa tunazalisha tani 
ili kuondoa tatizo hilo wizara imeongeza bajeti ya utafiti na uzalishaji wa mbegu za msingi kutoka shilingi bilioni 
 mwaka hadi shilingi bilioni 
 mwaka sawa na ongezeko la asilimia 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuimarisha upatikanaji wa mbegu bora kwa kuongeza uzalishaji wa mbegu za awali za mazao ya nafaka mikunde na mbegu za mafuta kutoka tani 
 hadi tani ambazo zitakidhi mahitaji ya asa na kampuni binafsi kuzalisha mbegu zilizothibitishwa tani 
pia itaongeza uzalishaji wa mbegu za awali za pamba kufikia tani 
ili kufikia lengo hilo wizara itajenga miundombinu ya umwagiliaji katika eneo la hekta kwenye vituo vya utafiti wa kilimo
 miundombinu itakayojengwa ni pamoja na mifereji mabwawa ilonga na tumbi kuchimba visima kununua irrigation centre lateral pivot kuchimba mitaro na kutandaza mabomba
mheshimiwa spika tari itajenga maabara nne za kuzalisha miche kwa njia ya chupa tissue culture katika vituo vya tari mlingano tari maruku tari dakawa na tari ukiriguru
aidha itakarabati maabara tatu na kununua vifaa na vitendanishi reagents katika vituo vya tari tengeru tari uyole na tari mlingano
ujenzi na ukarabati wa maabara hizo utaongeza uzalishaji wa miche kutoka hadi miche kwa njia ya chupa
vilevile wizara itaboresha maabara ya udongo katika kituo cha tari mlingano ili iweze kupata ithibati na itaimarisha maabara ya baoteknolojia iliyopo katika kituo cha tari mikocheni
mheshimiwa spika katika kuongeza upatikanaji wa mbegu kwa wakulima tari itakusanya na kusafisha mbegu za asili kwa ajili ya matumizi ya wakulima
vilevile mbegu hizo zitatumiwa na tari kuzalisha mbegu za awali na kuwapatia asa na sekta binafsi kuzalisha mbegu ili kutosheleza mahitaji ya mbegu
aidha itahifadhi mbegu hizo za asili kwa kutumia majina halisia germaplasm maintenance katika vituo vya tari kwa ajili ya kufanya utafiti na kuboresha
utafiti wa mbegu unalenga zaidi katika kukidhi mahitaji ya soko na kilimo cha biashara kwa kushirikiana na viwanda na wafanyabiashara
mheshimiwa spika tari itazalisha teknolojia mpya zenye sifa zaidi ya zile zinazotumiwa na soko hususan zinazostahimili ukame magonjwa na wadudu zinazotoa mavuno mengi na zenye viinilishe vingi ikiwa ni pamoja na ugunduzi wa mbegu bora kanuni bora za kilimo ukinzani wa magonjwa rutuba ya udongo uchumi jamii na zana bora
vilevile tari itanunua magari manne matrekta saba na zana zake na mashine tatu za kuchakata mbegu kwa vituo vya tari seliani tari ilonga na tari uyole
matreka yatawezesha kuongeza eneo la mashamba ya kuzalisha mbegu kutoka hekta hadi hekta 
pia tari itajenga ghala nne zenye uwezo wa kuhifadhi tani kila moja katika vituo vya tari uyole tari seliani tari ilonga na tari kifyulilo
ujenzi huo ukikamilika tari itakuwa na uwezo wa kuhifadhi mbegu kutoka tani hadi tani kwa vituo hivyo
mheshimiwa spika tari itajenga vyumba vya ubaridi cold rooms katika vituo vya tari selian na tari ilonga ambavyo vitatumika kuhifadhi mbegu na nasaba germplasm mbalimbali za mazao
hatua hiyo itapunguza gharama za kupanda mashambani nasaba kila mwaka kama ilivyo kwa sasa kwa lengo la kutunza vizazi vya mimea kwa matumizi ya utafiti wa mbegu
mheshimiwa spika ili kulinda mashamba ya uzalishaji na utafiti wa mbegu dhidi ya uvamizi wa wananchi unaotokana na kutokuwepo kwa mipaka na uzio wizara kupitia tari itajenga uzio kwa mashamba matatu ya suluti namtumbo hekta milundikwa nkasi hekta na ifakara kilombero hekta 
aidha wizara kwa kushirikiana na wizara ya ardhi nyumba na maendeleo ya makazi itahakiki mipaka na kupima mashamba ya vituo vya utafiti wa mbegu vya tari seliani na tari ukiriguru mwanahala na bwanga ili kupata hati miliki
kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo 
mbegu bora 
mheshimiwa spika kwa kutambua umuhimu wa mbegu bora katika uzalishaji wa mazao ya kilimo wizara imedhamiria kuhakikisha inaongeza uzalishaji wa mbegu kutosheleza mahitaji ya ndani na ziada kuuzwa nje ya nchi
mazao ya kipaumbele yatakayozingatiwa katika mpango huo ni mahindi alizeti soya ufuta ngano maharage kunde mpunga mtama choroko dengu shayiri na karanga ambayo mahitaji yake ni tani ifikapo mwaka 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia asa na sekta binafsi itazalisha jumla ya tani za mbegu bora za mazao mbalimbali kama inavyoonekana katika jedwali na
aidha wizara kupitia taasisi zake halmashauri na sekta binafsi itazalisha jumla ya miche pingili vikonyo ya mazao ya kahawa korosho chikichi parachichi muhogo migomba minazi mkonge chai viazi vitamu na zabibu jedwali na
mbegu na miche itakayozalishwa itasambazwa kwa wakulima kwa utaratibu maalum utakaowekwa na wizara
jedwali na
 makadirio ya mahitaji ya mbegu bora za mazao mbalimbali kwa mwaka na
aina ya zao uzalishaji wa mazao msimu wa tani makisio ya uzalishaji wa mazao msimu wa tani mkadirio ya mahitaji ya certified seeds tani makisio ya uzalishaji wa tani mahitaji ya breeder seeds tani mahitaji ya pre basic seeds tani mahitaji ya basic seeds tani mahitaji ya certified seeds tani mahindi 
 alizeti 
 soya 
 ufuta 
 ngano 
 maharage 
 kunde 
 mpunga 
 mtama 
 choroko 
 dengu 
 shayiri 
 karanga jumla chanzo wizara ya kilimo jedwali na
 malengo ya uzalishaji wa miche pingili vikonyo katika mwaka na zao idadi parachichi zabibu minazi mkonge michikichi migomba muhogo viazi vitamu 
korosho 
kahawa 
chai jumla chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika ili kufikia malengo hayo wizara kupitia asa itaongeza eneo jipya la hekta kwa ajili ya kuzalisha mbegu bora katika mashamba ya msimba hekta kilimi hekta mwele hekta na mbozi hekta itajenga miundombinu ya umwagiliaji kwenye eneo lenye ukubwa wa hekta 
 katika mashamba ya mbegu ya tengeru hekta 
 mwele hekta arusha hekta na kilimi hekta itajenga bwawa lenye mita za ujazo kwa ajili ya kuhifadhi maji katika shamba la mbegu la arusha itachimba visima virefu nane katika shamba la mbegu la arusha itanunua matreka sita na zana zake kwa ajili ya mashamba ya msungura namtumbo msimba dabaga mbozi na kilimi
mheshimiwa spika asa itanunua mashine za kupandia sita kwa ajili ya shamba la kuzalisha mbegu za mpunga la kilangali
aidha asa itanunua ndege zisizo na rubani drones tatu kwa ajili ya kunyunyuzia dawa za kudhibiti magonjwa na wadudu pamoja na kujenga uzio wa mashamba ya arusha kilimi na kilangali
jumla ya shilingi zimetengwa kwa ajili ya kuimarisha upatikanaji wa mbegu bora
uthibiti wa ubora wa mbegu 
mheshimiwa spika katika mwaka tosci itaendelea kuthibiti ubora wa mbegu nchini kwa kukagua hekta za mashamba ya mbegu kukusanya sampuli za mbegu na kupima ubora wake na kukagua wafanyabiashara wa mbegu na ghala 
mheshimiwa spika tosci itafanya majaribio ya utambuzi wa aina za mbegu za mazao ya kilimo
aidha tosci itapitia mwongozo wa uzalishaji wa mbegu na kuandaa viwango vya kuthibitisha ubora wa mbegu za matunda na miti
pia tosci itatoa mafunzo kuhusu sheria ya mbegu na
 ya mwaka na kanuni zake kwa wafanyabiashara wataalam wa afya ya mimea mawakala wa mbegu wakaguzi wa mbegu na watafiti 
upatikanaji wa mbolea 
mheshimiwa spika kama nilivyoeleza hapo awali athari za uviko na vita kati ya urusi na ukraine imesababisha ongezeko la bei ya mbolea duniani
kwa mfano bei ya mbolea aina ya dap imeongezeka kutoka dola za marekani kwa tani mwaka hadi dola za marekani kwa tani mwaka sawa na ongezeko la asilimia 
aidha bei ya mbolea aina ya urea imeongezeka kutoka dola za marekani kwa tani mwaka hadi dola za marekani kwa tani mwaka sawa na ongezeko la asilimia 
kielelezo na
 kielelezo na
 mwenendo wa bei za mbolea dola za marekani kwa tani chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika ili kukabiliana na athari za kupanda kwa bei ya mbolea duniani wizara itaimarisha mfumo wa utoaji ruzuku ya pembejeo za kilimo hususan mbolea kwa mazao yote kwa kuangalia upya utaratibu wa usajili wa kampuni na mawakala wa pembejeo nchini
wizara inatarajia kutumia shilingi bilioni kutoa ruzuku ya mbolea kwa mazao yote kwa utaratibu utakaoelezwa wakati wa kuwasilisha bajeti kuu ya serikali
ruzuku hiyo haitakuwa ya bei dola za kimarekani kwa tani mwakadapureacansa kudumu bali itatolewa kwa kipindi maalum hususan wakati yatapotokea majanga au mdororo wa kiuchumi
mheshimiwa spika kupitia bunge lako tukufu ninaagiza kampuni na viwanda vya mbolea nchini kusajili mawakala wao tfra ifikapo tarehe mei ili kurahisisha utoaji na usimamizi wa ruzuku
aidha wizara itasajili wasambazaji wa mbolea na vituo vyote vya mauzo hapa nchini
katika kuboresha usimamizi wa utoaji wa ruzuku mifuko ya mbolea itawekwa misimbomilia bar codes na lebo ya ruzuku ili kutofautisha na mbolea zitakazoendelea kuuzwa sokoni bila ruzuku
aidha wizara itaendelea kuwalinda na kuwawezesha wawekezaji wa viwanda vya ndani vya kuzalisha mbolea
mheshimiwa spika kampuni yoyote ambayo haitatekeleza agizo hili na kukubali kutumia mfumo utakaowekwa na tfra wa kusimamia na kusajili kampuni mawakala na kuweka mfumo wa point of sale pos kwenye maduka na ghala zao za mikoani na wilayani serikali haitosita kumfutia leseni yake ya biashara
mpango huu wa ruzuku ya mbolea utawapa kipaumbele wazalishaji wa mbolea ndani ya nchi ili kulinda viwanda vyetu ajira na usalama wa nchi
mheshimiwa spika mfumo huo pamoja na kuimarisha usimamizi wa mbolea za ruzuku pia utasaidia kuboresha usimamizi wa tasnia ya mbolea ikiwemo udhibiti wa upandishwaji holela wa bei na ubora wa mbolea
aidha utaratibu wa kutoa ruzuku kwa wakulima kupitia mfumo wa mazao kujigharamia yenyewe own crop financing utaendelea kutekelezwa 
mheshimiwa spika tanzania ni lango kuu la kupitisha mbolea kwa nchi za afrika mashariki east african community eac na za kusini mwa bara la afrika southern african development community sadc ikiwemo malawi dr congo zambia burundi rwanda na uganda
kutokana na fursa hiyo uwepo wa viwanda vya uzalishaji wa mbolea nchini ni fursa adhimu ya biashara ya mbolea katika ukanda huu
mheshimiwa spika katika kuhakikisha nchi inatumia fursa za masoko ya kikanda wizara itaendeleza jitihada za muda mrefu za kuzalisha mbolea hapa nchini
kwa mwaka wizara itaendelea kuhamasisha uwekezaji katika viwanda vya ndani vya kuzalisha mbolea ikiwemo kampuni ya itracom kukamilisha ujenzi wa kiwanda chenye uwezo wa kuzalisha tani za mbolea kwa mwaka
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na taasisi nyingine za serikali itawezesha upatikanaji wa vivutio vya uwekezaji wa kiwanda cha mbolea cha minjingu ili kiweze kuongeza uzalishaji kutoka tani hadi tani kwa mwaka
aidha wizara itaendelea na mazungumzo na wizara ya nishati kuhusu kufufua mradi wa kuzalisha mbolea ya urea kwa kutumia gesi asilia uliopo katika halmashauri ya wilaya ya kilwa mkoa wa lindi
mheshimiwa spika wizara kupitia tfra itaratibu uingizwaji na usambazaji wa tani za mbolea
aidha tfra itaendelea kudhibiti ubora wa mbolea kwa kukagua wafanyabiashara wa mbolea kutoa mafunzo ya ukaguzi wa mbolea kwa maafisa kilimo wa halmashauri za wilaya kununua vifaa vya maabara ya uchunguzi wa ubora wa mbolea kuanzisha ofisi za kanda ya kati na magharibi na kuimarisha ofisi za kanda ya ziwa mwanza nyanda za juu kusini mbeya na kanda ya kaskazini arusha
vilevile tfra itasajili aina mpya za mbolea na visaidizi vyake itasajili maeneo ya biashara mapya na kutoa leseni na itaimarisha mfumo wa ukusanyaji uchambuzi na matumizi ya taarifa za mbolea
mheshimiwa spika wizara inapitia upya muundo wa kampuni ya mbolea tanzania tanzania fertilizer company tfc kwa lengo la kuiwezesha kampuni hiyo kujiendesha kibiashara na kutumika kama chombo cha serikali cha kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo hususan mbolea na viuatilifu
katika mwaka wizara itaiwezesha tfc shilingi bilioni kwa ajili ya utekelezaji wa majukumu yake
mheshimiwa spika wizara inaendelea kuwahakikishia wazalishaji wadogo wa mbolea za kilimo hai organic na chokaa kuwa itaendelea kuwalea kuwalinda na kuwahakikishia masoko ili kupunguza gharama za kuagiza mbolea za aina hiyo kutoka nje ya nchi
mheshimiwa spika kupitia bunge lako tukufu tunawahamasisha vijana wabunifu ambao wanaweza kuzalisha mbolea za kilimo hai organic waje wizara ya kilimo ili waweze kusaidiwa
viuatilifu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tphpa itanunua viuatilifu lita vya kudhibiti visumbufu vya milipuko ikiwemo lita za kudhibiti viwavijeshi lita kwelea kwelea lita nzige lita nzi wa matunda na lita panya itanunua mabomba ya kupulizia viuatilifu na kusambaza katika halmashauri itasavei na kuainisha maeneo ya mazalia ya visumbufu na kuwadhibiti itaimarisha usimamizi wa matumizi bora na sahihi ya viuatilifu na kuimarisha uchambuzi wa kina wa visumbufu vya kikarantini
mheshimiwa spika wizara itahamasisha matumizi ya teknolojia sahihi za kuhifadhi mazao ya nafaka katika kanda nne zenye uwezo wa kuzalisha nafaka
pia itahamasisha uhifadhi wa asili wa mazao ya nafaka kwa kutumia mimea dawa na kupima masalia ya sumu katika sampuli kwenye mazao ya kimkakati ili kuendana na sheria za masalia ya sumu za kimataifa na kuwezesha upatikanaji wa masoko ya nje ya nchi
mheshimiwa spika tphpa itakagua usafi wa afya ya mimea itatambua na kudhibiti visumbufu katika mazao ya bustani itakagua aina za viuatilifu na itasajili viuatilifu vipya 
pia itakagua shehena za mimea zinazotarajiwa kuingizwa nchini na kuchambua aina za viuatililifu ili kubaini ubora na athari zake kupitia masalia kwenye mazao
zana za kilimo 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kushirikiana na sekta binafsi kutoa mafunzo ya matumizi ya zana bora za kilimo kwa wamiliki na waendeshaji wa mashine na zana za kilimo katika kanda za kilimo za kati na kaskazini
mheshimiwa spika katika kuhakikisha tunaongeza tija katika uzalishaji wa mazao wizara kwa kushirikiana na kampuni ya aftrade ya belarus itaendelea na tathmini ya maeneo yatakayofaa kwa ajili ya uanzishwaji wa vituo jumuishi vya utoaji wa huduma za zana za kilimo nchini mechanization hubs ambavyo vitawezesha upatikanaji wa mashine na zana za kilimo kwa urahisi
aidha kwa kutegemea makubaliano yatakayofikiwa baada ya tathmini inayoendelea kampuni hiyo imepanga kuanzisha kituo kikubwa cha umahiri wa utoaji wa huduma za zana za kilimo nchini katika mkoa wa dodoma ambacho kitakuwa kitovu cha utoaji huduma ufuatialiji na uratibu wa vituo vingine vitakavyoanzishwa hapa nchini
vilevile wizara kwa kushirikiana na shirika la maendeleo la japan jica na sekta binafsi imepanga kutoa mafunzo ya uhamasishaji wa matumizi bora ya zana za kilimo katika zao la mpunga katika chuo cha mafunzo ya kilimo cha katc ambapo mafunzo hayo pia yatawahusisha maafisa ugani na wanafunzi wa vyuo kwa kupata mafunzo kwa vitendo
umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji imepanga kujenga miundombinu ya umwagiliaji katika skimu mpya zenye jumla ya hekta kiambatisho na
katika mpango huo mabwawa ya kuvuna maji ya mvua yenye uwezo wa mita za ujazo ambayo yatamwagilia hekta katika skimu yatajengwa kiambatisho na
aidha skimu zenye hekta zitamwagiliwa kupitia vyanzo vingine vya maji ikiwemo mito
vilevile tume itaboresha itakarabati na kukamilisha skimu zenye jumla ya hekta kiambatisho na
aidha jumla ya shilingi zitatumika kutekeleza mpango huo
mheshimiwa spika katika utekelezaji wa mpango huo jumla ya hekta zitaongezeka na kuongeza eneo la umwagiliaji kutoka hekta 
 mwaka hadi hekta 
 mwaka ambayo ni sawa na asilimia 
 ya kufikia lengo la hekta ifikapo 
aidha kukamilika kwa ujenzi na ukarabati wa miundombinu hiyo utachangia katika kuongeza uzalishaji wa mazao ya kilimo
kwa mfano uzalishaji wa zao la mpunga unatarajiwa kuongezeka kwa tani zenye thamani ya takriban shilingi bilioni 
 na vitunguu tani zenye thamani ya takriban shilingi bilioni 
 na hivyo kuongeza pato la taifa
vilevile uwekezaji huo unakadiriwa kutoa ajira za moja kwa moja zipatazo 
mheshimiwa spika tume pia imepanga kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina katika mabonde na skimu za kimkakati zenye jumla ya hekta 
mabonde na skimu hizo zimewekwa kwenye mpango wa ujenzi katika kipindi cha mwaka na 
vilevile upembuzi yakinifu na usanifu wa kina utafanyika katika skimu zenye jumla ya hekta ambazo zitajengwa katika mwaka kiambatisho na
jumla ya shilingi zitatumika kutekeleza mpango huo
aidha tume itahakiki skimu na eneo linalomwagiliwa na eneo linalofaa kwa kilimo cha umwagiliaji nchini
tume pia itanunua magari kwa ajili ya kuimarisha usimamizi wa miradi kupitia ofisi za umwagiliaji za mikoa itanunua mitambo kwa ajili ya ujenzi wa skimu itanunua vifaa vya upimaji land survey equipment kujenga ofisi za uwagiliaji za mkoa
jumla ya shilingi zitatumika kutekeleza mpango huo
mheshimiwa spika katika kujenga uwezo wa vyama vya umwagiliaji wizara itatoa mafunzo kwa wakulima viongozi na vyama vya umwagiliaji kuhusu mipango ya usimamizi na uendeshaji wa skimu za umwagiliaji
pia
itawezesha uanzishwaji wa vyama vya umwagiliaji na kuandaa kanuni ndogo kulingana na sheria na
ya taifa ya umwagiliaji na kanuni za umwagiliaji 
aidha tume itasambaza miongozo ya ukusanyaji wa ada za huduma ya umwagiliaji katika skimu ili kuimarisha mfuko wa maendeleo ya umwagiliaji
ofisi za wilaya za umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itafungua ofisi za umwagiliaji za wilaya
ofisi hizo zitakuwa na wahandisi wa umwagiliaji mafundi sanifu ujenzi na maafisa kilimo
watumishi hao kwa kushirikiana na watumishi waliopo ofisi ya rais tamisemi watasimamia miradi ya umwagiliaji katika wilaya zao na kusimamia ukusanyaji wa ada za huduma za umwagiliaji
aidha watumishi hao watakuwa chini ya ofisi za tume ya umwagiliaji na kuwajibika moja kwa moja wizara ya kilimo
mfumo huo wa usimamizi wa miradi ya umwagiliaji utaokoa upotevu wa mapato ya takribani shilingi kwa mwaka
kuimarisha huduma za ugani 
huduma na mafunzo ya ugani 
mheshimiwa spika wizara itaendelea kuimarisha huduma za ugani ili kuongeza tija katika uzalishaji wa mazao nchini
katika mwaka wizara itawezesha upatikanaji wa huduma ya upimaji wa afya ya udongo bure kwa wakulima kama huduma ya msingi na ya lazima
huduma hiyo itaenda sambamba na kusajili wakulima na kuwaweka kwenye kanzi data maalum
aidha kila mkulima atapewa cheti kitakachoonesha afya ya udongo katika shamba lake ili kumwezesha mkulima kuzalisha mazao kulingana na afya ya udongo wa shamba lake
mheshimiwa spika katika kufikia azma hiyo wizara itanunua na kusambaza vifaa vya kupimia afya ya udongo kwa maafisa ugani wa halmashauri vishikwambi visanduku vya ugani extension kits katika halmashauri na itanunua na kufunga gps kwenye pikipiki za maafisa ugani na kuweka mfumo wa usimamizi wa huduma za ugani na kuwezesha kila afisa ugani anapata sare ambazo atavaa akiwa kazini
aidha wizara itawezesha uanzishwaji wa mashamba ya mfano na mashamba darasa kwa mazao ya kipaumbele katika mikoa ya singida simiyu morogoro njombe ruvuma kilimanjaro manyara tabora mara iringa mbeya songwe rukwa na dodoma
mheshimiwa spika wizara itaanzisha mfumo utakaowawezesha maafisa ugani kuwatambua wakulima bora watakaotumika kutoa huduma za ugani kwa wakulima wengine
katika kuondokana na tatizo la upungufu wa maafisa ugani wanafunzi wanaosoma katika vyuo vya kilimo katika ngazi zote kwa kushirikiana na wizara ya elimu sayansi na teknolojia wizara itaanza mfumo wa kuwapeleka katika mafunzo ya vitendo kwa mwaka mmoja kabla ya kuhitimu masomo yao na eneo hili serikali itashirikiana na wadau wa maendeleo
kadhalika wizara kwa kushirikiana na wizara ya ardhi nyumba na maendeleo ya makazi itawezesha upimaji wa ardhi ya kilimo na kuitangaza kwenye gazeti la serikali
hatua hizo zinalenga kulinda ardhi ya kilimo kupitia hati miliki za mashamba kutumia rasilimali ya ardhi kama moja wapo ya dhamana zinazoweza kutumiwa na wakulima kupata mitaji ya kuendeleza kilimo
mheshimiwa spika pamoja na vitendea kazi walivyopewa maafisa ugani wizara itahakikisha wataalam hao wanapatiwa mafunzo sahihi kwa kuratibu utekelezaji wa program za mafunzo kwa maafisa ugani wote nchini ili waweze kutoa huduma sahihi kulingana na mazao wanayosimamia katika maeneo yao
aidha wizara itaendelea kutumia tehama katika kutoa huduma za ugani na taarifa za masoko kwa wadau wa kilimo
katika mwaka wizara itatoa mafunzo ya matumizi ya mfumo wa m kilimo kwa maafisa ugani na kusajili wakulima wapya na wafanyabiashara wa mazao ya kilimo 
aidha wizara itatoa ushauri wa kitaalam kwa wakulima kuhusu kilimo bora na taarifa za masoko ya mazao kupitia mfumo huo
mheshimiwa spika wizara itaanzisha kituo cha huduma za mawasiliano ya kilimo call centre kwa ajili ya kurahisisha utoaji wa ushauri wa kitaalam na taarifa za masoko kwa wadau wa kilimo
aidha wizara itaandaa mwongozo wa usimamizi wa huduma za ugani na kuusambaza kwa sekretarieti za mikoa na halmashauri 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na ofisi ya rais tamisemi na sekta binafsi itaanza kukarabati vituo vya rasilimali za kilimo vya kata warcs ambavyo vitatumika kwa ajili ya shughuli za kilimo
jumla ya shilingi bilioni zimetengwa kwa ajili kuimarisha huduma za ugani
mheshimiwa spika ninapenda nitumie nafasi hii kupitia bunge lako tukufu kuzielekeza mamlaka za serikali za mitaa kutobadilisha matumizi ya vituo vya rasilimali za kilimo bila idhini ya wizara ya kilimo
vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara itadahili wanafunzi katika ngazi ya astashahada na stashahada
vilevile wizara kwa kushirikiana na wizara ya elimu sayansi na teknolojia itapitia upya mitaala na mfumo mzima wa vyuo vya kilimo kwa lengo la kutoa wahitimu wenye stadi zitakazo wawezesha kutoa huduma na ushauri kwa wakulima kwa vitendo
ushirikiano huo pia utahusisha vijana na wakufunzi wa kilimo kupata mafunzo katika vyuo mahiri duniani
mheshimiwa spika wizara itaendelea na ukarabati wa miundombinu ya vyuo vya mafunzo ya kilimo uyole katrin inyala ukiriguru igurusi mtwara mlingano horti tengeru na vituo vya mafunzo kwa wakulima vya bihawana ichenga na mkindo
vilevile wizara itanunua magari matatu matreka mawili na vifaa vya kufundishia kwa ajili ya vyuo vya kilimo vya mlingano horti tengeru inyala maruku katc mubondo mtwara na vituo vya mafunzo kwa wakulima vya bihawana ichenga na mkindo
jumla ya shilingi zimetengwa kwa ajili ya ukarabati huo
mheshimiwa spika wizara itaboresha mfumo wa uendeshaji wa maonesho ya wakulima nanenane ili kuhakikisha viwanja vya maonesho ya nanenane vinakuwa vituo vya kutoa elimu na taarifa za uzalishaji na masoko mwaka mzima
vilevile maboresho hayo yataenda sambamba na uanzishwaji wa uwanja wa kimataifa wa maonesho ya kilimo tanzania international agricultural trade fair
uzalishaji wa mazao 
mazao asilia ya biashara 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao asilia ya biashara unatarajiwa kuongezeka kutoka tani mwaka hadi tani mwaka ambapo mauzo ya mazao hayo nje ya nchi yanakadiriwa kufikia tani zenye thamani ya shilingi jedwali na
jedwali na
 makadirio ya uzalishaji na mauzo ya mazao nje ya nchi kwa mwaka zao mauzo ya nje tani thamani ya mauzo ya nje tzs pamba kahawa chai pareto tumbaku korosho mkonge sukari jumla chanzo wizara ya kilimo zao la mkonge 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya mkonge tanzania itasimamia mkakati wa kuongeza uzalishaji wa zao la mkonge kutoka tani 
 mwaka hadi tani mwaka 
lengo hilo litafikiwa kwa kutoa elimu kuhusu kilimo bora cha mkonge na ubora wa singa kwa wakulima wadogo na wakulima wakubwa na kusimamia uzalishaji na usindikaji wa zao la mkonge
aidha bodi itaendelea kusambaza miche bora kwa wakulima katika halmashauri za wilaya kupima hekta za mashamba na kuyagawa kwa wakulima pia bodi itahamasisha kilimo cha mkonge katika wilaya za mikoa ya tanga singida na tabora na kuwaunganisha wakulima wadogo na soko kwa mfumo wa zabuni
mheshimiwa spika bodi ya mkonge itahamasisha uanzishwaji wa viwanda vidogo vinne vya kuchakata mkonge katika mikoa ya morogoro kilosa shinyanga kishapu singida singida vijijini na tanga handeni
pia itakarabati mashine ya kuchakata mkonge katika shamba la kibaranga na itawezesha utengenezaji wa mashine moja prototype ya kuzalisha shira syrup na spirit
vilevile itahamasisha matumizi ya kamba na magunia ya mkonge pamoja na uwekezaji katika kuongeza thamani ya zao la mkonge
jumla ya shilingi zimetengwa kufanikisha lengo hilo
zao la korosho 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya korosho tanzania imepanga kuongeza uzalishaji kutoka tani 
 mwaka hadi tani 
ili kufikia malengo hayo wizara itaendelea kuimarisha usimamizi wa upatikanaji na usambazaji wa viuatilifu tani za salfa ya unga lita za viuatilifu vya maji na vinyunyizi motorized sprayers vya viuatilifu magunia na kutoa mafunzo ya kilimo bora cha korosho na kuhamasisha uongezaji wa thamani
katika kuendeleza maeneo mapya ya uzalishaji wa zao la korosho wizara kupitia bodi itaimarisha upatikanaji wa pembejeo uanzishaji na uendelezaji wa mashamba ya pamoja block farms na kuanzisha viwanda vidogo vya kubangua korosho katika halmashauri za wilaya za kongwa na tanga
vilevile bodi itajenga ghala mbili zenye uwezo wa kuhifadhi tani kila moja katika halmashauri za wilaya za manyoni na kongwa
vilevile bodi itawezesha uanzishwaji wa mashamba matatu ya pamoja yenye ukubwa wa hekta katika maeneo mapya ya uzalishaji wa korosho zikiwemo wilaya za kisarawe nanyumbu na tunduru
vilevile bodi itakamilisha ujenzi wa kituo cha mafunzo ya kusindika korosho kwa wakulima katika viwanja vya maonesho ya nanenane vilivyopo ngongo lindi
jumla ya shilingi zimetengwa kufanikisha lengo hilo
zao la kahawa 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya kahawa tanzania imepanga kuongeza uzalishaji wa kahawa kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
lengo hilo litafikiwa kwa kukarabati mashamba yaliyopo kutoa mafunzo ya kilimo bora cha zao la kahawa na kuimarisha mifumo ya masoko ya kahawa ikiwemo kuanzisha minada ya kahawa katika mkoa wa kagera kuratibu na kusimamia mikataba ya ununuzi wa kahawa
vilevile wizara kupitia tume ya maendeleo ya ushirika na bodi ya kahawa tanzania itagawa mizani kwenye vyama vya ushirika na kukarabati kujenga ghala katika mkoa wa kagera kwa ajili ya kuimarisha masoko ya kahawa
aidha utekelezaji wa mpango huo utahusisha tadb na nmb ambapo jumla ya shilingi bilioni zitatumika kufikia malengo hayo
vilevile wizara kwa kushirikiana na sekta binafsi itawezesha uzalishaji na usambazaji wa miche bora na kununua mashine mbili zenye uwezo wa kukaanga tani za kahawa kwa saa
jumla ya shilingi zimetengwa kufanikisha lengo hilo
zao la pamba 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya pamba imepanga kuongeza uzalishaji kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
ili kufikia lengo hilo bodi itasambaza tani za mbegu bora chupa ekapack kwa wakulima wa pamba itanunua na kusambaza mashine rahisi za kupalilia na kusambaza kwa wakulima itahamasisha matumizi ya mbinu bora za kilimo cha pamba ikiwemo matumizi ya nafasi mpya za upandaji wa pamba sm sm kwa kutumia njia mbali mbali ikiwemo balozi wa pamba
mheshimiwa spika bodi itasajili wakulima wa pamba kupitia mfumo wa kieletroniki katika mikoa 
ili kuhamasisha wakulima kung oa masalia ya pamba katika mashamba yao bodi itanunua mashine mbili biomass briquette machines zenye uwezo wa kuzalisha tani 
 ya nishati mbadala ya kupikia inayotokana na masalia hayo
mashine hizo zitasimikwa katika wilaya za maswa na meatu na kusimamiwa na amcos
zao la chai 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya chai tanzania imepanga kuongeza uzalishaji wa chai kavu kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
katika kufikia lengo hilo bodi kwa kushirikiana na wamiliki wa mradi wa chai kilolo sekta binafsi na wadau wa maendeleo pamoja na wasindikaji wa chai wa wilaya ya mufindi itafufua shamba lenye ukubwa wa hekta katika mradi wa chai kilolo utakaogharimu takriban shilingi milioni utakaochangia kuongeza uzalishaji wa tani za chai kavu
aidha bodi kwa kushirikiana na tshtda na shirika la solidaridad watatoa mafunzo kuhusu ubora wa chai kwa wakulima katika wilaya ya kilolo ili waweze kupatiwa vyeti vya ubora vinavyotolewa na kampuni ya rainforest alliance kwa ajili ya kupata soko la nje
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi tshtda sekta binafsi na wadau wa maendeleo itazalisha miche ya chai 
kati ya hiyo miche itatumika kwenye upanuzi wa mashamba ya chai katika wilaya za mufindi njombe na kilolo na miche itatumika katika kujazia mapengo ya mashamba ya wakulima wadogo katika wilaya za lushoto korogwe na bukoba
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na mfuko wa hifadhi ya jamii wa watumishi wa umma psssf na mfuko wa fidia kwa wafanyakazi wcf itakamilisha ukarabati wa kiwanda cha chai mponde wilayani lushoto ambao umefikia asilimia 
kiwanda hicho kinatarajiwa kuongeza upatikanaji wa ajira kwa watu zaidi ya na kununua majani mabichi ya chai kutoka kwa wakulima wapatao 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na soko la bidhaa tanzania tmx itakamilisha uanzishwaji wa mnada wa chai katika eneo la kurasini dar es salaam
mnada huo utapunguza gharama za biashara zilizokuwa zinatokana na kuuza chai katika mnada wa chai mombasa utaimarisha matumizi ya bandari nchini pamoja na kuongeza ajira
uanzishwaji wa mnada utaenda sambamba na kuimarisha mahusiano na nchi za rwanda burundi na pakistan ili kupata wanunuzi watakaoshiriki katika mnada huo
jumla ya shilingi zimetengwa kufanikisha lengo hilo
zao la tumbaku 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya tumbaku tanzania imepanga kuongeza uzalishaji wa tumbaku kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
malengo hayo yatafikiwa kwa kutoa mafunzo ya kilimo bora cha tumbaku kwa maafisa ugani na wakulima kupitia mashamba mawili ya mfano katika mikoa ya mbeya chunya na tabora urambo
aidha kiwanda kilichokuwa kimefungwa cha tltc kimepata mwekezaji mpya ambaye ni kampuni ya amy holding ltd ambapo katika mwaka kampuni hiyo itanunua tani za tumbaku na kuingia mikataba ya kununua tumbaku na wakulima tani 
jumla ya shilingi zimetengwa kufanikisha lengo hilo
zao la pareto 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya pareto tanzania itahamasisha wakulima kuongeza uzalishaji wa pareto kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
ili kufikia lengo hilo bodi itasambaza tani nne za mbegu bora za pareto zitakazotosheleza eneo lenye ukubwa wa hekta katika mikoa ya iringa mbeya njombe songwe arusha na manyara kuendelea kutoa elimu ya kilimo bora cha pareto kwa wakulima katika mikoa hiyo na kutoa elimu ya ushirika ili kuongeza amcos kutoka sita hadi 
jumla ya shilingi zimetengwa kufanikisha lengo hilo
mazao ya chakula 
mheshimiwa spika idadi ya watu duniani inatarajiwa kufikia bilioni 
 ifikapo mwaka ambapo kwa tanzania inakadiriwa kufikia idadi ya watu milioni 
ongezeko hilo litaongeza mahitaji ya chakula nchini kufikia tani 
kati ya kiasi hicho mahindi yanakadiriwa kuwa tani na mchele tani na muhogo tani 
katika kipindi hicho mahitaji ya nafaka yataongezeka kufikia tani bilioni zikijumuisha chakula cha binadamu na mifugo
hiyo ni fursa ya soko kwa mazao ya chakula yanayozalishwa hapa nchini
ili kutumia fursa hiyo na kujitosheleza kwa chakula katika mwaka wizara imepanga kuyaendeleza mazao makuu ya chakula kama ifuatavyo zao la mahindi 
mheshimiwa spika wizara itahamasisha wakulima kuongeza uzalishaji wa zao la mahindi kutoka tani mwaka hadi kufikia tani ifikapo mwaka 
ili kufikia lengo hilo wizara itaongeza uzalishaji wa mbegu bora za mahindi itaimarisha huduma za ugani na matumizi ya tehama katika kutoa huduma za ugani
vilevile itaimarisha upatikanaji wa masoko itajenga ghala za kisasa za kuhifadhi mazao na kukarabati ghala zilizopo na itaimarisha udhibiti wa sumukuvu ili kukidhi mahitaji ya soko la ndani na nje ya nchi
zao la mpunga 
mheshimiwa spika wizara itahamasisha wakulima kuongeza uzalishaji wa zao la mpunga kutoka tani 
 hadi kufikia tani mwaka 
ongezeko hilo litatokana na kuimarisha miundombinu ya umwagiliaji kuongeza tija ya uzalishaji kutoka tani kwa hekta hadi tani kwa hekta kuimarisha upatikanaji wa masoko na uanzishaji wa ubia wa kilimo biashara kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo kutoa mafunzo kuhusu uendelezaji wa zao la mpunga kwa wakulima na maafisa ugani na kuendeleza teknolojia za uzalishaji uvunaji uchakataji na usindikaji
 zao la muhogo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itahamasisha uzalishaji wa zao la muhogo kibiashara kutoka tani mwaka hadi tani mwaka katika mikoa ya tanga pwani kigoma lindi na mtwara
ili kufikia lengo hilo tari itazalisha na kusambaza kwa wakulima pingili za muhogo 
mazao yenye mahitaji makubwa uzalishaji wa miwa na sukari 
mheshimiwa spika mahitaji ya sukari nchini ni wastani wa tani kwa mwaka ambapo tani ni sukari ya matumizi ya kawaida na tani ni kwa ajili ya matumizi ya viwandani
upungufu wa sukari ya matumizi ya kawaida ni wastani wa tani 
aidha wastani wa uzalishaji wa sukari nchini kwa ajili ya matumizi ya kawaida ni tani 
mheshimiwa spika katika kukabiliana na upungufu huo wizara kupitia bodi ya sukari itaongeza uzalishaji wa sukari kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
lengo hilo litafikiwa kwa kutekeleza mipango ya muda mfupi ya kuimarisha udhibiti wa visumbufu kuimarisha upatikanaji wa maji mashambani kupunguza upotevu wa miwa kwa kuhakikisha viwanda vinafanya kazi kwa ufanisi
mipango hiyo itaenda sambamba na kuhamasisha uzalishaji wa sukari ya viwandani
aidha mipango ya muda wa kati ni pamoja na kusimamia upanuzi wa viwanda vya sukari vya kilombero kagera na mtibwa ili kuongeza uzalishaji wa sukari kutoka tani hadi tani mwaka kiambatisho na
ongezeko hilo litatokana na kuongeza uzalishaji wa miwa kutoka tani hadi tani kwa wakulima wadogo wa mashamba ya kilombero upanuzi wa mashamba ya miwa ya kagera na mtibwa yenye ukubwa wa hekta na mtawalia na kuimarisha miundombinu ya umwagiliaji ikiwemo ujenzi wa bwawa la kuhifadhi maji ya umwagiliaji lenye mita za ujazo katika mashamba ya mtibwa
upanuzi wa uzalishaji katika viwanda vilivyopo ni kama inavyoonekana katika jedwali na
 jedwali na
 uwekezaji katika zao la sukari katika mwaka na kiwanda hekta zinazoongezwa matarajio ya uzalishaji uwekezaji katika kipindi cha kilombero sugar usd milioni 
 tpc na na usd milioni 
 kagera sugar usd milioni 
 mtibwa sugar usd milioni 
 chanzo wizara ya kilimo 
vilevile kutokana na changamoto ya ardhi kiwanda cha tpc kitaongeza tija katika mashamba yaliyopo ambapo uboreshaji wa hali ya udongo katika shamba la kahe lenye ukubwa wa hekta utafanyika
aidha uanzishwaji wa miradi mipya ya sukari ya bagamoyo na mkulazi ii unaendelea kiambatisho na
jumla ya dola za marekani 
 zitatumika kwenye upanuzi wa viwanda
mheshimiwa spika miradi mipya iliyo katika hatua za awali za kumilikishwa ardhi ya uwekezaji wa viwanda vya sukari ni ya kampuni ya rai group iliyopo kasulu kigoma unaotarajiwa kuzalisha tani na mradi wa rufiji pwani wa kampuni ya lake agro ltd unaotarajiwa kuzalisha tani 
aidha bodi itatoa mafunzo ya kilimo bora cha miwa kwa wakulima katika maeneo yenye viwanda vya sukari na maeneo mapya na itaanzisha mashamba darasa matatu katika maeneo ya mtibwa kagera na manyara
pia bodi itachimba visima vya umwagiliaji katika mashamba ya miwa
vilevile bodi itawezesha upatikanaji wa maeneo yanayofaa kwa ajili ya kilimo cha miwa na uwekezaji katika viwanda vya sukari kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya husika na kituo cha uwekezaji tanzania tic
aidha bodi itaainisha maeneo yanayofaa kwa kilimo cha miwa na uwekezaji wa viwanda vya sukari katika mikoa ya ruvuma katavi kigoma tabora rukwa lindi na mtwara na kujenga miundombinu ya umwagiliaji kwenye mashamba ya wakulima kilombero
jumla ya shilingi zimetengwa kufanikisha lengo hilo
 mazao ya mafuta 
mheshimiwa spika mahitaji ya mafuta ya kula nchini ni tani kwa mwaka ikilinganishwa na uzalishaji wa ndani ambao ni tani na takriban tani huagizwa nje ya nchi
kati ya kiasi kinachozalishwa nchini tani sawa na asilimia kinatokana na zao la alizeti na kiasi kinachobaki kinachangiwa na mazao mengine ikiwemo chikichi karanga nazi pamba na ufuta
mheshimiwa spika ili kujitosheleza kwa mahitaji ya mafuta ya kula nchini wizara itatekeleza mikakati ya muda mfupi na muda mrefu
mikakati ya muda mfupi ni pamoja na kuhamasisha wakulima kuongeza uzalishaji wa zao la alizeti kwa ziada ya tani ili kuziba nakisi ya tani za mafuta ya kula
kwa maana hiyo mahitaji yetu ya alizeti ili kukidhi mahitaji ya ndani ni tani milioni 
mheshimiwa spika wizara imejiwekea lengo la kuzalisha tani milioni za alizeti ifikapo mwaka ili kama nchi tuwe na mafuta ya alizeti tani milioni tunahitaji kulima eneo lenye ukubwa wa hekta milioni 
aidha eneo hilo la kilimo linahitaji tani za mbegu kwa ajili ya uzalishaji wa tani za alizeti
mheshimiwa spika ili kufikia lengo hilo wizara katika mwaka itachukua hatua mbili za kimkakati pamoja na majukumu ya kawaida ya uhamasishaji na itazalisha na kugawa tani za mbegu bora za alizeti kwa ruzuku
jumla ya shilingi bilioni zitatumika kuzalisha mbegu hizo
katika mwaka wizara itagawa tani na mwaka itazalisha na kugawa tani za mbegu bora za alizeti
shughuli hiyo ya uzalishaji wa mbegu itafanywa na asa na kuingia mikataba na kampuni binafsi kwa ajili ya kuzalisha mbegu ambazo zitagawiwa kwa wakulima kwa ruzuku
hatua ya pili wizara inajadiliana na wizara ya fedha na mipango ili kuweka motisha ya kikodi kwa viwanda vinavyozalisha mafuta ya alizeti nchini kwa kuwaondolea kodi ya ongezeko la thamani vat
utafiti uliofanywa na wizara unaonesha kuwa serikali itapoteza kodi kati ya shilingi bilioni 
 na bilioni 
 kila mwaka kwa kipindi cha miaka mitatu
upotevu huo utapungua kila mwaka katika kipindi cha miaka mitatu kwa kuwa viwanda vitaongeza uzalishaji kwa kuwa kwa sasa vinafanya kazi chini ya asilimia ya uwezo wake
jumla ya upotevu huo utafikia shilingi bilioni 
 katika kipindi cha miaka mitatu
baada ya kipindi cha miaka mitatu uzalishaji katika viwanda hivyo utafikia asilimia na serikali itakusanya mapato kupitia paye kodi ya mapato na ushuru wa mazao
makusanyo hayo yataongeza mapato ya serikali hivyo upotevu ulioelezwa ni wa muda mfupi na gharama za uzalishaji zitapungua
hali hiyo itafanya viwanda vyetu vinavyochuja mafuta mara mbili double refinery kuwa shindani na kupunguza ugumu wa maisha kwa watanzania na kuwafanya watanzania kuwa na kipato cha ziada kwa kutumia fedha zao kwenye matumizi mengine ya kijamii
mheshimiwa spika hatua ya tatu wizara imeanza kuvitaka viwanda vinavyochuja mafuta mara mbili double refinery kununua mafuta ghafi yanayozalishwa na wazalishaji wadogowadogo backyard processors ambao wengi wao ni wanawake na vijana ambao wanalima alizeti na kuikamua kwa mashine ndogondogo za sido na kuyapanga mafuta barabarani
mheshimiwa spika mkulima anayelima ekari moja na kukamua mafuta yake na kuuza kwa bei ya leo iliyopo sokoni anapata faida ya shilingi 
mkulima anayelima ekari moja na kuuza alizeti aliyovuna anapata faida ya shilingi tu
wizara inaendelea kuhamasisha kutengeneza madaraja mawili ya wasindikaji ambao ni wasindikaji wa awali na wasindikaji wa upili primary na secondary processors
ili kumlinda mkulima mzalishaji muuzaji na mlaji ni lazima kama nchi tuchukue hatua ya kuondoa vat kwenye mafuta ya kula yanayozalishwa na viwanda vya double refinery ndani ya nchi ili kuijenga sekta ya mafuta ya kula yanayozalishwa ndani ya nchi 
mheshimiwa spika zao la alizeti ni kwa ajili ya mkakati wa muda mfupi na kwa ajili ya kujenga msingi wa kuwa nchi inayouza mafuta ya alizeti nje ya nchi
aidha katika miaka mitatu ya kwanza wizara itahamasisha uwekezaji wa kilimo katika maeneo mapya extensive agriculture ili kufikia lengo la hekta milioni 
 ifikapo 
kadhalika baada ya mwaka wizara itahamasisha uzalishaji wa zao la alizeti kwa kuongeza tija ya zao intensive agriculture
kwenye eneo hili ugawaji wa mbegu utatumia shilingi bilioni 
mheshimiwa spika kwa muda mrefu tanzania tumekuwa tukijitangaza na kujisifia kuwa sisi ni waanzilishi wa zao la chikichi na baadhi ya mataifa yenye uzalishaji mkubwa wa zao hilo yalichukua mbegu kwetu
ni vyema kufahamu mambo mawili ambayo ni ukweli usiokwepeka moja hatukuwahi kufanya uwekezaji wa kutosha kama nchi kwenye eneo la chikichi lakini pia mfumo tuliokuwa tunautumia kuendeleza zao hili wa kuamini kuwa mkulima mdogo ataweza kugharamia zao hili na kulifanya zao hili litutosheleze kwa mafuta ya kula haikuwa sahihi ni lazima tubadili namna ambavyo tunawekeza katika zao hili
mheshimiwa spika jambo la pili ni kuwa ili kuwe na faida kwa mkulima na mchakataji wa mafuta ya chikichi mashamba lazima yawe katika utaratibu wa mashamba makubwa ya pamoja block farms
ili kuongeza uzalishaji na tija wizara katika mwaka itaanza kutumia utaratibu wa mashamba makubwa ya pamoja kwa kuchukua maeneo makubwa kuanzia hekta hadi hekta kuyasafisha na kuyawekea miundombinu inayostahili kupanda miche na eneo kama litahitaji kulipiwa fidia serikali itatwaa na kulipia fidia
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imejiwekea lengo la kuanza safari ya kuzalisha mafuta ya chikichi tani ifikapo mwaka 
ili kufikia lengo hilo tunahitaji eneo la kilimo lenye ukubwa wa hekta ambapo tutahitaji miche 
uzalishaji wa miche hiyo utafanywa na tari asa na sekta binafsi
kwa kuanzia mikoa ambayo ni ya kipaumbele kwa ajili ya mkakati huu ni kigoma katavi tabora na pwani
wakati serikali inaendelea na mpango huu wizara inakamilisha mazungumzo na kampuni kubwa mbili za bakhresa na wilmar ambao wameonesha nia ya kuwekeza katika mkoa wa kigoma na pwani
mheshimiwa spika kwa kuwa suala la mafuta ya kula ni hitaji la kidunia kupitia bunge lako tukufu tunawakaribisha wawekezaji kuwekeza katika mpango huo
vilevile wizara itafanya mazungumzo na wizara ya fedha na mipango ili kutafuta fedha shilingi bilioni zitakazotekeleza mpango huo
mheshimiwa spika jambo hili la kuondoa tatizo la mafuta ya kula ni la muda mrefu
kwa hiyo ni lazima tukubali kuwekeza kimkakati kwa kuishirikisha sekta binafsi
uwekezaji huo siyo hasara kwa nchi kwani soko la ndani na nje lipo wakulima wapo na ardhi ya kilimo ipo na serikali ya awamu ya sita ipo tayari kuwekeza
zao la soya 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itahamasisha uzalishaji na uuzaji wa soya nje ya nchi kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
ili kufikia lengo hilo wizara itatoa mafunzo ya kilimo bora cha soya kwa maafisa ugani na wakulima viongozi katika maeneo ya uzalishaji
vilevile wizara itaiwezesha tari kufanya utafiti wa mbegu bora za soya ambazo zitakidhi mahitaji ya soko
aidha wizara itaiwezesha asa kuzalisha mbegu bora za soya tani katika mashamba ya mbozi tani dabaga tani na namtumbo tani 
zao la shayiri 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tari itazalisha tani 
 za mbegu ya shayiri katika eneo la hekta 
aidha tari itatunza vinasaba germplasm vya zao la shayiri ambapo jumla ya vizazi vya shayiri vitafanyiwa tathmini kwenye mashamba ya majaribio yaliyopo monduli karatu na siha
vilevile tari itaanzisha mashamba ya mfano katika wilaya za monduli karatu na siha kwa lengo la kuwafundisha wakulima kuhusu kilimo bora cha shayiri
pia tari itatoa mafunzo ya kilimo bora cha shayiri kwa wakulima na maafisa ugani katika wilaya za monduli karatu arumeru na siha
 zao la ngano 
mheshimiwa spika mahitaji ya ngano nchini ni tani kwa mwaka wakati uzalishaji katika mwaka ulifikia tani ambapo tunaingiza kati ya tani hadi kwa mwaka na kutumia shilingi 
ili kukabiliana na changamoto hiyo wizara imejiwekea lengo la kuzalisha tani milioni ifikapo mwaka wizara imepanga kugawa mbegu za ngano tani zitakazopandwa katika eneo la hekta ambazo zitazalisha tani za ngano kwa kushirikiana na sekta binafsi
vilevile itasimamia ufufuaji wa mashamba ya ngano yaliyopo katika mikoa ya manyara kilimanjaro arusha iringa njombe rukwa mbeya na katavi yenye jumla ya hekta 
ufufuaji wa mashamba katika mikoa hiyo utaenda sambamba na uanzishwaji wa mashamba mapya katika mikoa ya songwe na dodoma bahi
mheshimiwa spika pia tari itatafiti mbegu bora za ngano zenye sifa ya kustahimili maeneo ya joto na baridi zinazokomaa mapema na kiwango cha protini aina ya gluteni kinachohitajika kwa uokaji
vilevile wizara itawezesha asa kuzalisha mbegu za ngano tani katika mashamba ya arusha tani na dabaga tani 
vilevile tari itazalisha tani za mbegu ya ngano katika eneo la hekta kupitia vituo vya tari vya selian uyole na kifyulilo
jumla ya shilingi milioni zimetengwa kwa ajili ya utafiti na uzalishaji wa mbegu
mazao ya bustani 
mheshimiwa spika mazao ya bustani ni pamoja na mboga matunda maua na viungo
sekta ya mazao ya bustani ni moja ya sekta zinazokua kwa haraka kati ya asilimia hadi ikilinganishwa na sekta ya mazao ambayo ukuaji wake ni kati ya asilimia hadi kwa mwaka
vilevile kilimo cha mazao ya bustani hutoa ajira za moja kwa moja na zisizo za moja kwa moja kwa watu takriban milioni 
 na ni muhimu kwa ukuaji wa uchumi jumuishi kutokana na kuvutia wanawake na vijana katika tasnia hiyo
aidha mazao ya bustani yana mchango mkubwa katika kukabiliana na changamoto za utapiamlo
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imelenga kuimarisha uzalishaji wa mazao hayo kutoka tani 
 mwaka hadi tani mwaka 
ili kufikia lengo hilo wizara itasimamia uzalishaji na matumizi ya miche na vipando bora kudhibiti visumbufu vya mazao kutoa mafunzo kwa wakulima kujenga miundombinu ya kuhifadhi mazao ya bustani vituo vya huduma za pamoja common use facilities na vyumba vya ubaridi cold rooms katika maeneo ya uzalishaji
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na sekta binafsi itajenga common use facilities tatu katika mikoa ya iringa mufindi dar es salaam kurasini epza na kilimanjaro hai
aidha wizara inakamilisha taratibu za kupata ardhi kwa ajili ya uwekezaji huo
vituo hivyo vitafanya kazi za kuchambua kupanga kufungasha na kusafirisha mazao yakiwa na alama ya produce of tanzania
jumla ya shilingi bilioni 
 zimetengwa kwa ajili ya kuanza ujenzi wa vituo hivyo
mheshimiwa spika hatua hii ya serikali ni kulinda zao la parachichi ambalo limekuwa likinunuliwa hapa nchini na shughuli za kufungasha zinafanyika nchi nyingine na zao letu linaondoka bila alama ya tanzania
miundombinu hii itajengwa na kukabidhiwa sekta binafsi kuiendesha na serikali itaingia mikataba na waendeshaji ili kurudisha gharama za uwekezaji
mheshimiwa spika wizara kupitia tosci itasimamia usajili wa wazalishaji wa miche ya parachichi na kuwapa cheti cha kuwa wazalishaji kwa lengo la kudhibiti ubora na kuongeza uzalishaji wa mazao ya bustani hususan matunda na hivyo kuondoa tatizo la uzalishaji wa miche holela ili kama taifa tusirudie tatizo lililojitokeza katika mazao kama machungwa nanasi na embe ambayo tumekuwa tukilaumiwa kuwa hayakidhi mahitaji ya viwanda wala masoko ya kimataifa
miche hiyo itasambazwa kwa wakulima kwa bei ya ruzuku
vilevile wizara itatoa mwongozo wa usimamizi na biashara ya zao la parachichi ili kumlinda mkulima mnunuzi na mchakataji
mwongozo huo utazinduliwa julai na kutoa dira na mwelekeo wa namna bora ambayo biashara ya parachichi itaendeshwa ili kuondoa tatizo la uvunaji wa parachichi ambazo hazijakomaa na kuzipeleka sokoni kwani jambo hilo linahatarisha ustawi wa biashara ya parachichi
na baada ya mwongozo kutolewa yeyote atakayevuna parachichi ambazo hazijakomaa atachukuliwa hatua za kisheria
matarajio ya uzalishaji wa mazao ya kipaumbele ya bustani ni kama ifuatavyo zao la parachichi 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na sekta binafsi itaendelea kuhamasisha wadau kuongeza uzalishaji wa zao la parachichi kutoka tani mwaka hadi kufikia tani mwaka 
lengo hilo litafikiwa kwa kuimarisha upatikanaji wa pembejeo kwenye mashamba ya uzalishaji wa zao la parachichi udhibiti wa visumbufu na kuimarisha huduma za ugani kwenye mashamba ya parachichi ya takriban hekta 
aidha wizara itawatambua na kuwasajili wazalishaji wa miche ya parachichi
vilevile wizara itaendelea kushirikiana na taha na wadau wengine wa zao la parachichi katika utafiti upatikanaji wa takwimu na kutafuta masoko ya mazao ya bustani
pia wizara itaiwezesha tari kupitia vituo vya tari uyole na tari tengeru kuzalisha wa miche zitakazotosheleza eneo la hekta 
miche hiyo itasambazwa kwa wakulima kwa bei ya ruzuku isiyozidi shilingi kwa mche
zao la vitunguu 
mheshimiwa spika wizara imepanga kuongeza uzalishaji wa zao la vitunguu kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
ili kufikia lengo hilo wizara itawezesha ujenzi wa mabwawa ya kimkakati katika miradi ya umwagiliaji ya mboli hekta idodoma hekta kisese hekta msingi hekta mughamo skimu za bonde la eyasi hekta tumati hekta mongahay hekta na tlawi hekta 
pia itajenga ghala zenye uwezo wa kuhifadhi tani na kusimikwa mashine za kuratibu kiwango cha unyevu katika maeneo ya uzalishaji
zao la pilipili kichaa 
mheshimiwa spika wizara itaendeleza zao la pilipili kichaa ambapo bei yake katika soko la dunia imefikia dola za marekani kwa tani mwaka 
kutokana na fursa hiyo wizara itahamasisha uzalishaji wa zao la pilipili kichaa kutoka tani mwaka hadi tani mwaka kwa kuongeza eneo la uzalishaji kutoka hekta 
 hadi hekta 
pia itahamasisha kilimo cha mashamba ya pamoja block farming kwa zao la pilipili kichaa kwa kuainisha mashamba na kujenga miundombinu ya kukausha na kuhifadhi katika mashamba hayo
zao la zabibu 
mheshimiwa spika wizara itahamasisha uzalishaji wa zao la zabibu kutoka tani 
 mwaka hadi tani mwaka kwa kuongeza eneo la uzalishaji kutoka hekta hadi hekta 
vilevile itaendelea kuhamasisha ufufuaji wa mashamba ya mradi wa umwagiliaji wa zabibu chinangali ii gawaye hombolo na dabalo pamoja na kuimarisha upatikanaji wa masoko ya zabibu
mheshimiwa spika wizara itahamasisha uwekezaji wa viwanda vidogo vya kusindika zabibu na kuongeza uzalishaji na tija kutoka tani 
 kwa hekta hadi kufikia tani kwa hekta kwa kuimarisha huduma za ugani na kuimarisha uwezo wa tari makutupora kuongeza uzalishaji wa miche kutoka hadi kwa msimu
aidha katika kuongeza thamani kipato kwa mkulima na kupunguza upotevu wa zao la zabibu wizara itanunua mashine tatu za kusindika zabibu ghafi ambapo mashine hizo zitasimikwa katika mkoa wa dodoma
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tari itakamilisha tathmini ya kubaini utofauti usawa na uthabiti kwa aina tano za mbegu bora za mizabibu ambapo tari kwa kushirikiana na taasisi ya kudhibiti ubora wa mbegu tosci watahitimisha utambuzi wa muda wa kuchipua sprouting time na muda wa kutoa maua time of flowering kwa aina hizo tano za mbegu
pia wizara kupitia tari itaendesha mafunzo ya kanuni bora za kilimo cha zabibu kwa wakulima na maafisa ugani katika wilaya zote za mkoa wa dodoma
mheshimiwa spika wizara kupitia tume ya maendeleo ya ushirika itaimarisha maendeleo ya ushirika katika tasnia ya zabibu kwa kuongeza idadi na thamani ya hisa za wanachama angalau kwa asilimia 
pia wizara itahamasisha uanzishwaji wa mashamba ya pamoja block farming ya zabibu ili kurahisisha utoaji wa huduma za ugani
vilevile wizara itaweka mazingira bora ya uwekezaji katika tasnia ya zabibu na kuhimiza kilimo cha mkataba ili kumhakikishia mkulima soko la uhakika
zao la ndizi 
mheshimiwa spika wizara itahamasisha uzalishaji wa zao la ndizi kibiashara kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
ili kufikia lengo hilo wizara itaimarisha udhibiti wa visumbufu vya zao la migomba hususan magonjwa yanayoshambulia zao hilo
vilevile usambazaji wa miche bora ya migomba utafanyika katika maeneo ya uzalishaji
aidha wizara itatoa mafunzo kuhusu uendelezaji wa zao la ndizi kwa wakulima na maafisa ugani pamoja na kuboresha mifumo ya masoko
upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi kwa kufanya savei na kuimarisha mifumo ya utoaji wa taarifa za masoko
vilevile wizara itahamasisha uwekaji wa chapa branding kwa bidhaa zinazozalishwa na kuuzwa nje ya nchi ili kuzitambulisha na kuzitofautisha na bidhaa kutoka nchi zingine
aidha wizara itatoa mafunzo kuhusu kilimo biashara na mifumo ya masoko kwa maafisa ugani na wakulima katika mikoa 
vilevile itakamilisha ujenzi wa masoko ya kimkakati matano yaliyokuwa chini ya mradi wa dasip
masoko ya dasip yapo katika wilaya za kahama ngara kyerwa tarime na karagwe
aidha wizara itaanzisha mnada wa chai katika eneo la kurasini mkoani dar es salaam pamoja na kuanzisha kituo cha huduma za biashara ya mazao ya kilimo kitakachojengewa miundombinu ya kuhifadhi ili kurahisisha biashara ya mazao ndani na nje ya nchi
vilevile mauzo ya mazao kupitia vyama vya ushirika yataimarishwa kwa kujenga ghala chini ya mpango utakaohusisha tume ya maendeleo ya ushirika na benki ya nmb
mheshimiwa spika wizara itaanzisha mnada wa chai eneo la kurasini dar es salaam pamoja na kuanzisha kituo cha huduma za biashara ya mazao ya kilimo kitakachojengewa miundombinu ya uhifadhi
lengo ni kurahisisha biashara ya mazao ndani na nje ya nchi na kuunganisha na bandari ya dar es salaam kwa kuwa na green belt kwani sasa kusafirisha mazao ya kilimo kupitia bandari ya dar es saalam imekuwa tatizo kubwa linalopelekea sekta binafsi kutumia bandari ya mombasa
mheshimiwa spika wizara itaimarisha mauzo ya mazao ya kilimo kupitia vya vyama vya ushirika kwa kuchukua hatua mbalimbali ikiwemo kuanza kutekeleza makubaliano kati ya benki ya nmb na tume ya maendeleo ya ushirika ya kujenga ghala zenye thamani ya shilingi bilioni katika mikoa ya simiyu shinyanga mtwara na kagera ili kukabiliana na changamoto ya ghala kwenye mazao ya korosho pamba na kahawa
mheshimiwa spika wizara kupitia nfra itanunua na kuhifadhi tani za nafaka na itaendelea kutoa taarifa za uzalishaji wa mazao ya chakula na upatikanaji wake sambamba na kubaini maeneo yenye upungufu wa chakula kwa lengo la kuchukua hatua stahiki
mheshimiwa spika wizara itaendelea kutekeleza mkakati wa kitaifa wa usimamizi wa mazao baada ya kuvuna ambapo maafisa viungo wa majukwaa ya wilaya ya usimamizi wa mazao baada ya kuvuna watapewa mafunzo kuhusu usimamizi na uendeshaji wa majukwaa hayo
pia itakamilisha tathmini ya hali ya upotevu wa mazao ya chakula nchini kwa lengo la kuweka mikakati thabiti ya kupunguza upotevu na kuimarisha usalama wa chakula nchini
vilevile katika kuimarisha upatikanaji wa masoko ya ndani na nje ya nchi wizara itaimarisha huduma ya internet katika vituo vyake vya afya ya mimea vilivyopo mipakani itatoa elimu kwa watumiaji wa mfumo wa agriculture trade management information system atmis
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa tanipac itakamilisha ujenzi wa kituo cha udhibiti wa visumbufu kibaolojia kibaha kwa ajili kuimarisha utafiti na uzalishaji wa wadudu rafiki ili kudhibiti visumbufu vya mazao
vilevile itaendelea na ujenzi wa kituo mahiri mtanana kongwa ambacho kitatumika kusambaza teknolojia za hifadhi na usindikaji wa mazao ya chakula pamoja na kuboresha biashara ya mazao
pia itaaanza ujenzi wa maabara kuu ya kilimo kwa ajili ya kupima kiwango cha sumukuvu katika mazao ya mahindi na karanga
jumla ya shilingi bilioni 
 zitatumika kukamilisha ujenzi huo
mheshimiwa spika tanipac itaendelea kutoa mafunzo kuhusu uzalishaji na hifadhi bora wa mazao ya mahindi na karanga kwa viongozi waandishi wa habari wakulima na wasafirishaji wa mazao kwa lengo la kuwajengea uwezo wa kudhibiti maambukizi ya sumukuvu
mheshimiwa spika ili kuwahakikishia wakulima wetu soko la mazao ya kilimo nfra kwa mwaka imeuza tani 
 ili kupambana na mfumuko wa bei hatua iliyochangia bei ya mahindi kushuka
katika mwaka nfra itanunua tani za nafaka na utaratibu huu wa kununua na kuuza tutaendelea kuutumia pale ambapo bei ya mazao inashuka ili kumlinda mkulima kuhifadhi na kuuza pale ambapo bei ya chakula inapopanda kumlinda mlaji
taasisi za fedha na upatikanaji wa mitaji 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kushirikiana na taasisi za fedha katika kuimarisha utoaji wa mikopo yenye riba nafuu katika sekta ya kilimo
aidha benki za tadb crdb na nmb zimepanga kutoa mikopo yenye riba nafuu katika sekta ndogo ya mazao
aidha wizara imepanga kujadiliana na benki kuu na wizara ya fedha ili kuangalia mfumo bora ambao utaiwezesha sekta ya kilimo kupata mitaji
mheshimiwa spika wizara imepanga kujadiliana na wizara ya fedha na mipango na benki kuu ya tanzania ili kuangalia mfumo bora ambao utaiwezesha sekta ya kilimo na wakulima wadogo kupata mitaji kwani mfumo wa sasa wa ukopeshaji wa taasisi za fedha unaendeshwa zaidi na mfumo wa kibiashara unaozingatia dhamana isiyohamishika mtiririko wa fedha cashflow na dhamana iliyosajiliwa registered assets
utaratibu huo unakinzana na shughuli za kiuchumi za wakulima ambazo zinaendeshwa zaidi na mfumo ambao taasisi za fedha na sheria za ukopeshaji katika nchi yetu haziutambui
aidha siyo rahisi kwa mkulima kukopeshwa kwa hati yake ya kimila na dhamana ya mazao yake
jambo hili litakuwa ni moja ya vipaumbele vya wizara kutaka mabadiliko katika mfumo wa ukopeshaji nchini
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na tira itaendelea kukamilisha skimu kwa ajili ya bima ya mazao ambayo itamlinda mkulima kuanzia shambani uhifadhi na sokoni ili kuzifanya taasisi za fedha iwe rahisi kumpatia mikopo pale anapohitaji
vilevile wizara kupitia agitf imepanga kutoa mikopo yenye thamani ya shilingi inayojumuisha ununuzi wa matrekta makubwa matrekta ya mikono viuatilifu mashine za kuongeza thamani ya mazao viwanda vidogo vya usindikaji ukarabati wa zana za kilimo gharama za uendeshaji wa shamba na miundombinu ya shamba
mfuko wa maendeleo ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itakamilisha utaratibu wa kuanzisha mfuko wa maendeleo ya kilimo
mfuko huo utatumika kutoa ruzuku ya pembejeo kuwezesha uhimilivu wa bei za mazao kutokana na athari za majanga mdororo wa uchumi na kugharamia uwekezaji katika miundombinu ya uzalishaji uongezaji wa thamani na uhifadhi wa mazao ya kilimo
mheshimiwa spika wizara inakadiria kutumia shilingi bilioni ambapo zitatumika njia mbalimbali za kupata fedha hizo ikiwemo ugharamiaji kupitia mapato yatokanayo na mauzo ya mazao
katika kutekeleza hilo serikali haitohitaji kutoa fedha taslim bali mazao yenyewe yatajigharamia kupitia mfumo wa mazao kujihudumia yenyewe own crop financing
ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya hifadhi ya mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika idadi ya ghala zilizopo kwa ajili ya kuhifadhi mazao nchini ni zenye uwezo wa kuhifadhi tani za mazao
kati ya ghala hizo ghala zinatumika na ghala hazitumiki kutokana na uchakavu
aidha idadi ya ghala zinazotumika hazitoshelezi mahitaji ya hifadhi ya chakula nchini na hivyo kusababisha upotevu wa mazao baada ya kuvuna kati ya asilimia hadi 
mheshimiwa spika wizara imepanga kujenga ghala zenye uwezo wa kuhifadhi kati ya tani hadi tani katika maeneo ya uzalishaji
katika mwaka kwa kuanzia wizara imepanga kuongeza uwezo wa kuhifadhi na kupunguza upotevu wa mazao kwa kujenga ghala zenye uwezo wa kuhifadhi tani kila moja
ghala hizo zitajengwa katika mikoa ya ruvuma tabora singida na dodoma 
jumla ya shilingi zitatumika katika mpango huo
vilevile wizara itakamilisha ujenzi wa ghala tisa na vihenge vya kisasa kupitia mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi wa nfra itakamilisha ujenzi wa ghala kupitia mradi wa tanipac na itakamilisha ujenzi wa ghala la mtimbila amcos lililopo malinyi na ghala la kijiji cha mkula lililopo ifakara
aidha itakamilisha ukarabati wa ghala zilizopo katika halmashauri za songea na madaba 
kuhamasisha kilimo cha mashamba makubwa 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itasimamia ufufuaji na uendelezaji wa mashamba makubwa ya mazao ya kilimo kwa lengo la kuendeleza uwekezaji katika mazao ya mbegu za mafuta nafaka na mazao ya bustani
hatua hiyo itachochea jitihada za serikali za kuimarisha uzalishaji na tija kwenye kilimo upatikanaji wa pembejeo na kuhamasisha matumizi ya teknolojia za kisasa
mashamba hayo ya pamoja yataanzishwa kwa mifumo mbalimbali ikiwa ni pamoja na mfumo wa ushirika au uwekezaji binafsi
mheshimiwa spika wizara itahamasisha uwekezaji katika mashamba yaliyokuwa chini ya national agriculture and food corporation nafco yaliyopo west kilimanjiro ambayo hayajabinafsishwa yakiwemo foster s lenye hekta 
 harlington lenye hekta 
 journeys end lenye hekta na kanamodo lenye hekta 
 pamoja na shamba la basotu lenye hekta 
mashamba mengine ni ya nafco yaliyopo hanang ambayo yamebinafsishwa yakiwemo murjanda hekta setcheti hekta gidagamwl hekta na mulbadaw hekta 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo kwa kushirikia na wizara ya fedha na mipango wizara itahamasisha ufufuaji wa mashamba saba ya maua yaliyofungwa kutokana na kushindwa kuendelezwa na makampuni yaliyokuwa yanazalisha maua
mashamba hayo ni malalua arusha hekta 
 longido usa river hekta 
 nduruma hekta 
 nduruma mangushi farm hekta 
 usa river dolly farm hekta maji ya chai hekta 
 na chama tengeru hekta 
mheshimiwa spika uendelezaji wa mashamba hayo utawezesha upatikanji wa huduma za ugani na pembejeo kwa gharama nafuu na kuchochea uanzishwaji wa vyama vya ushirika na hivyo kuongeza uzalishaji tija na faida katika shughuli za kilimo
utekelezaji wa mpango huo utafanikisha azma ya wizara ya kuwavutia vijana kuwekeza katika kilimo kupitia programu ya jenga kesho bora building better tomorrow kwa kuwahakikishia upatikanaji wa ardhi kwa ajili ya shughuli za kilimo
vilevile wizara itatekeleza mpango wa kuainisha kupima kutenga na kulinda ardhi ya kilimo kwa lengo la kuwa na benki ya ardhi kwa ajili ya uwekezaji wa mashamba makubwa yatakayojengewa miundombinu muhimu
jumla ya shilingi zimetengwa kwa ajili ya kuanza kutekeleza mpango huo
kuimarisha kilimo anga 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itakamilisha utaratibu wa ununuzi wa ndege moja mpya na kukamilisha ukarabati wa ndege moja ya kufanya savei ya visumbufu vya mimea na mazao ili kuondoa tatizo la kutegemea ndege za nje kwa ajili ya udhibiti wa visumbufu vya mazao
jumla ya shilingi zimetengwa kwa ajili ya mpango huo
vilevile pikipiki tano zitanunuliwa ili kukijengea uwezo wa kudhibiti milipuko ya visumbufu kituo cha kilimo anga
pia itanunua gari moja kwa ajili ya kituo cha kudhibiti milipuko ya panya na kununua viuatilifu vya kudhibiti milipuko ya visumbufu vya mazao
aidha itafanya ukarabati wa ofisi saba za kanda maabara tatu na vituo vinne vya ukaguzi wa afya ya mimea vilivyopo
maendeleo ya ushirika 
mheshimiwa spika wizara kupitia tume itaendelea kuratibu uanzishwaji wa benki ya taifa ya ushirika ili kuchochea maendeleo ya ushirika nchini itafanya uthamini wa mali zinazomilikiwa na vyama vya ushirika kwa lengo la kutambua thamani halisi ya soko ya mali hizo na hivyo kuviwezesha vyama kufanya uwekezaji wenye tija
vilevile tume itaanzisha mfuko wa bima ya akiba na amana za saccos utakaotumika kama kinga ya akiba na amana za wanachama wa saccos ambao saccos zao zitashindwa kufanya kazi kwa mujibu wa sheria
aidha itaimarisha udhibiti na usimamizi wa vyama vya ushirika kwa kutoa mafunzo kwa maafisa ushirika na kununua magari manne na pikipiki 
pia tume itatoa mafunzo kwa watendaji wa vyama vya ushirika juu ya matumizi ya mfumo wa kielekroniki katika kusimamia vyama vya ushirika ili uanze kutumiwa na vyama
mheshimiwa spika tume itahamasisha vyama vya ushirika kuanzisha makampuni ili viweze kujiendesha kibiashara
vilevile itaratibu chama kikuu cha tanecu kujenga kiwanda cha kubangua korosho katika wilaya ya newala chenye uwezo wa kubangua tani za korosho kwa mwaka ambacho kitatoa ajira kwa wananchi
aidha tume itahamasisha vyama vya ushirika kufufua vinu vya kuchakata pamba vya sola mugango buyagu sengerema na manawa vilivyopo katika mikoa ya simiyu mara na mwanza mtawalia
vinu hivyo vitakuwa na uwezo wa kuchakata tani manawa sola na tani mugango za pamba na vitatoa ajira kwa wananchi aidha itaimarisha usimamizi wa vyama vya ushirika kwa kununua magari manne na pikipiki 
mheshimiwa spika katika kukabiliana na wizi na ubadhirifu wa fedha na mali katika vyama vya ushirika shirika la ukaguzi na usimamizi wa vyama vya ushirika coasco litawezeshwa kufanya ukaguzi bila utegemezi wa michango ya vyama vya ushirika kwa kuliongezea bajeti ya matumizi ya kawaida kutoka shilingi mwaka hadi shilingi mwaka 
aidha jumla ya shilingi zitatumika kukarabati ofisi tano za coasco katika mikoa ya dodoma shinyanga iringa mwanza na mtwara ili kuboresha mazingira ya kufanyia kazi na kuongeza ufanisi kwenye ukaguzi wa vyama vya ushirika
ushiriki wa vijana katika sekta ya kilimo 
mheshimiwa spika kwa nyakati tofauti kumekuwa na dhana kuwa vijana hawapendi kilimo
ukweli ni kwamba vijana na wanawake ni nguvukazi inayotumika katika uzalishaji kwenye sekta ya kilimo kwa kuzalisha na kuuza mazao ya kilimo uuzaji wa pembejeo na uchakataji wa mazao katika ngazi ya awali
changamoto zinazowakabili vijana ni pamoja na ukosefu wa mitaji upatikanaji wa ardhi ya kilimo uhaba wa miundombinu ya umwagiliaji ujuzi na kukosekana kwa mazingira bora yanayovutia vijana na wanawake kushiriki katika kilimo
mheshimiwa spika kwa kutambua changamoto zinazowakabili vijana wizara imepanga kuongeza ajira za vijana kwenye sekta ya kilimo ifikapo kwa kuanzisha programu ya vijana inayojulikana kama build today for better tomorrow
kupitia programu hiyo wizara itashirikiana na wizara ya ardhi nyumba na maendeleo ya makazi na or tamisemi kutenga maeneo ya kilimo kwa ajili ya kuanzisha maeneo maalumu ya uwekezaji wa kilimo agriculture parks na mashamba ya pamoja block farms
mheshimiwa spika maeneo hayo yatajengewa miundombinu ya umwagiliaji na ghala za kuhifadhia mazao
aidha vijana watapatiwa teknolojia za kisasa za uzalishaji mitaji pembejeo za kilimo na kuunganishwa na masoko
maeneo yaliyoanza kutengwa ni pamoja na hekta katika halmashauri za wilaya za chamwino hekta 
 na bahi hekta 
 mkoani dodoma
mazao ya kipaumbele yatakayozingatiwa katika utekelezaji wa mpango huo ni pamoja na alizeti soya ngano sukari na mazao ya bustani
jumla ya shilingi zimetengwa kwa ajili ya kuanza kutekeleza mpango huo ambapo kati ya fedha hizo shilingi zitatumika kama dhamana ya mikopo kwa vijana
jukumu la serikali kwenye eneo hili litakuwa ni kutafuta ardhi kuisafisha kuiwekea miundombinu inayohitajika na kuwagawia vijana kuanzia ekari hadi kutegemea na zao
lengo ni kuwapatia vijana ajira na kipato cha uhakika
programu hiyo kwa majaribio itaanza mkoa wa dodoma ili kubadili fikra na dhana kuwa kilimo hakilipi
mheshimiwa spika pamoja na hatua hii wizara kupitia tume ya umwagiliaji itafanya kazi ya kutambua vijana waliojiajiri kwenye sekta ya kilimo wanaokabiliwa na changamoto za uwekezaji kwenye mifumo ya umwagiliaji na kuwawezesha
kupitia bunge lako tukufu ninaviomba viwanda vya plastiki vianze uzalishaji wa vifaa vya kilimo vya umwagiliaji ikiwemo mabomba mabomba ya kumwagilia kwa njia ya matone na dam liners na sisi kama wizara tutawapa kipaumbele wazalishaji wote wa vifaa hivyo ndani ya nchi
mheshimiwa spika wizara itakamilisha mkakati wa taifa wa kushirikisha vijana kwenye kilimo awamu ya pili national strategy for youth involvement in agriculture nsyia ii baada ya mkakati wa awamu ya kwanza kumaliza muda wake mwaka 
katika kutekeleza programu ya building today for better tomorrow programu itazingatia utekelezaji wa masuala ya nsyia ii
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa tanipac kwa kushirikiana na sido itawajengea uwezo vijana nchini kuhusu utengenezaji wa vihenge vya chuma kwa lengo la kurahisisha upatikanaji wa teknolojia hiyo katika maeneo ya uzalishaji kuimarisha usalama wa chakula katika ngazi ya kaya na kuongeza ajira na kipato kwa vijana
aidha wizara kwa kushirikiana na sugeco itazalisha ajira kupitia kilimo katika ekari sawa na uwekezaji wa shilingi bilioni 
 ambazo ni mkopo kutoka benki ya nmb
pia sugeco itatambua wakulima ili kuweza kusambaza tani za mbegu bora za mahindi ya njano na meupe na kusambaza tani za mbegu bora ya ngano
lishe 
mheshimiwa spika wizara itaendelea kutekeleza mpango jumuishi wa kitaifa wa masuala ya lishe kwa kutekeleza afua mbalimbali za kukabiliana na changamoto za lishe ikiwemo udumavu ukondefu na upungufu wa wekundu wa damu
katika mwaka wizara kupitia mradi wa agri connect itatekeleza kampeni ya kitaifa ya lishe yenye lengo la kuongeza uelewa wa masuala ya lishe ili kupunguza changamoto za lishe duni na kuongeza uhimilivu katika mifumo ya chakula nchini
njia zitakazotumika kuelimisha jamii ni pamoja na luninga redio mitandao ya kijamii na kuwekwa kwenye mabasi ya safari ndefu na fupi hususan daladala kuhusu maandalizi mapishi sahihi ya vyakula ili kupunguza upotevu wa virutubishi na ulaji unaofaa
jumla ya watu milioni wanatarajiwa kufikiwa ifikapo mwaka 
mheshimiwa spika ili kuendelea kuboresha lishe matatizo ya udumavu kwa watoto na uoni hafifu kwa watoto na watu wazima tari itaendelea kuzalisha miche bora ya viazi lishe aina ya ejumla mataya kabode jewel na naspot zenye vitamin kwa wingi
miche hiyo itasambazwa kwenye wilaya za mbozi njombe na songea shule za msingi na sekondari magereza na wakulima binafsi
aidha kwa kushirikiana na sekta binafsi itazalisha na kusambaza mbegu za mahindi lishe pro vitamin maize katika mikoa inayoongoza kwa udumavu ya njombe iringa songwe arusha kilimanjaro manyara na rukwa ili kuhamasisha ulaji wa mahindi lishe katika mikoa hiyo
vilevile aina nane za mahindi lishe zenye vitamin a madini chuma na zinki kwa wingi zitawasilishwa tosci kwa ajili ya kuthibitishwa na kupasishwa ubora kwa matumizi ya wakulima na wadau wa mahindi
aidha kwa kushirikiana na mradi wa harvest plus itazalisha maharage lishe biofortified bean tari jesca selian na selian na kusambaza katika mikoa ya kigoma kilimanjaro iringa na arusha
aidha vituo vitano vya kukusanyia mazao collection centres na miundombinu sita ya kutunza baridi cold rooms itajengwa katika maeneo ya mradi nyanda za juu kusini ili kupunguza upotevu na kuongeza kipato cha wakulima wadogo
aidha mamalishe kutoka mkoa wa mbeya watasajiliwa na kupatiwa mafunzo ya namna bora ya kuandaa chakula salama na chenye virutubishi pamoja na kuwapatia vibanda maalum vya mfano na seti za vifaa vya jikoni kwa ajili ya kuandaa na kuuzia vyakula
matumizi ya teknolojia na mbinu za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itasambaza mwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi katika halmashauri za wilaya na kusambaza teknolojia bora za kilimo kinachohimili athari za mabadiliko ya tabianchi katika halmashauri za wilaya 
vilevile wizara itakamilisha mkakati wa kitaifa wa kilimo ikolojia hai utakaosaidia kutoa dira na mwongozo wa kilimo ikolojia nchini
aidha wizara itatoa mafunzo ya mbinu bora za kilimo kinachohifadhi mazingira na kusaidia vijiji vinavyozunguka ziwa manyara kwa kutengeneza mipango ya usimamizi wa mazingira
jinsia 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kujumuisha masuala ya jinsia katika miradi mikakati na programu za kilimo kwa kuandaa mwongozo wa ujumuishwaji wa masuala ya kijinsia katika sekta ya kilimo guideline for gender mainstreaming in agriculture sector
aidha itafuatilia utekelezaji wa miradi ya tanipac na agri connect ili kuhakikisha utekelezaji wake unazingatia masuala ya kijinsia kama ilivyopangwa
vvu na ukimwi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na wadau wa afya itaendelea kutoa elimu kuhusu vvu na ukimwi na kuhamasisha upimaji wa afya kwa wafanyakazi wa wizara zaidi ya ili kujua afya zao na kuzuia maambukizi mapya
vilevile wizara itaendelea kuwahudumia watumishi walioathirika
shukrani 
mheshimiwa spika natoa shukrani za pekee kwa wakulima kwa kazi kubwa wanazofanya na kuendeleza kilimo na kuhakikisha usalama wa nchi kwani taifa lolote haliwezi kuwa salama kama watu wake wana njaa
ni wazi kuwa mafanikio ya kilimo yanatokana na juhudi za wakulima na ushirikiano wanaopata kwenye serikali yao
vilevile niwape pole kwa maumivu waliyoyapata kwa msimu huu ulioisha kwa gharama za pembejeo kupanda ninafahamu wamebeba mzigo mkubwa sana niwahakikishie serikali ya awamu ya sita ya mama samia suluhu hassan kuanzia tarehe julai itawapatia ruzuku ya mbolea ili kupunguza maumivu yaliyotokana na athari za uviko na vita inayoendelea ya ukraine na urusi na kamwe mama hatawaacha wanae wasononeke na washindwe kufanya shughuli zao takatifu za kilimo na utumishi wao kwa taifa lao
mheshimiwa spika nitumie fursa hii kuwashukuru wadau wa maendeleo washirika wa kibiashara sekta binafsi taasisi za fedha na benki za tanzania na kwa msisitizo tadb nmb crdb kwa kukubali benki hizi tatu kushusha riba kwa wakulima mpaka asilimia ninawaahidi kama waziri wa kilimo nitaendelea kushirikiana na ninyi na yeyote ambaye atakubali kutoa riba kwa wakulima kwa asilimia ya tarakimu moja na kupunguza masharti ya ukopeshaji ambayo siyo rafiki kwa mkulima
mheshimiwa spika niendelee kuyashukuru mashirika ya kimataifa mashirika yasiyo ya kiserikali ambao wameshirikiana na wizara katika kuleta maendeleo kwenye nchi yetu
naomba kutaja baadhi ya nchi na mashirika ya kimataifa kama ifuatavyo washirika wa kibiashara na maendeleo wakiwemo serikali za vietnam israel japan marekani uingereza ireland malaysia china indonesia korea ya kusini india misri kuwait ubelgiji ujerumani finland norway brazil uholanzi canada poland na umoja wa falme za kiarabu
mheshimiwa spika ninayashukuru pia mashirika na taasisi za kimataifa zifuatazo wfp fao usaid undp ifad agra giz benki ya dunia benki ya maendeleo ya afrika imf au dfid jica eu enabel unicef cimmyt icrisat asareca koica icraf iita irri ilri na cabi
nyingine ni eac sadc sagcot act tpsf avrdc kilimo trust cip ciat pabra unep warda shirika la kudhibiti nzige wa jangwani dlco ea shirika la kudhibiti nzige wekundu irlco csa na helvetas
wadau wengine ni bill and melinda gates foundation taha gatsby trust rockfeller foundation clinton foundation aga khan foundation na asasi zisizo za kiserikali nyingi ambazo hatuwezi kuzitaja zote hapa 
mheshimiwa spika ninaomba nirejee kumshukuru mhe
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania kwa maelekezo yake kwangu ya kusimamia sekta ya kilimo na msukumo wake wa kuipa sekta ya kilimo kipaumbele hususan katika utafiti na uzalishaji wa mbegu umwagiliaji na huduma za ugani
ninaahidi kuwa nitaendelea kuwa muaminifu mtiifu na kutekeleza majukumu yangu ya waziri wa kilimo kwa bidii weledi na uadilifu kwa maslahi ya nchi yetu
mheshimiwa spika nirejee pia kumshukuru mhe
anthony peter mavunde mb naibu waziri wa kilimo na mbunge wa jimbo la dodoma mjini kwa ushirikiano wa dhati anaonipatia katika kutimiza majukumu yangu ya uwaziri
aidha kipekee nirudie kuwashukuru wananchi wa jimbo la nzega mjini kwa namna wanavyoniunga mkono na kunipa ushirikiano wa dhati katika kuleta maendeleo ya jimbo letu
mheshimiwa spika kilimo ni msingi mkuu wa historia ya ustaarabu wa binadamu msingi mkuu wa uhuru kamili wa binadamu msingi mkuu wa mabadiliko ya kiuchumi msingi mkuu wa maendeleo ya sayansi na teknolojia kwa taifa lolote familia yoyote ambayo haiwezi kulisha watu wake ni sawa na mtumwa aliyefungwa minyororo
ili tuweze kuleta mapinduzi ya kiuchumi mapinduzi ya viwanda elimu bora kwa jamii yetu ni lazima tuwe na uhakika wa chakula kujilisha kuhifadhi na kulisha wengine ili kama taifa tuwe na uwezo wa kujiamulia na kuwaamulia wengine kwa maslahi ya taifa letu
mheshimiwa spika sisi kama taifa hatuuzi vifaru vya kivita hatuuzi ndege hatuuzi artificial intelligence technology kitu pekee tunaweza kutoa kwa wingi duniani ni chakula
rais wa awamu ya sita mhe
samia suluhu hassan ameonesha utashi wa kisiasa na utayari wa kuwekeza kwenye kilimo
nitumie fursa hii kuwaomba watanzania wenzangu kuitumia fursa ya awamu ya sita kuwekeza katika sekta ya kilimo na kutumia fursa ya ukuaji wa idadi ya watu duniani kama eneo la sisi kuondoa umasikini wa watu wetu na kuifanya tanzania kuwa ghala la chakula kwa kuwa tutakuwa na uwezo wa kulisha wengine
hivyo ninaomba watanzania wote watambue kuwa kilimo ni biashara kilimo ni maisha
mheshimiwa spika kwa kutambua ukweli kuwa kilimo ni msingi wa ustawi wa maisha ya mwanadamu na kwa utashi wa kisiasa wa serikali ya awamu ya sita katika kuendeleza kilimo bajeti ya wizara ya kilimo kwa mwaka inalengo la kukuza uchumi wa nchi kwa kuwekeza fedha katika maeneo ya kipaumbele ambayo bajeti yake imeongezeka kama ifuatavyo i
uzalishaji wa mbegu kutoka shilingi bilioni 
 hadi shilingi bilioni 
 ii
utafiti wa kilimo kutoka shilingi bilioni 
 hadi shilingi bilioni 
 iii
umwagiliaji kutoka shilingi bilioni 
 hadi shilingi bilioni 
 iv
ujenzi wa ghala kutoka shilingi bilioni 
 hadi shilingi bilioni 
 v
kuimarisha huduma za ugani kutoka shilingi bilioni 
 hadi shilingi bilioni 
mheshimiwa spika vilevile bajeti ya mwaka imejielekeza katika i
kutoa ruzuku ya mbolea kwa mazao yote ii
kuendeleza mashamba makubwa na kuongeza ushiriki wa vijana kwenye kilimo iii
kuimarisha mifumo ya upatikanaji wa mitaji kwa ajili ya kugharamia sekta ya kilimo iv
kuanzisha ofisi za umwagiliaji za wilaya katika halmashauri v
kuongeza uzalishaji wa mazao ya chakula kutoka tani milioni 
 hadi tani milioni 
 vi
kuongeza uzalishaji wa mazao yenye mahitaji makubwa hususan mazao ya alizeti ngano na chikichi vii
kuongeza uzalishaji wa mazao ya bustani kutoka tani milioni 
 kufikia tani milioni 
 viii
kuimarisha upatikanaji wa masoko ya ndani na nje ya nchi ix
kuongeza uzalishaji wa mazao ya kimkakati yakiwemo pamba kutoka tani hadi tani korosho kutoka tani hadi tani tumbaku kutoka tani hadi kahawa kutoka tani hadi tani zabibu kutoka tani hadi tani mkonge kutoka tani 
 hadi tani chai kutoka tani hadi tani uzalishaji wa mbegu za mazao ya chakula na mafuta
 makisio ya mahitaji ya mbegu bora na
aina ya zao makisio ya uzalishaji wa mazao msimu wa tani mkadirio ya mahitaji ya certified seeds tani mahindi alizeti soya ngano mpunga jumla 
maombi ya fedha kwa mwaka 
makusanyo ya maduhuli 
mheshimiwa spika wizara inatarajia kukusanya shilingi kutokana na vyanzo mbalimbali
kati ya fedha hizo shilingi zitakusanywa kupitia fungu na shilingi zitakusanywa kupitia fungu na
mheshimiwa spika katika mwaka bajeti ya wizara ya kilimo imeongezeka kwa mafungu yote matatu kutoka shilingi hadi shilingi sawa na ongezeko la asilimia 
mheshimiwa spika sehemu kubwa ya fedha hizo zimetengwa kwa ajili ya kuendeleza kilimo cha umwagiliaji miundombinu ya uhifadhi wa mazao kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao kuimarisha utafiti wa kilimo uzalishaji wa mbegu na utoaji wa ruzuku
fedha kwa mafungu yote na 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo inaliomba bunge lako tukufu liidhinishe jumla ya shilingi kupitia fungu fungu na fungu kama ifuatavyo 
fedha kwa fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara inaomba kuidhinishiwa jumla ya shilingi kupitia fungu kwa ajili ya matumizi ya kawaida na maendeleo
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya kutekeleza miradi ya maendeleo ambapo shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
aidha shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi ni kwa ajili ya mishahara na shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengineyo
fedha kwa fungu 
mheshimiwa spika jumla ya shilingi zinaombwa
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya kutekeleza miradi ya maendeleo ambapo shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
aidha kati ya fedha zinazoombwa shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya watumishi wa tume ya taifa ya umwagiliaji na shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengineyo
fedha kwa fungu 
mheshimiwa spika jumla ya shilingi zinaombwa
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili kutekeleza miradi ya maendeleo ambapo shilingi ni kwa ajili ya tume na shilingi ni kwa ajili ya coasco
aidha kati ya fedha zinazoombwa shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi ni fedha za matumizi mengineyo ya tume na shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya watumishi wa tume
aidha shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengineyo ya coasco na shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya coasco
mheshimiwa spika hotuba hii pia inapatikana katika tovuti ya wizara 
hitimisho 
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja viambatisho kiambatisho na
 aina mpya za mbegu zilizoidhinishwa na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa kampuni ya corteva agriscience tanzania limited mahindi pan m inastawi katika ukanda wa chini na kati mita hadi kutoka usawa wa bahari inatoa mavuno ya wastani wa tani 
 kwa hekta inakomaa kati ya siku inastahimili magonjwa ya doajani grey leaf spot na tarcicum blight na haijazalishwa kwa teknolojia ya uhandisi jeni non gm
kampuni ya corteva agriscience tanzania limited mahindi pan m inastawi ukanda wa kati na wa juu mita kutoka na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa usawa wa bahari inatoa mavuno mengi ya wastani wa tani 
 kwa hekta inakomaa kwa wastani wa siku inastahimili magonjwa ya doajani grey leaf spot kutu rust na kuoza kwa sikio ear rot flint grain na haijazalishwa kwa teknolojia ya uhandisi jeni non gm kampuni ya meru agro tours consultants co ltd mahindi meru hb inastawi katika ukanda wa kati mita kutoka usawa wa bahari inatoa mavuno mengi ya wastani wa tani 
 kwa hekta na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa doajani grey leaf spot inakomaa kwa wastani wa siku haijazalishwa kwa teknolojia ya uhandisi jeni non gm taasisi ya utafiti wa kilimo tari choroko tari g gram inastawi ukanda wa chini wa mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa wastani wa siku inatoa mavuno mengi ya wastani wa tani 
 kwa hekta na inastahimili magonjwa ya yellow mosaic virus cercospora leaf spot na anthracnose na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa choroko tari g gram inastawi ukanda wa chini wa mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa wastani wa siku inatoa mavuno mengi ya wastani wa tani 
 kwa hekta na inastahimili magonjwa ya yellow mosaic virus cercospora leaf spot na anthracnose
taasisi ya utafiti wa kilimo tari ngano tari wheat inastawi ukanda wa kati hadi wa juu mita kutoka usawa wa bahari ina ukinzani dhidi ya kutu stem rust ina ukinzani dhidi ya na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa kuanguka lodging ina kiwango kikubwa cha gluten 
 ina kiwango kikubwa cha protini 
 inakomaa kati ya siku na inatoa mavuno mengi kati ya tani 
 hadi 
 kwa hekta
tari wheat inastawi ukanda wa kati na juu mita kutoka usawa wa bahari ina ukinzani dhidi ya kutu stem rust ina ukinzani dhidi ya kuanguka lodging ina kiwango kikubwa cha gluten 
 ina kiwango kikubwa cha na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa protini 
 inakomaa kati ya siku na inatoa mavuno mengi kati ya tani 
 hadi 
 kwa hekta
taasisi ya utafiti wa tumbaku tanzania torita tumbaku krk inastawi ukanda wa chini na wa kati mita kutoka usawa wa bahari inatoa mavuno mengi ya wastani wa tani 
 kwa hekta ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa tobacco mosaic virus tmv na ina ukinzani dhidi ya root knot nematodes meloidogyne incognita na javanica
 na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa tumbaku yunnan inastawi ukanda wa chini na wa kati mita kutoka usawa wa bahari ina majani mapana inatoa mavuno mengi ya wastani wa tani 
 kwa hekta ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa tobacco mosaic virus tmv na ina ukinzani dhidi ya root knot nematodes meloidogyne incognita na javanica 
western seed company mahindi wh inastawi ukanda wa kati mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa muda wa siku kati ya white semi flint and heavy grain inastahimili magonjwa ya doajani grey leaf spot inatoa mavuno ya wastani wa tani 
 kwa hekta
wh inastawi ukanda wa kati mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kati ya siku white semi flint and heavy grain inastahimili magonjwa ya doajani grey leaf spot inatoa mavuno ya wastani wa tani 
 kwa na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa hekta
taasisi ya utafiti wa kilimo tari mpunga tari ric inastawi ukanda wa chini na kati mita kutoka usawa wa bahari inatoa mavuno mengi ya wastani wa tani 
 kwa hekta inakomaa kati ya siku ina harufu nzuri inakoboreka vizuri
silverlands ndolel limited viazi mviringo rodeo inastawi ukanda wa kati na wa juu mita kutoka usawa wa bahari inatoa mavuno mengi ya wastani wa tani kwa hekta ina kiwango kikbwa cha na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa wanga inakomaa kati ya siku inafaa kwa kupika na kusindika challenger inastawi ukanda wa kati na wa juu mita kutoka usawa wa bahari inatoa mavuno mengi ya wastani wa tani kwa hekta ina kiwango kikubwa cha wanga 
 inakomaa kati ya siku inafaa kwa matumizi mbalimbali ikiwemo kupikwa au kusindikwa inaathirika na blight kwenye na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa majani na ina ukinzani dhidi ya blight kwenye mizizi
voyager inastawi ukanda wa kati na wa juu mita kutoka usawa wa bahari inatoa mavuno mengi ya wastani wa tani kwa hekta ina kiwango kikubwa cha wanga 
 inakomaa kati ya siku inafaa kwa kupika na kusindika
markies inastawi ukanda wa kati na wa juu mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kati na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa ya siku inatoa mavuno mengi kati ya tani kwa hekta ina ukinzani dhidi ya late blight na pcn viazi vinalingana ukubwa
arizona inastawi ukanda wa kati na wa juu mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kati ya siku inatoa mavuno mengi kati ya tani kwa hekta ina ukinzani dhidi ya pcn ro na viazi vinalingana ukubwa
 na
kampuni taasisi zao jina la mbegu sifa manitou inastawi ukanda wa kati na wa juu mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kati ya siku inatoa mavuno mengi kati ya tani kwa hekta inastahimili magonjwa ya common scald na pcn ro 
 kiambatisho na
 skimu za umwagiliaji zinazojengwa na kukarabatiwa katika mwaka wa fedha na
mkoa wilaya jina la skimu eneo linalofaa kumwagiliwa ha kazi zilizopangwa kufanyika hatua ya utekelezaji hadi aprili 
kigoma ujiji luiche ujenzi wa skimu ya umwagiliaji maandalizi ya hadidu za rejea yamekamilika baada ya kupata kibali kutoka kuwait fund
ujenzi utaanza mwaka wa fedha 
iringa iringa mgambalenga ukamilishaji wa ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji ujenzi utaanza baada ya kukamilika taratibu za manunuzi 
kilimanjaro hai mtambo ujenzi wa mfereji mkuu vigawa maji na tuta la kuzuia mafuriko katika mwaka wa fedha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina utafanyika kwa hekta zinazofaa kwa umwagiliaji katika skimu ya mtambo
aidha ukarabati mdogo wa skimu za umwagiliaji katika wilaya ya hai utaendelea kufanyika kupitia mfuko wa maendeleo ya umwagiliaji
 na
mkoa wilaya jina la skimu eneo linalofaa kumwagiliwa ha kazi zilizopangwa kufanyika hatua ya utekelezaji hadi aprili 
morogoro morogoro msufini ukamilishaji wa miundombinu ya umwagiliaji mkataba kwa ajili ya ukamilishaji wa miundombinu ya umwagiliaji umesainiwa
tabora nzega nata ujenzi wa banio urefu wa mita kazi ya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina itafanyika katika mwaka wa fedha 
ujenzi wa skimu utaanza baada upembuzi yakinifu kukamilika
kilimanjaro mwanga kirya ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji ujenzi na ukarabati umefikia asilimia 
mbeya kyela mbaka ukamilishaji wa ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji ujenzi utaanza baada ya kukamilika taratibu za manunuzi 
tanga korogwe mahenge ujenzi wa mfereji mkuu vigawa maji na tuta la kuzuia mafuriko kazi ya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina itafanyika kwa kujumuisha skimu za bonde la mkomazi katika mwaka wa fedha 
tanga korogwe kwamkumbo ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji kazi ya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina itafanyika kwa kujumuisha skimu za bonde na
mkoa wilaya jina la skimu eneo linalofaa kumwagiliwa ha kazi zilizopangwa kufanyika hatua ya utekelezaji hadi aprili la mkomazi katika mwaka wa fedha 
tanga lushoto kitivo kituani mwenzae kurudisha mto umba katika njia yake ya asili kazi ya kurudisha mto umba katika njia yake ya asili imefikia asilimia 
tabora nzega idudumo ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kazi ya ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji inaendelea na imefikia asilimia 
ruvuma songea muhukuru ukamilishaji wa ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji ujenzi utaanza baada ya kukamilika kwa taratibu za manunuzi 
manyara hanang endagaw ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji ujenzi na ukarabati umefikia asilimia 
tanga mkinga mwele kufanya ukarabati wa bwawa na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji ukarabati wa sehemu iliyoharibiwa na mafuriko umekamilika 
katavi nsimbo msanginya usense ukamilishaji wa miundombinu ya umwagiliaji mkandarasi amekabidhiwa eneo la kazi kwa ajili ya utekelezaji
jumla kiambatisho na skimu za umwagiliaji zilizofanyiwa upembuzi yakinifu katika mwaka wa fedha na
mkoa wilaya jina la skimu eneo lililofanyiwa upembuzi yakinifu ha kazi zilizopangwa kufanyika hatua ya utekelezaji hadi aprili 
iringa iringa mkombozi upembuzi yakinifu wa skimu ya umwagiliaji kazi ya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina imefanyika katika hekta 
ujenzi utafanyika katika mwaka wa fedha 
mwanza geita sengerema geita ibanda upembuzi yakinifu na usanifu wa bwawa na skimu kazi ya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina imefikia asilimia 
mbeya mbarali mbuyuni kimani upembuzi yakinifu wa skimu ya umwagiliaji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina umefikia asilimia 
ujenzi utafanyika katika mwaka 
dodoma kongwa ngomai upembuzi yakinifu na usanifu wa bwawa na skimu kazi hii itafanyika katika mwaka wa fedha 
mbeya mbarali uturo upembuzi yakinifu wa skimu ya umwagiliaji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina umefikia asilimia 
ujenzi utafanyika katika mwaka 
mbeya mbarali chosi upembuzi yakinifu wa skimu ya upembuzi yakinifu na usanifu wa na
mkoa wilaya jina la skimu eneo lililofanyiwa upembuzi yakinifu ha kazi zilizopangwa kufanyika hatua ya utekelezaji hadi aprili umwagiliaji kina umefikia asilimia 
ujenzi utafanyika katika mwaka 
mbeya mbarali matebete upembuzi yakinifu wa skimu ya umwagiliaji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina umefikia asilimia 
ujenzi utafanyika katika mwaka 
mbeya mbarali makangarawe upembuzi yakinifu wa skimu ya umwagiliaji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina umefikia asilimia 
ujenzi utafanyika katika mwaka 
mbeya mbarali isenyela upembuzi yakinifu wa skimu ya umwagiliaji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina umefikia asilimia 
ujenzi utafanyika katika mwaka 
rukwa sumbawanga ilemba upembuzi yakinifu wa skimu ya umwagiliaji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina umefikia asilimia 
ujenzi utafanyika katika mwaka 
manyara mbulu tlawi upembuzi yakinifu na usanifu wa bwawa na skimu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina umefikia asilimia 
ujenzi utafanyika na
mkoa wilaya jina la skimu eneo lililofanyiwa upembuzi yakinifu ha kazi zilizopangwa kufanyika hatua ya utekelezaji hadi aprili mwaka 
tabora nzega idudumo upembuzi yakinifu na usanifu wa bwawa na skimu kazi ya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina imekamilika na ujenzi unaendelea
mbeya mbarali herman upembuzi yakinifu wa skimu ya umwagiliaji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina umefikia asilimia 
ujenzi utafanyika katika mwaka 
geita chato nyisanzi upembuzi yakinifu wa bwawa kazi hii itafanyika katika mwaka wa fedha 
mbeya mbarali gonaku vagogolo upembuzi yakinifu wa skimu ya umwagiliaji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina umefikia asilimia 
ujenzi utafanyika katika mwaka 
mbeya kyela makwale upembuzi yakinifu wa skimu ya umwagiliaji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina umefikia asilimia 
ujenzi utafanyika katika mwaka 
jumla kiambatisho na
 skimu mpya za umwagiliaji zitakazojengwa katika mwaka wa fedha na
mkoa wilaya jina la skimu eneo linalofaa kwa umwagiliaji ha kazi zitakazofanyika 
iringa iringa mkombozi kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
arusha karatu skimu za bonde la eyasi kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali msesule kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
kigoma ujiji luiche kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro kilosa rudewa kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya kyela makwale kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
tabora uyui igwisi kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
rukwa sumbawanga ilemba kujenga bwawa na miundombinu ya skimu ya umwagiliaji 
mwanza sengerema isole kujenga bwawa na miundombinu ya umwagiliaji 
rudewa kilosa morogoro kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
tabora sikonge kalupale kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
katavi mpanda iloba kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
tabora nzega nyida lyamalagwa kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
singida mkalama msingi kujenga bwawa na miundombinu ya umwagiliaji 
dodoma chamwino membe kujenga miundombinu ya na
mkoa wilaya jina la skimu eneo linalofaa kwa umwagiliaji ha kazi zitakazofanyika umwagiliaji 
tabora sikonge ulyanyama kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
kilimanjaro moshi kimanga mao kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
tabora uyui mwamabondo kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
mwanza kwimba mahiga kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
simiyu bariadi kisoli kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
mwanza sengerema katunguru kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
mwanza bushosa maguru kenda kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
manyara mbulu tlawi kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
dodoma bahi kongogo kujenga miundombinu ya umwagiliaji 
mara rorya rabour kujenga miundombinu ya umwagiliaji jumla kiambatisho na
 mabwawa ya umwagiliaji yaliyopangwa kujengwa katika mwaka wa fedha na
mkoa wilaya jina la bwawa ujazo wa bwawa mita za ujazo kazi zitakazofanyika 
shinyanga shinyanga nyida ujenzi wa bwawa 
kigoma ujiji luiche ujenzi wa bwawa 
singida mkalama msingi ujenzi wa bwawa 
rukwa sumbawanga ilemba ujenzi wa bwawa 
simiyu bariadi kasoli ujenzi wa bwawa 
geita geita ibanda ujenzi wa bwawa 
dodoma chamwino membe ujenzi wa bwawa 
mwanza sengerema katunguru ujenzi wa bwawa 
manyara mbulu tlawi ujenzi wa bwawa 
tabora sikonge ulyanyama ujenzi wa bwawa 
tabora sikonge kalupale ujenzi wa bwawa 
tabora uyui igwisi ujenzi wa bwawa 
dodoma mpwapwa msagali ujenzi wa bwawa 
tabora uyui mwamabondo ujenzi wa bwawa jumla kiambatisho na
 skimu za umwagiliaji zilizopangwa kuboreshwa kujengwa na kukarabatiwa katika mwaka wa fedha na
mkoa wilaya jina la skimu eneo linalofaa kwa umwagiliaji ha kazi zitakazofanyika 
morogoro mlimba chita jkt ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kwa hekta za mwanzo kati ya hekta 
mbeya mbarali madibira ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
iringa kilolo mgambalenga ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro morogoro vijijini tulo kongwa ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi tanganyika karema ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali mbuyuni kimani ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro kilombero itete kufanya ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali uturo ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali chosi ujenzi na na
mkoa wilaya jina la skimu eneo linalofaa kwa umwagiliaji ha kazi zitakazofanyika kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi mpanda kabagwe ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi mpanda mwamkulu ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro morogoro vijijini msufini ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali matebete ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali makangarawe ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro kilombero idete ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro morogoro mbalangwe ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali isenyela ujenzi na kufanya na
mkoa wilaya jina la skimu eneo linalofaa kwa umwagiliaji ha kazi zitakazofanyika ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
kilimanjaro mwanga kirya ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro mvomero mgongola ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mwanza kwimba kimiza ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi mpanda kabage ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali herman ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi nsimbo usense ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
ruvuma songea muhukuru ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya busekelo mbaka ujenzi na kufanya ukarabati wa na
mkoa wilaya jina la skimu eneo linalofaa kwa umwagiliaji ha kazi zitakazofanyika miundombinu ya umwagiliaji 
tabora nzega idudumo ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
manyara hanang endagaw ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali gonakuvagogolo ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro morogoro kiroka ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
iringa mafinga mtula ujenzi na kufanya ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji jumla kiambatisho na
 skimu na mabwawa ya umwagiliaji yaliyopangwa kufanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu na
mkoa wilaya jina la skimu eneo litakalofanyiwa usanifu ha kazi zitakazofanyika 
katavi mpimbwe mwamapuli kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina skimu 
iringa kilolo nyanzwa kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
mbeya mbarali ukwavila kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
rukwa kalambo legeza mwendo kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
songwe momba naming ongo kufanya usanifu wa kina wa skimu 
dodoma bahi skimu za bonde la bahi kufanya usanifu wa kina wa skimu sita za bonde la bahi 
kagera kyerwa karagwe skimu ya gereza la kitengule kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina skimu 
mwanza sengerema butonga nyamazuko kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina skimu 
mwanza sengerema igaka bundala kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa na
mkoa wilaya jina la skimu eneo litakalofanyiwa usanifu ha kazi zitakazofanyika bwawa na skimu 
iringa kilolo mgambalenga kufanya usanifu wa kina wa mindombinu ya umwagiliaji shambani 
dodoma mpwapwa mlembule kufanya usanifu wa kina skimu 
dodoma kondoa kisese kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
pwani rufiji ngorongo mashariki na magharibi kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
kigoma kasulu asante nyerere kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
tabora igunga bwawa la mwamapuli kufanya usanifu wa kina wa bwawa 
geita nyang wale nyamgogwa kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina skimu 
singida iramba tyeme masagi kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
mwanza geita sengerema geita ibanda kukamilisha usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
kigoma kasulu kilimo kwanza kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu na
mkoa wilaya jina la skimu eneo litakalofanyiwa usanifu ha kazi zitakazofanyika 
kagera biharamulo mwiruzi kufanya upembuzi yakinifu na usanifu 
arusha arumeru skimu za mto themi kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
morogoro kilosa rudewa kufanya usanifu wa kina wa mindombinu ya umwagiliaji shambani 
tabora nzega nata kufanya upembuzi yakinifu na usanifu 
iringa iringa mangalali kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
iringa iringa lipuli kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
dodoma mpwapwa kizi kufanya usanifu wa kina wa skimu 
kigoma kakonko muhwazi kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
geita chato masasi kufanya usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
kigoma kakonko ruhuru kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
manyara mbulu dirim kufanya usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
kigoma kakonko ruhwiti kufanya usanifu na
mkoa wilaya jina la skimu eneo litakalofanyiwa usanifu ha kazi zitakazofanyika wa mindombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko katengera kufanya usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko mgunzu kufanya usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko kanyonza kufanya usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
morogoro mpwapwa chitemo kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
kigoma kakonko lukoyoyo kufanya usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko chulanzo kufanya usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
njombe njombe itipingi kufanya usanifu wa kina skimu 
mtwara nanyamba arusha chini kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
songwe momba kasinde kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
geita bukombe nampangwe kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu jumla kiambatisho na
mikakati ya kuongeza uzalishaji wa sukari katika viwanda vilivyopo nchini na
jina la kiwanda mipango ya upanuzi hatua iliyofikiwa 
kilombero sugar co
ltd i upanuzi wa kiwanda unatarajiwa kuongeza uzalishaji wa sukari kutoka tani za sasa hadi tani ifikapo 
ii ongezeko hili ni la tani sawa na asilimia 
 ya kiasi kinachozalishwa sasa na kiwanda hiki
iii uzalishaji wa miwa ya wakulima wadogo utaongezeka kutoka tani hadi tani i mchakato wa kupata wakandarasi wa kujenga kiwanda umekamilika
ii uhamasishaji kwa wakulima watakaopeleka miwa katika kiwanda kipya umefanyika
iii ajira za maafisa ugani watakaohudumia meneo mapya ya wakulima watakaolima kwa ajili ya kiwanda kipya umekamilika iv ujenzi wa msingi wa kiwanda foundation umeanza v kitalu cha mbegu kwa ajili ya wakulima wapya kimetayarishwa na
jina la kiwanda mipango ya upanuzi hatua iliyofikiwa iv uzalishaji wa umeme utaongezeka kutoka megawati 
 za sasa hadi kufikia megawatt kagera sugar ltd i upanuzi wa shamba unaotarajiwa kuongeza uzalishaji wa sukari kutoka tani za sasa hadi tani za sukari ifikapo 
ii ongezeko hili ni la tani sawa na asilimia 
 ya kiasi kinachozalishwa sasa na kiwanda hiki
iii eneo lenye ukubwa wa hekta linatarajiwa kulimwa na kupandwa miwa i jumla ya hekta zimelimwa kati ya lengo la kulima hekta katika shamba jipya la kitengule na hekta zimepandwa ii katika eneo lililolimwa jumla ya hekta zimepandwa miwa
iii ujenzi wa mill zero umekamilika iv ujenzi wa mtambo wa kufua umeme umekamilika kwa zaidi ya asilimia 
v daraja la kuunganisha shamba la kitengule na kangundu kilipo kiwanda kwa sasa limekamiika na kuzinduliwa na waziri wa uchukuzi na mawasiliano mh
prof
makame mbarawa na
jina la kiwanda mipango ya upanuzi hatua iliyofikiwa iv ujenzi wa mill zero v kujenga boiler itakalokuwa na uwezeo wa kuzalisha steam kwa uzalishaji wa umeme wa megawati 
mtibwa sugar estates ltd i uzalishaji wa sukari kuongeza kutoka tani za sasa hadi kufikia wastani wa tani ifikapo mwaka 
ii ujengaji wa mabwawa ya kuhifadhi maji ya umwagiliaji ya ukubwa wa lita millioni iii ulimaji wa shamba la hekta katika eneo la dakawa iv kuboresha ufanisi wa kiwanda i ujenzi wa bwawa la ukubwa wa lita millioni umekamilika ii ulimaji na upandaji wa hekta kati ya hekta katika shamba la dakawa umekamilika iii ufanisi wa kiwanda umefikia uwezo wa kusaga tani za miwa kwa saa
 na
jina la kiwanda mipango ya upanuzi hatua iliyofikiwa kusaga tani za miwa kwa saa ifikapo mwaka v kuongeza uzalishaji umeme kutoka megawati kufikia megawati ifikapo mwaka 
tpc ltd i kutokana na changamoto ya ardhi kiwanda cha tpc kitaongeza uzalishaji kwa kiwango kidogo kupitia eneo la shamba la kahe na mikakati ya kuongeza tija katika mashamba yaliyopo
ii ogezeko la uzalishaji i hatua za kuboresha hali ya udongo katika eneo la hekta za shamba la kahe ili kuweza kupanda miwa zinaendelea
 na
jina la kiwanda mipango ya upanuzi hatua iliyofikiwa kutoka tani za sasa hadi tani mwaka 
ongezeko hili lin manyara sugar co
ltd i kufikia uchakataji wa miwa wa tani kwa siku ifikapo baada ya kufanya mabadiliko ya mfumo wa uchakataji kutoka mfumo wa open pan kwenda steam boiling
ii mfumo wa steam boiling utaongeza ufanisi na kupunguza kupotea kwa sukari kwenye maganda ya mifumo yote miwili ya open pan na steam boiling inatumika na jumla ya tani hadi huchakatwa kwa siku
 na
jina la kiwanda mipango ya upanuzi hatua iliyofikiwa miwa baggase na molasses na hivyo kuongeza uzalishaji wa sukari kutoka wastani wa tani za sasa hadi tani za sukari ifikapo mwaka kiambatisho na
 mipango na hatua iliyofikiwa katika miradi ya bagamoyo na mkulazi na
mradi mpango wa mradi hatua iliyofikiwa 
kiwanda cha sukari bagamoyo kiwanda cha sukari bagamoyo kinatarajia kuzalisha tani za sukari ifikapo mwaka na baadae kuendelea hadi tani maximum capacity baada ya kujumuisha miwa kutoka kwa wakulima wadogo watakapoanza kulima
a ujenzi na usimikaji wa kiwanda umekamilika kwa zaidi ya asilimia 
inatarajiwa kuanza majaribio ya mtambo mwezi aprili na uzalishaji kamili wa sukari juni 
b ufikishaji wa umeme katika eneo la mradi umekamilika
c hekta zimelimwa na kupandwa na hekta zingine zimekwishaandaliwa kwa ajili ya kupandwa miwa d usimikaji wa mifumo wa umwagiliaji umekamilika
e ujenzi wa mabwawa ya maji ya umwagiliaji yenye ujazo wa lita million 
 na
mradi mpango wa mradi hatua iliyofikiwa umekamilika
mkulazi ii mbigili i mradi wa mkulazi ii uliopo katika shamba la mbigili chini ya kampuni ya mkulazi holding company unatarajia kuzalisha tani za sukari ifikapo mwaka 
ii eneo la mradi lina jumla ya hekta ambazo kati ya hizo hekta ndio zitakazotumika kwa ajili ya kilimo cha miwa
a ujenzi wa msingi kwa ajili ya kusimika kiwanda umefikia asilimia 
b jumla ya hekta za mashamba ya kampuni zimelimwa na zimepandwa miwa
c eneo la wakulima wadogo lenye ukubwa wa hekta limelimwa ambapo hekta zimepandwa miwa
d ujenzi wa bwawa lenye mita za ujazo milioni 
 umekamilika na uchimbaji wa mabwawa matatu kila moja mita za ujazo umekamilika
hotuba ya waziri wa kilimo mheshimiwa japhet ngailonga hasunga mb kuhusu makadirio ya mapato na matumizi ya fedha ya wizara ya kilimo kwa mwaka dira kuwa kiini cha kutoa mwongozo wa sera na huduma kwa kilimo cha kisasa chenye tija faida na ushindani kibiashara ili kuimarisha ustawi wa wananchi usalama wa chakula na lishe ifikapo mwaka dhima kutoa huduma bora za kilimo kuandaa mazingira bora kwa wadau wa kilimo kuimarisha mfumo wa majadiliano ya kisera kuzijengea uwezo mamlaka za serikali za mitaa na kuiwezesha sekta binafsi kuchangia kikamilifu katika kilimo endelevu chenye tija masoko ya uhakika na ongezeko la thamani ya mazao iiivyaliyomo dira ii dhima ii 
 utangulizi 
 mwelekeo wa sekta ya kilimo 
 mchango wa kilimo katika uchumi 
 upatikanaji wa chakula 
 umwagiliaji 
 maendeleo ya ushirika 
 utekelezaji wa maeneo ya kipaumbele kwa mwaka 
 kuongeza tija katika kilimo 
 ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
 utafiti wa kilimo na uhaulishaji wa teknolojia 
 maendeleo ya mazao 
 ujenzi wa miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo na masoko 
 huduma za ushauri kuhusu utafiti mafunzo na usambazaji taarifa za kilimo na sayansi shirikishi 
 kuimarisha ushirika v 
 usajili wa wakulima 
 kuunda na kupitia sera na sheria zake 
 uratibu takwimu ufuatiliaji na tathmini 
 matumizi endelevu ya ardhi ya kilimo 
 masuala mtambuka 
 mpango na maeneo ya kipaumbele kwa mwaka 
 kuongeza tija katika kilimo 
 ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
 utafiti wa kilimo na uhaulishaji wa teknolojia 
 maendeleo ya mazao 
 miundombinu ya hifadhi na uongezaji thamani mazao ya kilimo 
 vituo vya utafiti huduma za ugani na mafunzo 
 kuimarisha ushirika 
 uratibu takwimu ufuatiliaji na tathmini 
 upimaji wa matabaka na ubora wa udongo 
 masuala mtambuka vi 
 maeneo maalum ya maboresho katika kilimo 
 shukrani 
 maombi ya fedha mwaka 
 hitimisho 
 viambatisho viivifupisho vya maneno agitf agricultural inputs trust fund agra alliance for green revolution in africa amcos agricultural marketing cooperative societies ansaf agriculture non state actors forum ards agriculture routine data system asa agriculture seed agency asareca agricultural research in eastern and central africa asdp ii agricultural sector development programme ii au african union avrdc asian vegetable research and development centre bidp bagamoyo irrigation development project cabi the centre for agriculture and bio science international carmateccenter for agricultural mechanization and rural technology cbet competence based education and training cfu conservation farming unitviiiciat international centre for tropical agriculture cimmyt international maize and wheat improvement center cip international potato centre coascocpu cooperative audit and supervision cooperationcental pulpery unity cstc cassava starch of tanzania corporation dct diocese of central tanganyika dfid department for international development dlco ea desert locust control organization for eastern africa eayip east africa youth inclusion program epa economic partnership agreement erpp expanded rice production project eu european union fao food and agriculture organization faw fall army worm ftcs farmer training centres horti horticultural research and training institute icipe international center of insects physiology and ecologyixicraf international center for research in agroforestry icrisat international crops research institute for the semi arid tropics ifad the international fund for agricultural development iita international institute for topical agriculture ilri international livestock research institute ios irrigators organizations irlco csa international red locust control organization for central and southern africa irri international rice research institute ista international seeds testing association iwrdp intergrated water resource development management plans jica japan international cooperation agency katea kagera tea association katrin kilombero agriculture training and research institute koica korea international cooperation agencyxlwr lutheran world relief mati ministry of agriculture training institute nacte national council for technical education nbcu national biocontrol unit nbs national bureau of statistics ndc national development cooperation nerica new rice for africa nfra national food reserve agency nmnap national multisectoral nutrition action plan nosc njombe outgrowers services company or tamisemi ofisi ya rais tawala za mikoa na serikali za mitaa pabra pan africa bean research alliance psssf public services social security fund saccossagcot saving and credit cooperative societysouthern agricultural growth corridor sido small industries development organization sri system of rice intensificationxissidp small scale irrigation development project sua sokoine university of agriculture sugeco sokoine university graduate entrepreneurs cooperation tacri tanzania coffee research institute tadb tanzania agricultural development bank taepz tanzania export processing zone tams tanzania agricultural mechanization strategy tanipac tanzania initiatives for preventing aflatoxin contamination tari tanzania agriculture research institute tbstfa tanzania bureau of standards tanganyika farmers association tehama teknolojia ya habari na mawasiliano tfc tanzania fertilizer company tfda tanzania food and drugs authority tfra tanzania fertilizer regulatory authority tic tanzania investment centre tosci tanzania official seed certification institutexiitpc tanganyika planting company tpri tropical pesticides research institute tshtda tanzania smallholder tea development agency ukimwi upungufu wa kinga mwilini unctad united nations conference on trade and development undp united nation development programme unep united nations environment programme unicef united nations children s fund unido united nations industrial development organization usaid united state agency for international development vvu virusi vya ukimwi warcs ward agricultural resource centers warda west africa rice development association wfp world food programme wto world trade organization zbs zanzibar bureau of standards 
 utangulizi 
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja kwamba kufuatia taarifa iliyowasilishwa leo na kamati ya kudumu ya bunge ya kilimo mifugo na maji bunge lako tukufu sasa lipokee na kujadili taarifa ya utekelezaji wa mpango na bajeti ya wizara ya kilimo kwa mwaka wa fedha 
aidha ninaliomba bunge lako tukufu lipitishe makadirio ya mapato na matumizi ya wizara na taasisi zake kwa mwaka wa fedha 
mheshimiwa spika awali ya yote ninamshukuru mwenyezi mungu kwa kutuwezesha kufikia siku ya leo tukiwa wazima wa afya njema na kuendelea kuijalia nchi yetu amani na mshikamano na kujadili bajeti hii inayolenga kusukuma mbele kasi ya maendeleo ya sekta ya kilimo na wakulima kwa ujumla wao
mheshimiwa spika napenda kumshukuru kwa dhati mheshimiwa dkt
john joseph pombe magufuli rais wa jamhuri ya muungano wa tan zania kwa kuniteua kuwa waziri wa kilimo
niwashukuru pia mheshimiwa samia suluhu hassan makamu wa rais na mheshimiwa kassim majaliwa majaliwa mb
waziri mkuu kwa kazi kubwa wanayofanya kusukuma maendeleo ya nchi hii ikiwemo sekta ya kilimo
napenda kuwaahidi kwamba nitafanya kazi ya kuongoza wizara ya kilimo kwa uaminifu juhudi na maarifa ili kuhakikisha kuwa rasilimali zinazotengwa kwa ajili ya maendeleo ya kilimo zinawafikia walengwa ili kuongeza tija na kuinua kipato chao
mheshimiwa spika nitumie fursa hii kumpongeza waziri mkuu mhe
kassim majaliwa majaliwa mb
kwa hotuba yake nzuri aliyoitoa hapa bungeni
hotuba hiyo iligusa maeneo mengi ikiwemo sekta ya kilimo na kuleta mjadala mzuri na wenye afya kwa nchi yetu
aidha nimpongeze tena mhe
waziri mkuu kwa kuendelea kuwa mstari wa mbele kuhamasisha na kusimamia kilimo hususan mazao ya kimkakati ya michikichi korosho kahawa chai pamba na tumbaku
vilevile mhe
waziri mkuu amekuwa mstari wa mbele kuhamasisha maendeleo ya vyama vya ushirika pamoja na upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo
mheshimiwa spika napenda kukupongeza wewe binafsi na naibu spika mhe
dkt
tulia ackson mwansasu mb
pamoja na wenyeviti wa bunge kwa jinsi mnavyoliongoza bunge kwa umahiri mkubwa
aidha nitumie nafasi hii kuwapongeza wabunge wote kwa umahiri wao mkubwa katika mijadala inayoendelea katika bunge hili la bajeti
mheshimiwa spika ninachukua fursa hii pia kuwapongeza na kuwashukuru wajumbe wa kamati ya kudumu ya bunge ya kilimo mifugo na maji chini ya uenyekiti wa mhe
mahmoud mgimwa mbunge wa mufindi kaskazini na makamu mwenyekiti mhe
dkt
christine g
ishengoma mb
kamati ilipata fursa ya kukutana na wizara na kutembelea baadhi ya maeneo kuona utekelezaji wa kazi za kilimo na kushauri namna ya kuimarisha utekelezaji wa majukumu ya wizara bodi na taasisi zake
naomba kulihakikishia bunge lako tukufu kwamba ushauri wao umezingatiwa na tutaendelea kushirikiana na kamati ili kuleta mageuzi ya kilimo nchini na kufikia matarajio ya wananchi katika kufikia uchumi wa kati
 mwelekeo wa sekta ya kilimo 
mheshimiwa spika serikali imepanga kubadilisha kilimo kutoka kuwa cha kujikimu na kuwa kilimo cha kibiashara
mabadiliko haya yanafanyika kwa kuzingatia malengo ya kitaifa yaliyowekwa hususan nchi yetu kufikia kipato cha kati kama ilivyoainishwa kwenye dira ya taifa ya maendeleo 
vilevile mpango wa pili wa taifa wa maendeleo unaoweka mkazo kwenye mapinduzi ya viwanda unaitambua sekta ya kilimo kama mhimili imara utakaowezesha upatikanaji wa malighafi za viwanda
miongozo hiyo ya kitaifa pamoja na ilani ya uchaguzi ya ccm ya mwaka na sera ya kilimo ya mwaka inatekelezwa na wizara kupitia programu ya kuendeleza sekta ya kilimo awamu ya pili asdp ii ambayo inalenga kuleta mageuzi katika sekta ya kilimo kilimo mifugo na uvuvi
aidha kwa kutambua umuhimu wa sekta binafsi kwenye kuongeza mitaji teknolojia na ubunifu sekta hiyo inashirikishwa kikamilifu katika utekelezaji wa asdp ii
mheshimiwa spika asdp ii iliyozinduliwa rasmi tarehe juni na mheshimiwa john joseph pombe magufuli rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania inalenga kubadilisha maisha ya mkulima kwa kufanya mageuzi makubwa kwenye kilimo
utekelezaji wa programu hiyo utazingatia mazao ya kipaumbele kulingana na ikolojia za kilimo
mazao yaliyopewa kipaumbele ni korosho pamba tumbaku kahawa chai miwa mahindi na mpunga
mazao mengine mikunde viazi mviringo na vitamu mazao ya bustani na mbegu za mafuta alizeti ufuta na michikichi
mkazo umewekwa kuhakikisha kwamba pembejeo na zana za kilimo bora zinapatikana kuimarisha utafiti huduma za ugani na mafunzo upatikanaji wa masoko ya mazao na miundombinu ya uzalishaji
utekelezaji makini wa asdp ii utaleta mapinduzi makubwa kwenye kilimo
 mchango wa kilimo katika uchumi 
mheshimiwa spika kilimo ni sekta kubwa na muhimu kwa maendeleo kutokana na mchango wake katika uchumi
katika mwaka sekta hiyo ilitoa ajira kwa watanzania kwa asilimia 
 ikichangia asilimia 
 ya pato la taifa ambapo sekta ndogo ya mazao ilichangia asilimia 
vilevile sekta ya kilimo inachangia asilimia ya malighafi za viwanda
takwimu zinaonesha kuwa katika robo ya kwanza ya mwaka ukuaji wa sekta ya kilimo ulifikia asilimia 
ukuaji huu ulichangiwa na hali nzuri ya hewa na jitihada za serikali za kuhakikisha kuwa pembejeo zinawafikia wakulima kwa wakati pamoja na uboreshaji wa miundombinu katika maeneo ya uzalishaji
 upatikanaji wa chakula 
mheshimiwa spika athmini ya uzalishaji wa mazao ya chakula nchini kwa msimu wa na hali ya upatikanaji wa chakula kwa mwaka iliyofanyika desemba imebaini kuwa uzalishaji wa mazao ya chakula ulifikia tani zikiwemo tani za mazao ya nafaka na tani za mazao yasiyo nafaka
kiwango hicho cha uzalishaji kimeiwezesha nchi kujitosheleza kwa mahitaji yake ya chakula ya tani katika mwaka na hivyo kuwa na ziada ya tani za chakula kwa kiwango cha utoshelevu cha asilimia 
niwahakikishie watanzania kwamba tunacho chakula cha kutosha nchini
hata hivyo tuendelee kuweka akiba katika kaya zetu hadi tutakapovuna tena kwani inaonekana kwamba huenda tusiwe na mavuno mazuri sana msimu huu kutokana na uhaba wa mvua kwenye maeneo ya kanda ya ziwa kati na kaskazini mwa nchi yetu
 umwagiliaji kilimo cha umwagiliaji ni hakikisho la mavuno 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji imekamilisha mapitio ya mpango kabambe wa taifa wa umwagiliaji wa mwaka ili kubaini maeneo yanayofaa kwa kilimo cha umwagiliaji kwa kuzingatia mipango shirikishi ya maendeleo ya rasilimali za maji intergrated water resource development management plans iwrdp
matokeo ya mapitio hayo yametumika kuandaa mpango kabambe wa taifa wa umwagiliaji re viewed national irrigation master plan na mkakati wa utekelezaji
katika mpango huo hekta zimepangwa kuendelezwa kwa lengo la kuongeza eneo la umwagiliaji kutoka hekta mwaka hadi hekta ifikapo mwaka 
 maendeleo ya ushirika ushirika ni mkombozi wa mkulima 
mheshimiwa spika wizara kupitia tume ya maendeleo ya ushirika imeendelea kuimarisha sekta ya ushirika kwa kusimamia na kuhamasisha maendeleo ya sekta
vyama vya ushirika vimeongezeka kutoka vyama desemba hadi vyama kufikia desemba 
aidha saccos zimepangwa kwenye madaraja ya kupewa leseni ambapo saccos zimeshapewa leseni na zinabaki kwenye daraja la saccos zilizosajiliwa
vilevile idadi ya wanachama wa vyama vya ushirika imeongezeka kutoka mwaka hadi kufikia februari sawa na ongezeko la asilimia 
kutokana na kuimarika kwa ushirika vyama vya ushirika vimetoa ajira ambapo ajira ni za mikataba na zisizo za mikataba
mheshimiwa spika tume imeendelea kuvijengea na kuimarisha uwezo wa kiuchumi kwa wanachama wa vyama vya ushirika wa akiba na mikopo saccos
hadi desemba mikopo yenye thamani ya shilingi trilioni 
 imetolewa kwa wanachama ikilinganishwa na shilingi bilioni zilizotolewa kufikia desemba 
aidha akiba na amana za wanachama katika saccos zimefikia shilingi bilioni na hisa za wanachama shilingi bilioni kiambatisho na
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuhamasisha wakulima wa mazao ya chai kahawa pamba tumbaku michikichi na kakao kukusanya na kuuza mazao yao kupitia vyama vya ushirika chini ya mfumo wa stakabadhi za ghala
matumizi ya mfumo huo yameleta mafanikio kwa wakulima wafanyabiashara na serikali kwa kuongeza uzalishaji na ubora wa mazao bei yenye tija mapato ya serikali na kupatikana kwa takwimu sahihi
hadi kufikia desemba tani za pamba zenye thamani ya shilingi zilikusanywa na kuuzwa kupitia vyama vya ushirika
aidha uzalishaji wa zao la chai uliendelea kuimarika ambapo tani 
 za chai kwa msimu wa zimekusanywa na kuuzwa kupitia vyama vya ushirika ikilinganishwa na tani 
 za msimu wa 
kwa upande wa zao la tumbaku hadi kufikia desemba tani 
 zenye thamani ya shilingi zimekusanywa na kuuzwa kupitia vyama vya ushirika
 uzalishaji na ukoboaji wa kahawa unaimarika 
mheshimiwa spika hadi mwezi desemba jumla ya tani za kahawa ya maganda zilikuwa zimekusanywa kwenye vyama vya ushirika katika mikoa ya kilimanjaro arusha kagera mara ruvuma mbeya songea kigoma mwanza iringa na njombe
aidha tani 
 za kahawa iliyokobolewa yenye thamani ya dola za kimarekani imeuzwa kupitia vyama vya ushirika katika mnada unaosimamiwa na bodi ya kahawa na soko la moja kwa moja
vilevile zao la kakao limeendelea kuuzwa kupitia mfumo wa stakabadhi za ghala ambapo kufikia februari tani zimekusanywa na tani 
 zimeuzwa kwa bei kati ya shilingi na kwa kilo kupitia minada kwa mwaka ikilinganishwa na shilingi kwa kilo mwaka 
 utekelezaji wa maeneo ya kipaumbele kwa mwaka 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara inatekeleza maeneo ya kipaumbele ya kuongeza tija kwenye kilimo kwa kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo udhibiti wa visumbufu matumizi ya zana bora za kilimo na huduma za ugani ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji ujenzi wa miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo na masoko kufanya utafiti wa kilimo na kuzalisha teknolojia kwa mazao ya mahindi muhogo ngano michikichi ufuta alizeti pamba na mpunga
mheshimiwa spika maeneo mengine ya kipaumbele ni kuimarisha uzalishaji na upatikanaji wa mbegu bora za mazao na kusambaza kwa wakulima kuweka mfumo endelevu wa upatikanaji na usambazaji wa pembejeo nchini kuboresha maarifa na ujuzi kwa watafiti kupitia mafunzo ili kuwezesha utafiti kufanyika kwa weledi na tija kuimarisha huduma za upimaji wa matabaka na ubora wa udongo kuendana na mahitaji ya mazao ya kilimo ki ikolojia kuimarisha vituo vya tafiti kwa kujenga miundombinu muhimu na kuongeza vitendea kazi vya utafiti kutoa huduma za ushauri kuhusu utafiti mafunzo na usambazaji taarifa za kilimo na sayansi shirikishi kusajili na kuandaa kanzidata ya wakulima na kuimarisha ushirika
mheshimiwa spika ili kutekeleza vipaumbele hivyo jumla ya shilingi 
 ziliidhinishwa na bunge lako tukufu
kati ya fedha hizo fungu wizara ya kilimo iliidhinishiwa shilingi 
 zikiwemo shilingi 
 za matumizi ya kawaida na shilingi za matumizi ya maendeleo tume ya taifa ya umwagiliaji fungu iliidhinishiwa shilingi zikiwemo shilingi za matumizi ya kawaida na shilingi fedha za maendeleo na tume ya maendeleo ya ushirika fungu iliidhinishiwa shilingi zikiwa ni fedha za matumizi ya kawaida
 kuongeza tija katika kilimo upatikanaji wa mbegu bora za mazao 
mheshimiwa spika tija kwenye kilimo chetu kwa ujumla bado ni ndogo kutokana na matumizi yasiyoridhisha ya pembejeo muhimu na kutozingatia kanuni bora za kilimo
lengo la serikali ni kuwezesha pembejeo muhimu zikiwemo mbegu bora mbolea na viuatilifu kuwafikia wakulima kwa wakati
katika mwaka upatikanaji wa mbegu bora zikiwemo za mahindi ngano maharage mpunga soya alizeti mtama ufuta viazi mviringo na mbegu za mazao ya bustani umefikia tani 
 kiambatisho na
kati ya kiasi hicho tani 
 zimezalishwa hapa nchini tani 
 zimeagizwa toka nje ya nchi na tani 
 ni bakaa ya msimu wa 
vilevile miche ya miwa vipando vya muhogo na vikonyo vya viazi lishe vimezalishwa
pamoja na uzalishaji huo matumizi ya aina mpya za mbegu bora zikiwemo tisa za mahindi soya tatu na tumbaku moja zitakazoanza kuzalishwa msimu wa zimeidhinishwa kiambatisho na
mheshimiwa spika pamoja na kuwezesha upatikanaji na matumizi ya mbegu bora suala la udhibiti wa ubora wa mbegu limeendelea kusimamiwa kupitia taasisi ya kudhibiti ubora wa mbegu tosci
hadi machi hekta 
 za mashamba ya mbegu maduka na maghala ya mbegu yamekaguliwa katika mikoa ya mbeya arusha morogoro rukwa na mwanza
ukaguzi ulibaini tani za mbegu zilikuwa na kiwango kidogo cha uotaji na ziliondolewa sokoni
vilevile kutokana na kuimarishwa kwa tosci kupitia ujenzi wa miundombinu ya kisasa ya maabara na rasilimaliwatu wizara imepata ithibati ya shirika la kimataifa la uthibiti wa ubora wa mbegu international seeds testing association ista kwa maabara ya tosci ambayo itaiwezesha nchi kufanya biashara ya mbegu kimataifa
maabara ya kisasa ya tosci upatikanaji na udhibiti wa ubora wa mbolea 
mheshimiwa spika upatikanaji na usambazaji wa mbolea katika mikoa ya tanza nia bara hadi machi ulikuwa tani ikilinganishwa na mahitaji ya tani katika msimu wa kiambatisho na
aidha wizara kupitia mamlaka ya udhibiti wa mbolea tanzania tfra imetoa mafunzo ya ukaguzi wa mbolea kwa maafisa kilimo kutoka mikoa ya arusha rukwa mbeya songwe njombe manyara kilimanjaro kagera iringa shinyanga ruvuma mara lindi morogoro tabora tanga geita na katavi
vilevile mafunzo kwa wafanyabiashara wa mbolea kuhusu uhifadhi bora wa mbolea yamefanyika katika mikoa ya kagera mara na simiyu tabora na shinyanga lindi mtwara na mwanza 
mheshimiwa spika tfra imefanya ukaguzi kwa wauzaji wa mbolea katika mikoa yote ya tanzania bara
vilevile wafanyabiashara wapya wa mbolea wamesajiliwa na kufikia idadi ya wafanyabiashara wa mbolea nchini wanaonunua na kusambaza mbolea kwa wakulima
matumizi ya uhakika ya mbolea yanaongeza tija na uzalishaji upatikanaji wa viuatilifu na udhibiti wa visumbufu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imenunua lita na kilo za viuatilifu vyenye thamani ya shilingi bilioni tisa kwa ajili ya kukabiliana na milipuko ya visumbufu vya mazao vikiwemo viwavijeshi vamizi kweleakwelea panya nzige wekundu na nzi wa matunda
hadi kufikia mwezi machi ndege waharibifu wa nafaka kweleakwelea walidhibitiwa katika skimu za umwagiliji za kahe kilimanjaro lekitatu arusha na misenyi kagera kwa kutumia lita za sumu aina ya fenthion kwa mazao ya mpunga na mtama
aidha panya waharibifu wa mazao shambani na kwenye maghala walidhibitiwa katika wilaya za igunga nzega kahama msalala shinyanga kishapu nyang wale chalinze kilwa masoko iramba mkalama singida hanang misungwi kwimba na maswa ambapo kilo za sumu zilitumika
serikali imejizatiti kudhibiti visumbufu vya mimea 
mheshimiwa spika wizara imesambaza lita kwa ajili ya kudhibiti viwavijeshi vamizi katika kanda ya ziwa nyanda za juu kusini kanda ya kati kanda ya magharibi kanda ya kaskazini na kanda ya mashariki na kutoa mafunzo kwa maafisa ugani na wakulima katika kanda hizo
aidha kwa kushirikiana na kituo cha icipe kenya mafunzo ya udhibiti wa nzi wa matunda yametolewa kwa wakulima wa mboga na maafisa ugani wa wilaya za kibaha bagamoyo na mkuranga
wakulima waliopata mafunzo wamepewa mitego ya kunasa nzi chambo chenye sumu vipande pamoja na vipeperushi 
pamoja na usambazaji huo elimu kuhusu matumizi ya teknolojia ya push pull ya kudhibiti funza wa mabua na gugu aina ya kiduha pia imetolewa katika wilaya za morogoro muheza na tarime
vilevile wizara kwa kushirikiana na ofisi ya makamu wa rais mazingira imebaini uwepo wa wadudu rafiki trichogramma spp na telenomus spp wa kudhibiti kiwavijeshi vamizi fall army worm
wadudu hao rafiki ambao watasaidia kudhibiti kiwavijeshi vamizi wamegunduliwa katika mikoa ya arusha kilimanjaro mwanza kagera dodoma morogoro na mara
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia taasisi ya kitropiki ya utafiti wa viuatilifu tpri imekarabati maabara na kununua mashine mbili za kuchambua viuatilifu kwa usahihi zaidi ili maabara hizo ziweze kupata ithibati za kimataifa
tpri pia ilifanya kipimo cha kutathmini kiwango cha sumu mwilini ache test kwa watumiaji wa viuatilifu ambapo asilimia kati yao walibainika kuwa na kiwango kikubwa cha sumu mwilini
elimu ya matumizi sahihi ya viuatilifu na vifaa kinga kwa waathirika hao imetolewa
mheshimiwa spika tpri pia imesajili viuatilifu ambapo vimesajiliwa kwa mara ya kwanza kwa ajili ya matumizi hapa nchini
vilevile maduka katika kanda za nyanda za juu kusini kati kaskazini mashariki magharibi na kanda ya ziwa yamekaguliwa
ukaguzi ulibaini maduka hayakuwa na vibali vya biashara saba yalikuwa yanauza viuatilifu vilivyokwisha muda wake na vingine vikiwa havina usajili wa kutumika hapa nchini na maduka hayo yalifungwa
aidha tpri imetoa mafunzo ya udhibiti husishi inte grated pest management wa kisumbufu aina ya kantangaze kwa wakulima wa nyanya kutoka singida shinyanga simiyu tabora morogoro na dar es salaam 
vilevile tpri imetoa mafunzo kwa wadau wakiwemo wakulima maafisa ugani na wafanyabiashara kuhusu matumizi sahihi na salama ya viuatilifu
zana za kilimo 
mheshimiwa spika takwimu zinaonesha kwamba matumizi ya zana bora za kilimo yanaongezeka miongoni mwa wakulima wetu
tathmini iliyofanyika imeonesha kuwa kwa mwaka wastani wa kitaifa wa matumizi ya zana bora za kilimo umeongezeka hadi kufikia asilimia kwa matrekta na asilimia kwa wanyama kazi ikilinganishwa na asilimia ya matrekta na asilimia ya wanyama kazi mwaka 
kutokana na ongezeko hilo matumizi ya jembe la mkono yamepungua na kufikia asilimia kwa mwaka ikilinganishwa na asilimia kwa mwaka 
matumizi ya zana bora za kilimo yameongezeka nchini 
mheshimiwa spika ili matumizi ya zana bora za kilimo yaongezeke kwa kasi zaidi wizara inahamasisha sekta binafsi kuingiza matrekta na zana zake nchini
kati ya mwaka na jumla ya matrekta makubwa na matrekta madogo yaliingizwa nchini
aidha wizara kwa kushirikiana na shirika la maendeleo la taifa ndc tib corporate bank na benki ya maendeleo ya kilimo tanzania tadb imetoa mafunzo kwa waendesha mitambo kuhusu uendeshaji na matengenezo ya matrekta aina ya ursus
vilevile viongozi wa vyama vya msingi na wa vyama vya mazao amcos wamepatiwa mafunzo ya usimamizi na uendeshaji wa matrekta
kati ya amcos hizo ni za mkoa wa mwanza na za wilaya ya bunda mkoa wa mara
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana shirika la maendeleo la japan imetoa mafunzo ya uendeshaji wa mitambo ya kuvunia na mashine za kukoboa mpunga kwa maopareta na mafunzo ya usimamizi na uendeshaji mradi wa zana kwa wakulima viongozi katika skimu za umwagiliaji
skimu hizo ni mbuyuni uturo na ipatagwa mbarali nakahuga songea magozi iringa mkindo mvomero kilangali kilosa bagamoyo bidp bagamoyo mombo korogwe kivulini mwanga musa mwinjanga hai lekitatu arumeru na muungano babati
mheshimiwa spika kupitia mfuko wa taifa wa pembejeo za kilimo agitf wizara inaendelea kutoa mikopo ya pembejeo na zana za kilimo
tangu kuanzishwa kwa mfuko mwaka jumla ya mikopo yenye thamani ya shilingi imetolewa na katika kipindi cha julai hadi machi mikopo yenye thamani ya shilingi ikiwemo ya mitambo ya mashambani sita ya pembejeo za kilimo na mitano ya umwagiliaji imetolewa kiambatisho na
vilevile ufuatiliaji wa marejesho ya mikopo ya nyuma umeendelea kufanyika ambapo katika mwaka shilingi 
 zimerejeshwa
 ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika mwaka tume ya taifa ya umwagiliaji imeendelea kutekeleza kazi za upembuzi yakinifu ambazo zilianza katika mwaka wa fedha 
hadi kufikia februari kazi hizo zilikuwa zimekamilika kwa asilimia katika mradi wa luiche uliopo katika halmashauri za wilaya kigoma ujiji wenye hekta na ibanda sengerema geita wenye hekta 
aidha tume imeendelea kusimamia utekelezaji wa mradi wa skimu za umwagiliaji za wakulima wadogo ssidp unaofadhiliwa na serikali ya japan kupitia jica
mradi umekarabati skimu za umwagiliaji katika halmashauri nchini pamoja na ununuzi wa mitambo ya ujenzi
hadi februari utekelezaji wa miradi hiyo umefikia wastani asilimia wa kwa kazi zote zilizopangwa
vilevile tume kupitia program ya feed the future imeendelea kuboresha miundombinu mbalimbali katika skimu ya umwagiliaji ya dakawa mvomero yenye hekta 
 utafiti wa kilimo na uhaulishaji wa teknolojia 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tari imegundua mbegu bora mpya aina nne za mahindi ambazo ni we we we na we 
mbegu hizo zina uwezo wa kutoa mavuno kwa wastani wa tani 
 kwa hekta kwenye mashamba ya wakulima katika ukanda wa chini na kati zinahimili ukame na zina ukinzani wa magonjwa ya majani ya mahindi maize leaf necrosis na michirizi na ukungu
mbegu hizo zitatumika kuzalisha mbegu za msingi basic seeds na zilizothibitishwa certified seeds kuanzia msimu wa 
vilevile tari inatekeleza mradi wa kuzalisha taarifa za udongo nchi nzima kwa ajili ya matumizi ya wadau wa kilimo ili kuwezesha kufanya uamuzi sahihi wa matumizi bora ya ardhi
 hadi januari sampuli za udongo katika mikoa ya mara simiyu na shinyanga zimekusanywa kwa ajili ya uchunguzi
mheshimiwa spika ili kupeleka taarifa sahihi kwa wakulima tari imeandaa nyenzo tatu za kumsaidia mkulima kufanya uamuzi wa kuboresha uzalishaji wa zao la muhogo kwa kutumia simu janja za mkononi
nyenzo hizo zitamsaidia mkulima kujua aina viwango na muda sahihi wa kutumia mbolea idadi sahihi ya mimea ya kuchanganya katika shamba na kung amua muda wa kupanda kujua gharama za uzalishaji na faida
nyenzo hizo zimeanza kutumika katika wilaya za biharamulo sengerema buchosa bunda serengeti butiama kisarawe mkuranga rufiji mtwara vijijini newala nachingwea masasi na lindi vijijini
tari pia imechapisha vipeperushi vya matumizi ya teknolojia zilizovumbuliwa na watafiti makala za watafiti zimechapishwa kwenye majarida maarufu ya utafiti duniani na kutoa nakala za vitabu vinavyofafanua kwa kina matumizi ya teknolojia na ubunifu unaofanywa na watafiti wa kilimo nchini
 maendeleo ya mazao 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuratibu utekelezaji wa mikakati ya maendeleo ya mazao kwa kuimarisha huduma za utafiti upatikanaji na utumiaji wa pembejeo na zana za kilimo udhibiti wa visumbufu vya mazao huduma za ugani uongezaji wa thamani na upatikanaji wa masoko
 zao la mahindi 
mheshimiwa spika wizara imepanga kuongeza uzalishaji wa zao la mahindi kufikia tani mwaka ikilinganishwa na tani zinazozalishwa sasa
ili kufikia lengo hilo katika msimu wa elimu kuhusu udhibiti wa viwavijeshi vamizi imetolewa kwa wakulima wa mahindi kutoka mikoa ya singida shinyanga simiyu tabora na morogoro 
aidha wizara imesimamia upatikanaji wa pembejeo za kilimo kwa wakulima ambapo jumla ya tani 
 za mbegu bora za mahindi zimepatikana kwa ajili ya msimu wa 
zao la mpunga 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imeendelea kuhamasisha uzalishaji wa zao la mpunga kwa lengo la kufikia tani ifikapo ikilinganishwa na tani zinazozalishwa sasa
ili kufikia lengo hilo wizara imesimamia uendeshaji wa mashamba darasa ya mpunga pamoja na kuanzisha mashamba ya mfano ya kilimo shadidi katika skimu za umwagiliaji katika halmashauri za ulanga mvomero kilombero morogoro vijijini kilosa na malinyi
mafunzo hayo yamechangia kuongezeka kwa tija kutoka tani 
 hadi kufikia tani kwa hekta katika skimu za umwagiliaji
ili kuongeza matumizi ya mbegu bora wizara imetambulisha kwa wakulima aina za mbegu bora za mpunga kupitia mashamba ya mfano ambapo wakulima walichagua aina za txd saro na nerica 
kilimo bora cha mpunga kuimarisha usalama wa chakula 
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa erpp imetoa mafunzo kwa wakulima maafisa ugani na mafundi sanifu wa umwagiliaji kutoka skimu za umwagiliaji kuhusu kilimo bora cha mpunga ikiwemo kilimo shadidi
vilevile mafunzo yametolewa kwa wakulima viongozi wa skimu nne za mkindo kigugu dihombo na mbogokomtonga kuhusu teknolojia bora za uvunaji hifadhi na usindikaji wa mpunga
vilevile kupitia mradi wa erpp wizara imetoa mafunzo kuhusu umuhimu wa ushirika uongozi wa ushirika utunzaji wa mpunga baada ya kuvuna usindikaji kupanga madaraja ili kuongeza thamani ujuzi wa masoko na ujasiriamali kwa wakulima viongozi katika skimu za umwagiliaji
zao la muhogo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilipanga kuzalisha pingili milioni za muhogo kupitia vituo vya utafiti kwa kushirikiana na sekta binafsi
hadi machi jumla ya pingili milioni zimezalishwa katika mikoa ya tanga pwani lindi mtwara ruvuma mara kigoma morogoro mwanza kagera geita simiyu dodoma na dar es salaam
aidha tija ya zao la muhogo mbichi imeongezeka kutoka tani 
 kwa hekta mwaka hadi tani 
 kwa hekta msimu wa 
hadi kufikia desemba tosci imesajili mashamba ya mbegu hekta 
 yenye uwezo wa kuzalisha pingili 
zao la migomba 
mheshimiwa spika zao la migomba huzalishwa kwa wingi katika mikoa ya kagera kilimanjaro mbeya arusha songwe mara kigoma tanga morogoro na pwani ambapo inakadiriwa kuwa zaidi ya kaya za wakulima wadogo hujihusisha na uzalishaji wa ndizi kwa ajili ya chakula na biashara
eneo linalolimwa migomba ni takribani hekta na wastani wa tani millioni 
 kwa mwaka huzalishwa
asilimia ya ndizi zinazozalishwa hutumika kama chakula ambapo ni kwa ajili ya kuchoma kukaanga huliwa kama ndizi mbivu na hutumika kwa ajili ya kutengeneza juisi na mvinyo
mheshimiwa spika pamoja na umuhimu wa zao la migomba tija kwa zao hilo ni wastani wa tani kwa hekta ambayo ni ndogo ikilinganishwa na fursa ya kuzalisha tani kwa hekta
hii huchangiwa na matumizi ya mbegu zisizo bora magojwa na kutofuata kanuni bora za kilimo cha migomba
aidha tari kwa kwa kushirikiana na wadau wengine ilingiza na kusambaza mbegu bora za migomba aina ya fhia fhia na yangambi km zenye uzalishaji mkubwa kustahimili magonjwa na wadudu
mheshimiwa spika katika kukabiliana na changamoto hizo tari kwa kushirikiana na kampuni binafsi imeendelea kutafiti na kuzalisha miche ya mbegu bora za migomba
kupitia ushirikiano huo zaidi ya miche milioni za mbegu bora ilizalishwa katika vituo vya tari maruku tari uyole tari tengeru kampuni binafsi ya crop bioscience arusha na kilimorgano dar es salaam na kusambazwa kwa wakulima
 mazao ya jamii ya mikunde 
mheshimiwa spika mazao jamii ya mikunde hujumuisha maharagwe mbaazi kunde choroko njugu mawe ngwara fiwi soya njegere na dengu na huzalishwa katika mikoa yote hapa nchini na takribani hekta hutumika
kiasi cha tani milioni huzalishwa kwa mwaka ambapo tija ni wastani wa tani moja kwa hekta ikilinganishwa na fursa ya tani 
 hadi 
 kwa hekta
kiwango kidogo cha matumizi ya mbegu bora huchangia kushusha tija miongoni mwa wakulima
mheshimiwa spika serikali kupitia tari na kwa kushirikia na wadau wengine imeendelea kuimarisha utafiti wa mazao hayo ambapo jumla ya aina za mbegu bora zimegunduliwa zikiwemo soya mbaazi kunde choroko dengu njugumawe na maharagwe 
aidha tari imezalisha mbegu za jamii ya mikunde tani 
 za daraja la awali tani 
 za daraja la msingi tani 
 za daraja la kuthibitishwa na tani 
 za kuazimiwa ubora
takribani wakulima wakiwemo wanawake na wanaume wamenufaika
vilevile tari imetoa mafunzo ya kilimo bora cha maharage kwa wakulima kati ya hao wanawake ni na wanaume 
 zao la alizeti uendelezaji wa zao la alizeti utasaidia kuongeza uzalishaji wa mafuta ya kula nchini 
mheshimiwa spika wizara imepanga kuongeza uzalishaji wa zao la alizeti ili kujitosheleza kwa mafuta ya kula nchini na kukuza ajira na kipato
lengo hili litafikiwa kwa kuongeza upatikanaji na matumizi ya mbegu bora kutoa mafunzo ya kilimo bora na kuimarisha utafiti wa zao hilo
katika mwaka tari imesafisha purify mbegu ya alizeti aina ya record ili kurejesha uwezo wake wa kuongeza mavuno
hadi februari eneo la ekari zimeandaliwa kwa matarajio ya kuzalisha tani za mbegu ya alizeti zitakazosambazwa kwa wakulima
aidha ekari zimeandaliwa kwa ajili ya kuzalisha tani 
 za mbegu za alizeti za awali pre basic zitakazosambazwa kwa kampuni za mbegu
vilevile wizara kupitia tari imeagiza germplasm kutoka romania zenye ukinzani dhidi ya magonjwa na viwango vikubwa vya mafuta kwa ajili ya utafiti na ugunduzi wa mbegu mpya za alizeti
asa pia imeongeza eneo la uzalishaji wa mbegu bora za alizeti kutoka hekta mwaka hadi kufikia hekta mwaka 
 zao la mchikichi 
mheshimiwa spika wizara imepanga kuendeleza zao la mchikichi ambalo ni miongoni mwa mazao sita ya kimkakati yaliyopewa kipaumbele kitaifa
katika kutekeleza azma hiyo mkoa wa kigoma ni kitovu cha kuendeleza zao hilo na tayari kimeanzishwa kituo cha utafiti cha tari kihinga
wizara imeandaa mkakati wa kuendeleza zao la michikichi unaolenga kutosheleza mahitaji ya mafuta ya kula nchini kwa kuzalisha mbegu bora za michikichi kwa kipindi cha miaka minne hadi 
mkakati huo unalenga kuzalisha miche ya michikichi milioni tano kila mwaka kwa ajili ya kusambaza kwa wakulima kwa kushirikiana na wadau wakiwemo sekretarieti za mikoa na mamlaka za serikali za mitaa jeshi la kujenga taifa magereza benki ya maendeleo ya kilimo tadb na sekta binafsi
uendelezaji wa zao la michikichi utasaidia kuongeza uzalishaji wa mafuta ya kula nchini 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mbegu bora za zao la mchikichi katika kituo cha tari kihinga ulianza agosti ambapo hadi mwezi machi kituo kimezalisha mbegu ambazo zimefanyiwa uoteshwaji wa awali pre ger mination
wizara pia imeingia makubaliano na kampuni za felisa co
ltd na yangu macho group kuzalisha jumla ya mbegu milioni tatu ifikapo juni 
aidha kwa kushirikiana na uongozi wa mkoa wa kigoma uhamasishaji wakulima kujiunga na vyama vya ushirika umeanza
hadi mwezi machi wakulima wamehamasishwa na vyama vya ushirika vya msingi vipatavyo vimesajiliwa
mazao makuu ya asili ya biashara 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao ya kimkakati umeongezeka kutoka tani msimu hadi tani msimu wa ikiwa ni ongezeko la asilimia 
ongezeko hilo limechangiwa na kuongezeka kwa uzalishaji wa mazao ya pamba chai pareto korosho kahawa na mkonge kutokana na kuongezeka kwa matumizi ya pembejeo na maeneo ya uzalishaji hususan katika zao la chai na pamba
katika kipindi hicho uzalishaji wa zao la tumbaku ulishuka kutokana na kupungua kwa mahitaji ya tumbaku katika soko la dunia uliosababisha kampuni za ununuzi wa tumbaku nchini kupunguza kiasi cha uzalishaji wa tumbaku kwa wakulima kupitia mikataba iliyopo kati ya wakulima na wanunuzi
mheshimiwa spika katika msimu wa wizara ililenga kuongeza uzalishaji wa mazao ya biashara hadi kufikia tani ambapo hadi kufikia machi takribani tani 
 ikiwa ni sawa na asilimia 
 ya lengo zimezalishwa na uzalishaji unaendelea
uzalishaji huo umechangiwa na kuongezeka kwa uzalishaji wa sukari na kahawa kwa asilimia 
 na 
 mtawalia na msimu unaendelea
takwimu za uzalishaji wa mazao ya biashara umeoneshwa katika kiambatisho na
aidha mikakati ya kuendeleza mazao ya asili ya biashara imeelezwa kwa zao mojamoja kama ifuatavyo zao la korosho 
mheshimiwa spika wizara katika kuendeleza zao la korosho imesambaza miche bora katika mikoa inayolima zao hilo kati ya miche iliyozalishwa kupitia mikataba iliyoingiwa msimu wa kati ya bodi ya korosho na wazalishaji 
vilevile katika mwaka mbegu za korosho kilo kiambatisho na
 ambazo zitazalisha miche ya kutosheleza ekari 
 zimezalishwa na kituo cha utafiti cha naliendele
mbegu hizo zimesambazwa katika mikoa na uzalishaji wa miche unaendelea
hadi machi miche bora ya korosho imezalishwa na kusambazwa kwa wakulima kiambatisho na
 kituo cha utafiti naliendele kinaendelea kuzalisha miche bora ya korosho 
mheshimiwa spika mwaka wizara imesimamia ununuzi wa pembejeo za zao la korosho kwa utaratibu wa pamoja kupitia zabuni na vyama vya ushirika ili kuhakikisha kuwa wakulima wanapata pembejeo kwa wakati na kwa bei nafuu
kupitia utaratibu huo jumla ya tani na lita za salfa zimenunuliwa ambapo wakulima wamenunua jumla ya tani 
 na lita 
bakaa ya viuatilifu vilivyonunuliwa kwa njia ya zabuni ni tani 
 na lita za salfa ambavyo vinaendelea kuuzwa kwa wakulima kwa ajili ya msimu wa 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya korosho inaendelea na usajili wa wakulima wa korosho ambapo hadi kufika machi wakulima wamesajiliwa
aidha bodi imeandaa mfumo endelevu ambao utawawezesha maafisa katika kila halmashauri kukusanya na kuhuisha taarifa kwa kutumia simu za mkononi
vilevile mafunzo kuhusu udhibiti wa ubora wa korosho ghafi yametolewa kwa wataalam katika halmashauri za mkuranga kibiti masasi ruangwa nachingwea na tunduru
mafunzo hayo yalijumuisha wataalamu kutoka bodi ya usimamizi ya stakabadhi za ghala waendesha ghala na wanunuzi
usindikaji wa korosho kwa ajili ya kuongeza kipato 
mheshimiwa spika bunge lako tukufu litakumbuka kwamba serikali ilifanya uamuzi wa kununua korosho zote zilizozalishwa katika msimu wa kutokana na wanunuzi na wakulima kutokuafikiana bei elekezi na kusababisha wakulima kukataa kuuza korosho zao
wizara kupitia bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko imeratibu zoezi la ununuzi na malipo kwa wakulima
hadi kufikia tarehe aprili tani zimekusanywa kutoka kwa wakulima
kati ya hizo tani zimehakikiwa ambapo tani zenye thamani ya shilingi zimelipwa kwa wakulima 
korosho hizo zimeuzwa kwa bei ya shilingi kwa kilo ya korosho ghafi daraja la kwanza na shilingi kwa kilo ya korosho ghafi daraja la pili bila makato zao la pareto 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya pareto imeendelea kuhamasisha kilimo cha pareto katika mikoa ya mbeya njombe songwe iringa arusha manyara na kilimanjaro
hadi machi uzalishaji wa pareto kwa msimu wa umefikia tani sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha tani na uzalishaji unaendelea
aidha kituo cha utafiti wa kilimo tari uyole kimezalisha miche bora ya pareto na kusambaza kwa wakulima katika halmashuri za mbeya ileje mufindi makete babati mbulu njombe ludewa na siha
mheshimiwa spika katika msimu bei ya kuuza maua ya pareto imefikia wastani wa shilingi kwa kilo ikilinganishwa na wastani wa shilingi kwa kilo msimu wa kutokana na ubora wa maua
kutokana na kupanda kwa bei ya maua ya pareto wakulima wamehamasika kuongeza uzalishaji na kupanua maeneo ya kilimo hicho katika wilaya za arusha meru siha babati mbulu hanang iringa mufindi kilolo na hai
aidha bodi ya pareto inaendelea kusajili wakulima wa pareto ambapo hadi mwezi machi wakulima kutoka mikoa ya mbeya iringa manyara na njombe wamesajiliwa
 zao la miwa na uzalishaji wa sukari 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya sukari inaendelea kusimamia kilimo cha miwa kwenye mashamba ya wakulima wadogo na mashamba makubwa yanayomilikiwa na wenye viwanda vya sukari ili kuongeza uzalishaji wa sukari nchini
katika msimu wa wizara ilipanga kuzalisha sukari tani ikilinganishwa na mahitaji ya tani za sukari kwa ajili ya matumizi ya kawaida nchini
hadi kufikia machi tani 
 zimezalishwa sawa na asilimia ya lengo
mheshimiwa spika wizara imeendelea na usajili wa wakulima wa miwa kupitia mfumo wa usajili wa kielektroniki ambapo hadi kufikia machi wakulima wamesajiliwa katika mashamba ya kilombero na mtibwa 
usajili unaendelea katika mashamba ya tpc kagera manyara mkulazi na mkulazi ii
katika kuimarisha upatikanaji wa huduma ya pamoja mashambani na mitaji ya kuboresha kilimo cha miwa wizara imehamasisha uanzishwaji na uimarishaji wa vyama vya ushirika vya wakulima
hadi kufikia mwezi machi vyama vya ushirika vimeanzishwa katika kiwanda cha kilombero chama cha ushirika na umoja wa wakulima katika kiwanda cha mtibwa na umoja wa wakulima katika kiwanda cha sukari cha kagera
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya sukari tanzania imeendelea kusimamia na kuratibu utekelezaji wa mradi wa kuongeza tija kwa wakulima wadogo wa miwa awamu ya tatu unaofadhiliwa na jumuiya ya ulaya
kupitia mradi huo kilometa 
 za barabara za mashamba ya wakulima wa miwa katika wilaya za kilombero na misenyi zimekarabatiwa miundombinu ya umwagiliaji katika kijiji cha msolwa ujamaa kwa ajili ya wakulima wadogo wanaomiliki ekari imejengwa na ujenzi wa tuta la kukinga maji lenye urefu wa kilometa 
 katika bonde la ruembe kilosa umekamilika
vilevile ekari za mashamba ya bega kwa bega ya wakulima wadogo katika wilaya ya misenyi na ekari za mashamba ya pamoja ya wakulima wadogo katika vijiji vya nyameza nyamamba na nyarubungo katika wilaya ya kilombero yameanzishwa
aidha wakulima wa miwa kutoka katika mashamba ya kilombero mtibwa na kagera wamepatiwa mafunzo ya mbinu bora za biashara uongozi ushawishi na utetezi
zao la kahawa 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya kahawa inaendelea kutekeleza mkakati wa uendelezaji wa zao la kahawa unaolenga kuzalisha tani za kahawa safi ifikapo mwaka 
mkakati unatekelezwa kwa kuhamasisha upandaji wa miche bora ya kahawa kukarabati miti iliyopo kuhamasisha matumizi ya mbolea na viuatilifu bora kuongeza matumizi ya mashine na mitambo ya kuongeza thamani na kuboresha masoko
katika mwaka wizara kupitia bodi ya kahawa imepanga kuzalisha miche bora ya kahawa 
hadi kufikia mwezi machi miche imezalishwa ambapo miche imezalishwa na bodi ya kahawa na miche imezalishwa na tacri
mheshimiwa spika hadi mwezi machi tani za kahawa safi zimezalishwa sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha tani 
uzalishaji kwa msimu huu umeongezeka kutokana na wizara kuimarisha usimamizi wa zao la kahawa kuanzia ngazi ya uzalishaji hadi masoko kuimarisha vyama vya ushirika vya msingi ambapo vyama vya msingi na vyama vikuu vya ushirika vimeshiriki katika ununuzi wa kahawa
usimamizi huu umeongeza ubora wa kahawa udhibiti wa utoroshaji wa kahawa na upatikanaji wa takwimu za mauzo ya kahawa kupitia masoko ya ndani na nje ya nchi
mheshimiwa spika bodi ya kahawa imekagua ubora wa viwanda na maghala na kutoa leseni za kuendesha biashara ya kahawa
pia wataalam wa viwanda vya kuchakata kahawa kutoka wilaya ya mbinga wamepewa mafunzo ya kanuni bora za uchakataji kahawa
aidha mafunzo kuhusu kilimo bora cha kahawa yametolewa kwa maafisa ugani wakulima viongozi na wakulima na usajili wa wakulima wa kahawa kote nchini unaendelea ambapo hadi mwezi februari jumla ya wakulima wamesajiliwa
zao la mkonge 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya mkonge imeendelea kuhamasisha kilimo cha zao la mkonge kwa kutoa elimu ya kilimo bora kuimarisha mfumo wa masoko na ushirika kwa kutekeleza mkakati wa kuendeleza zao hilo unaolenga kuongeza uzalishaji kutoka tani hadi tani ifikapo 
mavuno ya mkonge yameongezeka kutoka tani msimu wa hadi tani 
 msimu wa na uzalishaji wa bidhaa za mkonge kwa maana ya kamba mazulia na magunia ulifikia tani 
 kwa mwaka 
katika msimu wa tani 
 zimezalishwa sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha tani na msimu unaendelea
katika kuimarisha uzalishaji na masoko ya zao la mkonge bodi imepitia upya mikataba ya wakulima wadogo wa mkonge na kampuni ya katani limited ili kuondoa migogoro ya malipo kwa wakulima ambapo kuanzia januari mkonge wa wakulima unauzwa chini ya usimamizi wa vyama vya ushirika kwa njia ya ushindani kupitia minada
zao la pamba pamba kwa ajili ya viwanda vya nguo 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya pamba inatekeleza mkakati wa kuendeleza zao la pamba ili kuongeza uzalishaji kutoka tani hadi tani ifikapo mwaka 
katika msimu wa kilimo wa makadirio ya mahitaji ya mbegu bora za pamba yalikuwa tani 
hata hivyo kutokana na uhamasishaji wa matumizi ya mbegu bora uliofanyika mahitaji yaliongezeka
hadi januari tani 
 za zilikuwa ukm zimesambazwa kwa wakulima kiambatisho na
vilevile ekapaki za viuatilifu vya zao la pamba zilipangwa kusambazwa kwa wakulima
kutokana na uhamasishaji uliofanyika wa kuongeza uzalishaji kwenye zao la pamba mahitaji ya viuatilifu yanakadiriwa kufikia ekapaki 
hadi kufikia machi ekapaki za viuatilifu zimesambazwa katika halmashauri za mikoa ya kigoma katavi singida dodoma kagera mara tabora geita mwanza shinyanga na simiyu
mheshimiwa spika katika mwaka mafunzo ya kanuni za kilimo bora cha pamba ikiwemo utambuzi wa visumbufu viuatilifu na matumizi sahihi ya viuatilifu yametolewa kwa washiriki wakiwemo maafisa ugani kutoka ngazi ya wilaya kata na vijiji wakulima viongozi na maafisa ushirika
washiriki hao walitoka katika mikoa ya tabora mwanza mara shinyanga katavi kigoma singida kagera geita simiyu iringa dodoma manyara kilimanjaro morogoro pwani na tanga
mheshimiwa spika mavuno ya pamba kwa msimu wa yalifikia tani na msimu wa ununuzi ulianza mei 
kampuni zilipatiwa leseni za ununuzi wa pamba ambapo tani zote sawa na marobota yenye wastani wa kilo kilamoja zilinunuliwa kupitia amcos
zao la tumbaku 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya tumbaku ilipanga kusambaza kilo za mbegu za tumbaku kwa wakulima
hadi kufikia mwezi machi kilo za mbegu zinazotosheleza hekta zimesambazwa kwa wakulima kwenye vyama vya ushirika katika mikoa ya kigoma katavi ruvuma mbeya tabora shinyanga geita na iringa
mbegu hizo zinatarajiwa kuzalisha tani za tumbaku
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa tumbaku ulifikia tani zenye thamani ya shilingi bilioni 
uzalishaji kwa mwaka ulishuka ikilinganishwa na uzalishaji wa tani kwa mwaka kutokana na kupungua kwa mahitaji ya tumbaku katika soko la dunia na kusababisha kampuni za ununuzi wa tumbaku kupunguza kiasi cha ununuzi wa zao hilo
katika kukabiliana na changamoto hiyo wizara inaendelea kutafuta wanunuzi wengine kupitia ofisi za balozi zetu nje ya nchi maonesho ya biashara makongamano ya uwekezaji na biashara ya ndani na nje
kutokana na jitihada hizo katika msimu wa kampuni nne zimeingia mikataba ya ununuzi wa tumbaku na kampuni ya british american tobacco kwa mara ya kwanza imeonesha nia ya kununua tumbaku nchini
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya tumbaku ilipanga kuzalisha tani za tumbaku ambapo hadi machi tani 
 sawa na asilimia ya lengo zimezalishwa na uzalishaji unaendelea
aidha bodi ilipanga kuboresha mabani ya kukaushia tumbaku ambapo hadi kufikia mwezi machi mabani sawa na asilimia 
 yameboreshwa na kazi inaendelea
vilevile miche ya miti imeoteshwa kwa ajili ya kutunza mazingira na vituo vya kufungia na kuchambua tumbaku vimesajiliwa
zao la chai 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya chai kwa kushirikiana na wadau inaendelea kutekeleza mkakati wa miaka wa kuongeza uzalishaji wa zao la chai kutoka tani hadi tani ifikapo 
katika msimu wa wizara ilipanga kuzalisha miche ya chai ambapo hadi kufikia mwezi machi miche bora imezalishwa kupitia sekta ya umma na binafsi
kati ya miche hiyo miche imesambazwa kwa wakulima katika wilaya za njombe ludewa tarime rungwe na mufindi kwa ajili ya kujaza mapengo na kufungua mashamba mapya
mheshimiwa spika wizara kupitia wakala wa maendeleo ya wakulima wadogo wa chai tan zania tshtda kwa kushirikiana na njombe outgrowers services company nosc mufindi outgrowers na chai project imetoa mafunzo kupitia mashamba darasa kwa wakulima wadogo wa chai na maafisa ugani saba mafunzo hayo yalihusu uanzishaji na utunzaji wa bustani za miche bora ya chai upandaji chai mashambani uchumaji wa majani mabichi ya chai matumizi sahihi ya pembejeo na upandaji wa miti kwa ajili ya hifadhi ya mazingira
vilevile tshtda kwa kushirikiana na vyama vya wakulima wa chai imeanza kutekeleza agizo la serikali la kuvibadilisha vyama vya wakulima na kuwa ushirika wa wakulima wadogo wa chai kwa lengo la kuwawezesha wakulima kuuza majani mabichi ya chai kupitia ushirika
hadi kufikia mwezi desemba vyama vya luwika njombe na kagera tea association katea kagera vimebadilishwa kuwa vyama vya ushirika
mheshimiwa spika katika msimu wa mwaka tani za chai kuvu zilipangwa kuzalishwa na kufikia machi tani 
 sawa na asilimia 
 zimezalishwa na uzalishaji unaendelea
aidha tani za chai kavu zenye thamani ya dola za marekani milioni 
 zinatarajiwa kuuzwa kwenye soko la nje ya nchi ikilinganishwa na tani zenye thamani ya dola za marekani zilizouzwa mwaka kama inavyoonekana katika jedwali na
hapo chini
jedwali na
 mauzo ya chai kavu soko la nje mwaka mauzo kg thamani us wastani wa bei kwa kilo us kg 
 usindikazji wa chai kwa ajili ya kuongeza kipato 
mheshimiwa spika kwa upande wa soko la ndani mauzo ya chai kavu yanatarajiwa kufikia tani ikilinganishwa na tani za mwaka 
ongezeko hilo litatokana na kuanza uzalishaji katika kiwanda kipya cha chai tanza nia collection kilichopo dar es salaam na kuimarishwa kwa viwanda vya rift valley dsm na bk tea blenders kagera
mazao ya bustani 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kushirikiana na sekta binafsi kuendeleza mazao ya bustani kwa kusimamia utekelezaji wa mkakati wa kuendeleza mazao ya bustani
katika mwaka uzalishaji wa mazao ya bustani ulikuwa tani na matarajio ya uzalishaji kwa mwaka ni tani 
 mazao ya bustani ni fursa kubwa kiuchumi hadi machi uzalishaji umefikia tani sawa na asilimia 
 ya lengo na msimu wa uzalishaji unaendelea
mwenendo wa hali ya uzalishaji wa mazao ya bustani ni kama inavyoonekana katika jedwali na
jedwali na
 uzalishaji wa mazao ya bustani tani chanzo wizara ya kilimo zao malengo uzalishaji hadi machi matunda mboga maua viungo jumla 
 ujenzi wa miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo na masoko miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara kupitia wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula nfra inaendelea kutekeleza mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi nafaka
hadi kufikia mwezi machi asilimia ya vifaa vilikuwa vimeingizwa nchini kwa ajili ya ujenzi wa ghala katika vituo vya makambako mbozi songea shinyanga na dodoma kiambatisho na
 vihenge vya kuhifadhia nafaka huongeza ubora wa nafaka 
ujenzi wa misingi ya kusimika vihenge pamoja na kazi nyinginezo katika vituo hivyo imefikia asilimia 
aidha ujenzi wa vihenge katika wilaya za babati mpanda na sumbawanga umefikia asilimia 
vilevile wizara kupitia mfuko kichocheo sagcot catalytic trust fund imefadhili ujenzi wa ghala la kuhifadhi mpunga lenye uwezo wa tani na ukarabati na ujenzi wa barabara zinazounganisha ghala na skimu ya umwagiliaji ya mwendamtitu katika kijiji cha mwakanga mbarali
masoko ya mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na wizara ya viwanda na biashara imeendelea kutekeleza mipango na mikakati ya kupata masoko na kuongeza thamani ya mazao ya kilimo
ili kuongeza juhudi zaidi za utafutaji wa masoko ya mazao ya kilimo wizara katika mwaka imeanzisha kitengo cha masoko ya mazao ya kilimo ambacho kitahusika na kutafuta masoko ndani na nje ya nchi na kufanya utafiti na uchambuzi wa kina wa mahitaji ya mazao na bidhaa za kilimo kwa masoko mbalimbali duniani
wizara pia iliboresha mifumo ya masoko ya mazao ya kimkakati kwa kufanya utafiti wa mahitaji ya masoko na kuimarisha vyama vya ushirika kusimamia mikataba baina ya wanunuzi na wakulima
matokeo ya awali ya utekelezaji ya mifumo hiyo yameonesha kuwepo kwa tija kwa mkulima bei nzuri takwimu na ubora wa mazao
bei kwa mazao ya kahawa korosho na kakao kwa soko la ndani ziliimarika ikilinganishwa na masoko ya nje
kwa mfano bei ya kahawa ya arabika katika soko la dunia ilikuwa ni dola za marekani 
 ikilinganishwa na dola katika soko la ndani kwa gunia la kilo 
aidha bei ya kahawa ya robusta katika soko la dunia ilikuwa dola 
 ikilinganishwa na dola 
 katika soko la ndani kwa gunia la kilo 
mheshimiwa spika wizara pia imeendelea kutafuta masoko ya zao la muhogo ikiwemo kuingia makubalino ya itifaki ya usafi baina ya tanzania na serikali ya china kuwezesha kuuza zao hilo nchini china
hadi mwezi machi kampuni tano za dar canton investment jielong holdings t company epoch agriculture development gelimesha company na tanzania export processing zone taepz zimesajiliwa kwa ajili ya kuuza muhogo nchini china
kampuni hizo zimeanza ununuzi wa muhogo katika mikoa ya pwani na tanga
mheshimiwa spika wizara inaendelea kuhamasisha sekta binafsi kuwekeza katika ujenzi wa viwanda vya kusindika muhogo kwa lengo la kuongeza thamani
kampuni ya cassava starch of tanzania corporation cstc inaendelea kukamilisha ujenzi wa kiwanda cha kuchakata unga bora wa muhogo high quality cassava flour katika mkoa wa lindi
ujenzi huo umefikia asilimia na kitakuwa na uwezo wa kuchakata muhogo mbichi tani sawa na tani za unga bora wa muhogo kwa siku
aidha ujenzi wa viwanda vingine unaendelea vikiwemo viwanda vya kampuni ya kirare kwedizungwa tanga na maiga family farm chanika dar es salaam
mheshimiwa spika katika mwaka bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko ilipanga kununua tani za mahindi na tani za mbegu za alizeti
hadi kufikia machi bodi imenunua mahindi tani na alizeti tani na kusaga tani 
 za mahindi ambazo zimetoa tani 
 za unga wa mahindi na tani 
 za pumba
tani 
 za unga wa mahindi zenye thamani ya shilingi na tani 
 za pumba zenye thamani ya shilingi ziliuzwa katika mikoa ya iringa mwanza dodoma na dar es salaam
aidha ili kujiimarisha zaidi bodi imefunga mashine za kukamua mafuta ya alizeti na kusaga mahindi katika eneo la kizota jijini dodoma hadi machi ufungaji wa mashine za kusaga mahindi umefikia asilimia na alizeti asilimia 
mashine hizo zina uwezo wa kusaga tani za mahindi kwa siku na kukamua tani za mbegu za alizeti kwa siku
 hifadhi na usalama wa chakula serikali inaendelea kuimarisha hifadhi ya chakula 
mheshimiwa spika nfra ilipanga kununua tani za mahindi kutoka kwa wakulima kwa ajili ya hifadhi
hadi kufikia machi nfra imenunua tani 
vilevile nfra imetekeleza makubaliano ya kuliuzia shirika la mpango wa chakula duniani wfp tani za mahindi yenye thamani ya shilingi bilioni 
serikali itaendelea kuimarisha ukusanyaji uhifadhi ununuzi na uuzaji wa mahindi ili kuimarisha hifadhi ya taifa ya chakula na kuuza chakula kwa utaratibu wa kuziunganisha
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imekamilisha maandalizi ya mradi wa kudhibiti sumukuvu katika mazao tanzania initiatives for preventing aflatoxin contamination tanipac
mradi huo uliozinduliwa tarehe machi unalenga kudhibiti tatizo la sumukuvu katika mifumo ya uzalishaji wa mazao ya chakula hususan mahindi na karanga
mradi utatekelezwa kwa kipindi cha miaka mitano katika mikoa ya dodoma morogoro mtwara ruvuma tabora kigoma mwanza manyara simiyu geita na zanzibar
aidha maeneo ambapo ujenzi wa miundombinu ya maabara kuu ya kilimo nchini kituo cha mfano cha usimamizi wa mazao baada mavuno na ghala yametambuliwa
udhibiti wa sumukuvu utaimarisha masoko ya mazao hayo kwani usalama wa mazao ni jambo la msingi katika upatikanaji wa masoko ya uhakika
 huduma za ushauri kuhusu utafiti mafunzo na usambazaji taarifa za kilimo na sayansi shirikishi huduma za ugani elimu ya matumizi sahihi ya pembejeo ni muhimu kwa wadau 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imeandaa rasimu ya mwongozo wa utoaji na usimamizi wa huduma za ugani utakaotumiwa na sekta ya umma na binafsi kulingana na mahitaji ya sasa ya utoaji wa huduma za ugani hapa nchini
mwongozo huo upo tayari kwa ajili ya kupitiwa na kuridhiwa na watoa huduma za ugani
aidha wizara imeendelea kusambaza teknolojia za kilimo kupitia huduma za ugani kwa kuratibu maonesho ya nanenane kitaifa yaliyofanyika mkoani simiyu katika uwanja wa nyakabindi pamoja na viwanja vingine katika kanda saba 
viwanja hivyo ni mwl
nyerere morogoro themi arusha ngongo lindi john mwakangale mbeya nzuguni dodoma fatma mwasa tabora na nyamhongolo mwanza
maonesho hayo yalihusisha utoaji wa elimu kwa wadau kuhusu upatikanaji wa mtaji kwa ajili ya kuwekeza kwenye kilimo kanuni bora za uzalishaji wa mazao pembejeo na zana bora za kilimo kuongeza thamani mazao ya kilimo na upatikanaji wa masoko
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa erpp imetoa mafunzo ya teknolojia ya kilimo shadidi cha mpunga system of rice intensification sri kwa wakulima viongozi maafisa ugani na mafundi sanifu umwagiliaji kutoka skimu za umwagiliaji maafisa ugani kutoka halmashauri sita na sekretarieti ya mkoa wa morogoro
aidha mashamba ya mfano ya kilimo shadidi kwa zao la mpunga yameanzishwa kwenye skimu za umwagiliaji katika halmashauri sita za mkoa wa morogoro
pia mafunzo hayo yametolewa kwa wakulima wa skimu za kasela kazunzu luchili na sukuma zilizopo katika halmashauri ya buchosa
vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuboresha vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo ili kukidhi mahitaji ya wataalam wa ugani kilimo katika ngazi ya kijiji na kata
katika mwaka wizara kupitia vyuo vyake vya kilimo imedahili na kufundisha wanafunzi ambapo wanafunzi wamefadhiliwa na serikali na wanajilipia wenyewe
kati ya wanafunzi waliodahiliwa ni ngazi ya astashahada na ni ngazi ya stashahada
jumla ya wanafunzi wakiwemo wa stashahada na wa astashahada watahitimu masomo yao mwezi juni 
vyuo hivyo vinatoa astashahada na stashahada za kilimo mseto stashahada ya umwagiliaji matumizi bora ya ardhi uzalishaji chakula na lishe matumizi ya zana za kilimo uzalishaji wa mazao mboga maua na matunda
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na shirika la lutheran world relief lwr kupitia mradi wa invest imehuisha mtaala wa kilimo mseto agriculture general na kuzalisha mtaala mpya wa kilimo agriculture production ili kukidhi mahitaji ya soko la ajira na kutimiza masharti ya baraza la taifa la elimu ya ufundi nacte
aidha mradi wa invest umejenga kitalu nyumba katika chuo cha taifa cha sukari kidatu ili kutoa mafunzo bora kwa wagani tarajali na wakulima
vilevile mradi umewajengea uwezo wakufunzi kutoka vyuo vya kilimo ilonga kilosa katrin ifakara na chuo cha taifa cha sukari kidatu ili wafundishe kwa kufuata mwongozo wa mfumo wa moduli
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuwajengea uwezo wakufunzi wa kilimo ambapo wakufunzi wapo katika mafunzo ya shahada ya uzamili katika chuo kikuu cha kilimo sokoine sua na wamehudhuria mafunzo ya muda mfupi nchini india na china
vilevile wizara kupitia vyuo vyake vya kilimo kwa kushirikiana na taasisi binafsi imeandaa na kuendesha mafunzo ya muda mfupi ya kuwajengea uwezo wakulima kuhusu teknolojia mbalimbali za kilimo
mafunzo hayo yalihusu kilimo cha korosho mati mtwara wakulima kilimo cha mahindi na maharage mati ukiriguru wakulima usindikaji wa mazao mati uyole wakulima vijana na kilimo bora cha soya wakulima kilimo shadidi cha mpunga wagani kilimo bora cha alizeti wakulima na wagani na kilimo bora cha mpunga wakulima mati ilonga
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na jica kupitia mradi wa tanrice imetoa mafunzo kwa wakulima wa mpunga 
kati ya hao wakulima wametoka katika skimu za umwagiliaji za kimbande nyasa ruvuma magoma korogwe wamiluhindo mvomero tulokongwa morogoro sololankanga sumbawanga na legezamwendo tunduru litumbadyosi mbinga njomulole namtumbo msanjesi namtumbo na kyamyorwa muleba
aidha wakulima wametoka katika wilaya za babati bukoba vijijni namtumbo kisarawe ulanga bariadi momba na kyela ambao wanalima kwa kutegemea mvua
 kuimarisha ushirika ushirika imara husaidia wakulima kupata bei nzuri ya pembejeoza mazao yao 
mheshimiwa spika wizara kupitia tume ya maendeleo ya ushirika imeendelea kusimamia na kudhibiti vyama vya ushirika kwa kukagua na kuchunguza kupitia mikataba kusimamia chaguzi za bodi kusajili masharti ya saccos kutatua migogoro na kushughulikia malalamiko pamoja na kuviunganisha vyama vya ushirika moja kwa moja na masoko
katika mwaka tume ya maendeleo ya ushirika kupitia shirika la ukaguzi na usimamizi wa vyama vya ushirika coasco limefanya ukaguzi wa nje kwa vyama vya ushirika 
kati ya vyama vilivyokaguliwa asilimia 
 vilipata hati inayoridhisha asilimia 
 vilipata hati yenye shaka asilimia 
 vilipata hati isiyoridhisha na asilimia 
 vilipata hati mbaya
hali hiyo ya vyama vya ushirika siyo nzuri na hatuwezi kufumbia macho
tayari tume ya ushirika ina programu ya kuvijengea uwezo vyama vya ushirika na inaendelea kutekelezwa
natoa wito kwa waheshimiwa wabunge katika maeneo yetu tuendelee kushirkiana na halmashauri zetu kuvisaidia vyama hivi ambavyo ni mkombozi wa mkulima
 usajili wa wakulima 
mheshimiwa spika wizara imeamua kuanza zoezi maalum na endelevu la kusajili wakulima wote nchini na kuwapa vitambulisho
lengo la zoezi hilo ni kuwatambua wakulima mahali walipo mazao wanayolima na ukubwa wa mashamba yao
zoezi hilo linafanyika kitaalam kwa kutumia teknolojia ya kisasa ili kuwa na kanzidata ya uhakika ya kila zao na baadaye kuwa na kanzidata moja iliyounganishwa kwa mazao yote
mheshimiwa spika tumeanza na usajili wa wakulima wa mazao ambayo yanasimamiwa na bodi za mazao
mazao hayo ni kahawa korosho miwa pamba chai mkonge tumbaku na pareto
tangu zoezi hilo lianze jumla ya wakulima wametambuliwa na kusajiliwa katika maeneo mbalimbali nchini
zoezi hilo siyo tu litatusaidia kuwatambua wakulima walipo na kuwafikishia huduma muhimu bali pia litaisaidia serikali kujua mahitaji halisi ya pembejeo ikiwemo mbegu mbolea viuatilifu na kuweza kukadiria mavuno kwa mwaka husika
uzoefu utakaopatikana kwenye uandikishaji wa wakulima wa mazao hayo utasaidia kuandikisha wakulima wa mazao mengine mchanganyiko siku zijazo
tumejiwekea lengo la kukamilisha usajili wa wakulima wa mazao hayo ya biashara ifikapo juni 
 kuunda na kupitia sera na sheria zake 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuboresha sera sheria kanuni na mikakati ya kilimo ili kuwa na mazingira wezeshi ya uwekezaji katika sekta ya kilimo
katika mwaka wizara imefuta ushuru tozo na ada ambazo katika mwaka zilionekana kuwa kero kwa wakulima na vikwazo kwa maendeleo ya sekta ya kilimo
mheshimiwa spika vilevile katika mwaka wizara imefuatilia na kutathmini maendeleo ya uwekezaji wa sekta binafsi katika sekta ya kilimo kwa lengo la kubaini changamoto za kisera na kisheria zinazoathiri mazingira ya uwekezaji na biashara
ufuatiliaji huo ulihusisha mazao ya bustani mazao ya mbegu za mafuta chai na pareto katika mikoa ya njombe iringa singida manyara arusha na kilimanjaro
katika ufuatiliaji huo changamoto za kisera zikiwemo kero za kodi tozo ada na ushuru ambazo zinaathiri uwekezaji zaidi katika sekta ya kilimo zimebainika
changamoto hizo zimewasilishwa katika kamati ya ushauri wa sera za kodi ya wizara ya fedha na mipango kwa ajili ya kujadiliwa na kutoa mapendekezo ya marekebisho
aidha wizara kwa kushirikiana na wadau imekamilisha mkakati wa kitaifa wa usimamizi wa mazao baada ya mavuno
mkakati huo unalenga kupunguza upotevu wa mazao ya chakula katika mnyororo wa thamani kuongeza upatikanaji wa chakula na kipato
 uratibu takwimu ufuatiliaji na tathmini 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imeendelea kukusanya takwimu za uzalishaji wa mazao ya kilimo kwa kutumia mfumo wa ukusanyaji wa takwimu za kilimo agriculture routine data system ards kwa ajili ya matumizi mbalimbali katika mipango ya kilimo
vilevile wizara imetoa mafunzo ya kuwajengea uwezo maafisa kilimo umwagiliaji na ushirika wa wilaya na wasimamizi kuhusu mfumo wa takwimu za kilimo katika halmashauri 
 matumizi endelevu ya ardhi ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imeendelea kutekeleza mradi wa matumizi endelevu ya ardhi katika lindimaji za mito ya ruvu na zigi katika mikoa ya morogoro na tanga
aidha wizara imetoa mafunzo kwa maafisa ugani kuhusu hifadhi ya udongo na maji mashambani kutoka wilaya za muheza korogwe na mkinga
vilevile wizara kwa kushirikiana ofisi ya rais tamisemi wizara ya fedha na mipango wizara ya ardhi nyumba na maendeleo ya makazi wizara ya viwanda na biashara na sekta binafsi imefuatilia mashamba yaliyobatilishwa umiliki na serikali kuona kama yatafaa kwa kilimo cha alizeti
hadi machi mashamba yenye ekari 
 katika wilaya za mvomero na kilosa yaliyobatilishwa yamebainika yanafaa kwa kilimo cha alizeti na yanatakiwa yabadilishwe umiliki
 masuala mtambuka ushiriki wa vijana katika kilimo 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kusimamia utekelezaji wa mkakati wa vijana kushiriki katika kilimo na kuongeza ajira kwa kushirikiana na sekta binafsi washirika wa maendeleo na wizara za kisekta
katika mwaka wizara kwa kushirikiana na shirika la chakula na kilimo la umoja wa mataifa fao sugeco na farm africa imewezesha vijana kutoka mikoa ya pwani dar es salaam morogoro singida dodoma arusha kilimanjaro mtwara na kigoma kujiajiri katika mnyororo wa thamani wa mazao ya bustani ufugaji kuku na nyuki
aidha mafunzo ya vitendo kuhusu kilimo biashara yametolewa kwa vijana katika kambi ya vijana ya kilimo ya mkongo rufiji
vilevile kupitia mradi wa east africa youth inclusion program eayip imetoa mafunzo kwa vijana kuhusu kilimo cha biashara katika mikoa ya songwe mbeya iringa na njombe
vilevile benki ya maendeleo ya kilimo tanzania kupitia sugeco imetoa mikopo yenye thamani ya shilingi kwa vijana watatu waliopata mafunzo ya kilimo nchini israel na sasa wanaendesha kilimo cha bustani katika wilaya ya rufiji
mheshimiwa spika wizara ya kilimo kwa kushirikiana na ofisi ya waziri mkuu kazi vijana ajira na wenye ulemavu imetoa mafunzo kwa vijana kuhusu ujenzi wa vitalu nyumba katika mikoa ya dodoma shinyanga simiyu iringa kagera geita mwanza manyara kilimanjaro lindi ruvuma na mbeya
aidha taasisi ya international trade centre imejenga vitalu nyumba green houses kwa ajili ya vijana
kati ya hivyo vitalu saba vimejengwa katika mkoa wa dodoma saba mkoa wa pwani na kimoja katika mkoa wa morogoro kwa ajili ya kuzalisha mazao na kufundishia vijana
lishe 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na ofisi ya waziri mkuu or tamisemi wizara ya mifugo na uvuvi na taasisi nyingine zinazotekeleza masuala ya lishe inatekeleza mpango wa kitaifa wa lishe nchini national multisectoral nutrition action plan nmnap
katika mwaka wizara kwa kushirikiana na taasisi ya chakula na lishe nchini pamoja na shirika la lishe la kimataifa nutrition international imekamilisha mwongozo wa kitaifa wa uzalishaji na matumizi ya mazao yaliyoongezwa virutubisho
vilevile wizara imebainisha maeneo ya kipaumbele kuhusu lishe yaliyo kwenye asdp ii na nmnap na kuyaoanisha kwa ajili ya kuongeza ufanisi kwenye utekelezaji
 jinsia 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuhusisha masuala ya jinsia katika kilimo kupitia mradi wa sambaza mbegu za viazi vitamu fasta
wizara imetoa mwongozo wa masuala ya jinsia kwa ajili ya kufundishia maafisa ugani wahamasishaji jamii walimu viongozi wa kata na vijiji ambapo nakala zimesambazwa kwa wadau
vilevile kitabu cha vikaragosi cha watoto wa shule za msingi darasa la iv vi cha kilimo na jinsia kimeandaliwa na kufanyiwa tathmini na taasisi ya elimu tanzania ili kisambazwe kwenye mashule
mazingira 
mheshimiwa spika wizara imetoa mafunzo kwa wataalam wa kilimo mifugo mazingira mipango na ugani kuhusu kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi
mafunzo hayo yametolewa katika halmashauri za wilaya za mbinga songea madaba mvomero kilombero kilosa chunya mbeya mbarali pangani handeni korogwe lushoto muheza siha hai same rombo na mwanga
aidha nakala za mwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi nakala za kitabu cha mbinu na teknolojia za kilimo zinazohimili mabadiliko ya tabianchi na nakala za kitabu cha kiongozi cha mwalimu zimesambazwa
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na shirika la mazingira duniani unep na taasisi ya kuendeleza kilimo kusini mwa tanzania sagcot centre ltd
kupitia halmashauri ya iringa katika mkoa wa iringa imeanzisha shamba darasa la umwagiliaji kwa njia ya matone drip irrigation lenye ukubwa wa ekari tatu katika kijiji cha wangama
lengo la shamba darasa hilo ni pamoja na kuhamasisha kilimo bora cha mazao ya bustani hususan maharage na njegere changa na kusambaza teknolojia ya matumizi bora ya maji kama njia ya kukabiliana na upungufu wa maji kutokana na ukame
shamba hilo litatumika kuelimisha wakulima ndani na nje ya kijiji cha wangama juu ya matumizi bora ya maji na kwa tija zaidi
kwa sasa mashirikiano hayo yananufaisha wakulima kati yao wanawake na wanaume ambao wanajishughulisha na kilimo cha maharage mabichi
mheshimiwa spika katika kuendeleza kilimo hifadhi wizara kwa kushirikiana na conservation farming unit cfu diocese of central tanganyika dct na tamisemi imetoa mafunzo ya matumizi ya kilimo hifadhi kwa wakulima viongozi 
mafunzo hayo yametolewa katika wilaya za babati kiteto same monduli chamwino kwa lengo la kuongeza uzalishaji katika maeneo yanayokabiliwa na changamoto za mabidiliko ya tabianchi
 vvu na ukimwi 
mheshimiwa spika katika kuendeleza mapambano dhidi ya ukimwi mahali pa kazi wizara imeendelea kuwahamasisha watumishi kupima afya ili kutambua hali zao
katika mwaka watumishi waliojitambulisha kwa mwajiri kuwa wanaishi na vvu wameendelea kupatiwa fedha kila mwezi kwa ajili ya kuwawezesha kupata lishe bora
aidha wizara imeendelea kutoa vifaa kinga kwa watumishi na kuwekwa katika maeneo yanayofikiwa na watumishi wengi
vilevile wizara imeendelea kuhamasisha watumishi kupima afya zao ambapo watumishi wa wizara waliopo dodoma walipima ili kujua hali za afya zao
 mpango na maeneo ya kipaumbele kwa mwaka 
 kuongeza tija katika kilimo upatikanaji wa mbegu bora za mazao 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuhamasisha na kuimarisha uzalishaji wa mbegu bora kwa kutumia rasilimali za serikali pamoja na kuishirikisha sekta binafsi na kuongeza udhibiti wa ubora wa mbegu
 mbegu bora kwa tija zaidi 
mheshimiwa spika wakala wa mbegu za kilimo kwa kushirikiana na sekta binafsi katika mwaka ujao wa fedha umejipanga kuzalisha jumla ya tani 
 kutoka katika mashamba yake
aidha wakala kwa kushirikiana na wakulima wa mkataba pamoja na taasisi za serikali kama vile magereza na vituo vya utafiti unategemea kuzalisha mbegu kiasi cha tani 
vilevile wakala kwa kutumia mashamba yake yanayotumiwa na makampuni binafsi unatarajia kuzalisha kiasi cha tani 
hivyo asa kwakutumia rasilimali ardhi yake itazalisha takribani tani 
 za mbegu nchini kwa msimu wa 
pia asa itazalisha vipando bora vya muhogo pingili na miche bora ya matunda 
mheshimiwa spika ili kufikia malengo hayo miundombinu ya umwagiliaji itaboreshwa na eneo la uzalishaji wa mbegu litaongezwa hadi kufikia hekta katika mashamba ya dabaga hekta iringa mwele hekta tanga mbozi hekta mbeya na msimba hekta morogoro
aidha maghala mawili ya msimba na kilangali yenye uwezo wa kuhifadhi mbegu tani yatafanyiwa ukarabati
mheshimiwa spika wizara kupitia tari itaanza kuzalisha mbegu za msingi na zilizothibitishwa na kuzisambaza kwa wakulima ili kupunguza pengo la upatikanaji wa mbegu bora
tari itazalisha mbegu bora za awali tani za msingi tani na mbegu zilizothibitishwa tani za mazao ya aina ya nafaka mikunde mboga mboga mafuta na miche vikonyo milioni za mazao ya mizizi na migomba na kusambaza kwenye maeneo yanayolima mazao hayo
mheshimiwa spika wizara pia kupitia tosci itakagua hekta za mashamba ya mbegu itafanya majaribio ya uhalisia dus test wa mbegu mpya itahakiki majaribio ya uhalisia control plots tests kwa sampuli za mbegu itaandaa kanuni na miongozo ya kufanya majaribio ya utambuzi na umahiri wa mazao ya biashara itachukua sampuli za mbegu na kupima ubora wake itakagua maduka na maghala ya mbegu itafanya majaribio ya sampuli za viazi na muhogo ili kuchunguza uwepo wa magonjwa na itatoa mafunzo ya ukaguzi wa mbegu kwa wakaguzi walioidhinishwa na tosci katika wilaya 
upatikanaji na udhibiti wa ubora wa mbolea 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itasimamia uagizaji na usambazaji wa tani za mbolea zinazokadiriwa kutumika nchini
aidha kupitia kampuni ya mbolea tanzania tfc itaongeza mauzo ya mbolea kutoka tani hadi tani 
vilevile ghala moja lenye uwezo wa kuhifadhi tani za mbolea litakarabatiwa katika wilaya ya tabora pamoja na kuanza ujenzi wa kiwanda cha kuchanganya mbolea kwa uwiano blending plant katika mkoa wa dar es salaam
pia wizara kupitia tfra itawakagua wafanyabiashara wa mbolea itawajengea uwezo wakaguzi wa mbolea
aidha tfra itafanya tathmini ya kubaini mahitaji sahihi ya mbolea nchini na kuanzisha maabara ya uchunguzi wa ubora wa mbolea eneo la kurasini dar es salaam
upatikanaji wa viuatilifu na udhibiti wa visumbufu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itanunua na kusambaza lita na kilo za viuatilifu kwa ajili ya kukabiliana na milipuko ya visumbufu vya mazao
aidha wizara itaendelea kuimarisha kituo cha kudhibiti milipuko cha kilimo anga arusha ili kutoa huduma bora
vilevile wizara itaendelea kuvijengea uwezo na kukarabati vituo kati ya vya ukaguzi wa mazao mipakani
mheshimiwa spika wizara kupitia tpri itakarabati na kununua vifaa kwa maabara mbili za kupima viuatilifu ili zipate ithibati ya kimaifa itatoa mafunzo yanayohusu matumizi sahihi ya viuatilifu na uhifadhi wa taka zake kwa wakulima na maafisa katika kanda za mashariki kaskazini kati na magharibi itakagua maduka ya wafanyabiashara wafukizaji na watengenezaji nane wa viuatilifu itasajili viuatilifu vipya na kutoa mafunzo kwa wafanyabiashara wapya wa viuatilifu
ili kukidhi ubora wa mazao kwa soko la ndani na nje tpri itakusanya sampuli za mazao ya chai kahawa mboga na maua ili kupima masalia ya viuatilifu kwenye mazao hayo
zana za kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaanzisha kituo kimoja cha zana za kilimo kwa ajili ya kutoa huduma za kiufundi na mafunzo kwa watoa huduma binafsi wamiliki na watumiaji wa zana za kilimo kwa lengo la kusogeza huduma karibu na wakulima katika kanda ya ziwa
kituo hicho kitakuwa na matrekta zana za kukatua kupandia kupalilia kuvunifa kunyunyizia dawa kilimo hifadhi na mashine za usindikaji zitakazokuwa zinakodishwa kwa wakulima
wizara pia itahuisha mkakati wa matumizi ya zana bora za kilimo wa mwaka ili kuongeza matumizi ya zana bora za kilimo
mheshimiwa spika wizara kupitia agitf imepanga kutoa mikopo yenye thamani ya shilingi inayojumuisha mitambo ya mashambani pembejeo za kilimo mifugo na samaki matrekta ya mikono ukarabati wa zana za kilimo miundombinu ya kilimo mifugo na uvuvi fedha za kuendeshea shughuli za shamba kununua ardhi kwa ajili ya kilimo mifugo na ufugaji wa samaki zana unganishi zana za kusindika na vifunganishio kiambatisho na
vilevile mfuko utatambua skimu za umwagiliaji kwa ajili ya kupewa mikopo
 ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji itafanya tathmini ya miradi ya umwagiliaji ambayo ujenzi wake haujakamilika ili miradi hiyo iweze kukamilishwa kwa awamu
wizara pia itakamilisha upembuzi yakinifu na usanifu katika skimu mbili za luiche kigoma ujiji na ibanda sengerema geita itafanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina katika skimu mpya nne za mwamkulu mpanda mkombozi iringa msia mbozi na luhafwe tanganyika na kupitia usanifu na maandalizi ya zabuni katika skimu tano za lupiro iliyopo kwenye halmashauri ya ulanga endagaw hanang bugwema musoma rudewa kilosa na nyamitita serengeti
mheshimiwa spika kupitia mradi wa kuendeleza skimu za wamwagiliaji wadogo small scheme irrigation development project ssidp wizara itakamilisha ujenzi wa skimu za kilimo cha umwagiliaji za mwisa karagwe nyida shinyanga katela ntaba na mbaka busekelo mgambalenga kilolo mwalunili igunga ngongowele liwale nanganga ruangwa ngage simanjiro orumwi siha soko moshi nyatwali na maliwanda bunda kutuani mwenzae na kwemgiriti lushoto kiambatisho na
aidha wizara kupitia mradi wa kuongeza uzalishaji wa zao la mpunga expanded rice production project erpp itajenga na kukarabati skimu tano za kigugu mvomero msolwa ujamaa na njage kilombero mvumi na kilangali seed farm kilosa
mheshimiwa spika wizara itavijengea uwezo vyama vya wamwagiliaji kwa kuwezesha uanzishwaji wa kilele cha vyama vya wamwagiliaji ios apex kuanzisha vyama vya wamwagiliaji na kuimarisha vyama kuhusu usimamizi na uendeshaji wa skimu za umwagiliaji kusaidia halmashauri na vyama vya wamwagiliaji kuandaa kanuni ndogondogo kulingana na sheria na
ya umwagiliaji pamoja na kanuni zake za mwaka na kukamilisha uandaaji wa mwongozo wa uanzishwaji wa vyama vya wamwagiliaji na kusambaza kwa wadau
 utafiti wa kilimo na uhaulishaji wa teknolojia 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tari imepanga kutafiti kugundua na kusambaza aina za mbegu bora za mazao ya nafaka mizizi mbegu za mafuta mikunde na mazao ya bustani
pia tari imepanga kukamilisha majaribio ya mbegu mpya za naritas hybrid zenye ukinzani mkubwa wa wadudu na magonjwa katika mikoa ya kilimanjaro mbeya na kagera
aidha tari itatafiti kugundua na kusambaza teknolojia bora za agronomia teknolojia tano za kupunguza harubu katika kilimo na usindikaji na teknolojia za kuzuia upotevu wa mazao baada ya kuvuna na uhifadhi wa mazao kwa ajili ya kuimarisha usalama wa chakula na lishe
mheshimiwa spika wizara itasafisha aina tisa za mbegu ya mpunga na kuzalisha tani za mbegu za awali katika kituo cha utafiti cha katrini
kupitia kituo cha tari naliendele serikali itajenga kinu cha kubangua korosho chenye uwezo wa kubangua tani kwa mwaka na kusindika tani za mvinyo na sharubati juice
usindikaji huo utaenda sanjari na kutoa teknolojia za usindikaji ili kuongeza ubora wa korosho karanga na mazao yake
 maendeleo ya mazao 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuratibu utekelezaji wa mikakati ya maendeleo ya mazao kwa kuimarisha utafiti upatikanaji na utumiaji wa pembejeo na zana za kilimo udhibiti wa visumbufu vya mazao huduma za ugani uongezaji wa thamani na upatikanaji wa masoko
zao la mahindi 
mheshimiwa spika wizara imepanga kuongeza uzalishaji wa zao la mahindi kufikia tani mwaka ikilinganishwa na tani zinazozalishwa sasa
zao la mpunga 
wizara imepanga kuongeza uzalishaji wa mpunga kutoka tani milioni 
 mwaka hadi tani milioni 
 mwaka 
lengo hilo litafikiwa kwa kuongeza eneo la uzalishaji matumizi ya mbegu bora kutoa mafunzo ya kilimo bora cha mpunga ikiwemo ya kilimo shadidi katika skimu za umwagiliaji
aidha wizara kwa kushirikana na wadau itaboresha mkakati wa kuendeleza zao la mpunga nchini ili uendane na mahitaji ya sasa
vilevile wizara kwa kushirikiana na sekta binafsi na taasisi za kimataifa itajenga uwezo kwa wakulima wasindikaji wafanyabiashara na wasafirishaji wa mpunga mchele nchini
zao la ngano 
mheshimiwa spika mahitaji ya ngano nchini ni tani ambapo uzalishaji kwa mwaka ni wastani wa tani 
wizara imepanga kuongeza uzalishaji wa ngano hadi kufikia tani ifikapo mwaka 
katika kuhakikisha lengo hilo linafikiwa wizara itahamasisha kilimo cha ngano katika ukanda wa kaskazini na nyanda za juu kusini
kwa mwaka matarajio ni kuzalisha tani na kwa msimu wa imepanga kuzalisha tani za ngano kwa kuongeza matumizi ya mbegu bora kutoa mafunzo ya kanuni za kilimo bora kuimarisha upatikanaji wa masoko na utafiti wa zao hilo
zao la muhogo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imepanga kuongeza uzalishaji wa muhogo mbichi kutoka tani milioni mwaka hadi tani milioni 
ili kufikia lengo hilo wizara kupitia vituo vya utafiti na sekta binafsi itazalisha mbegu bora za muhogo pingili milioni kupanua maeneo ya uzalishaji kwa kushirikana na sekretarieti za mikoa na mamlaka za serikali za mitaa kuongeza thamani na kuimarisha masoko
zao la alizeti 
mheshimiwa spika wizara itaendendelea kutekeleza mkakati wa kuendeleza zao la alizeti ili kutosheleza mafuta ya kula kwa kuongeza uzalishaji wa alizeti kutoka tani mwaka hadi tani kufikia ambapo matarajio ni kuzalisha tani msimu wa 
lengo hilo litafikiwa kwa kuimarisha ugunduzi wa mbegu bora kuongeza upatikanaji wa pembejeo kuhamasisha ujenzi wa viwanda vya usindikaji kutoa mafunzo ya kanuni za kilimo bora cha alizeti na kuwaunganisha wakulima na wasindikaji ili kuwa na masoko ya uhakika
mikakati hii itasaidia kupunguza kiasi cha mafuta kinachoagizwa toka nje nchi na kufikia mahitaji ya tani za mafuta zinazohitajika nchi kwa mwaka
 zao la mchikichi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tari asa jeshi la kujenga taifa magereza sekretarieti za mikoa na sekta binafsi itazalisha miche ya mchikichi kwa ajili ya kuongeza uzalishaji wa zao hilo
vilevile benki ya maendeleo ya kilimo tadb itatoa mikopo ya kuendeleza zao hilo kwa ajili ya uzalishaji wa mbegu na uongezaji wa thamani
aidha wizara itashirikiana na sido carmatec ndc na fao unido kuwapatia wakulima zana bora za uzalishaji na uongezaji thamani zao la michikichi
zao la korosho 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya korosho itaendelea kutekeleza programu ya kuzalisha miche bora ili kuongeza uzalishaji wa zao hilo
aidha bodi kwa kushirikiana na wizara ya fedha na mipango itahakiki na kulipa vikundi vya wazalisha miche ya mikorosho kwa msimu wa ambao hawajalipwa kutoka katika mikoa ya mtwara lindi ruvuma pwani tanga dodoma na singida
vilevile wizara itaratibu upatikanaji na usambazaji wa tani na lita za salfa kwa ajili ya kudhibiti visumbufu vya zao la korosho
 zao la pareto 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya pareto imepanga kuongeza uzalishaji wa pareto kufikia tani kutoka tani za mwaka 
aidha katika kipindi hicho tija ya zao hilo inatarajia kuongezeka kutoka kilo hadi kwa ekari
vilevile ubora wa maua unatarajiwa kuongezeka kutoka wastani wa asilimia 
 mwaka hadi asilimia 
 mwaka 
wizara kupitia bodi ya pareto itaendelea kuhamasisha uwekezaji katika mitambo ya kuchuja sumu ya pareto kuwezesha upatikanaji wa aina moja ya mbegu ya pareto kupitia utafiti wa aina saba za pareto na kujenga maabara ya kupima sumu ya pareto
zao la miwa na uzalishaji wa sukari 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya sukari imepanga kuzalisha sukari tani kwa kuongeza eneo la uzalishaji wa kilimo cha miwa kutoka hekta hadi hekta 
aidha tija ya uzalishaji wa miwa kwa wakulima wadogo itaongezeka kutoka tani hadi tani kwa hekta kwa kutumia teknolojia za kilimo bora
wizara kwa kushirikiana na ofisi ya rais tawala za mikoa na serikali za mitaa na kituo cha uwekezaji tanzania tic itawezesha upatikanaji wa ardhi ya uwekezaji wa miradi mipya ya sukari katika wilaya za kasulu kibondo rufiji geita kilombero karagwe pangani bagamoyo na morogoro
vilevile wizara kupitia kituo cha utafiti wa miwa tari kibaha itafanya majaribio ya aina mpya za mbegu za miwa katika ukanda wa afrika mashariki na kukamilisha uhakiki wa mwisho national performance trial wa ubora wa aina tatu za mbegu bora za miwa ambazo zimeonesha kuwa na ukinzani na ugonjwa wa smut disease na kustahimili ukame
zao la kahawa 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya kahawa itaongeza uzalishaji wa kahawa kutoka tani hadi tani 
vilevile itashirikiana na wadau kuongeza matumizi ya mitambo ya awali ya kuchakata kahawa central pulpery unity cpu kutoka asilimia ya sasa hadi 
bodi itakamilisha usajili wa wakulima wa kahawa na kuwapatia vitambulisho itaimarisha mifumo ya masoko ya kahawa ikiwa ni pamoja na kuanzisha minada katika kanda za uzalishaji wa kahawa na kuimarisha vyama vya ushirika
pamoja na hayo miche ya kahawa itazalishwa na kusambazwa kwenye wilaya zinazolima kahawa na kutoa mafunzo kwa wakulima wa kahawa maafisa ugani na wakulima viongozi 
 zao la mkonge 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya mkonge imepanga kuongeza uzalishaji wa mkonge kutoka tani hadi tani kwa kuongeza eneo la uzalishaji kutoka hekta 
 hadi 
kutokana na uzalishaji huo mauzo ya bidhaa za mkonge kwenye soko la nje yanatarajiwa kuongezeka kutoka asilimia 
 hadi asilimia 
 na kuongezeka kwa matumizi ya mkonge kutoka asilimia hadi asilimia 
bodi pia itasimamia uendeshaji wa mfumo wa kilimo cha wakulima wadogo cha mkataba kwa kuimarisha vyama vya ushirika na masoko ya mkonge kupitia minada itakayomwezesha mkulima kuuza kwa bei ya ushindani
aidha wizara itatafuta wawekezaji wapya wa mashamba makubwa mawili ya mabogo na kwalukonge yaliyofutiwa hati za umiliki na serikali ili mashamba hayo yazalishe kwa tija na kuongeza ajira
zao la pamba 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya pamba imepanga kuongeza uzalishaji wa pamba kutoka tani hadi tani na tija kutoka hadi kwa ekari
bodi pia imepanga kuongeza ubora wa pamba kutoka asilimia hadi 
aidha upatikanaji wa mbegu za pamba utaongezeka kutoka tani hadi na upatikanaji wa viuatilifu utaongezeka kutoka lita hadi 
ili kuongeza ukuaji wa tasnia ya pamba wizara ya kilimo kwa kushirikiana na wizara ya viwanda na biashara itahamasisha uwekezaji katika viwanda vya kuchambua pamba kusokota nyuzi kuseketa na kufuma vitambaa utengenezaji na ushonaji wa mavazi pamoja na viwanda vya mafuta ya kula na vyakula vya mifugo
zao la tumbaku 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya tumbaku imepanga kuongeza uzalishaji kutoka tani hadi tani kukamilisha usajili wa wakulima wa zao la tumbaku kwa kutumia mfumo wa kielektroniki na kuimarisha vituo vya kufungia na kuchambulia tumbaku na kusajili na kukagua vituo vya kuuzia tumbaku
aidha bodi itasimamia masoko na kutoa mafunzo ili kuongeza ubora wa tumbaku kutoka asilimia hadi 
bodi itaimarisha mfumo wa upatikanaji wa pembejeo za zao la tumbaku kwa kuwaunganisha watoa huduma wa pembejeo na vyama vya ushirika ili ziwafikie kwa wakati
aidha wizara kwa kushirikiana na wadau itahamasisha uanzishwaji wa kiwanda cha kuchakata kutafuta masoko mapya ya tumbaku na kuwezesha kufanyika kwa majaribio ya aina mbili za mbegu bora za tumbaku
 zao la chai 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya chai imepanga kuongeza uzalishaji wa chai kavu kutoka tani hadi tani ambazo ni sawa na tani za majani mabichi ya chai
vilevile tija ya majani mabichi kwa mkulima mdogo kuongezeka kutoka kilo hadi kwa ekari na mkulima mkubwa kutoka kilo hadi kwa ekari ubora wa majani mabichi ya chai kuongezeka kutoka asilimia hadi asilimia kuhamasisha unywaji wa chai kutoka gramu kwa mtu hadi kwa mtu kwa mwaka na kuhakiki na kusajili maeneo yaliyopandwa chai ili kuboresha daftari la wakulima wa chai
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na mfuko wa hifadhi ya jamii psssf itafufua kiwanda cha chai cha mponde ili kuimarisha upatikanaji wa soko la majani mabichi ya chai kwa wakulima na kuongeza ajira
vilevile miundombinu ya mashamba ya chai yanayomilikiwa na vijiji vya tarafa ya lupembe wilaya ya njombe itakarabatiwa shamba la chai la mlangali lililopo katika tarafa ya lupembe lenye ukubwa wa hekta litafufuliwa na mfumo wa malipo kwa wakulima wadogo wa chai wa bukoba na muleba katika mkoa wa kagera utaboreshwa
sanjari na juhudi hizo minada ya chai itaanzishwa katika maeneo yanayozalisha chai ili kuimarisha masoko ya ndani badala ya kutazama minada ya nje ya nchi
 miundombinu ya hifadhi na uongezaji thamani mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia nfra itakamilisha awamu ya kwanza ya mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi ambapo ujenzi wa maghala matano yenye uwezo wa kuhifadhi tani na vihenge nane vyenye uwezo wa kuhifadhi tani za nafaka utakamilika na hivyo kuongeza uwezo wake wa kuhifadhi nafaka kutoka tani hadi tani 
aidha wizara itafanya upembuzi yakinifu na usanifu wa ghala tano kwa ajili ya hifadhi ya zao la mahindi katika halmashauri za wilaya za buchosa mkalama kasulu itilima na ileje 
vilevile kupitia mradi wa erpp ghala tano zenye uwezo wa kuhifadhi tani za zao la mpunga katika skimu tano za umwagiliaji za njage msolwa ujamaa kigugu mvumi na mbogokomtonga katika mkoa wa morogoro zitajengwa
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko itasindika tani za mahindi ili kuzalisha tani za unga wa mahindi na tani za pumba za mahindi kwa ajili ya chakula cha mifugo itasindika tani ili kuzalisha lita za mafuta ya alizeti na tani za mashudu ya alizeti
vilevile bodi itakoboa tani za mpunga zitakazozalisha tani za mchele na tani za pumba za mpunga na itanunua na kuuza mazao ghafi baada ya kusafishwa na kufungashwa
wizara pia itakamilisha ujenzi wa masoko matano ya kimkakati katika mikoa ya kagera mara na shinyanga kahama
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia mradi wa tanipac itajenga kituo cha mfano cha kusambaza teknolojia za usimamizi wa mazao baada ya mavuno post harvest center of excellence na maabara kuu ya kilimo central agriculture reference laboratory
aidha mradi huo utakarabati na kukipatia vifaa kituo cha udhibiti wa magonjwa ya kibaolojia cha kibaha nbcu na ujenzi wa ghala 
mradi pia utazijengea uwezo taasisi za tfda tbs zbs na vituo vya utafiti wa kilimo vya ilonga naliendele na zanzibar kuhusu udhibiti wa sumukuvu kwa kununua vifaa vya maabara na kutoa mafunzo na teknolojia kuhusu udhibiti wa sumukuvu
 vituo vya utafiti huduma za ugani na mafunzo kuimarisha vituo vya utafiti 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaboresha na kuimarisha miundombinu ya utafiti kwa kukarabati ofisi na kuvipatia vifaa muhimu vituo vinne vya utafiti vya ukiriguru ilonga na tumbi
wizara pia itaboresha miundombinu ya mashamba ya uzalishaji wa mbegu kwa ajili ya kuzalisha mbegu bora
aidha miundombinu ya umwagiliaji ya vituo vya utafiti vya ilonga naliendele ukiriguru na miundombinu ya uhifadhi wa mbegu katika vituo vya uyole ilonga na seliani itaboreshwa
vilevile tari itaimarishwa ili iweze kujikita zaidi kwenye utafiti na uzalishaji wa mbegu za michikichi
huduma za ugani 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na or tamisemi na sekta binafsi itakamilisha mwongozo wa utoaji na usimamizi wa huduma za ugani kilimo ili kuendana na mahitaji ya sasa ya utoaji wa huduma za ugani nchini
aidha vituo vya rasilimali za kilimo vya kata na vituo vya mafunzo kwa wakulima vitaendelea kutoa mafunzo kwa wakulima kulingana na mazao yanayolimwa kwenye kanda husika
vilevile wizara itaendelea kuratibu maonesho ya kilimo nane nane yatakayofanyika katika kanda nane za maonesho
pia wizara itatoa mafunzo kwa wakulima viongozi katika skimu kuhusu masoko na watunzaji wa maghala kuhusu usimamizi wa mazao ghalani
vilevile wakulima viongozi kutoka katika skimu watapewa mafunzo kuhusu uvunaji uhifadhi na usindikaji wa mpunga
mheshimiwa spika wizara pia kwa kushirikiana na tamisemi pamoja na wadau wengine itaendelea kuimarisha utoaji wa huduma za ugani kwa wakulima katika halmashauri zote nchini kwa kutumia mbinu shirikishi ikiwa ni pamoja na mashamba darasa ziara za mafunzo vipeperushi mifumo ya tehama vipindi vya televisheni redio na majukwaa ya watoa huduma za ugani
vilevile wizara kupitia mradi wa kuongeza tija na uzalishaji katika zao la mpunga erpp itaandaa siku ya wakulima kwa kushirikisha wakulima kutoka katika skimu za umwagiliaji za mkoa wa morogoro katika halmashauri sita zinazotekeleza kilimo shadidi na itaendesha mafunzo ya kilimo shadidi kwa wakulima viongozi kutoka katika skimu za umwagiliaji
vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo mheshimiwa spika katika mwaka wizara itadahili wanafunzi ngazi ya astashahada na stashahada kwa ufadhili wa serikali
vilevile itakarabati miundombinu ikiwa ni pamoja na madarasa sita ofisi mabweni maktaba sita na mabwalo ya chakula sita katika vyuo vya mafunzo ya kilimo vya mtwara igurusi horti tengeru tumbi mlingano na maruku
wizara pia itawezesha mafunzo ngazi ya shahada ya uzamili kwa watumishi na ngazi ya shahada ya kwanza kwa watumishi wawili katika chuo kikuu cha kilimo sokoine sua
 kuimarisha ushirika 
mheshimiwa spika katika mwaka tume ya maendeleo ya ushirika itaimarisha udhibiti na usimamizi wa vyama vya ushirika kuhamasisha wanachama wa vyama vya ushirika vya mazao kuanzisha saccos kwenye maeneo yao kuimarisha masoko uwekezaji na uwezeshaji wananchi kiuchumi na kuhuisha sera ya maendeleo ya ushirika ya mwaka na kuipitia upya sheria za ushirika
 uratibu takwimu ufuatiliaji na tathmini 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itakusanya takwimu za gharama za uzalishaji wa mazao ya kilimo pembejeo na zana za kilimo uzalishaji wa mazao ya mbegu za mafuta na mazao ya bustani
wizara pia kwa kushirikiana na ofisi ya rais tamisemi wizara ya mifugo na uvuvi wizara ya viwanda na biashara ofisi ya taifa ya takwimu na ofisi ya mtakwimu mkuu wa zanzibar itafanya sensa ya kilimo
vilevile itaendelea kutoa taarifa za hali ya uzalishaji na upatikanaji wa chakula nchini kwa kufanya tathmini mbili za hali ya chakula nchini na kuwajengea uwezo wataalam wa kilimo ngazi ya wilaya katika halmashauri zote nchini kuhusu ukusanyaji wa takwimu na taarifa hizo muhimu za kilimo kuunganishwa
 upimaji wa matabaka na ubora wa udongo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuhimiza na kusimamia matumizi bora ya ardhi ya kilimo kwa kutathmini mashamba yenye hati ambayo yametelekezwa katika mikoa ya morogoro mtwara lindi pwani tanga iringa mbeya kilimanjaro arusha na manyara kwa lengo la kushauri namna ya kuyaendeleza
wizara kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya za mikoa ya rukwa katavi lindi kigoma mtwara morogoro songwe mbeya na kagera wizara itafanya utambuzi wa maeneo mapya ya kilimo kwa ajili ya uwekezaji wa kilimo cha kibiashara na kuwezesha vijana kujiajiri katika kilimo
mheshimiwa spika wizara pia kwa kushirikiana na wizara ya ardhi nyumba na maendeleo ya makazi ofisi ya rais tamisemi itapima na kuwezesha upatikanaji wa hati za hakimiliki za kimila pamoja na kufanya tathmini ya ubora wa udongo na kuandaa ramani za udongo kwenye maeneo ambayo ardhi ya kilimo imetambuliwa kwa ajili ya vijana katika halmashauri za wilaya za singida na morogoro
 vilevile tathmini hiyo itafanyika katika vijiji vinavyozunguka mashamba ya uwekezaji katika bonde la mto rufiji lukulilo muhoro na tawi mkulazi pangani kitengule na bagamoyo
taarifa na ramani hizo zitasaidia kuchagua mazao yatakayolimwa pamoja na matumizi sahihi ya mbolea
vilevile tathmini ya uharibifu wa ardhi unaotokana na shughuli za kilimo utafanyika katika halmashauri za wilaya za mpwapwa kongwa chamwino bahi na kondoa
 masuala mtambuka ushiriki wa vijana na makundi mengine katika kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itafuatilia na kutathmini utekelezaji wa mkakati wa vijana wa kushiriki katika kilimo
aidha wizara itaendelea kushirikiana na wizara za kisekta na wadau wa maendeleo kutoa mafunzo na kuwaunganisha vijana na taasisi za fedha ili kuwezesha upatikanaji wa mikopo yenye riba nafuu na hivyo vijana kuwekeza kwenye kilimo kwa lengo la kuongeza upatikanaji wa chakula na kupunguza tatizo la ukosefu wa ajira
wizara pia itayashirikisha katika kilimo makundi mengine muhimu ya jamii wakiwemo wastaafu wenye weledi mkubwa katika kilimo ili uzoefu na elimu yao katika kilimo uweze kutumika vizuri na kusaidia katika mapinduzi makubwa ya kilimo yanayoendelea nchini
 lishe 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo itaendelea kushirikiana na wizara taasisi na washirika wa maendeleo wa lishe kutekeleza mpango wa kitaifa wa lishe nmnap
kazi zitakazofanyika ni pamoja na kuhamasisha uzalishaji usindikaji na kuhimiza matumizi ya mazao yaliyoongezewa virutubishi ili kuimarisha hali ya lishe katika ngazi ya kaya kwa mikoa ya ruvuma kagera iringa mbeya songwe njombe dodoma morogoro mtwara rukwa na tanga
jinsia 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaboresha utafiti unaozingatia masuala mtambuka ya kijinsia gender mainstreaming kwa kuelimisha wataalamu na wakulima umuhimu wake katika miradi kwa manufaa ya wakulima wa jinsia zote na kuongeza upokeaji wa teknolojia kwa mazao ya kipaumbele kwa asdp ii
mazingira 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuwajengea uwezo wakulima kuhusu mbinu bora za kilimo kinachohifadhi mazingira katika vijiji vinavyozunguka ziwa manyara
vilevile itasambaza nakala za mwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi katika halmashauri za wilaya za mikoa ya singida tabora shinyanga mwanza mara manyara geita simiyu kagera kigoma njombe songwe rukwa na katavi
pia itafuatilia ujumuishwaji wa masuala ya mazingira na mabadiliko ya tabianchi katika mipango ya kilimo katika halmashauri za wilaya za mikoa ya mbeya ruvuma mtwara kilimanjaro tanga singida tabora shinyanga mwanza mara manyara geita simiyu na kagera
vvu na ukimwi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuwahudumia watumishi walioathirika na kutoa elimu kuhusu vvu na ukimwi ili kupunguza maambukizi mapya kwa watumishi wa wizara
 maeneo maalum ya maboresho katika kilimo 
mheshimiwa spika ninaomba nizungumzie maeneo machache ambayo kama wizara tumeona ni muhimu kuyafanyia maboresho ili kuuimarisha usimamizi wa kilimo na kuwapatia wakulima huduma kwa urahisi zaidi
maeneo hayo ni kama ifuatavyo mapitio ya sera na sheria 
mheshimiwa spika wizara imeanza kazi ya kuipitia sera ya taifa ya kilimo ya mwaka kwa lengo la kubaini maeneo ambayo yatapaswa kuhuishwa ili kwenda na hali halisi ya sasa na mwelekeo wa serikali wa kubadili kilimo chetu kuwa kilimo cha kibiashara kwa kasi zaidi
sanjari na mapitio hayo ya sera sheria mbalimbali zimeanza kupitiwa ili kubaini namna zinavyotekelezeka na kama baadhi zinaweza kuunganishwa
mapitio hayo pia yataiwezesha wizara kuangalia uwezekano wa kutunga sheria moja yenye nguvu itakayosimamia kilimo kwa upana wake
mtazamo wa wizara ni kuwa na sheria itakayotoa mwelekeo wa usimamizi wa rasilimali watu katika sekta ya kilimo usimamizi wa matumizi bora ya pembejeo usimamizi wa ardhi ya kilimo pamoja na masuala mengine muhimu
mheshimiwa spika baada ya kufanya mapitio ya sheria zilizopo wizara itaandaa mapendekezo ya muswada wa kutunga sheria ya kilimo na kuiwasilisha katika bunge lako tukufu
vilevile wizara itaendelea kufanya uchambuzi wa ada na kodi hususan kwenye vifungashio na vifaa vinavyotumika katika uhifadhi wa mazao ili kupunguza upotevu wa mazao baada ya mavuno
napenda kulihakikishia bunge lako tukufu kwamba tutaendelea kushirikiana kwa karibu sana na kamati ya kudumu ya bunge ya kilimo mifugona maji pamoja na bunge zima katika safari hii ya kuboresha sera na sheria zetu za kilimo
bima ya mazao 
mheshimiwa spika kilimo ni moja ya maeneo yenye changamoto kubwa ya kupata hasara katika uwekezaji kutokana na masuala mbalimbali ikiwemo ukame mafuriko magonjwa na wadudu waharibifu wanaoweza kuharibu mazao
changamoto hizo zinasababisha taasisi za fedha kutotoa kipaumbele cha kutosha kutoa mikopo kwenye kilimo
katika kukabiliana na changamoto hizo nchi nyingi duniani zimeanzisha na kutekeleza mfumo wa bima ya mazao
mfumo huo humwezesha mkulima kulipwa fidia pale anapopata hasara na pia kumwezesha kupata mkopo kutoka vyombo vya fedha kwa urahisi
kutokana na ukweli huo wizara kwa kushirikiana na wadau imeanza mchakato wa kuanzisha bima ya mazao hapa nchini
mheshimiwa spika wizara kwa kuanzia imefanya vikao na wadau mbalimbali ili kufanya maandalizi ya awali ya kuanzisha utaratibu wa bima ya mazao kwa kuanza na baadhi za mazao na maeneo machache
maandalizi hayo yanaendelea kufanyika ili katika mwaka tuwe angalau na aina mbili za mifumo ya bima ya mazao products inayoweza kutumika nchini
hata hivyo ili utaratibu huu uwezekane kutahitajika takwimu sahihi za hali ya hewa pamoja na uzingatiaji wa kanuni bora za kilimo
hivyo kunahitajika ushirikiano wa karibu na mamlaka ya hali ya hewa pamoja na maafisa ugani kutimiza wajibu wao kikamilifu
usajili wa wakulima 
mheshimiwa spika kama nilivyotangulia kusema hapo awali tulianza zoezi la kuwatambua kuwasajili na kuwapatia vitambulisho wakulima wetu
tumeanza zoezi hilo kupitia mazao makuu ya biashara yanayosimamiwa na bodi za mazao ambapo zoezi hilo litakamilika juni 
katika mwaka wizara itaimarisha kanzidata ya wakulima na kuendelea na usajili wa wakulima wa mazao mchanganyiko kwa kushirikiana kwa karibu sana na vyama vya ushirika na taasisi nyingine za wakulima kama vile tanganyika farmers association tfa
ninawaomba waheshimiwa wabunge tusaidiane kuhamasisha wakulima katika maeneo yetu ili watakapofikiwa na zoezi la uandikishaji watoe ushirikiano na waelewe kwamba zoezi hili ni la kuwasaidia kupata huduma bora za kilimo
masoko ya mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika waheshimiwa wabunge watakubaliana na mimi kwamba upatikanaji wa masoko ya uhakika wa mazao ya kilimo ni moja ya kichocheo kikubwa kwa mkulima kuzalisha zaidi
pale soko la uhakika linapopatikana na bei kuwa ya kuridhisha uzalishaji huongezeka
kwa upande mwingine wakulima wanapokosa masoko ya uhakika au bei inapokuwa ya chini huwakatisha tamaa na hivyo kupunguza uzalishaji katika misimu inayofuata
hata hivyo tunaelewa kwamba soko la uhakika linategemea pia uhakika wa upatikanaji wa mazao wanayohitaji wanunuzi na yenye ubora wa kutosha 
kwa kutambua umuhimu wa masoko wizara imeamua kuimarisha utafutaji wa masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi
katika mwaka wizara itakiimarisha kitengo cha masoko kwa kukijengea uwezo wa kufanya uchambuzi na utafutaji wa masoko ndani na nje ya nchi
aidha elimu itaendelea kutolewa kwa wakulima ili waweze kuzalisha mazao bora yanayohitajiwa sokoni pamoja na kuwaunganisha wakulima moja kwa moja na masoko
vilevile tutaendelea kufanya kazi kwa karibu na taasisi nyingine zinazohusika na masoko nchini ikiwemo tantrade na soko la bidhaa tmx
mfumo wa upatikanaji wa pembejeo za kilimo 
mheshimiwa spika wizara imeanza zoezi la kupitia kwa kina mifumo iliyopo ya uzalishaji uagizaji na usambazaji wa mbegu mbolea na viuatilifu
mifumo iliyopo kwa sasa inatofautiana kwani kuna baadhi ya bodi za mazao zinazojihusisha na uagizaji na usambazaji wa pembejeo wakati mwingine vyama vya ushirika vinaagiza na kusambaza pembejeo kwa wanachama wao wakulima pia hununua pembejeo moja kwa moja kutoka kwa wafanyabishara na pia mbolea kwa sasa inaagizwa kwa mfumo wa pamoja bulk procurement
mheshimiwa spika kutokana na umuhimu wa pembejeo na kilimo na tofuati ya mifumo hiyo tumeamua kuipitia yote ili kuona mfumo bora unaoweza kutumika kuhakikisha pembejeo zenye ubora zinapatikana na kusambazwa kwa wakulima kwa wakati
malengo yetu ni kukamilisha mapitio hayo na kupata majawabu ya mfumo bora ifikapo juni ili mwaka tuwe na mfumo madhubuti utakaokuwa na tija kwetu sote
nina uhakika kwamba mfumo mzuri wa upatikanaji na usambazaji wa pembejeo utawezesha uwepo wa pembejeo bora kwa bei nafuu na hivyo kuongeza matumizi kwa wakulima wetu
 shukrani 
mheshimiwa spika kabla sijamaliza hotuba yangu naomba nitoe shukrani za dhati kwa taasisi makundi na wadau mbalimbali tunaoshirikiana kuendeleza kilimo cha tanzania
kwanza ninawashukuru sana naibu mawaziri wa kilimo mhe
omary tebweta mgumba mb
na mhe
innocent lugha bashungwa mb
kwa ushirikiano wanaonipatia katika kutekeleza majukumu yangu
napenda pia kuwashukuru katibu mkuu mhandisi mathew john mtigumwe naibu katibu mkuu prof
siza d
tumbo wakurugenzi wa idara na wakuu wa vitengo taasisi na asasi zilizo chini ya wizara watumishi wote wa wizara na wadau wa sekta ya kilimo kwa juhudi ushirikiano na ushauri uliowezesha kutekelezwa kwa majukumu ya wizara kwa mwaka pamoja na kuandaa hotuba hii
ni matarajio yangu kwamba nitaendelea kupata ushirikiano wao katika mwaka 
mheshimiwa spika naomba nitumie fursa hii kuzishukuru nchi na mashirika mbalimbali ya kimataifa ambayo yamesaidia wizara katika juhudi za kuendeleza kilimo
nachukua fursa hii kutaja baadhi yao kama ifuatavyo serikali za japan marekani uingereza ireland malaysia china indonesia korea ya kusini india misri israel ubelgiji ujerumani finland norway brazil uholanzi vietnam canada na poland
 ninayashukuru pia mashirika na taasisi za kimataifa zifuatazo benki ya dunia benki ya maendeleo ya afrika au ifad dfid undp fao jica eu unicef wfp cimmyt icrisat asareca usaid koica icraf iita irri ilri na cabi
nyingine ni avrdc agra cip ciat pabra unep warda shirika la kudhibiti nzige wa jangwani dlco ea na helvetas
wadau wengine ni shirika la kudhibiti nzige wekundu irlco csa bill and melinda gates foundation gatsby trust rockfeller foundation aga khan foundation unilever na asasi zisizo za kiserikali nyingi ambazo hatuwezi kuzitaja zote hapa
mheshimiwa spika natoa shukrani za pekee kwa wananchi wa jimbo langu la vwawa kwa ushirikiano wanaoendelea kunipa katika kipindi chote cha kuwawakilisha hapa bungeni
aidha napenda kuwahimiza kufanya kazi kwa bidii ili kuleta maendeleo ya jimbo letu na taifa kwa ujumla
kwa umuhimu wa kipekee ninatoa shukrani za dhati kwa wakulima wa nchi hii kwa kazi kubwa wanayofanya katika uzalishaji wa mazao ya chakula na biashara
 maombi ya fedha mwaka 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara inaomba idhini ya kukusanya maduhuli ya shilingi yatokanayo na vyanzo mbalimbali vya mapato
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo inaomba kutumia jumla ya shilingi kupitia fungu fungu na fungu kama ifuatavyo fungu wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika jumla ya shilingi zinaombwa
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya kutekeleza miradi ya maendeleo ambapo shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
aidha shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya wizara shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya bodi na taasisi shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengineyo kwa wizara na shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengineyo kwa bodi na taasisi
fungu tume ya umwagiliaji 
mheshimiwa spika jumla ya shilingi zinaombwa
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya kutekeleza miradi ya maendeleo ambapo shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
aidha shilingi zinaombwa kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi ni kwa ajili ya mishahara ya watumishi wa tume na shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengineyo
fungu tume ya ushirika 
mheshimiwa spika jumla ya shilingi zinaombwa kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi kwa ajili ya mishahara na shilingi kwa ajili ya matumizi mengineyo
 hitimisho 
mheshimiwa spika pamoja na hotuba vipo viambatisho vinavyotoa ufafanuzi wa baadhi ya maeneo
hotuba hii pia inapatikana katika tovuti ya wizara ya kilimo ninaomba kuhitimisha kwa kukushukuru wewe binafsi na waheshimiwa wabunge wote kwa kunisikiliza
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja kiambatisho na
upatikanaji wa mbegu bora hadi januari tani aina ya zao uzalishaji bakaa uagizaji toka nje jumla mahindi 
 mpunga 
 mtama 
 alizeti 
 maharage 
 kunde 
 soya 
 viazi mviringo 
 ufuta 
 choroko 
 mbogamboga 
 ulezi 
 karanga 
 pamba 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 aina mpya za mbegu bora za mazao zilizoidhinishwa mwaka na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa taasisi ya utafiti wa kilimo tanzania tari mahindi we inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inatoa mavuno kati ya tani 
 hadi 
 kwa hekta inakomaa siku ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa mnyauko wa mahindi maize lethal necroses disease mlnd inahimili sehemu zenye maji kidogo mvua kidogo we inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa siku inatoa mavuno kati ya tani 
 hadi 
 kwa hekta ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa mnyauko wa mahindi mlnd inahimili sehemu zenye maji kidogo mvua kidogo we inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa siku inatoa mavuno kati ya tani 
 hadi 
 kwa hekta ina ukinzani dhidi ya na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa mnyauko wa mahindi mlnd inahimili sehemu zenye maji kidogo mvua kidogo we inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa siku inatoa mavuno kati ya tani 
 hadi 
 kwa hekta ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa mnyauko wa mahindi mlnd inahimili sehemu zenye maji kidogo mvua kidogo we inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa siku inatoa mavuno kati ya tani hadi 
 kwa hekta ina ukinzani dhidi ya ugonjwa wa mnyauko wa mahindi mlnd inahimili sehemu zenye maji kidogo mvua kidogo taasisi ya utafiti wa tumbaku tanzania torita tumbaku trd inatoa majani wastani wa tani 
 kwa hekta za tumbaku iliyokaushwa inatoa tumbaku yenye ubora zaidi inakomaa kwa siku hadi ni tumbaku ya moshi kampuni ya east african seed mahindi eas inastawi ukanda wa mita kutoka usawa wa bahari
ina ukinzani dhidi ya doajani grey leaf spot gls inakomaa kwa siku hadi inatoa mavuno tani na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa kwa hekta kampuni ya alssem seed mahindi amh inastawi ukanda wa mita kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hadi inatoa mavuno tani kwa hekta ina ukinzani dhidi ya doajani gls na mlnd amh inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hadi inatoa mavuno tani kwa hekta ina ukinzani dhidi ya doajani gls na mlnd kampuni ya syngenta mahindi sy inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hadi inatoa mavuno ya tani kwa hekta ina ukinzani dhidi ya doajani gls na northern corn leaf blight nclb sy inastawi ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa siku hadi inatoa mavuno ya tani na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa tani kwa hekta ina ukinzani dhidi ya doajani gls kampuni ya seed co tanzania ltd soya sc semeki inastawi katika ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa muda wa siku inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina protini asilimia 
 ina mafuta asilimia 
 inahimili magonjwa ya frog eye leaf spot na red leaf blotch sc signal inastawi katika ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa muda wa siku inatoa mavuno ya tani 
 kwa hekta ina protini asilimia 
 ina mafuta asilimia 
 inahimili magonjwa ya frog eye leaf spot na red leaf blotch sc saxon inastawi katika ukanda wa mita hadi kutoka usawa wa bahari inakomaa kwa muda wa siku hadi na
kampuni taasisi zao aina ya mbegu sifa sc saxon inatoa mavuno ya wastani wa tani 
 kwa hekta ina protini asilimia 
 ina mafuta asilimia 
 inahimili magonjwa ya frog eye leaf spot na red leaf blotch chanzo wizara ya kilimo chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 mahitaji na usambazaji wa mbolea hadi machi na
mkoa mahitaji kiasi kilichosambazwaa upungufu ziada arusha dar es salaam dodoma geita iringa kagera katavi kigoma kilimanjaro lindi manyara mara mbeya morogoro mtwara mwanza njombe pwani rukwa ruvuma shinyanga simiyu singida songwe tabora tanga jumla kiambatisho na mikopo iliyotolewa na mfuko wa pembejeo kuanzia julai hadi machi na
aina ya mkopo utekelezaji lengo halisi thamani 
mitambo ya mashambani matrekta makubwa zana za kuvunia pembejeo za kilimo mifugo na samaki umwagiliaji ukarabati wa zana za kilimo miundo mbinu ya kilimo mifugo na uvuvi fedha za kuendeshea shughuli za shamba kununua ardhi kwa ajili ya kilimo mifugo na ufugaji wa samaki zana unganishi zana za kusindika na vifunganishio vya mazao ya kilimo mifugo na uvuvi jumla wizara ya kilimo kiambatisho na
uzalishaji wa mazao ya asili ya biashara zao tani tani malengo uzalishaji tani hadi machi pamba chai 
 pareto korosho 
 mkonge 
 sukari 
 kahawa 
 tumbaku 
 chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 usambazaji wa mbegu za korosho kwa wazalishaji miche na
mkoa mahitaji ya mbegu kg kiasi cha mbegu kilichosambazwa hadi kg dar es salaam dodoma iringa katavi kigoma kilimanjaro lindi mbeya morogoro mtwara mwanza njombe pwani shinyanga singida simiyu ruvuma rukwa tabora tanga jumla chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 usambazaji wa miche ya korosho iliyobebeshwa na
mkoa halmashauri ya wilaya mahitaji miche iliyosambazwa hadi 
mtwara mtwara mjini mtwara vijijini masasi nanyumbu jumla ndogo lindi lindi mjini lindi vijijini nachingwea liwale ruangwa jumla ndogo 
pwani chalinze kibaha kisarawe mkuranga jumla ndogo 
ruvuma songea vijijini 
dar es salaam ilala 
tanga handeni 
dodoma mpwapwa 
singida jumla ndogo chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 mahitaji na usambazaji wa mbegu bora ya pamba na
mkoa mahitaji tani usambazaji tani upungufu ziada 
simiyu 
shinyanga 
mwanza 
geita 
tabora 
mara 
kagera 
kigoma 
katavi 
singida 
morogoro na same 
dodoma 
tanga iringa na bagamoyo 
 jumla kuu 
 chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 utekelezaji wa mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi nafaka kanda kazi hatua ya ujenzi songea kusafisha eneo la ujenzi imekamilika uzio wa eneo la ujenzi imekamilika ujenzi wa makazi ya muda na ofisi za muda social village imekamilika kuweka na kuunganisha jenereta imekamilika kuchimba msingi wa vihenge inaendelea maandalizi ya kukata na kupinda vyuma kwa ajili ya msingi wa vihenge imekamilika kufunga vyuma vya kuzuia athari za matetemeko inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa msingi wa vihenge inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa msingi wa vihenge inaendelea kufunga vyuma kwa ajili ya technological duct inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa technological duct inaendelea kufukia na kushindilia mchanganyiko wa udongo mchanga na cement kwenye msingi inaendelea uundaji wa vifaa vya vihenge inaendelea makambako kusafisha eneo la ujenzi imekamilika uzio wa eneo la ujenzi imekamilika ujenzi wa makazi ya muda na ofisi za muda social village imekamilika maandalizi ya kukata na inaendelea kanda kazi hatua ya ujenzi makambako kusafisha eneo la ujenzi imekamilika uzio wa eneo la ujenzi imekamilika ujenzi wa makazi ya muda na ofisi za muda social village imekamilika maandalizi ya kukata na kupinda vyuma kwa ajili ya msingi wa vihenge inaendelea kufunga vyuma vya kuzuia athari za matetemeko imekamilika kufunga vyuma vya mzunguko wa juu wa msingi inaendelea kuweka na kuunganisha jenereta imekamilika kuchimba msingi wa vihenge inaendelea kufanya setting out kwa ajili ya ujenzi wa ghala inaendelea kuchimba msingi wa ghala inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa msingi wa vihenge inaendelea kufunga vyuma kwa ajili ya technological duct inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa technological duct inaendelea kufukia na kushindilia mchanganyiko wa udongo mchanga na simenti kwenye msingi inaendelea uundaji wa vifaa vya vihenge inaendelea mbozi kusafisha eneo la ujenzi imekamilika uzio wa eneo la ujenzi imekamilika ujenzi wa makazi ya muda na ofisi za muda social village imekamilika kuweka na kuunganisha jenereta imekamilika kuchimba msingi wa vihenge inaendelea maandalizi ya kukata na kupinda vyuma kwa ajili ya msingi wa vihenge inaendelea kanda kazi hatua ya ujenzi kupinda vyuma kwa ajili ya msingi wa vihenge inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa msingi wa vihenge inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa msingi wa vihenge inaendelea kufunga vyuma vya kuzuia athari za matetemeko imekamilika kufunga vyuma vya mzunguko wa juu wa msingi inaendelea kufunga vyuma kwa ajili ya technological duct inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa technological duct inaendelea kufukia na kushindilia mchanganyiko wa udongo mchanga na simenti kwenye msingi inaendelea uundaji wa vifaa vya vihenge inaendelea dodoma kusafisha eneo la ujenzi imekamilika uzio wa eneo la ujenzi imekamilika ujenzi wa makazi ya muda na ofisi za muda social village imekamilika kuchanganya na kushindilia imekamilika kanda kazi hatua ya ujenzi udongo unaorudi kwenye msingi kufunga vyuma kwa ajili ya technological duct inaendelea kufunga chuma kwa ajili ya mzunguko wa juu wa inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa technological duct inaendelea uundaji wa vifaa vya vihenge inaendelea shinyanga kusafisha eneo la ujenzi imekamilika uzio wa eneo la ujenzi imekamilika ujenzi wa makazi ya muda na ofisi za muda social village imekamilika kuweka na kuunganisha jenereta imekamilika kuchimba msingi wa vihenge imekamilika maandalizi ya kukata na kupinda vyuma kwa ajili ya msingi wa vihenge inaendelea kufanya setting out kwa ajili ya ujenzi wa ghala inaendelea kuchimba msingi wa ghala inaendelea kufunga vyuma kwa ajili ya technological duct inaendelea kufunga chuma kwa ajili ya mzunguko wa juu wa msingi inaendelea kumwaga zege kwa ajili ya mzunguko wa chini wa technological duct inaendelea uundaji wa vifaa vya vihenge inaendelea sumbawanga haijaanza mpanda haijaanza babati haijaanza kiambatisho na
 mikopo itakayotolewa na mfuko wa pembejeo mwaka na aina ya mkopo malengo thamani tshs 
zana za kilimo mifugo na uvuvi matrekta makubwa madogo zana za kuvunia zana za umwagiliaji kusindika mazao na kuvulia samaki
 pembejeo za kilimo mifugo na uvuvi mbolea madawa mbegu vyakula vya mifugo kilimo na uvuvi na vifungashio vya mazao mifugo na samaki
 ukarabati wa zana za kilimo mifugo na uvuvi jumla chanzo wizara ya kilimo kiambatisho na
 skimu zilizojen gwa kuboreshwa kupitia mradi wa ssidp awamu ya tatu kanda mkoa wilaya na
jina la mradi eneo la sasa ha eneo linaloongezwa ha kilimanjaro moshi soko 
 kilimanjaro kilimanjaro siha dc orumwi 
 tanga tc lushoto kituani mwezae 
 tanga tc lushoto kwemgiriti 
 mbeya iringa kilolo mgambalenga 
 mbeya busokelo katelantaba 
 mbeya busokelo mbaka 
 tabora tabora igunga mwalunili 
 mtwara lindi lindi kinyope 
 lindi liwale dc nanganga 
 lindi liwale dc ngongowele 
 mwanza kagera karagwe dc mwisa 
 mara bunda dc nyatwali 
 mara bunda dc maliwanda 
 shinyanga shinyanga dc nyida 
 central manyara simanjiro ngage 
 jumla hotuba ya waziri wa kilimo chakula na ushirika mhe
mhandisi christopher kajoro chiza mb
kuhusu makadirio ya matumizi ya fedha ya wizara ya kilimo chakula na ushirika kwa mwaka yaliyomo 
 utangulizi 
 hali ya kilimo na ushirika 
 hali ya kilimo 
 hali ya chakula 
 hali ya ushirika 
 mapato na matumizi ya fedha katika kip indi cha 
 makusanyo ya maduhuli 
 matumizi ya bajeti ya kawaida 
 matumizi ya bajeti ya maendeleo 
 malengo 
 utekelezaji wa malengo mkakati kwa mwaka 
 kuongeza tija na uzalishaji wa mazao ya kilimo udhibiti wa ubora wa mbegu uzalishaji wa mazao makuu ya asili ya biashara uzalishaji wa mazao ya bustani uzalishaji wa mazao ya mbegu za mafuta umwagiliaji miradi ya umwagiliaji ukanda wa sagcot mradi wa policy and human resource development kuanzishwa kwa tume ya taifa ya umwagiliaji zana za ilimo uendelezaji wa kilimo hifadhi mfuko wa taifa wa pembejeo udhibiti wa visumbufu vya mazao na mimea huduma za ugani mafunzo kwa wakulima wawezeshaji na maafisa ugani utafiti programu ya kuendeleza sekta ya kilimo asdp mashamba ya kilimo cha kibiashara kwa mazao ya mpunga na miwa kambi ya vijana ya kilimo mkongo rufiji 
 kuongeza upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo ununuzi kupitia wakala wa hifadhi wa taifa ya chakula ii 
 kuimarisha uongezaji wa thamani usindikaji wa mazao ya kilimo kuimarisha mfumo wa ukusanyaji uhifadhi uchambuzi na usambazaji wa takwimu 
 kusimam ia sera sheria na mikakati katika sekta ya kilimo 
 kuboresha uratibu katika sekta ya kilimo 
 kuboresha uwezo wa wizara kutoa huduma mafunzo katika vyuo vya kilimo kilimo mtandao migogoro ya wakulima na wafugaji kulinda ardhi ya kilimo ujenzi wa mabwawa ya umwagiliaji na udhibiti wa mafur iko vyombo vya habari na kuhamasisha kilimo 
 kuzingatia masuala mtambuka katika kilimo mazingira vvu na ukimwi jinsia 
 maombi ya fedha kwa mwaka hotuba ya waziri wa kilimo chakula na ushirika mhe
mhandisi christopher kajoro chiza mb
kuhusu makadirio ya matumizi ya fedha ya wizara ya kilimo chakula na ushir ika kwa mwaka 
 utangulizi 
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja kwamba bunge lako tukufu baada ya kuzingatia taarifa iliyowasilishwa hapa bungeni leo na mwenyekiti wa kamati ya kudumu ya bunge ya kilimo maji na mifugo inayohusu wizara ya kilimo chak ula na ushirika sasa lijadili na kukubali kupitisha makadirio ya matumizi ya kawaida na ya maendeleo ya wizara ya kilimo chakula na ushirika kwa mwaka 
mheshimiwa spika awali ya yote ninamshukuru mwenyezi ungu kwa kutuwezesha kufika siku ya eo tukiwa na afya njema ili tuweze kujadili bajeti hii kwa ajili ya maendeleo ya watanzania ambao wengi wao ni wakulima
mheshimiwa spika napenda nichukue fursa hii kuwashukuru viongozi wetu wa ngazi za juu wa serikali kwa kukipa kilimo msukumo mpya
mheshimiwa rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania dkt
jakaya mrisho kikwete amekuwa mstari wa mbele katika kusimamia utekelezaji wa nguzo kubwa ya dhana ya kilimo kwanza
aidha mhe
rais anasimamia na kutoa maelekezo moja kwa moja katika utekelezaji wa pango wa matokeo makubwa sasa brn katika sekta ya kilimo ili kuwezesha ushiriki wa sekta za umma na binafsi katika kukuza kilimo
mheshimiwa spika napenda pia nitumie fursa hii kumpongeza mhe rais kwa kuanzisha mchakato wa kupata katiba mpya ya jamhuri ya muungano wa tanzania
kipekee namshukuru mhe
rais kwa kuteua wawakilishi wa wakulima kushiriki katika bunge maalum la katiba lililoanza tarehe februari 
ni matarajio yangu kwamba ushiriki wao utachangia kuipata katiba ambayo itaweka mazingira bora na endelevu yatakayojibu changamoto za wakulima na kutumia fursa zilizopo katika kukuza sekta ya kilimo
mheshimiwa spika napenda kumpongeza makamu wa rais mhe
dkt
moh amed gharib bilal ambaye pamoja na majukumu yake mengi amekuwa akitenga muda wa kutosha kufuatilia maendeleo ya sekta ya kilimo ikiwemo kukagua na ku hamasisha shughuli za kilimo na kutoa maagizo mbalimbali kuhusu kilimo kinachozingatia tunzaji wa mazingira
wizara yangu inaendelea kutekeleza maagizo hayo kwa kuandaa miongozo mbalimb ali na mapendekezo yatakayowezesha kutungwa kwa sheria ya kusimamia rasilimali za kilimo
aidha wizara yangu imeendelea kuhimiza halmashauri zote nchini kutunga sheria ndogo za kuwafanya wadau wa kilimo kufanya shughuli zao katika namna ambayo inaleta mag euzi ya kilimo bila kuathiri mazingira
mheshimiwa spika napenda pia kutumia fursa hii kumpongeza waziri mkuu wa jamhuri ya muungano wa tanzania mhe
mizengo kayanza peter pinda mb
kwa kusisitiza umuhimu wa kuendeleza kilimo cha kisasa kibiashara chenye tija
aidha mhe
waziri mkuu almaarufu mtoto wa mkulima amekuwa fano wa kuigwa katika kuhimiza kilimo cha kisasa kwa vitendo ambapo mashamba yake yamekuwa yakitumika kama mashamba arasa
vilevile napenda kumshukuru mhe
waziri mkuu kwa kutu mia sehemu ya muda wake kufuatilia changamoto nyingi wanazozipata wakulima ikiwemo migogoro ya makundi mbalimbali katika sekta ya kilimo na kuipatia ufumbuzi
mheshimiwa spika napenda kuchukua fursa hii kuwapongeza na kuwashukuru wajumbe wa kamati ya bun ge ya kudumu ya kilimo maji na mifugo chini ya mwenyekiti wake mheshimiwa profesa peter mahamud msolla mbunge wa kilolo kwa ushauri maoni na ushirikiano mkubwa walioutoa wakati wa maandalizi ya bajeti ya wizara yangu kwa mwaka bila kuchoka
pia naishukuru kamati kwa kuipokea na kuifanyia uchambuzi wa kina taarifa ya utekelezaji ya wizara yangu ya mwaka na makadirio ya mapato na matu mizi ya mwaka katika vikao vyake vilivy ofanyika jijini dar es salaam tarehe aprili na tarehe na mei 
napenda kuihakikishia kamati pamoja na bunge lako tukufu kwamba maoni ushauri na mapendekezo yaliyotolewa yamezingatiwa katika bajeti hii
mheshimiwa spika natoa shukrani na pongezi za pekee kwa wananchi wa jimbo langu la buyungu kwa ushirikiano wanaoendelea kunipa katika kipindi chote cha kuwawakil isha hapa bungeni
nawapongeza kwa juhudi wanazofanya katika kujiletea maendeleo yao ya kilimo hususan kilimo cha kahawa mpunga alizeti n
pia nawashukuru kwa uvumilivu wao wan aponikosa ninapokuwa nje ya jimbo nikitimiza majukumu mengine ya kitaifa
kipekee nawapongeza kwa kuwa kwa miaka mingi wamekuwa wakizalisha chakula cha kujitosheleza na kuuza ziada
nataka pia niwapongeze na kwa niaba yao nimshukuru mhe
rais kwa kuwasog ezea karibu huduma za serikali kwa kuwapatia wilaya na halmashauri mpya ya kakonko
mheshimiwa spika nampongeza waziri mkuu mhe
mizengo kayanza peter pinda mb
kwa hotuba yake ambayo ilielezea kwa muhtasari hali ya kilimo chetu ilivyo kwa hivi sasa na mwelekeo kwa mwaka ujao
aidha nawashukuru waheshimiwa wabunge waliotumia mijadala hiyo kutoa michango ya namna ya kuendeleza sekta ya kilimo
wizara yangu imezingatia mawazo yote yaliyotolewa na waheshimiwa wabunge
mheshimiwa spika mwaka bunge lako tukufu lilipata siba kuondokewa na mheshimiwa william augustao mgimwa aliyekuwa waziri wa fedha na mbunge wa alenga mheshimiwa saidi bwanam dogo mbunge wa chalinze na mheshimiwa salum hemedi khamisi mbunge wa chambani
nawapa pole ndugu jama na marafiki wa marehemu hao mwenyezi mungu aziweke mahali pema peponi roho za marehemu hao
mheshimiwa spika napenda kumpongeza mhe
dkt asha rose migiro kwa kuteuliwa na mheshimiwa dkt jakaya mrisho kikwete kuwa mbunge na kisha kuteuliwa kuwa waziri katiba na sheria
nawapongeza pia wote walioteuliwa kuwa mawaziri na naibu mawaziri akiwemo mhe
godfrey weston zambi mb naibu waziri wa kilimo chakula na ushirika
napenda ia kuchukua fursa hii kuwapongeza mhe
ridhiwa ni jakaya kikwete kwa kuchagul iwa kuwa mbunge wa jimbo la chalinze mhe
godfrey william mgimwa kuwa mbunge wa jimbo la kalenga na mhe
yus suf salim hussein kuwa mbunge wa jimbo la chambani
naahidi kushirikiana nao katika kuiletea nchi yetu maendeleo
 hali ya kilimo na us hirika 
 hali kilimo 
mheshimiwa spika kilimo ni moja ya sekta muhimu katika uchumi na maendeleo ya nchi yetu kwa kuwa inatoa ajira kwa asilimia ya watanzania na inachangia zaidi ya asilimia ya chakula kinachopatikana nchini kwa miaka yenye mvua za kutosha
kat ika mwaka sekta ya kilimo ilichangia asilimia 
 ya pato la taifa ikilinganishwa na asilimia 
 mwaka 
mchango mkubwa katika pato la taifa ulitokana na shughuli za huduma ambazo zilichangia asilimia 
 ikifuatiwa na sekta ya kilimo
kwa ku wa asilimia kubwa ya watanzania wanashiriki katika shughuli za kilimo mchango huo kwa kiasi kikubwa utachangia katika kupunguza umaskini
mheshimiwa spika pato la taifa kwa mwaka kwa shughuli za kiuchumi za kilimo zinazojumuisha mazao ufugaji mi situ na uwindaji limekua kwa asilimia 
 sawa na ilivyokuwa katika mwaka 
katika ukuaji huo mchango wa mazao ulikuwa asilimia 
 ikilinganishwa na asilimia 
 ya mwaka 
katika kipindi hicho uzalishaji wa mazao ya chakula hususan nafaka uliongezeka kutoka tani milioni 
 mwaka hadi tani milioni 
 mwaka ikiwa ni sawa na ongezeko la asilimia 
aidha uzalishaji wa mahindi uliongezeka kutoka tani milioni 
 mwaka hadi tani milioni 
 mwaka sawa na ongezeko la asilimi 
uzalishaji wa mchele uliongezeka kutoka tani milioni 
 mwaka hadi tani milioni 
 mwaka sawa na ongezeko la asilimia 
vilevile uzalishaji wa mazao ya chakula yasiyo nafaka ulikuwa tani milioni 
uzalishaji huo wa mazao ya chakula tani milioni 
 katika mwaka unaonesha kuwepo kwa ziada ya tani milioni 
 za chakula
ongezeko hilo ambalo limetokana na kuwepo kwa mvua za kutosha na juhudi za serikali za kuboresha uzalishaji kwa kutoa ruzuku ya pembejeo kwa wakulima li meleta utoshelevu wa chakula nchini kwa asilimia 
kilimo cha umwagiliaji kimechangia asilimia katika utoshelevu huo
aidha utoshelevu huo umechangia kushuka kwa bei za vyakula na hivyo kuchangia kwa kiasi kikubwa katika kupunguza mfumuko wa bei za bidhaa kutoka asilimia 
 januari 
 machi hadi 
 machi 
 hali ya chakula 
mheshimiwa spika kwa ujumla hali ya upatikanaji wa chakula katika mwaka nchini ilikuwa kuridhisha katika maeneo mengi ya nchi kufuatia mavuno maz uri ya msimu wa kilimo wa mwaka 
tathmini iliyofanyika mwezi julai na agosti inaonyesha kuwa uzalishaji wa mazao ya chakula katika msimu wa kilimo wa likuwa tani zikiwemo tani za nafaka na tani za mazao yasiyo ya nafaka
kiasi hicho cha chakula kikilinganishwa na mahitaji ya chakula ya tani katika mwaka kinaonyesha kuwepo kwa ziada ya tani za chakula
ziada hiyo ni pamoja na tani za mahindi na tani za mchele
kutokana na hali hiyo aifa lilijitosheleza kwa chakula kwa asilimia 
pamoja na hali ya chakula kuwa ya kuridhisha kulikuwa na baadhi ya maeneo yenye upungufu wa chakula kutokana na kutopatikana kwa mavuno ya vuli kufuatia mvua za vuli kuton yesha vizuri katika maeneo mengi yanayopata mvua hizo
tathmini ya kina ya hali ya chakula na lishe iliyofanyika mwezi oktoba novemba ilibaini kuwepo kwa jumla ya watu walikuwa na upungufu wa tani za chakula na tayari chakula hicho kime tolewa
mheshimiwa spika wakati wa kuanza msimu wa hifadhi ya taifa ya chakula nfra ilikuwa na akiba ya nafaka tani 
katika mwaka nfra ilinunua tani na kufanya jumla ya akiba ya nafaka kuwa tani ambayo inaend elea kugawiwa kwenye maeneo yenye upungufu na taasisi za umma
aidha katika kipindi cha kuanzia julai hadi aprili nfra imetoa jumla ya tani ili kukabiliana na upungufu wa chakula
tani zimeuzwa kwa shirika la mpango wa chakula duniani wfp na tani zimeuzwa kwa taasisi za umma
hadi kufikia tarehe aprili akiba katika maghala yote ya nfra ni tani za nafaka
mheshimiwa spika kufuatia mwenendo wa hali ya mvua kuwa mzuri katika msimu wa katika maeneo me ngi ya nchi kuna matarajio ya kupata mavuno mazuri ya mazao ya chakula katika msimu wa 
hata hivyo hali halisi ya chakula itajulikana baada ya kufanya tathmini katika mwezi juni 
mheshimiwa spika taarifa za awali zinaonesha kwamba mvua zi menyesha vizuri katika nchi nyingine za afrika mashariki hali inayoashiria kuwepo kwa mavuno mazuri katika nchi hizo na hivyo kuwepo kwa uwezekano wa kupunguza soko la chakula kinacho zalishwa nchini
hali ikiwa hivyo serikali inawashauri wakulima na wafa nyabiashara kutafuta masoko ndani na nje ya nchi
napenda kusisitiza kwamba serikali haizuii uuzaj halali wa chakula cha ziada nje ya nchi
 hali ya ushirika 
mheshimiwa spika kwa ujumla hali ya ushirika nchini imekuwa siyo ya kuridhisha na hivyo kusabab isha wanaushirika na wananchi kwa ujumla kutokuwa na imani nao
changamoto za ushirika ni pamoja na ukosefu wa mit aji uongozi mbovu ubadhirifu na upotevu wa fedha za wanachama elimu duni ya ushirika miongoni mwa wanaushirika na udhai fu katika usimamizi wa maendeleo ya ushirika
kutokana na hali hiyo vyama vya ushirika vimeshindwa kutoa huduma zilizotarajiwa kwa wanachama wake na hivyo kukosa mvuto kwa wana nchi wengine kujiunga
mheshimiwa spika ili kufufua ushirika katika waka wizara yangu ilianza kuchukua hatua za muda mfupi na mrefu kukabiliana na matatizo hayo katika ushirika
miongoni mwa hatua za muda mfupi zilizochukuliwa ni pamoja na kuimarisha ukaguzi na usimamizi wa vyama ambapo wizara imewapatia mafunzo maafisa ushirika na kuf anya ukaguzi katika vyama vya ushirika vya msingi na vyama vikuu vitatu katika mikoa ya singida tabora na ruvuma 
hatua mbalimbali za kisheria zimeanza kuchukuliwa dhidi ya wote waliobainika kufanya ubadhirifu wa mali za vyama
serikali imewavua madaraka warajis wasaidizi wa mikoa watatu walioshindwa kutimiza wajibu wao na kuteua wapya
aidha viongozi wa vyama waliofanya ubadhirifu wameam riwa kufidi hasara walizosababisha katika vyama vyao
mheshimiwa spika ili kuongeza ufanisi katika ukaguzi wa vyama vya ushirika serikali inaendelea kujenga uwezo wa shirika la ukaguzi na usimamizi wa vyama vya ushirika coasco wa kuteua bodi mpya ya wakurugenzi na kuongez idadi ya akaguzi 
aidha serikali ime anza kumtumia mdhibiti na mkagu zi mkuu wa hesabu za serikali cag kufanya ukaguzi maalum katika vyama vya ushirika wa tumbaku katika mkoa wa tabora ambavyo vimedhaminiwa na serikali kukopa kwenye mabenki
matokeo ya ukaguzi huo unaoendelea yataiwezesha serikali kuchukua hatua stahiki wa wote watakaobainika kuhusika na ubadhirifu
mheshimiwa spika hatua nyingine zilizochukuliwa na serikali dhidi ya wabadhirifu ni kuwafikisha kwenye vyombo vya sheria baadhi ya wajumb watendaji wa wazalendo saccos vision saccos apex ya tumbaku wetcu na vyama vya msingi mkoani pwani
mheshimiwa spika hatua za muda mrefu ambazo zimechukuliwa ni kutungwa kwa sheria ya vyama vya ushirika namba ya mwaka ambayo imeanzisha tume ya maendeleo ya ushirika
sheria hiyo imeainisha majukumu ya tume ya mae ndeleo ya ushirika katika maeneo mawili yaani eneo la usimamizi ambalo utekelezaji wake utafanywa moja kwa moja na tume yenyewe kuanzia ngazi ya aifa hadi wilayani na majukumu ya hamasishaji ambayo yatatekelezwa kwa ushirikiano kati ya tume na wizara za ki sekta halmashauri za wilaya na wadau wengine
pia sheria hiyo imeboreshwa kwa kuongeza makali ya adhabu kwa wabadhirifu kuondoa mgongano wa maslahi baina ya uongozi wa ushirika na uongozi wa kisiasa na umma na kurekebisha muda wa uongozi katika vyama vya shirika kutoka miaka tisa hadi sita
sheria mpya ya ushirika ilianza kutumika tarehe januari 
aidha rasimu ya kanuni za kutekeleza sheria hiyo zimeandaliwa na kujadiliwa na wadau ili ziweze kukamilishwa na kuanza kutumika rasmi
mheshimiwa spi ka wizara imefanya tathmini ya hali ya vyama vya ushirika nchini na kubaini uwepo wa vyama vya ushirika mfu ambavyo vilikuwa havitekelezi majukumu yao kwa mujibu wa sheria
vyama hivyo vimefutwa katika daftari la usajili ili kubakiza vyama vinavyokidh matakwa ya sheria
ufutaji huo umefanya idadi ya vyama vya ushirika kupungua kutoka vyama mwezi machi hadi vyama mwezi machi 
kuanzishwa kwa tume ya maendeleo ya ushirika ambayo kwa mujibu wa sheria mpya ya vyama vya ushirika ita tekeleza majukumu ya usimamizi mpaka ngazi ya mamlaka za serikali za mitaa kutaimarisha usimamizi na udhibiti wa shughuli za vyama vya ushirika na hivyo kupunguza matatizo yaliyojitokeza hapo awali
aidha heria mpya ya shirika inaruhusu kuanzishwa kwa vyama vipya vya shirika zaidi ya kimoja katika eneo moja ili mradi viwe na nguvu ya kiuchumi jambo ambalo litaongeza ushindani
mheshimiwa spika idadi ya saccos hadi machi ilikuwa ikilinganishwa na mwaka hivyo kupunguza idadi ya wa nachama kutoka hadi kufikia wanachama 
katika kupanua kiwango cha huduma za kifedha jumuishi nchini financial inclusion saccos zimeendelea kuimarishwa ili ziweze kutoa huduma za kifedha kwa wananchi wengi zaidi hususan waliopo vijijini
wizara imeandaa mkakati wa kuimarisha saccos ambao unatarajiwa kutekelezwa kwa pamoja na financial sector deepening trust fsdt na markerting infrastructure value addition and rural finance mivarf
aidha hisa akiba na amana za wanachama zimepungua kutoka shilingi bilioni 
 machi hadi shilingi bilioni 
 machi 
mikopo iliyotolewa kwa wanachama ilifikia shilingi bilioni 
mheshimiwa spika vyama vya ushirika wa mazao agricultural marketing cooperative societies amcos vimeende lea kutoa huduma kwa wakulima zikiwemo za ugani usambazaji wa pembejeo ukusanyaji na uuzaji wa mazao
wanachama katika mikoa tisa ya mbeya mtwara lindi mara kilimanjaro mwanza morogoro manyara na singida wameendelea kunufaika na mfumo wa stakabadhi za maghala kwenye mazao ya mpunga mahindi koro sho kahawa na alizeti kupitia vyama vya ushirika vya msingi vya mazao na saccos 
kupitia vyama vya ushirika pembejeo za kilimo zilisambazwa kwa wakulima zikiwemo mbolea vifungashio na madaw ya kuua wadudu hususan kwa mazao ya tumbaku na korosho mbegu na miche ya kahawa miti na matunda
changamoto kubwa ambayo serikali inaifanyia kazi ni uwezo mdogo wa wanaushirika kuendesha shughuli zao kwa ufanisi ili kurejesha imani ya wanachama kwa vyama vya ushirika
 mapato na matumizi fedha katika kipindi cha 
 makusanyo ya maduhuli 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo chakula na ushirika ilikadiria kukusanya mapato ya shilingi kutokana na vyanzo mbali mbali
hadi kufikia tarehe machi wizara iliku wa imekusanya jumla ya shilingi 
 sawa na asilimia 
 ya makadirio
vyanzo vikubwa vya maduhuli ni ada za ukaguzi wa mazao yanapopitishwa mipakani na mauzo ya nyaraka za zabuni
kutoka na na kupungua kwa soko la chakula katika nchi jirani matarajio ya ukusanyaji wa maduhuli hayatafikiwa
fedha zilizoidhinishwa 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo chakula na ushirika ilitengewa fedha kama ifuatavyo a
fungu shiling 
kati ya fedha hizo shilingi zilikuwa za matumizi ya kawaida na shilingi zilikuwa fedha za matumizi ya maendeleo
 b
fungu shilingi ni fedha za matumizi ya kawaida
hivyo jumla ya fedha zote zilizotengwa kwa wizara ni shilingi 
 matumizi ya bajeti ya kawaida 
mheshimiwa spika kati ya fedha za matumizi ya kawaida zilizoidhinishwa fedha zilizopokelewa kutoka hazina hadi tarehe machi ni shilingi 
 sawa na asilimia ya fedha zilizoidhinishwa na matumizi ni shilingi 
 sawa na asilimia 
 ya fedha zilizotolewa
kati ya matumizi ya kawaida jumla ya shilingi ni fedha zinazolindwa ring fenced ambazo zinatumika kwa maen eo muhimu ya ununuzi wa nafaka shilingi na ruzuku ya pembejeo ni shilingi na michango kwa mashirika ya nje ni shilingi 
fedha za matumizi kwa majukumu mengine ya wizara ni shilingi tu
 matumizi ya bajeti ya maendeleo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo chakula na ushirika ilitengewa jumla ya shilingi kwa ajili ya kutekeleza miradi ya maendeleo
kati ya fedha hizo shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
programu na miradi iliyotekelezwa ni i programu ya kuendeleza sekta ya kilimo agricultural sector development programme asdp ii programu ya kilimo ya kuendeleza tija na uzalishaji katika mashariki mwa afrika eastern africa agricultural productivity program eaapp iii mradi wa kuongeza tija na uzalishaji wa zao la mpunga japan policy and human resources development phrd iv mradi wa uwekezaji katika sekta ya kilimo wilayani district agricultural sector investim ent project dasip v programu ya kuongeza usalama wa chakula accelerated food security programme afsp na vi mpango wa kukuza kilimo ukanda wa kusini mwa tanzania southern agricultural growth corridor of tanzania sagcot
mheshimiwa spika hadi kufik ia tarehe machi shilingi zimetolewa kwa ajili ya kutekeleza miradi hiyo sawa na asilimia 
 ya fedha zilizoidhinishwa na matumizi ni shilingi sawa na asilimia 
 ya fedha zilizotolewa
matumizi kidogo ya fedha idogo zilizotolewa yamesababishwa na kuchelewa kutolewa fedha kulingana na mpango kazi
 malengo mafanikio na changamoto za utekelezaji mwaka 
 malengo 
mheshimiwa spika utekelezaji wa bajeti ya mwaka umezingatia malengo yaliyomo kwenye mpango wa maendeleo wa miaka mitano mpango wa tekeleza kwa matokeo mkubwa sasa big resuts now brn na ilani ya uchaguzi ya chama cha mapinduzi ya mwaka 
malengo hayo yalitekelezwa kupitia programu ya kuendeleza sekta ya kilimo agricultural secto development program asdp programu ya mageuzi na modenaizesheni ya ushirika cooperative reform and modernization program crmp na mpango wa kukuza kilimo katika ukanda wa kusini mwa tanzania southern agricultural growth corridor of tanzania sagc ot
mheshimiwa spika ili kufanikisha utekelezaji wizara imetekeleza malengo mkakati strategic objectives tisa kupitia fungu na ambayo yametekelezwa na idara vitengo asasi na taasisi za wizara
malengo mkakati hayo ni i
kuongeza tija na uza lishaji wa mazao ya kilimo ii
kuwezesha upatikanaji wa masoko ya bidhaa za kilimo iii
kuwezesha uongezaji wa thamani ya mazao ya kilimo iv
kuwezesha na kuimarisha ushirika na asasi za wananchi katika kilimo na sekta nyingine za kiuchumi v
kuimarisha mfumo wa ukus anyaji uhifadhi uchambuzi na usambazaji wa takwimu vi
kusimamia sera sheria na mikakati katika sekta ya kilimo vii
kuboresha uratibu katika sekta ya kilimo viii
kuboresha uwezo wa wizara wa kutoa huduma na ix
kuzingatia masuala mtambuka katika kilimo
 utekelezaji wa malengo mkakati kwa mwaka 
 kuongeza tija na uzalishaji wa mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika ili kufikia malengo mkakati yaliyoainishwa katika mwaka wizara yangu ilitekeleza yafuatayo upatikanaji wa pembejeo za kilimo 
mheshimiwa spi ka makisio ya mahitaji ya pembejeo za kilimo za aina mbalimbali kwa mazao ya kilimo yalikuwa tani za mbolea mbegu bora tani na viuatilifu tani 
hadi kufikia april i upatikanaji wa mbolea ulifikia tani na kusambazwa kwa wakulima
aidha hadi kufikia april i upatikanaji wa mbegu bora umefikia tani 
kati ya hizo tani 
 zilizalishwa hapa nchini na tani 
 ziliingizwa kutoka nje ya nchi
kiasi hicho cha upatikanaji wa mbegu bora kimeongezeka kwa asilimia 
 ikilinganishwa na upatikanaji wa mwaka 
hadi mwezi aprili upatikanaji wa viuatilifu ulifikia tani 
 na lita 
mheshimiwa spika upatikanaji wa pembejeo bado ni mdogo ikilinganishwa na mahitaji
ili kuongeza upat ikanaji wa pembejeo za kilimo serikali itaongeza uzalishaji wa mbegu bora katika mashamba yake na kuhamasisha ushiriki wa sekta binafsi kuwekeza katika kuongeza upatikanaji wa pembejeo hizo
uzalishaji wa mbegu na miche bora 
mheshimiwa spika wizara kup itia wakala wa mbegu za kilimo agricultural seed agency asa ilizalisha tani za mbegu bora za nafaka mikunde na mbogamboga vipando bora vya muhogo na miche ya matunda kwa kushirikiana na jkt na jeshi la magereza
asa pia lishirikiana na sekta binafsi katika uzalishaji wa mbegu bora kwa kutumia mashamba yake ya mbegu ambapo suba agro trading engineering company na meru agro tours consultancy limited yalizalisha tani za mbegu za mahindi katika shamba la mbozi
aidh a wizara kupitia asa imezijengea uwezo kampuni binafsi za mbegu za kizalendo za highland seed growers company ltd ya mbeya northern seed company ltd ya moshi aminata quality seeds and consultancy ltd ya tanga kibo seed company t ltd ya arusha
me ru agro tours consultants co
ltd ya arusha alpha seed company ltd ya moshi
suba agro trading and engineering co
ltd
itente company limited ya kagera iffa seed company t limited ya arusha na kipato seed limited ya njombe agriseed technologies td ya morogoro namburi agricultural company ltd ya arusha jambe agro company ya korogwe
kampuni hizo zilipewa mafunzo ya teknolojia ya uzalishaji wa mbegu bora ziliwezesh wa kuhudhuria makongamano ya mbegu na kufanya ziara za mafunzo nchi ni kenya na ug anda
asa pia imeingia ubia na taasisi ya clinton development foundation ya marekani katika uzalishaji wa mbegu bora za soya na mahindi kwa kutumia shamba la mbegu la dabaga
natumia nafasi hii kuwafahamisha wadau wa tasnia ya mbegu kutumia fursa hii kwa ekta binafsi kuingia ubia na asa katika miradi ya uzalishaji mbegu
mheshimiwa spika wizara pia ilisimamia na kufuatilia uzalishaji wa mbegu za daraja la kuazimiwa quality decla red seed qds ambapo jumla ya tani za mbegu bora zimezalishwa na kuch angia upatikanaji
pia halmashauri za wilaya za morogoro mvomero kilosa kilombero na ulanga morogoro bahi kondoa mpwapwa na kongwa dodoma iringa na mufindi iringa njombe ludewa na makete njombe ruangwa na nachingwea lindi mtwara na masasi mtwara zimewezes hwa kwa kupatiwa mashine za kutayarisha mbegu kwa lengo la kuhakikisha uwepo wa mbegu bora kwa wakulima
kazi hii itaendelea katika msimu wa ambapo tani za daraja la kuazimiwa za mahindi mtama alizeti mpunga na ma harage zitazalishwa
aidha wakala wa wakulima wadogo wa chai tanzania smallholder tea development agency tshtda ulizalisha miche bora ya chai milioni 
vilevile taasisi ya utafiti wa kahawa tanzania tanzania coffee research institute tacri imezalisha miche ya kahawa na kuisambaza kwa wakulima katika maeneo mbalimbali kwa utaratibu wa ruzuku
mheshimiwa spika katika msimu wa asa itawezeshwa kuzalisha tani za mbegu ora za nafaka mikunde na mboga mboga pingili za muhogo na miche bora ya matunda katika mashamba yake na pia kupitia ushirikiano na wakulima wa mkataba wakiwemo jkt na magereza
asa pia itaendelea kushirikiana na sekta binafsi katika uzalishaji wa mbegu
vilevile asa itashirikiana na maka mpuni ya suba agro trading engineering company na meru agro tours consultancy limited katika zalishaji wa mbegu ambapo jumla ya tani za mbegu za nafaka zitazalishwa katika shamba la mbozi
aidha ubia kati ya asa na taasisi ya clinton developmen foundation utaweza kuzalisha tani katika shamba la dabaga
 mpango wa ruzuku ya pembejeo 
mheshimiwa spika serikali imekuwa ikitoa ruzuku ya pembejeo za mbegu bora na mbolea kwa wakulima kwa utaratibu wa vocha kama ifuatavyo mwaka kaya kaya kaya kaya na kaya 
aidha katika mwaka wizara ilitoa ruzuku ya pembejeo za kilimo kwa kaya ambazo zilitumia tani za mbolea na tani za mbegu
utaratibu hu umesaid ia wakulima kuongeza tija ya uzalishaji wa mazao ya mahindi na mpunga
uzalishaji wa mahindi umeongezeka kutoka magunia kwa ekari hadi wastani wa gunia kwa ekari na mpunga umeongezeka kutoka gunia kwa ekari hadi wastan wa gunia kwa ekari
aidha utoshelevu wa chakula ulioongezeka kutoka asilimia mwaka hadi kufikia asilimia mwaka 
pamoja na mafanikio mazuri ya mpango wa ruzuku kumekuwepo na changamoto katika ngazi mbali mbali ikiwemo ubad hilifu upotevu wa vocha na ucheleweshaji wa vocha hali iliyopelekea wakulima kushindwa kupata pembejeo mapema
mheshimiwa spika kutokana na changamoto hizo serikali kuanzia msimu wa ilibuni utaratibu wa kutoa pembejeo za mbolea mbegu za mahin di na mpunga kwa vikundi vya wakulima na vyama vya ushirika kwa kutumia mikopo kupitia taasisi za fedha
serikali kwa upande wake ngetoa dhamana ya asilimia ya mahitaji ya pembejeo na wakulima kutoa asilimia ya awali kama dhamana ya mikopo ili benki ziwakopeshe mara mbili ya dhamana
mheshimiwa spika serikali inatambua juhudi kubwa za maandalizi zilizofanywa na vikundi vya wakulima waliohamasika kutekeleza utaratibu huu ikiwa ni pamoja na kuchangia asilimia ya gharama za mikopo ya pembejeo lakin kwa bahati mbaya utaratibu huu haukutekelezwa kutokana na taasisi za fedha kuweka sharti kwa serikali kuweka fedha taslimu kama dhamana kabla ya kutoa mikopo hiyo jambo ambalo halikuwezekana
katika mwaka wa serikali it aendelea kufanya mazung umzo na taasisi za fedha zilizo tayari kutekeleza utaratibu huu ili changamoto zilizojitokeza katika msimu uliopita zisijirudie tena
aidha wizara inafanya mazungumzo na makampuni ya pembejeo kuangalia uwezekano wa makampuni hayo kukopesha wakulima moja wa moja ili kuongeza upatikanaji wa pembejeo
mheshimiwa spika ruzuku ya madawa ya korosho tani 
 na lita imetolewa kwa wakulima
ruzuku pia ilitolewa kwa ajili ya uzalishaji wa miche bora ya chai milioni 
 itakayosambazwa kwa wakulima kat ika msimu wa 
miche milioni 
 ya chai iliyozalishwa katika msimu wa ilisambazwa na kupandwa katika mashamba mapya hekta sawa na miche milioni 
 na miche katika mashamba ya zamani
pia miche bora ya kahawa ili zalishwa kwa mpango wa ruzuku
kwa msimu wa ruzuku ya viuatilifu vya korosho itakayotolewa ni tani 
 na dawa za maji lita 
aidha ruzuku ya viuatilifu vya pamba ni paketi za ekari ruzuku ya mbegu za pamba ni tani uzuku ya miche ya chai ni miche na ruzuku ya miche ya kahawa ni miche 
udhibiti wa ubora wa mbolea 
mheshimiwa spika mamlaka ya udhibiti wa mbolea tanzania tanzania fertilizer regulatory authority tfra ilisajili jumla ya wafanyabiash ara wa mbolea na kuwapa leseni za kufanya biashara ya mbolea na bidhaa zingine zinazohusika na mbolea
aidha vibali vya kuingiza mbolea nchini na vya kutoa mbolea nje ya nchi vilitole wa
kwa msaada wa mradi wa agra jumla ya wakaguzi wa mb olea wamefanyiwa mafunzo na kutangazwa katika gazeti la serekali wakaguzi hao wapo katika mikoa ya tanzania
mamlaka imefanya mafunzo juu ya sheria ya mbolea ya kwa mawakala wa mbolea katika mikoa ya ruvuma rukwa mbeya iringa katavi na jombe
mheshimiwa spika katika kuhakikisha mbolea inayouzwa kwa wakulima ipo katika ubora unaotakiwa mamlaka imefanya ukaguzi wa mbolea katika maghala na maduka ya mbolea ya mikoa ya ruvuma njombe iringa rukwa mbeya dar es salaam na morogoro
katik ukaguzi huo mamlaka ilibaini jumla ya ani 
 za mbolea zilikuwa chini ya kiwango na hatua za kisheria zilichukuliwa dhidi ya makampuni yaliyokutwa na mbolea hizo
udhibiti wa ubora wa mbegu 
mheshimiwa spika wizara kupitia taasisi ya udhibiti wa ubor wa mbegu tosci imetekeleza kazi zifuatazo kukagua mashamba yenye ukubwa wa hekta yanayozalisha mbegu bora za madaraja yote zikiwemo mbegu za daraja la kuazimiwa qds kupima sampuli katika maabara kubaini ubora wa mbegu kut hibiti sha vigezo vya aina mpya vya mbegu ambapo aina zilipitishwa kuthibitisha uhalisia distinctiveness uniformity and stability dus wa aina mpya za mbegu na kukagua ubora wa mbegu iliyopo sokoni katika wilay 
aidha tosci imeanzisha ud hibiti wa ubor wa mbegu za viazi viringo mihogo na kuendeleza ud hibiti wa mbegu ya pamba ambapo uzalishaji wa aina ya ukm iliyopitishwa rasmi unaendelea
mheshimiwa spika wizara iliendelea kukabiliana na changamoto ya kuwepo kwa mbegu zisizokidhi viwango vya ubora katika soko
tosci inakagua na kuchukua hatua za kisheria kwa makampuni na mawakala wanaosambaza mbegu zisizo na ubora ikiwa ni pamoja na kufuta mashamba ya mbegu yasiyokidhi viwango field standards na kusimamisha mauzo ya mbegu zisizokidhi viwango vya ubora stop sale orders
kwa mfano baadhi ya mashamba ya makampuni ya kibo seed quton aminata seed quality beula seed company na agriseed company yalikataliwa na hivyo kuamriwa kuvuna na kuuza kama nafaka ya kawaida
mheshimiwa spika tosci imefanya ukaguzi wa mashamba na mbegu katika mikoa kati ya mikoa ya tanzania bara
mikoa iliyofanyiwa ukaguzi ni pamoja na tabora kigoma kagera manyara rukwa ruvuma njombe iringa mbeya mtwara dodoma morogoro mwanza arusha kilimanjaro singida tanga simiyu na geita
aidha makampuni ya mbegu na vituo vya utafiti vinavyozalisha mbegu mama vilifanyiwa ukaguzi katika mikoa hiyo
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tosci itaendele kuthibiti ubora wa mbegu kuajiri na kuto mafunzo kwa rasilimali watu ili kutoa huduma bora
aidha tosci itakagua hekta za mashamba yanayozalisha mbegu za madaraja yote ikiwemo qds
vile vile itachukua sampuli kutoka katika aina mpya za mbegu na kupima ubora wake kuthibiti sha vigezo na sifa za aina mpya za mbegu itakagua ubora wa mbegu iliyopo sokoni katika wilaya na kuhamasisha utambuzi wa ubora wa mbegu kufuatilia ukaguzi wa mbegu katika wilaya 
udhibiti wa ubora wa madawa 
mheshimiwa spika serikali inaendelea kufuatilia wafanyabiashara wanaoingiza madawa ili kubaini madawa yasiyokidhi viwango vya ubora kuchukua hatua kali dhidi yao ikiwa ni pamoja na kuwafungia na kuteketeza madawa yasiyokidhi ubora kwa kufuata sheria ya mazingira
aidha watengenezaji wameanza ku weka alama za siri kwenye vibandiko na viwekeo vya viuatilifu ambazo zinatambuliwa na ofisi ya msajili wa viuatilifu na kutumiwa na wakaguzi katika utambuzi wa viuatilifu bandia na visivyo bandia
katika kipindi husika jumla ya makampuni yalikaguliwa katika maeneo mbalimbali nchini ikiwemo mwanza kigoma arusha dar es salaam mtwara shinyanga 
makampuni ya viuatilifu yalipewa vibali vya kuendesha biashara zao
makampuni hayo ni auzaji wa viuatilifu waagizaji wachanganyaji wafukizaji 
aidha vibali vilitolewa kwa ajili ya uagizaji wa viuatilifu
mheshimiwa spika ili kuboresha udhibiti wa ubora wa viuatilifu katika mwaka wakaguzi kwa kushirikiana na shirikisho la wenye viwanda vya viua tilifu tanzania croplife tanzania wataandaa mpango mkakati wa utambuzi wa viuatilifu bandia
aidha wizara yangu itafanya ukaguzi wa maduka yanayouza viuatilifu na kuhakiki ubora wake kabla havijapelekwa kwa wakulima
uzalishaji wa mazao makuu ya asili ya biashara 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilisimamia na kufuatilia utendaji wa kazi wa bodi za mazao ya chai sukari tumbaku pamba pareto mkonge kahawa korosho na bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko kwa lengo la kuhakikisha kuwa ila bodi ina mkakati wa kuendeleza zao husika kwa mujibu wa sheria
uzalishaji wa mazao ya pareto korosho sukari tumbaku na mkonge umeongezeka kwa viwango tofauti
hadi mwezi aprili uzalishaji wa pareto ulikuwa tani 
uzalishaji wa zao hilo unatarajiwa kufikia tani ifikapo mwezi juni kutokana na kuongezeka kwa tija hadi kilo kwa hekta
uzalishaji wa korosho umeongezeka kufikia tani 
 ikilinganishwa na tani 
 za mwaka 
uzalishaji wa sukari katika viwanda vya kilombero mtibwa tpc na kagera hadi tarehe machi ulikuwa tani sawa na asilimia 
 ya malengo
ongezeko hilo linatokana na sababu za kuwepo kwa mvua za kutosha hususan katika maeneo ya kilombero na kagera kupanua miundom binu ya kilimo cha umwagiliaji katika mashamba ya kampuni ya sukari kagera ku tumia mbegu bora za miwa ambazo ni mpya aina ya n na n na ukarabati wa viwanda vya kilombero na tpc
mheshimiwa spika kumekuwepo na malalamiko ya azalishaji wa sukari nchi ni kuhusu changamoto wanazokabiliana naz juu ya kushindwa kuuza sukari katika soko la ndani kutokana na hisia kuwa kiasi kikubwa cha sukari kimeingizwa nchini bila kuidhinishwa na serikali
kutokana changamoto hiyo wizara na wadau wa sukari waliazimia kuund wa kwa kikosi kazi kitakachotafiti na kutoa mapendekezo ya mfumo mzuri wa kuagiza sukari ambao hautaathiri uzalishaji wa ndani na upatikanaji wa sukari
kikosi kazi kimeundwa na kinajumuisha wazalishaji wa sukari nchini wakulima wa miwa wataalamu wa sukari wawakilishi kutoka wizara fedha viwanda na biashara na kilimo chakula na ushirika
hadidu za rejea za kikosi kazi hicho ni a kupendekeza fumo bora utakaotumika katika zoezi zima la uagizaji wa sukari nje ya nchi kwa matumizi ya kawaida
b kupen dekeza taratibu wa ushirikishwaji wa wakulima wadogo katika upimaji wa utamu wa sukari renderment
c kupendekeza fumo bora wa tozo itakayotumika kwa ajili ya sukari inayoingizwa nchini
d kupendekeza mfumo bora wa kiasi cha tozo kwa zao la miwa kwenye halm ashauri za wilaya ambazo zao la miwa linalimwa ikiwa ni pamoja na ada zingine zinazotozwa
mheshimiwa spika uzalishaji wa zao la mkonge uliongezeka kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
ongezeko hilo limetokana na kuongezeka kwa bei katika soko la dunia kutoka wastani wa dola za marekani mwaka hadi dola za marekani kwa tani ya singa mwaka februari baada ya kuweko kwa mahitaji makubwa kwenye nchi za saudi arabia uingereza hispania nige ria ujerumani syria china japan kenya na kuwait ambako kumehamasisha wakulima kuongeza uzalishaji
mheshimiwa spika kufuatana na tathmini iliyofanywa mwezi machi uzalishaji wa tumbaku unatarajiwa kupanda kutoka tani mwaka hadi tani mwaka kwa sababu ya ongezeko la bei katika soko la dunia
kumekuwa na changamoto za zao la tumbaku zinazotokana na mfumo wa upatikanaji wa pembejeo ambao umewasababish ia wakulima kupata hasara zilizotokana na mfumo mbovu wa kukopesh wa pembejeo
serikali imeelekeza uagizaji wa pembejeo ufanywe na vyama vya msingi ili kuondoa ukiritimba na gharama zisizo za lazima
aidha mkutano mkuu wa wadau wa sekta ndogo ya tumbaku uliofanyika tarehe februari mkoani tabora uliazimia pamoja na mambo mengine kwamba mfumo wa ukopaji usiendeshwe kwa makundi pekee bali wakulima wanaoweza kujidhamini waruhusiwe kununua pembejeo zao wenyewe
vilevile serikali iliagiza wetcu ltd ilipe madeni yote ya wakulima wa tumbaku kwa kukatwa ushuru wake wa tumbaku na kwamba kuanzia msimu ujao wakulima wa tumbaku walio chini ya wetcu ltd wasikatwe fedha kwa ajili ya ushuru wa wetcu ltd kwa kuwa bado wanaidai wetcu ltd
mheshimiwa spika ununuzi wa pamba mbegu katika mwaka ulifikia tani iki linganishwa na tani za mwaka ikiwa ni pungufu kwa asilimia 
sababu kuu iliyochangia kushuka kwa ununuzi wa pamba katika msimu wa soko wa ni kushuka kwa bei ya pamba kwa mkulima katika mwaka 
matarajio ya uzalishaji kwa mwaka yanaonesha kuongezeka
changamoto zilizojitokeza katika zao hili ni pamoja na kuvurugika kwa mfumo wa upatikanaji wa pembejeo hususan mbegu na viuatilifu kupitia vyama vya ushirika kutokana na kuwepo kwa mapungufu katika utekelezaji kilimo cha mkataba bei ndogo kwa mkulima iliyosababishwa na kushu ka kwa bei katika soko la dunia
katika mwaka wizara itaendelea kutoa elimu ya kilimo cha mkataba kwa wakulima wa pamba ili kuhakikisha wanapata weledi wa kutosha
mheshimiwa pika changamoto nyingine iliyojitokeza katika msimu wa ni tani za mbegu ya pamba isiyokuwa na manyoya inayotayarishwa na kampuni ya quton zilizosambazwa kwa wakulima kutokuota
wizara ilifanya tathmini ya mbegu yote iliyoharibika katika maeneo yaliyoathirika na wakulima walipewa mbegu mbadala
aidha wizara haitailipa kampuni ya quton shilingi bilion 
 ya ruzuku ya mbegu ambayo haikuota
vile vile wizara yangu imepanga kukutana na wakulima wa pamba ili kujadili changamoto za tasnia ya pa mba mara baada ya mkutano wa bunge
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao ya kahawa na chai ulipungua katika mwaka kutoka tani hadi na hadi mwaka mtawalia
kushuka kwa uzalishaji wa zao la kahawa kumetokana na mzunguko wa uzaaji wa mibuni matumizi duni ya pembejeo na bei isiyotabirika
aidha zalishaji wa cha kav umepungua kutokan na kupungua kwa uzalishaji katika nusu ya kwanza ya mwaka julai hadi desemba ambapo katika msimu huo uzalishaji wa cha kavu ulikuwa ni tani ikilinganishwa na tani zilizozalishwa julai hadi desemba 
upungufu huo ulisababishwa na uhaba wa mvua hususan katika mwezi wa agosti oktoba na desemba 
katika kukabiliana na changamoto za soko la kahawa serik ali imeunda kikosikazi kinachoongozwa na mhe
prof
anna kajumulo tibaijuka mbunge wa muleba kusini kutathmini mwenendo wa soko la kahawa ya tanzania
uzalishaji wa mazao makuu ya biashara ni kama inavyooneshwa katika jedwali na
 jedwali na
uzalishaji wa mazao makuu ya biashara hadi na matarajio tani zao uzalishaji uzalishaji matarajio pamba kahawa chai pareto tumbaku korosho mkonge sukari chanzo bodi za mazao uzalishaji wa mazao ya bustani 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao ya bustani umeonge zeka hasa katika skimu za umwagil iaji maji ambapo mazao ya vitunguu njegere kabichi na nyanya yamekuwa yakizalishwa
mwenendo wa uzalishaji huo ni kama ilivyo katika jedwali na
jedwali na
 uzalishaji wa mazao ya bustani tani zao matunda mboga mboga maua viungo chanzo wizara ya kilimo chakula na ushirika uzalishaji wa mazao ya mbegu za mafuta 
mheshimiwa spika sekta binafsi imeendelea kuimarika katika sekta ndogo ya mazao ya mafuta hususan za la alizeti na hivyo kuifanya sekta hii kuendelea kukua na kuongeza uzalishaji kama inavyooneshwa kwenye jedwali na
uwekezaji mkubwa umekuwa katika viwanda vidogo na vya kati vya kusindika mafuta na hivyo kuhamasisha uzalishaji zaidi katika mikoa ya manyara dodoma njombe mbeya rukwa na kigoma inayozalisha zao hilo
aidha mkoa wa singida umebaki kuwa kinara katika uzalishaji wa zao la alizeti
jedwali na
 uzali shaji wa mbegu za mafuta tani na
zao alizeti karanga ufuta mawese chanzo wizara ya kilimo chakula na ushirika umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara liendelea na ujenzi ukarabati na uboreshaji wa miundombinu ya umwagiliaji kwenye skimu zenye hekta za wakulima wadogo kiambatisho na
ujenzi wa mabwawa saba ya umwagi liaji umefikia hatua mbalimbali kama ifuatavyo inala manispaa ya tabora asilimia kasuga kakonko asilimia mahiga kwimba asilimia mesaga serengeti asilimia lwanyo mbarali asilimia na dongobesh mbulu asilimia 
aidha uj enzi wa bwawa la itagata manyoni na bwawa la misozwe muheza umekamilika
wizara pia ilisimamia ukamilishaji wa skimu zenye jumla ya hekta zinazogharamiwa na food aid counterpart fund facf na skimu sita zenye hekta zilitekelezwa kwa fedh za district agricultural development plans dadps na taasisi nyingine katika halmashauri za kilombero mbeya njombe na iringa kiambatisho na
aidha wizara iliendelea kufuatilia na kusimamia ujenzi na ukarabati wa skimu zenye hekta katika halmashauri mbalimbali nchini kwa kutumia fedha za distict irrigation development fund didf kiambatisho na
mheshimiwa spika kupitia mpango wa tekeleza kwa matokeo makubwa sasa skimu za maendeleo ya kilimo cha mpunga zinaendelezwa utekelezaji hadi mwezi machi ulikuwa kama ufuatavyo i vyama vya wamwagiliaji katika skimu vimesajiliwa kati ya skimu za utekelezaji wa brn
ii utafiti wa awali umefanyika katika skimu zote ili kupata taarifa za msingi za ujenzi
iii wizara imepata watoa huduma wawili ambao watafanya kazi kwenye skimu za wilaya ya iringa vijijini mbarali na kyela kuendesha skimu hizo kitaalamu kujenga uwezo wa vyama vya wamwagiliaji kujiendesha kibiashara
iv mafunzo ya kilimo shadidi cha mpunga na kanuni za kilimo bora kwa wa gani na wakulima katika skimu na mafundi sanifu wa umwagiliaji kwa ajili ya kuandaa mashamba darasa na mafunzo kwa wakulima yametolewa
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji itakarabati skimu kati ya zilizol engwa katika mpango wa matokeo akubwa sasa brn itajenga na kubo resha maghala kati ya yaliy olengwa katika skimu za brn kiambatisho na
 na kuweka watoa huduma binafsi kwenye skimu hizo ili kuziweze sha kujiendesha kitaalamu na kuboresha barabara za kutoka vijijini kwenda mashambani katika skimu za brn
miradi ya umwagiliaji ukanda wa sagcot 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara naendelea kute keleza miradi ya umwagiliaji katika ukanda wa sagcot kama ifuatavyo i mradi wa umwagiliaji itete morogoro wa hekta umelenga kuendeleza kilimo cha umwagiliaji wa zao la mpunga kwa wakulima wadogo
hadi machi ujenzi wa banio umefikia asilimia ujenzi wa ofisi ya mradi umekamilika na ujenzi wa mfereji mkuu wa kushoto kulia umekamilika kwa asilimia na mtawalia
ii mradi wa umwagiliaji sonjo kilombero morogoro wa hekta ilipangwa kufanya usanifu kuandaa michoro na kuanza ujenzi wa skimu
hadi kufikia machi usanifu ulikuwa umefikia asilimia na kazi bado inaendelea
iii mradi wa umwagiliaji lupiro ulanga morogoro wa hekta upo katika neo linalofaa kwa kilimo cha umwagiliaji cha mpunga
kazi zilizopangwa ni pamoja na kukamilisha upembuzi yakinifu usanifu na kuanza ujenzi
hadi machi upemb uzi yakinifu umekamilika na usanifu kufikia asilimia 
iv mradi wa umwagiliaji mpanga ngalimila kilombero morogoro wa hekta ni mradi mkubwa kwa ajili ya kilimo cha mpunga
upembuzi yakinifu na tathmini ya mazingira inaen delea
upimaji wa sura ya ardhi kwa kutumia ndege umefanyika na taarifa kutoka kwa mkandarasi zimepatikana na uchambuzi wa takwimu data processing unaendelea
aidha upimaji wa udongo hatua ya awali initial reconnaissance soil survey umefanyika desemba na upimaji wa kina detailed soil survey unatarajiw kuanza baada ya msimu wa mvua kwisha
vilevile tathmini ya awali ya mahitaji muhimu ya maji ya mazingira rapid environmental flows assessment refa imefanyika
v mradi wa kuendeleza wakulima wadogo kwenye bonde la ruf iji chini wa hekta kazi ya kuandaa hati za kimila katika shamba la lukuliro ilianza katika kijiji cha kipo
wakulima wame pimiwa maeneo yao na eneo la hekta limeshapimwa na kugawanywa katika mashamba madogo yenye ekari 
 na 
kazi hiyo inae ndelea katika vijiji vya ndundunyikanza nyaminywili na kipugira
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji itaendelea kutekeleza miradi ya umwagiliaji katika ukanda wa kilimo kusini mwa tanzania southern ag riculture growth corridor of tanzania sagcot
mheshimiwa spika wizara inaendelea kuteke leza miradi ya umwagiliaji ambayo ilianzishwa chini ya dasip
utekelezaji wa miradi ya lwenge geita bigombo ngara mgondogondo kibondo miyogwezi ukerewe mwagwila meatu kyakakera missenyi luhala kwimba mkuti kigoma vijijini lutubiga busega na kyamyorwa muleba umefikia zaidi ya asilimia na inatazamiwa kukamilika kabla ya mwisho wa mwezi juni 
aidha utekelezaji wa miradi ya kahanga kahama nampangwe bukombe mwiruzi biharamulo igenge misungwi kinamwigulu maswa rabuor rorya umefikia zaidi ya asilimia na miradi hiyo inatarajiwa kukamilika mwezi agosti 
vile vile utekelezaji wa miradi ya ishololo shinyanga mwa subuya bariadi masinono butiama sukuma sengerema kisangwa bunda nyisanzi chato na nyamitita serengeti umefikia kati ya asilimia na 
miradi hii haikufikia hatua ya juu ya utekelezaji kutokana na sababu mbalimbali zikiwa ni pamoja na mi gogoro ya ardhi na uwezo mdogo wa wakandarasi
serikali itaendelea kutekeleza miradi hii kutoka katika vyanzo vyake pamoja na vyanzo vingine ikiwemo facf
mradi wa policy and human resource development phrd 
mheshimiwa spika wizara kupitia phrd ililenga kuongeza uzalishaji wa mpunga katika skimu mbalimbali kwa kutumia teknolojia ya kilimo shadidi cha mpunga systems of rice intensification sri
kazi zilizofanyika ni pamoja na i kuanzisha maeneo ya kutoa mafunzo ya kilimo shadidi cha mpunga sri kwa wakulima katika skimu za mkula kilombero mkindo mvomero uturo madibira mbuyuni kimani na ipatagwa mbarali lekitatu arumeru musa mwinjanga hai kivulini mwanga mawemairo babati mwamapuli igunga ruvu rice farm nakahuga songea na kilangali kilosa ii kutoa mafunzo kwa wakulima viongozi na wakulima wengine kuhusu matumizi bora ya maji miundombinu ya umwagiliaji na matumizi ya mwongozo wa uendeshaji na matengenezo operation and maintenance manual katika skimu za phrd kiambatisho na iii kutoa mafunzo kuhusu masoko na usindikaji wa mpunga kwa vikundi vya vijana vy enye vijana kila kimoja katika skimu 
vilevile mafunzo kuhusu masoko na usindikaji wa mpunga yalitolewa kwa maafisa ugani na wakulima kutoka skimu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji itaendelea kutekeleza mradi wa phrd kwa lengo la kuongeza uzalishaji na tija ya zao la mpunga na kuwezesha wakulima katika skimu za umwagiliaji kuanza kuzalisha mp unga kibiashara kwa kuzingatia mnyororo wa thamani
aidha kupitia msaada wa serikali ya japan japan international cooperation agency jica wizara imeanza utekelezaji wa mradi wa kuendeleza skimu za umwagiliaji za wakulima wadogo small scale irrigatio development project ssidp katika skimu kupitia mfuko wa didf
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itatekeleza mradi wa kuongeza uzalishaji wa mpunga expanded rice production project erpp unaofadhi liwa na mfuko wa global agriculture and food security program gafsp katika skimu tano za mbogo kigugu msolwa ujamaa njage na mvumi katika mkoa wa morogoro
aidha wizara kwa kushirikiana na ofisi ya ushirikiano bonde la mto nile nile basin initiatives kupitia mradi wa irrigation evelopment and watershed management project in the lake victoria basin side of tanzania imetenga fedha kwa ajili ya kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na kufanya tathmini ya kimazingira na kijamii environmental and social impact assessment esia katika miradi ya umwagiliaji yenye jumla ya hekta katika ukanda wa ziwa viktoria
kuanzishwa wa tume ya taifa ya umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika kukabiliana na mabadiliko ya hali ya hewa na tabianchi yanayoathiri shughuli za kilimo seri kali imetoa kipaumbele cha kuendeleza kilimo cha umwagilia ji maji mashambani ambapo bunge limetunga sheria ya taifa ya umwagiliaji na
ya mwaka 
sheria hiyo pamoja na mambo mengine inataka kuanzishwa kwa tume ya taifa ya umwagiliaji na mfuko wa maen deleo ya umwagiliaji
tume itaweza kudhibiti na kusimamia uendelezaji wa miundombinu ya umwagiliaji
mfuko huo utakaochangiwa na serikali kuu na wadau wengine utasaidia kuongeza kasi ya ujenzi wa miradi midogomidogo pamoja na kukarabati miundombinu ya umwa giliaji inayoharibika
aidha asimu ya kanuni za sheria ya taifa ya umwagiliaji na mapendekezo ya muundo wa tume zimeandaliwa
 aidha rasimu ya kanuni za kutekeleza sheria hiyo zimeandaliwa na kujadiliwa na wadau ili ziweze kukamilishwa na kuanza kutumika katika mwaka 
zana za kilimo 
mheshimiwa spika wizara iliendelea kuhimiza matumizi ya zana bora za kilimo na kuhamasisha sekta binafsi kuingiza nchini zana hizo kwa lengo la kuongeza upatikanaji wake
katika kipindi cha mwezi januari hadi desemb sekta binafsi iliingiza jumla ya matrekta makubwa na matrekta ya mkono 
aidha baada ya suma jkt kuuza matrekta yote yaliyoingizwa nchini kwa mkopo nafuu kutoka serikali ya india sehemu ya fedha iliyopatikana imetumika kuagiza matrek ta mengine kutoka india yenye thamani ya shilingi bilioni 
mwezi desemba matrekta aina ya new holland na farmtrac yenye thamani ya shilingi bilioni 
 yaliingizwa nchini ikiwa ni sehemu ya matrekta yaliyoagizwa
matrekt hayo anauzwa kwa wakulima vikundi vya wakulima na vyama vya ushirika kwa fedha taslimu au mkopo
hadi kufikia tarehe aprili matrekta yalikuwa yameuzwa kwa walengwa
upatikanaji wa zana hizo umewezesha kuongezeka kwa eneo linalolimwa kwa kutumia matrekta kutoka asilimia mwaka hadi asilimia mwaka 
aidha matumizi ya jembe la mkono yamepungua kutoka asilimia hadi asilimia katika kipindi hicho
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa dasip imenunua na kusambaza mashine za kupandikiza mpunga katika skimu za umwagililiaji ili kuwapunguzia wakulima harubu ya kupanda mpunga kwa mkono na kuwawezesha kupanda kwa wakati
mashine hizo zimegawiwa moja kwa kila wilaya za kibondo bukombe kahama ngara geita chato kwimba kig oma sengerema shinyanga maswa meatu bariadi magu bunda musoma tarime rorya misenyi muleba biharamulo serengeti misungwi ukerewe kasulu na mbili kwa wilaya ya kakonko
vilevile mradi umenunua power tiller na kuzisambaza kwa wakulima kati ka wilaya za kwimba mbogwe bukombe misungwi magu kahama shinyanga misenyi muleba biharamulo ngara mugumu meatu na kakonko 
mheshimiwa spika kupitia mradi wa usalama wa chakula accele rated food security project afsp wizara imevijengea uwezo vikundi vya wakulima katika halmashauri za morogoro vijijini mvomero kilosa kilombero na ulanga mkoa wa morogoro bahi kondoa mpwapwa na kongwa dodoma iringa vijijini na mufindi ir inga njombe ludewa na makete njombe ruangwa na nachingwea lindi na mtwara vijijini na masasi mtwara kwa ku vipatia kila kimoja seti ya mashine nne za kupiga mpunga kumenya na kupukuchua mahindi kupanga madaraja na kuweka mbegu dawa
mashine hizo zitawezesha vikundi kuzalisha mbegu za qds
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itatathmini utendaji kazi wa zana za kilimo zilizonunuliwa kupitia miradi ya dasip dadps afsp suma jkt na kwa mkopo kupitia agitf katika kanda za kilimo ili kutambua changamoto zilizopo na kuchukua hatua za kuboresha mfumo wa upatikanaji wa zana bora za kilimo nchini
uendelezaji wa kilimo hifadhi 
mheshimiwa spika mabadiliko ya tabianchi yanayosababisha ukame mtawanyiko mbaya wa mvua na mafuriko yameanza uleta hasara kiuchumi nchini ambapo takriban asilimia moja ya pato la taifa hupotea na kuathiri maisha ya watu
ili kukabiliana na hali hiyo wizara inaendelea kusisitiza matumizi ya kilimo hifadhi ambacho kinazingatia kupanda mbegu bora bila kukatua kufunika ardhi kwa kutumia mazao funika yanayorutubisha ardhi na uchaguzi mzuri wa mzunguko wa mazao ambao utaweza kudhibiti wadudu na magonjwa ya mazao
mheshimiwa spika wizara kupitia vituo vya utafiti vya uyole mlingano na selian ilisambaza teknolojia ya kilimo hifadhi katika halmashauri za wilaya za meru arusha hanang morogoro kilosa babati karatu kongwa kiteto simanjiro moshi mtwara lindi bukoba bunda magu serengeti meatu maswa sengerema geita urambo uyui igunga nzega singid na mbeya ambapo wakulima wanalima takriban ekari kwa kuzingatia kanuni za kilimo hifadhi
aidha kilimo hifadhi kimeongeza tija katika zao la mahindi kutoka magunia mwaka hadi wastani wa magunia kwa ekari katika mwaka 
wadau wengine wanaohamasisha kilimo hifadhi nchini kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya ni asasi zisizo za kiserikali azaki za act wadec recoda cpar gatsby trust limac aga khan foundation na care international ambao huwapatia wakulima mafunzo na ana
mheshimiwa spika kutokana na umuhimu wa kilimo hifadhi tanzania ilishiriki kwenye kongamano la kwanza la afrika la kilimo hifadhi st africa congress on conservation agriculture lililofanyika lusaka nchini zambia tangu tarehe hadi machi 
kongamano liliandaliwa na mtandao wa kilimo hifadhi wa afrika african conservation tillage network ambao tanzania ni mwanachama
kongamano lilitoa maazimio yanayoleng kuzihamasisha nchi za afrika kuwekeza kwenye kukuza na kuendeleza kilimo hifadhi na kuweka lengo la kuwafikia angalau wakulima milioni katika bara la afrika ifikapo mwaka 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na comesa na fao imeunda kikosi kazi cha kitaifa cha kuendeleza kilimo hifadhi national conservation agriculture ask force kinachojumuisha wadau toka serikalini azaki sekta binafsi na wakulima
majukumu ya kikosi kazi hicho ni kubuni mikakati ya kukuza kilimo hifadhi nchini kuhamasisha waku lima kubadili mtazamo na kuondokana na mazoea ya kukatua na kwenda kwenye mtazamo mpya wa kuzalisha kiendelevu kwa kuzingatia kanuni za kilimo hifadhi
mfuko wa taifa wa pembejeo 
mheshimiwa spika mwaka wa fedha mfuko ulipanga kutumia shilingi ili kutoa mikopo ya matrekta mapya matrekta madogo ya ikono mikopo ya thamani ya shilingi kwa ajili ya pembejeo za kilimo na mifugo na vifungashio mikopo kwa ajili ya zana za umwagiliaji maji na mikopo kwa ajili ya mashine za usindikaji
jedwali na
linaonyesha mikopo iliyotolewa hadi tarehe aprili 
jedwali na
 mikopo iliyotolewa katika kipindi cha hadi na aina ya mkopo utekelezaji thamani ya mikopo lengo halisia matrekta mapya makubwa matrekta ya mkono power tillers pembejeo za kilimo mifugo zana za umwagiliaji maji mashine za uvunaji combine harvester mashine za usindikaji jumla chanzo mfuko wa pembejeo 
mheshimiwa spika mfuko wa pembejeo umepanga kutumia shilingi kwa ajili ya kutoa mikopo mbalimbali katika msimu wa 
fedha hizo ni jumla ya shilingi kutok hazina na shilingi zitakazoto kana na marejesho ya mikopo kama inavyooneshwa katika jedwali na
jedwali na
 mikopo itakayotolewa katika mwaka na
aina ya mkopo idadi ya mkopo thamani tshs bajeti 
matrekta mapya makubwa 
matrekta ya mkono power tillers 
pembejeo za kilimo mifugo 
zana za umwagiliaji 
mashine za uvunaji combine harvester 
mashine za usindikaji
 jumla udhibit wa visumbufu vya mazao na mimea 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya ilidhibiti visumbufu vya milipuko viwavijeshi kwelea kwelea na panya kwa kununua na kusambaza lita za kiuatilifu cha kudhi biti kwelea kwelea lita za kiuatilifu cha kudhibiti viwavijeshi lita za kiuatilifu cha kudhibiti nzige wekundu na lita za kiuatilifu cha kudhibiti panya
milipuko hiyo ilitokea na kudhibitiwa katika wilaya za singida vijijini mkalama ikungi dodoma mjini mpwapwa kongwa bahi chamwino kilosa mvomero morogoro mjini kilindi kibaha handeni njombe ruangwa mkuranga bagamoyo kisarawe rufiji lindi na kilwa
wilaya nyingine ni nzega igunga shinyanga vijijini kishapu moshi rombo hai siha arumeru karatu hanang simanjiro monduli na mbulu
mheshimiwa spika wizara imeendelea na ukaguzi wa mazao yanayoingizwa nchini na yanayosafirishwa nchi za nje katika vituo vya mipakani kusajili viuatilifu kusajili na kukagua wafan yabiashara wa viuatilifu na kutoa vibali vya kuingiza viuatilifu nchini
kazi nyingine ni pamoja na kudhibiti visumbufu vipya invasive species ikiwemo kudhibiti mdudu hatari anayeshambulia matunda nzi wa matunda bactrocera inva dens ambapo lita za kivutia wadudu zilinunuliwa
vilevile wizara imeendelea kutoa elimu ya matumizi sahihi ya viuatilifu na kueneza mbinu mbalimbali za udhibiti husishi
kazi ya kusambaza wadudu walawangi biological control agent s ambao hudhibiti visumbufu kiba iyolojia ilifanyika
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea ku chunguza na kudhibiti milipuko ya wadudu nzige kwelea kwelea panya viwavi jeshi na magonjwa ya mimea
aidha wizara itaandaa na kueneza eknolojia ya kudhibiti wadudu waharibifu wa mazao integrated pest management ya mahindi mpunga pamba kahawa mbogamboga na viazi katika halmashauri 
wizara ia itaviwezesha vituo vya mipakani vya sehemu ya afya ya mimea kuweza kukagua kwa ufanisi mazao yanayopitishwa
aidha wizara tatoa mafunzo kwa wakaguzi na wakufunzi juu ya viwango vya kimataifa kuhusu usafi wa mazao na jinsi ya kudhibiti visumbufu vipya invasive species pest management ispm huduma za ugani 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na tamisemi iliendele kuimarisha utoaji wa huduma za ugani kwa kuboresha uenezaji wa teknolojia za kisasa katika kilimo kwa kutumia mbinu shirikishi ambapo mashamba darasa yameongezeka kutoka katika mwaka yenye wakulima hadi mwaka ye nye jumla ya wakulima katika mikoa nchini
mafunzo kupitia shamba darasa yalilenga kuwapatia wataalamu wa kilimo na wakulima mbinu za kilimo bora na teknolojia mbalimbali kwa mazao yanayolimwa katika maeneo yao
mbinu hii imewawezesha wataalamu wa ugani kuwafikia wakulima wengi kwa wakati mmoja
mheshimiwa spika wakulima wamepatiwa mafunzo ya kilimo bora cha mpunga muhogo na ngano
mafunzo yalihusu kanuni za kilimo bora kilimo shadidi cha mpunga sri uzalishaji wa mbegu bora za mpung za qds kilimo cha kibiashara usindikaji upatikanaji wa masoko mikopo na mbinu za uendeshaji wa vikundi
mafunzo yalitolewa kwa njia za ziara za mafunzo mashamba ya maonyesho majukwaa ya ubunifu na siku ya mkulima shambani
mheshimiwa spika wizar iliingia mikataba na shirika la utangazaji la tanzania tbc radio binafsi saba na kampuni ya mawasiliano ya nuru infocom katika kurahisisha ufikishaji teknolojia na upatikanaji wa taarifa za masoko kwa wakulima kwa ufanisi zaidi
jumla ya vipindi vya adio vilirushwa kupitia tbc taifa na radio binafsi za jamii kuhusu kanuni za kilimo bora
aidha wakulima kutoka halmashauri za wilaya za kilombero mvomero na kilosa walifundishwa na nuru infocom namna ya kutumia simu za viganjani katika kupata taarifa za kilimo
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imepanga kuanzisha mashamba darasa na mashamba ya mfano yenye wakulima yakiwemo mashamba darasa ya zao la mpunga kwenye skimu za umwagiliaji zinazotekeleza brn
wizara kwa kupitia phrd itawezesha wakulima wa mpunga wakiwemo vijana kutoka mikoa ya mbeya morogoro na iringa na kuwaunganisha kwenye vikundi ili waweze kuzalisha kibiashara kwa kuwafundisha mbinu bora za uzalishaji usindikaji na utafutaji wa mas oko
 wizara ia itahamasisha vikundi vya vijana kushiriki katika kilimo cha kibiashara uanzishaji na uendelezaji wa vikundi vya usindikaji katika mazao na itaendelea kuwezesha vijana waliopatiwa mafunzo ili kila mmoja ashiriki kikamilifu katika kilimo cha kibiashara
vilevile wizara itaandaa mitaala ya kufundishia wakulima wadogo wa nje outgrowers wanaozunguka mashamba ya wakulima wakubwa nucleus farmers kwa mazao ya mpunga miwa na mahindi
mheshimiwa spika wizara itaendelea kuimarisha mfumo wa utumia mkulima kiongozi kuwafundisha wakulima wenzake farmer to farmer extension kwa kutoa mafunzo kwa wakulima ili waweze kusimamia uzalishaji wa mpunga katika skimu za umwagiliaji katika mikoa ya brn na wakulima wa mazao ya mahindi muhogo ngano matunda mbogambog na mazao ya mbegu za mafuta
wizara kupitia eaapp na phrd itatoa mafunzo kwa wakulima wawezeshaji na wataalam wa ugani ambao nao wataweza kuwafundisha wakulima wengine
mafunzo kwa wakulima wawezeshaji na maafisa ugani 
mhesh imiwa spika katika mwaka wizara ilitoa mafunzo maalum kwa wakulima wawezeshaji kuhusu kilimo bora cha zao la mpunga kupitia iradi ya eaapp na phrd
jumla ya wakulima wawezeshaji na maafisa ugani kutoka katika halmashauri za wilaya za kyela kilombero mbarali kilosa mvomero bunda na sengerema walipatiwa mafunzo hayo ili waweze kufundisha wakulima wengine
aidha wizara kupitia miradi hiyo imehamasisha jumla ya vijana kutoka katika mikoa ya morogoro mbeya mwanza katavi iringa na pwani kushiriki katika kilimo cha kibiashara
uteuzi wa vijana ulizingatia maeneo ya brn na ushiriki wao katika kilimo lengo likiwa ni kubaini mahitaji ya vijana katika kilimo cha mpunga changamoto na kutafuta ufumbuzi kwa kushirikiana na uongozi katika halmashauri na vijiji husika
mheshimiwa spika katika kuimarisha na kurahisisha mfumo wa upelekaji teknolojia kwa wakulima wizara inajenga vituo vya rasilimali za kilimo vya kata katika halmashauri kwenye mikoa 
kati ya vituo hivyo vimekamilika na vimeanza kutoa mafunzo kwa wakulima na wafugaji
wizara pia kupitia eaapp imeviwezesha vituo sita vya kiberege morogoro kajunjumele kyela msanzi rukwa sadani iringa nyakasungwa mwanza na kisangwa mara kwa kuvipatia vitendea kazi vya ofisi
aidha vituo vingine vinaendeshwa na sekta binafsi chini ya programu ya one un katika mkoa wa lindi na taasisi za veco ya chunya pafoel ukerewe cords longido na concern iliyoko kilolo ambapo jumla ya wakulima wamepatiwa mafunzo ya kilimo cha mazao mifugo na uvuvi kwenye vituo hivyo
vilevile wizara ilishiriki kikamilifu katika sherehe za nane nane kikanda na kitaifa
katika sherehe za kitaifa wizara ilipata ushindi wa nafasi ya pili katika kundi la sekta ya uchumi na uzalish aji
wizara na taasisi zake za asa na bodi za chai korosho na kahawa pamoja na kampuni za mbolea za yara tanzania ltd
na minjingu mines fertiliser co walitoa zawadi kwa washindi wakulima bora wa mazao watatu na wamwagiliaji bora watatu zenye thamani shilingi ikiwa ni fedha taslimu mbolea mbegu vifaa vya umwagiliaji pamoja na vikombe
mheshimiwa spika mwaka wizara ilifanya tathmini ya maafisa ugani na kubaini kuwa walikuwepo maafisa ugani ambapo mahitaji halisi yali kuwa jumla ya maafisa ugani 
kati ya hao maafisa ugani walihitajika katika ngazi ya kata na katika ngazi ya ijiji
katika kukabiliana na upungufu huo wizara iliandaa mpango wa kuimarisha huduma za ugani ambao ulijumuisha kusomesha na kuajiri maafisa ugani ili ifikapo mwaka kila kijiji kiwe na mtaalam wa kilimo afisa ugani
katika kutekeleza mpango huo wizara ilijiwekea mkakati wa kuongeza udahili wa wanafunzi wa ngazi ya astashahada na stashahada katika vyuo vya kilimo
hadi kufikia juni wataalam waliohitimu mafunzo ya kilimo katika ngazi ya astashahada na stashahada ni 
kati ya hao walioajiriwa ni sawa na asilimia 
kwa ajira hizo idadi ya maafisa ugani nchi nzima ni bado kuna upungufu wa maafisa gani kufikia lengo la kama inavyo onekana kwenye jedwali na
jedwali na
 idadi ya maafisa ugani nchini hadi juni na
kada vituo mahitaji waliopo upungufu astashahada vijijini stashahada kata jumla 
mheshimiwa spika katika waka serikali litoa kibali cha ajira kwa sekta ya kilimo chenye nafasi 
hadi kufikia tarehe aprili sekretarieti ya ajira katika utumishi wa umma imeweza kuwapanga wataala kwa waajiri ambapo kati ya hao wahitimu wa astashahada ni stashahada na shahada 
aidha wahitimu hawajaajiriwa
wizara inaendelea kuwasiliana na sekretarieti ya ajira ili ikamilishe kuajiri wahitimu waliosalia kulingana na kibali cha ajira kilichotolewa
iwapo nafasi zote za kibali ngazi ya kijiji zitajazwa itaongeza idadi ya wagani walio kwenye ajira kufikia hii ni sawa na kubakiwa na upungufu wa maafisa ugani ili tufikie lengo
utafiti 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara iliidhinisha aina mpya za mbegu za mazao ya maharagwe ya soya njugumawe mahindi na viazi vitamu ambazo zimegunduliwa katika vituo vya utafiti vya umma vya uyole ilonga na ukiriguru
aidha aina mpya za mbegu za maz ao kutoka taasisi binafsi zinazojishughulisha na utafiti wa kilimo zimeidhinishwa kiambatisho na
mbegu hizo ni mtama mahindi tumbaku na kahawa 
wizara pia ilizalisha jumla ya kilo za mbegu mama pre basic seeds kukidhi mah itaji ya asa ili kuweza kuzalisha mbegu za msingi basic seeds kwa lengo la kuzipatia kampuni za mbegu kuzalisha mbegu zilizoidhinishwa certified seeds kwa ajili ya matumizi ya wakulima
mbegu mama zilizozalishwa ni ngano kilo mpunga kilo mahindi kilo maharag we kilo kunde kilo pamba kilo njugumawe kilo ufuta kilo dengu chickpeas kilo na korosho polyclonal seeds kilo 
vilevile vipando bora vimeendelea kutolewa na kusambazwa kwa wa kulima kwa mazao ya korosho grafts miche pingili za muhogo marando ya viazi vitamu zabibu vipando viazi mviringo vipando na miche ya migomba 
mheshimiwa spika wizara pia imetoa teknolojia za agronomia katika udhibiti wa magugu ya majani mapana na membamba katika kilimo cha mpunga ambazo ni kwa kutumia viuagugu vya tillergold kwa kiwango cha lita moja kwa hekta na solito kwa kiwango cha lita moja na nusu 
 kwa hekta zote kwa kunyunyuziwa baada majani na mazao kuota
katika maendeleo ya matumizi ya bayoteknolojia wizara imegundua mbinu za uzalishaji wa miche bora kwa kutumia chupa tissue culture and micropropagation ambazo zimewezesha uzalishaji wa miche mama ya migomba muhogo viazi vitamu na viazi mviringo vyenye ubora
pia bayoteknolojia imeongeza ufanisi wa uchunguzi wa magonjwa ya mimea na kuharakisha uchunguzi wa uhakika wa magonjwa ya batobato na michirizi ya kahawia kwenye muhogo
mheshimiwa spika katika mwaka utafiti wa mi zania ya mazao farm budgets ulifanyika kwa wakulima wa kanda za mashariki kaskazini na nyanda za juu kusini
utafiti huo ulibaini kwamba wakulima waliopanda mbegu bora za mahindi na kuzingatia kilimo cha kitaalamu katika kanda ya nyanda za juu kusini walipata faida ya shilingi kwa hekta ambayo ni mara 
 zaidi ya wale wasiozingatia kilimo cha kitaalam
vilevile wakulima waliopanda mbegu bora za mpunga kwa maeneo ya umwagiliaji na kuzingatia ushauri wa kitaalamu walipata faida ya shilingi kwa hekta mara 
 ya mavuno kwa wasiozingatia utaalamu
mheshimiwa spika kupitia mradi wa uzalishaji wa uongezaji tija katika kilimo mashariki ya afrika eaapp utafiti wa mnyororo wa thamani ya zao la mpunga uliendelea kufanyika katika kanda za ziwa rorya na maswa mashariki mvomero na kilombero na nya nda za juu mbarali na kyela
mafunzo yalitolewa kwa wadau wanaume na wanawake kuhusu namna ya kuongeza faida ubora wa mpunga kupata masoko na kilimo biashara
aidha vikundi vya wakulima vilianzishwa na kusajiliwa
vilevile uboreshaji wa kituo cha katrin kuwa kituo mahiri cha mpunga katika ukanda wa mashariki ya afrika umefikia asilimia 
watafiti wameendelea na mafunzo ya shahada za juu za uzamivu phd na uzam ili msc katika vyuo vikuu mbalimbali ndani na nje ya nchi ili kuwaongezea uwezo katika fani na kuwa mahiri katika utafiti wa kilimo
aidha kwa kupitia tume ya taifa ya sayansi na teknolojia costech jumla ya watafiti wamechaguliwa kuanza masomo ya shahada za juu phd msc 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea na utafiti wa kugundua mbegu bora za mazao kuzalisha mbegu mama pre basic seed za mazao kiasi cha tani kwa mazao ya nafaka mikunde mbogamboga na mbegu za maf uta pamoja na pingili za mazao ya mizizi
aidha tani za mbegu mama za mpunga zitazalishwa kutoka kituo cha katrin ili ziweze kutumika katika uzalishaji wa mbegu bora na kusambazwa kwa wakul ima kupitia taasisi za umma na inafsi zinazozalisha begu nchini kwa madhumuni ya kukidhi mahitaji katika maeneo yaliyobainishwa katika matokeo makubwa sasa brn
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa expanded rice production project ilihakiki mbegu mpya za mpunga pamoja na teknolojia nyingine 
hakiki huu utafanyika katika skimu za umwagiliaji maeneo yenye mvua za uhakika na kupeleka mpunga unaozalishwa katika maeneo ya miinuko
aidha kwa kushirikiana na serikali ya ireland wizara yangu itajenga uwezo katika usimamizi wa taarifa na usambazaj wa teknolojia za kilimo kupitia vitengo unganishi vya utafiti ugani na wakulima vya kanda zielus kwa lengo la kufikisha teknolojia za kilimo
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itafanya utafiti kwa mtazamo wa mnyororo wa thamani ili kutath mini aina ya mazao mapya yanayoibuka kwa biashara kama vile kakao matofaa maparachichi ili kuweza kupata aina zinazofaa kwa wakulima katika kanda za uzalishaji za ikolojia za kilimo hapa nchini
utafiti wa kudhibiti magonjwa na wadudu wa haribifu wa mazao utaendelea ili kuhakikisha kuwa mazao yanayozalishwa na wakulima wetu yanakuwa na ubora unaotakiwa na kukidhi mahitaji ya soko
aidha mazao yatakayotiliwa mkazo ni yale ya migomba muhogo mahindi na minazi
mheshimiwa spika wizara yangu itaendelea na ju hudi za kutekeleza mikakati ya kutokomeza magonjwa ya mazao hususan ugonjwa wa unyanjano katika zao la migomba batobato na michirizi ya kahawia katika zao la muhogo na mlnd katika zao la mahindi
aidha ili kutokomeza ugonjwa wa unyanjano katika zao la mi gomba mkoani kagera wizara yangu kupitia kituo cha utafiti maruku itaendelea kushirikiana na uongozi wa mkoa wa kagera katika kampeni yake ya tokomeza ugonjwa wa mnyanjano mkoani kagera 
mheshimiwa spika matumizi ya vipando bora visivyo na vimelea vya ugonjwa ni moja ya njia muhimu za kuthibiti maambukizi katika mashamba ya migomba
kwa hiyo wizara yangu kupitia vituo vyake vya utafiti ita shirikiana na maabara ya tishu ya binafsi ya crop bioscience solution limited ya arusha ili kuzalisha miche ya igomba bora kwa njia ya tishu tissue culture na kuisambaza kwa wakulima wa mkoa wa kagera kwa ruzuku
miche hiyo ni ya aina ya migomba ya ndizi zinazopendwa na walaji wa mkoa wa kagera kama vile enshakala na enyoya
mheshimiwa spika kwa upande wa magonjwa ya muhogo ya batobato na michirizi ya kahawia
wizara kwa kuvitumia vituo vyake vya utafiti itaendelea kuzalisha vipando vya muhogo visivyo na magonjwa hayo clean planting cutting s vya mbegu ya muhogo aina ya mkombozi na kuvisambaza kwa wingi ka tika maeneo makubwa katika wilaya za mkoa wa mara ambako mashambulizi ya magonjwa haya ni makubwa
kazi hii itafanyika kwa kutumia uzoefu uliopatikana wilaya ya ukerewe ambapo magonjwa hayo sasa yametokomezwa
aidha wizara yangu itaendelea kufanya utafit wa uhandisi jeni ili kuziwekea ukizani aina za muhogo zinazopendwa na walaji
vile vile utafiti kwa njia za kawaida utaendelea ili kutoa mbegu zaidi zenye ukinzani wa magonjwa hayo muhimu katika zao la muhogo
mheshimiwa spika katika waka wa wizara kwa kushirikiana na shirika la chakula na kilimo la umoja wa mataifa fao itatekeleza mradi wa kudhibiti ugonjwa wa maize lethal necrotic disease katika mikoa ya kilimanjaro arusha na manyara wenye thamani ya dola za kimarekani usd 
miko hii ndiko ambako ugonjwa umeanza kuonekana na ni mikoa muhimu kwa uzalishaji wa mbegu za mahindi nchini
lengo kubwa ni kuudhibiti na kuzuia ugonjwa huu usienee katika mikoa mingine
kazi zitakazofanyika katika mradi huu ni pamoja kuunda kikosi kazi cha kusimamia udhibiti kutengeneza mkakati na muongozo wa pamoja wa kitaifa wa kudhibiti ugonjwa mpango kazi wa udhibiti ngazi ya wilaya na usimamizi wa sheria na kanuni za udhibiti
sambamba na mradi huu wizara yangu kwa kushirikiana na shirika la centr for agricultural biosciences nternational cabi inatekeleza pia mradi wa zahanati ya afya ya mimea plant clinics ikiwa ni hatua muhimu ya kusogeza huduma za kuwafundisha wakulima kutambua matatizo ya kiafya ya mazao yao na njia za kuyatatua kwa harak zaidi katika mashamba yao
hadi sasa mradi unatekelezwa katika mikoa ya kilimanjaro arusha manyara tanga lushoto pwani dar es salaam morogoro dodoma na iringa
pamoja na jitihada hizi wizara inasisitiza kuwa wakulima watumie mbegu zilizothibit ishwa ubora na tosci
mheshimiwa spika wizara pia itafanya utafiti wa rutuba ya udongo kilimo mseto na kurekebisha ramani zilizoko kwenye mfumo wa kijiografia gis ili ziweze kusaidia wadau kuwekeza katika kilimo hapa nchini
vilevile wizara kupitia mradi wa eaapp itaendelea kuimarisha uzalishaji wa teknolojia za mpunga muhogo na ngano na kuhakikisha kuwa teknolojia hizo zinasambazwa katika nchi zingine zilizoko katika mradi huo ikiwa ni pamoja na kenya uganda na ethiopia
aidha chini ya mradi huu te knolojia zitakazozalishwa katika nchi hizo vile vile zitaletwa hapa nchini kwa matumizi ya wakulima na wadau wengine
programu ya kuendeleza sekta ya kilimo asdp 
mheshimiwa spika awamu ya kwanza ya utekelezaji wa asdp iliyoanza julai ilikamilika mwezi juni na mwaka ni kipindi cha mpito ambapo kazi muhimu ambazo hazikukamilika ndizo zinazoendelea kutekelezwa wakati wizara za sekta ya kilimo zikiendelea na mchakato wa kuandaa awamu ya pili ya asdp
taarifa rasmi ya kutathmini kuhusu utekelezaji wa asdp nchini kote yaani implementation completion report icr iliyofanyika kati ya mwezi desemba hadi februari imeonesha mafanikio ya kuridhisha katika utekelezaji wa programu hiyo
jumla ya skimu za umwagiliaji zilikarabatiw na kujengwa maafisa ugani walipata mafunzo mashamba darasa yalianzishwa wakulima walipewa mafunzo na watoa huduma za ugani binafsi walipewa mikataba
jumla ya magari pikipiki na baiskeli zilisambazwa katika ha lmashauri kwa ajili ya kuwezesha maafisa ugani kufanya ufuatiliaji na usimamizi
aidha vituo vya rasilimali vya kata vya kilimo ward agricultural resource centres warc vilianzishwa na kompyuta na printers zake zilinunuliwa kwa ajili ofisi za maafisa ugani
jumla ya kilometa za barabara za vijijini zilikarabatiwa na kujengwa maghala ya kuhifadhi mazao yalijengwa masoko ya msingi yalijengwa masoko madogo ya mifugo yalijengwa na mabanda ya kuanika na kukausha ngozi za mifugo yalijengwa
aidha malambo na visima vya maji vilijengwa matrekta makubwa matrekta madogo ya mkono na plau yalipatikana
vilevile vituo vya maksai vilianzishwa maabara za wanyama na majosho yalijengwa
pia ashine za kusagisha zilipatikana pamoja na mashine za kukamua mafuta
maghala yanayotumia mfumo wa stakabadhi yalianzishwa katika halmashauri na idadi ya makampuni yanayotumia tanzania gs barcode system yaliongezeka kutoka hadi 
aidha bidhaa zilizosajiliwa zinazotumia barcode ziliongezeka kwenye soko kutoka hadi 
mheshimiwa spika utekelezaji wa yote yaliyotajwa hapo juu umewezesha kufikiwa kwa kiwango kikubwa malengo makuu mawili ya asdp ambayo ni i kuwezesha wakul ima kupata na kutumia elimu ya kilimo teknolojia mfumo wa masoko na miundombinu ambavyo vyote vinachangia katika kuongeza tija faida na kipato na ii kuhamasisha uwekezaji binafsi katika kilimo pamoja na mazingira bora ya sera na sheria katika kilimo
kwa mfano asilimia ya wakulima wanaofikiwa na huduma bora za kilimo na miundombinu imeongezeka kutoka hadi ushauri wa mifugo kutoka hadi na matumizi ya umwagiliaji kutoka hadi 
aidha uwekezaji binafsi katika kilimo umekuwa ukikua kwa wa stani wa asilimia kwa mwaka
mheshimiwa spika licha ya mafanikio hayo utekelezaji wa asdp ulikabiliwa na changamoto kadhaa zikiwemo za kutokukamilika kwa miradi mingi ya ujenzi wa skimu za umwagiliaji kuwepo fedha ambazo hazijatumika kwa muda mrefu ku tokana na ukosefu wa wataalam wa kusanifu na kujenga miradi viwango hafifu vya ujenzi vinavyosababisha miradi kukarabatiwa mara kwa mara wanufaika kushindwa kuchangia gharama za uendeshaji na ukarabati kutokuhifadhiwa kwa vyanzo vya maji usanifu wa ujenzi unaozingatia mikoa badala ya kanda za ekolojia na usimamizi hafifu wakati wa ujenzi wa miundombinu ya skimu za umwagiliaji
maeneo hayo yanaendelea kutekelezwa katika kipindi hiki cha mpito mwaka na yatasimamiwa kikamilifu wakati wa utekelezaj wa awamu ya pili ya asdp
mashamba ya kilimo cha kibiashara kwa mazao ya mpunga na miwa 
mheshimiwa spika katika kuwezesha kupatikana kwa mashamba makubwa ya uwekezaji kupitia mpango wa tekeleza matokeo makubwa sasa hatua iliyofikiwa ni kama ifuatavyo i mashamba mawili kati ya saba yaani bagamoyo eco energy na mkulazi yamepewa hati miliki title deeds kutoka wizara ya ardhi nyumba na maendeleo ya makazi
ii shamba la bagamoyo eco energy kwa ajili ya kilimo cha miwa limezinduliwa tarehe mwekezaji ameanza kazi
iii shamba la mkulazi limegawanywa katika maeneo ya uzalishaji wa mpunga na miwa na taratibu za kupata wawekezaji zinaendelea
iv mashamba ya ngalimila lukulilo na rufiji delta yamefikia hatua ya kuhawilishwa kutoka ardhi ya kijiji kwe nda ardhi ya kawaida
mashamba mawili yaliyobaki muhoro na tawi ya wilaya ya rufiji yapo katika hatua za upimaji ili yaweze kuendelea na taratibu za kupatiwa hati miliki
v taratibu za kuwahusisha wakulima wadogo na vijiji vinavyozunguka katika mashamba ya ngalimila lukulilo na bagamoyo zimefanyika kwa kuwawezesha wakulima hao kutengeneza mipango ya matumizi ya ardhi ya vijiji na kuwapatia hati za kimila customary certificates of rights of occupancy ccro
vijiji hivyo ni kipugila kipo nyaminywili ndundunyikanza katika wilaya ya rufiji vinavyozunguka shamba ya lukulilo
vingine ni ngalimila mpanga kamwene utengule ipugasa mlimba idwindembo matema viwanja sitini miembeni msolwa na ngombo vinavyozunguka shamba la ngalimila
vi kukamilisha mi pango ya kina ya matumizi bora ya ardhi katika vijiji vya wilaya ya rufiji na taratibu za kutangaza katika gazeti la serikali kwa mashamba ya tawi hekta 
 na muhoro hekta 
vii shamba la mkongo jumla ya hekta 
 zimepatikana kwa ajili ya wekezaji ambapo kampuni ya frontline development partners imeonesha nia ya kuwekeza katika eneo hilo
viii shamba la muhoro rufiji zimepatikana hekta 
 kwa ajili ya uw ekezaji ambapo kampuni ya agroforestry imeonesha nia ya kuwekeza
 ix kwa upande wa bonde malagarasi mashamba mawili yamepatikana katika maeneo ya kasulu hekta na kibondo hekta ambapo kampuni ya kigoma sugar imeonesha nia ya kuwekeza katika eneo la kasulu
aidha taratibu muhimu za kuhaulisha eneo la kasulu kutoka ardhi ya kijiji kuwa ardhi kwa ajili ya uwekezaji zinaendelea
kambi ya vijana ya kilimo mkongo rufiji 
mheshimiwa spika serikali ilianzisha kambi ya mafunzo ya kilimo kwa vijana kwa kukarabati majengo katika eneo la mkongo wilayani rufiji ikiwa na lengo la kuhama sisha vijana kushiriki katika kilimo cha umwagiliaji kibiashara
kambi hiyo ilizinduliwa rasmi tarehe oktoba na mheshimiwa dkt
jakaya mrisho kikwete rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania
kambi hiyo imeshatoa mafunzo ya kilimo kwa vijana 
wizara kupitia rubada itaendeleza vijana kwenye kituo cha kilimo katika kambi ya mkongo rufiji na kujenga miundombinu katika mashamba ya vijana katika kituo hicho katika mwaka 
 kuongeza upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo umekuwa ni changamoto kubwa katika kuchochea uzalishaji endelevu
aidha mfumo wa masoko ya mazao ya kilimo unakabiliwa na kukosekana kwa taarifa sahihi za bei na miundombinu mibovu
ili kuhakikisha wakulima wanapata bei nzuri ya mazao serikali katika mwaka ilifanya yafuatayo i katika kukabiliana na changamoto ya kupanda na kushuka kwa bei za mazao ya biashara katika soko la dunia wizara kwa kushirikiana na wadau wa mazao husika inaandaa utaratibu wa kuanz isha mfuko maalum wa kufidia bei za mazao price stabilization fund kwa ajili ya kusaidia wakulima pindi bei ya mazao inaposhuka katika soko la dunia
katika mwaka wizara itawasilisha bungeni muswada wa sheria ya kuanzisha mfuko wa kufidia bei mazao
ii wizara inashirikiana na wizara ya viwanda na biashara kuanzisha soko la bidhaa na masoko ya mazao commodity exchange
aidha ili kufanikisha mfumo huo utakapoanza wizara kupitia brn imeanza mpango wa kujenga na kukarabati maghala ya mahindi katika awamu tatu kama jedwali na
linavyoonyesha
maghala hayo yataunganishwa na soko la bidhaa na masoko ya mazao
 jedwali na
 mpango wa maghala ya mahindi 
mheshimiwa spika maeneo ya utekelezaji katika miaka mitatu hadi kufikia idadi ya maghala kwa kila mkoa na wilaya ni kama inavyooneshwa kwenye kiambatisho na
tathmini ya maghala katika mikoa na wilaya kama ilivyoonyeshwa kwenye jedwali na
imekamilika
mpango wa ukarabati wa maghala umeanza katika mkoa wa mbeya kwenye wilaya za mbozi maghala katika vijiji na momba maghala katika vijiji 
aidha mtoa uduma service provider ambaye atafanya kazi na wakulima katika vijiji vilivyochaguliwa katika wilaya hizo amepatikana na ame ingia mkataba na kuanza kazi mwan zoni mwa mwezi mei 
mheshimiwa spika ujenzi wa maghala mawili ya nfra ya songea na mbozi yen ye uwezo wa kuhifadhi tani kila moja unaendelea
aidha wizara inaendelea na ujenzi wa miundombinu ya masoko ya kimkakati strategic markets matano ambayo yapo katika hatua mbalimbali za ujenzi katika maeneo ya busoka kahama kabanga ngara sira ri tarime nkwenda na murongo karagwe
mwaka wa fedha jumla idadi ya maghala yatakayojengwa kukarabatiwa ununuzi kupitia wakala wa hifadhi wa taifa ya chakula 
mheshimiwa spika katika mwaka nfra mepanga kununua jumla ya tani za nafaka zikiwemo tani za mahindi na tani za mpunga il kuongeza wigo wa uhifadhi wa azao ya chakula na kuchangia katika kupunguza mfumuko wa bei za vyakula katika masoko ya mijini
wakal pia utaendelea na mipango ya kuongeza uwezo wa kuhifadhi mazao ya chakula kwa kujenga ghala lenye uwe zo wa kuhifadhi tani za afaka katika kanda ya songea
mheshimiwa spika ili kuongeza fanisi katika utendaji kazi nfra mepanga kuanzisha kanda mpya ya kigoma itakayo hudumia mikoa ya kigoma kagera geita na tabora kupunguza majukumu kwa anda ya shinyanga ambayo kwa sasa inahudumia mikoa minane ya kanda ya ziwa
wakala pia umepanga pindi barabara ya lami kutoka songea hadi mtwara itakapokamilika mikoa ya lindi na mtwara ita pata huduma zake kutoka katika anda ya songea badala ya kanda ya kipawa dar es salaam
 kuim arisha uongezaji wa thamani na usindikaji wa mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika katika kutekeleza lengo mkakati hilo katika mwaka kazi zilizopangwa kutekelezwa zinajumuisha kuboresha teknolojia za usindikaji na uhifadhi wa mavuno post harvest andling technologies ufungashaji na kujenga vituo vya kuhifadhi na kukusanya mbogamboga na matunda
wizara kwa kushirikiana na wizara ya viwanda na biashara na tanzania horticultural association taha ilijenga na kukarabati miundombinu ya ukusanya na kuhifadhi mazao ya bustani katika ikoa ya arusha na kilimanjaro
vituo vilivyojengwa ni pamoja na midawe arusha kikas hai makiba arumeru na mabilioni same
vituo vya rundugai na kawaya hai vilikarabatiwa
mheshimiwa spika katika mpango wa kuwawezesha wakulima wa mbogamboga na matunda kupunguza upotevu kuongeza thamani kupata bei nzuri za mazao yao na kuongeza uhakika wa chakula wizara pia imejenga jengo la kuhifadhia mbogamboga na matunda packhouse na kuwapatia kontena la baridi refrig erated container wa kuhifadhia mbogamboga na matunda vikundi vya wakulima wa mbogamboga na matunda katika halmashauri za wilaya za lushoto na korogwe katika mkoa wa tanga
aidha wizara imetoa mafunzo ya hifadhi bora na usindikaji wa mazao hayo kwa waw akilishi wa vikundi vya wakulima katika maeneo hayo
mheshimiwa spika wizara imeainisha vikundi vyenye jumla ya wakulima vya wasindikaj wadogo wa mbegu za mafuta ya lizeti kutoka katika halmashauri za wilaya za iramba manyoni mkalama sing ida ikungi na manispaa ya singida katika mkoa wa singida na kuwapatia mashine za kukamua na kusafisha mafuta ili kuongeza ubora
vilevile wizara imetoa mafunzo kwa wanavikundi hao kuhusu hifadh bora na usindikaji wa zao la lizeti
chama kikuu cha ushirika cha tandahimba na newala tanecu kinajenga ghala lenye uwezo wa kuhifadhi tani za korosho
ujenzi huo umefikia hatua ya kuezeka na kusakafia
upembuzi yakinifu kwa ajili ya ujenzi wa kiwanda cha kubangulia tani za korosho kwa mwaka umefanywa na african cashew alliance
kuimarisha mfumo wa ukusanyaji uhifadhi uchambuzi na usambazaji wa takwimu 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na shirika la kimataifa la misaada la japan japan international cooperation agency jica imeend elea kutekeleza mfumo ulioboreshwa wa ukusanyaji wa takwimu za kilimo
chini ya mpango huo wataalamu wa kilimo na mifugo katika ngazi ya vijiji na kata wamefundishwa namna bora ya kukusanya takwimu kwa kutumia fomu maalumu
wataalamu wa ngazi ya wilaya na wa mkoa wamepewa seti za kompyuta na mafunzo ya jinsi ya kutumia kutunza kuchambua na kusambaza takwimu
aidha wataalamu wa halmashauri wamepewa pikipiki kwa ajili ya kuwezesha usimamizi
mpango huo umeanzisha mfumo unaowezesha tak wimu kusafirishwa kutoka wilayani mpaka makao makuu kwa njia ya tehama
wizara inaendelea kukusanya na kuweka takwimu kwenye mfumo wa kompyuta unaojulikana kama tanzania countrystat ili kuwezesha takwimu kutunzwa vizuri kwa njia endelevu na kusambazwa dunia nzima kwa njia ya tehama
 kusimamia sera sheria na mikakati katika sekta ya kilimo 
mheshimiwa spika sera ya taifa ya kilimo imeshachapishwa na kusambazwa kwa wadau wa kilimo kutoka sekta ya umma na sekta binafsi ikiwa ni pamoja na wakulima viong ozi wa serikali washirika wa maendeleo na waheshimiwa wabunge
sera hiyo inalenga katika kuleta mageuzi katika sekta ya kilimo kwa kuongeza tija na uzalishaji wa mazao mbalimbali kwa ajili ya kuimarisha usalama wa chakula na ziada kwa ajili yakuuzwa nje nchi
mkazo umewekwa katika kuongeza matumizi ya pembejeo na matumizi ya teknolojia za kisasa pamoja na kushirikisha sekta inafsi kama mhimili katika kuongeza ukuaji wa sekta ya kilimo
mheshimiwa spika maeneo mengine yaliyopewa umuhimu ni pamoja na sindikaji wa mazao ili kuyaongezea thamani jinsi ya kukabiliana na athari mbalimbali katika kilimo risk management uimarishaji wa vikundi vya wakulima na ushirika uboreshaji wa masoko ya kilimo na ugharamiaji wa kilimo agriculture financing
kwa kuwa kilimo chetu kinategemea sana nguvu kazi ya wazee na wanawake sera imeweka matamko ya sera yenye lengo la kuhamasisha vijana kujishughulisha na kilimo
kilimo cha kibiashara kimewekewa mkazo hususan kutekeleza masuala yatakayomsaidia mkulima mdogo au ikundi vya wakulima kuboresha kilimo ili kiwe cha kisasa na cha kibiashara mawasiliano na matumizi ya tehama katika kilimo mbinu za ushiriki wa pamoja katika kutoa huduma zimepewa umuhimu mfano mfumo wa ubia kati ya sekta ya umma na sekta binafsi public private partnerships katika kutoa huduma za ugani na utafiti na dhana ya shamba darasa farmer field schools
mheshimiwa spika pamoja na kutungwa kwa sheria mpya ya vyama vya shirika na
ya mwaka na sheria ya taifa ya umwagiliaji na
 ya mw aka wizara imeandaa mapendekezo ya marekebisho ya sheria ya mbegu na
 ya mwaka sheria ya hifadhi ya mimea plant protection act na
 ya mwaka sheria ya taasisi ya utafiti wa viuatilifu vya itropiki tropical pestcides research inst itute act ya cap
 sheria ya mfuko wa taifa wa pembejeo na
ya mwaka agricultural inputs trust fund act na sheria iliyoanzisha mamlaka ya uendelezaji wa bonde la mto rufiji rufiji basin development authority rubada act na
ya mwaka 
 kuboresha uratibu katika sekta ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara yangu inaratibu maendeleo ya sekta ya kilimo kwa kushirikiana na wizara za kisekta agricultural sector lead ministries aslms ambazo ni maendeleo ya mifugo na uvuvi viwanda na biashara na ofisi ya waziri mkuu tawala za mikoa na serikali za mitaa tamisemi
uratibu huo unahusisha pia utekelezaji wa asdp ambayo inagharamiwa kupitia michango ya washirika wa maendeleo kwenye kapu la pamoja asdp basket fund asdp bf
pamoja na asdp ipo miradi inayotekelezwa nje ya mfumo wa kapu
wizara kwa kushirikiana na wizara za kisekta na wadau inaandaa mfumo wa kuboresha uratibu katika sekta utakaotumika katika utekelezaji wa asdp ii ambayo mfumo wake wa uratibu utakuwa mpana za idi kuweza kuratibu miradi mingi zaidi pamoja na wafadhili wake katika sekta ya kilimo ikiwemo hata miradi ambayo haiendeshwi kwa fedha za umma
katika mwaka wizara kwa kushirikiana na wizara za sekta ya kilimo pamoja na wabia wa maendeleo itaka milisha maandalizi ya awamu ya pili ya asdp ili programu hiyo ianze kutekelezwa katika mwaka 
 kuboresha uwezo wa wizara kutoa huduma mafunzo katika vyuo vya kilimo 
mheshimiwa spika wizara imedahili wanafunzi astashahada na stashaha da katika mwaka wa 
kozi wanazosoma ni astashahada na stashahada ya kilimo mseto stashahada ya umwagiliaji uzalishaji chakula na lishe matumizi ya zana katika kilimo uzalishaji wa mazao mbogamboga maua na matunda
aidha wanafunzi astashahada stashahada wanaendelea na mafunzo ya mwaka wa pili na watahitimu mwezi juni 
katika mwaka wizara itafundisha vijana wa ngazi ya astashahada na stashahada kwa ajili ya kuongeza maafisa ugani
kilimo mtandao 
mheshi miwa spika matumizi ya teknolojia za habari na mawasiliano tehama yameenea hadi vijijini kupitia simu za viganjani
teknolojia hizi zinaweza kutumika katika ukusanyaji uchambuzi na usambazaji wa habari na taarifa mbalimbali za mnyororo wa tham ani kwa adau zikiwemo zinazohusu mbinu za uzalishaji usindikaji na upatikanaji wa masoko kwa urahisi na haraka
tayari yapo makampuni binafsi ambayo kwa kupitia makampuni ya simu kama tigo vodacom na zantel yameweka mifumo ya kusambaza taarifa za masoko ya maza kwa wadau kwa kulipia fedha kidogo
serikali inatambua na kuthamini mchango wao
sambamba na hayo wizara inaendelea kutekeleza mpango mkakati wa matumizi ya tehama katika kilimo ambapo katika mwaka wa imepanga kutekeleza yafuatayo i kuandaa mi fumo system wa ukusanyaji uchambuzi na usambazaji wa taarifa za kilimo katika skimu za umwagiliaji zilizomo katika mpango wa tekeleza kwa matokeo makubwa sasa brn na wa kuunganisha maghala yaliyoainishwa katika brn cowabama na mfumo wa ardhi ya kili mo geographical information system katika maeneo ya matokeo makubwa sasa sagcot
katika mifumo hiyo ubadilishanaji wa taarifa mbalimbali kati ya wadau wakulima wataalamu wafanyabishara utawezeshwa kwa kutumia simu za viganjani
mifumo hii ni mwanz wa uwekaji wa mfumo mkubwa wa tehama agricultural information system unaohusu kuwezesha matumizi leveraging ya tehama katika mnyororo wa thamani katika kilimo kama ulivyainishwa katika mkakati wa tehama katika kilimo ili kuongeza tija
ii kuendelea kub oresha zaidi tovuti ya wizara kwa kuweka taarifa zaidi za kilimo
migogoro ya wakulima na wafugaji 
mheshimiwa spika katika miaka ya hivi karibuni kumekuwa na ongezeko la migogoro ya ardhi baina ya wakulima na wafugaji pia wakulima na wawekezaji kutokana na ongezeko la idadi ya watu na kupanuka kwa mahitaji ya ardhi kwa ajili ya shughuli za kiuchumi na ukosefu wa malisho na miundombinu ya kunywesha mifugo
mipango ya matumizi bora ya ardhi pamoja na ujenzi wa iradi ya umwagiliaji wa mazao na malisho ya ifugo inaweza kuwa suluhisho la kudumu la kuondoa migogo ro kati ya wakulima na wafugaji
kwa hiyo kuanzia mwaka wizara itashirikiana na wizara ya maendeleo ya mifugo na uvuvi tamisemi na wadau wengine katika kubuni kupanga na kuanzisha miradi hiyo
kulinda ardhi ya kilimo 
mheshimiwa spika tanzania ina eneo la hekta milioni zinazofaa kwa kilimo
ati ya hizo hekta milioni 
 sawa na asilimia 
 ndizo zinazolimwa
hali ya kutokuwepo sheria inayotambua na kulinda ardhi ya kilimo imechan gia matumizi ya ardhi yasiyo endelevu na kwa matumizi yasiyo ya kilimo hivyo kupungu kwa ardhi yenye rutuba inayofaa kwa kilimo
wizara kwa kushirikiana na wizara za ardhi nyumba na maendeleo ya makazi maendeleo ya mifugo na uvuvi na tamisemi inaandaa apendekezo ya sheria ya kulinda ardhi ya kilimo
ujenzi wa mabwawa ya umwagiliaji na udhibiti wa mafuriko 
mheshimiwa spika kutokana na mabadiliko ya tabianchi tumeshuhudia maeneo mengi ya nchi hususan mikoa ya dar es salaam pwani morogoro dodoma ki goma mbeya arusha na mara ya kikumbwa na mafuriko ya mara kwa mara ambayo husababisha uharibifu wa miundombinu ikiwemo reli barabara makazi madaraja mashamba na kugharimu maisha ya watu na mali zao
athari nyingine za mafuriko ni pamoja na njaa mi lipuko ya magonjwa gharama za kuhamisha na kuwatunza waathirika
mafuriko yanayosababisha athari zot hizo yanaletwa na mito ambayo ikijengewa mabwawa makubwa kwenye maeneo yanayofaa maji yake yanaweza kudhibitiwa na hivyo ku punguza madhara hayo flood ontrol wakati huo huo yakatumika katika kilimo cha umwagiliaji wa mazao na malisho ya mifugo na matumizi mengine
aidha miradi mikubwa kama hiyo inaweza kutoa fursa kubwa ya kutatua migogoro baina ya wakulima na wafugaji
katika kukabiliana na hali hiyo wizara itashirikiana na wizara za maji mifugo na uvuvi uchukuzi ujenzi na ofisi ya makamu wa rais mazingira katika kubuni kupanga mkakati wa pamoja wa kuanzisha miradi ya namna hiyo
vyombo vya habari na kuhamasisha kilimo 
mheshimiwa spika vyombo ya habari hususan vituo vya redio televisheni na magazeti vimekuwa na mchango mkubwa katika kuhabarisha na kuwafikishia wananchi taarifa za maendeleo ya kilimo nchini
mapinduzi ya kilimo yatafikiwa ikiwa wananchi na wadau wa sekta ya kilimo watapata taarifa sahihi zinazohusu fursa mbalimbali zikiwemo kilimo biashara uwekezaji masoko na matumizi ya teknolojia za kisasa kama vile zana bora pembejeo na matumizi salama ya viuatilifu
aidha vyombo vya habari vikitumiwa ipasavyo vina nafasi ya kuchangia ufi kiwaji wa teknolojia sambamba na uboreshaji wa huduma za ugani
wizara itaimarisha matumizi ya vyombo vya habari na kushirikiana na waandishi wa habari kama wadau muhimu katika kuhamasisha na kutoa elimu kuhusu sera program na huduma mbalimbali za kuende leza kilimo nchini
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imedhamiria kuhamasisha waandishi wa habari za kilimo ili waanzishe jukwaa la waandishi wa habari za kilimo agricultural journalists forum ambao watajengewa uwezo na uelewa wa kutosha wa masuala ya kilimo ili waweze kuandika habari zitakazochochea maendeleo ya kilimo
msukumo utakuwa kuongeza matumizi ya vyombo vya habari vya kijamii community media ambavyo vinapatikana na kusikika katika maeneo ya vijijini ambako hasa ndiko waliko wa kulima na watanzania walio wengi
 kuzingatia masuala mtambuka katika kilimo mazingira 
mheshimiwa spika katika kutekeleza mpango kazi wa kimazingira wa sekta ya kilimo wizara kwa kushirikiana na benki ya dunia department for international development dfid na chuo kikuu cha kilimo cha sokoine sua ipo katika hatua za mwisho za kukamilisha mpango kazi wa kuhimili na kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi kwa sekta ya kilimo
kazi hii itakamilika ifikapo tarehe mwezi mei 
aidha katika kutekeleza mpango wa matokeo makubwa sasa brn wizara imefanikiwa kutengeneza mipango ya usimamizi wa mazingira na jamii esmps kwa kusudi la kupunguza uharibifu wa mazingira katika vijiji vinavyozunguka mashamba ya uwekezaji ya mpanga ngalimila na lukulilo
pia wizara imefanikiwa kutoa mafunzo kwa maafisa wa halmashauri zinazotekeleza mpango wa brn juu ya matumizi bora ya kemikali za kilimo uharibifu katika vyanzo vya maji uharibifu wa miundombinu ya umwagiliaji unaosababishwa na uingizwaji wa mifugo katika miundombinu hiyo na teknolojia ya umwagiliaji kwa njia ya matone
wataalamu hao ni kutoka halmashauri za kyela na mbarali mbeya kilosa morogoro kilombero na mvomero morogoro mpanda na mlele katavi na iringa iringa
vvu na ukimwi 
mheshimiwa spika wizara imeendelea na jitihada za kupambana na ukimwi na maambukizi mapya ya vvu mahali pa kazi kwa kuhamasisha watumishi kupima afya zao kwa hiari na kuendelea kuwawezesha kupata dawa na vyakula vyenye virutubisho watumishi wanaoishi na virusi vya ukimwi
jinsia 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na as areca ilitoa mafunzo ya jinsia kwa watumishi watafiti wagani na mwakilishi wa masuala ya jinsia wizarani kati yao wanawake walikuwa na wanaume ili kuhakikisha kuwa teknolojia za kilimo zinazalishwa na kusambazwa kwa wakulima kwa kuzingatia mahitaji yao kijinsia
 shukrani 
mheshimiwa spika naomba nitumie nafasi hii kuzishukuru nchi na mashirika mbalimbali ya kimataifa ambayo yamesaidia sana wizara katika juhudi za kuen deleza kilimo
kwanza napenda kuzishukuru nchi za japan ireland china india israel indonesia korea ya kusini marekani uingereza misri ubelgiji malaysia ujerumani finland norway brazil na uholanzi
nayashukuru pia mashirika na taasisi za kima taifa zifuatazo benki ya dunia benki ya maendeleo ya afrika au ifad dfid undp fao jica eu unicef wfp cimmyt icrisat asareca usaid koica icraf iita irri cfc avrdc agra warda bill and melinda gates foundation gatsby trust rockfeller foundation na unilever
ushirikiano na misaada ya nchi na mashirika hayo bado tunauhitaji ili tuweze kuendeleza kilimo nchini
mheshimiwa spika napenda kutoa shukrani za pekee kwa wakulima wa nchi hii kwa kazi kubwa wanayofanya katika uzalishaji wa maza ya chakula na biashara
napenda kumshukuru naibu waziri wa kilimo chakula na ushirika mheshimiwa godfrey weston zambi mbunge wa mbozi mashariki katibu mkuu bibi sophia elias kaduma naibu katibu mkuu dkt
yamungu kayandabila naibu katibu mkuu mhandisi raphael daluti wakurugenzi wa idara taasisi na asasi zilizo chini ya wizara watumishi wote wa wizara na wadau mbalimbali wa sekta ya kilimo kwa juhudi ushirikiano na ushauri uliowezesha kutekelezwa kwa majukumu ya wizara kwa mwaka kama nili vyofafanua katika hotuba hii
ni matarajio yangu kwamba wizara itaendelea kupata ushirikiano wao katika mwaka 
mwisho natoa shukrani kwa mpiga chapa mkuu wa serikali kwa kufanikisha kuchapishwa kwa hotuba hii
 maombi ya fedha kwa mwaka fungu 
mheshimiwa spika kwa kuzingatia maelezo niliyoyatoa naomba sasa bunge lako tukufu liidhinishe shilingi kwa ajili ya matumizi ya wizara ya kilimo chakula na ushirika fungu kwa mwaka 
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida na shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya maendeleo
kati ya fedha za matumizi ya kawaida shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengine oc shilingi ni kwa ajili ya mishahara pe ya wizara na shilingi ni mishahara pe ya bodi na taasisi
kati ya fedha za bajeti ya maendeleo shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
 fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara yangu kupitia fungu inaomba shilingi kwa ajili ya shughuli za kuendeleza ushirika nchini
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengine oc na shilingi ni kwa ajili ya ishahara pe ya watumishi wa tume na shilingi ni kwa ajili ya mishahara pe ya taasisi
fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara yangu kupitia fungu inaomba shilingi kwa ajili ya kuendeleza kilimo cha umwagiliaji hapa nchini
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya mengine oc na shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya maendeleo
kati ya fedha za bajeti ya maendeleo shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja
hotuba ya waziri wa kilimo mhe
japhet n
hasunga wakati wa ufunguzi wa mkutano na wafanyabiasharana wasindikaji wa mazao ya nafaka tarehe agosti katika ukumbi wa jnicc jijini dar es salaam mheshimiwa dkt
bashiru ali kakuru katibu mkuu wa chama cha mapinduzi waheshimiwa mawaziri waheshimiwa naibu mawaziri mheshimiwa mahamood mgimwa mwenyekiti wa kamati ya kudumu ya bunge ya kilimo mifugo na maji mheshimiwa paul makonda mkuu wa mkoa wa dar es salaam mwenyeji wetu waheshimiwa wakuu wa mikoa ya pwani na tanga makatibu wakuu na manaibu katibu wakuu wakuu wa wilaya wafanyabiashara wasindikaji na wamiliki wa maghala ya kuhifadhi nafaka wakurugenzi wa idara taasisi za kiserikali na sekta binafsi wawakilishi wa taasisi za kifedha wanahabari mabibi na mabwana bwana asifiwe tumsifu yesu kristo asalaam aleikhum ndugu washiriki kwanza kabisa naomba nimshukuru mwenyezi mungu aliyetuwezesha kukutana leotukiwa na afya njema
niwashukuru mawaziri wenzangu naibu mawaziri kwa kuja kushiriki nasi kwenye mkutano huu muhimu
aidha napenda kutoa shukrani zangu za dhati kabisa kwa wafanyabiashara wasindikaji na wasafirishaji taasisi za umma na wawakilishi wa wizara za kisekta kwa kukubali mwaliko wetu na hatimaye kuja kushiriki nasi bila kuwasahau wadau waliofanikisha mkutano huu
ninawashukuru sana
ndugu washiriki mkutano huu unatarajiwa kujadili kwa pamoja namna bora ya kutumia vizuri fursa zilizopo katika kukuza tasnia ya nafaka hususan masoko pamoja nachangamoto zake
ninaamini tutajadili kwa kina fursa hizo pamoja na changamoto zake na hatimaye kuwa na utaratibu mzuri wa namna ya kutumia vemafursa hizo
katika mkutano huu tutapata pia mada nne kutoka kwa wataalam wabobezi wa tasnia hii ya nafaka
mada hizo zitatolewa ili kutupa uzoefu na uelewa mpana ili tuweze kuwa na maamuzi sahihi katika mipango yetu
niwasihi washiriki wote tutumie siku mbili hizi kujadiliana vizuri na hatimaye tutoke na namna tunavyoweza kuzitumiafursa hizo
ndugu washiriki kabla sijaeleza fursa zilizopo katika tasnia ya nafaka napenda niwajulishe watanzania wote kuwa hali ya chakula mwaka huu ni nzuri kwani kama nchi tunacho chakula cha kutosha
tathmini iliyofanyika hivi karibuni inaonesha kuwa uzalishaji wa mazao ya chakula ulifikia tani ukilinganisha na mahitaji ambayo ni tani milioni
kati ya hizo tani ni za mazao ya nafaka na tani ni mazao yasiyo nafaka
kiwango hicho cha uzalishaji kimeiwezesha nchi kutosheleza mahitaji yake ya chakula kwa kiwango cha utoshelevu self sufficiency ratio ssr cha asilimia 
hata hivyo kuna baadhi ya maeneo mvua hazikunyesha vizuri na hivyo kuwa na uwezekano wa upungufu wa chakula
napenda kuwahakikishia kuwa serikali imejipanga vizuri katika kuhakikisha kuwa maeneo hayo yanakuwa na chakula kwenye masoko yao
nitoe rai kwa wakulima wote na watanzania kwa ujumla kutumia vizuri chakula kilichopo ili kuondoa upungufu wa chakula unaoweza kujitokeza
ndugu washiriki baada ya utangulizi huu nizungumzie fursa zilizopo kwenye tasnia hii ya nafaka kama ifuatavyo kwanza kabisa nchi yetu ina eneo linalofaa kwa kilimoambalo linakadiriwa kuwa hekta milioni
kati ya hizo hekta milioni 
 zinafaa kwa kilimo cha umwagiliaji
eneo hilo linafaa kwa kilimo cha mazao yote ya biashara na chakula yakiwemo mazao ya nafaka kama mahindi mtama mpunga ngano na mengineyo
nitoe mfano wa mahindi
mahindi ni chakula kikuu ndani na nje ya nchi yetu
lakini pia ni chanzo cha chakula cha wanyama na mifugo
aidha uzalishaji wa nyama maziwa na mayai umekuwa ukitegemea uzalishaji wa zao la mahindi kama chanzo cha moja kwa moja cha chakula cha mifugo
licha ya kuwa uzalishaji wa mahindi barani afrika unafikia tani milioni lakini bado afrika inatumia zaidi ya dola bilioni kwa ajili ya kuagiza mahindi kutoka nje ya afrika
kadri idadi ya watu afrika inavyozidi kuongezeka na mahitaji ya chakula kama nafaka yanaongezeka pia
hii ni fursa nzuri kwetu sisi tanzania kuzalisha kwa wingi ili kufanya biashara ya mazao ya nafaka
serikali kupitia wizara ya nishati inajitahidi sana kufikisha umeme vijijini ambako ndiko nafaka zinapatikana
hadi sasa asilimia ya vijiji nchini vimepatiwa umeme
umeme huo unatakiwa utumike pia katika eneo la usindikaji
hadi sasa tumeweza kutumia sehemu ndogo ya maghala kwenye usindikaji wa mpunga na mahindi kupitia mashine za kukoboa mpunga na mahindi
hii pia ni fursa nzuri ya kutumia umeme ili kupata bidhaa zilizoongezewa thamani
kuna baadhi ya maeneo maghala mazuri yamejengwa kwa usimamizi wa serikali ili kuwa na uhifadhi mzuri wa nafaka
mfano maghala mengi yaliyojengwa wakati wa brn bado hayajaweza kutumika ipasavyo
hii ni fursa nyingine ambayo tunapaswa tuitumie ili kuhifadhi nafaka zetu ili ziendelee kuwa na ubora unaokusudiwa
nchi yetu ina ikolojia tofauti tofauti hali hii inasababisha baadhi ya maeneo kuwa na mvua za kutosha na maeneo mengine kuwa na uhaba wa mvua
maeneo yanayopata mvua za kutosha huzalisha chakula cha kutosha pamoja na ziada
kwa maeneo ambayo yamezalisha ziada wanayo fursa nzuri ya kupeleka ziada hiyo kwenye maeneo mengine ambayo hayazalishi vizuri
hii ni fursa kwa soko la ndani ya nchi
vilevile nchi yetu imezungukwa na nchi ambazo hazina fursa kubwa ya kilimo kama tuliyonayo
miongoni mwa nchi hizo ni kama uganda kenya congo sudan na nyinginezo
hii nifursa nyingine ya soko kwani tukizalisha vizuri uhakika wa soko la nje ni mkubwa pia
ndugu washiriki zipo changamoto zinazoikabili tasnia ya nafaka
changamoto hizo ndizo zimetufanya tukutane hapa ili tuzijadili na hatimaye kupata suluhisho la pamoja
miongoni mwa changamoto hizo ni kama ifuatavyo pamoja na serikali kujitahidi kujenga maghala katika baadhi ya maeneo hususan yenye nafaka nyingi bado hayatoshi kulingana na uzalishaji uliopo
matokeo yake ni kuwa nafaka nyingi kama mahindi mtama na nyinginezo huhifadhiwa katika kiwango kisichoridhisha
hali hii inachangia sana kupoteza ubora wa nafaka na hatimaye kuchangia kuzorota kwa ustawi wa afya zetu
kukosekana kwa teknolojia bora na rahisi za usindikaji kunachangia pia kupatikana kwa bidhaa zisizo bora
matokeo yake bidhaa hizo zinakuwa chini ya viwango vinavyohitajika kitaifa na kimataifa na hivyo kutokukubalika
hali hii inaleta umasikini badala ya kupunguza au kuondoa kabisa umasikini kwa mtu mmoja mmoja na hatimaye taifa kukosa pato
pamoja na kuwa yapo maeneo ambayo yana nafaka za kutosha lakini hakuna utaratibu au chombo kinachoweza kutoa taarifa kuwa mahali fulani kuna nafakakama mchele au mahindi
hapa ninamaanisha takwimu
kwa upande wenu nyinyi wafanyabiashara wasindikaji na wasafishaji hamna chombo kinachowaunganisha kwa ajili ya kuzungumza na serikali hususan katika kutatua changamoto zinazojitokeza
kukosekana kwa takwimu kunasababisha masoko kutokuwa ya uhakika
mfano serikali inaweza kupata soko la mahindi nje ya nchi lakini takwimu za kufahamu ziada ilipo na hali yake inakuwa ngumu kwa sababu takwimu za wafanyabiashara binafsi hatuna
mazingira haya ni sehemu ya mambo yaliyotufanya sisi kama serikali tuitishe mkutano huu ili tuone namna bora ya nyinyi wadau kushirikiana na serikali yenu katika kutatua changamoto nilizozitaja yakiwemo masoko
ndugu washiriki katika kuhakikisha kuwa tunapata uelewa mpana wa tasnia ya nafaka ili tuweze kujadiliana vizuri zimeandaliwa mada nne ambazo zitatolewa na wataalam wabobezi wa nafaka hapa nchini
mada hizi zitatolewa ili kupata uzoefu wa maeneo mengine jinsi yanavyosimamia tasnia hii
mada hizo ni kama ifuatavyo fursa ya biasharaya mazao ya nafaka katika soko la afrika na uwezo wa tanzania kuzalisha nafaka na wafanyabiashara kushiriki kikamilifu
upotevu wa mazao ya nafakabaada ya mavuno mkakati wa taifa wa kudhibiti na matokeo ya utafiti wa hali ya maghala yalivyo hapa nchini
uongezaji thamani katika mazao na kuboresha mazingira yabiashara ya nafaka
mfumo wa masoko na uzoefu
ndugu washiriki baadhi ya changamoto nilizozitaja hapo awali nimezitaja ili iwe chachu ya kuongeza msukumo wa majadiliano katika mkutano huu
aidha ni matumaini yangu kuwa mada zitakazotolewa na waandaaji zitatupa nafasi pia ya kuelewa vizuri tasnia ya nafaka ili tutoke hapa na maazimio ambayo yatajibu changamoto nilizozitaja hususani ya upatikanaji wa taarifa na utumiaji vizuri wa fursa zilizopo katika tasnia hii
nitoe rai kwa washiriki wote tusikilize kwa makini tuwe wawazi na kwa uhuru tujadili mada hizo kwa mapana na marefu ili baada ya siku mbili hizi tutoke na maazimio yatakayojibu changamoto za tasnia hii ya nafaka
ndugu washiriki serikali ya awamu ya tano chini ya uongozi madhubuti wa mhe
dkt
john pombe joseph magufuli rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania ina nia njema kabisa ya kuhakikisha kuwa tunashirikiana na wadau wote katika kuhakikisha kuwa tasnia ya nafaka inaendelea na kuondoa changamoto zinazojitokeza
lakini serikali peke yake haiwezi kuziondoa changamoto hizo bila nyinyi wafanyabiashara wasindikaji na wasafirishaji kushirikiana na serikali yenu
hivyo ninawasihi wote tushirikiane ili tuendeleze nchi yetu kwa moyo wa uzalendo
ndugu washiriki kabla sijahitimisha hotuba yangu napenda kuwakumbusha kuwa tarehe agosti wakati wa ufunguzi wa sherehe za nanenane zilizofanyika katika viwanja vya nyakabindi mkoani simiyu mhe
mama samia suluhu hassani makamu wa rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania alizindua mkakati wa kitaifa wa udhibiti wa upotevu wa mazao baada ya kuvuna
mkakati huu unajibu changamoto ya upotevu wa mazao baada ya kuvuna
nimemuagiza katibu mkuu wa wizara ya kilimo kuhakikisha kuwa washiriki wote wa mkutano huu wanapatanakala za mkakati wetu wa kitaifa ili wakautumie kama mojawapo ya silaha katika kupambana na upotevu wa chakula baada ya mavuno
suala la udhibiti wa upotevu wa mazao ya chakula ni suala muhimu na la kipekee linalopaswa kupewa kipaumbele na kila mdau katika mnyororo wa thamani shabaha ikiwa ni kupunguza upotevu kwa asilimia ya mazao ya chakula ifikapo 
ndugu washiriki wote mwisho kabisa niwashukuru tena kwa kuja kushiriki mkutano huu muhimu na ninawasihi tutumie hizi siku mbili ili tupate maazimio yatakayotuwezesha kujibu hoja nilizozisema ikiwa ni pamoja na zile mtakazoziibua kwenye majadiliano yetu
baada ya kusema hayo sasa natangaza kuwa mkutano wetu wa kihistoria wa kwanza wa wafanyabiashara wasindikaji na wasafirishaji wa mazao ya nafaka umefunguliwa rasmi
asanteni kwa kunisikiliza hotuba ya waziri wa kilimo mheshimiwa hussein mohamed bashe mb kuhusu makadirio ya mapato na matumiziya fedha ya wizara ya kilimo kwa mwaka mhe
hussein mohammed bashe mb waziri wa kilimo mhe
anthony peter mavunde mb naibu waziri wa kilimo gerald geofrey mweli dkt
hussein mohamed omar katibu mkuu naibu katibu mkuu wizara ya kilimo wizara ya kilimo yaliyomo dira dhima na malengo ya wizara xvii dira xvii dhima xvii majukumu ya wizara ya ki limo xvii malengo ya wizara xviii 
 utangulizi 
 hali ya kilimo 
 hali ya chakula 
 mchango wa kilimo katika uchumi 
 umwagiliaji 
 ushirika 
 mapato na matumizi kwa mwaka 
 makusanyo ya maduhuli 
 fedh zilizoidhinishwa kwa mafungu yote na 
 fedha zilizotolewa 
 utekelezaji wa maeneo ya kipaumbele kwa mwaka 
 kuimarisha utafiti 
 utafiti wa mbegu za asili 
 utafiti wa matumizi ya mbegu bora 
 kuimarisha kilimo cha umwagiliaji 
 kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo 
 mbegu bora 
 miche bora 
 uthibiti wa ubora wa mbegu 
 mbolea 
 udhibiti wa mbolea ii 
 upatikanaji wa viuatilifu na udhibiti wa visumbufu vya mazao na mimea 
 zana za kilimo 
 ruzuku ya mbegu na miche 
 ruzuku ya mbolea 
 kuimaris ha utoaji wa huduma ya upimaji wa afya ya udongo 
 kuimarisha huduma za ugani mafunzo na vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo 
 mafunzo ya ugani 
 vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo 
 kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo 
 kuimarisha mifumo ya upatikanaji wa mitaji 
 kuimarisha miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo 
 kuimarisha maendeleo ya ushirika 
 kuhamasisha kilimo cha mashamba makubwa ya pamoja 
 ushiriki wa vijana katika sekta ya kilimo 
 kuimarisha kilimo anga 
 uzalishaji wa mazao 
 mazao asilia ya biashara 
 mazao ya chakula 
 mazao yenye mahitaji makubwa yanayoagizwa nje ya nchi kuimarisha masuala mtambuka katika kilimo lishe vvu na ukimwi iii matumizi ya teknol ojia na mbinu za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi 
 mpango na bajeti kwa mwaka 
 kuongeza tija na uzalishaji increase productivity and production 
 utafiti wa mbegu bora 
 uzalishaji wa mbegu na miche bora pamoja na usambazaji wa mbegu na miche ya ruzuku 
 uwekezaji kwenye huduma za ugani 
 kuanza kujenga nyumba za maafisa ugani katika kata 
 uwekezaji kwenye kupima afya udongo na utoaji wa ruzuku ya mbolea na viuatilifu 
 uwekezaji kwenye kujenga na kukarabati miundombinu ya umwagiliaji 
 uanzishwaji wa vituo jumuishi vya kutoa huduma za zana za kilimo mechanization centres 
 kuanzisha kanda saba za kilimo na uzalishaji tanzania agriculture growth corridors 
 kuongeza ajira zenye staha na ushiriki wa vijana na wanawake kwenye kilimo increase decent jobs and enhancing youth and women participation in agriculture sector 
 kuwezesha upatikanaji wa ardhi ya kilimo na uanzishaji wa mashamba iv makubwa ya pamoja block farms and agricultural parks 
 kuimarisha ushiriki wa vijana na wanawake katika kilimo kupitia programu ya jenga kesho iliyo bora 
 kuendeleza vituo mahiri vya kusambaza teknolojia 
 kuhamasisha uanzishwaji wa kampuni za ugani za vijana 
 kuimarisha usalama wa chakula na lishe to improve resilience for food and nutrition security 
 uwekezaji kwenye miundombinu ya uhifadhi kuweza kufikia uwezo wa kuhifadhi tani ifikapo mwaka 
 kuiong ezea nfra uwezo wa kununua mazao ya wakulima ili kuongeza hifadhi hadi kufikia tani 
 kuimarisha na kuanza matumizi ya mfumo wa agricultural stock dynamics systems 
 mkutano wa mifumo ya chakula afrika 
 kuhamasisha matumizi ya mazao yaliyoongezewa virutubishi ili kukabiliana na matatizo ya lishe nchini 
 kuimarisha upatikanaji wa masoko mitaji na mauzo ya mazao nje ya nchi strengthen access to market agriculture financing nd crop exports 
 kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi 
 kuimarisha uongezaji thamani na uhifadhi pamoja na kuiwezesha sekta binafsi kwa kuijengea miundombinu ya masoko 
 kuongeza mauzo ya mazao ya kilimo nje ya nchi 
 upatikanaji wa mitaji agricultural finance 
 kuziwezesha maabara za serikali na sekta binafsi ziweze kufikia viwango vya ubora vinavyokidhi soko la kimataifa 
 kuimarisha maendeleo ya ushirika strengthening cooperative development 
 maombi ya fedha mwaka fungu na 
 makusanyo ya maduhuli 
 fedha kwa mafungu yote na viambatisho vi majedwali jedwali na
uzalishaji wa chakula mwaka na upatikanaji wa chakula mwaka jedwali na
upatikanaji wa mbegu bora nchini hadi aprili jedwali na
upatikanaji wa mbolea hadi aprili jedwali na
 mashine na zana za kilimo zilizoingizwa nchini jedwali na
mwenendo wa mauzo ya mazao ya nafaka nje ya nchi jedwali na
mwenendo wa mauzo ya mazao nje ya nchi jedwali na
mwenendo wa mauzo ya mazao asilia ya biashara na thamani jedwali na
mikopo iliyotolewa kwa wakulima jedwali na
miundombinu ya uhifadhi wa nafaka iliyokamilika jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mazao asilia ya biashara tani mwaka hadi jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mazao ya chakula tani msimu 
 jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mbegu za mafuta tani mwaka 
 jedwali na
 uzalishaji wa mazao ya bustani tani kwa kipindi cha miaka mitano vii jedwali na
 mpango wa uzalishaji wa miche vikonyo pingili jedwali na
 uzalishaji wa mazao asilia ya biashara mwaka 
 viii viambatisho kiambatisho na
 mauzo ya nafaka katika halmashauri kukabiliana na mfumuko wa bei kufikia aprili kiambatisho na
skimu za umwagiliaji zilizopangwa kujengwa mwaka na ujenzi utaendelea mwaka kiambatisho na
ukarabati wa skimu zilizopangwa mwaka na ukarabati utaendelea mwaka kiambatisho na
 ujenzi wa mabwawa ya umwagiliaji katika mwaka na ujenzi utaendelea mwaka kiambatisho na
 mabonde ya kimkakati yanayofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwaka na ujenzi wake utaanza mwaka kiambatisho na
 skimu za umwagiliaji zinazofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwaka na ujenzi utaanza mwaka 
 kiambatisho na
 taarifa kuhusu uvunjifu wa sheria ya mbolea katika hatua mbalimbali kiambatisho na
 mauzo ya mbolea kwa wakulima katika mpango wa ruzuku kwa mkoa hadi aprili ix kiambatisho na
mikoa inayotekeleza mradi wa kuwezesha upatikanaji wa pembejeo za kilimo tanzania agriculture input support project taisp kiambatisho na
 mashamba makubwa ya pamoja yaliyotengwa na kupimwa kwa ajili ya programu ya bbt katika mikoa mbalimbali nchini kiambatisho na
 skimu mpya za umwagiliaji zitakazojengwa mwaka kiambatisho na
 skimu zilizopangwa kufanyiwa ukarabati mwaka kiambatisho na
 mabwawa ya umwagiliaji yaliyopangwa kufanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na kuanza ujenzi wake mwaka kiambatisho na
 skimu mpya zitakazofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa mwaka na ujenzi wake kufanyika mwaka kiambatisho na
 skimu za ukarabati zitakazofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwaka na ujenzi wake utafa nyika mwaka vifupisho vya maneno adu agriculture delivery unit afdb african development bank afdp agriculture and fisheries development programme agitf agricultural inputs trust fund agra alliance for green revolution in africa agrf africa green revolution forum amcos agricultural marketing cooperatives societies amdt agricultural market development trust ards agriculture routine data system asa agriculture seed agency asdp ii agricultural sector development programme ii atmis agriculture trading management information system badea arab bank for economic development in africa xi bbt building better tomorrow ccm chama cha mapinduzi ciat the international center for tropical agriculture cimmyt international maize and wheat improvement center coasco cooperative audit and supervision corporation copra cereal and other produce regulatory authority cpb cereal and other produce board dasip district agricultural sector investment project dc district council dmcc dar es salaam multi commodities centre dus district uniformity and stability ecf extended credit facility efta equity for tanzania limited fao food and agriculture organization xii fm frequency modulation ftc farmers training centre gps global positioning system ifad international fund for agricultural development iita international institute of tropical agriculture ippc international plant protection convention ista international seed testing association itv independent television jica japan international cooperation agency jkt jeshi la kujengataifa katc kilimanjaro agricultural training centre katrin kilombero agriculture training and research institute kcbl kilimanjaro cooperative bank limited mati ministry of agriculture training institute xiii mati mis ministry of agriculture training institute management information system mltl mkwawa leafy tobacco processor limited mou memorandum of understanding muvu mfumo wa usimamizi wa vyama vya ushirika nafco national agriculture and food corporation nfra national food reserve agency nmnap ii national multisectoral nutrition action plan ii nosc njombe outgrower servince campany nsaap nutrition sensitive agriculture action plan nsi national sugar institute nsyia national strategy for youth involvements in agriculture oc other charges oecd the organization for economic cooperation and development xiv qds quality declared seed saccos savings and credit cooperative society sat sustainable agriculture tanzania scgs small holder credit guarantee scheme sdgs sustainable development goals smes small and medium sized enterprises sonamcu songea namtumbo agricultural marketing cooperative union limited ltd tacri tanzania coffee research institute tadb tanzania agriculture development bank taisp tanzania agricultural input support project tanecu ltd tandahimba newala cooperative union limited tanipac tanzania intiative for preventing aflatoxin contamination tanshep tanzania smallholder holticulture empowerment project tari tanzania agriculture research institute xv tbc tanzania broadcasting corporation tca tanzania cotton association tehama teknolojia ya habari na mawasiliano tfc tanzania fertilizer company tfra tanzania fertilizer regulatory authority tgnp tanzania gender network program tltc tanzania leaf tobacco cpmpany limited torita tobacco research institute of tanzania tosci tanzania official seed certification institute tot training of trainners tphpa tanzania plant health and pesticides authority tra tanzania revenue authority trit tea research institute of tanzania tshtda tanzania smallholder tea development agency ukimwi upungufu wa kinga mwilini xvi uviko ugonjwa wa virusi vya korona veta vocational education and training authority vvu virusi vya ukimwi warcs ward agricultural resource centres wb world bank wfp world food programme wrrb warehouse receipt regulatory board xvii dira dhima na malengo ya wizara dira tujilishe sisi tuwalishe wengine kibiashara
dhima kujenga sekta ya kilimo endelevu na yenye ushindani ili kukuza uchumi shirikishi kuboresha maisha ya mkulima na taifa lenye utajiri
majukumu ya wizara ya kilimo majukumu ya wizara ya kilimo yameainishwa katika hati ya mgawanyo wa majukumu ya mawaziri ministerial instrumen t ya tarehe mei 
majukumu hayo ni pamoja na i
kuandaa na kutekeleza sera za kilimo usalama wa chakula umwagiliaji na ushirika ii
kusimamia mipango na matumizi ya ardhi ya kilimo iii
kufanya utafiti mafunzo na huduma za ugani katika kilimo iv
kusimamia usalama wa chakula v
kusimamia uhifadhi wa kimkakati wa chakula vi
kusimamia maendeleo ya ushirika na vyama vya ushirika xviii vii
kuratibu maendeleo ya vyama vya ushirika wa akiba na mikopo viii
kuendeleza miundombinu ya kilimo ix
kuratibu masoko na kuongeza tham ani ya mazao ya kilimo x
kusimamia maendeleo ya zana za kilimo na pembejeo xi
kuendeleza kilimo cha umwagiliaji xii
kusimamia maende leo ya rasilimali watu wizarani xiii
kusimamia leseni za stakabadhi za mazao ghalani na xiv
kusimamia idara zinazojitegemea taasisi za serikali wakala programu na miradi ya maendeleo iliyo chini ya wizara
malengo ya wizara katika kufanikisha utekelezaji wa majukumu yake wizara inatekeleza malengo mkakati kupitia fungu na katika idara vitengo asasi mamlaka na taasisi zilizo chini ya wizara
malengo mkakati hayo ni i
kuongeza tija na uzalishaji wa mazao ya kilimo ii
kuongeza uzalishaji wa mazao ya bustani xix iii
kupunguza gharama za uagizaji wa mafuta ya kula ngano na nafaka nyingine iv
kupunguza upotevu wa mazao baada ya kuvuna kutoka asilimia kati ya na hadi asilimia tano ifikapo mwaka v
kupunguza umaskini kwa asilimia ifikapo vi
kuhakikisha upatikanaji wa malighafi za viwandani kwa asilimia vii
kutengeneza ajira mpya milioni tatu za vijana na wanawak ifikapo viii
kuongeza thamani ya mauzo nje ya nchi kutoka dola za marekani bilioni 
 hadi dola za marekani bilioni ifakapo ix
ukuaji wa kilimo kufikia asilimia ifikapo na x
kuzingatia masuala mtambuka katika kilimo
 utangulizi 
mheshimiwa spika ninaomba kutoa hoja kwamba kufuatia taarifa iliyowasilishwa leo na kamati ya kudumu ya bunge ya viwanda biashara kilimo na mifugo bunge lako tukufu sasa likubali kupokea kujadili na kupitisha taarifa ya utekelezaji wa mpango na bajeti ya wizara ya kilimo fungu tume ya taifa ya umwagiliaji fungu na tume ya maendeleo ya ushirika fungu kwa mwaka wa fedha 
aidha ninaliomba bunge lako tukufu lipitishe makadiri ya mapato na matumizi ya mafungu yote matatu ya wizara na taasisi zake kwa mwaka wa fedha 
mheshimiwa spika awali ya yote ninamshukuru mwenyezi mungu kwa kutuwezesha kufikia siku ya leo tukiwa wazima wa afya na kwa kuendelea kuijalia nchi yetu amani na mshikamano na kujadili bajeti hii inayolenga kusukuma mbele kasi ya maendeleo ya sekta ya kilimo na wakulima kwa ujumla wao
mheshimiwa spika ninapenda kutumia fursa hii kwa heshima na unyenyekevu mkubwa kumshukuru kwa dhati mheshimiwa dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania kwa ku endelea kuniamini kusimamia shughuli za ilimo nchini
ninamuahidi mheshimiwa rais na watanzania kuwa nitatekeleza majukumu yangu kwa weledi uaminifu na ubunifu mkubwa ili kuhakikisha nchi yetu inakuwa na uhakika wa chakula kulisha wengine kibiashara lakini pia wakulima wanapata kipato cha kutosha ili kupun guza umaskini
mheshimiwa spika ninamshukuru sana mheshimiwa rais kwa kuanza utekelezaji wa mageuzi kwenye sekta ya kilimo kwa kuwekeza katika miradi ya muda mrefu na maeneo ya msingi ya kutatua changamoto za kilimo kuanzia shambani hadi sokoni na kuite keleza dhana na falsafa ya msingi kabisa kwenye kilimo kuwa kilimo ni uwekezaji wa muda mrefu
ni dhahiri kuwa chini ya uongozi wa serikali ya awamu ya sita kumekuwepo msukumo wa kipekee katika kuendeleza sekta ya kilimo
mheshimiwa spika watanzania wanashuhudia sasa kasi kubwa ya uwekezaji mkubwa wa serikali kwenye rasilimali fedha na watu pamoja na uhamasishaji wa sekta binafsi kuwekeza na kukifanya kilimo kuanza kutoa ajira zenye staha kwa vijana na wanawake ikiwa ni pamoja na hatua ya kuongeza kwa kiasi kikubwa bajeti ya wizara ya kilimo kuanzia mwaka wa fedha na kujenga msingi imara wa utekelezaji wa mipango ya kilimo yenye kutazama tanzania ifikapo mwaka 
ninamuahidi tena mheshimiwa rais bunge lako tukufu na watanzania kwa ujumla kuwa wizara itaendelea kubuni na kutekeleza mikakati mbalimbali ili kuhakikisha sekta ya kilimo inafikia ukuaji wa asilimia ifikapo mwaka na kujenga msingi imara wa kulinda uchumi wetu kuelekea mwaka 
mheshimiwa spika kwa kipekee ninapen da kumshukuru na kumpongeza mheshimiwa rais kwa ushiriki wake na kuwa mstari wa mbele katika duru za majadiliano ya masuala ya kilimo kimataifa na kuifanya nchi yetu kushinda kuwa mwenyeji wa jukwaa la mifumo ya chakula barani afrika africa food systems orum litakalofanyika tarehe hadi septemba jijini dar es salaam na kuzifanya taasisi za kimataifa na wadau wa maendeleo kama vile benki ya dunia afdb usaid ifad fao agra na wadau wengine kuanza uwekezaji na tanzania kurudishwa kwenye mpango wa feed the future
ninamshukuru sana mheshimiwa rais
mheshimiwa spika tanzania kuwa mwenyeji wa jukwaa hili ni fursa kubwa kwa nchi yetu kuvutia uwekezaji katika nyanja mbalimbali ikiwemo sekta ya kilimo na biashara
nitoe wito kwa wadau wote wa sekta ya kilimo hususan sekta binafsi kushiriki kikamilifu katika jukwaa hilo ambalo litaleta pamoja zaidi ya washiriki kutoka nchi mbalimbali duniani
mheshimiwa spika pia ninapenda kumshukuru mheshimiwa dkt
philip isdor mpango makamu wa rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania ambaye amekuwa akisisitiza na kutoa maelekezo kuhusu umuhimu wa kilimo endelevu na kinachozingatia hifadhi ya mazingira na kinachohimili mabadiliko ya tabianchi na kuwa muumini mkubwa wa masuala ya utafiti na yeye mwenyewe kuwa mkulima
maelekezo hayo yamezingatiwa katika mipango na utekelezaji wa majukumu ya wizara
mheshimiwa spika ninapenda pia kutumia fursa hii kumpongeza waziri mkuu mhe
kassim majaliwa majaliwa mb
kwa hotuba yake nzuri aliyoitoa hapa bungeni
hotuba hiyo imegusa maeneo mengi ya sekta ya kilimo
mhe
waziri mkuu amekuwa mstari wa mbele kuhamasisha kilimo cha umwagiliaji maendeleo ya vyama vya ushirika pamoja na upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo hususan mazao ya kimkakati ya mkonge chiki chi alizeti zabibu ngano miwa korosho kahawa chai pamba na tumbaku
pia ninamshukuru na yeye mwenyewe kuwa mkulima na mbanguaji wa korosho
mheshimiwa spika ninapenda kukupongeza wewe binafsi na naibu spika mheshimiwa mussa azan zungu mb
pam oja na wenyeviti wa bunge kwa jinsi mnavyoliongoza bunge letu tukufu kwa umahiri mkubwa
uongozi wenu mahiri umewezesha utekelezaji wa mipango mbalimbali ya maendeleo ikiwemo sekta ya kilimo
aidha nitumie nafasi hii kuwapongeza wabunge wote kwa umahiri ao mkubwa katika kuchangia mijadala inayoendelea katika bunge hili la la bajeti
mheshimiwa spika kipekee na kwa dhati ninapenda nikushukuru wewe binafsi kwa kuunda kamati moja inayosimamia viwanda biashara kilimo na mifugo
hatua hii inajenga msin gi imara wa sekta za uzalishaji na biashara katika kusimamia kwa pamoja kupanga kutekeleza na kuratibu na hivyo kuongeza tija na thamani ya mazao ya wakulima wa nchi hii
mheshimiwa spika kipekee ninamshukuru mheshimiwa anthony peter mavunde naibu waziri wa kilimo na mbunge wa jimbo la dodoma mjini kwa ushirikiano anaonipatia katika kutekeleza majukumu ya wizara ya kilimo
pia ninampongeza bw
gerald geofrey mweli kwa kuteuliwa kuwa katib mkuu wa wizara ya kilimo
vilevile ninampongeza dkt
hussein mohamed omar kwa kuteuliwa kuwa naibu katibu mkuu wa wizara ya kilimo
ninawashukuru kwa ushirikiano wanaonipatia ninawashukuru kwa wao kutambua majukumu wajibu na matarajio ya mhe
rais bu nge lako tukufu na watanzania kwa ujumla
aidha ninapenda kumshukuru bw
andrew wilson massawe katibu mkuu mstaafu kwa ushirikiano wake alionipatia wakati akiwa katika utumishi wa umma
mheshimiwa spika nitumie nafasi hii kuwapongeza mhe
david mwakip osa kihenzile mbunge wa mufindi kusini kwa kuchaguliwa kuwa mwenyekiti wa kamati ya kudumu ya viwanda biashara kilimo na mifugo na mhe
mariam ditopile mzuzuri mbunge wa viti maalum mkoa wa dodoma kwa kuchaguliwa kuwa makamu mwenyekiti wa kamati hiyo
vi levile ninawapongeza wajumbe wote wa kamati ya kudumu ya viwanda biashara kilimo na mifugo na kamati ya kudumu ya bajeti kwa ushauri wao mzuri ambao umeboresha utekelezaji wa mipango na mikakati ya wizara
mheshimiwa spika ninamshukuru waziri wa fedha na mipango mheshimiwa dkt
mwigulu lameck nchemba mb
pamoja na timu ya wataalam wa wizara ya fedha na mipango ikiongozwa na katibu mkuu dkt
natu el maamry mwamba na manaibu katibu wakuu wizara ya fedha na mipango bi
jenifa c
omolo bi
amina k
shaaban na bw
lawrence n
mafuru na kamishna wa bajeti bw
meshack j
anyingisye kwa kutupa nafasi ya kujadiliana na kushauriana kuhusu namna bora ya kutekeleza vipaumbele vya sekta ya kilimo na kuipa kipaumbele katika mpango na ajeti ya serikali
ninawashukuru sana kwani hii ni hatua sahihi kwa maslahi ya nchi yetu na kulinda uchumi wetu
mheshimiwa spika nitumie fursa hii kumpongeza mhe
abdul yussuf maalim kwa kuchaguliwa kuwa mbunge wa jimbo la amani zanzibar
aidha nina toa pole kwa bunge lako tukufu kwa kuondokewa na aliyekuwa mbunge wa jimbo la amani zanzibar mhe
mussa hassan mussa
mwenyezi mungu ailaze roho ya marehemu mahala pema peponi amina
mheshimiwa spika nitumie fursa hii kuwapongeza mhe
mizengo kayanza peter pinda waziri mkuu mstaafu kwa kuteuliwa kuwa mwenyekiti wa baraza la kumshauri rais kuhusu masuala ya chakula na kilimo presidential food and agriculture delivery council na makamu mwenyekiti wa baraza mhe
hailemarian dessalegn waziri mkuu mstaafu wa ethiopia
ninaahidi kuwapa ushirikiano katika utekelezaji wa shughuli za sekta ya kilimo
mheshimiwa spika kwa namna ya kipekee ninawashukuru wakulima wa nchi hii na sekta binafsi ya kilimo kwa mchango wao mkubwa katika kuhakikisha nchi inakuwa na usalama wa chakula na kuongeza uuzaji wa mazao nje ya nchi kutoka dola za marekani milioni 
 mwaka hadi dola za marekani bilioni 
 kufikia aprili mwaka 
aidha ninawashukuru viongozi na watumishi wote wa wizara ya kilimo kwa ushirikiano wao na bidii yao katika kazi
vilevile ninawashukuru wakurugenzi wakuu wa taasisi bodi na wakala zilizo chini ya wizara na watumishi wake kwa kazi nzuri na ushirikiano mkubwa wanaoendelea kuutoa
pia ninawashukuru kwa dhati aasisi za fedha sekta binafsi wabia wa maendeleo na asasi zisizo za kiserikali kwa mchango wao katika kukuza sekta ya kilimo nchini
mheshimiwa spika ninatoa shukrani na pongezi za pekee kwa wananchi wa jimbo langu la nzega mjini kwa ushirikiano wanaoendelea kunipa katika kipindi chote cha kuwawakilisha hapa bungeni
aidha ninawapongeza kwa juhudi wanazofanya katika kujiletea maendeleo yao wenyewe na jimbo letu
mheshimiwa spika ninawashukuru sana watumishi wa halmashauri ya mji wa nzega inayoongozwa na mwenyekiti wa halmashauri bi
belbara kasindi makono na mkurugenzi bw
shomary salim mndolwa viongozi na madiwani wa chama cha mapinduzi wilaya ya nzega kwa ushirikiano wanaoendelea kunipatia hata pale ninapokuwa sipatikani jimboni nikitekeleza majukumu yangu ya kuwahudumia wakulima na watanzania kwa ujumla
viongozi hawa wameendelea kuwahudumia wananchi na shughuli za maendeleo hazijasimama
ninawaa hidi kuendelea kuwatumikia kwa uaminifu kwa maendeleo ya jimbo letu la nzega mjini
 hali ya kilimo 
 hali ya chakula 
mheshimiwa spika taifa letu limetoka kufanya sensa ya watu na makazi na takwimu zinaonesha kuwa idadi ya watanzania ni milioni 
kati ya hao asilimia 
 sawa na zaidi ya watanzania milioni maisha yao ya kila siku yanategemea sekta ya kilimo moja kwa moja na watanzania wote milioni 
 wanahitaji chakula
mheshimiwa spika kutokana na matokeo ya sensa ya kilimo ya mwaka takwimu zinaonesha kuwa tanzania bara ina jumla ya kaya 
kati ya hizo kaya zinategemea kilimo moja kwa moja sawa na asilimia 
 ya kaya zote
aidha ifikapo mwaka taifa letu linakadiriwa kuwa na watanzania milioni na mwaka watanzania tunakadiriwa kufikia milioni 
vilevile wakati wastani wa umri wa mtanzania kijana ni miaka afrika ni miaka ulaya miaka na asia miaka maana yake tanzania ni taifa la vijana
hii inamaanisha uwa taifa letu lina hazina kubwa ya nguvu kazi kwa ajili ya kuzalisha chakula chetu na ziada kuuza nje ya nchi
mheshimiwa spika tathmini ya mwisho ya uzalishaji wa mazao ya chakula kwa msimu wa mwaka imebaini kuwa uzalishaji wa mazao ya chaku la umefikia tani kwa mlinganisho wa nafaka grain equivalent ikilinganishwa na tani mwaka ikiwa ni pungufu ya tani jedwali na
upungufu huo umetokana na mtawanyiko wa mvua usioridhisha
kati ya kiasi kilich ozalishwa nafaka ni tani na mazao yasiyo nafaka ni tani 
aidha uzalishaji wa nafaka ambao unahusisha mahindi mchele mtama uwele ulezi na ngano ulipungua kwa tani sawa na asilimia 
 ikilinganishwa na uzalishaji wa tani kwa msimu wa 
mheshimiwa spik a uzalishaji wa mazao yasiyo nafaka ambayo ni jamii ya mikunde muhogo ndizi viazi vitamu na mviringo uliongezeka kwa tani sawa na ongezeko la asilimia 
 na kufikia tani ikilinganishwa na uzalishaji wa tani msimu wa 
mahitaji ya chakula kwa mwaka ni tani na ziada ni tani za chakula
kwa kuzingatia takwimu hizo za uzalishaji na mahitaji ya chakula kwa mwaka taifa limejitosheleza kwa chakula kwa asilimia 
 jedwali na
 uzalishaji wa chakula mwaka na upatikanaji wa chakula mwaka nafaka mahindi tani mtama na malezi tani mchele tani ngano tani jumla nafaka tani uzalishaji mahitaji uhaba ziada utoshelevu yasiyo nafaka mikunde tani ndizi tani muhogo tani viazi tani jumla yasiyo nafaka tani uzalishaji mahitaji uhaba ziada utoshelevu jumla nafaka tani yasiyo nafaka tani jumla uzalishaji mahitaji uhaba ziada utoshelevu chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika makadirio ya mahitaji ya chakula ifikapo mwaka yatakuwa tani milioni na mwaka yatakuwa tani milioni 
hali hii inaleta changamoto kwa nchi yetu kuwa na mikakati ya uwekezaji ya muda mrefu kwenye sekta ya kilimo ili uhakikisha utoshelevu wa chakula kwa miaka hiyo na ziada kwa ajili ya kuuza nje ya nchi
 mchango wa kilimo katika uchumi 
mheshimiwa spika sekta ya kilimo kwa mwaka ilikua kwa asilimia 
 ikilinganishwa na ukuaji wa asilimia 
 mwaka 
vilevile sekta ya kilimo imechangia asilimia 
 katika pato la taifa imetoa ajira kwa wananchi kwa wastani wa asilimia 
 na kuchangia asilim ia ya malighafi za viwanda
mheshimiwa spika sekta ya kilimo kwa upande wa mazao ilikua kwa asilimia 
 mwaka ikilinganishwa na ukuaji wa asilimia mwaka imechangia asilimia 
 kwenye pato la taifa ikilinganishwa na asilimia 
 mwaka na imeendelea kuchangia asilimia ya upatikanaji wa chakula
aidha mazao ya kilimo yamechangia takriban dola za marekani bilioni 
 ya mauzo nje ya nchi
ukuaji na mchango wa sekta ya mazao kwa mwaka umeshuka kutokana na athari za uviko na vita kati ya urusi na ukraine ambazo ziliathiri uzalishaji upatikanaji wa pembejeo za kilimo na masoko ya mazao ya kilimo
pia katika kipindi hicho mabadiliko ya tabianchi yameathiri uzalishaji wa mazao ya kilimo
mheshimiwa spika ninapenda kul itaarifu bunge lako tukufu kwamba kwa mwenendo wa ukuaji wa idadi ya watu ndani ya nchi na duniani ifikapo mwaka nchi yetu itakuwa na idadi ya watu milioni na dunia itakuwa na watu bilioni 
katika kipindi hicho uzalishaji wa chakula duniani unakadiriwa kupungu kwa asilimia wakati mahitaji halisi ya chakula yanakadiriwa kuongezeka kwa zaidi ya asilimia 
mheshimiwa spika kihatarishi namba moja kwa taifa letu itakuwa ni mabadiliko ya tabianchi ambayo yanasababisha kupungua kwa uzalishaji wa chakula na hiv yo kuhatarisha uimara wa uchumi wetu na usalama wa taifa letu
ili kuwa salama kwenye eneo hili ni lazima kuendelea kuwekeza katika mifumo imara na himilivu ya kilimo inayotumia teknolojia za umwagiliaji za kisasa uwezo wa kuhifadhi mbegu zetu za asili il kuwa msingi imara wa kufanya utafiti kupata teknolojia bora za uzalishaji wa mbegu ili kujihakikishia usalama wa chakula na ulinzi wa uchumi wetu
mheshimiwa spika taifa lolote ambalo liko huru lenye kulinda heshima na utu wa watu wake ni lile ambalo linajitosheleza kwa chakula na uchumi imara
ili uwe na uhakika wa chakula ni lazima kuimarisha uzalishaji tija na kuwa na umiliki wa mbegu zetu kwani atakayetawala dunia hii ni yule ambaye ana umiliki wa mbegu bora na utoshelevu wa chakula
mheshimiwa spika tathmini ya kina ya hali ya chakula na lishe imebaini kuwa na upungufu wa uzalishaji katika baadhi ya maeneo kwa msimu wa uliotokana na athari za abadiliko ya tabianchi na hivyo kusababisha kupanda bei kwa baadhi ya mazao ya chakula
ili kukabiliana na hali hiyo wizara kupitia wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula national food reserve agency nfra imesambaza tani 
 za chakula katika halmashauri zenye upungufu wa chakula na kuuzwa kwa bei kati ya shilingi hadi kwa ki lo ikilinganishwa na bei ya soko ya shilingi hadi 
usambazaji wa chakula katika maeneo yenye upungufu wa chakula ni kama inavyoonekana kwenye kiambatisho na
mheshimiwa spika ili kukabiliana na upungufu wa chakula serikali inaendelea kuongeza uwezo wake wa kuhifadhi chakula kutoka tani za sasa hadi tani 
aidha kwa sasa serikali imeanza shughuli ya upembuzi yakinifu kwa ajili ya kujenga miundombinu ya uhifadhi itakayoongeza uwezo wa kuhifadhi kufikia tani ifi kapo mwaka 
lengo ni kuhakikisha kuwa taifa letu linauwezo wa kuhifadhi chakula cha kutumia miezi sita pindi inapotokea janga ili kulinda uchumi wetu heshima yetu utu wetu na uhuru wetu
akiba ya chakula nchini 
mheshimiwa spik a katika kuimarisha usalama wa chakula nchini wizara kupitia nfra imenunua tani 
 za chakula
kati ya hizo tani 
 ni za mahindi na tani 
 ni za mtama
aidha kiasi kilichonunuliwa kikijumuishwa na bakaa ya tani 
 kinafany nfra kuhifadhi jumla ya tani 
 katika ghala zake
 picha na
 vihenge vya wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula nfra kigoma
 umwagiliaji 
mheshimiwa spika wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji inaendelea kujenga na kukarabati miundombinu ya umwagiliaji nchini ikiwemo mabwawa ya kuvunia maji ya mvua kwa ajili ya umwagiliaji
hadi kufikia aprili eneo linalomwagiliwa ni hekta 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la hekta ifikapo mwaka 
katika kuhakikisha lengo hilo linafikiwa tume imeendelea kujenga na kukarabati miundombinu ya umwagiliaji iliyopangwa katika mwaka wa fedha ambapo hadi kufikia aprili jumla ya mikataba ya ujenzi na ukarabati wa miradi yenye thamani ya shilingi imesainiwa
mheshimiwa spika kukamilika kwa kazi zilizopangwa katika mwaka kutaongeza eneo la umwagiliaji kwa hekta na hivyo kufanya eneo linalomwagiliwa kuwa hekta 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la kufikia hekta za umwagiliaji ifikapo mwaka kama ilivyoelekezwa na ilani ya uchaguzi ya ccm ya mwaka 
 ushirika 
mheshimiwa spika tume ya maendeleo ya ushirika kwa kushirikiana na wizara za kisekta mamlaka za serikali za mitaa na wadau wengine imeendelea na uhamasishaji na uanzishwaji wa vyama vya ushirika katika sekta mbalimbali za kiuchumi
hadi kufikia aprili vyama vya ushirika vimesajiliwa ikilinganishwa na vyama mwaka 
kati ya hivyo ni vyama vya ushirika wa kilimo na masoko amcos ni vyama vya ushirika wa akiba na mikopo saccos na ni vyama vinavyojishughulisha na shughuli mbalimbali zikiwemo ufugaji nyuki na uvuvi
pia idadi ya wanachama wa vyama vya ushirika ime ongezeka kutoka desem ba hadi desemba 
 mapat na matumizi kwa mwaka maeneo ya kipaumbele katika bajeti ya mwaka 
mheshimiwa spika utakumbuka wewe na bunge lako tukufu tarehe mei mwaka nilisimama hapa kuomba idhini ya kupitishiwa bajeti ya shilingi na bunge lako likaidhinisha ili kutekeleza mpango wa mwaka 
katika mpango huo tulikuw na maeneo ya vipaumbele vya kimkakati strategic priorities
mheshimiwa spika mpango wa mwaka na unaokuja wa mwaka msingi wake mkuu ni dira ya maendeleo ya taifa mwaka mpango wa taifa wa maendeleo wa miaka mitano awamu ya tatu ilani ya chama cha mapinduzi kwa ajili ya uchaguzi mkuu wa mwaka hotuba ya mhe
rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania aliyoitoa bungeni tarehe aprili programu ya kuendeleza sekta ya kilimo awamu ya pili a sdp ii mwaka na mpango wa kuimarisha sekta ya kilimo agenda 
mheshimiwa spika leo nipo mbele yako kutoa taarifa juu ya utekelezaji wa kile ambacho tuliahidi mbele ya bunge lako tukufu
maeneo hayo ni i
kuimarisha utafiti ii
kutoa ruzuku ya mbegu za alizeti ngano na miche ya chikichi iii
kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo iv
kuimarisha na kutoa huduma ya upimaji wa afya ya udongo v
kuendeleza kilimo cha umwagiliaji kwa kujenga miundombinu ya umwagiliaji vi
kuimarisha hu duma za ugani na kuhamasisha kilimo cha ukanda kutokana na ikolojia za kilimo vii
kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo viii
kuimarisha mifumo ya upatikanaji wa mitaji ikiwa ni pamoja na kuanzisha mfuko wa maendeleo ya kilimo ix
kuimarisha miundom binu ya uhifadhi wa mazao ya kilimo x
kuhamasisha na kuanzisha kilimo cha mashamba makubwa ya pamoja xi
kuanza kutoa ruzuku ya mbolea mwaka xii
kuimarisha kilimo anga na xiii
kuimarisha maendeleo ya ushirika
mheshimiwa spika ninapenda kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa tumetekeleza mikakati na miradi yote tuliyoahidi ndani ya bunge lako kama nitakavyotoa maelezo huko mbele
 makusanyo ya maduhuli fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilikadiria kukusanya mapato ya shilingi 
 kupitia fungu kutokana na vyanzo mbalimbali
hadi kufikia aprili wizara imekusanya shilingi 
 sawa na asilimia ya makadirio
inatarajiwa kuwa malengo yaliyowekwa yatafikiwa ifikapo mwisho wa mwaka wa fedha 
fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilikadiria kukusanya mapato ya shilingi 
 kupitia fungu kutokana na vyanzo mbalimbali
hadi kufikia aprili wizara imekusanya shilingi 
 sawa na asilimia 
 ya makadirio
ukusanyaji huo mdogo umechangiwa na kutokuwepo kwa ofisi za umwagiliaji za wilaya kutokusajili skimu za umwagiliaji na wakulima uelewa mdogo wa wakulima kuhusu umuhimu wa ada ya huduma za umwagiliaji ukosefu wa mfumo wa kielektroniki wa ma kusanyo na ukosefu wa wahandisi wa umwagiliaji wa wilaya ambao ndio wenye jukumu la msingi la ukusanyaji wa maduhuli hayo
mheshimiwa spika katika kukabiliana na changamoto hiyo wizara imefungua ofisi za wilaya za umwagiliaji na kuajiri wataalam ambao hivi sasa wamepangwa katika wilaya kwa ajili ya kutekeleza majukumu yao
vilevile tarehe machi mhe
dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania alizindua na kugawa magari kwa ajili ya usimamizi na ufuatiliaji wa shughuli za umwagiliaji ikiwemo ukusanyaji wa maduhuli
 fedh zilizoidhinishwa kwa mafungu yote na 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo ilitengewa jumla ya shilingi kupitia fungu fungu na fungu 
kati ya bajeti hiyo shilingi ni kwa ajili ya utekelezaji wa miradi ya maendeleo na shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida
 fedha zilizotolewa 
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili shilingi bilioni 
 sawa na asili mia 
 ya fedha zilizoid hinishwa zimetolewa
kati ya fedha hizo shilingi bilioni 
 ni kwa ajili ya utekelezaji wa miradi ya maendeleo na shilingi bilioni 
 ni kwa ya matumizi ya kawaida
fedha za maendeleo zilizotolewa zimetumika kutekeleza miradi mbalimbali ikiwemo ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji na uhifadhi kuimarisha utafiti na uzalishaji wa mbegu bora kuanzisha mashamba makubwa ya pamoja na kugharamia ruzuku ya mbolea
mheshimiwa spika bajeti ya maendeleo kwa ajili ya kuimarisha kilimo cha umwagiliaji ilikuwa ni shilingi bilioni 
fedha hizo ni kw ajili ya kuendeleza miradi ya umwagiliaji kwenye eneo lenye ukubwa wa hekta ili kuongeza mtandao wetu wa umwagiliaji kutoka hekta 
 hadi kufikia hekta 
mheshimiwa spika ninapenda kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa hadi kufikia aprili miradi kati ya sawa na asilimia ya miradi ya ujenzi na ukarabati wa skimu za umwagiliaji kwenye eneo lenye ukubwa wa hekta yenye thamani ya shilingi bilioni imeanza kutekelezwa ambapo jumla ya wakandarasi wanaendelea na utekelezaji katika mikoa kwenye wilaya halmashauri na majimbo 
vilevile shilingi bilioni 
 zimeshalipwa na fedha zingine zinaendelea kulipwa kulingana na wakandarasi watakavyoendelea kuwasilisha hati za madai interim certificates
miradi yote inatarajiwa kukamilika katika kipindi cha miezi hadi 
kadhalika utekelezaji wa miradi hiyo umezalisha ajira za moja kwa moja za kudumu na za muda mfupi
 utekelezaji wa maeneo ya kipaumbele kwa mwaka 
mheshimiwa spika nilisimama hapa mbele ya bunge la jamhuri ya muungano wa tanzania tarehe mei wakati wa kupitisha makadirio ya bajeti ya wizara ya kilimo
wizara yangu iliahidi kutekeleza bajeti katika mwaka kupitia vipaumbele ambavyo ni kuimarisha utafiti kutoa ruzuku ya mbegu za alizeti ngano na miche ya chikichi kuimarisha upat ikanaji wa pembejeo za kilimo kuimarisha na kutoa huduma ya upimaji wa afya ya udongo kuendeleza kilimo cha umwagiliaji kwa kujenga miundombinu ya umwagiliaji kuimarisha huduma za ugani na kuhamasisha kilimo cha ukanda kutokana na ikolojia za kilimo kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo kuimarisha mifumo ya upatikanaji wa mitaji ikiwa ni pamoja na kuanzisha mfuko wa maendeleo ya kilimo kuimarisha miundombinu ya uhifadhi wa mazao ya kilimo kuhamasisha na kuanzisha ilimo cha mashamba makubwa ya pamoja kuanza kutoa ruzuku ya mbolea mwaka kuimarisha kilimo anga na kuimarisha maendeleo ya ushirika
mheshimiwa spika ninaomba kulitaarifu bunge lako tukufu kwamba wizara ya kilimo imetekeleza vipaumbele vilivyopitishwa kama ifuatavyo 
 kuimarisha utafiti mheshimiwa spika katika mwaka bunge lako tukufu liliidhinisha shilingi bilioni 
 ili kutekeleza maeneo ya msingi katika utafiti kama ifuatavyo i
kuongeza uzalishaji wa mbegu za awali za mazao ya kimkakati kutoka tani 
 mwaka hadi tani ii
kujenga miundombinu ya umwagiliaji katika eneo la ekari kwenye vituo vya utafiti wa kilimo iii
kujenga kukarabati kununua vifaa na vitendanishi vya maabara tatu za utafiti iv
kujenga ghala tano katika vituo vitano vya utafiti zenye uwezo wa kuhifadhi jumla ya tani za mbegu v
kujenga uzio katika kituo cha tari uyole kwa ajili ya kuzuia uvamizi wa maeneo ya utafiti vi
kuongeza uzalishaji wa mbegu za pamba kufikia tani na vii
kuanza ukusanya na kusafisha mbegu za asili
mheshimiwa spika ninapenda kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa hadi kufikia aprili wizara kupitia tari imezalisha tani 
 za mbegu mama tani 
 za mbegu za awali sawa na asilimia ya lengo na uzalishaji unaendelea
mbegu za awali na za msingi zimesambazwa kwa wakala wa mbegu asa na kampuni binafsi kwa ajili ya kuzalisha mbegu zilizothibitishwa
aidha mbegu za awali zina uwezo wa kuzalisha tani za mbegu zilizothibitishwa ifikapo mwaka kwa ajili ya kusambazwa kwa wakulima
aidha uzalishaji wa mbegu za awali za pamba unaendelea katika eneo lenye ukubwa wa ekari 
mheshimiwa spika vilevile mkandarasi kwa ajili ya kuchimba visima kwenye vituo mabwawa manne kwenye vituo vinne kujenga matenki kwenye vituo na kununua na kusimika vifaa vya umwagiliaji yupo kwenye eneo la mradi site na ameanza kazi
kazi hiyo it akamilika mwaka na inakadiriwa kuzalisha ajira 
mheshimiwa spika kukamilika kwa ujenzi wa miundombinu kutaongeza uzalishaji wa mbegu za awali kutoka tani 
 mwaka hadi tani zenye uwezo wa kuzalisha mbegu tani zi lizothibitishwa ifikapo mwaka 
aidha ili kuzuia uvamizi wa maeneo ya utafiti tari imeanza ujenzi wa uzio katika eneo la kituo cha tari uyole lenye hekta 
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili ukarabati wa maabara ya tari tengeru umeka milika ukarabati wa maabara za tari mlingano na tari mikocheni unaendelea ujenzi wa maabara ya tari mlingano kwa ajili ya uzalishaji wa miche kwa njia ya chupa tissue culture umefikia asilimia na vifaa na vitendanishi vya maabara za tari mlingano ukiriguru na mikocheni vimenunuliwa
vilevile ujenzi wa ghala tano zenye vyumba vya ubaridi katika vituo vya tari hombolo tumbi naliendele selian na dakawa umefikia asilimia 
pia ujenzi wa uzio katika eneo la kituo cha tari uyole lenye ekari unaendelea
mheshimiwa spika ili kupata mbegu bora zenye ukinzani dhidi ya magonjwa na wadudu waharibifu wa zao la pamba kama sucking insect pest wizara kupitia tari imeendelea kufanya utafiti wa kuboresha mbegu za pamba kwa kutumia aina za pamba kutoka pakistani ambapo hadi aprili tari imeanza uzalishaji wa mbegu hizo ili kuongeza idadi na kupata sifa za mbegu hizo zinazofaa kuendelea na utafiti
pia katika kuongeza uzalishaji na tija ya zao la pamba tari imeendelea na utafiti kuhusu upandaji na utunzaji wa mimea ya pamba kwa kuzingatia nafasi mpya ya sentimita kwa 
utafiti huo umebaini kuwa mimea ya pamba inatakiwa kukatiwa manual trimming kuanzia siku ya hadi baada ya kupanda na hivyo kuongeza mavuno kutoka kilo hadi kilo kwa ekari
vilevile tari imeendelea kuboresha zana mpya rahisi ya kupandia pamba iliyogunduliwa kwa kuifunga motor na kuiwezesha kutumia nishati ya mafuta ili kupunguza matumizi ya nguvu kazi
 utafiti wa mbegu za asili 
mheshimiwa spika katika kuhakikisha uhifadhi wa mbegu za asili wizara kupitia tari imeendelea kutunza vinasaba vya mazao ya mpunga mtama uwele ulezi alizeti zabibu migomba maharage muhogo korosho amba mahindi viazi vitamu miwa minazi michikichi mkonge na kakao 
mbegu hizo zitatumika kwa ajili ya utafiti na zalishaji wa mbegu bora
aidha tari imekusanya aina za mbegu za asili za mpunga na mboga mboga
kati ya hizo aina zimeanza kusafishwa na kuzalishwa kwa ajili ya masoko maalumu niche market
 utafiti wa matumizi ya mbegu bora 
mheshimiwa spika katika kubaini matumizi ya mbegu bora nchini tari imefanya tathmini adoption study katika mikoa ambapo ilibaini kuwa asilimia 
 ya wakulima wanatumia mbegu bora za mahindi asilimia 
 maharage asilimia 
 mpunga na asilimia 
 muhogo
tathmini hiyo imeonesha kuw matumizi ya mbegu bora bado hayaridhishi kutokana na changamoto mbalimbali ikiwemo bei kubwa ya mbegu bora uzalishaji upatikanaji na uelewa mdogo kuhusu faida za matumizi ya mbegu bora
ili kutatua changamoto hizo wizara naendelea kutoa ruzuku ya mbegu ili kupunguza gharama kuimarisha huduma za ugani na kuimarisha mifumo ya usambazaji wa mbegu bora ili kuwafikia wakulima kwa wakati
vilevile tari kwa kushirikiana na shirika la chakula na kilimo food and agriculture organizati on fao imetathmini uwezo na ubora wa maabara proficiency test ya udongo ya tari mlingano ambayo ni hatua ya awali ya kuelekea kupata ithibati
lengo ni kuwa na maabara ya udongo inayotambulika kimataifa na kupunguza gharama za kupima sampuli za udongo nje ya nchi
pia ujenzi wa ofisi za tari makao makuu jijini dodoma umefikia asilimia na kituo cha utafiti wa chikichi kihinga umefikia asilimia 
 kuimarisha kilimo cha umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika mwaka bunge lako tukufu liliidhinisha shilingi bilioni 
 kwa ajili ya kutekeleza maeneo ya kipaumbele ya umwagiliaji kama ifuatavyo i
kujenga skimu mpya zenye jumla ya hekta ii
kujenga mabwawa ya kuvunia maji ya mvua kwa ajili ya umwagiliaji yenye jumla ya mita za ujazo iii
kukarabati na kukamilisha skimu zenye jumla ya hekta iv
kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina katika mabonde ya kimkakati yenye jumla ya hekta na skimu zenye jumla ya hekta v
kununua magari kwa ajili ya kusimamia kazi za ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji katika ofisi za umwagiliaji za mikoa na wilaya vi
kununua mitambo kwa ajili ya ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji na vii
kufungua ofisi za umwagiliaji za wilaya na kuajiri wahandisi na wataalam mbalimbali wa kilimo
mheshimiwa spika ninaomba kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa hadi kufikia aprili mikataba yenye thamani ya shilingi kwa mwaka imesainiwa kwa ajili ya ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji katika miradi sawa na asilimia ya lengo la kujenga na kukarabati miradi 
kati ya miradi hiyo miradi ni ya ujenzi wa skimu mpya sawa na asilimia ya lengo la ujenzi wa skimu mpya miradi ni ya ukarab ati wa skimu sawa na asilimia 
 ya lengo la ukarabati wa skimu na miradi ni ya ujenzi wa mabwawa sawa na asilimia 
 ya lengo la ujenzi wa mabwawa
aidha tekelezaji wa miradi hiyo utafanyika kwa kipindi cha miezi hadi kwa mujibu wa mikataba
utekelezaji wa miradi hiyo ni kama inavyoonekana katika kiambatisho na
 na 
mheshimiwa spika tume inaendelea na taratibu za manunuzi kwa ajili ya ujenzi wa skimu mpya sita mabwawa manne na ukarabati wa skimu zilizobaki
kukamilika kwa ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji iliyopangwa kutaongeza eneo la umwagiliaji kwa hekta na hivyo kufanya eneo la umwagiliaji kuwa hekta 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la kufikia hekta za umwagiliaji ifikapo mwaka kama ilivyoelekezwa na ilani ya uchaguzi ya ccm ya mwaka 
aidha utekelezaji huo utatengeneza ajira za muda na za kudumu
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili mikataba yenye thamani ya shilingi imesainiwa kwa ajili ya kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina katika mabonde ya kimkakati sawa na asilimia ya lengo na kazi inaendelea
mabonde hayo ni pamoja na mkomazi korogwe hekta lukuledi lindi mtwara hekta kasinde momba hekta umba lushoto mkinga hekta manonga wembere shinyanga tabora singida hekta na mtambo hai hekta 
ujenzi wa skimu za umwagiliaji katika mabonde ya kimkakati umepangwa kufanyika katika mwaka na 
aidha tume imesaini mikataba yenye thamani ya shilingi kwa ajili ya kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina katika skimu sawa na asilimia 
 ya len go la kufanya upembuzi yakinifu katika miradi na utekelezaji wa kazi zilizopangwa katika skimu hizo umeanza kiambatisho na
na 
skimu hizo ni legeza mwendo kalambo hekta kisese kondoa hekta nyamgogwa geita hekta nyanzwa kilolo hekta igaka bundala sengerema dc hekta mgambalenga kilolo dc hekta mangalali hekta luganga magozi mkombilenga hekta na lipuli iringa dc hekta rudewa kilosa dc hekta itipingi njombe dc hekta arusha chini nanyamba dc hekta na yongoma ndungu same hekta 
skimu hizo zitajengwa mwaka 
mheshimiwa spika wizara kupitia wataalamu wa tume imekamilisha mapitio ya usanifu katika skimu zenye jumla ya hekta zilizopangw kujengwa katika mwaka 
skimu hizo ni kasoli bariadi dc hekta mandakamnono moshi dc hekta mbalangwe hekta kiroka hekta na tulo kongwa morogoro dc hekta itete malinyi dc hekta chita jkt mlimba dc hekta lwafi katongoro nkasi dc hekta kabage hekta na karema tanganyika dc hekta 
aidha taratibu za manunuzi ya kuwapata wakandarasi wa ujenzi na ukarabati wa skimu hizo zinaendelea
mheshimiwa spika katika kuhakikisha skimu za umwagiliaji zinafanya kazi kwa ufanisi na uendelevu wizara kupitia tume imekagua miundombinu ya umwagiliaji katika skimu kwenye mikoa ya morogoro kilimanjaro manyara iringa ruvuma na mbeya
ukaguzi huo umebaini matunzo hafifu ya miundombinu ya umw agiliaji
katika kutatua changamoto hiyo tume imeendelea kutoa mafunzo kuhusu usimamizi uendeshaji na matunzo ya skimu kwa vyama vya umwagiliaji na wakulima viongozi
mheshimiwa spika tume imenunua magari sawa na asilimia 
 ya lengo kwa thaman ya shilingi kwa ajili ya kuimarisha usimamizi wa shughuli za umwagiliaji kupitia ofisi za umwagiliaji za wilaya na imenunua mitambo sawa na asilimia ya lengo na magari makubwa heavy trucks kwa thamani ya shilingi kwa ajili ya ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji
taratibu za manunuzi ya vifaa vya upimaji land survey equipment zinaendelea
picha na
 rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania mhe
dkt
samia suluhu hassan akimkabidhi funguo mkurugenzi mkuu wa tume ya taifa ya umwagiliaji bw
raymond w
mndolwa kama ishara ya kumkabidhi magari mapya ya tume yatakayotumika kusimamia miradi ya umwagiliaji
mheshimiwa spika katika kuimarisha utendaji kazi kwa watumishi hadi kufikia aprili tume imepata viwanja katika mikoa ya mara simiyu shinyanga geita manyara njombe kigoma kagera arusha na katavi kwa ajili ya ujenzi wa ofisi za umwagiliaji
aidha usanifu wa ujenzi wa ofisi hizo unaendelea na utafutaji wa viwanja katika mikoa ya dodoma pwani iringa tanga lindi ruvuma rukwa singida na songwe unaendelea
vilevile tume inaendelea na ujenzi wa jengo la ofisi ya makao makuu iliyopo njedengwa dodoma ambapo ujenzi huo umefikia asilimia 
mheshimiwa spika wizara kupitia tume imefungua ofisi za umwagiliaji za wilaya sawa na asilimia 
 ya lengo imeajiri watumishi wapya ambapo wahandisi kilimo ni mafundi sa nifu na maafisa kilimo 
watumishi hao wamepelekwa katika ofisi za umwagiliaji za mikoa na wilaya mbalimbali nchini kwa ajili ya kusimamia maendeleo ya kilimo cha umwagiliaji
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili mafunzo ya ukusanyaji wa ada za huduma za umwagiliaji yametolewa kwa vyama vya umwagiliaji na wakulima viongozi katika skimu katika mikoa ambayo ni mbeya arusha tabora manyara mwanza shinyanga mtwara lindi tanga iringa kilimanjaro mara kagera ruvuma katavi na pwani
pia mafunzo hayo yametolewa kwa watumishi wapya wa tume
kadhalika tume imesajili vyama vya umwagiliaji ili kuimarisha uendeshaji na usimamizi wa skimu za umwagiliaji
mheshimiwa spika wizara kupitia tume imeendelea kuhamasisha ushiriki wa sekta binafsi na wadau wa maendeleo katika maendeleo ya kilimo cha umwagiliaji nchini
hadi kufikia aprili tume imesaini hati ya makubaliano mou na kampuni mbili kutoka nchi za italia na uhispania kwa ajili ya kuendeleza mradi wa bo nde la mto mara na mradi wa kisegese katika bonde la kilombero mtawalia
utaratibu utakaotumika katika kutekeleza miradi hiyo ni engineering procurement construction and financing epcf
aidha majadiliano na wadau wengine walioonesha nia ya kushiriki atika kuendeleza kilimo cha umwagiliaji kama vile benki ya dunia wb benki ya maendeleo ya afrika afdb shirika la maendeleo la japan jica benki ya kiarabu kwa maendeleo ya afrika badea kampuni mbalimbali kutoka nchi za falme za kiarabu uingerez a india canada thailand na brazil yanaendelea kwa kushirikiana na wizara ya fedha na mipango
 kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo 
 mbegu bora 
mheshimiwa spika katika mwaka bunge lako tukufu liliidhinisha shilingi bilioni 
 kutekeleza maeneo ya msingi ya kwa ajili ya kuimarisha upatikanaji wa mbegu bora kama ifuatavyo i
kujenga miundombinu ya umwagiliaji kwenye eneo lenye ukubwa wa hekta 
 katika mashamba ya mbegu ya tengeru mwele arusha na kilimi ii
kuongeza eneo jipy hekta katika mashamba ya msimba kilimi mwele na mbozi kwa ajili ya kuzalisha mbegu bora iii
kujenga uzio katika mashamba ya mbegu kwa ajili ya kuzuia uvamizi iv
kujenga bwawa lenye mita za ujazo katika shamba la arusha na kuchimba visima virefu nane na v
kuwezesha upatikanaji wa mbegu bora za mazao mbalimbali tani kupitia wakala wa mbegu za kilimo asa na sekta binafsi
mheshimiwa spika ninaomba kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa asa inaendelea kujenga miundombinu ya umwagiliaj katika mashamba ya mbegu ya kilimi nzega hekta arusha hekta msimba hekta na tengeru hekta ambapo ujenzi umefikia asilimia 
vilevile asa imekamilisha uchimbaji wa visima virefu sita sawa na asilimia ya lengo la kuchim ba visima vinane katika shamba la mbegu la msimba
upimaji wa maji hydrological survey umekamilika na kutambua maeneo sita ya kuchimba visima katika shamba la arusha
mheshimiwa spika asa imeendelea kufungua mashamba pori ambapo hekta zimeendelezwa sawa na asilimia ya lengo la hekta zilizopangwa kuendelezwa katika mashamba ya kilimi nzega hekta msimba kilosa hekta mwele tanga hekta na namtumbo ruvuma hekta 
pia asa inaendelea na ujenzi wa uzio wenye urefu wa kilomita kwenye shamba la msimba na kilomita katika shamba la kilimi nzega kwa ajili ya kuzuia uvamizi
ujenzi wa uzio katika shamba la msimba umefikia asilimia na shamba la kilimi nzega umefikia asilimia 
wizara imeendelea kutekeleza mikakati ya kuongeza upatikanaji wa mbegu bora nchini kupitia wakala wa mbegu za kilimo agriculture seed agency asa na sekta binafsi
hadi kufikia aprili upatikanaji wa mbegu bora umefikia tani 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la tani 
kati ya kiasi hicho tani 
 zimezalishwa nchini tani 
 zimeingizwa kutoka nje ya nchi na tani 
 ni bakaa ya msimu wa na uzalishaji unaendelea jedwali na
 jedwali na
 upatikanaji wa mbegu bora nchini hadi aprili aina ya zao uzalishaji wa ndani tani bakaa tani uagizaji toka nje tani jumla tani mahindi 
 mpunga 
 mtama 
 alizeti 
 maharage 
 soya 
 ufuta 
 kunde 
 choroko 
 mbogamboga 
 karanga 
 pamba 
 ngano 
 tumbaku 
 pingili za muhogo jumla 
 chanzo wizara ya kilimo haikujumuishwa 
mheshimiwa spika wizara kupitia asa imeongeza uzalishaji wa mbegu bora kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
vilevile wizara imeanza kuwapatia ardhi sekta binafsi za kitanzania ndani ya mashamba ya asa kwa ajili ya uzalishaji wa mbegu bora
jumla ya kampuni tisa zimepatiwa ardhi yenye ukubwa wa ekari 
 katika mashamba ya mbegu ya mbozi na dabaga ambapo hadi kufikia aprili tani zimezalishwa kupitia mashamba ayo ikilinganishwa na tani zilizozalishwa mwaka 
vilevile hatua hii imewezesha kutengeneza ajira za muda mfupi na za kudumu
mheshimiwa spika asa imekarabati ghala la kuhifadhi mbegu la msimba ambapo ukarabati umefikia asilimia 
vilevile asa menunua na kusimika mtambo mpya wenye uwezo wa kuchakata mbegu tani tatu kwa saa na usimikaji wake umefikia asilimia 
kadhalika asa imenunua matrekta sita na zana zake magari matatu ya kusambaza mbegu magari sita na pikipiki nne kwa ajili ya kuimarisha usimamizi uzalishaji na ufuatiliaji wa mashamba ya mbegu
mheshimiwa spika asa pia imewezesha upatikanaji wa mbegu bora za alizeti tani sawa na asilimia 
 ya lengo la tani 
uzalishaji mdogo wa mbegu za alizeti umetokana na athari za mabadiliko ya hali ya hewa
kati ya mbegu hizo tani zimezalishwa na sekta binafsi na tani zimezalishwa na asa
aidha uzalishaji wa mbegu bora za alizeti unaendelea
 miche bora 
mheshimiwa spika ili kuongeza upatikanaji wa miche bora ya mazao mbalimbali wizara kupitia bodi za mazao taasisi na sekta binafsi imezalisha na kusambaza miche bora sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha miche na uzalishaji unaendelea
aidha bodi ya mkonge tanzania kwa kushirikiana na tari imesambaza miche bora ya mkonge inayotosha kupandwa katika eneo la hekta 
 kwa wakulima wadogo
vilevile asa mezalisha miche ya parachichi na miche ya chikichi sawa na asilimia na asilimia ya lengo la kuzalisha miche na mtawalia na uzalishaji unaendelea
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya kahawa tanzania kwa kushirikia na na sekta binafsi imezalisha na kusambaza miche bora ya kahawa sawa na asilima 
 ya lengo la kuzalisha miche na uzalishaji wa miche unaendelea ili kufikia lengo hilo
kati ya hiyo miche ni aina ya arabika na miche ni aina ya robusta
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya chai wakala wa maendeleo ya wakulima wadogo wa chai tanzania smallholder tea development agency tshtda sekta binafsi na wadau imezalisha miche bora ya chai sawa na asil imia 
 ya lengo la kuzalisha miche 
kati ya hiyo nosc igominyi njombe imezalisha miche tshtda mufindi miche lupembe njombe miche na mufindi miche 
hadi kufikia aprili jumla ya miche imepandwa kwenye vitalu ambapo nosc miche na tshtda 
taasisi ya utafiti wa chai tanzania tea research institute of tanzania trit inaendelea na uzalishaji wa miche ya chai kwenye vitalu vya ngwazi mufindi miche vitalu vya marikitanda muheza miche 
aidha maandalizi ya awali ya uzalishaji wa miche kwenye vitalu vya kilolo katika mkoa wa iringa yanaendelea
mheshimiwa spika katika kuongeza uzalishaji na tija kwa wakulima wadogo wa zao la chai trit imefanya majaribio ya mfumo wa umwagiliaji kwa njia ya matone kwenye mashamba ya wakulima wadogo wa chai katika wilaya za rungwe njombe na mufindi
majaribio hayo yameonesha kuwa mfumo huo unaweza kuongeza uzalishaji wa chai kutoka tani 
 kwa hek ta bila umwagiliaji hadi tani 
 kwa hekta kwa kilimo cha umwagiliaji
mheshimiwa spika wizara kupitia tari imezalisha miche bora ya minazi aina ya east african tall yenye ukinzani dhidi ya ugonjwa hatari wa kunyong onyea kwa zao la mnazi
miche hiyo imesambazwa kwenye wilaya za madaba bagamoyo mkuranga mtama pangani kibiti mkinga same na newala
 uthibiti wa ubora wa mbegu 
mheshimiwa spika wizara kupitia taasisi ya uthibiti wa mbegu tanzania tanzania official seed certification institute tosci imekagua mashamba ya mbegu za mazao mbalimbali yenye ukubwa wa hekta 
vilevile imekusanya sampuli za mbegu za mazao mbalimbali kwa ajili ya kupima ubora wa mbegu hizo imekagua maduka ya wauzaji wa mbegu na ghala za kuhifadh mbegu kwa lengo la kuthibiti ubora wa mbegu
mheshimiwa spika katika kipindi hicho tosci imefanya majaribio ya utambuzi wa aina za mbegu za mazao ya kilimo
aidha tosci imetoa mafunzo kuhusu sheria ya mbegu na
 ya mwaka na kanuni zake kwa wafanyabiashara na wazalishaji wa mbegu za kuazimiwa ubora qds mawakala wa mbegu wakaguzi wa mbegu na watafiti wa mbegu 
pia tosci imetoa mafunzo kuhusu ukaguzi wa mbegu kwa wakaguzi wa mbegu seed inspectors 
vilevile tosci imetoa vibali vya kuagiza mbegu nje ya nchi tani 
katika kudhibiti ubora wa mbegu tosci imetoa lebo ambazo ni sawa na uzito wa tani 
 za mbegu
vilevile tosci imetoa mafunzo na kuwasajili wazalishaji wa miche ya parachichi 
picha na
 naibu waziri wa kilimo mhe
anthony mavund akipata maelezo kutoka kwa mtaalamu wa maabara ya taasisi ya kudhibiti ubora wa mbegu tanzania tosci morogoro
 mbolea 
mheshimiwa spika wizara kupitia tfra ilipanga kuratibu uingizwaji uzalishaji na usambazaji wa tani za mbolea kwa msimu wa kilimo unaoishia mwezi juni 
hadi kufikia aprili upatikanaji wa mbolea umefikia tani ikiwa ni asilimia ya lengo
kiasi hicho kimetokana na tani zilizozalishwa nchini tani zilizoagizwa nje ya nchi na tani bakaa ya msimu wa mwaka jedwali na
hili ni ongezeko la asilimia ikilinganishwa na msimu wa ambapo upatikanaji wa mbolea ulikuwa tani 
jedwali na
 upatikanaji wa mbolea hadi aprili aaina ya mbolea bakaa msimu uzalishaj wa ndani uagizaj kutoka nje jumla ya upatikanaj mahitaji ya mbolea urea dap npks can sa npszn mbolea aina ya minjingu other fertilizers mop nps lime dolomite gypsum fomi jumla chanzo wizara ya kilimo 
 udhibiti wa mbolea 
mheshimiwa spika wizara kupitia mamlaka ya kudhibiti ubora wa mbolea tanzania tanzania fertilizer regulatory authority tfra imekagua wafanyabiashara wa mbolea 
ukaguzi huo ulibaini ukiukwaji wa sheria ya mbolea kwa baadhi ya wafanyabiashara nchini na hatua zilizochukuliwa dhidi ya wote waliobainika kukiuka taratibu ni kama inavyoonekana kwenye kiambatisho na
mheshimiwa spika tfra imetoa mafunzo ya ukaguzi wa mbolea kwa maafisa kilimo kutoka katik halmashauri za wilaya 
vilevile tfra imeanzisha ofisi ya kanda ya kati katika mkoa wa tabora ili kuimarisha udhibiti wa mbolea nchini
kadhalika wizara kupitia tfra imesajili mbolea mpya na visaidizi vyake na kutoa leseni mpya kwa wafanyabias hara wa mbolea nchini
 upatikanaji wa viuatilifu na udhibiti wa visumbufu vya mazao na mimea 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilipanga kununua lita kwa ajili ya kudhibiti milipuko ya visumbufu vya mazao na mimea
hadi kufikia aprili wizara kupitia mamlaka ya afya ya mimea na viuatilifu tanzania tphpa imenunua lita sawa na asilimia 
 ya lengo
ai dha lita za viuatilifu zimesambazwa katika halmashauri za mikoa ya manyara singida tabora katavi tanga geita simiyu shinyanga ruvuma kilimanjaro arusha na dodoma na na kudhibiti milipuko ya viwavijeshi nzi wa matunda na panya na kuwe za kuokoa upotevu wa mazao ya mpunga mahindi mtama na uwele katika eneo la hekta za mashamba ya wakulima
vilevile wizara imedhibiti milipuko ya ndege waharibifu wa mazao kwelea kwelea katika halmashauri za mikoa ya mwanza tabora kiliman jaro manyara na singida ambapo lita za viu atilifu zimetumika
mheshimiwa spika vilevile kilo za viuatilifu zimetumika kudhibiti panya katika mikoa ya morogoro mtwara na lindi pamoja na lita kwa ajili ya kudhibiti nzi wa matunda katika mikoa ya tanga dar es salaam na mwanza
pia tphpa imenunua ndege zisizo na rubani drones kwa ajili kuimarisha udhibiti wa visumbufu vya mimea
mheshimiwa spika wizara kupitia tphpa imenunua vifaa vya kupimia vinasaba portable dna sequencer kwa ajili ya kutambua kwa urahisi wadudu magonjwa na magugu vamizi kwenye mime na maz ao na aina ya mazao na bidhaa za kilimo zinazotoka na kuingia nchini kwa kuonyesha vinasaba vyake dna
mheshimiwa spika wizara imewezesha upatikanaji na usambazaji wa ekapaki kwa wakulima wa zao la pamba sawa na asilimia ya lengo la ekapaki ambapo jumla ya wakulima wamenufaika
aidha imewezesha upatikanaji na usambazaji wa viuatilifu vya korosho tani 
 sawa na asilimia ya lengo la kusambaza tani za salfa ya unga na lita 
 sawa na asilimia 
 ya lita za viuatilifu vya maji ambapo wakulima wamenufaika
pia wizara imewezesha upatikanaji wa viuatilifu vya tumbaku lita 
 yamaotea na deltamethrine pakiti za imidacloprid wg ambapo jumla ya wakulima wamenufaika
mheshimiwa spika ili kuimarisha upatikanaji wa viuatilifu vyenye ubora tphpa imekagua jumla ya maduka katika mikoa ya tabora shinyanga geita mwanza simiyu mara dar es salaam morogoro beya ruvuma iringa na songwe ili kudhibiti uwepo wa viuatilifu visivyo na ubora
picha na
 maabara maalum inayosimamiwa na mamlaka ya tphpa kwa ajili ya uhakiki wa viuatilifu kabla ya kwenda kutumika mashambani 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tphpa imeendelea kuimarisha udhibiti wa visumbufu vya mazao na mimea ili kuimarisha uzalishaji wa mazao
hadi kufikia aprili tphpa imekagua maeneo ya mazalia ya nzige wekundu katika mbuga za wembe re tabora malagalasi tabora na kigoma iku katavi na ziwa rukwa rukwa
ukaguzi huo ulibaini kuwepo kwa kiasi kidogo cha nzige wekundu katika mbuga ya iku katavi na walidhibitiwa
mheshimiwa spika katika kuimarisha matumizi sahihi ya viuatilifu tphpa ime toa mafunzo kuhusu matumizi salama na sahihi ya viuatilifu kwa wadau wakiwemo wakulima wakubwa na wadogo wafanyabiashara maafisa ugani na wanyunyiziaji katika mikoa ya mwanza mara mbeya iringa morogoro lindi mtwara na arusha
vilevile tphpa imepima afya za wakulima katika mashamba makubwa ya maua chai na kahawa ili kubaini athari za mabaki ya sumu inayotokana na matumizi makubwa ya viuatilifu
kati ya hao walibainika kutozingatia utaratibu wa matumizi sahihi ya viuatilifu na kupewa el imu ya namna bora ya kujikinga na madhara ya viuatilifu
 picha na
 udhibiti wa visumbufu katika zao la parachichi 
mheshimiwa spika mamlaka imesajili viuatilifu vipya kwa ajili ya matumizi nchini na imetoa vibali vya kuingiza vuatilifu nchini na hati za usajili wa viuatilifu
pia imechambua ubora wa viuatilifu ambapo vyote vilikuwa salama na vyenye ubora na kukagua she hena za mimea zilizokuwa zinaingia nchini na kubaini visumbufu vya kikarantini ambapo mimea hiyo imewekwa kwenye karantini kwa ajili ya uchambuzi
 zana za kilimo 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuhamasisha sekta binafsi kuingiza mashine na zana za kilimo ili kupunguza harubu na kuongeza uzalishaji na tija ya mazao ya kilimo nchini
hadi kufikia aprili sekta hiyo imeingiza nchini jumla ya matrekta makubwa na matrekta madogo ambapo idadi ya matrekta makubwa yameongezeka kutoka mwaka hadi na matrekta madogo yameongezeka kutoka mwaka hadi 
aidha sekta binafsi kwa kushirikiana na taasisi za fedha na guarantee schemes imetengeneza mfumo wa wakulima kukopesh wa zana za kilimo kwa kutumia dhamana ya zana zenyewe hii imeongeza idadi ya matrekta kufikia matreka 
pia mashine na zana za kilimo zilizoingizwa nchini ni kama inavyoonekana kwenye jedwali na
jedwali na
 mashine na zana za kilimo zilizoingizwa nchini na
mashine na zana idadi 
mashine za kuvuna 
plau za matrekta 
haro za matrekta 
mashine za kupura 
zana za kupandia 
majembe ya kukokotwa na wanyamakazi chanzo tra 
mheshimiwa spika katika kuhamasisha matumizi sahihi ya zana za kilimo nchini wizara kwa kushirikiana na jica na sekta binafsi imetoa mafunzo kuhusu usimamizi utumiaji na utunzaji wa zana za kilimo katika mnyororo wa uzalishaji kwa wamiliki na waendeshaji wa mashine kutoka mikoa ya dodoma arusha manyara kilimanjaro na morogoro
mheshimiwa spika pia wizara kwa kushirikiana na kampuni za equity for tanzania limited efta hughes agriculture tanzania limited hat na benk ya crbd wameingia makubaliano yatakayowezesha wakulima nchini kupata mikopo ya matrekta bila dhamana hatua ambayo itaongeza idadi ya wakulima nchini kupata matrekta kwa masharti nafuu
katika mashirikiano hayo matrekta yamenunuliwa kwa lengo la kuya kopesha kwa wakulima
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na efta na benki ya crdb wametoa mafunzo kuhusu matumizi sahihi ya zana za kilimo kwenye mnyororo wa uzalishaji mabadiliko ya tabianchi na mbinu bora za kilimo
mafunzo hayo yalijumuisha wakulima katika halmashauri ya wilaya ya hanang maafisa ugani na wakulima katika halmashauri ya wilaya ya kongwa hatua ambayo itasaidia kuongeza matumizi ya mashine katika uzalishaji wa mazao ya kilimo
 ruzuku ya mbegu na miche 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuimarisha uzalishaji na tija kwa mazao ya kimkakati yakiwemo alizeti chikichi ngano pamba kahawa chai parachichi mkonge na korosho kwa kutoa mbegu na miche kwa wakulima kupitia mpango wa ruzuku na ruzuku ya mazao kujigharam ia yenyewe
katika mwaka wizara ilipanga kutoa mbegu za alizeti tani kupitia mpango wa ruzuku
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili wizara kupitia asa imesambaza mbegu za alizeti tani kwa wakulima katika halmashauri za mikoa ya singida dodoma kagera mbeya na mwanza ili kuongeza uzalishaji wa zao la alizeti
mheshimiwa spika wizara imeendelea na jitihada za kupunguza uagizaji wa ngano kutoka nje ya nchi ambapo katika mwaka wizara kupitia asa imesambaza begu za ngano tani kwa mpango wa ruzuku katika halmashauri ya wilaya ya makete
vilevile wizara ilipanga kuzalisha na kusambaza miche ya mazao mbalimbali kwa mpango wa ruzuku hadi kufikia aprili asa kwa kushirikiana na jkt magereza tari na halmashauri za mikoa ya kigoma tabora kagera morogoro mbeya tanga na katavi imesambaza miche ya chikichi inayotosheleza kupandwa katika eneo la hekta 
miche hiyo inatarajiwa kuzalisha tani 
 za mafuta ifikapo mwaka na uzalisha ajira takribani 
kadhalika tari imesambaza miche bora ya chikichi katika mikoa ya kigoma mtwara mbeya kagera katavi na tanga
pia miche ya zabibu imezalishwa ambapo miche imesambazwa kwa wakulima katika wilaya za chamwino mpwapwa dodoma jiji na kondoa na usambazaji unaendelea
miche hiyo inatosheleza kupandwa katika eneo lenye ukubwa wa ekari 
picha na
 naibu waziri wa kilimo mhe
anthony mavunde akigawa miche ya chikichi ya wakala wa mbegu tanzania asa kwa wakulima wa chikichi mwele tanga picha na
 baadhi ya akulima wa mkoa wa singida waliopatiwa mbegu za alizeti kwa ruzuku
mheshimiwa spika wizara ilipanga kusambaza mbegu na miche bora kwa mpango ruzuku ya mazao kujigharamia yenyewe kupitia bodi za mazao
hadi kufikia aprili bodi ya pamba tanzania imesambaza mbegu za pamba tani katika wilaya kwenye mikoa inayolima zao la pamba kupitia bodi ya korosho tanzania imesambaza miche bora ya korosho katika mikoa kupitia bodi ya mkonge tanzania imesambaza miche ya mkonge katika halmashauri za muheza korogwe handeni kilosa mkinga singida tarime bunda orya mkuranga rufiji ruangwa bariadi shinyanga na same
 ruzuku ya mbolea 
mheshimiwa spika wizara ilipanga kutoa ruzuku ya mbolea kwa wakulima wote kwa mazao yote nchini na kusajili wakulima
hadi kufikia aprili tani za mbolea ya ruzuku zimesambazwa kiambatisho na
takwimu zinaonesha kuwa matumizi ya mbolea yameongezeka kutoka tani mwaka hadi tani mwaka na matarajio ni kufikia tani ifikapo juni 
kadhalika timu yetu ya tathmini inafuatilia usambazaji wa mbolea ya ruzu ku na matumizi yake
mheshimiwa spika jumla ya wakulima wamesajiliwa ambapo wakulima wamenufaika na mpango wa ruzuku ya mbolea kwenye mikoa 
aidha kwa mara ya kwanza katika historia ya nchi yetu tumewatambua wakulima wanaonufaika na mbolea ya ruzuku kwa majina yao kamili mahali walipo aina ya mazao ukubwa wa mashamba yao na maeneo wanayofanyia shughuli za kilimo
lengo ni kusajili wakulima wasiopungua na zoezi hili la kusajili na kutoa kadi litakamilika mwaka na kuunganisha kanzidata hii na satellite taarifa za afya ya udongo kwa kila mkulima na huduma za ugani ili taifa letu kuwa na uhakika wa takwimu na taarifa za wakulima
pia waingizaji wakubwa wa mbolea mawakala wadogo na wazalishaji watatu ndani ya nchi wamesajiliwa katika mfumo wa ruzuku ya mbolea ili kuhakikisha usambazaji wa mbolea unafanikiwa
picha na
 rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania mhe
samia suluhu hassan akizindua mpango wa ruzuku ya mbolea wakati wa maadhimisho ya sikukuu ya wakulima nanenane yaliyofanyika katika viwanja vya john mwakangale mkoa wa mbeya 
 kuimarisha utoaji wa huduma ya upimaji wa afya ya udongo 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka meendelea kua inisha maeneo kwa ajili ya uanzishaji wa mashamba makubwa ya pamoja
hadi kufikia aprili ekari 
 za mashamba makubwa ya pamoja katika mikoa ya kigoma mbeya dodoma njombe singida na kagera zimepimwa na kuwekwa mawe ya upimaji kwa ajili ya kuyapatia hati miliki
aidha sampuli zimechukuliwa katika mashamba hayo kwa ajili ya kupima afya ya udong o
matokeo ya vipimo yatatumika kutoa ushauri wa mazao stahiki na matumizi sahihi ya mbolea
picha na
 wataalam wa wizara ya kilimo waki chukua sampuli za udongo soil rofile katika halmashauri ya kigoma
mheshimiwa spika katika kuhakikisha wakulima wanatumia aina na kiwango sahihi cha mbolea na maji tari imekusanya na kutathmini jumla ya sampuli udongo mazao mbolea na tisa maji kutoka kwa wakulima wakubwa saba na wadogo ili kubaini virutubisho vilivyomo kwa ajili ya kutoa ushauri wa kuboresha afya ya udongo ikiwa ni pamoja na matumizi ya aina na viwango vya mbolea 
mheshimiwa spika pia tari kwa kushirikiana na kampuni ya ocp imepima afya ya udongo na kutoa mapendekezo ya matumizi ya mbolea kwa mazao mbalimbali kwa mashamba ya wakulima katika mikoa ya njombe iringa mbeya morogoro rukwa katavi kigoma na arusha
pia kwa kushiri kiana na taasisi ya kimataifa ya utafiti wa mahindi na ngano inayojulikana kama cimmyt imepima afya ya udongo katika mashamba ya wakulima na kuweka majaribio ya matumizi ya chokaa katika wilaya ya mbozi na wilaya ya geita ili kutathmini njia bora ya kudhibiti athari za tindikali kwenye udongo
 kuimarisha huduma za ugani mafunzo na vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka bunge lako tukufu liliidhinisha shilingi bilioni kwa ajili ya kuimarisha huduma za ugani mafunzo na vyuo na vituo vya mafunzo kama ifuatavyo i
kufunga gps kwenye pikipiki za maafisa ugani na kuweka mfumo wa usimamizi wa huduma za ugani ii
kusambaza vitendea kazi vya kupimia afya ya udongo kwa maafisa ug ani wa halmashauri vishikwambi visanduku vya ugani extension kits katika halmashauri iii
kuanzisha kituo cha huduma za mawasiliano ya kilimo call centre kwa ajili ya kurahisisha utoaji wa ushauri wa kitaalam na taarifa za masoko kwa wa dau wa kilimo iv
kudahili wanafunzi katika ngazi ya astashahada na stashahada na v
kukarabati wa miundombinu ya vyuo vya mafunzo ya kilimo uyole katrin inyala ukiriguru igurusi mtwara mlingano horti tengeru na vituo vya mafunzo kwa wakulima vya bihawana ichenga na mkindo
mheshimiwa spika ninaomba kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa hadi kufikia aprili pikipiki sawa na asilimia 
 ya lengo la kusambaza pikipiki zimesambazwa kwa maafisa ugani kilimo katika mikoa ili kuwawezesha kutoa huduma kwa wakulima kwa ufanisi
kadhalika wizara imeanzisha kituo cha ufuatiliaji control center kwa ajili ya kufuatilia matumizi ya pikipiki za maafisa ugani na inaendelea kuratib ufungaji wa gps kwenye pikipiki hizo
hadi kufikia aprili gps zimefungwa katika mikoa ya dodoma mwanza morogoro na iringa na zoezi linaendelea
vilevile wizara imenunua vishikwambi kompyuta na printer 
mheshimiwa spika wizara imeanzisha kituo cha huduma kwa wateja kilimo call centre ambacho kilizinduliwa tarehe julai ili kurahisisha utoaji wa ushauri wa kitaalam na taarifa mbalimbali kwa wadau wa kilimo
kupitia kituo hicho wakulima na wadau wengine wamepata ushauri wa kitaalam
kituo hicho kinatoa huduma kuanzia saa asubuhi hadi saa usiku kwa siku saba za wiki
vilevile wizara kupitia mfumo wa kilimo imetoa ushauri wa kitalaam kwa wadau wa kilimo katika mnyororo wa thamani wa mazao kilimo
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuimarisha huduma za ugani nchini kwa kuboresha mazingira ya utoaji huduma hizo kwa wakulima
hadi kufikia aprili wizara imenunua na kusambaza samani viti na meza katika katika vituo vitano vya rasilimali za kilimo vya kata warcs katika mikoa ya dodoma singida na simiyu
vilevile wizara imesambaza matrekta madogo powertiller katika warcs za mikoa ya dodoma morogoro singida iringa mwanza geita lindi song we na mbeya
picha na
 wataalam wa wizara wakitekeleza majukumu yao ndani ya kituo cha huduma kwa wateja call center 
 mafunzo ya ugani 
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili wizara imetoa mafunzo kwa wawezeshaji training of trainers tot kuhusu matumizi ya vifaa vya kupima afya ya udongo kwa maafisa ugani wa halmashauri kutoka ikoa 
aidha maafisa ugani wamefundishwa kuhusu kilimo biashara na matumizi ya mfumo wa kilimo ili waweze kuwaelimisha wakulima kuhusu kilimo biashara na matumizi ya mfumo kupitia simu za kiganjani
mheshimiwa spika wizara inatekeleza mradi wa kuwezesha upatikanaji wa pembejeo za kilimo tanzania agricultural input support project taisp nchini
kupitia mradi huo wizara imetoa mafunzo ya kuanzisha mashamba darasa kwa maafisa ugani katika mikoa inayotekeleza mradi huo kiambatisho na
aidha maafisa ugani walipatiwa mbegu bora za alizeti kilo na ngano kilo 
pia walipatiwa mbolea ya kupandia dap kilo na mbolea ya kukuzia urea kilo pamoja na viuatilifu kwa ajili ya kuanzisha mashamba darasa katika maeneo ya mradi
mheshimiwa spika tari imetoa mafunzo ya kilimo bora cha mazao ya nafaka mikunde na mbogamboga kwa wadau wa kilimo wakiwemo wakulima maafisa ugani wanafunzi wa ngazi zote wabia washirika wa maendeleo na wanasiasa
kadhalika tari imesambaza teknolojia za kilimo bora cha mazao kupitia mashamba darasa na mashamba ya mfano siku ya mkulima mafunzo mikutano na maone sho kupitia vituo mahiri vya usambazaji wa teknolojia agritech hubs
aidha machapisho mbalimbali ya litumika kuelimisha wadau na mengine walipatiwa kwa ajili ya rejea wakati wanapozitumia teknolojia za kilimo bora
mheshimiwa spika elimu ya kilimo bora ilifikishwa kwa wadau kupitia vyombo vya habari ikiwa ni pamoja na television vipindi kutoka itv tbc channel na aboud tv pamoja na vipindi vya radio kupitia shamba fm na tbc
makala zilichapishwa kwenye magazeti ya th guardian nipashe habari leo na raia mwema
pia simu na ujumbe mfupi zilipokelewa kutoka kwa wadau na kupatiwa ushauri kuhusu teknolojia mbalimbali za kilimo
habari video na picha zilipandishwa kwenye tovuti na mitandao ya kijam ii twitter fb instagram na youtube kwa ajili ya kuelimisha umma
mheshimiwa spika katika kuboresha utoaji wa mafunzo kwa wakulima wizara kwa kushirikiana na sekretarieti za mikoa mamlaka za serikali za mitaa na sekta binafsi imeimarisha miundombinu ya viwanja vya maonesho ya kilimo ili vi tumike wakati wote kwa ajili ya kutoa elimu ya kilimo kwa wadau wa kilimo
 vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka imedahili wanafunzi sawa na asilimia ya lengo la kudahili wanafunzi katika vyuo vya mafunzo ya kilimo vya umma ngazi ya astashahada na stashahada katika fani za kilimo
kati ya hao wanafunzi ni wa astashahada ya awali wanafunzi ni wa astashahada na wanafunzi ni wa stashahada
vilevile wizara inaendelea kushirikiana na vyuo binafsi ambavyo vinatumia mitaala ya wizara katika kutoa mafunzo ya kilimo ambapo jumla ya wanafunzi wamedahiliwa katika vyuo hivyo
kati ya hao wanafunzi ni astashahada ya awali wanafunzi ni wa astashahada na wanafunzi ni wa stashahada
mheshimiwa spika wizara imeanzisha mfumo wa kielektroniki katika udahili wa wanafunzi unaoitwa mati mis wenye tovuti registration katika vyuo vya mafunzo ya kilimo vya serikali ambao umerahis isha udahili wa wanafunzi kwa mwaka 
mheshimiwa spika atika mwaka wizara kwa kushirikiana na wizara ya elimu sayansi na teknolojia wizara ya mifugo na uvuvi wizara ya mambo ya nje na ushirikiano wa afrika mashariki na ofisi ya waziri mkuu kazi ajira na wenye ulemavu imewezesha vijana kwenda israel kupata mafunzo ya kilimo kwa vitendo katika mashamba makubwa ili waweze kujiajiri na kutoa huduma na ushauri kwa wakulima watakapo hitimu
kati ya hao vijana wametoka katika vyuo vya mafunzo ya kilimo vya mtwara ilonga inyala mlingano ukiriguru mubondo atc katrin nsi kidatu na horti tengeru
mheshimiwa spika wizara ilipanga kuboresha mazingira ya kujifunzia na kufundishia ya vyuo nane na vituo vitatu vya mafunzo ya kilimo kwa kukarabati miundombinu kununua vifaa vya tehama na magari matatu 
hadi kufikia aprili ukarabati wa miundombinu ya majengo katika vyuo vya nsi kidatu ilonga tumbi uyole ukiriguru mubondo na katrin unaendelea
aidha ukarabati wa kituo cha mafunzo ya kilimo kwa wakulima bihawana umekamilika na kuzalisha jira za vijana
mheshimiwa spika vilevile vifaa vya tehama vimesambazwa katika vyuo vya mafunzo ya kilimo na vituo vya mafunzo ya kilimo kwa ajili ya kufundishia na kujifunzia
vilevile wizara kwa kushirikiana na shirika la kilimo endelevu tanzania kupitia mradi wa kuwezesha utekelezaji wa mitaala katika vyuo vya mafunzo ya kilimo awamu ya pili imevipatia vyuo vya mafunzo ya kilimo vya serikali na vya taasisi binafsi aina tatu za vitini vya kufundishia moduli za stadi za mawasilian o hisabati katika kilimo na ushirika katika kilimo
pia kupitia mradi huo wizara imetoa mafunzo rejea kuhusu uongozi hususan uendeshaji wa vyuo vya mafunzo ya kilimo kwa wakuu wa vyuo vya mafunzo ya kilimo vya serikali na wa vyuo binafsi
aidha wizara kupitia mradi huo inaendelea kuhuisha mtaala wa kilimo ili uendane na mahitaji ya sasa ya wadau wa kilimo
mheshimiwa spika wizara imeendelea kujenga uwezo wa wakufunzi kwa kuwapatia mafunzo ya muda mrefu ngazi ya shahada ya kwanza na shahada ya uzamili
hadi kufikia aprili wakufunzi shahada ya uzamili na wawili shahada ya kwanza wapo vyuoni wanaendelea na masomo katika chuo kikuu cha kilimo sokoine morogoro na chuo kikuu cha ushirika moshi kwa ufadhili wa serikal i
 kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilipanga kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi kuhamasisha uwekaji chapa branding kwenye bidhaa za kilimo na kuimarisha mauzo ya mazao na kuendelea na ujenzi wa miundombinu ya kituo mahiri cha usimamizi wa mazao baada ya kuvuna kukamilisha ujenzi wa maabara ya kudhibiti visumbufu vya mazao kibiolojia na kuanza ujenzi wa maabara kuu ya kilimo kwa ajili ya kudhib iti ubora wa mazao
mheshimiwa spika ninaomba nilitaarifu bunge lako tukufu kuwa adi kufikia aprili wizara kwa kushirikiana na wizara za kisekta na sekta binafsi imewezesha kupatikana kwa fursa za masoko mapya ya mazao nje ya nchi ikiwemo soko la korosho katika nchi ya marekani ambapo tani 
 za korosho iliyobanguliwa zenye thamani ya dola za marekani 
 zimeuzwa na soko la tumbaku nchini japan
masoko hayo yametokana na shiriki wa wizara na sekta binafsi katika makongamano maonesho ya kibiashara na uwekezaji katika nchi mbalimbali ikiwemo japan umoja wa falme za kiarabu afrika kusini uje rumani india qatar na italia kwa lengo la kutangaza bidhaa na maeneo ya uwekezaji katika sekta ya kilimo
wizara kwa kushirikiana na sekta binafsi imewezesha uwekaji wa chapa branding kwenye mazao mbalimbali ikiwemo korosho zinazobanguliwa na parachichi na kuuzwa nje ya nchi ili kuyatambulisha na kuyatofautisha na mazao yanayozalishwa nchi nyingine
aidha wizara inaendelea na jitihada za uwekaji chapa kwenye mazao mengine yanayosafirishwa nje ya nchi
picha na
 naibu waziri wa kilimo mhe
anthony mavunde akiwa na wadau wa kilimo wakiwa wameshika pakiti za korosho iliyowekwa chapa ya tanzania 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikana na wadau imeendelea kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi
katika kuimarisha soko la ndani wizara kupitia wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula national food reserve agency nfra imenunua mahindi tani 
 na mtama tani 
 kutoka kwenye vikundi vya wakulima vituo vikuu pamoja na vituo vya muda katika kanda zake
vilevile bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko cereal and other produce board cpb imenunua mahindi tani alizeti tani mafuta ghafi tani 
 mchele tani ngano tani maharage tani mtama tani 
 maharage ya soya tani maharage ya njano tani korosho ghafi tani na mpunga tani kutoka kwa wakulima
mheshimiwa spika katika kuimarisha upatikanaji wa soko la mazao ya kilimo nje ya nchi wizara kwa kushirikiana na wadau imewezesha uuzaji wa mazao ya nafaka mazao asilia ya biashara na mazao mengine
hadi kufikia aprili tani za mahindi na mchele zenye tham ani ya dola za marekani zimeuzwa nje ya nchi
jedwali na
pia tani za mazao ya mbaazi ufuta na dengu zenye thamani ya dola za marekani na parachichi tani zenye thamani ya dola za marekani zimeuzwa nje ya nchi jedwali na
kadhalika tani za mazao asilia ya biashara zenye thamani ya dola za marekani milioni zimeuzwa nje ya nchi jedwali na
 jedwali na
 mwenendo wa mauzo ya mazao ya nafaka nje ya nchi mauzo ya nje tani thamani usd zao mahindi mchele jumla chanzo mamlaka ya mapato tanzania jedwali na
 mwenendo wa mauzo ya mazao nje ya nchi mauzo ya nje tani thamani usd zao ufuta mbaazi dengu parachichi jumla chanzo mamlaka ya mapato tanzania wizara ya kilimo jedwali na
 mwenendo wa mauzo ya mazao asilia ya biashara na thamani mauzo nje tani thamani usd zao tumbaku kahawa chai korosho pamba pareto mkonge jumla chanzo wizara ya kilimo uuzaji wa mazao unaendelea 
mheshimiwa spika katika kuimarisha ubora wa mazao hususan mahindi na karanga kwa ajili ya usalama wa chakula na masoko ya mazao hayo wizara kupitia mradi wa tanipac imeendelea na ujenzi wa kituo cha udhibiti wa visumbufu kibaolojia kibaha ambapo hadi kufikia aprili ujenzi umefikia asilimia 
kukamilika kwa kituo hicho kutaimarisha utafiti na uzalishaji wa wadudu rafiki kwa ajili kudhibiti visumbufu vya mazao hususan kuvu wanaozalisha sumukuvu
vilevile tanipac imeanza ujenzi wa maabara kuu ya kilimo iliyopo mtumba dodoma ambapo ujenzi umefikia asilimia sita 
kukamilika kwa maabara hiyo kutaongeza uwezo wa nchi wa kupima kiwango cha sumukuvu katika mazao ya chakula hususan mahindi na kara nga na hivyo kuimarisha jitihada za serikali katika uzalishaji wa chakula salama
mheshimiwa spika ujenzi wa kituo mahiri cha usimamizi wa mazao baada ya kuvuna mtanana kongwa umefikia wastani wa asilimia 
kituo hicho kitatumika kusambaza teknolojia za uhifadhi na usindikaji wa mazao ya chakula pamoja na kuboresha biashara ya mazao
vilevile wizara kwa kushirikiana na mradi wa agri connect imekamilisha ujenzi wa masoko ya kuuzia mbogamboga matunda na iungo katika halmashauri za rungwe busokelo na ileje
 kuimarisha mifumo ya upatikanaji wa mitaji 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na wadau wa kilimo imeanzisha mfuko wa maendeleo ya kilimo ambapo amri sehemu ya kanuni za sheria ya fedha ya mwaka ya kuanzishwa mfuko huo imeidhinishwa na waziri wa fedha na mipango kwa ajili ya kuchapwa kwenye gazeti la serikali
mfuko huo utachochea ukuaji wa maendeleo ya sekta ya mazao ya kilimo kufidia bei za mazao inaposhuka kutoa ruzuku ya pembejeo za kilimo mbolea mbegu bora viuatilifu kuchochea uwekezaji katika shughuli za utafiti wa kilimo na kuwajengea uwezo wakulima wasindikaji maafisa ugani na watafiti kilimo
mheshimiwa spika wizara imeendelea kushirikiana na taasisi za fedha kutoa mikopo yenye riba nafuu kwenye sekta ya kilimo ili kuwezesha upatikanaji wa mitaji kwa wakulima hadi kufikia aprili benki ya maendeleo ya kilimo tadb imetoa mikopo ya shilingi bilioni 
 kwa ajili ya kufanikisha uzalishaji katika sekta ya kilimo
vilevile mikopo ya shilingi bilioni 
 imetolewa kwa vyama vya ushirika vitano na kampuni mbili kwa ajili ya ununuzi wa kahawa katika mikoa ya kagera mara na mbeya kwa msimu wa mwaka 
pia mikopo ya shilingi bilioni 
 imetolewa kwa vyama vya ushirika vitatu na kampuni moja kwa ajili ya ununuzi wa pamba katika msimu wa mwaka 
kadhalika tadb imetoa shilingi bil ioni 
 kwa ajili ya ununuzi wa mazao mbalimbali
mheshimiwa spika ikopo hiyo imenufaisha wakulima wanaojihusisha na kilimo mazao mifugo na uvuvi
vilevile tadb kupitia mfuko wa dhamana kwa wakulima wadogo small holder credit guarantee sc heme scgs imetoa dhamana ya mikopo yenye thamani ya shilingi bilioni 
 na kunufaisha wananchi wanaojihusisha na kilimo mazao mifugo na uvuvi katika mikoa 
aidha kupitia mfuko huo dhamana ya mikopo ilitolewa kupitia benki washirika nane na kuwanufaisha wakulima wafugaji na wavuvi wanaojihusisha na biashara ndogo na za kati za kilimo smes na vyama vya ushirika vya msingi
mheshimiwa spika katika mwaka wa fedha wa benki ya crdb imetoa mikopo ya kilimo yenye thamani ya shilingi bilioni 
kati ya mikopo hiyo shilingi bilioni wamepatiwa amcos kwa ajili ya shughuli mbalimbali za kilimo mifugo misitu na uvuvi
vilevile benki ya nmb imetoa mikopo katika sekta ya kilimo yenye thamani ya shilingi trilioni 
mfuko wa pembejeo za kilimo 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kupitia mfuko wa pembejeo za kilimo imetoa mikopo yenye thamani ya shilingi 
 jedwali na
vilevile wizara kupitia agitf imeanzisha huduma ya soft loan kwa ajili ya kuwawezesha vijana na wanawake kupata mitaji ili kuwawezesha kushiriki katika shughuli za kilimo
kwa kuanzia huduma hiyo imewezesha upatikanaji wa mikopo ya shilingi milioni 
 picha a
 mheshimiwa rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania akiwakabidhi vijana wa bbt mfano wa hundi ya milioni mia mbili kwa ajili ya shughuli za kilimo kwa vijana hao kwenye mashamba makubwa ya amoja block farms chinangali dodoma jedwali na
 mikopo iliyotolewa kwa wakulima na aina ya mikopo idadi ya wakopaji thamani ya mikopo 
matrekta mapya 
miundombinu ya kilimo ufugaji na uvuvi 
shughuli za shamba farm operations 
mitambo ya kuvunia combine harvestor 
mashine ya kuongeza thamani ya mazao 
pembejeo 
power tiller 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo 
 kuimarisha miundombinu ya kuhifadhi mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka bunge lako tukufu liliidhinisha shilingi bilioni kwa ajili ya ujenzi wa ghala za kuhifadhi mazao katika ngazi ya kata na vijiji
mheshimiwa spika ninapenda kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa hadi kufikia aprili ujenzi wa ghala katika halmashauri za wilaya za songea madaba na namtumbo umeanza
mheshimiwa spika vilevile wizara ilipanga kukamilisha ujenzi wa ghala kupitia mradi wa tanipac kukamilisha ujenzi wa ghala tisa na vihenge kupitia mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi unaotekelezwa na nfra na kukamilisha ukarabati wa ghala katika halmashauri za songea na madaba
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili wizara kupitia mradi wa tanipac imekamilisha ujenzi wa ghala za mrijo chini chemba busondo nzega kizimbani unguja ikindiro itilima nyakasungwa buchosa msangila bukombe mangaka nanyumbu chakwale gairo nyakitonto kasulu na kagezi kib ondo
kadhalika ujenzi wa ghala nne zilizobaki za engusero kiteto endanoga babati ole dodeani pemba na lumecha namtumbo umefikia wastani wa asilimia 
mheshimiwa spika utekelezaji wa mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi umefikia wastani wa asilimia ambapo jenzi wa miundombinu ya uhifadhi katika mikoa ya ruvuma songea njombe makambako songwe mbozi dodoma na shinyanga umefikia asilimia 
 na ujenzi wa miundombinu ya uhifadhi katika mikoa ya katavi mpanda rukwa sumbawang a na manyara babati umekamilika
ujenzi wa ghala na vihenge uliokamilika ni kama inavyoonekana kwenye jedwali na
jedwali na
 miundombinu ya uhifadhi wa nafaka iliyokamilika eneo la mradi aina ya miundombinu idadi uwezo wa kuhifadhi tani babati vihenge ghala mpanda vihenge ghala sumbawanga vihenge ghala jumla chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika vihenge na ghala zilizoko babati zimezinduliwa na mheshimiwa dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania tarehe novemba 
 picha na
 uzinduzi wa vihenge vya kisasa na ghala ya kuhifadhia nafaka mkoani manyara babati
picha na
 vihenge vya kisasa na ghala ya kuhifadhia nafaka vilivyo jengwa babati manyara 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kwa kushirikiana na mradi wa agri connect imekamilisha ujenzi wa kiwanda cha usindikaji wa mazao kilichopo mbeya mjini ukarabati na upanuzi wa kiwanda cha kusindika mazao ya kilimo kilichopo mpanda pamoja na ununuzi wa vifaa na ujenzi wa ghala la kisasa lenye uwezo wa kuhifadhi tani za vit unguu katika halmashauri ya mbarali
 kuimarisha maendeleo ya ushirika 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tume ya maendeleo ya ushirika ilipanga uendelea kuratibu uanzishwaji wa benki ya maendeleo ya ushirika kukagua vyama vya ushirika kuiwezesha coasco kufanya ukaguzi wa vyama kuratibu na kusimamia uendeshwaji wa minada masoko na mauzo ya mazao ya wakulima kupitia vyama vya ushirika na kuanzisha mfumo wa tehama wa usimamizi wa vyama vya ushirika muvu
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili mtaji wa benki ya taifa ya maendeleo ya ushirika hiyo umeongezeka kutoka shilingi bilioni 
 mwaka hadi shilingi bilioni 
lengo ni kufikisha mtaji wa shilingi bilioni unaotakiwa kisheria ili iweze kusajiliwa kama benki ya taifa ya ushirika
uanzishwaji wa benki hiyo utawezesha kuhudumia soko la kifedha lililo nje ya mfumo rasmi wa kifedha na kutoa huduma jumuishi zankifedha kwa wanaaushirika
mheshimiwa spika coasco imekagua vyama sawa na asilimia ya lengo na kubaini vyama sawa na asilimia 
 vilipata hati inayoridhisha safi vyama sawa asilimia 
 vilipata hati yenye shaka vyama sawa asilimia 
 vilipata hati mbaya na vyama sawa na asilimia 
 vilipata hati isiyokuwa na maoni chafu
mheshimiwa spika ili kuimarisha usimamizi wa vyama vya ushirika tume ya maendeleo ya ushirika imekagua vyama vya upili na vyama vya ushirika vy msingi kati ya vyama 
ukaguzi huo umebaini kutokuwepo kwa mifumo ya udhibiti wa ndani kuwepo kwa madeni ya vyama uthaminishaji wa mali na taarifa za fedha kutoandaliwa kulingana na viwango vya kimataifa vya kiuhasibu
mheshimiwa spika kutokana na mapungufu hayo tume imetoa mafunzo kwa watendaji wa vyama vya ushirika kuhusu uandishi wa vitabu viongozi wa vyama kutakiwa kujieleza
aidha tume iliandaa na kusambaza miongozo ya usimamizi wa vyama vya ushirika ikiwa ni moja ya hatua uimarishaji wa uendeshaji na usimamizi wa vyama vya ushirika nchini
mheshimiwa spika tume imeendelea kuhakikisha kuwa mazao ya wakulima yanauzwa kwa bei ya ushindani na tija kwa kusimamia matumizi ya mifumo rasmi ya masoko kama vile mauzo kupitia minad a masoko ya moja kwa moja kupitia vyama vya ushirika na kilimo cha mkataba
adi kufikia aprili tani 
 za mazao ya tumbaku korosho pamba kahawa ufuta kakao mkonge chai mbaazi soya zabibu miwa na maharage zimeuzwa kwa thamani ya shilingi ikilinganishwa na tani 
 zenye thamani ya shilingi katika msimu wa 
thamani ya mauzo ya mazao hayo imeongezeka kwa asilimia 
mheshimiwa spika tume imeanzisha mfumo wa tehama wa usimamizi wa vyama vya ushirika muvu
hadi kufikia aprili vyama vimesajiliwa katika mfumo huo
aidha tume imetoa mafunzo kuhusu utumiaji wa mfumo huo katika ngazi ya mikoa na halmashauri ambapo wanufaika ni maafisa tehama warajis wasaidizi wa mikoa watendaji wa bodi za mazao maafisa ushirika mameneja wa vyama na wahasibu 
vilevile tume imeunganisha mfumo wa muvu kwenye mfumo uunganishi wa serikali gesb na mfumo wa mizani ya kidi gitali ili kudhibiti wizi wa mazao ya wakulima
mheshimiwa spika tume imeha masisha vijana wanawake na watu wenye ulemavu wanaofanya shughuli za kiuchumi kuanzisha au kujiunga na vyama vya ushirika kwa muundo wa madirisha madirisha business model katika mikoa ya geita tabora na dar es salaam
muundo huo unahusisha kila nya nja ya uchumi kuwa na dirisha ndani ya ushirika
kupitia maadhimisho ya iku ya ushirika duniani tume imehamasisha wananchi na kufanikiwa kuunda vyama vya ushirika katika mikoa ya morogoro dodoma kagera manyara simiyu songwe tabora na tanga
vilevile uhamasishaji umefanyika kwa vikundi vya wakulima wa mazao ya bustani katika mikoa ya arusha mbeya njombe na manyara ambapo vyama vya ushirika vimesajiliwa na vikundi vyenye jumla ya wakulima vinaendelea na usajili
kadhalika upitia uhamasishaji huo hadi kufikia aprili vyama vya ushirika vyenye idadi ya wanachama vimesajiliwa
kati ya hivyo vyama ni vya kilimo na masoko amcos vyama ni vyama vya ushirika wa akiba na mikopo saccos na ni vy ama vinavyojishughulisha na shughuli mbalimbali ikiwemo ufugaji wa nyuki na uvuvi
 kuhamasisha kilimo cha mashamba makubwa ya pamoja block farms and agricultural parks 
mheshimiwa spika katika mwaka bunge lako tukufu liliidhinisha shilingi bilioni kwa ajili kuainisha kutenga kupima na kulinda ardhi ya kilimo kwa lengo la kuwa na benki ya ardhi kwa ajili ya uwekezaji wa mashamba makubwa ya pamoja yatakayojengewa miundombinu muhimu
mheshimiwa spika wizara imedhamiria kuongeza upatikanaji wa mashamba makubwa ya pamoja kutoka mwaka hadi ifikapo mwaka kwa lengo la kuendeleza uwekezaji katika mazao ya mbegu za mafuta nafaka na mazao ya bustani
ili kufikia lengo hilo wizara katika mwaka imeainisha imepima na kuweka mawe ya upimaji kwa ajili ya kuyapatia hati miliki mashamba makubwa ya pamoja yenye jumla ya ekari 
 katika mikoa ya kigoma ekari 
 mbeya ekari njombe ekari singida ekari dodoma ekari na kagera ekari 
 kiambatisho na
aidha wizara inaendelea kuainisha mashamba makubwa ya pamoja na kuhamasisha sekta binafsi kuanzisha na kuwekeza katika mashamba makubwa ya pamoja
mheshimiwa spika ashamba hayo yatatumika kwa ajili ya utekelezaji wa programu ya jenga kesho iliyo bora
kadhalika wizara imepima afya ya udongo katika mashamba hayo ili kushauri mazao stahiki na matumizi sahihi ya mbolea
hatua inayofuata ni kushirikia na na halmashauri husika kupima na kupata hati za umiliki za mashamba hayo
mpango wa mashamba makubwa ya pamoja ulizinduliwa na mheshimiwa dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania tarehe machi katika shamba la chinangali lililopo mkoa wa dodoma
aidha wizara kwa kushirikana na halmashauri za wilaya ya chamwino na bahi imekamilisha upimaji wa mashamba ya mlazo ndogowe hekta 
 membe hekta na ikumbulu hekta na kupatiwa hati ya umiliki pacha wa wizara ya kilimo na halmashaur za wilaya husika
mheshimiwa spika mashamba hayo yamepimwa afya ya udongo na hekta katika shamba la mlazo ndogowe zimesafishwa kwa ajili ya matumizi ya kilimo
pia wizara imelipa fidia ya shamba la chinangali lenye ukubwa wa hekta kwa ajili uanzishwaji wa mashamba makubwa ya pamoja na programu ya vijana ya jenga kesho iliyo bora building better tomorrow bbt
 picha na
 kituo atamizi cha vijana wa jenga kesho iliyo bora bbt kilichopo bihawana mkoa wa dodoma
 ushiriki wa vijana katika sekta ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka ilipanga kuongeza ajira za vijana na wanawake kwenye sekta ya kilimo ifikapo mwaka kwa kuanzisha programu ya vijana inayojulikana kama jenga kesho iliyo bora bbt
mheshimiwa spika ninapenda kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa wizara imeanzisha na inatekeleza programu ya miaka minane ya jenga kesho iliyo bora yenye lengo la kuongeza ushiriki wa vijana na wanawake katika kilimo kwa kuwapatia mafunzo ya ilimo biashara kuwahakikishia upatikanaji wa ardhi mitaji na masoko
programu hiyo inatekelezwa nchi nzima kwa kushirikiana na washirika wa maendeleo na sekta binafsi
aidha program hiyo inahusisha kilimo cha mashamba makubwa ya pamoja
mheshimiwa spika katika kuhakikisha utekelezaji wa programu ya bbt mheshimiwa dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania alizindua mpango wa mashamba makubwa ya pamoja tarehe machi katika shamba la pamoja la chinangali katika halmashau ri ya wilaya ya chamwino katika mkoa wa dodoma
hadi kufikia aprili ekari 
 za mashamba makubwa ya pamoja katika mikoa ya kigoma mbeya njombe singida dodoma na kagera zimepimwa na kuwekwa mawe ya upimaji kwa ajili ya kuyapatia hati miliki ili yatumike katika utekelezaji wa program hiyo
aidha mashamba yaliyoainishwa yatagawiwa kwa vijana waliochaguliwa na kupatiwa mafunzo ya kilimo biashara
picha na
 rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania mhe
dkt
samia suluhu hassan akizindua mpango wa kilimo cha mashamba makubwa ya pamoja chinangali dodoma 
mheshimiwa spika katika kuhakikisha ushiriki wa vijana kwenye kilimo wizara kupitia tovuti mo
go
tz ilitangaza vijana wajitokeze kuomba kujiunga na mafunzo ya kilimo biashara yatakayotolewa katika vituo atamizi
kupitia tangazo hilo vijana waliomba ambapo kati ya hao wanawake ni na wanaume ni 
aidha wizara imekamilisha ta ratibu za uchambuzi ambapo vijana wamekidhi vigezo vya kupata mafunzo ya kilimo biashara katika awamu ya kwanza
kati ya hao wanawake ni na wanaume 
pia vijana hao wamewasili katika vituo atamizi na mafunzo yanaendelea
mafunzo hayo yanato lewa kwa kipindi cha miezi minne na yatakamilika agosti ambapo uchambuzi wa kundi la pili na tatu unaendelea
baada ya kuhitimu mafunzo hayo vijana na wanawake hao watapatiwa mashamba yenye ukubwa usiozidi ekari kulingana na aina ya mazao
mas hamba hayo watakayopewa watapewa umiliki sub leasing kwa miaka na kumilikishwa ardhi
picha na
 vijana wakipatiwa mafunzo ya uzalishaji wa miche katika kituo atamizi cha bihawana mkoa wa dodoma kupitia programu ya jenga kesho iliyo bora bbt
mheshimiwa spika programu hii inahusisha upatikanaji wa vijana kuwapatia ardhi na mafunzo kwani haina tija kijana kumpa mafunzo na kumrudisha mtaani
ni ukweli kwamba umiliki wa ardhi ni nyenzo muhimu ya kuwakomboa vijana na wanawake kiuchumi na kama tus ipofanya maamuzi ya kuwamilikisha vijana na wanawake ardhi sasa ipo siku taifa letu litakuwa na raia ambao wengi wao ni vibarua katika ardhi yao na hawamiliki nyenzo za uzalishaji
mheshimiwa spika kama anakuja mwekezaji leo katika taifa letu tunampokea na kumpatia ardhi vivutio vyote vya kodi anavyovitaka na sisi viongozi wote tunapiga naye picha tutakuwa viongozi wa ajabu kama hatutawawezesha kwa makusudi raia wetu umiliki wa nyenzo za uzalishaj hasa ardhi fursa za mitaji na teknolojia za kisasa ni lazima uchumi wa taifa letu umilikiwe na watanzania na ardhi ni silaha namba moja
mheshimiwa spika wizara naendelea kusafisha mashamba katika kituo na vyuo vya mafunzo ya kilimo ili kutoa mafunzo ya kilimo kwa vijana ambao baada ya kuhitimu watapewa mashamba kutekeleza mpango wa bbt
kituo na vyuo hivyo ni bihawana ekari mlingano ekari uyole ekari mubondo ekari ukiriguru ekari 
 nsi kidatu ekari 
 horti tengeru ekari mtwara ekari ilonga ekari 
 na tumbi ekari 
mheshimiwa spika nitumie bunge lako tukufu kumshukuru mheshimiwa dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania kwa juhudi zake za kuhamasisha vijana na wanawake kushiriki kwenye kilimo kupitia progamu ya jenga kesho iliyo bora almaarufu kama building better tomorrow bbt
pia ninamshukuru kwa kuamua kwa makusudi kuanza safari ya kuwamilikisha watanzania ardhi na kujenga wawekezaji wa ndani ambao watamiliki nyenz za uzalishaji ili kukabiliana na changamoto za ukoloni mamboleo
programu hii itawawezesha vijana na wanawake kupata ardhi ya kilimo mafunzo ya kilimo biashara teknolojia za kilimo mitaji na kuwaunganisha na masoko na kuwaweka wawekezaji wakubwa katik mashamba hayo watakaonunua na kuongeza thamani ya mazao
wawekezaji hao watapewa ardhi watapimiwa afya ya udongo watapewa sub leasing tittle ya miaka na kuingia mikataba ya utendaji na wizara ya kilimo
vilevile programu hii imeweka msukumo katika mabadiliko ya fikra na mazingira ya kibiashara miongoni mwa vijana na wanawake kwa lengo la kubadili mtazamo wa kuendesha shughuli za kilimo kama shughuli ya kiuchumi na kibiasharana na siyo shughuli ya kujikimu ama shughuli ya watu wali oshindwa maisha
 kuimarisha kilimo anga 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kuimarisha kituo cha kilimo anga kwa kukamilisha matengenezo ya ndege na taratibu za ununuzi wa ndege mpya moja ili kuondokana na utegemezi wa ndege za nje kwa ajili ya udhibiti wa visumbufu vya mazao
hadi aprili wizara imekamilisha matengenezo ya ndege ya kunyunyuzia viuatilifu iliyokuwa nairobi nchini kenya na taratibu za kuirejesha nchini zinaendelea
vilevile manunuzi ya ndege mpya kwa ajili ya shughuli za udhibiti wa visumbufu kwa njia ya anga yamefikia hatua ya tathmini kampuni tatu zilizoainishwa kwa ajili ya utengenezaji wa ndege maalum za udhibiti wa visumbufu
mheshimiwa spika imefika wakati kama nchi kujitegemea katika udhibiti wa nzige kweleakwelea na visumbufu vingine vya milipuko kwa kutumia ndege zetu za unyunyuziaji badala ya kuendelea kutegemea ndege za mashirika ya nje
 uzalishaji wa mazao 
 mazao asili ya biashara 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa mazao asili ya biashara umefikia tani 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha tani jedwali na
hata hivyo mavuno yanatarajiwa kuongezeka kwa kuwa msimu wa kilimo unaendelea
 jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mazao asilia ya biashara tani mwaka hadi 
aina ya zao pamba kahawa chai pareto tumbaku korosho 
 mkonge 
 sukari 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo uvunaji wa mazao unaendelea matarajio ya uzalishaji haikujumuishwa zao la mkonge 
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili uzalishaji wa singa za mkonge umefikia tani 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha tani 
aidha bodi ya mkonge tanzania imetoa mafunzo ya kilimo bora cha mkonge kwa wakulima wadogo na wakulima wakubwa ikilinganishwa na lengo la na mtawalia na mafunzo yanaendelea
vilevile bodi imewaunganisha wakulima na soko kwa mfumo wa zabuni ikilinganishwa na lengo la wakulima 
pia imehamasisha uanzishwaji wa viwanda vinne vidogo vya kuch akata mkonge katika wilaya za korogwe mkinga kishapu na singida vijijini
kadhalika bodi imepima na kugawa hekta 
 za ardhi kwa wakulima wa wilaya za kilosa na korogwe kwa ajili ya kuendeleza kilimo cha zao la mkonge
 picha na
 shamba la mkonge lililoendelezwa kingolwira morogoro zao la tumbaku 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa tumbaku umefikia tani ikilinganishwa na tani mwaka 
ongezeko hilo limetokana na matumizi sahihi ya pembejeo za kilimo na huduma bora za ugani
vilevile katika msimu wa uzalishaji wa wakulima wameingia mikataba na wanunuzi ya kuzalisha tani 
aidha kiwanda cha tumbaku kilichokuwa kimefungwa cha tltc kimepata mwekezaji mpya ambaye ni kampuni ya mkwawa leafy tobacco processor limited mltl
kampuni hiyo imenunua na kusindika tani za tumbaku na imeingia mkataba wa kununua tani za tumbaku ku toka kwa wakulima katika msimu wa kilimo 
vilevile kampuni hiyo imeanza ujenzi wa kiwanda cha sigara katika mkoa wa morogoro na kitazinduliwa na kuwekwa jiwe la msingi na mheshimiwa rais julai 
bodi ya tumbaku tanzania imeendelea kutoa mafunzo kuhusu kanuni bora za kilimo cha tumbaku kwa wakulima wa mikoa ya tabora na katavi
zao la pareto 
mheshimiwa spika uzalishaji wa pareto umefikia tani mwaka ikilinganishwa na lengo la kuzalisha tani sawa na ongezeko la takriban tani 
ongezeko hilo limetokana na uzingatiaji wa kanuni bora za kilimo na matumizi ya mbegu bora
aidha tari kwa kushirikiana na bodi ya pareto tanzania ilipanga kuzalisha kilo za mbegu za pareto
ili kufikia lengo hilo tari imepanda mbegu zilizothibitishwa katika eneo lenye ukubwa wa ekari 
kadhalika tari imekusanya vizazi vya pareto kutoka mikoa ya mbeya songwe na njombe
vizazi hivyo vimepandwa katika kituo cha tari uyole kwa ajili ya utafiti ili kupata mbegu bora
mheshimiw spika wizara kupitia bodi ya pareto tanzania imetoa mafunzo kuhusu mbinu bora za kilimo cha pareto kwa wakulima katika halmashauri za mbeya ileje makete mufindi rungwe arusha na meru
aidha bodi imetoa mafunzo kuhusu uendeshaji wa ushirika kwa wakulima katika halmashauri za makete mbeya mufindi na ileje
zao la chai 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya chai tanzania ililenga kuzalisha tani za chai kavu ambapo hadi kufikia aprili uzalishaji umefikia tani na uzalishaji unaendelea
pia wizara kupitia bodi ya chai imesimamia ukarabati wa kiwanda cha chai cha mponde ambapo hadi kufikia aprili uzalishaji wa chai umefikia tani za majani mabichi na tani za chai kavu
vilevile bod kwa kushirikiana na wadau imeendelea kufufua shamba la chai la kilolo ambapo hadi kufikia aprili hekta zimefufuliwa
picha na
 shamba la chai lililopo mkoa wa njombe 
mheshimiwa spika bodi ya chai kwa kushirikiana na wadau muhimu imeendelea na maandalizi ya uanzishwaji wa mnada wa chai wa kidigitali utakaokuwa dar es salaam ambapo hadi aprili imekamilisha maandalizi ya kanuni za soko ukaguzi wa ghala la kampuni binafsi ya bravo litakalotumika kwa shughuli za mnada
aidha mamlaka ya soko la bidhaa imekamilisha mfumo wa soko la chai
vilevile bodi inaendelea kusajili wanunuzi wa chai kutoka nje ya nchi ambao watashiriki katika mnada wa chai
mnada huo unatarajiwa kuanza shughuli zake mwishoni mwa mwezi mei 
zao la korosho 
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili uzalishaji wa korosho umefikia tani 
 ikilinganishwa na lengo la kuzalisha tani 
uzalishaji huo mdogo umetokana na athari za mabadiliko ya hali ya hewa ambapo maua ya korosho yaliathirika
vilevile bodi ya korosho tanzania inaendelea kuimarisha usimamizi wa zao la korosho ikiwemo kuanzisha mashamba makubwa ya pamoja ya korosho yenye ukubwa wa ekari na yaliyopo manyoni na lindi mtawalia
aidha bodi kwa kushirikiana na halmashauri za chuny a madaba nanyumbu na mtama lindi imeanzisha mashamba yenye ekari na mtawalia na taratibu zinaendelea kupata ekari katika wilaya ya rufiji kwa ajili ya kilimo cha korosho
mheshimiwa spika bodi imesambaza miche takriban kwa ajili ya kupanda kwenye eneo lenye ukubwa wa hekta zilizopo ikungi singida za kampuni ya jitegemee
aidha bodi imeendelea kuhamasisha uwekezaji wa viwanda vya kubangua korosho ambapo kampuni ya out grower imeanzisha kiwanda cha kubangua kor osho katika halmashauri ya mkinga mkoa wa tanga
kiwanda hicho kina uwezo wa kubangua tani za korosho ghafi kwa siku
vilevile bodi ya korosho imeendelea kuratibu ujenzi wa kiwanda na ghala la korosho lililopo manyoni ambapo jenzi umefikia asilimia imesambaza mashine ndogo za kubangua korosho katika maeneo ya uzalishaji na ku peleka wataalam wa ugani subject matter specialists watano wa zao la korosho katika wilaya ya manyoni ambao wamepewa pikipiki kwa ajili ya kurahisha utaoji wa huduma za ugani
zao la kahawa 
mheshimiwa spika bodi ya kahawa tanzania katika mwaka ilipanga kuzalisha tani ambapo hadi kufikia aprili tani za kahawa safi zimezalishwa
kati ya hizo arabika ni tani na robusta ni tani na uvunaji unaendelea
vilevile bodi ya kahawa imeboresha mfumo wa masoko ya kahawa kwa mkoa wa kagera ambapo kahawa ya maganda imeuzwa kwenye mnada kwa njia ya kieletroniki
mfumo huo umewezesha kuongezeka kwa bei ya kahawa robusta kutoka wastani wa shilingi hadi kwa kilo katika msimu hadi wastani wa shilingi kwa kilo katika msimu kutokana na ushiriki wa wanunuzi wengi
mheshimiwa spika bodi imesambaza mizani za kidigitali katik vituo vya kuuza kahawa katika mkoa wa kagera na ukarabati wa ghala umefanyika
vilevile hadi aprili jumla ya miche bora ya kahawa imezalishwa ambapo arabika ni miche na robusta ni miche 
kati ya miche iliyozalishwa miche imesambazwa kwa wakulima na usambazaji unaendelea
picha na
 zao la kahawa likiwa shambani zao la pamba 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya pamba tanzania katika mwaka ilipanga kuzalisha pamba tani ambapo hadi kufikia aprili tani zimezalishwa
lengo halikufikiwa kutokana na athari za mabadiliko ya hali ya hewa
aidha katika msimu wa kilimo bodi imenunua na kusambaza jumla ya ekapaki kwa wakulima
vilevile jumla ya majembe ya palizi yanayokokotwa na wanyamakazi yamenunuliwa na yanaendelea kukopeshwa kwa wakulima
kadhalika bodi imeendelea na kampeni ya kuhamasisha upandaji kwa nafasi mpya ya sentimita kwa ambapo mikoa inayozalisha pamba imefikiwa
mheshimiwa spika ili kuongeza upatikanaji wa mbegu bora za pamba bodi kwa kushirikiana na tari wfp tanzania na mradi wa beyond cotton project inaendelea na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji katika shamba la mbegu za pamba lenye jumla ya hekta nane lililopo nkanziga katika wilaya ya misungwi ambapo ujenzi umefikia asilimia 
kadhalika tari kupitia mradi wa beyond cotton project imenunua mashine tatu za kuandaa shamba zana tatu za kupalilia zana za kupandia pamba mashine ya kut engenezea mkaa kutokana na mabaki ya pamba pikipiki tatu kwa ajili ya kuimarisha usimamizi na mashine rahisi ya kutengenezea majora
pia wizara kupitia bodi ya pamba tanzania imenunua ndege zisizo na rubani ili kurahisisha udhibiti wa visumbufu vy zao la pamba
picha na
 ndege zisizo na rubani drones zilizonunuliwa na bodi ya pamba zitakazotumika katika unyunyuziaji wa viuatilifu katika mashamba ya pamba
mheshimiwa spika bodi kwa kushirikiana na tari kupitia miradi ya beyond cotton cotton victoria na cotton organic program imetoa mafunzo kuhusu kanuni bora za kilimo cha pamba kwa wakulima kutoka katika mikoa ya singida simiyu mwanza tabora katavi mara geita na shinyanga
kadhalika bodi kwa kushirikiana na tari imeendelea kuboresha zana mpya rahisi ya kupandia pamba kwa kuifunga motor na kuiwezesha kutumia nishati ya mafuta ili kupunguza matumizi ya nguvu kazi
 mazao ya chakula 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa mazao ya chakula ni tani ikilinganishwa na tani mwaka jedwali na
kupungua kwa uzalishaji kumetokana na mtawanyiko wa unyeshaji wa mvua usioridhisha
jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mazao ya chakula tani msimu 
zao mahindi mchele ngano mtama uwele na ulezi muhogo mkavu maharage na mikunde ndizi kavu viazi vitamu na mviringo kavu jumla chanzo wizara ya kilimo 
 mazao enye mahitaji makubwa yanayoagizwa nje ya nchi zao la miwa na uzalishaji wa sukari 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya sukari ilipanga kuzalisha tani za miwa kwa ajili ya kuzalisha tani za sukari ambapo hadi kufikia aprili takribani tani 
 za miwa zimezalishwa ambazo zimezalisha tani 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la uzalishaji
uzalishaji huo umetokana na jitihada za kupunguza upotevu miwa hasa kwa wakulima wa bonde la kilombero kwa kuweka mfumo wa uvunaji kwa kanda za kijiografia upatikanaji na matumizi ya mbolea kwa wakulima udhibiti wa magonjwa na wadudu waharibifu na hali nzuri ya hewa katika maeneo ya uzalishaji
mheshimiwa spika uzalishaji wa miwa ya wakulima katika bonde la kilombero umefikia tani 
 sawa na asilimia 
 ya lengo la kuzalisha tani 
aidha bodi kwa kushirikiana na tume ya taifa ya umwagiliaji inaratibu ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji atika mashamba ya pamoja yenye ukubwa wa hekta katika bonde la kilombero
hadi kufikia aprili hatua za ukamilishaji wa mikataba ya usimamizi wa zabuni wa kumpata mkandarasi wa kusanifu na kusimika miundombinu ya umwagiliaji zinaendelea
mheshimi wa spika kampuni ya sukari ya kagera imefanya upanuzi katika eneo la kitengule lenye ukubwa wa hekta 
hadi kufikia aprili hekta za shamba hilo zimepandwa miwa sawa na asilimia ya eneo la mradi na kati ya hizo hekta zimesimikwa miundombinu ya umwagiliaji
mheshimiwa spika kiwanda cha sukari mtibwa kilipanga kuongeza eneo la uzalishaji wa miwa lenye ukubwa wa hekta katika shamba la dakawa linalofaa kwa kilimo cha miwa
hadi kufikia aprili hekta zimelimwa sa wa na asilimia 
aidha hekta kati ya eneo lililolimwa zimepandwa miwa na kusimikwa miundombinu ya umwagiliaji
vilevile ujenzi wa bwawa la kuhifadhi maji ya umwagiliaji lenye mita za ujazo katika mashamba ya mtibwa umekamilika
mheshimiwa spika pamoja na uzalishaji wa viwanda hivyo pia kuna ongezeko la viwanda vipya vya sukari ikiwemo viwanda vya bagamoyo na mkulazi
aidha kiwanda cha sukari bagamoyo kimeanza uzalishaji mwezi agosti ambapo hadi kufikia aprili tani 
 za sukari zimezalishwa
kadhalika kampuni ya mkulazi holding limited inaendelea na usimikaji wa mitambo yenye uwezo wa kuzalisha tani za sukari kwa mwaka ambapo usimikaji umefikia asilimia 
mheshimiwa spika katika kuimarisha uzalish aji wa sukari nchini bodi ya sukari tanzania kwa kushirikiana na taasisi ya utafiti tari kibaha na chuo cha sukari cha taifa nsi imetoa mafunzo ya kilimo bora cha miwa kwa wakulima wa bonde la mbigiri na babati manyara kilosa kilombero na mvom ero morogoro
vilevile tari imesambaza mbegu za miwa tani kwa wakulima katika mkoa wa morogoro
aidha bodi imeanzisha vitalu vya mbegu bora za miwa ekari nane katika halmashauri ya wilaya ya babati vijijini
pia bodi imegawa tani za mbegu kwa wakulima kutoka vyama vya ushirika gichamenda kiru six na matumairo
 zao la ngano 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilipanga kuzalisha tani za ngano kufufua mashamba ya ngano yaliyopo katika mikoa ya manyara kilimanjaro arusha iringa njombe rukwa mbeya na katavi yenye jumla ya hekta uanzishwaji wa mashamba mapya katika mikoa ya songwe na dodoma kutafiti mbegu bora za ngano zenye sifa ya kustahili maeneo ye nye joto na baridi zinazokomaa mapema na kiwango cha protein aina ya glutein kinachohitajika kwa uokaji kuiwezesha asa kuzalisha mbegu za ngano tani na tari kuzalisha tani za mbegu ya ngano
mheshimiwa spika hadi kufikia aprili tani za ngano zimezalishwa katika msimu wa mwaka 
aidha uzalishaji wa ngano katika msimu wa mwaka unaendelea taratibu za kufufua na kuendeleza mashamba yaliyokuwa chini ya lililokuwa shirika la nafco hekta zinaendelea na mb egu za awali za ngano tani 
 zimezalishwa na tari ambazo zitazalisha mbegu zilizothibitishwa tani na tani 
 za mbegu bora za ngano zimezalishwa na asa na uzalishaji unaendelea
vilevile tari imetathmini aina lines za ngano ili kupata aina zenye mavuno mengi ustahimilivu wa joto baridi ukame na zinazokidhi mahitaji ya soko
 picha na
 shamba la zao la ngano lililopo basuto manyara mazao ya mafuta 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilipanga kuzalisha na kusambaza tani za mbegu ya alizeti kwa mpango wa ruzuku kujadiliana na wizara ya fedha na mipango ili kuweka motisha ya kikodi kwa viwanda vinavyozalisha mafuta ya alizeti nchini kwa kuwaondolea kodi ya ongezeko la thamani na kuzalisha miche ya chikichi ifikapo mwaka sawa na wastani wa miche kwa mwaka
mheshimiwa spika ninapenda kulitaarifu bunge lako tukufu kuwa wizara kupitia asa imesambaza mbegu za alizeti kwa mpango wa ruzuku ambazo zinatosheleza kupandwa katika eneo la ekari na kuzalisha mbegu za kukamua tani ambazo zitazalisha mafuta tani 
mheshimiwa spika ninapenda kulitangazia bunge lako tukufu kuwa wizara imeiwezesha mamlaka ya udhibiti wa nafaka na mazao mchanganyiko copra kufanya kazi ambapo katika mwaka itakaa na wadau kujadili na kupendekeza bei elekezi ya kununua alize ti kwa kilo
vilevile asa kwa kushirikiana na jkt magereza tari na halmashauri za mikoa saba imezalisha na kusambaza miche ya chikichi kwa mpango wa ruzuku inayotosheleza kupandwa katika eneo la hekta 
miche hiyo inatarajiwa kuzalisha tani 
 za mafuta ifikapo mwaka na kuzalisha ajira takribani 
mheshimiwa spika serikali imeweka motisha mahsusi ya kikodi kwa viwanda vya ndani vinavyozalisha mafuta ya alizeti nchini kwa kuwaondolea kodi ya ongezeko la thama ni vat kwa malighafi na vifungashio vinavyotumiwa kutengeneza mafuta ya kula yanayosafishwa mara mbili double refine kwa kutumia mbegu za mafuta zinazozalishwa hapa nchini
mpango wa serikali ni kuimarisha uzalishaji wa ndani ili kupunguza uagizaji wa mafuta ya kula kutoka nje ya nchi
safari hiyo imeanza ambapo taarifa za benki kuu ya tanzania zinaonesha kuwa hadi februari gharama zilizotumika kuingiza mafuta ya kula import bill zimepungua kutoka dola za marekani milioni 
 hadi kufikia dola za marekani milioni 
 februari 
mheshimiwa spika katika mwaka uzalishaji wa mazao ya mbegu za mafuta umefikia tani 
 ikilinganishwa na uzalishaji wa tani mwaka 
upungufu huo umetokana na mtawanyiko wa unyeshaji wa mvua usioridhisha
mwenendo wa uzalishaji wa mazao ya mbegu za mafuta ni kama inavyoonekana katika jedwali na
jedwali na
 mwenendo wa uzalishaji wa mbegu za mafuta tani mwaka 
aina ya zao alizeti 
 karanga 
 ufuta 
 chikichi 
 soya 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika katika kuimarisha upatikanaji wa mbegu bora za mazao ya mafuta wizara imeviwezesha vituo vya tari ilonga na tari uyole kuzalisha tani 
 za mbegu bora za alizeti
kati ya hizo tani saba ni mbegu za awali na tani 
 ni mbegu za msingi
mbegu hizo zimesambazwa kwa asa na kampuni za kuzalisha mbegu kwa ajili ya kuzalisha mbegu zilizothibitishwa
pia tari kwa kushirikiana na taasisi ya uboreshaji mifumo ya masoko agricultural markets development trust amdt imezalisha tani za mbegu za alize ti zilizothibitishwa na kutoa mafunzo kuhusu kilimo bora cha alizeti kwa wakulima kutoka wilaya za kilosa handeni songwe na mbarali
vilevile tari kwa kushirikiana na amdt imesaini mkataba wa kuzalisha tani za mbegu za alizeti zilizothibitishw kupitia kampuni za highland seed growers na lima africa company limited
aidha tari kwa kushirikiana na taasisi za kimataifa za utafiti wa kilimo za iita na cita imetoa mafunzo kuhusu matumizi ya mbegu bora za alizeti na kanuni za kilimo bora cha zao hilo kwa wakulima na maafisa ugani katika mikoa ya dodoma singida manyara geita mwanza simiyu na kagera
mheshimiwa spika tari kwa kushirikiana na tosci imetoa mafunzo kwa maafisa ugani na wazalishaji wa mbegu za alizeti daraja la kuazimiwa ubora quality declared seed qds kutoka wilaya za mpwapwa kongwa chamwino bahi chemba kondoa itigi manyoni ikungi si ngida dc mkalama na iramba
aidha wazalishaji hao wamepewa kilo za mbegu za alizeti zitakazopandwa katika eneo lenye ukubwa wa ekari 
mheshimiwa spika tari imeendelea na uzalishaji wa mbegu bora za chikichi ambapo hadi kufikia aprili mbegu zimezalishwa
kati ya hizo mbegu zimesambazwa katika jeshi la kujenga taifa jkt magereza asa na halmashauri za mikoa tisa kwa ajili ya uoteshaji
vilevile tari ime sambaza miche ya chikichi inayotosheleza kupandwa katika eneo la hekta 
pamoja na uzalishaji wa miche ya chikichi tari imezalisha na kusambaza kwa wakulima tani 
 na tani 
 za mbegu za karanga na mbegu za ufuta mtawalia
mazao ya bustani 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka ilipanga kuongeza uzalishaji wa mazao ya bustani kutoka tani milioni 
 hadi tani milioni 
 kusimamia uzalishaji wa matumizi ya miche na vipando bora na kujenga miundombinu ya kuhifadhi mazao ya bustani kujenga vituo vya huduma ya pamoja co mmon use facilities na vyumba vya ubaridi
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao ya bustani umefikia tani 
 ikilinganishwa na tani mwaka sawa na ongezeko la asilimia 
 jedwali na
ongezeko hilo limechangiwa na kuimarika kwa huduma za ugani matumizi ya mbegu bora mbolea zana bora za kilimo kitalu nyumba green house umwagiliaji kwa njia ya matone drip irrigation na uboreshaji wa miundombinu ya uhifadhi na usafirishaji
mheshimiwa spika katika kuongeza uzalishaji wa mazao ya parachichi na zabibu wizara imeendelea kutekeleza mikakati ya kuimarisha uzalishaji wa mazao hayo
aidha uzalishaji wa zao la parachichi umeongezeka kutoka tani 
 mwaka hadi tani 
 mwaka sawa na ongezeko la asilimia 
uzalishaji huo umetokana na matumizi sahihi ya pembejeo ikiwemo miche bora
kadhalika tari kwa ku shirikiana na sekta binafsi imezalisha miche ya parachichi ambapo miche inayotosheleza kupandwa katika eneo la hekta imesambazwa kwa wakulima na usambazaji unaendelea
aidha ifikapo mwaka tunatarajia mavuno ya parachichi yataongezeka kutokana na usambazaji wa miche hiyo
pia wizara kwa kushirikiana na wadau imeandaa mwongozo wa usimamizi na biashara ya zao la parachichi
mwongozo huo utakuwa dira kwa wakulima na wadau wengine waliopo kwenye mnyororo wa thamani wa zao la pa rachichi kuhakikisha kuwa uendelezaji wa zao hilo unazingatia viwango vya ubora na kukidhi mahitaji ya soko la ndani na nje
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ilipanga kuhamasisha kuongeza uzalishaji wa zabibu hadi tani kuongeza eneo la uzalishaji kutoka hekta hadi hekta kuhamasisha ufufuaji wa mashamba ya chinangali ii gawaye hombolo na dabalo kuimarisha up atikanaji wa masoko ya zabibu kuhamasisha uwekezaji wa viwanda vidogo vya kusindika zabibu kuongeza uzalishaji wa miche kutoka hadi kwa msimu na kununua mashine tatu za kusindika zabibu ghafi
mheshimiwa spika uzalishaji wa zao la zabibu umeongezeka kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
uzalishaji huo umetokana na kuimarika kwa matumizi ya pembejeo za kilimo zana za kilimo na huduma bora za ugani
aidha hekta 
 za shamba la hinangali ii zimeendelezwa kwa ajili ya uanzishwaji wa mashamba makubwa ya pamoja block farming
vilevile katika kuimarisha masoko na kupunguza upotevu wa zao la zabibu wizara imeanza ujenzi wa kiwanda cha kusindika zabibu katika wilaya ya chamwino
picha na
 shamba la zabibu block farm lililopo chinangali dodoma 
mheshimiwa spika wizara kupitia tosci imetathmini aina tano za mbegu bora za zabibu ambapo aina moja kwa ajili ya kutengeneza mvinyo aina mbili kwa ajili ya matunda na aina mbili kwa ajili ya matumizi ya viungo
aina hizo zimependekezwa kwa ajili ya kupitishwa katika kamati ya taifa ya mbegu national seed committee ili zisajiliwe kwa matumizi ya wakulima
ili kuimarisha uzalishaji wa zabibu tari imetoa mafunzo wa maafisa ugani kutoka mpwapwa dodoma jiji na kondoa kuhusu kilimo bora cha zabibu
maafisa ugani waliopata mafunzo wamepewa miche kwa ajili ya kuanzisha mashamba darasa ya kilimo cha zabibu
jedwali na
 uzalishaji wa mazao ya bustani tani kwa kipindi cha miaka mitano zao matunda 
 mbogamboga 
 maua 
 viungo 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo 
mheshimiwa spika ili kulinda ubora na kupunguza upotevu wa mazao ya bustani wizara imekamilisha usanifu wa ujenzi wa vituo jumuishi viwili vya kuhifadhi mazao ya bustani pack house ambavyo vitajengwa katika mikoa ya iringa mufindi na kilimanjaro hai
vituo hivyo vitawezesha ukusanyaji uchambuaji upangaji wa madaraja na ufungashaji wa mazao ya bustani
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na wadau mbalimbali imeendelea kutoa mafunzo kuhusu uendelezaji wa mazao ya bustani
hadi kufikia aprili wizara kwa kushirikaina na peace corps imetoa mafunzo kuhusu kuibua na kuendesha miradi ya bustani za mbogamboga na matunda kwa walimu wa shule za msingi na walimu wa shule za sekondari kutoka mikoa ya dodoma iringa singida mtwara njombe rukwa lindi arusha kilimanjaro manyara tanga mara na tabora ili kuimarisha lishe na kipato
kuimarisha masuala mtambuka katika kilimo lishe 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka imeendelea kutekeleza mpango jumuishi wa kitaifa wa masuala ya lishe awamu ya pili national multisectoral nutrition action plan ii nmnap ii
katika kuimarisha lishe wizara imeendelea kuimarisha upatikanaji wa mbegu bora kutoa mafunzo na kujenga miundombinu ya uhifadhi
hadi kufikia aprili tari imezalisha mbegu bora za viazi lishe na kutoa mafunzo ya mbinu bora za kilimo cha viazi lishe kwa wakulima katika mikoa ya geita kagera mwanza shinyanga na mara
aidha mbegu za awali za viazi lishe zimesambazwa kwa wakulima kwa ajili ya kuzalisha mbegu zilizothibi tishwa 
mheshimiwa spika tari kwa kushirikiana na ciat na world food programme wfp imesambaza kilo za mbegu za maharage yenye kiwango kikubwa cha madini chuma na zinki na kilo za mahindi lishe yenye kiwango kikubwa cha vitamin kwa shule katika halmashauri za wilaya ya kasulu kasulu mji na kibondo kwa ajili ya kuzalisha mazao hayo
pia tari imetoa mafunzo kuhusu uzalishaji wa mazao hayo na kuwezesha uanzishwaji wa mashamba ya mfano katika shule hizo
tari kwa kushirikiana na rikolto na veta imetoa mafunzo ya mapishi ya vyakula vya mbaazi kwa wafanyabiashara wa chakula kwa ajili ya kuongeza matumizi ya mbaazi chini na kuimarisha soko la ndani
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa agri connect imetoa mafunzo ya lishe na maandalizi ya vyakula kwa kuzingatia usafi na mazingira salama kwa mama lishe kutoka mikoa ya dodoma na dar es salaam
pia imetambua maeneo kwa ajili ya kujenga vituo vya kukusanyia mazao na miundombinu ya kutunza ubaridi cold rooms katika mikoa ya iringa kiponzelo na nduli mbeya rungwe na njombe makambako
lengo la vituo hivyo ni kuimarisha uhifadhi masoko na kuonge za uhakika wa chakula na lishe
 vvu na ukimwi 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka imeendelea kutoa huduma ya lishe na dawa kwa watumishi wanane wanaoishi na vvu na ukimwi
aidha wizara kwa kushirikiana na wizara ya afya imeendelea kuweka vifaa kinga kondomu katika majengo yote ya wizara pamoja na taasisi zake ili kupunguza maambukizi mapya ya vvu kwa watumishi
vilevile wizara imeteua waelimisha rika kutoka katika kila idara na vitengo kwa lengo la kutoa elimu ya masuala ya vu ukimwi na magonjwa sugu yasiyoambukiza
matumizi ya teknolojia na mbinu za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi 
mheshimiwa spika mabadiliko ya tabianchi yameleta athari kama ukame ongezeko la joto ongezeko la magonjwa na visumbufu vya mazao na upungufu wa rutuba katika udongo ambazo zimepunguza uzalishaji wa mazao ya kilimo
katika kukabiliana na changamoto hizo wizara imetoa mafunzo kuhusu kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kwa wakulima katika halmashauri za hanang kongwa kilombero kahama babati makambako ludewa makete kyela mbinga na nyasa na maafisa ngazi ya halmashauri katika halmashauri za wilaya za tarime mji rolya na serengeti
pia wizara imewezesha ujenzi wa mfereji mkuu wenye mita katika skimu ya umwagiliaji ya lukenge katika wilaya ya mvomero ujenzi wa kinga maji moja lenye urefu wa mita kwa ajili ya kuvunia maji ya mvua katika kijiji cha kiloleni wilaya ya kishapu uchimbaji wa visima tisa kwa ajili ya umwagiliaji na ujenzi wa vitalu nyumba saba kwa ajili ya uanzishwaji wa mashamba darasa sita yatakayotumika kutoa mafunzo ya mazao himilivu na mbinu za kilimo himilivu
mheshimiwa spika ninapomalizia kutoa taarifa ya utekelezaji katika hotuba yangu kwa muhtasari ninashukuru ana kwa utashi wa kisiasa na maamuzi ya serikali inayoongozwa na mheshimiwa dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania na bunge lako tukufu kwa kuongeza bajeti ya wizara kuanzia mwaka huu wa fedha ambapo matokeo ya awali yameanza kuo nekana kama ifuatavyo i
thamani ya mauzo ya mazao nje ya nchi imeongezeka kutoka dola za marekani milioni 
 mwaka hadi dola za marekani bilioni 
 mwaka ii
ujenzi na ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji yenye ukubwa wa hekta unaendelea kutekelezwa iii
ujenzi wa mabwawa yenye jumla ya mita za ujazo unaendelea iv
tani 
 za mbegu bora zimezalishwa ikilinganishwa na tani 
 zilizozalishwa mwaka v
kukamili ka kwa ujenzi wa miundombinu ya uhifadhi yen ye uwezo wa kuhifadhi tani vi
ajira za moja kwa moja takribani zimezalishwa kutokana na miradi ya maendeleo ya kilimo inayotekelezwa vii
kusambaza pikipiki kwa maafisa ugani katika mikoa na viii
kuongezeka kwa ushiriki wa sekta binafsi katika utekelezaji wa miradi biashara ya mazao ya kilimo na uzalishaji wa mbegu bora
changamoto 
mheshimiwa spika katika mwaka utekelezaji wa bajeti umekabiliwa na changamoto mbalimbali ikiwemo mabadiliko ya tabianchi ambayo yameathiri uzalishaji wa mbegu bora na uzalishaji wa chakula
hali hii ndiyo inatupa sababu ya msingi kutenga fedha nyingi kwa ajili ya kujenga miundombinu umwagiliaji kutafiti na kuzalisha mbegu bora na himilivu kujenga uwezo wa utabiri na kukabiliana na milipuko ya visumbufu vya mazao na mimea na uhifadhi wa mazao baada ya kuvuna
mheshimiwa spika vipaumbele na mipango ya uwekezaji katika wizara ya kilimo itaendelea kubakia hivyo kwa miaka minane bali mikakati itaendelea kubadilika kulingana na mahitaji ya wakati
 mpango na bajeti kwa mwaka 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo inawasilisha bajeti hii mbele ya bunge lako tukufu wakati duni ikiendelea kushuhudia ongezeko kubwa la mahitaji ya chakula duniani hususan kutokana na kuongezeka kwa idadi ya watu athari za mabadiliko ya tabia nchi milipuko ya magonjwa ya kuambukiza pamoja na migogoro ya kisiasa ya kikanda inayoendelea sehemu mbal imbali duniani
mheshimiwa spika taarifa za shirika la chakula na kilimo la umoja wa mataifa un food and agriculture organization za mwaka zinaonesha kuwa kutakuwa na ongezeko la idadi ya watu ambapo ifikapo mwaka idadi ya watu duniani inakadiriwa kufikia bilioni 
 na bilioni 
 ifikapo mwaka mtawalia
aidha idadi ya watu barani afrika inakadiriwa kufikia bilioni 
 mwaka na bilioni 
 mwaka mtawalia
vilevile ifikapo mwaka tanzania inakadiriwa kuwa na idadi ya watu milioni na milioni ifikapo mwaka mtawalia
mheshimiwa spika takwimu zinaonesha kuwa idadi ya watu afrika inaongezeka kwa asilimia 
 na ukuaji wa sekta ya kilimo katika bara la afrika ni asilimia 
aidha idadi ya watu tanzania inaongezeka kwa asilimia na ukuaji wa sekta ya kilimo ni asilimia 
 mwaka 
kwa mujibu wa taarifa ya dakar summit bara la afrika lina eneo la asilimia linalofaa wa kilimo lisilotumika ambalo linatosha kuzalisha chakula na kulisha watu bilioni ifikapo mwaka duniani
vilevile taarifa hiyo inaonesha kuwa afrika ina eneo la savana peke yake lenye ukubwa wa hekta milioni zinazofaa kwa kilimo ambapo hekta milioni sawa na asilimia tu ya eneo lote linalofaa kwa kilimo ndilo linalotumika
hata hivyo tija ya uzalishaji wa mazao katika eneo linalotumika ni ndogo na kupelekea bara la afrika kuagiza chakula kutoka nje ya afrika zaidi ya tani milioni zenye thamani ya dola za marekani bilioni kila mwaka
mheshimiwa spika nchi yetu ina eneo lenye ukubwa wa hekta milioni zinazofaa kwa kilimo ambapo hekta milioni 
 sawa na asilimia 
 ndizo zinazolimwa mazao mbalimbali
kati ya hizo hekta milioni 
 zinafaa kwa umwagiliaji wakati zinazotumika kwa umwagiliaji ni hekta 
 sawa na asilimia 
hata hivyo baadhi ya skimu hizo kiuhalisia zinafanyakazi katika msimu mmoja kwakuwa zinategemea vyanzo vya maji visivyo vya uhakika vinavyoathiriwa na mabadiliko ya tabianchi
hali hii ina sababisha nchi yetu kuagiza ngano kwa thamani ya dola za marekani milioni na mafuta ya kula kwa thamani ya shilingi bilioni wakati ardhi na nguvukazi tunayo
mheshimiwa spika idadi ya watu duniani wanaokabiliwa na njaa ni milioni na bara la afrika ni milioni dakar summit 
idadi ya watu duniani wan aoishi chini ya mstari wa umasikini ni takribani milioni afrika ni watu milioni na tanzania ni watu milioni 
aidha ifikapo mwaka mahitaji ya chakula duniani yataongezeka kwa wastani wa asilimia ambapo kwa upande wa tanzania mahitaji yanakadiriwa kufikia tani milioni 
mheshimiwa spika hali hii inaleta msukumo wa kipekee kwa nchi yetu kutumia fursa ya biashara mazao ya chakula katika soko la afrika ambayo inakadiriwa kufikia dola za marekani trilioni ifikapo mwaka 
hatua hiyo itafungua fursa zaidi za masoko na ajira katika mnyororo wa thamani wa mazao ya chakula na kuondoa watu waliopo kwenye umaskini
mheshimiwa spika suala la mifumo ya chakula ni ajenda muhimu kwa nchi yetu kwa sasa
umuhimu wa ajenda hiyo unathibitishwa na ushindi tulioupata kuwa mwenyeji wa jukwaa la mifumo ya chakula barani afrika africa s food systems forum litakalofanyika tarehe hadi septe mba jijini dar es salaam
tanzania kuwa mwenyeji wa jukwaa hili ni hatua nyingine ya kuitangazia dunia kwamba nchi yetu ina uwezo wa kuzalisha na kulisha afrika na dunia
matokeo yanayotarajiwa kutokana na jukwaa hili ni pamoja na kuongezeka kwa uwek ezaji katika sekta ya kilimo nchini kukuza utalii na kuimarika kwa biashara ya mazao ya kilimo na teknolojia
mheshimiwa spika sekta ya kilimo ni mwajiri mkuu wa nguvukazi ya taifa na mchangiaji mkuu wa kipato cha wananchi na taifa kwa ujumla
taarifa sensa ya kilimo ya mwaka national sample census of agriculture inaonesha kuwa katika msimu wa kilimo jumla ya kaya za kilimo milioni 
 kati ya kaya milioni 
 zilitoa taarifa kuwa mauzo ya mazao ya chakula ni chanzo kikuu cha mapato ya biashara nchini ambapo wastani wa kipato kwa kila kaya kilichotokana na mauzo hayo kilifikia shilingi 
kipato hiki bado ni kidogo na sababu kubwa ni tija ndogo
hata hivyo hali hii inadhihirisha umuhimu mkubwa wa kilimo katika jamii etu
mheshimiwa spika mpango na bajeti ya wizara kwa mwaka umelenga kujenga sekta ya kilimo endelevu itakayowapa fursa vijana na wanawake kushiriki kwenye kilimo biashara
lengo ni kutoa fursa za ajira zenye staha na kipato cha uhakika ili kufi kia lengo la ukuaji wa sekta ya kilimo kwa asilimia ifikapo mwaka na kuondoa watu kwenye umasikini na kubaki endelevu kwa miaka kwa kuwekeza kwenye miradi ya muda mrefu kwani uwekezaji kwenye kilimo siyo wa muda mfupi bali matokeo yake ni ya mud mrefu
maeneo makubwa ya uwekezaji ni ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji miundombinu ya uhifadhi uanzishwaji wa mashamba makubwa ya pamoja upatikanaji wa pembejeo utafiti na huduma za ugani
utekelezaji wa miradi hii utaimarisha usalama wa chakula wakati wote na kukuza uchumi shirikishi ambao utaboresha maisha ya mkulima na kuleta utajiri kwa taifa letu
mheshimiwa spika uwekezaji huu utachangia upatikanaji wa ajira kwa vijana na wanawake kama ilivyoelekezwa kwenye ilani ya chama cha mapi nduzi ya mwaka ambayo imeelekeza kutengeneza ajira milioni nane kwenye sekta zote za uchumi ifikapo mwaka wakati lengo la wizara ya kilimo ni kutengeneza ajira milioni tatu 
mheshimiwa spika uwekezaji kwenye miradi ya kilimo siyo wa muda mfupi na matokeo yake ni ya muda mrefu
nimetoa maelezo kutokana na maswali ya mara kwa mara ninayoulizwa na baadhi ya wananchi na viongozi kuwa ruzuku ya mbolea imepunguzaje bei ya chakula na matokeo ya umwagiliaji ni yapi 
mheshimiwa spika mpango huu pia unajikita katika kuhakikisha tunajilisha sisi na kuwalisha wengine kibiashara
dhamira hii itaongozwa na dira ya maendeleo ya taifa maelekezo ya mhe
dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania wakati wa kulihutubia bunge la la jamhuri ya muungano wa tanzania tarehe aprili mpango wa maendeleo wa taifa wa miaka mitano awamu ya tatu ilani ya chama cha mapinduzi kwa ajili ya uchaguzi mkuu wa mwaka sera ya taifa ya ilimo ya mwaka sera ya taifa ya umwagiliaji ya mwaka na programu ya kuendeleza sekta ya kilimo awamu ya pili asdp ii
aidha mpango umezingatia malengo endelevu ya maendeleo sdgs mwongozo na mpango wa bajeti wa mwaka na masuala mtambuka ya jinsia mazingira lishe mabadiliko ya tabianchi vijana kutokomeza ajira kwa watoto katika sekta ya kilimo vvu na ukimwi
mheshimiwa spika nchi yetu imeweka azma ya kujihakikishia usalama wa chakula hususan kujilisha kunufaika kwa kulisha wengine kibiashara na kuimarisha ukuaji wa sekta ya kilimo kwa asilimia ifikapo mwaka 
ili kuongoza mageuzi ya kilimo na uboreshaji wa maisha ya akulima yanayokusudiwa chini ya mpango wa agenda wizara inaendelea na azma hiyo kwa kutekeleza vipaumbele vitano ambavyo vitatekelezwa kupitia mikakati kama ifuatavyo vipaumbele na mikakati ya wizara mwaka i
kuongeza tija na uzalis haji increase productivity and production 
mheshimiwa spika kipaumbele namba moja ni kuongeza tija na uzalishaji ambacho kitatekelezwa kwa kuwekeza kwenye maeneo ya kimkakati yafuatayo a
utafiti wa mbegu bora b
uzalishaji wa mbegu na miche bora pamoja usambazaji wa mbegu na miche ya ruzuku c
uwekezaji kwenye huduma za ugani d
kuanza kujenga nyumba za maafisa ugani katika kata e
uwekezaji kwenye kupima afya ya udongo na utoaji wa ruzuku ya mbolea na viuatilifu f
uwekezaji kwenye kujenga na kukarabati miundombinu ya umwagiliaji g
uanzishwaji wa vituo jumuishi vya kutoa huduma za zana za kilimo mechanization centres na h
kuanzisha kanda saba za kilimo za uzalishaji tanzania agriculture growth corridor
ii
kuongeza ajira zenye staha na ushiriki wa vijana na wanawake kwenye kilimo increase decent jobs and enhancing youth and women participation in agriculture sector 
mheshimiwa spika kipaumbele namba mbili ni kuongeza ajira zenye staha na ushiriki wa vijana na wanawake kwenye kilimo ambacho kit atekelezwa kwa kuwekeza kwenye maeneo ya kimkakati yafuatayo a
kuwezesha upatikanaji wa ardhi ya kilimo na uanzishaji wa mashamba makubwa ya pamoja block farms and agricultural parks b
kuimarisha ushiriki wa vijana na wanawake katika kilimo kupitia progr amu ya jenga kesho iliyo bora c
kuendeleza vituo mahiri vya kusambaza teknolojia na d
kuhamasisha uanzishaji wa kampuni za ugani za vijana
iii
kuimarisha usalama wa chakula na lishe to improve resilience for food and nutrition security 
mheshimiwa spika kipaumbele cha tatu ni kuimarisha uhimilivu wa usalama wa chakula na lishe ambacho kitatekelezwa kwa kuwekeza kwenye maeneo ya kimkakati yafuatayo a
uwekezaji kwenye miundombinu ya uhifadhi kuweza kufikia uwezo wa kuhifadhi tani ifikapo mwaka b
kuiongezea nfra uwezo wa kununua mazao ya wakulima ili kuongeza hifadhi hadi kufikia tani c
kuimarisha na kuanza matumizi ya mfumo wa kidigitali wa agricultural stock dynamic systems utakaosajili ghala za sekta ya umma sekta binafsi na vyama vya us hirika na kuyapa namba maalum ya utambulisho d
kuratibu mkutano wa mifumo ya chakula afrika africa s food systems forum na e
kuhamasisha matumizi ya mazao yaliyoongezewa virutubishi ili kukabiliana na matatizo ya lishe nchini
 iv
kuimarisha upatikanaji wa masoko mitaji na mauzo ya mazao nje ya nchi strengthen access to market agriculture financing and crop exports 
mheshimiwa spika kipaumbele namba nne ni kuimarisha upatikanaji wa masoko mitaji na mauzo ya mazao nje ya nchi ambacho kit atekelezwa kwa kuwekeza kwenye maeneo ya kimkakati yafuatayo a
kujenga miundombinu ya masoko ya mazao ya kilimo kwa ajili ya wakulima katika halmashauri mbalimbali b
kuimarisha uongezaji thamani na uhifadhi pamoja na kuiwezesha sekta binafsi kwa kuijengea miundombinu ya masoko c
kuongeza mauzo ya mazao ya kilimo nje ya nchi d
kuimarisha upatikanaji wa mitaji agricultural finance na e
kuziwezesha maabara za serikali na sekta binafsi ziweze kufikia viwango vya ubora vinavyotakiwa kimataifa
 v
kuimarisha maendeleo ya ushirika strengthening cooperative development 
mheshimiwa spika kipaumbele namba tano ni kuimarisha maendeleo ya ushirika ambacho kitatekelezwa kwa kuwekeza kwenye maeneo ya kimkakati yafuatayo a
kuimarisha usimamizi na udhibiti wa vyama vya ushirika b
kuwezesha vyama vya ushirika kujiendesha kibiashara na kuvisaidia kupata mitaji c
kuimarisha na kupitia upya mifumo ya upatikanaji wa viongozi wa vyama vya ushirika na d
kupitia upya sheria ya vyama vya ushirika na
ya mwaka 
 kuongeza ti ja na uzalishaji increase productivity and production 
 utafiti wa mbegu bora 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tari imepanga kufanya utafiti wa mbegu aina kumi za mazao ya kimkakati ya nafaka jamii ya mikunde na mafuta
pia itatafiti na kupendekeza teknolojia mpya kumi za kanuni bora za kilimo katika nyanja za afya ya udongo magonjwa wadudu na viuatilifu vya kudhibiti visumbufu vya mimea
vilevile tari itatafiti na kupendek eza teknolojia tano za kuongeza thamani ya mazao ya maharage miwa soya viazi lishe na korosho
mheshimiwa spika ili kuimarisha upatikanaji wa mbegu bora na miche tari itaendelea na uzalishaji wa mbegu za mazao ya kipaumbele ya mahindi alizeti soya ufuta ngano maharage kunde mpunga mtama choroko dengu shayiri na karanga
mbegu zitakazozalishwa ni mbegu mama tani mbegu za awali tani na mbegu za msingi tani 
mbegu za awali zina uwezo wa kuzalisha mbegu zilizothibitishwa tani ifikapo mwaka 
kadhalika kupitia mradi wa taisp imepanga kuongeza uzalishaji wa mbegu za awali za alizeti na ngano kutoka tani 
 hadi tani ifikapo mwaka 
pia kupitia mradi wa afdp itazalisha tani 
 za mbegu za awali na tani 
 mbegu mama za mazao ya mahindi alizeti na maharage
aidha itaandaa ramani zinazoonesha maeneo yanayolimwa alizeti na ngano na kushauri atumizi sahihi ya mbolea
mheshimiwa spika tari itaendelea kusafisha na kuzalisha mbegu za asili tani za mazao ya nafaka jamii ya mikunde na mbogamboga na itahifadhi vizazi vya mbegu katika vituo vya tari vya dakawa hombolo ifakara na selian kwa ajili ya utafiti
aidha utafiti wa mbegu hizo utalenga katika kukidhi mahitaji ya soko na kilimo biashara kwa kushirikiana na viwanda na wafanyabiashara
mheshimiwa spika katika kuimarisha afya ya udongo tari itachukua na kupima sampuli za udongo kutoka mikoa ili kuandaa ramani inayoonesha afya ya udongo kwa kila mkoa
aidha imepanga kupima afya ya udongo katika skimu tano za idudumo hekta lusu hekta budushi hekta kanolo hekta na kahama nhalanga h ekta zilizopo katika mkoa wa tabora kwa ajili ya kilimo cha mpunga pamoja na shamba la magereza lililopo mkoa wa simiyu kwa ajili ya kilimo cha alizeti
vilevile tari itatoa mafunzo ya matumizi ya teknolojia bora za kilimo kwa maafisa uga ni na wakulima 
teknolojia hizo zitasambazwa kupitia maonesho ya kilimo sabasaba siku ya chakula duniani makongamano pamoja na kutumia runinga radio magazeti na mitandao ya kijamii
mheshimiwa spika wizara kupitia tacri imepanga kuzalisha mbegu bora za kahawa tani 
 zikiwemo tani 
 za arabika na tani 
 za robusta
tacri kwa kushirikiana na bodi ya kahawa itazalisha miche chotara kwa njia ya vikonyo kupitia vikundi vya wakulima taasisi binafsi na katika bustani za halmashauri zinazozalisha kahawa
aidha tacri pia itatoa mafunzo kuhusu kilimo bora cha kahawa kwa maafisa ugani wakulima viongozi na wakulima wadogo katika halmashauri zinazozalisha kahawa pia tacri itanunua magari manne kwa ajili ya kuimarisha shughuli za utafiti
mheshimiwa spika wizara kupitia taasisi ya utafiti wa chai tanzania tea research institute of tanzania trit imepanga ku zalisha miche bora ya chai na kuisambaza kwa wakulima wadogo katika halmashauri ya kilolo
miche hiyo itatosheleza kupandwa kwenye eneo lenye ukubwa wa hekta 
idha trit itaendelea na utafiti wa ugonjwa unaokausha mashina ya chai na namna ya kudhibiti kuenea kwa vime lea vya armillaria mellea katika mashamba ya chai kuweka miundombinu ya umwagiliaji katika mashamba ya utafiti wa chai kwenye mashamba ya wakulima wadogo wa chai na kuendelea na utafiti wa miti ya kivuli katika kuongeza tija na ubora wa zao la chai
pamo ja na utafiti wa zao la chai trit imepanga kuzalisha miche bora ya parachichi na kuisambaza kwa wakulima
mheshimiwa spika wizara itaiwezesha taasisi ya utafiti wa tumbaku tanzania tobacco research institute of tanzania torita kukamilisha utafiti wa uvumbuzi wa mbegu mpya za tumbaku zenye mavuno mengi na ustahimilivu wa ukame na magonjwa ili kukidhi mahitaji ya soko
kuimarisha miundombinu ya utafiti 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kuimarisha miundombinu ya utafiti wa mazao ya kilimo ili kuongeza uzalishaji na tija
upitia mradi wa extended credit facility ecf itaendelea kuimarisha vituo vya utafiti vya tari kwa kujenga miundombinu ya umwagiliaji ambayo itaongeza eneo la utafiti na uzalishaji wa mbegu kutoka hekta hadi hekta ifikapo mwaka itakarabati majengo ya ofisi katika vituo itajenga ghala sita zenye vyumba vya ubaridi katika vituo sita vya tari uyole ilonga ukiriguru maruku ifakar na kihinga zenye uwezo wa kuhifadhi tani za mbegu za awali na kukamilisha jenzi wa ghala tano zenye uwezo wa kuhifadhi jumla ya tani katika vituo vitano vya tari vya naliendele tumbi selian hombolo na dakawa
ujenzi huo utakapoka milika tari itakuwa na uwezo wa kuhifadhi mbegu za awali tani zenye uwezo wa kuzalisha mbegu za msingi tani zenye uwezo wa kuzalisha wastani wa tani ya mbegu zilizothibitishwa
vilevile tari itakamilisha ujenzi wa ofisi na nyumba nne za watumishi katika kituo cha tari kihinga kigoma na itaendelea na ujenzi wa ofisi za tari makao makuu dodoma
kadhalika wizara kupitia tacri itaendelea na ujenzi wa ituo cha utafiti wa kahawa cha mwayaya buhigwe
pia itajenga vituo vipya vya utafiti wa kahawa vya nyamwaga sirari tarime na nyantira mvomero na kukarabati miundombinu ya umwagiliaji katika skimu ya lyamungo hai
mheshimiwa spika tari kupitia miradi ya taisp na programu ya kuendeleza kilimo na uvuvi agriculture and fisheries development programme afdp itawajengea uwezo watafiti watano katika shahada ya uzamivu na watafiti wanne wa shahada ya uzamili itanunua magari mawili trekta mbili na pikipiki tatu itanunua mashine mbili za kuchakata mbegu na itaimarisha maabara ya udongo na kuandaa ramani zitakazoonesha maeneo yanayofaa kulima alizeti na ngano
mheshimiwa spika katika kuongeza uzalishaji wa miche bora na kudhibiti visumbufu vya mazao wizara kupitia tari itaanza kujenga maabara mpya ya tissue culture katika kituo cha tari maruku kwa ajili ya kuzalisha miche bora ya migomba na kujenga maabara ya utambuzi na udhibi ti wa visumbufu vya zao la korosho katika kituo cha tari naliendele
pia tari itakamilisha ukarabati wa maabara ya bioteknolojia ya tari mikocheni na ujenzi wa maabara ya kuzalisha miche ya mkonge kwa njia ya chupa tissue culture katika kituo cha tari mlingano
pia tari itaimarisha miundombinu ya maabara ya udongo ya tari mlingano ili kuiwezesha kupata ithibati accreditation na itaendelea kuimarisha maabara za uzalishaji wa miche kwa njia ya chupa tissue culture za tari uyole tengeru na mikocheni ili kuongeza uwezo wa kuzalisha miche
mheshimiwa spika wizara itahakikisha vituo vya utafiti vya tari vinapata hati miliki ya maeneo yao na kuendelea kujenga uzio katika kituo cha tari uyole hekta na itaanza ujenzi wa uzio wa mashamba katika vituo vingine vya tari
vilevile tari itaanza ujenzi wa uzio wa mashamba katika vituo vidogo 
kadhalika wizara itaiwezesha trit kukamilisha utaratibu wa kupata ithibati iso accreditation ya maabara ya udong na mimea iliyopo wilaya ya mufindi kwa lengo la kuimarisha utafiti wa chai na kupima afya ya udongo
mheshimiwa spika wizara kupitia torita imepanga kukarabati na kujenga majengo mapya ya utawala na maabara kuimarisha upatikanaji wa vitendea kazi kununua vifaa na vitendanishi vya maabara kujenga miundombinu ya umwagiliaji kwa ajili ya kuzalisha kilo za ziada za tumbaku kununua mashine ya kufungasha mbegu na kujenga aina mpya za mabani manne ya mfano kwa wakulima yenye uwezo wa kukaush tani 
 ya majani ya tumbaku kwa kutumia nishati mbadala ili kulinda mazingira
 uzalishaji wa mbegu na miche bora pamoja na usambazaji wa mbegu na miche ya ruzuku 
mheshimiwa spika wizara itaendelea kuimarisha uzalishaji na upatikanaji wa mbegu bora nchini ambapo katika mwaka itaiwezesha asa kuendelea na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji yenye jumla ya hekta 
 mwaka na uzio katika mashamba yote ya mbegu ya asa ambayo ni kilimi hekta msimba hekta bugaga hekta mbozi hekta luhafwe hekta dabaga hekta namtumbo hekta arusha hekta kilangali hekta mazizi hekta 
 msungura hekta na mwele hekta 
aidha itanunua matrekta kumi na zana zake kwa ajili kurahi sisha shughuli za uzalishaji wa mbegu
mheshimiwa spika asa itaendelea kujenga miundombinu ya kuhifadhi mbegu ghala katika mashamba ya mbozi namtumbo msungura na kilangali
aidha itanunua na kufunga mitambo miwili ya kuchakata mbegu katika mashamba ya mbegu ya mbozi na namtumbo na kulipia fidia ya mashamba mapya ya mbegu ya tanganyika luhafwe namtumbo na chalinze msungura na mazizi
mheshimiwa spika asa itaendelea kufungua maeneo mapya katika mashamba ya mwele hekta na luhafwe hekta msimba hekta kilimi hekta namtumbo hekta na mbozi hekta itazalisha tani za mbegu za ngano na tani za mbegu za soya kwa ajili ya kusambaza kwa wakulima itazalisha miche ya parachichi na itaendelea usambaza tani za mbegu bora za alizeti na kufikia lengo la tani mwaka na mbegu za ngano kwa wakulima kwa mpango wa ruzuku
vilevile tari itazalisha miche vikonyo pingili jedwali na
 na kusambaza kwa wakulima kwa mpango wa ruzuku
 jedwali na
 mpango wa uzalishaji wa miche vikonyo pingili na
zao idadi ya miche vikonyo korosho 
muhogo mkonge viazi vitamu viazi mviringo viazi vitamu lishe parachichi migomba nazi zabibu michikichi miwa jumla chanzo wizara ya kilimo 
aidha wizara itawezesha ujenzi wa ofisi za makao makuu ya asa itanunua vitendea kazi ikiwa ni pamoja na magari ya usimamizi magari ya kusambaza mbegu kompyuta pikipiki na vifaa vya ofisi
uthibiti wa ubora wa mbegu 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kupitia tosci itaendelea kusimamia na kudhibiti ubora wa mbegu zinazozalishwa nchini na zinazoagizwa nje ya nchi
tosci itaendelea kusimamia majaribio ya utambuzi dus kwa aina za mbegu itasimamia majaribio ya umahiri kwa aina mpya za mbegu itakagua mashamba ya mbegu ya umma na binafsi hekta itakagua maduka na ghala za mbegu kwa lengo la kusimamia ubora wa mbegu
mheshimiwa spika tosci itatoa mafunzo ya uthibiti na udhibiti wa ubora wa mbegu kwa maafisa ugani kwa wilaya zote tanzania ili kupunguza uwepo wa mbegu zisizo na ubora kutoka asilimia tano hadi asilimia tatu 
pia tosci itawapatia mafunzo maafisa wa polisi wanaofanyakazi mipakani ili kushiriki katika kudhibiti mbegu zisizo na ubora kuingia nchini
vilevile itatoa mafunzo na kuwasajili wazalishaji wa mbegu wafanyabiashara wadogo wa mbegu na wauzaji na wazalishaji wa miche pingili za miti matunda miwa na viungo 
kadhalika tosci itaandaa viwango vya uthibiti na udhibiti wa ubora wa mbegu za viungo
 uwekezaji kwenye huduma za ugani 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kuimarisha huduma za ugani kwa kununua na kusambaza magari visanduku vya ugani sare soil scanner na vishikwambi na kusambaza kwa maafisa ugani ili kuongeza ufanisi wa utoaji huduma za ugani kwa wakulima
wizara itaendelea kuimarisha mfumo wa kilimo na matumizi ya kituo cha huduma kwa wateja ili kuwawezesha wadau kupata huduma kupitia ujumbe mfupi mitandao ya kijamii na barua pepe kuwezesha na kusimamia matumizi sahihi ya vitendea kazi zikiwemo pikipiki pamoja na kukarabati vituo sita vya rasilimali za kilimo warcs katika mikoa ya kigoma pwani lindi morogoro simiyu na tanga
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na sekta binafsi itaimarisha mfumo wa kilimo na kuandaa mobile application ambayo itawezesha mawasiliano kati maafisa ugani na wadau wa kilimo
kupitia application hiyo maafisa ugani na wakulima watakubaliana malipo kulingana na huduma itakayotolewa na wataalam
aidha huduma hiyo itasaidia kuongeza ajira na upatikanaji wa huduma za ugani kwa wakulima kwa urahisi
vilevile wizara itanunua magari matatu ya maabara inayotembea kwa ajili ya kutoa huduma za upimaji wa afya ya udongo na kukamilisha mfumo wa kuhifadhi taarifa za afya ya udongo wa nchi yetu badala ya kuendelea na utaratibu wa kupimiwa afya ya udongo na kampuni binafsi na taarifa hizo kubaki kwenye kampuni hizo
maonesho ya kilimo ya kimataifa ya nanenane 
mheshimiwa spika katika kilele cha maonesho ya kilimo nanenane mwaka mhe
dkt
samia suluhu hassan rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania alielekeza kuanzisha maonesho ya imataifa ya kilimo tanzania international agriculture trade show badala ya kutumia utaratibu uliozoeleka
aidha mhe
rais alielekeza mabadiliko hayo yaanzie na ujenzi wa miundombinu katika kiwanja cha maonesh cha john mwakangale mbeya kilichopo katika ukanda wa nyanda za juu kusini ambapo kuna uzalishaji mkubwa wa mazao
ukanda huo una jumuisha mikoa ya iringa mbeya songwe njombe ruvuma rukwa na katavi
mheshimiwa spika katika kutekeleza maelekezo ya mhe
rais ambayo ni fursa ya kutangaza kilimo na bidhaa zake imataifa wizara katika mwaka imepanga kuimarisha viwanja viwili vya maonesh ya kilimo vya john mwakangale mbeya na nzuguni dodoma kuwa na hadhi ya maonesho ya kilimo ya kimataifa
mpango huo utahusisha usanifu wa viwanja hivyo ili kukar abati na kujenga miundombinu ya viwanja hivyo na kujenga tanzania agricultural museum ili kukidhi hadhi ya maonesho ya kilimo ya kimataifa
mafunzo ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka imepanga kudahili wanafunzi katika ngazi ya astashahada ya awali astashahada na stashahada za kilimo
kati ya hao wanafunzi watagharamiwa mafunzo kwa vitendo katika halmashauri na wilaya ili kuwajengea uzoefu wa kufanya kazi shambani na kuwawezesha kuajiriwa na kujiajiri
aidha wizara kwa kushirikiana na wizara ya elimu sayansi na teknolojia inaendelea kuangalia uwezekano wa wanafunzi hao kufanya mafunzo kwa vitendo kwa kipindi kisichopungua mwaka mmoja
lengo ni kuimarisha ujuzi kwa vitendo na utoaji wa huduma za ugani kwa wakulima
mheshimiwa spika wizara kupitia vyuo na vituo vya mafunzo ya kilimo itatoa mafunzo ya kilimo biashara kwa vijana kupitia programu ya bbt
 lengo ni kuwawezesha vijana kupata maarifa na ujuzi wa namna bora ya kuanzisha na kuendesha kilimo biashara hapa nchini kupitia mashamba makubwa ya pamoja au mashamba binafsi
mafunzo hayo yatatolewa kwa kuzingatia ikolojia ya kilimo
pia wizara itaendel ea kuboresha mazingira ya vyuo vya mafunzo ya kilimo na vituo vya mafunzo ya kilimo kwa wakulima kwa kukarabati na kujenga miundombinu ya vyuo sita vya mati uyole katrin inyala igurusi mtwara mlingano pamoja na vituo vinne vya mafunzo kwa wak ulima vya bihawana mkindo themi na ichenga
mheshimiwa spika wizara itavipatia vyuo vya mafunzo ya kilimo mlingano horti tengeru inyala maruku mubondo mtwara bihawana ftc ichenga ftc na mkindo ftc vifaa vya kufundishia na kujifunzia
wizara ita endelea kuwawezesha vijana waliohitimu katika vyuo vya kilimo hapa nchini kupata mafunzo ya kilimo katika mashamba makubwa nchini israel ili waweze kujiajiri na kutoa huduma na ushauri kwa wakulima kwa vitendo
vilevile itagharamia mafunzo ya muda mre fu na mfupi ya watumishi katika vyuo vya ndani kwa lengo la kuwaongezea maarifa na ujuzi wa kutekeleza majukumu yao kwa ufanisi
mheshimiwa spika wizara itaendelea kushirikiana na sat kupitia mradi wa kuwezesha utekelezaji wa mitaala katika vyuo vya mafunzo ya kilimo awamu ya pili curriculum implementation support for training institute phase ii cisti ii kuandaa vitini vitatu vya kufundishia moduli za kilimo kuandaa vitabu vitatu vya kiada kuhusu kilimo hai jinsia katika kilimo na utunzaji wa mazingira kuandaa miongozo mitatu ya mafunzo kwa vitendo kwa ajili ya kufundishia moduli za kilimo hai jinsia katika kilimo na utunzaji wa mazingira na kutoa mafunzo rejea kwa wakufunzi kulingana na mahitaji yatakayo bainika
 kuanza kujenga nyumba za maafisa ugani katika kata 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaanza kujenga nyumba za maafisa ugani katika kata ili kusogeza huduma za ugani karibu na wakulima na kurahisisha utoaji wa ushauri wa kitalaam wa kilimo
aidha wizara kwa kushirikiana na wizara za kisekta itaanza ku angalia uwezekano wa maafisa ugani ngazi ya kata kukusanya na kuingiza takwimu za kilimo kwenye mfumo wa takwimu za kilimo agriculture routine data system ards
 uwekezaji kwenye kupima afya ya udongo na utoaji wa ruzuku ya mbolea na viuatilifu 
mheshimi wa spika katika kutathmini afya ya udongo nchi nzima tari itakamilisha kukusanya na kupima sampuli za udongo kutoka katika mikoa nane ili kuandaa ramani inayoonesha afya ya udongo kwa kila mkoa
aidha imepanga kupima afya ya udongo katika skimu tano kwa ajili ya kilimo cha mpunga pamoja na shamba la magereza lililopo mkoa wa simiyu kwa ajili ya kilimo cha alizeti
pia tari itaandaa ramani zinazoonesha maeneo yanayolimwa alizeti na ngano katika ngazi za wilaya na kata na kuyatambua ras mi maeneo yote yanayofaa kwa kilimo cha zao la ngano na kushauri matumizi sahihi ya mbolea na teknolojia za umwagiliaji
pia wizara itatambua kuainisha na kupima afya ya udongo katika mashamba mapya yenye ukubwa wa hekta za kilimo katika miko ya pwani hekta morogoro hekta njombe hekta songwe hekta na tanga hekta 
ruzuku ya mbolea 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kupitia tfra itaendelea kuratibu upatikanaji wa mbolea nchini kwa kutoa ruzuku ya mbolea kwa wakulima hadi mwaka ili kuongeza matumizi ya mbolea per capita consumption kutoka kilo kwa hekta hadi angalau kilo kwa hekta na kupunguza gharama za uzalishaji
wizara kupitia tfra itaendelea na usajili wa wakulima katika mfumo wa kidigitali ili kulifanya taifa letu kuwa na uhakika wa takwimu na taarifa za wakulima
vilevile wizara kupitia tfra itaendelea kuratibu uingizaji wa mbolea tani nchini kutoa mafunzo ya ukaguzi wa ubora wa mbolea kusajili ina mpya za mbolea na visaidizi vyake na kutoa leseni 
wizara itaiwezesha kampuni ya mbolea tanzania tfc shilingi bilioni kama mtaji na kuufanya mtaji wake kuwa shilingi bilioni kwa ajili ya kununua mbolea na kununua ardhi ya kujenga kiwanda cha kuchanganya mbolea blending facilities kwa kushirikiana na sekta binafsi
hatua hii inalenga kupunguza utegemezi wa mbolea kutoka nje ya nchi na kuimarisha upatikanaji wa mbolea kulingana na afya ya udongo ya eneo husika
ruzuku ya viuatilifu 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tphpa itanunua viuatilifu lita kwa ajili ya kudhibiti viwavijeshi kweleakwelea nzige nzi wa matunda na panya
aidha itasavei na kuainisha maeneo ya mazalia ya visumbufu vya mazao na mimea na kudhibiti visumbufu itaimarisha udhibiti wa ubora wa viuat ilifu vinavyozalishwa nchini na vinavyoingizwa kutoka nje ya nchi
kadhalika itatoa mafunzo ya matumizi bora na sahihi ya viuatilifu
aidha wizara itavijengea uwezo vituo vya kudhibiti visumbufu vya mazao na mimea ikiwemo kilimo anga na kituo cha kudhibi ti panya
vilevile wizara imenunua magari na pikipiki kwa ajili ya kuwezesha kufanya savei ya uwepo wa visumbufu hivyo katika maeneo mbalimbali ya nchi ili viweze kudhibiti wa kabla havijaleta madhara na kufanya uharibifu wa mazao
mheshimiwa spika katika kuboresha usimamizi wa afya ya mimea na viuatifu wizara kupitia tphpa inakamilisha ujenzi wa maabara ya kitaifa eneo la mtumba na maabara katika mipaka katika vituo vya ukaguzi
maabara hi zo zitatumika kwa ajili ya uchunguzi wa visumbufu na mag onjwa ya mimea pamoja na ubora wa viuatilifu na masalia ya viuatilifu kwenye mazao na bidhaa za kilimo
 uwekezaji kwenye kujenga na kukarabati miundombinu ya umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tume ya taifa ya umwagiliaji imepanga kuongeza eneo la umwagiliaji lenye jumla ya hekta 
 kwa kukamilisha ujenzi wa skimu kukarabati skimu zilizochakaa kujenga skimu mpya na mabwawa ya kuvunia maji ya umwagiliaji
mheshimiwa spika katika mwaka tume imepanga kukamilisha ujenzi wa miradi na ukarabati wa skimu zenye jumla ya hekta pamoja na mabwawa yenye mita za ujazo na kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu na mabonde ya kimkakati ambayo utekelezaji wake ulianza mwaka 
aidha tume imepanga kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa mabwawa mapya na kuanza ujenzi wa mabwawa hay yenye takribani mita za ujazo kuanza ujenzi na kukarabati skimu zenye jumla ya hekta skimu mpya hekta na kukarabati skimu hekta kiambatisho na
 na 
mheshimiwa spika tume imepanga kuanza ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji katika mabonde ya kimkakati ya umwagiliaji yenye ukubwa wa hekta 
baadhi ya mabonde hayo ni bonde la ziwa victoria tanganyika rufiji manonga wembe re bugwema lukuledi songwe na ruvuma
vilevile tume imepanga kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina katika mashamba makubwa ya pamoja na kujenga miundombinu ya umwagiliaji katika mashamba hayo yenye jumla ya ekari 
 kupitia programu ya bbt katika mikoa ya kigoma mbeya kagera njombe singida na dodoma
kadhalika tume itafanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu mpya zenye ukubwa wa hekta na mapitio ya upembuzi yakinifu na usanifu wa skimu za kukarabati zenye ukubwa wa hekta kiambatisho na
 na 
ujenzi na ukarabati wa skimu hizo utafanyika katika mwaka 
pia tume itaendelea na uhakiki wa eneo linalomwagiliwa katika mikoa 
mheshimiwa spika katika kuimarisha vyama vya umwagiliaji kwa kushirikiana na tume ya maendeleo ya ushirika itatoa mafunzo kwa vyama vya umwagiliaji vilivyosajiliwa ili kusimamia uendeshaji na matunzo ya skimu za umwagiliaji itaanzisha na kusajili vyama vya umwagiliaji na kuhamasisha matumizi ya teknolojia bora za umwagiliaji ili kuongeza uzalishaji na tija
aidha tume itakusanya takwimu za uzalishaji katika skimu za umwagiliaji zitakazotumika kujenga msingi wa makadirio ya makusanyo ya ada za huduma za umwagiliaji itawezesha matumizi ya mfumo wa kielekroniki wa ukusanyaji wa ada ya huduma za umwa giliaji katika skimu na kusimamia ukusanyaji wa ada ya huduma za umwagiliaji katika skimu 
mheshimiwa spika tume itaimarisha karakana kuu iliyopo katika mkoa wa dodoma kwa kununua vifaa vya matengenezo na kukarabati jengo kwa ajili ya matengenezo ya mitambo na magari yanayomilikiwa na tume itaboresha vituo vya mitambo katika ofisi za umwagiliaji za mikoa mitano itanunua magari kwa ajili ya ofisi za wilaya za umwagiliaji pamoja na kufungua ofisi za umwagiliaji za wilaya zilizobaki ili kuimarisha usimamizi wa shughuli za umwagiliaji itakamilisha ujenzi na ukarabati wa ofisi sita za mikoa za umwagiliaji na kuweka mfumo wa kielektroniki wa ufuatiliaji na tathmini ya miradi ya umwagiliaji
mheshimiwa spika kuanzia mwaka wa fedha na kuendelea tume ya taifa ya umwagiliaji itaacha kutumia mifereji ya wazi open channels na kutumia mfumo wa mabomba ambao utaongeza ufanisi kwa kupunguza upotevu wa maji na kulinda uharibifu wa miundombinu
vilevile tume itaweka utaratibu wa matumizi ya mita ili kutambua matumizi halisi ya maji kwenye skimu ili kuongeza ukusanyaji wa ada za umwagilaiji na usimamizi
wakulima ambao hawatakuwa tayari kulipia huduma hiyo tume kwa kushirikiana na mamlaka zinazosimamia rasili mali maji itasitisha huduma za umwagiliaji kwa kufunga maji
haiwezekani serikali inawekeza kwenye ujenzi wa miundombinu ya umwagilaji kwa gharama kubwa na kukabidhi miundombinu hiyo kwa wakulima na pale ambapo banio linakatika serikali inaombwa kuja kurekebisha wakati fedha za kurekebisha skimu zilikusanywa na watu wachache 
mheshimiwa spika wizara imedhamiria kuanza kujenga uzio katika skimu zote za umwagiliaji nchini kuweka ulinzi na kuimarisha usimamizi wa skimu hizo kupitia mameneja wa skimu ili kuongeza tija ya uzalishaji
ni lazima fedha zinazowekezwa katika ujenzi wa skimu za umwagili aji zirudi ili ziweze kuendelea kuwekezwa katika ujenzi wa miundombinu mingine na kuhakikisha uendelevu wa miundombinu ya umwagiliaji
mheshimiwa spika kwa kutambua kuwa wakulima wengi wanauwezo mdogo na gharama za uwekezaji kwenye miundombinu ya umwagil iaji ni kubwa wizara kupitia tume itachimba visima kwa ajili ya wakulima kwa kila halmashauri ambao ni sawa na jumla ya wakulima katika halmashauri 
wakulima hao watapatiwa vifaa vya umwagiliaji irrigation kits kwa ajili ya kuhudumia ekari 
 tenki la maji la lita na ku wawekea mfumo wa sola ambapo jumla ya ekari zitaendelezwa kwa uzalishaji wa mazao ya nafaka mbogamboga na matunda
katika kufanikisha utekelezaji wa program hii wizara itaweka vigezo vya kupima utekelezaji usimamizi utoaji wa taarifa sahihi na usajili wa wakulima kwa kila halmashauri
 uanzishwaji wa vituo jumuishi vya kutoa huduma za zana za kilimo mechanization centres 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaanzisha vituo vitatu vya kutoa huduma ya zana za kilimo kwenye mashamba makubwa ya pamoja yatakayoanzishwa kupitia programu ya bbt
vilevile itajenga majengo matatu kwa ajili ya kuhifadhi na kuhudumia zana za kilimo kwenye mashamba hayo
kadhalika wamiliki na waendeshaji mashine na zana za kilimo katika mikoa ya tabora singida na manyara watapatiwa mafunzo ya matumizi bora ya zana za kilimo
mheshimiwa spika wizara itawatambua wasindikaji wadogo na wakati wa zao la alizeti na zabibu katika mikoa ya dodoma singi da na manyara na kuwapatia mafunzo kuhusu usimamizi na utunzaji wa mitambo ya usindikaji
kadhalika wizara itaendelea kuhamasisha matumizi bora ya zana za kilimo katika mnyororo wa uzalishaji kwa kutoa mafunzo kwa watoa huduma ya zana za kilimo kwenye mas hamba makubwa ya pamoja yatakazoanzishwa kupitia programu ya bbt katika mikoa ya dodoma kagera kigoma shinyanga singida pwani njombe na mbeya
 kuanzisha kanda saba za kilimo na uzalishaji tanzania agriculture growth corridors 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo kwa kushirikiana na mpango wa kukuza kilimo ukanda wa kusini sagcot imeendelea kutekeleza miradi mbalimbali ya kilimo katika ukanda wa nyanda za juu kusini kwa kuzingatia ikolojia ya kilimo ya mazao husika
utekelezaji wa miradi katika ipindi chote kwenye ukanda huo ulijikita kwenye kuimarisha tija katika mnyororo wa thamani
jitihada hizi zimesaidia kuimarisha upatikanaji wa pembejeo kwa wakulima kuongeza matumizi ya teknolojia na upatikanaji wa mitaji
vilevile sagcot imewezesha ma tumizi ya teknolojia bora za kilimo kwenye eneo la hekta wakulima wameajiriwa katika mnyororo wa thamani wa mazao mbalimbali na kuongeza kipato kwa wakulima cha dola za marekani milioni 
mheshimiwa spika kutokana na uzoefu uliopatikana katika utekelezaji wa southern agriculture growth corridor of tanzania sagcot wizara imepanga kuanzisha kanda nyingine saba za uzalishaji tanzania agriculture growth corridors nchini
lengo ni kuongeza uzalishaji na tija kuimarisha masoko ya mazao ndani na nje ya nchi kuongeza thamani mazao na kuimarisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo mitaji na kuondoa utamaduni wa kutawanya mazao kila kona ya nchi bila kuzingatia msingi imara wa kibiashara
uzalishaji wa mazao 
mheshimiwa spika ninaomba nilitaarifu bunge lako tukufu kuwa wizara ya kilimo katika mwaka inachukua hatua hizo ili kuongeza uzalishaji na tija kwa mazao yote yanayozalishwa nchini yakiwemo mazao asilia ya biashara chakula mazao yenye uhitaji mkubwa yanayoagiwa kutoka nje ya nchi na mazao ya bustani
utekelezaji wa ikakati hiyo itatuhakikishia kujilisha na kuwalisha wengine kibiashara na kuongeza uhimilivu unaotokana na mabadiliko ya tabianchi
aidha baadhi ya yatakayofanyika katika uendelezaji wa mazao ni kama ifuatavyo mazao asilia ya biashara 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao asilia ya biashara ya korosho pamba tumbaku kahawa chai sukari mkonge na pareto unatarajiwa kuongezeka kutoka tani 
 mwaka hadi tani mwaka jedwali na
aidha bodi ya korosho kwa kushirikiana na wadau itachimba visima vya maji katika maeneo yenye changamoto ya maji ili uwawezesha wakulima katika shughuli za upuliziaji wa viuatilifu na umwagiliaji
pia bodi ya tumbaku itawezesha uchimbaji wa visima vitano kwa ajili ya wakulima wa zao la tumbaku
kadhalika wizara kupitia bodi ya pamba tanzania katika mwaka kwa kushirikiana na chama cha wazalishaji wa pamba tanzania tanzania cotton association tca itanunua trekta kwa ajili ya kuanzisha vituo vya kutoa huduma kwa wakulima
vilevile wizara kupitia bodi ya pamba tanzania itatumia shilingi bilioni kwa ajili ya umwagiliaji na kuwezesha wakulima wa zao la pamba
jedwali na
 uzalishaji wa mazao asilia ya biashara mwaka 
aina ya zao uzalishaji tani makadirio tani pamba kahawa chai pareto tumbaku korosho 
 mkonge 
 sukari 
 jumla 
 chanzo wizara ya kilimo uzalishaji unaendelea matarajio ya uzalishaji haikujumuishwa zao la mkonge 
mheshimiwa spika katika mwaka uzalishaji wa mkonge utaongezeka kutoka tani mwaka hadi tani 
ongezeko hilo litatokana na mashamba mapya yatakayoanza kuvunwa katika msimu wa 
aidha bodi itasambaza mbegu za mkonge zit akazopandwa katika eneo la hekta itatoa mafunzo ya kilimo bora cha mkonge na ubora wa singa kwa wakulima wakubwa na wakulima wadogo itatathimini mashamba ya wakulima wadogo ili kubaini majani ya mkonge yanayofaa kuvunwa na itawaunga nisha wakulima wadogo wa mkonge na masoko
mheshimiwa spika ili kuongeza thamani ya zao la mkonge bodi itawawezesha wawekezaji wawili kuanzisha viwanda vya kuchakata mkonge katika mkoa wa tanga itanunua korona nne na kuanzisha vituo viwi li vya kuchakata mkonge katika halmashauri za mkinga na kilosa na kununua zana za kilimo kwa ajili ya uendelezaji wa mashamba ya wakulima wadogo
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia tari itazalisha miche ya mkonge kwenye eneo la hekta itakayosa mbazwa kwa wakulima na taasisi
vilevile watafiti wataalam wa maabara ya udongo watapatiwa mafunzo ili kuiwezesha maabara hiyo kupata ithibati wakulima na wadau na maafisa ugani watapatiwa mafunzo ya zalishaji wa zao la mkonge fursa zitokana zo na zao hilo na kuanzisha majaribio ya kufupisha muda wa kitalu cha mkonge
 zao la chai 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara kupitia bodi ya chai itaongeza uzalishaji wa chai kavu kutoka tani 
 mwaka hadi tani 
lengo hilo litafikiwa kwa kuimarisha huduma za ugani na usimamizi wa wadau wa zao la chai
aidha bodi itaratibu uzalishaji na usambazaji wa miche bora ya chai itaratibu uanzishwaji wa viwanda viwili vyenye uwezo wa kuchakata tani za chai kwa mwaka kwa ajili ya wakulima wadogo na itatunza mashamba mama tisa na kuanzisha mashamba mama mawili kwa ajili ya uzalishaji wa miche bora ya chai
pia tshtda imepanga kuzalisha na kusambaza miche kwa ajili uanzishwaji wa mashamba mapya ya kilolo na kuziba mapengo katika mashamba ya wakulima
mheshimiwa spika bodi kwa kushirikiana na tume ya taifa ya umwagiliaji itatafiti na kuandaa ramani ya maeneo yanayofaa kwa kilimo cha umwagiliaji wa zao la chai na kuanzisha skimu za umwagiliaji kwa ajili ya wakulima wadogo wa chai
bodi itahamasisha ufufuaji wa mashamba ya lupembe hekta korogwe hekta muheza hekta na lushoto hekta na kuhamasisha uanzishwaji wa kiwanda cha lupem be cha kusindika majani mabichi ya chai itaratibu shughuli za uanzishwaji na uendeshaji wa mnada wa chai hapa nchini na kukusanya takwimu za uzalishaji na masoko ya chai
 zao la pareto 
mheshimiwa spika katika mwaka uzalishaji wa pareto utao ngezeka kutoka tani mwaka hadi tani 
ili kufikia lengo hilo bodi kwa kushirikiana na wadau itasambaza kwa wakulima mbegu bora za pareto tani 
 na itatoa mafunzo ya kilimo bora cha zao hilo kwa wakulima na maafisa ugani kutoka mikoa ya njombe manyara arusha songwe iringa na mbeya
aidha bodi kwa kushirikiana na tume ya maendeleo ya ushirika itaandaa mwongozo wa usimamizi wa zao la pareto na itahuisha mpango mkakati wa tasnia ya pareto wa miaka 
zao la tumbaku 
mheshimiwa spika wizara kupitia bodi ya tumbaku tanzania imepanga kuongeza uzalishaji wa tumbaku kutoka tani 
 mwaka hadi tani mwaka 
aidha bodi itahamasisha wakulima kuzingatia kanuni bora za kilimo ili kuongeza tija ya uzalishaji kutoka kilo hadi kilo kwa hekta kuongeza ubora wa tumbaku kutoka asilimia hadi asilimia kutoa mafunzo ya kilimo bora cha tumbaku kwa wakulima na maafisa ugani kuhamasisha wakulima kuboresha mabani ya kukaushia majani ya tumb aku na kujenga mabwawa mawili katika mkoa wa tabora
mheshimiwa spika bodi itasajili wakulima wa tumbaku ili kuwatambua kwa ajili ya kurahisisha utoaji wa huduma za kilimo
bodi kupitia mfumo wa atmis itasajili vituo vya kuchambua tumbaku na vituo vya kuuzia tumbaku ili kudhibiti ubora wa zao hilo
ili kuimarisha ubora wa tumbaku bodi itafanya savei na kutathmini uzalishaji wa zao la tumbaku katika mashamba ya wakulima
aidha bodi itaendelea kuhamasisha upandaji wa miti katika maeneo ya uzalishaji wa tumbaku kwa ajili ya kulinda na kutunza mazingira
wizara itaiwezesha bodi kukamilisha ujenzi wa ofisi ya bodi ya tumbaku iliyopo katika mkoa wa tabora
zao la pamba 
mheshimiwa spika uzalishaji wa pamba katika mwaka uta fikia tani ikilinganishwa na tani 
 mwaka 
lengo hilo litafikiwa kwa kusambaza mbegu bora za pamba tani na chupa ekapaki kwa wakulima wa pamba
aidha wizara itaiwezesha bodi ya pamba tanzania kununua ndege zisizo na rubani kwa ajili kunyunyuzia viuatilifu mashine mbili za kutengeneza mkaa kutokana na mabaki ya pamba na zana za kilimo za kupandia na kupalilia 
mheshimiwa spika tari itaendelea na utafiti wa mbegu mpya zenye ukinzani dhidi ya wadudu wa pamba hususan chawa jani jassid
pia itaendelea kuzalisha mbegu za awali tani zitakazozalisha tani za mbegu zilizothibitishwa
aidha tari itaendelea na utafiti wa rutuba ya udongo na lishe ya mimea hususan matumizi sahihi ya mbolea zenye virutubisho mchanganyiko mbinu shirikishi za udhibiti wa visumbufu vya mazao hasa wadudu waharibifu wa pamba na magonjwa na mbinu rafiki na rahisi za kudhibiti magugu katika ma shamba ya pamba
mheshimiwa spika bodi itaendelea kusajili wakulima katika mfumo wa elektroniki katika mikoa inayozalisha pamba
aidha bodi kwa kushirikana na tari itatoa mafunzo kuhusu udhibiti wa ugonjwa wa mnyauko fuzari fusarium wilt upandaji kwa nafasi na zana rahisi za kupandia na kupalilia pamba na afya ya udongo na maji kwa wakulima 
bodi itakarabati ghala zilizopo katika mikoa ya mwanza simiyu shinyanga mara na geita
kadhalika bodi itaendelea kutoa mafunzo ya kilimo bora cha amba na matumizi sahihi ya pembejeo za kilimo kwa wakulima na maafisa ugani
zao la kahawa 
mheshimiwa spika uzalishaji wa zao la kahawa katika mwaka unatarajiwa kufikia tani ikilinganishwa na uzalishaji wa tani mwaka 
lengo hilo litafikiwa kwa kuboresha matunzo ya mibuni matumizi ya pembejeo za kilimo na kuimarisha mifumo ya masoko ya kahawa
aidha wizara kupitia bodi itaanzisha mashamba ya mfano katika wilaya za mikoa ya ruvuma mbeya songwe kagera na kilimanjaro itaendelea kuratibu uzalishaji na usambazaji wa miche bora ya kahawa katika wilaya zinazozalisha kahawa na itahamasisha ufufuaji wa mashamba ya kahawa yenye jumla ya hekta 
 aidha bodi itaratibu na kutoa mafun zo kwa wakulima na wadau wa kahawa kuhusu kilimo bora ubora wa kahawa na masoko
zao la korosho 
mheshimiwa spika uzalishaji wa korosho katika mwaka unatarajiwa kufikia tani ikilinganishwa na uzalishaji wa tani 
 mwaka 
ili kufikia lengo hilo wizara itaiwezesha bodi ya korosho tanzania kununua na kusambaza viuatilifu vya maji lita na viuatilifu vya unga sulphur tani kwa ajili ya kudhibiti visumbufu vya korosho
vilevile kwa kushirikiana na tari itatoa mafunzo kuhusu kilimo bora cha zao la korosho kwa wakulima na maafisa ugani kutoka katika maeneo ya uzalishaji
mheshimiwa spika tari imepanga kuzalisha miche ya korosho kupitia kituo cha utafiti wa kilimo naliendele mtwara na kusambaza kwa wakulima katika maeneo yanayolima zao la korosho kulingana na mahitaji katika maeneo husika
vilevile tari itaanzisha na kusimamia mashamba darasa ya korosho katika mikoa inayolima zao la korosho
 zao la ufuta 
mheshimiwa spika tari katika mwaka itazalisha mbegu za ufuta zilizothibitishwa tani 
aidha itazalisha mbegu za msingi tani za mbegu za msingi zenye uwezo wa kuzalisha tani za mbegu zilizothibitishwa
vilevile tari imepanga kutoa mafunzo kuhusu kilimo bora cha ufuta kwa wakulima wa zao hilo kupitia mashamba ya mfano katika mikoa ya manyara morogoro dodoma lindi mtwara songwe na katavi
zao la karanga 
mheshimiwa spika tari katika mwaka itazalisha tani za mbegu zilizothibitishwa na tani za mbegu za msingi zenye uwezo wa kuzalisha tani za mbegu zilizothibitishwa
vilevile tari itatoa mafunzo kwa wakulima kuhusu kilimo bora cha karanga kupitia mashamba ya mfano ambayo yataanzishwa katika mikoa ya dodoma shinyanga tabora mtwara songwe mbeya katavi rukwa na mara
zao la parachichi 
msheshimiwa spika baada ya heshimiwa rais kufungua masoko ya mazao ya kilimo nje ya nchi serikali ilipanga kukamilisha mambo mawili kwanza kuanzisha mamlaka ya afya ya mimea na viuatilifu ambayo tayari imeanza kutekeleza majukumu yake na pili kuweka utaratibu wa kusimamia tasnia ya parachichi ambapo tayari mkakati wa kuendeleza tasnia ya mazao ya bustani horticulture mwaka pamoja na mwongozo wa kuendeleza zao la parachichi umeandaliwa
hatua hizo zimewezesha kuongeza mauzo ya nje ya zao la parachichi kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kuhamasisha uzalishaji wa aina za parachichi zinazouzwa nje ya nchi exportable varieties kutoka wastani wa tani zenye thamani ya dola za marekani milioni mwaka hadi tani zenye thamnai ya takribani dola za marekani milioni ifikapo mwaka na itahamasisha uwekezaji katika uongezaji wa thamani wa bidhaa za parachichi
vilevile wizara kupitia tari kwa kushirikina na halmashauri za wilaya na sekta binafsi itazalisha miche ya parachichi kwa kuendeleza vitalu na kuimarisha miundombinu ya uzalishaji katika vituo vya tari uyole tari tengeru tari kifyulilo na vituo vya majaribio ya utafiti wa kilimo vya iger i seatonde na isimani
pia tari itakusanya vinasaba vya zao la parachichi na kuvihifadhi kwenye benki ya vinasaba kwa matumizi ya kuendeleza utafiti
zao la zabibu 
mheshimiwa spika zao la zabibu linalimwa katika mkoa wa dodoma ambapo katika mwaka uzalishaji wa zabibu ni tani na mahitaji ya mchuzi ni lita milioni na uzalishaji kwa sasa ni lita milioni 
changamoto ya soko la zabibu inatokana na ukosefu wa miundombi nu ya kuhifadhi mchuzi wa zabibu
katika kuhakikisha uzalishaji wa zabibu unaongezeka wizara imepanga kutekeleza yafuatayo hatua ya kwanza ni kuwanunulia wazalishaji matenki ya kuhifadhi mchuzi wa zabibu hatua ya pili serikali itaboresha mfumo wa zamani wa mashamba kwa kuweka miundombinu ya umwagiliaji kwenye mashamba ya zabibu hatua ya tatu ni kuimarisha usimamizi ikiwemo ujenzi wa uzio katika shamba la zabibu hombolo na kuweka utaratibu wa kuchangia gharama za umwagiliaji
mikakati mingine ni pamoj na kuhamasisha sekta binafsi kuzalisha juisi kwa kutumia zabibu ya ndani ambapo kampuni ya jambo imeanza uzalishaji wa juisi
vilevile wizara itaendeleza shamba na kiwanda cha zabibu chinangali na kukabidhi kwa sekta binafsi kukiendesha
pia wizara kupitia tari itazalisha na kusambaza miche ya zabibu kwa wakulima ambayo itatosha kupandwa katika hekta 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kupitia tari itaendelea kutunza shamba la vinasaba vya zabibu kwa ajili ya utafiti ili kuongeza idadi ya aina za zabibu kutoka zilizopo hadi kufikia 
utafiti huo utasaidia kuwa na wigo mpana wa aina ya mvinyo unaozalis hwa nchini ili kuwa na ushindani katika soko la kimataifa
pia wizara kupitia tari itatoa mafunzo ya kanuni bora za kilimo cha zabibu kwa wakulima na maafisa ugani katika mkoa wa dodoma
kadhalika tari itaandaa na kusambaza nakala za vip eperushi vya kanuni za kilimo bora cha zabibu pamoja na nakala za mwongozo wa kilimo bora cha zabibu
wizara itaendelea kuhamasisha uwekezaji wa viwanda vya kuchakata zabibu sambamba na kuendeleza shamba na kiwanda cha zabibu chinangali
zao la ndizi 
mheshimiwa spika zao la ndizi ni mojawapo ya mazao yanayochangia katika usalama wa chakula na mapato ya kaya za wakulima milioni 
 waliozalisha wastani wa tani milioni 
 za ndizi mwaka nbs 
kuanzia mwaka wizara kwa kushi rikiana na wabia wa maendeleo mamlaka za serikali za mitaa na sekta binafsi itaimarisha uzalishaji na masoko ya zao la ndizi kwa kuzingatia matokeo ya tathmini iliyofanywa na wizara ya kilimo katika maeneo ya uzalishaji wa ndizi uliokamilika mwezi aprili 
mheshimiwa spika maeneo mahsusi yatakayofanyiwa kazi kulingana na tathmini hiyo ni pamoja na kutafuta masoko mapya ya ndizi na kuboresha mfumo wa ukusanyaji wa takwimu za mauzo ya ndizi ndani na nje ya nchi ili kuongeza kipato cha mkulima na taifa uboreshaji wa miundombi nu ya barabara na ujenzi wa vivutio vya kuuzia ndizi banana market shades katika maeneo mbalimbali ikiwemo rungwe kwasadala hai mamsera rombo kibosho kirima moshi dc na nyarubanda kigoma dc kuimarisha mfumo wa uzalishaji na usambazaji wa mich bora ya migomba ili kudhibiti kuenea kwa magonjwa kusimamia uuzaji wa ndizi kwa vipimo sahihi badala ya mkungu pamoja na vifungashio crates ili kumlinda mkulima na ubora wa ndizi ikiwemo huduma za ugani utafiti na ujenzi wa miundombinu ya muhimu na kuhamasisha uwekezaji wa viwanda vya kuongeza thamani ya zao la ndizi
mazao ya chakula 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuhamasisha uzalishaji wa mazao ya chakula ikiwemo mahindi mpunga muhogo mtama mawele na mazao jamii ya mikunde ili kuimarisha upatikanaji wa chakula na biashara ya mazao hayo
katika msimu wa matarajio ni kuzalisha tani 
kati ya hizo mahindi ni tani na mchele tani na mazao yasiyo nafaka ni tani 
ili kufikia lengo hilo wizara itaendelea kuhamasisha wakulima kuzingatia kanuni za kilimo bora ikiwemo matumizi ya mbegu bora mbolea viuatilifu na matumizi ya zana za kilimo
vilevile wizara itaendelea kuratibu utekelezaji wa mkakati wa kitaifa wa usimamiz wa mazao baada ya kuvuna ili kupunguza upotevu wa mazao na kuimarisha usalama wa chakula
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa tanipac itatoa mafunzo ya kanuni bora za kilimo na udhibiti wa sumukuvu kwa wakulima katika halmashauri ili kuim arisha uzalishaji na udhibiti wa sumukuvu katika mazao ya chakula
kadhalika wizara kupitia mradi wa tanipac itaimarisha majukwaa ya kitaifa na kiwilaya ya usimamizi wa mazao baada ya kuvuna kwa lengo la udhibiti endelevu wa sumukuvu
uzalishaji wa mazao yenye mahitaji makubwa 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kuhamasisha uzalishaji wa mazao ya miwa ngano na mazao ya mbegu za mafuta ili kuimarisha upatikanaji wake nchini na kupunguza uagizaji wa bidhaa hizo nje ya nchi
zao la miwa na uzalishaji wa sukari 
mheshimiwa spika katika mwaka uzalishaji wa miwa ulikuwa tani ambazo zilizalisha sukari tani mwaka uzalishaji wa miwa ulikuwa tani 
 ambazo zilizalisha sukari tani 
 na uzalishaji wa miwa katika mwaka unatarajiwa kufikia takribani tani ambazo zitazalisha tani za sukari
mheshimiwa spika hii itasaidia kupunguza nakisi ya sukari kutoka nje kwa kiwango kilichopo sasa cha tani ili kufikia mwaka kusiwepo uagizaji wa sukari kutoka nje ambapo uzalishaji wa miwa unatarajiwa kufikia tani ambazo zitazalisha tani za ukari
ili kufikia lengo hilo wizara imeanza kuchukua hatua stahiki kuanzia mwaka kama ifuatavyo kukamilisha upembuzi yakinifu wa mabwawa ya mandela na wembele na kuongeza upatikanaji wa mbegu bora ambapo bodi ya sukari tanzania kwa kushirikian na tari itaanzisha kitalu cha hekta katika bonde la kilombero
aidha tumemuomba mhe
rais kwa ajili ya kuweka jiwe la msingi
vilevile bodi itaimarisha usimamizi wa matumizi ya kanuni bora za kilimo cha miwa uvunaji na uchakataji wa miwa
aidha wizara imepanga kuanza kilimo cha umwagiliaji katika zao la miwa kwa wakulima wadogo wa kilombero
ili kupunguza gharama za uingizaji wa sukari import bill wizara itafanya majadiliano na viwanda vyote vya sukari namna ya kuzalisha sukari ya viwandani na kutumia mfumo wa sukari ya matumizi ya kawaida ili kulinda viwanda vya ndani
aidha bodi itakagua na kudhibiti wadudu waharibifu wa miwa na magonjwa katika eneo la hekta za mashamba ya miwa
bodi itasajili wakulima wa miwa katika maeneo ya uzal ishaji na kuandaa miongozo itakayoratibu uuzaji na uagizaji wa sukari
mheshimiwa spika tari itaendelea na utafiti wa aina mbili za mbegu mpya zenye uwezo wa kutoa mavuno mengi na kiwango kikubwa cha sukari kuvumilia ukame ukinzani wa magonjwa na wadudu waharibifu
pia itaendelea kuzalisha mbegu za awali tani kwa aina za miwa ambazo zitapandwa kwenye hekta ili kuzalisha mbegu za msingi
mbegu hizo zitalisha tani za mbegu za msingi zitakazotosheleza kupanda hekta 
mhes himiwa spika tari itaendelea na uzalishaji wa mbegu za miwa kwa kushirikiana na wakulima ambapo itaandaa mashamba yenye ukubwa wa hekta katika mikoa ya pwani kagera na morogoro
tari kwa kushirikiana na bodi ya sukari tanzania itaendelea kutoa mafunzo kuhusu udhibiti wa magonjwa na wadudu waharibifu na afya ya udongo kwa wakulima katika mikoa ya uzalishaji wa zao la miwa
zao la alizeti 
mheshimiwa spika katika kuhakikisha serikali inawalinda wakulima wa mazao ya mafuta ya kula nchini wizara ya kilimo kupitia mamlaka ya nafaka na mazao mchanganyiko copra imewasilisha mapendekezo wizara ya fedha na mipango kurudisha kodi kwenye mafuta yaliyosafishwa kutoka nje refined oil kuwa asilimia 
hii ni kufuatia ukweli kwamba punguzo la kikodi kutoka asilimia hadi asilimia lililotolewa na serikali katika mwaka liliathiri soko la mazao ya mafuta ya kula nchini
hivyo katika kuwalinda wakulima wa mazao ya mafuta nchini wizara ya kilimo inapendekeza serikali irudishe kodi ya asilimia kwa mafuta ya kula yaliyosafishwa kutoka nje ya nchi
aidha mtu au kampuni yoyote isiyojihusisha na uchakataji wa mazao ya mafuta yanayozalishwa hapa nchini haitaruhusiwa kuingiza mafuta ya kula kutoka nje na copra itasimamia kazi hii
wizara katika waka kupitia tari kwa kushirikiana na wadau ikiwemo ifad na agra itazalisha mbegu za awali za alizeti tani zenye uwezo wa kuzalisha mbegu zilizothibitishwa tani na kujenga miundombinu ya umwagiliaji katika mashamba ya tari ilonga yenye ukubwa wa hekta 
aidha tari kwa kushirikiana na agra na amdt itawezesha kampuni za kitanzania za uzalishaji wa mbegu za alizeti ili kuongeza uzalishaji
wizara itaendelea kusambaza mbegu za alizeti tani kwa mpango wa ruzuku katika mwaka na tani katika mwaka 
usambazaji wa mbegu tani utawezesha uzalishaji wa alizeti kufikia takribani tani ambazo zitazalisha takribani tani za mafuta ya kula
pia tari itatafiti magonjwa na wadudu wanaoshambulia alizeti pamoja na utafiti wa kuzuia na kupambana na magugu kwa njia husishi katika mashamba ya alizeti
aidha tari kwa kushirikiana na agra itatoa mafunzo ya uzalishaji wa mbegu bora za alizeti kwa adau ikiwa ni wakulima na kampuni za uzalishaji wa mbegu
zao la ngano 
mheshimiwa spika katika kujitosheleza na zao la ngano serikali inaendelea kuwekeza fedha ili kuondoa tatizo la uagizaji wa ngano kutoka nje ya nchi ambapo wizara imejielekez kutekeleza mikakati ifuatayo i
tari itazalisha mbegu za awali tani ambazo zitazalisha mbegu zilizothibitishwa tani kwa kushirikiana na sekta binafsi ifikapo mwaka ii
kuongeza uzalishaji wa ngano kutoka tani hadi kufikia tani mwaka tani mwaka na tani ifikapo mwaka iii
kuendelea kutambua na kupima maeneo yote yanayofaa kwa kilimo cha ngano nchini na iv
kuingia mikataba ya ununuzi wa ngano memorandum of understanding mou na kampuni kubwa zinazoagiza ngano nje ya nchi ili kununua ngano yote inayozalishwa na wakulima ndani ya nchi kwa uwiano wa market share
hivyo kupitia mikataba hiyo waagizaji wa ngano nje ya nchi wataagiza ngano ya kutosheleza mahitaji yao baada ya kukidhi sharti la kununua ngano yote nchini kwa ajili ya kuhamasisha uwekezaji wa ndani ili ifikapo mwaka nchi yetu ijitosheleze kwa mahitaji ya ngano na kuzuia uingizaji wa ngan kutoka nje ya nchi
serikali tusipofanya maamuzi magumu katika zao hili tutaendelea kuwa wategemezi wa ngano kutoka nchi zingine
mheshimiwa spika pamoja na jitihada za serikali kutaka kuingia makubaliano na waagizaji wa ngano kumejitokeza baadhi ya aagizaji hao kugomea hatua hiyo
kwakua kama nchi tunawekeza fedha za umma katika kuhakikisha tunazalisha ngano kukidhi mahitaji ya ndani ninaomba nitumie bunge lako tukufu kuutangazia umma kwamba watanzania hawatakufa njaa kwa kukosa ngano na hatuwezi kuendelea kuwa soko la nchi nyingine na niwahakikishie kuwa hawataingiza hata kilo moja ya ngano ifikapo mwaka 
mheshimiwa spika nitumie nafasi hii kuwaambia wamiliki wa kampuni zinazochakata ngano nchini kuwa wasiposaini mkataba wa makubaliano na wakulima wa ngano mou mwenye mamlaka ya kutoa vibali vya kuingiza ngano ni waziri wa kilimo hivyo viwanda vyao vitakosa malighafi ya ngano na vitabaki chuma chakavu ni lazima tumlinde mkulima
ninaomba niliambie bunge lako tukufu kuwa mazao mengi ya kilimo yamekufa kwa kuwa wakulima hawakulindwa na kufungulia milango ya kuagiza mazao kutoka nje bila sababu 
 kuongeza ajira zenye staha na ushiriki wa vijana na wanawake kwenye kilimo increase decent jobs and enhancing youth and women participation in agriculture sector 
 kuwezesha upatikanaji wa ardhi ya kilimo na uanzishaji wa mashamba makubwa ya pamoja block farms and agricultural parks 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuwawezesha vijana na wanawake kwa kuwajengea uwezo na kuwapatia mitaji na maeneo ya uzalishaji yenye miundombinu ya umwagiliaji
aidha wizara itahamasisha uanzishwaji wa mashamba makubwa ya pamoja kwa ajili ya kuwawezesha vijana kushiriki katika kilimo na kuleta sekta binafsi ambao atashiriki pamoja na vijana hao katika mashamba hayo ili kununua mazao kuongeza thamani na ajira
mheshimiwa spika wizara imepanga kufikia mwaka kuwa na jumla ya hekta ambazo ni sawa na ekari kwa ajili ya kuwapatia vijana na wanawake
aidha gharama za usafishaji upimaji wa shamba na afya ya udongo usawazishaji wa mashamba na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kwa hekta moja ni wastani wa shilingi 
katika kutekeleza lengo hilo wizara kwa kushirikiana na sekta binafsi na taasisi za fedha itawekeza shilingi trilioni 
 ifikapo mwaka 
eneo hili likikamilika la hekta lita tengeneza ajira 
mheshimiwa spika eneo hili la hekta litakuwa na miundombinu ya uzalishaji kwa teknolojia za kisasa ambalo litatumika kwa uzalishaji wa mazao ya nafaka na bustani
eneo hili litaongeza uzalishaji wa mazao ya nafaka kwa tani na kuwawezesha wakulima kupata kipato cha wastani wa shilingi trilioni 
 ambayo ni sawa na shilingi kwa kila mkulima kwa uzalishaji mmoja
pia wizara itatambua na kuainisha mashamba mapya yenye ukubwa wa hekta za ki limo katika mikoa ya pwani hekta morogoro hekta njombe hekta songwe hekta na tanga hekta 
 kuimarisha ushiriki wa vijana na wanawake katika kilimo kupitia programu ya jenga kesho iliyo bora 
mheshimiwa spika maelekezo ya rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania mheshimiwa dkt
samia suluhu hassan tarehe machi wakati wa uzinduzi wa mpango wa mashamba makubwa ya pamoja ni kuhakikisha serikali inatengeneza ajira mpya kwa vijana na wanawake milioni ifik apo mwaka 
maelekezo hayo ni sehemu ya utekelezaji wa ilani ya uchaguzi ya chama cha mapinduzi ccm kwa lengo la kutatua changamoto ya ajira kwa vijana na wanawake
mheshimiwa spika wizara ya kilimo peke yake imepanga kutengeneza ajira milion tatu ifikapo mwaka kupitia mipango na mikakati mbalimbali ikiwemo program ya jenga kesho iliyo bora bbt
programu hiyo itawawezesha vijana na wanawake kushiriki katika shughuli za kilimo biashara
mheshimiwa spika bbt ni programu miaka kuanzia mwaka na itatekelezwa nchi nzima kwa ushirikiano kati ya serikali washirika wa maendeleo na sekta binafsi
bbt ni miongoni mwa programu muhimu katika sekta ya kilimo ili kufikia malengo ya ukuaji wa sekta ya kilimo kwa asilim ia ifikapo mwaka ajenda 
mheshimiwa spika wizara kwa kushirikiana na wadau itaendelea kuhamasisha ushiriki wa sekta binafsi kwenye utoaji wa huduma mbalimbali kwenye mashamba makubwa ya pamoja kwa ajili ya vijana na mashamba ya mbegu
huduma hizo ni pamoja na ukodishaji wa zana za kilimo utoaji wa huduma za ugani pembejeo za kilimo mikopo upangaji wa madaraja usafirishaji usindikaji ufungashaji na masoko
huduma hizo zitatolewa kwenye maeneo maalum ambapo zitajengwa pack house kwa kushirikiana na sekta binafsi
 kuendeleza vituo mahiri vya kusambaza teknolojia 
mheshimiwa spika ili kuhakikisha vijana na wanawake wanapata elimu ya teknolojia ubunifu na mbinu za kilimo bora kwa mwaka mzima wizara kupitia tari itajenga miundombinu ya umwagiliaji katika vituo nane mahiri vya usambazaji wa teknolojia katika viwan ja vya maonesh ya wakulima nanenane vya nyakabindi john mwakangale nzuguni ngongo fatma mwasa themi mwl
nyerere na nyamhongolo
 kuhamasisha uanzishwaji wa kampuni za ugani za vijana 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itapitia upya miongozo ya ugani iliyopo na kuandaa mfumo wa kisheria utakaoruhusu uanzishwaji wa kampuni za ugani za vijana
hatua hiyo inatarajiwa kuongeza upatikanaji wa ajira kwa wahitimu wa kozi mbalimbali za kilimo nchi ni na kuongeza ufanisi wa utoaji wa huduma za ugani katika sekta ya kilimo
 kuimarisha usalama wa chakula na lishe to improve resilience for food and nutrition security 
 uwekezaji kwenye miundombinu ya uhifadhi kuweza kufikia uwezo wa kuhifadhi tani ifikapo mwaka 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea ku imarisha uwezo wa nchi wa kuhifadhi mazao ya chakula kwa kukamilisha ujenzi wa ghala zenye uwezo wa kuhifadhi jumla ya tani katika mikoa ya ruvuma tabora geita na shinyanga 
vilevile wizara kupitia mradi wa kuongeza uwezo wa kuhifadhi unaotekelezwa na nfra itakamilisha ujenzi wa ghala na vihenge vyenye uwezo wa kuhifadhi jumla ya tani katika kanda za songea mbozi makambako dodoma shinyanga
aidha wizara itaandaa mwongozo wa usimamizi na uendeshaji wa ghala na kuvijengea uwezo vikundi vya wakulima kuhusu usimamizi na uendeshaji wa ghala ili kuhakikisha ghala zilizojengwa zinatumika na kuendeshwa kwa tija
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itafanya tathmini ya kuangalia uwezekano wa kuiongezea nfra uwezo wa kuhifadhi chakula
tathmini hiyo itahusisha namna ya kushirikisha sekta binafsi katika uhifadhi wa chakula ili kuimarisha usalama wa chak ula nchini
lengo la tathmini hiyo ni kubaini uwezo wa sekta ya umma na sekta binafsi wa kuhifadhi chakula ili kukidhi mahitaji ya chakula ya ndani ya nchi na kulisha wengine kibiashara
 kuiongezea nfra uwezo wa kununua mazao ya wakulima ili kuongeza hifad hi hadi kufikia tani 
mheshimiwa spika ili kuimarisha usalama wa chakula wizara kupitia nfra itanunua na kuhifadhi tani za nafaka
kati ya hizo mahindi ni tani mpunga tani 
pia wizara itachimba visima virefu boreholes vitano vya maji katika ghala za mbogokomtonga kigugu mvumi msolwa ujamaa na njage katika mkoa wa morogoro kwa ajili ya kuwezesha uendeshaji
 kuimarisha na kuanza matumizi ya mfumo wa agricultural stock dynamics systems 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaimarisha na kuanza matumizi ya mfumo wa kidigitali agricultural stock dynamics systems kwa ajili ya kufuatilia kiasi cha mazao ya kilimo kilichohifadhiwa katika ghala hapa nchini
 mfumo huo utasajili ghala za sekta ya umma sekta binafsi vyama vya ushirika na masoko kwa kuyapa namba maalumu ya utambulisho
mfumo huu utawezesha shughuli za biashara ya kilimo na kuhakikisha upatikanaji wa takwimu sahihi za chakula kwa ajili ya usala ma wa chakula nchini
 mkutano wa mifumo ya chakula afrika 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kwa kushirikiana na wadau wa sekta ya kilimo nchini itaendelea na maandalizi na kushiriki kilele cha mkutano wa mifumo ya chakula afrika africa green revolution forum africa food system summit utakaofanyika tarehe hadi septemba katika ukumbi wa kituo cha kimataifa cha mikutano cha julius nyerere dar es salaam
mkutano huo umelenga kuleta matokeo muhimu katika kuendeleza mifumo ya chakula na kilimo nchini na barani afrika
matokeo yanayotarajiwa ni pamoja na kuongezeka kwa uwekezaji katika sekta ya kilimo nchini kukuza utalii kuimarika kwa biashara ya mazao ya kilimo na teknolojia
 kuhamasisha matumizi ya mazao yaliyoongezewa virutubishi ili kukabiliana na matatizo ya lishe nchini 
mheshimiwa spika wizara itaendelea kutekeleza mpango kazi wa lishe katika kilimo nutrition sensitive agriculture action plan nsaap ili kuchangia kupunguza matatizo ya lishe nchini ikiwemo udumavu ukondefu na upungufu wa wekundu wa damu
katika mwaka wizar itahamasisha wakulima kuzalisha mazao yaliyoongezwa virutubishi kibaolojia ili kukabiliana na changamoto ya lishe duni nchini
aidha tari itawezesha maafisa ugani kuanzisha mashamba darasa na mashamba ya mfano na itatoa mafunzo kwa maafisa ugani kuhusu uzalishaji wa maharage lishe na mahindi lishe yenye tija katika mikoa ya njombe rukwa kigoma na songwe
mheshimiwa spika tari itazalisha vipando vya mbegu za awali za viazi lishe ambavyo vitazalisha vipando kwa ajili ya usambaza kwa wakulima itatoa mafunzo kwa wakulima katika mikoa ya kanda ya ziwa na maeneo mengine yanayozalisha viazi vitamu vyenye ubora na lishe zaidi
pia tari itaanzisha na kutunza vizazi germplasm ya mazao miti ya matunda yenye vitamin kwa wingi ikiwemo miti jamii ya michungwa nanasi na makakara passion
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa agri connect itajenga vyumba vya ubaridi cold rooms vinne na vituo vitatu vya kukusanyia matunda na mboga katika mikoa ya iringa njombe na mbeya kwa lengo la kupunguza upotevu kuboresha masoko na kuimarisha usalama wa chakula na lishe
mradi pia utaanzisha majiko lishe kwa lengo la kuelimisha jamii kuhusu ulaji unaofaa kwa makundi mbalimbali ya jamii
vilevile miradi ya bustani na ufugaji wa wanyama wadogo itaanzishwa katika shule za msingi kutoka mikoa ya njombe songwe na iringa kwa lengo la kuhamasisha uzalishaji na matumizi ya mazao hayo mashuleni ili kuboresha lishe
vilevile kupitia mradi wa beyon cotton matenki matatu ya kuvuna na kuhifadhi maji ya mvua kwa ajili ya kilimo cha umwagiliaji wa bustani za mboga na matunda ili kuongeza upatikanaji wa mazao hayo na kuboresha lishe miongoni mwa wakulima wa pamba
 kuimarisha upatikanaji wa masoko mitaji na mauzo ya mazao nje ya nchi strengthen access to market agriculture financing and crop exports 
 kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kuimarisha upatikanaji wa masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi kwa kujenga masoko ya kimkakati mipakani ujenzi wa vituo vya masoko market sheds kuimarisha mamlaka ya udhibiti wa nafaka na mazao mchang anyiko na kuziwezesha cpb na nfra kununua mazao ya wakulima
ujenzi wa masoko ya kimkakati 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea na ujenzi wa masoko matano ya kimkakati yaliyokuwa chini ya mradi wa dasip yaliyopo katika halmashauri za kahama mc busoka ngara kabanga kyerwa nkwenda na murongo na tarime sirari
ujenzi wa masoko hayo utawezesha kuendeleza biashara ya mazao ya mchele muhogo busoka ndizi na maharage nkwenda ndizi na parachichi kabanga ndizi na viazi mviringo murongo na mchele na mahindi sirari katika mipaka ya nchi za uganda kenya rwanda na burundi
ii
ujenzi wa vituo vya masoko market sheds 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka imepanga kujenga vituo vitatu vya masoko ya kilimo market sheds
vituo hivyo vitawezesha wakulima kukusanya na kuuza mazao yao sehemu rasmi inayotambulika na mamlaka husika
iii
kuimarisha mamlaka ya udhibiti wa nafaka na mazao mchanganyiko kuziwezesha cpb na nfra kununua mazao 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuiwezesha mamlaka ya udhibiti wa nafaka na mazao mchanganyiko copra kwa lengo la kuimarisha usimamizi wa uhifadhi na biashara ya mazao ya nafaka na mazao mchanganyiko ili kukidhi vigezo vya soko
vilevile wizara itaiwezesha cpb kununua tani za mazao ya mahindi mpunga ngano maharage alizeti na mtama mweupe na nfra kununua na kuhifadhi mahindi tani mpunga tani na mtama tani 
 kuimarisha uongezaji thamani na uhifadhi pamoja na kuiwezesha sekta binafsi kwa kuijengea miundombinu ya masoko 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendel ea kuimarisha uongezaji wa thamani ya mazao ya kilimo ili kuongeza mauzo ya mazao ndani na nje ya nchi
wizara imepanga kutekeleza lengo hilo kwa kujenga vituo jumuishi comm on use facilities kiwanda cha kusindika zabibu kituo mahiri cha usimamizi wa mazao baada ya kuvuna na kuiwezesha bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko kusindika mazao
ujenzi wa vituo jumuishi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea na ujenzi wa vituo jumuishi common use facilities vitatu vya kukusanya kuchambua kupanga madaraja kufungasha na kusafirisha mazao ya bustani katika mikoa ya iringa kilimanjaro na dar es salaam
ujenzi wa vituo hivyo utawezesha kupunguza upotevu wa mazao ya bustani kuongeza ubora na auzo ya mazao hayo ndani na nje ya nchi
aidha ituo hivyo vitaendeshwa na sekta binafsi
ii
ujenzi wa kiwanda cha kusindika zabibu ghafi 
mheshimiwa spika ili kuongeza thamani ya zao la zabibu kupunguza upotevu na kuwaongezea wakulima soko la zabibu wizara itawezesha ujenzi wa kiwanda na kusimika mitambo ya kusindika zabibu ghafi katika halmashauri ya jiji la dodoma
kiwanda hicho kitakuwa na uwezo wa kupokea na kusindika zabibu tani kwa mwaka ambazo zitazalisha mchuzi wa zabibu lita 
mheshimiwa spika ili kujenga sekta binafsi imara na masoko ya uhakika ni wajibu wa serikali kuisaidia na kuiwezesha sekta yake ya ndani
katika kulitekeleza hil o wizara katika mwaka wa fedha itaendelea na kukamilisha kiwanda cha kuchakata zabibu kilichopo chinangali na kununua matenki ya kuhifadhi mchuzi wa zabibu
kiwanda hiki kitaendeshwa na sekta binafsi
iii
ujenzi wa kiwanda cha kubangua korosho 
katika hatua ya awali bodi ya korosho tanzania itaiwezesha sekta binafsi kiasi cha shilingi bilioni kwa ajili ya kuanza ujenzi wa kiwanda cha kubangua korosho
pia bodi itawezesha ukusanyaji wa korosho sehemu moja ili kurahisisha upatikanaji wa maligha fi hizo kwa ajili ya wabanguaji wa ndani
vilevile bodi tayari imepeleka wataalam wa ugani subject matter specialists watano wa zao la korosho katika wilaya ya manyoni ambao wamepewa pikipiki kwa ajili ya kurahisha utaoji wa huduma za ugani
mheshimiwa spika katika mwaka bodi itajenga ghala lenye uwezo wa kuhifadhi tani za korosho katika wilaya ya manyoni na kukamilisha ujenzi wa ofisi za bodi na ofisi za wasimamizi wawili katika mashamba ya pamoja ya korosho yaliyopo katika ilaya hiyo
katika hatua nyingine wizara imejiwekea program ya miaka mitatu ya kuhakikisha inaipatia mtaji kampuni ya kahawa ya tanica ambapo mpango uliopo ni kubadilisha business model kwa kuunda mfumo ambao ni wa kimkakati na ushindani
wizara kwa kush irikiana na wadau wa maendeleo na sekta binafsi itaanzisha kituo jumuishi cha huduma za biashara dar es salaam ulti commodit ies centre dmcc ili kuboresha uuzaji wa mazao ya kilimo kwa kujenga miundombinu ya kuhifadhi na usafirishaji wa mazao
iv
ujenzi wa kituo mahiri cha usimamizi wa mazao 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kupitia mradi wa tanipac itakamilisha ujenzi wa kituo mahiri cha usimamizi wa mazao baada ya kuvuna mtanana kongwa na maabara kuu ya kilimo jijini dodoma
ujenzi wa kituo na maabara hiyo utasaidia kupunguza upotevu wa mazao baada ya kuvuna pamoja na kupima kiwango cha sumukuvu kwenye mazao ya mahindi na karanga ili kulinda afya ya walaji
bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko 
mheshimiwa spika wizara itaendelea kuchukua hatua mbalimbali kuboresha mfumo wa utendaji kazi wa bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko
katika mwaka bodi itaachana na utaratibu wa kufungua maduka ya rejareja na badala yake tajiendesh kibiashara kwa kutumia ma wakala na wasambazaji wakubwa wa bidhaa
katika mwaka cpb itasindika mahindi tani zitakazozalisha unga wa mahindi tani na pumba za mahindi tani itakamua alizeti tani na kuzalisha mafuta ya alizeti lita na mashudu ya alizeti tani itakoboa mpunga tani zitakazozalisha mchele tani na pumba za mpunga tani itasindika ngano tani zitakazozalisha unga wa ngano tani na pumba za ngano tani na itachakata korosho tan kwa ajili ya kuzalisha jibini cashewnut butter
 kuongeza mauzo ya mazao ya kilimo nje ya nchi 
mheshimiwa spika wizara imepanga kuongeza mauzo ya mazao nje ya nchi kutoka dola za marekani bilioni 
 hadi dola za marekani bilioni ifikapo mwaka 
katika mwaka wizara kupitia taasisi bodi na sekta binafsi itaongeza mauzo ya mazao mbalimbali kwa asilimia tano kufikia dola za marekani bilioni 
mpango huu utawezesha kuongezeka mauzo baadhi ya mazao asilia ya biashara kama ifuatvyo pamba kutoka dola za marekani milioni 
 hadi dola za marekani milioni 
 na tumbaku kutoka dola za marekani milioni hadi dola za marekani milioni 
 upatikanaji wa mitaji agricultural finance 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kushirikiana na taasisi za fedha katika kuimarisha utoaji wa mikopo yenye riba nafuu kwenye sekta ya kilimo
wizara kupitia mfuko wa pembejeo za kilimo agitf itatoa mikopo yenye thamani ya shilingi milioni kwa ajili ya kuwezesha vijana kupata mitaji kupitia programu ya bbt kwa riba isiyozidi asilimia 
vilevile serikali baada ya kukamilisha uanzishwaji wa mfuko wa maendeleo ya kilimo itaendelea na ukusanyaji wa mapato ya mfuko kwa ajili ya kuendeleza ki limo ikiwemo kinga ya bei stabilization fund pembejeo za kilimo input support miundombinu ya uhifadhi utafiti na uongezaji wa thamani
aidha wizara itaingia makubaliano na mamlaka ya udhibiti wa bima tanzania insurance regulatory authority tira li kuandaa skimu mahususi kwa ajili ya utekelezaji wa bima ya mazao
mheshimiwa spika benki ya maendeleo ya kilimo tanzania tadb itaongeza idadi ya taasisi za fedha zinazotumia mfuko wa dhamana kutoka taasisi hadi ili kurahisisha utoaji wa mikopo itawezesha miradi mipya ya uchakataji sita ya ghala miwili ya vyumba vya ubaridi minne ya miundombinu ya umwagiliaji mitatu ya mashamba makubwa ya pamoja ununuzi wa matrekta pamoja na combine harvester 
mheshimiwa spika tadb itatoa mikopo ya pembejeo kwenye miradi ya kilimo itawajengea uwezo wakulima wa dogo kwenye kanda sita kuhusu elimu ya fedha itazindua huduma maalum ya mikopo kwa wanawake na vijana itavijengea uwezo vikundi vinane vya wanawake na vijana na itaanzisha kampeni ya kuwashawishi vijana kushiriki katika kilimo
vilevile ta db itaendelea na utoaji wa mikopo katika mnyororo wa thamani wa kilimo ikiwa ni pamoja na kushiriki katika utekelezaji wa programu ya building better tomorrow bbt inayolenga kuvutia vijana kushiriki katika uzalishaji na biashara ya mazao ya kilimo
kadhalika wizara itaendelea kuandika maandiko ya miradi mbalimbali ya kilimo kwa ajili ya kuwezesha upatikanaji wa mitaji ya kilimo
 kuziwezesha maabara za serikali na sekta binafsi ziweze kufikia viwango vya ubora vinavyokidhi soko la kimataifa 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka kupitia tphpa itaanza kuboresha miundombinu ya maabara za afya ya mimea za kurasini kibaha tengeru na tphpa makao makuu ili ziweze kupata ithibati na kuwezesha kutoa vyeti vya ubora vinavyokubalika kimataifa
hatua hiyo itaboresha upatikanaji wa huduma hapa nchini na kupunguza gharama kwa wafanyabiashara wa mazao ya kilimo
vilevile itawezesha kufungua masoko ya mazao ya kilimo katika nchi mbalimbali ikiwemo soko la tangawizi nchini marekani na china na soko la pilipili na parachichi nchini china pamoja na soko la ndizi plantain nchini afrika kusini
aidha wizara kupitia tphpa itaendelea kuweka mazingira wezeshi kwa sekta binafsi ikiwemo kukamilisha maabara hizo kutoa vyeti vya ubora
 kuimarisha maendeleo ya ushir ika strengthening cooperative development 
 kuimarisha usimamizi na udhibiti wa vyama vya ushirika 
mheshimiwa spika tume ya maendeleo ya ushirika itaendelea kuratibu uanzishwaji wa benki ya taifa ya ushirika kwa kuhamasisha ununuaji wa hisa
lengo ni kupata mtaji wa shilingi bilioni ili benki hiyo sajiliw rasmi kama benki ya taifa ya ushirika ifikapo juni 
aidha tume itaendelea kuratibu uanzishwaji wa mfuko wa bima ya akiba na amana za wanachama wa saccos utakaotumika kama kinga ya akiba na amana za wanachama iwapo saccos zao zitashindwa kutekeleza majukumu yake kwa mujibu wa sheria ya huduma ndogo za fedha ya mwaka na kanuni zake za mwaka 
mheshimiwa spika tume kwa ushirikiana na bodi ya usimamizi wa leseni za ghala warehouse receipt regulatory board wrrb soko la bidhaa tanzania mercantile exchange tmx sekretarieti za mikoa halmashauri za wilaya miji na majiji itaweka mifumo rasmi na jumuishi wa biashara na masoko kwa mazao mchanganyiko ambayo hayana bodi za usimamizi
mazao hayo ni ufuta alizeti vitunguu iliki viungo soya choroko dengu karanga maharage na asali
kwa mazao ambayo yanatumia mifumo rasmi ya biashara tume itaendelea kuvihamasisha vy ama kutumia mizani ya kigitali kwa lengo la kuwanufaisha wakulima
mheshimiwa spika tume itaendelea kusimamia na kudhibiti vyama vya ushirika kwa kukagua vyama na kutekeleza mpango wa kuwajengea uwezo maafisa ushirika viongozi na watendaji wa vyama vya ushirika
aidha tume itaendelea kusambaza na kusimamia matumizi ya mfumo wa usimamizi wa kielektroniki vyama vya ushirika muvu ili kurahisisha usimamizi na uendeshaji wa vyama vya ushirika kwa kuongeza ufanisi uwazi na kuboresha utendaji
kupitia mfumo huo wakulima na wana ushirika watapata taarifa za uwekezaji uzalishaji na masoko malipo upatikana ji wa pembejeo mikopo na marejesho kwa njia ya mtandao
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuiwezesha coasco kutekeleza majukumu yake ili kupunguza utegemezi wa tozo za ukaguzi kutoka kwenye vyama vya ushirika
mpango huu unalenga kuongeza uwazi na uwajibikaji katika shughuli za ukaguzi wa vyama vya ushirika ambapo serikali itagharamia kwa asilimia 
kadhalika coasco itakagua vyama vya ushirika na kukarabati ofisi zake katika mikoa ya dodoma iringa shinyanga da es salaam na kujenga ofisi ya songea
 kuwezesha vyama vya ushirika kujiendesha kibiashara 
mheshimiwa spika tume imepanga kuhamasisha vyama vya ushirika kujiendesha kibiashara yenye kuaminika na shindani
katika mwaka tume itahamasisha vyama vya ushirika kuongeza thamani ya mazao kwa ku ratibu uanzishwaji wa viwanda ikiwemo kiwanda cha kubangua korosho cha tanecu ltd na kiwanda cha vifungashio kinachojengwa na sonamcu ltd
aidha tume itaendelea kuratibu ufufuaji wa vinu vya kuchakata pamba vya sola simiyu mugango na buyagu mara na manawa mwanza
vilevile itaimarisha uwekezaji wa mali za ushirika katika uzalishaji kwa kuvijengea uwezo vyama vya ushirika ili viwekeze kwa tija na hivyo kuongeza idadi na ubora wa mali hizo
tume pia itafuat ilia na kutambua mali za vyama vya ushirika ambazo zimechukuliwa na kutumika nje ya utaratibu ili zirathimishwe na kutumika kwa manufaa ya wanachama wote
mheshimiwa spika tume itaendelea kuhamasisha watu wanawake vijana na watu wenye ulemavu kuanzisha au kujiunga na vyama vya ushirika kwenye sekta mbalimbali ikiwemo kilimo mifugo uvuvi madini usafirishaji na uchukuzi pamoja na ushirika wa fedha ili kuhakikisha wananufaika na mfumo wa ush irika
aidha tume kwa kushirikiana na wadau mbalimbali itavijengea uwezo vyama vya ushirika kujitafutia pembejeo masoko na kuvijengea miundombinu ya kuhifadhi mazao vyama vipya vya mazao ya bustani katika mikoa ya mbeya manyara iringa kilimanj aro songwe njombe arusha na katavi
kadhalika coasco itakarabati ofisi za shirika la ukaguzi wa vyama ushirika coasco katika mikoa ya dodoma iringa shinyanga na dar es salaam na kujenga ofisi katika mkoa wa ruvuma
 kuimarisha na kupitia upya mifumo upatikanaji wa viongozi wa vyama vya ushirika 
mheshimiwa spika tume itaendelea kuimarisha usimamizi wa rasilimali watu katika vyama vya ushirika ikiwa ni pamoja na kupitia upya sifa za watendaji katika vyama vya ushirika na kuratibu ajira zote katika vyama
aidha tume itaanzisha mfumo wa kielectroniki wa ajira katika vyama vya ushirika ili uongeza uwazi katika upatikanaji wa ajira za vyama vya ushirika nchini
 kuendelea kupitia upya sheria ya vyama vya ushirika na
 ya mwaka 
mheshimiwa spika tume itaendelea kupitia na kuboresha sher ia ya vyama vya ushirika na
ya mwaka ili weze kuendana na wakati
lengo ni kuongeza uwajibikaji wa vyama vya ushirika nchini
maeneo mengine muhimu yatakayotekelezwa na wizara i
kupitia sheria za kilimo 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itakamilisha tathmini ya mfumo wa kisheria uliopo kwenye sekta ya kilimo kwa ajili ya kutungwa kwa sheria ya kilimo
baadhi ya maeneo muhimu yatakayozingatiwa katika sheria hiyo ni pamoja na kulinda ardhi ya kilimo matumizi ya zana za kilimo kilimo cha mkataba na uratibu wa ushiriki wa kampuni asasi zisizo za serikali katika sekta ya kilimo
mheshimiwa spika katika hatua nyingine wizara itakamilisha mapitio ya sheria ya taifa ya umwagiliaji na
ya mwaka na sheria nyingine pamoja na miongozo ya utoaji wa huduma za ugani iliyopo kwa aj ili ya kutungwa kwa sheria mpya ya umwagiliaji na huduma za ugani
baadhi ya maeneo yatakayozingatiwa katika sheria hiyo ni pamoja na uratibu uendelezaji na usimamizi wa kilimo cha umwagiliaji uwezeshaji na usimamizi wa sekta binafsi katika masuala ya um wagiliaji usimamizi wa maafisa ugani ili kufikia malengo mapana yaliyowekwa na mheshimiwa rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania
hatua ya kuwa na sheria itakayosimamia maafisa ugani inatokana na ukweli kuwa hakuna jenerali ambaye anaweza kuendesha vita bila kuwasimamia askari wake waliopo mstari wa mbele na hawa ni maafisa ugani wa shughuli za kilimo ii
urasimishaji wa shughuli za kilimo 
mheshimiwa spika mbele ya bunge lako tukufu ninaomba niseme wazi kuwa hakuna serikali isiyoweka jitihada za kurasimisha sekta ya kilimo
sekta ya kilimo hapa nchini inaonekana kama sekta isiyo rasmi kutokana na kukosekana kwa mifumo ya kisheria hususan katika usimamizi wa biashara za mazao ya kilimo na kutofautiana kwa mifumo ya ukusanyaji wa takwimu za kilimo iliyopo serikalini
hali hiyo inasababisha kuwepo kwa misimu ya kilimo yenye sura tofauti kila mwaka matukio ya watu kulalamika kutapeliwa na kampuni mbalimbali zilizoingia makubaliano ya kilimo na mauzo ya mazao pasipo kushirikisha wizara ya kilimo
aidha nchi yetu inauza mazao mengi ya kilimo nje ya nchi lakini imedhihirika kuwa kuna baadhi ya wafanyabiashara wanauza mazao hayo pasipo kuwa na ushahidi wa kiasi cha fedha kilichopatikana na kuonekana kwa miamala ya malipo katika akaunti za benki za ka mpuni au wafanyabiashara husika
hivyo ni lazima tuimarishe urasimishaji wa sekta ya kilimo kwa kuweka utaratibu wa kisheria utakao simamia shughuli zote za sekta ya kilimo
mheshimiwa spika wizara itafanya tathmini ya mahitaji ya taasisi za wizara ya ilimo ili kuziunganisha itakapohitajika
katika mchakato huo wizara pia itaainisha taasisi zinazojishughulisha kibiashara na taasisi wezeshi katika masuala ya biashara za kilimo utafiti uendelezaji na usimamizi wa tasnia husika na kuwasilisha mapendekezo yatakayoainisha taasisi zitakazoendelea kuwa chini ya ofisi ya msajili wa hazina na zitakazokuwa chini ya usimamizi wa wizara ya kilimo
miongoni mwa taasisi wezeshi katika masuala ya utafiti uwezeshaji wa biashara ya mazao ya kilimo na uendelezaji wa mazao ni mamlaka ya afya ya mimea na viuatilifu tphpa taasisi ya uthibiti wa ubora wa mbegu tanzania tosci mamlaka ya udhibiti wa ubora wa mbolea tanzania tfra bodi za mazao na taasisi ya utafiti wa kilimo tanzania tari
taasisi hizo ni wezeshi katika masuala hayo ili kukidhi matakwa ya viwango vya kimataifa kama vile mkataba wa kimataifa wa masuala ya afya ya mim ea international plant protection convection na skimu za uthibitishaji wa ubora wa mbegu za oecd organization for economic cooperation development seed schemes
aidha taasisi zinazofanya biashara ni kampuni ya mbolea tanzania tfc wakala wa mbegu za kilimo asa na bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko cpb ambazo zinaweza kuendelea kuwa chini ya usimamizi wa ofisi ya msajili wa hazina
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaimarisha usajili wa wadau wa kilimo ikiwa ni pamoja na wafanyab iashara wa mazao ya kilimo na watoa huduma nyingine katika shughuli za kilimo ikiwa ni pamoja na huduma za ugani bima ya mazao na pembejeo za kilimo
wizara inawaelekeza wadau wote kuendelea kujisajili katika mifumo iliyopo ikiwa ni pamoja na mfumo wa usa jili wa wakulima utakaoonesha ukubwa wa mashamba yao mazao wanayolima pembejeo wanazotumia na taarifa nyingine muhimu
ninaomba nitoe rai kuwa mdau wa kilimo atakayekiuka mifumo ya kisheria itakayowekwa na ambaye atakayekuwa hajajisajili kwa ajili ya kutoa huduma yoyote ile kwenye sekta ya kilimo hatafanya shughuli hiyo hadi hapo atakapotambuliwa kwenye mfumo rasmi iii
kuimarisha uratibu na ufuatiliaji wa utekelezaji wa miradi mipango na programu za wizara 
mheshimiwa spika serikali ya jamhuri ya muungano wa tanzania katika mkutano wa kujadili mpango wa kilimo na chakula country compact uliofanyika tarehe januari jijini dakar nchini senegal imeridhia azimio la kuundwa kwa baraza la kumshauri mhe
rais wa jamhu ri ya muungano wa tanzania kuhusu uendelezaji wa sekta ya kilimo presidential food and agriculture delivery council
mheshimiwa spika kupitia bunge lako tukufu ninapenda kutumia nafasi hii kumpongeza mheshimiwa rais kwa kuwa nchi yetu ni ya kwanza kutekeleza azimio hilo kwa kuunda baraza
baraza hilo linaongozwa na mh
mizengo kayanza peter pinda waziri mkuu mstaafu wa jamhuri ya muungano wa tanzania ambaye ni mtoto wa mkulima na makamu mwenyekiti wa baraza hilo mhe
hailemarian dessalegn waziri mk uu mstaafu wa ethiopia
mheshimiwa spika kutokana na azimio hilo wizara ya kilimo katika mwaka itaunda timu ya ufuatiliaji wa matokeo ya utekelezaji wa shughuli za wizara agriculture delivery unit adu
lengo ni kuongeza ufanisi na uwajibikaji miongoni mwa watendaji katika kutekele za mikakati mipango na programu za wizara ili kufikia malengo yaliyoainishwa katika agenda 
timu hiyo itaundwa na wataalam kutoka sekta ya umma na sekta binafsi
majukumu ya timu hiyo ni kuratibu na kufuatilia utekelezaji wa shughuli za uendelezaji wa sekta ya kilimo
iv
kuongeza matumizi ya teknologia na mbinu za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itahuisha mpango wa kuhimili mabadiliko ya tabianchi katika sekta ya kilimo na mpango kazi wa kutekeleza mkakati wa kitaifa wa mazingira katika sekta ya kilimo
lengo ni kujumuisha changamoto mpya za kimazingira na kuweka dira ya kuendelea kutatua changamoto zilizopo katika sekta ya kilimo
mheshimiwa spika wizara itatathmini changamoto za kimazin gira katika sekta ya kilimo kwa halmashauri ambazo zimeathirika kimazingira ili kuziwezesha halmashauri hizo kuandaa mipango ya kijamii ya kukabiliana na athari za kimazingira
wizara it aainisha athari za mazingira kwenye shughuli za kilimo katika taasi si zilizo chini ya wizara na kuandaa mipango ya usimamizi wa mazingira wa taasisi hizo
pia wizara itasimamia utayarishaji na utekelezaji wa tathmini ya athari za mazingira na jamii katika mashamba makubwa ya pamoja matatu yakayotumika katika prog ramu ya bbt na kufanya ufuatiliaji wa utekelezaji wa mipango ya mazingira na kutoa mafunzo ya matumizi salama ya viuatilifu katika mashamba makubwa ya pamoja matano 
jinsia 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imepanga kukamilisha mwongozo wa ujumuishwaji wa masuala ya jinsia katika sekta ya kilimo na kusambaza kwa wadau kuwajengea uwezo watumishi wa wizara katika ngazi ya viongozi na wataalam kwa kuwapatia mafunzo kuhusu masuala ya kijinsia na kuf anya uchambuzi wa masuala ya jinsia katika sekta ya kilimo gender gap analysis in agriculture sector
mheshimiwa spika wizara kupitia mradi wa tanipac itaandaa mwongozo utakaowezesha kuandaa miradi itakayozingatia masuala ya jinsia katika udhibiti wa umukuvu kwa lengo la kuleta ufanisi na udhibiti endelevu
vi
vvu na ukimwi 
mheshimiwa spika wizara katika mwaka itaendelea kutoa huduma ya lishe na dawa kwa watumishi wanaoishi na vvu na ukimwi
aidha wizara kwa kushirikiana na wizara yenye dhamana ya afya na wadau wengine itaendelea kutoa elimu ya vvu ukimwi na magonjwa sugu yasiyoambukiza na kuweka vifaa kinga kondomu katika majengo yote ya wizara pamoja na taasisi zake ili kupunguza maambukizi mapya kwa watumishi
mheshimiwa spika utekelezaji wa mpango wa bajeti wa mwaka umejikita katika maeneo matano ya kipaumbele na mikakati ya utekelezaji ambapo matokeo yafuatayo yanatarajiwa i
kuongeza eneo la umwagiliaji kutoka hekta 
 mwaka hadi hekta 
 mwaka kwa miradi inayoendelea kutekelezwa ii
kuongeza uzalishaji wa mbegu bora kutoka tani mwaka tani mwaka iii
kuongeza thamani ya mauzo ya mazao nje ya nchi kutoka dola za marekani bilioni 
 mwaka hadi hadi dola za marekani bilioni 
 mwaka iv
kuongeza uzalishaji wa mazao ya chakula kutoka tani milioni 
 mwaka hadi tani milioni 
 mwaka v
kuendelea kutoa ruzuku ya mbolea vi
kuwezesha vyama vya ushirika kujiendesha kibiashara na vii
kutengeneza ajira takribani ifikapo mwaka 
mheshimiwa spika ni muhimu kutambua wazi kuwa mkulima mdogo hataweza kupima afya ya udongo kuzalisha mbegu bora na kujenga miundombinu ya umwagiliaji
hivyo tusipowekeza kwenye kilimo kama tunavyowekeza katika ujenzi wa miundombinu ya barabara sgr bwawa la mwl
nyerere na ununuzi wa ndege tusitarajie miujiza
mheshimiwa spika hatuna budi kuwekeza kwenye ujenzi wa miundombinu ya umw agiliaji ghala uzalishaji wa mbegu bora na kuongeza thamani
aidha wizara imelenga kuwekeza jumla ya shilingi trilioni 
 kwenye sekta ya kilimo katika kipindi cha miaka kumi ijayo ili kuhakikisha mkulima wa nchi hii anapata huduma stahiki za kilimo
 hitimisho na shukrani 
mheshimiwa spika nirejee tena kuwa shukuru wakulima wa nchi hii kwa kazi kubwa za uzalishaji wanazofanya kwa ajili ya kujiletea maendeleo yao binafsi na taifa kwa ujumla
ni wazi kuwa mafanikio ya kilimo yanatokana na juhudi za wakulima na ushirikiano wanaopata kwenye serikali yao
ninawaahidi nitaendelea kuboresha mazingira ya shughuli zao hususan uwekezaji katika miundombinu ya umwagiliaji na uhifadhi upatikanaji wa pe mbejeo za kilimo na masoko ya uhakika
mheshimiwa spika nitumie fursa hii kuwashukuru wadau wa maendeleo washirika wa kibiashara sekta binafsi taasisi za fedha na benki za tanzania kwa ushirikiano wao ninawaahidi nitaendelea kushirikiana na anyi
mheshimiwa spika kwa kipekee niyashukuru mashirika ya kimataifa na mashirika yasiyo ya kiserikali amba yo yameshirikiana na wizara katika uendelezaji wa sekta ya kilimo
ninaomba kutaja baadhi ya nchi na mashirika ya kimataifa kama ifuatavyo washirika wa kibiashara na maendeleo wakiwemo serikali za indonesia korea ya kusini india misri kuwait ubelgiji ujerumani finland norway vietnam israel japan marekani uinger eza ireland malaysia china brazil uholanzi canada poland na umoja wa falme za kiarabu
mheshimiwa spika pia ninayashukuru mashirika na taasisi za kimataifa zifuatazo undp ifad agra wfp fao usaid giz benki ya dunia benki ya maendeleo ya afrika imf au dfid jica eu enabel unicef cimmyt icrisat asareca koica icraf iita irri ilri na cabi
nyingine ni eac sadc sagcot act tpsf avrdc kilimo trust cip ciat pabra unep warda shirika la kudhibiti nzige wa jangwani dlco ea shirika la kudhibiti nzige wekundu irlco csa na helvetas
wadau wengine ni bill and melinda gates foundation taha gatsby trust rockfeller foundation clinton foundation aga khan foundation na asasi zisizo za kiserikali nyingi ambazo hatuwezi ku zitaja zote hapa
mheshimiwa spika shughuli za kilimo hapa nchini ni muhimu kwa maisha na ustawi wa watu na uchumi wetu
kimsingi kilimo ni nyenzo muhimu katika mapambano dhidi ya umaskini wa kipato na umaskini wa chakula
kilimo kinapanua fursa za ajira kwa kushirikisha wananchi wengi ka tika mnyororo wa thamani wa mazao ya kilimo na hususan biashara ya mazao ya kilimo ndani ya nchi na kimataifa
kwa msingi huo mageuzi tarajiwa kuelekea uchumi wa viwanda kipato cha kati na kujitajirisha yatategemea jitihada zetu tulizoziweka kwenye kilim o
mheshimiwa spika hata hivyo mchango wa sekta hii katika ukuaji wa uchumi na ustawi wa jamii hausadifu fursa kubwa tuliyonayo kama nchi
kwa kiasi kikubwa hali hii inachangiwa na mambo ambayo yapo ndani ya uwezo wetu hususan kuwa na fikra kwamba mkuli ma wa nchi hii atajiendesha mwenyewe bila msaada wa serikali
mheshimiwa spika tumedhamiria kuondokana na fikra hizi zinazotawala kwenye akili zetu kwa kufanya mageuzi makubwa katika uendeshaji wa shughuli za kilimo
kwanza tumeamua kuweka msukumo katika mabadiliko ya fikra na mazingira ya kibiashara kwa sekta ya kilimo kwa lengo la kubadili mtazamo wa uendeshaji kilimo kama shughuli ya kujikimu na badala yake iendeshwe kibiashara kwa faida ya nchi na wakulima wetu
kazi hii ya kure brand sekta ya kilimo meshaanza na matokeo yameonekana wakati wa kuwatafuata vijana wa bbt ambapo zaidi ya vijana waliomba fursa hiyo na kwa kuanzia vijana wamechaguliwa katika awamu ya kwanza
mheshimiwa spika dhamira hii ya serikali ni endelevu na ya kweli
ninams hukuru sana mheshimiwa rais kwa kuanza utekelezaji wa hatua hii ya mageuzi kwa ari na mifano ya dhati ambapo ameongoza ujumbe wa tanzania katika mikutano lukuki ya kilimo kikanda na kimataifa na kufanya uzinduzi wa shughuli kadhaa za kilimo ikiwemo mpango wa mashamba makubwa unaotekelezwa chini ya programu ya bbt
mheshimiwa rais amekuwa akitoa maelekezo ya kuondoa kero na vikwazo visivyostahili walivyowekewa wakulima kwa miaka mingi kwani kuna dhana kuwa mazao ya mkulima ni mali ya umma naomba niseme hapa mazao ya mkulima ni mali yao na watauza wanapotaka
mheshimiwa spika kwa maelekezo hayo mimi sioni sababu za kusita kuchukua hatua na kutekeleza maelekezo yote ya mhe
rais
tutaweka mfumo mpya wa usimamizi wa kilimo kwa lengo la kuweka mazingira wezeshi kwa uendeshaji kilimo kibiashara na kuwezesha wakulima kuwa na sauti katika uendeshaji na biashara ya mazao yao
mheshimiwa spika katika taifa lolote duniani usalama wa kwanza wa nchi ni kujitosheleza kwa chakula hakuna maendeleo ya kweli kama hakuna cha kula lakini hakuna chakula kama hakuna wakulima
mimi na wizara ninayoiongoza nitaendelea kulinda maslahi ya wakulima na wadau wa sekta ya kilimo
hivyo ninawaomba kwa heshima na taadhima waheshimiwa wabunge muiunge mkono serikali katika mageuzi haya ya muda mrefu 
 maombi ya fedha mwaka fungu na 
 makusanyo ya maduhuli 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara inatarajia kukusanya shilingi kupitia fungu na kutokana na ukaguzi wa mazao ada ya huduma za umwagiliaji na uuzaji wa nyaraka za zabuni
 fedha kwa mafungu yote na 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara ya kilimo inaliomba bunge lako tukufu liidhinishe ju mla ya shilingi kupitia fungu fungu na fungu 
mheshimiwa spika bajeti ya wizara ya kilimo imeendelea kuongezeka kwa mafungu yote matatu ambapo katika mwaka bajeti imeongezeka kutoka shilingi hadi shilingi sawa na ongezeko la asilimia 
kati ya fedha hizo shilingi ni fedha za maendeleo
aidha katika mwaka fedha zilizoidhinishwa ni shilingi ambapo fedha za maendeleo zilikuwa shil ingi 
ongezeko hilo ni shilingi ambazo ni fedha za maendeleo na siyo matumizi ya kawaida
mheshimiwa spika fedha hizo zimetengwa kwa ajili ya kuimarisha utafiti wa kilimo uzalishaji wa mbegu utoaji wa ruzuku kilimo cha umwagiliaji miundombinu ya uhifadhi wa mazao kuimarisha huduma za ugani upatikanaji wa masoko ya mazao na kuendeleza program ya jenga kesho iliyo bora
fedha kwa fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka shilingi zinaombwa
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya ku tekeleza miradi ya maendeleo ambapo shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
aidha shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi ni kwa ajili ya mishahara na shilingi ni kwa ajili ya matumizi mengineyo ya wizara bodi na taasisi
 fedha kwa fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka tume ya tai fa ya umwagiliaji inaomba kuidhinishiwa jumla ya shilingi 
kati ya fedha hizo shilingi ni fedha za maendeleo na shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida
mheshimiwa spika kati ya fedha za maendeleo zinazoombwa shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
aidha kati ya shilingi ya fedha za matumizi ya kawaida zinazoombwa shilingi ni kwa ajili ya matu mizi mengineyo oc na shilingi ni kwa ajili ya mishahara pe ya watumishi wa tume
fedha kwa fungu 
mheshimiwa spika katika mwaka wa fedha tume ya maendeleo ya ushirika inaomba kuidhinishiwa jumla ya shilingi 
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida ambapo shilingi ni mishahara pe ya watumishi na shilingi ni matumizi mengineyo oc
aidha shilingi zinazoombwa kutekeleza miradi ya maendeleo
kati ya fedha za maendeleo zinazoombwa shilingi ni fedha za ndani na shilingi ni fedha za nje
mheshimiwa spika hotuba hii pia inapatikana katika tovuti ya wizara 
mheshimiwa spika ninaomba kutoa hoja
 viambatisho kiambatisho na
 mauzo ya nafaka katika halmashauri kukabiliana na mfumuko wa bei kufikia aprili na
kanda mkoa halmashauri jumla ya mauzo tani arusha arusha arumeru 
 arusha arusha arusha dc 
 arusha arusha longido 
 arusha arusha meru dc 
 arusha arusha monduli 
 arusha arusha ngorongoro 
 arusha kilimanjaro hai 
 arusha kilimanjaro mwanga 
 arusha kilimanjaro rombo 
 arusha kilimanjaro same 
 arusha kilimanjaro siha 
 arusha manyara babati dc 
 arusha manyara babati tc 
 arusha manyara hanang 
 arusha manyara kiteto 
 arusha manyara mbulu dc 
 arusha manyara mbulu tc 
 arusha manyara simanjiro 
 dodoma dodoma bahi 
 dodoma dodoma chamwino 
 dodoma dodoma chemba 
 dodoma dodoma dodoma tc 
 dodoma dodoma kondoa 
 dodoma dodoma kondoa dc 
 dodoma dodoma kondoa tc 
 dodoma dodoma kongwa 
 dodoma dodoma mpwapwa 
 dodoma dodoma mpwapwa tc 
 dodoma morogoro gairo 
 dodoma singida ikungi 
 dodoma singida iramba 
 dodoma singida iramba dc 
 dodoma singida itigi 
 dodoma singida manyoni 
 dodoma singida mkalama 
 dodoma singida singida dc 
 na
kanda mkoa halmashauri jumla ya mauzo tani kipawa singida kilwa 
 kipawa lindi lindi dc 
 kipawa lindi lindi tc 
 kipawa lindi mtama 
 kipawa tanga handeni 
 kipawa tanga korogwe 
 kipawa tanga mkinga 
 makambako iringa iringa dc 
 makambako njombe ludewa 
 shinyanga geita bukombe 
 shinyanga geita busanda 
 shinyanga geita chato dc 
 shinyanga geita geita 
 shinyanga geita mbogwe 
 shinyanga mara bunda dc 
 shinyanga mara bunda tc 
 shinyanga mara butiama 
 shinyanga mara musoma dc 
 shinyanga mara musoma tc 
 shinyanga mara rorya 
 shinyanga mara serengeti 
 shinyanga mwanza kwimba 
 shinyanga mwanza sengerema 
 shinyanga mwanza ukerewe 
 shinyanga shinyanga kahama 
 shinyanga shinyanga kishapu 
 shinyanga shinyanga shinyanga dc 
 shinyanga shinyanga shinyanga tc 
 shinyanga shinyanga ushetu 
 shinyanga simiyu busega 
 shinyanga simiyu maswa 
 shinyanga simiyu meatu 
 shinyanga tabora igunga 
 shinyanga tabora kaliua 
 shinyanga tabora nzega 
 shinyanga tabora sikonge 
 shinyanga tabora tabora dc 
 shinyanga tabora tabora mc 
 shinyanga tabora urambo 
 shinyanga tabora uyui 
 songea lindi liwale 
 na
kanda mkoa halmashauri jumla ya mauzo tani songea lindi nachingwea 
 songea lindi ruangwa 
 songea mtwara masasi dc 
 songea mtwara masasi mc 
 songea mtwara mtwara dc 
 songea mtwara nanyumbu 
 songea ruvuma tunduru 
 songwe mbeya chunya 
 songwe songwe momba 
 jumla 
 kiambatisho na
 skimu za umwagiliaji zilizopangwa kujengwa mwaka na ujenzi utaendelea mwaka na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
iringa iringa mkombo zi lot iv 
 kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
arusha karatu skimu za bonde la eyasi kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali msesule kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
kigoma ujiji luiche mapitio ya usanifu kufanya ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro kilosa rudewa kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya kyela makwale kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
tabora uyui igwisi hatua za manunuzi kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
rukwa sumbaw anga ilemba kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
mwanza sengere ma isole hatua za usanifu kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
tabora tabora mc iyombo kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
tabora sikonge kalupale hatua za manunuzi kukamilisha ujenzi wa miundombinu na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika ya umwagiliaji 
katavi mpanda iloba hatua za manunuzi usanifu kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
tabora nzega nyida lyamala gwa kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
singida mkalama msingi kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
dodoma chamwi no membe kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
tabora sikonge ulyanya ma kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
kilimanj aro moshi mandaka mnono hatua za manunuzi kwa ajili ya ujenzi kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
tabora uyui mwamab ondo hatua za manunuzi usanifu kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
mwanza kwimba mahiga kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji umwagiliaji 
simiyu bariadi kasoli hatua za manunuzi ujenzi kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
mwanza sengere ma katungu ru kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
mwanza bushosa maguru kenda sukuma 
 kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
manyara mbulu tlawi kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
dodoma bahi kongogo kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji 
mara rorya rabour kukamilisha ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji jumla kiambatisho na
 ukarabati wa skimu zilizopangwa mwaka na ukarabati utaendelea mwaka na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
morogoro mlimba chita jkt hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji kwa hekta za mwanzo kati ya hekta 
mbeya mbarali madibira kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
iringa kilolo mgambalen ga kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro morogoro vijijini tulo kongwa hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi tanganyika karema hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali mbuyuni kimani hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji wb 
morogoro kilombero itete hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali uturo kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali chosi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi mpanda kabage hatua za manunuzi uk am il is ha ka ra ba ti wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi mpanda mwamkulu hatua za manunuzi uk am il is ha ka ra ba ti wa miundombinu ya umwagiliaji 
kilimanjaro hai myamba 
 uk am il is ha ka ra ba ti wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali matebete 
 kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali makangara we hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji wb 
morogoro kilombero idete kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
morogoro morogoro mbalangwe hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali isenyela kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
kilimanjaro mwanga kirya kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro mvomero mgongola kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mwanza kwimba kimiza hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi mpanda kabage hatua za manunuzi kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali herman 
 kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
katavi nsimbo usense kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
ruvuma songea muhukuru uk am il is ha ka ra ba ti wamiundombinu ya umwagiliaji 
mbeya busekelo mbaka uk am il is ha ka ra ba ti wamiundombinu ya umwagiliaji 
tabora nzega idudumo kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
manyara hanang endagaw uk am il is ha ka ra ba ti wamiundombinu ya umwagiliaji 
mbeya mbarali gonakuvagog olo 
 kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro morogoro kiroka hatua za manunuzi uk am il is ha ka ra ba ti wamiundombinu ya umwagiliaji 
iringa mafinga mtula uk am il is ha ka ra ba ti wa kukamilisha ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji jumla kiambatisho na
 ujenzi wa mabwawa ya umwagiliaji katika mwaka na ujenzi utaendelea mwaka na
mkoa wilaya jina la bwawa ujazo mita za ujazo hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
shinyanga shinyanga nyida 
 kukamilisha ujenzi wa bwawa 
kigoma ujiji luiche mapitio ya usanifu kukamilisha ujenzi wa bwawa 
singida mkalama msingi kukamilisha ujenzi wa bwawa 
rukwa sumbawa nga ilemba kukamilisha ujenzi wa bwawa 
simiyu bariadi kasoli 
 kukamilisha ujenzi wa bwawa 
geita geita ibanda hatua za manunuzi kwa ajili ya ujenzi wa bwawa kukamilisha ujenzi wa bwawa 
dodoma chamwin membe kukamilisha ujenzi wa bwawa 
mwanza sengerem katunguru kukamilisha ujenzi wa bwawa 
manyara mbulu tlawi kukamilisha ujenzi wa bwawa 
tabora sikonge ulyanyama kukamilisha ujenzi wa bwawa 
tabora sikonge kalupale mapitio ya usanifu kukamilisha ujenzi wa bwawa 
tabora uyui igwisi hatua za manunuzi kukamilisha ujenzi wa bwawa 
dodoma mpwapwa msagali kukamilisha ujenzi wa bwawa 
tabora tabora mc goweko kukamilisha ujenzi wa bwawa jumla kiambatisho na
 mabonde ya kimkakati yanayofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwaka na ujenzi wake utaanza mwaka na
jina la bonde skimu ukubwa ha wilaya hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika bonde la rufiji chini ya bwawa la nyerere rufiji na kibiti kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto manonga wembere kahama shinyanga nzega kishapu igunga ikungi uyui na iramba kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto kilombero mlimba kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la usangule malinyi 
 kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la ifakara idete kilombero kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto ruvuma songea tunduru nanyumbu newala tandahimba nanyamba na mtwara kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto ruhuhu nyasa na ludewa kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la ziwa victoria serengeti butiama musoma karagwe bukoba na misenyi kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji na
jina la bonde skimu ukubwa ha wilaya hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika bonde la bugwema musoma kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto suguti musoma upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la makondeko newala kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto lukuledi masasi ruangwa na lindi vijijini
 kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto malagarasi buhigwe kasulu na uvinza 
 kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la skimu ya mtambo hai kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto umba lushoto na mkinga kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mkomazi korogwe kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la kasinde momba kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la mto songwe kyela mbeya vijijini ileje na mbozi kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la kiru na magara babati kukamilisha upembuzi na
jina la bonde skimu ukubwa ha wilaya hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la ngomai kibaigwa kongwa kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la litumbandyosi mbinga kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji bonde la skimu ya gereza la kalilankululu tanganyika kukamilisha upembuzi usanifu na ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji jumla kiambatisho na
 skimu za umwagiliaji zinazofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwaka na ujenzi utaanza mwaka 
na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
katavi mpimbwe mwamapul hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina skimu 
iringa kilolo nyanzwa kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
mbeya mbarali ukwavila hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
rukwa kalambo legeza mwendo kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
songwe momba naming on go hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa kina wa skimu 
dodoma bahi skimu za bonde la bahi hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa kina wa skimu sita za bonde la bahi 
kagera kyerwa karagwe skimu ya gereza la kitengule hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina skimu 
mwanza sengerem butonga nyamazuk hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina skimu 
mwanza sengerem igaka bundala kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa bwawa na skimu 
iringa kilolo mgambale nga kukamilisha usanifu wa kina wa mindombinu ya umwagiliaji shambani 
dodoma mpwapwa mlembule hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa kina skimu 
dodoma kondoa kisese kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
pwani rufiji ngorongo mashariki na magharibi hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
kigoma kasulu asante nyerere hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
tabora igunga bwawa la mwamapul hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa kina wa bwawa 
geita nyang wale nyamgogw hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina skimu 
singida iramba tyeme masagi hatua za manunuzi kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
mwanza geita sengerem geita ibanda kukamilisha usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
kigoma kasulu kilimo kwanza hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
kagera biharamu lo mwiruzi hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu 
arusha arumeru skimu za mto themi hatua za manunuzi kukamilisha kufanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
morogoro kilosa rudewa kukamilisha usanifu wa kina wa mindombinu ya umwagiliaji 
tabora nzega nata hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu 
iringa iringa mangalali kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
iringa iringa lipuli kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
dodoma mpwapwa kizi kukamilisha usanifu wa kina wa skimu na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
kigoma kakonko muhwazi hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
geita chato masasi hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
kigoma kakonko ruhuru hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
manyara mbulu dirim hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
kilimanja ro same ndungu fidia kukamilisha usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko ruhwiti hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko katengera hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko mgunzu hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko kanyonza hatua za manunuzi kufanya usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
dodoma mpwapwa chitemo hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
kigoma kakonko lukoyoyo hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko chulanzo hatua za manunuzi kukamilisha usanifu wa mindombinu ya umwagiliaji 
njombe njombe itipingi kukamilisha usanifu wa kina skimu 
mtwara nanyamb arusha chini kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha hatua za utekelezaji kazi zitakazofanyika 
songwe momba kasinde hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu 
geita bukombe nampangw hatua za manunuzi kukamilisha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu jumla kiambatisho na
 taarifa kuhusu uvunjifu wa sheria ya mbolea katika hatua mbalimbali jina mkoa wilaya namba kosa hatua iliyopo baraka twahiri kilangwa tanzania boarder bridge co
ltd
mbeya mbarali mba ir kuuza mbolea isiyosajiliwa na kuingiza mbolea ndani ya nchi bila kibali polisi mtuhumiw ametoroka ludani akwilin massawe ruvuma mbinga mbi ir kufanya biashara ya mbolea bila kuwa na leseni na kuuza mbolea isiyokuwa na kiwango
polisi walalamik aji hawatoi ushirikiano wanajaribu kusuluhish a michael alfonce mdete ruvuma tundu ru tun ir kukutwa na mbolea isiyo halisi polisi ninje said kaloloma ruvuma tundu ru tun ir kufanya biashara ya mbolea pasipo kuwa na leseni ya mbolea kufungua mifuko ya mbolea na kuuza kwa kupima polisi nyapini bobo mwandon je songwe tundu ma tc tdm ir kukutwa na mbolea isiyo halisi polisi mtuhumiw ametoroka elinicha john mhewa njombe njombe mji nj ir kuuza mbolea juu ya bei elekezi mahakama ni utetezi lukelo laison mligo njombe makamba ko mkb ir kutoa taarifa za uongo na kujifananis ha na mpango wa mbolea ya ruzuku isivyo halali
mwanasher ia wa serikali kwa ajili ya hati ya mashtaka kulwa kahako njombe ludewa ldw ir kuuza mbolea juu polisi kwa utekelezaji jina mkoa wilaya namba kosa hatua iliyopo willa saimon damiani mligo ya bei elekezi wa hoja za mwanasher ia benedict erneus masasi njombe njombe tc nj ir kuuza mbolea isiyo halisi
mwanasher ia wa serikali kwa ajili ya hati ya mashtaka geofrey mligo na ardovic mgina njombe njombe tc nj ir kuuza mbolea isiyo halisi polisi kwa hatua za ukamilishaj wa jalada neema julius sam dodoma jiji dom ir kuuza mbolea juu ya bei elekezi polisi kwa utekelezaji wa hoja za mwanasher ia kiambatisho na
 mauzo ya mbolea kwa wakulima katika mpango wa ruzuku kwa mkoa hadi aprili na
mkoa mauzo aprili kiasi tani thamani tzs idadi ya wakulima walionufaika na mbolea ya ruzuku hadi aprili arusha 
 iringa 
 kilimanjaro 
 manyara 
 mbeya 
 morogoro 
 njombe 
 rukwa 
 ruvuma 
 songwe 
 tabora 
 dar es salaam 
 geita 
 katavi 
 kigoma 
 mara 
 mtwara 
 mwanza 
 shinyanga 
 tanga 
 dodoma 
 kagera 
 simiyu 
 singida 
 lindi 
 pwani 
 jumla 
 kiambatisho na
 mikoa inayotekeleza mradi wa kuwezesha upatikanaji wa pembejeo za kilimo tanzania agriculture input support project taisp na
mikoa zao 
arusha alizeti 
singida alizeti 
kilimonjaro alizeti 
dodoma alizeti 
morogoro alizeti 
mbeya alizeti 
njombe alizeti 
songea alizeti 
rukwa alizeti 
manyara alizeti 
geita mpunga 
simiyu mpunga 
mwanza mpunga 
shinyanga mpunga kiambatisho na
 mashamba makubwa ya pamoja yaliyotengwa na kupimwa kwa ajili ya programu ya bbt katika mikoa mbalimbali nchini na
mkoa halmashauri w kijiji jina la shamba ukubwa ekari dodoma chamwino ndogowe mlazo ndogowe 
 membe membe 
 chinangali chinangali phase ii extension 
 chemba 
 gwandu msitu wa gwandu 
 bahi ikumbulu ikumbulu 
 kagera misenyi mbale nkerenge 
 kikono kafunjo 
 kashaba kyakakera 
 karagwe bujuruga mwisa 
 bukoba bituntu muyenje 
 bundaza nyajibimbili 
 minazi minazi 
 muleba kasharunga kyamyorwa 
 kyota kyota 
 mbeya chunya lwalaje lwalaje 
 nkung ungu nkung ungu 
 mapogolo mapogolo 
 njombe njombe ikang asi ikang asi inv
farm 
 na
mkoa halmashauri w kijiji jina la shamba ukubwa ekari kigoma kigoma mc luiche luiche 
 kigoma mc 
 uvinza lugufu lugufu estate 
 lugufu lugufu estate na
 kibondo 
 kakonko kasanda kasanda 
 kasulu kitanga kilimo kwanza 
 mgombe na mvinza makere kusini 
 singida ikungi 
 jumla 
 mkoa ukubwa ha ukubwa ekari mbeya 
 kagera 
 kigoma 
 njombe 
 singida 
 dodoma 
 jumla 
 kiambatisho na
 skimu mpya za umwagiliaji zitakazojengwa mwaka na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha kazi zilizopangwa kufanyika katavi mpimbwe mwamapuli ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji iringa kilolo nyanzwa ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji rukwa kalambo legeza mwendo ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kagera biharamulo mwiruzi ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji singida iramba tyeme masagi ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kigoma kasulu kilimo kwanza ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kigoma kakonko lukuyoyo ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kigoma kakonko chulanzo ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji geita bukombe nampangwe ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji mwanza geit sengerema geita ibanda ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji tabora nzega nata ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji tabora igunga mwamapuli ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji dodoma kondoa kisese ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kigoma kakonko kanyonza ujenzi wa miundombinu ya na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha kazi zilizopangwa kufanyika umwagiliaji kigoma kakonko mgunzu ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kigoma kankonko katengera ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kigoma kakonko ruhuru ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji geita chato masasi ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji manyara mbulu dirim ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji mwanza sengerema butonga nyamazugo ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji mwanza sengerema igaka bundala ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji kigoma kasulu asante nyerere ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji mtwara nanyamba arusha chini ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji mbeya mbarali ukwavila ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji pwani rufiji ngorongoro mashariki na magharibi ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji iringa iringa magozi ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji tanga muheza misozwe ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji mbeya mbarali igumbilo isitu ujenzi wa miundombinu ya na
mkoa wilaya jina la skimu eneo ha kazi zilizopangwa kufanyika umwagiliaji mbeya mbarali njombe ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji ruvuma nyasa chiulu ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji ruvuma nyasa lundo ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji ruvuma nyasa kimbande ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji singida ikungi wembere ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji singida iramba tyeme masagi ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji singida iramba wembere ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji jumla kiambatisho na
 skimu zilizopangwa kufanyiwa ukarabati mwaka na mkoa wilaya jina la skimu eneo ha kazi zilizopangwa kufanyika 
kilimanjaro same iyongoma ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
kilimanjaro mwanga dc kigonigoni ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
songwe momba naming ongo ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
dodoma bahi skimu za bonde la bahi ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
kagera kyerwa karagwe skimu ya gereza la kitengule ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
iringa kilolo mgambalenga ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
dodooma mpwapwa mlembule ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
geita nyang hwale nyamgogwa ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
arusha arumeru skimu za mto themi ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro kilosa rudewa ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
iringa iringa mangalali ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
iringa iringa lipuli ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
dodoma mpwapwa kizi ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
kigoma kakonko muhwazi ukarabati wa miundombinu ya na mkoa wilaya jina la skimu eneo ha kazi zilizopangwa kufanyika umwagiliaji 
kigoma kakonko ruhwiti ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
morogoro mpwapwa chitemo ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
njombe njombe itipingi ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
songwe momba kasinde ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji ileje jikomboe ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
singida ikungi mang onyi ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
tanga korogwe mapangoni ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
tanga korogwe chekelei ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
tanga korogwe magila ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji 
tanga handeni masatu ukarabati wa miundombinu ya umwagiliaji jumla kiambatisho na
 mabwawa ya umwagiliaji yaliyopangwa kufanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na kuanza ujenzi wake mwaka na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika arusha karatu karatu dc eyasi basin upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa monduli monduli dc lositeti upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa dodoma chamwino chamwino dc manda upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mpwayungu upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa chikopelo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mpwapwa mpwapwa dc idodoma upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa dodoma mjini dodoma hombolo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa geita bukombe bukombe dc bugelenga upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mbogwe mbogwe dc mugelele upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika geita geita tc nzera nyamboge upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa chato chato dc nyisanzi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mwabasabi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa iringa mufindi mufindi dc ikweha upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa iringa iringa dc magubike upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa isaka upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mgama ibumila ukamilishaji wa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa spillway na baadhi ya maumbo ya bwawa na ujenzi wa bwawa kagera muleba muleba dc buligi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kyerwa kyerwadc ruushwa upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ngara ngara dc mugozi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika mpanyula upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa katavi mlele mpimbwe dc mwamapuli upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kilida upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ilalangulu mirumba upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa nsimbo nsimbo dc ikondamoyo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kigoma kibondo kibondo dc kumbanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa litakalotumika kuhudumia skimu za kumbanga na kigina na ujenzi kilimanjaro hai hai dc boloti upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa same same dc yongoma upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa lindi kilwa kilwa dc bonde la matunda upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa bonde la mahonga upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika manyara mbulu mbulu dc dongobesh upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa drim upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa babati dc endamajek upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kiteto kiteto dc ngipa ngonyongonyo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mara serengeti serengeti butiama dc chereche upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa rwang enyi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ryangubo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mara valley upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa weigita upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mbeya mbarali mbarali dc lwanyo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kimani upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika mbarali upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa chimala upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ruaha upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa morogoro gairo gairo dc chanjele lukando upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa malimbika upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ulanga ulanga dc lupilo mapitio ya usanifu na ujenzi mtwara nanyumbu nanyumbu masuguru upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa tandahimba tandahimba litehu upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mtwara mtwara dc kitere upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mpapula upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa nanyamba dc arusha chini upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika mwanza sengerema buchosa dc nyashana litel upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa njombe wanging ombe wanging ombe dc igwachanya upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ulembwe upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa pwani mkuranga mkuranga dc nyamato upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mbezi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kisarawe kisarawe dc kisele upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa bagamoyo bagamoyo mandela upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa rukwa sumbawanga sumbawanga dc kianda igonda upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa maleza upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kilyamatundu upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kalambo dc kalambo dc ulumi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika katuka upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ruvuma mbinga mbinga dc mkungwe upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa nyasa nyasa dc lundo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa tunduru tunduru dc mkotamo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa nambalapi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa songea songea dc nambendo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa shinyanga kishapu kishapu dc lunguya upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa shinyanga shinyanga dc mwamkanga upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa amani upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa ngaganulwa upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kahama ushetu dc nimbo valley upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika bulungwa butibu valley upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa simiyu busega busega shigala upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa maswa maswa dc masela upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa bariadi bariadi dc gilya upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa bariadi tc nkuri upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa meatu meatu dc mwaukoli upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa itilima itilima dc isakang wale upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa singida manyoni manyoni dc mbwasa mapitio ya usanifu na ujenzi wa bwawa singida singida dc mughamo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa msange mapitio ya usanifu na ujenzi wa bwawa ikungi ikungi dc mang onyi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika mkalama mkalama dc mwangeza upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa tatazi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa songwe momba momba dc msangano upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kapele upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa songwe songwe dc najembo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mbozi mbozi dc msia upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa tabora nzega nzega dc igombe upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kaliua kaliua dc kona upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa igunga igunga dc igurubi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa sikonge sikonge dc usunga upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa tabora tabora mc magoweko upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa na mkoa wilaya halmashauri bwawa kazi zitakazofanyika majengo upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa tanga tanga cc tanga kirare upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa pangani pangani kipumbwi upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa kigurusimba upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa korogwe korogwe dc bonde la magoma skimu upembuzi yakinifu usanifu wa kina na ujenzi wa bwawa mapangoni mapitio ya upembuzi yakinifu na usanifu na ujenzi lushoto lushoto dc lukozi mapitio ya upembuzi yakinifu na usanifu na ujenzi kiambatisho na
 skimu mpya zitakazofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa mwaka na ujenzi wake kufanyika mwaka na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
dodoma chamwino chamwino manda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
izava upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kelema balai upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
bahi bahi makanda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
lukali upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mpwapwa mpwapwa idodoma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kongwa kongwa mpondi manungu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
geita bukombe bukombe bugelenga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mbogwe mugelele upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
geita geita skimu za kata za nyamwilolel wa magenge nyakagomba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika nyachilulum a bukondo kabugozo chankorongo kitigiri lulama nyansalala busaka kageye nyandago nzera lukumbo na nyamboge
chato chato nyisanzi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwabasabi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina iringa mufindi mufindi skimu katika kata za idunda nyololo mbalamaziw a ihowanza itandula malangali na maduma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
kilolo kilolo kilalakidewa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mgowelo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
iringa iringa makifu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
magubike upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
pawaga prison upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kagera karagwe karagwe kisoju upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mato upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
muleba muleba buligi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kyerwa kyerwa ruushwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ngara ngara mpanyula upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
nyarulama upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
muhongo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
ngudusi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
misenyi misenyi mashamba ya miwa wakulima wadogo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
katavi mlele mpimbwe mwamapuli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ilalangulu irumba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
msambara upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kafisha ikola upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kigoma kibondo kibondo kigina upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
lindi kilwa kilwa makangaga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
lindi mc mchinga kinyope na rutamba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
liwale liwale ngongowele upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ruangwa ruangwa chikoko upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
manyara mbulu mbulu tumati upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
arri upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mbulu tc guwangw upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
hanang hanang endasworld upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kiteto kiteto ngipa ngony ongonyo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
simanjiro simanjiro londoto upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
msitu wa tembo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ruvu remit upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
malila upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mara rorya rorya ryangubo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ingida andaki upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
serengeti serengeti butiama mara valley upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
tarime tarime bisarwi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
weigita upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mbeya kyela kyela tenende upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mabunga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kingirikanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mbeya mbeya songwe prison upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mbarali mbarali mpunga moja upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
milango kumi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ukwavila upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mhwela upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
magigiwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
madibira upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwenda mtitu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
rungwe busokelo kisegese upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kifunda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
morogoro gairo gairo chanjele lukando upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
boma kichaka miba prison upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kisitwi mradi huu ni mpya unahitaji kufanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kwipipa mlol mkokami upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
chakwale upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
kibedya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kilombero ifakara tc lumemo katrin upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kilombero maki magombera upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mang ula youth group upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
signali upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mashamba ya miwa ya wakulima upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mvomero mvomero lukenge upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
misufini upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
dakawa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
morogoro morogoro lubasazi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
matuli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mzinga rice farm upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mlali upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ndole upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ulanga ulanga euga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
minepa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kilosa kilosa aliqadiriya children assocciation upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
chanzuru upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
chogwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ilonga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
rudewa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
wakati ni mali upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwanza kwimba kwimba jojilo mwamanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
goloma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
nyamatala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ngula upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwitambu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwankulwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sumve lugulu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sumve upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sengerema sengerema isole kishind upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
buchosa nyashana litel upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
magu magu kandawe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
simiyu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ukerewe ukerewe kiozu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
busegena upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mibungo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
misungwi misungwi nyang homa ngo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
lubuga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ukiliguru research upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
manawa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
njombe wanging ombe wanging ombe itambo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
igwachanya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
ulembwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
makete makete mfumbi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
usungilo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
matenga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
pwani mkuranga mkuranga nyamato upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mbezi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kitomondo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kibiti kibiti mbaki mtuli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kibaha kibaha kwala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kisarawe kisarawe kisele upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
rukwa sumbawanga sumbawanga kianda igonda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
nsavia lumbesa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
uzia upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
maleza upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kilyamatund upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
tumaini lw anji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
itela upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mititi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
msia upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
solola nkan ga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwadui upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kalalasi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kalambo kalambo ilimba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
mkowe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
santamaria upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sopa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kamawe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kasanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
katete upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mtuntumbe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kasitu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
tatanda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mao upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
katazi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
selengoma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
mnazi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kaluko upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kilesha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kambo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kalembe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ruvuma namtumbo namtumbo lipupuma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mbinga mbinga mkungwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
nyasa nyasa chihulu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
lundo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
tunduru tunduru mkotamo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
namblapi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
songea songea nambendo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kitai prison upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
shinyanga kishapu kishapu lunguya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
shinyanga shinyanga mwamkanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
amani upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ngaganulwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
kahama ushetu nimbo valley upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
bulungwa butibu valley upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ubagwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ulowa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
simiyu busega busega mkula upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwamanyili upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ilumya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
shigala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
chamgasa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
shimanilwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
nyamikoma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
bariadi bariadi gilya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sapiwi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ikungulyandi li upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
bariadi tc nkuri upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
meatu meatu mwakasumbi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwagila upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mwaukoli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
itilima itilima isakang wale upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sagara upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ngim upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
meriya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
singida singida singida dc mughamo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
singida mc mungumaji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
mandewa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
unyambwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika 
uhamaka upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
sengasenga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
iramba dc iramba ujungu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina ndurumo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina makunda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
ujungu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
makunda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
itigi itigi mkombozi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina 
itandamilom upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mkalama mkalama tatazi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kinyangiri upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika ilamoto upembuzi yakinifu na usanifu wa kina iguguno upembuzi yakinifu na usanifu wa kina dominiki mamera upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina manyoni manyoni kitalalo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mbwasa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina makutupora upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwiboo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina songwe momba momba msangano upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kapele upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kamsamba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika mbozi mbozi msia upembuzi yakinifu na usanifu wa kina chisata upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mkombozi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina songwe songwe nanjembo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina tabora nzega nzega isunda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina nhele upembuzi yakinifu na usanifu wa kina igombe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwamikola upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kaliua kaliua kona upembuzi yakinifu na usanifu wa kina igombe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mnange upembuzi yakinifu na usanifu wa kina sikonge sikonge usunga upembuzi yakinifu na na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika usanifu wa kina kiloli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina tabora tabora mc iyombo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina urambo urambo uyogo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina igunguli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kalembela upembuzi yakinifu na usanifu wa kina uyui uyui majengo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina tanga pangani
pangani kigurusimba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina korogwe
korogwe kwamsisi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina lushoto lushoto shundai upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwemkwazu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina langoni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha kazi zitakazofanyika mkongoi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mkundi ya mbaru upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mkundi ya mtae upembuzi yakinifu na usanifu wa kina jumla kiambatisho na
 skimu za ukarabati zitakazofanyiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina mwaka na ujenzi wake utafanyika mwaka na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
arusha meru dc meru dc mapama upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kyamakata upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ukombozi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ngabobo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ngorongoro ngorongoro pinyinyi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
oldonyo sambu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
longido longido tingatinga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
mang ola upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
monduli monduli kabambe selera upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
lositeti upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
dodoma chamwino chamwino mpwayungu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ujenzi wa bwawa na na ukarabati wa ukarabati 
chalinze dam upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
chemba chemba dc jogolo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
dodoma mjini dodoma hombolo upembuzi yakinifu wa skimu kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
kondoa kondoa hurui upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mkakatika upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mtitaa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
chikopelo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mpwapwa mpwapwa kinusi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
malolo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
godegode upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
tambi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji mbori upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
chamkoroma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mangweta upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
iringa mufindi mufindi ikweha dam upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa bwawa na skimu 
mgololo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
igomaa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
msosa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
ikula upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
iringa iringa magozi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mlenge upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
tungamalenga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mapogoro upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
isaka dam upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mgama ibumila upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati idodi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
mafinga maduma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kagera muleba muleba kyamyolwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ukarabati 
kyota upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ukarabati 
buyaga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
buhangaza upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ngara ngara bigombo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
katavi mpimbwe mpimbwe kilida upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ikondamoyo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
itenka upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
tanganyika tanganyika katuma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mnyagala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
lugomesi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kakese upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kigoma kasulu kasulu nyakitonto upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
titye upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
rungwe mpya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
janda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
uvinza uvinza mgambazi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kashagulu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
nkonkwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ilagala prison upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kibondo kibondo kumbanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
mgondogondo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
nyendara upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kahambwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kilimanjaro siha siha ngarony upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mitimirefu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
moshi moshi mtakuja upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mawala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
soko upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
makereshe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kaloleni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mwanga mwanga kivulini upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kigonigoni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
rombo rombo ikuini upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mraokeryo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
hai hai kiladeda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
metrum upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
boloti upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
same same yongoma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
bonde la ruvu kwa sita ruvu mferejini ndugai naururu na magereza upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
suji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
bonde la mkomazi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
manyara mbulu mbulu dongobesh upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
dirim upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
bashay upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mangisa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
diyomat upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mara rorya rorya nyathorogo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
kirogo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
chereche upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
rwang enyi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
baraki upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
irienyi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ochuna upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ryangubo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
mbeya kyela busokelo katela ntaba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mbaka upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ngana upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mbarali kongolo mswiswi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
wia mahango upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kapyo mswiswi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
morogoro mvomero ifakara tc wami luhindo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
ulanga ulanga dc lupilo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mtwara mtwara kitere upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mpapula upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
dihimba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
tandahimba tandahimba litehu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mwanza ukerewe ukerewe mibungo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
rukwa sumbawanga sumbawanga isakalilo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
kalambo kalambo ulumi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
katuka upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
ruvuma namtumbo namtumbo msanjesi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mtakuja upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
mbinga mbinga sanga lugagala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
sanga mabuni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kimbande upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
tunduru tunduru madaba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
kitanda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
misyaje upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
songea songea nakahuga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
namatuhi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
simiyu busega busega lutubiga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
maswa maswa kinagwigulu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji 
ijinga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
bukigi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
bukangilija upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati 
masela upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati meatu meatu dc gwagila upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati bariadi bariadi mwasuguya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati singida manyoni itigi itagata upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati manyoni udimaa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji msemembo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mtiwe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati waraka upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati saranda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ngaiti upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati maweni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati singida mbwasa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nyamagogo chikuyu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji singida dc itamka upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati msange upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati dodoma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ijeghe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati songa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ndang ongo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mjinjimi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji sagara upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati sagara upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ngimu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati songambele upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nafco upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mgori upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mnyinganyi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji mgiriki upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati senene mfuru upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ughandi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kisisi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mwasauya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mwaisumbi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mpipiti upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji ngamu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati merya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati minyaa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati msange upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati singida mc mtendeni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kisasida upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati sasu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji mungumaji upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nkuhi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mikesi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kititimo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati matemberemubuvi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati indora upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati utamaa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji ikugha upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ughaugha b upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati unyambwa juu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mwaghumbi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati manga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mwampembee upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nyunjwi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji ikungi ikungi mang onyi mapitio ya na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mkiwa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati inati upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ititi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati itagata upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati iramba iramba masimba upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mlandala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji msai mpambaa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati tyeme mkima upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mtoa ibambasi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati itempu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mingela upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nganguli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mayanzani upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ulemo zinzilighmbelekesi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji shati upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati new kiomboi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ujungu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati usure upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati misuna upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kikonge upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nsonga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ndurumo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji tutu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati ruruma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mkalama mkalama mwangeza upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati dominiki upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati gumanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kidarafa upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kinandili upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati lyelembo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji marera upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati miganga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati milade upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati hilamoto upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati msingi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mwanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati senene upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati tatazi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji yulansoni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati songwe ileje ileje ikombe ilulu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati katendo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nalwenda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nambunda upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nandukutu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mtima upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati nasato upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji songwe songwe ngwala upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kanga upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati tabora nzega nzega budushi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati idudumo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati lusu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati iyuki upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji nindo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati igunga igunga igurubi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati buhekela upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati makomelo upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati choma cha nkola upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mwashiku upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati tabora tabora mc magoweko upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji igunguli upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kalembela upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati uyui uyui goweko upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati tanga tanga tanga cc golani shutashuta upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati pangani pangani kipumbwi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati handeni handeni jambe upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati masatu upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kwamngumi prison upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati na
mkoa wilaya halmashauri skimu eneo ha aina ya mahitaji korogwe korogwe magoma upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati mapangoni upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati kilindi kilindi chajula upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati tamota upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati lushoto lushoto lukozi upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati lushoto lushoto mbwei upembuzi yakinifu na usanifu wa kina kwa ajili ya ukarabati jumla jamhuri ya muungano wa tanzania wizara ya kilimo majina ya waliochaguliwa kujiunga na mafunzo ya kilimo kupitia programu ya bbt yia februari na mkoa anaotoka halmashauri anayotoka jina kamili jinsia arusha arusha cc timothy shirima me arusha arusha cc ramadhani mgomba me arusha arusha cc samwel sandu me arusha arusha cc omari nchasi me arusha arusha cc neema mcharo ke arusha arusha cc debora olomy ke arusha arusha cc wiliam shehemba me arusha arusha cc nelson nzira me arusha arusha cc mariam hussein bongi ke arusha arusha cc joyce bhoke gnono ke arusha arusha dc joseph lukumay me arusha arusha dc abdifatah mussa laizer me arusha arusha dc eva tanaki ke arusha arusha dc anna mchome ke arusha karatu dc richard mollel me arusha karatu dc veronica komba ke arusha karatu dc emanuel sarwatt me arusha karatu dc emmanuel edward me arusha longido dc abdalah nyange me arusha longido dc william mollel me arusha longido dc judith lema ke arusha meru dc nerey mosha me arusha meru dc judith mmasa ke arusha meru dc hadija mwakatapania ke arusha meru dc bairo kassone me arusha monduli dc neema mollel ke arusha monduli dc mepukori baraka me arusha monduli dc daudi laizer me arusha ngorongoro dc essau migunzu me arusha ngorongoro dc open balagereri me arusha ngorongoro dc odes chiza ke dar es salaam dar es salaam cc george yunga me dar es salaam dar es salaam cc sarah haule ke dar es salaam dar es salaam cc morice morand tirukaizile me dar es salaam dar es salaam cc elly elias me dar es salaam dar es salaam cc charles masassy me dar es salaam dar es salaam cc stansilaus mallya me dar es salaam dar es salaam cc macdaut shayo me dar es salaam dar es salaam cc tumsime ezra bilauri bilauri me dar es salaam dar es salaam cc idd mwevi me dar es salaam dar es salaam cc pracidia simeo ke dar es salaam dar es salaam cc shani magumbo ke dar es salaam dar es salaam cc fatuma haji ke dar es salaam dar es salaam cc dismas massawe me dar es salaam kigamboni mc jerry cosmas maliganya me dar es salaam kigamboni mc mamsanga nguzo ke dar es salaam kigamboni mc wolfram ligelele me dar es salaam kigamboni mc patrick kazinja me dar es salaam kigamboni mc joyce mwakasala ke dar es salaam kigamboni mc jaquline mwaigaga ke dar es salaam kinondoni mc michael sanga me dar es salaam kinondoni mc lazaro mikomangwa me dar es salaam kinondoni mc joyce nsemwa ke dar es salaam kinondoni mc tamrinah bhanne ke dar es salaam kinondoni mc amina kassim said mdemu ke dar es salaam kinondoni mc rabiah mtage al karitty ke dar es salaam kinondoni mc magdalena chuwa ke dar es salaam kinondoni mc james nongu me dar es salaam kinondoni mc christian brayson me dar es salaam kinondoni mc evance daniel mwaipopo me dar es salaam kinondoni mc gabriel mhando me dar es salaam kinondoni mc nickson makishe me dar es salaam temeke mc omari rajabu zikatimu me dar es salaam temeke mc anneth mketo ke dar es salaam temeke mc jovin mutungi me dar es salaam temeke mc nourah aluotch ke dar es salaam temeke mc emillian myalla me dar es salaam temeke mc grace kisaka ke dar es salaam temeke mc mwanaidi mbekiya ke dar es salaam temeke mc hope kabona ke dar es salaam temeke mc sheila mzee ke dar es salaam temeke mc mwajuma majala ke dar es salaam temeke mc ibrahim said me dar es salaam temeke mc ally dhahabu me dar es salaam ubungo mc naomi malema ke dar es salaam ubungo mc michael mwambage me dar es salaam ubungo mc melau mollel me dar es salaam ubungo mc ramdhani mbogo me dar es salaam ubungo mc stanslaus msalike me dar es salaam ubungo mc steven yoram me dar es salaam ubungo mc james venance me dar es salaam ubungo mc goodluck mpongo me dar es salaam ubungo mc billy joseph kaduma me dar es salaam ubungo mc magreth nyakunga ke dar es salaam ubungo mc fatuma mhina ke dar es salaam ubungo mc rehema mnkeni ke dar es salaam ubungo mc jenipha christian ke dar es salaam ubungo mc swahibu rehani me dodoma bahi dc nyambuya nkambi me dodoma bahi dc kezia mkwawi ke dodoma bahi dc batoromayo mdemu me dodoma bahi dc emmanuela chilala ke dodoma chamwino dc benno mtung e me dodoma chamwino dc sada mjimba ke dodoma chamwino dc othuman thomasi me dodoma chamwino dc eveerest mnzava me dodoma chamwino dc jane masigati ke dodoma chemba dc ombeni mbise me dodoma chemba dc joseph msodoki me dodoma chemba dc shakila nyerere ke dodoma dodoma cc mohamed kombo me dodoma dodoma cc genoveva msuya ke dodoma dodoma cc david mkongwa me dodoma dodoma cc ray mark me dodoma dodoma cc ashraf said me dodoma dodoma cc evance rweshemeza me dodoma dodoma cc phylbert rweyemamu me dodoma dodoma cc dismas kiria me dodoma dodoma cc moris mazengo me dodoma dodoma cc festo lulu me dodoma dodoma cc mariam dadia ke dodoma dodoma cc janeth james ke dodoma dodoma cc mwanaidi hashim makanda ke dodoma dodoma cc pamela betabula ke dodoma dodoma cc rosemary shani ke dodoma dodoma cc labanus edward richard me dodoma dodoma cc omary ally ngalla me dodoma dodoma cc is haq silvanus bagambi me dodoma dodoma cc peter alex mabele me dodoma dodoma cc joshua gilbert mnzava me dodoma dodoma cc aman joseph marandu me dodoma dodoma cc amadeus ignas mroso me dodoma dodoma cc james john nongu me dodoma dodoma cc henry festo afrael me dodoma dodoma cc karimu ally rashid me dodoma dodoma cc mshangi benedict mbagiba me dodoma dodoma cc razack yohana wahone me dodoma kondoa dc salim maalim me dodoma kondoa dc sharifa athuman shaka ke dodoma kondoa dc amina jumanne isondo ke dodoma kondoa tc zenath gembe ke dodoma kondoa tc ramadhani gamaha me dodoma kondoa tc deogratius sadala me dodoma kongwa dc hawa abdi juma ke dodoma kongwa dc michael mayala me dodoma kongwa dc pendo mwaluko ke dodoma kongwa dc aziza abdi juma ke dodoma mpwapwa dc johari haji kilinya ke dodoma mpwapwa dc yohana sijila me dodoma mpwapwa dc samweli samson mbondo me geita bukombe dc levina rutta ke geita bukombe dc elisha daud ntumba me geita bukombe dc salome philbeth budika ke geita chato dc amilton chapuga me geita chato dc stanslaus kitena me geita chato dc hudson gipoko ke geita geita dc richard nkanda me geita geita dc benedicto kitula me geita geita dc pendo lugwisha ke geita geita tc peter sumuni me geita geita tc rowlings kaaya me geita geita tc neema kasumbi ke geita mbogwe dc frank mwesiga symphoriani bukombe me geita mbogwe dc rebeka john ke geita mbogwe dc neema lugwisha ke geita nyang hwale dc agnes deus mohamed ke geita nyang hwale dc makelemo daud me geita nyang hwale dc said makelele me kagera biharamulo dc john john me kagera biharamulo dc marry kachira ke kagera biharamulo dc ayubu msoke me kagera bukoba dc ansila kabobo ke kagera bukoba dc prosper mutashaba me kagera bukoba dc beatha zacharia ke kagera bukoba mc ashimu zuberi me kagera bukoba mc anicia martine ke kagera bukoba mc dorice japhes mkwenda ke kagera bukoba mc anold chibula me kagera karagwe dc kilando mangi ke kagera karagwe dc sharon umuheta ke kagera karagwe dc amphrey mulilo me kagera karagwe dc speritone mzuka me kagera karagwe dc vasius evarister me kagera karagwe dc regina mpangala ke kagera kyerwa dc salvius simon me kagera kyerwa dc france ruiza me kagera kyerwa dc mugisha bega me kagera missenyi dc joyce charles ke kagera missenyi dc johnson abashosi me kagera missenyi dc edwigi mjuzi ke kagera missenyi dc kelvin nazar me kagera muleba dc kelvin mukiza me kagera muleba dc elvira josue ke kagera muleba dc datius faustin me kagera muleba dc speratus creophace me kagera muleba dc claus thomas kaiza me kagera ngara dc zaidia said ke kagera ngara dc namsifu mbwambo ke kagera ngara dc josephat migembe me katavi mlele dc andrew mwinjira me katavi mlele dc lambert nandi me katavi mlele dc paul mhandwa me katavi mpanda mc godfrey mbukwa me katavi mpanda mc sifa sadock kadugu ke katavi mpanda mc maximillian simbao me katavi mpanda mc phares chacha me katavi mpanda mc paschal simbasana me katavi mpanda mc innocent zelothe me katavi mpanda mc happyphania masele ke katavi mpanda mc anicia mshora ke katavi mpimbwe dc hofemia jumamisi ke katavi mpimbwe dc david ponda me katavi mpimbwe dc emmanuel kapindi me katavi nsimbo dc agnes kaputa ke katavi nsimbo dc tatu abdala ke katavi nsimbo dc fredy kibaibai me katavi tanganyika dc dafroza ndemaza ke katavi tanganyika dc ulimwengu lameck ndavum me katavi tanganyika dc gachel nyanda me kigoma buhigwe dc teodora mizungwe ke kigoma buhigwe dc david sambiro ruseheye me kigoma buhigwe dc pili ntibanyanka me kigoma kakonko dc alphonce bishirangonga me kigoma kakonko dc blandina muzi ke kigoma kakonko dc ezra bangushe me kigoma kasulu dc robert watambo me kigoma kasulu dc kasalina stephano ke kigoma kasulu dc sftanley rambo me kigoma kasulu tc erick nkwale me kigoma kasulu tc evodia nyabhu ke kigoma kasulu tc naomi chabandi ke kigoma kasulu tc samwel mchunga me kigoma kibondo dc akiba ngarama me kigoma kibondo dc saimoni ntazina me kigoma kibondo dc merisi rwekiza ke kigoma kibondo dc ibrahim kitandala me kigoma kigoma dc anania joseph zakaria zakaria me kigoma kigoma dc issa alufan buteme me kigoma kigoma dc elizabeth mwigulu ke kigoma kigoma ujiji mc venas magobora me kigoma kigoma ujiji mc masudi mlage me kigoma kigoma ujiji mc enitha ezekiel mananga ke kigoma kigoma ujiji mc abdallah abdallah me kigoma uvinza dc mussa hemedi hashiri me kigoma uvinza dc fatuma kashelo ke kigoma uvinza dc cosmas kapugwi me kigoma uvinza dc amisa sasilo ke kigoma uvinza dc karebo kilonda me kigoma uvinza dc modesta mbogi ke kigoma uvinza dc halima abedi ke kilimanjaro hai dc thabit swaleh me kilimanjaro hai dc grace massawe ke kilimanjaro hai dc david abeli me kilimanjaro moshi dc ivon temba ke kilimanjaro moshi dc andrea mmbaga me kilimanjaro moshi dc tumaini msechu me kilimanjaro moshi dc prosper mallya me kilimanjaro moshi dc epimark fabin mmassi me kilimanjaro moshi mc editha dwesse ke kilimanjaro moshi mc rashid nachan me kilimanjaro moshi mc benson mganga me kilimanjaro moshi mc peter bundala misamo me kilimanjaro mwanga dc naomi minael ke kilimanjaro mwanga dc jaji daudi me kilimanjaro mwanga dc ester cornel ke kilimanjaro rombo dc regina lyakurwa ke kilimanjaro rombo dc stephen vendelini me kilimanjaro rombo dc pascal moshi me kilimanjaro same dc david kitaa me kilimanjaro same dc mackdalena mbonea ke kilimanjaro same dc idd issa seleman nyarubona me kilimanjaro siha dc elizabeth msaky ke kilimanjaro siha dc cosmas mrema me kilimanjaro siha dc vedasto apolini kishia me kilimanjaro siha dc benjamin kileo me kilimanjaro siha dc sophiaeli munishi ke lindi kilwa dc msafiri juma didi me lindi kilwa dc mariam kopakopa ke lindi kilwa dc yahaya said me lindi lindi mc razack mbaraka me lindi lindi mc asha makwita ke lindi lindi mc kenedi mbagwa me lindi liwale dc amida chande mkuwe ke lindi liwale dc muhidini liobite me lindi liwale dc awazi mtegite me lindi mtama dc rajabu athumani namkoko me lindi mtama dc mwanahamisi kaunde ke lindi mtama dc iddi kaunde me lindi nachingwea dc peter madukwa me lindi nachingwea dc mohamed hamis nyagali me lindi nachingwea dc hamidu mkusa me lindi ruangwa dc juma selemani marocho me lindi ruangwa dc salum mbaki me lindi ruangwa dc amos nguyu me manyara babati dc danieli muhale me manyara babati dc juma onnu me manyara babati dc janeth moshi ke manyara babati dc amos emeda tengaa me manyara babati tc daudi dudiyeck me manyara babati tc edward baran me manyara babati tc jacqueline msuya ke manyara babati tc ismaili homma me manyara hanang dc elia njoka me manyara hanang dc mary gwambu ke manyara hanang dc jonathan zella rweyongeza me manyara kiteto dc raphael kidawa me manyara kiteto dc andrea mnyantumbi me manyara kiteto dc maria hosea ke manyara mbulu dc fanuel buu me manyara mbulu dc james sule me manyara mbulu dc angel martin paul sulle ke manyara mbulu tc bernado baran me manyara mbulu tc nipa utago ke manyara mbulu tc lazaro gadiye me manyara simanjiro dc martin cyprian me manyara simanjiro dc welima makunja ke manyara simanjiro dc papaye njiday me mara bunda dc vumi lusato me mara bunda dc gudila cassian kundy ke mara bunda dc emilson elitabu elinazi me mara bunda tc geofray masige me mara bunda tc amos igese me mara bunda tc leah ncheye ke mara butiama dc emmanuel paulo me mara butiama dc waryoba chacha me mara butiama dc leah masalu ke mara musoma dc rosemery bwire ke mara musoma dc denisi tagaya me mara musoma dc robert manyasi me mara musoma mc kagina zongori me mara musoma mc binaisa motwe me mara musoma mc marry masubugu ke mara rorya dc mwangaza yahaya kabuti ke mara rorya dc godfrey dalmas me mara rorya dc baraka janes zabron me mara serengeti dc rebeka monchon ke mara serengeti dc dochivery rohuro me mara serengeti dc ezekiel machome me mara tarime dc winfrida maitarya ke mara tarime dc upendo farijala ke mara tarime dc chacha bwana me mara tarime tc bernard chacha me mara tarime tc john mshora me mara tarime tc joyce magita ke mbeya busokelo dc furaha mwakaje me mbeya busokelo dc sarah mwakitalima ke mbeya busokelo dc neema sandungila ke mbeya chunya dc jumanne mringi me mbeya chunya dc nelbath raphael me mbeya chunya dc augustine njegite ke mbeya kyela dc louis lawrence elly mwaipola me mbeya kyela dc abubakari mwiullah me mbeya kyela dc elica mwameso ke mbeya mbarali dc alex sambagi me mbeya mbarali dc alexandron msigala me mbeya mbarali dc wema waiton mwakisi ke mbeya mbarali dc alkam mheta me mbeya mbarali dc eva bakomege ke mbeya mbeya cc magambo magambo me mbeya mbeya cc gregory bundala me mbeya mbeya cc amina mwakalobo ke mbeya mbeya cc wiscoty simfukwe me mbeya mbeya cc amina mnunguli ke mbeya mbeya cc ngassa ndingu me mbeya mbeya cc faraja chaula ke mbeya mbeya cc festo kisonga me mbeya mbeya cc benard mkolimwa me mbeya mbeya cc given mwajeka ke mbeya mbeya cc habili mshani me mbeya mbeya dc joshua nichoraus basambuye me mbeya mbeya dc julius mwaigaga me mbeya mbeya dc jane ambonisye ke mbeya mbeya dc ibrahim mshiko me mbeya mbeya dc cecilia jigwa ke mbeya rungwe dc abihu mwambete me mbeya rungwe dc oken mwangomale me mbeya rungwe dc getruda lawrence ke mbeya rungwe dc habakuki rafael me morogoro gairo dc prisca njenda ke morogoro gairo dc goodluck mkunda me morogoro gairo dc gread saidi me morogoro ifakara tc hadija manumba ke morogoro ifakara tc casmil castory me morogoro ifakara tc halfani abdallah me morogoro kilosa dc daines mugeta ke morogoro kilosa dc ayubu nyanga me morogoro kilosa dc robson mng ome me morogoro kilosa dc grace jeremiah ke morogoro malinyi dc deogratius kindanda me morogoro malinyi dc beatrice makukula ke morogoro malinyi dc emmanuel khamis me morogoro mlimba dc gradis chaada ke morogoro mlimba dc ditrick mbifile me morogoro mlimba dc godfrey tibenda me morogoro morogoro dc latifa chande ke morogoro morogoro dc bonifasi girabi me morogoro morogoro dc joel joshua me morogoro morogoro mc anitha mwaisaka ke morogoro morogoro mc sadick kilindo me morogoro morogoro mc fredrick ngowi me morogoro morogoro mc lazaro tirra me morogoro morogoro mc izack sirikwa me morogoro morogoro mc elias ngusu me morogoro morogoro mc nickson machenje me morogoro morogoro mc esther chanika ke morogoro morogoro mc vediana byemerwa ke morogoro morogoro mc aron deogratias mahundi me morogoro mvomero dc kibibi matula ke morogoro mvomero dc dickson juma me morogoro mvomero dc george maganga me morogoro ulanga dc mage amosi jacksoni ke morogoro ulanga dc joseph mapunda me morogoro ulanga dc lenard dionezio me mtwara masasi dc ramadhan eriyo me mtwara masasi dc gerlefans said me mtwara masasi dc mariam ismail ke mtwara masasi tc mwajuma malindi ke mtwara masasi tc karimu mpando me mtwara masasi tc george jenken me mtwara mtwara dc mzee bakari me mtwara mtwara dc asha likwangwala ke mtwara mtwara dc mtengwa maganga me mtwara mtwara mc mohammed juma me mtwara mtwara mc halima daffa ke mtwara mtwara mc ahmadi mkanjope me mtwara nanyamba tc shaibu kapela me mtwara nanyamba tc ibrahimu mchenje me mtwara nanyamba tc kalimu likudwali me mtwara nanyumbu dc john mwahalende me mtwara nanyumbu dc taufiq lipula me mtwara nanyumbu dc hamadi angondo me mtwara newala dc dhahiri mtengo me mtwara newala dc saidi nandonde me mtwara newala dc hamida ally ke mtwara newala tc amina kaisi mbaraka ke mtwara newala tc hamisi fakihi me mtwara newala tc rashid hamisi me mtwara tandahimba dc yahaya saidi ndeja me mtwara tandahimba dc marzuik hussein marzuik me mtwara tandahimba dc juma ndaile me mwanza buchosa dc pascal sesa me mwanza buchosa dc jephter chelele me mwanza buchosa dc juriana malengo ke mwanza ilemela mc abella munisi ke mwanza ilemela mc elizabeth mhenya ke mwanza ilemela mc sigela mussa mlunja me mwanza ilemela mc faustin wambura me mwanza ilemela mc irene mukoba ke mwanza ilemela mc nuru mtebi me mwanza ilemela mc hussein kirangi me mwanza ilemela mc rajabu mbobozi me mwanza ilemela mc faraja okumu ke mwanza kwimba dc anselm bernard kaseza me mwanza kwimba dc tumaini timothy kileo ke mwanza kwimba dc dayson malemo me mwanza magu dc amos abely me mwanza magu dc mshigwa john mwendesha me mwanza magu dc shida manhyasima ke mwanza misungwi dc andrew thomas me mwanza misungwi dc jacqueline leonidas ke mwanza misungwi dc revina msongareli ke mwanza misungwi dc lawrent musa me mwanza misungwi dc zacharia boniphace me mwanza mwanza cc lucas kabengwe me mwanza mwanza cc francisco charles me mwanza mwanza cc anifa mohamed ke mwanza mwanza cc dominic lucas me mwanza mwanza cc isihaka amiri me mwanza mwanza cc brastus kabende me mwanza mwanza cc alice beda ke mwanza mwanza cc godfrey kirumbe ke mwanza sengerema dc faustine charles me mwanza sengerema dc frank magafu me mwanza sengerema dc zainabu mpima ke mwanza sengerema dc sunday luyagaza ke mwanza ukerewe dc stansilaus muhile me mwanza ukerewe dc primanuel misana me mwanza ukerewe dc george massawe me pwani bagamoyo dc juma ramadhani me pwani bagamoyo dc dotto kimungwi ke pwani bagamoyo dc bakari mbelwa me pwani chalinze dc mbaraka roman me pwani chalinze dc selemani pendo me pwani chalinze dc sharifa mtumwa makamba ke pwani kibaha dc abdulazizi pazi me pwani kibaha dc sikudhani maneno ally ke pwani kibaha dc seleli bundi me pwani kibaha tc jaffari ally me pwani kibaha tc tunu mwinyimkuu ke pwani kibaha tc ally mlali me pwani kibiti dc yoranda kabumbile ke pwani kibiti dc salim mpili me pwani kibiti dc abdulkarimu r
ndomondo me pwani kisarawe dc salum modoka me pwani kisarawe dc habibu mhode me pwani kisarawe dc irene sabuni ke pwani mafia dc shabani maulid me pwani mafia dc ally hussein likandike me pwani mafia dc mwanaisha mapunda ke pwani mkuranga dc hashimu njayo me pwani mkuranga dc hussein abu nyamkunga me pwani mkuranga dc asia jeremia msungi ke pwani rufiji dc saidi rajabu me pwani rufiji dc salama sakolo ke pwani rufiji dc juma mbaruku me rukwa kalambo dc ester nkanga ke rukwa kalambo dc frank simbuta me rukwa kalambo dc dominick kaizilege me rukwa nkasi dc doris msoma ke rukwa nkasi dc philbeth mwanalinze me rukwa nkasi dc fredrick mwanangelel me rukwa sumbawanga dc patrick wakuwili me rukwa sumbawanga dc jofrey jonas me rukwa sumbawanga dc jenimery namanga ke rukwa sumbawanga dc thomas kimila me rukwa sumbawanga mc emmanuel mlungura me rukwa sumbawanga mc jimmy kasiki me rukwa sumbawanga mc vaileth kalemera ke ruvuma madaba dc abdallah mchila me ruvuma madaba dc hans mlelwa me ruvuma madaba dc secilia sezura ke ruvuma mbinga dc oswin ndunguru me ruvuma mbinga dc gift kunulilo me ruvuma mbinga dc regina haule ke ruvuma mbinga tc basilius mahundi me ruvuma mbinga tc macarius kapinga me ruvuma mbinga tc beatrice kigombe ke ruvuma namtumbo dc otilia mpombo ke ruvuma namtumbo dc oswini njerekela me ruvuma namtumbo dc hija hatibu siwea ke ruvuma nyasa dc emerick nombo me ruvuma nyasa dc deokala mwankenja ke ruvuma nyasa dc samson chindongo me ruvuma songea dc paulo kapinga me ruvuma songea dc frank komba me ruvuma songea dc selina ditrick zullu ke ruvuma songea mc agusta komba ke ruvuma songea mc laurent faida me ruvuma songea mc allen fredrick fussi me ruvuma tunduru dc paskazia mganwa ke ruvuma tunduru dc mohmed arobaini me ruvuma tunduru dc erick steven kumanda me shinyanga kahama mc emmanuel nyombela me shinyanga kahama mc kuya mikoba me shinyanga kahama mc neema kilomba ke shinyanga kishapu dc mtwangi mwinula me shinyanga kishapu dc thomas malale me shinyanga kishapu dc josephine gindu ke shinyanga msalala dc mayombo mpelwa marashi ke shinyanga msalala dc twaha kiullah me shinyanga msalala dc thomson nyaracha me shinyanga shinyanga dc emmanuel busanda me shinyanga shinyanga dc gerald ng wisija me shinyanga shinyanga dc lucy robert ke shinyanga shinyanga mc annastazia musa ke shinyanga shinyanga mc rahim rashid me shinyanga shinyanga mc adam mashiku me shinyanga ushetu dc george makaranga me shinyanga ushetu dc ramadhani shekwavi me shinyanga ushetu dc rose ntaguzwa ke simiyu bariadi dc magile dindayi me simiyu bariadi dc ndaki shabuli me simiyu bariadi dc elizabeth samson ke simiyu bariadi tc abdallah mapunda me simiyu bariadi tc eunice john ke simiyu bariadi tc ntubanga masanja me simiyu busega dc salvatory thomas nkunu me simiyu busega dc kuluthum maiga ke simiyu busega dc makula washima me simiyu itilima dc keneth lali me simiyu itilima dc suli sitta ke simiyu itilima dc enock emmanuel lubago me simiyu maswa dc enock luzwilo me simiyu maswa dc william nchalungi me simiyu maswa dc kelvin emmanuel machumu me simiyu meatu dc seif ali me simiyu meatu dc higini bayyo me simiyu meatu dc emmanuel masabo me singida ikungi dc fahadi mohamedi idona me singida ikungi dc riziki abdallah mussa me singida ikungi dc veronica lissu ke singida iramba dc david mzigili me singida iramba dc shabani selemani me singida iramba dc magreth shani ke singida itigi dc alexandar nsemba me singida itigi dc said iddi me singida itigi dc zewana mbega ke singida manyoni dc mikidadi mtamike me singida manyoni dc nasra juma ke singida manyoni dc festo lemelo me singida mkalama dc ramadhani mwanjiku me singida mkalama dc peter naligya me singida mkalama dc solomon abdallah me singida singida dc sharifu issa me singida singida dc shabani mtinda me singida singida dc anike nduhirubusa ke singida singida mc yohana simion me singida singida mc athuman msengi me singida singida mc shanani mkonyi me songwe ileje dc sikujua adam cheyo ke songwe ileje dc imanuel kandonga me songwe ileje dc headman msokwa me songwe mbozi dc yangson mnkondya me songwe mbozi dc fadhili sinkamba me songwe mbozi dc rahim nzunda me songwe momba dc twalib mtika me songwe momba dc tyson jengela me songwe momba dc amina mkondya ke songwe songwe dc fadhili mwamasage me songwe songwe dc rajabu katabe me songwe songwe dc starehe ngabo me songwe songwe dc lusuwilo wanzowa me songwe tunduma tc ashura ngahara ke songwe tunduma tc musa nyilenda me songwe tunduma tc sifael sanga me tabora igunga dc jimoku masanja me tabora igunga dc fatuma said ke tabora igunga dc athuman ramadhan me tabora kaliua dc japhet majadala me tabora kaliua dc grace bugusu ke tabora kaliua dc ally ramadhan amani me tabora nzega dc zawadi saidi ke tabora nzega dc hussein salum me tabora nzega dc maziku maziku me tabora nzega tc juma mpoma me tabora nzega tc patrick ngonela me tabora nzega tc aziza kitebo ke tabora sikonge dc waziri kapambala me tabora sikonge dc robert tengeni me tabora sikonge dc mariam sikazwe ke tabora tabora mc fatma hassan ke tabora tabora mc afra mpabanyanka me tabora tabora mc saidi haji me tabora urambo dc rehema sizya ke tabora urambo dc dalla matu me tabora urambo dc athumani nyenje me tabora uyui dc hamisi rajabu mihayo me tabora uyui dc kanyama tambulu me tabora uyui dc jackson chisimba me tanga bumbuli dc mussa athuman wakanai me tanga bumbuli dc sanuru athumani shauri me tanga bumbuli dc muhudi alfani mussa me tanga handeni dc mariamu kijazi ke tanga handeni dc nurdin mgaza me tanga handeni dc salum athumani me tanga handeni tc shafii mkubwa me tanga handeni tc tamali omari ke tanga handeni tc mohamedi mbelwa me tanga kilindi dc ramadhani kihamaya me tanga kilindi dc zaina ngori ke tanga kilindi dc shabani semdoe me tanga korogwe dc ally makwaya me tanga korogwe dc juma kilambo me tanga korogwe dc mwanaidi mohamedi mussa ke tanga korogwe tc mwanahawa shehoza ke tanga korogwe tc michael semwenda me tanga korogwe tc abubakari ngoda me tanga lushoto dc mohamedi omary me tanga lushoto dc ayubu shemashiru me tanga lushoto dc juma singano me tanga mkinga dc naima ally mwangomba ke tanga mkinga dc stuati singano me tanga mkinga dc hafidhi mamboleo me tanga muheza dc hassan mwinjuma me tanga muheza dc zainabu lukuta ke tanga muheza dc amiri ramadhani hasani me tanga pangani dc salehe shehe me tanga pangani dc mikidadi hamisi me tanga pangani dc magdalena lucas ke tanga tanga cc omari sebudo me tanga tanga cc hussein hemed dossy me tanga tanga cc rehema hemed ke iringa iringa dc fatuma abbas kandoro ke iringa iringa dc janeth luhwago ke iringa iringa dc teresia kiburungwa ke iringa iringa dc alphonsina kihwele ke iringa iringa dc johnson mpoke me iringa iringa dc ignasi wilomo me iringa iringa dc daudi zuakuu me iringa iringa dc martin deus me iringa iringa dc elia fundi me iringa iringa dc edson mhimba me iringa iringa dc yahaya nyanga me iringa iringa dc emmanuel kitosy me iringa iringa dc octavian nyembeke me iringa iringa dc erica myinga ke iringa iringa dc norbert mhimba me iringa iringa mc timotheo gwimile me iringa iringa mc viyoki kihaga me iringa iringa mc marktonny mahenge me iringa iringa mc zawadi mdeya me iringa iringa mc yaredi biyaka me iringa iringa mc adelaide mwasyoghe ke iringa iringa mc vaileth kibiki ke iringa iringa mc lilian mtega ke iringa iringa mc asia msuya ke iringa iringa mc kenedy mdeka me iringa iringa mc petronila sagala ke iringa iringa mc winfred francis me iringa iringa mc asnat mtweve ke iringa iringa mc seph zayumba me iringa iringa mc ezekiel mubofu me iringa kilolo dc azizi msavange me iringa kilolo dc husna bakari ke iringa kilolo dc yunus mgumbwa me iringa kilolo dc wendeinessy kilatu ke iringa kilolo dc nuru senka ke iringa kilolo dc tulia lubida ke iringa kilolo dc remmy sanga me iringa kilolo dc innocent mbilinyi me iringa kilolo dc amon mbembe me iringa kilolo dc nicholaus mlangwa me iringa kilolo dc hilali mhongole me iringa kilolo dc daudi malangisa me iringa kilolo dc johnson mshana me iringa kilolo dc janeth ignas ke iringa kilolo dc sarah msote ke iringa mafinga tc chrsitina leonard matofali ke iringa mafinga tc seleman simbizo me iringa mafinga tc erick mgina me iringa mafinga tc lucy kikoga ke iringa mafinga tc priscar nyagawa ke iringa mafinga tc anna leonard makupa ke iringa mafinga tc prisca fute ke iringa mafinga tc naomi mwajeka ke iringa mafinga tc sixmund komba me iringa mafinga tc emmanuel makata me iringa mafinga tc effort mkeve me iringa mafinga tc eliya mnyambibi me iringa mafinga tc felecian bagayane me iringa mafinga tc gift kikungwe me iringa mafinga tc lwidiko nyato me iringa mufindi dc abdallah hamadi me iringa mufindi dc sayuni katefu ke iringa mufindi dc mickdadi mhongole me iringa mufindi dc metsala mpiluka me iringa mufindi dc musa kalinga me iringa mufindi dc ajuaye mnembwe me iringa mufindi dc romanusy njovu me iringa mufindi dc john mshingeni me iringa mufindi dc ushindi chatila me iringa mufindi dc aizack lwiva me iringa mufindi dc agness lutambi ke iringa mufindi dc logatha chalamila ke iringa mufindi dc onester jangaja ke iringa mufindi dc vivian kikula ke iringa mufindi dc abisai salanga me njombe ludewa dc emmanuel nguye me njombe ludewa dc nicodem benedicto mgani me njombe ludewa dc azory mwenda me njombe ludewa dc laurent mhagama me njombe ludewa dc hekima nyocho me njombe ludewa dc editha mhagama ke njombe ludewa dc sara mnyanga ke njombe ludewa dc claudius nkwera me njombe ludewa dc othavina mlelwa ke njombe ludewa dc nazaleno mgimba me njombe ludewa dc elisha haule me njombe ludewa dc hilda kazumari ke njombe makamboko tc agness msemwa ke njombe makamboko tc suleimani mwelange me njombe makamboko tc ibrahim haule me njombe makamboko tc samson ngole me njombe makamboko tc calvin temba me njombe makamboko tc anna mabjo ke njombe makamboko tc gift kinyekile me njombe makamboko tc abdulrahman said me njombe makamboko tc isaya mwasile me njombe makamboko tc kelvin fezza me njombe makamboko tc baraka sigalla ke njombe makamboko tc cathelin mwiche ke njombe makamboko tc teobard oscar me njombe makamboko tc eva mdemu ke njombe makete dc atupaye lupondo me njombe makete dc irene mwapinga ke njombe makete dc hadrack tweve me njombe makete dc given sanga me njombe makete dc rose mbwilo ke njombe makete dc anagradice tweve ke njombe makete dc estelina taratibu sanga ke njombe makete dc mathiasi ntunya me njombe makete dc juliasi ngogo me njombe makete dc naja tweve ke njombe makete dc jeremiah budika me njombe makete dc david malekela me njombe njombe dc karimu mustafa chungwa me njombe njombe dc erick nyagawa me njombe njombe dc inueni lupenza me njombe njombe dc julieth matimbwi ke njombe njombe dc annabora maimu ke njombe njombe dc anna mgeni ke njombe njombe dc anna mtondo ke njombe njombe dc hilary lugala me njombe njombe dc crifu ngeniuko me njombe njombe dc plasda wikunge ke njombe njombe dc nuhu kaduma me njombe njombe dc joshua mlowe me njombe njombe tc joseph magile me njombe njombe tc musa mlelwa me njombe njombe tc kefa fihoma me njombe njombe tc philipo danda me njombe njombe tc valentina mlowe ke njombe njombe tc lukanus mpolo me njombe njombe tc happiness mkini ke njombe njombe tc peter msigwa me njombe njombe tc silvia mbilinyi ke njombe njombe tc martin mlowe me njombe njombe tc david mgaya me njombe njombe tc happy mhagama ke njombe njombe tc rebecca hepelwa ke njombe wanging ombe dc daudi gang olo me njombe wanging ombe dc nezaron mwagike me njombe wanging ombe dc christopher mwagike me njombe wanging ombe dc kenyasoni kenyason me njombe wanging ombe dc ezekiel wilomo me njombe wanging ombe dc felister mkolwe ke njombe wanging ombe dc regina mbewa ke njombe wanging ombe dc reuben nyamle me njombe wanging ombe dc phelician mandele me njombe wanging ombe dc jackline mwandoloma ke njombe wanging ombe dc anjela ndunguru ke njombe wanging ombe dc naomi mhoha ke jamhuri ya muungano wa tanzania wizara ya kilimo taarifa ya tathmini ya kina ya hali ya usalama wa chakula na lishe nchini imeratibiwa kwa pamoja na idara ya usalama wa chakula wizara ya kilimo na idara ya uratibu maafa ofisi ya waziri mkuu
imeadaliwa na timu ya wataalam wa uchambuzi wa masuala ya usalama wa chakula nchini muchali tanzania dodoma januari yaliyomo 
 utangulizi 
 lengo la tathmini 
 takwimu zilizokusanywa na kuchambuliwa 
 matokeo ya tathmini 
 upatikanaji wa chakula food availability 
 ufikiwaji wa chakula food accessibility 
 ulaji matumizi wa vyakula aina mbalimbali katika kaya 
mikakati ya kimaisha livelihood strategies 
mikakati ya kukabiliana na changamoto za usalama wa chakula 
 visababishi hatarishi kwa usalama wa chakula na lishe 
 hali ya usalama wa chakula na lishe katika halmashauri 
 hitimisho 
 mapendekezo viambatisho 
 utangulizi mnamo mwezi novemba wizara ya kilimo kwa kushirikiana na na wadau wengine wa uchambuzi wa masuala ya usalama wa chakula na lishe nchini ilifanya tathmini ya kina katika maeneo yenye changangamoto za usalama wa chakula
maeneo hayo ni yale yaliyoainishwa katika utabiri wa awali wa uzalishaji wa mazao ya chakula kwa mwaka wa uzalishaji wa pamoja na maeneo mengine yaliyojitokeza baadaye kutokana na taarifa mbalimbali kutoka kwa wadau wengine wa masuala ya usalama wa chakula na lishe nchini
tathimini hiyo ilifanyika kwenye halmashauri za wilaya za mikoa ya arusha longido dodoma mpwapwa kongwa bahi na chamwino kilimanjaro mwanga na same
halmashauri zingine ni mara rorya na musoma manyara simanjiro shinyanga kishapu na shinyanga singida manyoni tabora nzega na tanga mkinga na korogwe
 lengo la tathmini lengo kuu la tathmini hii ni kubainisha changamoto mbalimbali za usalama wa chakula na lishe nchini na kutoa mapendekezo ya mkakati yakinifu wa muda mfupi wa kati na mrefu kwa serikali na wadau wengine namna ya kukabiliana na changamoto hizo
matokeo ya tathmini yanaiwezesha serikali na wadau mbalimbali wa masuala ya usalama wa chakula na lishe kuchukua maamuzi stahiki katika utekelezaji wa majukumu ya hali endelevu ya usalama wa chakula na lishe nchini
ili kutekeleza majukumu hayo tathmini ililenga kufanya yafuatayo kutambua athari za kiwango cha uzalishaji wa chakula mazao mifugo na samaki katika msimu wa uzalishaji wa mwaka kwa jamii katika maeneo yaliyokuwa na upungufu wa uzalishaji wa mazao ya chakula katika msimu wa kilimo 
kuainisha idadi ya watu ambao wako katika hatari ya kupata changamoto za usalama wa chakula na lishe katika kipindi cha katika maeneo ya tathmini kutoa mapendekezo yakinifu ya muda mfupi kati na mrefu ya kukabiliana na matatizo ya usalama wa chakula na lishe
 takwimu zilizokusanywa na kuchambuliwa ilizingatia mihimili minne ya usalama wa chakula ambayo ni upatikanaji food availability ufikiwaji wa chakula food accessibility utumiaji na ulaji wa vyakula food utilization na uendelevu wa uhakika wa chakula stability
taarifa nyingine zilihusu masuala ya hali ya hewa hususan mvua kwa ustawi wa mimea majanga yaliyopo sasa na yale yanayoweza kujitokeza na kuathiri usalama wa chakula na lishe njia mbadala wanazotumia wananchi kukabiliana na matatizo ya chakula na lishe kwa sasa
pia masuala ya usafi na maji ikiwa ni kati ya vigezo vinavyoweza kuathiri usalama wa chakula na lishe ni sehemu ya taarifa zilizokusanywa kuchambuliwa na kutolewa taarifa
taarifa zote zilizokusanywa na kuchambuliwa zilijumuishwa ili kupata picha halisi ya masuala ya usalama wa chakula na lishe kwa mapana yake katika maeneo hayo
nyenzo ya mfumo wa kunyumbulisha na kuainisha madaraja phases ya jamii watu ngazi ya kaya na maeneo kulingana na hali zao za usalama wa chakula na lishe intergrated food security phase classification ipc ilitumika kuwezesha uchambuzi wa takwimu hizo
nyenzo ya ipc inatafasiri hali ya usalama na lishe katika madaraja phases matano kulingana na kiwango cha athari katika usalama wa chakula
aidha ipc imebainisha na kupendekeza aina ya hafua inayohitajika kulingana na daraja kundi
aidha kwa kutumia ipc na kuzingatia mchanganuo wa vigezo mbalimbali tathmini imebainisha hali halisi ilivyo kuanzia novemba hadi aprili kabla ya mavuno ya msimu wa current situation analysis na hali tarajiwa katika kipindi cha mwezi mei hadi septemba projected situation analysis baada ya mavuno ya msimu wa 
 matokeo ya tathmini tathmini iliainisha hali ya chakula na lishe kwa mapana yake katika maeneo yaliyoyofanyiwa tathimini kwa kuzingatia vipengele vifuatavyo 
 upatikanaji wa chakula food availability 
 uzalishaji mazao ya kilimo upatikanaji wa chakula ulijumuisha kiwango kinachotokana na uzalishaji wa mazao ya chakula ngazi ya kaya akiba na upatikanaji wa chakula sokoni
upatikanaji wa vyakula mbalimbali katika ngazi ya kaya kwenye maeneo yaliyofanyiwa tathmini ni wa kiwango cha chini kutokana na sababu mbalimbali
moja ya ya sababu muhimu ilikuwa ni unyeshaji wa mvua zisizoridhisha na mtawanyiko mbaya kwa ustawi wa mazao na kusababisha uzalishaji wa kiwango cha chini katika msimu wa uzalishaji wa 
matokeo ya tathmini yanaonyesha kwamba zaidi ya asilimia ya kaya zilizojumuishwa katika tathmini zilionyesha kuzalisha mazao ya chakula kwa kiwango cha uhaba
kiwango hicho ni sawa na ongezeko la asilimia ukilinganishwa na upungufu wa uzalishaji wa mwaka 
kielelezo na 
aidha asilimia kati ya na kaya hazina akiba ya chakula kwa kipindi cha miezi mitatu kuanzia desemba hadi februari 
matokeo haya yanaashiria kuwa hali ya chakula ya mwaka huu siyo ya kuridhisha ukilinganisha na miaka ya kawaida
 hh aina ya uzalishaji deficit sufficient surplus kielelezo na
 aina ya viwango vya uzalishaji wa mazao kwa kaya 
 uzalishaji wa mifugo
kwa kuzingatia kigezo cha afya ya mifugo upatikanaji wa maji na malisho kwa ajili ya mifugo matokeo ya tathmini yanaonyesha kwamba kwa ujumla hali ya afya ya mifugo upatikanaji wa malisho na maji kwa ajili ya mifugo ni nzuri katika maeneo yote yaliyofanyiwa tathmini
matokeo yanaonyesha kwamba katika kipindi cha mwezi wa novemba na desemba asilimia na ya kaya zilizohusishwa katika tathmini zimeeleza kwamba upatikanaji wa malisho na maji kwa mifugo ni wa kawaida na wa kuridhisha kwa mtiririko huo
matokeo zaidi yanaonyesha kwamba afya ya mifugo ni dhaifu kwa kiwango kidogo katika baadhi ya halmashauri za kishapu simanjiro na longido
hali hiyo inawezekana imetokana na baadhi ya maeneo kutokuwa na mvua za kutosha na hivyo kupelekea upungufu wa kupatikana kwa malisho
 ufikiwaji wa chakula food accessibility ufikiwaji wa chakula katika kaya unategemea na uwezo wa kaya kuweza kupata chakula cha kutosha na kilicho bora
katika maeneo yaliyofanyiwa tathmini imebainika kwamba katika kipindi cha mwezi wa novemba na desemba kaya nyingi zimekuwa na uwezo mdogo na kuweza kupata chakula katika masoko yaliyopo katika maeneo hayo
aidha imebainika kwamba rasilimali hafifu uhaba wa njia mbadala za kupata chakula na fedha ili kujikimu na maisha imekuwa ni changamoto kwa kaya zilizo nyingi
asilimia kubwa ya kaya zimeonekana kutegemea zaidi shughuli za kilimo na zisizo za kilimo kwa ajili ya kujipatia kipato
hata hivyo shughuli hizo hazipatikani kwa urahisi kwa kaya nyingi licha ya kwamba ni msimu wa kilimo
ufanisi wa masoko katika maeneo yaliyofanyiwa tathmini umeonekana kuwa mzuri isipokuwa bei za vyakula zimeonyesha kuwa juu
matokeo ya tathmini yameonyesha kwamba vijiji vingi asilimia vina miundo mbinu ya masoko kama vile majengo na barabara kwa bidhaa za kilimo na mifugo
tathmini imeonesha kwamba vyakula mbalimbali vinapatikana kwa kiwango cha kutosha katika masoko ikilinganishwa na hali ya kawaida
bei za vyakula katika maeneo mengi yaliyofanyiwa tathmini zimeonekana kupanda kuanzia mwezi wa septemba hadi mwezi novemba 
kwa mfano bei ya wastani ya mahindi kwa kilo katika maeneo hayo ni tsh
 bei ya chini ni tsh shinyanga na bei ya juu ni tsh mara
ongezeko hili la bei ya mahindi ni sawa na wastani wa asilimia kutoka tsh hadi kwa kilo mwezi wa novemba ikilinganishwa na mwezi novemba 
uchambuzi zaidi umebaini kwamba tafasiri ya ongezeko la bei ya bidhaa inatokana na kupungua kwa uwezo wa kaya kununua less purchasing power kutokana na sababu mbalimbali za kiuchumi
 ulaji matumizi wa vyakula aina mbalimbali katika kaya ulaji bora wa vyakula mbalimbali vilivyotengwa katika makundi na kuendelea ya vyakula mbalimbali yanalenga na kuzingatia kutoa lishe bora kwa afya ya wanakaya
tathmini imeainisha kuwa kwa wastani matumizi ya makundi ya aina mbalimbali za vyakula hayazingatiwi na kaya nyingi zilizohusika katika tathmini
kwa kuzingatia uchambuzi wa viwango vya matumizi na ulaji wa vyakula food consumption score fcs umebainisha kuwa kaya ziko katika kiwango uhafifu poor food consumption wastani borderline food consumption na asilimia ziko kwenye kiwango kinachokubalika acceptable food consumption
matokeo yalionyesha kuwa ya kaya zimebainika kuwa na ulaji wa chakula aina ya nafaka pekee hususan mahindi ukilinganaisha na makundi mengine ya vyakula kama mbogamboga jamii ya mizizi mikunde samaki maziwa na nyama 
asilimia kubwa ya kaya zenye ulaji hafifu usiozingatia makundi hayo ya vyakula zimejitokeza katika halmashauri za manyoni musoma rorya na bahi
aidha uchambuzi zaidi umeonesha kuwa kwa kuzingatia kigezo cha mwenendo wa ulaji wa kila siku katika kaya yaani household ditary divesity score hdds wastani wa asilimia ya jumla ya kaya zilizohusika katika tathmini zimeonekana kuwa na kiwango cha chini kabisa lowest hdds ambapo wastani wa asilimia ni kiwango cha wastani moderate hdds kielelezo na 
aidha halmshauri zenye asilimia kubwa ya kaya zenye kiwango hafifu ni pamoja na bahi kongwa longido na manyoni
mwenendo huu wa ulaji matumizi fcs na hdds ni moja ya dalili muhimu za upungufu wa aina mbalimbali za vyakula pamoja na lishe duni katika kaya husika
kielelezo na
 viwango vya ulaji wa vyakula 
mikakati ya kimaisha livelihood strategies sehemu kubwa ya kaya katika maeneo yaliyofanyiwa tathmini zimeonekana kujihusisha zaidi katika shughuli za kilimo cha mazao ya chakula ufugaji wa mifugo midogo midogo kama vile mbuzi na kuku uvuvi kwa ajili ya chakula na shughuli zisizo za kilimo mfano biashara ndogo ndogo kwa ajili ya kujiingizia kipato
mikakati ya kukabiliana na changamoto za usalama wa chakula athari za majanga na madhara mbalimbali yanayoathiri mikakati ya kimaisha na kutetereka kwa uwepo wa upatikanaji na utumiaji wa chakula na masuala ya lishe ziliainishwa
tathimini inaonesha kwamba asilimia kubwa ya kaya katika halmashauri zilizohusika katika tathmini zinatumia mikakati ya kawaida katika kukabiliana na upungufu wa chakula katika kaya zao ikiwa ni pamoja na ununuzi wa chakula
matokeo ya uchambuzi umeonesha kuwa asilimia wanapata chakula kwa mkopo asilimia wanakopa fedha kwa ajili ya kununua chakula na asilimia wanatumia akiba yao ya fedha
aidha baadhi ya mikakati mingine inayotumiwa na kaya nyingi zilizohusishwa kwenye tathmini ni pamoja na kupunguza idadi na kiasi cha milo kuongeza idadi ya vibarua na kuuza mifugo kuku au mbuzi kwa ajili ya kununua chakula na matumizi mengine ya lazima basic needs
 visababishi hatarishi kwa usalama wa chakula na lishe mvua zilizonyesha kwa utaratibu usiokuwa mzuri zilisababisha ufanisi hafifu wa mazao ya chakula na hivyo kupelekea uzalishaji usiokuwa wa kuridhisha katika baadhi ya maeneo kwa msimu wa 
ilibainika kuwa uzalishaji wa mazao ya chakula katika baadhi ya maeneo ya halmashauri zilizohusika katika tathmini ulikuwa wa kiwango cha chini ukilinganishwa na hali ya kawaida ya uzalishaji
tathmini imeabainisha kuwa katika baadhi ya maeneo ya halmashauri milipuko ya magonjwa na wadudu kwa mazao vilijitokeza na kuleta athari kwenye viwango vya uzalishaji
wadudu waliojitokeza kwa kiwango kikubwa ni pamoja na viwavi jeshi vamizi
 hali ya usalama wa chakula na lishe ngazi ya halmashauri
kwa kuzingatia uchambuzi wa kina wa vigezo vinavyotumika vya mfumo wa kunyumbulisha na kuainisha maeneo na madaraja phases ya jamii watu ngazi ya kaya na maeneo kulingana na hali zao za usalama wa chakula na lishe lishe integrated food security phase classification ipc halmashauri za wilaya za dodoma chamwino mpwampwa na kongwa kilimanjaro same mara musoma shinyanga kishapu arusha longido tabora nzega manyara simanjiro na singida manyoni zilibainika kuwa katika kundi daraja la tatu ipc phase 
aidha halmashauri za wilaya za dodoma bahi kilimanjaro mwanga mara rorya shinyanga shinyanga na tanga mkinga na korogwe zilibainishwa kuwa katika kundi daraja la pili ipc phase kielelezo na
 kielelezo na halmashauri za wilaya zilizoko kwenye kundi la daraja 
uchambuzi zaidi umeonesha kwamba watu zaidi ya sawa na asilimia ya watu wote katika halmashauri za wilaya zilizofanyiwa tathmini kiambatisho na wako katika kundi daraja la tatu na nne phase 
idadi hii ya watu hawa wanakabiliwa na changamoto ufunguo ipc phase ipc phase mbalimbali zinazohusiana na usalama wa chakula acute food insecurity kwa viwango mbalimbali
uchambuzi zaidi unaonesha kuwa halmashauri za wilaya ya musoma longido na kishapu zina asilimia kubwa ya watu waliopo katika phase zikifuatiwa na halmashauri za mpwapwa same na simanjiro kila moja
matokeo zaidi ya tathmini hiyo yanaonesha kuwa jumla ya watu sawa na asilimia ya watu walioko kwenye halmashauri za wilaya wanakabiliwa na changamoto mbalimbali zinazopelekea upungufu wa chakula acute food insecurity kwa kiwango cha wastani yaani ipc phase kiambatisho na 
upungufu huu umesababishwa na bei ya vyakula kuendelea kupanda kuanzia kipindi cha mwezi wa agosti 
kwa kuzingatia idadi ya watu wenye changamoto za usalama wa chakula walioko kwenye kundi la tatu na nne phase inakadiriwa kuwa jumla ya tani za chakula kiambatisho na
 zinahitajika kwa kipindi cha miezi mitatu ya desemba hadi februari ili kukabiliana na changamoto hiyo
tathmini imeonesha kuwa mvua za vuli za zinazoendelea katika baadhi ya maeneo zitaweza kuleta ufanisi wastani wa uzalishaji wa mazao ya chakula katika maeneo yanayopata mvua hizo
hali hiyo itasababisha kuongeza upatikanaji wa mazao ya chakula katika maeneo husika kwa mwaka wa chakula wa 
 hitimisho kwa ujumla hali ya chakula katika maeneo yaliyofanyiwa tathmini ya kina imeonesha kuwa ni ya wastani ambapo vyakula vinapatikana katika masoko ya vijiji husika
licha ya upatikanaji wa vyakula tathmini imeainisha kuwepo kwa makundi ya watu wenye upungufu wa chakula hususan kundi la kaya lenye kipato cha chini
kundi hili lipo kwenye hatari ya kuendelea kuwa na upungufu ikilinganishwa na kaya zenye kipato cha juu
pamoja na vigezo vingine upungufu huo unasababishwa na bei ya vyakula kuendelea kupanda kuanzia kipindi cha mwezi wa agosti na kuendelea na hivyo kusababisha kaya nyingi kushindwa kununua chakula kwenye masoko
hata hivyo tafasiri ya kupanda kwa bei za vyakula ni kutokana na kupungua kwa uwezo wa kaya kununua hususan kaya zenye rasilimali hafifu resource weak households
tathmini imebaini kuwa kutokana na mwenendo wa mvua za vuli na msimu zinazoendelea inaonesha mwelekeo wa upungufu wa mazao ya chakula katika maeneo husika utapungua kwa kiwango kidogo
matarajio ni kuwa katika kipindi cha mwezi wa januari hadi machi kutakuwepo na mavuno ya vuli pamoja na mavuno ya awali greens katika maeneo yanayopata mvua za msimu
aidha kulingana na vigezo mbalimbali vinavyoweza kuathiri hali ya usalama wa chakula kwa ujumla wake mf mwenendo wa mvua imekadiriwa kuwa mabadiliko muhimu chanya ya hali ya chakula na lishe kwa kaya zilizofanyiwa tathmini yatajitokeza kipindi cha mwezi mei hadi septemba 
mabadiliko hayo yatapelekea idadi ya kaya watu na maeneo yenye changamoto za usalama wa chakula kupungua
imekadiriwa kuwa kipindi hicho idadi watu wenye changamoto za usalama wa chakula kupungua kwa asilimia kulinganisha na kipindi cha desemba hadi april 
 mapendekezo 
serikali iandae na kuuza chakula kiasi cha tani katika kipindi cha mwezi desemba hadi machi katika baadhi ya maeneo ya halmashauri za wilaya zote zilizofanyiwa tathmini
kati ya kiasi hicho tani kilenge zaidi kwa kaya zilizobainishwa kuwa katika kundi daraja la nne phase pekee
serikali na wadau kuendelea kufuatilia kwa karibu mwenendo wa bei za vyakula katika halmashauri za wilaya zote hususan zilizoko katika kundi la phase 
serikali na wadau kuendelea kufuatilia na kubadilishana taarifa za hali ya hewa zinazoandaliwa na mamlaka ya hali ya hewa nchini katika ngazi zote ili kuwezesha huduma za ugani kutekelezwa ipasvyo
serikali na wadau iendelee kuipatia jamii elimu stahiki kuhusu mifumo ya lishe ili kupunguza utapiamulo
serikali na wadau kuwezesha upatikanaji wa pembejeo na zana za kilimo kwa wakulima wadogo wadogo kwa wepesi zaidi na kwa wakati
 viambatisho jamhuri ya muungano wa tanzania wizara ya kilimo sehemu ya masoko ya mazao ya kilimo taarifa ya wi ki ya mwenendo wa bei za mazao novemba jedwali wastani wa bei za jumla kitaifa tzs kg gunia wiki iliyopita nov wiki hii nov wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 wastani wa nchiujumbe mkuu kwa wiki hii wastani wa bei za mazao makuu ya chakula zime ongezeka kiasi ikilinganishwa na viwango vya bei wiki iliyopita
bei za mahindi viazi mviringo uwele mtama na maharage zime ongezeka kwa wastani wa asilimia 
 na 
 mtawalia
kwa upande mwingine bei za mchele na ulezi zimepungua kwa wastani wa asilimia 
 na 
 mtawalia
kahawa safi hadi kufikia tarehe novemba kahawa safi iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo zenye thamani ya dola za marekani million 
kakao hadi kufikia tarehe novemba kakao iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo zenye thamani ya shilingi bilioni 
korosho hadi kufikia tarehe novemba korosho iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo zenye thamani ya shilingi bilioni 
mbolea hadi kufikia tarehe novemba wastani wa bei za dap na urea katika soko la dunia zimeo ngezeka kwa asilimia na mtawalia ikilinganishwa na wastani wa bei kwa wiki iliyopita kielelezo na 
taarifa ya hali ya hewa iliyotolewa na mamlaka ya hali ya hewa inaonesha kuwepo kwa upungufu wa mvua kwa msimu unaonanza novemba hadi aprili katika mikoa mingi ya tanzania kiambatisho 
hali hii inaweza kusababisha kupanda kwa ei za mazao ya chakula
jedwali wastani wa bei za jumla kwa mikoa tzs kg gunia mkoa wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo dodoma wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 arusha wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 dar es salaam wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 lindi wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 morogoro wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 tanga wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 mtwara wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 iringa wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 zingatia bei hizi ni za wastani kwa masoko ya jumla
alama zinaelezea mabadiliko ya bei bei imeongezeka bei imepungua hakuna mabadiliko au mabadiliko ni chini ya asilimia moja
bei haikupatikana chanzo cha takwimu wizara ya kilimo na wizara ya viwanda na biashara mkoa wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo tabora wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 rukwa wiki hii na na wiki iliyopita na na badiliko 
 kigoma wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 shinyanga wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 mwanza wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 kagera wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 mara wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 manyara wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 njombe wiki hii na na wiki iliyopita na na badiliko 
 jedwali bei za mchele na mahindi kwa masoko ya uganda tzs kilo mchele mahindi bei ya chini bei ya juu bei ya chini bei ya juu bei za jumla bei za rejareja chanzo tarehe novemba jedwali wastani wa bei tzs za mazao ya horticulture katika masoko mbalimbali kwa wiki ya tarehe novemba region nyanya kg kreti vitunguu kg gunia tikiti maji kilo nanasi kilo pilipili hoho kg gunia tango kg gunia nairobi mombasa zanzibar dar es salaam morogoro dodoma shinyanga mwanza arusha tanga lindi mtwara mbeya average chanzo taha jedwali mauzo ya kahawa kwa msimu wa mwaka hadi kufikia tarehe novemba aina ya kahawa mnada soko la moja kwa moja viwanda vya ndani jumla kilo usd kilo usd kilo usd kilo usd arabika laini arabika ngumu robusta jumla chanzo bodi ya kahawa tanzania jedwali mauzo ya kakao kwa msimu wa hadi kufikia tarehe novemba halmashauri kiasi kilichouzwa kilo wastani wa bei shilingi kilo jumla shilingi kyela kilo busokelo kilo rungwe kilo chanzo tume ya maendeleo ya ushirika jedwali mauzo ya korosho kwa msimu wa mwaka hadi kufikia tarehe novemba tarehe chama kiasi kilichouzwa bei ya juu tzs kilo bei ya chini tzs kilo thamani tzs tanecu mamcu tanecu lindi mwambao runali corecu mamcu tanecu lindi mwambao runali corecu tamcu tanecu mamcu corecu tamcu tanecu mamcu lindi mwambao runali corecu tanecu mamcu lindi mwambao runali corecu jumla ya mauzo yote chanzo bodi ya korosho tanzania jedwali miezi sahihi ya kupanda na kuvuna ili kupata bei nzuri zao wakati unaofaa kuvuna wakati usiofaa kuvuna wakati unaofa kupanda vitunguu feb julai julai nov sept des nyanya jan mei des juni sept des hoho kijani feb aprili juni jan okt nov karoti okt machi sep apr julai okt matango feb mei mei jan des jan viazi mviringo machi juni julai jan des feb tikiti maji machi aprili oktoba desemba mei sep des feb jan feb ago sept hoho za rangi jun nov mei des feb machi tangawizi aprili julai machi aug des feb chanzo taha kielelezo mwenendo wa wastani wa bei ya dap katika soko la dunia hadi kufikia tarehe novemba chanzo mamlaka ya udhibiti wa mbolea tanzania 
 may may may may jun jun jun jun jul jul jul jul jul aug aug aug aug sep sep sep sep sep oct oct oct oct nov nov nov bei dola za marekani tani kipindi kielelezo mwenendo wa wastani wa bei ya urea katika soko la dunia hadi kufikia tarehe novemba chanzo mamlaka ya udhibiti wa mbolea tanzania habari muhimu wizara ya kilimo imeanzisha jukwaa la soko la mtandaoni m kilimo ili kuwezesha upatikanaji wa masoko kwa wakulima na wafanyabiashara
tembelea m kilimo marketplace kwa maelezo zaidi wasiliana na kaimu mkurugenzi msaidizi sehemu ya masoko ya mazao wizara ya kilimo s
p dodoma
barua pepe simu 
 may may may may jun jun jun jun jul jul jul jul jul aug aug aug aug sep sep sep sep sep oct oct oct oct nov nov nov bei dola za marekani tani kipindi kiambatisho mwenendo wa mvua za msimu novemba aprili chanzo mamlaka ya hali ya hewa tanzania hotuba ya waziri wa kilimo na chakula mheshimiwa charles n
keenja mb
kuhusu makadirio ya matumizi ya fedha ya wizara ya kilimo na chakula kwa mwaka wa i
utangulizi 
mheshimiwa spika kutokana na taarifa iliyowasilishwa hapa bungeni leo na mwenyekiti wa kamati ya kilimo na ardhi inayohusuwizara ya kilimo na chakula na baada ya kuzingatia taarifa hiyo naombakutoa hoja kwamba bunge lako tukufu sasa likubali kupitisha makadirioya matumizi ya kawaida na ya maendeleo ya wizara ya kilimo nachakula kwa mwaka wa fedha wa 
mheshimiwa spika napenda kuchukua nafasi hii kuwapongeza waheshimiwa wabunge wote waliochaguliwa kuwakilishataifa letu katika bunge la kwanza la afrika
wabunge hao ni mhe
getrude mongela mbunge wa ukerewe mhe
dr
william shija sengerema mhe
athman janguo kisarawe mhe
remidiuskissassi dimani zanzibar na mhe
dr
walid kabourou kigomamjini
aidha kwa namna ya pekee ninampongeza mhe
getrudemongela kwa kuchaguliwa kuwa rais wa kwanza wa bunge hilo
mheshimiwa spika nampongeza mhe
danhi makanga kwa kuchaguliwa tena na kwa kishindo kikubwa na wananchi wa bariadikwa tiketi ya chama cha mapinduzi kuwa mbunge wao
kuchaguliwakwake ni ushahidi wa imani ambayo wananchi wa bariadi wanayo kwachama cha mapinduzi na kwake binafsi
tunamkaribisha tena bungenina tunamwahidi ushirikiano katika juhudi zake za kuharakisha maendeleoya jimbo lake
mheshimiwa spika napenda pia kumpongeza mhe
makongoro nyerere kwa kuteuliwa na rais wa jamhuri ya muunganowa tanzania kuwa mbunge kwa mara ya pili
tunamkaribisha bungenina tunampa pole kwa kuumia katika ajali ya barabarani na tunamwombeaarejee katika afya nzuri mapema
nampa pole mhe
anne kilangomalecela mb
kwa matatizo aliyoyapata
vilevile nampa pole mhe
estherina kilasi mb
kwa ajali aliyoipata
mheshimiwa spika ninaipongeza kamati ya kilimo na ardhi kwa kupokea na kuchambua kwa makini taarifa ya utekelezaji ya wizaraya kilimo na chakula ya mwaka wa na makadirio ya matumiziya mwaka katika kikao kilichofanyika dar es salaam tarehe mei 
kamati ilitoa maelekezo ya maeneo yanayopaswakuzingatiwa ili taifa liondokane na tatizo la uhaba wa chakula nakuiwezesha sekta ya kilimo kutoa mchango mkubwa zaidi katika ukuajiwa uchumi wa taifa na kuondoa umaskini
napenda kuwashukuruwajumbe wote wa kamati kwa ushauri na ushirikiano wao
maelekezowaliyotoa yamezingatiwa katika makisio ya matumizi ya fedha ya mwakawa ambayo nayawasilisha leo mbele ya bunge hili tukufu
mheshimiwa spika katika mwaka wa kamati ya kilimo na ardhi ilitembelea vituo vya utafiti wa mazao vilivyopo kibaha mlingano tanga selian arusha lyamungo kilimanjaro mashambaya kahawa na maua yaliyopo arusha na kilimanjaro na mashamba yamkonge yaliyopo tanga na morogoro
katika ziara hizo kamati ilipatafursa ya kukutana na watendaji na wakulima na kutoa maoni namaelekezo ya kuboresha uzalishaji
utaratibu wa kamati kutembeleamaeneo na vituo vya huduma za uzalishaji umeonyesha mafanikio katikakuiwezesha kamati kuyaelewa vizuri matatizo yanayoikabili sekta yakilimo na katika kuwatia moyo wadau wake
katika mwaka wa kamati itaendelea kutembelea vituo vya kilimo na wakulima katika maeneo mengine ya nchi ambayo haijapata nafasi ya kuyatembelea
mheshimiwa spika nachukua nafasi hii kumshukuru naibu waziri wa kilimo na chakula mhe
profesa pius mbawala katibumkuu bw
wilfred ngirwa wakuu wa idara taasisi na asasi zilizokochini ya wizara watumishi wote na wadau wa sekta ya kilimo kwaushirikiano na ushauri wao katika mwaka wa fedha unaoishia tarehe juni 
watendaji hawa wameshiriki kikamilifu katika kutekelezampango wa kilimo wa mwaka wa na ilani ya uchaguzi yachama cha mapinduzi ya mwaka wa 
aidha wamechangia katikakuandaa taarifa mbalimbali ikiwemo taarifa ya utekelezaji ya mwakawa na makisio ya mapato na matumizi ya mwaka wa ninayoiwasilisha mbele ya bunge lako
mheshimiwa spika nampongeza waziri mkuu mhe
frederick tluway sumaye mb
kwa hotuba yake nzuri aliyoitoa hapabungeni tarehe juni ambayo ilitoa taarifa juu ya hatuazilizochukuliwa na serikali katika mwaka wa kukuza kilimona kukabiliana na tatizo la njaa lililozipata baadhi ya sehemu za nchiyetu
aidha alifafanua hatua ambazo serikali inakusudia kuchukuakuongeza kasi ya ukuaji wa kilimo kwa lengo la kulihakikishia taifaupatikanaji wa chakula kuondoa umaskini na kuongeza mchango wakilimo katika uchumi wa taifa
mheshimiwa spika waziri wa fedha alichukua hatua madhubuti za kuondoa vikwazo vinavyokwamisha kukua na uwekezajikatika sekta kubwa ya kilimo
katika hotuba yake ya bajeti ameondoakaribu kodi zote zinazowezekana kuondolewa kwenye sekta ya kilimona ameweka vivutio vya kuwezesha wawekezaji wa ndani na wa njekuwekeza katika kilimo ikiwa ni pamoja na kuweka utaratibu wa kudhamini mikopo itakayotolewa kwa wakulima wadogo na wauzaji wa mazao nje ya nchi
kama kuna kodi nyingine zilizosalia ameahidikuzishughulikia iwapo zitawasilishwa kwake
naishukuru sana serikaliya chama cha mapinduzi kwa hatua zilizochukuliwa katika bajeti yamwaka huu na nina hakika matokeo yake yataonekana katika miakamichache ijayo
hotuba ya waziri wa nchi ofisi ya rais mipango na ubinafsishaji mhe
dkt
abdallah omar kigoda mb
ilichambua haliya kilimo chetu mchango wa kilimo katika uchumi wa nchi na atharizilizotokea kwenye uchumi katika mwaka uliopita kutokana na ukameuliosababisha kushuka kwa uzalishaji wa mazao ya kilimo
wazirialiorodhesha hatua ambazo zikichukuliwa kasi ya ukuaji wa uchumiwetu uhakika wa upatikanaji wa chakula utaimarika na umaskinikupungua
hotuba za waziri mkuu waziri wa fedha na waziri wanchi ofisi ya rais mipango na ubinafsishaji zimepitia karibu maeneoyote yanayohusiana na kilimo na kutoa maelekezo ya serikali juu yahatua za kuchukuliwa ili kuongeza mchango wa kilimo katika maisha nauchumi wa taifa letu
nawashukuru mawaziri hao kwa kunipunguziakazi na naomba hotuba zao zisomwe kama sehemu ya makisio yamatumizi ya wizara ya kilimo na chakula kwa mwaka wa 
karibu waheshimiwa wabunge wote waliochangia hotuba zilizotangulia waligusia sekta ya kilimo
michango yao ilichambua kwaundani matatizo yanayokifanya kilimo kidumae dosari wanazozionakatika uendeshaji na usimamizi wa kilimo na walitoa ushauri juu ya hatuawanazoamini kwamba zikichukuliwa kilimo chetu kitakuwa bora zaidi
nawashukuru waheshimiwa wabunge wote waliotoa maoni yao juu yakilimo na nawahakikishia kwamba serikali imewasikia na hatuazinazostahili zitachukuliwa kulingana na uwezo wa taifa
baadhi yahatua zitakazochukuliwa tayari zimefafanuliwa na waziri mkuu waziri wa fedha waziri wa mipango na ubinafsishaji na waziri wa nchi tawala za mikoa na serikali za mitaa na nitatoa ufafanuzi zaidi katikamakisio ya matumizi ninayowasilisha mbele ya bunge hili tukufu
tunahitaji kuongeza sana uwekezaji katika kilimo lakini kiwango kitakachowekezwa kitategemea uwezo wa serikali na vipaumbelevilivyopo
aidha kukua kwa kilimo kutategemea michango ya wakulima sekta binafsi wadau wengine na serikali ambayo itaendelea kujengamazingira yatakayowezesha kuongezeka kwa uwekezaji katika kilimo
matukio makuu ya mwaka 
mheshimiwa spika katika mwaka wa mhe
benjamin william mkapa alichaguliwa na wakuu wa nchi za sadckuwa mwenyekiti wa jumuiya hiyo kwa kipindi cha mwaka mmojakuanzia tarehe agosti 
katika hotuba yake ya kupokea wadhifahuo rais aliahidi kuyapa kipaumbele masuala ya amani usalama uhakikawa upatikanaji wa chakula na ukimwi katika eneo la sadc
kufuatiaazma hiyo rais aliitisha mkutano wa kilele wa wakuu wa nchi zasadc uliofanyika dar es salaam tarehe mei kujadili hali yakilimo na upatikanaji wa chakula katika nchi za sadc na kukubalianajuu ya hatua za kuchukuliwa kuongeza kasi ya kukua kwa kilimo nakuondokana na hali ya kutokea kwa upungufu wa chakula mara kwamara katika eneo hili
mkutano huo ulikuwa na mafanikio makubwasana na tunampongeza mhe
rais kwa uongozi wake na kwa juhudizake za kuongoza mapambano dhidi ya njaa na umaskini muhtasari wamaazimio ya mkutano huo umeambatanishwa kiambatisho na
tarehe machi rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania mhe
benjamin wiliam mkapa alizindua mpango wakuendeleza uchumi wa nchi za sadc regional indicative strategic development plan risdp mjini arusha
katika hotuba yake ya kuzindua mpango huo rais alisisitiza umuhimu wa nchi wanachama wa sadc kutekeleza azimio la wakuu wa nchi za afrika afirican union kuhusu kilimo na uhakika wa upatikanaji wa chakula walilolitoa katika mkutano wao uliofanyika maputo msumbiji julai 
azimio hilo linazitaka nchi za afrika kuongeza kiasi cha bajeti za nchizao kinachotengwa kwa ajili ya kilimo hadi kufikia kiwangokisichopungua asilimia kumi ya bajeti hizo katika kipindi cha miaka mitanotangu tarehe ya azimio hilo kiambatisho na
mheshimiwa spika katika kipindi cha mwaka wa mheshimiwa benjamin william mkapa alikuwa mwenyekiti mwenzawa tume ya utandawazi
tume hiyo ilikamilisha kazi zake na kutoataarifa nzuri sana inayoonyesha athari za utandawazi hususan kwa nchimaskini kama yetu na njia ya kukabiliana nazo
mapema mwaka huu mheshimiwa benjamin william mkapa na mtanzania mwingine mhe
prof
anna tibaijuka mkurugenzi mkuu wa shirika la makazi la umojawa mataifa habitat waliteuliwa na waziri mkuu wa uingereza kujiungana kamisheni ya afrika kupendekeza ni nini kifanyike kulikwamua barala afrika kutoka kwenye matatizo yanayodumaza maendeleo yake nakulifanya maskini
rais ameweka bendera ya tanzania juu ya mlimakilimanjaro na tunampongeza na kumshukuru kwa kuliletea taifa letusifa miongoni mwa mataifa ya dunia
mheshimiwa spika waheshimiwa wabunge watakumbuka kwamba katika mwaka wa nchi yetu ilikabiliana na upungufuwa chakula uliosababishwa na upungufu wa mvua katika baadhi yamaeneo ya nchi
tarehe machi mhe
rais katika hotubayake kwa taifa chini ya utaratibu aliojiwekea wa kufafanua masualambalimbali kwa umma kila mwisho wa mwezi aliwatahadharishawananchi juu ya kuwapo kwa uwezekano wa kutokea kwa upungufumkubwa wa chakula nchini na akaelekeza hatua za kuchukuliwa na wakulima serikali na asasi zinazohusika
mhe
rais aliendelea kufuatilia hali ya chakula nchini na katika hotuba yake ya mwaka mpya kwataifa aliyoitoa tarehe disemba alifafanua hatua zilizochukuliwana serikali katika kukabiliana na upungufu wa chakula na alihimizawananchi kutumia chakula kwa uangalifu kulima mazao yanayostahimilihali za hewa katika maeneo yao na kila kaya kujiwekea akiba ya chakula
tunashukuru sana mhe
rais kwa uongozi wake na kwa maelekezoyake juu ya hatua za kuchukuliwa ili kulihakikishia taifa uhakika waupatikanaji wa chakula
maagizo yake yamezingatiwa katika makisioya matumizi ya mwaka wa na yataendelea kuzingatiwa katikamakisio ya miaka ijayo
mheshimiwa spika sherehe za nane nane zilifanyika kitaifa kwa mara ya kwanza kwenye viwanja vya nane nane vilivyokouyole mbeya ambako rais mstaafu mheshimiwa ali hassan mwinyi alikuwa mgeni rasmi na sherehe hizo zilifanyika pia katika viwanja vyataifa vya nane nane vilivyoko morogoro ambako waziri mkuumheshimiwa frederick tluway sumaye alikuwa mgeni rasmi
mhe
mwinyi alisisitiza umuhimu wa kuwa na mipango madhubuti ya kilimo aliwaasa wananchi kuchukua tahadhari za kupambana na hali ya ukamekama wanavyoshauriwa na viongozi na wataalam
aidha aliwatakawataalam na viongozi wa serikali wasimamie utekelezaji wa maagizohayo kwa uwezo wao wote ili taifa liondokane na janga la njaa
namshukuru sana rais mstaafu mhe
ali hassan mwinyi kwa kukubalikushiriki katika siku hiyo muhimu kwa wakulima
maadhimisho ya nanenane ya mbeya yalifanikiwa sana kutokana na juhudi kubwa zilizofanywana wakuu wa mikoa ya nyanda za juu kusini wizara mashirika nawafanyabiashara binafsi walioshiriki katika maonyesho na mahudhuriomakubwa sana ya wananchi
nawashukuru sana viongozi na wananchiwa mikoa ya nyanda za juu kusini hususan wananchi wa mkoa wambeya kwa maandalizi mazuri kujitokeza kwa wingi na kwa kufanikisha siku hiyo
aidha sherehe za nane nane zilifanyika katika viwanja vya themi vilivyoko arusha kaitaba bukoba na kwenye viwanja vinginevya mikoa na wilaya
nawapongeza wote walioshiriki katika kuandaasherehe hizo
mheshimiwa spika tarehe mwezi wa oktoba taifa liliadhimisha siku ya chakula duniani katika kijiji cha maguu kilichokokwenye wilaya ya mbinga mkoani ruvuma
makamu wa rais mhe
dkt
ali mohamed shein alikuwa mgeni rasmi kwenye maadhimishohayo
katika hotuba yake kwenye maadhimisho hayo alizungumziatatizo la upungufu wa chakula na kuwataka wananchi waongeze juhudiza uzalishaji wa mazao ya chakula kuhifadhi chakula na kutumia chakulawalichokuwa nacho kwa uangalifu
namshukuru sana makamu wa raiskwa kushiriki kwenye maadhimisho ya siku ya chakula duniani nakwa maelekezo hayo muhimu ambayo tunaendelea kuyafanyia kazi
ii
hali ya kilimo nchini ukuaji wa kilimo 
mheshimiwa spika kwa kipindi cha miaka iliyopita kilimo kimekuwa kikikua kwa wastani wa asilimia 
 ikilinganishwa na kiwangocha ukuaji wa watu cha asilimia 
 kwa mwaka
tatizo kubwa la kilimochetu ni kwamba kimeendelea kutegemea mvua ambazo hazitabiriki
kuanzia mwaka wa kilimo kimeanza kuonyesha dalili nzuri zakuongeza kasi ya kukua ambapo katika mwaka huo kilimo kilikua kwaasilimia 
 ikilinganishwa na ukuaji wa asilimia 
 katika mwaka wa 
mwaka wa kilimo kilikua kwa asilimia 
 mwaka wa asilimia 
 asilimia 
 mwaka wa na asilimia 
 mwaka wa 
ili kilimo kiweze kutoa mchango wa kuridhisha katika ukuaji wauchumi usalama wa chakula na kuondoa umaskini kinapaswa kukuakwa kiwango kisichopungua asilimia hadi kwa mwaka
kiwango hicho kitaweza kufikiwa iwapo kilimo kitapatiwa mahitaji yake ya pembejeo zana za kilimo utaalam na masoko ya uhakika
viwangovya sasa vya ukuaji wa sekta ya kilimo bado ni vya chini sana
kushukana kupanda kwa ukuaji wa kilimo kunatokana na kupungua kwa uzalishajiwa mazao ya chakula na biashara kunakosababishwa na ukame namabadiliko ya bei katika soko la dunia
mheshimiwa spika katika mwaka wa sekta ya kilimo ilikua kwa asilimia 
 ikilinganishwa na asilimia 
 ya mwaka wa 
sekta ndogo ya mazao ilikua kwa asilimia 
 tu ikilinganishwa na ukuajiwa asilimia 
 mwaka uliotangulia
kushuka huku kwa ukuaji wa sektaya kilimo hususan sekta ndogo ya mazao kulitokana na ukame uliotokeakatika baadhi ya maeneo ya nchi ambao ulisababisha kushuka kwauzalishaji wa mazao ya chakula na biashara
kama itakavyofafanuliwakwa kina zaidi baadaye uzalishaji wa mazao ya chakula ulishuka kwaasilimia 
wakati uzalishaji wa mazao ya biashara hususan koroshoulishuka kwa asilimia 
 pamba asilimia 
 kahawa asilimia 
 na pareto asilimia 
jedwali na
mheshimiwa spika katika mwaka wa kilimo kinatarajiwa kukua kwa zaidi ya asilimia tano
changamoto iliyopo nikuhakikisha kwamba viwango tunavyofikia vya ukuaji wa sekta ya kilimovinaendelea kuongezeka mwaka hadi mwaka
lengo hilo litafikiwa iwapotutaongeza uwekezaji katika kuendeleza rasilimali za uzalishaji usindikaji miundombinu upatikanaji wa masoko na kuimarisha usimamizi
hali ya chakula mwaka wa 
mheshimiwa spika katika mwaka wa taifa lilikumbwa na upungufu wa chakula uliokisiwa kuwa asilimia yamahitaji ya chakula kwa mwaka
mahitaji ya chakula kwa mwaka wa yalikisiwa kuwa tani milioni 
 wakati uzalishaji katika msimu wa ulikuwa tani milioni 
 hivyo kuwepo kwa upungufu wa tani za chakula
mwanzo wa msimu wa serikali ilikuwa na akiba ya tani katika hifadhi ya chakulaya taifa wananchi walikisiwa kuwa na akiba ya tani nawafanyabiashara walikuwa na tani na hivyo kufanya kuwepokwa akiba ya chakula iliyokadiriwa kuwa tani na kufanya pengolililokuwepo kupungua kutoka tani hadi tani 
mwezi wa julai serikali kwa kushirikiana na wadau katika masuala ya usalama wa chakula ilifanya tathmini ya kina ya hali yachakula na kubaini kuwepo kwa wananchi karibu milioni mbili katikamikoa ambao walikuwa na upungufu wa chakula na wangehitaji tani za chakula kati ya miezi ya oktoba na machi kamamvua za vuli zingenyesha kwa kiwango cha kuridhisha
kama mvua zavuli zisingenyesha kwa viwango vya kuridhisha taifa lingehitaji tani za chakula kwa ajili ya kulisha familia ambazo zingekuwa naupungufu wa chakula kati ya oktoba na juni 
kama alivyoeleza mhe
waziri mkuu katika hotuba yake ya bajeti ya mwaka wa upungufu wa chakula ulitokea katikamaeneo mengi ya nchi katika msimu wa 
ili kukabiliana naupungufu uliojitokeza serikali ilinunua tani kutoka kwenye maeneoyenye ziada ya chakula kwa ajili ya hifadhi ya taifa kwa shilingi 
aidha serikali ilinunua tani za mahindi kutokakenya kwa shilingi 
mahindi hayo yalisafirishwa hadimusoma na shinyanga kwa shilingi 
namshukurumheshimiwa dr
ali mohamed shein makamu wa rais wa jamhuri yamuungano wa tanzania ambaye alifanya mpango wa kupatikana kwamahindi hayo alipotembelea jamhuri ya kenya mwezi wa desemba 
katika mwezi wa machi serikali ilinunua tani za mahindi kwa tenda kwa shilingi 
serikali iligharamiausafirishaji wa mahindi hayo kutoka bandarini hadi kwenye maghala yahifadhi ya chakula ya taifa yaliyoko kipawa kwa shilingi 
aidha serikali iligharamia uhamishaji wa tani za mahindi kutokasumbawanga kwenda shinyanga na tabora kwa shilingi tani kutoka songea kwenda dodoma kwa shilingi tani kutoka makambako kwenda kipawa kwa shilingi tani kutoka kipawa kwenda dodoma kwa shilingi na tani kutoka kipawa kwenda arusha kwa shilingi 
katika mwaka wa serikali ilitumia jumla ya shilingi kununua chakula kutoka ndani na nje ya nchi nakusafirisha chakula kutoka kwenye vituo vya ununuzi kwenda kwenyevituo vya usambazaji ambavyo ni kipawa dar es salaam arusha dodoma tabora na shinyanga
pamoja na jitihada hizo za serikali katika mwezi wa agosti serikali iliziomba nchi na mashirika wahisani msaada wa tani za chakula
baadhi ya wahisani waliitikia wito huo na kutoa msaadawa chakula au fedha kupitia kwenye shirika la mpango wa chakuladuniani world food programme wfp
tani za mahindi zilipatikana
nchi zilizotoa msaada wa chakula ni sweden us uingereza us marekani tani zamahindi jamhuri ya ireland us na japan us 
zaidi ya mchango huo serikali ya japan kupitia kwenye mpango wakennedy round kri ilitoa tani za mchele na tani za ngano
hadi tarehe mei jumla ya tani za mahindi tani za mchele na tani za ngano zilikuwa zimeingizwa nchinina wafanyabiashara
aidha serikali ya india ilitoa tani za mchele na tani za ngano ambazo ziliwasili nchini mwezi wa mei na kuhifadhiwa kwenye maghala ya hifadhi ya chakula ya taifa
mheshimiwa spika juhudi za serikali kukabiliana na upungufu wa chakula zilijumuisha kutoa tani za mahindi kutoka hifadhi yachakula ya taifa na kuziuza kwa bei nafuu ya shilingi kwa kilokwa wananchi waliokabiliwa na upungufu na ambao hawakuwa nauwezo wa kununua mahindi kwa bei ya soko
aidha hifadhi ya chakulaya taifa iliuza jumla ya tani za mahindi kwa taasisi nawafanyabiashara kwa bei ya shilingi kwa kilo ili kupunguza makaliya bei za mazao ya chakula iliyokuwa ikipanda
mheshimiwa spika hadi tarehe juni jumla ya tani 
 za chakula zilikuwa zimehifadhiwa kwenye vituo vya hifadhiya chakula ya taifa vilivyopo kipawa arusha dodoma shinyanga makambako songea sumbawanga na musoma jedwali na
aidha wafanyabiashara walikuwa na jumla ya tani na wananchikwenye maeneo mengi ya nchi walikuwa wameanza kuvuna mazao yachakula
jedwali na
akiba ya chakula katika vituo vya hifadhi ya chakula ya taifa sgr hadi tarehe juni kituo akiba tani dsm kipawa 
 arusha 
 dodoma 
 shinyanga 
 makambako 
 songea 
 sumbawanga 
 musoma 
 jumla 
 chanzo hifadhi ya chakula ya taifa sgr inajumuisha tani 
 za mahindi tani za mchele na tani za ngano
nb
mahindi yamehifadhiwa kwenye vituo vilivyoko kwenye maeneo yanayotegemewa kuwa na upungufu wa chakula
mheshimiwa spika napenda kuchukua nafasi hii kuishukuru ofisi ya waziri mkuu wakuu wa mikoa wakuu wa wilaya watendajiwa serikali wananchi na wahisani walioshiriki katika kuhakikishakufanikiwa kwa zoezi la kukabiliana na upungufu wa chakula nchini
matarajio ya upatikanaji wa chakula mwaka wa 
mheshimiwa spika tathmini ya awali ya uzalishaji wa mazao ya chakula nchini kwa msimu wa inaonyesha kuwa uzalishajiutafikia tani milioni 
 zikiwemo tani milioni 
 za mazao ya nafakana tani milioni 
 za mazao yasiyo ya nafaka
tathmini hiyo imeonyeshakuwa mikoa ya rukwa mbeya ruvuma iringa mtwara lindi kigoma kagera tabora singida dodoma mwanza tanga morogoro na maraitajitosheleza kwa chakula na kuwa na ziada
hali hiyo inatokana namaeneo hayo kupata mvua za kutosha na matumizi mazuri ya mbolea hususan katika mikoa ya nyanda za juu kusini ambayo ilinufaika nautaratibu wa serikali wa kufidia sehemu ya gharama za usafirishaji wambolea
makisio ya mahitaji ya chakula katika mwaka wa ni tani milioni 
kwa hiyo taifa litajitosheleza kwa chakula na kuwana ziada ndogo ya tani milioni 
 kiambatisho na
aidha katikamwaka wa inatazamiwa kwamba kutakuwa albaki ya tani kutoka msimu wa na hivyo kuwepo na ziada ya tani za chakula
mheshimiwa spika katika msimu wa baadhi ya maeneo nchini hayakupata mvua za kutosha na yanatarajiwa kuwa naupungufu wa chakula
maeneo hayo yako katika mikoa ya arusha wilaya za arumeru na karatu manyara wilaya za simanjiro na hanang kilimanjaro wilaya za same na mwanga shinyanga wilaya za shinyanga vijijini shinyanga mjini kishapu maswa na meatu pwani wilaya za kibaha bagamoyo na kisarawe na mtwara wilaya ya masasi
maeneo mengine yako katika mikoa ya mwanza wilaya za magu na kwimba mara wilaya ya bunda singida wilaya za manyoni na singida vijijini tabora wilaya za igunga na nzega dodoma wilaya ya dodoma vijijini na tanga wilaya za korogwe pangani muheza lushoto na tanga
hatua zitakazochukuliwa kukabiliana na upungufu wa chakula 
ili kukabiliana na upungufu wa chakula unaotegemewa kuwepo katika baadhi ya maeneo nchini serikali itaendelea kuwahimiza wananchikuhifadhi chakula cha kutosha kwa kila kaya hadi watakapokuwa nahakika ya mavuno ya msimu unaofuata
katika maeneo yenye ziadaya chakula wakulima wanahimizwa kuuza ziada baada ya kuhakikishawameweka akiba ya kutosha mwaka mzima
aidha wafanyabiasharawanahimizwa kununua chakula katika maeneo yenye ziada na kukiuzakatika maeneo yenye upungufu
hifadhi ya chakula ya taifa itaanzamsimu ikiwa na tani za chakula zilizohifadhiwa katika vituo karibuna maeneo yenye upungufu wa chakula
aidha hifadhi ya chakula yataifa inatarajia kununua kati ya tani na za mahindi namtama kutoka kwenye maeneo yenye ziada ya chakula
 hali ya chakula nchi za jirani 
mheshimiwa spika taarifa ya shirika la chakula na kilimo la umoja wa mataifa fao ya mwezi wa aprili kuhusu matarajioya chakula katika mwaka wa inaonyesha kwamba ingawanchi za zambia na msumbiji zilipata mvua nzuri katika kipindi chafebruari na machi mafuriko yaliyozikumba baadhi ya sehemu zanchi hizo yaliharibu mazao mashambani na kuathiri upatikanaji wachakula katika nchi hizo
aidha nchi ya kenya itakuwa na upungufuwa chakula kwa watu karibu milioni moja wakati nchi ya ugandaitakuwa na hali ya wastani
nchi za jamhuri ya kidemokrasi ya kongona burundi zitaendelea kuwa na upungufu wa chakula kutokana namigogoro ya kisiasa
uzalishaji wa mazao ya biashara mazao makuu ya biashara 
mheshimiwa spika katika mwaka wa uzalishaji wa zao la tumbaku umeongezeka kutoka tani 
 zilizozalishwa mwaka wa hadi tani mwaka wa sawa naongezeko la asilimia ukilinganishwa na uzalishaji wa mwaka wa 
ongezeko hilo limetokana na utumiaji wa aina mpya za mbegubora za tumbaku ya mvuke na mbolea aina ya npk 
mboleana mbegu hizo ni bora zaidi kuliko zilizokuwa zinatumika awali
uzalishaji wa chai umeongezeka kutoka tani mwaka wa hadi tani mwaka wa sawa na ongezekola asilimia 
ongezeko hilo linatokana na ufumbuzi uliopatikana kwamigogoro iliyokuwa ikivikabili viwanda vya bukoba dabaga na lupembe
mipango ya kumpata mbia atakayeshirikiana na kibena tea companykuendesha kiwanda cha dabaga inakamilishwa
mheshimiwa spika kuanzishwa kwa vyama vya wakulima wadogo wa chai kumechangia katika kuongeza uzalishaji wa chai
kwamfano wakulima wadogo wa chai waliongeza uzalishaji wa majanimabichi kutoka tani za mwaka wa hadi tani mwaka wa 
ongezeko hilo limetokana na upanuzi wa maeneoyanayolimwa chai ambapo jumla ya miche milioni 
 ya chai ilipandwakatika mwaka wa 
mwaka wa wakulimawalipanda miche milioni ya chai
uzalishaji wa sukari kufuatia ukarabati na upanuzi wa viwanda vya sukari na mashamba ya miwa uliofanyika baada ya zoezila ubinafsishaji kukamilika uzalishaji wa sukari umeongezeka kutokatani mwaka wa hadi tani mwaka wa 
aidha wakulima wadogo wa miwa cane outgrowers waliongezeka kutoka wakulima mwaka wa hadi kufikiawakulima mwaka wa na hivyo kuchangia katikakuwaongezea mapato wakulima katika maeneo yanayozunguka viwandavya sukari
sukari iliyouzwa nje iliongezeka kutoka tani mwaka hadi tani mwaka wa 
ongezeko lilitokana nahatua ya tanzania kujiunga katika mpango wa eu unaoruhusu nchimaskini kuuza bidhaa zao bila ushuru katika soko la ulaya everything but arms eba
kutokana na mauzo hayo taifa liliweza kupata fedha za kigeni zaidi ya shilingi bilioni katika msimu ikilinganishwana shilingi bilioni zilizopatikana mwaka wa 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao ya korosho kahawa na pamba ulishuka kutokana na hali ya ukame ulioyakabili maeneo mengi yanayolima mazao hayo
kwa mfano uzalishaji wa zao la koroshoulishuka kwa asilimia 
 kutoka tani msimu wa hadi tani msimu wa 
aidha uzalishaji wa kahawa ulishuka kwa asilimia kutoka tani hadi tani na uzalishajiwa pamba ulishuka kwa asilimia kutoka tani hadi tani 
uzalishaji wa pareto ulishuka kwa asilimia kutoka tani hadi tani kutokana na tatizo la kutokuwa na soko la uhakika
mheshimiwa spika pamoja na kushuka kwa uzalishaji wa mazao ya kahawa na pamba katika msimu wa mapato yafedha za kigeni yaliyotokana na mauzo ya mazao hayo yaliongezeka
mwaka wa mapato yaliyotokana na mauzo ya kahawayalikuwa dola za kimarekani milioni ikilinganishwa na dola milioni 
 katika mwaka wa sawa na ongezeko la asilimia 
aidha mapato yaliyotokana na mauzo ya pamba yalikuwa dola milioni 
 mwaka wa ikilinganishwa na dola milioni 
 katikamwaka wa sawa na ongezeko la asilimia 
ongezeko hilola mapato linatokana na kuongezeka kwa ubora wa mazao hayo na beikatika soko la dunia
uzalishaji wa zao la mkonge umeongezeka kutoka tani zilizozalishwa mwaka wa hadi tani za mwaka wa 
ushirikishwaji wa wakulima wadogo katika kilimo chamkonge hususan katika mikoa ya kanda ya ziwa viktoria umesaidiakuongeza eneo linalopandwa mkonge kutoka hekta mwaka wa hadi hekta mwaka wa 
aidha serikali inaendeleakutafuta ufumbuzi wa matatizo ya miliki za baadhi ya mashamba yamkonge yanayobinafsishwa ili yaweze kutoa mchango mkubwa zaidikatika uzalishaji wa zao la mkonge
 jedwali hali ya uzalishaji wa mazao makuu ya biashara hadi mwezi machi zao as ilimia ya ongezeko tumbaku 
 sukari 
 chai 
 mkonge 
 korosho 
 pamba 
 pareto 
 kahawa 
 uzalishaji tani chanzo bodi za mazao msimu wa ununuzi wa tumbaku bado unaendelea
mazao ya matunda mboga viungo na maua 
mheshimiwa spika mazao ya mboga matunda na viungo ni miongoni mwa mazao ambayo yana bei nzuri na soko lenye uhakikandani na nje ya nchi
uzalishaji wa mazao hayo unatoa fursa yakuwaongezea wakulima uwezo wa kupambana na hali ya umaskini
uzalishaji wa matunda unakadiriwa kufikia tani katika mwakawa ambalo ni ongezeko la asilimia ikilinganishwa nauzalishaji wa tani katika mwaka wa 
uzalishaji wamboga unakadiriwa kufikia tani katika mwaka wa ambalo ni ongezeko la asilimia ikilinganishwa na uzalishaji wa tani katika mwaka wa 
wastani wa tani za maua na mboga zilizalishwa na kuuzwa nchi za nje kutoka msimu wa hadi 
sehemu kubwaya uzalishaji wa maua na mboga inayouzwa nje ya nchi inatoka katikamikoa ya arusha na kilimanjaro
thamani ya mauzo ya mboga namaua mwaka wa inaonyesha kwamba mauzo yaliongezekakutoka dola za kimarekani milioni 
 hadi kufikia dola milioni 
 katika mwaka wa sawa na ongezeko la asilimia 
 mapato yaliyotokana na mauzo ya mazao hayo kwa mwaka wa yalikaribiana na mapato yaliyotokana na mauzo yote ya zao lachai kwa mwaka huo
wakulima wa maua na mboga watapewa vivutiovya kuwawezesha kuzalisha kwa wingi na kwa ufanisi zaidi ili wawezekusafirisha mazao yao kupitia uwanja wa ndege wa kimataifa wakilimanjaro
mazao mapya 
mheshimiwa spika katika mwaka wa mafunzo yaliyotolewa kwa wakulima na wataalam kutoka mikoa ya iringa morogoro tanga pwani na dar es salaam yaliwawezesha wakulimakuongeza uzalishaji wa mazao mapya husan paprika vanilla na migombabora
aidha wizara ilizalisha miche ya mazao ya migomba miembe michungwa na minazi katika vituo vya kuzalisha vipandovilivyopo katika mikoa ya tanga na pwani na kuisambaza kwa wakulimakatika mikoa ya dar es salaam pwani morogoro tanga kilimanjaro arusha na manyara
 iii
taarifa ya utekelezaji wa kazi na mafanikio kwa mwaka wa 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula ilitengewa jumla ya shilingi bilioni 
kati yafedha hizo shilingi bilioni 
 zilitengwa kwa ajili ya matumizi yakawaida na shilingi bilioni 
 kwa ajili ya miradi ya maendeleo
katiya fedha zilizotengwa kwa ajili ya miradi ya maendeleo shilingi bilioni 
 zilikuwa fedha za ndani na shilingi bilioni 
 zilikuwa fedha zakigeni
aidha wizara iliomba na kupewa fedha kutoka kwenye mfukowa pamoja wa tanzania na japan na kupata shilingi bilioni 
 zilizotumiwa kwa ujenzi wa miradi ya umwagiliaji maji mashambani shilingibilioni 
 na kukarabati vyuo vya mafunzo ya kilimo shilingi bilioni 
matumizi ya kawaida 
mheshimiwa spika hadi tarehe juni wizara ilikuwa imepokea jumla ya shilingi bilioni 
 sawa na asilimia ya fedhaza matumizi ya kawaida zilizoidhinishwa
aidha shilingi bilioni 
 sawana asilimia 
 ya fedha zilizoidhinishwa zilikuwa zimetumika
matumizi ya mpango wa maendeleo 
mheshimiwa spika hadi tarehe juni shilingi bilioni 
 fedha za ndani zikiwa ni sawa na fedha zilizoidhinishwa zilikuwazimetolewa
hadi tarehe juni miradi ilikuwa imetumia shilingibilioni 
 ya fedha za nje
matumizi hayo ni sawa na asilimia 
 yafedha za nje zilizotengwa
asilimia ndogo ya matumizi ya fedha za njeinasababishwa na muda mrefu unaotumika kuagiza vifaa na magari nautaratibu mrefu uliopo wa kuwapata makandarasi kwa njia za zabuni
 utekelezaji wa programu ya kuendeleza kilimo asdp utekelezaji wa miradi ya kuendeleza kilimo katika ngazi za wilaya 
mheshimiwa spika mwaka wa ulikuwa mwaka wa pili wa utekelezaji wa mpango wa kuendeleza sekta ya kilimo agricultural sector development programme asdp
programu hii inatekelezwa katika ngazi ya wilaya chini ya mipango ya wilaya yamaendeleo ya kilimo district agricultural development plans dadps ikiwa ni sehemu muhimu ya utekelezaji wa mkakati wa kupunguza umaskini
jumla ya shilingi bilioni nne zilitengwa katika bajeti ya mwaka wa na kupelekwa kwenye wilaya kwa ajili yakutekeleza mipango hiyo kiambatisho na 
fedha hizo zilikuwa kwaajili ya kutekeleza miradi ya ujenzi na ukarabati wa miradi yaumwagiliaji maji mashambani ukarabati na uchimbaji wa malambo ukarabati wa majosho ujenzi wa sehemu za kupukuchulia nakusafishia kahawa central pulparies na uimarishaji wa vyama vya kuweka na kukopa saccos 
umewekwa utaratibu ambao kwao mikoa na halmashauri za miji na wilaya zinatekeleza na kutoataarifa za utekelezaji kwa wizara za kisekta ambazo zinaratibu na kutoamaelekezo na ushauri wa kitaalam
utekelezaji wa miradi ya kitaifa 
mheshimiwa spika ipo miradi sita ambayo inatekelezwa katika wilaya lakini chini ya usimamizi wa wizara za kisekta
miradi hiyo nimradi shirikishi wa maendeleo ya kilimo na uwezeshaji participatory agricultural development project padep programu husishi ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani participatory irrigation development programme pidp mradi wa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji maji mashambani katika mabonde ya mito pangani na rufiji river basin management and smallholder irrigation improvement project rbmsiip programu ya kusaidia sekta ya kilimo agricultural sector programme support asps programu maalum ya usalama wa chakula speicial programme for food security spfs mradi wa huduma za ugani national agricultural extension project naep ii
maelezo kuhusu miradi hiyo yametolewa katika sehemu zinazohusika katika hotuba hii
iv
huduma za ushauri wa kitaalam 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo na chakula kwa kushirikiana na ofisi ya rais tawala za mikoa na serikali za mitaa imeendelea kuwapatia wakulima teknolojia bora za uzalishaji ilikuwawezesha kuongeza uzalishaji na tija
katika mwaka wa mkazo uliwekwa katika matumizi ya mbinu shirikishi jamii ili kuibuamatatizo na kuainisha mikakati ya kuongeza tija na uzalishaji
jumla yashilingi milioni zilitolewa na kutumika kuanzisha mashamba darasa katika wilaya ambazo ni iringa arumeru mbulu babati kibaha bagamoyo temeke dodoma njombe bukoba ngara kasulu hai kilwa musoma serengeti bunda rungwe mbeya ulanga singida mtwara ukerewe sengerema magu mpanda songea mbinga shinyanga kahama igunga urambo korogwe lushoto sumbawanga morogoro kongwa tabora mpwapwa arusha mjini na muheza
wataalam pamoja na wakuu wa wilaya kutoka wilaya za mikoaya mara kigoma tabora morogoro pwani na dodoma walifanyaziara za mafunzo ya wiki moja moja mkoani singida kujifunza mbinushirikishi jamii
aidha vipindi vya mafunzo ya kilimo bora chamazao na matokeo ya utafiti wa kilimo na ufugaji bora viliandaliwa na kutangazwa na redio tanzania
wizara pia iliandaa mada tatu za video kuhusu kilimo cha paprika na vanila
katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula ilitumia shilingi milioni kununua na kusambaza gari mojamoja katikawilaya kwa ajili ya kuwawezesha wataalam wa ugani kuwafikiawakulima kwa urahisi zaidi
magari hayo yalipelekwa kwenyehalmashauri za wilaya za ngorongoro monduli babati simanjiro mbulu bagamoyo kisarawe kinondoni temeke dodoma v mpwapwa kilolo ludewa makete biharamulo bukoba ngara kasulu kibondo moshi v rombo mwanga tarime musoma v serengeti kilwa liwale chunya rungwe ileje mvomero kilombero ilemela misungwi namtumbo magu tandahimba newala sumbawanga mpanda manyoni iramba kishapu meatu maswa nzega urambo uyui lushoto kilindi korogwe na mbinga
mradi shirikishi wa maendeleo ya kilimo na uwezeshaji participatory agricultural development and empowermentproject padep 
katika mwaka wa mradi shirikishi wa maendeleo ya kilimo na uwezeshaji participatory agricultural development and empowerment project padep ulianza kutekelezwa katika wilaya za morogoro vijijini hai singida vijijini iringa vijijini hanang masasi nachingwea na arumeru
kazi zilizofanyika katika wilaya hizo ni pamojana kuandaa mipango ya kuimarisha uwezo wa kiutendaji wahalmashauri kusimamia shughuli za maendeleo ya kilimo kuandaamiongozo na kutoa mafunzo ya matumizi ya mbinu shirikishi jamii
aidha mradi umeandaa mfumo wa ufuatiliaji na tathmini ya utekelezaji wamradi kitaifa na mfumo wa usimamizi wa fedha kutumia kompyuta computerized financial management system
hadi mei mradi ulikuwa umetumia jumla ya shilingi bilioni 
 kwa kazi hizo
 v
kilimo cha umwagiliaji maji mashambani 
katika mwaka wa wizara ilitoa kipaumbele katika ukarabati wa skimu na mabwawa yaliyojengwa zamani na kuharibikakwa uchakavu au kuharibiwa na mvua za el nino kuendeleza ukanda wa kijani kuzunguka ziwa viktoria uvunaji wa maji ya mvua kwa kujengamabwawa kwa ajili ya matumizi ya kilimo cha umwagiliaji maji namatumizi ya nyumbani na ya mifugo
katika kipindi cha mwaka wa hadi jumla ya miradi yenye jumla ya hekta iliendelezwa hekta ziliendelezwakatika mwaka wa na hekta katika mwaka wa 
katika mwaka wa wizara ilipanga kupanua eneolinalolimwa kwa kumwagiliwa maji kwa jumla ya hekta 
hadimwezi wa juni hekta sawa na asilimia 
 ya lengo zilikuwa zimeendelezwa
kutokana na uendelezaji huo eneo linalolimwa kwa kumwagiliwa maji limeongezeka kutoka hekta mwaka wa kufikia hekta mwaka wa ongezeko lahekta sawa na asilimia 
mpango kabambe wa kilimo cha umwagiliaji maji mashambani national irrigation masterplan 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula kwa kushirikiana na jica ilianza maandalizi yampango kabambe wa kilimo cha umwagiliaji maji mashambani
mpango huo umeweka lengo la kuendeleza jumla ya hekta kilamwaka
ili lengo hilo liweze kufikiwa taifa linapaswa kuwekeza siochini ya shilingi bilioni kwa mwaka
kiwango hicho cha uwekezajikikiwezekana ifikapo mwaka wa jumla ya hekta zitakuwazikimwagiliwa maji eneo ambalo litaliwezesha taifa kujitosheleza kwa mpunga
viwango vya uwekezaji kwa ajili ya kuendeleza kilimo cha umwagiliaji maji mashambani bado ni vidogo
jedwali na
jedwali na
kiasi cha fedha kilichowekezwa na serikali kwa ajili ya kuendeleza miradi ya umwagiliaji maji mashambani kati ya mwaka wa hadi mwaka kiasi kilichotolewaasilimia ya lengo lengo shs bilioni 
 wastani 
 chanzo wizara ya kilimo na chakula makisio ya 
awamu ya kwanza ya maandalizi ya mpango ilikamilika mwaka wa na ilibaini kuwepo kwa jumla ya hekta milioni 
 zinazofaa kwa kilimo cha umwagiliaji maji mashambani
kati yahizo hekta milioni 
 zina uwezekano mkubwa wa kuendelezwa hektamilioni 
 zina uwezekano wa wastani wa kuendelezwa na hekta milioni 
 zina uwezekano mdogo wa kuendelezwa
awamu ya pili yampango huo ilianza kuandaliwa mwaka wa na imekamilikamwaka wa 
mpango huo umeainisha skimu kati ya skimuzilizopo nchini na kubaini gharama za ujenzi uendeshaji na matengenezokwa lengo la kuzifanya skimu za mfano zinazoweza kuigwa na skimuza aina hiyo nchini katika kupanga kusanifu kuendesha na kukarabatiskimu za umwagiliaji maji mashambani zitakazotekelezwa katika mipangoya maendeleo ya kilimo ya wilaya
skimu zilizohusika ni kinyope lindivijijini yenye ukubwa wa hekta magoma korogwe hekta pawaga iringa vijijini hekta musa mwinjanga hai hekta mgongola morogoro vijijini hekta lower moshi moshi vijijini hekta kisese kondoa hekta pamila kigoma vijijini hekta nkenge bukoba hekta na luchili sengerema hekta 
ukarabati wa skimu za umwagiliaji maji mashambani na mabwawa 
katika mwaka wa ilikusudiwa kukarabati skimu hadi tarehe juni skimu zilikuwa zimekarabatiwa kwa gharamaya shilingi bilioni sita
utekelezaji huo ni sawa na asilimia ya lengo
skimu tatu za liyuni namtumbo hekta nkonkwa kigoma vijijini hekta na msambara kasulu hekta zenye jumla ya hekta bado zipo katika hatua ya upimaji na usanifu
katika mwaka wa ilikusudiwa kukarabati na kujenga mabwawa mapya 
katiya hayo mabwawa sita yalijengwa na kukamilika sawa na asilimia ya lengo
aidha upimaji na usanifu wa mabwawa manne ya tyeme masagi hekta kironda datali iramba hekta mkomazi korogwe hekta na mesaga serengeti hekta umekamilikana ujenzi wake unatarajiwa kufanywa mwaka wa kiambatisho na
kuendeleza ukanda wa kijani kuzunguka ziwa viktoria 
katika mwaka wa mifereji na vigawa maji katika skimu za zamani zenye jumla ya hekta zinazomwagiliwa majikwa kutumia pampu zilikarabatiwa
kazi iliyobaki ni ufungaji wa pampuzinazotumia nishati ya upepo mionzi ya jua na mafuta ya dizeliunaogharimiwa kwa pamoja na serikali ya tanzania shirika lamaendeleo la umoja wa mataifa undp na wakulima wenyewe
skimu hizo ni bwanza hekta na tamau hekta bunda kahangara hekta na ilungu hekta magu luchili hekta sengerema mkoma hekta tarime nyabangu hekta chanyauru hekta musoma vijijini na nakatunguru hekta ukerewe na nyatwali hekta bunda
kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya vikundi vya wakulima vimeundwa katika vijiji vya nyakaboja magu mwamanyiri magu nyangwi nyamagana na nyaholongo misungwi 
vikundi hivi vya wakulima vimeanzisha mashambamadogo yenye jumla ya hekta ambayo yameanza kumwagiliwamaji yanayotoka katika visima vifupi na ziwa victoria
skimu zilizogharamiwa na mfuko wa pamoja wa msaada wa chakula kati ya tanzania na japan tanzania japan food aid counterpart fund 
katika mwaka skimu sita za umwagiliaji maji mashambani zenye jumla ya hekta zilikarabatiwa kwa kutumiashilingi milioni 
 kutoka kwenye mfuko wa pamoja wa msaada wachakula wa tanzania na japan
skimu hizo ni ghona moshi vijijini hekta yavayava mkuranga hekta kirya mwanga hekta segeni rufiji hekta kitivo lushoto hekta na mloa malizanga iringa vijijini hekta 
programu zilizotekelezwa kwa kushirikiana na wahisani mradi wa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji maji mashambani katika mabonde ya mito pangani na rufiji river basin management and smallholder irrigationimprovement project 
katika mwaka mradi huu ulikamilisha ujenzi wa skimu tatu zenye jumla ya hekta skimu hizo ni kivulini mwanga hekta longoi hai hekta na mapogoro iringa vijijini hekta kwa gharama ya shilingi bilioni 
aidha wakulima kutoka katika skimu hizo walipewa mafunzo ya uendeshaji wa skimu namatumizi bora ya maji
kutokana na ujenzi huo uzalishaji wa mazaokatika skimu hizo umeongezeka kutoka wastani wa tani mbili kwa hektahadi tani tano kwa hekta kwa zao la mpunga na kutoka tani moja nanusu kwa hekta hadi tani tatu kwa hekta kwa zao la mahindi
utekelezajiwa skimu hizo tatu unakamilisha jumla ya skimu zenye eneo la hekta zilizokuwa zimepangwa kutekelezwa chini ya mradi
programu husishi ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani participatory irrigation development programme pidp 
katika mwaka wa skimu zenye jumla ya hekta katika wilaya za babati dodoma vijijini manyoni nzega shinyanga na kwimba zilijengwa kwa gharama ya shilingi bilioni 
utekelezaji huu unatimiza lengo lililowekwa na programu
aidha malambo mawili ya skimu za mangisa hekta na dongobesh hekta mbulu yalijengwa
pamoja na utekelezaji huo visima vifupi vilichimbwa na kuwekewa pampu za miguu kwa ajili ya umwagiliaji wabustani na vitalu vya mbegu ya mpunga
visima hivi vilichimbwa katikawilaya za babati dodoma vijijini nzega igunga manyoni misungwi kwimba na shinyanga vijijini 
programu ya kusaidia sekta ya kilimo agricultural sector programme support asps 
katika mwaka programu hiyo inayotekelezwa katika mikoa ya iringa na mbeya na kugharamiwa kwa pamoja na serikali zatanzania na denmark imekamilisha upimaji usanifu na maandalizi yamikataba ya ujenzi wa skimu za umwagiliaji maji mashambani kwakutumia shilingi milioni 
ukarabati wa skimu za nyanzwa hekta na irindi hekta kilolo umeanza mwezi wa juni na ukarabati wa skimu za utengule usongwe hekta mbeya vijijinina naming ongo hekta mbozi unatarajiwa kuanza mwezi wajulai baada ya kukamilisha taratibu za mikataba ya ujenzi
ukarabati wa skimu zote nne unatarajia kugharimu shilingi bilioni 
vi
matumizi bora ya ardhi 
mheshimiwa spika uzalishaji katika sekta ya kilimo kwa sehemu kubwa unategemea matumizi endelevu ya ardhi yetu
hivisasa nchi yetu inakabiliwa na tatizo kubwa la mmomonyoko wa udongokutokana na matumizi mabaya ya ardhi
udongo mwingi wenye rutubaunachukuliwa na maji ya mvua wakati wa mvua na upepo wakati wakiangazi
hali hii inaweza kudhibitiwa kwa kutumia teknolojia rahisi kwa mfano kuzingatia kilimo cha matuta na kutengeneza makingamajikatika sehemu zenye miinuko
ili kueneza matumizi ya teknolojia rahisiza kukabiliana na mmomonyoko wa udongo katika katika mwaka wa wizara ilitoa mafunzo ya hifadhi ya udongo kwa wakulimawakufunzi na maafisa ugani 
baada ya kuhitimu wakulimawakufunzi wamewafundisha wakulima wengine 
mafunzo hayoyalijumuisha kupima na kuchimba matuta na makinga maji kuanzishamashamba ya mafunzo kwa wakulima vitalu vya miche ya miti kupandamiti kwa ajili ya kuendeleza kilimo mseto na kutengeneza matuta kwaajili ya kuvuna maji ya mvua mashambani
mafunzo hayo yalifanyikakatika mashamba ya wakulima katika wilaya za dodoma vijijini mpwapwa kasulu kigoma kilosa morogoro vijijini singida shinyangavijijini geita muheza korogwe lushoto rombo hai monduli iringavijijini magu na tarime
maeneo hayo yalilengwa kwa kuwayanakabiliwa na tatizo kubwa la mmomonyoko wa udongo
jumla yashilingi milioni 
 zilitumika kugharamia kazi hizo
 vii
utafiti wa kilimo 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo na chakula iliendelea kufanya utafiti ili kutoa teknolojia mbalimbali zitakazowawezeshawakulima kuongeza tija na ufanisi katika uzalishaji
utafiti huo ulilenga kutathmini matatizo ya wakulima kwa kutumia mbinu shirikishi jamii kutoa teknolojia kwa lengo la kumuongezea mkulima mavuno tija nafaida kuzalisha na kukuza mbegu bora za mazao mbalimbali kuimarishauwezo wa watafiti kutumia mbinu shirikishi katika kutathmini matatizoya wakulima na kutoa ushauri kwa wakulima kuhusu jinsi ya kutumiateknolojia mbalimbali za kilimo na mifugo
katika mwaka wa utafiti wa mazao ya kilimo uliendelea kutekelezwa katika kandazote zenye jumla ya vituo vilivyoko chini ya wizara ya kilimo nachakula
jumla ya shilingi bilioni 
 zilitumika kugharamia shughuliza utafiti
mheshimiwa spika katika mwaka wa vituo vya utafiti vilikamilisha utafiti na kutoa aina mpya saba ya mbegu za mazao ya chakula
kituo cha ilonga morogoro kilitoa aina mpya ya kundeiitwayo vuli na mbegu ya mbaazi iitwayo tumia
vituo vya kibaha na naliendele vilitoa aina mpya za muhogo zinazoitwa kibaha mumba na naliendele kituo cha uyole kilitoa aina mbili za mbegu mpya ya mbegu za maharage zinazoitwa uyole na urafiki kiambatisho na
aidha wizara imeendelea kuimarisha huduma za utafiti wamazao kwa kukarabati na kukamilisha ujenzi wa miundombinu yaumwagiliaji maji mashambani na nyumba za watafiti kununua magari vifaa na madawa ya maabara na kompyuta
ili kutekeleza kazi hizowizara ilitumia jumla ya shilingi bilioni 
 viii
upatikanaji wa pembejeo na zana za kilimo mbolea madawa na mbegu bora 
mheshimiwa spika ili kuongeza tija katika uzalishaji wakulima wanapaswa kuongeza viwango vya matumizi ya pembejeo muhimu katikakilimo hususan mbolea na madawa ya kudhibiti visumbufu
sababumoja kubwa ya tija ndogo ya mazao yetu mengi ya chakula na biasharainatokana na matumizi madogo sana ya mbolea
wakulima nchini hutumiawastani wa kilo za mbolea kwa hekta moja ikilinganishwa na matumiziya kilo nchini ethiopia malawi afrika kusini india china vietnam na uholanzi 
nchi nyingi zinazotumia mboleachini ya kilo kwa hekta huwa na tija ndogo uzalishaji mdogo nahuwa zinakabiliwa na upungufu wa chakula wa mara kwa mara
ili kuwasaidia wakulima kupata pembejeo kwa wingi na kwa wakati katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakulailiendelea kuratibu upatikanaji usambazaji na matumizi ya pembejeonchini
katika mwaka huo makadirio ya mahitaji ya mbolea yalikuwatani 
hadi tarehe mei jumla ya tani za ainambalimbali za mbolea sawa na asilimia ya mahitaji zilikuwazimesambazwa kwa wakulima
katika msimu wa ulikuwepoupungufu wa jumla ya tani za mbolea
upungufu huo ulitokanana baadhi ya makampuni kutoagiza mbolea kwa wingi kama ilivyokuwaimetarajiwa kutokana na kupanda kwa bei ya mbolea katika soko ladunia
 fidia kwa sehemu ya gharama za usafirishaji wa mbolea kwenda mikoa ya nyanda za juu kusini 
mheshimiwa spika katika bajeti ya mwaka wa serikali kwa mara ya kwanza katika miaka zaidi ya ilirejesha utaratibuwa kutoa ruzuku kwa mbolea kwa ajili ya mikoa ya nyanda za juukusini kwa kutenga shilingi bilioni mbili kufidia sehemu ya gharama zausafirishaji wa mbolea kwenda kwenye mikoa hiyo
lengo la uamuzihuo lilikuwa ni kudhibiti bei za mbolea katika mikoa hiyo ili zisizidi shilingi kwa mfuko wa kilo hamsini katika vituo vikuu vya kupokeleambolea vilivyoko iringa na makambako katika mkoa wa iringa mbeya songea na sumbawanga
kamati za taifa mikoa na wilaya ziliundwa kusimamia usambazaji wa mbolea hiyo
utaratibu huo ungeiwezesha mikoakuzalisha chakula kwa wingi na kuwa na ziada ambayo ingetumiwakulisha maeneo ambayo yangekabiliwa na upungufu wa chakula
kamati za mikoa zilipewa majukumu ya kuhakiki na kuratibu mbolea iliyopo kusimamia utekelezaji wa mikataba na kutoa taarifa
kamati za wilayazilikuwa na majukumu ya kuteua wasambazaji wa mbolea kuratibu beiya kuuzia mbolea katika ngazi ya kijiji usambazaji na uuzaji wa mboleakatika maeneo yao na kutoa taarifa za utekelezaji kwa kamati za mikoana taifa
wajumbe wa kamati za wilaya walikuwa mkuu wa wilaya mwenyekiti mkurugenzi wa halmashauri ya wilaya mji afisa kilimowa wilaya katibu afisa biashara wa wilaya na waheshimiwawabunge katika wilaya
hadi mwezi wa mei jumla ya tani za aina mbalimbali za mbolea zilikuwa zimepelekwa kwenye mikoa ya nyandaza juu kusini mbeya tani iringa tani ruvuma tani na rukwa tani 
kati ya mbolea hiyo tani ziliuzwachini ya utaratibu wa fidia iringa ziliuzwa tani ruvuma tani mbeya tani na rukwa tani 
kiasi hicho cha mbolea kilichouzwa ni asilimia 
 ya makisio ya mahitaji ya mbolea katikamikoa ya nyanda za juu kusini kwa mwaka
jumla ya shilingi bilioni 
 zimetumika kufidia sehemu ya gharama za usafirishaji wa mbolea
kutokana na kudhibitiwa kwa bei za mbolea wakulima waliongezamatumizi ya mbolea na kusababisha kuwepo kwa upungufu wa mboleanchini kwa sababu kuongezeka kwa matumizi hakukuambatana nauingizaji wa mbolea kutoka nje
hii ilitokana na uamuzi kufanyika katikatiya mwaka jambo ambalo halikuwezesha wafanyabiashara kuagizambolea kuuwahi msimu
kutokana na mafanikio yaliyopatikana katikamsimu wa utaratibu huu utapanuliwa katika mpango wa 
madawa 
mahitaji ya viuatilifu katika msimu wa yalikuwa tani za madawa ya unga na lita milioni 
 kwa madawa ya maji
kati ya hizo tani sawa na asilimia za mahitaji ya madawa yaunga na lita milioni 
 sawa na asilimia za mahitaji ya madawa ainaya maji zilipatikana na kusambazwa kwa wakulima
upatikanaji waviuatilifu ulikuwa chini ya malengo kwa sababu wafanyabishara walihofuathari za ukame kuathiri soko la madawa kwa baadhi ya maeneoyanayozalisha mazao yanayotumia madawa kwa wingi hususan mazaoya nafaka pamba korosho na kahawa
jumla ya shilingi zilitumiwa kugharamia uratibu wa upatikanaji usambazaji na kufundishawakulima na wasambazaji wa madawa ya kilimo matumizi bora nasalama ya madawa ya hayo
mbegu bora 
mheshimiwa spika mbegu bora ni muhimu sana katika uzalishaji
matumizi ya mbegu bora na mbinu sahihi za kilimo yanaweza kuongeza uzalishaji wa mazao kwa kiasi kikubwa sana
kwa mfano mbegu bora za mpunga zinaweza kuzalisha mara tano zaidi ikilinganishwana mbegu za kawaida
ili kuongeza upatikanaji wa mbegu bora kwawakulima wizara iliendelea kuratibu upatikanaji wa mbegu bora kusimamia ubora wa mbegu hizo na kuzalisha mbegu za msingi katikamashamba ya mbegu yanayosimamiwa na wizara
katika mwaka wa jumla ya hekta 
 sawa na asilimia ya lengo hekta zililimwa na kupandwa mazao ya mbegu za nafaka mikunde nambegu za mafuta katika mashamba ya serikali ya arusha hekta 
 dabaga hekta 
 mwele hekta kilangali hekta namsimba hekta 
kutokana na hekta hizo jumla ya tani zambegu zinatarajiwa kuvunwa
jumla ya shilingi zilitengwakwa uzalishaji wa mbegu ambapo jumla ya shilingi zilitumika
aidha wizara ilifanya ukaguzi katika mashamba ya mbegu na yawakulima wadogo wa mbegu vijijini wanaozalisha mbegu za ubora wakuazimiwa
jumla ya sampuli za mbegu zilichukuliwa kwa ajili yakukaguliwa katika maabara za wizara zilizopo morogoro njombe natengeru arusha
mheshimiwa spika ili kuwawezesha wananchi walioathirika zaidi na ukame katika mwaka wa serikali iliomba msaadawa mbegu kwa ajili ya kuzigawia kaya katika maeneo yaliyokuwayamekabiliwa na upungufu wa chakula
baadhi ya wahisani waliitikiawito huo na kutoa jumla ya dola za kimarekani zilizotoshakununua na kusambaza tani 
 za mbegu kupitia shirika la chakulana kilimo la umoja wa mataifa fao
aina mbalimbali za mbeguzikiwemo za mahindi mpunga mtama maharage na kunde zilinunuliwa
wahisani waliotoa fedha za kununulia mbegu ni fao dola za kimarekani jamhuri ya ireland dola norway dola sweden dola na canada dola 
napenda kuzishukuru nchi zote na mashirika wahisani yaliyotoa msaada wa fedha zilizotumika kununulia mbegu za wakulima katika msimu wa 
uanzishaji wa wakala wa mbegu wa serikali na ofisi ya msajili wa hakimiliki za aina mpya za mbegu na mimea 
mheshimiwa spika wizara imeendelea kufanya maandalizi ya kuanzisha wakala wa serikali wa mbegu utakaosimamia uzalishajina usambazaji wa mbegu bora nchini
maandalizi hayo yamefikia hatuaza mwisho na kibali cha kutangaza nafasi ya mtendaji mkuu kimetolewa
zana za kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa jumla ya matrekta makubwa matrekta madogo ya mkono majembe yakukokotwa na wanyamakazi na majembe ya mkono yaliingizwa nchini
aidha chama cha wadau wa pamba tanzania cotton association kimeagiza matrekta yatakayomilikiwa na viwanda vya kuchambua pamba ili kutoa huduma ya ukodishaji matrektakwa bei nafuu kwa wakulima wa pamba
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula ilitumia shilingi milioni 
 kukarabati na kuvipatiazana za mafunzo vituo vya wanyamakazi
kati ya hivyo vituo vipo chini ya halmashauri za wilaya na saba vipo chini ya vyuo vyakilimo
vituo hivyo vipo katika mikoa ya mwanza shinyanga tabora mtwara singida mbeya mara iringa ruvuma na tanga na kituo kimoja kimoja katika vyuo vya uyole ukiriguru mlingano mtwara igurusi ilonga na katc
aidha vituovya rujewa mbarali kate nkasi nyololo mufindi mayale njombe malya kwimba ibologero igunga na ilongero singida vimeanzisha mashamba ya mfano kwa ajili ya kuwafundisha wakulima matumizi ya wanyamakazi
viii
mfuko wa pembejeo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa mfuko wa pembejeo wa taifa uliendelea kukusanya madeni yenye thamani yashilingi 
 yanayotokana na mikopo iliyotolewa katika kipindi cha mwakawa hadi 
hadi tarehe mei jumla ya shilingibilioni 
 zilikuwa zimerejeshwa
juhudi za kufuatilia madeni yaliyobakizinaendelea ikiwa ni pamoja na kuuza dhamana za wadaiwa ili kurejeshamikopo
jumla ya dhamana za wadaiwa zimeuzwa na zimewezeshakurejeshwa kwa shilingi milioni 
mheshimiwa spika kuanzia msimu wa hadi msimu wa mfuko wa taifa wa pembejeo uliidhinisha jumla ya shilingibilioni 
 ambazo zilipelekwa benki za ushirika za kagera kilimanjaro exim na benki ya wananchi ya mufindi na shirikisho la vyama vyaushirika wa kuweka na kukopa sccult
hadi kufikia tarehe mei jumla ya shilingi bilioni 
 zilikuwa zimekopeshwa na shilingibilioni 
 zilikuwa zimerejeshwa
mgawanyo wa mikopo hiyo ni kamainavyoonyeshwa katika jedwali na
aidha mfuko wa pembejeoulitoa mikopo ya moja kwa moja yenye thamani ya shillingi milioni 
 kwa ajili ya kukarabati matrekta mabovu
mheshimiwa spika katika mwaka wa jumla ya waombaji walipitishwa na bodi ya mfuko wa pembejeo kupewamikopo ya kukarabati matrekta
waombaji tayari wamepata mikopoyao kama ifuatavyo mwanza saba morogoro dar es salaam mmoja shinyanga watano iringa tisa mbeya pwani watatu kilimanjarowatano manyara wawili arusha mara mmoja na dodoma watatu
 waombaji wako katika hatua mbali mbali za kukamilisha taratibu za kupata mikopo
aidha waombaji wamepitishwa na bodi kwa ajili yakununua matrekta mapya ambapo sita tayari wamepata mikopo hiyo mmoja mmoja kutoka mikoa yakilimanjaro ruvuma arusha dodomana iringa wawili
aidha makampuni mawili yamepatiwa mikopo yakununua jumla ya matrekta tisa kwa ajili ya kuanzisha vituo vya kukodishamatrekta
katika mwaka wa na miaka inayofuata mfukoutakopesha kupitia benki za wananchi vyama vya kuweka na kukopa vyama vya ushirika na vyama vya wakulima hivyo kuondokana na tatizola ukosefu wa mali za kuweka rehani
jedwali na hali ya mfuko kifedha kwenye mabenki yanayotoa mikopo ya mfuko wa pembejeo kuanzia msimu wa hadi tarehe mwezi wa mei benki kiasi walichopewamikopo iliyotolewakiasi kilichorejeshw exim bank kagera coop bank kilimanjaro coop bank mufindi community bank sccult ltd jumla chanzo mfuko wa pembejeo x
mafunzo ya kilimo kwa watalaam na wakulima 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula ilitoa mafunzo kwa wataalam na wakulima ilikuwawezesha kuendesha kilimo cha kibiashara
mafunzo kwa vitendoyalitolewa katika mashamba ya vyuo ambavyo vililima jumla ya hekta 
aidha mitaala ya mafunzo kwa wataalam wa kilimo iliboreshwa kwa kujumuisha stadi za kilimo cha kibiashara hifadhi ya mazingira mazao ya biashara na udhibiti wa virusi na ugonjwa wa ukimwi
uboreshaji wa mitaala hiyo uligharimu shilingi milioni 
 mafunzo ya stashahada 
wizara ilitoa udhamini kwa wanafunzi katika vyuo vya kilimo ambapo wanafunzi walipewa udhamini katika vyuo vya mlingano tanga ukiriguru mwanza uyole mbeya ilonga kilosa tumbi tabora na igurusi mbeya 
aidha serikaliiliendelea kudhamini mafunzo ya wanafunzi waliopo mwaka wa pilikatika vyuo hivyo
gharama za udhamini kwa wanafunzi zilifikia shilingimilioni 
mafunzo ya wataalam ndani ya nchi 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ilitoa mafunzo ya matumizi na matengenezo ya matrekta madogo ya mkonokwa maafisa zana kutoka mikoa ya mara tabora singida dodoma morogoro kilimanjaro arusha kigoma mbeya na rukwa 
lengo la mafunzo hayo ni kuwawezesha kutoa huduma za mafunzo na matengenezo ya matrekta madogo kwawakulima katika maeneo yao
aidha maafisa ugani kutoka mikoaya mwanza shinyanga tabora mtwara singida mbeya mara iringa ruvuma na tanga walipatiwa mafunzo juu ya matumizi bora ya zanazinazokokotwa na wanyamakazi
katika mwaka wa mashine ndogo za kubangua korosho zilinunuliwa na kutumika katika kutoa mafunzo kwa maafisazana kutoka halmashauri za wilaya za mikoa ya ruvuma pwani tanga na mtwara 
baada ya mafunzo maafisa hao walipewa mashine hizo ili wazitumie kutoa mafunzo kwa wakulima katika maeneo yao
shilingi milioni zilitumika kugharamia mafunzo hayo
mafunzo ya mbinu shirikishi jamii kwa wataalam 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya iliendelea kutoa mafunzo kwawataalam wa ugani na kuwapatia vitendea kazi ili kuwawezeshakuwahudumia wakulima kwa urahisi
katika mwaka wa wizara ilitumia jumla ya shilingi milioni kutoa mafunzo kuhusu matumiziya mbinu shirikishi jamii na shamba darasa kwa wataalam wawezeshaji kutoka wilaya za serengeti bunda babati mbinga ngara magu musoma muheza arumeru na mbeya kwa lengo lakueneza mbinu hizo katika wilaya ili wawe wakufunzi katika wilayazilizokuwa hazikupata fursa ya mafunzo hayo
mheshimiwa spika ili kuendeleza mbinu shirikishi jamii katika shughuli za utafiti wizara ilitoa mafunzo kwa watafiti kutoka kandasaba za utafiti ili kuwawezesha kuchambua matatizo ya wakulima kwakutumia mbinu hiyo
aidha wizara ilikamilisha uandaaji wa vitabu vyakufundishia kozi ya dhana ya mifumo ya kilimo farming systems approaches training manuals volumes and na kuvisambaza kwa watafiti na wadau wa sekta ya kilimo
mafunzo ya hifadhi za mazao 
mheshimiwa spika katika kipindi cha mwaka wa mafunzo ya teknolojia za hifadhi ya mazao ya nafaka na mikundeyalitolewa kwa wataalam wawezeshaji wa halmashauri za wilayaza babati mbulu hanang kiteto simanjiro arusha monduli karatu ngorongoro singida mjini singida vijijini iramba manyoni kondoa dodoma vijijini dodoma mjini mpwapwa na kongwa
aidha mafunzo ya teknolojia za usindikaji wa mazao ya muhogo na viazi vitamu yalitolewa kwa wataalam wawezeshaji wa halmashauri za wilayaza lindi vijijini kilwa nachingwea mtwara vijijini masasi tandahimba tunduru mbinga namtumbo songea vijijini songea mjini sikonge urambo uyui bariadi kahama bukombe sengerema geita ukerewe musoma bunda na serengeti
jumla ya shilingi milioni zilitumika kugharamia mafunzo hayo
mafunzo ya udhibiti wa visumbufu 
wizara ilitoa mafunzo ya udhibiti husishi wa visumbufu vya mazao ghalani kwa wataalam kutoka halmashauri za wilaya za mikoa yasingida arusha na manyara
aidha viongozi na wataalam wa serikaliza mitaa kwa mikoa ya tanga dodoma morogoro mbeya rukwa lindi na mtwara walipatiwa mafunzo kama hayo ili waweze kusimamiautekelezaji na uenezaji wa mbinu hizo kwa ufanisi
jumla ya washiriki wakiwemo baadhi ya waheshimiwa wabunge walishiriki
mafunzo ya matumizi bora ya pembejeo za kilimo 
mheshimiwa spika katika kuongeza taaluma ya pembejeo za kilimo mwaka wa mawakala wa pembejeo kutokamikoa ya lindi mtwara ruvuma iringa rukwa morogoro dodoma arusha na kilimanjaro walipata mafunzo kuhusu wajibu wao kwawakulima katika kuhakikisha wakulima wanapata pembejeo kwa wakatina zenye ubora kwa mujibu wa kanuni na sheria
aidha mafunzo kuhusuukusanyaji na kuratibu takwimu sahihi za pembejeo za kilimo yalitolewakwa wataalam kutoka katika mikoa na wilaya za nyanda za juukusini
lengo la mafunzo hayo lilikuwa kuanzisha na kuendeleza mfumoendelevu wa upatikanaji wa takwimu
jumla ya shilingi zilitolewa na kutumika
 mafunzo ya wataalam nje ya nchi 
katika mwaka wa wizara iliendelea kuimarisha taaluma za wataalam wa kilimo kwa kuwapatia nafasi za kuhudhuriamafunzo ya muda mfupi na mrefu nje ya nchi ili kuboresha utendaji waowa kazi
jumla ya watumishi wanawake na wanaume walihudhuria mafunzo ya muda mfupi katika fani mbalimbali za kilimonchi za nje
mafunzo kwa wakulima katika vyuo vya kilimo 
mheshimiwa spika wizara ilitoa mafunzo kwa wakulima katika vyuo vinane vya kilimo kilimanjaro agricultural training institute katc moshi uyole igurusi ilonga ukiriguru mlingano mtwara chuo cha taifa cha sukari kidatu kilombero na chuo chaigabiro kinachomilikiwa na kanisa la kiluteri dayosisi ya kaskazinimagharibi
aidha mafunzo yalitolewa katika vyuo vya wakulima vyamkindo wilayani morogoro bihawana wilayani dodoma vijijini na inyalawilayani mbeya vijijini
mafunzo hayo yalihusu kilimo bora cha mpungakorosho pamba kahawa chai viazi vitamu nyanya usindikaji wa mazao hifadhi ya mazingira kuandaa mipango kanuni za masoko mbinu zauwekezaji matumizi ya wanyama kazi na mazao yanayostahimiliukame
chuo cha katc moshi kinachofundisha stadi za uzalishaji wampunga kwa kutumia kilimo cha umwagiliaji maji mashambanikilifundisha jumla ya wakulima ambapo serikali ilitumia jumla yashilingi milioni 
 kugharamia mafunzo hayo
aidha chuo kilitoamafunzo kwa wanafunzi kutoka kenya malawi uganda na zambiana serikali za nchi zao zilitumia jumla ya shilingi milioni kugharamiamafunzo yao
mheshimiwa spika katika juhudi za kuboresha mazingira ya kuendeshea mafunzo ya wataalam na wakulima vyuoni wizara inaendelea na ukarabati wa mabweni saba ofisi za wakufunzi tano madarasa manane nyumba za waalimu maktaba tano na mabwaloya chakula kwa wananfunzi manne katika vyuo vya kilimo nchini
kazihiyo ya ukarabati inaendelea na itagharimu shilingi milioni 
 itakapokamilika
usalama wa chakula ukusanyaji wa takwimu za mvua na hali ya chakula 
mheshimiwa spika ili wizara iweze kuratibu hali ya upatikanaji wa chakula nchini inabidi iratibu ukusanyaji na tathmini yatakwimu na taarifa za upatikanaji wa mvua maeneo yaliyolimwa haliya mazao mashambani kiasi cha mavuno na akiba ya chakula kilichopokwa wakulima wafanyabiashara na taasisi zinazohifadhi na kusindikachakula
kama sehemu ya kuimarisha uwezo wa wizara kutekelezamajukumu hayo mwaka wa wizara ya kilimo na chakulailitekeleza mambo yafuatayo iliendelea kuboresha mfumo wa kukusanya takwimu na taarifa za hali ya mvua mazao mashambani na hali ya chakula kutokangazi ya wilaya hadi taifa ilifanya tathmini tatu kati ya mwezi julai na mwezi mei ya maeneo na idadi watu walioathiriwa na hali ya ukamenchini na ilinunua na kufunga vifaa vya kupimia upatikanaji wa mvua katika maeneo mbalimbali nchini ili kuongeza mtandao waukusanyaji wa takwimu na taarifa za mvua
jumla ya shilingi milioni 
 zilitumika kwa kazi hizo
 maandalizi ya sera ya usalama wa chakula 
mheshimiwa spika ili kuweka mfumo endelevu wa kuratibu maswala yote yanayohusu usalama wa chakula wizara ya kilimo nachakula iliandaa rasimu ya sera ya usalama wa chakula na mwongozowa kutekeleza sera hiyo
maandiko hayo yatatumika katika kurekebishasheria ya usalama wa chakula na
 ya mwaka 
jumla ya shilingimilioni 
 zilitumika
xiii
udhibiti wa visumbufu na magonjwa ya mimea na mazao ya kilimo udhibiti wa visumbufu vya mimea 
mheshimiwa spika katika msimu wa mwaka wizara ilitumia jumla ya shilingi milioni 
 kudhibiti viwavijeshi katikamikoa ya mtwara dodoma morogoro na pwani dar es salaam arusha singida na shinyanga ambapo jumla lita za dawa zilitumikazilinyunyuzia hekta 
kiasi cha shilingi milioni 
 kilitumika katika kudhibiti ndege aina ya kwelea kwelea msimu wa mwaka 
aidha wizara yakilimo na chakula kwa kushirikiana na shirika la kudhibiti nzige wajangwani dlco ea ilidhibiti ndege aina ya kwelea kwelea milioni katika mikoa ya kilimanjaro dodoma singida shinyanga mara natabora kwa kutumia lita za dawa ambapo ndege milioni 
 waliuawa na hivyo kuokoa kiasi cha tani za nafaka
aidha shilingimilioni 
 zilitolewa kama mchango wa taifa katika la kudhibiti nzigewa jangwani dlco ea
mheshimiwa spika katika mwaka wa jumla ya shilingi milioni 
 zilitumiwa na wizara kudhibiti nzige wekundu
wizara ikishirikiana na shirika la kimataifa la kudhibiti nzige wekundu international red locust control organisation for central and southern africa iliendelea kufanya ukaguzi wa mara kwa mara katika maeneo yote ya mazalia ya asili yaliyoko katika mbuga za wembere malagarasi iku katavi bahi na nsimba ili kuhakiki wingi wa nzige
aidha nzige walioonekana katika mbuga hizo walidhibitiwa kablahawajaruka na hivyo kuokoa zaidi ya tani za mazao
kati ya fedhahizo shilingi milioni 
 zilitolewa kama mchango kwa shirika lakimataifa la kudhibiti nzige wekundu
katika mwaka wa milipuko ya panya ilitokea katika wilaya za mvomero na morogoro vijijini ambapo kilo za sumuzilitumika katika kudhibiti milipuko hiyo
wizara ilitumia jumla ya shilingimilioni 
 kugharamia kazi hiyo
aidha wizara ya kilimo na chakulaimeandaa kilo za dawa ya panya ambazo zitasambzwa katikamaeneo yanayoshambuliwa na panya mara kwa mara
mheshimiwa spika uchunguzi uliofanyika mwaka wa ulibaini kuwepo kwa nzi wanaoshambulia zao la miembe wanaojulikanakwa jina la kitaalamu kama bactrocera dorsalis katika ukanda wa pwani
nzi hao ni hatari sana na wakienea wataikosesha nchi yetufursa ya kuuza maembe nchi za nje
wizara ya kilimo na chakula kwakushirikiana na shirika la kilimo na chakula duniani fao na taasisiya kimataifa ya utafiti wa wadudu icipe nairobi ilitoa mafunzo kwawataalam watano watakaoongoza uchunguzi nchi nzima kubaini kasiya ueneaji wa wadudu hao na kuwadhibiti
udhibiti wa magonjwa ya mimea 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ilitumia jumla ya shilingi milioni kupambana na magonjwa ya batobatokali ya muhogo na mnyauko fusari wa kahawa katika ukanda wa ziwa viktoria
aidha utafiti wa mbegu zenye stahimilivu ya magonjwa hayo uliendelea kufanyika ikiwa ni pamoja na kuweka karantini kuzuiauenezaji wa mimea yenye magonjwa na kung oa na kuchoma motomibuni iliyoathirika na mnyauko fuzari
udhibiti husishi wa visumbufu vya mimea integrated pest management ipm 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ilitumia kiasi cha shilingi milioni 
 kutekeleza kazi za udhibiti husishiwa mazao
udhibiti husishi umeonyesha mafanikio makubwa katikaudhibiti wa visumbufu vya mazao ya pamba katika mikoa ya kanda yaziwa na kahawa na mboga katika mikoa ya nyanda za juu kaskazini
zaidi ya wadudu maadui wa utitiri wa muhogo walizalishwa na kusambazwa ili kudhibiti ugonjwa wa batobato ya muhogo katikakanda za ziwa na pwani
aidha jumla ya hekta za muhogoulioathirika na ugonjwa huo ziling olewa na kupandwa vipando milioni 
 vya muhogo wenye ukinzani wa ugonjwa wa batobato kali yamuhogo katika kanda ya ziwa
ili kudhibiti funza wa mabua manyigu walizalishwa na kusambazwa katika mikoa ya tanga na morogorokati ya mwezi wa oktoba na desemba 
aidha wizara ya kilimo na chakula kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya ilizalisha na kusambaza mbawakavu katika ziwa viktoria na katika mabwawa ambapo udhibiti wa gugumaji umefanikiwakwa asilimia 
hata hivyo udhibiti katika mito kagera na mara haujawa na mafanikio na hivyo mito hiyo imeendelea kuingiza gugumaji kwenyeziwa
utafiti unafanywa na wizara ya kilimo na chakula katika eneo lakyaka kagera ili kubaini sababu zinazofanya wadudu wa mbawakavu kushindwa kuzaliana na kusababisha udhibiti wa gugumaji katika mitohiyo kuwa mgumu
 kusambaza teknolojia za kudhibiti upotevu wa mazao baada ya kuvuna 
mheshimiwa spika ili kuhakikisha kuwa chakula kinachovunwa kinahifadhiwa katika hali ya usalama na kupunguzauwezekano wa kuharibika kunakotokana na mashambulizi ya wadudu katika mwaka wa wizara iliandaa kuchapisha na kusambazakwa wataalam wawezeshaji wakulima jumla ya nakala zamwongozo wa kudhibiti dumuzi na wadudu wengine waharibifu ghalanikatika halmashauri za wilaya za mikoa ya singida arusha manyara dodoma na tabora
aidha nakala nyingine zinachapishwa kwaajili ya kusambazwa katika mikoa mingine nchini
wizara iliandaa kuchapisha na kusambaza nakala za vitabu vya teknolojia bora za hifadhi na usindikaji wa mazao ya nafaka mikunde mboga na matunda mbegu za mafuta mizizi na viungo kwaajili ya wataalam wawezeshaji wakulima na wadau wengine hususan wasindikaji
jumla ya shilingi milioni 
 zilitumika katika uandaaji uchapishaji na usambazaji wa vitabu hivyo
xiv
ubinafsishaji wa mashirika na mashamba ya kilimo ubinafsishaji wa mashamba ya nafco 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula kwa kushirikiana na tume ya rais ya kurekebishamashirika ya umma iliendelea kubinafsisha mali za mashirika namashamba yaliyo chini ya wizara
mashamba ya ngano ya westkilimanjaro kanamondo harlington matadi na journeys end yalipimwa kwa lengo la kutenga maeneo yaliyojengwa makazi ya kudumu ya wananchi kabla ya kuyabinafsisha
aidha mashamba mawili ya ngano ya gawal na warret yaliyoko mkoani manyara yatakabidhiwakwa wilaya ya hanang ili wananchi wanaoishi jirani na mashambahayo wamilikishwe
karakana pamoja na mashamba ya gidagamowd mulbadaw murjanda setchet na basuto yamekabidhiwa kwa mfilisi lart loans and advances realisation trust kwa ajili ya kuuzwa
mashamba ya mahindi ya mbozi na namtumbo yamekwisha tangazwa kwa ajili ya kuuzwa kwa wawekezaji
aidha psrcwanakamilisha taratibu za kutangaza mashamba ya mpunga ya mbaralina kapunga ili yauzwe
shamba la mpunga la dakawa limekabidhiwakwa utawala wa mkoa wa morogoro kwa ajili ya kuuzwa kwa wakulimawadogo wadogo
shamba la mpunga la ruvu litauzwa kwa wakulimawadogo wadogo ambao wameanza uzalishaji katika shamba hilo
ubinafsishaji wa viwanda na mali za mashirika ya umma mbalimbali 
katika mwaka wa mali zilizotangazwa na kupata wanunuzi ni zifuatazo maghala ya shirika la usagishaji la taifa nmc vinu vya mpunga vya isaka shinyanga na mzizima kiwanda cha chaicha lupembe shamba la chai la mlangali na shamba lamkonge la muheza kitisa
viwanda kumi na viwili vya korosho nchini vimetangazwa kwa ajili ya kuuzwa kwa wawekezaji
aidha psrc ilitangaza uuzajiwa hisa za jineri ya manawa ili kumpata mbia wa kuendeshajineri hiyo
vyama vya ushirika vya kagera vimeonyesha niaya kununua hisa asilimia 
 kati ya 
 zinazomilikiwa naserikali kwenye kampuni ya tanica
ufuatiliaji wa maendeleo katika mashamba na viwanda vilivyobinafsishwa umebaini kwamba wawekezaji katika mashamba yamkonge yaliyouzwa kwa kampuni ya katani limited kiwanda na shamba la chai la dabaga vilivyoko iringa na mali za nmc zilizokomwanza wameshindwa kutekeleza mikataba ya mauzo
serikaliinaendelea kujadiliana na wahusika ili kufikia muafaka wa jinsi yakuendeleza mashamba na viwanda hivyo
xv
kurekebisha na kuhuisha sheria 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ilitumia jumla ya shilingi kwa ajili ya kuandaa kuhuisha nakufuatalia utekelezaji wa sheria na kanuni zinazosimamiwa na wizara
sheria za bodi za sukari tumbaku kahawa zilizopitishwa na bungemwaka wa zilianza kutekelezwa katika mwaka wa 
aidha sheria ya pamba na
ya mwaka wa itaanza kutekelezwatarehe julai mwaka wa baada ya matatizo ya deni la bodi yapamba kupatiwa ufumbuzi na serikali
sheria ya hakimiliki zawazalishaji na watafiti wa mbegu mpya plant breeders right act no
 of iliyopitishwa na bunge mwezi novemba ilianza kutekelezwa tarehe feburuari mwaka wa 
aidha katika mwakawa wizara ilirekebisha kanuni za sheria zinazosimamiamazao ya korosho sukari tumbaku pamba na kuandaa kanuni zasheria ya hakimiliki ya wazalishaji wa mbegu mpya
mwaka wa bunge liliridhia mkataba wa kimataifa wa kulinda mimea na mazao wa mwaka the international plant protection covention ippc na mkataba wa kimataifa wa nasaba za mimea kwa ajili ya kilimo na chakula wa mwaka wa international treaty on plant genetic resource for food and agriculture
wizara ya kilimo na chakula ikishirikiana na shirika la kilimo na chakula la umoja wa mataifa fao imeanza taratibu za awali za kuandaa sheria itakayosimamia uvunaji na usimamizi wa nasabaza mimea kwa ajili ya kilimo na chakula plant genetic resource for food and agriculture exploitation and control bill
aidha wizara imeanzisha ofisi ya msajili wa hakimiliki za aina mpya za mbegu namimea plant breeders rights office kwa ajili ya usimamizi wa utekelezaji wa sheria ya hakimiliki ya aina mpya za mbegu na mimea plant breeders rights act no
 of 
sheria mpya ya mbegu 
mheshimiwa spika katika mwaka wa sheria mpya ya mbegu seed act no
 of iliandaliwa na kupitishwa na bunge hili
sheria hiyo imeweka mfumo mzuri wa kuratibu uzalishaji uingizaji uuzaji na utumiaji wa mbegu za mazao ya kilimo hapa nchini
aidha muundo wa sheria hiyo unatekeleza makubaliano kati ya nchi zajumuiya ya afrika ya mashariki kuhusu utaratibu wa kuthibitisha nakusambaza mbegu
xvi
maendeleo ya watumishi 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara iliendelea na zoezi la kupandisha vyeo na kurekebisha ajira za watumishiwake
jumla ya watumishi walipandishwa vyeo na mamlakambalimbali za ajira wakiwemo watumishi wa ngazi ya kamus nawatumishi wa ngazi ya tumeajiri
aidha zoezi la kuwatambua watumishi ambao hawajafikia vyeo wanavyostahili lilifanyika
kutokana na zoezi hilo jumla ya watumishi waliombewa kibali cha kupandishwa vyeo kutoka menejimentiya utumishi wa umma
wizara inaendelea kushirikiana na menejimenti ya utumishi wa umma ili kuhakikisha watumishi wote wanapandishwa vyeo kufikia ngazi wanazostahili
sherehe za nane nane 
mheshimiwa spika kila mwaka wizara ya kilimo na chakula kwa kushirikiana na wadau wengine huadhimisha sikukuu za wakulimana wafugaji nane nane na siku ya chakula duniani
lengo lamaadhimisho hayo ni kutoa fursa kwa wakulima wafugaji na wataalamkijifunza mbinu bora za uzalishaji usindikaji na kuwawezesha wakulimakujua wapi teknolojia hizo zinapatikana
katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula ilitumia shilingi milioni kuratibusikukuu na maonyesho ya nane nane iliyofanyika mkoani mbeya nasiku ya chakula duniani iliyofanyika kitaifa wilayani mbinga mkoa waruvuma
sensa ya kilimo na mifugo ya mwaka 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula kwa kushirikiana na wizara ya maji na maendeleoya mifugo ofisi za rais mipango na ubinafsishaji na tawala za mikoana serikali za mitaa ilifanya sensa ya kilimo na mifugo
sensa hiyoimelenga kupata takwimu sahihi za kilimo na mifugo nchini zitakazosaidiakatika utekelezaji wa programu ya kuendeleza sekta ya kilimo asdp
uchambuzi wa kina wa takwimu zilizokusanywa unaendelea
 xvii
kazi zitakazofanyika na matarajio ya mwaka wa 
mheshimiwa spika mpango wa wizara ya kilimo na chakula wa mwaka wa unalenga katika kuendeleza na kuimarishajuhudi za miaka iliyopita kwa kuhimiza uzalishaji wa kilimo utakaolifanyataifa lijitosheleze kwa chakula na kuwa na hifadhi ya kutosha katikangazi ya kaya na taifa
aidha mpango huo unalenga kutekeleza mikakatiitakayowezesha kuongeza eneo la uzalishaji tija na ubora wa mazao yabiashara ili kukiwezesha kilimo kitoe mchango mkubwa katika uchumiwa nchi na katika kuondoa umaskini
mikakati hiyo ni pamoja na kuwana mifumo madhubuti ya upatikanaji wa pembejeo za kutosha na zanabora kwa wakati kuongeza eneo linalomwagiliwa maji kupunguzaupotevu wa mazao kabla na baada ya mavuno kuimarisha usindikajiwa mazao na huduma za ugani utafiti mafunzo na kuweka na kutekelezamifumo ya usimamizi
katika mwaka wa hatua za kufanya sekta ya kilimo iwavutie wawekezaji wa ndani na wa nje wadogo na wakubwazilizotangazwa na waziri wa fedha katika hotuba yake ya bajeti zitatekelezwa
hatua hizo zinaifanya sekta ya kilimo kuwa na vivutiovingi
wadau wengi wa kilimo wameeleza kuridhishwa na vivutio hivyo
wizara ya kilimo na chakula itashirikiana na wizara ya fedha kufafanuavivutio hivyo katika lugha rahisi katika kijitabu ili wakulima na wawekezajikatika sekta ya kilimo waweze kuvielewa vizuri na kuvitumia
mheshimiwa spika katika mwaka wa serikali itaendelea kutekeleza mipango ya kilimo ya wilaya dadps ambayoni sehemu ya programu ya kuendeleza sekta ya kilimo
jumla ya shilingibilioni zimetengwa kwa ajili ya utekelezaji wa mipango hiyo
miradiyote inayotekelezwa katika wilaya ikiwa ni pamoja na ile inayopatamisaada ya wahisani itaingizwa katika mipango ya maendeleo ya kilimo ya wilaya
ili kutekeleza azima hiyo serikali imeagiza miradi yote inayoendelea na ile itakayoanzishwa siku zijazo iwe inazingatia mamboyafuatayo a kuwekeza katika miradi ya kilimo itakayoibuliwa na jamii au vikundi vya wakulima b kujenga uwezo wa wakulima vikundi vya wakulima na wilaya kutekeleza miradi ya maendeleo ya kilimo hususan katika kuibua kuandaa na kutekeleza miradi
c kuhakikisha wakulima wanapata teknolojia bora za uzalishaji kwa mfano mbegu bora mbolea zana za kilimo na udhibiti wavisumbufu vya mazao d kuwapatia wakulima mikopo na mitaji kupitia kwenye vikundi vyao vya ushirika na vyama vya kuweka na kukopa na e kuwasaidia wakulima kuzalisha kibiashara na kuwapatia masoko yenye uhakika kwa mazao yao
wazo la zao moja la chakula na zao moja la biashara linafutwa kwa sababu uamuzi wa mazao yatakayopewa kipaumbele katika wilayaunaachiwa wilaya zenyewe
katika kuchagua mazao wilayazinashauriwa kuzingatia ulazima wa kujihakikishia usalama wa chakula azma ya kupambana na umaskini na mchango wa kilimo katika uchumiwa taifa
aidha ni sharti wilaya zichague mazao yanayostahimilimazingira ya maeneo yao
utafiti unaonyesha kwamba watu wanaoishikwenye maeneo yenye mazao ya uhakika ya biashara wanakuwa nahali nzuri zaidi za uchumi kuliko wale wasiokuwa na mazao ya uhakikaya biashara
wilaya zinashauriwa kuzingatia ukweli huu
mheshimiwa spika katika mwaka wa serikali kwa mara ya kwanza katika miaka zaidi ya kumi ilitoa ruzukuiliyokusudiwa kudhibiti kupanda kwa bei za mbolea
pamoja namapungufu machache yaliyojitokeza mpango huo ulikuwa na mafanikio makubwa uliwezesha wananchi kutumia mbolea kwa wingi zaidi na hivyo kuongeza sana uzalishaji wa mazao
tumejifunza mengi kutokanana utekelezaji wa mpango huo
katika mwaka wa mpangohuo utaendelezwa na kupanuliwa
mwanzo ilikusudiwa kutekelezampango huo kwenye mikoa minne ya nyanda za juu kusini na katikamikoa inayopata mvua za kuaminika na inayopakana na mikoa inayopataukame mara kwa mara
kutokana na serikali kutenga fedha za kutosha mpango huo sasa utatekelezwa katika nchi nzima
chini ya mpango huo serikali kuu itadhibiti bei za mbolea hadi kwenye makao makuu ya mikoa na vituo vikuu vya kupokelea mboleakatika mikoa na kamati za mikoa na wilaya zitaendelea kuanzia hapo
hata hivyo wilaya zenye matatizo maalum kwa mfano zilizoko mbalisana na vituo vya kupokelea mbolea zitapewa msaada maalum iliwakulima wasiadhibiwe kutokana namatatizo hayo
mheshimiwa spika tatizo kubwa ni upatikanaji wa mbolea kwa wingi na kwa wakati
katika mwaka wa inakisiwa kwambataifa linahitaji tani za mbolea
serikali itaendelea kuwahimizawafanyabiashara binafsi kuingiza mbolea nchini kwa wingi
kuingizambolea nchini hakuhitaji kibali na mbolea haitozwi kodi
mboleaitakayoingizwa nchini na wafanyabiashara itasambazwa na itafaidikana ruzuku ya kufidia sehemu ya gharama za usafirishaji
mheshimiwa spika serikali inalipa suala la upatikanaji wa mbolea uzito wa juu kabisa
mazungumzo na benki ya badea yenyelengo la kupata mkopo wa kununulia mbolea na mahitaji mengine yakilimo yanakaribia kukamilika
mkopo huo utatuwezesha kuagiza mboleana mahitaji mengine ya kilimo kutoka kwenye nchi za kiarabu middle east
mheshimiwa spika juhudi za serikali za kutoa ruzuku ili kufidia sehemu ya gharama za usafirishaji wa mbolea zinalenga kumwezeshamkulima kuongeza matumizi ya mbolea ili azalishe mazao mengi zaidi
kutokana na mpango huo tunatarajia mavuno makubwa ya mahindikatika mikoa ya nyanda za juu kusini na pia katika mikoa mingine
ilikumwezesha mkulima kupata soko la uhakika na lenye bei nzuri hifadhiya chakula ya taifa kwa mara ya kwanza tangu ianzishwe italengakununua takriban tani za mahindi na mtama katika mwaka huuna kadri itakavyowezekana ununuzi utafanywa kwenye vituo vya kuuziamazao vya vijijini ili wakulima wafaidike na bei inayotolewa na sgrmoja kwa moja
mheshimiwa spika kwa mara ya kwanza hifadhi ya chakula ya taifa itanununua mtama
kiasi kitakachonunuliwa kitategemeaupatikanaji wa mtama wenye ubora unaokubalika
lengo ni kuongezamtama katika mazao yanayohifadhiwa na hifadhi ya chakula ya taifa kutoa mtama kama chakula wakati wa dharura kuwapatia wakulimasoko la mtama ili kuwashawishi walime zao hilo kwa wingi kwa kutumiahifadhi ya chakula ya taifa kama mahali pa kuhifadhi mbegu ya mtamaili ipatikane kwa urahisi itakapohitajika
mheshimiwa spika katika hotuba yangu ya bajeti ya mwaka nilitoa taarifa kwamba wizara ilikuwa ikitekeleza kwamajaribio mradi unaojulikana kama mradi shirikishi wa maendeleo ya kilimo na uwezeshaji participatory agricultural development and empowerment project padep
katika mwaka wa mradi huo utatekelezwa kwa kasi na ukamilifu zaidi katika mikoa ya arusha manyara singida kilimanjaro morogoro tabora tanga iringa wilayaya iringa vijijini mtwara wilaya ya masasi lindi wilaya nachingwea na wilaya mbili za zanzibari kiambatisho na
mheshimiwa spika mpango huu una vipengele vingi ambavyo vinajibu matatizo yanayokikabili kilimo na mkulima mdogo
muhimukatika hivyo ni a maendeleo ya kiuchumi ya jamii katika vijiji wakulima watapatiwa asilimia ya fedha za ununuzi wa mbolea mbegu bora zana maksai na vifaa vyake ili waendeleze mazaomuhimu ya kiuchumi vijijini kwao
aidha wakulima watapewaruzuku ya asilimia katika ujenzi wa miundombinu ya uchumikwa mfano ujenzi wa mabwawa mifereji vizuizi vya umwagiliajimaji mashambani miundombinu ya hifadhi ya ardhi na barabaraza vijijini
wakulima watachangia asilimia ya gharama kwakufanya kazi kama kuchimba mifereji na makinga maji
kuhusuusindikaji wa mazao matunda na mbegu za mafuta mradiutachangia asilimia ya gharama na walengwa watachangiaasilimia 
b uwekezaji kwa vikundi vya wakulima mafunzo ya teknolojia mpya yatatolewa kwa wakulima hususan yanayohusu uzalishaji wa mazao kibiashara ufugaji hifadhi ya mazao na usindikaji
aidha watajengewa uwezo wa kupata taarifaza masoko na kuhifadhi mazao yao hadi bei katika sokozitakapokuwa nzuri
vyama vya kuweka na kukopa saccos vitasaidiwa mafunzo na fedha katika kujenga mtandao wa taasisi za kifedha vijijini na kuunganishwa na mabenki ili viweze kuwakopesha wakulima kupitia saccos hizo
c elimu ya biashara na uendeshaji wakulima watapatiwa mafunzo ya kitaalam na ya kibiashara katika uzalishaji wa mazao ya kilimo wanayoyazalisha
d usimamizi na uratibu halmashauri za wilaya hususan ngazi ya kata zitaimarishwa ili ziweze kusimamia utoaji wa mahitaji ya wakulima na upokeaji wa teknolojia na raslimali za uwekezaji
mheshimiwa spika serikali inakamilisha mipango ya kukopa kutoka kwenye benki ya maendeleo ya afrika adb dola zakimarekani milioni 
 za kugharamia mipango ya maendeleo ya kilimokatika wilaya za mikoa ya shinyanga kigoma mara mwanza nakagera
mradi huo utajulikana kama mradi wa uwekezaji katika sekta ya kilimo wilayani district agricultural sector investment project dasip
mradi huu umebuniwa kufanana na mradi shirikishi wa maendeleo ya kilimo na uwezeshaji padep
mradi ulianzakuandaliwa mwezi wa februari na umekuwa ukiandaliwa kwakasi kubwa fast track kwa lengo la kuhakikisha kwamba utekelezaji utaanza katika nusu ya pili ya mwaka wa ili wakulima wafaidikena mradi huo katika msimu wa kilimo wa 
naishukuru sanabenki ya maendeleo ya afrika kwa ushirikiano wao na kwa kukubalikutoa mkopo huo kwa utaratibu wa fast track
serikali itaendelea kutafuta mikopo ya masharti nafuu kwa ajili ya kuendeleza kilimo
aidha mpango huu utatekelezwa kwa kutumia mbinu shirikishi jamii kwa maana ya kwamba wananchi wenyewe ndio watakaoibuamambo wanayoyataka kutekeleza kwa kutumia fedha za mpango namahitaji ya vikundi mbalimbali katika wilaya yataunganishwa kwanye mpango wa maendeleo ya kilimo na kugharamiwa na mradi
namshukuru sana mhe
sumaye waziri mkuu ambaye ndiyemwanzilishi wa mradi huu
aidha serikali imekubaliana na baadhi ya wahisani kurekebisha miradi wanayoifadhili kwa kuzingatia utaratibu wa kuandaa mipango yamaendeleo ya kilimo katika wilaya na dhana zilizopo katika padep nadasip
kwa mfano shirika la maendeleo la denmark danida litagharama mipango ya maendeleo ya kilimo katika wilaya za mikoa yairinga na mbeya chini ya utaratibu wa dadps
shirika la maendeleola finland finida litagharamia miradi ya maendeleo ya kilimo yawilaya katika mikoa ya mtwara na lindi kupitia mradi wa uwezeshajikiuchumi na kijamii wilayani district economic and social empowerement project desep
kwa wakati uliopo serikali itaendelea kugharamia mipango ya maendeleo ya wilaya katika mikoaambayo haina mipango maalum ya maendeleo ya kilimo hadi hapo juhudiza kupata mikopo au misaada zitakapofanikiwa
mheshimiwa spika utaratibu wa kuandaa na kutekeleza mipango ya maendeleo ya kilimo ya wilaya unazitaka kila halmashauriza wilaya kupanga miradi kwa kuzingatia mahitaji na uwezo wa uzalishajiwa kilimo katika maeneo yao
tatizo kubwa la uzalishaji ni usimamizi ngazi ya wilaya tarafa kata hadi vijijini
tunapaswa kuimarisha usimamizikatika ngazi zote hususan katika kuhakisha wakulima wanayo ardhi yakutosha wanazalisha mazao yanayokubalika na kwa viwangovinavyokubalika
ipo haja ya kutumia utaratibu wa mpango shirikishi
mheshimiwa spika serikali inaendelea kufanya mazungumzo na wahisani ambao wanatusaidia kuendeleza sekta ya kilimo kwa lengola kuwashawishi warekebishe miundo ya miradi yao ili ifanane napadep yaani izingatie mahitaji ya wakulima katika maeneo yao na kuweka utaratibu wa kuyatimiza
aidha mipango yao iwe ni sehemu ya mipango ya maendeleo ya kilimo katika wilaya
wahisani wotewalishiriki katika maandalizi ya mkakati wa kuendeleza sekta ya kilimo agricultural sector development strategy asds na mfumo na mchakato wa kutekeleza programu ya kuendeleza sekta ya kilimo agricultural sector development programme asdp frameworkand process kwa hiyo hakutakuwepo sababu za kutokutekeleza miradi wanayohisani kwa utaratibu tuliokubaliana
fedha za stabex 
mheshimiwa spika mkataba juu ya matumizi ya fedha za stabex ulitiliwa saini kati ya serikali na jumuia ya ulaya tarehe februri 
chini ya makubaliano hayo fedha za stabexzilizokuwepo euro 
 milioni ziligawanywa kama ifuatavyo a utafiti wa kahawa na huduma za ugani kwa wakulima euro kazi za utafiti zitatekelezwa na taasisi ya utafiti wa kahawa tanzania coffee research institute tacri lyamungo na vituo vyake vilivyoko ugano mbinga mbimba mbeya na maruku kagera
mradi unalenga kupunguza umaskini na kuongeza tijakwa kuwekeza kwenye utafiti na kuwawezesha wakulima kupatamiche na utaalam wa kilimo cha kahawa
b barabara katika maeneo ya kahawa euro usimamizi wa utekelezaji wa matengenezo ya barabara na matumizi ya fedha utakuwa chini ya wakala wa barabara wataifa tanroads
tenda ya kubainisha barabarazitakazotengenezwa ilifunguliwa tarehe februari nakampuni ijulikanayo kama roughton internation ltd
uk
ilishinda
kazi ya kubaini barabara zitakazojengwa inatarajiwakukamilika mwisho wa mwezi juni au julai na ujenzi wa barabara unatarajiwa kuanza mwezi wa septemba na inatarajiwa kukamilika katika kipindi cha mwaka mmoja
c mpango wa maendeleo ya kilimo asdp euro 
kipengele hiki kimegawanyika kwenye sehemu kuu nane
i mipango ya maendeleo ya kilimo ya wilaya euro ii uboreshaji wa kahawa euro zitatumika katika ujenzi wa mitambo ya kumenya kahawa central pulparies ili kuinua ubora wa kahawa iii utafiti wa chai na pamba euro iv sensa ya kilimo euro v kurekebisha mifumo ya bodi za mazao euro vi ufafanuzi wa sheria ya vijiji euro vii tafiti za sera na udhibiti euro viii maandalizi ya asdp euro d uratibu wa programu na uandaaji wa mipango euro e uratibu ufuatiliaji na tathmini euro mchanganuo wa fedha hizo umeonyeshwa kwenye kiambatisho na
uendelezaji wa mazao makuu ya biashara 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula itaendelea kuratibu na kusimamia uendelezaji wamazao makuu ya biashara hususan chai kahawa pareto pamba tumbaku korosho miwa na mkonge ili kuongeza tija na uzalishaji
aidha wizara itahakikisha mazao hayo yanakuwa na ubora wa hali ya juuutakaoyawezesha kupata soko la uhakika ndani na nje ya nchi
wakulimawataelimishwa umuhimu wa kutunza ubora wa mazao mashambani nakuyapanga katika madaraja wakati wa kuyauza
aidha wizara itaendeleakuimarisha huduma za ukaguzi wa mazao na kuhakikisha mazao hayoyanauzwa kwa vipimo na katika vituo vilivyoidhinishwa kwa mujibu washeria na kanuni zilizopo
mheshimiwa spika baadhi ya mazao yetu ya kilimo hukosa soko la uhakika kwa sababu mazao hayo huuzwa kabla hayajasindikwa ili kuyaongezea ubora na thamani
mwaka wa wizaraitashirikiana na wizara ya viwanda na biashara na unido kuendeleakujenga uwezo wa vikundi vya wananchi kuanzisha na kuendelezaviwanda vidogo vidogo vya usindikaji wa mazao ya kilimo kabla yakuyauza hususan mazao ya chakula
aidha serikali inakamilisha mpangowa kutoa vivutio kwa wawekezaji katika viwanda vya kati na vikubwakatika usindikaji wa mazao ya kilimo
wizara kwa kupitia bodi za mazaoitaendelea kusimamia uanzishwaji na uendelezaji wa viwanda vyakusindika mazao makuu ya biashara
matarajio ya uzalishaji na usindikajiwa mazao makuu ya biashara katika msimu wa ni kamaifuatavyo chai 
mheshimiwa spika uzalishaji wa chai unatarajiwa kuongezeka kutoka tani zilizozalishwa mwaka wa hadi tani katika msimu wa 
ongezeko hilo litatokana na ukarabatiuliofanyika kwenye viwanda vya chai soko la uhakika la majani mabichiya chai hususan kutoka kwa wakulima wadogo uboreshaji wa utafiti wa zao la chai na usambazaji wa miche bora kwa wakulima unaotekelezwa na trit kwa kutumia fedha za stabex
ili kuinua kilimo cha chai kupitia wakulima wadogo wizara itaendelea kuimarisha vikundi na vyama vya wakulima wadogo wa chaikatika maeneo ya rungwe lupembe mufindi dabaga usambara kagera na tarime ili viweze kusajiliwa kama saccos na kuwawezeshawakulima kupata mikopo ya kununulia pembejeo za kilimo cha chai
aidha wizara itaendelea kuimarisha chama kilele cha wakulimawadogo wa chai tanzania smallholder tea growers association tstga ili kiweze kusaidia vyama vya wakulima wadogo wa zao hilo katika kuandaa na kutekeleza miradi ya kupanua maeneo yanayolimazao la chai kupata miche bora na mikopo ya pembejeo
wizara itaendeleakuhimiza kuanzishwa kwa kilimo cha chai katika maeneo mapya kamavile dabaga tarime kigoma mbinga na ludewa
jitihada zakuhamasisha wawekezaji ili wajenge viwanda vya kusindika chai hususan katika maeneo mapya ya chai nazo zitaendelea
kahawa 
mheshimiwa spika zao la kahawa linatarajiwa kuongezeka kutoka tani zilizozalishwa katika msimu wa hadi tani katika msimu sawa na ongezeko la asilimia 
ongezeko hilo litatokana na tabia ya zao la kahawa kuzaa kwa wingimsimu mmoja na kupunguza uzalishaji katika msimu unaofuata
msimuwa utaangukia wakati kahawa inazaa kwa wingi
aidha wakulima watahimizwa kuongeza maeneo ya kilimo cha kahawa na tijakutokana na serikali kuweka utaratibu wa kuwaruhusu wakulimawanaozalisha kahawa zenye ubora wa hali ya juu kuuza kahawa zaomoja kwa moja
utaratibu huo utawezesha upatikanaji wa bei nzurikwa kahawa hizo
mheshimiwa spika ili kuongeza ubora wa kahawa serikali kwa kushirikiana na jumuia ya nchi za ulaya inaandaa mpango maalumwa kuinua ubora wa kahawa hususan kwa kujenga viwanda vyakupukuchukua kahawa pulperies na matumizi ya teknolojia zinazohakikisha kahawa inayozalishwa na wakulima inakuwa ya uborawa hali ya juu
mpango huo utagharimu jumla ya shilingi bilioni 
sukari 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa sukari unatarajiwa kuongezeka kutoka tani zilizozalishwamwaka wa hadi tani sawa na ongezeko la asilimia 
ongezeko hilo litatokana na kuongezeka kwa ufanisi wa uzalishajikatika viwanda baada ya kufanyiwa ukarabati ufufuaji wa mashambaya miwa na kuongezeka kwa wakulima wadogo wa miwa kutokawakulima mwaka wa hadi wakulima mwakawa 
wakulima wadogo wa miwa wa kilombero na mtibwawanategemewa kuzalisha tani ambapo wakulima wadogo wakilombero watazalisha tani na wakulima wadogo wa mtibwa tani 
aidha katika mwaka wa kampuni ya sukari yakilombero itaanza kuzalisha sukari nyeupe kwa ajili ya matumizi yaviwandani
inategemewa kuwa katika mwaka takriban tani zitazalishwa
kiwanda cha sukari cha kagera kitaanza kuzalishasukari ya kawaida kuanzia mwezi wa julai na kinategemewakuzalisha tani katika mwaka wa 
mheshimiwa spika serikali itaendelea kuwahamasisha wawekezaji waanzishe mashamba ya miwa na viwanda vya sukarikatika maeneo ambayo utafiti umeonyesha kuwa yanafaa kwa kilimohicho hususan katika mabonde ya mto kilombero mto mara na eneola mahurunga katika mkoa wa mtwara
 korosho 
mheshimiwa spika kutokana na hali nzuri ya hewa inayotarajiwa uzalishaji wa zao la korosho unatarajiwa kuongezekakutoka tani msimu wa hadi tani katika msimuwa ongezeko ambalo ni sawa na asilimia 
wizara itaendeleakuwahimiza wawekezaji kupanua ubanguaji wa korosho hapa nchinikwa kutumia teknolojia rahisi zitakazotoa ajira kwa wananchi wengi hususan wanawake
aidha serikali itakamilisha ubinafsishaji wa viwandavya korosho na kuweka vivutio vya kuhamasisha usindikaji na uuzajiwa korosho iliyobanguliwa
tumbaku 
uzalishaji wa zao la tumbaku unatarajiwa kuongezeka kutoka tani zilizozalishwa katika msimu wa hadi tani msimu wa sawa na ongezeko la asilimia tisa
ongezeko hilolitatokana na kuendelea kuongezeka kwa bei ya mkulima hadi kufikiawastani wa shilingi kwa kilo kutoka shilingi kwa kilo mwakawa kupanuliwa kwa maeneo yanayozalisha tumbaku nchini kuimarishwa kwa upatikanaji wa pembejeo muhimu kutokana namakampuni ya ununuzi wa tumbaku kuendelea kutoa huduma hizo kwaufanisi zaidi na matumizi ya mbegu zenye tija kubwa zilizoanza kutumikakatika msimu wa 
pamba 
mheshimiwa spika uzalishaji wa zao la pamba katika msimu wa unatarajiwa kufikia tani sawa na ongezeko laasilimia ikilinganishwa na uzalishaji wa tani msimu wa 
uzalishaji unatarajiwa kuongezeka kutokana na ongezeko laufanisi wa uzalishaji baada ya kuanza kutekelezwa kwa mpango wa kitaifa wa pembejeo za pamba unaowaongezea wakulima uwezo wa kununua pembejeo kwa kutumia utaratibu wa vocha kuanzishwa kwakilimo cha pamba katika maeneo mapya hususan katika wilaya zakasulu kibondo ngara uyui urambo iramba manyoni na singida wakulima kuendelea kuhamasika kutokana na bei nzuri ya pamba yashilingi kwa kilo waliyolipwa katika msimu wa ikilinganishwa na shilingi kwa kilo mwaka wa 
aidha ongezeko hilo litatokana na matumizi ya aina bora zaidi ya mbegu yapamba aina ya uk
 na aina ya alai zilizopandwa katika msimuwa 
katika msimu wa wizara itaendelea kuhakiki ubora wa pamba inayozalishwa na kuuzwa ndani na nje ya nchi ili kuhakikishainafikia viwango vya kimataifa kwa kuanzisha na kuendesha mashindano ya kilimo cha zao la pamba kiwilaya kimkoa na kikanda kuanzisha kilimo cha mkataba ambapo jumla ya hekta milioni zitalimwa kwa mikataba kati ya makampuni na wakulima
kuanzisha mfumo mpya wa uzalishaji wa mbegu bora za pamba kwa kutumia wakulima wa mkataba kwa lengo la kusambaza aina mpya za mbegu za uk kwa kanda ya magharibi naalai kwa kanda ya mashariki
pareto 
mheshimiwa spika katika msimu wa uzalishaji wa pareto unategemewa kuwa tani ambao ni sawa na tani chini ya uzalishaji wa mwaka wa 
kushuka kwa uzalishajiwa pareto kumesababishwa na bei ya pareto katika soko la duniakuendelea kuwa chini hali iliyosababisha takriban tani za paretokubaki mikononi mwa wakulima
aidha mwekezaji wa kiwanda cha pareto kilichopo iringa amekosa uwezo wa kununua pareto baada ya kushindwa kupata soko na kufanya wakulima kukata tamaa ya kuzalishapareto na kuanza kupanda mazao mbadala
ili kukabiliana na tatizohilo serikali imeidhamini kampuni ya tanzania pyrethrum processing and marketing company limited ili ipate mkopo wa benki wa shilingi bilioni 
 wa kununulia pareto iliyopo mikononi mwa wakulima
aidha katika msimu wa wizara ya kilimo na chakula kwa kushirikiana na wizara ya ushirika na masoko itaendelea kutafutaufumbuzi wa kudumu wa matatizo ya soko na uziduzi wa pareto
wizaraitahimiza kilimo cha pareto katika maeneo mapya yanayowezakustawisha zao hilo hususan katika mikoa ya kilimanjaro na arusha naitahakikisha kwamba wakulima wanapata miche bora ya paretoinayozalishwa kwa njia ya vikonyo yenye sumu nyingi zaidi na tija kubwaya wastani wa kilo kwa hekta
mkonge 
uzalishaji wa zao la mkonge unatarajiwa kuongezeka kutoka tani msimu hadi tani katika msimu wa sawa na ongezeko la asilimia 
ongezeko hilo litatokana nakuanzishwa kwa utaratibu wa kutumia wakulima wadogo wa mkongekatika mikoa ya kanda ya ziwa viktoria upanuzi wa mashambamakubwa ya mkonge na bei nzuri ya katani katika soko la dunia
serikali itaendelea na juhudi za kuongeza ufanisi wa matumizi ya bidhaa za mkonge
ujenzi wa kiwanda cha majaribio cha karatasikwa kutumia mkonge ambao umeanza unatarajiwa kukamilika mwakawa 
aidha kiwanda cha majaribio ya kutoa nishati kwa gesikwa kutumia taka za mkonge kimeanza kujengwa
utafiti wa pombe citric acid na bidhaa nyingine zitokanazo na zao la mkonge utaendelezwa
 xviii
mazao yasiyo ya asili 
mheshimiwa spika wizara itakarabati na kujenga upya miundombinu mbalimbali katika bustani za serikali za mpiji mkoani pwanina bugaga mkoani kigoma
aidha wizara itatoa mafunzo maalum yambinu bora za umwagiliaji maji mashambani kwa wataalam na wakulimaili wazalishe miche mingi yenye ubora unaotakiwa
aidha mashambaya mfano ya mazao ya maembe vanilla paprika na migombayataanzishwa katika mikoa ya morogoro iringa arusha dodoma natanga
wakulima watawezeshwa kutembelea mashamba ya mfano ilikujifunza uzalishaji wa mazao mapya
nakala za vitabu vyamwongozo wa uzalishaji wa mazao hayo vitachapishwa na kusambazwakwa wakulima
xix
utafiti wa kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula itaendelea kufanya utafiti ili kuhakikisha upatikanajiwa teknolojia bora za kilimo kwa wakulima
juhudi za kuzalisha kwawingi mbegu za mazao zitaendelea pamoja na uchunguzi wa mbegumpya zitakazoweza kumpatia mkulima mavuno mengi na kuongeza tijakatika mazingira ya uzalishaji
wizara ya kilimo na chakula kupitia vituo vya utafiti inatarajia kutoa mbegu mpya tatu za mazao ya nafaka mahindi na ngano mbiliza mazao ya jamii ya mikunde maharage na mbaazi tatu za mafuta karanga na ufuta na mbili za mazao ya jamii ya mizizi
mbegu hizozitakuwa na sifa za mavuno mengi kustahimili magonjwa na kuvumiliahali ya ukame
aidha ili kupunguza tatizo la upatikanaji wa mbegu vitalu vya kuzalisha miche na mbegu vitaanzishwa katika vituo vya utafitina kwenye baadhi ya vijiji
miche itakayozalishwa itagawanywa katika mashamba ya wakulima kwa ajili ya uchunguzi zaidi
miche na mbegu zenye sifa zinazokubalika zitasambazwa kwa wakulima na mashambaya maonyesho vijijini ili zizalishwe zaidi
wizara ya kilimo na chakula itaendelea kukusanya na kutathmini nasaba za mazao ya mbaazi dengu njegere safflower macadamia vanilla matunda mboga na viungo ili kuongeza wigo wamazao ya biashara kwa mkulima
kazi hii itafanyika kwenye vituo vyakatrin maruku uyole tengeru na ukiriguru
aidha mbegu mamaza mazao ya jamii ya nafaka mikunde na mafuta zitaendelea kuzalishwa
vituo vya utafiti vitaendeleza tafiti zake katika vituo mbalimbali kamaifuatavyo vituo vya tengeru kibaha uyole na hombolo vitaendelea kueneza teknolojia ya kuandaa na kutumia mazao ya jamii ya mizizi kwa mfano muhogo na viazi ili kuyaongezeathamani na matumizi vituo vya tumbi selian uyole na ukiriguru vitaendelea kufanya utafiti wa miti inayoweza kutumiwa katika kilimo mseto ili kukabiliana na kuzidi kupungua kwa rutuba ya udongo nakuongezeka kwa mmomonyoko wa udongo katika maeneomengi nchini vituo vya katrin na dakawa vitazalisha mbegu mama za mpunga aina ya txd txd na txd saro vituo vya maruku na tengeru vitaendelea kuzalisha na kusambaza miche bora ya migomba kwa wakulima
pamoja na kazi hizo vituo vitandelea kuwaelimisha wakulima mbinubora za kilimo cha migomba na vituo vya ukiriguru na ilonga vitaendelea kuzalisha mbegu mama za pamba aina ya uk na alai 
wizara ya kilimo na chakula itaendelea kuziendesha maabara za tissue culture zilizopo mikocheni tengeru uyole na ukiriguru ili zianze kutoa miche bora na mingi ya migomba pareto muhogo namananasi
utumiaji wa teknolojia hii utachangia kwa kiasi kikubwaupatikanaji wa mbegu bora za mazao mbalimbali
aidha wizaraitaendelea na tafiti zifuatazo kutafiti matumizi ya wanyamakazi na zana mbalimbali za kilimo katika kutayarisha mashamba kupanda kupalilia na kubeba mizigo
utafiti huo utafanyika uyole na ukiriguru nautashirikisha wakulima katika mashamba yao
kutafiti mbinu mbali mbali za uvunaji maji ya mvua rain water harvesting ili kuyatumia katika uzalishaji wa mazao na matumizi ya nyumbani
kazi hii itafanyika kwenye vituo vyaukiriguru na uyole kwa kushirikiana na chuo kikuu cha kilimocha sokoine
kufanya tafiti za sayansi jamii na uchumi kwenye kanda ili kuboresha ufanisi katika kutoa ushauri sahihi wa matumizi ya teknolojia katika mazingira ya wakulima kuandaa na kuendesha mafunzo kwa watafiti kuhusu mbinu shirikishi za utafiti unaolenga mahitaji halisi ya wakulima chini ya mradi wa padep kukarabati maabara za udongokatika vituo vya utafiti vya mlingano uyole selian na ukiriguru na kutoa mafunzo kwa wataalam ili ziweze kutoa huduma yaupimaji wa udongo kwa mashamba ya wakulima na kutoaushauri kuhusu matumizi sahihi ya mbolea na kununua dawana vifaa vitakavyotumiwa na maabara za udongo xx
huduma za ugani 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula kwa kushirikiana na wizara ya maji na maendeleoya mifugo na ofisi ya rais tawala za mikoa na serikali za mitaa itaendelea kuimarisha utoaji wa huduma za ugani kwa wakulima kwakutekeleza kazi zifuatazo kuimarisha vyuo vya wakulima vya bihawana dodoma mkindo morogoro na inyala na ichenga mbeya ili viweze kufundisha wakulima kilimo cha kibiashara
wakulima watapata mafunzo katika vyuo hivyo
wakulima hao watawezakuwafundisha wakulima wenzao baada ya kupatiwa mafunzohayo
vyuo hivyo pia vitajihusisha katika uzalishaji wa mazaona ufugaji wa wanyama ili hapo baadaye viweze kujitegemea
kuimarisha kitengo cha elimu kwa wakulima ukulima wa kisasa makao makuu dar es salaam na kwenye kanda ili kiweze kutekeleza yafuatayo a kuandaa na kutangaza vipindi vya kilimo redioni
vituo vya redio za kanda vitatumika ili kufikisha haraka mafunzo hayo kwawakulima b kutengeneza mikanda ya video kwa ajili ya mafunzo ya kilimo katika vyuo vya mafunzo vya wakulima
aidha mikanda hiyoitatumiwa na wataalam wilayani kwa ajili ya kueneza teknolojiaza kilimo kwa wakulima
c kuchapisha na kusambaza kwa wakulima majarida mbali mbali ya kilimo kama vijitabu vya kilimo bora gazeti la ukulima wakisasa vipeperushi na mabango
aidha mashine za uchapishajipamoja na studio za redio na video vitaimarishwa
d kutangaza kazi za wizara ya kilimo na chakula ili kuelimisha umma kuhusu shughuli na mafanikio ya wizara
 mradi shirikishi wa maendeleo ya kilimo na uwezeshaji 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya husika itaendelea kutekelezamradi shirikishi wa maendeleo ya kilimo na uwezeshaji katika wilayaza hai morogoro vijijini singida vijijini iringa vijijini masasi nachingwea hanang na arumeru
aidha mradi utaanza kutekelezwakatika wilaya nyingine 
kazi zitakazotekelezwa ni kama ifuatavyo kuzindua mradi katika wilaya zitakazoanza kutekeleza mradi katika mwaka wa ikiwa ni pamoja na kuunda timu za uwezeshaji za wilaya na kata ili kujenga uwezo wa kuandaamiradi kufuatilia utekelezaji udhibiti na uwajibikaji katikamatumizi ya fedha kuendesha mafunzo ya mbinu shirikishi kwa timu za wawezeshaji za taifa wilaya na kata ili kujenga uwezo wa kushirikisha jamii katika kupanga mipango ya kuendeleza kilimona ufugaji kuwezesha jamii katika vijiji vya wilaya zitakazotekeleza mradi katika mikoa ya manyara singida tanga kilimanjaro tabora arusha iringa lindi mtwara na morogoro kubunina kutekeleza miradi ya maendeleo ya kilimo kwa kutumiateknolojia sahihi na endelevu
miradi midogo isiyopungua inatarajiwa kuandaliwa na kutelezwa na jamii katika vijiji hivyo kuwezesha wilaya zilizochaguliwa kutekeleza mradi katika mwaka wa kuandaa na kutekeleza programu za kuimarisha uwezo wa kiutendaji katika kusimamia shughuli zamaendeleo ya kilimo kuwezesha uboreshaji wa sera za kitaifa sheria kanuni na taratibu mbalimbali zikiwemo ushirikishwaji wa sekta binafsi katika maendeleo ya kilimo
 xxi
mafunzo kwa wataalam na wakulima 
mheshimiwa spika katika mwaka wa kazi zitakazofanyika ni pamoja na kuandaa mtaala na kutekeleza mafunzo ya muda mrefu ya kilimo cha biashara kwa vijana kufundisha wakulima kanuni za kilimo bora cha kibiashara kuandaa mtaala wa kufundisha elimu ya kuhimiza vita dhidiya baa la ukimwi katika sekta ya kilimo
elimu itatolewa kwa walengwa mbalimbali watakaohudhuria mafunzo katikavyuo vya kilimo kuandika vijitabu vya rejea kwa matumizi ya wakulima watakaohudhuria mafunzo ya kilimo cha biashara vyuoni kudhamini mafunzo ya muda mrefu kwa wataalamu wenye astashahada kwenda kiwango cha stashahada na astashahada kwa vijana waliomaliza kidato cha sita wanaotarajiwa kujiunga na fani ya kilimo kudhamini mafunzo ya shahada ya uzamili na falsafa kwa wakufunzi wanne na mafunzo ya rejea kwa wakufunzi wa vyuo vya kilimo kukarabati vyuo vinane majengo mifumo ya maji na mifumo ya umeme na kuvipatia vifaa vya mafunzo kwa vitendo kuimarisha vitengo vya kuendesha mafunzo ya matumizi ya wanyamakazi katika kilimo kutoa mafunzo kwa wakulima vijana na wataalamu kuhusukilimo cha umwagiliaji wa zao la mpunga katika chuo cha wakulima kilimanjaro katc
 xxii
kilimo cha umwagiliaji maji mashambani 
mheshimiwa spika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula imelenga kuongeza eneo la uzalishaji kwa kutumia kilimocha umwagiliaji maji mashambani kwa jumla ya hekta 
ongezekohilo litafanya jumla ya eneo la kilimo cha umwagiliaji maji mashambaninchini kufikia hekta kutoka hekta za mwaka wa 
ili kufikia lengo hilo wizara itaendelea na ujenzi na ukarabati waskimu za umwagiliaji maji mashambani ujenzi wa mabwawa na uvunajiwa maji ya mvua
wizara itaendelea kuhimiza na kusimamia uanzishajiwa mashamba ya mfano katika maeneo yanayozunguka ziwa viktoriakwa lengo la kutengeneza ukanda wa kijani wa mazao ya kilimokuzunguka ziwa hilo
aidha ili kuongeza ufanisi katika uchimbaji wamabwawa madogo na ujenzi wa skimu za umwagiliaji wizara itavifanyiaukarabati vifaa vinavyotumika katika ujenzi wa miundombinu yaumwagiliaji maji mashambani vinavyomilikiwa na wizara
mheshimiwa spika wizara ya kilimo na chakula kwa kushirikiana na halmashauri za wilaya itaendelea kusimamia skimu zoteza umwagiliaji maji mashambani ili kuhakikisha kwamba malengo yatija na uzalishaji yaliyowekwa katika skimu hizo yanafikiwa
aidha wizara itaendelea kutoa mafunzo ya matumizi bora ya maji uendeshajina usimamizi wa skimu za umwagiliaji maji mashambani kwa wakulima
mpango kabambe wa umwagiliaji maji mashambani 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula itakamilisha awamu ya tatu ya mpango kabambewa umwagiliaji maji mashambani kwa kuthibitisha takwimu na kufanyausanifu wa miradi ya umwagiliaji maji mashambani
kazi hiyoitaainisha aina za skimu za umwagiliaji maji mashambani zinazoweza kuanzishwa hapa nchini
lengo ni kupata gharama za ujenzi na mifumo ya uendeshaji na usimamizi ambayo itatumika kama mwongozo katikauandaaji na utekelezaji wa miradi ya umwagiliaji maji mashambani ambayo itaandaliwa na kutekelezwa chini ya mipango ya wilaya yakuendeleza kilimo dadps
aidha chini ya mpango kabambe waumwagiliaji maji mashambani wizara itakamilisha mfumo wa utunzajina utoaji wa takwimu za umwagiliaji maji mashambani zitakazotumiwana wawekezaji katika kilimo cha umwagiliaji maji mashambani
ukarabati wa skimu za umwagiliaji maji mashambani na ujenzi wa mabwawa 
skimu za umwagiliaji maji mashambani zilizoainishwa chini ya mpango kabambe wa kilimo cha umwagiliaji maji mashambanizitakarabatiwa
aidha ujenzi wa skimu za nyanzwa kilolo hekta irindi kilolo hekta utengule usongwe mbeya vijijini hekta na naming ongo mbozi hekta ambazo zinaendelezwa naprogramu ya kuendeleza sekta ya kilimo asps zitakamilishwa
skimu tisa zenye jumla ya hekta zitaendelezwa chini ya mfuko wa pamoja wa tanzania na japan wa msaada wa chakula food aid counterpart fund
skimu hizo ni kikafu chini hai hekta mvumi kilosa hekta mlali morogoro vijijini hekta chechami nkonga iringa vijijini hekta shamwengo mbeya vijijini hekta mlenge iringa vijijini hekta malolo nzega hekta mkula kilombero hekta ruaha mbuyuni kilolo hekta 
skimu za mashamba ya mfano za umwagiliaji maji mashambani zitaendelezwa katika ukanda wa kijani unaozunguka ziwaviktoria hekta kiambatisho na 
katika skimu hizo wizaraitaonyesha matumizi ya teknolojia zinazofaa kwa kuvuta maji kutokakatika ziwa viktoria kwa kutumia nishati inayotokana na upepo mafuta ya dizeli na mionzi ya jua
aidha visima vifupi na pampu za miguu vitatumika katika maeneo ambayo yako mbali ya mwambao wa ziwa
mheshimiwa spika katika mwaka wa serikali itajenga mabwawa ambayo ni mabwawa ya mwele muheza kakola igunga hekta ikowa dodoma vijijini hekta maneke musoma hekta nkiniziwa nzega hekta usoke urambo hekta na ruvu nafco kibaha hekta yatakarabatiwa
mabwawa ya mkomazi korogwe hekta tieme masagi hekta nyaisozi karagwe hekta kiserian monduli hekta nakironda datali iramba 
programu husishi ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani participatory irrigation development programme pidp 
mheshimiwa spika katika mwaka wa programu husishi ya kilimo cha umwagiliaji maji mashambani itaendelea na ujenziwa majaruba ya mpunga na miundombinu ya umwagiliaji majimashambani katika skimu zenye ukubwa wa hekta 
skimuhizo ziko katika wilaya za misungwi maswa mpwapwa igunga mbulu na iramba 
kiambatisho na 
miradi ya umwagiliaji maji mashambani chini ya mipango ya wilaya ya kuendeleza kilimo ya district agricultural development plans dadps 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula kwa kushirikiana na halmashauri za wilayaitaendelea kutekeleza miradi iliyoanza kutekelezwa katika mwaka wa na kuanza kutekeleza miradi mipya iliyopendekezwa chiniya mipango ya maendeleo ya kilimo ya wilaya katika mwaka wa 
mipango hiyo imeainisha miradi ya umwagiliaji maji mashambani yenye eneo la hekta 
xxiii
matumizi bora ya ardhi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuweka msukumo mkubwa katika kuhimiza matumiziendelevu ya ardhi ya kilimo ili kukabiliana na madhara yanayotokana nammomonyoko wa udongo
aidha wizara itaendelea kupima mashambakwa lengo la kuboresha mipango ya matumizi ya ardhi na umilikishwajiwa mashamba hayo kwa wakulima
kazi zitakazo zitatekelezwa kuwafikishia wakulima teknolojia za kilimo cha matuta na makingamaji kilimo mseto na uvunaji wa maji ya mvua mashambani na kuhimiza matumizi yake katika wilaya zamikoa ya dodoma singida shinyanga tabora kigoma mwanza mara manyara arusha kilimanjaro tanga morogoro iringa na ruvuma kupima mashamba kwenye miradi mitatu ya umwagiliaji maji mashambani ya lumuma kilosa kikafu chini hai na ruvu bagamoyo na kuweka mipaka ya kila shamba ili kuwawezeshawakulima kumilikishwa mashamba hayo kuhifadhi ardhi ya kilimo kwenye maeneo yanayozunguka skimu za umwagiliaji maji mashambani ili kudhibiti uharibifu wa miundombinu katika skimu za lumuma kilosa na kikafuchini hai na kuandaa miongozo ya matumizi endelevu ya ardhi na kuhimiza matumizi miongozo hiyo ili kuongeza uwajibikaji wa wananchi katika kuzingatia matumizi endelevu ya ardhi
 xxiii
matumizi ya pembejeo na zana za kilimo mbolea na madawa 
mheshimiwa spika mahitaji ya mbolea katika msimu wa yanakadiriwa kuwa tani madawa ya kilimo ya ungayatakuwa tani na madawa ya maji lita milioni 
ili kuhakikishapembejeo hizo zinapatikana kwa wingi na kwa wakati
aidha serikaliitaendelea kuwawezesha wananchi kuongeza matumizi ya mbolea kwakupanua utaratibu wa kufidia sehemu ya gharama za usafirishaji wambolea nchini kote
aidha wizara ya kilimo na chakula itaweka mfumo wa ukusanyaji wa takwimu za pembejeo kwa kutoa mafunzo kwa wataalam wa kilimo wanaoshughulikia pembejeo katika wilaya zote hapa nchini
mfumo huo utaiwezesha wizara kuwa na takwimu sahihi za mahitaji namatumizi ya pembejeo za kilimo kwa wakati
mbegu 
mheshimiwa spika upatikanaji wa mbegu unategemewa kuwa jumla ya tani ambao utatokana na uzalishaji katikamakampuni binafsi nchini tani wakulima wadogo tani uagizaji kutoka nje tani na uzalishaji katika mashamba ya serikali tani 
ili kufikia lengo hilo kazi zifuatazo zitafanyika kulima hekta ili kuzalisha tani za mbegu za msingi na zilizothibitishwa kwa mazao ya nafaka mikunde na mbegu za mafuta katika mashamba ya dabaga msimba mwele nakilangali
kufanya tathmini ili kuweka miundo mbinu ya umwagiliaji maji katika mashamba mawili ya mbegu ya dabaga na msimba ili kuongeza uzalishaji wa mbegu wakati wa kiangazi
kuwezesha wakala wa ukaguzi na udhibiti wa mbegu tosca kudhibiti ubora wa mbegu nchini kwa kukagua mashamba ya mbegu na kuchukua sampuli za mbegu kwa ajiliya kupima ubora wa mbegu katika maabara
aidha wataalamwa kilimo watapewa mafunzo kuhusu ukaguzi wa mbegukatika wilaya zilizo chini ya mradi shirikishi wa maendeleoya kilimo na uwezeshaji padep
ili kuongeza matumizi ya mbegu bora katika ngazi za vijiji mpango wa kuzalisha mbegu za daraja la kuazimiwa quality declared seed kwa kutumia wakulima wadogo chini ya mradi wa kusaidia sekta ya kilimo asps utaendelezwa katikamikoa ya dodoma iringa morogoro lindi na mtwara
aidha serikali itatoa mafunzo ya uzalishaji mbegu vijijini kwakuwafundisha wakulima wadogo katika mikoa ya pwani kigoma kagera na rukwa mbinu za kuzalisha mbegu zenyeubora wa kuazimiwa
kukamilisha uundwaji wa wakala wa mbegu kuimarisha shughuli zake na kuupatia mali ambazo zilikuwa za tanseed katika matawi ya morogoro na njombe yakiwemo maghalaya kuhifadhia mbegu na nyumba za watumishi
zana za kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula itaendelea kutoa mikopo yenye masharti nafuu kwawakulima kupitia mfuko wa pembejeo ili kuwawezesha kukarabatimatrekta mabovu na kununua mapya
jumla ya matrekta yatakarabatiwa na matrekta mapya yatanunuliwa chini ya mpangohuu
halmashauri za wilaya kwa kutumia wataalam wake zitafanyatathmini ya awali ya matrekta na kutoa mapendekezo ya wakulimawanaokidhi masharti ya mkopo kabla maombi hayo hayajawasilishwa kwenye mfuko wa pembejeo
aidha vituo viwili vya kukodisha matrekta vitakavyoendeshwa na sekta binafsi vitaanzishwa katika wilayazitakazokidhi masharti ili vitoe huduma kwa wakulima
wizara itaendelea kutoa mafunzo kuhusu matumizi na matengenezo ya matrekta madogo ya mkono na mashine ndogo zakubangua korosho
mafundi sanifu wa halmashauri za wilaya katikamikoa ya shinyanga kagera lindi ruvuma tanga mtwara pwani arusha manyara na mbeya watapatamafunzo hayo na watawezeshwa ili watoe mafunzo hayo kwa wakulimakatika vijiji husika
wizara itaendelea kuweka mkazo katika matumizi ya wanyamakazi kwenye mikoa yenye matumizi makubwa ya wanyamakazina mifugo mingi kama mwanza shinyanga mara tabora singida dodoma morogoro arusha mbeya rukwa iringa na manyara
vituo vya wanyamakazi katika mikoa hiyo vitakarabatiwa na kupatiwazana ili viweze kutoa mafunzo na kufanya maonyesho kwa wakulimajuu ya matumizi bora ya teknolojia ya matumizi ya wanyamakazi katikakilimo
aidha kila kituo kitaanzisha shamba la mfano la hekta mbili kwaajili ya kutoa mafunzo na maonyesho kwa vitendo kwa wakulima
mafunzo ya matumizi ya zana bora zinazokokotwa na wanyamakazi yatatolewa kwa maafisa ugani na vikundi vyawakulima 
vikundi hivyo vya wakulima vitawezeshwa kwa kupatiwazana ili vitoe mafunzo kwa wakulima wenzao vijijini kwa kushirikianana maafisa ugani hivyo kuwezesha wakulima wengi zaidi kupatamafunzo katika kipindi kifupi
 xxv
mfuko wa pembejeo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa mfuko wa pembejeo utaendelea kutoa mikopo kwa ajili ya uagizaji na usambazajiwa pembejeo na zana za kilimo kwa kupitia mabenki na taasisi nyingineza fedha
aidha mfuko utatoa mikopo kwa ajili ya kununulia matrektamapya pamoja na kukarabati ya zamani
mikopo itatolewa kwa mashartiya ukopeshaji ya benki na wakopaji watapaswa kurejesha mikopo kwakufuata utaratibu uliokubaliwa kati yao na benki
ili kufikisha huduma za mfuko wa pembejeo kwa wakulima na wafugaji mfuko utaendelea kutoa huduma za mikopo mikoani kwakupitia taasisi zifuatazo benki ya exim mikoa ya dar es salaam pwani tanga mtwara lindi arusha manyara dodoma singida morogoro mwanza mara shinyanga tabora na kigoma
benki ya ushirika kilimanjaro mkoa wa kilimanjaro benki ya wananchi ya mufindi iringa rukwa na mbeya benki ya wananchi ya mbinga mkoa wa ruvuma benki ya ushirika ya wakulima kagera mkoa wa kagera shirikisho la vyama vya ushirika vya kuweka na kukopa tanzania ltd sccult ltd saccos saccas zitakazohudumia wanachama wake nchi nzima
mheshimiwa spika wizara kupitia mfuko wa pembejeo itaendelea na ukusanyaji wa madeni ya miaka ya nyuma ikiwa ni pamojana uuzaji wa dhamana za wadaiwa baada ya kupata hukumu za kesi zamadai zilizopo mahakamani
hadi sasa jumla ya kesi za wadaiwabado zinaendelea kusikilizwa kwenye mahakama
 xxvi
udhibiti wa visumbufu vya mimea na mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika ili kudhibiti visumbufu vya mimea na mazao katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakulaitaweka mkazo katika masuala yafuatayo kuendelea kuhamasisha wakulima wa mikoa ya kigoma singida mtwara morogoro shinyanga arusha kilimanjaro tanga na mikoa ya kanda ya ziwa kutumia mbinu ya udhibitihusishi wa visumbufu vya mimea kama njia pekee endelevu salama na yenye gharama nafuu katika kudhibiti visumbufuvya mimea na mazao kuendelea kushirikiana na halmashauri za wilaya na taasisi mbali mbali ikiwa ni pamoja na mashirika ya kimataifa yanayodhibiti milipuko ya nzige na kwelea kwelea ya dlco ea na irlco csa katika kukagua maeneo ya mazalio yavisumbufu hao na kuwadhibiti mapema ili kuokoa mazao yawakulima kuimarisha huduma za utabiri wa milipuko hususan milipuko ya viwavijeshi na panya kuendeleza shughuli za kuchunguza na kudhibiti gugumaji kuwafundisha wakulima mbinu endelevu za kukabiliana na visumbufu hususan teknolojia za udhibiti husishi ipm na kusimamia utekelezaji wa sheria ya udhibiti wa visumbufu vya mimea ya mwaka plant protection act of 
mkazo utawekwa katika kuboresha huduma ya karantini yamimea na ukaguzi wa madawa ya kilimo yanayoingizwa aukutolewa nchini
 xxvii
hifadhi ya mazao na usalama wa chakula hifadhi ya chakula ya taifa 
mheshimiwa spika katika mwaka wa hifadhi ya chakula ya taifa itanunua jumla ya tani za mahindi na mtamayenye ubora unaokubalika
chakula hicho kitahifadhiwa katika kandasaba za hifadhi ya chakula ya taifa ili kiweze kusambazwa na kuuzwakwenye maeneo yatakayokuwa na upungufu wa chakula
usalama wa chakula 
mheshimiwa spika wizara ya kilimo na chakula ina jukumu la kuhakikisha kwamba taifa linakuwa na uhakika wa upatikanaji wachakula wakati wote
katika mwaka wa wizara itaendeleakutekeleza kazi zifuatazo kuandaa maandiko ya kitaalamu kwa ajili ya kurekebisha sheria ya usalama wa chakula ya mwaka kuboresha mfumo wa ukusanyaji wa takwimu na taarifa zahali ya chakula nchini kukusanya taarifa za mvua na mazao na kufanya tathmini yakaya zitakazoathirika na upungufu wa chakula kuendesha kampeni ya kuhifadhi chakula cha kutosha katikangazi ya kaya kutoa mafunzo ya teknolojia za hifadhi ya mazao ya nafaka na mikunde katika mikoa ya kilimanjaro tanga iringa rukwa ruvuma na mbeya kutoa mafunzo ya usindikaji matumizi na hifadhi ya mazao ya mizizi mboga na matunda katika mikoa ya kigoma ruvuma morogoro tanga iringa dodoma na pwani na kutoa mafunzo kwa wataalamu wawezeshaji juu ya uboreshaji na matumizi ya vyakula bora kwa watu waishio na virusi vya ukimwi xxviii
ubinafsishaji wa mashamba na mashirika ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ya kilimo na chakula kwa kushirikiana na psrc itaendelea kuyabinafsishamashamba ya mahindi ya mbozi na namtumbo viwanda vya korosho kiwanda cha kahawa cha kagera tanica na jineri ya manawa
ufuatiliaji wa utekelezaji wa mikataba ya mashamba na mashirika yaliyobinafsishwa ili kuweza kubaini mafanikio na matatizoya utekelezaji utaendelea
wawekezaji watakaobainika kushindwakutekeleza mikataba ya mauzo watachukuliwa hatua za kisheriazinazostahili ikiwa ni pamoja na kusitishwa mikataba yao na hatimayekubinafsisha upya mashamba na mashirika yatakayohusika
aidha kwa kushirikiana na uongozi wa mikoa wizara itaendelea kuwaelimisha wananchi umuhimu wa kushirikiana na wawekezaji katikamaeneo yao ili kujenga na kuimarisha mahusiano mema kati yawawekezaji na wananchi wanaoishi jirani na maeneo yaliyobinafsishwa
mikakati ya kuweka mazingira mazuri yatakayowezesha sekta binafsikuwekeza katika kilimo cha kibiashara itaendelea kuwekwa ikiwa nipamoja na kuwapatia vivutio mbalimbali
xxix
kurekebisha na kuhuisha sheria 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara itaendelea kuweka utaratibu mzuri wa kuratibu usambazaji na matumizi ya mbolea kwa kuwasilisha bungeni mswada wa sheria mpya ya mbolea fertilizer bill sheria hiyo pamoja na mengine itafuta sheria ya mbolea na vyakula vya mifugo fertilizer and animal feed stuffs ordinance no
 of 
aidha wizara inatarajia kuwasilisha bungeni mswada wa sheria ya kilimo cha umwagiliaji majimashambani irrigation bill ili kuweka utaratibu unaofaa wa kusimamia na kuratibu kilimo cha umwagiliaji maji mashambani nakuhakikisha kuwa ardhi inayotumika kwa kilimo cha umwagiliaji majimashambani inatumiwa kwa ufanisi mkubwa
katika mwaka wa wizara imepanga kuwasilisha miswaada ya kurekebisha sheria za kudhibiti visumbufu vya mimea plant protection act no
 of tropical pesticides research institutions tpri act no of na sheria ya usalama wa chakula food security act no
 of 
aidha wizara itaendelea na uandaaji na usimamizi wa utekelezaji wa kanuni mbalimbali za sheria za mazao
wizara itaendeleakushirikiana na benki ya dunia kukamilisha uchunguzi wa marekebishoya majukumu kazi na miundo ya bodi za mazao ili sheria zinazosimamiamazao na taasisi hizo ziweze kufanyiwa marekebisho
xxx
maendeleo ya watumishi 
mheshimiwa spika katika mwaka wa fedha wizara ya kilimo na chakula itaendelea kukamilisha zoezi lakuwapandisha vyeo watumishi wa wizara na kuingiza kumbukumbusahihi za watumishi katika mfumo wa kompyuta
wizara itaandaa nakutoa mafunzo mbalimbali juu ya mabadiliko yanayoendelea katikautumishi wa umma na kufuatilia utekelezaji wa mpango wa mafunzo yawatumishi ili kuwawezesha watumishi kuwa na ujuzi wa kazi wanazozifanya
aidha wizara itatoa mafunzo kwa watumishi ya namna ya kujikinga na maambukizo ya ukimwi na pia masuala ya jinsia katikamaeneo ya kazi
xxxi
hitimisho 
mheshimiwa spika ningependa kumalizia hotuba yangu kwa kuwashukuru waheshimiwa wabunge kwa michango yao waliyoitoawakati wakichangia hotuba zilizotangulia yenye lengo la kuboresha haliya kilimo chetu na kukifanya cha kisasa chenye tija na kinachokidhimalengo ya taifa
jukumu la kusimamia kilimo ni la viongozi wotekuanzia kijiji hadi taifa
tunachopaswa kufanya ni kutambua vikwazovinavyofanya kilimo kisikue kwa kasi tunayotaka na kubuni mikakati yakuviondoa ndani ya uwezo wa nchi uliopo
katika hotuba yake ya mwishowa mwezi mei mheshimiwa rais alitukumbusha kwamba rasilimalitulizonazo ni chache na zisizotosha kugharamia mambo yote ambayotungependa kufanya
alitukumbusha kwamba kupanga ni kuchagua
tupunguze muda tunaokaa maofisini na twende vijijini kuwasaidia wananchi kuandaa mipango yao ya kilimo na kuweka utaratibu wakuitekeleza na kuisimamia
tukitumia vizuri rasilimali tulizotengewamwaka huu tutapiga hatua katika kilimo hata kama hatua hiyo haitakuwakubwa kama ambavyo tungetaka
xxxii
shukrani 
mheshimiwa spika napenda kutoa shukrani za dhati kwa nchi na mashirika mbalimbali ya kimataifa ambayo yanaendeleakuisaidia wizara ya kilimo na chakula katika juhudi za kuleta mapinduzikatika sekta ya kilimo
nchi hizo ni dernmark china canada finland india ireland israel italia japan korea ya kusini marekani misri ubeligiji ufaransa uholanzi uingereza ujerumani uswisi na sweden
napenda pia kuyashukuru mashirika na taasisi za kimataifa kamaifuatavyo benki ya dunia benki ya maendeleo ya afrika badea undp fao jica dfid eu unicef wfp ifad cimmty icrisat asareca usaid gtz iita na sasakawa global 
bado tunahitaji misaada na ushirikiano wao ili kuendeleza kilimo nchini
mheshimiwa spika napenda kutoa shukrani za pekee kwa wakulima wa tanzania kwa kazi kubwa wanayoifanya katika kuendelezakilimo na kutoa mchango mkubwa wa pato la taifa
aidha napendakutambua mchango mkubwa unaotolewa na wanawake na wazeewaishio vijijini katika uzalishaji wa mazao ya chakula na biashara nashughuli nyingine za uzalishaji katika sekta ya kilimo
mwisho natoashukrani kwa mpiga chapa mkuu wa serikali kwa kazi nzuri ya kuchapahotuba hii
xxxiii
maombi ya fedha mwaka wa 
mheshimiwa spika baada ya kutoa maelezo haya naomba bunge lako tukufu liidhinishe jumla ya shilingi kati yahizo shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida na shilingi ni kwa ajili ya shughuli za maendeleo
kati ya fedha zamaendeleo shilingi ambayo ni sawa na asilimia 
 nifedha za ndani na shilingi ambayo ni sawa na asilimia 
 ni fedha za nje
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja orodha ya vifupisho adb african development bank asareca association for strengthening agricultural research in east and central africa asdp agricultural sector development programme asps agricultural sector programme supportcbsd cassava brown streak disease badea arab bank for economic development in africacgm cassava green mitecimmyt shirika la kimataifa la utafiti wa ngano na mahindicmd cassava mosaic diseasedadps district agricultural development plans danida danish international development agency dasip district agricultural sector investment project desep district economic and social empowerment project
dfid department of foreign and international development dlco ea desert locust control organisation east africa eu european unionfacf food aid counterpart fundfao food and agriculture organizationfinida finish international development agency gtz german agency for international cooperationicrisat international centre for research for arid and semi and tropics ifad international fund for agricultural developmentiita international institute of tropical agricultureipm integrated pest managementippc the international plant protection convention irlco csa international red locust control organisation for central and southern africa jica japan international cooperation agency kamus kamati ya ajira na utumishi serikalini katc kilimanjaro agricultural training centrekr kennedy round ilart loans and advances realisation trustnaep ii national agricultural extension project ii nafco national agricultural and food corporation nmc national milling corporationpadep participatory agricultural development project pidp participatory irrigation development programme psrc parastatal sector reform commissionrbsiip river basin and smallholder irrigation improvement project risdp regional indicative strategic development plan saccos savings credit cooperative societiessadc southern africa development cooperationsccult savings credit cooperative union ltd
sgr strategic grain reservespfs special programme for food security tanica tanganyika instant coffee company tanseed tanzania seed company ltd
tosca tanzania of ficial seed certification agency tpri tanzania pesticides research instituteundp united nations development programme unicef united nations for children education fundusaid united states agency for international development wfp world food programme kiambatisho na
dar es salaam declaration on agriculture and food security in the sadc region preamble we the heads of state or government of the republic of angola the republic of botswana the democratic republic of congothe kingdom of lesotho the republic of malawi the republic of mauritiusthe republic of mozambique the republic of namibia the republic of seychellesthe republic of south africa the kingdom of swaziland the united republic of tanzaniathe republic of zambia the republic of zimbabwe recalling the objectives of the southern african development community sadc that are relevant to the development of agricultureand food security namely a promotion of sustainable and equitable economic growth and socio economic development to ensure poverty alleviation withthe ultimate objective of its eradication b achievement of sustainable utilization of natural resources and effective protection of the environment and c mainstreaming of gender perspectives in the process of community and nation building noting that agriculture is the backbone of the economy of the sadc region and that about of the people in the region depend on agriculturefor food income and employment concious that the performance of agriculture has strong influence on food security economic growth and stability of sadc region aware that the strengthening of peace and security is pre requisite to economic development and in particular to the agricultural sector further aware that in the sadc region in the past thirteen years food production donor aid flows government budgetary allocations toagricultiure and rural development have declined while food imports foodaid and population have substatiantially increased recognising that the challenges facing the sadc region regarding agriculture and food security are many and have their basis in social economic and environmental factors convinced of the need to improve food security in the sadc region noting that sustainable food security is top priority in the sadc agenda and features prominently in the regional indicative strategy developmentplan risdp as one of the key intervention areas appreciating that regional efforts in addressing the problem of food insecurity constitute an essential part of the continental and global responseto enhancing the standard and quality of life of our people recognizing the commitments made by sadc member states within the framework of the united nations millennium development goals worldfood summit declaration of reiterated in the african union declarationon agriculture and food security in africa july and the sirtedeclaration on the challenges of implementing integrated and sustainabledevelopment on agriculture and water in africa february further recognising that the major underlying reasons for the prevalence of hunger in the sadc region include inappropriate nationalagricultural and food policies and inadequate access by farmers to keyagricultural inputs and markets aware that inadequate food security poor nutrition inadequate essential public services limited reproductive health services gender imbalancesand high levels of illiteracy impact negatively on the quality of life of our people and particularly people living with hiv and aids concerned that the agricultural sector in the sadc region is severely affected by the hiv and aids pandemic because it largely employs labourintensive farming practices with low levels of mechanization resolved to reverse these trends and create sadc region that is free from hunger based on developed and competitive agricultural sectorthat is capable of ensuring food security and economic growth reaffirming our commitment to ensuring accelerated agricultural development and sustainable food security as matter of urgency through multi sectoral strategic interventions in accordance with the united nations millennium development goals declaration on world food summit and the risdp
we now therefore declare and commit ourselves to promote agriculture as pillar in our national and regionaldevelopment strategies and programmes in order to attain our short medium and long term objectives on agriculture and food security and ensure in the short term 
provision of key agricultural inputs a establish domestic support measures to vulnerable smallholder farmers to ensure access to key agricultural inputs b institute measures for timeous provision of quality seeds to vulnerable farmers and to encourage contract seed productionand to attain regional self sufficiency by c encourage exploitation of mineral deposits for fertiliser produc tion and make maximum use of available capacity to manufac ture fertilizers within the sadc region in order to meet thedemand of the sadc region in years time d ensure fair trade in fertilizers and other agrochemicals e endeavour to support tillage services through the promotion of draught power and the provision of appropriate tillage equip ment and affordable mechanisation f encourage research and development of affordable equipment and farming implements g promote labour saving and gender sensitive technologies and improve infrastructure in the rural areas h accelerate land policy reform initiatives share experiences of best practices and ensure equitable access to land by women
agro industrial development and processing a encourage value addition to primary agricultural products through agro processing storage and packaging b promote non farm agricultural income generating activities and c support development of agro business entrepreneurship and other skills to enhance agroprocessing
crop and livestock pests and diseases a revitalise national control measures of migratory pests and diseases b strengthen surveillance control eradication and information sharing on trans boundary pests and diseases of plants andanimals c develop and implement strategies and programmes for preven tion and progressive control to eradicate transboundary animaldiseases and d develop comprehensive national tsetse and trypanosomiasis control and eradication programmes
crop livestock and fisheries production a increase production of drought tolerant crops such as sorghums millets cassava and other root crops as well asdisease resistant crops b establish and develop proper storage and preservation facilities at the household national and regional levels c increase production of short cycle stocks such as poultry small ruminants and piggery and d increase aquaculture and marine farming and improve fish stock management and fish product quality through pre andpost harvest handling processing and storage in accordancewith the sadc protocol on fisheries
water management and irrigation a consider allocating substantial part of the agricultural budget for water management and irrigation development b develop appropriate programmes to improve flood and drought mitigation c develop water harvesting technologies flood control and strategic water storage infrastructures d develop and implement policies aimed at attracting investments from the private sector e accelerate implementation of transboundary water resources development and management policies and programmes f strengthern capacity in irrigatioon and g facilitate inter basin water transfers within the framework of the sadc revised protocol on shared watercourses
in the medium to long term ensure 
sustainable use and management of natural resources a promote conservation management and sustainable utilisation of plants and animals including fisheries forestry and wildlife b implement policy and legal reforms to monitor and curtail illegal harvesting and export of natural resources and c harmonise and accelerate implementation of natural resources management policies and programmes and increase invest ment in processing of natural resources products
disaster preparedness a strengthen national early warning systems b enhance vulnerability monitoring capabilities c develop regional integrated agricultural information system and d consider the establishment of regional food reserve facility
research technology development and dissemination a strengthen research and extension services in order to facilitate the development and transfer of technologies b revamp extension services through recruitment re training and retention of extension workers and development of farmerskills and c enhance development of crop varieties and animal breeds that are tolerant to and perform better under prevailing physicalenvironmental conditions
private sector involvement in agriculture and ruraldevelopment institute support mechanisms aimed at strengthening private sector involvement in agriculture and rural development
market access a ensure that significant percentage of national budgetary resources are allocated for rural physical infrastructure devel opment b establish price stabilization mechanisms to protect both small holder producers and consumers in accordance with wtoprovisions on domestic support for agriculture c strengthen rules and disciplines governing trade in agriculture through the implementation of the sadc trade protocol d expedite harmonization and implementation of sanitary and phytosanitary measures to the required international stand ards e support voluntary farmer organisations and create opportunities for them to get into the value adding chain f call upon developed countries to eliminate trade distort ing agricultural subsidies and g adopt measures to increase access of agricultural prod ucts into the markets of developed countries
agricultural financing and investment a progressively increase budgetary allocations for agriculture to at least of the national total budgets as recommended inthe african union declaration on agriculture and food securityin africa july b increase the establishment and use of rural financial intermedi aries and c investigate the establishment of an agricultural development bank fund
training and human resource development enhance the capacity of professionals and farmers in the region with emphasis on farmer exchange programmesand scholarships for different specialisations
gender equality enhance gender mainstreaming in particular repealing discriminatory laws that prohibit access to finance landand other key agricultural inputs
enhancing human health and mitigation of hiv and aids and other chronic diseases a mainstream policies and programmes to promote human health combat hiv and aids in agriculture and enhancenatural resources development and b promote research production and utilisation of non traditional foods that strengthen the immune system
implementation and monitoring in order to achieve the expected results instruct the sadc integrated committee of ministers to initiate implementation of theplan of action adopted at this extraordinary summit and to monitorprogress accordingly
undertake to review progress on the implementation of this declaration at the end of every two years from the date of signature
in witness whereof we the heads of state or government or our duly authorised representatives have signed this declaration
 done at dar es salaam on this th day of may in three originals in the english french and portuguese languages all texts beingequally authentic
republic of angola republic of botswana
democratic republic kingdom of lesothoof congo
republic of malawi republic of mauritius
republic of mozambique republic of namibia
republic of seychelles republic of south africa
kingdom of swaziland united republic of tanzania
republic of zambia republic of zimbabwe kiambatisho na
declara tion on agricul ture and food security in africa we the heads of state and government of the african union au assembled in maputo at the second ordinary session of the assembly to july concerned that percent of the population of africa is chronically and severely undernourished that the continent has become net importer offood and that it is currently the largest recipient of food aid in the world convinced of the need for africa to utilize its full potential to increase its food and agricultural production so as to guarantee sustainable food securityand ensure economic prosperity for its peoples noting with satisfaction the collaborative effort of the african union commission the nepad secretariat the regional economic communities recs and fao on the one hand the governments of member statesand other partners on the other in the preparation of the comprehensiveafrica s agricultural development programme caadp recalling the declaration of the heads of state and government in their capacity as chairpersons of the regional economic communities in abuja nigeria december convinced of the need to address the root causes of agricultural crises in africa aggravated in particular by inadequate funding the lack of adequatewater control and management poor rural infrastructure and neglect ofagricultural research as well as the threat of hiv aids recognizing that is africa s responsibility to reinvigorate its food and agriculture sector for the economic prosperity and welfare of its people resolve to 
revitalize the agricultural sector including livestock forestry and fisheries through special policies and strategies targeted at small scaleand traditional farmers in rural areas and the creation of enablingconditions for private sector participation with emphasis on humancapacity development and the removal of constraints to agriculturalproduction and marketing including soil fertility poor watermanagement inadequate infrastructure pests and diseases 
implement as matter of urgency the comprehensive africa agriculture development programme caadp and flagship projectsand evolving action plans for agricultural development at the national regional and continental levels
to this end we agree to adopt policiesfor agricultural and rural development and commit ourselves toallocating at least national budgetary resources for theirimplementation within five years 
call upon the african union commission the steering committee of nepad of fao and other partners to continue their cooperationproviding effective support to african countries and the recs in theimplementation of the caadp 
engage in consultations at national and regional levels with civil society organizations and other key stakeholders including the small scale and traditional farmers private sector women and youthassociations etc
aimed at promoting their active participation in allaspects of agricultural and food production 
ensure through collaborative efforts at the national and regional levels the preparation of bankable projects under caadp for the mobilization of resources for investment in agricultural growth and rural development 
ensure the establishment of regional food reserve systems including food stocks linked to africa s own production and thedevelopment of policies and strategies under the african union andthe recs to fight hunger and poverty in africa
accelerate the process of establishing the african investment bank as provided for in the constitutive act of the african union which should give priority to investment in agricultural production
intensify cooperation with our development partners to address the effect of their subsidies to ensure their support to market accessfor africa s exports and to realize the african union s vision of aprosperous and viable agricultural sector as envisaged under thenepad framework and millennium development goals
 kiambatisho na kiwango cha kiwango cha mkoa mavuno mahitaji upungufu kujitosheleza mavuno mahitaji upungufu kujitosheleza mavuno mahitaji ziada nafaka ziada yasiyo nafaka arusha ma pwani dar es salaa dodoma iringa kagera kigoma kilimanjar lindi mara mbeya morogoro mtwara mwanza rukwa ruvuma shinya nga singida tabora tanga jumla tanzania angalia ishara ya kutarajiwa kwa ukiambatisho na
 tathmini ya awali ya uhakika wa chakula kwa mwaka utabiri wa kuishia tare kutokana na tathmini awali ya mavuno preliminary forecast ya inayozingatia taarifa za hali ya mvua na ma matarajio ya mazao ya nafaka matarajio ya mazao yasiyo nafaka jumla ya matarajio ya m kiambatisho na
wilaya zilizopelekewa fedha za dadps mkoa wilaya jina la kijiji fedha za fedha za jumla mradi mradi shs usimamizi wilayani arusha karatu umwagiliaji chemchem karatu majosho endowagan duadechand kanseii naendashangueti karatu saccos lambo na rhotia arumeru central pulperies ngyani na singisi arumeru majosho nduruma ngarenanyuki lekitatu na oljoro monduli umwagiliaji mto wa mbu monduli majosho lolkisale lorangwa losimingori engamkamatabenakimokauna ngorongoro malambo piyaya endulen bitin na oloipir dodoma mpwapwa umwagiliaji wangi galigali wotta mpwapwa majosho chipogoro kibakwe mima na berege mpwapwa saccos bahi na chamidaho dodoma v malambo chifukilo ntinge mlowa bwawanina ikowa dodoma v saccos bhai na chamidaho kondoa umwagiliaji kisese kongwa malambo kongwa makambini isiza na chitego kongwa saccos kibaigwa kote na chambasho iringa mufindi umwagiliaji igoma mufindi majosho malangala sadani na ifagi mufindi saccos tuleane na kibao ludewa umwagiliaji lifua ludewa saccos lugarawa na mkongabaki njombe umwagiliaji waging ombe njombe saccos makambako na juhudi kilolo umwagiliaji itunundu kilolo majosho idodi nyanzwa pawaga na lulanzi kilolo saccos kilolo na mfyome makete saccos kagera karagwe malambo kahundwe na kihanga karagwe saccos kintutu na katwe karagwe hullers nkwenda kaisho kitwe nyakakikana kamagambo biharamulo malambo ilemela katende nyabusozi biharamulo saccos kazimoto basiya muleba hullers nshamba rushwa kimbugu izigo mujalanda kabulala muleba saccos ibuga tumaini ndorage muleba majosho muhutwe ibuga lukindo bukoba v central pulpery maruku kanyingo kanyangareko bukoba v majosho kayanga bubale rwemurumba kasharu rugazi ngara majosho ruganzo murusagamba keza mukalinzi kilimanjaro mwanga umwagiliaji kituri mwanga malambo talola ngulu mgaguo mwanga central pulpery vuchamba ugweno mwanga saccos uchama na usangi moshi v umwagiliaji mpirani mnini ngone sambarai moshi v central pulperies nduo krua nort na mwika moshi v saccos kindi na kibosho central same umwagiliaji saseni marwa na sila same majosho njoro kitomari hedaruna makanya hai central pulpery shimbi kati hai majosho makuna longoi kawaya rundagai rombo umwagiliaji kitolewe kibolo ikwini na ubaa rombo central pulpery shimbikati na tarakea rombo majosho kiradhi na kwamakisau manyara simanjiro umwagiliaji lemkuna ruvu remit loibosoit b gunge simanjiro malambo orkesumet na kitwaib simanjiro saccos orkesumet na engasmet hanang umwagiliaji mto bubu hanang majosho sirop gidagamoudi dawar na gendab hanang saccos babati majosho kiru six mwada minjingu magarana suingaiwe babati saccos magugu adada gallapo kiteto malambo katikati na makame kiteto saccos wakulima saving na heifer kibayasaving mbulu umwagiliaji endayaya tlawi na schemshi mbulu majosho masqaroda endamil mawadeni naendasack mbulu saccos gidana na nambis mara musoma v umwagiliaji buswahili musoma v majosho mugango masinono etaro na muriaza musoma v saccos nyambono na magunga bunda umwagiliaji balili and namhula bunda majosho kihumbu salama a igundu mwitende bunda saccos bund tarime umwagiliaji ochuna tarime majosho nkerege bisarwi ochuna inginju tarime central pulpery muriba tarime lambo rata tarime jengo la ukaguzi wa mifugo namazao sirari border serengeti umwagiliaji bugelela serengeti majosho nyasurura mugumu nyansurumatina mbalibali serengeti saccos mugumu na serengeti mbeya ileje umwagiliaji chitete and mapogoro ileje central pulpery lubanda ileje majosho itale mbeya v umwagiliaji mwashome mbeya v majosho mgele na rukwa mbeya v central pulpery mwashome mbeya v saccos songwe na iwala chunya umwagiliaji ifumbo chunya majosho sangapi na upendo mbozi central pulperies bara weru igale asamb na ikunga mbozi umwagiliaji mkombozi rungwe central pulperies isagili mpushi kapuri malinda nandembela rcs mbarali majosho mwanawala itwari igombero malambo kyela umwagiliaji ngana kyela josho makwale kyela saccos mwaya ikolo mwanza magu umwagiliaji sawenge chabura magu majosho mwalina kitongo kijirisha na kitumbi sengerema umwagiliaji luchili sengerema malambo nyamcheche kwimba majosho mwadubi igongwa sunmwe ilula hungamalwa mwabaraturu maligisu kwimba saccos ukerewe saccos usamau twiyombeke geita majosho ikubali karumwa chigangu naisolabutundwe geita saccos nyamtondo na mabamba rukwa sumbawanga umwagiliaji lwanji sumbawanga majosho mtowisa maleza na malolo sumbawanga saccos chauwani na nsunda mpanda umwagiliaji uruira mpanda majosho yuseriya inyonga na mahumbi mpanda saccos katavi nkasi majosho isale kate nkasi saccos namanyera kilimifu ruvuma mbinga central pulperies kipololo bumango lugari mahele na lugaro mbinga saccos muungano na mbuji songea namtumbo umwagiliaji mpitimbi namatuhi nakahuga songea namtumbo majosho kitanda na matimira songea namtum bo saccos namabengo na nguvumali shinyanga maswa umwagiliaji malampaka maswa majosho shanwa zebea mwamanengena mwadila shinyanga v majosho solwa tunde mwajinyungu mwamalasana mwamashele shinyanga v saccos shinyanga meatu malambo mwanjolo mwalemejana bukundi meatu majosho kisesa na mwabagimu meatu saccos kahama malambo chambo na tulolole kahama majosho ushetu na mondo bariadi majosho ushete mondo bariadi malambo mwapalala kilalo nyakabidhi ditima bariadi saccos bariadi bukombe majosho bwendawizo nyasato bukombe saccos ipandwamhu imalabupima singida iramba umwagiliaji msingi iramba majosho kaselya kisimba na kibaha iramba saccos chakuwai na tesso singida v umwagiliaji mangonyi singida v majosho mdilu dumunyi na ntuntu singida v saccos mipilo na muungano manyoni majosho makanda mvumi na ipanda manyoni saccos lusinde na chukuyu morogoro morogoro v majosho kambala kibati sangasanga morogoro v saccos ngerengere morogoro v umwagiliaji kiroka mvomero saccos mvomero mvomero majosho kambala na kibati kilombero umwagiliaji njagi kilombero saccos mmt kcga na udzungwa kilosa umwagiliaji ilonga kilosa majosho mfilisi ndogoni na twatwatwa kilosa saccos roa kiduvi na mshikamano ulanga majosho biri mtimbira na lupilo ulanga saccos pwani kibaha umwagiliaji kwamfipa kibaha majosho magindu kibaha saccos kongowe mafia josho belemi mafia saccos kisiwa bagamoyo umwagiliaji kidogozero bagamoyo lambo mindutilieni bagamoyo saccos ruvu mkwanzuru mkuranga umwagiliaji mkuranga rufiji umwagiliaji segeni tanga kilindi majosho jitu suwa kilindi gitu malambo muheza lambo magula muheza majosho mwanyumba lushoto central pulpery mlalo korogwe majosho kwakima kwasungu changalikwa kwashemshi handeni majosho pongwe kideleko pangwi na kikunde tabora nzega majosho manala usala ndala malolo nzega saccos lusu nata sikonge majosho tutuo udongo sikonge mjini sikonge saccos urambo majosho kazaroho songambele usokemlima uyowa urambo saccos mwongozo itundu igunga majosho itumbulya mwisi ndembezi na igumbi uyui majosho goweko kizengi usagari na igoko uyui saccos jani la tumbaku na ilalwansumba lindi kilwa umwagiliaji makangaga lindi v saccos mawili bomali liwale saccos mbaya liwale b likombora nachingwea umwagiliaji matekwe nachingwea saccos nando uamina ruangwa umwagiliaji likunja na nkowe ruangwa saccos mbemkuru mtwara masasi umwagiliaji nangaramo masasi saccos ndikwa na pona masasi majosho lulindi na chikundi mtwara v umwagiliaji mpembeli river mtwara v saccos nanyamba mnyahi milango minne kigoma kigoma v central pulpery kalinzi kigoma v majosho nguruka na uzinza kigoma v saccos kalinzi mahale na kino kibondo majosho kagezi na bunyama kibondo saccos kabwigwa na waalimu kasulu majosho buhoro mutunga manyara na bugaga kasulu saccos tumaini na kumisenga jumla ndogo fedha za usimamizi mikoani na wizara za sekta ya kilimo jumla kuu kiambatisho na
mabwana na skimu zilizofanyiwa ukarabati kama zilivyoainishwa na mpango kabambe wa umwagiliaji maji mashambani kwa mwaka no
jina la skimu wilaya eneo ha ochuna tarime siha hai katuka sumbawanga musa hai muhwazi kibondo mv umi kilosa mbebe ileje mbuyuni iringa chikoko rwangwa butiama musoma mahurunga mtwara kwemazandu korogwe kikafu chini hai kisese kondoa kalenga iringa katunguru sengerema igoma mufindi mshewe mbeya kasyabone rungwe kalemela magu lufwi nkasi nkenge bukoba ruhwiti kibondo engaruka monduli suguti musoma magoma korogwe jumla jina la bwawa wilaya eneo ha buigiri dodoma vijijini igigwa sikonge malolo nzega nansimo bunda chirorwe musoma irienyi musoma jumla kituo zao mbegu jina la mbegu sifa ya mbegu huzaa mapema siku hustahimili ugonjwa wa bacterial blight hutoa tani 
 kwa hekta
hufaa maeneo ya mita kutoka usawa wa bahari hukomaa kati ya siku mpaka hutoa tani 
 kwa hekta
kibaha inavumilia ugonjwa wa batobato ya muhogo cassava mosaic virus inazaa tani kwa hekta moja hustahimili ugonjwa wa cassava mosaic disease cmd cassava brown streak cbsd na cassava green mite cgm hustahimili ukame
mumba hufaa kwenye nchi ya mwinuko wa kati na juu mita kutoka usawa wa bahari hustahimili magonjwa ya cmd cbsd na cgm
hustahimili ukamehuzaa tani kwa hekta moja aina hii ya mbegu za muhogo hufaa katika sehemu ambazo ziko chini ya mita toka usawa wa bahari
hustahimili magonjwa ya cmd cbsd na cgm
hustahimili ukame huzaa kiasi cha tani 
 kwa hekta moja inasifa ya kuweza kuhifadhika kwa kipindi kirefu miezi mpaka ardhini
uyole inavumilia ugonjwa wa anthracnose hufaa kwa ajili ya sehemu zilizo mita juu ya usawa wa bahari hukomaa kati ya siku mpaka huzaa tani kwa hekta moja urafiki hufaa kwa ajili ya sehemu zilizo mita juu ya usawa wa bahari huzaa kiasi cha tani kwa hekta moja naliendele uyole maharagekibaha muhogo naliendele muhogoilonga kunde vuli ilonga mbaazi tumia kiambatisho na
jedwali na
 teknolojia zilitolewa na vituo vya utafiti mwaka chanzo wizara ya kilimo na chakula s mkoa wilaya mpya wilaya zinazoendelea na utekelezaji 
mbulu 
babati 
kiteto singida 
iramba singida 
kilindini 
handeni 
korogwe 
lushoto 
moshi 
rombo 
same 
urambo 
uyui 
sikonge 
monduli 
karatu morogoro rural mvomero iringa iringa rural ilolo lindi nachingwea mtwara masasi arusha arumeru morogoro kilimanjaro hai tabora manyara hanag tangakiambatisho na
wilaya zitakazotekeleza mradi wa padep euro tzs totals euro allocat ion commit ed disbursed commit ed disbursed commit ed disbursed 
cof ee research and technology transf er programme operat ional and invest ment grant tacri tacri endowment sinking und 
support asdp support and coordinat ion programme ormulat ion asdp conduct agricult ure sample survey dist rict based programmes cof ee processing technology support smallholder ocused commodit reserch t ea cof ee rest ruct uring of he crop boards st rat egic plan or implement at ion village land act follow up act ions relat ed crop boards land act ot her st udies and implement at ion policy regulat ory ref orm 
ehabilitation of priority roads annex d
 preparat ion st udy provision or regional road maint enance project 
ta st udies coordinat ion monit oring and evaluat ion ta adviser ot her st udies and service cont ract tot al fmo totals calculated on the basis of euro tzs fmo stabex coffee kiambatisho na jamhuri ya muungano wa tanzania wizara ya kilimo tume ya maendeleo ya ushirika anuani ya simu ushirika simu telefax b
pepe tovuti mtaa wa kuu s
 dodoma
dodoma taarifa kwa umma vyama vya ushirika wa akiba na mikopo saccos vyatakiwa kufunga hesabu kwa mwaka wa fedha unaoishia desemba waka wa fedha wa vyama vya ushirika wa akiba na mikopo saccos unaanzia mwezi januari na kuisha mwezi desemba kila mwaka
mara baada ya kupita kwa muda huo mrajis wa vyama vya ushirika na mtendaji mkuu wa tume ya maendeleo ya ushirika tanzania tcdc dkt
benson ndiege amezitaka saccos zote kuhakikisha zinafunga hesabu zake za mwaka husika kwa kuzingatia matakwa ya kifungu cha cha sheria ya vyama vya ushirika na
 ya mwaka na kanuni ya ya kanuni za vyama vya ushirika za mwaka na kutakiwa kuziwasilisha kwa mkaguzi wa nje shirika la ukaguzi na usimamizi wa vyama vya ushirika coasco
katika kutekeleza matakwa haya ya sheria na kanuni mrajis amewaelekeza viongozi wa saccos nchini kuhakikisha wanafunga hesabu za mwaka mapema na kuziwasilisha kwa wakaguzi wa nje ndani ya mwezi wa januari ili hesabu hizo ziweze kukaguliwa na kurudishwa kwao mapema
viongozi wa saccos wanapaswa kujibu hoja zote zilizotolewa na zitakazotolewa na wakaguzi ili kuondokana na uwepo wa hati zisizoridhisha pamoja na hati chafu
chama kitakachoshindwa kujibu hoja husika na kupata hati chafu viongozi na watendaji wake watapaswa kuwajibika kwa kuzingatia matakwa ya kifungu cha cha sheria ya vyama vya ushirika kanuni ya g ya kanuni za huduma ndogo za fedha saccos za mwaka 
ofisi ya mrajis katika ngazi ya taifa na katika mikoa yote itafuatilia utekelezaji wa maelekezo haya kwa karibu na kuchukua hatua stahiki kwa wote watakaobainikamkwenda kinyume na maelekezo haya na kushindwa kutekeleza matakwa ya sheria na kanuni zake kama zinavyoelekeza
aidha mrajis amewakumbusha na kuwahimiza viongozi wa saccos nchini kuhakikisha wanaomba leseni kwa wakati ili kuepuka usumbufu na adhabu zinazoweza kutolewa kwao iwapo watashindwa kuomba na kupata leseni kwa wakati katika kipindi cha mpito kilichotolewa na serilikali
hesabu zilizokaguliwa na mkaguzi wa nje zinatakiwa kutumika katika zoezi la kuomba leseni kwa saccos ambazo hazijaomba leseni hadi kufikia tarehe ya taarifa hii
imetolewa na kitengo cha mawasiliano serikalini tume ya maendeleo ya ushirika tanzania tcdc mradi wa kujenga uwezo kwa wataalamu ili kukuza maendeleo ya skimu za umwagili aji chini ya ipango kilimo ya wilaya awamu ya ii kuboresha maisha kupitia umwagiliaji ushirikiano kati ya tume ya taifa ya umwagiliaji na shirika la maendeleo la kimataifa la japani tancaid ii kukuza aende leo ya umwagiliaji kwa kutumia mwongozo yakinifu comprehensive guideline
madhumuni ya radi kuimarish mfumo wa kuboresha na kukuza maendeleo ya skimu umwagiliaji kwa kutumia wa wongozo yakinifu
matokeo uwezo wa watumishi wa mwagiliaji wa ofisi za kanda wilaya kwenye uanzishaji na utekelezaji wa miradi ya umwagiliaji unaimarishwa
 uw ezo wa watumishi wa umwagiliaji wa ofisi za kanda wilaya kwenye uendeshaji na matunzo ya skimu za umwagiliaji naimarishwa
muda cha mradi agosti agosti miaka mnne wadau wa mradi
nirc zios na serikali za mitaa
walengwa watumishi wa ofisi za anda za umwagiliaji na watumishi wa umwagiliaji wa serikali za mitaa
mwongozo yakinifu comprehensive guideline ofisi ya mradi s
p dar es salaam jengo la wizara ya kilimo kilimo ii barabara ya nelson mandela
maelezo ya mradi lengo kuu la mradi mpango kabambe wa umwagiliaji wa nimp 
 kabla ya tancaid 
 tancaid 
 tancaid 
 s s sasa uanzishwaji wa mipango ya maendeleo ya kilimo ya wilaya juu ya miongozo ya kuandaa umwagiliaji mwongozo yakinifu ulianzishwa kwa kuzingatia mwongozo wa uanzishaji wa umwagiliaji kwa mpango wa maendeleo ya kilimo ya wilaya dadps
usambazaji wa mwongozo yakinifu cgl nchi nzima kufanya semina warsha katika wilaya zote matumizi kwa vitendo ya mwongozo yakinifu kwa kazi halisi kwa kutumia miradi midogo ya maendeleo ya umwagiliaji ssidp kama vifaa vya kujifunza kuzingatia sheria uanzishwaji wa ufuatiliaji mfumo wa kutoa taarifa kwenye miradi midogo yote ya maendeleo ya umwagiliaji kujenga uwezo kwa waataalamu wa umwagiliaji wa wilaya kufanya ufuatiliaji makini
ufunguo nirc national irrigation commission tume ya taifa ya umwagiliaji dadps district agriculture development plans mpango wa maendeleo ya kilimo ya wilaya cgl comprehensive guideline mwongozo yakinifu ssidp small scale irrigation development project miradi midogo ya maendeleo ya umwagiliaji sheria ya taifa ya umwagiliaji 
 kuanzishwa kwa nirc mwongozo yakinifu kuanza kutumika kwenye sheria ya taifa ya umwagiliaji kuanzishwa kanuni za umwagiliaji 
 kulingana na uzoefu ujuzi uliopatikana na changamoto zilizozing atiwa katika maeneo ya skimu za mfano yote matano mradi ulianza kusambaza shughuli za uanzishaji utekelezaji uendeshaji na matunzo katika miradi mingine ya umwagiliaji zaidi ya nchini kote
mipango hii ni miongo ni mwa miradi chini ya small scale irrigation development project ssidp awamu ya pili na awamu ya tatu
usambazaji ulipangwa kwa namna ambayo shughuli za habari zinazohusika zitakua shirikishi kampeni ya ufahamu kati ya wadau mafunzo kwa timu ya wataalamu wa umwagiliaji wa wilaya na mashirika ya umwagiliaji kwa mtiririko huo
shughuli hizi zinafanyw na ofisi za umwagiliaji za kan da saba ambazo zimewezeshwa na shughuli za uanzishaji utekelezaji uendeshaji na matunzo
shughuli kuu za tancaid ii kupitia hali ya sasa ya shughuli za uanzishaji na utekelezaji na shughuli za uendeshaji na matunzo ya miradi ya umwagiliaji akisaidiwa na tancaid i
kupitia upya mwongozo yakinifu uliopo vitabu husika na karatasi ya ufuatiliaji juu ya shughuli za uanzishaji utekelezaji uendeshaji na matunzo ya miradi ya umwagiliaji
kuandaa mwongozo mpya wa kugawa maji na kusimamia uongozi wa shughuli za uendeshaji na matunzo pamoja na kuandaa mu ongozo mpya juu ya ukarabati na kulinda masuala ya mazingira na jamii ya kuzingatia na ufuatiliaji uongozi wa shughuli za uanzishaji na utekelezaji
kutayarisha na kukamilisha vifaa vya umwagiliaji kwa kiwango cha kawaida mfereji mrithi banio nk
kufanya uchaguzi wa maeneo ya mfano ya kufany iwa shughuli za uanzishaji utekelezaji uendeshaji na matunzo ya miradi ya umwagiliaji
kufanya mafunzo ya shughuli za uanzishaji utekelezaji uendeshaji na matunzo kwa watumishi wa umwagiliaji katika kanda
kufanya mazoezi ikiwa ni pamoja na mafunzo ya watumishi waliopo kazini kwa watumishi wa umwagiliaji wa ilaya kwenye maeneo ya skimu za mfano
kufanya kazi za uanzishaji utekelezaji shughuli za uendeshaji na matunzo katika maeneo usambazaji na mipango wa timu ya maendeleo ya umwagiliaji wa wilaya inayoungwa mkono na ofisi za umwagiliaji za kanda
fuatilia shughuli za uanzishaji na utekelezaji na shughuli za uendeshaji na matunzo za maeneo ya usambazaji
kuendeleza fumo wa usimamizi wa data kwenye shughuli za uanzishaji na utekelezaji na shughuli za uendeshaji na matunzo ya mipango ya umwagiliaji
utambuzi wa mkurugenzi wa tume ya taifa ya umwagiliaji nirc mwenye wajibu wa shugh uli za uanzishaji utekelezaji shughuli za uendeshaji na matunzo katika mwongozo yakinifu cgl
historia ya mradi maendeleo ya umwagiliaji yamekuwa kipaumbele cha juu zaidi nchini tanzania chini ya mpango wa maendeleo sekta ya kilimo mkukuta na mipango ya kilimo kwanza
pango kabambe wa umwagiliaji wa taifa nimp ambao ulianzishwa mwaka kwa kushirikiana na jica meainisha jumla ya hekari kama maeneo yenye uwezo wa umwagiliaji hata hivyo hekta pekee ndio zilizo na miundombinu ya umwagiliaji iliyoboreshwa 
pamoja na mpango kabambe huu ushiri kiano wa kiufundi wa jica kuhusu uanzishaji na mafunzo juu ya mwongozo wa maendeleo ya skimu za umwagiliaji uliofanywa na kutekelezwa kutoka mwaka wa hadi ambao uliendelezwa kama mwongozo yakinifu cgl wa maendeleo ya mpango wa umwagiliaji wa maendeleo ya kilimo wilaya kifuniko wote uanzishaji na utekelezaji na uend eshaji na matunzo hatua za maendeleo ya umwagiliaji na mafunzo
lengo kuu la mradi wa kwanza wa kujenga uwezo kwaajiri ya maendeleo ya umwagiliaji tancaid ni kuimarisha uwezo wa ofisi za umwagiliaji za kanda saba 
serikali ya japani na tanzania zilifikia makubaliano ya kuanza mradi mpya wa umwagiliaji tancaid ambao ni mradi wa kujenga uwezo kwa watumishi wa kanda na serikali za mitaa
mradi huo umeanzi sha mfumo wa kuboresha na kukuza maendeleo ya umwagiliaji kulingana na muongozo yakinifu na miongozo yake muhimu katika hatua zote za uanzishaji utekelezaji uendeshaji na matunzo
mradi ulianza kwa kuanzisha wilaya mbili za uwakilishi yaani tabora na misungwi na maeneo matano ya mfano ya miradi ya umwagiliaji yaani lemkuna msemembo nyida ussok e na ulyanyama
ambako mfululizo wa mafunzo na ufuatiliaji ulifanyika
tazama raman ya eneo la wilaya za mfano na maeneo ya ujenzi ya umwagiliaji
ramani ya maeneo ya skimu za mfano na maeneo ya mipango ya umwagiliaji
majadiliano ya vikundi vya umwagiliaji kuelezea hali ya mradi wa umwagiliaji iliyopo katika kijiji cha msemembo wilaya ni manyoni mwanachama wa maendeleo ya umwagiliaji wilaya ya tulo kongwa akieleza wanachama masuala ya kikundi cha umwagiliaji mkoani morogoro
mazoezi ya mwongozo wa ugawaji maji na watumishi wa kiufundi na wakulima ngange simanjiro dc juni wizara ya kilimo idara ya usalama wa chakula sehemu ya uratibu wa mazao na tahadhari ya awali taarifa ya tathmini ya awali ya uzalishaji wa mazao ya chakula msimu na upatikanaji wa chakula sehemu ya uratibu wa mazao ya chakula na tahadhari ya awali julai jamhuri ya muungano wa tanzaniai yaliyomo yaliyomo orodha ya jedwali ii orodha ya vielelezo ii vifupisho iii sura ya kwanza 
 utangulizi sura ya pili 
 lengo la tathmini 
 malengo mahsusi sura ya tatu 
 methodolojia sura ya nne 
 matokeo ya tathmini 
 mwenendo wa unyeshaji wa mvua katika msimu wa uzalishaji wa mazao ya chakula na athari zake kwenye kilimo 
 mvua za vuli oktoba desemba na mchango wake katika uzalishaji wa mazao ya chakula 
 mwenendo wa unyeshaji wa mvua za msimu novemba aprili 
 mwenendo wa unyeshaji wa mvua za masika machi mei 
 ulinganifu wa unyeshaji mvua msimu wa na 
 uzalishaji wa mazao ya chakula 
 mahitaji ya chakula kwa mwaka ikilinganishwa na uzalishaji 
 mchango wa uzalishaji wa mazao ya chakula 
 mtiririko wa viwango vya ssr 
 hali ya uzalishaji wa mazao ya chakula na viwango vya uwiano ssr kimkoa 
 maeneo yenye dalili za kuwa na upungufu wa chakula nchini sura ya tano 
 mwenendo wa bei kwa baadhi ya mazao ya chakula hadi kufikia tarehe mei sura ya sita ii 
 athari za ugonjwa wa virusi vya korona uviko katika uzalishaji wa mazao ya chakula sura ya saba 
 changamoto sura ya nane 
 hitimisho na ushauri viambatisho kiambatisho na a
tathmini ya awali ya uzalishaji tani mazao ya nafaka kimkoa kwa msimu wa kufikia tarehe mei kiambatisho na b
tathmini ya awali ya uzalishaji tani mazao ya yasiyonafaka kimkoa kwa msimu wa kufikia tarehe mei kiambatisho na 
kiwango cha mvua na mtawanyiko wake kwa kila mwezi katika msimu wa mvua kiambatisho na 
kiwango cha uwiano wa uzalishaji na mahitaji ya chakula ssr msimu wa orodha ya jedwali jedwali na 
matarajio ya uzalishaji wa mazao ya chakula kimkoa jedwali na 
uzalishaji mazao ya chakula kwa msimu wa zao kwa zao na mahitaji ya chakula kwa mwaka tani kwa mlinganisho jedwali na 
uwiano wa uzalishaji na mahitaji ya mazao ya chakula kwa mwaka jedwali na 
halmashauri zenye maeneo yenye dalili ya upungufu wa chakula kwa mwaka orodha ya vielelezo kielelezo na 
viwango vya unyeshaji mvua na mtawanyiko wake kwa kipindi cha kuanzia tarehe oktoba desemba kielelezo na 
viwango vya unyeshaji mvua na mtawanyiko wake kwa kipindi cha kuanzia tarehe novemba aprili kielelezo na 
viwango vya unyeshaji mvua na mtawanyiko wake kwa kipindi cha kuanzia tarehe machi mei kielelezo na 
ulinganifu wa viwango vya unyeshaji mvua anomalia na mtawanyiko wake kwa kipindi cha kuanzia tarehe septemba mei na kuanzia tarehe septemba mei kielelezo na 
asilimia ya uzalishaji ya mazao makuu ya chakula nchini kielelezo na 
mtiririko wa uwiano wa uzalishaji na mahitaji ssr kuanzia mwaka hadi kielelezo na 
mwenendo wa bei za mahindi mchele na maharage kwa gunia la kilo juni mei iii vifupisho ards agriculture routine system cmews crop monitoring and early warning system cpb cereal and other produce board hyc hali ya chakula m e monitoring and evaluation nfra national food reserve authority ssr self sufficiency ratio tma tanzania meterogical authority uviko ugonjwa wa virusi vya korona sura ya kwanza 
 utangulizi tathmini ya uzalishaji wa mazao ya chakula na upatikanaji wa chakula nchini ni ya muhimu katika kupata taarifa ya uzalishaji wa mazao ya chakula na upatikanaji wa chakula nchini
tathmini hizi huiwezesha serikali kuchukua maamuzi stahiki katika utekelezaji wa jukumu la hali endelevu ya utengamano wa usalama wa chakula na lishe nchini kwa wakati wote
tathmini hii hufanyika mara mbili katika msimu wa uzalishaji tathmini ya awali na ya mwisho
tathmini ya awali hufanyika kila mwaka mwezi mei juni na tathmini ya mwisho mwezi novemba desemba
tathmini hizo huratibiwa na idara ya usalama wa chakula sehemu ya uratibu wa mazao na tahadhari ya awali
sehemu hii hufanya shughuli za ufuatiliaji na ukusanyaji wa takwimu na taarifa mbalimbali zinazohusiana na usalama wa chakula nchini
takwimu na taarifa hizo ni pamoja na hali ya unyeshaji wa mvua ukuaji wa mazao mashambani athari katika ukuaji wa mazao zinazoweza kusababishwa na visumbufu mwenendo wa bei na upatikanaji wa chakula sokoni hali ya biashara ya mazao ya chakula export import na akiba ya mazao stocks
takwimu za uzalishaji wa mazao ya chakula hukusanywa kwa kutumia mfumo wa uratibu wa mazao na tahadhari ya awali crop monitoring and early warning system cmews sambamba na mfumo wa ukusanyaji na utoaji wa taarifa na takwimu za sekta ya kilimo nchini agriculture routine data system ards ambapo nyenzo tools mbalimbali hutumika katika ukusanyaji wa takwimu na taarifa hizo
katika tathmini hizo mazao makuu ya chakula yanayoratibiwa kwa sasa ni mahindi mpunga mtama uwele ulezi ngano ndizi muhogo viazi vitamu viazi mviringo maharage soya mbaazi kunde choroko karanga njegere na njugumawe
katika msimu wa mazao haya yamelimwa katika eneo la ukubwa wa hekta kati ya takriban hekta zinazofaa kwa kilimo tanzania bara
katika kipindi cha mwezi juni timu ya wataalam wa idara ya usalama wa chakula kwa kushirikiana na idara ya sera na mipango sehemu ya uratibu na tathmini m e wizara ya kilimo ofisi ya rais ikulu ofisi ya rais tamisemi ofisi ya waziri mkuu na ofisi ya taifa ya takwimu ilifanya tathmini ya awali ya uzalishaji wa mazao ya chakula kwa msimu wa 
katika tathmini hiyo takwimu na taarifa mbalimbali za uzalishaji upatikanaji wa mazao makuu ya chakula na mwenendo wa unyeshaji mvua kutoka halmashauri zote za tanzania bara zilikusanywa na kufanyiwa uchambuzi wa kina na kutolewa taarifa
hapa nchini msimu wa uzalishaji huanza kuhesabiwa kuanzia katikati ya mwezi septemba ya mwaka husika hadi katikati ya mwezi agosti ya mwaka unaofuata mfano septemba hadi agosti aidha kila msimu hupata unyeshaji wa mvua kama inavyoonesha yaani mvua za vuli septemba desemba msimu desemba mei na masika machi mei
sura ya pili 
 lengo la tathmini lengo kuu ni kupata takwimu na taarifa za hali ya uzalishaji wa mazao ya chakula inayotarajiwa katika msimu wa na upatikanaji wa chakula nchini kwa mwaka ili kuiwezesha serikali na wadau wa masuala ya usalama wa chakula kuchukua maamuzi stahiki katika utekelezaji wa jukumu la hali endelevu ya utengamano wa usalama wa chakula na lishe nchini
 malengo mahsusi malengo mahsusi ni pamoja na 
kukusanya takwimu za malengo ya uzalishaji wa mazao ya chakula kwa msimu wa na utekelezaji wake kufikia mei 
kukusanya takwimu na taarifa za visumbufu na mwenendo wa unyeshaji wa mvua katika maeneo ya uzalishaji wa mazao ya chakula 
kukusanya na kufuatilia taarifa za mwenendo wa bei za mazao ya chakula na mifugo hali ya maji na malisho na upatikanaji wa chakula katika halmashauri zote tanzania bara na 
kufuatilia na kukusanya takwimu na taarifa za akiba ya mazao ya chakula katika maghala ya wafanya biashara na wakulima
sura ya tatu 
 methodolojia tathmini hii ilihusisha jumla ya timu za wataalam ambapo takwimu na taarifa mbalimbali za uzalishaji wa mazao ya chakula zilikusanywa katika halmashauri katika mikoa ya tanzania bara
takwimu na taarifa hizo zilikusanywa kwa kutumia mfumo wa cmews na ards
timu hizo zilirejea na kuhakiki takwimu na taarifa mbalimbali za uzalishaji wa mazao ya chakula katika msimu wa 
aidha timu ya wataalam walikutana mkoani morogoro kuendelea na kazi ya kuchambua kuchakata na kuandaa taarifa ya awali ya uzalishaji wa mazao ya chakula katika msimu wa na matarajio ya upatikanaji wa chakula kwa mwaka 
katika uchambuzi na uchakataji wa takwimu vigezo vifuatavyo vilizingatiwa 
kigezo cha upimaji wa kiwango cha uwiano wa uzalishaji na mahitaji ya chakula self sufficiency ratio ssr kigezo hiki hukokotolewa kwa kulinganisha uzalishaji na mahitaji kutafsiriwa kwa kuzingatia asilimia ambapo kiwango cha asilimia inaashiria upungufu wa chakula asilimia inaashiria utoshelevu wa chakula na asilimia na zaidi inaashiria ziada ya chakula 
ukokotoaji wa mahitaji ya chakula mahitaji ya chakula kwa mwaka hukokotolewa kwa kuzingatia idadi ya watu kwa mwaka wa chakula mid year population mahitaji ya chakula food consumption requirement na mahitaji mengine yasiyokuwa ya chakula cha binadamu non food requirement kama vile mbegu chakula cha mifugo biashara na upotevu wa mazao ambayo ni sehemu ya asilimia ya chakula kilichozalishwa na hapa nchini mwaka wa chakula huanzia tarehe juni hadi tarehe mei ya mwaka unaofuata mfano juni hadi tarehe mei kwa msimu wa uzalishaji 
mid year population ni idadi ya watu watakao kuwepo katikati ya mwaka husika wa chakula
hii hukokotolewa kwa kutumia viwango vya ukuaji wa idadi ya watu population growth rate kulingana na sensa ya idadi ya watu inayotolewa na nbs
ukokotoaji wa ziada upungufu ziada au uhaba hukokotolewa kutokana na uzalishaji wa msimu husika baada ya kutoa mahitaji ya chakula ya mwaka husika production less requirement ambapo jibu linaweza kuwa chanya inayoashiria ziada au hasi inayoashiria upungufu kulingana na uzalishaji ulivyokuwa na 
athari za visumbufu vya mazao na mwenendo wa unyeshaji wa mvua katika msimu husika
sura ya nne 
 matokeo ya tathmini matokeo ya tathmini hii ya awali yanaonesha kuwa hali tarajiwa ya upatikanaji wa chakula kwa mwaka itaendelea kutengamaa kutokana na uzalishaji wa kuridhisha wa mazao ya chakula katika mikoa yote ya tanzania bara
aidha kutokana na sababu mbalimbali zilizoleta athari katika baadhi ya mazao hususan nafaka uzalishaji huu unatarajiwa kushuka kidogo ikilinganishwa na msimu wa 
 mwenendo wa unyeshaji wa mvua katika msimu wa uzalishaji wa mazao ya chakula na athari zake kwenye kilimo uzalishaji wa mazao ya kilimo hutegemea kwa kiasi kikubwa unyeshaji wa mvua za kutosha na mtawanyiko wa kuridhisha
unyeshaji wa mvua hapa nchini umegawanyika katika sehemu mbili ambapo kuna maeneo yanayopata msimu mmoja wa mvua kwa mwaka msimu na maeneo yanayopata misimu miwili ya mvua kwa mwaka vuli na masika
 mvua za vuli oktoba desemba na mchango wake katika uzalishaji wa mazao ya chakula katika msimu wa mvua za vuli mvua zilianza mapema mwezi septemba katika maeneo ya mikoa ya mara na kagera na kutawanyika katika maeneo mengine ya kanda ya ziwa viktoria pamoja na maeneo machache ya mikoa ya pwani na dar es salaam katika kipindi cha mwezi oktoba
mvua hizi ziliendelea kunyesha kwa kiwango cha juu ya wastani katika maeneo mengi hasa ya kanda ya ziwa viktoria
katika maeneo mengine ya pwani ya kaskazini na kanda ya kaskazini mashariki mvua zilichelewa kuanza zilianza mwezi novemba na ziliendelea kwa mtawanyiko hafifu
mvua hizi ziliendelea kunyesha hadi katika kipindi cha mwezi januari na hivyo kuisha nje ya msimu
hali hii ilisababisha athari kidogo kwenye mazao yaliyokuwa yamekomaa katika baadhi ya maeneo
hata hivyo uzalishaji wa mazao kwa ujumla ulikuwa mzuri kielelezo na
tofauti ya mvua mm iliyonyesha kwenye kipindi cha msimu wa vuli ikilinganishwa na wastani asilimia ya unyeshaji mvua za vuli wastani ni kielelezo na 
viwango vya unyeshaji mvua na mtawanyiko wake kwa kipindi cha kuanzia tarehe oktoba desemba chanzo tma geowrsi anomalia 
 mwenendo wa unyeshaji wa mvua za msimu novemba aprili mvua za msimu zilianza kwa wakati katika wiki ya pili ya mwezi novemba katika maeneo mengi yanayopata mvua hizo isipokuwa maeneo ya mikoa ya dodoma iringa njombe ruvuma mtwara lindi na morogoro kusini
katika maeneo hayo mvua zilianza kati ya wiki ya pili na wiki ya tatu ya mwezi desemba 
ziliendelea vizuri katika miezi ya januari na februari katika maeneo yote
kipindi cha mwezi machi kilitawaliwa na vipindi vya ukosefu wa mvua prolonged dry spells katika maeneo mengi isipokuwa kusini mwa nchi
mvua hizi ziliwahi kuisha mapema zaidi katika wiki ya kwanza ya mwezi aprili katika maeneo ya mkoa wa ruvuma na maeneo ya kanda ya kati
maeneo mengine anomalia kiwango cha wa unyeshaji mvua mwenendo wa kawaida yaliyosalia mvua hizo ziliendelea mpaka kufikia wiki ya kwanza ya mwezi mei 
aidha mvua chache zilinyesha katika maeneo ya magharibi na kusini mwa mkoa wa morogoro katika wiki ya kwanza ya mwezi mei na maeneo ya pwani ya kusini katika wiki ya mwisho ya mwezi mei 
mvua hizi zimechangia uharibifu kiasi wa mazao yaliyokuwa yamefikia hatua ya kukomaa na pia menejimenti ya ukaushaji wa mazao yaliyokuwa yanavunwa
hata hivyo kwa ujumla mvua za wastani hadi juu ya wastani zilinyesha katika maeneo yote yanayopata mvua za msimu lakini mtawanyiko wake haukuwa mzuri katika baadhi ya maeneo na hivyo kupunguza tija ya uzalishaji katika maeneo mengi yanayopata mvua hizo za msimu hasa kwa mazao ya nafaka kielelezo na
chanzo tma geowrsi kiasi cha mvua mm iliyonyesha kwenye kipindi cha msimu novemba aprili asilimia ya unyeshaji mvua za msimu novemba aprili wastani ni kielelezo na 
viwango vya unyeshaji mvua na mtawanyiko wake kwa kipindi cha kuanzia tarehe novemba aprili 
 mwenendo wa unyeshaji wa mvua za masika machi mei kwa mwaka mvua za masika zilichelewa sana kuanza
mvua hizo zilianza katika wiki ya nne katika maeneo machache badala ya wiki ya pili ya mwezi machi kama ilivyokawaida na kuendelea kwa wingi katika mwezi aprili
hata hivyo mvua hizo hazikuwa na mtawanyiko mzuri kimaeneo spatial distribution na kwa kipindi cha unyeshaji temporal distribution
aidha mvua hizo ziliwahi kuisha katika baadhi ya maeneo na kusababisha mazao kukosa unyevunyevu wa kutosha hasa mazao ya mahindi na mpunga
hata hivyo uchache wa mvua hizi uliwezesha mazao ya mizizi kustawi vizuri na hivyo kuongeza uzalishaji wa mazao hayo
kwa ujumla mvua zilikuwa za wastani hadi juu ya wastani katika maeneo mengi isipokuwa maeneo ya mkoa wa tanga na kaskazini mwa mkoa wa pwani na hivyo kusababisha uzalishaji wa mazao kiujumla kuwa wa wastani kielelezo na
chanzo tma geowrsi tofauti ya mvua mm iliyonyesha kwenye kipindi cha msimu wa masika ikilinganishwa na wastani asilimia ya unyeshaji mvua za masika wastani ni kielelezo na 
viwango vya unyeshaji mvua na mtawanyiko wake kwa kipindi cha kuanzia tarehe machi mei 
 ulinganifu wa unyeshaji mvua msimu wa na mvua katika msimu wa ilinyesha katika kiwango cha wastani hadi juu ya wastani kama ilivyokuwa katika msimu uliopita wa katika maeneo mengi ya nchi
hata hivyo katika msimu wa mvua ilinyesha kwa kiwango pungufu ikilinganishwa na msimu wa 
aidha maeneo machache ya kaskazini hasa mikoa ya kilimanjaro tanga dar es salaam na kaskazini mwa mkoa wa pwani mvua zimenyesha kwa kiwango cha wastani hadi chini ya wastani hali hii ni pungufu zaidi ikilinganishwa na msimu uliopita kielelezo na
na kiambatisho na
chanzo tma geowrsi mtawalia tofauti ya mvua mm iliyonyesha kwenye kipindi cha msimu wa kilimo kuanzia septemba mei ikilinganishwa na wastani tofauti ya mvua mm iliyonyesha kwenye kipindi cha msimu wa kilimo kuanzia septemba mei ikilinganishwa na wastani kielelezo na 
ulinganifu wa viwango vya unyeshaji mvua anomalia na mtawanyiko wake kwa kipindi cha kuanzia tarehe septemba mei na kuanzia tarehe septemba mei 
 uzalishaji wa mazao ya chakula tathmini ya awali ya hali ya uzalishaji wa mazao ya chakula msimu wa na upatikanaji wa chakula kwa mwaka imeonesha kuwa hali ya uzalishaji wa chakula inatarajiwa kufikia kiasi cha tani kwa mlinganisho wa nafaka grain equivalent
ikilinganishwa na tani msimu wa uzalishaji huu umeongezeka kwa kiasi cha tani sawa na asilimia 
kwa msimu wa uzalishaji wa uzalishaji wa mazao ya nafaka unatarajiwa kufikia tani 
uzalishaji huu umepungua kwa tani sawa na asilimia 
 ikilinganishwa na uzalishaji wa tani kwa msimu wa 
aidha kwa mazao yasiyo nafaka uzalishaji unatarajiwa kufikia tani 
ikilinganishwa na uzalishaji wa tani msimu wa uzalishaji huu umeongezeka kwa tani sawa na ongezeko la asilimia 
uzalishaji wa mahindi unatarajiwa kufikia kiasi cha tani ikilinganishwa na tani za uzalishaji msimu wa 
uzalishaji wa mchele unatarajiwa kufikia kiasi cha tani ikilinganishwa na tani kwa msimu wa 
uzalishaji wa mahindi umeongezeka kwa tani na mchele umepungua kwa tani sawa na asilimia 
 na 
 mtawalia
uzalishaji wa mazao ya chakula kwa kuzingatia mkoa ulioongoza katika uzalishaji wa mazao hayo ni kama inavyoonekana katika jedwali na
 jedwali na 
matarajio ya uzalishaji wa mazao ya chakula kimkoa ruvuma kagera ruvuma ruvuma mbeya kigoma mbeya mbeya morogoro mwanza kigoma kigoma rukwa mbeya kagera kagera songwe tanga rukwa rukwa tabora mara mwanza mwanza kigoma ruvuma morogoro morogoro manyara geita tabora tabora dodoma mtwara songwe songwe mwanza tabora tanga tanga simiyu kilimanjaro dodoma dodoma arusha rukwa geita geita singida dodoma manyara manyara geita arusha mara mara tanga pwani arusha arusha shinyanga songwe simiyu simiyu iringa morogoro kilimanjaro kilimanjaro njombe shinyanga shinyanga shinyanga kilimanjaro simiyu singida singida katavi njombe iringa iringa mara katavi njombe njombe kagera singida katavi katavi lindi iringa mtwara mtwara pwani manyara pwani pwani mtwara lindi lindi lindi dar es salaam dar es salaam dar es salaam dar es salaam jumla jumla jumla jumlamatarajio ya mavuno yote tani mkoa eneo hekta mkoa mavuno tani mavuno tani mkoa mkoa mavuno tani matarajio ya mazao ya nafaka tani eneo hekta matarajio ya mazao yasiyo nafaka tani eneo hekta chanzo tathmini ya hyc 
 mahitaji ya chakula kwa mwaka ikilinganishwa na uzalishaji mahitaji ya chakula kwa mwaka ni kiasi cha tani ambapo tani ni za mazao ya nafaka na tani ni mazao yasiyo nafaka
kutokana na mahitaji haya yakilinganishwa na uzalishaji nchi inategemewa kuwa na ziada ya tani za chakula ambapo tani ni mazao ya nafaka na tani ni mazao yasiyo nafaka
aidha mahitaji ya mahindi ni kiasi cha tani ikilinganishwa na uzalishaji nchi inatarajiwa kuwa na ziada ya tani za mahindi
 mahitaji ya mchele ni tani kiasi hiki kikilinganishwa na uzalishaji nchi itakuwa na ziada ya tani 
kulingana na uzalishaji unaotarajiwa nchi itaendelea kuwa na utengamano wa usalama wa chakula ambapo uwepo na upatikanaji wa chakula nchini utaendelea kuwa wa kuridhisha jedwali na
jedwali na 
uzalishaji mazao ya chakula kwa msimu wa zao kwa zao na mahitaji ya chakula kwa mwaka tani kwa mlinganisho wa nafaka grain equivalent
nafaka mahindi mtama malezi mchele ngano nafaka uzalishaji 
 mahitaji 
 uhaba ziada ssr sinafaka mikunde dizi muhogo viazi yasiyonafaka uzalishaji mahitaji uhaba ziada ssr jumla nafaka yasiyonafaka uzalishaji mahitaji uhaba ziada ssr jumla chanzo tathmini ya hyc 
 mahitaji ya ngano ikilinganishwa na uzalishaji tathmini ambazo zimekuwa zikifanyika hapa nchini zimeendelea kubainisha uzalishaji wa kiwango kidogo cha ngano
mahitaji ya ngano kwa majumbani na viwandani hapa nchini ni takribani tani kwa mwaka
kupitia tathmini hii jumla ya tani za ngano zinatarajiwa kuzalishwa ambapo kiasi hiki ni sawa na asilimia ya mahitaji ya ngano kwa mwaka 
kwakuwa kiasi kinachozalishwa hakikidhi mahitaji nchi imeendelea kuagiza ngano kutoka nje kutoka nchi za canada india uturuki urusi argentina na australia kama inavyoonekana kwenye jedwali na
jedwali na
mtiririko wa uagizaji wa ngano kutoka nje kwa kipindi cha miaka 
hard grain heat hs code bulgur heat hs code hard grain heat hs code bulgur heat hs code buck heat hs code hard grain heat hs code bulgur heat hs code buck heat hs code canada 
 india 
 uturuki 
 urusi 
 argentina 
 australia 
 jumla 
 juni mei juni mei juni mei jumlanchi inapotoka chanzo mamlaka ya mapato tanzania 
 mchango wa uzalishaji wa mazao ya chakula matarajio ya uzalishaji wa mazao ya chakula katika msimu wa unaonesha kuwa mahindi yatachangia asilimia 
 mchele asilimia 
 muhogo asilimia 
 mikunde asilimia 
 na mazao mengine yamechangia asilimia 
 kwa pamoja kielelezo na
 chanzo tathmini ya hyc kielelezo na 
asilimia ya uzalishaji ya mazao makuu ya chakula nchini 
 mtiririko wa viwango vya ssr kwa kuzingatia kigezo cha upimaji wa uwiano wa uzalishaji na mahitaji self sufficiency ratio ssr kwa kipindi cha miaka nchi imeendelea kuwa na viwango vya ziada kati ya asilimia na 
katika mwaka nchi inatarajia kuwa na ziada kwa uwiano wa asilimia kielelezo na
chanzo tathmini za hyc wizara ya kilimo kielelezo na 
mtiririko wa uwiano wa uzalishaji na mahitaji ssr kuanzia mwaka hadi ufunguo ziada ssr utoshelevu ssr upungufu ssr 
 hali ya uzalishaji wa mazao ya chakula na viwango vya uwiano ssr kimkoa hali ya chakula inatarajiwa kuwa ya kiwango cha ziada kati ya asilimia na katika mikoa ambayo ni ruvuma rukwa songwe katavi njombe mbeya kigoma iringa kagera morogoro geita manyara na mtwara
utoshelevu kati ya asilimia na kwenye mikoa ya pwani simiyu singida lindi tabora shinyanga tanga mara kilimanjaro dodoma arusha na mwanza na upungufu kwa asilimia katika mkoa wa dar es salaam jedwali na
 kiambatisho na
 a na 
jedwali na 
uwiano wa uzalishaji na mahitaji ya mazao ya chakula kwa mwaka chanzo tathmini ya hyc 
pamoja na kwamba mkoa wa dar es salaam unaonesha upungufu mkoa huu siyo wa uzalishaji
ufunguo ziada ssr utoshelevu ssr upungufu ssr 
 maeneo yenye dalili za kuwa na upungufu wa chakula nchini wakati hali ya chakula kitaifa inatarajiwa kuwa ya kiwango cha ziada ssr ya halmashauri katika mikoa ina maeneo yenye dalili za upungufu wa chakula kwa mwaka katika vipindi tofauti
upungufu huo umechangiwa na sababu mbalimbali ikiwemo mtawanyiko mbaya wa mvua visumbufu vya mimea kama vile wanyama pori ndege aina ya kwelea kwelea na viwavijeshi vamizi
maeneo yanayotarajiwa kuwa na upungufu huo ni kama inavyoonekana katika jedwali na
jedwali na 
halmashauri zenye maeneo yenye dalili ya upungufu wa chakula kwa mwaka na jina la mkoa idadi ya halmashauri jina la halmashauri kipindi cha upungufu tanga korogwe dc korogwe tc handeni dc handeni tc kilindi mkinga sept machi manyara mb ulu dc des machi arusha monduli longido okt machi kilimanjaro same mwanga okt machi mara rorya musoma dc okt feb singida manyoni na mkalama sept machi simiyu meatu jan machi dodoma bahi sept machi jumla chanzo tathmini ya hyc nb pamoja na kwamba mkoa wa dar es salaam unaonesha upungufu halmashauri zake hazioneshwi katika jedwali hili kwa kuwa siyo mkoa wa uzalishaji
mkoa huo unapokea vyakula kutoka katika mikoa mingine
tahadhari inatolewa dhidi ya upungufu wa chakula unaoweza kujitokeza katika maeneo hayo katika kipindi cha 
 sura ya tano 
 mwenendo wa bei kwa baadhi ya mazao ya chakula hadi kufikia tarehe mei hadi kufikia tarehe mei upatikanaji wa chakula sokoni umeendelea kuwa mzuri ambapo bei za mazao ya chakula hususan mahindi mchele na maharage zimeendelea kushuka ikilinganishwa na bei za mazao hayo katika kipindi kama hicho kwa mwaka kielelezo na 
chanzo wizara ya viwanda na biashara kielelezo na 
mwenendo wa bei za mahindi mchele na maharage kwa gunia la kilogramu juni mei 
mlinganisho wa bei za mazao haya umezingatia mwaka wa chakula husika ambapo katika uchambuzi huu miaka iliyozingatiwa ni juni hadi mei na juni hadi mei 
kwa kuzingatia mlinganisho huo bei ya wastani kwa mazao ya mahindi na mchele haijatofautiana sana
bei ya wastani ya mahindi kwa gunia la kilogramu kwa mwaka wa chakula ilikuwa juu ikilinganishwa na mwaka wa chakula 
mfano hadi kufikia mwezi mei bei ya mahindi kwa gunia la kilogramu ilikuwa shilingi za kitanzania ikilinganishwa na shilingi za kitanzania kwa mwezi mei 
 bei ya wastani ya mchele kwa gunia la kilogramu kwa mwaka wa chakula ilikuwa juu ikilinganishwa na mwaka wa chakula 
hadi kufikia mei bei ya mchele kwa gunia la kilogramu ilikuwa shilingi za kitanzania ikilinganishwa na shilingi za kitanzania kwa mwezi mei 
kwa ujumla mwenendo wa bei ya maharage kwa kipindi cha kuanzia juni hadi novemba ilikuwa juu ikilinganishwa na bei ya kipindi kama hicho kwa mwaka 
bei ya gunia la kilogramu liliuzwa kuanzia shilingi mwezi juni hadi shilingi mwezi novemba ikilinganishwa na shilingi juni hadi shilingi mwezi novemba 
hali hii ilichangiwa na mvua nyingi katika msimu wa uzalishaji wa zilizosababisha zao hilo kuharibikia shambani na hivyo kuathiri uzalishaji wa zao hilo katika maeneo mengi ya nchi
aidha kuanzia kipindi cha mwezi desemba hadi mei mwenendo wa bei ya maharage ulikuwa chini ikilinganishwa na bei ya kipindi kama hicho kwa mwaka 
hali hii ilichangiwa na uzalishaji mzuri wa maharage katika msimu wa vuli wa 
kutokana na mwelekeo mzuri wa uzalishaji wa mazao ya chakula ikiwemo mahindi mchele na maharage bei inatarajiwa kuendelea kushuka na hivyo kuimarisha utengamano wa upatikanaji wa chakula nchini
 sura ya sita 
 athari za ugonjwa wa virusi vya korona uviko katika uzalishaji wa mazao ya chakula ugonjwa wa uviko umekuwa tishio kubwa katika shughuli mbalimbali za kiuchumi ikiwemo shughuli za uzalishaji na usafirishaji wa mazao ya chakula duniani
ugonjwa huo unaweza kuleta athari hasi katika masuala ya usalama wa chakula nchini hususan katika ngazi ya kaya
taarifa mbalimbali zilizopatikana kutoka katika mikoa yote ya tanzania bara zimeonesha kuwa uzalishaji wa mazao ya chakula kwa msimu wa haujaathiriwa na uwepo wa mlipuko wa ugonjwa huo hapa nchini
hata hivyo iwapo hali hii ya uwepo wa ugonjwa wa uviko itaendelea katika nchi zinazozalisha pembejeo shughuli za kilimo kwa msimu wa zinaweza kuathiriwa katika upatikanaji wa pembejeo muhimu za kilimo kama vile mbegu mbolea viuatilifu na zana za kilimo
hivyo basi mikakati madhubuti inatakiwa ili kukabiliana na changamoto yoyote itakayoweza kujitokeza
 mikakati ya kuimarisha uhakika wa usalama wa chakula katika kipindi cha uviko i kuboresha mifumo ya uhifadhi wa mazao ya chakula katika ngazi zote ii kuimarisha mfumo wa stakabadhi za mazao ghalani ili kuongeza viwango vya mazao kupunguza uharibifu iii kuendelea kuimarisha miundombinu ya umwagiliaji ili kuongeza upatikanaji wa chakula iv kufanya maandalizi mapema ya ununuzi wa pembejeo za kilimo kwa ajili ya msimu wa uzalishaji wa v kuendelea kuelimisha wananchi juu ya matumizi sahihi ya chakula katika ngazi ya kaya na vi kuendelea kujenga mazingira rafiki na wezeshi ya usafirishaji wa mazao ya chakula na bidhaa zake kwenda nje ya nchi
 sura ya saba 
 changamoto katika msimu wa uzalishaji changamoto mbalimbali zilijitokeza na kusababisha kutofikiwa kwa malengo ya uzalishaji katika baadhi ya maeneo nchini
changamoto hizo ni kama zilivyofafanuliwa hapo chini i mvua kuchelewa kunyesha na kuisha mapema katika baadhi ya maeneo na hivyo kusababisha kupungua kwa uzalishaji hususan mazao ya nafaka ii unyeshaji wa mvua juu ya kiwango uliosababisha kutokea kwa mafuriko na kutuama kwa maji katika baadhi ya maeneo hususan katika mikoa ya kilimanjaro morogoro mbeya na kagera
hali hii imechangia kushuka kwa uzalishaji wa mazao hususan mpunga jamii ya mikunde na mizizi katika maeneo hayo iii kuongezeka kwa gharama za uzalishaji uliotokana na upotevu wa mbolea ardhini leaching katika baadhi ya maeneo iv mvua za nje ya msimu zilisababisha uharibifu wa mazao yaliokuwa yamefikia hatua ya kukomaa hasa mpunga na maharage v hali ya vipindi virefu vya ukosefu wa mvua ilisababisha kupungua kwa uzalishaji hasa katika baadhi ya maeneo ya mikoa ya morogoro katavi lindi arusha tanga mara mtwara na kilimanjaro vi bei kubwa za pembejeo hasa mbolea na mbegu bora zimechangia kushuka kwa matumizi ya pembejeo na hivyo kuchangia kushuka kwa uzalishaji katika baadhi ya maeneo na vii uvamizi wa visumbufu hususan batobato kali kwelea kwelea tembo kiboko na nguruwe pori kwenye baadhi ya mashamba nchini
 sura ya nane 
 hitimisho na ushauri hali ya uzalishaji na upatikanaji wa mazao ya chakula nchini imeendelea kuwa nzuri katika kipindi cha zaidi ya miaka saba mfululizo kufuatia uzalishaji mzuri wa mazao ya chakula ikilinganishwa na mahitaji ya chakula nchini
katika kipindi cha miaka ya chakula na nchi imekuwa na ssr kati ya asilimia hadi na imekuwa ikizalisha ziada kati ya tani hadi tani 
mafanikio hayo yanatokana na sababu mbalimbali ikiwemo hali ya hewa nzuri pamoja na usimamizi na utekelezaji mzuri wa sera na mikakati mbalimbali ya serikali pamoja na wadau wengine wa masuala ya kilimo na usalama wa chakula
kwa mwaka wa uzalishaji hali ya uzalishaji wa mazao ya chakula ni ya kuridhisha ambapo kwa mwaka wa chakula nchi inatarajia kujitosheleza kwa asilimia 
kwa kuzingatia vigezo vya upimaji wa upatikanaji na mahitaji kiwango hiki kinaashiria nchi itakuwa na ziada
uzalishaji wa msimu huu haujatofautiana sana na msimu wa ambapo kwa mwaka wa chakula wa nchi ilifikia kiwango cha asilimia 
kutokana na matokeo ya tathmini hii ushauri ufuatao unapendekezwa i kuendelea kuboresha mfumo wa uratibu wa mazao na tahadhari ya awali ili kuwezesha upatikanaji wa takwimu na taarifa sahihi za usalama wa chakula nchini kwa wakati ii kuendelea kuwajengea uwezo wataalam wa kilimo katika ngazi ya taifa mkoa na halmashauri katika masuala ya takwimu za usalama wa chakula na kilimo iii kuboresha na kuhuisha vituo vya mvua ili kupata takwimu za unyeshaji wa mvua katika maeneo ya kilimo iv wananchi waendelee kuhamasishwa kuhifadhi chakula cha kutosha kwa ajili ya kaya zao v ili kuongeza tija katika uzalishaji wa mazao ya kilimo ruzuku iwekwe kwenye pembejeo ili kurahisisha upatikanaji na kuongeza matumizi sahihi vi biashara ya mazao ya chakula ndani na nje ya nchi iendelee kwa kufuata sheria na taratibu zilizopo vii wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula nfra waanze ununuzi wa mazao mapema kwa ajili ya usalama wa chakula wa nchi viii bodi ya nafaka na mazao mchanganyiko cpb iongeze kasi ya kufungua vituo vipya vya uuzaji wa mazao ya chakula ndani na nje ya nchi ix mamlaka za mikoa na halmashauri za pembezoni mwa nchi ziendelee kuimarisha udhibiti wa utoroshaji wa chakula nje ya nchi kupitia mipaka isiyo rasmi x kuendelea kuimarisha mfumo wa upatikanaji na usambazaji wa pembejeo na zana za kilimo katika ngazi zote xi kuendelea kuimarisha na kuongeza miundombinu ya umwagiliaji xii kufanya maandalizi mapema ya ununuzi wa pembejeo za kilimo kwa ajili ya msimu wa uzalishaji wa xiii wafanyabiashara waendelee kuhamasishwa kuwekeza katika viwanda vya kuchakata mazao ya chakula ili kuyaongezea thamani na kupata bei nzuri ndani na nje ya nchi na xiv kuendelea kuhamasisha sekta binafsi kuwekeza katika ujenzi wa maghala katika ngazi zote
viambatisho kiambatisho na a
tathmini ya awali ya uzalishaji tani mazao ya nafaka kimkoa kwa msimu wa kufikia tarehe mei eneo hekta tija uzalishaji tani eneo hekta tija uzalishaji tani eneo hekta tija uzalishaji tani eneo hekta tija uzalishaji tani eneo hekta tija uzalishaji tani eneo hekta tija uzalishaji tani eneo hekta tija uzalishaji tani eneo hekta uzalishaji tani mkoaarusha 
 arushapwani 
 pwanidar es salaam 
 dar es salaamdodoma 
 dodomairinga 
 iringanjombe 
 njombekagera 
 kagerakigoma 
 kigomakilimanjaro 
 kilimanjarolindi 
 lindimanyara 
 manyaramara 
 marambeya 
 mbeyasongwe 
 songwemorogoro 
 morogoromtwara 
 mtwaramwanza 
 mwanzageita 
 geitarukwa 
 rukwakatavi 
 kataviruvuma 
 ruvumashinyanga 
 shinyangasimiyu 
 simiyusingida 
 singidatabora 
 taboratanga 
 tangajumla 
 jumla uwele mchele ngano jumla tathmini ya awali ya uzalishaji tani kimkoa kwa msimu wa kufikia tarehe mei nafaka eneo hekta tija na uzalishaji tani kwa hekta mkoa mahindi shayiri mtama ulezi chanzo tathmini ya hyc kiambatisho na b
tathmini ya awali ya uzalishaji tani mazao ya yasiyonafaka kimkoa kwa msimu wa kufikia tarehe mei chanzo tathmini ya hyc kiambatisho na 
kiwango cha mvua na mtawanyiko wake kwa kila mwezi katika msimu wa mvua 
 chanzo tma geowrsi kiambatisho na 
kiwango cha uwiano wa uzalishaji na mahitaji ya chakula ssr msimu wa chanzo tathmini ya awali ya uzalishaji wa mazao ya chakula msimu wa na upatikanaji wa chakula kwa mwaka 
tangazo kwa umma kuhusu uuzaji wa mahindi meupe wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula nfra ni wakala wa serikali chini ya wizara ya kilimo ulioanzishwa kwa sheria ya wakala zaserikali sura na
 yamwaka kwa madhumuni ya kuhakikisha usalama wa chakula nchini
katika kutekeleza moja ya majukumu yake wakala huzungusha akiba ya chakula recycling kwa kuuza nafaka zilizohifadhiwa ghalani ili kupata nafasi ya kuhifadhi nafaka zingine
wakala unatarajia kuuzatani 
 za mahindi meupe
mahindi hayo yatauzwa kupitia kanda zifuatazo za wakala na
kanda kituokiasi kitakachouzwa tani arusha themi 
 dodomakizota dodoma 
 manyoni singida 
 kipawa chang ombe dar es salaam 
 makambako makambako 
 songwe mbozi vwawa 
 shinyanga shinyanga shinyanga municipal 
 songea ruhuwiko songea municipal 
 sumbawangamazwi sumbawanga municipal 
 laela sumbawanga rural 
 jumla 
 i mahindi yatauzwa kama yalivyo katika maghala ya wakala ex warehouse yakiwa yamefungashwa kwenye magunia
ii mnunuzi atalipa gharama za ununuzi wa mahindi ndani ya siku za kazi baada ya kupewa idhini ya kufanya malipo na kuchukua mahindi yaliyolipiwa ndani ya muda atakaopangiwa wa kuzingatia kiasi cha mahindi kilicholipiwa
iii mnunuzi atalipia gharama zote za ubebaji na usafirishaji wa mahindi hayo
iv mnunuzi ataonesha bei ya kununulia kwenye barua yake ya maombi pamoja na ghala la kuchukulia
v wakala utapitia kuchambua na kufanya maamuzi ya bei kwa kuzingatia bei iliyoombwa bei ya soko gharama zingine na kituo husika cha mauzo
hivyo wakala unakaribisha maombi kutoka taasisi mbalimbali wasagishaji watu binafsi wafanyabiashara na wadau wa nafaka ili kununua mahindi
maombi yabainishe bei ya kununulia kiasi cha mahindi kinachohitajika ghala la kununulia anwani ya mwombaji pamoja na mawasiliano ya simu barua pepe
wale wote waliokwisha wasilisha maombi yao katika ofisi za wakala kabla ya tangazo hili wanatakiwa kuwasilisha maombi mapya kwa kuzingatia maeneo ya mauzo
maombi yanatakiwa kuufikia wakala kabla yatarehe januari 
kwa taarifa zaidi mnunuzi anaweza kuwasiliana na wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula kupitiasimu namba 
maombi yatumwe kwa afisa mtendaji mkuu wakala wa taifa wa hifadhi ya chakula kizota eneo la viwanda s
p dodoma
barua imetolewa na afisa mtendaji mkuu wakala wa taifa wa hifadhi ya chakulahotuba ya waziri wa kilimo na ushirika mhe
paul p
kimiti mb wakati akiwasilisha bungeni makadirio ya matumizi ya fedha kwa mwaka i
utangulizi 
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja kwamba bunge lako tukufu sasa likae kama kamati ya matumizi ili liweze kujadili na hatimaye kuidhinisha makadirio ya wizara ya kilimo na ushirika kwa kipindi cha mwaka 
mheshimiwa spika kabla sijatoa maelezo juu ya hali ya kilimo mifugo na ushirika nchini naomba nitumie nafasi hii kumshukuru na kumpongeza waziri mkuu mheshimiwa frederick sumaye mbunge kwa hotuba yakenzuri ambayo imenisaidia sana mimi kutoa ufafanuzi wa masuala yanayogusa sekta mbalimbali hasa sekta yakilimo mifugo na ushirika
vile vile napenda kuchukua nafasi hii kuwashukuru na kuwapongeza mawaziriwenzangu wawili walionitangulia kwa hotuba zao ambazo zimefafanua masuala mengi ya kiuchumi na kutoamwelekeo wa bajeti ya mwaka 
mheshimiwa spika utakumbuka katika kikao cha bajeti ya mwaka jana waheshimiwa wabunge walichangia hoja ya wizara yangu kwa njia mbalimbali
hoja hizo pamoja na mabadiliko ya sera ya kijumla na zasekta zimenisaidia katika kuandaa hotuba ya bajeti ya mwaka huu wa 
aidha nawashukuru waheshimiwawabunge na hasa kaimu mwenyekiti mheshimiwa edson halinga mbunge wa mbozi na wajumbe wa kamati yafedha na uchumi ambayo ilichambua kwa undani taarifa ya wizara yangu na kutoa maoni yanayohitaji msisitizo hasa katika utekelezaji wa mpango wa wizara ya kilimo na ushirika
pia kwa niaba ya watumishi wa wizarayangu naomba kuwapongeza waheshimiwa wabunge wote walioungana nasi katika kipindi cha na kutoapole na rambirambi kwa wale wote tuliowapoteza kwa njia moja au nyingine
hali ya chakula duniani 
mheshimiwa spika kufuatana na taarifa za awali kutoka shirika la chakula na kilimo la umoja wa mataifa fao uzalishaji wa nafaka duniani katika kipindi cha unatarajiwa kuwa mdogo ukilinganishwa nauzalishaji wa kipindi cha 
hali hii imesababishwa na mabadiliko ya hali ya mazingira hasa kutokana naupungufu wa mvua uliofuatiwa na mafuriko kwenye maeneo mengi yaliyolimwa
makisio ya awali yanaonyeshauzalishaji wa tani milioni za nafaka ikilinganishwa na mahitaji ya tani milioni kwa mwaka 
mheshimiwa spika nchi nyingi katika bara la afrika hasa nchi zilizo kusini mwa jangwa la sahara zitakabiliwa na tatizo la uhaba wa chakula
hali mbaya ya hewa milipuko ya magonjwa uwezo mdogo wakununua pembejeo pamoja na ongezeko kubwa la idadi ya watu vimechangia sana kuwepo kwa upungufu wachakula
maeneo ya mashariki mwa afrika yalikabiliwa sana na ukame ambao ulipunguza uzalishaji wa chakulahasa katika nchi za kenya tanzania uganda somalia na sehemu ya kusini mwa ethiopia
baada ya kipindi chaukame nchi hizi zilikabiliwa na mvua kubwa zilizonyesha na kusababisha maeneo mengi kuwa na mafuriko
nchi za rwanda na burundi ziliathirika na ukame ulioambatana na vurugu za kivita na kusababisha uhaba wa chakula
makisio ya awali yanaonyesha kuwa nchi nyingi za sadc kwa mwaka uzalishaji utashukakutokana na kupungua kwa maeneo yaliyolimwa pamoja na uzalishaji kwa eneo kuwa mdogo ukilinganisha namsimu wa 
nchi za afrika ya kusini zimbabwe lesotho botswana na zambia zilichelewa kupata mvua wakati nchi za tanzania malawi zambia swaziland na msumbiji zilikabiliwa na mafuriko pamoja naathari za mvua za el nino
hali ya mazao ya biashara 
mheshimiwa spika taarifa za hali ya uzalishaji wa mazao ya biashara kwa kipindi cha dunianizinaonyesha kumekuwa na ongezeko la uzalishaji wa mazao ya tumbaku korosho na pamba
uzalishaji wakahawa umeshuka kwa asilimia 
 kutoka magunia milioni 
 kwa mwaka hadi magunia milioni 
 kwa mwaka 
pamoja na uzalishaji kuwa mdogo hapa nchini bei za mazao ya biashara yaliyoingizwakwenye mfumo wa soko huria imetegemea sana bei ya soko la dunia
kwa kipindi hiki tangu tuanze mfumo wasoko huria bei katika soko la dunia kwa mazao ya korosho kahawa pamba na tumbaku zilishuka kutoka viwangovya bei za soko hilo la nje za miaka ya na 
hali hiyo ilifanya wakulima wa mazao hayo kupatabei pungufu ya miaka iliyopita
kwa mfano zao la chai bei zilipanda kidogo sana ikilinganishwa na bei ambazowakulima wa mazao hayo walizipata katika misimu iliyopita
ii mapitio ya mwaka 
mheshimiwa spika taarifa ya utekelezaji nitakayoitoa inaweza kwa kiasi kikubwa ikakidhi maeneo fulanitu na kuacha mengine yasubiri kutekelezwa katika kipindi hiki cha mwaka huu wa fedha 
nimejaribukuelezea baadhi ya matatizo yaliyosababisha kushindwa kufikia malengo hayo
aidha waheshimiwa wabungewanayafahamu matatizo haya vizuri na ndiyo maana walichangia kwa wingi hoja ya wizara ya kilimo na ushirika
mazao ya chakula 
mheshimiwa spika sote tunakumbuka jinsi uzalishaji wa mazao ya chakula ulivyokumbwa na madhara mbalimbali yakiwemo mafuriko pamoja na kukatika kwa mawasiliano
katika msimu wa kilimo wa sehemu nyingi hapa nchini zilipata mvua nyingi kupita kiasi jambo ambalo badala ya mvua hizo kuleta neema zimeleta madhara makubwa kwa mazao watu na mali zao
mheshimiwa spika naomba kuchukua nafasi hii ili kuwapa pole wakulima na wafugaji wote na familia zao walioathirika na maafa haya makubwa
athari katika sekta ya kilimo na mifugo zimekuwa zikijionyesha wazi kutokana na matatizo mbalimbali hasa katikaupatikanaji wa chakula kwa wananchi maandalizi ya kilimo na ukuaji wa mazao usambazaji wa chakula chamsaada usafirishaji na usambazaji wa pembejeo
madhara mengine ni pamoja na milipuko ya magonjwa wanyamawaharibifu panya na wadudu hususan senene green grasshoper na ndege aina ya quelea quelea
matumizimadogo ya mbolea na magugu mengi yaliathiri utayarishaji wa mashamba pamoja na palizi
lakini pamoja naathari hizo kwa upande wa mifugo malisho yaliongezeka na kuifanya mifugo yetu iwe na afya nzuri na kuborekakwa soko la mifugo
mheshimiwa spika hali ya chakula kutokana na tathmini ya awali ilitegemewa kuwa ingekuwa nzuri lakini kutokana na maeneo mengi kuvamiwa na nzige viwavijeshi na quelea quelea hali ya chakula imeonyeshakuwa itakuwa mbaya ingawa kuthibitishwa kwake kutakuja hivi karibuni baada ya kukamilika kwa zoezi lakutathmini hali hiyo
mazao ya biashara 
mheshimiwa spika kwa upande wa mazao ya biashara uzalishaji ulikuwa siyo wa kuridhisha katika msimuwa ikilinganishwa na msimu wa kutokana na athari za mvua za el nino
uzalishaji wa kahawaulipungua kwa asilimia ya lengo la uzalishaji wa tani korosho kwa asilimia ya lengo la tani tumbaku kwa asilimia ya lengo la tani pamba kwa asilimia ya lengo la tani za uzalishaji kipindi cha 
kwa upande wa chai kumekuwepo na ongezeko la uzalishaji ukilinganisha na msimu uliopita
ongezeko hili lilifanya viwanda vya kusindika chai visiweze kusindika chai yote iliyozalishwa
hivyo majani yachai mengi yaliharibika kutokana na kukosa kusindikwa kwa wakati wake
tazama jedwali na
i 
mheshimiwa spika moja ya maeneo ambayo waheshimiwa wabunge wa mikoa ya kusini waliyasemea sana ni suala la kilimo cha pamba katika mikoa yao na wizara yangu iliahidi kulifanyia uchunguzi suala hili
mdudu ambaye alikuwa afanyiwe utafiti ni red bollwarm diparopsis castanea ambaye ndiye msumbiji naafrika kusini wanapambana naye na kwetu sisi ni pink bollworm pectinophora gossypiella
baada ya mhe
njelu kasaka aliyekuwa naibu wa wizara yangu na kamishna wa utafiti na mafunzo kwenda msumbiji kulifuatiliasuala hili wameridhika kuwa mdudu huyo anafanya madhara makubwa sana nchini msumbiji kwa zao la pambana ametapakaa sana kwenye jimbo lote la cape delgado
gharama za madawa ya kuwaangamiza wadudu hawa nikubwa sana na sehemu nyingi msumbiji wamekuwa wakipata hasara hadi shs
 kwa hekta moja
mheshimiwa spika sasa hivi wakulima wetu wa pamba wameanza kuona hasara ya kilimo hiki kutokana na gharama kubwa za kunyunyizia madawa mara kwa msimu mmoja kwa mdudu wetu wa humu nchini niliyemtaja
wakati mwingine hawatii mbolea hata kidogo kukwepa gharama
kumwongezea mkulima mdudu mwingine wapili itakuwa ni kumwangusha kiuchumi
ni kwa msingi huo sheria ya kimataifa ya international phytosanitary convention inayosimamiwa na fao ambayo tanzania ilikwisha ridhia mkataba inatuhitaji tuwe waangalifu na kusaidia kusimamia karantini hii ili upande wetu usidhurike zaidi
la muhimu ni wizara yangu na waheshimiwawabunge wa mikoa hiyo tushirikiane na uongozi wa huko ili kutafuta mazao mengine ya biashara mpaka hapouwezo wa kupambana na mdudu huyo utakapokuwa umepatikana kwa gharama nafuu
nawaomba waheshimiwawabunge wavute subira kwa ombi lao hili ambalo limekuwa likijitokeza mara kwa mara
mazao yasiyo asili 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao yasiyo ya asili ikiwa ni pamoja na mazao ya mbegu za mafuta mboga matunda maua na viungo uliathiriwa sana na ukosefu wa mbegu kutokana na ukame wa uliosababisha mbegu za baadhi ya mazao kukosekana kwa mwaka hasa mbegu za mafuta
vile vilekutokana na athari za mvua za el nino mabonde mengi yanayolimwa mboga na matunda kwa wingi kwa mfanomabonde ya mto ruaha kilombero ruvu na rufiji yaliathirika na mafuriko
bustani za miti mama ya matunda katika vituo mbalimbali nazo ziliharibiwa sana na mvua za el nino
wizara yangu iliendelea kuhimiza shughuli za utafiti na uzalishaji wa mazao haya kwa vile yameonyesha kuwa na sokozuri na kuweza kulipatia taifa letu fedha nyingi za kigeni
wizara inaandaa mkakati maalumu wa kuwahamasishawakulima
hii ni pamoja na kutoa ushauri kuanzisha vitalu vya mboga matunda maua na viungo na pia kutoamafunzo ya utaalamu wa uendelezaji wa vitalu hivyo
bustani za miti mama zilizopo chini ya wizara yanguzitaboreshwa ili kuongeza ubora na uzalishaji wa mazao
mazao yatokanayo na mifugo 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao ya mifugo uliathiriwa na mvua za el nino
maeneo mengi yamalisho yalikumbwa na mafuriko na baadhi ya mifugo kupotea
hali hii ilisababisha usafirishaji wa mifugo yabiashara kuwa mgumu
upatikanaji wa nyama uliathirika kutokana na mvua za el nino zilizosababishamawasiliano kwa njia ya reli na barabara kukatika
hivyo lengo la kuzalisha tani za nyama halikuwezakufikiwa katika kipindi cha na badala yake ni tani tu ndizo zilizopatikana
tazama jedwali na
ii
mheshimiwa spika shughuli za uzalishaji wa ng ombe wa maziwa kwa mwaka ziliendelea vizuri hasa kwa wafugaji wadogo wadogo wanaopata huduma kutoka kwenye miradi ya southern highlands dairy development project shddp kagera livestock development project kalidep tanga smallholder dairy development project tsddp world food programme wfp pamoja na heifer project international hpi
jumla ya mitamba ilisambazwa kwa wafugaji
lengo lilikuwa kusambaza mitamba 
uzalishaji wamaziwa uliongezeka kutoka lita milioni mwaka na kufikia lita milioni mwaka 
ongezekohili lilitokana na kuimarishwa kwa vituo vya kukusanyia maziwa na kuongezeka kwa malisho
mheshimiwa spika baada ya serikali kujitoa katika shughuli za uzalishaji mashamba ya kuzalisha mitamba ya lugufu nkundi ibaga sao hill mivumoni na kahama yalipimwa na kutathiminiwa kwa lengo la kubinafsishwa
ubinafsishaji bado haujakamilika kwa sababu baadhi ya mashamba yalikuwa hayana hati miliki title deeds nahayangeweza kutangazwa kuuzwa bila hati miliki
aidha mifugo mingi nchini bado ni ile ya asili ambayo hukuapole pole na hutoa maziwa na nyama kidogo
hata hivyo mifugo hii huvumilia hali ya ukame na maradhi
ilikuongeza ubora wa mifugo wizara ilianzisha vituo vya madume bora vya butiama na usa river arusha
vituohivi vina uwezo wa kutoa mbegu bora za ng ombe na kuhifadhi kiasi cha dozi 
kwa sasa kituo chabutiama hakizalishi mbegu kabisa kutokana na uhaba wa fedha
kituo cha usa river bado kinazalisha mbegu nahivi sasa kituo kinahifadhi mbegu zaidi ya dozi ambazo zinatumika
kituo hiki kina mtambo mpya wakutoa hewa ya baridi ya liquid nitrogeni inayotumika kuhifadhia mbegu
baada ya serikali kuwaachia watubinafsi jukumu la kutoa huduma ya uzalishaji kwa chupa kumekuwepo na ongezeko la gharama za huduma hii
hivyo wafugaji wengi sasa wanatumia madume bora kutokana na huduma kutolingana na gharama zinazotozwa
ili kuongeza utumiaji wa huduma za kuzalisha ng ombe kwa chupa wizara yangu inaendelea kuhimiza sektabinafsi ili itoe huduma hii muhimu kwa gharama nafuu hasa kwa wafugaji wa ng ombe wa maziwa
wizaraikishirikiana na sekta binafsi itaendelea kuviimarisha vituo vya madume bora ili tuweze kupata mbegu bora
mheshimiwa spika biashara ya zao la ngozi katika soko la nje ilishuka sana na hivyo kufanya bei za hapa nchini nazo zishuke
hali hii pia ilichangia ukusanyaji wa ngozi uwe mdogo
katika kipindi cha mwaka ngozi za ng ombe mbuzi vipande na kondoo vipande zilikusanywa
lengo lilikuwakukusanya ngozi za ng ombe mbuzi na kondoo vipande 
upungufu huu ulichangiwapia na mafuriko yaliyoharibu mawasiliano ya reli na barabara
ngozi za ng ombe milioni 
 ngozi za mbuzivipande na kondoo vipande ziliuzwa nje ya nchi na kulipatia taifa jumla ya shilingi bilioni
mheshimiwa spika ili kuendeleza mbuga za malisho kwa mifugo ya asili kipindi cha wizara ilikuwa na yafuatayo a kuendeleza mbuga za malisho kwa kuziwekea huduma bora za maji katika mikoa ya arusha singida shinyanga mara na mbeya
b kuimarisha uzalishaji wa mbegu bora za malisho katika mashamba ya vikuge pwani na langwira mbeya
jumla ya shs
milioni 
 kati ya shs
milioni zilitolewa kwa ajili ya kuchimba malambo awamu ya kwanza katika mikoa ya mbeya singida mara arusha na shinyanga lakini kutokana na athari za mvuaza el nino kazi nyingi za uchimbaji wa malambo zilichelewa kuanza na hivyo bado hayajakamilishwa
uchimbajiwa malambo haya utakamilishwa katika kipindi cha 
fedha za kukamilisha uchimbaji zitatolewa mara tubaada ya kupata ripoti ya utekelezaji wa awamu ya kwanza
mheshimiwa spika napenda kuchukua nafasi hiikuwaomba waheshimiwa wabunge wawahamasishe wafugaji ili wachangie katika uchimbaji wa malambo nakuunda kamati za malambo ili kuendeleza huduma hizo kwenye maeneo yao
huduma za ushauri kwa wakulima na wafugaji 
mheshimiwa spika huduma za ushauri kwa wakulima na wafugaji zimeendelea kuimarishwa kwa kutekeleza miradi ya national agricultural extension project naep ii southern highlands extension and rural finan cial services sherfs sasakawa global na miradi ya uendelezaji wa ng ombe wa maziwa inayotoahuduma hizo
aidha wizara iliendelea kushirikiana na mashirika yanayoisaidia miradi hii yakiwemo benki yadunia benki ya maendeleo ya afrika adb ifad wfp serikali za uholanzi na uswisi
miradi hii iliendeleakuimarisha huduma za ushauri kwa wakulima na wafugaji kwa kuwapatia wataalam vitendea kazi kujenga nyumbaza wataalam vijijini pamoja na kutoa mafunzo kwa wataalam wa ufugaji bora hifadhi ya ardhi na mazingira
umwagiliaji 
mheshimiwa spika kwa upande wa umwagiliaji wizara yangu iliendelea kutekeleza mpango wa mudamrefu wa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji
mkazo uliwekwa katika utayarishaji usanifu usimamiaji wa ujenzina ukabarati wa miradi midogo midogo
taratibu za uendeshaji wa miradi kwa wakulima na uimarishaji wa vikundivya umwagiliaji zinaendelea
miradi iliyotekelezwa katika kipindi cha ipo katika hatua mbali mbali zautekelezaji kama ifuatavyo i mradi wa ukarabati wa kilimo cha umwagiliaji wa jadi katika mikoa ya kilimanjaro na arusha ulikamilisha ukarabati wa sehemu muhimu za kutolea maji na kutoa mafunzo kwa wakulima kuhusuusimamizi bora wa maji
mradi huu unagharimiwa na undp
ii mradi wa usangu umeendeleza hekta katika vijiji vilivyoko katika bonde la usangu
mradi huu pia unapata msaada kutoka undp
iii mradi wa madibira mbeya hekta unaopata mkopo kutoka benki ya maendeleo ya afrika adb kwa asilimia na serikali kuchangia asilimia 
kazi ya kuhamisha mto na kujengamatuta ya kuzuia mafuriko zimekamilika kazi zinazoendelea ni pamoja na ujenzi wa mabanio namifereji
aidha katika kipindi cha miradi mingine iliyotekelezwa kutokana na mkopo waadb ni kitivo tanga hekta unaoendelea na mwamapuli tabora hekta ambaoumekamilika
iv mradi wa kuendeleza mabonde ya mto rufiji na pangani unaopata mkopo kutoka benki ya dunia unaendelea kutekelezwa
usanifu katika vijiji vya ipatagwa na lugunga katika bonde la mto rufiji na lekitatu na mombo katika bonde la mto pangani umekamilika kwa asilimia 
aidha upimajikatika sehemu za igomewo hekta na nyamahana hekta katika bonde la mto rufiji nalemkuuna hekta na soko hekta katika bonde la mto pangani unaendelea kukamilishwa
shughuli za uundaji vikundi vya umwagiliaji water users associations na matayarisho ya mashambaya mfano zilitekelezwa
v mradi wa uendelezaji wakulima wadogo wadogo katika mikoa yenye ukame tabora shinyanga dodoma singida na mwanza unaopata mkopo kutoka ifad umekamilika
hata hivyo madhara yamvua za el nino yamesababisha kubomoka kwa mabanio intakes na mifereji ya kupitishia maji yakumwagilia
juhudi zinafanywa ili kupata uwezekano wa kuendeleza mradi huu
upatikanaji wa pembejeo za kilimo 
mheshimiwa spika ili kuhakikisha upatikanaji wa pembejeo wizara yangu kwa kupitia mfuko wa pembejeoza kilimo na mifugo katika kipindi cha iliwakopesha mawakala wa pembejeo jumla ya shillingi bilioni 
fedha hizi zinajumuisha shillingi bilioni zilizoidhinishwa na bunge lako tukufu mwaka jana na shilingi bilionimoja ambazo ni marejesho ya mikopo iliyotangulia
tangu serikali ianze kuwekeza kwenye mfuko huu jumla yashilingi bilioni 
 zimetolewa kwa wakopaji nchini kote
hata hivyo urejeshaji wa mikopo haukuwa mzurikutokana na upungufu wa uzalishaji wa mazao na mifugo
aidha mvua nyingi kupita kiasi iliharibu njia za uchukuzi na hivyo kuwafanya wasambazaji wa pembejeo wasiweze kuzifikisha kwa wakulima kwa wakati unaofaa
mheshimiwa spika wizara yangu imeendelea kuwahimiza wafanyabiashara wa mazao mbalimbali na vyama vya ushirika kujihusisha kikamilifu na uagizaji na usambazaji wa pembejeo
aidha wizara yangu imeanzishampango wa taifa wa pembejeo za kahawa kwa njia ya vocha
mpango huu unaoendeshwa na chama cha kahawanchini tca ulitoa vocha zenye thamani ya shillingi bilioni 
 kwa wakulima wa kahawa katika kipindi cha 
wizara imeendelea kuwahimiza wakulima na wafugaji kujiunga na vyama vya kuweka na kukopa iliwaweze kujinunulia pembejeo bila kukopa kutoka mashirika au taasisi za fedha ambazo hutoza riba kubwa
napenda nichukue nafasi hii kuwaomba waheshimiwa wabunge kwa kuzingatia umuhimu wa vyama vya ushirika na vikundi mbalimbali associations waendelee kutuunga mkono katika kuhamasisha wakulima na wafugaji iliwajiunge navyo
hii ndiyo njia pekee itakayompa mkulima na mfugaji sauti ya pamoja ya kupambana na waagizajipembejeo zisizo na viwango na zenye bei kubwa
mheshimiwa spika vile vile wafanyabiashara kwa kutumia vyanzo vyao binafsi wameendelea kuagiza na kusambaza pembejeo kwa wakulima kwa bei za ushindani
pamoja na hayo bei za pembejeo zimepanda sana nakuwafanya baadhi ya wakulima wapunguze matumizi ya pembejeo au wasizitumie kabisa
makadirio ya mahitajiya mbolea kitaifa kwa msimu wa yalikuwa tani za mbolea ya aina mbali mbali
hadi kufikiamwezi machi zaidi ya tani zilikwisha sambazwa sehemu mbalimbali nchini
hata hivyo mvua zael nino zilizoharibu barabara na njia za mawasiliano zimeufanya usafirishaji wa mbolea kutoka mikoani kwendakwa wakulima kuwa mgumu
aidha katika baadhi ya maeneo nchini mbolea haikutumika ipasavyo kutokana namvua nyingi kupita kiasi
mheshimiwa spika upatikanaji wa madawa ya kilimo haujaweza kutosheleza mahitaji ambayo yanaongezeka mwaka hadi mwaka
baadhi ya wafanyabiashara wameonyesha ushirikiano mzuri na wamewapatia wakulimamikopo ya madawa
hali hii inatagemewa kuendelea kuimarika kadri uhusiano kati ya wafanyabiashara na wakulimaunavyokua
mfano ni wanunuzi wa tumbaku ambao hutoa pembejeo za tumbaku yakiwemo madawa kwa mkopokwa wakulima wa zao hilo
hivyo haitegemewi kuwa na upungufu wa madawa ya tumbaku kwa sababuwafanyabiashara wanaagiza na kusambaza madawa hayo wenyewe
mheshimiwa spika kwa kuwa tatizo kubwa ambalo limekuwa likiwapata wakulima ni pamoja na gharama kubwa za pembejeo pamoja na mabadiliko makubwa ya mara kwa mara ya bei ya mazao ya wakulima na kusababishamkulima kutokuwa na uhakika wa kipato chake wizara ya kilimo na ushirika kwa kushirikiana na muungano wavyama vikuu vya ushirika na vyama vikuu vyote inaandaa mpango wao wa kupambana na makali ya bei yapembejeo na kuona namna ya kuweza kuanzisha mfuko wa kuhimili mabadiliko ya bei za mazao ya wakulima
nitaomba waheshimiwa wabunge watuunge mkono katika maandalizi yote muhimu ya kumpunguzia mzigomkulima
mheshimiwa spika kwa ujumla uzalishaji na upatikanaji wa mbegu kwa msimu wa mwaka haukuweza kutosheleza mahitaji
serikali kwa kushirikiana na wahisani waliweza kununua na kusambaza mbeguza msaada kwa mikoa iliyoathirika
jumla ya tani za mbegu mbalimbali ziliagizwa na kusambazwa katikamikoa hiyo
ili kufidia upungufu wa mbegu nchini kwa msimu wa makampuni ya cargil kenya seedcompany pannar hybreed seeds na zambia seed company walipewa vibali vya kuagiza mbeguzilizozidhibitishwa hapa nchini
utaratibu wa kuzalisha mbegu kwa kutumia wakulima wadogo wadogo umeanzakatika mikoa ya morogoro dodoma na iringa kwa majaribio
mpango huu unaendeshwa kwa pamoja na serikaliya denmark
mheshimiwa spika upatikanaji wa zana za kilimo umeendelea kuwa chini ya mahitaji katika mwaka wa 
sababu kubwa ya kuendelea kuwepo kwa tatizo la uhaba wa majembe ya mkono unatokana na kiwandacha ufi kufungwa
mahitaji ya aina mbali mbali ya majembe ya mkono katika msimu wa yalikadiriwakuwa wakati kiwanda cha zana za kilimo mbeya kilizalisha majembe na wafanyabiasharabinafsi kuingiza majembe mwaka 
mahitaji ya majembe ya kukokotwa na wanyama ni wakati yaliyopatikana ni 
matrekta yaliyopatikana ni na idadi inayoagizwa inaendelea kupungua kutokanana kupanda sana kwa bei ya matrekta
udhibiti wa magonjwa wadudu na ndege na wanyama waharibifu wa mimea na mifugo 
mheshimiwa spika katika msimu wa wizara yangu iliendelea na jukumu la kudhibiti uharibifu wamazao unaosababishwa na magonjwa wadudu senene wanyama waharibifu kama panya katika mashamba namaghala pamoja na ndege waharibifu wa nafaka
wizara yangu kwa kushirikiana na shirika la kimataifa lakudhibiti nzige wa jangwani dlco ea ilitoa ndege kunyunyizia dawa mikoa ya dodoma mbeya singida shinyanga na morogoro
msimu wa udhibiti wa nzige ulifanyika baada ya wadudu hao kuonekana nakuzaliana kwa wingi katika maeneo asili ambayo ni bonde la mto rukwa mbuga za iku katavi mkoani rukwa bonde la malagarasi mkoani kigoma pamoja na mbuga za wembere zilizoko mkoani tabora na bahi dodoma
baada ya wataalam kufanya savei na kuona kuwepo tishio la nzige wizara yangu ilisambaza lita za dawaaina ya fenitrothion technical katika maeneo yanayohusika ndege ilikodishwa kwa ajili ya kunyunyizia dawahiyo na kiasi cha hekta zilizoathiriwa zilinyunyiziwa dawa
mheshimiwa spika savei iliyofanywa msimu wa imegundua makundi makubwa ya ndege waharibifu kulingana na miaka iliyopita
makundi hayo yalionekana katika mikoa ya mbeya shinyanga mwanza singidana morogoro
aidha ndege hawa walidhibitiwa kwa kunyunyiziwa dawa na inakadiriwa kwamba jumla ya ndegewaharibifu milioni mbeya milioni 
 dodoma milioni 
 shinyanga na milioni 
 mkoa wa singidawaliangamizwa
kwa sasa savei inaendelea kufanywa katika mikoa ya mwanza na morogoro
mheshimiwa spika kwa kipindi cha miaka mitatu mfulululizo kuanzia panya wamekuwa ni tishio kubwa kwa taifa
sehemu zilizoathiriwa na baa la panya ni mikoa ya lindi tanga morogoro na mbeya chunyana mbarali
baada ya uchunguzi uliofanywa na wataalam wizara yangu ilituma kikosi cha wataalam wa panyakutoka kituo cha taifa cha udhibiti wa panya ili kusaidiana na maafisa kilimo katika kuangamiza panya hao
aidha wizara ilitoa nyenzo nyingine muhimu ikiwa ni pamoja na sumu ya panya kiasi cha kilo na chambo magunia ya mahindi mafuta ya kupikia lita dagaa kilo kwa ajili ya kutengeneza chambo na magari 
pamoja na matatizo mengi yaliyojitokeza tulifanikiwa kiasi katika kazi ya udhibiti panya
kwa mfano mkoawa lindi asilimia ya vijiji vyote vilivyoathiriwa vilipata chambo ambapo hekta za mashamba zilidhibitiwa
mikoa ya tanga morogoro pwani na dar es salaam udhibiti ulifanyika na mafanikio yalikuwa mazuri
sehemuzote zilizohudumiwa wakulima walifundishwa matumizi salama na tahadhari za chambo chenye sumu mashambanina ghalani
kazi mojawapo ambayo wizara itabidi iendelee nayo ni kutoa mafunzo kwa wakulima wetu popotepale walipo ili waelewe jinsi ya kupambana na baa la panya
mheshimiwa spika udhibiti wa magugu maji uliendelea chini ya usimamizi wa miradi ya hifadhi mazingira ziwa victoria na unagharamiwa na benki ya dunia
mbinu zinazotumika ni kutumia udhibiti husishi ikiwa nipamoja na udhibiti kibaolojia ambapo wadudu maadui wa magugu maji wapatao wamesambazwa kwenyeziwa
uchunguzi uliofanywa mwezi machi umeonyesha kuwa wadudu hawa wamezaliana na kusambaakiasi cha umbali wa zaidi ya mita kutoka mahali walipowekwa
katika maeneo haya magugu maji yanaendeleakukauka na kufa
mheshimiwa spika wizara yangu imeanzisha kitengo cha ukaguzi wa mifugo ili kudhibiti magonjwa yatokanayo na mifugo usafirishaji mifugo na mazao yake zoosanitary inspection unit
madhumuni ya kitengohiki ni kulinda afya ya mifugo kwa kudhibiti wanyama na bidhaa zitokanazo na mifugo ili kuzuia uingizaji nauenezaji wa magojwa kutoka nchi za nje
ili kufanikisha shughuli hii ukaguzi unafanyika ndani ya nchi mipakani viwanja vya ndege vya kimataifa na bandari zote
kuna jumla ya vituo vya ukaguzi na vituo vya karantini 
ukaguzi unazingatia afya za wanyama na nyaraka zinazohusiana na wanyama au bidhaa zenyewe
mheshimiwa spika ugonjwa wa homa ya bonde la ufa rift valley fever disease ambao huwapatabinadamu na wanyama uliripotiwa mwishoni mwa mwaka huko kenya
hapa tanzania katika mikoa ya arusha na kilimanjaro ulianza mapema januari 
wizara yangu kwa kushirikiana na wizara ya afya shirikala afya duniani who na shirika la afya muhimbili ilituma wataalam kwenda kufanya uchunguzi na ilithibitishakwamba ugonjwa huo upo nchini
wizara ilichukua hatua zifuatazo a kuwaelimisha wananchi njia za kujikinga na ugonjwa huu pamoja na kuchanja mifugo yao mapema b kuimarisha maabara zetu c kutoa semina kwa wataalam kuhusu udhibiti
mheshimiwa spika mwanzoni mwa mwaka maeneo ya mpakani mwa nchi jirani ya kenya yalikumbwa na ukame ulioandamana na kuingia kwa ugonjwa wa sotoka nchini kutokana na wafugaji kuhamahama wakitafutamaji na malisho
hatua za dharura zilichukuliwa kukabiliana na ugonjwa huu ambao ulionekana wilaya za hai ngorongoro monduli na karatu
jumla ya ng ombe wapatao milioni tano na nusu 
 m walichanjwa katikamikoa ya arusha kilimanjaro tanga shinyanga dodoma na singida
matokeo ya uchunguzi uliofanywa kwakupima damu za ng ombe kutoka wilaya za mpakani mwa kenya zinaonyesha kuwa zaidi ya asilimia yang ombe wamepata kinga dhidi ya sotoka
hivyo virusi vinavyosababisha ugonjwa huo vimeangamizwa
piaufuatiliaji wa karibu unaofanywa na vituo vyetu vya uchunguzi wa maradhi ya mifugo vic s katika kanda zote pamoja na wataalamu wa mifugo wilayani na vijijini unaonyesha kwamba hakuna matokeo ya ugonjwawa sotoka hapa nchini hivi sasa
mheshimiwa spika katika kipindi cha mwaka wizara yangu iliendelea kuimarisha huduma za afya ya mifugo nchini
shughuli muhimu zilizotekelezwa katika kipindi hiki ni kama zifuatazo a kuhamasisha halmashauri zenye mifugo mingi kutenga sehemu ya mapato yatokanayo na ushuru wa mifugo kwa ajili ya kununulia madawa na kuboresha huduma za majosho
aidha wafugajiwanahimizwa kuanzisha kamati za kuendesha majosho na pia watu binafsi wenye uwezo kumilikimajosho kibiashara
b kuimarisha maabara kuu zilizopo nchini za temeke dsm mwanza iringa mpwapwa tabora arusha na mtwara ili ziwe na vifaa muhimu vinavyohitajika katika kutambua magonjwa mbalimbaliya mifugo kama vile homa ya mapafu cbpp
c kusimamia shughuli za kampeni za kuzuia sotoka kwa kuwahusisha watu binafsi
majaribio yaliyofanywa mwaka kwa mara ya kwanza huko kiteto na moshi vijijini yalionyeshamafanikio
d uchanjaji wa ng ombe dhidi ya kupe na ndigana kali uliendelea vizuri hadi aprili jumla ya ng ombe wa maziwa wamechanjwa
e kampeni za kuchanja mbwa na paka ziliendelea
aidha wizara imetoa mafunzo kwa wananchi pamoja na kuchanja mbwa 
hivi sasa wizara inazo dozi za chanjo na kazi yauchanjaji inaendelea
utafiti wa kilimo na mifugo 
mheshimiwa spika utafiti wa kilimo na mifugo uliendelea kutekelezwa chini ya mradi wa utafiti wa kilimona mifugo national agricultural and livestock research project nalrp ambao ulifikia mwisho wake mwezidesemba 
katika kutekeleza shughuli za utafiti mkazo umetiliwa zaidi katika kuzipa kipaumbele programuambazo zinaweza kufanyiwa utafiti kikanda kwa madhumuni ya kuwa na utafiti wenye gharama ndogo na ambaomatokeo yake yanaweza kumsaidia mkulima katika kuongeza uzalishaji
mheshimiwa spika katika kipindi cha mwaka vituo vya utafiti vilifanikiwa kuzalisha mbegu bora mpya za nyanya aina ya tengeru na tanya
tengeru inapendekezwa kuzalishwa nyanda za kaskazinina za kati nchini
mbegu hii huweza kustawi na kutoa kati ya tani kwa kila hekta na vile vile haiharibikiharaka
tanya inapendekezwa kulimwa popote nchini na inaweza kutoa kati ya tani kwa hekta na pia ninzuri kwa ajili ya kusindika viwandani
vile vile utafiti wa maharage umependekeza aina mpya ya mbegu iitwayojesca
mbegu hii huvumilia magonjwa na hustawi vizuri kwenye miinuko ya kati
mheshimiwa spika mwaka jana nililijulisha bunge lako tukufu kuwa kazi ya kutokomeza ndorobo kisiwani unguja iliendelea kwa kushirikiana na shirika la kimataifa la nuklia na imeonyesha mafanikio makubwa
hapajatokea maambukizo mapya ya ugonjwa wa malale wa wanyama animal trypanosomiasis tangu septemba 
naomba nichukue nafasi hii kulishukuru shirika la kimataifa la nuklia kwa kugharimia mpango huoambao umeonyesha mafanikio ya kutokomeza kabisa ndorobo kisiwani unguja
baada ya mafanikio haya yaunguja wataalamu wataendeleza juhudi na teknolojia iliyotumika huko ili iweze kutumika kutokomeza ndorobotanzania bara kwa kuanzia na kisiwa cha mafia
mheshimiwa spika pamoja na kuangamiza ndorobo madawa ya kuzuia ugonjwa wa nagana bovine trypano somiasis yalifanyiwa tathmini mashambani
dawa ziitwazo isometamidium na veridium zilifanyiwa tathminikatika mashamba ya ng ombe huko mkwaja tanga kuzuia milipuko mipya ya ugonjwa wa malale ya ng ombe
wizara inashauri wafugaji kwenye maeneo yenye ndorobo wengi kuzitumia dawa hizo katika jitihada zao zakupambana na ugonjwa huo wafugaji wawasiliane na waganga wa mifugo ili kupata maelekezo zaidi kuhusudawa hizo
mheshimiwa spika katika juhudi za kupunguza vifo vya kuku vijijini vitokanavyo na ugonjwa wa kideri new castle disease wizara iliendelea kufanya majaribio dhidi ya ugonjwa huo kwa kutumia aina nyingine yachanjo i ya kideri isiyohitaji jokofu sawa na ile ya v ambayo niliarifu bunge lako tukufu katika hotuba yangu ya bajeti ya mwaka 
napenda kuwafahamisha kwamba kwa matokeo ya awali ya maabara chanjo hiyoimeonyesha kuwa na uwezo mkubwa zaidi wa kukinga kuku dhidi ya kideri kuliko chanjo ya v 
taasisi yautafiti wa magonjwa ya mifugo temeke inayo mbegu ya chanjo ya i na punde utafiti utakapo kamilika chanjo hiyo itatengenezwa hapa nchini kama ilivyo kwa chanjo ya tecoblax ambayo ndiyo inayotumika kwa kinga yaugonjwa wa chambavu na kimeta
mchango wa sekta binafsi katika utafiti 
mheshimiwa spika mikakati ya kushirikisha sekta binafsi katika kusaidia utafiti wa mazao ya biasharauliendelea kutekelezwa kwa baadhi ya mazao
hadi juni kiasi cha fedha kilichokuwa kimechangwa kwaajili ya utafiti wa kuendeleza mazao mbali mbali ni kama ifuatavyo chai shilingi milioni 
 pamba shilingimilioni 
 korosho shilingi milioni 
 kahawa shilingi milioni 
 miwa shilingi milioni 
 na shayirishilingi milioni 
mazao mengine nayo yanaandaliwa mikakati ya kuchangia kwa madhumuni ya kuendelezauzalishaji
aidha uimarishaji wa uhusiano kati ya utafiti na ushauri wa kilimo bora kwa wakulima research extension farmer linkage uliendelezwa katika maeneo yote nchini pamoja na kuandaa mpango wa kushirikishauongozi wa wilaya
huu ndiyo mwanza wa kuanza kujitegemea sisi wenyewe katika utafiti wa mazao yetumuhimu
maendeleo ya ushirika 
mheshimiwa spika kama ilivyo katika ilani ya uchaguzi ya chama cha mapinduzi serikali imedhamiriakuimarisha ushirika na kupunguza kero zinazo wakabili wanaushirika na vyama vyao
katika mwaka wa fedhawa wizara ilitoa msukumo wa pekee kuhakikisha hesabu za vyama vya ushirika zinafungwa kukaguliwana kujadiliwa na wanachama
vyama vya msingi takriban vilikuwa na limbikizo la hesabu zisizofungwa kwa wastani wa miaka minne
kwa hiyo hesabu hizo zilipaswa kufungwa ili ziende na wakati
kutokuwepo kwa hesabu kunawaweka wanachama gizani kuhusu uwekezaji wa fedha zao katika ushirika kwa ngazi mbalimbali
sababu hii ni kizuizi kikubwa kwa wananchi kupenda na kuwekeza katika ushirika
hadiaprili baadhi ya vyama vikuu apexes na shirikisho vina hesabu zinazokwenda na wakati
zaidi ya nusu yavyama vya msingi havina hesabu zinazokwenda na wakati
msukumo wa kufunga hesabu ni wa kudumu ilikuwezesha kufanya malinganisho ya uwekezaji kati ya wanachama na vyama vya msingi
pia vyama vya msingina vyama vikuu vya ushirika vyama vikuu vya ushirika na apex apex na shirikisho
mheshimiwa spika zoezi la kufunga hesabu lilikwenda sambamba na kufanya uchunguzi wa kina wa tuhuma za wizi na ubadhirifu hasa kwa ngazi za vyama vikuu
uchambuzi huo ulifanywa katika vyama vikuu vya kagera kcu karagwe kdcu biharamulo bcu na unaendelea kwa vyama vikuu vya tabora wetcu songea samcu mpanda latcu na tunduru tamcu mbozi mbocu mbeya micu arusha acu kncuna shirecu
wizara imegundua kuwepo kwa wizi na ubadhirifu unaofanywa na viongozi wa ushirika hasahalmashauri na menejimenti
wizara yangu imeshirikiana sana na wizara ya mambo ya ndani ya nchi nawatuhumiwa wamefunguliwa kesi kujibu mashitaka mbalimbali
wizara itafanya hivyo kwa vyama vikuu vyaushirika vyote kwa kadiri ya uwezo wake kifedha ili kupunguza wimbi la wizi na ubadhirifu katika vyama vyaushirika
chuo cha ushirika ndiyo kitovu cha elimu mafunzo na utafiti katika fani zote za ushirika na hupokea wanafunzi toka afrika mashariki kati na kusini
lakini kutokana na hali mbaya kiuchumi na gharama kubwa zaelimu na mafunzo vyama vya ushirika hushindwa kutumia vizuri nafasi za masomo zilizopo chuoni 
katikamazingira haya sehemu kubwa ya nafasi za masomo katika chuo hutumika kwa kozi fupi kwa walengwa mbalimbalihususan vyama vya msingi halmashauri na wanachama
kwa mwaka wa fedha chuo kilikuwa nawanafunzi wa kozi ndefu hata hivyo kimeendesha kozi fupi kwa waandishi wahalmashauri nawanachama 
mheshimiwa spika kutokana na hali halisi msukumo wa maendeleo ya ushirika ni kwa ngazi ya vyama vya msingi
kwa mujibu wa rekebisho la sheria na
ya mwaka chama cha msingi kinapaswa kujenga uwezowa kutekeleza madhumuni kiliyojiwekea
baada ya vyama vikuu vingi kulega lega na kutokana na huduma zawanunuzi binafsi kuwa za mashaka wakulima wameanza kuimarisha vyama vya msingi kwa kuchagua halmashauriwenye uwezo wa kuongoza vyama katika shughuli za biashara
aidha wameajiri waandishi wenye muelekeo wakutoa ushauri kiuchumi
kwa upande wa kahawa vyama vya msingi zaidi ya kati ya vinakusanya kahawana kuisafirisha hadi viwandani kwa kukobolewa na hatimaye kuipeleka mnadani
kadhalika kwa zao la tumbaku vyama vya msingi hufanya biashara moja kwa moja na wanunuzi binafsi bila kutumia vyama vikuu
kuimarikakiuongozi kwa vyama vya msingi kutabadilisha muundo wa vyama vikuu na hata mfumo mzima wa ushirikanchini
lakini kwa hakika kutapunguza gharama kubwa za union kwa manufaa ya wanachama
mheshimiwa spika moja ya mbinu ya hakika ya kuwawezesha watanzania wazawa kutumia rasilimali za taifa kwa ukamilifu na ufanisi na kuondoa umaskini ni uanzishaji wa taasisi za fedha za wananchi wenyewe
ilikufikia lengo hili wizara yangu inatilia mkazo uanzishaji wa vyama vya akiba na mikopo saccos
hadiaprili vyama hivi vilikuwa na jumla ya tshs
 bilioni katika amana na hisa ukilinganisha na tshs
 milioni kwa kipindi hicho hicho mwaka jana
vyama vya akiba na mikopo vilitoa mikopo ya zaidi ya tshs
bilioni 
 kwa wanachama kwa shughuli mbalimbali kama biashara ndogo ndogo pembejeo tiba elimu ujenziwa nyumba
aidha benki ya ushirika kilimanjaro nayo imeendelea kujiimarisha kwa kuongeza hisa na amana
benki hiyo ilikopesha vyama vikuu na vyama vya msingi jumla ya tshs
 bilioni katika msimu uliopita
huu niushahidi kuwa wananchi wenyewe wanayo nafasi kubwa ya kukusanya nguvu zao kwa maendeleo yao bila kuwategemezi
mafunzo ya wataalam na wakulima 
mheshimiwa spika jumla ya wakulima na wafugaji wanawake na wanaume walipatamafunzo katika fani mbalimbali za kilimo na mifugo kupitia vyuo vya kilimo na mifugo nchini na kuweza kuvuka lengo la kuwafundisha wakulima 
aidha wanafunzi walijiunga na mafunzo ya astashahada na stashahadakwa kujigharamia wenyewe na wakati huo huo wanafunzi walihitimu katika vyuo vyetu
vile vile jumla yawatumishi walipata mafunzo ya muda mfupi ndani ya nchi
lengo letu la kuwapatia watumishi mafunzoya muda mrefu hasa wale wenye astashahada kwa lengo la kuinua kiwango chao cha ujuzi halikuweza kutekelezwakutokana na uhaba wa fedha
sambamba na hili pia wizara haikuweza kutekeleza azma yake ya kutoa mafunzoya muda mfupi katika fani za biashara na menejimenti ya miradi midogo midogo ya kilimo kwa ajili ya wakulimana watumishi kutokana na ukosefu wa fedha
marekebisho ya muundo wa wizara 
mheshimiwa spika mwaka jana nilifahamisha bunge lako tukufu kuwa wizara ya kilimo na ushirikailikuwa inakamilisha muundo mpya kulingana na majukumu yake mapya
muundo huo umekamilika na utaanzakutumika rasmi mwezi julai 
msingi wa marekebisho ya muundo huo ni kuwezesha kuwepo kwa mgawanyobayana wa majukumu ya kilimo mazao na mifugo kuwa chini ya idara mbili tofauti badala ya kuwa chini yaidara moja
aidha marekebisho yamezingatia hali ya sasa ya mabadiliko ya mfumo wa utendaji wa sekta yakilimo katika mkoa wilaya hadi kijijini
wizara sasa itakuwa na idara nne na vitengo sita kama ifuatavyo idara ya kilimo mazao idara ya mifugo idara ya ushirika na idara ya utafiti na maendeleo
idara hizi nnezinapewa huduma na vitengo vya utawala na utumishi uhasibu ukaguzi mipango na sera hifadhi ya chakula na vyuo vya kilimo na mifugo
aidha kutokana na mabadiliko ya muundo wa tawala za mikoa wizara itaimarisha ofisi za kanda za utafiti na kuziongezea majukumu mapya ili ziweze kuwa kiungo kati ya makao makuu ya wizara mikoa na wilaya
kanda hizi sasa zitaratibu shughuli zote za kilimo mifugo na ushirika ikwa ni pamoja na ukusanyaji na usambazajiwa takwimu kuendeleza teknolojia rahisi kwa wakulima na wafugaji
lengo letu kubwa ni kufikisha utaalamukwa wakulima na wafugaji
ofisi hizo za kanda zipo ukiriguru mpwapwa ilonga selian naliendele uyole natumbi
tazama jedwali na
iii 
mheshimiwa spikal katika kipindi cha wizara yangu imeendelea kushirikiana na tume ya rais ya urekebishaji mashirika ya umma psrc katika ubinafsishaji na urekebishaji wa mashirika kama ifuatavyo mashamba ya mamlaka ya mkonge ya ubena bomba muheza toronto na kumburu yameuzwa kwa watanzaniaambapo mashamba ya kange mgwisa ngombezi mruazi pangawe kitisa magoma kibaranga mwelyatancord tanzania carpets ltd
na shamba la ng ombe wa maziwa la ishimbu yamenunuliwa na katani ltd
kampuni ya sukari ya kilombero imeuzwa
viwanda vya maziwa vya tanga musoma na tabora vilivyokuwachini ya tanzania dairies ltd
viliuzwa kile cha dar es salaam kilinunuliwa kwa ubia kati ya watanzania nawataiwani
marekebisho ya mashirika ya umma 
mheshimiwa spika mali za biashara za bodi ya tumbaku ziliuzwa kwa universal leaf company ya marekanina zile za bodi ya pareto kwa kampuni ya international chemical producers ya afrika ya kusini
majadiliano nawawekezaji katika mashirika yafuatayo yanaendelea kampuni ya sukari mtibwa tanganyika planting co
ltd
mashamba ya kuzalisha maziwa mitamba ya kitulo rongai na iwambi viwanda vya kubangua korosho vyatunduru masasi likombe na tanita i
aidha taratibu za kubinafsisha mashirika mengine zinaendelea
maendeleo ya watumishi 
mheshimiwa spika baada ya muundo wa wizara ya kilimo na ushirika kukamilika zoezi la kuhamishawatumishi lilianza tukiwa na watumishi 
jumla ya watumishi waliokuwa wizarani wamehamishiwaserikali za mitaa
watumishi wamepelekwa kwenye sekretarieti za mikoa
aidha watumishi wamepunguzwa kazi
katika utaratibu huu wizara imebakiwa na watumishi ambao watafanya kazi kwenye makao makuuya wizara ofisi za kanda na kwenye taasisi za utafiti na vyuo vya mafunzo
watumishi waliohamishiwa wilayani wataendelea kupata utaalamu toka wizarani lakini usimamizi wao utaendelea kuwa chini ya uongozi wa serikaliza mitaa
wizara yangu itaendelea kutunza kumbukumbu sahihi kuhusu ajira zao pamoja na kuandaa tange yawatumishi kazini seniority ili wasipoteze haki zao huko wanakohamia
mheshimiwa spika katika kipindi cha mwaka jumla ya watumishi wamepewa ajira za kudumu na watumishi wamethibitishwa kazini
mpango wa mafunzo ya muda mfupi kwa baadhi ya watumishiwatakaobaki wizarani umeanza kutekelezwa
watumishi wameshapatiwa mafunzo ya kompyuta ya wiki nnekatika chuo kikuu cha dar es salaam ili kuwawezesha kuitumia vyema huduma ya ukusanyaji uchambuzi nausambazaji wa taarifa na takwimu muhimu za kilimo
management information system
matumizi ya fedha za mpango wa maendeleo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa fedha wizara pamoja na mashirika yake ilitengewa jumla ya shilingi milioni 
 kwa ajili ya matumizi ya kawaida na shilingi milioni 
 kwa ajili ya matumizi yashughuli za maendeleo
kati ya fedha hizo za maendeleo shilingi milioni 
 ni fedha za hapa na shilingimilioni 
 ni fedha za nje
hadi kufikia mwezi mei matumizi ya kawaida yalikuwa shilingi milioni 
 sawa na asilimia wakati matumizi ya fedha za mpango wa maendeleo yalikuwa shilingi milioni 
 fedha za hapa ambayo ni asilimia ya fedha za maendeleo tulizotenga
iii mpango wa maendeleo wa mwaka 
mheshimiwa spika baada ya kutoa maelezo kwa kirefu kuhusu maendeleo na matatizo ya wizara yangu yaliyojitokeza katika utekelezaji wa mpango wa mwaka naomba kutoa maelezo ya mpango wa maendeleowa mwaka 
kutokana na mabadiliko ya sera za kijumla za uchumi na za sekta wizara yangu imebakiana majukumu makubwa ya kutoa huduma za ushauri kwa wakulima utafiti na mafunzo pamoja na uandaaji nautekelezaji wa sera
mpango wa maendeleo wa mwaka unalenga katika kuimarisha na kuboresha majukumumuhimu ya wizara ya kilimo na ushirika kama ifuatavyo a kuendeleza huduma ya elimu na ushauri kwa wakulima na wafugaji kwa kuzingatia mifumo ya kilimo na hali ya hewa kufuatana na maeneo na matumizi ya teknolojia ya kisasa
b kufanya utafiti wa mazao na mifugo na kusambaza matokeo ya utafiti huo haraka kwa wakulima na wafugaji
c kudhibiti magonjwa na wadudu waharibifu wa mimea na mifugo pamoja na kusimamia kikamilifu sheria zilizopo
d kuchambua kutayarisha na kusimamia utekelezaji wa sera ya kilimo mifugo na ya ushirika
e kuendelea kuihamasisha sekta ya binafsi na kuishirikisha katika utoaji huduma za kilimo na mifugo
f kuimarisha ukusanyaji na uchambuzi wa takwimu na taarifa muhimu za sekta ya kilimo na mifugo na kuwahimiza waingize zana bora na za kisasa zenye unafuu kwa mkulima
g kuhamasisha uanzishaji wa vyama vya ushirika vya aina mbalimbali pamoja na kuhakikisha ukaguzi wa mahesabu ya vyama vya ushirika unafanywa mara kwa mara na taarifa zinatolewa kwawashirika
h kuendelea kushirikiana na tume ya rais ya kurekebisha mashirika ya umma psrc katika zoezi linaloendelea la kuangalia upya miundo ya mashirika na ubinafsishaji wake
huduma za ushauri kwa wakulima na wafugaji 
mheshimiwa spika miradi ya huduma za ushauri kwa wakulima na wafugaji ya naep na ii na sherfsitaendelea kuimarisha huduma za ushauri kwa kuwapatia wataalam vitendea kazi pamoja na kutoa mafunzo kwawataalam na wakulima wafugaji kuhusu kilimo na ufugaji bora
aidha mafunzo kwa wakulima na wafugajikupitia vipindi vya radio vijitabu na magazeti yataimarishwa
pia elimu kuhusu hifadhi ya mazingira na athari zakulima na kufuga kando kando na katika mabonde ya mito na vianzio vya maji itatolewa
tathmini ya mvua za el nino itafanywa kwa undani mara baada ya mvua kuisha na kuweka mikakati ya kupambana na athari zake
hii nipamoja na kuandaa malisho ya mifugo kwa kiangazi kulima mazao kwa kutumia unyevunyevu mabondeni wakatiwa kiangazi na kuzuia mmomonyoko
mheshimiwa spika ingawa uzalishaji wa mbegu bora hapa nchini katika hali ya kawaida ni wastani wa tani kwa mwaka wakulima wengi hawatumii mbegu bora kwa sababu ya bei kubwa
vile vile kuna tatizo lausambazaji na upatikanaji wa mbegu bora kwa wakulima kwa wakati zinapotakiwa
wizara yangu inakamilishana kutekeleza sera ya uzalishaji wa mbegu bora itakayo husisha wakulima wenyewe
ili kuongeza upatikanaji wambegu zilizothibitishwa kwa wakulima wizara itaendelea kuwahamasisha wakulima wadogo wadogo makampunina taasisi mbalimbali katika sekta ya uzalishaji na usambazaji wa mbegu bora kushiriki zaidi
katika kipindi cha mikakati ifuatayo itatekelezwa ili kuongeza uzalishaji na upatikanaji wa mbegu bora a utaratibu wa kuzalisha mbegu kwa kutumia wakulima wadogo wadogo utaanza rasmi katika mikoa ya morogoro dodoma na iringa
mpango huu utaendeshwa kwa kushirikiana na serikali ya den mark ambayo imetoa jumla ya us 
 milioni sawa na shs
 bilioni kwa kipindi cha miakamitano 
mpango huu wa miaka mitano utahusika kuzalisha mbegu ambazomakampuni makubwa hayajihusishi na baadaye utaenezwa pia katika mikoa mingine
ni matarajio yawizara yangu kwamba taasisi makampuni na wakulima wadogo wadogo watazalisha na kuongezamatumizi ya mbegu bora kutoka asilimia ya sasa na kufikia kiwango cha asilimia katika kipindicha miaka ijayo
aidha utaratibu huu utawawezesha wakulima kupata mbegu bora na kwa beinafuu zaidi
b wizara yangu imekamilisha taratibu za kutunga sheria ya haki miliki plant breeders rights legis lation kwa aina zote za mbegu zitakazotolewa kisheria na kamati inayosimamia mbegu bora nchini
sheria hii italinda na kuhakikisha matumizi halali ya mbegu zote zinazotolewa na serikali na sektabinafsi na kuadhibu vikali wale wote watakao shindwa kusimamia ubora wa mbegu
c ugonjwa wa ukungu wa mahindi grey leaf spot umeendelea kuwa tishio katika mikoa ya rukwa mbeya ruvuma na iringa
ili kudhibiti ugonjwa huu wizara yangu itaendeleakuwaelimisha wakulima mbinu za kudhibiti na kuzalisha mbegu zinazostahimili ugonjwa huu
kituocha uyole kinaendelea na utafiti na uzalishaji wa mbegu bora
baadhi ya wakulima watashirikishwakatika uzalishaji wa mbegu
mazao ya biashara 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao ya biashara ambayo yanaliingizia taifa hili sehemu kubwa yafedha za kigeni umekuwa hauongezeki kwa kasi inayotakiwa
wizara yangu imeanza kuandaa mikakati ya mudawa kati na mrefu kwa kila zao ili kuendeleza uzalishaji
katika msimu wa tumekamilisha mikakati yakuendeleza zao la kahawa
mikakati hiyo ni pamoja na a kuimarisha huduma za utafiti ili kupata mbegu bora
b kuhamasisha wakulima kutumia mbegu bora pamoja na kuimarisha huduma za ushauri
c matumizi bora ya ardhi
d kuanzisha na kuimarisha vyama vya kuweka na kukopa saccos ili wakulima wapate mikopo kwa ajili ya ununuzi wa pembejeo
e upatikanaji wa pembejeo kwa wakati unaofaa ikiwa ni pamoja na utaratibu wa kutumia vocha
f kuimarisha soko na ubora wa zao pamoja na usindikaji
g kuangalia suala la kodi ili kuimarisha mapato ya wakulima mazao mengine kama korosho yanaendelea vizuri kwa kutumia fedha za mfuko wa kuendeleza zao la korosho cidef na uzalishaji unakaribia kufikia viwango vya miaka ya sabini
kwa mwaka wa wizara itaendeleakuandaa mikakati ya uendelezaji wa zao la pamba
mazao yasiyo asilia 
mheshimiwa spika mazao yasiyo asilia yakiwemo matunda mboga maua viungo na mbegu za mafutakama michikichi alizeti karanga na ufuta yanapewa msukumo ili yaweze kuchangia kwa ukamilifu katika pato lataifa
uendelezaji wa mazao haya utatokana na juhudi za sekta ya binafsi
wizara yangu itaendelea kuhimizasekta binafsi kuongeza uzalishaji wa mazao haya na utumiaji wa huduma za kitaalam na teknolojia inayofaa iliwaweze kuzalisha mazao mengi kwa eneo na yaliyo bora
uzalishaji wa michikichi katika mkoa wa kigomautaendelea kupewa msukumo hasa katika kutoa huduma za ushauri wa kitaalam na kuhimiza sekta binafsi ilikuagiza mbegu bora za michikichi
lengo ni kuongeza uzalishaji wa mafuta ya mawese kwa kutumia viwandavyetu
aidha wizara yangu itaimarisha mfumo wa ukusanyaji takwimu ili kuiwezesha wizara kufanya tathminiya maendeleo ya sekta hii
kwa kufanya hivyo wizara itaweza pia kukusanya na kusambaza taarifa za masoko yamazao haya ili kuunganisha masoko ya ndani na kuweza kupenya masoko ya nje
umwagiliaji 
mheshimiwa spika uchambuzi wa kina wa kilimo cha umwagiliaji unaonyesha kuwa tanzania bado inayomaeneo mazuri ambayo yanafaa kwa kilimo cha umwagiliaji
baadhi ya maeneo haya yako katika mabonde yamito ruaha kilombero rufiji pangani ruvu na wami
hivi sasa ni hekta tu ziko chini ya kilimo chaumwagiliaji
mpango wa uendelezaji wa kilimo cha umwagiliaji hapa nchini umeonyesha uwezo mkubwa uliopowa kuendeleza kilimo hiki kwa kutumia mabonde ya mito maziwa na mabwawa endapo itawekwa mikakati yauendelezaji wenye uweiano mzuri na matumizi mazuri ya rasilimali tulizonazo
mkazo ni kuendeleza kilimo chaumwagiliaji kwa kutumia wakulima wadogo wadogo hii ni pamoja na kuhamasisha na kushauri sekta binafsikatika kuanzisha na kuimarisha ushirika wa wakulima wamwagiliaji ili kuongeza uzalishaji
katika kipindi cha wizara yangu itatekeleza yafuatayo a kutoa ushauri katika kuanzisha miradi midogo midogo ya umwagiliaji pamoja na kuwahamasisha wakulima kuunda vikundi na kupewa mafunzo ya namna bora ya kutumia maji mashambani waterusers association
b mradi wa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji katika mabonde ya mito pangani na rufiji
c mradi wa madibira na uendelezaji wa kilimo cha umwagiliaji katika maeneo ya ukame
d ukarabati wa kilimo cha umwagiliaji wa jadi katika mikoa ya kilimanjaro arusha pamoja na mradi wa kitivo
e uendelezaji wa umwagiliaji kwa wakulima wadogo nchini agricultural sector programme sup port katika mikoa ya morogoro iringa na dodoma
f umwagiliaji wa wakulima wadogo wadogo katika bonde la mto wami smallholder irrigation project in central wami river basin g uendelezaji wa kilimo cha umwagiliaji huko moshi chini lower moshi intergrated agriculture and rural development project
h kusaidiana na mikoa kubuni miradi midogo midogo ambayo inaweza kuendeshwa na wakulima wenyewe
maendeleo ya ushirika 
mheshimiwa spika wizara yangu itaendelea na msukumo wa kuhakikisha kuwa hesabu za vyama vyaushirika zinakamilika kwa wakati ili kutoa fursa kwa wanachama kujadili hali ya vyama vyao kiuchumi na kifedha
kama ilivyo kwa wawekezaji wengine wanaushirika wanatakiwa kufahamu jinsi fedha iliyowekezwa na inavyokuamwaka hadi mwaka
wanachama wamewekeza fedha nyingi katika viwanda kama jineri viwanda vya kukoboakahawa n
kwa kukatwa kiasi fulani cha fedha kwa kilo
lakini mwanachama mmoja mmoja hapati hati milikiyoyote kwa michango hii mikubwa na ya muda mrefu
kwa hiyo inapotokea mwanachama kukoma kuwamwanaushirika kwa sababu yoyote kama uzee halipwi chochote kinacholingana na uwekezaji huu
hali hiiikiendelea itakatisha tamaa wakulima kujiunga na ushirika na la msingi kupunguza kasi ya uwekezaji katikavyama vyao
kwa hiyo wizara itaendelea kuhimiza kuwa na hesabu zinazokwenda na wakati na kufanyamalinganisho ili ugavi wa mali zilizopo ulenge katika kutoa haki zaidi kwa wanachama
mwenendo huo mbali nakuwapa imani wanachama utaimarisha vyama na hivyo kuvutia wakulima na wafugaji kujiunga na ushirika
mheshimiwa spika tatizo moja kubwa kwa vyama vya ushirika ni msingi dhaifu wa mtaji na hivyo kuwa tegemezi wa mikopo kutoka vyombo vya fedha
wakulima wadogo wadogo hawakopesheki na taasisi za fedha zabiashara kwa sababu hawana kinga dhamana
njia moja ya kuondokana na tatizo hili ni kwa wanaushirika wenyewekuanzisha taasisi zao za fedha kama vyama vya akiba na mikopo saccos na kujenga uhusiano wa kibiasharana benki za biashara kama national microfinance bank na crdb 
uzoefu tulioupata mkoa wa kiliman jaro wa kuanzishwa na kuendeshwa kwa kilimanjaro cooperative bank kcb na saccos unaleta matumainiya ukombozi wa mkulima mwanaushirika vijijini kwani kcb hukopesha saccos ambazo nazo hukopeshawanachama wake
hivyo wizara yangu inategemea kuimarisha saccos zilizoko na kuanzisha saccosmpya zipatazo 
aidha wizara yangu itasaidia benki ya ushirika ya nyanza ambayo imekwisha andikishwa ilikutimiza masharti ya leseni za biashara ya fedha ili iweze kuanza kazi katika mwaka huu wa fedha
mheshimiwa spika wizara yangu itaendeleza na kuimarisha kazi ya ukaguzi wa vyama vya ushirika ikiwa ni pamoja na kusimamia ufungaji wa vitabu vya hesabu na kutoa taarifa muhimu kwa wanachama
ukaguzi wasaccos utapewa kipaumbele zaidi kwani wananchi watawekeza fedha katika vyama hivyo kama kutakuwa nauhakika wa usalama wa fedha zao
chuo cha ushirika moshi kitaendelea kuwa kitovu cha elimu na mafunzo yaushirika
chuo kitaweka mkazo mkubwa kwa mafunzo ya muda mfupi kwa wanachama halmashauri nawafanyakazi ili kuinua ujuzi wa kuongoza vyama
hususan kazi za wajibu wa mwandishi wa chama chaushirika psw na utunzaji wa vitabu vya hesabu elementary book keeping kwa ajili ya waandishi wote wa vyama
vilevile halmashauri wote wa vyama hivyo watasomea kozi za kozi za halmashauri na jinsiya kusoma mizania
kozi hizo nne zitafunzwa kwa utaratibu wa elimu kwa njia ya posta
aidha coascoitaendelea kuwa taasisi muhimu ya ukaguzi wa vyama vya ushirika nchini
kwa mwaka huu wa fedha coascoitatilia mkazo mkubwa kukagua vyama vya msingi hasa saccos ambazo hupokea fedha nyingi kutoka kwawanachama
utafiti wa mazao ya kilimo na mifugo 
mheshimiwa spika baada ya kukamilika kwa awamu ya kwanza ya mradi wa national agricultural and livestock research project nalrp hapo desemba wizara yangu itaendelea kushirikiana na benki yadunia na wafadhili wengine katika kutekeleza utafiti wa kilimo na mifugo chini ya awamu ya pili mradi wakitaifa wa tanzania agricultural research project tarp ii
katika kipindi cha chini ya mradi watarp ii mkazo zaidi utawekwa katika kutatua matatizo yanayozikabili taasisi na vituo vya utafiti nchini
umuhimuutawekwa katika kuimarisha taasisi za utafiti research institutional development kupata programu za utafitizenye kipaumbele kitaifa na kikanda pamoja na kuimarisha rasilimali za utafiti na uongozi resource develop ment and management
mheshimiwa spika katika kusaidia kutatua matatizo yanayowakabili wakulima na wafugaji ili kuongeza uzalishaji wa mazao na mifugo shughuli zifuatazo zitapewa umuhimu a kuweka sawa majukumu ya idara ya utafiti na maendeleo baada ya kuanzisha baraza la taifa la utafiti wa kilimo national agricultural research council
b kuundwa kwa kamati za utafiti kwenye kanda ambazo zitakuwa na wawakilishi kutoka watumiaji mbali mbali wa matokeo ya utafiti wa kilimo na mifugo
c kutafiti aina bora za mbegu za mazao ya chakula na biashara zenye kutoa mavuno mengi na kuhimili magonjwa na ukame kulingana na vipaumbele vilivyowekwa kikanda
d kutafiti mbinu bora na za gharama nafuu za kudhibiti wadudu waharibifu wa mimea na mifugo pamoja na kudhibiti magugu sugu ya mazao hasa striga kwenye mashamba ya mpunga mahindi namikunde
e kuendeleza utafiti wa ng ombe bora aina ya mpwapwa mpwapwa breed kwa nia ya kuuza mitamba kwa wafugaji wadogo wadogo hasa wale wa ng ombe wa maziwa
f kuendeleza utafiti wa chanjo ya kideri isiyohitaji jokofu i kwa madhumuni ya kupunguza vifo vya kuku vijijini
g kuendeleza teknolojia rahisi ya kilimo kwa kuhimiza matumizi ya zana za kukokotwa na ng ombe au punda
h kuhamasisha wawekezaji na wafanyabiashara binafsi waagize zana muafaka za kilimo kama majembe ya ng ombe trekta ndogo na axil za mikokoteni ili kuimarisha na kuboresha matumizi yazana bora na za kumrahisishia kazi mkulima na hasa mwanamke kijijini
i kuimarisha mpango mzuri wa kuratibu misaada ya wahisani kwenye kanda za utafiti kwa sekta ya kilimo na mifugo
j kuhamasisha sekta binafsi kushiriki katika kuchangia gharama za utafiti katika mazao ya mkonge na pareto pamoja na kukamilisha taratibu za kuchangia mazao ya tumbaku na shayiri
udhibiti wa magonjwa ya wanyama wadudu waharibifu wa mimea na mifugo 
msheshimiwa spika katika msimu huu wizara yangu itahakikisha udhibiti wa ndege waharibifuunafanywa kwa wakati muafaka
aidha wizara yangu itahakikisha zoezi la kuangamiza makundi ya nzige ambao hawajawa na uwezo wa kuruka unafanyika mapema na vile vile kutoa mafunzo kwa ajili ya wataalam kwenye zoezi la udhibiti wa nzige
aidha tatizo la panya limekuwa kubwa sana kwa msimu wa ukilinganisha na misimu iliyopita
wizara yangu itaendelea kuwafundishawakulima namna ya kutabiri kutokea na kudhibiti mlipuko wa panya hasa sehemu ambazo hazikufikika kwa ajiliya kukosa mawasiliano
wataalam wa kilimo na mifugo vijijini watafundishwa namna ya kutabiri kutokea kwamlipuko wa panya na kutumia mikakati ya udhibiti husishi integrated pest management kwa vile wataalam wakituo cha udhibiti wa panya morogoro ni wachache
mheshimiwa spika ili kudhibiti tatizo la magugu maji katika msimu wa wizara yangu kwa kushirikiana na ofisi ya makamu wa rais inategemea kujenga vituo vitakavyozalisha wadudu wa magugu majikatika mikoa ya kagera mwanza na mara kuendelea na usambazaji wa wadudu hao katika sehemu zote zenyemagugu maji kuelimisha wananchi kuhusu mbinu zote zitakazotumika katika udhibiti wa magugu maji pamojana kushirikisha wananchi waishio kando ya ziwa katika uvuaji wa magugu maji
mheshimiwa spika wizara yangu itaimarisha mikakati ya kuzuia na kudhibiti kikamilifu magonjwa ya milipuko ili kuzuia hasara inayoweza kuletwa na magonjwa hayo na gharama kubwa ya kuyadhibiti iwapo yatatokea
wizara itaendeleza juhudi za kupambana na kichaa cha mbwa na homa ya bonde la ufa kwa kushirikiana nawizara ya afya maliasili na utalii
katika kipindi cha wizara itaweka umuhimu zaidi katika kuimarishauwezo wake wa kuzuia mifugo yenye ugonjwa au inayotiliwa mashaka kuwa na ugonjwa kwa kuwekewa karantiniili kuzuia kuenea kwa magonjwa ya mifugo
wizara inategemea kuchanja mbwa dhidi ya kichaa chambwa na ng ombe dhidi ya homa ya bonde la ufa
la muhimu zaidi wizara itajitahidi kutoa mafunzo yamsingi juu ya tiba kwa wafugaji wenyewe ili kazi za kawaida za kumtibu mnyama waweze kuzifanya
upatikanaji wa zana na pembejeo za kilimo 
mheshimiwa spika ili kuboresha huduma ya upatikanji wa pembejeo za kilimo wizara yangu itaendeleakuhamasisha na kuhimiza wafanyabiashara na taasisi nyingine kuagiza na kusambaza pembejeo
aidha wizarayangu itaendelea kuwahimiza wakulima wajiunge na vyama vya kuweka na kukopa ili kuwawezesha kukusanyarasilimali kwa ajili ya kununulia pembejeo
kwa upande wa kahawa wizara yangu itaimarisha mpango wakununua pembejeo za kahawa kwa kutumia vocha
mpango huu umeanzishwa ili kuwawezesha wakulima kununuapembejeo za kahawa bila kutumia pesa taslimu
aidha wizara yangu itakiimarisha kitengo cha pembejeo ilikiweze kuratibu na kudhibiti ubora wa pembejeo
sambamba na juhudi hizi wizara yangu inazifanyia marekebishosheria za pembejeo ili kuwa na sheria moja inayosimamia pembejeo zote
hili litasaidia kuadhibu wale wotewanaoingiza pembejeo ambazo ni chini ya viwango vinavyotakiwa kisheria
pamoja na hilo wizara itaendeleakuhimiza kutumia mbolea asilia zikiwemo samadi mboji na malejea ili kurutubisha ardhi
mwaka huu wa fedhaserikali imetenga jumla ya shilingi bilioni 
 kwa ajili ya mfuko wa pembejeo
kutokana na fedha zitakazorejeshwa mfuko unatarajia kukusanya marejesho ya shilingi bilioni 
ili pamoja na hizi zilizotengwa mwaka huu mfukouweze kutoa mikopo itakayofikia shilingi bilioni 
kilimo cha zana 
mheshimiwa spika karibu asilimia ya wakulima nchini hulima kwa kutumia jembe la mkono asilimia hulima kwa kutumia jembe la kukokotwa na ng ombe na asilimia tu ya watanzania hutumia kilimo chatrekta
hii inatokana na uwezo mdogo wa wananchi kuweza kununua zana bora za kilimo ambazo zingewezakutumika ili kuongeza mapato
ili kuendeleza na kuimarisha teknolojia rahisi wizara yangu inahimiza upatikanajiwa zana bora za kilimo na vifaa kutoka sekta binafsi ili kutosheleza mahitaji ya wakulima kwa bei nafuu
hivisasa wizara inahimiza uingizaji wa trekta ndogo ndogo na zana zake ambazo zina uwezo wa kulima hekta hadi kwa msimu
serikali ya japan kupitia kr ii itasaidia pia katika suala hili ili kueneza zana hizi
aidha wizaraitaendelea kuzingatia yafuatayo ili kuimarisha teknolojia ya kilimo bora a wizara itaendelea kuhimiza utumiaji wa wanyama wa kukokota zana kwa ajili ya kilimo na usafirishaji pamoja na kuimarisha huduma ushauri na za tiba ya mifugo hasa malisho ya mifugo
b wizara itahimiza sekta binafsi ili kuanzisha na kuendesha vituo vya kukodisha matrekta ili kulima na kupanda kwa wakati muafaka pamoja na matumizi bora ya pembejeo za kilimo kama mbegu nambolea
c wizara itaanzisha muundo bora wa kutoa taarifa kuhusu vitendea kazi vifaa bora vya kilimo na mashine za kisasa zinazowapunguzia wakulima na wafugaji hasa kina mama adha kubwa ya kazi nawakati huo huo kuwaongezea kipato
d kuimarisha ushauri kwa wakulima kwa kuhamishia wataalamu karibu nao
pia mafunzo kwa wakulima na uimarishaji wa mashamba ya majaribio kwa kueneza teknolojia mpya inayotolewa navituo vya utafiti vya wizara
e kuhamasisha uanzishaji wa vyama vya kuweka na kukopa saccos vya wakulima ili viwezeshe kununua pembejeo na zana za kilimo
tatizo kubwa la mkulima ni uwezo duni wa kifedha katikakuendeleza kilimo chao
f kueneza huduma za umwagiliaji katika sehemu zote ambazo zina maji ya kumwagilia ili kuepukana na tatizo la kutegemea mvua za msimu
katika kutekeleza azma ya serikali ya kuingia karne ya sayansi na teknolojia jitihada za wizara zimeanza kwa kuhusisha mikoa miwili ya morogoro na dodoma kuanza mwaka huu wa mpango wa kueneza teknolojiarahisi katika baadhi ya vijiji kwa kutumia wawekezaji binafsi ambao mtaagiza zana rahisi na za kurahisisha kaziza shambani chini ya msaada wa fao
katika awamu hii ya majaribio kiasi cha tshs
milioni 
 zimetolewana shirika la chakula duniani fao kuendeleza azma hiyo
awamu nyingine itategemea mafanikio ya mikoahiyo miwili
katika kuhimiza pia watumiaji wa fedha za serikali za import support tumekwisha wasilisha mapendekezo yetu kwa waziri wa fedha kuwa fedha hizo kwa sekta ya kilimo zitolewe kwa watu wanaotarajia kuingiza zanabora za kisasa zenye teknolojia rahisi na nyepesi kwa wakulima wetu badala ya mtindo wa kila mmoja waokuagiza bidhaa ambazo hazimwendelezi mkulima kiteknolojia
mfano wa matrekta madogo plau na axils zamikokoteni na vipuli vya matrekta ambayo yamesimama kutokana na ukosefu wa vipuli
mafunzo ya wataalam na wakulima 
mheshimiwa spika katika kipindi cha wizara yangu itaendelea kutilia mkazo mafunzo ya wakulimana wataalam kwa lengo la kuwapatia mbinu na teknolojia bora ili kuendesha kilimo cha biashara
wizara piaitaendelea kuhamasisha wafadhili wa ndani na nje ya nchi katika kugharamia mafunzo kwa ajili ya watumishiwao
aidha vyuo vitaendeleza juhudi za kujitangaza pamoja na kuweka mazingira yatakayovutia wanafunzi iliwajiunge na mafunzo yenye manufaa kwao
kwa kushirikiana na shirika la umoja wa mataifa la kilimo nachakula fao wizara yangu itaangalia kwa kina mahitaji ya utaalamu wa kilimo na ufugaji katika kutoa ajira yauhakika vijijini gainful rural employment na kudumisha uendelezaji wa kilimo sustainable agricultural devel opment
matokeo ya utafiti huu yatasaidia serikali kupanga mikakati ya kuendeleza kipato na kutoa ajira vijijinina kupunguza wimbi la vijana kukimbilia mijini kutafuta ajira
kwa mwaka wa wizara pia ina mpangowa kuwapatia mafunzo wakulima na wafugaji 
aidha wanafunzi watakaojigharamia katika vyuo vyetunao watapewa mafunzo
maendeleo ya watumishi 
mheshimiwa spika katika kipindi cha wizara yangu inatazamia kuwasilisha tumeajiri mapendekezo ya kupandishwa vyeo watumishi wapatao hao ni pamoja na ambao hawakupandakwenye kipindi hiki kutokana na agizo la kusitisha zoezi la kupandisha vyeo
baadhi ya watumishi hao ni walewaliohamia tumitaa
zoezi hili ni muhimu ili kuwahakikishia wale wote waliohamia tumitaa kuwa ajirayao inalindwa pamoja na kuwa wamehama
mheshimiwa spika mpango wa wizara yangu kutoa mafunzo kwa wakuu wa idara wahasibu maofisa utumishi na makatibu mahsusi umekamilika
mafunzo hayo yatahusu human resource management stores uhasibu na office management practices
mafunzo haya yanasubiri uteuzi wa wakuu wa idara na watumishiwengine kwa mujibu wa muundo mpya ili mafunzo yatolewe kulingana na shughuli za mtumishi
marekebisho ya mashirika ya umma 
mheshimiwa spika baada ya kukamilika kwa muundo mpya wa wizara kulingana na majukumu yake mapya wizara yangu itaendelea kuzifanyia marekebisho sheria zinazohusu sekta za mazao mifugo na ushirika ili kuipatiasekta binafsi mazingira mazuri ya kushiriki katika shughuli za kilimo na mifugo
katika kipindi cha wizara yangu ikishirikiana na tume ya rais ya kurekebisha mashirika ya umma psrc itaendelea kufanyamarekebisho na ubinafsishaji wa mashirika ya umma ili tuweze kubaki na bodi za kusimamia na kudhibiti uborawa mazao kwa niaba ya serikali
makampuni na mashirika yafuatayo yamepangwa kubinafsishwa katika kipindicha mwaka a viwanda vya korosho vyote b vinu vya kukobolea mpunga vya isaka tabora shinyanga na mwanza vilivyopo chini ya shirika la taifa la usagaji nmc
c mashamba ya kahawa ya mbozi ishera ndugu ii ndugu i tukumbi ihanda na hanseketwa
d mashamba ya ng ombe wa nyama ya mkata manyara west kilimanjaro kagoma dakawa na kalambo yaliyo chini ya national ranching company narco
e mashamba ya nafco ya mpunga ya ruvu dakawa mbarali na kapunga mashamba ya mahindi ya mbozi na kahe na shamba la ng ombe wa maziwa kahe
f mashamba ya kampuni ya ng ombe wa maziwa dafco ya ngerengere kitulo utegi na malonje
g kampuni ya sukari ya tanganyika planting ya moshi kagera sugarna mtibwa
h mashamba ya ngano na karakana yaliyoko babati arusha ya basuto gawal gidagamowd mulbadaw murjanda setchet na warret
i kiwanda cha kusindika nyama cha tanganyika pakers ltd
tpl j mashamba viwanda chini ya mamlaka ya chai tta ambavyo ni tanzania tea blenders mufindi tea co
ltd
malangali tea estate kiwanda cha lushoto maruku katoke tea estates viwanda vya rungwe
aidha wizara itaendelea kushirikiana na tume ya rais ya kurekebisha mashirika ya umma psrc katika zoezi linaloendelea la kuangalia upya miundo ya mashirika na ubinafsishaji wake ili kwa yale yenye matatizo hasa yaardhi uangalifu mkubwa uchukuliwe kwa kushirikisha pia uongozi unaohusika katika maeneo hayo ili ardhiibakie mikononi mwa watanzania
sera na mipango ya kilimo na ushirika 
mheshimiwa spika katika kipindi cha mwaka wizara yangu itaendelea kutayarisha mipango naprogramu za sekta kwa kuzingatia sera za serikali za kijumla za uchumi na za sekta yenyewe
wizara hivi sasa imekamilisha uchapishaji wa sera ili iweze kusambazwa na kusomwa na watu wengi
hivi sasa wizara inakamilisha utayarishaji wa mikakati pamoja na mpango wa utekelezaji wa sera
ili kuimarisha upatikanaji wataarifa na takwimu ya sekta ya kilimo wizara ya kilimo na ushirika katika muundo wake mpya imeanzishasehemu ya ukusanyaji uchambuaji na usambazaji wa taarifa na takwimu management information system
sehemu hiyo itashughulika na taarifa na takwimu za uzalishaji wa mazao ya kilimo na mifugo magonjwa yamimea na mifugo taarifa za masoko matokeo ya utafiti mbalimbali wa mazao na mifugo na taarifa za vyama vyaushirika
madhumuni ya kuanzisha sehemu hii ya taarifa na takwimu za sekta ya kilimo mifugo na ushirika nikuiwezesha wizara kuwa na takwimu sahihi kwa maendeleo ya kilimo ufugaji na ushirika nchini kote ili kutoamaamuzi sahihi na kwa wakati unaofaa
wizara yangu itaendelea kuhamasisha sekta binafsi na kuiwekea mazingirayenye kuvutia ili iweze kuwekeza katika sekta ya kilimo na mifugo
mkakati wa uwezeshaji 
mheshimiwa spika sote tunaelewa matatizo makubwa yanayokwamisha maendeleo ya sekta ya kilimo mifugo na ushirika
mengi ya matatizo hayo yanaambatana na uwekezaji mdogo wa mtaji katika sekta hii hudumaduni na uhaba wa mkopo kwa wakulima na wafugaji pamoja hali duni ya miundo mbinu ya vijijini rural infra structure ikiambatana na matatizo ya kilimo kinachotegemea mvua
kwa kutambua matatizo hayo niliyoyatajapamoja na mengine ambayo sikuyagusia serikali kupitia wizara yangu inaendelea kuhuisha mikakati ya kilimo mifugo kwa lengo la kuwa na ile inayofaa na inayolenga kutatua matatizo hayo
moja ya mikakati inayopendekezwana ambayo imeanza kuchambuliwa ni mkakati wa uwekezaji na uzalishaji wa mazao ya chakula na biashara nauendelezaji wa mifugo
mheshimiwa spika mkakati mwingine ni ule wa uwezeshaji empowerment kwa wananchi wenyewe kuanza kilimo na ufugaji mkubwa na wa kibiashara
katika mpango huu dhumuni kubwa litakuwa ni kuwezeshana kuweka mazingira mazuri yatakayowezesha watanzania wengi wenye upeo na ujuzi wa kutosha waingie hatuaya pili ya uzalishaji wa mazao na ufugaji wa kibiashara hatimaye waweze kuanzisha usindikaji wa mazao hayowao wenyewe
mpango huu unatarajia kuongeza ajira kwa watanzania kuongeza uwezo wetu wenyewe katikakushughulikia kilimo cha kibiashara na hatimaye kuongeza kipato cha watanzania wengi kwa nia ya kupunguzaumaskini hasa kwa kina mama wengi waishio vijijini
mheshimiwa spika baadhi ya miradi imeonyesha mafanikio katika baadhi ya mikoa yetu
mfano mzuri ni miradi ya kuendeleza ng ombe wa maziwa mikoa ya tanga na kagera kwa utaratibu wa kopa ng ombe lipa ng ombe ambayo inagharamiwa na serikali ya uholanzi
lengo la miradi hii ni kuwaongezea uwezo wa uzalishaji kwa wafugaji wadogo wadogo katika mikoa hiyo
mfano mwingine ni mradi wa utoaji wa huduma binafsi za tibaya mifugo kwa mabwana mifugo na waganga wa mifugo walioacha kazi au wanaotaka kujiajiri wenyewe
nchi zajumuiya ya ulaya zinafadhili mpango huu
kwa sasa wizara inaandaa mpango wa namna ya kuzifikisha hudumahizo vijijini maana zimeenea mijini zaidi
mradi wa kuendeleza uzalishaji miche ya kahawa wenye lengo lakuwawezesha wakulima wenyewe wazalishe miche ya kahawa na kuipanda ili kuongeza uzalishaji mara mbili kwa miaka ijayo
mheshimiwa spika baadhi ya nchi kama botswana na malaysia zimefanikiwa katika kuchukua hatua za makusudi za kuhakikisha kuwa wananchi wanapewa kila aina ya uwezo kimtaji ili waweze kufungua mashambamakubwa ya kilimo na mifugo kwa masharti maalum ambayo yanakuwa yameandaliwa
kati ya masharti hayo huwa ni kupewa vigezo vya viwango vya uzalishaji ulipaji wa madeni yanayotokana na mikopo kuongeza nafasiza ajira matumizi ya teknolojia muafaka katika kilimo kuwa na mpango mzuri wa biashara na mpango wa matumizibora ya ardhi ili kuhifadhi ardhi na mazingira
mheshimiwa spika wizara yangu imeandaa mapendekezo kadhaa serikalini ili uanzishwe mfuko maalumu au mchango wa aina yoyote ile utakao changia jitihada hizi
tayari wizara yangu imekwisha tengewa shs
milioni 
 kutoka serikali ya denmark chini wa mradi ya agriculture sector programme support kwa ajili ya kuendeleza sekta binafsi ya mifugo
vile vile shilingi milioni 
 zimetengwa na benki ya dunia kupitia mradiwa agriculture sector management project kwa ajili ya kuendeleza sekta binafsi ya kilimo
mheshimiwa spika njia mojawapo kwa nchi yetu kuleta mageuzi katika kilimo ni kuanza mara moja mkakati wa uwezeshaji kwa wananchi wetu kushirikishwa katika kuyamiliki baadhi ya mashamba yanayobinafsishwa ili yajibu matarajio ya wananchi na waheshimiwa wabunge juu ya hatma ya mashamba hayo ambayoyanabinafsishwa
serikali ya awamu ya tatu baada ya kutambua hili imeamua kuliangalia upya suala zima laubinafsishaji wa mashamba hayo ili sehemu kubwa ibakie kwa watanzania wenye uwezo wa kuyaendesha kwakuyagawa katika maeneo madogo small economic sizes
hivyo kwa mwaka wizara itaweka mkazokatika yafuatayo a kuhuisha sheria zinazokwamisha utekelezaji wa sera za kilimo mifugo na ushirika
b kuhamasisha uundaji wa vikundi mbalimbali na vyama vya ushirika
c kushirikisha sekta binafsi katika kubuni mikakati ya kuendeleza sekta ya kilimo na mifugo
nane nane 
kwa kipindi cha miaka mfulululizo wizara imekuwa ikiendelea kusimamia na kuratibu sherehe za wakulima
ili kutoa msukumo kwa washirikishwaji katika sherehe hizo wizara imeamua kupitia shirikisho la vyama vyaushirika kwa kushirikiana na taso wawe wanaandaa sherehe kila mwaka kwa kuhusisha viongozi wa wilaya navijiji
kwa mwaka huu wa sherehe za wakulima kitaifa zilipangwa kufanyika mkoani mwanza au mbeya kutokana na mikoa hii kushindwa kuadhimisha sherehe hizi sasa zitafanyika mikoani arusha
wizara inapendekezakila mkoa na kila wilaya kuandaa sherehe zao wenyewe
soko huru 
mheshimiwa spika utekelezaji wa sera ya soko huru kwa mazao ya kilimo ya biashara utaingia katikamwaka wake wa tano tangu sera hiyo ianze kutumika katika msimu wa 
utekelezaji wa soko huru kwamazao ya biashara na chakula umeendelea vizuri pamoja na kuwepo mafanikio matatizo mbali mbali yamejitokezayakiwemo ukiukaji wa kanuni na taratibu za ununuzi wa mazao kutozingatia ubora wa mazao na vipimo ukwepajiwa malipo ya ushuru na wakulima kukopwa mazao yao na wakati mwingine kupewa bei ndogo
aidha kwa mazaomanne ambayo yalihusishwa na sera hii katika mwaka huo wa kahawa pamba korosho na tumbaku mafanikio ya kuongezeka kwa uzalishaji wa kila zao yalibainika katika misimu minne ya utekelezaji wa sera hiyo
hali hii ya kuongezeka kwa mazao ilitokana na kuwepo kwa bei nzuri ya kuuzia nje ya nchi katika kipindi hichocha miaka minne 
matarajio ya uzalishaji katika msimu wa si wa kuridhisha uzalishaji wa mazao haya unategemewa kushuka kutokana na athari za mvua za el nino
hali hii ya kushuka kwa uzalishaji itaambatana na kushuka kwa bei za kuuzia nje za mazao haya ambazo zitapelekea bei za wakulimanazo zishuke hapa nchini
pamoja na hayo tumeziagiza bodi zote za mazao kuwa wanunuzi wote wasiruhusiwekuwalipa wakulima bei ambayo ni chini ya asilimia sitini ya bei ya soko la dunia
baada ya sheria na kanunikurekebishwa bodi za mazao zimeagizwa kusimamia kikamilifu sheria hizo katika kudhibiti ubora wa mazao nakuhakikisha sheria zinafuatwa
mheshimiwa spika pamoja na mabadiliko haya ya masoko na uzalishaji yaliyojitokeza katika msimu wa wizara yangu imepanga kuipanua sera hii ya soko huru kwa kuyahusisha mazao mengine matatu zaidi yaani chai pareto na mkonge ili wakulima wa mazao hayo wafaidike na mfumo huu wa soko huru kutokana na a ongezeko la uzalishaji kufuatia bei nzuri ya mazao
b wakulima kulipwa papo kwa papo
c ujenzi wa viwanda vya usindikaji wa mazao haya
d kuongezeka kwa wanunuzi na kuimarisha ushindani
iv
shukrani 
mheshimiwa spika naomba kuchukua nafasi hii kuzishukuru nchi na mashirika mbalimbali ya kimataifa yanayoendelea kuisaidia wizara yangu katika juhudi za kuendeleza kilimo mifugo na ushirika
napenda kwanzakuzishukuru nchi za australia canada china denmark finland india indonesia ireland italia japan korea yakaskazini korea kusini marekani new zealand norway ubelgiji ufaransa uholanzi uingereza ujerumani uswisi sweden na thailand
vile vile mashirika na taasisi za kimataifa kama ifuatavyo benki ya dunia benkiya maendeleo ya afrika undp fao eu unicef sadc wfp ifad cftc cilca cimmyt eadb hpi icraf icrisat idrc iita na sasakawa global 
bado tunahitaji misaada yao ili tuweze kuendelezakilimo chetu nchini
mheshimiwa spika napenda kutoa shukrani za pekee kwa wakulima na wafugaji wa nchi hii kwa kazi kubwa wanayoifanya katika uzalishaji wa mazao ya chakula na biashara
aidha napenda kuwashukuruwaheshimiwa wabunge kwa michango yao ambayo imeiwezesha wizara yangu kutekeleza mambo mengi kwaufanisi mkubwa kwa nia ya kuwaendeleza wakulima na wafugaji nchini
pia napenda kumshukuru naibu wazirimheshimiwa profesa pius mbawala katibu mkuu wa wizara luteni kanali tirumanywa philibert magere pamojana wafanyakazi wote wa wizara na mashirika yote yaliyochini ya wizara yangu kwa kazi nzuri waliyoifanyapamoja na hali ngumu waliyokumbana nayo katika kutekeleza majukumu ya wizara
aidha napenda kutoa shukraniza pekee kwa mheshimiwa njelu kasaka mkuu wa mkoa wa iringa ambaye ametoa mchango mkubwa katikakuendeleza sekta ya kilimo na mifugo wakati akiwa naibu waziri wa wizara hii
mimi binafsi napenda kumtakiaheri katika kazi yake mpya ya kusimamia maendeleao ya mkoa wa iringa hasa utekelezaji wa shughuli za kilimo mifugo na ushirika
wizara yangu itampatia kila aina ya msaada katika utendaji wake wa kazi za kila siku
mwishonatoa shukrani kwa mpiga chapa mkuu wa serikali kwa kazi nzuri ya kuchapa hotuba hii
maombi ya fedha 
mheshimiwa spika baada ya maelezo haya nina amini kuwa waheshimiwa wabunge watapenda kutoaushauri maoni na maelekezo ya jinsi ya kuboresha utendaji ndani ya wizara yangu
ili niweze kutekeleza hayoninayokusudia kuyafanya kwa mwaka huu wa fedha naomba bunge lako tukufu liidhinishe shilingi milioni 
 kwa ajili ya matumizi ya kawaida na shilingi milioni 
 kwa ajili ya shughuli za maendeleo
kati ya fedha hizi za maendeleo shilingi milioni 
 ni fedha za hapa na shilingi milioni 
 ni za nje
mheshimiwa spika na waheshimiwa wabunge nawashukuru kwa kunikubalia na kunisikiliza katika hoja yangu hii
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja
 jamhuri ya muungano wa tanzania wizara ya kilimo sehemu ya masoko ya mazao ya kilimo taarifa ya wiki ya mwenendo wa bei za mazao desemba jedwali wastani wa bei za jumla kitaifa tzs kg gunia wiki iliyopita nov dec wiki hii dec wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 wastani wa nchi ujumbe mkuu kwa wiki hii wastani wa bei za mazao makuu ya chakula zime ongezeka kiasi ikilinganishwa na viwango vya bei wiki iliyopita
bei za uwele mahindi maharage ulezi mchele na viazi mviringo zime ongezeka kwa wastani wa asilimia 
 na 
 mtawalia
kwa upande mwingine ei ya mtama imepungia kwa asilimia 
kahawa safi hadi kufikia tarehe desemba kahawa safi iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo zenye thamani ya dola za marekani million 
kakao hadi kufikia tarehe desemba kakao iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo zenye thamani ya shilingi bilioni 
korosho hadi kufikia tarehe des emba korosho iliyouzwa kwa msimu wa mauzo ni kilo 
 zenye thamani ya shilingi bilioni 
mbolea hadi kufikia tarehe desemba wa stani wa bei za urea na dap katika soko la dunia imepungua kwa asilimia 
 na 
 ikilinganishwa na wastani wa bei kwa wiki iliyopita kielelezo na kielelezo 
taarifa ya hali ya hewa iliyotolewa na mamlaka ya hali ya hewa inaonesha kuwepo kwa upungufu wa mvua kwa msimu unao anza novemba hadi aprili katika mikoa mingi ya tanzania kiambatisho 
hali hii inaweza kusababisha kupanda kwa ei za mazao ya chakula
jedwali wastani wa bei za jumla kwa mikoa tzs kg gunia shinyanga wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 mkoa wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo dodoma wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 arusha wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 dar es salaam wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 lindi wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 morogoro wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 tanga wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 mtwara wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 iringa wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 ruvuma wiki hii na na na wiki iliyopita na na na badiliko 
 tabora wiki hii wiki iliyopita na badiliko 
 rukwa wiki hii na na wiki iliyopita na na badiliko 
 mkoa wiki mahindi mchele maharage mtama uwele ulezi viazi mviringo mwanza wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 kagera wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 mara wiki hii wiki iliyopita badiliko 
 manyara wiki hii na wiki iliyopita badiliko 
 njombe wiki hii na na wiki iliyopita na na badiliko 
 kilimanjaro wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 katavi wiki hii na wiki iliyopita na badiliko 
 zingatia bei hizi ni za wastani kwa masoko ya jumla
alama zin aelezea mabadiliko ya bei bei imeongezeka bei imepungua hakuna mabadiliko au mabadiliko ni chini ya asilimia moja
bei haikupatikana chanzo cha takwimu wizara ya kilimo na wizara ya viwanda na biashara jedwali bei za mchele na mahindi kwa masoko ya uganda tzs kilo mchele mahindi bei ya chini bei ya juu bei ya chini bei ya juu bei za jumla bei za rejareja chanzo tarehe desemba jedwali wastani wa bei tzs za ma zao ya horticulture katika masoko mbalimbali kwa wiki ya tarehe dese mba nyanya vitunguu tikitimaji nanasi pilipili hoho tango mkoa nyanya kg crate vitunguu kg sack tikitimaji kilo nanasi kilo pilipili hoho kg sack tango kg sack nairobi mombasa zanzibar dar es salaam morogoro dodoma shinyanga mwanza arusha tanga lindi mtwara mbeya average chanzo taha jedwali mauzo ya kahawa kwa msimu wa mwaka hadi kufikia tarehe desemba aina ya kahawa mnada soko la moja kwa moja viwanda vya ndani jumla kilo usd kilo usd kilo usd kilo usd arabika laini 
 arabika ngumu 
 robusta 
 jumla 
 chanzo bodi ya kahawa tanzania jedwali mauzo ya kakao kwa msimu wa hadi kufikia tarehe desemba halmashauri kiasi kilichouzwa kilo wastani wa bei shilingi kilo jumla shilingi kyela kilo busokelo kilo rungwe kilo 
 chanzo tume ya maendeleo ya ushirika jedwali mauz ya korosho kwa msimu wa mwaka hadi kufikia tarehe desemba 
tarehe ya mnada chama kiasi kilichouzwa kilo thamani sh
bei ya juu sh kilo bei ya chini sh kilo tanecu 
 mamcu 
 tanecu 
 lindi mwambao 
 runali 
 corec 
 mamcu 
 tanecu 
 lindi mwambao 
 runali corecu tamcu tanecu mamcu corecu tamcu tanecu mamcu lindi mwambao runali corecu tanecu mamcu lindi mwambao runali corecu tamcu mamcu tanecu lindi mwambao runali corecu tamcu tanecu mamcu lindi mwambao runali tamcu tanecu mamcu runali jumla ya mauzo yote 
 chanzo bodi ya korosho tanzania jedwali miezi sahihi ya kupanda na kuvuna ili kupata bei nzuri zao wakati unaofaa kuvuna wakati usiofaa kuvuna waka ti unaofa kupanda vitunguu feb julai julai nov sept des nyanya jan mei des juni sept des hoho kijani feb aprili juni jan okt nov karoti okt machi sep apr julai okt matango feb mei mei jan des jan viazi mviringo machi juni jula jan des feb tikiti maji machi aprili oktoba desemba mei sep des feb jan feb ago sept hoho za rangi jun nov mei des feb machi tangawizi aprili julai machi aug des feb chanzo taha kielelezo mwenendo wa wastani wa bei ya dap katika soko la dunia hadi kufikia tarehe desemba may may may may jun jun jun jun jul jul jul jul jul aug aug aug aug sep sep sep sep sep oct oct oct oct nov nov nov nov dec dec bei dola za kimarekani tani kipindi chanzo mamlaka ya mbolea tanzania kielelezo mwenendo wa wastani wa bei ya urea katika soko la dunia hadi kufikia tarehe desemba chanzo mamlaka ya mbolea tanzania habari muhimu wizara ya kilimo imeanzisha jukwaa la soko la mtandaoni m kilimo ili kuwezesha upatikanaji wa masoko kwa wakulima na wafanyabiashara
tembelea m kilimo marketplace kwa maelezo zaidi wasiliana na kaimu mkurugenzi msaidizi sehemu ya masoko ya mazao wizara ya kilimo s
p dodoma
barua pepe simu kiambatisho mwenendo wa mvua za msimu novemba aprili hanzo mamlaka ya hali ya hewa tanzania jamhuri ya muungano wa tanzania tume ya taifa ya umwagiliaji dira kuwa tume iliyothabiti na yenye uwezo wa kuweka msukumo katika mageuzi ya sekta ya umwagiliaji
dhima kuendeleza miundombinu ya umwagiliaji kwa kuzingatia usimamizi wa pamoja wa ra silimali za maji ili kuleta ufanisi katika matumizi ya maji katika umwagiliaji kwa lengo la kuwa na uzalishaji na tija endelevu kwa maendeleo ya uchumi wa taifa
majukumu ya tume ya taifa ya umwagiliaji majukumu ya msingi ya tume ya taifa ya umwagiliaji ni kuratibu kuendeleza na kusimamia maendeleo ya sekta ya umwagiliaji nchini
majukumu mah ususi ya tume ni kama ifuatavyo a
kuishauri serikali katika utekelezaji na kufanya mapitio ya sera ya taifa ya umwagiliaji mkakati wa maendeleo ya umwa giliaji mpango kabambe wa taifa wa umwagiliaji na sheria ya taifa ya umwagiliaji b
kuwakilisha serikali kwenye mikutano ya kitaifa na kimataifa katika masuala yote yanayohusu uendelezaji na usimamizi wa kilimo cha umwagiliaji
kuratibu shughuli zote za umw agiliaji katika sekta ya umwagiliaji zinazotekelezwa na washirika au wadau wengine wa maendeleo d
kuhamasisha na kudumisha ushirikiano na taasisi za kimataifa zenye kutekeleza majukumu yanayofanana na tume katika masuala ya umwagiliaji e
kupanga kufanya pem buzi yakinifu kusanifu kujenga na kusimamia ujenzi wa miundombinu ya umwagiliaji f
kuanzisha na kuendesha vituo vya ukodishaji wa vifaa vya ujenzi kwa ajili ya kuisaidia sekta binafsi kuwekeza kwenye kilimo cha umwagiliaji g
kusajili na kutunza orodha ya wamwagiliaji h
kuhamasisha na kudumisha mahusiano na taasisi zinazotoa programu za mafunzo na kusaidia upatikanaji wa rasilimali watu kwa madhumuni ya kupata wataalamu katika sekta ya umwagiliaji i
kuwa jukwaa la kubadilishana uzoefu na kupashana habar katika masuala ya umwagiliaji j
kujenga uwezo wa wamwagiliaji kwa ajili ya kuongeza ushiriki wao katika kupanga kutekeleza kuendesha na kusimamia skimu za umwagiliaji k
kufanya na kuratibu tafiti kusambaza teknolojia sahihi zitokanazo na matokeo ya afiti na kutoa msaada wa huduma za kitaalamu kuhusu umwagiliaji l
kuhamasisha uendelezaji wa mabwawa kwa ajili ya matumizi ya umwagiliaji na shughuli nyinginezo za kiuchumi na kijamii m
kusimamia masuala yote yanayohusu maendeleo ya umwagiliaji na ushirikian na wadau mbalimbali katika maendeleo ya umwagiliaji n
kuidhinisha ujenzi wa mifumo ya umwagiliaji kusimamia viwango na miongozo kwa ajili ya maendeleo na uendeshaji wa shughuli za umwagiliaji o
kuhamasisha matumizi ya maji yenye ufanisi katika mifumo ya umwagiliaji na kuhakikisha usimamizi shirikishi wa rasilimali za maji kwa maendeleo ya kilimo cha umwagiliaji p
kuishauri serikali katika masuala yote yanayohusu maendeleo na uendeshaji wa sekta ya umwagiliaji nchini q
kuendeleza matumizi sahihi ya maji ya mwagiliaji katika mifumo ya umwagiliaji na kuhakikisha kuwa inaendana na usimamizi wa pamoja wa rasilimali za maji katika kilimo cha umwagiliaji na r
kutekeleza majukumu yote muhimu katika kuendeleza kilimo cha umwagiliaji
kazi ya usakafiaji wa sehemu ya mfereji mkuu ikiendelea katika skimu ya gwanumpu iliyopo kakonko kigoma sehemu mfereji mkuu katika skimu ya mvumi iliyopo kilosa morogoro shamba la mpunga katika skimu ya dakawa iliyopo mvomero morogoro shamba ya nyanya katika skimu ya lipuli iliyopo halmashauri ya wilaya ya iringa umwagiliaji kilimo cha uhakika vii yaliyomo sehemu i utangulizi sehemu ii hali ya kilimo na ushirika nchini a ukuaji wa sekta ya kilimo b hali ya kilimo c hali ya ushirika d ilani ya uchaguzi ya ccm kwa ajili ya uchaguzi mkuu wa mwaka e utumiaji wa mbolea za madini mineral fertilizers f mapinduzi ya kijani green revolution g utumiaji wa mbegu bora h kilimo cha umwagiliaji maji sehemu ya iii hali ya chakula kwa mwaka a mazao ya chakula b uzalishaji wa mazao ya biashara c mazao mapya sehemu ya iv mapato na matumizi ya a ukusanyaji wa mapato b matumizi ya kawaida c matumizi ya maendeleo sehemu ya v taarifa ya utekelezaji mwaka a idara ya sera na mipango b idara ya utafiti na mafunzo c idara ya umwagiliaji na huduma za ufundi viii d idara ya maendeleo ya mazao e mfuko wa taifa wa pembejeo f idara ya usalama wa chakula g idara ya hifadhi ya chakula ya taifa sgr h idara ya maendeleo ya ushirika i idara ya utawala na utumishi sehemu ya vi mpango wa mwaka a kutekeleza programu ya maendeleo ya sekta ya kilimo b kuhakikisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo c kuimarisha huduma za kilimo d usindikaji wa mazao ya kilimo e hifadhi ya udongo na matumizi bora ya ardhi ya kilimo f mazao ya chakula na biashara g usalama wa chakula na hifadhi ya mazao h miradi ya maendeleo i uwekezaji na mikopo katika kilimo j huduma za maendeleo ya ushirika k usimamizi wa sera sheria na kanuni za kilimo l maendeleo ya watumishi sehemu ya vii hitimisho sehemu ya viii shukurani sehemu ya ix maombi ya fedha kwa mwaka hotuba ya waziri wa kilimo chakula na ushirika mheshimiwa joseph mungai mb
kuhusu makadirio ya matumizi ya fedha ya wizara ya kilimo chakula na ushirika kwa mwaka sehemu i utangulizi 
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja kwamba bunge lako tukufu baada ya kuzingatiataarifa iliyowasilishwa hapa bungeni leo namwenyekiti wa kamati ya kilimo na ardhiinayohusu wizara ya kilimo chakula na ushirika sasa likubali kupitisha makadirio ya matumizi yakawaida na ya maendeleo ya wizara ya kilimochakula na ushirika kwa mwaka wa fedha wa 
nawashukuru sana mwenyekitimheshimiwa gideon a
cheyo na waheshimiwawajumbe wengine wa kamati ya kilimo na ardhikwa kuipitisha bajeti ya wizara yangu na kuiungamkono ipitishwe na bunge hili tukufu
mheshimiwa spika kwa niaba yangu binafsi na kwa niaba ya wananchi wa jimbo langula mufindi kaskazini tunaungana na watanzaniawenzetu kumpongeza mheshimiwa jakaya mrishokikwete kwa kuchaguliwa kwa kishindo kuwa rais wa awamu ya nne wa jamhuri ya muungano wa tanzania
ushindi huo mkubwa wa asilimia 
 ni matokeo ya imani na matumaini makubwa waliyonayo wananchi kwa mheshimwarais kikwete juu ya uwezo wake wa kuliongozataifa letu kwa ari mpya nguvu mpya na kasimpya
aidha nampongeza mheshimiwa dkt
alimohamed shein kwa kuchaguliwa tena kuwamakamu wa rais na mheshimiwa amani abeidkarume kwa kuchaguliwa tena kuwa rais wazanzibar na mwenyekiti wa baraza la mapinduzi
kuchaguliwa kwao kunatokana na rekodi nzuriya uongozi wao wakiwa katika madaraka hayokatika miaka mitano iliyopita
mheshimiwa spika naomba pia niitumie fursa hii kumpongeza mheshimiwaedward ngoyai lowassa mb kwa kuchaguliwatena na wananchi wa jimbo lake la uchaguzi lamonduli na kwa kuteuliwa kwake na mheshimiwarais na kupitishwa na bunge hili kwa kura nyingikuwa waziri mkuu
kuteuliwa kwake kunatokanana uwezo wake mkubwa na umahirialiotuonyesha katika kutenda na kusimamia kazi hususan katika ngazi ya uwaziri wa wizara mbalimbali
mheshimiwa spika aidha nachukua fursa hii kukupongeza wewe mwenyewemheshimiwa samuel john sitta mbunge waurambo mashariki kwa kuchaguliwa kwa kuranyingi kuwa mbunge na spika wa bunge letutukufu
aidha nampongeza mheshimiwa anne semamba makinda mbunge wa njombe kusini kwa kuchaguliwa bila kupingwa kuwa naibuspika
nawapongeza pia waheshimiwa job yustinondugai mbunge wa kongwa na jenista joakimmhagama mbunge wa peramiho kwakuchaguliwa kuwa wenyeviti wa bunge letutukufu
huo ni mchanganyiko mzuri wa kijinsiana pia wa umri wa kati na vijana katika uongoziwa bunge
mheshimiwa spika naomba nitumie fursa hii kuwapongeza waheshimiwa wabungewenzangu wote kwa ama kuchaguliwa aukuteuliwa kuwa wajumbe wa bunge hili tukufu
kuchaguliwa na kuteuliwa kwao kunatokana nauwezo wao wa kuongoza na kuaminika kwawananchi waliowachagua na rais aliyewateua
katika uchaguzi mkuu uliopita wananchiwamekipa tena chama cha mapinduzi ccm ridhaa ya kuongoza nchi hii kwa kuwachagua raiswa jamhuri ya muungano wa tanzania na raiswa serikali ya mapinduzi ya zanzibar pamoja nawabunge wengi kutoka chama cha mapinduzi
huu ni ushahidi kuwa sera za chama chamapinduzi zinakubalika na zinatekelezeka
nawapongeza waheshimiwa wabunge kwakuzinadi sera hizo kwa umahiri mkubwa mpakachama chetu kikapata ushindi mkubwa
kaziiliyo mbele yetu sasa ni kuzitekeleza vizuri ilikuhakikisha chama chetu ccm kinaendeleakuongoza taifa hili kwa miaka mingi ijayo
aidha nawapongeza naibu mawaziri na mawaziri wenzangu kwa kupewa madaraka hayo namheshimiwa rais
kwa wote ndani ya bunge hili nawaomba kama usemavyo ule mstari wenyemaneno matatu katika kitabu cha mungu chainjili tupendane tushirikiane tusaidiane
mheshimiwa spika napenda nichukue nafasi hii kuwashukuru viongozi wetu wa ngaziza juu wa serikali ya awamu ya nne kwa kukipakilimo msukumo mpya
kwa mfano mheshimiwarais jakaya mrisho kikwete wakati alipozinduabunge hili tukufu aliainisha maeneo ambayoyataleta mapinduzi katika kilimo
aidha mheshimiwa rais alipotembelea wizara ya kilimochakula na ushirika tarehe januari alitoa mwelekeo kuhusu jinsi anavyotaka kilimokiwe na kutoa maelekezo na maagizo ambayoyametupa changamoto na mchango mkubwakatika kutekeleza majukumu ya wizara
katikahotuba zake za mwisho wa mwezi mheshimiwarais amekuwa akifafanua masuala mbalimbalikuhusu kilimo jambo ambalo limewapa hamasakubwa wadau wa kilimo
aidha kufuatia ukameulioyakumba maeneo mengi ya nchi yetu mwaka mheshimiwa rais alitembeleasehemu mbalimbali za nchi yetu ikiwa ni pamojana maeneo ya biashara yakiwemo maghala namasoko ya vyakula ili kujionea hali ya upatikanajina bei za vyakula
katika ziara alizofanya mheshimiwa rais alitoa maagizo na maelekezo yaliyowezesha vyakula kuagizwa kutoka nje kwa wingi na hivyo kupunguza kasi ya kupanda kwabei
tunamshukuru sana kwa uongozi wake wakaribu sana kwa wizara yetu katika kipindi hichoambapo nchi yetu ilikuwa ukingoni mwa janga lanjaa
mheshimiwa spika makamu wa rais mheshimiwa dkt
ali mohamed shein katika ziaraambazo amekuwa akifanya mikoani amekuwaakitenga muda wa kutosha kukagua na kuonashughuli za kilimo na kutoa maagizo mbalimbalikuhusu kilimo endelevu na kinachozingatia ulinziwa mazingira
wizara yangu tayari imeanzakutekeleza maagizo hayo kwa kuandaa miongozombalimbali na mapendekezo yatakayowezeshakutungwa kwa sheria ya kilimo na kuhimizahalmashauri zote nchini kutunga sheria ndogoza kuwafanya wadau wa kilimo kufanya shughulizao katika namna ambayo inalinda mazingira nainaleta mageuzi ya kilimo
mheshimiwa spika waziri mkuu mheshimiwa edward ngoyai lowassa mb kwanyakati tofauti ametembelea wilaya mbalimbalinchini ili kujionea mwenyewe matatizo yaupungufu wa chakula yaliyokuwa yanawakabiliwananchi na kuzungumza na wananchi naviongozi kuhusu namna ya kukabiliana naupungufu wa chakula uliokuwepo na siku zabaadaye
aidha waziri mkuu amekuwa akitoa maelekezo mbalimbali ya kuendeleza kilimo ambayo yamechangia kwa kiasi kikubwausimamiaji mzuri wa chakula cha njaa kuwafikiawalengwa na kuokoa maisha ya waliokuwawameishiwa kabisa chakula
mheshimiwa wazirimkuu pia aliitisha mkutano wa wahisani ilikuwapa taarifa kuhusu hali ya nchi yetu kuwaukingoni mwa janga la njaa
mheshimiwa spika napenda kuchukua fursa hii kuzishukuru nchi rafiki mashirikambalimbali ya kitaifa na kimataifa makampunina watu binafsi kwa kuitikia wito wa mheshimiwawaziri mkuu na kutoa misaada ya fedha vyakulana mbegu kwa ajili ya wananchi walioathirikakutokana na ukame
misaada yao tunaithaminisana na tutaendelea kuhitaji misaada yao hadihali ya chakula nchini itakapokuwa nzuri
nawashukuru sana waheshimiwa rais makamuwa rais na waziri mkuu kwa hatua walizochukua
aidha nawashukuru na kuwapongeza sanaviongozi wa awamu ya tatu tuliowapokea mheshimiwa rais mstaafu benjamin williammkapa waziri mkuu mstaafu mheshimiwafrederick sumaye na waziri wa kilimo na chakulamstaafu mheshimiwa charles keenja kwa sababukatika kihenge cha taifa strategic grain reserve walituachia tani na pia akiba ya kutoshaya fedha za kigeni tulizoagizia chakula tani kutoka nje ili kuokoa maisha ya wananchiwaliokuwa wanakabiliwa na janga la njaa
mheshimiwa spika mheshimiwa waziri mkuu hivi karibuni aliitisha mikutano ya wadauwa mazao ya korosho tumbaku kahawa napamba
katika mikutano hiyo mheshimiwa wazirimkuu alitoa maelekezo ambayo yametoa dira yakuendeleza mazao hayo
aidha waziri mkuualiziagiza wilaya zote nchini kukipa kilimoumuhimu wa kwanza kutokana na fursakiliyonayo katika kumwendeleza mkulima
wizarayangu imekwishatoa mwongozo wa namna yakuendeleza kilimo katika ngazi za wilaya na vijiji
tunamshukuru sana waziri mkuu kwa kukipamsukumo kilimo na tunamuahidi kuwatutatekeleza maagizo yake kwa kasi kubwa kwalengo la kuongeza tija mavuno na mapato yawakulima
mheshimiwa spika napenda kutumia fursa hii kuishukuru kamati ya bunge ya kilimona ardhi kwa ushirikiano mkubwa wanaoipawizara ya kilimo chakula na ushirika
kwa mudamfupi tangu kuundwa kwa kamati hiyo imetembelea wizara na taasisi zilizo chini yawizara ili kuona utekelezaji wa mipango ya kilimo
aidha tarehe mei kamati ilipokea nakuchambua kwa kina taarifa ya utekelezaji wawizara ya kilimo chakula na ushirika ya mwaka na makadirio ya matumizi ya mwaka 
ushauri na maelekezo yaliyotolewana kamati hiyo yamezingatiwa katika mpango wa wizara ambayo leo nauwasilisha katika bunge hili tukufu
mheshimiwa spika nawapongeza waziri mkuu mheshimiwa edward ngoyailowassa mb waziri wa fedha mheshimiwa zakiameghji mb na waziri wa mipango uchumi nauwezeshaji mheshimiwa juma halifa ngasongwamb kwa hotuba zao ambazo zimefafanua masualambalimbali yanayohusu kilimo
wakati wa kujadilihotuba hizo waheshimiwa wabungewameonyesha jinsi wanavyokifahamu kilimo nawametoa ushauri wa usimamizi na utekelezaji wamaendeleo ya kilimo
nawahakikishiawaheshimiwa wabunge kuwa ushauri waoutazingatiwa katika utekelezaji wa programu yamaendeleo ya sekta ya kilimo
sehemu ii hali ya kilimo na ushirika nchini a ukuaji wa sekta ya kilimo 
mheshimiwa spika kwa ujumla ukuaji wa sekta ya kilimo umeendelea kuboreka
katikamwaka kilimo kilikua kwa asilimia 
 ambapo mwaka kilikua kwa asilimia 
sekta ndogo ya mazao ilikua kwa asilimia 
 naasilimia 
 katika kipindi hicho
hata hivyo kasihiyo ya ukuaji bado ni ndogo kukiwezesha kuchangia kikamilifu katika kuondoa umaskini na kutoa msukumo wa kutosha kuuwezeshauchumi wa taifa kukua kwa kiwangokinachotakiwa
mheshimiwa spika aidha ukuaji wa sekta ya kilimo katika miaka ya hivi karibuniumekuwa ukiathiriwa na mabadiliko ya hali yahewa
kwa mfano katika mwaka maeneo mengi ya nchi yetu yalikumbwa naukame
kutokana na ukame huo uzalishaji wabaadhi ya mazao ya chakula na biashara katikamwaka utaathirika
b hali ya kilimo 
mheshimiwa spika zaidi ya asilimia ya kilimo cha tanzania ni cha wakulima wadogoambao hulima kati ya hekta 
 na hekta 
asilimia ya wakulima hao hutumia jembe lamkono asilimia majembe ya kukokotwa nawanyamakazi na asilimia tu hutumia matrekta
mazao mengi huuzwa ghafi kwa bei ndogo katikamasoko ya ndani na nje
utumiaji wa mbolea zamadini mineral fertiliser na mbegu bora ni mdogo mno
aidha ni asilimia 
 tu za eneo linalofaazaidi high potential kwa kilimo cha umwagiliaji ndilo linalotumika
hali hii imekifanya kilimo chanchi hii kuendelea kuwa cha kujikimu
 upotevu wa mazao 
mheshimiwa spika kilimo cha tanzania kinakabiliwa na upotevu mkubwa wa mazao yakiwa mashambani na baada ya kuvunwa
upotevu wa mazao kabla na baada ya mavuno unafikia wastani wa kati ya asilimia na 
upotevu huo husababishwa na visumbufu vyamimea na mazao hususan panya kwelea kwelea viwavijeshi nzige na magonjwa ya mimea
aidha upotevu huo unachangiwa na kutozingatiwa kwakanuni bora za utunzaji wa mazao na ukosefu wa miundombinu bora ya kuyaandaa kuyasafirisha na kuyahifadhi
uharibifu wa mazingira 
mheshimiwa spika katika maeneo mengi ya kilimo nchini kuna upotevu mkubwawa udongo wenye rutuba unaosababishwa na uharibifu wa mazingira
udongo huo huchukuliwa na maji ya mvua nyakati za mvua na upepo nyakatiza ukame
hali ni mabaya zaidi kwenye mikoa yenye mifugo mingi na yenye vipindi virefu vya ukame ikiwemo mikoa ya arusha kilimanjaro manyara shinyanga mwanza singida na dodoma
 utumiaji mdogo wa maliasili za ardhi na maji 
mheshimiwa spika tanzania imebahatika kuwa na rasilimali nyingi za ardhi nzuri maji mengi na nishati ya jua ya kutosha
rasilimali hizo zikitumika kikamilifu zinawezakuongeza sana mavuno ya mazao ya kilimo
inakisiwa tunazo hekta milioni zinazofaa kwa kilimo lakini zinalimwa milioni 
 tu sawa naasilimia 
aidha kuna hekta zipatazo zinazofaa sana kwa kilimo cha umwagiliaji lakini kwa sasa ni hekta zaeneo lilanofaa kwa kilimo hicho limeendelezwa
maji mengi ambayo yangeweza kutumika katika uzalishaji mashambani huachwa kuelekeakwenye mito maziwa na bahari na penginekusababisha mafuriko ambayo huleta maafa na uharibifu wa mashamba miundombinu ya kiuchumi na mali nyingine
c hali ya ushirika 
mheshimiwa spika ushirika ni chombo muhimu cha kupambana na umaskini kwa njiaya kuunganisha uwezo mdogo wa wananchi waliowengi kwa kukusanya nguvu zao kwenye vyamavya ushirika ambavyo vinaweza kutoa mchangomkubwa katika kuendeleza kilimo na kazinyingine za kukuza uchumi na kuondoaumaskini
vyama vya ushirika vinakabiliwa namatatizo mbalimbali yakiwemo ubadhirifu wa fedha na mali za wanachama uongozi usio wajibika kwa wanachama uwezo mdogo wa coasco kukagua mahesabu ya vyama vya ushirika na elimu duni ya wanachama kuhusu ushirika na haki na wajibu wao kama wanachama
mheshimiwa spika kama sehemu ya kuvisadia vyama vya ushirika kukabiliana namatatizo hayo serikali kwa kuzingatia maelekezoya sera ya ushirika ya na sheria ya ushirikaya imeandaa programu kabambe ya mageuzi na modenaizesheni ya ushirika nchini ambayo lengo lake kuu ni kuwa na vyama vyaushirika vinavyoundwa kutokana na mahitaji yawanachama na kusimamiwa na wanachamawenyewe
programu hii itatekelezwa katikakipindi cha miaka kumi kuanzia mwaka hadi 
awamu ya kwanza imeanza kutekelezwa mwaka na itakamilika mwaka 
programu hiyo imeweka mkazo katika kuimarishavyama vya ushirika vya msingi kwa lengo lakukidhi mahitaji ya wanachama wake ya kiuchumi na kijamii kwa wakati
kuongezeka kwa vyama vya ushirika 
mheshimiwa spika kazi za uhamasishaji na uanzishaji wa vyama vya ushirikazinazotekelezwa na wizara pamoja na wadau waushirika zinaonyesha matokeo mazuri
mafanikio hayo yanatokana na kuanzishwa kwa vyama vipya na kuongezeka kwa wanachama wapya kwenyevyama vilivyopo
idadi ya vyama vya ushirika waaina mbalimbali vimeongezeka kutoka vyama mwaka hadi vyama mwaka 
sehemu kubwa ya ongezeko hilo imetokanana vyama vya ushirika wa akiba na mikopo saccos kuongezeka kutoka vyama mwaka hadi vyama mwaka 
d ilani ya uchaguzi ya ccm kwa ajili ya uchaguzi mkuu wa mwaka 
mheshimiwa spika kuhusu kilimo ilani ya uchaguzi ya ccm kwa ajili ya uchaguzi mkuuwa mwaka katika sura ya tatu inasema kilimo cha kisasa ndio msingi wa uchumi wa kisasa
imefafanuliwa bayana katika ibara ya kuwa kilimo ndio msingi wa uchumi wetu na kina nafasi ya kimkakati katikamodenaizesheni ya uchumi wa tanzania
kilimo cha kisasa ni sharti muhimu katikakujenga msingi wa uchumi wa kisasa
ibara ya kifungu cha a hadi p imeainisha hatuaza kuchukua kukifanya kilimo kikue kwa kasikubwa zaidi
kuhusu ushirika ilani hiyo katikaibara ya b inasema ushirika ndio njia kuu ya uwezeshaji kwa wananchi walio wengi
ushirika ni njia ya kukusanya nguvu
serikali ya ccm ya awamu ya nne imezingatia maelekezohayo katika mipango yake na imeanza kuyatekeleza katika bajeti ya mwaka huu kwa kufanya mambo makubwa manneyafuatayo la kwanza kuongeza ruzuku ya mbolea na mbegu mara tatu kutoka shilingi bilioni 
 mwaka jana hadi shilingi bilioni mwaka huu na wingi wa mbolea ya ruzukumaradufu kutoka tani mwaka janahadi tani mwaka huu la pili kuanza utekelezaji wa programu ya maendeleo ya sekta ya kilimo agricultural sector development programme asdp ya miaka saba itakayogharimu shilingi trilioni 
 inayolenga kuongeza tija mavuno namapato ya wakulima vijijini zaidi yamaradufu
ufafanuzi wa asdp nitautoakatika maelezo ya mpango wa mwaka la tatu kupitia asdp kuongeza eneo la kilimo cha umwagiliaji maji mashambanikutoka hekta za sasa hadi hekta ifikapo 
miradi yaumwagiliaji ya wilaya imekisiwa kugharimushilingi bilion na ya kitaifa shilingibilion na la nne kuanza utekelezaji wa programu kabambe ya mageuzi na modenaizesheni ya ushirika ambayo imepangiwa katika bajeti hii shilingi bilioni 
e utumiaji wa mbolea za madini mineral fertilizers 
mheshimiwa spika matumizi ya mbolea nchini ni wastani wa kilo nane zavirutubisho kwa hekta kwa mwaka ikilinganishwana wastani wa kilo kwa hekta unaopendekezwana wataalam ili kurejesha kiwango hichokinachotumiwa na mimea kila mwaka
matokeoya matumizi hayo madogo uzalishaji wa mzaounaondoa virutubisho katika udongo kwa wingikuliko vinavyorejeshwa
kwa mfano tathminiiliyofanywa na watalam wa kimataifa inaonyeshakwamba tanzania ni mojawapo ya nchi ambazozinaondoa virutubisho kwenye ardhi kulikoinavyovirejesha kiambatisho na
nchi nyingine duniani hutumia viwango vikubwa vyambolea kwa hekta kwa mwaka kwa mfano marekani hutumia kilo ufaransa kilo china kilo uingereza kilo uholanzi kilo afrika kusini kilo na malawi kilo 
wastani wa matumizi ya mbolea katika nchi zaafrika kusini mwa jangwa la sahara sub sahara africa ni kilo kwa hekta
hata hivyo matumizi ya mbolea nchini yameanza kupanda kutokanana kuanza tena utaratibu wa kutoa ruzukukwenye mbolea mwaka 
kutokana nahatua hizo utumiaji wa mbolea umepanda kutokatani mwaka hadi tani mwaka sawa na ongezeko la asilimia 
tazama kiambatisho na
f mapinduzi ya kijani green revolution 
mheshimiwa spika lengo lililopitishwa na serikali ya awamu ya nne chini ya uongozi wamheshimiwa rais jakaya mrisho kikwete nikuongeza matumizi ya mbolea hadi tani ifikapo mwaka ili kufikia virutubisho vya wastani wa kilo kwa hekta na tani milioni 
 mwaka ilikufikia virutubisho vya wastani wakilogramu kwa hekta ifikapo mwaka 
uamuzi huu ambao kama inavyobidi utaendana na utumiaji wa mbegu bora ni wakuiingiza nchi yetu katika mapinduzi ya kijani green revolution na kuiaga kabisa njaa kama walivyofanya wenzetu wa india pakistan na chinakwa kutumia mkakati kama huu
kiambatisho na
g utumiaji wa mbegu bora 
mheshimiwa spika inakadiriwa kuwa mahitaji ya mbegu bora nchini ni zaidi ya tani kwa mwaka
matumizi ya mbegu bora yalifikia tani mwaka sawa na asilimia 
 ya mahitaji
utumiaji wa mbegu bora ni muhimu sana kwa maendeleo ya kilimo hususan zikitumiwa pamoja na mbolea
serikaliimeanzisha wakala wa mbegu wa taifa national seed agency utakaozalisha mbegu kutosheleza mahitaji ambao ulizinduliwa rasmi tarehe juni 
h kilimo cha umwagiliaji maji 
mheshimiwa spika upatikanaji na matumizi endelevu ya maji katika kilimo nimuhimu ili kuhakikisha wakulima wanapata tijakubwa sanjari na matumizi ya mbolea na mbegubora
kwa kuzingatia hilo wizara imeendeleakutekeleza mpango kabambe wa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji maji mashambani national irrigation master plan 
katika mwaka wizara ililenga kuongeza eneo lauzalishaji kwa kutumia kilimo cha umwagiliajimaji mashambani kwa jumla ya hekta ilikufikia jumla ya hekta 
hadi mwezi mei skimu zenye jumla ya hekta zilikuwa zimekamilika na kufanya jumla ya eneolililoendelezwa kwa kilimo cha umwagiliaji kufikiahekta 
 sehemu ya iii hali ya chakula kwa mwaka a mazao ya chakula 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mazao ya chakula katika mwaka wa ulikuwatani milioni 
 zikiwemo tani milioni 
 zanafaka na tani milioni 
 za mazao yasiyo yanafaka
mahitaji ya chakula yalikuwa tani milioni 
takwimu hizo zilionyesha kwamba taifalingejitosheleza kwa chakula kwa asilimia 
hata hivyo bei kubwa za vyakula zilizotokana naupungufu mkubwa wa chakula katika nchi jiranihususan malawi na zambia ziliwashawishi baadhiya wakulima na wafanyabiashara wa mazao yachakula nchini kuuza mazao hayo kwa wingikatika nchi hizo
takwimu zinaonyesha kwamba kati ya julai na machi jumla ya tani za mazao ya chakula ziliuzwa nje ya nchi zikiwemo tani za mahindi tani zamchele na tani za maharage
sambambana hali hiyo mvua za vuli ambazo kwa kawaidahuanza kunyesha mwezi septemba zilichelewakuanza na zilinyesha kwa mtawanyiko mbaya nausiokidhi mahitaji ya kilimo
aidha mvua ndefuza mwaka ambazo kwa kawaida huanza kunyeshakatikati ya mwezi wa novemba nazo zilichelewakuanza kwa takriban miezi miwili
kutokana na hali hiyo nchi ilikumbwa na upungufu wa chakula katika mwaka 
mheshimiwa spika tathmini za kina za hali ya chakula zilizofanywa mwezi wa agosti naseptemba na novemba zilionyesha kwambawakulima wapatao walipata mavuno yamazao ya chakula chini ya asilimia ya mahitajiyao na walihitaji jumla ya tani za chakulakwa kipindi cha miezi mitatu kuanzia novemba ili kuwafikisha kwenye mavuno ya mvua zavuli
kutokana na kutonyesha vizuri kwa mvuaza vuli serikali na wadau wa usalama wa chakulawalifanya tathmini nyingine mwishoni mwa mweziwa januari na mwanzoni mwa mwezi februari 
matokeo ya tathmini hizo yalionyeshakwamba watu walikuwa na upungufuwa chakula na kati yao watu hawakuwana uwezo wa kujinunulia chakula hata cha beinafuu
tathmini hiyo ilionyesha kwamba jumlaya tani za chakula zilihitajika kwa ajili yawatu hao
hatua za kukabiliana na njaa 
mheshimiwa spika kama mheshimiwa waziri mkuu alivyoliarifu bunge lako tukufu katika hotuba yake serikali ilitoa tani za mahindi na kati yake tani zilitolewa burena tani ziliuzwa kwa bei nafuu ya shilingi kwa kilo
aidha ili kuhakikisha kuwa wananchi hawafi kwa njaa serikali iliagiza tani za mahindi kutoka nchi za nje kwa gharama yashilingi bilioni 
mahindi hayo yameingianchini na yanaendelea kusambazwa
mheshimiwa spika serikali pia ilitoa msamaha wa kodi ya forodha kwenye mahindikutoka nje ili kuwahamasisha wafanyabiasharakuagiza mahindi
hadi tarehe aprili jumla ya tani 
 za mahindi zimeingizwanchini kwa utaratibu huo
mheshimiwa spika serikali ilipunguza ushuru wa forodha kwenye mchele unaoagizwakutoka nje ya nchi kutoka asilimia hadi asilimia ili kuwahamasisha wafanyabiashara kuagizamchele kutoka nje
hadi tarehe aprili jumla ya tani za mchele ziliingizwa nchinichini ya utaratibu huo
maombi ya msaada wa chakula 
mheshimiwa spika februari serikali iliomba msaada wa tani zachakula kutoka kwa nchi na mashirika wahisani
baadhi ya wahisani waliitikia wito huo na kutoamsaada wa fedha za kununulia chakula kupitiashirika la mpango wa chakula duniani
haditarehe juni jumla ya tani zachakula zilikuwa zimepatikana
kati ya hizo tani zimekwishawasili nchini na ugawajiumeanza katika mikoa ya shinyanga dodoma arusha na kilimanjaro
nchi zilizotoa msaada huo ni saudi arabia us canada us na uturuki us jamhuri yaczech us australia us uholanzi na sweden us 
wenginewalikuwa watu binafsi marafiki wa wfp us 
nachukua nafasi hii kuwashukuru sanawote hao waliotusaidia
nawashukuru pia ofisiya waziri mkuu wakuu wa mikoa wakuu wawilaya watendaji wa serikali wananchi nawafanyabiashara walioshiriki katika kufanikishazoezi la usambazaji wa chakula nchini
matarajio ya upatikanaji wa chakula 
mheshimiwa spika wizara yangu imekamilisha tathmini ya awali ya uzalishaji wa mazao ya chakula nchini katika msimu wa kilimowa 
matokeo ya tathmini hiyoyanaonyesha kwamba uzalishaji wa mazao yachakula utafikia tani milioni 
 zikiwemo tanimilioni 
 za mazao ya nafaka na tani milioni 
 za mazao yasiyo ya nafaka
mahitaji yachakula kwa mwaka yamekisiwakufikia tani milioni 
kwa hiyo inatarajiwakuwa taifa litajitosheleza kwa chakula kwaasilimia 
mheshimiwa spika aidha tathmini hiyo imeonyesha kwamba mikoa ya mtwara ruvuma rukwa mara na kigoma itajitosheleza kwa chakula na kuwa na ziada na haitakuwa na maeneo yenye upungufu wa chakula
mikoa yatanga mbeya lindi kagera morogoro iringa namanyara itakuwa na ziada lakini itakuwa namaeneo yenye upungufu wa chakula
mikoa yapwani kilimanjaro tabora na arushaitajitosheleza kwa chakula lakini itakuwa namaeneo yenye upungufu wa chakula
mikoa yashinyanga dodoma singida mwanza na dar essalaam itakuwa na upungufu wa chakula kwaviwango tofauti kama ilivyoonyeshwa katikakiambatisho na
mheshimiwa spika kutokana na matokeo ya tathmini hiyo taifa kwa ujumlalitajitosheleza kwa chakula
hata hivyo yatakuwepo maeneo yatakayokuwa na upungufuwa chakula
hivyo changamoto kubwa ni namnaya kusambaza chakula kutoka maeneo yenyeziada ya chakula kwenda kwenye maeneo yenyeupungufu
tahadhari ya upungufu wa chakula 
mheshimiwa spika ili kukabiliana na upungufu wa chakula unaoweza kujitokeza serikali imechukua hatua zifuatazo imeagiza tani kutoka nje ya nchi ili kuwezesha sgr kuwa na akiba yakukabiliana na upungufu wa chakulaunaoweza kujitokeza imepanga kununua tani za mahindi na mtama kutoka katikamikoayenye ziada ya chakula kuwahimiza wananchi waliopata mavunomazuri ya chakula katika msimu wa kuhakikisha wanajiwekeaakiba ya chakula ya kutosheleza angalaumahitaji ya kaya hadi kufikia mavuno yamsimu wa 
wananchiwanashauriwa kuuza ziada tu kuwahimiza wafanyabiashara kununuachakula kutoka kwenye maeneo yenyeziada na kukiuza kwenye maeneo yenyeupungufu wa chakula kwanza kabla yakufikiria kukiuza nje ya nchi kuwahimiza wananchi wanaotegemea mifugo kwa ajili ya kipato chao kuuzabaadhi ya mifugo wakati huu ambapo inahali nzuri na bei ziko juu ili wajinunuliena kuhifadhi chakula cha kutoshamahitaji yao hadi msimu ujao kuwahamasisha wananchi wenginewanaotegemea kipato kutokana nashughuli zingine ambazo si za kilimo chamazao ya chakula kununua chakula chakutosha mahitaji yao wakati wa kipindicha mavuno ambapo bei za vyakulazinakuwa nafuu na kufanya tathmini ya kina kwa kushirikian na halmashauri za wilaya na wadauwengine katika maeneo yenye upungufuwa chakula mwezi julai 
lengo nikubaini kaya zenye upungufu wa chakulana hatua za kuchukuliwa
hali ya chakula nchi za jirani 
mheshimiwa spika taarifa ya shirika la chakula na kilimo la umoja wa mataifa fao ya aprili kuhusu matarajio ya uzalishaji wamazao ya chakula duniani inaonyesha kwambanchi nyingi za kusini mwa afrika zikiwemo malawi zambia zimbabwe botswana namibiana msumbiji zilipata mvua za kutosha nazinatarajia kupata mavuno mazuri ya nafaka
nchiza afrika ya kusini na angola zinatarajiwa kupatamavuno pungufu ikilinganishwa na mwaka 
uzalishaji wa mahindi katika nchi ya afrika yakusini unatarajiwa kushuka kutokana nakushuka kwa bei ya zao hilo na kuwepo kwa akibakubwa ya mahindi ya miaka ya nyuma
afrika yakusini ina akiba ya mahindi ya tani milioni 
uzalishaji katika nchi ya angola umeathirikakutokana na kipindi kirefu cha ukame katikamaeneo ya kusini magharibi ambayo ni maarufukwa kuzalisha nafaka
mheshimiwa spika nchi za kenya somalia na djibouti pamoja na kupata mvua nzuri katika baadhi ya maeneo zitaendelea kuwa na upungufu wa chakula katika mwaka kutokana na athari za ukame wa muda mrefu
nchi ya uganda itakuwa na hali nzuri ya chakulaisipokuwa maeneo ya kaskazini mwa nchi hiyo
upandaji wa mazao ya chakula katika nchi zaburundi na rwanda ulichelewa kuanza kutokanana kuchelewa kuanza mvua kunyesha
hali hiyoinaweza kuathiri uzalishaji wa mazao ya chakula
pamoja na mvua nzuri kunyesha katika jamhuriya kidemokrasi ya kongo drc hali ya chakula inaweza kuendelea kuwa mbaya kwa sababu yavita za wenyewe kwa wenyewe
mheshimiwa spika upungufu wa chakula katika nchi jirani unaweza kuathiriupatikanaji wa chakula nchini kutokana nabiashara za vyakula mipakani
biashara yavyakula hufanyika sana katika mipaka yatanzania na kenya malawi zambia rwandaburundi na kongo
kutokana na hali nzuri yachakula katika nchi za malawi na zambia hali yachakula katika mikoa ya nyanda za juu kusiniinaweza isiathirike sana
hata hivyo upatikanajiwa chakula katika mikoa ya tanga kilimanjaro arusha manyara na mara unaweza kuathirikakutokana na biashara ya mipakani hasa katikampaka wa tanzania na kenya
hivyo wizarayangu itashirikiana na mikoahusika kuhamasishawananchi kuhifadhi chakula cha kutoshelezamahitaji ya kaya zao ya mwaka mzima
aidha serikali itawahamasisha wafanyabiashara kupeleka kwanza vyakula kwenye mikoayenyeupungufu kabla ya kuuza nchi za nje
b uzalishaji wa mazao ya biashara 
mheshimiwa spika mazao makuu ya biashara ambayo huzalishwa nchini ni pamoja na pamba korosho kahawa chai sukari tumbaku pareto na mkonge
uzalishaji wa mazao hayoumeonyesha kupanda isipokuwa mazao yakahawa na chai ambayo uzalishaji wakeuliathiriwa na ukame
kati ya mazao hayo zao lapamba liliongoza kwa kuliingizia taifa fedha zakigeni likifuatiwa na tumbaku kahawa korosho chai sukari mkonge na pareto
uzalishaji wa mazao ya biashara nchini katika mwaka kwa kulinganisha na mwaka nikama inavyoonyeshwa kwenye jedwali na
 c mazao mapya 
mheshimiwa spika ili kukabiliana na kuyumba kwa bei za mazao ya asili ya biasharakatika soko la dunia wizara kwa kushirikianana wadau wa kilimo imeanza kuhimiza kilimo chamazao yenye thamani kubwa na soko la uhakikakama vile vanilla paprika maua pilipili iliki mananasi mapesheni vitunguu jatropha na artemizia
suala la kuongeza tija na uzalishaji kwa kuzingatia ubora vinapewa umuhimu mkubwakwa kuwa mazao yenye ubora wa juu yana beinzuri na uhakika wa soko
ili kuinua tija nakuzalisha mazao yenye ubora unaotakiwa katikamasoko ya ndani na nje ya nchi wizara imeandaampango wa kuwapatia wakulima mbegu navipando bora na mafunzo kuhusu uzalishaji wamazao hayo
mbinu itakayotumika kuendelezamazao hayo ni pamoja na kilimo cha mkataba contract farming ambacho kinawahakikishia wakulima pembejeo na soko la mazaowatakayozalisha na kuwapatia mafunzo ya kanunibora za uzalishaji na matumizi sahihi ya pembejeo
 sehemu ya iv mapato na matumizi ya a ukusanyaji wa mapato 
mheshimiwa spika katika mwaka wa fedha wa wizara ilikadiriwakukusanya jumla ya shilingi kutokakwenye vyanzo vyake mbalimbali hususan kodiza ukaguzi wa mazao
hadi kufikia tarehe juni kiasi cha shilingi 
 sawa naasilimia 
 ya makadirio zilikusanywa
b matumizi ya kawaida 
mheshimiwa spika mwaka wizara yangu ilitengewa jumla ya shilingi bilioni 
kati ya fedha hizo shilingi bilioni 
 zilitengwa kwa ajili ya matumizi ya kawaida nashilingi bilioni 
 kwa ajili ya miradi yamaendeleo
kati ya fedha za miradi ya maendeleo shilingi bilioni 
 zilikuwa fedha za ndani nashilingi bilioni 
 zilikuwa fedha za nje
mheshimiwa spika hadi tarehe juni wizara ilipokea shilingi 
 za matumizi ya kawaida ambazo ni sawa naasilimia 
 ya kiasi kilichoidhinishwa
haditarehe juni matumizi ya kawaida yalifikiashilingi 
 sawa na asilimia 
 ya kiasi kilichotolewa
 c matumizi ya maendeleo 
mheshimiwa spika hadi tarehe juni shilingi fedha za ndani zilikuwa zimetumika sawa na asilimia yafedha zilizoidhinishwa
aidha shilingi 
 fedha za nje sawa na asilimia ya fedha za nje zimetumika kugharamia miradi
matumizi haya madogo yanatokana na kutokuanza kutekelezwa kwa miradi ya dasip shilingi na programu yakuendeleza huduma za kilimo agricultural services support programme assp shilingi ambazo sasa zitaanzakutekelezwa mwaka 
aidha programu ya assp sasa imejumuishwa ndani ya mfuko wa pamoja wa asdp asdp basket fund
sehemu ya v taarifa ya utekelezaji mwaka 
mheshimiwa spika utekelezaji kupitia idara za wizara ulikuwa kama ifuatavyo a idara ya sera na mipango 
mheshimiwa spika mambo muhimu yaliyotekelezwa na idara ya sera na mipango ni yafuatayo i kukamilisha maandalizi ya programu ya maendeleo ya sekta ya kilimo agricultural sector development programme asdp kwa kuzingatia ilani ya ccm ya uchaguzi mkuuwa 
mheshimiwa spika katika nusu ya kwanza ya mwaka wizara yanguikishirikiana na wizara nyingine za sekta ya kilimona kwa kuzingatia ilani ya ccm ya uchaguzi mkuu wa na maelekezo ya mheshimiwa rais alipotembelea wizara imekamilisha kuandaaprogramu ya maendeleo ya sekta ya kilimo agricultural sector development programe asdp ya miaka saba ambayo ilianza kuandaliwa mwaka wa 
kwahiyo programu hii kama ilivyo sasa ni yautekelezaji wa ilani ya ccm ya uchaguzi mkuuwa mwaka 
aidha idara iliratibu maandalizina uzinduzi wa mradi wa uwekezaji katika sektaya kilimo wilayani district agricultural sector investment project dasip na kuratibu mipango na bajeti ya wizara
ii ubinafsishaji wa mashamba na mashirika ya kilimo 
mheshimiwa spika katika kipindi cha mwaka wa wizara kwa kushirikianana tume ya rais ya kurekebisha mashirika ya umma na taasisi nyingine ilibinafsisha mashamba ya mpunga ya mbarali na kapunga na ya nganoya west kilimanjaro
iii kurekebisha na kuhuisha sheria 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara imeendelea kurekebisha nakuhuisha sheria kwa lengo la kuongeza ushirikiwa sekta binafsi katika kilimo
kazi kubwazilizotekelezwa ni pamoja na kuandaamapendekezo ya mfumo wa sheria ya mbolea nakanuni za sheria za mbegu haki miliki zauzalishaji wa mbegu na mimea mipya na kufanyamapitio ya sheria ya afya ya mimea na ile yataasisi ya tpri
b idara ya utafiti na mafunzo utafiti wa mazao 
mheshimiwa spika katika mwaka utafiti wa mazao ya kilimo uliendeleakwa lengo la kupata mbegu zenye sifa za kutoamavuno mengi kwa eneo kuvumilia magonjwa ukame na kukomaa mapema
baadhi yamafanikio yaliyopatikana ni utoaji wa mbegu boraza ufuta lindi ngano riziki c na maharage selian 
aidha vituo vya utafiti vilizalishambegu za mama breeder seed za mazao ya mpunga tani 
 mahindi tani 
 maharage tani viazi mviringo tani pamba tani muhogo vipando viazi vitamu vipando pareto vipando na korosho miche na vikonyo 
mafunzo kwa watumishi 
mheshimiwa spika mwaka jumla ya wanafunzi walijiunga na mafunzoya muda mrefu ngazi ya stashahada ya kilimoambayo yaligharamiwa na serikali
aidha wanafunzi wengine walihudhuria mafunzo yamuda mrefu ngazi ya astashahada ya kilimo kwautaratibu wa kujigharamia
wanafunzi wastashahada ya kilimo na wa astashahada yakilimo walihitimu
c idara ya umwagiliaji na huduma za ufundi kilimo cha umwagiliaji 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara ililenga kuongeza eneo lauzalishaji kwa kutumia kilimo cha umwagiliajimaji kwa jumla ya hekta ili kufikia jumlaya hekta 
hadi mei jumla ya skimu zenye jumla ya hekta zilikuwazimekamilika na kufanya jumla ya eneo lote lakilimo cha umwagiliaji kuwa hekta 
skimu hizo zilitekelezwa kupitia programuhusishi ya kuendeleza kilimo cha umwagiliaji pidp hekta miradi inayogharimiwa namfuko wa pamoja wa tanzania na japan wamsaada wa chakula hekta na mipango ya wilaya ya maendeleo ya kilimo dadps hekta 
aidha wizara kwa kupitia kanda zaumwagiliaji imeendeleza skimu zenye eneo lahekta na kujenga mabwawa yenye uwezowa kumwagilia hekta 
skimu nyingine zenye jumla ya hekta ziko katika hatuambalimbali za utekelezaji
mheshimiwa spika aidha wizara iliendelea kuhimiza na kusimamia uanzishaji wamashamba ya mfano katika maeneoyanayozunguka ziwa viktoria kwa lengo lakutengeneza ukanda wa kijani wa mazao ya kilimo green belt
mashamba ya mfano yanayosimamiwa na vikundi yenye jumla yahekta yalianzishwa
matumizi bora ya ardhi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara iliendelea kuhimiza matumiziendelevu ya ardhi ya kilimo ili kuchangia katikajuhudi za taifa za kuongeza uzalishaji wa kilimona kukabiliana na madhara yatokanayo nammomonyoko wa udongo mashambani ambaohuchangia katika tatizo la uharibifu wa mazingira
kazi muhimu zilizotekelezwa ni pamoja na kupimamashamba kutoa ushauri wa kilimo mseto namatuta kuchora ramani kuanzisha mashambaya mfano ya mbinu za kudhibiti mmomonyoko waudongo na kutoa mafunzo kwa wataalam
 matumizi ya zana bora za kilimo 
mheshimiwa spika kazi zilizotekelezwa katika mwaka ni pamoja na kuendelezakilimo cha zana bora za kilimo kwa kutekelezakazi zifuatazo kutoa ushauri wa kitaalam kuhamasisha wafanyabiashara na vikundi vyawakulima kunzisha vituo vya zana za kilimo kuwapatia mafunzo wataalam wa zana za kilimo
aidha jumla ya vituo vya maksai vilifanyiwaukarabati
d idara ya maendeleo ya mazao huduma za ugani 
mheshimiwa spika kazi zilizotekelezwa ni pamoja na kueneza mbinu ya shamba darasa farmer field schools ffs katika halmashauri za wilaya kutayarisha na kutangaza vipindi vyaredio vya ukulima wa kisasa kuandaa nakusambaza machapisho na majarida kwawakulima na kushirikisha sekta binafsi katikautoaji wa huduma za ugani
kazi nyingine zilihusuutoaji wa mafunzo ya rejea kwa wataalam wahuduma za ugani na kusimamia viwango vyautoaji wa huduma za ugani
udhibiti wa visumbufu vya mimea na mazao 
mheshimiwa spika katika kipindi cha wizara kwa kushirikiana na serikaliza mitaa na wakulima ilipambana na milipuko ya visumbufu mbalimbali vya mimea na mazao ikiwa ni pamoja na kwelea kwelea nzige viwavijeshi panya na magonjwa mbalimbali ya mimea
wizarailiendelea kuhamasisha wakulima kutumia mbinuya udhibiti husishi ipm
aidha wizara ilifanya ukaguzi wa mazao yanayoingia nchini nayanayotoka nje ya nchi ili kudhibiti uingizaji waviuatilifu
kazi nyingine muhimu ilikuwa nikuendelea na juhudi za kudhibiti magugu majikatika ziwa viktoria kudhibiti magonjwa yamnyauko fusari wa mibuni na mnyauko wamigomba mkoani kagera
uendelezaji wa mazao 
mheshimiwa spika katika mwaka wa fedha wa kazi muhimu zilizotekelezwani pamoja na kuzalisha kwa wingi vipando nambegu bora za mazao ya muhogo soya mahindilishe miche ya matunda viungo na kuhamasishakilimo cha mkataba katika mazao ya mboga namatunda na viungo
aidha wizara iliwahamasishawakulima wa mboga matunda na maua kuwekamfumo wa kitaasisi utakaowawezesha kuwa namipango ya pamoja ya uzalishaji usindikaji namasoko
mheshimiwa spika katika mwaka wizara iliendelea na utekelezaji wamradi shirikishi wa maendeleo ya kilimo nauwezeshaji participatory agricultural development and empowerment project padep programu ya kusaidia sekta ya kilimo agricultural sector programme support na programu maalumu ya usalama wa chakula special program for food security
miradi hiyo ilitoa mchango mkubwa katika utekelezaji wa malengo ya wizara katikakuimarisha huduma za ugani uzalishaji wambegu kwa kuwatumia wakulima uundaji nausimamizi wa vikundi vya wakulima kuwawezesha wakulima kupata mikopo na kutoamafunzo kwa wakulima na wataalam wa kilimo
pembejeo za mazao 
mheshimiwa spika katika mwaka kazi zilizofanyika ni pamoja nakuwahamasisha wafanyabiashara wa pembejeo hususan mbolea na viuatilifu kuagiza na kuingizanchini pembejeo hizo kulingana na mahitaji yawakulima
kama mbolea ingepatikana kwa wakatina kwa bei nafuu matumizi ya mbolea nchiniyangeweza kufikia tani 
hadi kufikiamwezi juni jumla ya tani za mboleaikijumuisha mbolea za ruzuku zilipatikana
mbolea hizo ni pamoja na dap tani urea tani can tani tsp tani npk tani npk tani npk tani sa tani na mrp tani 
kati ya hizo jumla yatani za mbolea zilinunuliwa na wakulimakati ya hizo mbolea iliyouzwa chini ya utaratibuwa ruzuku ilikuwa tani 
mheshimiwa spika katika mwaka upatikanaji wa mbegu bora ulifikiajumla ya tani za mazao ya nafaka mikunde na mbegu za mafuta
kati ya hizo tani zilizalishwa na mashamba ya serikali yambegu za msingi foundantion seed farms makampuni binafsi yalizalisha tani hapanchini na tani ziliagizwa kutoka nje
aidha wizara iliendelea kudhibiti ubora wa mbeguzinazozalishwa na kuingizwa nchini kupitia taasisiya serikali ya kudhibiti ubora wa mbegu tanzania official seed certification institute tosci
e mfuko wa taifa wa pembejeo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa mfuko wa taifa wa pembejeo ulipewashillingi kwa ajili ya kutoa mikopokwa wasambazaji wa pembejeo za kilimo na zanaza kilimo wakulima binafsi vikundi vya wakulima saccos na mifuko ya pembejeo ya halmashaurimbali mbali kwa ajili ya kununua na kusambazapembejeo za kilimo na mifugo zana za kilimo kukarabati matrekta mabovu na kununuamatrekta mapya
mikopo ilitozwa riba ya asilimia ikilinganishwa na wastani wa riba ya asilimia inayotozwa na mabenki
kuanzia julai hadi tarehe jumla ya fedhazilizotumika kwa kutoa mikopo ni shilingi 
kiasi hicho kinajumuisha marejesho ya mikopo ya miaka iliyopita
hatua za kisheria zinaendelea kuchukuliwa dhidi yawadaiwa sugu ili kuhimiza urejeshaji wa mikopo
f idara ya usalama wa chakula taarifa za hali ya chakula 
mheshimiwa spika kazi muhimu zilizotekelezwa katika kipindi cha mwaka ni pamoja na kuboresha mfumo waukusanyaji takwimu na taarifa za chakula nchiniambapo mafunzo ya ufuatiliaji wa hali ya mazaomashambani na hali ya chakula yalitolewa kwawataalam wa ugani katika halmashauri za wilayana miji katika mikoayote
kazi nyingine zilihusuukusanyaji wa takwimu na taarifa ya hali ya mvuana mazao mashambani na kufanya tathmini zauzalishaji wa mazao ya chakula na mwenendo wahali ya chakula nchini
hifadhi ya chakula na usindikaji 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara iliendesha kampeni yaukadiriaji na hifadhi ya chakula cha kutoshamahitaji ya kaya katika mikoa ya iringa mbeya rukwa morogoro ruvuma pwani kagera kigoma mtwara lindi na tanga
aidha teknolojiaza hifadhi usindikaji na elimu ya lishe kwa mazaoya mtama muhogo viazi mboga na matundailitolewa
 g idara ya hifadhi ya chakula ya taifa sgr 
mheshimiwa spika katika mwaka hifadhi ya chakula ya taifa ilianzana akiba ya tani 
 za mahindi na piailinunua tani 
 za mahindi zenye thamaniya shilingi milioni 
hii ni sawa na asilimia 
 ya lengo la kununua tani 
lengohalikufikiwa kutokana na ukame ulioikumbasehemu kubwa ya nchi
kutokana na upungufuhuo serikali kupitia ofisi ya waziri mkuu kitengocha maafa ilinunua tani 
 kutoka hifadhiya chakula ya taifa na tani kutoka nje yanchi ili kutosheleza mahitaji ya wananchiwaliokumbwa na upungufu wa chakula
h idara ya maendeleo ya ushirika 
mheshimiwa spika katika mwaka kazi muhimu iliyofanyika ilihusuutekelezaji wa programu kabambe ya mageuzi namodenaizesheni ya ushirika nchini cooperative reform and modernization program crmp ambayo ilianza kutekelezwa rasmi mwezi januari 
lengo kuu la programu hiyo nikuwawezesha wanachama kuibua ushirikaunaoendeshwa kibiashara wenye nguvu zakiuchumi na uwezo wa kuhimili ushindani katikasoko huru
programu hii ni sehemu ya programu ya maendeleo ya sekta ya kilimo asdp naimelenga kutekeleza malengo ya mkukuta kupitia sekta ndogo ya ushirika
programu hiyo imewezesha kuimarisha uongozi wa vyama vyaushirika kwa kusimamia chaguzi za viongozi wavyama vya ushirika vya msingi na vyama vikuu kati ya vyama vyenye sifa ya kufanyauchaguzi katika mikoatisa ya tanzania bara
aidha maafisa ushirika wa mikoana wilayawamepewa semina maalum ili kuwawezeshakusimamia vizuri uchaguzi
mheshimiwa spika pamoja na kuimarisha uongozi mafanikio katika ushirikayamejitokeza kwenye ongezeko la vyama vyaushirika na wanachama
kwa mfano idadi ya saccos na wanachama wa vyama hivyo imekuwaikiongezeka kwa kasi
idadi ya wanachamailiongezeka kutoka mwezi mei hadi mwezi mei 
aidha mikopoiliyokuwa imetolewa na saccos hadi mei imeongezeka kutoka shilingi bilioni 
 hadishilingi bilioni 
 mwezi mei 
mikopo hiyohutolewa kwa ajili ya kazi mbalimbali ikiwa nipamoja na kilimo ufugaji biashara ujenzi wanyumba elimu na tiba
i idara ya utawala na utumishi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara iliendelea kutekeleza zoezi lakuwapandisha watumishi cheo kurekebisha ajiraza watumishi kwa kuwaajiri katika masharti sahihi na kuwathibitisha kazini pamoja na kuajiri watumishi wapya
watumishi waliopandishwacheo ni na walioajiriwa ni 
kazi nyinginezilihusu kutoa mafunzo ya mabadilikoyanayoendelea katika utumishi wa umma namnaya kujikinga na maambukizi ya virusi vya ukimwina mapambano dhidi ya rushwa
sehemu ya vi mpango wa mwaka a kutekeleza programu ya maendeleo ya sekta ya kilimo 
mheshimiwa spika utekelezaji wa programu ya maendeleo ya sekta ya kilimo asdp umeanza hatua kwa hatua kwa kuzingatiamwongozo wa maandalizi ya programu asdp framework and process document
tangu mwaka fedha zimekuwa zinapelekwa mojakwa moja kwenye halmashauri kutekelezamipango ya maendeleo ya kilimo wilayani dadps kama sehemu ya utekelezaji wa asdp
wakati huohuo maandalizi ya programu ya maendeleo yasekta ya kilimo yalikuwa yanaendelea nayamekamilika mwanzoni mwa 
wizara zasekta ya kilimo ambazo ni kilimo chakula naushirika maendeleo ya mifugo viwanda biasharana masoko na tawala za mikoana serikali za mitaa zimeweka utaratibu wa kugharamia utekelezaji wa mpango huu kupitia kapu lamfuko wa asdp asdp basket fund
mheshimiwa spika programu hii imekadiriwa kugharimu shilingi trilioni na bilioni katika kipindi cha miaka saba kuanzia mwaka 
programu hii ni ya aina yake ambayoitatekelezwa katika mikoana wilaya zote pamojana wizara nne za sekta ya kilimo kwenye ngaziya taifa
aidha zaidi ya asilimia ya utekelezajiwa programu utakuwa kwenye ngazi ya wilaya nakatika wilaya hizo zaidi ya asilimia ya matumiziyatalenga kwenye miradi ya kilimo chaumwagiliaji
katika mwaka wa fedha wa programu imetengewa shilingi bilioni 
 ambazo kati yake shilingi bilioni 
 ni zawahisani na shilingi bilioni 
 ni za serikali
mheshimiwa spika malengo makuu ya asdp ni yafuatayo kuongeza tija mavuno na mapato ya wakulima zaidi ya maradufu kuwawezesha wakulima kupata mafunzona teknolojia za kilimo kuwa na uhakika wa masoko namiundombinu ambavyo pia huchangiakuongeza tija mapato na faida katikakilimo kutekeleza mkakati wa kukuza uchumi na kupunguza umaskini tanzania mkukuta miongoni mwa wakulima na wafugaji kuongeza kilimo cha umwagiliaji kutokahekta za sasa hadi hekta ifikapo na kuvutia uwekezaji katika sekta binafsi kwakuboresha sheria sera na kanuni
mheshimiwa spika gharama za programu katika ngazi ya wilaya na taifa kwamiaka saba zitakuwa kama ifuatavyo gharama za utekelezaji katika ngazi ya wilaya na vijiji jumla ni shilingi bilioni sawa na asilimia ya bajeti yaprogramu uwekezaji katika kilimo cha umwagiliajimaji mashambani shilingi bilioni sawa na asilimia ya fedhazitakazopelekwa wilayani
miradi ya kuendeleza kilimo shilingi bilioni 
 sawa na asilimia 
 ya fedhazitakazopelekwa wilayani
uboreshaji wa huduma za kilimo shilingibilioni 
 sawa na asilimia 
 yafedha zitakazopelekwa wilayani
kujenga uwezo wa utekelezaji wa mipangokwa watendaji na wakulima na kuboresha mifumo ya utendaji shilingi bilioni 
 sawa na asilimia ya fedhazitakazopelekwa wilayani
kuendesha mafunzo ya wakulima nawafugaji na watumishi katika ngazi yawilaya shilingi bilioni 
 sawa naasilimia 
 ya fedha zitakazopelekwawilayani
gharama za utekelezaji katika ngazi ya taifa jumla ni shilingi bilioni 
 sawa naasilimia ya bajeti ya programu
kuboresha huduma za ugani na utafitishilingi bilioni 
 sawa na asilimia 
 ya fedha zitakazobaki ngazi ya taifa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji shilingibilioni sawa na asilimia 
 ya fedhazitakazobaki ngazi ya taifa kuendeleza masoko na sekta binafsishilingi bilioni 
 sawa na asilimia 
 ya fedha zitakazobaki ngazi ya taifa uhakika wa upatikanaji wa chakulashilingi bilioni 
 sawa na asilimia 
 yafedha zitakazobaki ngazi ya taifa kuratibu kufuatilia na kutathmini shughuliza programu shilingi bilioni 
 sawa naasilimia 
 ya fedha zitakazobaki ngaziya taifa
 maelezo ya kina ya makadirio ya gharama ya programu kwa kipindi cha miaka sabayameonyeshwa kwenye kiambatisho na
mheshimiwa spika wizara za sekta ya kilimo zimeboresha mwongozo wa kuandaamipango ya maendeleo ya kilimo ya wilaya nakuutuma kwenye wilaya zote
utaratibu wakuwajengea uwezo wataalam wa halmashauri zawilaya wa kuandaa mipango ya maendeleo yakilimo ya wilaya umeandaliwa na mafunzo hayoyatatolewa katika mwaka 
miongozomingine inayohusu namna ya kuendeleza kilimocha umwagiliaji uimarishaji wa masoko ushirikishwaji wa sekta binafsi na uhakika waupatikanaji wa chakula itatayarishwa katikamwaka 
aidha waheshimiwawabunge wote watafanyiwa semina maalum yakuwaelielimisha zaidi juu ya asdp
mheshimiwa spika programu hii ndiyo itakayotafsiri kwa vitendo utekelezaji wa mkakatiwa maendeleo ya sekta ya kilimo agricultural sector development strategy asds pamoja na mkakati wa kukuza uchumi na kupunguzaumaskini mkukuta katika sekta ya kilimo
katika mwaka wa kwanza programu imewekamkazo mkubwa katika kujenga uwezo wa wilayakutayarisha na kutekeleza mipango ya maendeleoya kilimo ya wilaya district agricultural development plans dadps pamoja na kujenga uwezo wa watendaji katika ngazi za mikoa wilaya na vijiji ili kuwahudumia wakulima kwa ufanisizaidi
maeneo mengine yanayosisitizwa nikuboresha huduma za ugani utafiti na mafunzoya kilimo ambayo ni majukumu muhimu yawizara husika za sekta ya kilimo
mheshimiwa spika katika mwaka pamoja na bajeti iliyotengwa kwa ajiliya kutekeleza programu ya maendeleo ya sektaya kilimo shilingi bilioni 
 zimetengwa kwaajili ya miradi inayoendelea ambayo piainachangia katika kutekeleza programu hii kamaifuatavyo mradi shirikishi wa kuendeleza kilimo na uwezeshaji padep kwa ushiriki wa benki ya dunia unatekelezwa katika mikoa nawilaya shilingi bilioni 
 mradi wa kuimarisha kilimo asps kwa ushiriki wa danida katika mikoa ya iringana mbeya shilingi bilioni 
 na mradi wa kuimarisha uwekezaji wilayani dasip unaotekelezwa kwa ushiriki wa adb katika mikoa ya mwanza shinyanga mara kagera na kigoma shilingi bilioni 
aidha maandalizi ya aina hii yanaendeleakwa mikoa ya tabora rukwa singida dodoma na wilaya mbili za zanzibar
mheshimiwa spika programu ya maendeleo ya sekta ya kilimo ni hatua muhimuya kutekeleza dhana ya serikali ya kupelekamadaraka kwa wananchi decentralization by devolution
aidha ni changamoto kubwa kwa wilaya kuibua mipango ya maendeleo ya kilimoya wilaya dadps kwa kutumia mbinu shirikishipamoja na kuwajibika kwa usimamizi wa fedha
ni muhimu sana viongozi na watendaji katikamikoana wilaya kuelewa vizuri mantiki yaprogramu hii
fedha za kutoka kapu la mfuko waasdp asdp basket fund zitapatikana kwakuibua mipango ya maendeleo ya kilimo ya wilayana si vinginevyo
kwa hiyo ni muhimu sana kwakila wilaya kuandaa mpango wa maendeleo yakilimo wa wilaya ulioibuliwa kwa utaratibushirikishi kutoka miongoni mwa wakulima vijijini
serikali inao wajibu wa kuhakikisha uibuaji wamipango hiyo unafanyika
hivyo wizara itakuwamacho kufuatilia na kuzisaidia halmashaurikufanikisha zoezi hili
mheshimiwa spika ili kuratibu kufuatilia na kutathmini utekelezaji wa programukwa ufanisi uwezo wa watendaji wa wizara zasekta ya kilimo kuanzia ngazi ya wilaya hadi taifautajengwa katika kuandaa mipango kutekelezana kuandaa taarifa za utekelezaji
aidha wizaraza sekta ya kilimo zitatayarisha mfumo ambaoutatumika kukusanya takwimu na kuandaataarifa za utekelezaji na matokeo ya programu kulingana na malengo yaliyowekwa
vilevile mfumo wa utoaji taarifa unaotumiwa na serikaliza mitaa utaboreshwa ili kuwa na mfumo mmojautakaokubalika kutoa taarifa za utekelezaji waprogramu kuanzia ngazi ya vijiji hadi taifa
mheshimiwa spika programu itajenga uwezo wa watendaji wa mikoaili isaidie kutoautaalamu kwa wilaya katika maeneo ya uandaajiwa mipango ufuatiliaji usimamizi tathmini yamatokeo na uandaaji wa taarifa za utekelezaji
aidha vigezo vitakavyotumika kupima ubora wamipango ya maendeleo ya kilimo wilayanivitawekwa
mapitio ya utekelezaji yatakuwayanafanyika kila baada ya muda maalum ilikuifanyia marekebisho programu pindiitakapoonekana kuna haja ya kufanya hivyo
mheshimiwa spika tarehe januari rais wa jamhuri ya muungano watanzania mheshimiwa jakaya mrisho kikwetealipotembelea wizara ya kilimo chakula naushirika alisisitiza wajibu wa wizara katikakutekeleza ilani ya ccm ya uchaguzi mkuu wamwaka ambapo alitoa maagizo namaelekezo yafuatayo kutayarisha mkakati na mipango itakayowezesha kubadilisha kilimo kuwacha kisasa chenye tija na kitakacho waleteawananchi maendeleo kuhakikisha wakulima wanapata na kutumia zana bora pembejeo za kilimohususan mbolea mbegu bora na madawaya kudhibiti visumbufu
aidha aliagizakuwa na wakulima wenye ujuzi skilled farmers na kuhakikisha upatikanani wa masoko ya uhakika kuhakikisha kuwa wakati wote wananchihawafi kwa njaa kuendeleza kilimo cha umwagiliaji kwakutumia kila chanzo cha majikinachowezekana mito maziwa mabwawa visima na maji ya mvua
mheshimiwa spika utekelezaji wa programu ya maendeleo ya sekta ya kilimo ambaoutaanza mwaka ni utekelezaji wa ilaniya ccm ya uchanguzi mkuu wa mwaka namaagizo ya mheshimiwa rais
aidha maagizomengine yamezingatiwa katika bajeti hii kamaifuatavyo b kuhakikisha upatikanaji wa pembejeo za kilimo ruzuku ya mbolea mbegu na madawa 
mheshimiwa spika kwa kuzingatia umuhimu wa mbolea katika kuendeleza kilimo ruzuku ya mbolea imeongezwa kutoka shilingibilioni 
 mwaka hadi shilingi bilioni 
lengo kuu la serikali katika kutoa ruzuku ya mbolea ni kuhakikisha kuwa matumizi ya mbolea yanaongezeka ili kuongeza tija mavunona mapato ya wakulima
inakadiriwa kwambaupatikanaji wa mbolea yenye ruzuku utaongezekamara dufu kutoka tani mwaka hadi tani mwaka 
aidha tani za mbegu bora na madawa ya koroshoyatapatiwa ruzuku
mheshimiwa spika utekelezaji wa mpango wa kutoa ruzuku ya mbolea umekumbwana matatizo mengi ya kiutekelezaji ambayo inabidiyapatiwe ufumbuzi wa haraka
matatizo hayayanatokana na usimamizi dhaifu uteuzi wawaagizaji na mawakala wa mbolea wasio na uwezona wasio waaminifu na kutokuwepo kwa utaratibuwa wazi wa kutenganisha mbolea yenye ruzukuna isiyo na ruzuku
katika mwaka hatuamadhubuti zitachukuliwa kudhibiti hali hii kamaifuatavyo kuweka vigezo vya wazi na imara vya kuteua wasambazaji na mawakala wambolea kuwataka mawakala kusaini mikataba nahalmashauri husika kila kijiji kutoa orodha ya wakulima kwawakala wa mbolea stockist ambayo ndiyo itakayotumika kuwauzia wakulima mboleayenye ruzuku kutangaza bei za mbolea kwenye ngazi za mikoa wilaya na maduka ya mawakala kutumia mifuko maalum kwa mbolea yaruzuku na kuimarisha kamati za mikoana wilayakatika kusimamia na kufuatilia upatikanajiwa mbolea ya ruzuku
mheshimiwa spika viongozi na watendaji wote kwenye ngazi za taifa mkoa nawilaya wanatakiwa kutoa kipaumbele cha pekeekatika kusimamia mbolea ya ruzuku ilikuhakikisha hakuna hata mfuko mmoja wambolea utakaopotea
kuhakikisha upatikanaji na utumiaji wa mbegu bora 
mheshimiwa spika wizara itahakikisha matumizi ya mbegu bora za mazao muhimuyanayozalishwa nchini yanaongezeka kutokawastani wa tani za sasa hadi tani kwa mwaka ifikapo mwaka kwa kutekelezayafuatayo kuhakikisha wakala wa serikali wa mbegu za mazao agricultural seed agency unatekeleza mpango mzuri wa uzalishaji nausambazaji wa mbegu bora kuhamasisha sekta binafsi kushiriki katika uzalishaji na uagizaji wa mbegu bora kuhamasisha wakulima kujizalishia mbegu za ubora unaotambulika quality declared seed na kuimarisha uwezo wa taasisi ya ukaguzi na udhibiti wa ubora wa mbegu tosci wa kusimamia sheria na kanuni za udhibitiwa ubora wa mbegu ili kuhakikishawakulima wanapata mbegu zenye uboraunaotakiwa
mheshimiwa spika tarehe juni kulifanyika mkutano maalumu wa wakuuwa nchi za afrika kuhusu mbolea africa fertilizer summit african union special summit of the headsof state and government huko abuja nigeria
mimi nilipata heshima kubwa na ya pekeekumwakilisha mheshimiwa rais jakaya mrishokikwete katika mkutano huu ambao ulikuwa namafanikio makubwa kwa kukubaliana nchiwanachama kutekeleza yafuatayo kuanzisha mawakala wa pembejeo za kilimo agro dealers rural stockists vijijini ifikapo juni kuanzisha dhamana ya kitaifa kwa mikopoya pembejeo za kilimo national agricultural input credit guarantee facilities kutoa ruzuku ya pembejeo kwa wakulima wasio na uwezo smart subsidies for the poor and vulnerable kuanzisha mtandao wa kikanda wa kununua na kusambaza mbolea usio navikwazo vya kibiashara na kuhimizauzalishaji wa mbolea kitaifa na kikanda na kuanzisha mfumo wa kugharimiamaendeleo ya utumiaji wa mbolea afrika africa fertilizer development financing mechanism
mheshimiwa spika aidha mkutano huu ulitoa tamko la abuja kuhusu mapinduziya kijani ya afrika abuja declaration on the africa green revolution ambalo pamoja na mambo mengine linasisitiza umuhimu wa mbolea zamadini na mbegu bora katika kuleta mapinduziya kilimo
tamko hilo linaelekeza kuongezamatumizi ya mbolea hizo kutoka wastani wa sasawa kilo za virutubisho kwa hekta hadi angalaukilo kwa hekta ifikapo mwaka 
iwapotanzania itazingatia agizo hilo inatarajiwa kwambamatumizi ya mbolea nchini yataongezeka kutokatani za sasa hadi tani milioni 
 mwaka 
mkutano umezitaka serikali za afrikakuchukua hatua madhubuti za kuongezaupatikanaji wa mbolea kwa wakulima
kaulimbiuya mkutano huu ni rutubisha udongo lisha bara la afrika nourish the soil feed the continent
nasi kaulimbiu yetu tumeamua itakuawa rutubisha udongo kulisha taifa
mheshimiwa spika uamuzi wa serikali wa kuongeza bajeti ya ruzuku ya mbolea ni hatuamuhimu ya kutekeleza tamko la abuja
aidha serikali inategemea kuanza mazungumzo nawaagizaji wa mbolea na wahisani kwa lengo lakuanzisha akiba maalum ya mbolea nchini national fertilizer buffer stock ili kuhakikisha kuwa kuna mbolea ya kutosha nchini wakati wotena kwa bei nafuu
kupanua kilimo cha umwagiliaji 
mheshimiwa spika maji ni pembejeo muhimu sana katika kilimo bora na endelevu
kwa hiyo lengo la wizara yangu ni kufanya kilimocha umwagiliaji kuwa ni kitovu cha kilimo bora nchini
wizara kwa kushirikiana na wizara ya maji itasimamia kikamilifu matumizi bora ya majikatika kilimo ili kuhakikisha kuwa watumiaji wotewanajua kuwa maji ni rasilimali muhimu nainatumika kwa njia endelevu ili isiathiriupatikanaji wake
lengo la wizara ni kuendelezaeneo linalomwagiliwa kutoka hekta zasasa hadi hekta ifikapo mwaka wa 
nchi yetu ina eneo la hekta zipatazo milioni 
 zinazofaa kwa kilimo cha umwagiliaji
katiya hizo hekta milioni 
 zina uwezo mkubwa wakilimo cha umwagiliaji high irrigation potential hekta milioni 
 uwezo wa kati wa kuendelezwa medium potential na hekta milioni 
 uwezo mdogo wa kuendelezwa
mheshimiwa spika takwimu hizi zinatuonyesha kuwa nchi yetu ina fursa kubwaya kuendeleza kilimo cha umwagiliaji ambayohatujaitumia ipasavyo
kilimo cha umwagiliajikimekuwa kikikua kwa kasi ndogo kutokana namiradi ya umwagiliaji kuhitaji uchunguzi wa kinaili kuhakikisha ni endelevu na haina athari kwamazingira na pia inahitaji fedha nyingi ambazohaziwezi kupatikana kwa wakati mmoja
mikakatiya kutekeleza kilimo cha umwagiliaji imeainishwakatika programu ya maendeleo ya sekta ya kilimoambayo utekelezaji wake unaanza mwaka huu
mheshimiwa spika kazi nyingine zitakazotekelezwa na wizara katika mwaka ili kuendeleza kilimo cha umwagiliaji nikama ifuatavyo usimamizi wa uimarishaji wa miundombinu iliyojengwa katika maeneo yaumwagiliaji wizara yangu itahakikisha kwamba maeneo yote yenye miundombinuya umwagiliaji yanawekewa utaratibu mzuriwa usimamiaji
kazi hii itafanywa kwakushirikiana na halmashauri za wilaya
ujenzi wa skimu na mabwawa skimu za asili zenye eneo la hekta zitakarabatiwa
aidha mabwawa manneyatakayowezesha hekta kumwagiliwayatajengwa katika maeneo yenye ukame
 sambamba na kazi hizo kazi nyingine zitakazofanyika ni pamoja na usanifu waskimu katika mabonde ya mito wamina kilombero mkoani morogoro ambayoyana maji ya uhakika na rutuba yakuwezesha hekta kuendelezwa
aidha michoro kwa ajili ya kuendelezamaeneo kame ya mikoa ya singida dodoma tabora shinyanga na manyaraitatayarishwa kama sehemu ya maandaliziya kuendeleza kilimo cha umwagiliajikatika maeneo hayo
vilevile michoro hiyoitasaidia kuharakisha ujenzi wamiundombinu ya umwagiliaji mara fedhazitakapopatikana kutoka vyanzombalimbali tunavyoendelea kuvifanyia kazi
mfuko wa pamoja wa tanzania na japan wa msaada wa chakula japan food aid counterpart fund
mfuko huu ambao umeanzishwa kutokana na mapato yamauzo ya chakula cha msaadakinachotolewa na serikali ya japan unatumika kugharamia miradi midogomidogo inayolenga zaidi katika kuongezaupatikanaji wa chakula nchini
katikamwaka skimu nane zaumwagiliaji zenye jumla ya hekta zitagharamiwa na mfuko huu
skimu hizoni uraroni rombo hekta lundo mbinga hekta makangaga lindi vijijini hekta mang ola prison farm karatu hekta kitere mtwara vijijini hekta ulyanyama sikonge hekta butiama musoma vijijini hekta na mbebe ileje hekta 
pamoja nakutekeleza miradi hiyo wizara kupitia ofisizake za kanda za umwagiliaji itaendeleakuzisaidia halmashauri za wilaya kuandaamaandiko ya kitaalam ya kuombea fedhakupitia mipango ya maendeleo ya kilimoya wilaya kutoka kwenye kapu la mfukowa asdp asdp basket fund
kujenga uwezo wa wataalamu na wakulima kuendeleza kilimo chaumwagiliaji maji ili kuwezesha miundo mbinu ya skimu na mabwawa kuwaendelevu wizara kwa kushirikiana nahalmashauri za wilaya itasimamia skimuzote za umwagiliaji maji mashambani namabwawa ili kuhakikisha kwamba malengoya tija na uzalishaji yaliyowekwa katikaskimu hizo yanafikiwa
utekelezajiutahusisha kutoa mafunzo ya matumizibora ya maji kwa wakulima na mafunzokuhusu uendeshaji na usimamizi wa skimuza umwagiliaji maji kwa wafanyakazi wahalmashauri
aidha wizara itatoa mafunzokwa wakulima yatakayowawezesha kutumia teknolojia za kisasa za uvunaji wa maji ya mvua hususan ujenzi wa matangiya ardhini ya kuvuna maji underground water tanks umwagiliaji kwa njia ya matone drip irrigation utumiaji wa maji yaliyoko chini ya ardhi pampu za miguu nazinazotumia nishati za mafuta au umeme
c kuimarisha huduma za kilimo huduma za ugani 
mheshimiwa spika bado kuna matatizo mengi yanayokabili huduma za ugani vijijini
huduma za ugani ambazo zimehamishiwa kwenyeserikali za mitaa tangu mwaka zinakabiliwana upungufu mkubwa wa wataalam vitendea kazipamoja na usimamizi
kwa mfano tathminiiliyofanywa na wizara kwa kushirikiana na wizaraya tamisemi imebaini kwamba takribanwataalam wa ugani wanahitajika nchinilakini waliopo ni tu
aidha kuna kerokubwa ya maslahi ya watumishi hasa yakuchelewa kupandishwa cheo
katika kuimarishahuduma za ugani wizara itaendelea kushirikianana wizara ya tamisemi kuangalia upyawatumishi wa ugani waliopo pamoja na vitendeakazi kwenye halmashauri zote kwa lengo lakutambua mahitaji halisi ya watumishi haopamoja na vitendea kazi wanavyohitaji ili wawezekutekeleza majukumu yao kwa ufanisi
kazi hiiilikuwa ifanyike mwaka lakini haikuwezekana kutokana na kuchelewa kukamilisha programu ambayo ndiyoingegharamia zoezi hili
mheshimiwa spika ili kuhakikisha wakulima wanapata mafunzo juu ya mbinu zakilimo bora wizara itaendelea kuhamasishawakulima kutumia mbinu shirikishi katikakuibua kupanga na kutekeleza miradi yao yamaendeleo katika sekta ya kilimo
utaratibu huusiyo mgeni hapa nchini kwa kuwa umeshatumikakatika maeneo mengi hususan katika mkoa wasingida na katika maeneo yanayotekeleza miradiya kitaifa inayosimamiwa na wizara
maeneo hayoyapo katika baadhi ya wilaya za mikoa yakilimanjaro arusha singida manyara iringa morogoro mtwara lindi tabora tanga
maeneomengine ni shinyanga kagera na mwanza
katikamatumizi ya mbinu shirikishi mkazo utawekwakatika kutumia mbinu ya shamba darasa ambayo imeonyesha mafanikio makubwa katikakuwapatia wakulima mbinu za kilimo bora chamazao
mheshimiwa spika katika mwaka wizara imepanga kuimarishashughuli za uwezeshaji wa wakulima farmers empowerment ili kuwajengea uwezo wa kushiriki katika kuibua matatizo yanayowakabili nakuandaa mipango ya kuyatatua
kazi hiiitatekelezwa chini ya programu ya maendeleo ya sekta ya kilimo asdp ambao unawataka wakulima kujiunga katika vikundi ili kuwapatiamafunzo ya mbinu bora za kilimo na uendeshajiwa vikundi
aidha chini ya programu hiyo vitaanzishwa vituo vya raslimali za wakulimakatika kata ward agricultural resource centers warcs katika halmashauri za wilaya
vituo hivyo vitawezesha wakulima katika kata kupatamafunzo ya kilimo bora kwa vitendo kupitiawataalam wa kata
katika kuimarisha ujasirimalikwa wakulima sekta binafsi itahusishwa zaidikatika kutoa huduma hiyo
lengo ni kuwawezeshawakulima kuanzisha mitandao ya vikundi katikakila ngazi ya utawala farmer forums and farmer group networks kwa kutumia uzoefu wa mtandao wa kitaifa wa vikundi vya wakulima yaanimviwata
kupanua matumizi ya zana bora za kilimo 
mheshimiwa spika ili kuendeleza matumizi ya zana bora zinazokokotwa nawanyamakazi wizara kwa kushirikiana nahalmashauri za wilaya itaendelea kukamilishaukarabati wa vituo vya wanyamakazi kwenyemikoa ya mara mwanza tabora shinyanga dodoma singida morogoro manyara arusha iringa mbeya na rukwa na kuvipatia zana timilifuili viweze kutoa mafunzo kwa vitendo kwawakulima juu ya matumizi ya zana bora
wizarakwa kushirikiana na shirika la viwango tanzania tbs chuo kikuu cha kilimo cha sokoine sua na kituo cha zana za kilimo na ufundi vijijini camartec itahakiki ubora wa zana za kilimoili kuhakikisha wakulima wanapata zana zenyeubora unaokidhi mahitaji ya mazingira yauzalishaji
utafiti wa kilimo 
mheshimiwa spika ili kuimarisha huduma za utafiti wizara itatekeleza mikakatiifuatayo itaanzisha mifuko ya utafiti ya kanda zonal agricultural research and developmentfunds zardefs ambayo itagharamia shughuli za utafiti na ugani kulingana namahitaji ya wadau aidha shughuli zautafiti zitakazogharamiwa zitakuwazikichaguliwa kwa njia ya ushindani kwakuzingatia mahitaji ya wadau itaeneza dhana ya usimamizi wa utafitikulingana na mahitaji ya wateja client oriented research development andmanagement approach cordema ili kuhakikisha mahitaji ya wadau hususanwakulima yanazingatiwa katika utoaji wahuduma za utafiti
vituo vya utafiti wa kilimo vitaendeleakutoa huduma za utafiti wa mazao udongo kilimo mseto kilimo uhandisi agricultural engeneering na utafiti wa mifumo ya kilimo na masuala ya uchumi na sayansi ya jamiina mifumo ya uzalishaji wa mazao farming systems research and socio economics
kama sehemu ya utekelezaji wa lengo hili wizara itaendelea kufanya tathmini ya ainaza mbegu bora za mazao ya jamii ya nafaka mikunde na mbegu za mafuta pamoja namazao ya mizizi ambayo yana tija uwezowa kustahimili ukame visumbufu vyamimea na yanayokidhi viwango vya uboravinavyotakiwa na soko la ndani na nje
aidha vituo vya utafiti vitaendeleakuzalisha na kutunza mbegu mama breeders seeds kwa lengo la kukidhi mahitaji ya wazalishaji wa mbegu boranchini
udhibiti wa visumbufu vya mimea na mazao 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaimarisha huduma ya utabiriwa milipuko ya magonjwa na visumbufu vyamimea na mazao ili kuhakikisha udhibitiunafanyika kabla ya mazao ya wakulimahayajashambuliwa
ili kuongeza ufanisi katikaudhibiti wizara itatoa mafunzo kwa wakulima nakupanua matumizi ya mbinu shirikishi katikautabiri wa visumbufu hususan viwavijeshi
mafunzo hayo yatatolewa katika mikoa ya kigoma singida mtwara lindi morogoro shinyanga arusha kilimanjaro tanga mwanza shinyanga mara na kagera ambako milipuko ya visumbufuhotokea mara kwa mara kuliko maeneo menginenchini
aidha wizara itaendelea na shughuli zaudhibiti wa gugumaji katika ziwa viktoria ugonjwa mnyauko wa migomba banana bacterial wilt batobato kali ya muhogo katika mikoa ya kanda ya ziwa na mashambulizi ya inzi wamatunda katika maeneo yanayozalisha matundakwa wingi nchini
mafunzo ya kilimo kwa wataalam na wakulima 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kutoa elimu kwa wataalam wa wizara maafisa ugani na wakulima
mafunzo hayo yatatolewa kwenye vyuo vyamafunzo ya kilimo vya uyole igurusi tumbi naliendele ukiliguru ilonga na chuo cha taifa cha sukari kidatu
lengo ni kuwapatia mafunzoya stashahada wanafunzi kupitia vyuo hivyo
kati ya hao wanafunzi watakuwa wapya nawanafunzi watakuwa maafisa uganiwanaojiendeleza
aidha kupitia vyuo hivyo navyuo vya mafunzo ya wakulima vya kilimanjaro agricultural training centre katc mkindo morogoro inyala mbeya bihawana dodoma naichenga iringa
wizara itatoa mafunzo kwawakulima wapatao 
mafunzo hayoyanalenga kuwa na wakulima wataalam ambao watakuwa na uwezo wa kuwafundisha wakulima wenzao baada ya kuhitimu mafunzo
kazi nyingineitakayofanyika ni kuandaa na kuwapatiawakulima na wataalam wa ugani vitabu na vitinikuhusu mbinu za kilimo bora cha mazao yachakula na ya biashara
aidha vipindi vya rediona televisheni vitaandaliwa na kutangazwa ilikuwapatia wakulima watalaam na jamii kwaujumla taarifa muhimu na elimu juu ya mbinubora za uzalishaji
mheshimiwa spika ili kusambaza elimu ya matumizi ya zana bora za wanyamakazi wizara itashirikiana na halmashauri kutoamafunzo kwa maofisa zana wafundishaji kwenye halmashauri za wilaya ili watoe mafunzokwa wakulima
aidha jumla ya vikundi vyenye jumla ya wakulima katika wilaya nchini vitaanzishwa na kupatiwa mafunzo yamatumizi ya wanyamakazi
kila kikundikitapatiwa mafunzo kwa vitendo kwa kutumiambinu ya shamba darasa ili kutoa fursa kwawakulima wengi zaidi kuona na kujifunza
d usindikaji wa mazao ya kilimo 
mheshimiwa spika wizara itaendelea kutoa mafunzo ya teknolojia za usindikaji wamazao ya nafaka mikunde muhogo viazi mbogana matunda ili kuwajengea uwezo wakulimakuongeza thamani ya mazao wanayoyazalisha
 mafunzo hayo yatatolewa kupitia vikundi vya wakulima na wataalam wa halmashauri
wizaraitatoa mafunzo juu ya utayarishaji na matumizimbalimbali ya mazao ya mtama muhogo mbogana matunda
ili kuongeza uhakika wa upatikanajiwa soko na matumizi ya zao la muhogo wizaraitahamasisha wasindikaji wa mazao ya nafakakuchanganya unga wa muhogo na unga wanafaka
aidha wizara itakusanya taarifa kuhusuviwanda vya usindikaji wa mazao ya chakula namaeneo ya uzalishaji kwa lengo la kuhamasishauwekezaji
e hifadhi ya udongo na matumizi bora ya ardhi ya kilimo 
mheshimiwa spika mmomonyoko wa udongo ni tatizo kubwa nchini kutokana nawakulima wengi kutozingatia kilimo cha kuhifadhiudongo
katika mwaka wizaraitashirikiana na wizara za ardhi nyumba namaendeleo ya makazi na maendeleo ya mifugona tamisemi na wadau wengine wa ardhikuandaa mpango kabambe wa matumizi bora yaardhi ya kilimo agricultural land use masterplan ambao utakuwa msingi wa upangaji na usimamiziwa matumizi bora ya ardhi ya kilimo
mpango huoutaainisha majukumu ya kila mdau katika ngazizote taifa mkoa wilaya vijiji hadi mtu binafsi
aidha wizara itashiriki kwenye mchakato wakuandaa muswada wa sheria itakayotuwezesha kutenga na kulinda ardhi kwa ajili ya kilimo kwa kuzingatia mahitaji ya sasa na ya baadaye
wizarakwa kushirikiana na wadau mbalimbaliitakamilisha maandalizi ya kanuni za matumiziendelevu ya ardhi ya kilimo
mheshimiwa spika katika mwaka wizara pia itafanya yafuatayo kutengeneza mfumo wa takwimu na utoaji taarifa za ardhi ya kilimo kwa kutumiateknolojia za kisasa za remote sensing na geographical information system gis ambazo zinarahisisha ukusanyaji nauchambuzi wa taarifa kwa usahihi zaidi kundaa mipango ya matumzi bora ya ardhiya kilimo kwa kushirikiana na halmashauriza wilaya kueneza teknolojia za asili za matumizi boraya ardhi ambazo zimeonyesha kuwaendelevu katika kilimo na kusimamia upimaji wa mashamba yawakulima kutambua na kupima maeneomapya yanayofaa kwa kilimo kwa ajili yawawekezaji wadogo wakati na wakubwa
mheshimiwa spika ili kudhibiti uharibifu wa mazingira katika maeneo ya kilimo jumla ya wakulima watapatiwa mafunzo juuya mbinu za kilimo hifadhi
mafunzo hayo yatahusu matumizi ya zana za kilimo hifadhi na matumizi ya mazao funika cover crops
wizara itawapatia mafunzo maafisa ugani wakufunzi kutoka halmashauri za wilaya juu ya udhibitiwa mmomonyoko wa udongo kilimo hifadhi nakilimo mseto
aidha kwa kushirikiana nahalmashauri za wilaya wizara itaanzishamashamba maalum ya mafunzo kwa wakulimajuu ya udhibiti wa mmomonyoko wa udongokatika maeneo yaliyoathiriwa sana nammomonyoko wa udongo
f mazao ya chakula na biashara mazao makuu ya chakula 
mheshimiwa spika wizara itahakikisha kuwa uzalishaji wa mazao makuu ya chakulahususan mahindi muhogo mpunga mtama mikunde migomba na mbegu za mafutaunaongezeka kwa wastani wa asilimia ifikapo 
ili kufikia lengo hilo wizara itatekelezayafuatayo kuwahimiza wakulima kuongeza uzalishaji na ubora wa mazao yao ili wapate bei nzuri na uhakika wa masoko ndani na nje ya nchi
serikali itahakikisha wanunuzi wa mazaowanazingatia viwango vya vipimo katika biashara ya chakula kwa mujibu wa sheria na kanuni
aidha wizara itawahamasishawakulima kujiunga katika vikundi au vyama vya ushirika ili wapate bei nzuri kupanua eneo la uzalishaji wa mazao kwa kuwa bado kuna maeneo makubwayanayofaa kwa uzalishaji ambayo hadi sasahayatumiki
ili kufanikisha lengo hilo wizara itahimiza matumizi sahihi ya zanabora za kilimo kuhakikisha pembejeo muhimu kama vilembolea na mbegu bora za kutoshazinapatikana na kwa wakati hasa kwa zaola mahindi kuimarisha huduma za ugani na utafiti ili kuhakikisha wakulima wanapata teknolojiabora za uzalishaji wa mazao kusimamia utelezaji wa sheria na kanuniza uzalishaji na biashara za mazao yachakula
ili kutekeleza lengo hilo wizaraitaimarisha uwezo wa vituo vyake vyahuduma ya udhibiti wa visumbufu naitashirikiana na halmashauri za wilayakusimamia sheria na kanuni za uzalishajiwa mazao ya kilimo na kuhakikisha malengo ya uzalishaji wamazao ya chakula yanafikiwa
wizaraitashirikiana na halmashauri kuwekautaratibu wa kusimamia utekelezaji wamalengo utakaowahusisha viongozi wotekuanzia ngazi ya taifa mkoa halmashaurihadi vijiji
 mazao makuu ya biashara 
mheshimiwa spika kuanzia tarehe hadi mei mheshimiwa waziri mkuualiitisha vikao vya wadau wa mazao ya korosho pamba tumbaku na kahawa
mikutano hiiilihudhuriwa na mawaziri manaibu mawaziri wakuu wa mikoa wabunge wakuu wa wilaya makatibu wakuu makatibu tawala wa mikoa wenyeviti watendaji wa halmashauri wenyevitiwa bodi za mazao wenyeviti wa vyama vyaushirika wanunuzi na wasindikaji wa mazaopamoja na wasambazaji wa pembejeo
mikutanohii ilitoa nafasi kwa wadau kujadili hali yauzalishaji wa mazao haya changamoto zilizopo nahatua za kuchukua ili tuweze kuongeza tija naubora wa mazao haya
baadhi ya masualamuhimu yaliyoamuliwa ili kuongeza kasi yauzalishaji wa mazao haya ni pamoja na kuhakikisha wakulima wanalipwa bei nzuri na kwa wakati kuhakikisha kuwa pembejeo za kutoshazinapatikana kwa wakati unaotakiwa nakwa bei nafuu kuimarisha na kuboresha huduma zaugani na utafiti kupanua maeneo ya uzalishaji kusimamia sheria na kanuni za uzalishajiwa mazao ya biashara kuongeza wingi na ubora wa miundombinu viongozi wote wa taifa mikoana wilaya kuelekeza nguvu zao katika kuongezauzalishaji aidha mikutano hiyo ilitoa malengo ya uzalishaji wa mazao haya ifikapo kama inavyoonekana katika jedwali na
mheshimiwa spika uamuzi wa serikali wa kufuta makato yote ya bodi za mazao na kulipagharama za kuendesha bodi hizo kuanzia julai ni hatua muhimu ya kuboresha bei yamkulima kwa mazao haya
aidha inasisitizwakuwa yasiwepo makato mengine yoyote katika beiza mazao kwa wakulima bila idhini ya serikali
pamba 
mheshimiwa spika kutokana na hali ya ukame ulioyakabili maeneo mengiyanayozalisha zao la pamba katika msimu wa kilimo wa uzalishaji wa pamba katika msimu wa unatarajiwa kushuka nakufikia tani ikilinganishwa na tani zilizozalishwa katika msimu wa 
ili kuongeza uzalishaji wa zao hilo nchini wizara itahamasisha wadau wa zao la pambakuimarisha huduma za usambazaji na upatikanajiwa viuatilifu vya zao la pamba itaimarishahuduma za utafiti katika zao la pamba nakuhakikisha matokeo ya utafiti yanaenezwa kwawakulima itawahamasisha wakulima kutumiakwa wingi samadi na mbolea za viwandani nawakulima watahamasishwa kuzingatia kanuni zakilimo bora cha pamba
wakulima watawezeshwakulima mashamba zaidi ya mfano katika maeneombalimbali yanayolima pamba ili kuhamasishawakulima kutumia teknolojia za kisasa katikakilimo cha pamba
aidha usimamizi wa shughuliza zao la pamba utaimarishwa katika ngazi zotekwa kuwashirikisha watendaji wa serikali za mitaana sekta binafsi ili kuongeza ubora na usafi wapamba
korosho 
mheshimiwa spika kutokana na kuimarika kwa usimamizi wa shughuli zakuendeleza zao la korosho uzalishaji wa zao hilounatarajiwa kuongezeka kwa asilimia 
 kutoka tani zilizozalishwa katika msimuwa hadi tani msimu wa 
ili kufikia lengo hilo hatua zimechukuliwa za kuhakikisha madawa ya korosho yanapatikana kwa wingi zaidi na kwa wakati
aidha ili kuongezatija serikali itawahamasisha wakulima kung oamikorosho ya zamani na kupanda mikoroshomipya inayokomaa mapema na yenye mavunomengi zaidi
hatua zitachukuliwa za kuhakikishakwamba miche bora ya korosho inazalishwa kwawingi na kusambazwa kwa wakulima
aidha wakulima wataongezewa uwezo wa kudhibitiwadudu na magonjwa ya korosho kwa kutoaruzuku kwenye pembejeo za udhibiti hususanmadawa na mabomba ya kupulizia madawa
huduma za ugani zitaimarishwa ili kuwafundishawakulima mbinu na kanuni za uzalishaji wakorosho bora
wauzaji nje wa koroshoiliyobanguliwa watapewa vivutio nakuhamasishwa kutafuta masoko ya koroshoyenye uhakika hususan katika nchi za marekani ulaya na asia zikiwemo china na japani
chai 
mheshimiwa spika uzalishaji wa chai unatarajiwa kuongezeka kwa asilimia kutokatani zilizozalishwa katika msimu wa kilimowa hadi tani msimu wa kilimowa 
mikakati ya kufikia uzalishaji huoni pamoja na kuweka utaratibu wa kupelekambolea ya ruzuku katika maeneo yanayolima chaina kuanzisha kilimo cha chai katika maeneomapya
aidha wizara kwa kushirikiana nahalmashauri za wilaya itaboresha huduma za ugani kwa wakulima wa chai ili waweze kuongeza tija na uzalishaji
wakulima watahamasishwakuimarisha vyama vyao vya akiba na mikopo saccos ili wapate mikopo ya pembejeo kutoka mfuko wa pembejeo wa taifa
tumbaku 
mheshimiwa spika uzalishaji wa zao la tumbaku msimu wa unatarajiwakuongezeka kutoka hadi tani 
mikakati ya kufikia lengo hilo ni pamoja nakuongeza kiasi cha mbolea yenye ruzukuinayopelekwa katika maeneo yanayolimatumbaku na kurekebisha kasoro zilizopo katikautaratibu wa kutoa mikopo ya mbolea
aidha bodi ya tumbaku itasimamia kikamilifu upandajiwa miti zaidi ya milioni nane kwa ajili ya kuni zakukaushia tumbaku na hifadhi ya mazingira
sukari 
mheshimiwa spika uzalishaji wa sukari msimu unatarajiwa kuongezekakutoka tani za mwaka haditani 
mikakati ya kufikia kiasi hicho chauzalishaji ni pamoja na kuongeza eneolinalomwagiliwa katika mashamba ya kiwanda chakagera kupanua mashamba ya miwa ya viwandavya mtibwa na tpc katika maeneo ya dakawa nakahe
aidha kampuni ya illovo inayomilikikiwanda cha sukari cha kilombero itaanzakutekeleza awamu ya pili ya kupanua uwezo capacity expansion wa kiwanda hicho
vilevile jitihada za kutafuta wawekezaji watakaojengakiwanda kingine cha sukari katika eneo la ruipawilayani kilombero zitaendelezwa
mheshimiwa spika kwa kutambua umuhimu wa utafiti wa miwa katika kuendelezasekta ndogo ya sukari serikali itaendeleakuwahamasisha wadau wa sekta hiyo nchiniwaendelee kuchangia maendeleo ya taasisi yautafiti wa miwa ya sukari sugarcane research institute iliyoko kibaha mkoani pwani kwa lengo la kuiongezea uwezo wa kutafiti kuzalisha nakusambaza aina bora za miwa inayostahimilivisumbufu na ukame na kutoa sukari nyingi
aidha serikali itaendelea kushirikiana na wadauwa sekta ndogo ya sukari katika kukijengeauwezo na kukiimarisha chuo cha taifa cha sukari national sugar institute kilichoko kilombero ili kiweze kutoa mafunzo yanayotoa majibu kwamatatizo yanayowakabili wazalishaji wa miwa nasukari hapa nchini kwa wakati huu
pareto 
mheshimiwa spika katika mwaka wa uzalishaji wa pareto unatarajiakushuka na kuwa tani ikilinganishwa natani zilizozalishwa katika mwaka wa 
upungufu huo wa uzalishaji unatokana namkakati wa ufufuaji wa zao la pareto unaohusishakuwahamasisha wakulima kung oa pareto ya zamani yenye tija ndogo ya wastani wa kilo kwa hekta na kupanda miche bora iliyo tija kubwasawa na kilo kwa hekta
mheshimiwa spika kutokana na juhudi hizo inatarajiwa kuwa uzalishaji wa paretoutaongezeka kwa kasi katila msimu wa kukatona na miche hiyo mipya inayopandwasasa kuanza uzalishaji
aidha pareto hiyoitaongeza ubora kutoka asilimia kati ya 
 na 
 hadi asilimi 
 maboresho hayo yataongeza patola mkulima kwa zaidi ya asilimia 
hali hiyopia itakifanya kiwanda kusindika paretoinayokubalika katika soko la dunia na hivyokuliongezea taifa fedha za kigeni
mkakatimwingine ni kutafuta mbegu za pareto zilizoborana kusambaza kwa wakulima kwa ajili yakutengeneza vitalu vya miche bora ya paretoitakayopandwa upya
aidha bodi ya paretoitaimarisha ushirikiano na wawekezaji binafsikatika zao la pareto na kituo cha ufatifi cha uyolekilichoko mbeya katika kutafiti na kuzalishamiche ya pareto yenye sumu nyingiitakayosambazwa kwa wakulima wenye uzoefu iliwazalishe miche bora kwa mikataba
aidha uhakika wa bei na soko kwa mkulima utaimarikakwa kuanzisha kilimo cha pareto kwa mkataba contract farming
 kahawa 
mheshimiwa spika ili kuongeza uzalishaji wa zao la kahawa kutoka tani zilizozalishwa mwaka wa na kufikiatani mwaka wa wizaraitazihamasisha halmashauri za wilaya kupitiamipango ya kilimo wilaya kuzalisha miche boraya kahawa iliyotolewa na tacri na kuisambazakwa wakulima kwa haraka zaidi
aidha wizaraitawahamasisha wakulima kujiunga katikavikundi na vyama vya ushirika ili iwe rahisikuwapatia mafunzo ya uzalishaji wa miche yakahawa bora mafunzo ya kanuni bora za kilimocha kahawa kupanua eneo la kilimo cha kahawakwenye maeneo ambayo bado kuna uwezekano
mkonge 
mheshimiwa spika uzalishaji wa mkonge unatarajiwa kuongezeka kwa asilimia kutoka tani zilizozalishwa katika msimu wakilimo wa hadi tani msimu wakilimo wa 
mikakati ya kufikiauzalishaji huo ni pamoja na kupanua maeneoyanayozalisha mkonge kuhusisha wakulimawadogo chini ya utaratibu wa kilimo cha mkonge
aidha wizara kupitia bodi ya mkonge itaendeleakuhamasisha wawekezaji wa zao la mkongekupanua wigo wa matumzi ya zao la mkongehususan katika uzalishaji wa nishati mbolea madawa vinywaji na makaratasi
 uendelezaji wa mazao mengine 
mheshimiwa spika wizara itaweka msukumo katika uzalishaji wa mazao ambayoyanastahimili ukame hususan muhogo mazaoyenye viinilishe kwa wingi na mazao yanayotumikakutengeneza nishati na ya kutengeneza madawaya binadamu hususan ugonjwa wa malaria
mazaomengine ni ya viungo mboga na matunda kwaajili ya soko la ndani na nje
katika mwaka wizara itaweka kipaumbele katika mazaoyafuatayo muhogo 
mheshimiwa spika ili kuongeza uzalishaji wa muhogo na upatikanaji wa soko lauhakika wizara itaandaa na kutekeleza mpango wa kuendeleza zao la muhogo nchini
mpango huo utakapoanza kutekelezwa utawezesha muhogoutakaozalishwa kusindikwa ili kupata bidhaa mbalimbali kwa ajili ya matumizi ya binadamu wanyama na viwanda
aidha wizara itaendeleakushirikiana na idara ya magereza kuzalisha vipando bora vya muhogo kwa wingi ili kuhakikisha upatikanaji wa uhakika wa vipandovya zao hilo
chini ya utaratibu huo jumla ya vipando bora milioni vitazalishwa na kusambazwa kwa wakulima
aidha watahimizwakujiunga na utaratibu wa kilimo cha mkataba kati yao na wenye viwanda vya kusindika mazao katika mikoa ya pwani mtwara lindi morogoro dar es salaam na tanga
utaratibu huo unalenga kukifanya kilimo cha zao hilo kuwa cha kibiashara na hivyo kuondokana na dhana potofu kwambamuhogo ni zao la njaa tu
soya na mahindi lishe 
mheshimiwa spika ili kuboresha lishe na kupunguza utapiamlo wa utomwili protein nchini wizara itahimiza wakulima kuzalishamazao yenye viwango vikubwa vya utomwili hususan mazao ya aina ya soya na mahindi lishe quality protein maize nchini
wizara itaendelea kuhimiza wakulima kuzalisha mbegu bora zamazao hayo za daraja la kuazimiwa ili kuongezaupatikanaji
kilimo nishati na mazao mapya 
mhesimiwa spika bei ya mafuta ya petroli na diseli inaendelea kupanda kwenye soko la dunia kutokana na kuongezeka kwa matumiziya mafuta na hofu ya kupungua kwa uzalishajiwa mafuta hayo
dalili zilizopo zinaonyesha kuwabei ya mafuta itaendelea kupanda hivyokuongeza matumizi ya fedha za kigeni kwa nchiyetu
baadhi ya nchi duniani zimechukua hatuaza kupunguza tatizo la kutegemea mafuta kutokanje kwa kuanzisha kilimo nishati farming for energy
mheshimiwa spika wizara itashirikiana na wizara za nishati na madini na viwandabiashara na masoko kuhimiza kilimo nishati hapanchini
taarifa kutoka nchi kama brazil ambazozilianza kilimo nishati mapema zinaonyesha kuwakilimo hicho kina fursa kubwa ya kumuongezeamkulima mapato kutokana na mazaoyanayozalishwa kuwa na bei nzuri na soko lauhakika
mazao kama sukari mbono jatropha carcus muhogo nyonyo na michikichi ni chanzo kikubwa cha nishati ya mafuta na kwa kuwayanastawi vizuri katika nchi yetu kuna fursakubwa kwa nchi yetu kunufaika na kilimo nishati
wizara yangu itaanza kufanya utafiti na kuzalishambegu na vipando vya kutosha vya mazao hayokwa ajili ya kuvisambaza kwa wakulima
hatuanyingine itakayochukuliwa ni kuainisha maeneoyanayofaa kwa kilimo cha mazao hayo
mazao ya mboga matunda na maua 
mheshimiwa spika ili kuhakikisha kilimo cha mazao mboga matunda na maua wizara itawahamasisha wakulima kujiungakatika vikundi au ushirika na kuingia katikautaratibu wa kilimo cha mkataba
chini yautaratibu huo wakulima watapata uhakika wakupata mbegu pembejeo bora na uhakika wamasoko ndani na nje ya nchi
aidha kamasehemu ya kuendeleza usindikaji wa mazao hayo wizara itawahamasisha wawekezaji katikaviwanda vya usindikaji wa mboga na matunda kuingia mikataba maalum na wazalishaji wa mazao hayo
aidha wizara itazifanyia tathminisheria zinazosimamia upatikanaji wa pembejeoza mazao ya mboga na maua kwa lengo lakuziboresha ili kuhakikisha wakulima wapembejeo hizo wanapata pembejeo hizo kwaufanisi zaidi kuliko ilivyo hivi sasa
g usalama wa chakula na hifadhi ya mazao 
mheshimiwa spika wizara itatekeleza mpango wa kuzijengea uwezo halmashaurikuibua miradi inayolenga kutatua matatizo yaupungufu wa chakula kupitia dadps
wizaraitatoa mafunzo kwa timu za wawezeshaji wahalmashauri ili ziwasaidie wakulima kuibua miradi inayolenga kuboresha usalama wa chakula
aidha wizara itaendelea kuimarishauwezo wake wa kuratibu hali ya uzalishaji wamazao na chakula nchini
ili kutekeleza lengohilo wizara itatoa mafunzo ya matumizi yateknolojia za geographical information system gis na geographical positioning system gps kwa wataalam waliopo wizarani na katika halmashauriili kupata takwimu sahihi
aidha wizara itapanuamtandao wa vituo vya kupima kiasi cha mvuakutoka vituo vya sasa hadi vituo 
mheshimiwa spika ili kuiwezesha serikali kuchukua hatua mbalimbali zakukabiliana na upungufu wa chakula wizara itaendelea kufanya savei mbalimbali za utabiri wa uzalishaji wa mazao ya chakula ili kubaini hali yachakula nchini
aidha wizara kwa kushirikianana wadau itafanya tathmini za kina katika maeneoyatakayobainika kuwa na upungufu wa chakula
sambamba na hayo wizara itaratibu utayarishajiwa mkakati wa taifa wa usalama wa chakula
mheshimiwa spika ili kuwa na uhakika wa chakula katika ngazi ya kaya wizara itaendeleakusambaza teknolojia mbalimbali za kupunguzaupotevu wa mazao ya chakula baada ya mavunokwa kutoa mafunzo ya ujenzi wa vihenge bora kwamafundi mchundo wakulima na wataalam wahalmashauri na mafunzo ya hifadhi bora ya mazaoya nafaka na mikunde kwa wataalam wahalmashauri
aidha ili kueneza teknolojia hizo wizara itafanya maonyesho ya usindikaji namatumizi ya mazao ya chakula katika maonyeshombalimbali ya kitaifa
mheshimiwa spika wizara itaendelea kutoa elimu kwa wataalam wa halmashauri nawakulima kuhusu utayarishaji na matumizi yamazao ambayo yana virutubisho muhimu katikakusaidia kuongeza kinga ya mwili katikakupambana na ukimwi na kuongeza muda wakuishi kwa matumaini
mazao hayo ni kama vile ulezi mahindi yenye protini nyingi uwele soya muhogo magimbi njugu mawe maharage dengu njegere mawese alizeti ufuta karanga nazi na mboga na matunda
mazao mengine ni viungo kama vitunguu swaumu tangawizi iliki kotimirina vitunguu maji
wakulima wanashauriwakuzalisha na kula vyakula vya mazao hayo kwakuwa vina faida kubwa mwilini
mheshimiwa spika hifadhi ya chakula ya taifa sgr itaanza mwaka bila akiba ya chakula
ili kuijenga upya akiba yachakula katika mwaka wizaraimepanga kununua jumla ya tani tani zamahindi na mtama
aidha tani za mahindizitaagizwa kutoka nchi za nje na hivyo kufanyaakiba yote kufikia jumla ya tani 
h miradi ya maendeleo 
mheshimiwa spika wizara inatekeleza miradi na programu za kitaifa kama sehemu yautekelezaji wa asdp kiambatisho na
miradi au programu hizo ni i mradi wa uwekezaji katika sekta ya kilimo wilayani district agriculture sector investment project dasip mradi huo ulizinduliwa mwezi aprili nautatekelezwa kupitia halmashauri za wilayakatika mikoa ya kagera kigoma mara mwanza na shinyanga
katika mwaka mradi umepanga kutekeleza kazizifuatazo kuunda timu za wawezeshaji za wilaya na kata na kuzipatia mafunzo ilikuzijengea uwezo wa kuwafundishawakulima kuibua kuandaa nakutekeleza miradi ya kilimo
aidha timuhizo zitawajibika kufuatilia utekelezajiwa miradi na usimamizi wa matumizi yafedha kuzijengea uwezo halmashauri za wilayakatika maeneo ya mradi wa kuandaamipango ya wilaya ya maendeleo yakilimo inayozingatia mahitaji yawakulima kutoa mafunzo kwa wakulimayatakayowawezesha kuanzisha nakusimamia asasi za akiba na mikopo saccos ii mradi shirikishi wa maendeleo ya kilimo na uwezeshaji participatory agricultural development and empowerment project padep mradi huu unatekelezwa katika mikoa ya morogoro tanga lindi arusha singida iringa manyara kilimanjaro taborana mtwara na zanzibar mikoa ya mjinimagharibi kusini magharibi kaskaziniunguja kaskazini pemba na kusini pemba
katika mwaka mradi umepangakutekeleza shughuli zifuatazo kuendelea kuwezesha utekelezaji wa miradi ya jamii na vikundi na kuimarishauwezo wa wilaya katika kusimamiashughuli za maendeleo ya kilimo naushirika
kuwezesha jamii kubuni na kutekelezamiradi kwa kutumia mbinu shirikishi nakuwapatia wakulima elimu kuhusukanuni bora za kilimo na ufugaji kukamilisha ukarabati wa maabara zaudongo na kuzipatia vifaa vya maabara na kutoa mafunzo kwa wawezeshaji katikangazi ya wilaya na kata ili kuwaongezea uwezo wa kuwezesha jamii na vikundi vya wakulima kuibua matatizoyanayowakabili na kuandaa miradi yakakabiliana nayo
iii programu ya kusaidia sekta ya kilimo agricultural sector programme support asps sehemu kubwa ya programu inatekelezwa katika mikoa ya mbeya nairinga kupitia mipango ya maendeleo yakilimo wilayani katika mikoahiyo
katikangazi ya wizara programu itaendeleakusaidia kujenga uwezo wa wizara katikauhuishaji na usimamizi wa sera na kufundishawakulima uzalishaji wa mbegu bora
 i uwekezaji na mikopo katika kilimo 
mheshimiwa spika kama sehemu ya kuwavutia wawekezaji na kuongeza upatikanajiwa mikopo katika kilimo wizara kwa kushirikianana baraza la biashara la taifa programu yauboreshaji wa mazingira ya biashara businsess enviroment strengthening in tanzania best wizara za miundombinu ardhi na makazi namipango uchumi na uwezeshaji itatekelezamikakati ifuatayo kuainisha maeneo ya mashamba ya kati na makubwa kwa ajili ya kuwavutiawawekezaji katika kilimo cha kibiashara kuhamasisha taasisi za fedha kukubalimashamba yaliyopimwa kutumika kamadhamana ya kupatia mikopo kuhamasisha wawekezaji wa ndanikuwekeza katika sekta ya kilimo kuhamasisha wakulima kujiunga katikakilimo cha mkataba kwa lengo la kuwapatiawakulima huduma za ugani pembejeopamoja na masoko ya uhakika kutunga sheria ya kulinda ardhi ya kilimo kuandaa ramani inayoonyesha uwezekanowa maeneo yanayofaa kwa uzalishaji wamazao kulingana na hali ya hewa udongona miinuko ya ardhi kuandaa sera ya umwagiliaji itakayowavutia wawekezaji kuwekezakatika kilimo cha umwagiliaji kuhamasisha wakulima kutumia hudumaza mikopo zitolewazo na private agricultural sector support pass chini ya programu ya kusaidia sekta ya kilimo na kuimarisha saccos kuwa njia mojawapo ya kutoa mikopo kwa wananchi hususanwakulima
huduma za mfuko wa pembejeo na zana za kilimo 
mheshimiwa spika mfuko wa pembejeo za kilimo utaendelea kutoa mikopokwa ajili ya kununua na kusambaza pembejeona zana za kilimo
mikopo hiyo itatolewa kupitiataasisi za fedha hususan benki na muungano wavyama vya ushirika wa akiba na mikopo tanzania sccult
ili kuboresha utoaji wa huduma zamikopo katika mwaka mfukoumeingia mkataba na taasisi inayoitwa dundulizaambayo inahudumia saccos katika mikoa yadar es salaam morogoro ruvuma na marapamoja na benki ya biashara na uchumi ya mkoawa kilimanjaro
katika mwaka mfukoumepanga kutoa mikopo yenye jumla ya shilingibilioni 
aidha mfuko utaendelea kukusanyamadeni pamoja na kuuza dhamana za wadaiwasugu
 j huduma za maendeleo ya ushirika 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuratibuutekelezaji wa programu kabambe ya mageuzi namodenaizesheni ya ushirika nchini
lengo laprogramu hiyo ni kufufua kuimarisha nakuendeleza ushirika nchini
ili kufanikishautekelezaji wa programu hiyo wizara itatekelezayafuatayo kuandaa na kusambaza miongozo ya uendeshaji wa vyama vya ushirika ilikuviwezesha vyama kujiendeshakibiashara na kwa kuzingatia sheria nataratibu za vyama vya ushirika na maslahiya wanachama wake kuziwezesha halmashauri za wilaya kutoamafunzo kwa viongozi wa vyama vya ushirikaili kuwawezesha kutekeleza kwa ufanisimajukumu yao kwa mujibu wa sheria yavyama vya ushirika ya mwaka kutoa elimu ya uhamasishaji ukaguzi nausimamizi wa vyama vya ushirika kwamaafisa ushirika katika ngazi za mikoanawilaya ili kuwaongezea uwezo wakutekeleza majukumu yao kwa ufanisi zaidikama sehemu ya utekelezaji wa programukabambe ya mageuzi na modenaizesheniya ushirika kuimarisha saccos kwa kuziwezesha kubadili mifumo ya uendeshaji uandaajiwa mipango ya biashara kuajiri watendajiwenye sifa kuimarisha uwezo wa utunzajina usalama wa fedha za wanachama kuimarisha uwezo wa vyama vya ushirikakujadiliana na benki za biashara ili kupatamikopo kushirikiana na wadau wengine hususantaasisi za serikali kuwahamasishawananchi kujiunga na kuanzisha vyamavya ushirika katika sekta mbalimbali zakiuchumi na kuufanya ushirika ushamirikama chombo cha kumkomboa mwananchikutoka kwenye umasikini na kuhamasisha wadau wa ushirika kuundabaraza la ushauri wa ushirika tanzania tanzania cooperative advisory council
k usimamizi wa sera sheria na kanuni za kilimo ubinafsishaji wa mashamba na mashirika ya kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara itaendelea kushirikiana natume ya rais ya kurekebisha mashirika ya ummakubinafsisha mali ambazo hazijabinafsishwa
malihizo ni mashamba ya kahawa ya mbozi kiwandacha chai cha dabaga mashamba ya ngano ya west kilimanjaro foster na kanamondo mashamba ya mahindi ya mbozi na namtumbo mali za nmczilizoko mwanza viwanda vya matunda vyatangold vilivyoko tanga na dar es salaam naghala lililopo kiwanja na
 barabara ya nyerere dar es salaam
sheria na kanuni za kilimo 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara itaendelea kufanya mapitio yasheria na kanuni za sekta ya kilimo ilikuhakikisha zinakidhi mahitaji ya sasa
wizaraitawasilisha bungeni muswada wa sheria yambolea utakaoweka utaratibu wa kusimamiauagizaji utengenezaji usambazaji na matumiziendelevu ya mbolea nchini
aidha wizaraitaendelea na mchakato wa kurazinisha bodi zamazao rationalisation of crop boards
mchakato huo utakamilika kwa kurekebisha sheriazilizounda bodi za mazao
marekebisho hayoyatawezesha bodi kutekeleza majukumu yake yausimamizi regulatory roles kikamilifu
kuhuisha na kurekebisha sheria 
mheshimiwa spika katika mwaka wa wizara itaendelea kufanya mapitio yasheria na kanuni za sekta ya kilimo ilikuhakikisha zinakidhi mahitaji ya sasa aumalengo ya kutungwa kwa sheria hizo
aidha wizara itaendelea na mchakato wa kuandaamuswada wa sheria ya kilimo itakayotambua kulinda na kuendeleza maeneo ya kilimo nchini
mswada wa sheria hiyo unatarajiwa kuwasilishwabungeni mwaka 
sheriaitakayotungwa itasaidia katika kusimamiashughuli za kilimo kwenye maeneo yatakayopimwa na kuainishwa kwa kilimo
sheria italenga katikakutofautisha matumizi mbalimbali ya ardhikwenye maeneo ya kilimo na kuweka utaratibuwa kusimamia matumizi endelevu ya ardhi
l maendeleo ya watumishi 
mheshimiwa spika katika mwaka wizara itaendelea kuimarisha uwezowake wa kutoa huduma kwa wadau wa sekta yakilimo
ili kutekeleza lengo hilo wizara itatekeleza mikakati ifuatayo kuajiri watumishi ili kuongeza nguvu kazi katika utoaji wa huduma kutekeleza mkakati wa taifa wa kudhibitirushwa pamoja na kuzingatia maadilikatika utumishi wa umma
wataalamwatapatiwa mafunzo ya namna yakutekeleza mikakati hiyo kutoa mafunzo kwa watumishi ilikukidhi mahitaji ya miundo yao ya utumishi schemes of service ili watekeleze majukumu yao kwa ufanisi zaidi kuwapandisha vyeo watumishi katika madaraja mbalimbali kwa kuzingatia sera ya menejiment ya ajira katika utumishi waumma kuelimisha na kuhamasisha watumishikuzingatia masuala ya jinsia katikaupangaji na utekelezaji wa majukumu yao na kuelimisha watumishi mbinu za kujikingana maambukizi ya virusi vya ukimwi
watumishi watapatiwa elimu ya lishe borakwa watu wanaoishi na virusi vya ukimwi
aidha wizara kwa kushirikiana na wadaumbalimbali itaendelea kufanya utafiti wakutoa teknolojia zinazoweza kupunguzaharubu katika uzalishaji na pia itafanyautafiti wa kuzalisha mazao vyenye lishe borakwa watu wanaoishi na virusi vya ukimwi
sehemu ya vii hitimisho 
mhe shimiwa spika napenda kuhitimisha hotuba yangu kwa kuwashukuruwaheshimiwa wabunge hususan kamati yabunge ya kilimo na ardhi na waheshimwawabunge waliochangia hotuba za waziri mkuu mawaziri wa fedha mipango uchumi nauwezeshaji kwa michango yenu mliyoitoa kuhusumasuala tunayopaswa kuyazingatia ili kilimo kikue kwa kasi zaidi na hivyo kutoa mchango mkubwa katika kukuza uchumi kuongeza ajirana kuondoa umaskini
tutazingatia maoni naushauri wenu katika utekelezaji wa mipango yawizara hususan katika utekelezaji wa ilani yaccm ya uchaguzi mkuu wa mwaka kupitiaprogramu ya maendeleo ya sekta ya kilimo
mheshimiwa spika kama nilivyoeleza awali programu hiyo ndiyo itakayotafsiri kwavitendo utekelezaji wa mkakati wa maendeleo yasekta ya kilimo agricultural sector development strategy asds pamoja na mkakati wa kukuza uchumi na kupunguza umaskini tanzania mkukuta miongoni mwa wakazi wa vijijini
aidha programu ya maendeleo ya sekta ya kilimoinatekeleza dhana ya serikali ya kupelekamadaraka kwa wananchi decentralization by devolution ili washiriki kikamilifu katika kuibua matatizo yanayowakabili kupanga mipango yakukabiliana nayo kushiriki katika utekelezaji wamipango hiyo na kufanya tathmini ya mafanikioya utekelezaji wa mipango hiyo
mheshimiwa spika ili kuongeza tija mavuno na mapato kwa wakulima ipo haja yakuhakikisha wakulima wanaongeza matumizi yapembejeo bora za kilimo hususan mbolea mbegubora na madawa ya kilimo
ili kuwa na uhakikawa uzalishaji hususan wa mazao ya chakula nimuhimu kuongeza maeneo ya kilimo cha umwagiliaji endelevu
kwa hiyo mpango wa wizara wa mwaka huu ni hatua kubwa ya mwanzokatika kuielekeza nchi yetu katika mapinduzi ya kijani green revolution
viongozi na watendaji wote kwenye ngazi za taifa mkoa na wilayawanatakiwa kutoa kipaumbele cha pekee katikakusimamia utekelezaji wa mipango ya maendeleoya kilimo ya wilaya ikiwa ni pamoja na kusimamiausambazaji wa mbolea yenye ruzuku ilikuhakikisha malengo yaliyowekwa yanafikiwa
mheshimiwa spika kama ilivyotamkwa katika ilani ya ccm ya uchaguzi mkuu mwaka ushirika una nafasi muhimu sana ya kuletamapinduzi katika kilimo kwa sababu ushirikandio njia kuu ya uwezeshaji kwa wananchi waliowengi kukusanya nguvu zao ili kujileteamaendeleo kwa haraka zaidi
kwa hiyo natoa wito kwa wananchi hususan wakulima kuanzisha nakujiunga na vyama vya ushirika na kuhakikishawanachagua viongozi waadilifu na wanaowajibikaipasavyo kwa wanachama wao
sehemu ya viii shukurani 
mheshimiwa spika kwa niaba ya viongozi wenzangu wa wizara hii naibu mawaziri mheshimiwa hezekiah v
chibulunje mb namheshimiwa eng
christopher k
chiza mb katibumkuu bwana peniel m
lyimo na naibu katibu mkuu bwana mohamed s
muya na kwa niaba yangu mimi mwenyewe napenda kuchukua nafasihii kutoa shukurani zetu za dhati kwamheshimiwa rais kwa kututeua na kutukabidhimadaraka ya kuiongoza wizara hii
mheshimiwa spika baada ya kutoa maelezo marefu kuhusu maendeleo na matatizoya wizara ya kilimo chakula na ushirika naombanichukue nafasi hii kuzishukuru nchi namashirika mbalimbali ya kimataifa ambayoyamesaidia sana wizara katika juhudi zakuendeleza kilimo
kwanza napendakuzishukuru nchi za china canada denmark finland india ireland israel italia japan koreaya kusini marekani misri norway saudia sweden ubelgiji ufaransa uholanzi uingereza ujerumani na uswisi
nayashukuru pia mashirikana taasisi za kimataifa zifuatazo benki ya dunia benki ya maendeleo ya afrika badea undp fao jica dfid eu unicef unido wfp ifad cimmyt cfc icrisat asareca usaid gtz iita dlco ea irlco csa na sasakawaglobal 
ushirikiano na misaada ya nchi namashirika hayo bado tunayaihitaji ili tuwezekuendeleza kilimo nchini
mheshimiwa spika napenda pia kutoa shukurani za dhati kwa wafanyakazi wenzangunikianza na manaibu mawaziri mheshimiwahezekiah v
chibulunje mb na mheshimiwa eng
christopher k
chiza mb kwa msaada na ushauri wao katika kutayarisha bajeti hii
aidha katibu mkuu peniel m
lyimo naibu katibu mkuumohamed s
muya wakuu wa idara nawafanyakazi wa wizara yangu pamoja na wale wataasisi zilizo chini ya wizara
mheshimiwa spika mwisho lakini sio kwa umuhimu napenda kutoa shukrani za pekee kwa wakulima wa nchi hii kwa kazi kubwawanayofanya katika uzalishaji wa mazao yachakula na biashara
sehemu ya ix maombi ya fedha kwa mwaka 
mheshimiwa spika naomba sasa bunge lako tukufu liidhinishe jumla ya shilingi kwa ajili ya matumizi ya wizaraya kilimo chakula na ushirika kwa mwaka 
kati ya fedha hizo shilingi ni kwa ajili ya matumizi ya kawaida na shilingi ni kwa ajili ya shughuli zamaendeleo
kati ya fedha za maendeleo shilingi sawa na asilimia 
 ni fedhaza ndani na shilingi sawa naasilimia 
 ni fedha za nje
mheshimiwa spika naomba kutoa hoja
 kiambatisho na
 upotevu wa virutubisho vya mimea kwa mwaka katika afrika chanzo abuja africa fertilizer summit june kiambatisho na
 a matumizi ya mbolea kwa kilo za virutubisho vya mimea kwa hekta katika nchi mbalimbali kiambatisho na
 b matumizi ya mbolea tanzania chanzo africa fertilizer summit abuja june chanzo wizara ya kilimo chakula na ushirika kiambatisho na
 a matumizi ya mbolea kikanda katika nchi zinazoendelea fertilizer consumption in developing regions in millions of tonnes kiambatisho na
 b kipimo cha kujitosheleza kwa chakula kwa kila mtu kikanda katika nchi zinazoendelea index of food production per capita in developing regions chanzo africa fertilizer summit abuja june mkoa mavuno mahitajiupungufu ziadakiwango cha kujitosheleza kwa chakula arusha coast dar es salaam dodoma iringa kagera kigoma kilimanjaro lindi manyara mara mbeya morogoro mtwara mwanza rukwa ruvuma shinyanga singida tabora tanga jumla kiambatisho na
matarajio ya upatikanaji wa chakula chanzo wizara ya kilimo chakula na ushirika ruzuku ya uwekezaji ya msingi dadg ruzuku ya uwekezaji ya ushindani uwekezaji kwenye umwagiliaji ruzuku ya maendeleo ya ugani ya msingi ebg ruzuku ya maendeleo ya ugani ya ushindani a
ruzuku ya kujenga uwezo ya msingi b
ruzuku kujenga uwezo ya ushindani c
utekelezaji kwa kushirikiana na ngazi ya taifakuwajengea uwezo wakulima kuwajengea uwezo watoa huduma wa sekta binafsi jumla utafiti na mafunzo ugani mifugo 
irrigation 
uendelezaji masoko na sekta binafsi 
uhakika na upatikanaji wa chakula 
uratibu ufuatiliaji na tathimini jumla jumla ya gharama za programu kiambatisho na
makisio ya gharama ya programu ya maendeleo ya sekta ya kilimo sh
milioni jumla maeneo ya utekelezaji a
ngazi ya wilaya 
uwekezaji 
ruzuku ya kujenga uwezo a cbg 
huduma za kilimo 
huduma za kilimob
ngazi ya taifa kiambatisho na
 miradi ya maendeleo inayotekelezwa chini ya mfumo wa programu ya maendeleo ya sekta ya kilimo fao daniel haydukjanie rioux elizabeth laval kaisa karttunen moorine lwakatare shakwaanande natai mary majule theresia massoy mponda malozo and martial bernouxmwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi mwitikio wa tanzania katika kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi upungufu wa chakula na lishe duni umuhimu wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kwa tanzania mwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi tanzaniakilimo ni nguzo muhimu katika uchumi na maendeleo ya taifa hususani vijijini na kinachangia zaidi ya asilimia ya mahitaji ya chakula nchini
sekta ya kilimo imeajiri zaidi ya asilimia ya watanzania wote na pia inachangia karibu nusu ya pato la taifa
hata hivyo kaya nyingi bado zinazalisha chakula kwa ajili ya kujikimu tu
kilimo cha tanzania kwa sehemu kubwa bado kinategemea mvua hivyo ni rahisi kuathiriwa na mabadiliko ya tabianchi
athari za mabadiliko ya tabianchi tayari zimeanza kujitokeza ambapo zinarudisha nyuma juhudi za serikali katika kuongeza tija na uzalishaji katika sekta ya kilimo na kuleta athari za muda mrefu iwapo hatua za kukabiliana nazo hazitakuwepo
hivyo ujumuishaji wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi katika miradi ya maendeleo utasaidia kukuza kilimo na maendeleo ya nchi kwa ujumla
katika kukabiliana na changamoto za mabadiliko ya tabianchi taifa limechukua tahadhari na hatua mbalimbali ikiwa ni pamoja na uanzishwaji wa programu ya kitaifa ya kuhimili mabadiliko ya tabianchi mkakati wa mabadiliko ya tabianchi mpango wa kilimo wa kuhimili mabadiliko ya tabianchi wa mwaka hadi programu ya kitaifa ya kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi yam waka pamoja na michango ya kitaifa ya kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi nationally determined contributions ya mwaka iliyowasilishwa kwenye mkataba wa umoja wa mataifa wa mabadiliko ya tabianchi
mwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi umeandaliwa kutokana na nyaraka zinaoonyesha dhamira ya serikali za kufanya sekta ya kilimo iweze kuhimili mabadiliko ya tabianchi hadi kufikia mwaka 
jedwali na
matumizi makuu ya mwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kuwataarifu waandaaji sera wakati wa kutunga sera na sheria kusaidia utekelezaji na uendelezaji wa mikakati programu na mipango inayohusiana na kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kuongoza wadau wa maendeleo huduma za ugani taasisi za utafiti na sekta binafsi kuhamasisha mbinu na teknolojia za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kujenga uelewa maarifa na uwezo kuhusiana na kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi ikiwa ni mbinu ya kujumuisha mabadiliko ya tabianchi na hifadhi ya mazingira katika sekta ya kilimo kufuatilia utekelezaji na uendelezaji wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi nchini namna mwongozo ulivyoandaliwa kielelezo na
mchakato wa kuandaa mwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi uundwaji wa kikosi kaziutafiti wa awali na uchambuzi wa takwimuuthibitisho wa mwongozo na uzinduzimajadiliano na michango ya wadauwarsha ya uanzishwajimwongozo huu ni zana elekezi inayoonesha athari kuu za mabadiliko ya tabianchi katika kilimo na inatoa taarifa juu ya ujumuishaji wa malengo ya kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi katika maendeleo vijijini mwongozo huu pia ni elimu tosha kwa wakulima kote nchini unaolenga kuwaelekeza namna ya kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi na wakati huo huo kuendelea kuzalisha chakula cha kutosha na chenye virutubisho vya kutosha
mwongozo unatoa dira ya namna ya kuzitumia mbinu za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi sambamba na sera mbalimbali zinazoendana na sekta ya kilimo usalama wa chakula na lishe na mabadiliko ya tabianchi
hivyo lengo la msingi ni kutoa taarifa ya utekelezaji wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi na kuelezea mbinu na teknolojia za kilimo hicho ambazo zinafaa katika kanda za kilimo kutokana na tabianchi
aidha mwongozo huu unawalenga watunga sera na watoa maamuzi watafiti taasisi binafsi wakulima asasi za kiraia mashirika ya kijamii taasisi zisizo za kiserikali sekta binafsi na kila mdau anayeendesha shughuli zake kwenye sekta ya kilimo
kwa kutumia mwongozo huu maafisa mipango na maafisa ugani wanaweza kupanga na kuandaa bajeti kwa ajili ya maendeleo ya kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi katika jamii wanazozitumikia jedwali na
aidha maafisa ugani wanaweza kuutumia mwongozo huu kuhamasisha na kufundisha wakulima kutumia mbinu za kilimo zinazohimili mabadiliko ya tabianchi
mwongozo ulianza kuandaliwa na wizara ya kilimo mifugo na uvuvi kuanzia na hadi 
wadau mbalimbali ofisi ya makamu wa rais mazingira idara ya hali ya hewa wabia wa maendeleo sekta binafsi na asasi za kiraia walishirikishwa
shughuli zote ziliratibiwa na kikosi kazi kilichojumuisha sekta na kada mbalimbali kilichoongozwa na mkuu wa kitengo cha mazingira
aidha baada ya kupitia matokeo ya tafiti mbalimbali uchambuzi wa kina na majadiliano ya muda mrefu utafiti wa awali ulifanyika ili kupata taarifa za mbinu na teknolojia za kilimo zilizopo nchini kutokana na kanda za kiikolojia za kilimo
kikosi kazi kilifanya mahojiano na wakulima maafisa ugani asasi za kiraia sita wakuu wa programu wawili taasisi za utafiti wadau kutoka sekta binafsi tisa na maafisa ugani wa wilaya 
taarifa zilizokusanywa zilihusu hali ya maisha mbinu na teknolojia za kilimo zinazotumika pamoja na uwezo wake wa kuhimili mabadiliko ya tabianchi pamoja na athari za mabadiliko ya tabianchi upatikanaji wa taarifa zinazohusu tabianchi na mwisho muundo wa kitaasisi uliopo unaosimamia utekelezaji wa mbinu na teknolojia za kilimo
taarifa zilizopatikana zilifanyiwa uchambuzi wa kina na matokeo yalijumuishwa ili yajadiliwe na kupitishwa na mkutano mkuu wa wadau
mbinu na teknolojia za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi mashimo ya chololo ni teknolojia ya uvunaji maji ya mvua shambani ambayo yalianzishwa na mkulima katika kijiji cha chololo dodoma
fanya juu ni kinga maji ambalo hutengenezwa kwa kuchimba mtaro kufuatana na kontua na udongo wote unaopatikana huwekwa upande wa juu ya mtaro kutengeneza tuta
kinga la maji la fanya chini hutengenezwa kwa kuchimba mtaro kufuatana na kontua na udongo wote unaopatikana huwekwa upande wa chini ya mtaro kutengeneza tuta
kilimo misitu cha wachaga ni mojawapo ya mfumo wa zamani sana wa kilimo cha milimani na endelevu ambao umesaidia maisha katika eneo la vijijini ambalo lina idadi kubwa ya watu wakazi katika bara la afrika fao 
ngitili ni mfumo wa asili wa kuhifadhi malisho ya mifugo ambao ulianzishwa na wafugaji wa kisukuma shinyanga kama njia ya kukabiliana na ukosefu mkubwa wa malisho katika kipindi cha ukame
olelii ni mfumo wa asili ulioanzishwa na wafugaji wa kimasai arusha kama njia ya kuhifadhi malisho kwa ajili ya kipindi cha ukame au kwa ajili ya ndama wanyama wadogo mifugo wanyama wagonjwa na au mifugo inayokamuliwa maziwa
jedwali na
 mbinu na teknolojia za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi zilizopendekezwa sekta andamizi kundi dogo mbinu na teknolojia za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi mazao uvunaji na utunzaji wa maji ya mvua uvunaji wa maji ya mvua na miundombinu ya kuhifadhia kilimo cha chololo kilimo cha umwagiliaji umwagiliaji kwa njia ya matone kilimo shadidi hifadhi ya udongo na maji kilimo cha matuta mashimo ya kuhifadhi kuvuna maji makingamaji fanya juu fanya chini makingamaji ya meza ngazi makingamaji ya mawe kilimo msitu miti shambani miti ya mzunguko kupumzisha shamba ukingo wa malisho upandaji miti kilimo msitu cha wachaga kilimo hifadhi mazao funika matandazo kupanda mazao kwa mzunguko mazao mchanganyiko ukatuaji mdogo hifadhi ya masalia ya mimea mazao hifadhi ya rutuba ya udongo
matumizi ya mbolea za asili samadi mboji ufanisi katika matumizi ya mbolea hifadhi shirikishi ya rutuba ya udongo usimamizi wa mazao mazao na aina za mazao yanayostahimili mbegu bora zenye mavuno mengi zinazokomaa haraka zinazovumilia ukame zinazovumilia hali ya chumvi chumvi zinazovumilia mafuriko udhibiti jumuishi wa visumbufu na magonjwa ya mazao kupanda kwa wakati mapema bima ya mazao uanzishaji wa programu za usalama wa mazao uzalishaji wa mifugo chotara kuhimiza ufugaji wa mifugo inayostahimili ukame magonjwamifugo mifugo iliyoboreshwa mifugo inayostahimili uboreshwaji wa malisho mfumo wa asili wa hifadhi ya malisho ngitili olelii chanzo mbadala cha maji kwa mifugo ufugaji wa ndani usimamizi wa malisho usimamizi wa mbolea za asili za mifugo uzalishaji shambani wa nishati gesi kibiolojia uzalishaji shambani wa nishati gesi kibiolojia uvuvi na ufugaji wa samaki mabwawa ya samaki kilimo bahari ufugaji samaki jumuishi ufugaji samaki jumuishi uvuvi endelevu kilimo cha mwani mbinu na teknolojia nyinginezo ufugaji nyuki huduma za utoaji wa taarifa za tabianchi majiko yaliyoboreshwa hifadhi za mazao zilizoboreshwauzalishaji shambani wa nishati ya gesi itokanayo na kinyesi cha mifugo majiko banifumbinu na teknolojia zinazofaa zilitambuliwa kutokana na taarifa zilizokusanywa wakati wa utafiti wa awali zikijumuisha na elimu ya watalaam pamoja na mapitio ya machapisho mbalimbali
kuhamasisha na kujenga uelewa katika ngazi zote kujenga uwezo wa maafisa ugani kuanzisha mashirikiano na taasisi nyinginezo kuanzisha na kutekeleza mifumoya ufuatiliaji na tathmini kutambua fursa zilizopo kuanzisha na kutoa taarifa za masoko kutengeneza na kutekeleza mikakati ya kudhibiti athari kutoa msaada wa kiutaalamu kusaidia shughuli za kujenga uwezo kusambaza mbinu bora za kilimo kinachohimili mabadilikoya tabianchi na kusaidia uchukuaji wa teknolojia wa wakulima kuhamasisha elimu maarifa mbinu na teknolojia za asili za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kuunda vikundi na kutambua wakulima hodari wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kuwahusisha wakulima katika mashamba darasa kushiriki katika safari za mafunzo kuhamasisha na kufanya utafiti shirikishi kwenye mbinu na teknolojia zilizoboreshwa kuleta pamoja wadau kwa ajili ya mafunzo na vitendo kutafuta na kusambaza taarifa za kilimo kinachohimili mabadilikoya tabianchi zilizofanyiwa utafiti kusambaza mwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiikoya tabianchi kwenye majukwaa ya vyombo vya habari serikali washirika wa maendeleo na taasisi zisizo za kiserikali watafiti sekta binafsi wakulima vyombo vya habarimajukumu na mbinu za utekelezaji na uendelezaji wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi jedwali na
za kuendeleza kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kielelezo na
majukumu ya wadau katika kutekeleza na kuendeleza kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchimwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi unatambua mafanikio ya utekelezaji wa mbinu na teknolojia za kilimo yanayotegemea mabadiliko ya kitaasisi na tabia za watu
hivyo mwongozo unaonesha uhitaji wa uratibu na msaada wa kitaasisi ambapo mbinu itakayotumiwa ni lazima ihusishe masuala ya kijinsia na kuhamasisha ushiriki wa wadau walio wengi na ushirikishwaji wa jamii
kwa kuzingatia hili mwongozo unaelekeza majukumu yanayotakiwa kutekelezwa na serikali asasi za kiraia washirika wa maendeleo vituo vya utafiti pamoja na sekta binafsi wakulima na wanahabari kama inavyooneshwa kwenye kielelezo na
 zinazohusisha masuala ya kijinsia zinazoshirikisha jamii utafiti na mafunzo unaolenga mkulima faida zinazotokana na mifumo ya ekolojia kulipia huduma za mfumo ekolojia majukwaa ya uvumbuzi uzalishaji na utoaji wa taarifa na maarifa ujuzi jukwaa la uratibu zinazohusisha soko endelevumahitaji changamoto na mapendekezo kuwezesha ufanisi katika kujenga uelewa kutoa mafunzo kwa kuzingatia majukumu ya wadau katika ngazi mbalimbali kuingiza masomo ya mabadiliko ya tabianchi katika mitaala ya ngazi mbalimbali kuimarisha uwezo na maarifa ujuzi wa ufuatiliaji na tathmini ya kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kuwezesha upatikanaji wa rasilimali taarifa zilizoboreshwa na usambazaji kuanzisha na kusimamia bima katika kilimo mahitaji ya kujenga uwezo katika ngazi zote taifa vijiji na shambani mapendekezo kuboresha uzalishaji na kuongeza tija kujenga ustahimilivu wa kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi kuunganisha mnyororo wa thamani utafiti kwa ajili ya maendeleo ya kilimo kuimarisha na kuendeleza huduma za ushauri wa kilimo utabiri wa hali ya hewa kuongeza ufanisi katika uratibu wa taasisi kutumia mbinu mbalimbali kwa pamoja kugharamia kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi kuwepo kwa mpango wa ufuatiliaji na tathmini mahitaji ya utekelezaji na uendelezaji wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchiili kilimo kiwe na manufaa kwa wakulima nchini juhudi za makusudi lazima zifanyike kwa ajili ya kuongeza uelewa wa mbinu na teknolojia za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi
wakulima wakielimishwa ni kuzikubali na kuzitumia mbinu hizo
kwa mantiki hiyo tija na uzalishaji vitaongezeka na umasikini utapungua
mambo mengine ambayo yamekuwa changamoto kwa kilimo cha tanzania ni pamoja na uwekezaji mdogo wakulima wengi kushindwa kuzipokea na kuzitumia mbinu na teknolojia mpya upungufu wa maafisa ugani kwenye ngazi ya kijiji na kata pamoja na uchache wa vitendea kazi
sambamba na hilo mwitikio mdogo maarifa duni na kukosekana motisha kwa wadau wa sekta binafsi na asasi za kiraia nchini kwenda katika kuhamasisha wakulima kupokea teknolojia za kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi imeonekana kuchangia katika kudumaza maendeleo ya sekta ya kilimo
kwa sababu hiyo mwongozo huu wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi umetambua mfululizo wa mahitaji muhimu na changamoto zake katika utekelezaji na kufanikisha teknolojia na mbinu za kilimo hicho na kutoa mapendekezo ipasavyo
i en 
 fao food and agriculture organization of the united nations utekelezaji wa mwongozo wa kilimo kinachohimili mabadiliko ya tabianchi ni hatua muhimu katika kufikia malengo ya kitaifa na kimataifa ambapo mkazo umewekwa kwenye kuongeza uzalishaji na kilimo endelevu katika mabadiliko ya tabianchi
mwongozo huu umeandaliwa kwa kutumia mbinu rahisi
ni matumaini yetu kuwa utasaidia kuoanisha na kuunganisha elimu na maarifa yanayotolewa na wadau mbalimbali
tunapenda kulishukuru shirika la umoja wa mataifa la chakula na kilimo fao kwa kugharamia na kufanikisha kuandaliwa kwa mwongozo
shukrani pia ziwaendee wadau wote waliohusika katika kuandaa mwongozo
tunawashukuru pia wadau mbalimbali waliohusika katika kutafsiri muhtasari huu
bodi ya mkonge tanzania tangazo la kuongeza muda wa kutuma maombi ya mashamba ya kulima mkonge bodi ya mkonge tanzania tsb inawatangazia watanzania wote kuwa imeongeza muda wa kupokea maombi ya mashamba kwa ajili ya kilimo cha mkonge kwa wakulima wadogo ili kuendeleza kilimo cha mkonge nchini
kwa waombaji ambao hawakufanikiwa kuwasilisha maombai yao ndani ya muda uliowekwa kwenye tangazo la awali wanaweza kufika katika ofisi za bodi ya mkonge tanzania kwa ajili ya kuchukua fomu maalum za maombi ya shamba
vilevile fomu za maombi zinapatikana katika tovuti ya wizara ya kilimo baada ya kujaza fomu irejeshwe katika ofisi za bodi ya mkonge tanzania mkonge house zilizopo barabara ya uhuru usagara jijini tanga kabla au ifikapo tarehe februari 
maombi yatumwe kwa anuani ifuatayo mkurugenzi mkuu bodi ya mkonge tanzania s
p tanga
barua pepe kwa maelezo zaidi piga simu au 
sarafu ya iran imepungua thamani kwa kiwango kikubwa na kusababisha bei za bidhaa muhimu nchini humo kupanda kwa kasi
maelfu ya watu wameandamana miji mbalimbali nchini marekani jumamosi kupinga msimamo wa rais donald trump ambao hauna uvumilii kabisa katika kukabiliana na wahamiaji haramu jambo ambalo limepelekea watoto kutenganishwa na wazazi wao na kuwekwa katika mahema na vizuizi mbalimbali
waziri balala amesema vikwazo vya usafiri vilivyowekwa awali na mataifa makubwa ulimwenguni kwa sababu ya vitisho vya magaidi vilikwamisha mambo mengi kufanyika kenya
katika miezi na miaka ijayo tunania ya kufikia makubaliano ya biashara ya kisasa na yaliyo kamilika kwenye bara hilo yatakayo hakikisha mabadilishano ya haki na usawa kati ya marekani na mataifa ya africa amesema bolton
taarifa ilieleza kwamba hii leo nchi yao ipo kwenye njia panda na mamilioni ya raia kwa mara nyingine wanawategemea viongozi wao
wanategemea kwamba maamuzi ya kizalendo yatakaochukuliwa hii leo huko addis ababa ndio yataokoa maisha ya binadam kurejesha heshima ya wanawake na watoto na kutoa fursa kwa vijana kutimiza ndoto zao
wafanyakazi wa kutoa msaada nchini indonesia wameonya kwamba kuna uhaba wa maji safi na madawa kwa maelfu ya wale walioathiriwa na tsunami iliyo sababishwa na mlipuko wa volcano katika pwani ya nchi hiyo
rwigara na mama yake walihukumiwa kifungo octoba kwa mashtaka ya uchochezi na kughushi ambayo yalionekana kuwa ni ushawishi wa kisiasa
rais wa uganda amesema kwamba safari ya kwanza ya shirika la ndege la uganda ambalo linapanga kufufua safari zake ifikapo januari itakuwa kuelekea nchini india ili kuimarisha sekta ya utalii ya uganda na biashara
serikali imeshikilia kwamba miguna si raia wa kenya na ni lazima aombe viza ya kuingia nchini au aombe uraia wa nchi hiyo
mwezi mei tuliungana na taasisi nyingine tukaeleza sikitiko letu juu ya kupungua kwa uhuru wa vyombo vya habari tanzania
pia athari za ukandamizaji huo ambao unawaathiri waandishi wa habari tanzania
hoja ya bulaya juu ya kikokotoo burundi somalia na sudan kusini pia zimeelezwa kuwa haziko huru katika ripoti hiyo
lakini sio kwamba mahusiano ya china ni mazuri sana wakati xi akiwa tayari amewasili afrika kusini kwa mkutano huo
siwezi kwa nia nzuri tu kuunga mkono mambo yaliyo pendekezwa katika makubaliano yetu na umoja wa ulaya raaba amesema wakati akitoa tamko likiainisha kupinga kwake mkataba huo ambao alishiriki katika mazungumzo yake
taarifa hiyo imeeleza kuwa suala la utawala wa sheria na demokrasia katika tamko hilo la mabalozi linaonyesha sintofahamu iliyoko juu ya usalama na changamoto za kisiasa ambazo tanzania imekuwa ikikabiliwa nazo kwa kipindi cha miezi na kwamba matamko hayo yamekuwa sio tafsiri sahihi ya hali ya kisiasa na usalama iliyopo tanzania
familia ya gupta inatuhumiwa kutumia urafiki wao na zuma kufanya maamuzi ya uteuzi wa viongozi na mambo mengine
sauti ya amerika imelaani kitendo cha hivi karibuni cha serikali ya burundi kufungia matangazo yake kwa miezi sita kuanzia mei 
maoni ya bwana museveni haraka yalishutumiwa vikali na wanaharakati wa kutetea haki ambao wanapinga adhabu ya kifo
naye waziri wa katiba na sheria palamagamba kabudi ameliambia bunge kuwa mazungumzo kati ya serikali ya tanzania na kampuni ya barrick gold yanaendelea vizuri na yanatarajiwa kukamilika mwishoni mwa juni au katikati ya julai 
kwa upande wake trump amekuwa na ana hamasa ya kwenda kufanya kampeni na ameahidi kutumia juhudi zote kuhamasisha wapiga kura warepublikan ili kuhakikisha wanaendelea kuwa ni waliowengi mwezi novemba katika bunge
harakati za russia nchini car ni sehemu ya msukumo wake mpana zaidi wa kurejesha ushawishi wake katika nchi za afrika zilizoko kusini mwa jangwa la sahara ambazo walizipoteza baada ya kumalizika vita baridi
waandamanaji wengi jumatatu wamekaa katika eneo salama mbali na mpakani wakichukua tahadhari juu ya kuwepo majeshi ya israeli ambao wameendelea kukalia eneo lenye kizuizi upande wa pili wa mpaka huo
uaminifu ni msimamo ambao ni kinyume cha ubaguzi amesema macron
ubaguzi ni usaliti dhidi ya uzalendo
ripoti ya jopo la un yalikuwa maamuzi magumu sana kwa sababu sikutaka kugombea nilikuwa naombwa na vijana kwamba fatma chukuwa fomu ugombee tutakuchagua nikasema hapana nina majukumu mengi
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa aliyehudhuria mkutano huo ameripoti kuwa mbunge huyo wa singida mashariki ameitaka jumuiya ya kimataifa kuingilia kati suala hili ili ufanyike uchunguzi wa kina wa tukio la kushambuliwa kwake
tanzania yahimiza ushirikiano khashoggi ambaye makala zake zilikuwa zinamkosoa prince mwenye madaraka makubwa mohammad bin salman ametoweka tangu alipoingia ndani ya ubalozi mdogo wa saudi arabia huko istanbul oktoba 
rais wa marekani donald trump ijumaa aliviita vikwazo hivyo vikali zaidi lakini duru za habari duniani zinasema kuwa tayari vikwazo kama hivyo vilishawekwa hapo awali na kulenga mitandao mbalimbali ya kibiashara ya korea kaskazini
ripoti inaeleza kwamba mataifa mengi yanadaiwa kuwafungulia mashtaka wanaharakati wa haki za binadamu kwa ugaidi au kushirikiana na mataifa ya kigeni kuhujumu hadhi na usalama wa taifa ikiwa ni njia ya kuwatishia wasiendelee kushirikiana na un katika uchunguzi huo
ripoti hiyo imebaini kwamba watu wanaoishi katika nchi tajiri wanafanya mazoezi yenye kuwapa tija kwa kufikia malengo ya afya zao kinyume na wale wanaoishi katika nchi zenye kipato cha chini
punde tu baada ya habari za kifo chake kuchipuka jumamosi viongozi wa tabaka mbalimbali walianza kutuma jumbe za rambirambi hususan kupitia mitandao ya kijamii wengi wakimtaja kama shujaa
hadi hivi sasa jumla ya kesi ambazo inawezekana au kushukiwa kuwa ni ebola zimeripotiwa vikiwemo sio chini ya vifo 
magufuli na lowassa walikutana jumanne novemba katika ufunguzi wa maktaba ya kisasa katika chuo kikuu cha dar es salaam
kusaini kwake kwa muswada huo kumeepusha serikali kuu kufungwa saa sita usiku ijumaa
afisa wa polisi ibrahim mohamed ameliambia shirika la habari la ufaransa afp mlipuko huo ni mkubwa
mapema julai china na marekani wote waliwekeana ushuru katika bidhaa zenye thamani ya jumla ya bilioni ikiwa ni mwendelezo wa mvutano wa kiuchumi
madai ya afisa wa ngazi ya juu wa umoja wa mataifa kwamba kenya inahusika katika biashara ya kuingiza silaha nyingi sudan kusini ni ya kushangaza na kupotosha na pia hayana ithibati yoyote na yanajiri wakati ambapo mataifa yote wanachama wa igad yameanza mchakato mkali wa kuimarisha mkataba wa makubaliano wa kutafuta suluhu ya mgogoro wa sudan kusini arcss uliotiwa sahihi agosti 
nyagatare uchunguzi wa madaktari unaonyesha kuwa nilipata mpasuko wa mifupa ya usoni mifupa inayozunguka mdomo na pua na inayoshikilia eneo la jicho ikiwemo mifupa ya chini ya uso na eneo la pua ambayo imepindisha meno yangu na hivi sasa siwezi kula nyama amesema
shirika la habari la sudan suna liliripoti kwamba rais wa sudan omar al bashir amemuondoa madarakani mkuu wake wa usalama na kumrudisha ofisa mwandamizi ambaye alisaidia kuanzisha mashauriano ya usalama na marekani baada ya mashambulizi ya septemba yaliyotokea mjini washington na new york nchini marekani
mimi naona nchini kuna tatizo la hofu na chuki
inajengwa hofu kubwa sana kwa wananchi wakati wa uchaguzi
pale monduli tulifanya uchaguzi kale kamji ni kadogo sana lakini kulikuwa na landrover za polisi na magari manne ya upupu utafikiri kuna vita na hivi vinafanywa kutumia vyombo vya dola kusimamia uchaguzi alisema
mwaka wanawake milioni 
 waliripotiwa kupiga kura ikilinganishwa na wanaume milioni 
 kulingana na takwimu kutoka center for american women in politics
lakini bado kuna vizuizi vingi
wakati ambapo idadi ya wanawake imeongezeka katika vituo vya kupiga kura katika miongo kadhaa iliyopita utafiti unaonesha bado nafasi ya uwakilishi kwa wanawake ni ndogo katika maeneo mengi ikiwemo serikalini nafasi za teknolojia na utawala duniani
mashambulizi hayo yalitekelezwa na wanaume waliokuwa na ushirika na al qaida ambayo yalibadilisha kabisa mtazamo wa marekani kuhusu usalama na kuipelekea kutangaza vita dhidi ya ugaidi na kuishambulia afghanistan
rais wa uganda yoweri museveni ameadhimisha siku yake ya kuzaliwa jumamosi japo hana uhakika kuhusu siku na mwaka alipozaliwa
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
makubaliano hayo hayajumuishi dola bilioni tano ambazo rais donald trump alizitaka kwa ajili ya ujenzi wa ukuta kwenye mpaka wa marekani na mexico aidha waziri wa mazingira januari makamba nae kupitia mtandao wake wa twitter amethibitisha kupatikana kwa mo na kusema kuwa mfanyabiashara huyo alitupwa maeneo ya gymkhana huku akiwa na alama za kufungwa kamba mikononi
trump alianzisha shambulizi jipya juu ya uchunguzi unaofanywa dhidi ya russia wakati tayari kuna ripoti inayokosoa vikali uchunguzi wa barua pepe za hillary clinton uliofanywa na mkaguzi mkuu wa idara ya sheria
barafu nzito inatarajiwa kuanguka katika maeneo ya magharibi mwa jimbo la new york na kaskazini mwa pennsylvania na huenda barafu hiyo ikafikia sentimita au kwa ukubwa
vipi unicobb itasaidia walemavu mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa anaripoti shutma hizo zimekuwa zikielekezewa kwa aliyekuwa mwenyekiti wa bodi ya kuratibu utendakazi wa mashirika yasiyo ya kiserikali fazul mohamed
na katika habari nyingie za kisiasa imeripotiwa kwamba rais wa zamani ahmed abdallah sambi aliyewekwa kizuizini nyumbani kwake kutokana na tuhuma za rushwa na kuuza poaspoti ya nchi kwa kuwaiti na umoja wa falme za kiarabu uae
mwezi uliopita dieng alieleza kuwa kenya na uganda zinaendeleza mapigano nchini sudan kusini
marais na wakuu wa serikali kutoka mataifa walizungumzia haja ya dharura ya kupambana na mashambulizi ya kigaidi ambayo yameanza kua kitisho kikubwa kwa amani usalama na maendeleo barani humo
amri ya kutofunika kichwa lakini wizara imesema kuwa matamko hayo ya mabalozi hayakutambua uhusiano uliokuwepo kati ya hatua za kishujaa ambazo zimechukuliwa na rais magufuli kuondoa ufisadi madawa ya kulevya ukwepaji kodi ujangili wa nyara za serikali na kuhakikisha uwajibikaji katika sekta binafsi na za umma na matukio ya usalama
sarmat ni silaha yenye nguvu kubwa sana
kutokana na maumbile yake hakuna mfumo uliopo wa kuzuia makombora unaweza kuwa ni kizuizi dhidi yake
aliongeza kuwa changamoto kubwa hata baada ya waathiriwa kutibiwa katika kituo hicho ni kwamba wakiondoka wanaendelea kutumia vifaa vya mawasiliano kama simu ambavyo vinachangia pakubwa kwa watu kuzoea michezo hiyo
pompeo alisema mkutano huo utakuwa ni kuhusu mchakato wa juhudi za kusitisha silaha za nuklia za korea kaskazini
hata hivyo maktaba hiyo imesema itaendelea kukusanya na kuhifadhi ujumbe wa tweet siku za usoni lakini itafanya kwa kuchagua kwa umakini zaidi baadhi ya tweet hizo
katika mwaka taasisi hiyo iliitaka kampuni ya roboti ya hanson robotics kutengeneza programu ya akili ya bandia a
i ikitumia mafaili ya akili
katika mwaka wa fedha shilingi bilioni zilikuwa zimetengwa kwa kaunti za serikali katika uwiano uliosawa wa mapato yaliyokusanywa ikimaanisha kuwa katika hali mbaya kabisa ya kiuchumi mgawanyo huo ungeweza kupungua kufikia shilingi bilioni 
mimi binafsi walinifuatilia na sikuruhusiwa kuingia
niliambiwa kwamba walipewa maagizo kutoka juu kuwa nisiruhusiwe kuingia ndani wala kukabidhi waraka wenye amri ya mahakama
kwahiyo nilichofanya ni kuibandika kwenye ukuta nakala ya amri hiyo lakini waliamua kuichana omtata amesema
tutakuwa na ripoti kamili juu ya suala hilo mnamo siku mbili zijazo labda jumatatu au jumanne
na cia haijatathmini chochote
ni mpama mno ni ripoti iliyotolewa mapema
lakini inawezakena hali hiyo ilitokea tutaangalia zaidi
vituo binafsi vilivyopigwa faini ni pamoja na itv channel ten na east africa ambao wamepigwa faini ya shilingi milioni kila kituo huku star tv na azam tv wakitakiwa kulipa milioni 
 kila kituoambao wanatakiwa kulipa adhabu hiyo ndani ya siku thelathini kuanzia january mwaka huumartin luther king jr
mwanaharakati ambaye alijitolea maisha yake kupigania haki za raia nchini marekani aliuwawa miaka iliyopita mnamo april 
ufuatao ni mtiririko wa matukio mbalimbali kabla na baada ya kuuwawa kwake
wafungwa wa kisiasa ambao wanakabiliwa na kesi na tayari wamekamatwa wataachiliwa huru hailemariam amesema na jela maarufu kwa mateso ya ambayo inajulikana kama maekelawi itafungwa na kufanya ni jumba la kumbukumbu
siku ya ijumaa mamlaka zimewakamata washirika wa odinga na kuchochea maandamano katika baadhi ya sehemu za mji mkuu
wakati huo huo serikali ikiendelea kukaidi amri ya mahakama ya kuondoa marufuku kwa vyombo vitatu huru ya habari
mashirika hayo pia yanatakiwa kukubali kwamba mipango yao itekelezwe sambamba na mpango wa kitaifa wa maendeleo yaheshimu utaratibu kuhusu njia inayoagizwa na serikali ya kupta pesa zao
msemaji wa wizara ya mambo ya nje geng shuang amesema jumapili mashirika yakigeni yanayoendesha shughuli zake china ni lazima yaheshimu uhuru wa china na maeneo ya nchi yake wafuate sheria za china na kuheshimu hisia za kitaifa za watu wa china
wote wawili waliokutikana na makosa salah abdeslam na sofien ayari hawakuwako mahakamani jumatatu wakati kesi hiyo inaamuliwa
mahakama hiyo pia ilitupilia mbali ombi la wakili wa brunson kuwa aachiwe huru wakati akisubiri maamuzi ya kesi hiyo ambayo ili ahirishwa hadi octoba 
haijajulikana ni lini brunson atahamishwa
idadi ya ngos manafort ambaye pia alikuwa anashutumiwa kwa ubadhirifu wa fedha aliposimamia kampeni ya urais ya mwaka wa kama mwenyekiti huenda akapata kifungo cha zaidi ya miaka kwa kupatikana na hatia
ramaphosa ambaye alikuwa makamu wa rais chini ya utawala wa zuma alikuwa tayari ni mrithi wa zuma baada ya kuchaguliwa kama rais wa anc mwezi disemba 
naibu waziri wa marekani anayeshughulika na masuala ya ugaidi na masuala ya ujasusi unaohusiana na fedha sigal mandelker alitoa wito kwa nchi ya uganda na kenya kusitisha mmiminiko wa wawekezaji wa sudan kusini waliogubikwa na ulaji rushwa ndani ya nchi zao
manusura na serikali kwa ujumla wamekuwa wakisema kwamba kuyapa jina hilo mauaji hayo kunapotosha ukweli au uhalisia wake kwa sababu jina halionyeshi hasa mauaji hayo yaliwalenga kina nani
seneta durbin kama ulituma ujumbe kwa mtu yoyote wiki hii unaweza kutujulisha majina ya watu hao uliowasiliana nao wine ambaye jina lake halisi ni robert kyagulanyi alikuwa marekani kwa kipindi cha wiki chache akifuatilia matibabu ya majiraha aliyopata ambayo amesema yametokana na vipigo alivyopata baada ya kukamatwa agosti 
mkuu wa mkoa wa dar es salaam moto uliosababisha maafa makubwa zaidi katika historia ya jimbo hilo la california ulianza kaskazini ya jimbo hilo na kuteketeza kabisa mji wa paradise ambako watu walipoteza maisha na wazimamoto wameripoti kuwa wamegundua maiti nyingine jumatatu
zaidi ya watu wanaoishi katika mji huo hawajulikani waliko
rais wa somalia mohamed abdullahi farmajo pia trump ameshambulia uamuzi ambao unahusu hatua ya progamu ya kuchelewesha kuchukuliwa hatua kwa watoto walioingia nchini daca akisema inamuonyesha kila mtu vipi mfumo wa mahakama ulivyokuwa hauna uadilifu na umefeli ni pale wapinzani wa maamuzi yake aghlabu wanafungua mashtaka dhidi yao katika mahakama zilizoko magharibi ya marekani na mara nyingi wanashinda kabla uamuzi huo haujatenguliwa na mahakama za juu
wadau wengine waliosaini mkataba huo wameeleza azma yao ya kutaka kuendelea na mkataba huo wa nyuklia wakisema unafanya kazi
uingereza ufaransa na ujerumani wamependekeza kushughulikia kero nyingine zinazoelekezwa kwa iran kwa kuwepo mkataba wa ziada
treni ilianza safari kuelekea mji wa college station mahala alipozikwa kwenye eneo la chuo kikuu cha texas a m
mara baada ya treni kuwasili ilipokelewa na bendi ya jeshi
pia jeshi la majini la marekani lilirusha ndege za vita angani na kutoa saluti kwa nahodha wa majini wa vita ya pili ya dunia ikifuatiwa na ufyatuaji mizinga 
shirika la kimataifa la uhamiaji iom limeipongeza libya kwa kuzidisha juhudi za kupambana na operesheni za wanaofanya magendo ya kusafirisha watu
kwa msaada wa umoja wa ulaya inaeleza kuwa idadi ya wahamiaji waliookolewa kwenye maji ya libya na kurejeshwa ufukweni imeongezeka kwa idadi kubwa
wizara ya afya imesema wagonjwa waliopewa dawa aina mab tangu agosti wanaendelea vizuri na matibabu hayo
bado haijafahamika kama kura itamsaidia may kupata uungaji mkono anaouhitaji sana kwenye makubaliano ya brexit ambayo anafanya majadiliano nao
katika ujumbe wa twitter rais farmajo amemwambia waziri mkuu wa ethiopia bila kutaka kueleza mengi uso wake ukionekana kuwa na alama za kupigwa na mikono iliyochubuka ngozi bobi wine amesema alipigwa vibaya na maafisa hao
wakati wazimamoto walipofika kwenye tukio mtoto huyo wa miaka minne alikuwa tayari amesalimika
hali ya wasiwasi imekuwa ikitanda katika eneo hilo katika siku za karibuni kufuatia maelfu ya wahamiaji kutoka nchi za amerika ya kusini kuwasili kwenye uwanja mmoja wa michezo mjini na marekani
ni muhimu tuangalie kwa makini zaidi hatua mahsusi na watendaji mahsusi na tusitumie waraka huu kutilia mashaka uadilifu wa mifumo ya sheria na fbi ambayo inaendelea kuwatumikia wananchi wa marekani kwa uadilifu ryan amesema
amepewa dhamana na amesalimisha pasi yake ya kusafiria polisi na atapewa pasi hiyo baada ya uchunguzi kumalizika ssekatte amesema ijumaa
kujiuzulu kwake kumejiri huku serikali ikilaumiwa vikali kwa kukosa kutii amri za mahakama hususan kufuatia mzozo wa kisiasa unaoendelea nchini humo
baadhi ya wanafunzi walio wahi kulazimishwa kuolewa na kisha baadaye kuokolewa na shule na maafisa wa usalama wanazungumzia yale yaliyo wasibu
tunafanya uchaguzi mwezi agosti na tumeona kile waalimu zetu wanachopitia katika kuhakikisha wanamaliza mtaala kabla ya uchaguzi wa agosti ili kuepuka kuyumbishwa katika kutoa mafunzo amesema grace oloo katika shule ya serikali mombasa
ulinzi umeimarishwa kwa kuwekwa wanajeshi wa somalia katika barabara kuu zote mjini mogadishu
barabara zote zinazoelekea uwanja wa ndege na ikulu zimefungwa
takwimu hizi zimetolewa baada ya wiki mbili tangu zoezi la kufunga makanisa yasiyokidhi mahitaji lilipoanza
makanisa yaliofungwa ni yale yaliokuwa yakiwabughudhi wananchi kufuatia kero za waumini wakati wa ibada kutokana na vipaza sauti na ngoma suala ambalo wananchi walikuwa wakililalamikia siku zote pia ameieleza serikali ya iran akisema marekani inaangalia kile wanachofanya
rotich alisema jumatano kuwa serikali inakabiliwa na matatizo kadhaa katika kufadhili baadhi ya miradi yake ya maendeleo
nimeshuhudia nidhamu ya kipekee kwa vijana wa hapa ambayo inahitaji kuigwa kule kwetu nyumbani alisema korir
ufanisi wa mahakama hiyo hata hivyo unatiliwa shaka baada ya kukosa kusikiliza na kuamua kesi maarufu nchini humo zinazohusu uhalifu dhidi ya binadamu
trump ameamrisha kuwekwa vikwazo kamili dhidi ya makampuni ambayo yanaendelea kufanya biashara na iran hatua iliyo sababisha wasiwasi hasa nchini ufaransa na ujerumani ambako makampuni kama vile airbus na volkswagen yamesaini mikataba ya mamilioni ya dola na tehran
kwa upande wake trump amempongeza cohn pamoja na kuwepo tofauti kati yao juu ya suala la biashara na kutoa tamko kuwa cohn ametumikia nchi yake kwa ufanisi wa hali ya juu
kikosi mahiri cha wapelelezi ambao wanajulikana kama hawks waliwakamata watu watatu katika msako huo kwenye eneo la nyumba ya familia ya gupta katika eneo la kifahari mjini johannesburg
katika azma hii ya kushukuru na kujitathmini wale wanaoadhimisha mwezi mtukufu wa ramadhan wanasema kuziimarisha jamii zetu kuwasaidia wale wenye shida ni mfano mzuri wa jinsi ya kuishi maisha safi kwa waumini wa dini
serikali pia inawatoza ushuru wanaoweka akiba ya pesa kwa simu zao za mkononi kutuma au kupokea pesa kupitia
mashtaka hayo yanatokana na uchunguzi uliofanywa na mueller kuangalia jinsi russia ilivyo ingilia kati uchaguzi na iwapo kulikuwa na mawasiliano kinyume cha sheria kati ya kampeni ya trump na serikali ya russia kremlin
mpaka sasa tumeipata miili ya watu waliouwawa na wengine waliojeruhiwa kutoka katika eneo la shambulizi usiku huu abdikadir abdirahma mkurugenzi wa huduma za ambulance za amin ameiambia reuters
graham amesema alipewa maelezo na haspel akiamini kuwa haiwezekani kabisa mauaji ya khashoggi kufanyika bila ya prince kuwa na taarifa
hata hivyo taarifa hiyo haikuwa na idadi ya madiwani waliojiuzulu na kusababisha uchaguzi mdogo uliofanyika agosti mwaka huu ukijumlisha kata kutoka kata zilizotangazwa awali baada ya madiwani kupita bila kupingwa
patrick nduwimana washington dc
wabunge wa kenya jumatatu wameshutumiana juu ya madai ya rushwa ambayo kwa mara nyingine yanaendelea kuligubika bunge la kenya
kesi hiyo inawahusisha pia washtakiwa wengine wa chadema ambao ni naibu katibu mkuu zanzibar salum mwalimu naibu katibu mkuu bara na mbunge wa kibamba john mnyika mbunge wa tarime vijijini john heche mbunge wa kawe halima mdee mbunge wa bunda esther bulaya na katibu mkuu wa chama hicho dk vincent mashinji
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire voa washington dcchama kinacho tawala nchini sudan kimemteua rais omar al bashir kuwa mgombea wa kiti cha urais kwenye uchaguzi unaotarajiwa kufanyika mwaka 
katika taarifa yake jumamosi waziri wa fedha dk philip mpango aliongeza kuwa bei ambazo walengwa wake wakuu ni watalii au wateja wasio wakazi zinaweza kutangazwa kwa fedha za kigeni na malipo yake yanaweza kufanyika kwa fedha za kigeni
sergey pavlovich polozov baadhi ya wachambuzi wanaonya dhidi ya washington kuliangalia bara hilo katika mtazamo huu wakisema itadumaza thamini za kimarekani kwa kuyaangalia tu mataifa ya afrika kupitia mtizamo wa ushindani
kamati ya sheria ya baraza la seneti itasikiliza maelezo ijumaa kutoka kwa watu ambao wanamfahamu mteule wa nafasi ya mahakama ya juu brett kavanaugh
ushirika wa kijeshi unaongozwa na saudi arabia unaosaidia majeshi ya serikali ya yemen unasema waasi hao wanapata silaha kutoka iran kupitia bandari hiyo tuhuma ambayo iran inakanusha
tangu tulipochukuliwa uamuzi huu wakuu wa makanisa wamejitahidi kutimiza yale mahitaji lakini kuna mengine ni magumu
fikiria asilimia ya makanisa hupangisha kwenye maeneo mbalimbali wanaposema hairuhusiwi kufanyia au kuendesha ibada kwenye maghorofa ya kupanga au nyumba za kuishi unategemea watu watasalia wapi wakati zaidi ya asilimia ya makanisa yanapangisha aidha mazishi hayo yamehuduriwa na waombolezaji kutoka maeneo nchi mbalimbali ulimwenguni kote
rais wa afrika kusini cyril ramaphosa alikuwa wa kwanza kutupa mchanga kwenye kaburi la winnie mandela
china imemruhusu balozi wa canada kukutana na raia wa pili wa canada aliyetiwa ndani kwa sababu ambazo bado haziko bayana ilieleza wizara ya mambo ya nje huko ottawa
serikali ya kenya imesema jumatano kuwa mvua hizo zimesababisha watu kuhama makazi yao
mkuu wa waangalizi wa umoja wa ulaya eu walikuwepo katika uchaguzi wa agosti na oktoba amesema kuwa mipango yake ya kuja kenya kutoa ripoti juu ya uchaguzi imekutana na kipingamizi
hivi karibuni tuzo ya nobel ilitolewa kwa mtaalam wa magonjwa ya wanawake nchini kongo denis mukwege kutokana na kazi yake ya kuwatibu waathiriwa wa ukatili wa kingono katika jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc
mwanzoni mwa mwezi mei takriban familia ziliachwa bila makao katika ukanda wa kano maeneo ya nyakach na nyando magharibi ya kenya baada ya mvua nyingi kunyesha katika eneo hilo na kusababisha mto nyando na miriu kupasua kingo zake
katika hotuba yake kama rais ya kila wiki trump amesema kuwa jukumu lake kubwa kabisa ni kumteuwa jaji ambaye atakuwa mkweli katika kutafsiri katiba kama ilivyoandikwa
sababu za kuwafukuza mutiganda na rukundo hazijaweza kufahamika
mbabaishaji james comey atajulikana kama mkurugenzi dhaifu kuliko wote katika historia ya fbi hakufukuzwa kwa sababu ya uchunguzi wa kubabaisha wa russia japakuwa hapakuwa na njama yoyote isipokuwa ni demokrats wenyewe trump amesema katika ujumbe wake wa twitter
waendesha mashtaka wamesema cohen kwa kumsaidia trump alirahisisha kufanya malipo akivunja sheria za matumizi ya fedha katika kampeni kwa nyota wacheza filamu za ngono stormy daniels na mwanamitindo anayechapishwa katika gazeti la playboy karen mcdougal muda mfupi kabla ya uchaguzi wa ili kuwanyamazisha juu ya madai juu ya mahusiano yao na tajiri wa biashara ya majumba miaka kumi kabla ya kugombea kinyang anyiro cha urais
alidai kuwa katika taarifa ya usuluhishi aliyoipokea channel group corporation ilidai kuwa tbc imewasababishia kukosa faida ambayo wangeipata iwapo wangewekeza katika kuhamisha urushaji wa matangazo ya televisheni kutoka mfumo wa analojia kwenda digital
rais mstaafu wa marekani barack obama na mkewe michelle obama walionekana pamoja katika fursa adimu walipohudhuria mjini washington jumatatu uzinduzi wa picha zao rasmi katika maonyesho ya picha katika jumba la kumbukumbu za picha la kitaifa la smithsonian
kwa kuwa mmoja wa wajumbe ni waziri kabudi atuambie makinikia imefikia wapi mchanga uliozuiwa bandarini upo utakuwapo hai lini unasafarishwa kiwanda cha kuchenjua kitajengwa lini kubenea alisema
vyombo vya usalama vimesema kuwa watu wanne waliuwawa katika kijiji cha el rodeo wakati rojo hilo lenye moto ilipoangamiza nyumba hiyo na watoto wawili wakauwawa kwa kuchomeka wakiwa katika daraja wanashuhudia mlipuko huo wa volcano
white house inaonesha ishara ya kukubaliana na kiwango cha fedha kilichohitajika kwa ujenzi wa ukuta lakini rais trump hajapendekeza mageuzi yeyote yanayohusiana na uhamiaji ambayo yaliwapatia ushindi wademocrat kwa kuongeza fedha za usalama wa mpakani katika siku za nyuma
matukio ya hivi karibuni mnamo mwezi july bunge la sudan kusini liliongeza muda wa serikali hadi mwaka hatua ambayo iliwakasirisha wanasiasa wa upinzani waliosema kwamba serikali ilikuwa katika mchezo kwenye meza ya mazungumzo ya kuleta amani ya kudumu
mjadala bungeni maafisa wa uturuki wanasema kuwa mwandishi huyu aliuwawa na mwili wake kukatwa katwa na majasusi wa saudi arabia ndani ya ubalozi wa riyadh mjini istanbul tuhuma ambazo saudia inakanusha
marekani iliitoza faini ya dola za marekani bilioni 
 kampuni ya zte mwaka 
hali ya ukame nchini malawi inaelezewa hivi sasa inachochea kuibuka kwa ghasia na shutuma za uchawi
marufuku itajumuisha bump stocks kifaa kilichopo kwenye bunduki ambacho kinaruhusu kufyatua risasi nyingi kwa wakati mmoja ambacho kilitumika katika tukio la ufyatuaji risasi huko las vegas oktoba mwaka jana ambapo watu waliuwawa na walijeruhiwa
kipengele cha saba cha pendekezo juu ya kufufua serikali ya mpito ya umoja wa kitaifa inapendekeza kuwepo na makamu rais wanne katika kipindi cha miezi ya mpito ya kusimamia utekelezwaji wa mageuzi ulioelezea kurejesha tena mkataba wa amani uliovunjika mwaka 
mwandishi wa voa ameripoti kutoka mji wa los angeles ambapo onyesho hilo la oscar lilifanyika maudhui ya usawa kwa wote yametawalia tuzo katika mwaka ambao wengi huko hollywood wameungana kuwatetea wanawake
angalau mmoja wa washambuliaji hao alijilipua yeye mwenyewe ndani ya jengo hilo wakati wanamgambo wengine wakishambulia
wachambuzi wanasema wajumbe wengi wanaohudhuria wanatarajiwa kukinzana juu ya maoni yenye ushindani ya mustakbali wa uchumi wa dunia
pembeni mwa mkutano kwenye ikulu serikali ya kenya ilitia saini makubaliano ya zaidi ya shilingi bilioni na makampuni mbalimbali ya marekani ambayo yameanzisha au yataanzisha miradi kadhaa ya uwekezaji katika taifa hilo la afrika mashariki
kiasi kikubwa cha uwekezaji huo kikiwa ni katika nyanja ya umeme na kilimo
jeneza la mchungaji billy graham likiwa kwenye ukumbi wa bunge la marekani capitol rotunda mjini washington dc
feb
amesema maelfu ya nyumba hospitali na sehemu za maduka makubwa na hoteli ziliharibiwa kabisa na kuanguka na maporomoko hayo yamekata njia kuu inayo unganisha palu
tumeamua kuwaondoa vituoni mawakala wetu katika vituo kutokana na kuwepo kwa ukiukwaji mkubwa wa taratibu amesema
kwa upande wa jeshi la polisi wasipopata msaada wa raia watakuwa na wakati mgumu kudhibiti uhalifu kwa sababu raia hao hao wanaopiga kelele kulaumu polisi ndio unakuta hao hao wamehifadhi wahalifu alisema malecela
rais john pombe magufuli amemwondoa mwenyekiti wa bodi ya wakurugenzi wa mamlaka ya udhibiti wa usafiri wa nchi kavu na majini sumatra mhandisi dkt john ndungura
mwandishi mwingine wa habari isaac bakka aligunduliwa akiwa amezuiliwa katika gereza la luzira nje kidogo ya jiji la kampala baada ya kutoweka katika mazingira ya kutatanisha
april waandamanaji hao wanataka kuwepo uchaguzi mpya na wanaelekeza hasira zao dhidi ya serikali
mimi sio kwamba nawakatisha tamaa lakini kwa ufupi naeleza ukweli ulivyo amesema
tizameni kila sehemu
siasa za nguvu zinajidhihirisha ghafla ambapo uchaguzi na demokrasia ya uongo zinaendelezwa katika sura hiyo lakini wale walioko katika madaraka wanataka kukandamiza kila taasisi au mwenendo ambao unaipa maana demokrasia
katika nchi za magharibi una vyama vya siasa vilivyobobea katika mrengo wa kulia ambavyo mara nyingi vimejikita katika majukwaa ya kulinda utaifa na kufunga mipaka na pia wakijaribu kuficha ubaguzi uliowazi wa kitaifa
ugonjwa huo huenezwa kupitia chakula na maji yaliyochanganyika na kinyesi cha mtu aliyepata maradhi hayo
unaenea kwa haraka katika maeneo yasiyo na usafi na makazi yenye msongamano ambapo huduma za vyoo ni adimu hasa katika kambi zenye msongamano mkubwa wa wakimbizi kabla ya hotuba hiyo rais macron alikutana na baraza lake la mawaziri na waatalamu wa mazingira ili kuunda baraza kuu la hali ya hewa linalowaleta pamoja waatalamu wa mazingira
umoja wa ulaya umekosoa namna maafisa wa usalama walivyo wakamata wabunge na raia kaskazini mwa uganda kwa madai kwamba walipiga mawe msafara wa rais yoweri museveni
kufuatia mwaka huo washindi wa oscar wameleta kila aina ya masuala ukianzia mabadiliko ya tabia nchi hadi vita na mpaka haki ya malipo sawa kwa wanawake
wengine waliofika kituoni hapo ni naibu katibu mkuu wa chama hicho na mbunge wa jimbo la kibamba john mnyika naibu katibu mkuu zanzibar salum mwalimu na mbunge wa tarime vijijini john heche
vyanzo karibu na chama tawala nchini ethiopia vimeiambia sauti ya amerika voa kwamba wanatarajia kuwa nchi hiyo itatangaza hali ya dharura baada ya waziri mkuu wa taifa kuchukua hatua ya kushangaza ya kujiuzulu
tunaweza kutuma wasichana nyumbani kwake ili kupata ushahidi wa kutumia dhidi yake afisa mkuu wa kampuni hiyo alexander nix alisema kwenye video hiyo ya siri
maafisa wa afya wamesema sio chini ya watu wamejeruhiwa wakiwemo dazeni ya wale waliojeruhiwa kwa risasi
serge tissot mwakilishi wa shirika la chakula na kilimo kwa sudan kusini anasema hali inazidi kuwa mbaya zaidi kutokana na kupanuka kwa mzozo
pia kenya na uingereza zitaendelea kupanua masoko yake ya bidhaa hata baada ya uingereza kuondoka katika umoja wa ulaya
pia kwa mujibu wa wapinzani serikali ina nia yakuondoa kipengele cha ukomo wa mihula miwili anayohudumu rais miaka mitano kila mmoja
hatuna budi kuongeza utashi wa kisiasa katika kutekeleza miradi ya pamoja amesema
mchambuzi wa muda mrefu wa congo stephanie wolters wa taasisi ya tafiti za masuala ya usalama anasema yeye hana wasiwasi sana na matokeo ya uchaguzi lakini ana wasiwasi na mazingira hatarishi ya uchaguzi ambayo zaidi ya wapiga kura milioni wanaweza kukabiliwa nayo siku ya jumapili
rais wa kenya uhuru kenyatta na ujumbe wake wakutana na ujumbe wa marekani kwenye ikulu white house
idadi ya mashirika yaliyofungwa kwa nchi zenye udikteta matokeo yake ni kuwa kumekuwa na mvutano wa kuzuia kile ambacho wananchi wao wanatakiwa kuona au kusikia kuzuia upinzani na kuzuia nguvu ya wananchi wao kuchukua madaraka
huko kuwait mwanadiplomasia wa juu wa marekani ataongoza ujumbe katika mkutano wa mawaziri unaowaleta pamoja wanachama wamuungano wa kuwatokomeza kikundi cha kigaidi cha isis
netanyahu ambaye amekuwa waziri mkuu wa taifa la israel kwa takribani miaka alilihutubia taifa wakati habari za mapendekezo hayo zinatolewa na hivyo kuweza kutangaza rasmi hadharani na kuweka bayana kwamba hana nia ya kujiuzulu
naibu spika wa bunge la uganda kabila mwenye umri wa miaka alitakiwa aachie madaraka mwaka wakati muhula wake wa uongozi ulipofikia hatima yake kwa mujibu wa katiba
lakini uchaguzi wa kumpata mrithi wake ulicheleweshwa mara kadhaa na kuchochea maandamano ambapo darzeni ya watu waliuawa
tumezungumzia athari ya ufisadi nchini kenya
naridhishwa na kujitolea kwenu kuondosha uozo huu katika nchi yenu tunajiunga nanyi katika harakati hizi na leo tumeafikiana kuwa tutarejesha mali yoyote ya kenya inayotokana na ufisadi iliyofichwa nchini mwetu ili iwafaidi wakenya amesema waziri mkuu may
nyumba zilizokuwa karibu na eneo hilo na vitongoji vyake ziliathiriwa vibaya sana kabla ya moto huo kudhibitiwa dakika tisini baada ya kuzuka kwake kwa mujibu wa kituo cha huduma za dharura cha st john ambulance
sisi tulitegemea bunge letu tupewe taarifa ya kina kuhusu mazungumzo kati ya serikali na acacia
tuelezwe shilingi trilioni ambazo ni dola bilioni tungepata lakini bajeti nzima imekuja haijazungumzia makinikia kubenea alisema na kuongeza wanafunzi hao wanaungana na wenzao kutoka shule zaidi ya na taasisi nyingine nchini kote ambao walitoka madarasani wengi wao wakiwa wamevaa nguo rangi ya machungwa ambayo imekuwa ikinasibishwa na harakati za kudhibiti silaha
ameeleza kuwa madai hayo ya ufisadi ni yenye kumkandamiza yamevuka mipaka na kuna dosari nyingi kama vile ilivyo jibini ya uswiz na kuahidi kuendelea na uongozi wake
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa anaripoti kuwa katika kikao cha mahakama mjini mbale mashariki mwa uganda kilichochukuwa zaidi ya masaa majaji wameamua kwamba kuweka kizuizi cha umri kwa wagombea urais ni ubaguzi na kwamba bunge halikuvunja sheria yoyote kwa kuifanyia mabadiliko katiba ya taifa
wakati huo huo katika jiji la teh ran maelfu ya waandamanaji walikusanyika katika uwanja mmoja wa mikutano wakitoa wito kwa jeshi na polisi kuungana nao
kwa upande mwingine russia ambayo iliunga mkono azimio hilo imeweka mpango wake wenyewe wa kusitisha mapigano kwa saa tano kila siku ndani na karibu ya ghouta
tangu februari watu wameshauliwa katika eneo hilo na inaripotiwa kwamba roketi zinazofyatuliwa kutoka ghouta hadi ndani ya damuscus zimesababisha vifo vya watu na zaidi ya wayu kujeruhiwa
waziri wa mambo ya kigeni wa ethiopia amesema kuwa hakuna taharuki ya kiusalama licha ya serikali kutangaza hali ya dharura wiki iliyopita
wawakilishi wa biashara kwa japan na umoja wa ulaya eu walikutana na mwakilishi wa biashara wa marekani siku ya jumamosi katika juhudi za kuepuka vita vya biashara kufuatia tangazo jipya la ushuru wa alminium na chuma lililotolewa na rais donald trump
rais wa urusi vladimir putin amesema jeshi lake limejaribisha silaha kadhaa mpya za nyuklia ikiwemo aina ya kombora ambalo halina ukomo wa masafa na linaweza kupenya ngome ya mfumo wowote unaokabiliana na makombora
serikali huko canberra imefuta mpango wa nishati wa kitaifa ambao ungepunguza uchafuzi wa mazingira na kuboresha sekta salama ya nishati na baadhi ya wabunge wanataka australia kujiondoa kutoka katika mkataba wa mazingira wa paris kwa sababu ya athari ya viwanda vinavyotumia nishati yenye kuchafua mazingira
mashua mbili zilipatikana zikiwa katika bahari ya mediterranean kati ya nchi ya morocco na algeria na rasi ya liberia huku zikiwa na watu kumi na tatu kati yao wakiwa wamepoteza maisha
lakini idadi ya wakatoliki milioni wanaokadiriwa kuwapo nchini china wamegawanyika juu ya mkataba huo wakati kanisa lisilo rasmi likiwa linamfuata kiongozi wa kanisa katoliki
kadinali mstaafu wa hong kong joseph zen amekataa makubaliano hayo na kusema ni usaliti uliyo fanywa na vatican
wakati huohuo majaji wa serikali kuu wametoa agizo kwa uongozi wa trump kuendelea kuziacha baadhi ya vifungu vya programu ya daca wakati changamoto mbalimbali za kisheria zikijadiliwa katika mifumo ya mahakama
rais uhuru kenyatta wa kenya jumapili alizindua rasmi awamu ya majaribio ya uzalishaji na usafirishaji wa mafuta ghafi kutoka eneo la lokichar kaunti ya turkana katika kile alichokitaja kuwa azima ya nchi hiyo ya kujiunga na mataifa mengine ya ulimwengu yanayozalisha bidhaa hiyo
juzi viongozi hao wakiongozwa na mwenyekiti wa chama hicho freeman mbowe walisomewa mashtaka wakakosa dhamana na kupelekwa gereza la segerea hadi leo mahakama itakapotoa uamuzi wa kupewa dhamana au laa
abdirahman ameiambia cpj kuwa yeye na mohamed walizuiliwa katika kituo cha polisi huko las anod hadi mei ambapo walipelekwa kwenye kituo kikuu cha mahabusu cha mji huo
wajumbe wa mazungumzo waliofika tripoli jumatatu wamesema waametembelea kambi za kuwaweka watu kizuizini na pia wamepokea wahamiaji kutoka ubalozi wa somalia
wakati emmanuel macron ni mwenye mafanikio zaidi katika kumuonyesha bashasha rais trump wakati wanapokutana angela merkel hatumii bashasha kama ni kipaumbele chake katika mazungumzo na badala yake husimamia misingi maadili ya pamoja na maslahi ya pande zote amesema erik jones mkurugenzi wa idara ya tafiti za european na eurasian katika chuo kikuu cha johns hopkins
serikali ya marekani imeweka kipingamizi juu ya muswada ulioletwa na baraza la usalama la umoja wa mataifa un jumamosi ukitaka uchunguzi ufanyike juu ya israeli kutumia risasi za moto dhidi ya wapalestina walioshiriki katika maandamano katika ukanda wa gaza kwa mujibu wa maelezo ya mwanadiplomasia wa baraza hilo ambaye alilifahamisha shirika la habari la ufaransa
taarifa ya haidalla hakizimana wa bujumbura burundi wakati huo huo aliyekuwa waziri wa michezo utamaduni na sanaa wa kenya hassan wario amepewa hadi jumatano asubuhi kujiwasilisha mkwa idara ya upelelezi na baadaye kufika mahakamani siku ya ijumaa
pamoja na kuwa mwanasiasa johnson ambaye alizaliwa mwaka wa ni mwanahistoria na mwandishi wa habari
amewahi kuwa mbunge tangu mwaka wa hadi na meya wa mji wa london kutoka mwaka wa hadi 
akizungumza baada ya kupiga kura jumatano rais anaetetea nafasi yake hery rajaonarimpianina katika mji mkuu wa antananarivuo alisema ana matumaini zoezi hilo litaleta amani nchini mwake
uhalifu huo unajumuisha mauaji kuwekwa kizuizini au kunyimwa haki nyingine za msingi uhuru mateso ubakaji na aina nyingine za manyanyaso ya ngono
msemaji wa rrais pierre nkurunziza na waziri wa haki za binadamu nchini burundi amekataa kutoa maoni kuhusu ripoti hiyo
rais wa rwanda paul kagame amemfukuza kazi mkurugenzi mkuu wa usalama wa nje brig jenerali francis mutiganda ikiwa sehemu ya mabadiliko yaliofanyika katika jeshi la ulinzi la nchi hiyo gazeti la chimp corps la uganda limeripoti
kim amemwambia xi kuwa yuko tayari kutafuta ufumbuzi wa suala al kuondoa nyuklia muda wa kuwa korea kusini na marekani watakuwa tayari kushiriki katika juhudi hizi kwa nia njema kuweka mazingira ya amani na utulivu wakati akichukua hatua za kusukuma mbele mazungumzo hayo na kufikia muwafaka ili kufikia amani kwa mujibu wa xinhua
rais wa afrika kusini anayekabiliwa na kashfa jacob zuma amejitetea katika mahojiano jumatano akisema shinikizo linalomtaka yeye kujiuzulu si haki na kwamba hajafahamishwa kosa lake ni nini
gazeti la daily monitor nchini uganda limeripoti kuwa basi linalomilikiwa na kampuni ya gaagaa bus ambalo lilikuwa safarini kutoka wilaya ya lira liligonga trekta ambayo ilikuwa inaelekea kitongoji cha karuma wilaya ya kiryandongo
brunson yuko kizuizini nyumbani kwa tuhuma za ugaidi ambazo washington inazipinga kuwa hazina msingi wowote
ankara inasema suala hilo ni jukumu la mahakama
mwandishi wa sauti ya amerika anaelezea kuwa katika ripoti hiyo utafiti wa who umewashirikisha karibu watu milioni katika nchi na kugundua kwamba kiwango cha mazoezi kati ya watu wazima hakijabadilika kati yam waka na 
imetayarishwa na mwandishi wetu kwa miaka mingi sasa wademokrat wamekuwa wakishinikiza kuwepo mfumo wa uchunguzi kamili ikiwemo taarifa za kwenye mitandao na manunuzi ya silaha
waziri wa ulinzi na jeshi la kujenga la taifa dkt hussein mwinyi alitoa nasaha hizo akiongeza kuwa msiba huo ni wa kitaifa na tukio hilo limewasikitisha hivyo wasikate tamaa kwa kuwa wanatekeleza wajibu wao wa kazi
kura ya kumthibitisha jaji kavanaugh inaweza kupigwa mapema jumamosi
sheria zimeendelea kuwa kandamizi ulimwenguni na hali ya siasa kuwa tata baada ya vikundi vyenye pesa kuvidhibiti vyombo vya habari wakizuia ujumbe na wakati mwengine kulazimisha ujumbe potofu kuwafikia wananchi wanasema wachambuzi wa siasa huko ulaya
chung amesema kuwa ataendeleza juhudi za kuwepo mazungumzo ya kina ili kutafuta njia ya kufanya matayarisho ya kuanza mazungumzo kati ya pyongyang na washington
kijana wa waziri mkuu wa zamani sadiq al mahd al sidiq al sadiq aliwambia waandishi habari kwamba bado hawajihisi kuwa na uhuru kamili kwa sababu baadhi ya wenzao bado wanashikiliwa na maafisa wa usalama
rahma anasema wakati wa kujifungua alichanika kama vile nguo inavyochanika kwasababu alipofanyiwa ukeketaji walimshona sehemu yake ya siri kama nguo
mara baada ya kujifungua alilazimika kushonwa stichi na ilikuwa kazi kuuguza kidonda hicho
kufuatia ushindi huo timu ya sueden inachuka na fasi ya kwanza katika kundi sawa na mexico ambayo iliilaza jumapili ujerumani kwa bao 
ujerumani na korea kusini hawajapata puenti hata moja
zuma alikuwa amekataa shinikizo kubwa la kujiuzulu la zaidi ya wiki moja kufuatia mazungumzo yaliyofanyika katika chama
ag hana mamlaka juu ya kanuni hizo rais magufuli amesema nitoe wito kwa mawaziri wangu na wakurugenzi hakikisheni viwanda mnavyovianzisha nchini mnaajiri watanzania hawa ndio walionipigia kura
hata hivyo taifa hilo limeendelea kukaidi na kuendeleza programu yake ya nyuklia na makombora ya masafa ya mbali
maafisa nchini guinea bissau wanasema kwamba wamefanikiwa kupata mabaki ya boti lakini hawajaweza kuokoa mtu yeyote wala kuopoa maiti
ni baada ya kuibuka hoja ya kumshtaki kumuondoa madarakani rais mohammed abdullahi kwa shutuma za matumizi mabaya ya ofisi kupita kikwazo kimoja muhimu hata hivyo waziri kange lugola amefafanua serikali ya jamhuri ya muungano wa tanzania baada ya kuwa imebeba mzigo wa wakimbizi wa burundi kwa muda mrefu na baada ya kufikia hatua ya nchi ya burundi kutulia na baada ya kuridhika kwamba wakimbizi walioamua kurudi makwao kwa hairi yao sasa wanaweza kurejea
machi macron amelazimika kubadili msimamo wake baada ya karibu watu laki tatu kujitokeza tena katika mji mkuu paris siku ya jumamosi wakiandamana kumtaka kiongozi huyo ajiuzulu
ni kweli waziri wa tanzania wa mambo ya ndani alifanya ziara katika kambi yetu ya nduta alifanya mkutano na waakilishi wa wakimbizi katika kambi
aliwafahamisha kwamba amekuja na ujumbe kutoka kwa rais wa jamuhuri ambae anauliza suali hili je kwanini hamrudi kwenu wakati usalama umeimarika amesema kasi ya wakimbizi kurejea nyumbani kwa hiari imepunguka kwa nini hamrudi nyumbani amedadisi
kwa mujibu wa taarifa ya chadema wabunge hao wa upinzani ni halima mdee kawe na mbunge wa tarime mjini ester matiku tarime mjini walishindwa kuripoti polisi wiki iliyopita kutokana na kuhudhuria vikao vya kamati za bunge vinavyoendelea mjini dodoma
mojawapo ya mashine za utabibu ct scan taarifa ya wanadiplomasia wa umoja wa ulaya walio jijini kampala inataka wote walioshiriki katika kuwapiga wabunge na raia katika mazingira yanayotajwa kuwa ni ya kinyama kuchukuliwa hatua
wakati wa mdahalo huo uliofanyika jumamosi dar es salaam wadau hao walijadili mchango wa mitandao ya kijamii katika kuhamasisha utawala bora
muda mfupi baadae trump alikutana na waziri mkuu wa israel benjamin netanyahu
rais na netanyahu kila moja kwa upande wake alikanusha fikra ya kuwa uamuzi wa trump kuitambua jerusalem kama mji mkuu wa israel ikiwa ni suala lenye utata kati ya israel na palestina utaathiri juhudi ya kupata suluhisho la amani la kudumu mashariki ya kati
kamanda arome amewalaumu madereva wa bus kwa kile anachosema wanakiuka sheria za usafiri wa barabarani kwa kuendesha gari kwa mwendo kasi
rais wa uturuki recep tayyip erdogan katika hotuba yake kwa taifa ijumaa kutoka ikulu ya rais nairobi kenyatta amesema kwamba anatarajia tume ya kudhibiti bei ya nishati kenya erc kupunguza bei ya mafuta ya petroli kutoka shilingi hadi shilingi na bei ya diseli kupungua kutoka shilingi hadi shilingi 
andry rajolina aliyechukua madaraka kutokana na mapinduzi ya umma ya na rais anaetetea kiti chake kwa mara nyingine hery rajaonarimampianina alichukuwa madaraka mwaka 
hata katiba ya madagascar wagombea kiti cha urais ajiuzulu kabla ya kugombania nafasi ya urais
rwanda inawahifadhi zaidi ya wakimbizi katika kambi sita ikiwemo ya kiziba ambapo baadhi ya raia wa congo ambao wameishi zaidi ya miaka 
katika mwezi wa februari gazeti la monitor nchini uganda tayari limefuatilia watu sita ambao familia zao zimeripoti kuwa wametekwa
amesema jumatano kuwa makubaliano hayo ni kujisalimisha kwa ugaidi
uidhinishaji huu kutoka usimamizi wa usalama wa usafirishaji wa marekani tsa unafungua milango ya kq kufanya uzinduzi wa safari zake kati ya nairobi na new york oktoba na kulifanya shirika la kwanza kutoka afrika mashariki kuwa na safari za moja kwa moja kuja marekani
baadhi ya maafisa wa wizara ya ulinzi wanapinga mpango huo wa kufunga vituo vya kijeshi afrika wakisema inaweza kupunguza ushawishi wa marekani na afrika wakati ambao china na russia inaangaza kuimarisha ushawishi huo
hapo awali polisi waliitikia wito wa taarifa ya gari lililokuwa linaungua lakini walipowasili katika eneo la tukio walikuta watu wamepigwa visu
yona ambaye alikuwa waziri wa nishati na madini wakati wa utawala wa awamu ya tatu amekuwa akinyoshewa kidole kwa kashfa mbalimbali ikiwamo ya ufisadi wa matumizi mabaya ya rasilimali za umma
afisa ufundi katika who kwenye idara ya afya ya lishe na maendeleo laurence grummer strawn anasema muongozi huo wa hatua unavishauri vituo vya afya jinsi huduma inavyotakiwa kutolewa kwa kina mama wapya na watoto wao
rais alisema huenda pia wakaweka wanajeshi wa zamani katika shule zote jambo ambalo linaweza kutatua matatizo ya mashambulizi ya bunduki shuleni
katika hotuba yake kwa viongozi wa bunge rouhani amezilaumu nchi za kigeni ikiwemo marekani israel na hasa saudi arabia akidai kuwa ndiyo waliochochea machafuko hayo iran
seneta heidi heitkamp mdemokrati kutoka jimbo la north dakota pia amesema anahitaji muda kufanya uamuzi juu ya kura yake
anagombania kuchaguliwa tena katika jimbo ambalo lilimchagua kwa kura nyingi rais donald trump
maafisa wa marekani walisema cia ilihitimisha kwamba maafisa wa saudi arabia katika serikali ya saudi arabia walipanda ndege kwenda istanbul na walimuuwa kashoggi ndani ya ubalozi mdogo wa saudi arabia huko uturuki
kashoggi alikuwa mwandishi wa the washington post alimkosoa mwana mfalme kwenye makala zake na aliuwawa kwenye ubalozi mdogo wa saudia mjini istanbul mwezi oktoba wakati akijaribu kupata hati rasmi kwa ajili ya ndoa na mchumba wake raia wa uturuki
serikali ya burundi imetoa masharti yanayotakiwa kutimizwa na mashirika ya kimataifa yasiyo ya kiserikali ili yaruhusiwe tena kufanya kazi zake nchini humo
hii ni baada ya serikali kusimamisha shughuli za mashirika hayo kwa kipindi cha miezi mitatu
kiongozi huyo wa urusi ameweka malengo ya kupunguza umaskini nchini urusi kufikia asilimia wakati wa kipindi kinachotarajiwa cha muhula wake unaofuatia na kueleza umuhimu wa kuendeleza technolojia ili kupeleka mbele maendeleo
zaidi ya dosi za chanjo hiyo zimeshawasili congo na nyingi zaidi ziko njiani maafisa wamesema
wizara ya mambo ya nje ya rashia imesema katika tamko lake kuwa pia imeamrisha kufungwa kwa kituo cha utamaduni cha uingereza nchini rashia na kusitisha mkataba wa kufungua tena ubalozi mdogo wa uingereza huko mji wa st
petersburg
ikiwa tutakubali kufanya hivyo ina maana tutakuwa tunaingilia faragha ya watumiaji wetu
kanuni pia inalazimisha kufanya kazi na vyombo vya ulinzi na usalama
lakini kanuni inalazimisha kuwa taarifa za watu lazima tuzitume kwa kipindi cha miezi ameeleza
kuwait inaongoza kwa idadi ya watu wasiofanya mazoezi kwa asilimia ikifuatiwa na samoa ya amerika saudi arabia na iraq
wimbi jipya la kupambana na ufisadi nchini kenya limeshika kasi baada ya gavana wa zamani wa jimbo la jiji la nairobi kenya dkt evans kidero kukamatwa na kupandishwa kizimbani kujibu mashtaka ya ubadhirifu wa fedha za umma
uingereza inatarajia kujitoa kutoka umoja wa ulaya machi mwakani ikiwa ni matokeo ya kura ya maoni ya mwaka 
pande hizo mbili zilifanya kazi misingi ya kuachana baada ya mashauriano marefu lakini lazima yaidhinishwe na bunge la uingereza
mapema wiki hii may aliakhirisha upigaji kura uliopangwa ambao ulionekana ungefeli
hotuba yake ya kusisimua iliangazia suala la kudhlilishwa kingono kwa wasanii baada ya wanawake kadhaa wa hollywood kujitokeza mwaka uliopita na kudai kwamba walidhalilishwa kwa njia moja au nyingine
rais donald trump hajazuru bara hilo tangu aingie madarakani na ameshutumiwa kwamba alitoa maneno ya matusi mapema mwaka huu yaliyoelekezwa kwa nchi za bara hilo
zaidi ya maduka na vibanda pamoja na mali zilizo kuwamo katika eneo hilo vimeteketea kwa moto na kusababishia hasara kubwa
sababu yakusimamishwa mashirika hayo na sasa unaweza kusema kufikia kuliunganisha taifa la marekani ni mafanikio
na kuna kundi la wanaume ambao wanajulikana kwamba walikuwa upande sahihi wa historia
pia alisema tanzania imejipanga kuinua uchumi wake kupitia ujenzi wa viwanda na sekta nyingine kama utalii kutokana na vivutio vilivyopo nchini
kwa mujibu wa afisa wa shirika la afya duniani peter salama kifo hicho kimethibitishwa na ameeleza kuwa habari njema ni kuwa mlipuko huu umejulikana kwa haraka na juhudi za kuudhibiti zinaendelea
kwa upande wake makonda alisema hali ya upatikanaji wa maji kwa jiji la dar es salaam kwa sasa ni nzuri na kwamba katika maeneo mablimbali ikiwemo ilala na kigamboni asilimia ya wakazi wake hawana maji
waziri mkuu abiy ambaye kwa mujibu wa shirika la habari la reuters ameleta mabadiliko makubwa ya kiutawala alikuwa tu amemaliza kutoa hotuba yake wakati guruneti hiyo ilipolipuka
vyanzo vya habari nchini kenya vimeripoti kuwa operesheni hiyo ilifanyika baada ya kugundua mrundiko wa silaha yakiwemo mabomu ya mkononi na silaha aina ya rifle tano
rais wa nigeria muhammadu buhari wiki iliyopita waziri wa utumishi kwa umma vijana na jinsia margaret kobia alifika mbele ya kamati ya bunge la kitaifa ya leba na kuelezea anayoyafahamu kutokana na kashfa hii na kusisitiza kuwa uchunguzi umekuwa ukiendelea na hivyo kuhitaji muda zaidi kwa uchunguzi kubaini kilichojiri
zitto ambaye pia ni kiongozi wa chama cha act wazalendo alitoa kauli hiyo bungeni jijini dodoma alipokuwa anachangia mjadala wa makadirio ya bajeti ya wizara ya mambo ya ndani ya nchi kwa mwaka ujao wa fedha
kampuni ya tanzaniteone alisema kuwa sababu ya kwanza ni kutoridhishwa na hali ya ushiriki na mchango wake kwenye siasa za cuf
ameongeza kuwa msimamo wetu kama serikali ni kuwa mashirika ya kijamii ni mashirika muhimu katika maendeleo ya jamii yetu ni wenzetu si raia wa kigeni tunafurahia kazi wanazofanya tunakaribisha mtizamo wao na tungependa kushirikiana nao
baadhi ya watu hao walikuwa wameficha nyuso zao wakati wakiuzunguka ubalozi huo huku kukiwa na mvua ya rasharasha wakiwa wamebeba mabango yaliokuwa yameandikwa magufool must go katika shughuli hiyo ya haraka iliyoandaliwa na ikulu ya marekani ijumaa mchana trump aliwaambia kikundi cha waandishi wa habari kuwa alisaini fungu hilo kubwa la fedha kwa sababu za usalama wa taifa japokuwa alikuwa hajaridhishwa na vitu vingi sana katika fungu hilo kubwa la fedha lililotengwa
mapema jumatano chama tawala cha anc kilikuwa kimesema kuwa bunge lingepiga kura ya kutokuwa na imani dhidi ya rais jacob zuma alhamisi iwapo kiongozi huyo anayekabiliwa na tuhuma hangekubali kuachia madaraka mara moja
mahitaji ya maji yanaongezeka kwa asilimia kwa mwaka hata wakati mabadiliko ya tabia nchi uchafuzi wa hali ya hewa na mmomonyoko wa ardhi unatishia ubora wake na kupatikana kwake
jeshi la israeli limesema kuwa baadhi ya wale waliorushiwa risasi ijumaa siku ya kwanza ya maandamano hayo walikuwa wamewatupia risasi wanajeshi wa israeli wametuma matairi yaliyokuwa yanawaka moto kuelekea kwa wanajeshi hao na pia kutupa mawe na mabomu yakutengeneza wenyewe kwenda upande wa pili wa mpaka huo
vyombo vya marekani viliripoti alhamisi kuwa trump alitoa tamko hilo wakati wa akizungumza juu ya sera ya uhamiaji ya marekani inayojulikana kama daca
sabika sheikh akiwa katika programu ya kubadilishana wanafunzi kutoka pakistan naye aliuwawa ubalozi wa pakistan mjini washington umethibitisha hilo
baada ya simu kupokelewa jaji rumanyika alijitambulisha kwa majina huku sauti ya upande wa pili sauti ya karani comas ilisikika akiitikia kumfahamu
nchi za kiafrika hata hivyo akizungumza na sauti ya amerika siku ya jumatano dkt mumo nzau mtaalam wa masuala ya kidiplomasia na uongozi kutoka chuo kikuu cha nairobi ameeleza kuwa matamshi yaliyotolewa na umoja wa mataifa hayaathiri kwa vyovyote juhudi za kenya kufanikisha upatikanaji wa amani nchini sudan kusini
kadhalika wanataka mahakama hiyo kuamuru kuwa hatua ya bunge la taifa ya kuidhinisha uteuzi wa mawaziri hao haikuwa halali
hili linafuatia uamuzi wa serikali ya kenya kwa siku ya tatu mfululizo kuendelea kumshikilia wakili wa upinzani miguna miguna anayeendelea kuzuiliwa katika uwanja wa ndege wa jomo kenyatta jijini nairobi hata baada ya mahakama jumanne kuagiza aachiliwe huru
hata hivyo juhudi zao zilikatishwa na mvua kubwa zilizonyesha alhamisi na kusababisha zoezi la uokozi kuanza tena leo
uhalifu unaowalenga waislam wa marekani unaosababishwa na chuki umeongezeka kwa asilimia mwaka ikiwa ni mara ya pili kuongezeka kwa hali hiyo kwa mujibu wa tafiti iliotolewa jumatatu na kikundi cha waislam council on american islamic relations cair
hakuna kilichoamuliwa na rais wa korea kusini kuhusu mualiko huo lakini iwapo utafanyika itakuwa ni wa kwanza katika kipindi cha zaidi ya miaka kumi baina ya nchi hizo mbili
suluhisho la kisiasa lakini inaripotiwa kuwa ni ishara ya kushindwa kwao kutekeleza majukumu yao ipasavyo
nchi kumi ambazo zimeathiriwa zaidi na ugaidi ni afghanistan iraq nigeria somalia syria pakistan misri jamhuri ya kidemokrasia ya kongo jamhuri ya afrika ya kati na india
wakili kibatala pande zote mbili zimetupilia mbali pendekezo la kuwaondoa wapiganaji na silaha kutoka katika mji huo na kuusalimisha mji huo chini ya uongozi wa muda wa umoja wa mataifa
zuma alionekana mtulivu wakati jaji akitangaza kuwa kesi imeahirishwa hadi juni 
nilihofia maisha yangu na haraka nilikimbilia msituni
nikiwa huko niliona kundi la watu wakichoma moto nyumba kadhaa
akitoa ushauri huo wa serikali kufanya mazungumzo jumatatu kiongozi wa upinzani raila odinga amesema kuwa mikopo hii kutoka mataifa ya kigeni ni mzigo mkubwa kwa raia wa kenya
maafisa wanasema kuwa mshukiwa huyo alimuuwa mtu moja na kuwajeruhi wengine wanne
wazazi wake wanashikiliwa na polisi kwa ajili ya kuhojiwa
taarifa zaidi zinasema mshukiwa huyo alizaliwa nchini chechnya mwaka na baadae kupata uraia wa ufaransa
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo amesema mazungumzo yake wakati wa chakula cha usiku yalienda vizuri alipokutana na yong chol msaidizi muhimu wa kiongozi wa korea kaskazini kim jong un
kikundi hicho cha watu takriban wakiwemo wanawake na watoto kiliondoka libya kwa sababu ya vitendo vya kinyama ambavyo walikabiliwa navyo wakiwa hapo na walikuwa wakiishi katika kambi za wakimbizi katika mji wa agadez nchini niger ambako walikuwa na matumaini ya kupata hadhi ya ukimbizi
katika hotuba kwenye mkutano huko manchester new hampshire trump aliahidi kuwepo na kizazi kisichotumia madawa akisema kwa pamoja tutamaliza janga hili la ulevi wa dawa hapa marekani moja kwa moja
waigizaji meryl ukisimama wengine wote watasimama haya basi fanyeni hivyo waongozaji wa filamu wazalishaji wa filamu wakurugenzi waandishi wa filamu wakurugenzi wa picha watengenezaji wa nyimbo wandishi wa nyimbo wabunifu
mbunge adam schiff amesema katika barua alioituma kwa mwenyekiti wa kamati devin nunes kuwa wademokrati waligundua jumatano jioni kwamba waraka huo ulikuwa umefanyiwa mabadiliko makubwa na wanakamati walishindwa kupitia waraka huo au kuupitisha na hali hiyo ilikuwa inatatiza sana
watu wengine kumi walijeruhiwa katika shambulizi hilo akiwemo afisa wa polisi anayelinda shule hiyo ambaye alikuwa mtu wa kwanza kukabiliana na mshukiwa huyo
mamlaka ya mawasliano haijatoa maoni yake kuhusu marufuku hiyo
omtata ameiambia voa kuwa aliweza kuwasilisha baadhi ya nyaraka ambazo zilikuwa zifikishwe kwa mwanasheria mkuu waziri wa mambo ya ndani na waziri wa habari mawasialiano na teknolojia
fred matiangi masuala ya ndani na usalama ni lazima tupate matokeo ya uchunguzi huu haraka iwezekanavyo
maafisa wa ubalozi hawawezi kujiaminisha kwa kusema kirahisi kuwa mwandishi aliondoka ubalozini erdogan amesema jumatatu alipokuwa ziarani huko budapest
tetesi za raia na wimbo wa kura ya maoni nchini kenya asilimia tatu ya wasichana walio na umri wa chini ya miaka wamepitia fgm
utaribu ambao umepigwa marufuku nchini humo tangu mwaka 
wale wanaogundulika kufanya utaratibu wa fgm wanaweza kupewa adhabu ya kifungo cha mpaka miaka mitatu
kikundi kinacho washughulikia wakimbizi cha umoja wa mataifa un wamesema ijumaa kuwa hali ya usalama nchini myanmar bado hairidhishi kwa wakimbizi hao kuwa salama kuheshimiwa na kuweza kujikimu kimaisha
habari zinasema kuwa vikosi vya usalama vilipambana na watu hao wenye silaha na kuwafurusha kutoka katika eneo la mashambulizi hayo kwenye kizuizi hicho cha ulinzi
utafiti uliopo unaonyesha kwamba asilimia ya watu walioambukizwa hawazingatii matibabu inavyohitajika
hiyo ndio sababu iliyonifanya kuunda program hii ili kuhakikisha kwamba wagonjwa wote wanazingatia matibabu ahmed mahat ambaye ni kiongozi wa shirika la madaktari bila mipaka katika kituo cha matibabu kambi ya kyangwalianasema kwa mujibu wa wakili wake cliff ombeta miguna ambaye amezuiliwa kwenye uwanja huo tangu alipowasili nchini hapo jana alipelekewa fomu hizo na maafisa wa idara ya uhamiaji baada ya kukataa kuwasilisha cheti chake cha kusafiria
mapema jumamosi nchini ethiopia mtu mmoja aliuawa na wengine kadhaa kujeruhiwa wakati wa mkutano wa kisiasa uliohuhuriwa na halaiki na kuhutubiwa na waziri mkuu wa nchi hiyo abiy ahmed katika mji mkuu addis ababa
katika mahojiano na kipindi cha televisheni jumapili fox news sunday pompeo hajasema ni nchi gani zilizo ruhusiwa na marekani kukiuka vikwazo hivyo kwa kuendelea kununua mafuta kutoka iran
nafikiri siku hizi kwa hakika kuna idadi kadhaa ya wafanyabiashara ambao wanatumia tu mtandao wa instagram na whats app na njia mbali mbali ambazo wanajitangaza kupitia intaneti
kwa hiyo nafikiri tathmini ya rais ilikuwa haitendei haki malengo ya wale wanaotumia mitandao hiyo amesema blogger godiva akullo
lindsey graham china jijini beijing rais uhuru kenyatta alifanya mashauriano na mwenzake xi jingping juu ya njia bora ya kudumisha mahusiano yake na taifa hilo la asia
sehemu kubwa ya iran inakabiliwa na ukame ambapo wachambuzi wanasema serikali imefanya hali hiyo kuwa mbaya zaidi kwa sababu ya usimamizi mbaya
mwili wa marehemu uliwasili saa mchana katika msikiti wa manyema jijini dar es salaam kwa ajili ya kusaliwa
vyombo vya habari vimeripoti kuwa mgombea wa uchaguzi huo kupitia tiketi ya chadema yonas laizer alieleza masikitiko yake muda mchache baada ya matokeo ya uchaguzi kutangazwa jumapili
mchango wa ester bulaya wingu kubwa la moshi lilitanda karibu na ikulu na mapambano ya kutupiana risasi yalizuka karibu na jumba hilo mtu aliyekaririwa na reuters amesema ameshuhudia hilo
naye mkuu wa mfumo wa benki wa kiislamu kwenye benki ya first national ya afrika kusini amman muhammad anasema biashara imenawiri barani afrika kutokana na ongezeko la waislamu barani humo
baraza la wawakilishi likiongozwa na warepublican kwa hivyo wamepeleka mswada huo kwa baraza la seneti ikiwa ni mswada wa tano wa mwaka huu tangu mwezi oktoba ili kuruhusu serikali kufanya kazi hadi marchi 
msigwa amesema bungeni ijumaa kuwa chama chake cha chadema kimepata nyaraka zinazoonyesha gharama ya pasipoti za kielektroniki ambayo ilizinduliwa na rais john magufuli hazikufuata taratibu za ununuzi wa haki
kutokana na shambulizi la risasi septemba lililofanywa na watu wasiojulikana mwaka jana na kusababisha awe katika matibabu nje ya nchi kwa muda mrefu lissu atakuwa ametumikia nafasi yake kama rais wa tls kwa miezi sita pekee
mwenyekiti huyo alitoa kauli ya kuwa uchaguzi huo wa marudio ulikuwa umefanyika kwa mujibu wa sheria
uhuru amechukuwa hatua hiyo baada ya kile alichosema kuwa ni kilio cha wakenya kutokana na bei ya juu ya mafuta inayo sababisha kuongezeka kwa gharama ya maisha
tathmini hiyo itafanyika kwa kiasi cha mwezi mmoja na wakati mchakato huo ukifanyika waandishi wa habari kutoka nchi zinazochangia majeshi watatembele kambi mbalimbali za jeshi hilo ambazo ziko maeneo mbalimbali nchini humo
mbunge wa upinzani joseph sugu mbilinyi na afisa mwingine wa chama cha chadema mjini mbeya walihukumiwa kifungo cha miezi mitano gerezani mwishoni wa februari baada ya kukutwa na hatia ya kumkashifu rais john pombe magufulu awali maafisa walikanusha shutuma za wasichana hao kutekwa nyara wakisisitiza kwamba walikuwa wamejificha vichakani baada ya shambulizi
vikwazo vipya vitaanza kutekelezwa jumatatu ambavyo balozi wa marekani umoja wa mataifa nikki haley alikuwa amezungumzia katika kipindi cha televisheni ya cbs face the nation ili kupeleka ujumbe kwa russia juu ya silaha za kemikali zilizotumiwa na syria
hata hivyo baadhi ya wakenya walikosoa tawala ambazo hazikuwatambua ipasavyo mashujaa wa uhuru wa pili
alisema nchi yake itaimarisha ushirikiano na rashia katika kuleta maendeleo katika maeneo ya mashariki ya mbali ya rashia na hivyo kusaidia maendeleo ya nchi za mashariki ya mbali
mahakama yakosa wataalam mkutano huo wiki hii unafanyika mjini katowice na unakabiliwa na changamoto kubwa ya kuziunganisha nchi za dunia kukubaliana juu ya namna ya kutekeleza makubaliano ya kihistoria ya paris ya yanayobidi kuanza juu ya kupunguza joto la dunia kwa nyuzi 
 celsus
amesema kuwa kila moja kati ya wanawake hao anajambo la kusimulia na mradi ambao unahitaji ufadhili
mara ya mwisho alipoonekana kwenye runinga alikuwa akiwahutubia wanahabari mapema mwaka huu na kumshutumu aliyekuwa makamu wake ambaye sasa ni rais wa zimbabwe emmerson mnagagwa kwamba alimwondoa mamlakani kwa njia ya mapinduzi
kyagulanyi ambaye pia ni mwanamziki mashuhuri anazuiliwa katika kambi ya wanajeshi ya makindye jiji kampala baada ya kukamatwa siku ya jumatatu wiki jana
pia vuguvugu la wabunge vijana katika bunge la kenya limewashtumu vikali maafisa ambao wametajwa kwa kufuja fedha katika wizara ya vijana
mkurugenzi wa idara ya utabiri wa hali ya hewa kenya peter ambenje kwa mahojiano ya kipekee na idhaa hii anafafanua kisababishi cha mvua nyingi kenya na maeneo mengine ya afrika mashariki
alikuwa anajaribu kutoa picha ya jinsi mwaka wake wa kwanza madarakani ulivyokuwa na mafanikio amesema steven pifer mtafiti wa ngazi ya juu anayezuru taasisi ya utafiti ya brookings institution
chanzo cha habari kimeripoti kuwa zuma anatuhumiwa kutaka rushwa kwa nia ya kujinufaisha kifahari yeye binafsi
naye mwenyekiti wa baraza la vijana la chadema bavicha patrick ole sosopi alisema nitaongoza msafara wa viongozi wa baraza hilo watakaokwenda kuwatembelea viongozi waliopo segerea
baada ya kukutana na kundi jingine ukatokea mzozo baina ya makundi hayo mawili ambapo mtu mmoja kati ya makundi hayo akachomoa kisu akamchoma na aliyefanya hivyo tunamshiklilia hapa kituoni kwa mahojiano zaidi
kwa ujumla uchaguzi katika mkoa wetu unaendelea vizuri usalama upo wa kutosha ameeleza kamanda
julie chege ni msimamizi wa shirika hilo nchini kenya anasema katika juhudi za kuzuia maambukizi ya malaria shirika la afya ulimwenguni limetangaza kuwa kwa mara ya kwanza chanjo ya kwanza duniani kukinga malaria itaanzishwa katika maeneo ya ghana kenya na malawi baadae mwaka huu
msemaji wa ikulu ya white house sarah sanders amesema jambo lenye uzito kama huu lazima lipitie katika mchakato wa kawaida wa utungaji sheria
filamu iitwayo mshauri huyo wa rais anasema kuanzia hivi sasa marekani haitavumilia tena mtindo huo wa msaada usoleta tija msaada bila ya uwajibikaji na huduma bila ya mageuzi
trump amesisitiza kwamba lengo kuu la mkutano wake na kim un ni kuitaka korea kaskazini kusitisha mpango wake wa silaha za nyuklia
serikali mpya ya rais emmerson mnangagwa wiki iliyopita imesema inafanya kazi na taasisi za kimataifa kama vile fao kuelekea katika kuongeza ujuzi kwa wakulima kukabiliana na kiangazi kwa kufufua kilimo cha umwagiliaji
wanajeshi madaktari kutoka wizara za ulinzi kwenye mataifa ya jumuiya ya afrika mashariki wamekutana mjini kigali nchini rwanda kujadili changamoto za afya na huduma ya matibabu kwenye majeshi ya nchi zote sita za jumuiya ya afrika mashariki kwa namna yoyote ile shambulizi hili haliwezi kunishawishi kwamba pengine tubadilishe mbinu katika kuelezea madhila yetu juu ya maslahi ya madaktari au tusitishe mgomo wote kwa pamoja dkt obuku ameliambia gazeti la monitor jumatano
akizungumza na idhaa ya kiswahili voa jumatatu mwanzilishi mwenza wa mtandao wa jamii forums mike mushi aliyeko arusha tanzania amesema kanuni hiyo mpya ina vipengere ambavyo ni shida kuvitimiza
laura eimiller msemaji wa ofisi ya fbi los angeles ameiambia voa kuwa ni kinyume cha sera ya taasisi hiyo kuthibitisha au kuzungumzia iwapo fbi imefanya jambo kama hilo
wakati huohuo takriban watu wamejeruhiwa wengi wao wakiwa katika hali mbaya
ajali hiyo imehusisha basi la abiria na na lori la mizigo yaliyogongana kilomita kutoka mji mkuu nairobi
james earl ray alikufa jela kutokana na maradhi ya ini na figo akiwa na umri wa miaka 
naye rais wa marekani donald trump alijitoa kutoka katika mkataba huo lakini iran imewataka washiriki wengine waliosaini mkataba huo kuendelea nao
serikali ya tanzania imetakiwa kulieleza bunge kinachoendelea kusini mwa tanzania ambapo inadaiwa kuwa hadi sasa zaidi ya watu wamepotea
wakosoaji pia walimshutumu annan kwa kutochukua hatua zilizohitajika kukabiliana vilivyo na vita yvya wenyewe kwa wenyewevya mwaka wa nchini rwanda vilivyopelekea vifo vya takribani watu laki nane
tunaiomba serikali kufikiria tena njia mbadala za kufadhili matumizi ya maendeleo na ya sasa badala ya kutoza kodi kubwa kwenye bidhaa mbali mbali na tayari kuna mzigo mkubwa wa kodi taarifa ya baraza la taifa la biashara kenya kncci imesema
amri hiyo ya mahakama imetolewa masaa kadhaa baada ya trump kuwaambia wabunge kuwa atasaini sheria yoyote ya daca ambayo watakubaliana nayo
tanzania inajaribu kuzuia maandamano makubwa yaliyopangwa kufanyika alhamisi ambayo yameitishwa kupitia mitandao ya jamii kupinga kitendo cha kuzuia uhuru wa kuendesha siasa na uhuru wa vyombo vya habari
marekani inaorodheshwa katika nafasi ya tano kwenye orodha ya washirika wa kibiashara wa kenya na katika nafasi ya tatu kwa kununua bidhaa kutoka kenya
rais wa marekani donald trump amesema ataiondosha marekani kutoka katika mkataba wa silaha za nyuklia za kiwango cha kati inf kwa sababu russia imekiuka mkababa huo lakini hakutoa maelezo zaidi kuhusu uvunjifu wa mkataba huo
mwaka alishiriki tena uchaguzi na iliripotiwa alishinda katika kinyang anyiro cha kuwania urais akipata 
 ya kura dhidi ya mugabe aliyepata kura 
hata hivyo hakupata fursa ya kuongoza nchi kwa vile uchaguzi ulirejewa na hapo ndipo mugabe akaibuka mshindi katika duru ya pili ya uchaguzi
viongozi na wajumbe mbalimbali waliohudhuria mkutano huo nairobi wamekubaliana kuimarisha uongozi wa kisiasa na ushirikiano wa kimataifa kupitia matumizi ya data na habari za kijasusi kudhibiti tishio la uharamia kuhusu rasilimali za maji
baadhi ya waliojitokeza kuukaribisha mwaka mpya mjini new york
dec
misaada ya chakula maji mauta na madawa haijawafikia manusura wa tetemeko la ardhi katika mji mkubwa wa palu ambao umeathirika vibaya
mahakama nchini rwanda ijumaa imeamuru kuachiwa huru mpinzani wa rais paul kagame ambaye alizuiliwa kuingia katika kinyang anyiro cha uchaguzi dhidi yake katika uchaguzi wa urais mwaka 
umoja wa ulaya nao umemwita balozi wake nchini tanzania huko brussels ili awapatie taarifa kuhusu hali halisi ya haki za binadamu inayojiri katika taifa hilo la afrika mashariki
dkt mpango alisema serikali ikidhibiti madini wanasema wanafukuza wawekezaji na kwamba wamechukua miaka sasa inatosha
rozen ameongeza kusema kuwa cpj inatafakari tukio hili la kukamatwa kwa wafanyakazi wake na kujaribu kuangalia kwa undani lina maana gani kwa uhuru wa vyombo vya habari tanzania
rais wa ufaransa kulia na rais donald trump amesema kuwa kadiri nilivyokuwa naparamia ukuta ndivyo nilivyozidi kupata ushujaa wa kuparamia ukuta huo juu zaidi
kutokana na hilo gassama ameendelea kupongezwa na wengi kama shujaa
mwishoni mwa mwezi wa januari mwaka huu trump aliibua utata na hisia mseto aliporipotiwa kutumia lugha chafu kwa nchi za afrika pamoja na haiti
kuhusu mbowe hakimu mashauri alisema kuna mkanganyiko kuhusu taarifa za kuumwa kwake kwani mdhamini wake alieleza kuwa november mwaka aliugua ghafla na kupelekwa nje ya nchi akiwa mahututi huku wakili wake akieleza kuwa alipelekwa nchini afrika kusini kwa matibabu
mama ntilie shoe shine mkurugenzi mtendaji wa taasisi ya mwalimu nyerere mnf joseph butiku alisema ni vyema yakawepo mabadiliko ya katiba kwa sababu wananchi hawaridhishwi na mambo yanayo endelea katika uchaguzi mbalimbali
iwapo hatua hazitachukuliwa vikundi hivi vinaweza kuleta maafa kwa raia na majeshi ya kulinda amani na kupanga mashambulizi dhidi ya raia wa marekani na maslahi ya washirika wa marekani katika eneo hilo
kwa mara nyingine tena serikali ya kenya imekaidi amri ya mahakama kuu iliyoitaka kumuachia wakili na mwanaharakati wa kisiasa miguna miguna ambaye alikuwa amezuiliwa kwenye uwanja wa ndege wa kimataifa wa jomo kenyatta jkia kwa zaidi ya saa 
hata hivyo wakili wa utetezi wa kesi hiyo faraja mangula alidai kuwa mawakili peter kibatala na sheck mfinanga wamepata dharura na kushindwa kufika mahakamani hapo na waliomba mahakama hiyo kuahirisha kesi hiyo hadi januari mwakani
wakati huo huo huko charlotteville kilomita kuelekea kusini magharibi mwa washington maelfu ya watu wanategemewa kukusanyika kushuhudia kilichotokea mwaka jana na kuendeleza juhudi za kutafuta suluhu ya kuondosha ubaguzi katika taifa la marekani
ilikuwa ni ziara rasmi ya kwanza nchini marekani kwa rais kenyatta tangu aingie madarakani
kenyatta na mkewe margaret walilakiwa kwenye ikulu na rais trump na mkewe melania kabla ya kikao cha wajumbe kutoka pande zote mbili ambapo masuala kadhaa yalijadiliwa yakiwemo uwekezaji biashara na usalama
wanachama wetu wamekuwa wakijitahidi kuripoti polisi siku zote lakini kama binadamu lazima ikubalike wanapokuwa wamepatwa na udhuru ameongeza
idadi ya walio waliouwawa katika milipuko hiyo imeongezeka na kufikia watu na zaidi ya watu wamejeruhiwa amesema afisa mmoja wa polisi ibrahim mohamed
kwa mujibu wa bot imeeleza hatua hiyo iko ndani ya mamlaka iliyopewa chini ya kifungu cha g a b na d i c na j na a cha shera ya mabenki na taasisi za fedha ya mwaka 
sudan kusini imepewa daraja ya pili kutoka chini pointi mbili kati ya nchi ambazo tafiti hiyo ilifanywa na freedom house
somalia inaunafuu kidogo ambapo inanukta saba
burundi pia imegubikwa na migogoro ya ndani lakini sio kwa kiwango ambacho somalia na sudan kusini imeathiriwa na migogoro hiyo imepata daraja ya asilimia 
watu kadhaa wameuwawa katika shambulizi la kutumia risasi za moto katika shule ya sekondari ya santa fe texas imetokea ijumaa kwa mujibu wa vyombo vya usalama vya eneo hilo
tume ya kupambana na rushwa baada ya siku tatu za kongamano na madajiliano kati ya wanasayansi hawa ni wakati sasa wa kumaliza mashindano haya kuhusu uzinduzi wakisayansi
uwanja mkuu wa ndege mjini khartoum nchini sudan umefungwa kufuatia ajali ya ndege mbili za kijeshi
kufikia sasa serikali tayari imewakamata maafisa kadhaa waliokuwa wakifanya kazi katika ferri hiyo
benki kuu ya uganda imeongeza kiwango cha riba kwa benki za biashara kwa kiasi cha asilimia ikiwa ongezeko la juu zaidi kwa mda wa miaka mitatu na kuzua hofu kwamba huenda nci hiyo ikakumbwa na mfuko wa juu wa gharama ya maisha
abiriga ni mmoja wa wabunge waliokuwa mstari wa mbele kufanikisha marekebisho ya katiba katika kuendeleza utawala wa museveni
matamshi ya rais tayari yamezua hasira kutoka kambi ya upinzani
sisi kama wanasheria wa wakenya na watu ambao wanapigania haki za binadamu na kutetea uhuru wa waandishi wa habari tunataka serikali ya uganda itimize jukumu lake la kuheshimu haki za kibinadamu
mwanzoni kampeni ya chanjo hiyo itawalenga watu hususan wafanyakazi wa afya wengine waliokuwa wanawashughulikia wagonjwa hao na wale waliokuwa wanakutana na watu waliokuwa na wagonjwa hii ni kwa mujibu wa waziri wa afya wa drc oly ilunga
imemuona na kuongea kwa kirefu na mohammed dewji
ni mzima wa afya isipokuwa ana alama za kufungwa kamba mikononi na miguuni
mnamo saa nane usiku watekaji waliamua kumtupa kwenye maeneo ya viwanja vya gymkana
naamini polisi watatoa taarifa za ziada kuhusu kilichojiri
kulingana na taarifa ya shirika la habari la reuters jeshi lilitoa taarifa ambayo ilisema wanajeshi waliondolewa kutoka dapchi katika jimbo la yobe kabla wasichana kutekwa kutoka shule ya mji wao na waasi wenye silaha hapo februari 
shambulizi hilo ni moja ya utekaji nyara mkubwa sana tangu utekaji wa chibok mwaka ambapo zaidi ya wasichana wa shule walichukuliwa na kundi la wanamgambo wa ki islam
michael ili sababisha vifo vya watu baada ya kimbunga hicho kuwasili kwa kishindo jumatano kikiwa katika daraja la jimboni florida na kuvuka kuelekea maeneo ya georgia carolina na virginia ikiwa bado kina kasi ya juu
amesema kuwa rais ni lazima atimiza ahadi yake kutoa nafasi mbili za uwaziri kwa mkoa wa magharibi wakati akifanya juhudi ya kuweka uwiano wa uwakilishi wa mikoa katika timu yake mpya kitu ambacho kitamwezesha kuacha athari nzuri baada ya kumaliza utawala wake
watafiri wana matumaini kuwa cancerseek hatimaye itakuwa sehemu ya utaribu wa kawaida katika uchunguzi wa kiafya kama njia mojawapo ya kugundua saratani katika hatua za awali kabisa
serikali ya malaysia imesaini makubaliano na kampuni ya utafiti ya marekani kuanza upya uchunguzi juu ya kupotea kwa ndege ya shirika la ndege la malaysia mh katika upande wa kusini wa bahari ya hindi
wakazi wa bududa msajili wa mahakama hiyo harriet ssali amesema kwamba inakabiliwa na changamoto nyingi na hususan idadi kubwa ya kesi zilizorudikana
shambulizi lilitokea wakati maduro alikuwa akizungumzia kuhusu uchumi wa venezuela
video zinaonyesha maduro na wengine wakiwa wameduwaa baada ya sauti ya milipuko mikubwa kadhaa kusikika
mda mfupi baadaye video inaonyesha wanajeshi wakitafuta mahali pa kujikinga
kennedy alimaliza hotuba yake akiwataka wamarekani kumtanguliza mungu hali ya taifa ina matumaini ni imara itadumu
maseneta wawili wa chama cha republikan jumatano wamemshutumu rais donald trump kwa kuendelea kuchukizwa na habari zinazokosoa uraisi wake wakisema kufanya hivyo kunakandamiza misingi ya kidemokrasia katika jamii uhuru na uwazi wa vyombo vya habari
mwendesha mashtaka mpya wa umma noordin mohammed haji naibu mkuu wa zamani wa upelelezi wa taifa anajaribu kubadili hilo na wiki hii alimshtaki gavana mmoja wa kaunti kwa mara ya kwanza kwa kosa la rushwa
viongoizi wa iran wanazilaumu serikali za kigeni hususan marekani na saudi arabia kwa kuchochea maandamano
waziri wa mambo ya nje wa marekani rex tillerson ameahidi kwa mara nyingine mshikamano wa marekani na nchi za afrika katika juhudi za kufuta kauli ya utata iliotolewa na rais donald trump ikilikashifu bara hilo
mwandishi wa voa kennedy wandera alichangia ripoti hii
muwoki anasema kwamba taasisi hiyo ya ulimwenguni imeelezea maendeleo haya na kuongeza kuwa mwaka utakuwa ni muhimu sana barani humo
tumeona nia ya dhati kutoka umoja wa afrika na kutoka kwa viongozi katika kikao cha karibuni kilichofanyika addis ababa
inatia moyo sana na kwa hakika hili tunaliunga mkono
siku ya ijumaa mwanaharakati okiya omtatah amedai kuwa polisi walimzuia kuingia katika jengo la makao makuu ya mamlaka ya mawasiliano jijini nairobi ambako alikuwa anakwenda kupeleka amri ya mahakama iliyokuwa inaondosha marufuku ya matangazo iliotolewa kwa vyombo vya habari
mwenyekiti wa chama cha wananchi cuf ibrahim lipumba amefananisha kitendo cha baadhi ya vyama vya siasa kususia uchaguzi wa ubunge jimbo la longido mkoani arusha na maeneo mengine nchini tanzania ni sawa na kumsusia nguruwe shamba la mihogo
maandamano ya hapa na pale yamekua yakifanyika tangu januari mwaka huu mjini khartoum na miji mingine ya sudan baada ya vyama vya upinzani na wanaharakati kutoa wito wa kufanyika maandamano dhidi ya serikali na kulalamika dhidi ya kupanda bei ya vyakula
kutokana na safari zake alizofanya katika mataifa mbali mbali ulimwenguni mhubiri huyu mashuhuri wa marekani alitoa fatwa kuwa ukristo sio tu dini ya nchi za magharibi
halafu analeta mashara akiuliza hilo tena na tena kisia nani nilimuona leo na hatimaye na kwa mbwembwe anatoboa nimekuona wewe
jibu la mwakilishi wa mashirika yasiyo ya kiserikali rais bashir amekuwa akiiongoza sudan tangu mwaka baada ya kuchukua madaraka katika mageuzi ya kijeshi na ameshiriki mara mbili kwenye uchaguzi wa kinyang anyiro tangu katiba mpya kupasishwa mwaka 
bashir alishinda uchaguzi wa mwaka na 
waziri wa ulinzi wa israeli avigdor lieberman ametangaza kujiuzulu jumatano ikiwa ni hatua ya kupinga makubaliano ya amani baada ya wapiganaji wa palestina wa kikundi cha hamas kufikia suluhu yakusitisha mapigano
patrick onyango ni naibu msemaji wa jeshi la polisi uganda anasema wakati mwengine tukiwa tunazichunguza hizi sampuli zilizochukuliwa kutoka katika eneo la uhalifu pia muda unahitajika
kwa sababu sisi pia tunatumia maabara nyingine za serikali kuchunguza
wao pia wanahitaji muda wa kufanya hilo
wakati mwengine wanasema sisi pia tumetingwa na kazi nyingi pamoja na hizo sampuli mlizozileta
hivyo basi tunawaomba wabunge katika baadhi ya kesi wanatakiwa kubadilisha katiba ili kuturuhusu kuwaweka washukiwa kwa angalau zaidi ya masaa 
sidibe alitangaza uamuzi huo jana baada ya mkutano wa siku tatu wa bodi ya unaids uliokua unazungumzia ripoti ya jopo maalum inayoeleza kwamba chini ya uongozi wake ameruhusu tabia ya unyanaysaji wa kingono uonevu na utumiaji mbaya wa madaraka
viongozi wa kimataifa wameshinikiza kuwepo mageuzi ya kiuchumi kusaidia kupunguza deni la taifa la jordan linalotokana na uchumi kulegalega kwa sababu ya machafuko katika eneo hilo
chama cha demokrasia na maendeleo chadema kimedai kuwa polisi wamekuwa wakiwasumbua wanachama wao na hakuna hatua yoyote ya kuwafikisha mahakamani inayochukuliwa
wasichana niliozaliwa wakati moja nao wanakufa wakizaa vijana waliozaliwa katika zama zangu wanateseka gerezani bila kufikishwa mahakamani alisema bobi wine
waziri mkuu anawashinikiza washirika wa kimataifa kufuata hatua iliyochukuliwa na uingereza na kuanza kuangaza mabilioni ya dola ambazo kremlin imewekeza katika rasilimali zake ulimwenguni kote
kampuni ya uchimbaji madini ya acacia imeripoti alhamisi kuwa imepoteza pato lake kwa asilimia katika awamu ya kwanza baada ya kupunguza operesheni zake za uchimbaji katika machimbo yake maarufu nchini tanzania kufuatia mgogoro wa kodi baina yake na serikali ya nchi hiyo
ndong mba amesema mkutano na haley ulikuwa wa kirafiki sana na wa uwazi kabisa
ningependa kusema kwamba hii ni mara ya kwanza programu hii inafanya natambuliwa rais kenyatta katika hotuba yake kwenye chuo cha serikali nchini ambayo ilirushwa moja kwa moja kwa njia ya televisheni mwisho katika hotuba yake aliwaeleza wana habari kwanini hamzimi vyombo vyenu ondokeni
kazi yenu imekwisha
wadau wa vyombo vya habari nchini tanzania alhamisi wamezungumzia hatua ya hivi karibuni ya kamati ya maudhui ya mamlaka ya mawasiliano tanzania tcra kuvipiga faini vituo vitano vya televisheni
waziri wa mambo nje wa marekani mike pompeo baada ya kukutana na viongozi wa saudia na uturuki wiki hii alizungumza na trump jana white house na kumuomba atoe muda zaidi kwa saudi arabia ili kumaliza uchunguzi wa kutoweka kwa mwandishi wa habari wa saudia aliyekuwa akiishi marekani
rais mteule wa zimbabwe emmerson mnangagwa amekemea vikali uamuzi wa polisi ijumaa kuwafukuza waandishi wa habari waliokuwa wamejitokeza kukutana na mgombea wa upinzani nelson chamisa
ameongeza ni ushirikiano kati ya watu wenye fikra mbalimbali lakini wako tayari kuheshimu na kusikilizana mshikamano kati ya watu wa dini mbalimbali
taarifa ya vatican ilitolewa katika ripoti ya wapelelezi alhamisi inasema kwamba kiongozi wa kanisa la katoliki duniani papa francis yuko upande wa zaidi ya watu wanaodai kudhulumiwa katika kipindi cha miongo kadhaa katika jimbo hilo
msemaji wa nunes ametoa tamko kueleza kwamba waraka uliotumwa ikulu ya white house ilikuwa na marekebisho machache na wademokrat walikuwa wanajaribu kuzuilia dosari zilizoelezwa katika waraka huo
alhamisi iliyopita mgonjwa wa kwanza aliripotiwa huko mbandaka mji wenye watu takriban bilioni 
 ambao uko pembezoni mwa mto congo ambao ni kituo kikuu cha usafiri kwenda upande wa chini wa mto huo huko brazzaville na kinshasa na upande wa juu ya mto huo kuelekea bangui
muda mfupi kabla ya kuanza ziara yake ya kwanza ya kikazi barani afrika waziri wa mambo ya nje wa marekani rex tillerson tillerson aliishutumu china kwa kuendeleza hali ya kutegemea katika sera zake kuelekea afrika
alisema kuwa anaungana na ulimwengu katika kuomboleza kifo chake
chamisa alidai kuwa mahakama ya katiba ilizuia juhudi zake alizotaka tume ya uchaguzi iwasilishe mahakamani ushahidi wote muhimu wa kusaidia kesi yake
wakati akifungua sherehe hiyo rais paul kagame alisema kwa mda mrefu bara la afrika limekubali kuachwa nyuma lakini hali hii imeanza kubadilika jinsi tunavyoona katika jukwaa hili zaidi ya majengo zikiwemo nyumba zimeharibiwa na baadhi ya sehemu za eneo la sunda straits zimeendelea kukabiliwa na ukosefu wa umeme jumatatu usiku kwa mujibu wa bnbp
nene ni afisa wa ngazi ya juu kutoa ushahidi dhidi ya jacob zuma katika kesi ya ufisadi ambayo pia unahusu familia ya gupta marafiki wa zuma wanaoshutumiwa kwa kutumia uhusiano wao wa karibu na zuma kupata zabuni za thamani kubwa ya fedha kutoka serikalini
katika wiki kadhaa zijazo utawala wetu utafanya mpango wa awali wa kufungua ubalozi mjini jerusalem na ubalozi wa marekani utafunguliwa kabla ya mwisho wa mwaka ujao pence amesema akihutubia kwenye bunge la israel knesset mjini tel aviv
wakati akiendelea kutumbuiza wateja katika chumba chenye taa yenye mwanga mdogo inayoangalia jukwaa katika klabu ya watu wenye kuheshimika ambako mapambo ya sikukuu ya halloween yakining inia kwa kusubiria sherehe hizo za mavazi asingeweza kujua kwamba wachunguzi jioni ile walikuwa wanaandaa kesi dhidi yake kwa kutumia makosa aliyoyafanya yeye mwenyewe
rais wa africa kusini cyril ramaphosa aliyekuwa mwenyekiti wa jopo lililopita amesema kwamba china ni mshirika mkuu wa nchi za afrika na inachukua jukumu muhimu kuzisaidia nchi hizo kuimarisha maendeleo na uchumi wao kama mshirika wa sawa
hatutakubalitutamlazimisha uhuru kuheshimu katiba alisema kwa njia ya simu kutoka nyumbani kwake mjini richmond hill ontario canada
trump ambaye pia ametoa wito kwa walimu kuruhusiwa kubeba silaha madarasani amesema baada ya kukutana na magava wa nchi nzima jumatatu kuwa nusu yenu mnawaogopa nra
kama hiyo nra haipo pamoja na nyie ni lazima tupambane nao mara mojamoja
watalaamu hao wametoa kauli ijumaa kulaani kitendo hicho na kuitaka serikali ya kenya isitishe zoezi hilo mpaka pale utaratibu wa kisheria na usalama wa kutosha utakapofanyika
kwa kiasi kikubwa inategemea watu wangapi watajitokeza kupiga kura leo
katika historia ya marekani warepublican mara nyingi wanajitokeza zaidi katika uchaguzi wa katikati ya awamu
hata hivyo mwaka huu wademokrat wamefanya juhudi kubwa kuwashawishi wafuasi wao kujitokeza ikiwa ni pamoja na rais wa zamani barack obama kujitokeza katika majimbo kadha kuwapigia kampeni wagombea wademokrat
ripoti zinaeleza idadi ya watu waliojitokeza ilikuwa ndogo ikilinganishwa na upigaji kura wa mara ya kwanza huwenda kwa sababu ya tahadhari ya usalama
ripoti za vyombo vya habari zinasema uendeshaji magari ulipigwa marufuku katika baadhi ya maeneo hali iliyolazimisha wapiga kura kutembea kwenda kwenye vituo vyao vya kupiga kura
miezi mitano baada ya marekani kuondosha vikwazo sudan imetakiwa kuchukua hatua za ziada ili kurejesha mahusiano yake na kuboresha taswira ya nchi hiyo kiuchumi wataalamu wamesema
kwa mujibu wa mwanaharakati huyo kuwekwa kwa nafasi hiyo ya katibu mkuu wa utawala katika wizara zote za serikali kwa kushauriana na kamisheni ya utumishi wa umma psc ni batili
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dc
mkutano mkuu wa umoja wa mataifa un wa kila mwaka unaendelea jumatano ambapo viongozi mbalimbali kutoka iraq yemen afghanistan cuba na uingereza watahutubia
kwa upande wake waziri wa uchukuzi mhandisi isack kamwelwe amesema kuwa jumla ya miili imeopolewa
mahakama za colombia kwa kawaida hutoza kiwango cha chini cha faini kwa gram za bangi gram moja ya cocaine na gramu mbili za methaqualone
kiongozi wa upinzani nchini kenya raila odinga amesema kwamba mabadiliko ya katiba ya nchi hiyo hayawezi kuepukika kwa namna yoyote ile na kwamba hata walio madarakani hawawezi kuzuia kura ya maoni kuhusu katiba ili kusuluhisha matatizo yanayo ikabili nchi hiyo
mwenyekiti kim alitaka kuwepo mkutano huu
rais trump alikubali kuhudhuria
tulianza kutafuta tarehe na sehemu ya kukutana
tumepata hizo tayari
na kuanzia hapo tunaendelea na maandalizi
ni wazi kuwa tunaendelea tunaendelea kuhakikisha kuwa tunafikia makubaliano juu ya ajenda za kujadili katika mkutano huo
lakini ninaendelea kuwa na matumaini ameeleza waziri wa mambo ya nje wa marekani
kulingana na tovuti ya kitaalamu devex ambayo inaripoti juu ya masuala ya maendeleo mkutano huo wa kutoa ahadi unafadhiliwa kwa ushirikiano wa kamisheni ya ulaya umoja wa mataifa na serikali ya uholanzi
mbunge huyo wa zamani wa kigoma kusini chadema alisema mlolongo wa matukio ya watu wengi kutekwa na watu wasiojulikana na jeshi la polisi kushindwa kutoa maelezo huenda ukaleta shida kubwa ndani ya nchi
rais wa marekani donald trump alikuwa ameahidi wakati wa kampeni yake ya urais kuipangua sheria hiyo ya bima ya afya aca progamu ambayo iliweka bima ya afya nchini iliyoweza kuwafikia mamilioni ya wamarekani na kuwawezesha kupata matibabu
bob dole mwenye miaka alipiga saluti kwa mkongwe mwenzake wa vita vya pili vya dunia bush kabla ya mazishi ya kitaifa jumatano yaliyogunduliwa na wizara ya mambo ya nje ya marekani yanaakisi matokeo ya uchunguzi wa kujitegemea uliofanyika na baraza la haki za binadamu la umoja wa mataifa
jopo hilo lilitoa ripoti hiyo siku ya jumatatu
mwandishi huyo alisema kumekuwa na malumbano kidogo kwa mfano pale george c
scott alipokataa kupokea tuzo kwa niaba ya patton ambayo ilitolewa mwaka 
lakini hotuba ya brando ilikuwa ya kipekee kwa hakika
waraka huo umeeleza siku za karibuni kulikuwapo na matukio mabaya yakiwamo ya kuokotwa kwa miili ya watu kwenye fukwe za bahari na mito hali inayoashiria haki ya kuishi imeanza kutoweka
tanzania pia ni moja ya nchi saba ambazo zinachunguzwa na umoja wa mataifa kwa kukiuka marufuku ya silaha dhidi ya korea kaskazini
marekani imekuwa ikiweka shinikizo kwa tanzania na nchi nyingine nne za afrika ziwache kuruhusu meli za korea kaskazini kutumia bendera zao
limesema kuwa sababu za madiwani hao kujiondoa chadema hazitofautiani kwa sababu wamekuwa wakitoa hoja kuwa wanahamia ccm kuunga mkono utendaji kazi wa rais dk
john magufuli
kupitia akaunti yao ya twitter jeshi la polisi la rwanda walieleza kuwa wanashirikiana na wadau wengine kurejesha utulivu na usalama katika kambi ya wakimbizi ya kiziba vyanzo vya habari rwanda vimeeleza
rais trump akiwa blue ash ohio
feb
amesema bila ya kuwa na siku maalum ya tarehe ya mwisho kwa maandalizi hayo itaiacha uingereza bila ya udhibiti wa kidemokrasia juu ya sheria zinazoongoza himaya yake na itapelekea kuegemea zaidi upande mmoja katika mazungumzo ya biashara ya siku za usoni
taarifa ya kamanda imeeleza ni wananchi wawili na askari wawili tu ndiyo waliopoteza maisha na si kama alivyodai zitto
haya yote mchapishaji dapo olorunyomi hatima yake ni ukweli
na katika nchi yenye sifa mbaya ya ufisadi nigeria anasema wakati mwengine inamaanisha kueleza hatari ambazo zinatokana na uandishi wenyewe
taarifa ya familia yake iliyotangazwa na mwanawe rais wa zamani george
bush imeeleza ijumaa
umoja wa matiafa umejaribu mnamo miaka ya hivi karibuni kuimarasha hali ya uwazi na jinsi inavyokabiliana na tuhuma muhimu baada ya mfululizo wa mashtaka ya unyanyasaji wa kingono na dhulma dhidi ya walinda amani wa umoja wa mataifa huko jamhuri ya afrika ya kati
rais wa marekani donald trump ameonya wapiga kura kwamba chama cha demokrat kitafanya vurugu endapo kitashinda uchaguzi na kudhibiti bunge la congress katika uchaguzi wa katikati ya mhula mwezi novemba
kenya na uingereza alhamisi zimeweka mkataba wa kuhakikisha mali ya kenya iliyofichwa katika mabenki ya uingereza inarejesha nairobi
hili rais kenyatta akilisifia na kutaja kuwa kupambana na ufisadi ni kipaumbele katika serikali yake
katika filamu hiyo tunamuona jua amekaa katika kiti nyuma ya salah mkono wake ukimliwaza mtu ambaye amejeruhiwa wakati basi linafanikiwa kukimbia
muigizaji adelyne wairimu amecheza nafasi ya jua
rais hassan rouhani wa iran ameahidi kuwa vyombo vya usalama vitambana na wanaoleta vurugu na kuvunja sheria
pence hata hivyo hajaeleza iwapo msaada wa upelelezi umeombwa na serikali ya uturuki au saudi arabia
kabla ya siku ya ijumaa watu wanne akiwemo mshauri wa zamani wa usalama wa taifa na mwenyekiti wa zamani wa kampeni yake walikuwa wamefunguliwa mashtaka na mueller
maandamano hayo yametokana na maamuzi ya tume huru ya uchaguzi ceni ya nchi hiyo jumatano kuamua kuitenga miji ya beni butembo na miji inayo izunguka kutoshiriki katika upigaji kura katika uchaguzi mkuu wa rais uliopangwa kufanyika jumapili kutokana na mlipuko wa ebola na mapigano ya wanamgambo
 pamoja na juhudi hizi maafisa wa afya wana wasiwasi kuwa mlipuko huo katika eneo la mashariki ya drc unaweza kuenea kwa kasi pamoja na kugunduliwa kwa haraka na juhudi zinazo endelea kufanyika
lakini baadae serikali mwezi aprili ikatangaza kusitishwa kwa vibali vyao vya kuwawezesha kuendelea na kazi yao nchini burundi
aliwaambia waandishi wa habari serikali imeweka utaratibu huo muda mrefu isipokuwa umeanza kutiliwa mkazo kwa sasa kutokana na hali ya upatikanaji wa huduma za maji kuwa nzuri
hatua za mara moja zilizochukuliwa na timu ya usalama iliwezesha magari hayo kuvuka eneo la tukio la shambulio kwa usalama na bila majeruhi zaidi
hadi mchana huu operesheni ya kuhakikisha usalama katika eneo hilo inaendelea
rais wa marekani donald trump ameadhimisha siku ya katika madaraka jumatatu akitangaza kuwa wengi wanaamini kwamba ameweza kutekeleza mambo mengi zaidi kuliko rais wengine wa marekani
kenyatta anaeleza kuwa serikali yake imesambaza kima cha shilingi bilioni mwaka wa matumizi ya serikali wa na shilingi bilioni mwaka kwa miaka mitano iliyopita
rais wa marekani donald trump alifanya ziara ya kushtukiza kwenda iraq kuwatembelea wanajeshi wa marekani waliopo huko
hii ni ziara yake ya kwanza kama rais kutembelea eneo hilo lenye mzozo
katika nyakati hizi zenye misukosuko na majaribio mengi urithi aliyotuachia kama dira ya amani itabakia kuwa ni hamasisho la kweli kwa sisi sote alisema
mnamo mwezi juni mwaka alielezea tatizo la kiafya lililokuwa linamkabili na hivyo kuzima matumaini yake ya kuwa kiongozi wa taifa hilo la kusini mwa afrika
lakini kusema kuwa utamaduni huo unaendelea pamoja na kuwepo amri ya mahakama na serikali imeanzisha muswada kufanya kitendo cha kutamka talaka tatu ni kosa lisilotolewa dhamana na adhabu ya miaka mitatu jela
sheria hiyo ilipitishwa kwa urahisi disemba mwaka jana katika baraza la chini la bunge
maradhi ya diphtheria aghlabu yanasababisha utando mweupe wenye kugandana kukusanyika katika pua na koo
maambukizo hayo huathiri kupumua na kuuathiri moyo na mfumo wa fahamu katika mwili wa mwandamu
bila ya kupata matibabu diphtheria husababisha kifo
ongezeko la idadi ya watu kubadilika kwa lisha pamoja na maendeleo yamepelekea kuwepo upungufu wa maji safi duniani
mara tu baada ya kuingia madarakani mwaka serikali ya rais magufuli ilipiga marufuku mikutano ya hadhara ya vyama vya siasa ikisema kwamba muda wa kampeni umekwisha serikali ya somalia ilisema fedha hizo zinashikiliwa na benki kuu na inasubiriwa uchunguzi kuona kama kweli zilikuwa za kuwalipa mishahara wanajeshi au kuwahonga wanasiasa ili kusababisha ukosefu wa uthabiti katika nchi
waziri wa mambo ya nje wa somalia ahmed isse awad aliiambia sauti ya amerika voa kwamba mazungumzo yameanza kati ya uongozi wa juu kutoka nchi hizo mbili na yanaendelea vizuri
hakuelezea ni mahala gani au mfumo wake lakini alisema hakuna nchi ya tatu inayosimamia mazungumzo hayo
benki kuu ya tanzania bot imeziruhusu benki ya twiga twiga bancorp ltd na benki ya tpb tpb bank plc kuungana kuwa benki moja kuanzia mei vyanzo hivyo vinaeleza kuwa tukio hilo limekuja wakati kampala na kigali wanafanya juhudi kutafuta suluhisho katika suntafahamu iliyojiri katika kukamatwa kwa raia wa rwanda nchini uganda kuhama kwa wapinzani kusumbuliwa kwa wakimbizi kati ya mambo mengine
vyanzo vya habari nchini uganda vimesema kuwa mke wa cyemayire baadae aliripoti kutoweka kwa mtu huyo katika kituo cha polisi cha mbarara
kesi ya gavana wa zamani wa nairobi kwa muda wa miaka mitatu sasa timu hii imekuwa ikiunda programu ya simu kwa ajili ya wagonjwa wa ukimwi
hatua ya kuweka kamera katika jiji la kampala na maeneo mengine ya uganda inajiri baada ya kuuwawa kwa aliyekuwa msemaji wa polisi felix kaweesi na mbunge wa manispaa ya arua ibrahim abiriga
sisi tunawaita founding fathers waasisi wa taifa hili
lakini hakutoa idadi au utambulisho wa mashirika yanayo kabiliwa na hatua hiyo
nchini burundi kuna mashirika yasio kuwa ya kiserikali yapatao 
nataka iwe ni fursa ya kushirikiana na ndio maana tuko hapa amehimiza mahiga
aliyekuwa mkuu wa polisi nchini uganda genereali edward kale kayihura jumanne aliachiliwa kwa dhamana na mahakama ya kijeshi baada ya kuzuiliwa kwa muda wa takriban miezi mitatu
kama uhalifu huu upo lazima tujitayarishe na ninatoa pole kwa wenzetu ambao wamepoteza watoto wao na ndugu zao na pia nasikitika sana lakini ni mambo ambayo yatatokea na yataendelea kutokea
besigye alichukua hatua za haraka na kustaafu kutoka jeshi katika hatua wachambuzi wanasema ilikuwa ya kuepuka kushitakiwa katika mahakama ya kijeshi
dotto rangimoto akizungumza na idhaa ya sauti ya amerika jijini nairobi hakuficha furaha yake kwa kushinda tuzo kwa kitengo cha ushairi
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire voa washingtn dc
meya wa mji mdogo ufilipino amesema anauhakika kwa asilimia kuwa dazeni za watu waliokuwa hawajapatikana katika maporomoko ya ardhi yaliyo sababishwa na kimbunga mangkhut wameuwawa
kwa mamlaka niliyopewa na katiba ya jamhuri ya muungano wa tanzania hivi sasa napiga marufuku wabunge wote wenye kope na kucha bandia kuingia bungeni ndugai amesema
white house pia inaeleza kwamba wako tayari kuzungumzia kuweka vikwazo vya umri ambavyo mtu anaweza kununua bunduki za rashasha
utawala ulieleza kwamba unaunga mkono uchunguzi wa kina kwa wale wanaotaka kununua bunduki
rais alitangaza kutoka white house wakati wa sherehe za kutoa medali ya usalama wa juu zinazowapa heshima maafisa wa idara ya usalama
hivi sasa kama kuna kitu chochote ambacho wananchi wengi wa afrika kusini wangependa kukiona ni mwenendo wa kufanyiwa ukaguzi wawakilishi wao wa umma
hivi sasa ni kitu ambacho naanimi kinaweza kufanyika na hili litafanyika kuanzia na mtendaji mkuu katika nchi ndiyo hili litafanyika hivyo amesema ramaphosa
ndege iliyoanguka katika kisiwa cha ketron baada ya kuibwa na mekanika wa shirika la ndege la horizon
cecilia ogwal mbunge wa upinzani anataka rais museveni kutaja majina ya wanasiasa wa upinzani anaodai wanahusika na mauaji pamoja na kuwakamata gazeti la mtanzania limeripoti kuwa padri dulle akizungumza kwa niaba ya katibu mkuu wa tec padri raymond saba alisema baada ya mchakato wa katiba mpya kukwama sasa ni fursa kuendeleza majadiliano juu ya suala hilo ili kudumisha amani nchini
aidha waziri huyo alisema korea kusini imependekaza mkutano mwingine wa kuziunganisha familia zilizotenganishwa na vita vya kati ya mwaka wa na ambavyo vilitenganisha nchi hizo mbili ufanyike mwezi ujao
makamu wa rais mike pence kiongozi wa korea kusini na mwakilishi wa korea kaskazini walijikuta wako pamoja katika jukwaa la wageni rasmi ijumaa wakati wa ufunguzi wa michezo ya olympic nchini korea kusini
wangwe amesema watasubiri na waone iwapo rais atalifikiria eneo lao wakati akijaza nafasi za mawaziri zilizobakia
maafisa wa ngazi ya juu wa usalama waliostaafu na maafisa wa jeshi wanahitaji vibali vya kuona ripoti za siri iwapo wataitwa kutoa ushauri katika masuala nyeti
rais wa urusi vladimir putin alhmisi alisema jeshi lake limejaribisha silaha kadhaa mpya za nyuklia ikiwemo aina ya kombora ambalo halina ukomo wa masafa na linaweza kupenya ngome ya mfumo wowote unaokabiliana na makombora
jambo la nne ni ajenda ya maendeleo ya nchi na la tano ni mustakbali wake kuhusu masuala ya siasa
mkataba wa amani wa waandamanaji wengine waliandamana kuiunga mkono serikali
watu wasiopungua wamekufa na mamia wamekamatwa
magufuli ameongeza kuwa lakini nikatambua pia juhudi kubwa
kwa kujiuliza kwa kusema ni makatibu wakuu wangapi wamekuwa tangu tupate uhuru nikajua walikuwepo hata mimi bado sijaanza shule ya msingi amesema
waziri wa mambo ya ndani mwigulu nchemba alimwambia rais john magufuli machi akiwa mkoani singida ndiyo maana unaona vinyago vingi vingi hivi kama hivi juzi anatokea kijana mdogo eti anasema ametekwa eti ametekwa akapata na muda wa kutafuta perfume na nguo za kubadilishia kule atakakokuwa ametekwa unaotoa wapi muda wa kujiandaa ni vitu vya kiajabu ajabu kama hivyo watu wanatafuta namna za kuchafua taswira za nchi yetu na jambo hili si jambo ambalo tutacheza nalo
sheria kandamizi msemaji wa waasi lam paul gabriel alivishutumu vikosi vya serikali kwa kushambulia maeneo ya waasi yaliopo nje ya kusini magharibi mwa mji wa wau huko sudan kusini takribani saa sita baada ya usitishwaji mapigano kuanza
samia alisema serikali haina ugomvi na dhehebu lolote lile na ipo tayari kukosolewa ila kinachotakiwa ni kufuata utaratibu mzuri wa kukosoa au kushauri badala ya kutumia lugha zisizofaa
amesema msafara huo wa watu ni aibu kwa chama cha democrats
badilisheni sheria za uhamiaji
serikali ilikuwa inajaribu kusukuma ongezeko la kodi mbalimbali ikiwa ni sehemu ya mkataba wa mkopo unaotolewa na shirika la fedha duniani
hapana taarifa ya mara moja ilioeleza uharibifu katika eneo hilo la bali na hakuna tahadhari yoyote ya tsunami iliyo tolewa
mnamo tarehe mwezi disemba bunge la uganda lilifanya marekebisho ya katiba ya nchi hiyo na kuondoa kikomo cha umri kwa wagombea urais pamoja na kuongeza mda wa sasa wa rais na wabunge ofisini kutoka miaka hadi 
abdi dahir guure mkuu wa wilaya wa mji wa bulabarde wa mkoa huo ameiambia voa kuwa wanajeshi wa serikali wakiwasaidia wachugaji ngombe walipambana kwa zaidi ya masaa matano katika mapambano makali dhidi ya wapiganaji hao
uhaba wa wafanyakazi na malipo duni ni tatizo jingine
kenya ina waendesha mshtaka wa umma katika taifa lenye watu milioni na mwendesha mashtaka wa chini analipwa kiasi cha kwa mwezi haji amesema ukilinganisha na wabunge ambao wanalipwa kiasi cha 
wakati huohuo mjadala unaendelea kenya wananchi wakinong onezana kuhusu deni la nchi kutoka mataifa ya kigeni hususan uchina na iwapo kenya inajiingiza katika mtego wa madeni ya china
mashambulizi hayo katika mji wenye waislam wengi indonesia yamekuja masiku kadhaa baada ya polisi kumaliza vurugu na utekaji katika jela moja karibu na jakarta ambapo maafisa sita waliuwawa na mfungwa moja walipoteza maisha
serikali ya tanzania jumanne ilishinda kesi dhidi ya wanablogi na wanaharakati waliokuwa wanapinga utekelezaji wa kanuni mpya zinazowataka wamiliki wa mitandao kujiandikisha serikalini na kuwataja wafadhili wao
mdemokrati anna eshoo ameuliza je wewe zuckerberg uko tayari kubadilisha mtindo wa biashara yako wenye kulinda na kuweka mbele maslahi ya mtumiaji wa mitandao naibu gavana wa benki kuu ya tanzania dkt
kibesse amesema benki ya twiga bancorp iliyokuwa chini ya usimamizi wa bot kwa sasa imeunganishwa na benki ya posta na kwamba utekelezaji wa hatua hiyo unaanza mara moja mei 
tumempoteza shujaa shupavu aliandika aliyekuwa mgombea mwenza wa urais sarah palin kwenye twitter
kabla ya kutia saini trump na kim walikutana kwa mara ya kwanza na kupeana mkono asubuhi katika hoteli ya capella kwenye kisiwa cha mapumziko cha sentosa huko singapore
afisa wa serikali ya somalia ameiambia voa kuwa wanajeshi hao walikuwa katika mapambano makali kwa zaidi ya masaa sita wakiwakabili wapiganaji wa al shabaab waliokuwa wameshambulia kambi ya jeshi kutoka pande nne
mradi huo umepata upinzani kutoka kwa wanaharakati wa mazingira na hifadhi ambao wamesema ujenzi wa bwawa kupitia hifadhi ya selous nchini humo utaharibu mazingira na maumbile ya tabia nchi ikiwemo malisho na makazi ya wanyama pori
height waziri huyo amesema baadhi ya mabwawa yalikuwa yamejengwa wakati wa ukoloni na serikali ya kitaifa itafanya kazi na kaunti mbalimbali kuyakagua ili kuhakikisha yako salama vyanzo vya habari nchini humo vimeeleza
ripoti za vyombo vya habari zimesema wasichana watano kati ya hao walikufa wakati wakisafirishwa lakini afisa wa serikali wa jimbo la yobe amesema hili bado halijaweza kuthibitishwa
wachambuzi nchini tanzania wamesema kuwa kutajwa kwa ngeleja yona na karamagi ni katika mtiririko wa kashfa zilizoelekezwa dhidi ya mawaziri hao
idadi hiyo hupungua kufikia asilimia wakati wa uchaguzi wa katikati ya awamu wa bunge la congress
richard branson pia alionekana kupitia video alitangaza dola milioni kutoka kwa wafadhili wakiwemo uk aid virgin unite na bill and melinda gates foundation kuelekea kumaliza ugonjwa wa macho unaojulikana kitaalam trachoma ambao unasababisha upofu
serikali imetangaza kwamba muoi ameaaga dunia jumatatu usiku akipokea matibabu katika hospitali ya kijeshi baada ya kuugua kwa mda mrefu
ameongeza kuwa kuna ishara za viashiria vya hatari zimekwisha onekana katika chaguzi ndogo zilizofanyika hivi karibuni hususani jimbo la kinondoni na ni vema tukaanza mchakato huo
uhuru wa bunge na mahakama korea kaskazini imeeleza kuwa inaweza kusitisha mkutano kwa sababu kuna kuhitalifiana juu ya masharti yaliyotolewa na marekani juu ya nchi hiyo kulazimishwa kuondosha silaha zake za nyuklia
hivi sasa katiba ya nchi hiyo inaruhusu mihula miwili ya miaka mitano mitano kwa anayegombea urais
joseph kony bobi wine anaamini kwamba vijana kwa hali yoyote ile watetee haki zao hata kama ni kujitoa mhanga ili kuleta mabadiliko uganda
mugisha muntu kwa upande wake anaamini kwamba maridhiano utaratibu na kufanya mambo kwa upole ndio njia pekee ya kuleta mabadiliko
itikadi zao kwa sasa ni tofauti
lakini kwa sababu sasa wote hawana chama wanaweza kuingia katika ndoa ya muda tu ameendelea kusema amazima
jana juzi tulikamata tani zilizokuwa zimepenyezwa katika vyama vya msingi tusingependa lijirudie hivyo wananchi wawe makini kuhakikisha korosho zinazoletwa katika vyama vya msingi ni zile za watanzania ili korosho yetu peke yake iendelee kununuliwa na serikali amesema hasunga
huu ni ushindi wa kwanza kabisa wa eagles baada ya kufika finali mara tatu katika kipindi cha miaka iliyopita
mara ya mwisho kwa eagles kufika finali ilikua walipokutana na hao hao patriots walipolazwa pointi kwa 
mswada huo haujapendekeza mageuzi katika mfumo wa uhamiaji suala lililosababisha kukwama kwa kura ya mwezi uliopita na kupelekea serikali kuu kufungwa kwa siku tatu
tanzania jasusi huyo wa zamani sergei skripal na binti yake yulia walikutwa wamepoteza fahamu katika benchi lilioko kwenye bustani iliyoko salisbury huko uingereza na kukimbizwa hospitali ambako wako katika hali mbaya
watu wengine kadhaa akiwemo afisa wa polisi pia wameathirika na sumu hiyo
orodha hiyo imebaini kuwa zaidi ya theluthi mbili ya nchi ambazo zimefanyiwa utafiti zina alama ya chini ya kwenye kiwango cha huku wastani wa kawaida ukiwa ni 
mataifa ya afrika yalipata alama 
somalia ikiwa imepata alama tisa tu
rais wa burundi amemuhakikishia kuwa wakati wowote mkutano kama huo ukiitishwa wajumbe kutoka wizara ya mambo ya ndani na maafisa wengine watahudhuria lakini kusisitiza kwamba watatafuta sehemu nyingine nje ya mataifa hayo mawili ili wakutane na watafute jawabu wa matatizo ya wakimbizi hao
uganda zaidi ya vikundi vinavyozunguka tayari vimeshatoa dozi za kinga ya ugonjwa wa kolera kwa wakimbizi
lakini tayari maambukizo mengine ya vijidudu vyenye maambukizo vijulikanavyo kama diphtheria vimejitokeza
gavana brown amemuoba rais donald trump kutangaza kuwa moto huu ni janga kuu ili kuongeza msaada wa dharura na kuwasaidia wakazi kupata fidia
henry rotich fedha hazina kuu angalau watu wakiwemo raia waliuwawa katika siku mbili zilizopita katika mapambano ya kikabila huko mashariki mwa congo katika jimbo la kivu kaskazini ofisa mmoja alisema
watu wamepoteza maisha na wengine kujeruhiwa moto uliopo zuka na kuteketeza soko na eneo la makazi katikati ya mji wa nairobi mapema alhamisi
hafla hii iliyo wavutia watalii wa ndani na wale wa nje imeshuhudia waandaaji wa skal congress wakitoa tuzo kwa klabu za watalii na wadau wengine waliotoa mchango mkubwa sehemu tofauti duniani
takriban chakula chote na msaada wa kibinadamu unaoletwa unapitia katika bandari hiyo na kuzuiliwa kuingia misaada hiyo unatishia kuifanya hali iwe mbaya zaidi kile umoja wa mataifa ilichosema ni hali mbaya kuliko zote ya mgogoro wa kibinadamu
gwaride hilo lilionyesha vifaru vya kijeshi makombora ya kawaida na vikosi vingine kutoka katika matawi yote ya jeshi la nchi hiyo
vivian cheruiyot wa kenya alishinda kwa upande wa wanawake kwa kudhibiti muda wake uliopelekea kufanya vizuri katika mashindano hayo
mabawa yote nchini kenya yatafanyiwa ukaguzi kufuatia tukio la kupasuka kwa bwawa la patel ambalo mpaka sasa limeuwa zaidi ya watu katika eneo la solai kaunti ya nakuru
nina orodha ya watu wakazi wa wilaya za mkuranga kibiti na rufiji zito alisema ijumaa
kwa mujibu wa vyombo vya habari thomas markle ambaye anaishi huko mji wa mexico alifanyiwa upasuaji jumatano kutokana na maradhi ya moyo
kagame ameongeza kuwa kutekelezwa kwa makubaliano haya kutategemea pia mabadiliko yanayoendelea kufanyika kwenye kanda hizo za kiuchumi barani afrika ili kuwepo uhuru na wepesi wa kuyetekeleza majibu hayakuwa mazuri sana
shirika la mpango wa chakula duniani linasema lina wasi wasi hali itakuwa ngumu zaidi kwa vile janga hilo halipo katika vichwa vya habari duniani
tayari miguna amemkosoa vikali raila odinga kwa kukubali kushirikiana na rais kenyatta huku akidai kwamba itakuwa vigumu mno kwa masuala waliokuwa wakipigania kama upinzani kutekelezwa
naibu katibu mkuu wa umoja wa mataifa amina mohammed katika kukaribisha kura hiyo alisema ni jukumu la ulimwengu kuchukua hatua na kubeba majukumu yetu kuhusu wakimbizi kutafuta masuluhisho ambayo yanaheshimu haki zao za binadamu kuwapatia matumaini na kutambua wajibu wa kisheria wa kuwalinda na kuwasaidia
amina aliwasihi wanachama wote kuanza kuutekeleza muundo huo haraka iwezekanavyo
angalau vijana watano kati ya kumi na mbili na kocha wao wameokolewa baada ya kuwa wamekwama katika pango lililokumbwa na mafuriko kwa zaidi ya wiki mbili
kanuni hizo mpya zinawataka wamiliki wa mitandao kulipa ada ya hadi dola za kimarakani kutoa habari za wajasiriamali uraia wa wamiliki tajiriba ya wafanyakazi kati ya mengine
hayo yote yakitokea wahamiaji wamekaidi vitisho vya trump na matifa manne waliopitia hadi kufika kwenye daraja la kuingia mexico kutoka guatemala
majaliwa amesema ni katika sekta ya afya ambapo kuna wanafunzi wengi wa kitanzania wako nchini humo wakisomea udaktari na masuala ya teknolojia ya habari na mawasiliano tehama
mkuu wa polisi austin brian manley amewaambia waandishi wa habari kuwa vyombo vya usalama vilipata uhakika juu ya utambulisho wa mtu huyo kuwa ni mzungu jumanne jioni na jumatano alfajiri na waliweza kugundua gari lake lililokuwa katika hoteli mmoja karibu na austin kabla hajakimbia na baadae kulipua mabomu hayo
changamoto zilizotajwa katika waraka huo uliopewa jina la taifa letu amani yetu na kusainiwa na maaskofu wa kanisa hilo nchini ni hali ya kijamii na kiuchumi maisha ya siasa na masuala mtambuka likiwamo suala la katiba mpya
juhudi za serikali ya somalia kuwaondoa idadi kubwa ya wananchi wake kutoka libya ziligonga ukuta baada ya ujumbe uliotumwa huko kushindwa kufanikisha zoezi hilo
der spiegel liliandika wizara ya ulinzi iliarifu kamati ya ulinzi bungeni kuhusu uchunguzi mpya uliopatikana jumanne
ilisema utaratibu wa ndege kujiendesha yenyewe ulidhibiti ndege kupaa juu na haijafahamika bado ni nani alipanga utaratibu huo kwenye kompyuta ya ndege hiyo ambao haupo katika ndege nyingine za tiger
wazazi mjini nairobi walivamia shule ya bweni jumatatu na kuwachukuwa watoto wao wakiutuhumu uongozi wa shule ya wasichana ya moi nairobi kwa kushindwa kuwalinda watoto wao
kile kilichokuwa kimeshuhudiwa katika viwanja vya uhuru park ni jaribio la kuipindua serikali ya kenya iliyoundwa kwa mujibu wa katiba amesema waziri wa mambo ya ndani matiang i wakati akizindua kamatakamata hiyo dhidi ya nasa
shambulizi hilo la sumu lilisababisha kufukuzwa kwa idadi kubwa kuliko yoyote nyingine ya wanadiplomasia tangu kuanza kwa vita baridi wakati marekani na washirika wake uingereza umoja wa ulaya wakiwa upande wa uingereza katika kuilaumu moscow
tangazo la mipango ya kuunda kikosi kazi ambacho kitaanza kuwasaka na kuwakamata watu ambao wanadhaniwa kuwa ni mashoga au watu wa jinsia moja wenye mahusiano ya kimapenzi kuanzia wiki ijayo limezua taharuki katika jumuiya ya kimataifa
mgombea huyo amesema kuwa anakusanya ushahidi wa matukio yote ya uvunjifu wa kanuni na taratibu zilizovunjwa na wapinzani wao ili kuweza kuchukua hatua mbalimbali ikiwemo kulifikisha suala hilo mahakamani
justin muturu spika wa bunge la taifa ameiambia reuters siku ya ijumaa kwamba bunge lilikuwa likijadiliana na wizara ya fedha kubuni njia za kulishughulikia suala hili la kodi
pendekezo hilo linafuatia tathmini ya pentagon ya tukio lililofanyika mwezi oktoba ambapo wanajeshi maalum wa kofia ya kijani wa marekani walishambuliwa kwa kushtukiza na kuuliwa walipokua wanafanya doria nchini niger
trump ameendelea kuupiga vita mkataba wa nyuklia wa tehran uliokuwa umefikiwa na marekani aliosaini mtangulizi wake barack obama akiuita mbaya mkataba mbaya ambao ulitakiwa usiwepo kabisa
wito mpya kwenye mtandao uliopewa jina la gunreformnow unaendelea kua suala kuu kwenye mitandao ya kijamii na kuvuma ambapo wa marekani wengi wanatoa wito wa kupunguzwa biashara ya bunduki na utumiaji wa bunduki kubwa za kivita ambazo kawaida hutumika katika matukio mengi ya mauwaji ya halaiki nchini marekani
rais wa uganda yoweri museveni akilihutubia bunge
juni 
maafisa wa fbi wanasema kwamba vifurushi hivyo vinavyo fanana na mabomu yaliyo tumwa kwa maafisa wengine wa ngazi ya juu nchini marekani vilikamatwa katika jimbo la florida kabla ya kuwafikia walengwa
maudhui ya matangazo ya voa yataendelea kupatikana katika lugha ya kirundi na kinyarwanda kupitia matangazo ya masafa mafupi katika interneti na mitambo ya fm iliyoko nchi jirani imesema taarifa hiyo
 na mwendesha mashtaka alipendekeza hukumu ya kifo kwa watu watano alipokuwa anatangaza kuwafungulia mashtaka watu anaosema walihusika moja kwa moja na mauaji yake
kwa ujumla anasema kuwa watu wanashikiliwa kuhusiana na kadhia hiyo
alitaja magari yaliyohusika katika ajali hiyo ni basi la kampuni ya aj safari lenye namba za usajili bjb lililokuwa likitoka lushoto kwenda dar es salaam na hiace ikitoka mkata kwenda segera yenye namba t ake
baadhi ya vyombo vya habari nchini tanzania vimeripoti kuwa juhudi za magufuli za kuleta maendeleo zimesababisha mtatiro kuamua kubadili mawazo na kuingia ccm
mawaziri wa maji wa nchi kumi wananchama zilizoko kwenye mtiririko wa bonde la mto nile hususan za maziwa makuu nelcom wameanza mkutano wa wa siku mbili jijini dar es salaaam tanzania unaolenga pamoja na mambo mengine kujadili matumizi sawa ya rasilmali ya maji katika mto huo
ni njia nzuri ya kuwafunza watoto wetu waliozaliwa hapa marekani kwamba tuko na mizizi dhabiti ya kitamaduni alisema chege maina mmoja wa waliohudhuria
tume ya ulinzi wa amani ya umoja wa mataifa nchini mali minusma imekataa kusema chochote juu ya ripoti ya shambulizi
rais wa marekani donald trump alisema ataiangalia tena kesi ya mwanajeshi mkongwe katika kikosi maalumu aliyeshutumiwa kumuuwa mwaka mshukiwa taliban mtengenezaji bomu nchini afghanistan
wameongeza kuwa katika baadhi ya maeneo ya ulaya na nchi nyingine ulimwenguni vyombo vya habari huru na hivyo demokrasia yenyewe iko hatarini counts three through eight aggravated identity theft mwanafunzi mwingine emma gonzalez ameiambia abc kwamba rais trump seneta marco rubio wa jimbo la florida na gavana wa jimbo lao rick scott wanaunga mkono nra
gonzalez alisema hawatakwenda katika kikao cha rais trump siku ya jumatano
rex tillerson waziri wa mambo ya nje wa marekani kauli ya ingabire baada ya kutoka jela hrnj inawataka updf kutaja majina ya maafisa wake waliohusika katika dhulma dhidi ya waandishi wa habari na wafunguliwe mashtaka mbele ya umma
kenyatta alimweleza mwenzake jinsi kenya inavyodhamini ushirikiano wake na marekani
alisema inshallah fedha hizo zitalipwa kwa kuwa mazungumzo baina ya pande zote mbili yanaendelea vizuri
walioteuliwa katika baraza la mawaziri ni margaret kobia vijana na utumishi wa umma john munyes madini na mafuta monica juma mambo ya nje simon chergui maji rashid achesa michezo farida karoney ardhi ukur yattany kazi peter munya jumuiya ya afrika mashariki keriako tobiko mazingira
khashoggi aliuwawa katika ubalozi mdogo wa saudi arabia huko mjini istanbul octoba 
idadi hii imeripotiwa na vyombo vya habari ikiwemo gazeti la mwananchi tetemeko la ardhi lenye urefu wa kilomita saba kwenda chini ya ardhi limetikisa kisiwa cha lombok chenye shughuli nyingi za kitalii siku ya jumapili na kusababisha watu kukimbilia maeneo yaliyo salama
viongozi hao waliingia makubaliano kwamba serikali ya uswizi itarejesha fedha zinazofungamana na uhalifu na ufisadi na ambazo zinaendelea kuhifadhiwa katika benki za taifa hilo la ulaya
rais magufuli alinukuliwa akisema kuwa ghanem alikwenda tanzania kuthibitisha kuwa benki ya dunia haitaiacha nchi hiyo
mandamano yameshuhudiwa jijini kampala baada ya serikali kuwakamata wabunge robert kyagulanyi maarufu kama bobi wine na mwenzake francis zaake walipokuwa wanasubiri kupanda ndege kuelekea kwenye matibabu nje ya uganda
jack dorsey aliwatangazia wafuasi wake milioni jumamosi kwamba alikuwa amezuru myanmar kaskazini mwezi novemba kwa siku kumi za kutafakari kwenye eneo lenye utulivu na kuwashawishi watembelee nchi hiyo
msimamo wa spika kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini tanzania mwanafunzi huyo alipigwa risasi akiwa katika daladala wakati polisi walipokuwa wakiwatawanya wafuasi wa chadema
wahariri wanane na wakurugenzi wa gazeti la red pepper walikuwa hapo awali wametuhumiwa na kosa la uhaini na baadae tuhuma ya kumharibia rais yoweri museveni heshima yake na wakuu wengine kufuatia chapisho lenye habari iliyokuwa inadai kuwa uganda ilikuwa inapanga kuipindua serikali ya rwanda
wakati mazungumzo juu ya mkutano wa singapore yakijadiliwa baadhi ya wafuatiliaji wa suala hili wanahisi kuwa trump na kim jong un kila moja anajua kiuhakika kile ambacho wanataka hatimaye kukifikia
mabalozi wa nchi za kiafrika katika umoja wa afrika au wako mjini kigali rwanda kuandaa makubaliano ya kuanzisha soko huria katika bara hilo
waitara anakuwa mbunge wa pili wa chadema kuhamia ccm na wa tatu kutoka upinzani akitanguliwa na godwin mollel siha na maulid mtulia kinondoni ambaye awali alikuwa mbunge wa chama cha wananchi cuf
vifaa vya kupigia kura havijapelekwa vituoni inavyopaswa tunasikia kuwa ilivyo badala ya kuhisabu kura katika vituo tume huru ya uchaguzi itapeleka matokeo ya uchaguzi kutoka katika vituo kwa njia ya inteneti
lilianzishwa mwaka na kufadhiliwa kwa kiasi fulani na benki ya dunia ikiwa na lengo la kusaidia kuwepo makazi bora lakini hivi leo eneo hilo limekuwa ni eneo lenye jaa kubwa la kutupa uchafu
watu wamefariki dunia kutokana na mafuriko yaliosababishwa na mvua zinazoendelea kunyesha nchini rwanda ndani ya kipindi cha takriban miezi miwili
mwanasiasa huyo ameongeza nguvu hiyo ndio inayonifanya nizungumze kwa niaba ya raia wa uganda bila uoga wala upendeleo bila ya kujali anayeumizwa na ukweli wangu
tuko katika shambulizi la maradhi hatari yanayoenea kwa kasi peter salama mkuu wa utoaji huduma za dharura who ameuambia mkutano maalum juu ya mlipuko ambao tayari umeuwa watu 
pamoja na kuwa kura za maoni za hivi karibuni zinaonyesha kuwa mgombea wa upinzani martin fayulu anaonyesha kuongoza katika kinyang anyiro hicho kabemba anadiriki kusema kuwa kabila yeye mwenyewe na siyo mrithi wake aliyemchagua emmanuel ramazani shadary ndiye ataibuka kidedea
kuondoka kwake cohn kumekuja katikati ya kipindi ambacho kuna mkanganyo ambao haujawahi kushuhudiwa katika uongozi wa trump na wasaidizi wake wana wasiwasi kuwa wafanyakazi zaidi wa ikulu watajiondosha katika ofisi hiyo
hili lilipelekea serikali kupiga marufuku safari za usiku kwa magari yote ya umma ikiwa ni sehemu ya juhudi ya kuzuia ajali hizo za barabaraniwafanyakazi wa vyuo vikuu na mwajiri wao wanakutana jumamosi kurejesha matumaini ya kumaliza mgomo wa wahadhiri ulioendelea kwa muda mrefu
brunson ana kesi ya kujibu kwa tuhuma za kusaidia mtandao ambao uturuki inaulaumu kwa jaribio la kupindua serikali ya rais recep tayyip erdogan pamoja na kuhusika na kuwasaidia wapiganaji wa kikurdi ambao wamepigwa marufuku kisheria
hii ni hatua ya kulipiza kisasi baada ya waziri mkuu wa uingereza theresa may kutangaza ana mpango wa kuwafukuza wanadiplomasia wa urusi kufuatia kitendo cha jasusi wa zamani wa urusi kupewa sumu
ukuta huo ambao tayari umejengwa kwa kiasi cha kilomita na mpango unaendelea kuongeza eneo la ujenzi wa ukuta huo kufikia kilomita 
rais wa marekani donald trump trump amesema utawala wa mataifa yanayokandamiza raia hayana maisha marefu akizungumzia maandamano yaliyofanyika nchini iran
aprili alitangaza nchi hizo katika mkutano na wake wa marais wanao hudhuria mkutano wa baraza kuu la umoja wa mataifa mjini new york
lakini kwa pamoja tujikite katika kuangalia kile ambacho iran inaweza kufanya kutatua mgogoro wenye maafa makubwa nchini yemen kuwezesha mazungumzo ya amani syria kusonga mbele na pia kusaidia masuala mengine katika eneo la mashariki ya kati amesema johnson
katika taarifa ya maandishi baraza la usalama la umoja limesisitiza kwamba majeshi ya kulinda amani monusco na wanajeshi wa umoja wa mataifa wapo tayari kutoa msaada utakaohitajika
rais wa somalia mohamed abdullahi farmajo siku ya jumamosi alianza ziara ya siku tatu ya kihistoria kwenda eritrea mahala ambako amefanya mazungumzo na kiongozi mwenzake mjini asmara
waziri wa habari wa eritrea alitangaza ijumaa kwamba kiongozi huyo wa somalia alialikwa na rais wa eritrea isaias afwerki
kulingana na taarifa ya mamlaka ya kutoza ushuru nchini uganda ura kati ya mitandao ya kijamii inayotozwa ushuru ni mtandao wa grindr unaotumika na watu walio katika uhusiano wa kimapenzi wa jinsia moja wakati tendo hilo ni kinyume cha sheria nchini uganda
waziri wa mambo ya kigeni aretha franklin alikuwa mwanamke wa kwanza kuingia katika ukumbi wa tuzo wa rock and roll hall of fame
alishinda tuzo za grammy ikiwa ni pamoja na mwimbaji bora wa r b mwanamke kwa miaka minane mfululizo
nasiwa amesema utawala wa kiir unajaribu kutoa dhana potofu kwamba mahakama maalum ni dhana ya nje
pia uongozi huo umesema kuwa bado wana imani na baadhi ya mahakimu wenye moyo wa kutenda haki
ferbuari ni siku ya saratani duniani ambapo kila mwaka inatoa fursa ya kuongeza uwelevu wa saratani na kushawishi njia za kuizuia kuitambua na matibabu
mshambuliaji wa mauwaji hayo nikolas cruz mwenye miaka inasemekana ni kijana mwenye matatizo ya kiakili alifunguliwa rasmi mashtaka mbele ya mahakama ya florida siku ya alhamisi
viongozi wa bunge la marekani wamekariri kutafiti kile kinachoendelea nchi za ulaya ambako sheria mpya zinazojulikana kama sheria za kulinda taarifa kwa jumla au gdpr ambayo itaanza mwezi ujao
wakimbizi kadhaa waliamua kuleta vurugu wakitupa mawe na kuwashambulia maafisa wa polisi na vitu venye ncha kali iliyopelekea kukamatwa kwa watu ambao waliwasilishwa kwa vyombo husika vya usalama kwa ajili ya kufanyiwa uchunguzi
wakimbizi kama ilivyo wakazi wote nchini rwanda lazima wafuate sheria za rwanda ujumbe huo wa tweet ulieleza zaidi
akizungumza akiwa geneva katibu mkuu wa who tedros adhanom ghebreyesus amesema alifuata ushauri wa kanuni za afya ya kimataifa ihr zinazotaka kutotangaza hali ya dharura ya afya ya umma ya kimataifa wakati kukiwa na wasiwasi kwamba ugonjwa huo unaweza kuenea nje ya mbandaka kabla ya ufunguzi wa mkutano wa kilele jumatatu marais xi na ramaphosa waliongoza mkutano wa viongozi juu ya namna ya kuimarisha uchumi na ushirikiano wa kibiashara kati ya pande hizo mbili
jeshi hilo limesema kuwa maelfu ya wapalestina walikuwa wakitupa mawe na kuchoma matairi wakiyapeleka upande wa pili wa mpaka huo ambapo yapo majeshi ya israeli
katibu mkuu wa shirika la kimataifa la utabiri wa hali ya hewa petteri taalas anasema bado kuna muda kwa watu kubadili tabia kuweka viwango vya gesi za carbon kuwa chini
wakati akiwakaribisha jumapili jioni trump alisema kuwa nafikiri kuwa hilo litakuwa kwanza kwenye orodha yetu ya mazungumzo kwa kuwa lazima tumalize kuyashughulikia mambo yanayojiri hivi sasa hapa nchini
kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa kwa vyombo vya habari jijini dar es salaam kila mwombaji atatakiwa kulipa ada ya maombi shilingi ambayo haitarudishwa
vivian cheruiyot amepata ushindi wake wa kwanza wa london marathon
chama cha wamiliki bunduki nra na makundi mengine yanayosimamia haki ya kumiliki silaha wanapinga vikali hatua ya kuzuia wamarekani kumiliki aina fulani za silaha
kayihura ameeleza kwamba haikuwa nia yake kumkosea mtu yoyote lakini huenda mazingira ya kazi yalimsukuma kutenda makosa hayo na kuahidi kuendelea kuwa mzalendo kwa taifa
kikundi hicho kimebaini uhalifu unaotokana na chuki ukiwalenga waislam mwaka kati ya matukio hayo ikiwemo kupigwa kwa mwanamume wa kiislam katika eneo la bronx la mji wa new york kwa kushambuliwa na watu waliomwita gaidi
ni kawaida kwa wanadiplomasia wa kigeni kufuatilia na kuripoti hali ya kisiasa na usalama inayoendelea katika nchi walizotumwa
lakini tunashangazwa na ukimya uliowazi katika kipindi cha nyuma wa mabalozi hawa juu ya vitisho vya uvunjifu wa amani uliokuwa haujawahi kutokea na changamoto nyingine ambazo tanzania imekuwa ikikabiliana nazo katika maeneo matatu ya kibiti mkuranga rufiji yanayopakana limesema tamko hilo
sio chini ya watu wamethibitishwa au wanahisiwa kuwa na maambukizo katika upande wa mashariki mwa drc mpaka kufikia siku ya jumamosi hilo ni ongezeko kutoka maambukizi yaliyo rikodiwa jumanne iliyopita
hivi sasa kuna maambukizo yanayo shukiwa kuwepo wakati uchunguzi wa vipimo unaendelea kufanyika
katika nchi ya marekani hatua ya kupiga silaha ya nyuklia ni siri na ni mchakato mrefu ambao unahusisha utumiaji wa kitu kinachofanana na mpira wa miguu ni begi lenye uzito wa pound ambalo linabebwa na mafisa wa jeshi kwa zamu ambao wanafuatana na rais popote anapokwenda
akizungumza na global tv nchini tanzania katibu wa itikadi na uenezi wa ccm humphrey polepole amesema habari hizo ni za uzushi
zoezi hili haliko kwa ajili ya kumwinda mtu au kumharibia mtu heshima yake na ndio maana taarifa zote tulizopewa kama serikali bado zinafanyiwa kazi na wale wanaotaja majina wataitwa kwenye vituo vya polisi kuja kufafanua
barua ya spika imeandikwa kwa kuzingatia kifungu cha cha sheria ya taifa ya uchaguzi ambayo inamtaka kuitaarifu tume uwepo wa nafasi wazi za ubunge katika majimbo ambayo hayana wabunge kutokana na sababu mbalimbali alisema jaji mbarouk
sheria ya uchaguzi ya florida inalazimisha kura zihesabiwe tena kwa mashine iwapo mgombea atamshinda mpinzani wake kwa tofauti ya chini ya asili miya 
mkuu iom swing hivi karibuni alirejea katika ziara ya siku mbili nchini libya ambako aliiomba mamlaka ya kuondoa sera za kikatili za kuwatia ndani wahamiaji ambao tayari wamepata maafa wakati wanapojaribu kufika kwenye fukwe za ulaya
doyle anasema kuna baadhi ya dalili kuwa mamlaka iko tayari kufikiria hili
sheria hii inakidhi maombi yao na inapeleka ujumbe kwa ulimwengu mzima kuwa marekani haijarudi nyuma katika ahadi yake ya kulinda haki za binadamu na kuendeleza demokrasia ulimwenguni ameandika bassrais john magufuli amepeleka ujumbe wa tanzania mpya kwa vyama vya upinzani nchini akiwaonya kuwa iwapo hawataheshimu sheria wataishia jela
mbunge mwingine francis zaake aliyepigwa siku moja na bobi wine anatibiwa nchini india wakati ikiripotiwa kuwa hali yake ya kiafya ni mbaya
kwa mujibu wa afisa mkuu wa idara ya usalama barabarani bonde la ufa zero arome ajali hiyo ilitokea majira ya saa tisa alfajiri
hakuna mabadiliko mapya ya watu wala serikali hiyo haionyeshi ni njia gani rais anataka kufuata kisiasa
kwani watu ni wale wale
nasa imekuwa ikishinikiza kuwepo kwa mazungumzo ya haki ya uchaguzi kwa madai ya kuwa uchaguzi wa urais wa mwaka agosti na octoba ulikuwa siyo halali
jeshi la polisi nchini uganda limekabiliwa na upinzani mkubwa juu ya pendekezo lao la kuruhusu maafisa wao kuwashikilia washukiwa kwa kipindi cha zaidi ya siku mbili kabla ya watu hao kupewa dhamana au kufikishwa mahakamani
john munyes shughuli hiyo ya ijumaa ni kwa ajili ya kumbukumbu ya aprili ambapo wanafunzi katika shule ya sekondari ya columbine huko magharibi mwa jimbo la colorado wanafunzi wawili waliokuwa ndani ya eneo la shule waliwauwa wanafunzi wenzao na mwalimu mmoja kabla ya kujiuwa
rais wa chama cha wanasheria wa tanganyika tls fatma karume mara baada ya kuapishwa mjini arusha tanzania jumamosi aliahidi kushirikiana na wenzake kushawishi utawala wa sheria nchini na kuhakikisha tls inapiga hatua katika nyanja zote
alipokuwa kizuizini wakati wa utawala wa rais moi matiba alipooza upande mmoja wa mwili na hakupona ugonjwa huo hadi kifo chake
takriban watu wameuwawa katika shambulio la bomu la kujitoa muhanga lililotokea mjini kabul jumamosi na wengine zaidi ya wajeruhiwa
serikali ya afghanistan imesema kuwa jumapili ni siku ya maombolezo wakati mazishi ya wahanga wa tukio hilo na msako wa manusura ukiendelea
kiongozi huyo wa zamani robert mugabe amesema hajawahi kufikiria kwamba rais mpya emmerson mnangagwa atamgeukia na amelaani kitendo cha kumuondoa madarakani katika mahojiano na shirika la habari la reuters
nashangaa hao wanaomkamata na kumhoji mtoto wangu kuwa sio raia wananichekesha sana kwa kuwa najua mwisho wa siku watajua ukweli wake
ukweli ni kwamba wazazi wangu ndio waasisi wa tanu na walishiriki kikamilifu katika kupigania uhuru wa nchi hii hivyo suala hilo halinipi wasiwasi wala hofu na hivyo vyeti wanavyovitaka mbona vipo tu ila waelewe kuwa sisi ni wamanyema halisi na ni raia halali wa nchi hii alisema
je mchakato ulifuata sheria haiko wazi iwapo warepublikan watapata kura za kutosha kwa ajili ya mteule wao baada ya mahojiano yaliyo kuwa na hisia za juu alhamisi wakati kavanaugh kwa hasira akikanusha tuhuma za kumdhalilisha kingono ford katika tafrija mwaka wakati wakiwa vijana
wote wawili walitoa maelezo yao kwa kamati ya sheria ya baraza la seneti katika mahojiano yaliyo chukua masaa tisa
chadema yakataa matokeo ya uchaguzi mdogo ni vyema sasa kuwa un ambayo inajumuisha mataifa yote ya ulimwenguni kulitambua hilo na kukosoa kosa hilo
anaendelea kusema kwa kweli ilifurahisha sana
na tulipofika mwisho mimi na wewe tulikuwa tukikimbia mpaka kwenye mstari wa mwisho nilianza kulia kwasababu nilikuwa na furaha kubwa
unajua nilitumia muda mwingi kujiuguza majeraha na nilihisi vibaya kuhusu mambo ambayo nimepoteza lakini kukimbia marathon inaonyesha bado liko katika mawazo yangu nakumbuka mengi
serikali ya kenya imewataka wakuu wa vitengo vya manunuzi na uhasibu katika wizara idara wakala na mashirika yote wakae kando ili kupisha uchunguzi mpya kufanyika
hivi sasa katika mwezi wa akiwa white house trump ameendelea kuwa mtu mwenye utata nchini marekani wakati jumla ya kura za maoni za taifa zinaonyesha wapiga kura hawaridhiki na utendaji wake kwa asilimia 
 dhidi ya asilimia 
 inayoridhika naye
ushirikiano mpya polisi walitumia risasi na mabomu ya machozi kuzuia waandamanaji kukusanyika katika maeneo mbalimbali ikiwemo maeneo ya kanisani
naye profesa alexander makulilo wa udsm alisema uchaguzi si njia pekee ya kuimarisha demokrasia bali ni njia ya kuondoa uongozi wa mabavu
aidha vyama vilivyo ungana na kutoa tamko la kupinga muswada huo ni chama cha act wazalendo chama cha demokrasia na maendeleo chadema chama cha ukombozi wa umma chauma chama cha wananchi cuf chama cha democratic party dp chama cha nccr mageuzi chama cha alliance for democratic change adc national league for democracy nld chama cha united people s democratic party updp na chama cha kijamii cck
kiongozi mkuu wa upinzani zimbabwe nelson chamisa amesema jumamosi alikuwa na madai halali ya kuongoza taifa hilo baada ya kukataa uamuzi wa mahakama ya katiba ambayo ulimthibitisha rais emmerson mnangagwa kama mshindi katika uchaguzi wa urais uliofanyika julai 
kutokana na ufinyu wa kipato chao wakiwa wanakwenda kazini wananchi wa nchi hizo hulazimika kutembea hadi maeneo yao ya kazi kwa kuwa hawana uwezo wa kutumia usafiri wa magari
wanachama wa chama cha demokrat katika bunge wanataka kurejeshwa katazo la silaha za kivita ambalo lilimalizika muda wake muongo mmoja uliopita lakini viongozi wa chama cha republikan wanasisitiza kuwa baraza la seneti ndilo lenye jukumu la kuchukua hatua zinazofuata
mwanaharakati na mwanasiasa wa kenya miguna miguna ambaye alilazimishwa kwenda uhamishoni nchini canada alisema ijumaa kwamba hataruhusu utawala wa rais uhuru kenyatta kwendelea kutoheshimu sheria za kenya
rais kagame ameonekana sana kupima matamshi anayotoa akimwachia mwenyeji wake kuzungumza zaidi lakini akasisitiza kwamba ni matumaimi yake kwamba mikutano inastahili kuleta maelewano ya kisumu
mkutano huo utaongozwa na rais wa marekani donald trump ambaye amewataka viongozi wa dunia alipokuwa akihutubia mbele ya baraza la umoja wa mataifa jumanne wautenge uongozi wa iran muda wa kuwa wanaendelea na vitendo vya uchokozi
kikao hicho kinafanyika huko ikulu ya white house na kitahudhuriwa na wanafunzi wazazi na walimu ambao wamekuwa ni wahanga wa mauaji ya nchini marekani
mazishi hayo yalihudhuriwa na viongozi wengine ambao wapo kisiwani hapa kushiriki mazishi ya miili ambayo haijatambulika na ambayo ndugu wameomba izikwe kwa utaratibu ulioandaliwa na serikali
chama cha mdc kinadai kwamba tume ya uchaguzi ilifanya udanganyifu katika kuhesabu kura kitendo kilicho mnufaisha rais mnangagwa wa chama kinachotawala zanu pf
ajali hiyo ilitokea huko nchini mali mwezi julai na wataalamu wanasema kuwa ilisababishwa na kukosekana utaratibu sahihi wa mfumo wa ndege wa kujiendesha yenyewe
pence na mkewe karen wakiwa wamekaa karibu na rais wa korea kusini moon jae in pia katika mstari mmoja na moon aliketi waziri mkuu wa japan shinzo abe
hatua ya mahakama ya umoja wa mataifa ndio ya hivi punde katika kesi dhidi ta vikwazo vilivyotolewa na rais wa marekani donald trump dhidi ya iran mapema mwaka huu
jumla ya dola milioni zitatumika kuweka kamera za cctv katika jiji la kampala na mji iliyo jirani hatua ambayo rais wa uganda yoweri museveni anaamini kwamba itasaidia kuwanasa wahalifu
alisema hakukuwa tofauti kati ya graham aliyejulikana na wakristo kote duniani na yule aliyejulikana na familia
baadhi ya maelfu ya watu waliohudhuria tamasha walivaa nguo nyekundu rangi inayohusishwa na vuguvugu la bobi wine la people power nguvu ya wananchi
goli la mario mandzukic katika dakika za nyongeza limeiingiza croatia katika fainali ya kombe la dunia baada ya ushindi wa dhidi ya uingereza jumatano
croatia sasa itapambana na ufaransa jumapili mjini moscow
ufaransa iliingia fainali baada ya kuitoa ubelgiji katika nusu fainali
alitaka uchaguzi mpya wa urais ufanyike kabla ya mwezi agosti
miguna amesema kamwe hakuukana uraia wa kenya na kwamba ana uraia pacha ambao unnampa haki zote za raia wa nchi hizo mbili
wakati huo huo vyama vya upinzani vimekuwa vikishawishi kupingwa kwa katazo hilo wakisema linaweza kutumika vibaya kuwanyanyasa wanaume
viongozi wa anc waliamua mapema wiki hii kusitisha uongozi wa kiongozi huyo mwenye umri wa miaka baada ya kushikilia madaraka kwa miaka ambao umegubikwa na tuhuma mbali mbali za ufisadi na kutokua kwa uchumi
trump anafuata nyao za wake wa marais wa marekani walio tembelea bara hilo la afrika
hillary clinton laura bush na michelle obama walifanya ziara mara kadhaa katika bara hilo
polisi nchini uingereza wanaopambana na ugaidi alhamisi wanachunguza jinsi gani mwanamume na mwanamke waliathiriwa na sumu inayouwa nerve iliyotumika mapema mwaka dhidi ya jasusi wa zamani na mtoto wake wa kike
katika mahojiano yake na kituo cha televisheni cha fox news cha marekani rais trump alisema kutoka mtazamo wake wa kisiasa kwamba analipenda suala hilo linalohusu uhamiaji
aliendelea kusema kwamba kama wademokrati wanaendelea na wito wao wa kufuta idara hiyo kwa matamshi yake ninafikiri hawataweza kushinda uchaguzi mwingine
kashafa wakati wa uongozi wake spika wa bunge paul ryan amesema kuwa kifo cha mccain ni kielelezo cha siku ya masikitiko kwa taifa la marekani ambalo limempoteza shujaa wa vita na kiongozi
eneo hilo lilitengwa na shirika la elimu sayansi na utamaduni la umoja wa mataifa kwa upande wa serikali ya burundi taarifa iliotolewa na msemaji wa serikali prosper ntahogwamiye kwa vyombo vya habari vya burundi imesema tulituma taarifa kwa msuluhishi tukimuomba kuahirisha kikao sababu kati ya tarehe na tarehe oktoba burundi inafanya maambolezo ya mashuja wa utetezi wa uhuru na demokrasiya
rais wa china xi jingping aliwasili huko tangu alhamisi kuanza ziara rasmi ya siku mbili ya kwanza kufanywa na kiongozxi wa china nchini humo
rais trump na wabunge wa chama cha republican kwa upande wao wanataka mageuzi ya uhamiaji yaambatanishwe na kuidhinishwa kwa bajeti ya mwaka huu
idara ya umoja wa mataifa ya chakula na kilimo fao inasema vipindi virefu vya kiangazi mvua chache viwango vya juu vya joto na kuwepo kwa janga la viwavi jeshi mambo ambayo kwa kiasi kikubwa yaliharibu msimu wa upandaji kusini mwa afrika mwaka na kuvuruga matarajio ya uvunaji binafsi
pia katika kinyang anyiro hicho cha uchaguzi wa katikati ya awamu mwanamke mwingine muislamu rashida tlaib kutoka detroit naye ameshinda kuingia katika baraza la wawakilishi
wataalamu wa masuala ya siri wamesema kuwa wabunge hao wamejifunza mambo mengi katika mahojiano hayo na zuckerberg na wako tayari kufanya mabadiliko
marekani imetangaza alhamisi kwamba russia haina haki ya majibu ya kulipiza kisasi ya kuwafukuza wanadiplomasia wa marekani
katika mahojiano na kituo cha televisheni cha cbs katika kipindi cha minutes trump amesema tutalifuatilia suala hili kwa kina kujua kilicho mtokea khashoggi na kutakuwa na adhabu itakayo chukuliwa iwapo atakuwa ameuwawa
mwakilishi wa marekani nancy pelosi mdemokrat kutoka california ambaye ataanza kushikilia nafasi ya spika wa bunge la marekani mwaka amesema bunge litaanza rasmi mara moja kuingilia mchakato wa rufaa mbalimbali ili tuweze kuwaokoa na kuwalinda watu wenye hali za maradhi yanayo hitaji matibabu na kupinga juhudi za warepublikan za kuitokomeza sheria hiyo
hatuwezi kuendelea kuachia afrika kusini isubiri bila ya majibu mashatile amewaambia waandishi wa habari baada ya ofisi ya zuma kukanusha taarifa zilizoenea kuwa walikuwa wamepanga muda wa zuma kutoa tamko
hivi sasa mapendekezo mawili yako mezani
moja itatoza kodi ya asilimia moja kwa kila malipo ya fedha yanayofanyika kwa simu
pendekezo jingine ni la kutoza ushuru wa kila siku wa kiasi cha centi tano kwa wale wanaotumia data bandal ya simu
rais anafahamu kwa ukamilifu hatua iliyochukuliwa na idara hii rosenstein ameuambia mkutano wa waandishi wa habari
the citizen maelfu ya wanaotembelea kisiwa cha bali ambacho huwa ni mwenyeji wa mikutano ya kila mwaka ya shirika la fedha duniani imf walikimbia kuelekea nje ya hoteli zao kwa hofu ya kuwa majengo yalikuwa yakitikisika na kutetemeka
sitawaunga mkono wale walio ninyanyasa amesema mugabe ambaye aliwakaribisha waandishi wa habari nyumbani kwake ikatika kitongoji wanakoishi matajiri
ameongeza kusema naelewa ugumu mnaoupata wa kutonikubalia
mnakubali tu nnaelewa kila nikiwatizama nimepata message nyingi na hata nyuso zenu nikizitizama bado mnauliza kwamba je huwezi kubadili mawazo
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo amesema iwapo viongozi wa iran watakubali matakwa ya marekani kwamba wafanye shughuli zao kama taifa jingine la kawaida marekani itaitembelea iran na kuifanya kuwa rafiki yake
mugabe ameiongoza zimbabwe tangu kupata uhuru mwaka mpaka aliposhinikizwa kuachia madaraka na washirika wa mnangagwa walioko katika jeshi la nchi hiyo novemba mwaka 
takriban dazeni mbili ya wazungu wenye sera za kibaguzi wengine wakificha nyuso zao kwa vitambaa na bendera za marekani waliandamana katika viwanja vilivyoko pembeni ya mtaa ulioko karibu na white house jumapili mchana lakini tukio hilo lilimalizika wakati mvua ikinyesha kabla ya muda uliopangwa wa kuanza maandamano hayo saa kumi na moja na nusu jioni
kenya imejiunga na uganda na kuwa nchi ya pili ya afrika mashariki kuzalisha mafuta
baadhi ya wademokrat katika bunge la marekani walimshambulia rais kwa maoni yake hayo akiwemo mbunge mwanamke michelle lujan grisham wa new mexico
wakati atapotowa hotuba yake ya hali ya taifa la marekani jumanne usiku rais donald trump atazungumzia kuweka wazi juu ya marafiki na maadui wa marekani na juhudi zake za kuwashinda magaidi duniani afisa wa ngazi ya juu wa serikali amesema jumamosi
wapinzani togo wakishinikiza mageuzi ya katiba huko lome sept
ziara hii inafanyika pia baada ya kiongozi huyo kulaumiwa kiutowatembelea wanajeshi wa marekani katika maeneo ya vita kama walivyofanya viongozi walomtangulia
hata hivyo muturi alisema kuwa hakuna uamuzi ambao utafanyika kuwazuia waandishi au vyombo vya habari mpaka pale kamati hiyo itakapotoa mapendekezo yake kwa njia moja au nyingine kwa mujibu wa hansard
mbunge wa chama cha demokrasia na maendeleo nchini tanzania mwita waitara amesema amehamia chama cha mapinduzi ccm kwa sababu mwenyekiti wa chadema freeman mbowe anawatishia wale wanaotaka kugombania nafasi yake ya uwenyekiti licha ya kuwa ameishikilia kwa miaka sasa
pia wamefafanua kuwa idadi ya watu wasiojulikana mahali walipo imeshuka kutoka hadi 
hata hivyo baadhi ya mashuhuda waliohojiwa na vyombo vya habari vya tanzania walisema kwamba wakati wa ajali hiyo feri hiyo ilikuwa imebeba watu wengi kupita kiasi
jaji wa mahakama kuu uganda amewapa dhamana jumatatu wanasiasa hao wa chama cha upinzani
moja inahusu netanyahu kupokea zawadi za mabilioni ya fedha kutoka kwa marafiki na ya pili inahusu madai ya kupitisha sheria yenye upendeleo kwa gazeti moja kwa makubaliano liandike habari chanya juu ya netanyahu
kiongozi huyo wa venezuela amesema kwamba watu kadhaa wanaopanga njama ya kumuua wamekamatwa lakini hakutoa taarifa zaidi
anasema njia bora huenda ikawa ni kuondoa wingu jeusi la rushwa kwa kuleta mwanga wenye kung ara
kiongozi wa kundi la waasi la allied democratic forces jamil mukulu amefikishwa mahakamani kuu inayohusika na uhalifu wa kimataifa mjini kampala uganda jumatatu miaka baada ya kukamatwa nchini tanzania
akizungumzia hali ya siasa za tanzania kwa jumla kiongozi huyo wa upinzania alisema tanzania imebadilika kuwa taifa ambalo hakuna mtu aliye salama
mawakili wanaweza kurushiwa mabomu kwa kuwawakilisha wateja wao
nchi ambayo ofisi za mawakili zinaweza kuvamiwa na mawakili kufungwa jela
hotuba ya rais kenyatta pia imesisitiza kuwa kenya itaendelea kuimarisha juhudi za kutafuta suluhu ya kudumu katika mgogoro wa kisiasa unaolikabili taifa la sudan kusini na vile vile kuimarisha amani nchini somalia
hatice cengiz ameandika katika gazeti la washington post kuwa mchumba wake jamal khashoggi kwanza alikwenda ubalozini septemba na kurejea wiki iliyopita baada ya kupewa miadi ya kuchukuwa makaratasi yake ambayo ni kibali cha kufunga ndoa
tangia wakati huo hakuonekana tena
trump ameeleza hayo baada ya kuwapokea raia watatu wamarekani waliowasili baada ya kuzuiliwa kwa muda huko korea ya kaskazini
waziri mkuu ametangaza kutoa mkopo wa dola milioni kwa uganda
ameeleza kuwa mkopo huo utaiwezesha uganda kununua vifaa muhimu vya matibabu hasa kwa tiba ya ugonjwa wa saratani vifaa vya nishati teknohama filamu na kilimo na dola zitakwenda katika maendeleo ya miradi ya pamoja kwa jumuiya ya afrika mashariki
tuna uhusiano mzuri katika sekta ya afya na sasa hivi tuna madaktari ambao wanasoma huko na wengine wanasomea masuala ya tehama
pia tuna uhusiano mzuri baina ya bunge la tanzania na china alisema
nchi nyingine rais wa marekani donald trump ametishia kuiwekea uturuki vikwazo vikubwa iwapo haitamwachilia huru mhubiri raia wa marekani ambaye amewekwa kizuizini nyumbani kwake nchini uturuki
mwaka maafisa wawili wa polisi walihukumiwa kwenda jela miaka saba baada ya mtoto wa kike wa miaka kupigwa risasi katika msako uliofanyika katika nyumba mmoja wilaya ya pwani kaunti ya kwale mwaka 
mkurugenzi wa cia gina haspel ameapishwa jumatatu akiwa ni mwanamke wa kwanza kuongoza taasisi hiyo
maadui wa uganda mizozo ya ghasia kati ya makundi ya kikabila ya wahema na walendu juu ya ng ombe na maeneo ya malisho ilizuka mwezi desemba baada ya kuwepo na ukimya kwa kipindi cha takriban miongo miwili iliyopita
mzozo kati ya makundi hayo mawili uliongezeka mapema mwezi huu kwa nguvu za uharibifu mkubwa
awali kiongozi wa walio wetu katika baraza la senate mitch mcconnell wa kentucky amewahakikishi wademocrat katika senate kuwa watazungumzia masuala mbali ya uhamiaji ikiwemo maelfu ya wahamiaji ambao hawana makaratasi halali ambao waliingizwa marekani kama watoto ambao hali yao ya baadaye ndiyo ni suala kuu linalojadiliwa baada ya trump kuamua kufuta program ambayo inawaruhusu kufanya na kusoma nchini marekani
watu takribani watatu waliokuwa na silaha kwenye eneo linalojitenga walifyatuliwa risasi na kuuwawa na vikosi vya usalama huko kaskazini mashariki katika mji wa bamenda unaozungumza lugha ya ki ingereza chanzo kimoja cha usalama kilisema
idadi ya waliouwawa na shambulizi ya magari mawili yaliokuwa na mabomu karibu na eneo la makazi ya rais somalia imeongezeka kufikia jumapili polisi wamesema
kabla ya kuwasili kwa mkutano wa kampeni rais trump alisema kwamba anahisi vibaya sana baada ya aliyekuwa meneja wa shughuli zake za kampeni paul manafort kupatikana na hatia lakini akasisitiza kwamba mashtaka hayo hayamhusu
mwanachama wa baraza la jiji la washington dc david grosso ana amini kwamba mfumo wa malipo bila pesa taslimu unabagua idadi kubwa ya wakaazi wa jiji ambao mfumo wao pekee wa malipo ni kwa kutumia pesa taslimu
mkuu wa wilaya ya ilala sophia mjema amesema amezungumzia hatua zinazochukuliwa kuhakikisha eneo hilo linakuwa linarejea kuwa salama baada ya mlipuko huo
wabunge wa marekani wakiwa washington walimbana kwa maswali magumu mkurugenzi mtendaji wa facebook mark zuckerberg wiki hii wakitaka aeleze jinsi kampuni yake ilivyokuwa ikitunza taarifa na siri za watumiaji wa mtandao wake
gazeti la mwananchi limeripoti kuwa cheyo alisema kama tatizo ni fedha kwa ajili ya mabaraza hayo kukutana rais john magufuli anapaswa kutoa fedha kuyawezesha kufanya vikao
manyanyaso kwa wahamiaji yanatokea sehemu nyingi
libya inashutumiwa kuwa wahamiaji wanauzwa katika masoko ya watumwa
mpaka kufikia hivi sasa pande zote zilikuwa zimekataa wito wa kufanya mazungumzo
taasisi hizi katika kesi ya msingi ya mapatio ya kanuni hizo judicial review zimefunguwa mashtaka dhidi ya waziri wa habari aliwataja waliokufa kuwa ni pamoja na dereva wa hiace aliyefahamika kwa jina moja la shabaan wengine majina yao hayajatambulika na maiti zao zimehifadhiwa kwenye hospitali ya magunga wilayani korogwe
gazeti la mwananchi nchini tanzania limemnukuu akisema mradi wa tanzania haujajadiliwa
lakini kwa mazungumzo tuliyofanya utajadiliwa serikali itakapotimiza masharti tuliyokubaliana
wazalishaji wa filamu wa tuzo za onyesho la oscar mwaka wanataka hafla hiyo kujikita katika filamu zenyewe
hata hivyo kunauwezekano mkubwa kuwepo hotuba zenye hamasa za kisiasa
na makubaliano yetu yanaeleza kuwa silaha za nyuklia zitaondoshwa kabisa
hakuna anayetaka kuripoti hilo
niliweza kushirikiana naye vizuri
tunasikilizana vizuri
hili ni jambo zuri sio kitu kibaya
pia imeripotiwa kuwa siku ya alhamisi iliyopita yalikamatwa magunia ya korosho katika wilaya ya nanyumbu yalioingizwa kutoka msumbiji
kwa mara nyingine tena waandamanaji wamejitokeza katika mtaa mkubwa maarufu paris champ elysees na polisi kuendelea kutumia mabomu ya machozi mabomu ya kutishia na maji ya mwasho jumamosi dhidi ya waandamanaji hao waliokuwa wakivuka vizuizi vya usalama katika bara hiyo
wakati hayo yakijiri wawakilishi wa nchi zinazofadhili ngos hizo ambazo ni marekani canada japan uswiss umoja wa ulaya na shirika la umoja wa mataifa linalo simamia maendeleo undp wametowa tamko kwa vyombo vya habari wakiomba kuwepo mazungumzo zaidi na serikali ya burundi ili kupata mwanga na muwafaka kuhusu masharti yaliotolewa
china ilisema kukamatwa kwa meng wanzhou ofisa mtendaji mkuu wa masuala ya fedha katika kampuni ya huawei technologies ni jambo baya sana na kuitaka marekani ifute ombi lake la kutaka apelekwe nchini marekani kwa kuhusishwa na shutuma kwamba alivunja sheria za marekani ambazo zinapiga marufuku biashara na iran
lakini mkuu wa who tedros adhanom ghebreyesus amesema taasisi hiyo inakabiliana na hali ya kongo kwa umakini mkubwa
lakini uhusiano huo umepatwa na misukosuko hivi karibuni ambapo marekani imekuwa ikisema kuwa itaweka vikwazo dhidi ya kampuni yoyote inayofanya biashara na iran
mahakama ya juu ijumaa imetupilia mbali ombi la upinzani wakitaka matokeo ya uchaguzi yabatilishwe kwa tuhuma za kuwa uchaguzi ulichakachuliwa na kumpa ushindi mrithi wa robert mugabe emmerson mnangagwa
nyimbo kama respect uliandikwa na mwanamuziki mwingine ottis redding you make me feel like natural woman na wimbo think ambao aliutunga na mume wake wa wakati huo ted white ziligeuka kuwa nyimbo za kuwapa nguvu na hamasa wanawake duniani
kwa mujibu wa takwimu za shirika la afya duniani kila daktari mmoja anahudumia watu nchini cuba ikilinganishwa na kenya ambako kila watu wanahudumiwa na daktari mmoja
shinikizo la vyama vya wafanyakazi gazeti la the monitor limeripoti kuwa siku hiyo kabla ya kuuwawa muhammad kirumira ilikuwa zaidi ya kawaida kwa matukio mawili aliyohudhuria kabla ya tukio hilo anasema mama yake sarah namuddu
hawa ni wasomi gani ambao hawafahamu kuwa maandamano yapo kikatiba na sheria ya vyama vya siasa inaruhusu jambo hilo
nadhani wangejikita kujua chanzo cha maandamano na ningeona wako sahihi kama wangemuelekezea lawama hizo mkurugenzi wa kinondoni aliyechelewesha kutoa hati za viapo kwa mawakala alisema
makanisa huko mji mkuu wa indonesia jakarta yamesitisha ibada za asubuhi
jakarta iko katika ulinzi mkali baada ya mashambulizi hayo ya mabomu matatu huko surabaya
jeshi la polisi la taifa wameongeza ulinzi kote katika mji huo hasa kuzunguka vitu muhimu na maeneo ya mikakati
lakini ujumbe huo baadhi ya watu wameuelewa kimakosa na kusema kuwa ilivyokuwa sisi ni wageni basi hatuna haja ya kuleta maendeleo hapa duniani
kuwekwa kizuizini kwa kyagulanyi na wanasiasa wengine ambao wamekuwa wakimkosoa museveni kuliibua siku mbili za maandamano katika mji mkuu kampala na maeneo mengine nchini uganda wiki iliyopita
walioshuhudia tukio hilo wamesema gari hilo liliharibiwa vibaya sana na watu wote waliokuwa ndani yake waliuwawa
kesi hiyo imekuja muda mfupi baada ya mahakama ya kijeshi kutupilia mbali kesi ya kumiliki bunduki na risasi na kumwachia huru
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa anaripoti kuwa deni hilo hivi sasa limefikia takriban shilingi trilioni tano ambazo ni sawa na dola za marekani bilioni 
china itaondosha vikwazo vya kibiashara kwa sababu ni jambo lililo sahihi kulitekeleza amesema trump bila ya kutoa maelezo ya moja kwa moja juu ya suala hilo
tayari imewaamrisha wanadiplomasia hao wa uingereza kuondoka nchini urusi katika kipindi cha wiki moja
siku ya alhamisi kavanaugh alikabiliwa na maswali mapya juu ya maoni yake ya uamuzi wa mahakama ya juu iliyo idhinisha haki ya kutoa mimba nchini marekani na kusema anaamini uamuzi huo ni sheria iliyokuwa tayari imepitishwa na ilikuwa imesisitizwa katika maamuzi mengi ya hivi karibuni
kwa mujibu wa ofisi ya pence hapakuwa na maongezi kati ya makamu wa rais wa marekani na maafisa wa korea kaskazini
ibada ya kumuaga aliyekuwa mke wa rais wa zamani wa marekani george bush itafanyika jumamosi katika kanisa la mtakatifu martin episcopal kwenye mji wa houston jimbo la texas
eritrea na sudan juu ya kuwa watu hao wawili walikuwa hawajafika mahakamani kulikuwa na ulinzi mkali katika eneo hilo la mahakamani nje na ndani ya mahakama
wanafunzi wa shule ya sekondari ya marjory stoneman douglas iliyopo parkland walisafiri hadi kwenye bunge la jimbo la florida nchini marekani na kuwataka wabunge kupiga marufuku bunduki kubwa za hatari kama iliyotumiwa na kijana aliyesababisha vifo na madhara mengine katika shule yao
wakazi hao walianza kwa kufunga barabara ya mukono kayunga na kisha wakaendelea kuzuia njia kuu ya kampala jinja
wine alikamatwa upya na kushtakiwa katika mahakama ya kiraia kujibu mashtaka ya uhaini pamoja na wabunge wengine walio kamatwa pamoja naye
wakati huo huo seneta m republican lindsey graham alisema mkutano wa trump na kim utafungua njia ya kufikiwa makubaliano ambayo korea kaskazini inaachana na program zake za nyuklia na makombora ya masafa ya mbali ili nayo iweza kuhakikishiwa uasalama wake
lakini graham anashinikiza kuwepo na mpango mbadala wa dharura kama mazungumzo yanashindikana kupatikana idhini ya bunge la marekani ili kutumia nguvu za jeshi dhidi ya korea kaskazini
mwendesha mashtaka mkuu nchini kenya amesema mashtaka yataanza kusikilizwa mara moja juu ya washukiwa hao waliotajwa katika upelelezi uliofanywa na mkurugenzi wa upelelezi wa mkosa ya jinai ingawaje majina ya watu hao hayajatangazwa kwa umma mpaka hivi sasa
waziri wa mafuta na madini watu wa marekani ni lazima wafahamu kuwa wanaendelea kutumikiwa kwa moyo wa dhati na shirika la dunia lililo maarufu lenye kusimamia sheria tamko hilo limesema
kamati hiyo pia imetaja kuwa katika kubadilishana barua pepe mtendaji wa ngazi ya juu justin osofsk na mark zuckerberg walijadili safu ya twitter inayohusika na uchapishaji wa picha za video vine
barr atamrithi kaimu mwanasheria mkuu matthew whitaker ambaye aliteuliwa na rais kuongoza wizara ya sheria mwezi uliopita baada ya trump kumfukuza kazi jeff sessions ambaye ni seneta wa marekani wa zamani na mmoja wa wale walio muunga mkono trump hapo awali katika uchaguzi mkuu 
wakazi na wafanyakazi wa idara ya uokoaji huko florida na maeneo mengine ya kusini mashariki ya majimbo ya marekani yako katikati ya harakati za kurekebisha maeneo ambayo yameharibiwa na kimbunga michael
jaji wolimbwa anaeleza kuwa katika mahakama kuu kwa mfano kati ya kila kesi kumi zinazo wafikia majaji kati ya kesi hizo zina husiana na unyanyasaji wa kingono
katika nchi ambazo ziko chini kwenye orodha hiyo na hazijonyesha mabadiliko makubwa
ziko nchi kama sudan kusini somalia ambayo iko chini kabisa nan chi ambazo zimeshuke ni malawi madagascar msumbiji na guinea bissau
safari yake inaweza ikawa na ugumu fulani kutokana na vitendo na maneno ya mumewe ambaye aliwahi kutumia lugha mbaya kwa kuielezea afrika
baadhi ya askari waliojeruhiwa wapo hospitalini wakiendelea na matibabu
taarifa za awali zinaeleza kuwa meli hiyo ilikuwa imebeba mizigo na abiria wengi zaidi ya uwezo wake
serikali tayari imetuma wachunguzi katika eneo la tukio la ajali hiyo kufanya uchunguzi wa kina
jacob kaimenyi baadhi ya washiriki wa tamasha la utamaduni wa kenya lililofanyika mjini atlanta georgia
picha na bmj muriithi voa
baadhi ya wanachama wa kundi la waasi la adf wanaokabiliwa na mashtaka mahakamani wanadai kwamba maafisa wa serikali wamewahimiza kuomba msamaha
kwa upande wa mwanariadha wa uingereza mo farah yeye aliongoza katika hatua za awali kabla ya kupoteza mwelekeo na hivyo basi kumaliza nafasi ya tatu dakika tano nyuma ya kipchoge
ingawaje hakuna taarifa za uamuzi uliofikiwa mpaka sasa mawakili wa uhamiaji wameiambia voa uamuzi huo mara moja utapingwa kwa kupelekwa mahakamani
maafisa wamesema cyemayire anashukiwa kuwa alihusika katika vitendo vya ujasusi na kuwasumbua wakimbizi wa rwanda wanaoishi rwanda
mawakili watetezi wa cosby mwenye umri wa miaka walionyesha dalili awali kuwa watakata rufaa dhidi ya hukumu hiyo
maseneta wa marekani wamemuandikia barua waziri wa mambo ya nje wa nchi hiyo mike pompeo wakieleza wasiwasi wao juu kushuka kwa kuheshimiwa kwa haki za binadamu na demokrasia nchini tanzania
kwa mujibu wa gazeti la daily monitor mamia ya waombolezaji walifunga maduka yao kusubiri miili ya marehemu hao kabla ya kuandamana
stimson center maafisa wa polisi wamewaonya wananchi kutokushiriki katika maadamano mitaani katika nchi hiyo ya afrika mashariki moja ya nchi za afrika ambazo zina amani zaidi
maandamano pia yameandaliwa kufanyika kuelekea katika balozi za tanzania nchi za nje ikiwemo ubalozi wa tanzania mjini washington ambapo takriban dazeni za watu waliandamana mapema jumatano asubuhi
trump anategemewa kusukuma ajenda yake ya marekani kwanza ambayo imeshuhudia marekani ikiweka tozo katika baadhi bidhaa zinazoingizwa na kudai kufanyike mabadiliko ya makubaliano ya biashara za kimataifa
mbunge wa zamani wa manjiya akijibu hoja hiyo wakili wankyo alidai suala la kupanga tarehe wanaiachia mahakama hiyo kwa watakavyoona inafaa
juhudi za kudhibiti mlipuko huo unasuasua kwa sababu ya vitisho vya kutokuwepo usalama vinavyo sababishwa na vikundi vya wapiganaji kadhaa jamii kutokuwa na imani na wahudumu wa afya na jografia ya kusambaa kwa virusi
shirika la afya lina wasiwasi kuwa virusi hivyo vinaweza kuenea katika nchi za jirani ya drc
wakili binafsi wa zamani wa rais wa marekani donald trump michael cohen amesema ijumaa anaamini kuwa rais hasemi ukweli juu ya suala la kampeni yake kushirikiana na russia
kiongozi wa muungano huo ameelezea nia yake ya kutaka kuapishwa kama rais wa wananchi tarehe mwezi huu
uhasama ndani ya fdc uliendelea baada ya uchaguzi ndani ya chama wa mwaka besigye akimuunga mkono patrick amuriat dhidi ya mugisha muntu
amuriat alimshinda muntu
bemba anakabiliwa na hadi miaka mitano jela katika mashitika ya kuingilia kati ushahidi shitaka ambalo alishindwa katika mahakama ya rufaa
mkurugenzi wa voa amanda bennett amesema katika barua pepe kwa wafanyakazi alhamisi kwamba uongozi wa voa ulipewa taarifa juu ya shutuma hizo miezi ya hivi karibuni na kuanzisha uchunguzi kadhaa
seneta mrepublikan linsey graham alikiambia kituo cha televisheni cha fox news cha marekani ford atapatiwa huduma sawa lakini hatutaelekeza maswali kwa mawakili wake
maandamano yanafanyika kote marekani na nje ya jengo la bunge mjini washington dc kupinga utaratibu wa kuendelea kumuidhinisha brett kavaugh
jioni ya novemba maafisa wa serikali wakiwa katika nguo za kiraia ambao walijitambulisha kuwa ni maafisa wa uhamiaji walifika na kuingia ndani ya vyumba vya quintal na mumo hotelini wakapekuwa vitu vyao na kuwalazimisha kuwa lazima waende wakahojiwe
amesema kuwa chochote kilichomtokea wakati alipokamatwa vyombo vya usalama nchini uganda vinafanya uchunguzi juu ya madai ya bob wine juu ya mateso aliyo yapata na hivyo akitaka wasubiri matokeo ya uchunguzi huo mpaka yatakapo fikishwa mahakamani
mgogoro huo ulisababisha vifo vya ma miya ya watu na wengine takribani laki nne kuhama makazi yao na kukimbilia katika nchi jirani wengi wao wakiwa bado nchini tanzania
rais wa kenya uhuru kenyatta atazuru white house mwishoni mwa mwezi huu kwa mwaliko wa rais wa marekani donald trump
namshukuru sana rais wetu dk
john pombe magufuli kwa kuelewa dhamira yetu ila wapo baadhi ya watu ndani ya kanisa na nje ya kanisa wasio na nia njema wanaotaka kuchonganisha kanisa na serikali watu wa namna hiyo wasifumbiwe macho wana ajenda binafsi alisema
viongozi wote wawili wanataka makubaliano yafikiwe kabla ya mazungumzo mapya kuanza
washington inataka korea kaskazini itoe ahadi ya kuangamiza silaha zake za nyuklia wakati pyongyang inataka ihakikishwe usalama wake na kupewa nafuu nyingine mapema kabla ya kufanya hivyo
taasisi ya kuwahami waandishi cpj inaitaka serikali ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc kumwachia mara moja mhariri wa gazeti binafsi la la percee aliyekamatwa octoba jijini kinshasa
tathmini hiyo itaiwezesha tanzania kufuatilia utekelezaji wa mpango wa kupambana na ugonjwa wa malaria ili kufikia azma ya kutokomeza ugonjwa huo ifikapo mwaka 
kwa kuwa katiba mpya inatekelezwa ambayo inaleta mabadiliko ya mfumo wa serikali uchaguzi unahitajika kufanyika katika muda wa siku baada ya kuidhinishwa na wachambuzi wanasema haijulikani lini uchaguzi huo utafanyika
alipotea novemba 
mke wake anna pinoni aliripoti kumwona gwanda akiondoka katika shamba lao katika mkoa wa pwani na watu ambao hawakutambulika katika gari jeupe aina ya land cruiser
gwanda alimwambia mke wake kwamba anakwenda katika safari ya dharura na atarejea siku iliyofuata
hajaonekana tena tangu wakati huo
mccarrick anasema yeye hakumbuki chochote kati ya tuhuma za kumharibu kijana miaka iliyopita lakini hakutoa maoni yoyote juu ya madai hayo ya kuwaharibu vijana na mtoto mdogo madai yaliyoletwa dhidi yake
marekani inasheherekea siku ya kupata uhuru wake jumatano
fuego iko takriban kilomita kusini magharibi mwa mji mkuu wa guatemala na ambao uko karibu na mji wa antigua ambacho ni eneo linalopendwa sana na watalii
kwa zaidi ya mwaka mmoja tangu rais trump kuingia madarakani bado hajamteua mwanadiplomasia mkuu kwa bara la afrika huku nchi za afrika kusini somalia drc na mataifa maengine matano ya bara hilo yakisalia bila mabalozi
ndege hiyo yenye miaka ilipotea kutoka kwenye rada dakika kadhaa baada ya kuruka kutoka uwanjani kwa kasi ya mita kwa saa katika sekunde za mwisho za ajali kulingana na ripoti ya chombo kinachoangalia safari za ndege flight radar 
nimesikitishwa sana na kifo cha mwanafunzi akwilina akwilini wa chuo cha usafirishaji nit
natoa pole kwa familia ndugu wanafunzi wa nit na wote walioguswa na msiba huu
nimeviagiza vyombo vya dola kufanya uchunguzi na kuwachukulia hatua za kisheria waliosababisha tukio hili rais john magufuli aliandika kwenye akaunti yake ya twitter
joseph kabila rais wa drc
trump ameshauri kuwa marekani lazima ifanye hima ya kuwepo sheria ya adhabu kali kukabiliana na jinai kama hii
mkutano wa viongozi wa nchi wanachama nato ulianza kwa hatua ya mvutano jumatano wakati rais wa marekani donald trump akiikosoa ujerumani na kumshutumu mwanachama huyo muhimu na tajiri zaidi wa umoja wa kujihami kuwa ni mateka wa russia
ziara ya kenyatta inajiri huku baadhi ya wachambuzi wakisema kuwa tofauti na ilivyokuwa awali utawala wake umeegemea zaidi kwa upande wa china kwa mikopo ya kugharamia miradi mikuu inayotekelezwa na serikali ya taifa hilo la afrika mashariki
 lakini ofisi ya usuluhishi imesema kuwa wawakilishi wa serikali ya burundi hawakushiriki katika mazungumzo hayo
serikali ya rais uhuru kenyatta imesema kuwa itapambana na vitendo vya kuzuia sheria isifuata mkondo wake wakati ambao pia imewakamata baadhi ya maafisa wa umma wa juu walioshtakiwa kwa ufisadi
rwanda imeorodheshwa kati ya nchi ambazo haziko huru
imepewa asilimia ambayo imeshuka kidogo kutoka asilimia ambayo ilipata mwaka jana katika ripoti ya freedom house
utafiti mpya hautoi maelezo juu ya daraja waliopewa rwanda
trump aidha alilizishutumu russia na iran kwa kile alichokiita kushirikiana na uongozi wa syria kufanya mashambulizi kwa raia wa syria ambayo hayakubaliki
akizungumza katika kikao cha ufunguzi wa mkutano huo wa tatu unaohudhuriwa pia na rais wa china xi jingping na waziri mkuu wa japan shinto abe rais wa rashia vladimir putin amesema kuendelea kwa nchi za dunia kulinda uchumi na masoko yao kunazusha changamoto kwa uchumi wa nchi za asia
tukio hilo linafanyika kila agosti ya mwaka wenye namba shufwa
maadhimisho hayo yatashuhudia vijana watakao pita katika mchakato huo wa kimila kufikia kuwa wametambuliwa ni wanaume wenye kuchukua majukumu katika jamii
vijana hadi watano watakao hudhuria hafla hiyo watafanyiwa tohara katika sherehe hizo za kimila
gazeti la mwananchi limeripoti kuwa mbunge wa arumeru mashariki joshua nassari amesema baada ya mashauriano kati ya chama na mgombea godluck nanyaro wameona hakuna sababu ya kuendelea na uchaguzi
mshauri wake wa fedha wakati huo alikutwa na hatia ya kuomba rushwa hizo mwaka na zuma alimfukuza kazi
uongozi wa magufuli mimi sikufanya kosa lolote
hapakuwa na hujma yoyote
hapakuwa na kizuizi chochote sheria kuchukua mkondo wake alisema trump
uongozi wa shule hiyo umesema kuwa kuna majeruhi katika shambulizi hilo lakini hawajatoa idadi yao
vyombo vya habari vimeripoti kuwa dkt jingu alisema kutokana na agizo hilo baadhi ya mashirika hayo yameshindwa kukamilisha kwa wakati na kuomba muda zaidi wa kumaliza kutayarisha taarifa zao
mpango uliotangazwa na serikali unahusisha jaribio la kile kinachosemwa kuwa ni kuwatibu mashoga kitendo kinacho laaniwa kama ni chenye madhara kinyume cha maadili na hakina hoja ya kisayansi kwa mujibu wa shirika la afya duniani who
kayihura ambaye katika utawala wake kama mkuu wa polisi alisema mara kadhaa kwamba anafanya kazi yake kwa kufuata masharti ya rais museveni anakabiliwa na mashtaka ya kushindwa kulinda silaha zikiwemo bunduki na risasi kuwateka nyara wakimbizi kutoka nchini rwanda na kuwarudisha kwao kinyume na sheria
waziri wa mazingira na misitu nchini kenya keriako tobiko alisema jumapili kwamba aliwasilisha ripoti hiyo pamoja na majina ya washukiwa wa sakata hiyo kwa tume ya maadili na kupambana na usfisadi eacc na ripoti nyingine kando yake ikapelekwa kwa mhasibu mkuu wa serikali
katika taarifa aliyoituma kwa idhaa ya kiswahili ya sauti ya amerika siku ya jumapili akiwa mjini london uingereza miguna miguna alisema kuwa ataingia kenya hata bila pasipoti au viza kumruhusu kufanya hivyo
katika ibada iliyo andaliwa na familia ya kumuaga mccain jumamosi huko katika kanisa la kitaifa la cathedral washington rais mstaafu barack obama alimpongeza mccain rafiki yake na wakati fulani akiwa mpinzani wake wa kisiasa kwa kusema mccain aliwapa moyo wamarekani wote kufikia ubora zaidi kutenda mambo bora zaidi kujenga sifa zile walizoturithisha waasisi wa taifa letu
rais ivan duque amesaini maamuzi ya rais yanayowapa mamlaka maafisa wa polisi kukamata na kuharibu dawa za kulevya zinazopatikana na watu katika sehemu za uma bila kuwafungulia mashtaka watumiaji wa dawa hizo
mama mzazi azungumza amesema russia imekiuka mkataba huo uliosainiwa mwaka unaopiga marufuku marekani na russia kumiliki kutengeneza na kujaribu kurusha makombora kutoka ardhini yenye masafa ya maili hadi 
na kesho atazinduwa mazungumzo na wale waliohudhuriya mazungumzo yataendelea hadi tarehe oktoba kapya anasema akiongeza kuwa lengo la msluhishi katika kikao hiki ni kusaini makubaliano ya pamoja na walioshiriki
katika mahojiano ya simu waziri msaidizi wa uvuvi wa tanzania abdallah hamis ulega ameambia sauti ya amerika kwamba wizara yake haijajua kama waliokamtwa walivunja sheria au la
maadhimisho ya siku ya malaria duniani yameshuhudiwa katika mataifa yaliyoathirika na malaria kama njia ya kuhamasisha raia kuhusu mbinu za kujikinga na ugonjwa huo hatari
seneta wa chama cha demokrati chris coons amesema alikuwa alikuwa ana matumaini kuwa trump atawasilisha hotuba yenye ujumbe utaoridhiwa na republikan na demokrat na kutoa vielelezo kamili jinsi atavyo boresha miundombinu akifagilia maslahi ya marekani duniani kote na kukabiliana na korea kaskazini katika baadhi ya vipengele aliweza kufikisha hilo lakini maeneo mengine aligusia kwa uchache sana
zaidi ya raia wa sudan waliokamatwa nchini niger wako hatarini kukabiliwa na vitendo vya unyanyasaji ikiwemo kuwekwa kizuizini na mateso venye nia ya kuwataka walipe fedha kabla ya kuachiwa
mfumo wa idadi maalum ulioko katika katiba ambao utamalizika muda wake kabla ya uchaguzi wa tayari umesababisha wasiwasi juu ya mustakbali wa ushiriki wa wanawake katika siasa
uhusiano kati ya sudan na marekani umeimarika chini ya utawala wa rais donald trump ambaye mwaka uliopita aliondoka vikwazo vya muda mrefu dhidi ya sudan akisema nchi hiyo ilipiga hatua kupambana na ugaidi na kusitisha mahangaiko ya kibinadamu
hii ni hatua kubwa kufikiwa kwa serikali ya bashir
jambo la tatu unapotoa taarifa kwa haraka itapelekea pia kupata msaada kwa haraka
ni jukumu letu sote kwa pamoja kupambana na vitendo hivi vya jinai na kuwachukulia hatua za kisheria watekaji hawa
rais john magufuli na mwenzake yoweri museveni wa uganda wamekubaliana kuwa wafanyabiashara wa sukari kutoka tanzania watakuwa wakiagiza bidhaa hiyo kutoka uganda badala ya kuagiza kutoka brazil na thailand
justin trudeau enrique pena nieto na donald trump wanasaini makubaliano hayo huko argentina kabla ya kufunguliwa mkutano wa nchi za g 
masuala kusikilizwa program zinazotumiwa na mitandao ya kijamii kwa mfano wa telegram imepigwa marufuku iran na nchi nyingine
vietnam imeanzisha kikosi cha jeshi cha kupambana na vita vya mitandao ya kijamii kupambana na maoni potofu yanayotumwa kwenye mitandao hiyo na kukusanya habari za wale wanaoikosoa serikali
saudi arabia imewakamata dazeni ya watu wanaoeneza upinzani nchini humo
wanaharakati ambao wako nje ya nchi akaunti zao za facebook zimesitishwa kwa kuripoti madai ya uhalifu wa kivita unaofanywa na saudi arabia huko yemen
disemba lakini wafuasi wa nkurunziza wanasema mahakama ya katiba ya nchi hiyo iliamuru kwamba rais anaruhusiwa kuwania muhula mwengine
hii inafuatia ripoti ya hivi karibuni kwamba baadhi ya wafanyakazi wa shirika hilo nchini haiti waliwalipa fedha makahaba katika kipindi cha baada ya tetemeko la ardhi la mwaka nchini humo
russia imekanusha kuhusika kwa namna yoyote na shambulizi hilo na badala yake imedai kuwa uingereza yenyewe ni ya kulaumiwa kwa shambulizi hilo katika jaribio la kuendeleza chuki dhidi ya russia
maafisa wanaosimamia majanga wamesema idadi ya watu isiyojulikana hawajulikani walipo wakati zaidi ya watu walihamishwa kutoka katika jamii za karibu na zaidi ya watu wamewekwa katika kambi za muda huko katika majimbo ya escuintla na sacatepequez
feri hiyo imekuwa ikitoa huduma kwa watu wa ukerewe tangu 
waziri wa mambo ya nje wa uingereza boris johnson amejiuzulu jumatatu saa chache tu baada ya waziri aliyesimamia uratibu wa masuala ya kujiondoa kwa nchi hiyo kutoka umoja wa ulaya brexit kuwasilisha barua yake ya kujiuzulu kwa waziri mkuu wa nchi hiyo theresa may
wakati wa uongozi wake annan kama katibu mkuu alikabiliwa na changamoto nyingi kutokana na vita zilizokuwa zikiendelea na majanga mbalimbali
bobi wine ametupilia mbali taarifa ambayo imetolewa na serikali ya uganda kwamba nia yake ni kusababisha vurugu nchini mwake akisisitiza kwamba analofanaya ni kupigania uhuru na haki ya kila mtu katika mazingira yanayoheshimu haki za kibinadamu na demokrasia
vilevile walidai masharti ya dhamana aliyopewa ni kinyume cha sheria kwa kuwa hata mantiki au hata viwango vya kisheria
viongozi wa au wazingatia vita dhidi ya rushwa wanapokutana addis ababa baadhi ya wapiganaji hao wa al shabaab walijaribu kushambulia kambi hiyo usiku lakini walitimuliwa na kukimbilia katika msitu uliokaribu
aidha jengo hilo la makumbusho litaangazia matukio ya kundi la lords resistance army lra historia ya kabla na wakati wa ukoloni chini ya uingereza
hata hivyo shule na hospitali zinazomilikiwa na mashirika hayo zitazidi kufanya kazi hata hivyo baadhi ya waumini wanasema hata wao waliliona hilo la utitiri wa makanisa haya kuwa kama kero na kwamba uamuzi wa serikali umekuja kwa wakati muafaka
hatimaye mahakama ilitoa tamko kuwa wote wawili hawana makosa kwa mashtaka yote yanayowakabili
kiongozi huyo wa zamani wa upinzani aidha alikuwa mjasiriamali tajika aliyemiliki migahawa kadhaa ya kifahari kati ya biashara zingine
mulvey alisema malalamiko yaliwasilishwa alhamis mjini geneva kwenye kamati ya umoja wa mataifa inayoshughulikia aina zote za ubaguzi dhidi ya wanawake cedaw
aliendelea kusema kwamba kamati hiyo itatathmini malalamiko na nakala yake itapelekwa kwa serikali ya sudan kusini kutoa majibu
alisema imeshuhudiwa kubanwa na kupungua kabisa kwa uhuru wa bunge kwanza kwa kufutwa kwa haki ya wananchi kuona matangazo ya moja kwa moja ya wawakilishi wao wakiwa bungeni kama ambavyo ilizoeleka alhamisi jioni seneta bob corker wa jimbo la tennessee alitangaza kuwa atampigia kura kuthibitisha kavanaugh katika uteuzi huo wa mahakama ya juu
wakati huohuo amesema ilikuwa ni ushujaa mkubwa kwa ford kutoa ushahidi kwani kulikuwa hakuna ushahidi wa kuthibitisha madai yake rais wa sudan omar hassan al bashir aliuambia umati wa wafuasi wake kwamba jitihada zao za kujitokeza kumsikiliza ni majibu yenye nguvu kwa wasaliti wote waharibifu wa makusudi na mamluki ambao wamekuwa wakiandamana dhidi ya serikali yake
maafisa wanasema kwamba barua zilizotumwa pentagon moja ikiwa imelengwa kumfikia waziri wa ulinzi jim mattis na nyingine mkuu wa shughuli za navy john richardson zimefanyiwa vipimo na kubaini kwamba zina sumu ya racin
justin trudeau alisema haamini kwamba raia wa tatu wa canada aliyekamatwa china ana uhusiano wowote na kesi nyingine akieleza kwamba hiyo ni kesi tofauti
wanaohudhuria mkutano wa wa umopja wa afrika wasimama kwenye ukumbi wa mandera ili kupigwa picha ya pamoja
jumatatu januari 
kati ya waliotekwa nyara na kurudishwa rwanda kati ya mwaka na ni pamoja na aliyekuwa mlinzi wa rais wa rwanda paul kagame luteni joel mutabazi jackson karemera na innocent kariisa
katika tamko lake jumatatu msemaji wa wizara ya mambo ya nje wa marekani heather nauert amesema kuwa mchakato wa kura ya maoni ulikuwa na dosari ya kutokuwepo uwazi kufungiwa kwa vyombo vya habari na jaribio la kuwashinikiza wapiga kura
ikulu ya white house imetoa tamko jumatano ikisema kuwa marekani ina simama pamoja na mshirika wake wa karibu sana uingereza na inakubaliana na tathmini kuwa russia imehusika na shambulizi hilo la kinyama la kutumia sumu dhidi ya raia wa uingereza na binti yake na tunawafiki kutimuliwa kwa wanadiplomasia wa urusi na ni hatua inayostahiki
rais wa zamani wa zimbabwe robert mugabe ametoa dukuduku lake kwa mara ya kwanza tangu aondolewe madarakani katika kile alichokiita ni mapinduzi ya kijeshi yaliomuondoa kwenye madaraka mwaka 
white house inaaanda mjadala maalumu jumatano ambao unawajumuisha wanafunzi wazazi na waalimu ambao ni wahanga katika ufyatuaji risasi wa umma nchini marekani
pia washiriki wengine katika mjadala huo watakuwa wanafunzi kutoka shule ya sekondari huko florida mahala ambako mwanafunzi nikolas cruz aliyefukuzwa shuleni hapo mwaka jana aliweza kuingia eneo la shule jumatano iliyopita na kuuwa watu katika muda wa dakika sita akitumia bunduki aina ya ar 
wananchi wa jordan wanaendelea na maandamano dhidi ya sheria ya mapato iliyopangwa kuanzishwa wakiahidi kuwa wataendelea kushinikiza serikali ifanye mabadiliko
tawi la vijana la kikundi cha wanawake women march youth empower ambalo limeandamana dhidi ya rais donald trump limesema linajipanga kuandamana kupinga kitendo cha bunge la marekani kutochukua hatua yoyote zaidi ya kutuma ujumbe wa tweet na maombi kufuatia shambulizi la uvunjifu wa amani kwa kutumia bunduki lililoziathiri shule zetu na wale wanaoishi katika maeneo jirani na shule hizo
trump amesema kuwa mwanamke huyo ni mtu maalum sana ambaye ametumikia nchi hii kwa kipaji na moyo wa kipekee
mzozo ndani ya chama cha fdc ulifikia kilele chake na kufichuliwa hadharani mwezi august baada ya rais wa chama wa sasa patrick amuriat kubadilisha uongozi wa chama cha fdc bungeni na kuwafuta kazi waakilishi wake waliokuwa wameteuliwa na mugisha muntu wakati alikuwa rais wa chama
akiwa na wenzake matiba alikuwa msitari wa mbele kumshinikiza rais wa wakati huo kukubali kuondoa kipengele cha katiba cha a kilichopiga marufuku uwepo wa vyama vingi nchini kenya
imeandikwa na kennes bwire sauti ya amerika washington dc
siku ya mwisho ya uhai wake kamanda wa wilaya ya buyende muhammad kirumira ambaye aliuwawa jumamosi na watu wanaodaiwa kuwa walitumia bunduki kufanya mauaji hayo
ameeleza kuwa wakati watumishi wengine hutumia siku za likizo kwenda vijijini kwa wazazi wao lakini wengi wa majaji wanaochukua likizo huenda nje ya nchi kwa siku nyingi na amedadisi ni nani anayewagharamia
mualiko wa kipekee kutoka pyongyang kwa rais wa korea kusini moon jae in ulikuwa umetolewa siku ya pili na utawala wa kim jong un wakati wawakilishi wake wakitembelea barabara maarufu ya kim dynasty ya kusini jumamosi
wafanyakazi maalum wa fbi hawajawahi na wala hawatofanya hilo la kuelemea upande moja wa kisiasa ili kutuzuia sisi kutekeleza majukumu tulioahidi
marekani imesema iko tayari kuisaidia kenya katika vita dhidi ya ufisadi
balozi wa marekani nchini kenya robert godec alhamisi alimwambia rais wa kenya uhuru kenyatta kwamba utawala wa trump una matumaini kwamba janga hilo litakabilianwa nalo vilivyo ili kuimarisha mazingira ya uwekezaji
spika wa bunge la marekani paul ryan aliwaambia waandishi jumanne kuwa pengo liliopo katika utaratibu wa kuangalia historia ya wale wanaonunua silaha ni lazima lijazwe na ametaka kuwepo utekelezaji wa mabadiliko ya ujumla katika suala zima la afya ya akili
wizara ya fedha ya marekani ilitoa taarifa jumanne kuwataka wamarekani wote walioanza uhusiano na iran chini na makubaliano hayo kuanza kusitisha kazi zao
polisi nchini kenya jumatatu wametumia mabomu ya machozi kuwatawanya waandamanaji waliokuwa wanashinikiza kuondolewa marufuku ya kutopeperusha matangazo vituo vitatu vya televisheni nchini humo
mbunge huyo aliendelea kueleza kuwa siku hiyo hiyo kuna mtu anaitwa rukia mhoni na tatu mhoni ambao ni ndugu na kwa pamoja walichukuliwa na jeshi la jolisi na miezi hawajaonekana
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
vifo vilivyo sababishwa na ugaidi vimepungua katika kipindi cha miaka mitatu iliyopita duniani tafiti mpya iliyohusisha nchi zote duniani imegundua
kiongozi huyo wa marekani amesema hivi sasa anaye mtu fulani ambaye anauzoefu wa kisiasa katika fikra zake ambaye atampendekeza kuchukua nafasi ya jackson ili aweze kuongoza wizara hiyo
mapambano kati ya majeshi ya somalia yakiwasaidia wanakijiji na wapiganaji wa al shabaab yameuwa sio chini ya wapiganaji mashuhuda na maafisa wamesema
hata hivyo juhudi za kupata maelezo ya polisi kuhusu hukumu hiyo ziligonga ukuta baada ya msemaji wa polisi charles owino kutopokea simu siku ya alhamisi
katika ujumbe wa tweeter rais mnangagwa anasema tukio hilo lilitokea katika hoteli ya bronte halikubaliki kabisa katika jamii yao na kutaka uchunguzi wa kina ufanyike
tukio hilo lilitokea siku ya alhamisi saa nane mchana katika wilaya ya bududa kijiji cha bukalasi katika mlima elgon
wakazi wa eneo hilo wamesema maporomoko hayo yaliambatana na mvua kubwa
hata hivyo zuckerberg ameahidi mabadiliko
amesema iwapo tutagundua kuwa mtu yoyote alitumia taarifa za watu kinyume cha utaratibu tuta wafungia kutumia facebook na kumfahamisha kila aliyeathirika
juhudi zetu za kumpata waziri wa majanga wa uganda musa echweru hazikufaulu
wataalam wanasema risasi hiyo iliyobakia mwilini haina madhara na kutakuwa na madhara zaidi wakijaribu kuitoa amefafanua
mjumbe wa baraza la uongozi lililomaliza muda wake jeremiah mtobesya akisoma mapendekezo ya kamati alisema ag hakuwa na mamlaka ya kufanya mabadiliko bali kuyachapisha kwenye gazeti la serikali
mrithi wa zuma cyril ramaphosa amefanya mapambano ya rushwa ndiyo suala lake kuu
mfanyabiashara huyo bilionea wiki hii amewataka maafisa wa juu wa serikali kufanyiwa ukaguzi kuanzia yeye mwenyewe
katika makubaliano yaliyofikiwa mwaka mmoja uliopita rais kabila alikuwa tayari amekubali kujiuzulu ifikapo mwisho wa mwaka 
mahusiano mabaya ya nchi hizo mbili yalianza wakati vita vya mpaka vilipotokea mwaka miaka mitano baada ya eritrea ilipojinyakulia uhuru wake kutoka ethiopia
maseneta maarufu wa marekani wamesema jumanne kuna ushahidi wa kutosha kuwa prince wa saudi arabia mohammed bin salman alihusika na mauaji ya mwandishi mpinzani wa saudi arabia ndani ya ubalozi mdogo wa riyadh mjini istanbul wakikataa madai ya rais donald trump kuwa kesi dhidi ya salman ilikuwa haina ushawishi
tume ya uchaguzi sasa inatarajiwa kutangaza siku rasmi ya kuanza kampeni itakayo wahusisha wagombeaji kuwania viti katika bunge
alhamisi usiku polisi walimkamata kyagulanyi na mbunge mwenzake wa upinzani francis zaake uwanja wa ndege wa kampala walipokuwa wanajaribu kutoroka nchini
wizara ya biashara ya marekani iliikatia kampuni ya zte kupata vipuli vinavyotengenezwa marekani hadi mwaka na kusababisha operesheni zake kufungwa katika kiwanda chake huko mji wa shenzhen tumezungumza na kra juu ya njia bora ya kufikia udhibiti wa ukusanyaji kodi kamili kwa pato la ndani ya nchi na pato la bidhaa zinazoingia nchini rotich ameiambia kamati hiyo inayoongozwa na seneta wa mandera mohamed maalim mahamud
mauaji hayo ya mwandishi jan kuciak na mchumba wake martina kusnirova yaliofanyika februari yameitikisa nchi ya slovakia na nchi za ulaya ambako wasiwasi umeongezeka juu ya kuminywa uhuru wa habari na ukosefu wa usalama baada ya matukio kadhaa ya vitendo vya kuwadhuru wanahabari kutokea miezi ya hivi karibuni
mkutano huo na korea kaskazini pia masuala ya biashara yalizingatiwa zaidi wakati wa majadiliano yao
abe alitaka uhakikisho kutoka marekani kwamba hatua zitafanywa kudhibiti mipango ya nyuklia na makombora ya masafa marefu ya korea kaskazini
pia alitaka rais trump kuzungumza na kim suala la raia wa japan waliotekwa nyara na korea kaskazini wakati wa miaka ya na 
utafiti wa martin pia umepeleka china kuacha mauzo halali ya pembe za ndovu na marufuku imeanza kutumika januari 
zaidi ya maboksi milioni ya maziwa ya watoto yanayotengenezwa na kampuni ya maziwa lactalis ya ufaransa yameondolewa madukani kutoka nchi kwa hofu ya kuwa yamechafuliwa na vijidudu aina ya salmonella vinayosababisha sumu katika chakula
endelea kusikiliza mahojiano hayo rais pia anataka mashirika ya kutetea haki za binadamu kukoma kukosoa utawala wake akisema kama wanataka kazi ya kutetea haki za kibinadamu waende nchi kama somalia ambapo mfumo wake wa utawala sio thabiti
mikhail ivanovich bystrov msemaji wa bi trump stephanie grisham amesema kwamba white house itatoa ratiba rasmi na orodha ya nchi atakazotembelea katika wiki chache zijazo
chanzo cha habari ambacho kinafahamu mazungumzo yanayojiri katika uteuzi wa wale wanaotarajiwa kuwa mawaziri amesema kuwa makamu wa rais anaamini kuwa baadhi ya mawaziri ambao tayari wametemwa kutoka katika baraza hilo jipya na rais walistahili kurudi katika baraza hilo limeripoti gazeti la the daily nation la kenya
hata hivyo hakukuwa ishara yoyote mashambulizi hayo yalikuwa na uhusiano wa moja kwa moja
waziri abdolrahman rahmani fazli amewataka wale wote wanaojihusisha na vitendo vya uvunjifu wa amani kuacha mara moja vitendo vya uharibifu wa mali za umma na kuwaonya kuwa sheria itachukua mkondo wake
omar al bashir amesema trump anakubaliana bila mashaka na utawala wa sheria na atafanya kazi na vyama vyote viwili kufikia suluhu ya kudumu ambayo itasahihisha hatua ambazo ni kinyume cha katiba ambazo zilichuliwa na mtangulizi wake trump mstaafu rais barack obama katika kuandaa programu ya kuwalinda wahamiaji vijana wanaofikia ili wasiondolewe nchini
takriban wakazi waliuwawa na mtiririko wa matetemeko yaliyo ikumba kisiwa cha lombok kati ya agosti na septemba
rwanda imepata ushindi wa kidiplomasia kwa kukubaliwa kuongoza jumuiya ya nchi zinazo zungumza kifaransa oif
tumekuwa tukifuatilia hatua za russia msemaji mkuu wa wizara ya ulinzi dana white amewaambia waandishi alhamisi
silaha hizi ambazo putin anazizungumzia zimekuwa zikitengenezwa kwa muda mrefu sasa
amesema amekasirishwa na mauaji ya waganda wasio kuwa na hatia na kuwa baada ya kupambana na wahalifu kwa vitendea kazi finyu anasema utumiaji wa teknolojia iliyokuwa bora utafanya uhalifu huu kuwa ni historia
serikali ya uganda imechukuwa hatua yakurekebisha sheria ambayo hivi karibuni ilianzisha kodi ya miamala ya kwenye simu na matumizi ya mitandao mingine ya kijamii
wol amesema vikosi kadhaa katika jeshi ambavyo viko kote nchini vimepatiwa mafunzo kuzuia manyanyaso ya ngono tangu waraka huo utiwe saini miaka minne iliyopita lakini ufadhili unahitajika ili kuutekeleza kikamilifu
kwa mujibu wa gazetl la nipashe muda mfupi baada ya kufutiwa dhamana washtakiwa hao kupitia kwa wakili wao peter kibatala walikata rufaa mahakama kuu kupinga uamuzi huo huku wakiwasilisha jumla ya sababu nne za kupinga uamuzi huo chini ya hati ya dharura
takwimu ambazo zimechapiswa na mamlaka ya mawasiliano nchini uganda ucc zinaonyesha kwamba uganda ina idadi ya watu millioni 
 kati yao wanamiliki simu huku watu milioni wakiwa wanatumia mitandao ya kijamii
hakuna maelezo zaidi juu ya sababu zilizopelekea polisi kuongeza ulinzi mkali au kuwa kuna tishio lolote jengine limetolewa la shambulizi la kigaidi dhidi ya mji huo mkuu
uamuzi huo wa kuziunganisha benki hizo ambazo zote zinamilikiwa kwa sehemu kubwa na serikali ya tanzania unahitimisha jukumu la bot kusimamia uendeshaji wa benki ya twiga tangu tarehe oktoba 
rais mstaafu bill clinton na waziri wa mambo ya nje wa zamani hillary clinton ambaye alifanya kazi na mccain katika baraza la seneti la marekani amesema katika tamko lake kuwa yeye mccain mara nyingi aliweka uchama pembeni kufanya kile alichofikiria ni bora kwa nchi hii na alikuwa haogopi kutekeleza ikiwa ni jambo sahihi lifanyike
imetayarishwa na mwandishi wetu sylvanus karemera rwandawizara ya mambo ya nje ya china imesema jumatatu kuwa mazungumzo ya kibiashara kati yake na marekani ni vigumu kufanyika katika hali hii ya mvutano unaoendelea
shirika hilo liliripoti kwamba marais wawili wa zamani wan chi hiyo thambo mbeki na jacob zuma pia wamehudhuria mazishi hayo
pleya lakini kiongozi huyo hakuweza kupata zaidi ya asilimia za kura kuweza kushinda uchaguzi huo moja kwa moja
kwa kweli kwa kuwa vyombo vya habari vinasadikisha kauli ya mtu mhalifu aliyehukumiwa mnamuamini mtu ambaye amekiri yeye mwenye kwamba ni muongo gidley amesema
yeye kusema mimi nitaanza nitawacha kusema uongo hivi sasa kuanzia hivi sasa ni jambo la kijinga
kwa zaidi ya muongo mmoja mataifa hayo ya afrika kwa ujumla yametajwa na taasisi ya transparency international katika ripoti yake ya mwaka kuwa hayajafanya vizuri
ripoti hiyo imetolewa jumatano
professa mukoma wa ngugi mojawapo wa waasisi wa tuzo hii anaeleza kuwa kutuzwa huku kwa wandishi wa tanzania ni changamoto kwa wandishi wa kenya kuandika zaidi
baadaye haji aliitisha kikao na wanahabari
waziri wa mambo ya ndani wa tanzania kangi lugola alipuuzia kupotea kwa gwanda alipoulizwa julai mwaka huu na siku chache baadaye aligusia huenda aliondoka nyumbani kwa sababu ya matatizo ya kifamilia
msaada wa kijeshi unaotolewa na washington kwa kikundi cha ypg katika vita yake dhidi ya kikundi cha islamic state ikiwa ni sababu kuu ya mgogoro unaoongezeka na ankara
rais emmanuel macron wa ufaransa amelihutubia taifa jumanne akisema anatambua kilio cha wananchi dhidi ya kodi ya mafuta lakini amesisitiza kwamba hatobadilisha sera zenye umuhimu wa kulinda mazingira na wala hatopunguza bei za mafuta
hatua hiyo ya china ambayo imeanza kutekelezwa jumatatu hii ilitangazwa jumapili na wizara ya fedha ya china kama jibu dhidi ya hatua ya marekani kuweka ushuru kwenye chuma na aliminium kutoka china
afisa huyo wa ngazi ya juu wa umoja wa mataifa aliongeza kuwa silaha nyingi za maangamizi zinaingia sudan kusini kutoka kenya na uganda
hata hiyo annan alishutumiwa kwamba alitumia wadhifa wake kujifaidi na kwamba alimpa mwanawe kadarasi iliyozua utata
baadaye umoja wa mataifa ulibaini kwamba shutuma kwama annan alihusika kwa kashfa hiyo hazikuwa na msingi wowote
jove kamateka ambaye ni mwenyekiti wa kamati anasema ana mashaka juu ya hili
anasema tayari polisi wanavunja sheria
tunatoa pendekezo hili kwa sababu ya sisi kama aba tunavyo heshimu utawala wa sheria na kufuata mchakato unaostahili chini ya sheria barua ya aba iliyo tumwa kwa uongozi wa kamati imesema
kila mteule ambaye anatakiwa kushikilia nafasi ya juu kabisa ya mahakama kama ilivyo na wateule wengine wote kwa kifupi ni muhimu sana na haistahili kukimbilia kupiga kura
ripoti za awali jumapili zimesema kuwa vituo vingi havikuweza kufunguliwa wakati ambao uchaguzi ulitakiwa uanze
amesema hatua hiyo ni kwa mujibu wa sheria ya madini ya mwaka ikisomwa na marekebisho yake ya mwaka na kanuni ya ya kanuni za madini haki madini 
 marsha blackburn mrepublikan amesema nafikiri kile ambacho tumekifikia hapa ni nani anaye kumiliki unapokuwa katika mitandao nani anamiliki haki zako unapokuwa mitandaoni waziri wa mambo ya nchi za nje wa marekani mike pompeo mapema alisema vikwazo havitaondolewa hadi pale mpango wote wa nuklia umeharibiwarais wa marekani donald trump amejaribu kuboresha mahusiano yake na afrika jumatatu wakati akimkaribisha mgeni wake rais wa nigeria muhammadu buhari
naibu gavana wa kaunti ya nakuru dkt eric korir alisifu maonyesho hayo na kueleza matumaini yake kwamba serikali za kaunti zitajifunza mengi na kupelekea ushirikiano mkubwa hata zaidi na wakenya waishio nje ya nchi
kufungiwa kwa vituo hivyo kumetangazwa ijumaa na baraza la mawasiliano lataifa la burundi ambalo limeituhumu voa na bbc kwa kuvunja sheria za utangazaji zinazosimamia vyombo vya habari na kujihusisha na vitendo ambavyo ni kinyume cha maadili
tamko hilo la serikali limesema kuwa kufungiwa huko kutaanza jumatatu
tunakuandikia tukiwa na wasiwasi mkubwa juu ya kuminywa kwa uhuru wa kisiasa tanzania na tunahimiza uongozi wa marekani kuongeza mawasiliano kuonyesha ongezeko la mmomonyoko wa haki za raia na uhuru wa kidemokrasia katika nchi hiyo
mjumbe wa kamati kuu ya chadema na waziri mkuu mstaafu edward lowassa amesema wananchi wamejazwa hofu inayo wafanya wachague watu ambao hawakuwapenda wakati wa uchaguzi
naye dr rose mutiso ni mwana teknolojia kuhusu nshati safi amesema nadhani ni jambo la kufurahisha na kuchochea kuona kwamba jamii hii ipo inakua pamoja na kwa ushikamano na tupo sehemu ya jamii ya wanasayansi wa kimataifa majaliwa amesisitiza kuwa kuendelea kuwepo kwa mto nile kutategemea kuwepo ushirikiano wetu vilevile
lakini kama kiashiria cha kutaka mkondo huo usijirejee tena nchini humo rais kenyatta aliwataka viongozi wa kisiasa kuwaomba wakenya msamaha
yeye alikuwa wa kwanza kufanya hivyo na kuwataka wengine waige mfano huo huku akimpa mbunge wa upinzani mkono wa salamu
hadi februari kutokana na kukua kwa matangazo ya kidijitali hisa za facebook zilipanda hadi 
ni pamoja na kuzungumza na vijana katika uwanja wa tandale maguniani ambapo ameipa jina la thank you tandale
un tayari ilitoa maazimio ambayo yalitakiwa kutekelezwa nchini burundi lakini serikali hiyo ilizuia utekelezaji wa maazimio hayo amesema gilmore
pia mashambulizi ya utumiaji wa silaha dhidi ya wawakilishi wa serikali viongozi na raia katika mkoa wa pwani vitendo ambavyo vimetokea kwa miaka miwili sasa
ripoti hiyo imetolewa wakati wajumbe kutoka mataifa wanakutana mjini katovich nchini poland katika mkutano wa umoja wa mataifa wa copa unaolenga kutafuta njia za utekelezaji wa makubaliano hayo ya paris
gavana julien paluku wa kivu kaskazini alitangaza mlipuko huo jumatano kwenye ukurasa wake wa tweeter ikiwa ni wiki moja tu baada ya maafisa wa umoja wa mataifa na serikali ya kongo kutangaza kumalizika kwa mlipuko huo ambao uliuwa watu 
wfp kwa mujibu wa gazeti la mtanzania jumapili kitengo cha habari cha tume ya taifa ya uchaguzi nec kimeeleza kuwa katika uchaguzi mdogo ujao utakaofanyika septemba unaojumlisha kata tanzania bara chadema kina kata za madiwani waliojiuzulu akiwamo diwani wa monduli mjini ambaye pia alikuwa ni mwenyekiti wa halmashauri hiyo isack joseph maarufu kwa jina la kadogoo
india hivi karibuni ni kati ya nchi kadhaa ambazo zimefuta sheria ya kiislam ambayo inaruhusu wanaume wa kiislam kuwaacha wake zao kwa kutamka neno nimekupa talaka mara tatu
tsvangirai ameacha mke elizabeth na watoto kadhaa
upungufu wa damu katika hospitali kadhaa nchini uganda umepelekea maafa katika baadhi ya vituo na taasisi za afya katika maeneo mbalimbali
bemba ni miongoni mwa wagombea walioondolewa kwenye orodha ya kugombania urais na tume ya uchaguzi kwenye zoezi hilo lililopangwa kufanyika decemba 
mahakama hiyo imesema kuwa ujumbe wa sauti wa akaunti za whatsapp ambazo upande wa mashtaka ulitumia kufungua mashtaka ya uchochezi wa uasi dhidi yao hauwezi kueleza kwa ufasaha kitendo hicho cha uhalifu
bwana colville anasema ukweli ni kwamba na imekuwa ni jambo zuri kuwa sherehe ambazo zilifanywa na chama cha odinga zilipita kwa amani
maelfu ya watu walihudhuria licha ya maonyo ya serikali kwamba wasifanye hivyo
lakini polisi walionekana kuchukua tahadhari nzuri kuepuka makabiliano wakati wa sherehe hizo
kwa mujibu wa shirika la habari la reuters makampuni na taasisi za serikali huenda katika siku za mbeleni zikahitaji leseni maalum ya kufanya biashara nchini marekani wizara ya mambo ya nje ya marekani imesema
tumegunduwa kwamba baadhi ya mashirika hayo yanaunga mkono harusi kati ya watu wa jinsia moja hata watu wa jinsia moja kutenda ngono amesema jean claude karerwa msemaji wa rais wa burundi
abiy baadaye alidai kuwa shambulizi hilo lilikuwa limepangwa na kwamba polisi walikuwa wameanza kuchunguza ni nani waliohusika
kiongozi huyo aidha amesifu makubaliano yaliyoafikiwa na washirika wake wa jimbo la bavaria ambao walikuwa wametishia kujiondoa kutoka serikali yake ya mseto
hiyo ndege yenye mabomu ilikuwa imenilenga mimi lakini kinga ya upendo iliniokoa
najua nitaishi miaka mingi zaidi amesema maduro
maoni ya trump yamekuja wakati nchi tano nyingine zilizosaini mkataba huo ujerumani uingereza ufaransa russia na china wote wakipaza sauti zao kuwa wanaunga mkono upya mkataba huo
uandishi na ufisadi mamlaka hiyo imesema mkurugenzi wa waendesha mashtaka wa serikali waliichukuwa kesi hiyo baada ya ipoa kushauri kuwa maafisa hao washtakiwe kwa kosa la mauaji
walikuwa wamehukumiwa mwezi novemba ni kesi ya tatu inayotokana na uchunguzi uliofanywa na ipoa
rais trump aliandika kwenye twitter kwamba makubaliano yeyote juu ya daca ambayo hayajumuishi usalama thabiti wa mpaka na ujenzi wa ukuta ni kupoteza muda akirudia tena baadhi ya madai yake ya kuidhinisha njia kutoa uraia kwa maelfu ya vijana wahamiaji wasiokuwa na hati halali za ukaazi ambao waliletwa marekani na wazazi wao wakati wakiwa watoto
maideni anasema alishangazwa na shutuma hizo kwa sababu mahindi shambani kwake yamenyauka kwa sababu ya ukame
anasema angewezaje kuizuia mvua na yeye mwenyewe hana kitu chochote cha kula siku hii ya kutoa shukurani kwa mwenyezimungu hufanyika pia canada nchi za amerika ya kati na baadhi ya waumini wa kikristo huwenda kanisani kwa misaa maalum ya siku kuu hii
taarifa hizo zimekuja siku moja baada ya rais trump aliposema kwamba vikosi vya marekani vitaondoka syria hatua ambayo pentagon iliipinga
wakati trump aliposema mattis alikuwa anastaafu mattis aliwasilisha barua pentagon inayoeleza kwamba alikuwa anajiuzulu
kwa kuwarejesha watu hao kwa nguvu libya serikali ya niger imevunja msingi wa kuwalinda wakimbizi amesema gaetan mootoo mtafiti wa shirika la amnesty international afrika magharibi
wakenya na wasafiri wengine wataweza kununua tiketi zao mapema kwa bei ya dola za kimarekani na kuwa tiketi hizo kwa bei hiyo poa ni chache na bei zitaongezeka kadiri watu watavyoendelea kufanya manunuzi
gazeti la upande wa serikali ya uturuki linaloitwa sabah limesema jumatano imelitambua kundi la wasaudi ambao wanadaiwa kuwa walikuja istanbul siku ambayo khashoggi alitoweka na baadae siku hiyo hiyo waliondoka nchini
baadhi ya maseneta wamesema kuwa kuongeza uwazi katika mitandao ya jamii lazima iwe ni hatua ya pili baada ya hapa
ameongeza kuwa hafikirii kama kuna mtu yoyote ambaye amekuja na mpango mbadala bora zaidi juu ya makubaliano ya nyuklia ya iran
mashirika hayo pamoja na mashirika mengine hapo kesho yanatarajiwa kushiriki maandamano kuonyesha umoja wao na wadhiriwa wa machafuko ambayo yanaendelea kushuhudiwa nchini uganda
kama kiashiria cha kuonyesha vitendo halisi wajumbe wameafikiana kuanzisha viwango tofauti vya kutunza mazingira kuimarisha mipango na kusaidia nchi masikini kupona kutokana na majanga yanayohusiana na mabadiliko ya tabia nchi na vile vile kuhakikisha upo ubora halisi wa uvuvi halali
viongozi wengine walitoa hisabu zao na trump alitoa zake afisa moja wa g ambaye alizungumza kwa sharti la jina lake kutotajwa ameliambia shirika la habari la reuters
zuma mwenye umri wa miaka amekuwa akikabiliwa na kashfa kadhaa za rushwa na shinikizo kadhaa za kumtaka aachie mamlaka
baktash akasha na ndugu yake ibrahim akasha kila moja alikiri kosa mbele ya jaji wa mahakama ya wilaya marekani victor marrero huko manhattan kwa mashtaka saba yanayo wakabili ikiwemo kusambaza madawa ya kulevya aina ya heroin na methamphetamine na kula njama za kuingiza madawa hayo nchini marekani kwa mujibu wa kumbukumbu za mahakama
joseph biwott naibu wa mkuu wa kaunti ya kwale nchini kenya ameeleza sauti ya amerika kwamba licha ya wavuvi hao kujua mpaka kati ya kenya na tanzania walikaidi sheria na kuingia kenya
burundi inasema unchr imekuwa ikidanganya juu ya idadi ya wakimbizi kutoka nchini burundi ili wajipatie kiwango kikubwa cha misaada kutoka kwa wafadhili
rouhani pia alitoa wito wa kuondolewa kwa marufuku iliyowekwa kwenye mitandao ya kijamii
ukeketaji wanawake barani afrika ni utamaduni wa enzi na enzi ambao unahisisha kukata baadhi ya sehemu za siri za wasichana wadogo na wanawake
daca ni progamu ya kuchelewesha kuchukuliwa hatua kwa watoto walioingia nchini daca
ilikuwa inawakusudia watu ambao walihamia marekani kinyume cha sheria kabla hawajafikia umri wa miaka 
kile ambacho ni mvutano mkali wa mrengo wa kichama juu ya uteuzi wa maisha wa majaji tisa wa mahakama hiyo umeligawanya baraza la seneti la marekani wakati warepublikan walio wengi wakiwatuhumu wademokrat kwa kuzorotesha mchakato huo wa uteuzi bila umuhimu wowote
katika moja ya maoni mapana zaidi yaliyotolewa hivi karibuni juu ya ushirikiano huo waziri wa mambo ya nje wa russia ametetea hatua hiyo katika tamko lake dhidi ya kile alichosema ni wivu dhahiri wa mataifa makubwa ya kigeni juu ya kazi inayofanywa na russia huko car
washtakiwa hao pamoja na wengine wanakabiliwa na mashtaka ikiwemo kula njama na kuhamasisha hisia za chuki sisi hatuko salama tukiwa mashuleni
hatuko salama katika miji na vitongoji vyetu
bunge lazima lichukue hatua za kuridhisha ili kutuhakikishia usalama wetu na lipitishe mabadiliko ya sheria za silaha katika serikali kuu kikundi hicho kimesema
utawala wa rais wa marekani donald trump umewafuta kazi wajumbe waliobaki wa baraza la ushauri kwa rais juu ya hiv na ukimwi inayojulikana kama pacha
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
mahakama ya hakimu mkazi mbeya imewaachia kwa dhamana washtakiwa mbunge wa mbeya mjini tanzania joseph mbilinyi sugu na katibu wa chadema kanda ya nyanda za juu kusini emmanuel masonga baada ya kukaa mahabusu kwa siku 
ripoti zinasema raia wasiopungua saba wameuwawa katika mapigano ya mtaani
mwanariadha maarufu wa kenya eliud kipchoge ameweka rekodi mpya ya mbio za mwaka za berlin marathon ambapo kenya pia imeongoza nafasi tatu za mwanzo
baadhi ya watalii waliohojiwa na sauti ya amerika wamesema lengo kuu ni kujenga utamaduni baina ya mataifa ya ulimwengu kupitia utalii na safari kama hizi wakiamini kuwa hii pia ni njia ya kudumisha amani na usalama duniani
simon chergui maji januari mwaka huu ilikuwa ni siku mbaya sana kwa aidah waisonina kamwe hataisahau
yeye ni mkazi wa kijiji cha nthambula nchini malawi katika wilaya ya kusini ya phalombe
mwezi februari mwendesha mashtaka maalum alitangaza mashtaka dhidi ya mtandao mmoja wa russia wa kampuni ya troll wafanyakazi na mfadhili wao
rais wa kenya uhuru kenyatta amependekeza punguzo la kodi kwa bidhaa za mafuta kutoka asilimia hadi asilimia 
kwa mujibu wa vyanzo vya habari tanzania spika ameongeza kuwa anashauriana na wataalamu kabla ya kufanya uamuzi iwapo aruhusu au asiruhusu wabunge wanaotumia vipodozi kupita kiasi kuingia katika bunge
mwanamke huyo alidai kuwa akiwa mahabusu licha ya kulalamika kuumwa uchungu askari wa zamu alimpuuza hadi alipoona amezidiwa na kumtoa nje na alijifungua kwenye nyasi bila msaada
inawalenga wao kwa msingi wa kuwa ni wanawake kwa kuwaita ni wanaharakati wa kike ambao wanasema ni wagombea waliokuwa na viwango vya chini na kuwashambulia wao binafsi
wakati huo huo rais wa marekani donald trump na mkewe melania trump walitoa rambi rambi zao kwa faragha kwa mtoto wa marehemu george h
bush ambaye pia alikuwa rais wa zamani wa marekani george w
bush rais wa akiambatana na mkewe laura bush pamoja na wanafamilia wengine wa ukoo wa bush wakiwa kwenye nyumba ya wageni wa rais iitwayo blair house iliyopo jirani na white house
wakati huo huo katibu mkuu wa umoja wa mataifa antonio guterres jumapili aliahidi kushirikiana zaidi na bara la afrika na kusema kwamba umoja huo utatoa usaidizi zaidi kwa ajili ya kuimarisha usalama
taarifa iliyotolewa na ikulu pia imesema kuwa magufuli alipokea salamu kutoka kwa viongozi wa chama na serikali wa afrika kusini na zimbabwe ambako hivi karibuni kinana aliongoza ujumbe wa viongozi wa ccm kutembelea nchi hizo na kukutana na viongozi wakuu wa vyama tawala vya anc na zanu pf vinavyoongoza serikali
kabla ya mkutano huo rais trump baada ya wiki ya utata akifanya mikutano na washirika wa marekani wa muda mrefu huko brussels na london amesema kuwa mazungumzo yake na kiongozi wa russia yatakuwa pengine ni mepesi kuliko mikutano yote aliofanya
katika mambo makubwa ya msingi ni lazima tuyasimamie kwa pamoja kama watanzania bila kujali itikadi zetu za kisiasa na vyama na tusikubali kutumiwa amesisistiza magufuli
madagascar inapiga kura katika uchaguzi muhimu wa urais jumatano ikiwa ni juhudi ya kumaliza mgogoro wa kisiasa na ghasia za miezi kadhaa nchini humo
museveni mwenye umri wa miaka amekuwa madarakani tangia mwaka 
amekitri kuwa alikuwa na uhusiano wa kimapenzi kwa muda mfupi na mwanamke mmoja wa haiti ambaye alikutana naye ikiwa ni matokeo ya kumpa mdogo wake maziwa ya unga na nepi kwa ajili ya mtoto wake
tcra imepewa dhamana ya kuandaa na kutunza rajisi ya watoa huduma za maudhui kupitia blogu majukwaa mtandaoni redio na televisheni mtandaoni kuchukua hatua kunapotokea ukiukaji wa kanuni tajwa na pia kuelimisha umma kuhusu kanuni hizo taarifa hiyo imeeleza
gweneviere mann alifanyiwa upasuaji kuondoa uvimbe kwenye ubongo
alipata mshtuko wa moyo mara mbili na matokeo yake amepoteza kumbukumbu
gweneviere anamueleza mpenzi wake wa kiume yasir salem kuhusu anavyojitahidi kuishi katika hali hii ya maisha mapya
ameonya kuwa kupunguza msako na juhudi za uokozi kutapelekea vifo zaidi na wafanya magendo wasio na huruma wanawarubuni watu kuhatarisha maisha yao na kuvuka bahari kutumia boti hatarishi na zenye usalama duni
watu waliohudhuria mikutano wenye mvutano katika mji mkuu wa marekani washington jumamosi na jumapili hatimaye waliweza kusikika ingawaje ujumbe wa pande hizo kinzani ulikuwa na tofauti kubwa
mnamo mwaka rais wa kenya uhuru kenyatta alifanya makubaliano na rais yoweri museveni kuruhusu uganda kuuza sukari nchini kenya makubaliano yaliokosolewa sana na wanasiasa nchini kenya na hatimaye kuzuiwa
billy graham ambaye alionekana na mamilioni ya watu kwenye televisheni na viwanja mbalimbali ulimwenguni kote ndiye billy graham tuliyemjua kama familia alisema mwanawe amaye pia ni mchungaji
shambulio hilo ni la pili kufanyika katika muda wa siku mbili baada ya shambulio jengine kutokea jumatano katika mji huo wa wanalaweyn na kuwaua watu 
waziri wa mambo ya nje wa marekani rex tillerson amesema jumatatu kuwa mazungumzo yoyote ya korea kaskazini juu programu za makombora yake ya balistiki na nyuklia yatafanyika tu iwapo nchi hiyo itaonyesha iko tayari kufanya mazungumzo yenye tija
waziri wa kilimo wa ufaransa amesema kuwa bidhaa kutoka katika kiwanda hicho zitaendelea kupigwa marufuku wakati uchunguzi unaendelea
wapalestina wameuwawa na wengine zaidi ya kujeruhiwa na majeshi ya israeli ijumaa wakati wakifanya maandamano kuelekea katika mpaka wa israeli na eneo la ardhi ya wapalestina la gaza
sicily kariuki afya tarifa ya kikosi maalumu cha marekani africa command imesema shambulizi hilo limewauwa magaidi wawili wa kikundi cha al qa ida akiwemo musa abu dawud kiongozi wa ngazi ya juu wa kikundi hicho katika eneo la maghreb aqim sehemu ya kaskazini magharibi ya afrika
mchambuzi wa siasa za sudan kusini alan boswell ametaja mkataba huo kuwa hatari
licha ya kile tunachokifahamu kuna mambo ya kihuni kwa ujumla inaonekana kuna azma ya walinzi wa pwani kuokoa maisha ya watu kuwarejesha kwenye nchi zao kila inapowezekana na kuepusha uhamiaji holela na majanga ambapo watu pekee wanaonufaika na hili ni wafanya magendo anasema doyle
hata hivyo wachambuzi wa masuala ya russia wametahadharisha kuwa trump atakabiliwa na mzungumzaji mjanja ambaye mjadala wake umeboreshwa vizuri kutokana na uzoefu wa kuwa ameshikilia madaraka kwa miaka 
jaji mbarouk alisema jimbo la ukonga jijini dar es salaam litafanya uchaguzi baada ya aliyekuwa mbunge wake mwita waitara kujivua uanachama wa chadema julai mwaka huu na kuhamia ccm hivyo kupoteza sifa ya kuwa mbunge gazeti la mtanzania limeripoti
pili kuundwe bunge la katiba lenye wajumbe wasiokuwa wabunge kwani hawa waliopo bungeni watatengeneza katiba ya kuwalinda na tatu kuundwe tume ya wataalamu wa katiba kama walivyofanya wenzetu kenya kwani mahali tulipofika lazima tutoke kwenye ujumla ujumla tuwe na mashinikizo ya kuitaka serikali ifanye nini kabla ya uchaguzi mkuu ujao alisema
vyanzo vya habari nchini burundi vimesema kuwa kampeni hizo zimekumbwa na mvutano wakiwemo wale wanaoona kuwa ni mbinu ya kubadilisha katiba kwa maslahi ya rais pierre nkurunzinza
ujerumani ambao ni watetezi wa kombe la dunia la watakutana na sueden jumamosi tarehe juni katika mchezo wao wa pili ambao wanalazimika kushinda ili kua na fursa ya kuendelea kwenye mzunguko mwengine
polisi wanasema kuwa aina fulani ya uhalifu kama vile ugaidi unahitaji uchunguzi ambao unafanyika nje ya mipaka ya nchi ili kukusanya ushahidi na mashahidi
beijing imeisihi marekani kuchukua hatua kurekebisha makosa na kufuta hati ya kutaka kukamatwa dhidi ya raia wa china
kwa mujibu wa wakazi wa wilaya ya bududa kata ndogo ya bukalasi yenye milima mingi maporomoko ya matope yalianza kushuhudiwa saa nane alasiri wakati maji matope na miti ikiporomoka kutoka juu ya mlima kufunika makao ya watu hadi sehemu tambarare madukani
putin amekuwa katika nafasi ya uongozi rashia kwa miaka ipatayo 
agizo la trump limesema kumekuwepo na uvunjaji wa amani dhidi ya raia ghasia uchochezi unaopelekea vurugu na ukandamizaji mkubwa wa kisiasa ambao unahatarisha amani usalama na utulivu wa burundi na eneo lote
alisema utaratibu wa kutembelea wafungwa na mahabusu haujabadilika kikubwa wahusika wafuate utaratibu uliowekwa ili wasivunje sheria
lakini kitendo chake cha kuingiza siasa mwaka wakati wa kupokea tuzo ya academy awards kilibadilisha mwenendo mzima wa oscar
kyagulanyi ambaye alichaguliwa kuwa mbunge hivi sasa anashindwa kusimama baada ya kupigwa wakati akiwa kizuizini wakili wake ameliambia shirika la habari la reuters wiki iliyopita akitoa maelezo ya ndugu zake waliomtembelea
dana white jopo hilo la ushirikaino wa kiuchumi wa mashariki ya mbali lilianzishwa na rais putin likiwa jukwa muhimu la kuwepo kwa mazungumzo ya ana kwa ana kati ya wanasiasa wafanyabiashara na waatalamu kwa ajili ya maendeleo ya nchi za mashariki ya mbali na ushirikiano wa kikanda
mama wa mpinzani huyo wa iran amesema afisa mmoja wa mahakama alimwambia kwamba mtoto wake wa kiume alikuwa miongoni mwa watu kadhaa waliokamatwa
april tangu miguna aondoke nchini mgawanyiko mkubwa ndani ya muungano wa national alliance super alliance nasa umejidhihirisha huku baadhi ya vinara wakuu wakisema kuwa odinga aliwasaliti na kuashiria kwamba huenda muungano huo unaelekea kusambaratika
akizungumza katika mkutano wa kampeni mjini tennessee trump pia ametaja uvumi kuhusu wapinzani wake wa urais katika uchaguzi mkuu wa mwaka pamoja na kukosoa uwezo wao wa kuongoza taifa akiwemo senata elizabeth warren wa jimbo lamassachusetts na aliyekuwa makam wa rais wa marekani joe biden
kwa upande wa kidini thanksgiving kulingana na wanahistoria ilianzishwa wakati wa enzi ya mfalme henry wa nane wa uingereza mnamo mwaka 
wabunge wa upinzani na wale wanaomuunga mkono rais farmajo walikubaliana alhamis kwa maandishi kwamba hoja ya kumfungulia mashtaka ilikuwa sio sahihi msimamo wa kenyatta na ruto nasa imetuma vifaa mara saba kwenye sayari hiyo katika kipindi cha miongo minne
moja ya safari hizo hata hivyo haikufua dafu
mwangi kiunjuri kwa mujibu wa wakala wa wahamiaji wa umoja wa mataifa zaidi ya wahamiaji wamekufa au hawajulikani waliko baada ya kujaribu kuvuka bahari ya mediterranean hadi julai 
serikali imeshauriwa kuanzisha mazungumzo ya kitaifa kujadili kuongezeka kwa deni ili kuweza kufikia ufumbuzi juu ya sakata la ushuru wa asilimia uliowekwa kwenye bidhaa za mafuta nchini kenya
hata hivyo lugha ya kifaransa imeendelea kuwa lugha rasmi nchini rwanda
tanzania imesema inaishukuru serikali ya china kwa kuunga mkono jitihada za maendeleo zinazofanyika nchini hivi sasa kwa kutoa misaada ya mikopo ya gharama nafuu
wageni pia wanaruhusiwa kutembea kuzunguka uzio wa mahala lilipowekwa jeneza la bush
rais huyo wa zamani wa marekani alifariki ijumaa akiwa na umri wa miaka akiwa nyumbani kwake kwenye jimbo la texas nchini marekani baada ya afya yake kuzorota kwa miaka kadhaa
lakini alipata ushindi mkubwa wiki iliyopita katika kesi kubwa dhidi yake ya uhalifu wa kivita
mahakama ya rufaa ya icc ilitengua hatia dhidi yake kwa mauaji yaliyofanywa na kundi lake la mlc katika nchi ya jamhuri ya afrika ya kati katika miaka ya mwanzoni ya 
kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini tanzania askofu bagonza aliyasema hayo ijumaa dar es salaam wakati wa ufunguzi wa mkutano wa kituo cha demokrasia tanzania tcd ambao uliwahusisha pia viongozi wa dini
hivi karibuni tutafahamu kile kitakachoendelea ni matumaini yangu itakuwa ni utajiri na amani ya kudumu na ya muda mrefu
ni wakati peke yake na kipaji utatuthibitishia hili
mbowe matiko na wenzao saba ambao ni viongozi wa chama hicho kikuu cha upinzani nchini tanzania wanakabiliwa na kesi ya jinai mahakama ya kisutu kwa mashtaka yakiwemo ya uchochezi wa uasi
mbowe na matiko walirudishwa rumande
kiongozi wa chama cha demokrat katika baraza la seneti chuck schumer amesema jumatatu iwapo bunge litashindwa kupitisha tu muswada wa ushirikiano wa vyama hivyo viwili kuimarisha mfumo wa kitaifa wa kuchunguza historia ya uhalifu wa mtu anayenunua silaha itakuwa ni kuemewa kuliko wazi na uzembe wa kushindwa kutekeleza majukumu
wagombea wote wanaahidi kurejesha hali ya utulivu na usalama kaskazini magharibi na kusini magharibi mwa cameroon maeneo yanayokabiliwa na mashambulizi dhidi ya watu wanaosungumza kiingereza
vyombo vya dola nchini tanzania vimekamata tani za korosho kutoka ghala la olam linalomilikiwa na mtu binafsi mkoani mtwara
mkutano huo wa unatarajiwa kujibu barua iliyoandikwa na rais trump kufuatia tuhuma kwamba alitumia maneno ya kudhalilisha yaliyowalenga wahamiaji kutoka mataifa ya kiafrika pamoja na wale wa kutoka haiti
wengine wamejaribu kulipaka kanisa matope kwa malengo yao binafsi jambo ambalo halipendezi na kwamba watu hao ni wajinga
lakini pamoja na hilo nataka wakayatafakari na kama wanaona kuna hatua zinapaswa wachukue basi wafanye hivyo
kiongozi huyo wa israeli amesema anachotaka ni kuizuia iran kupata silaha za nyuklia
amina mohamed hatua zilizoafikiwa ziliweza kufikiwa baada ya waziri mkuu abiy ahmed wa ethiopia kufanya ziara ya kushitukiza mogadishu mapema jumamosi
reagan mwaka baada ya kuhudumu kwa vipindi viwili kama makamu wa rais
urais wake uliona mabadiliko makubwa yakitokea duniani kuanzia kuanguka kwa ukuta wa berlin katika mwaka wake wa kwanza ofisi
halafu kuvunjika kwa umoja wa sovieti mwaka na bush na rais wa mwisho wa soviet mikhail gorbachev walitangaza ushirika wa kimkakati kati ya marekani na russia na kuashiria kumalizika kwa vita baridi
kuna umuhimu mkubwa wa kuwepo kwa mazungumzo kati ya utawala wa marekani na mataifa ya afrika
sheikh ponda alisema waraka huo unatokana na kikao cha jukwaa kongwe la jumuiya hiyo lililokutana juni kujadili masuala mbalimbali ya kidini na ya kijamii
biwott ameeleza kwamba kukamatwa kwao inatokana na hatua ya kila mara ya serikali ya tanzania kuwakamata wakenya wanaovuka mpaka na kuingia tanzania na hivyo kuonekana kama hatua ya kulipiza kisasi
tungub alikamatwa mei na bidhaanshe alikamatwa mei wote wakiwa katika mji wa las anod katika mkoa wa sool uliokuwa na mgogoro kwa mujibu wa kauli ya mkurugenzi mtendaji wa jumuiya ya waandishi wa habari somaliland na guleid ahmed jama mwenyekiti wa taasisi ya utetezi katika kituo cha haki za binadam
katika hatua ya kushangaza iliyochukuliwa na serikali hailemariam amewaambia waandishi wa habari kuwa makosa yote ya wafungwa hao yatafutwa ambao siku za nyuma walikuwa wanatuhumiwa kama wahalifu bila maelezo yoyote ambao walikuwa wanasubiri hukumu
vyombo vya habari vimeripoti kuwa hapo ndipo spiderman wa kweli alipoingia kazini huko paris na kumuokoa mtoto huyo wa kiume aliyekuwa ananing inia kutoka katika balkoni ya ghorofa ya nne
waandishi wa habari wawili abdirahman keyse mohamed ambaye anajulikana kama tungub na mohamed ahmed jama ambaye anajulikana kama bidhaanshe walikamatwa
sera ya marekani jaji chacha mwita wa mahakama ya juu jumanne alivizuia vifungu vya sheria ya matumizi mabaya ya kompyuta na uhalifu wa mitandao ambayo rais uhuru kenyatta alikuwa ameipitisha kuwa sheria mapema mwezi may
moto uliounguza soko hilo maarufu kama soko la mlango mmoja ambalo liko kata ya mbugani wilaya ya nyamagana unadaiwa kuwa huenda chanzo chake ni majiko yakiwa na moto yaliyo telekezwa katika eneo hilo
historia ya kanisa katoliki kwa zaidi ya miaka sikukuu hiyo ilikuwa inawakumbuka tu wale waliouwawa katika vita ya wenyewe kwa wenyewe nchini na siyo vita nyingine za marekani
jasusi huyo jukumu lake hasa lilikuwa ni kuongea na washauri wawili wa kampeni ya trump ambao walikuwa wanashukiwa kuwa na mawasiliano na russia
hakuna ushahidi kuwa fbi ilivunja sheria
mshana alitoa madai hayo ijumaa wakati akitoa ushahidi dhidi ya mtangulizi wake katika nafasi hiyo tido mhando anayekabiliwa na mashtaka ya matumizi mabaya ya madaraka ikiwamo kuisababishia serikali hasara ya sh
milioni 
baada ya maandalizi hayo kuwa tayari katika makao makuu ya taifa jumatatu mwili wake utawekwa katika ukumbi wa rotunda ndani ya bunge la marekani kwa ajili ya wananchi kuja kuuaga mpaka jumatano asubuhi wakati utaratibu kupewa heshima zote za kitaifa uliondaliwa saa kumi na moja jioni majira ya marekani jumatatu
itakuwa mara ya kwanza croatia kucheza katika mechi ya fainali ya kombe la dunia wakati ufaransa wamerudi katika fainali baada ya kushinda kombe hilo mwaka 
kamati maalumu ya kuwalinda wanahabari duniani cpj imemwandikia barua rais wa tanzania john magufuli kueleza kushtushwa kwao na vitendo walivyofanyiwa wafanyakazi wa timu yake ya programu ya afrika ambao walikamtwa na kuwekwa kizuizini na maafisa wa tanzania novemba 
 ripoti kuhusu maafa yanayotokana na mafuriko ya mvua zimekuwa zikitolewa miaka ya hivi karibuni na mara nyingi serikali imekuwa ikiahidi kuchukua hatua za kukabiliana na tatizo hilo
lakini mpaka sasa hatua hizo hazijaweza kulipatia tatizo hilo suluhu ya kudumu
mnamo julai katika bunge la taifa moja kati ya mabunge mawili mbunge robert pukose mbunge wa chama tawala cha jubilee alilishutumu gazeti la people daily kwa kosa la kulitukana bunge na kusema kuwa ripoti yake ilikuwa ya kulaani kwa jumla wabunge wote kwa mujibu wa ripoti ya hansard
maelfu ya watu katika miji mikubwa barani afrika walikusanyika na kusherehekea mwaka mpya kwa njia mabalimbali
shirika ambalo litaonyesha karatasi tulizoomba hata kesho litaweza kufungua milango yake hata kesho asubuhi
ni kama leo nchini burundi hakuna hata shirika moja la kimataifa amesema waziri barandagiye
kwa muda wa wiki kadhaa kabla ya kuachishwa kazi kwa mcmaster baadhi ya wachambuzi wa masuala ya siasa za marekani waliviambia vyombo mbalimbali vya habari kwamba huenda afisa huyo angefutwa kazi na rais trump
polisi wanasema wamewakamata watu sita kuhusiana na shambulizi hilo na inaendelea kuwasaka wengine ambao wamekimbilia nchi jirani ya msumbiji
ni wazi watu wataendelea kusema lakini sisi tunasema kwamba tunaendelea kuhakikisha tunatekeleza maazimio hayo yote na tunafurahia pamoja tulipofikia
ni suala tu la kufanya mambo yetu bila kujali hili wala lile alimradi yote yanakwend sawa
giuliani aliyejiunga hivi karibuni na timu ya mawakili wa trump alitoa maelezo hayo wakati wa mahojiano na kipindi cha runinga cha kituo cha televisheni ya fox news ambayo yanatofautiana na taarifa aliotoa trump kuhusu pesa hizo ambazo zimezua kashfa kubwa
maafisa wanasema wanajeshi zaidi wamepelekwa ili kusaidia kuwarudisha nyuma wapiganaji wa taliban walioingia ndani kabisa ya mji huo
akizungumza na waandishi wa habari nyumbani kwake jumapili kwenye mji wa harare mugabe alisema hawezi kupigia kura wale waliomsababisha kuugua
ziara ya may ni kuboresha mahusiano ya nchi yake na kenya wakati kenya imepiga hatua muhimu katika uchumi wake
alisema jimbo la korogwe vijijini mkoani tanga lilibaki wazi baada ya kifo cha aliyekuwa mbunge wake stephen ngonyani kilichotokea julai mwaka huu
wakati mandela akitoka gerezani winnie alikuwa yupo katika tukio hilo na walishikana mikono
mandela alitumikia kifungo cha miaka 
al qaida na vikundi vingine vya ugaidi kama vile isis vimetumia fursa ya kukosekana serikali nchini libya na kutumia mwanya huo kuweka maficho yake ambapo magaidi hao wanahujumu wanahamasisha na kuongoza mashambulizi ya kigaidi kutafuta na kurahisisha kuhamia kwa wapiganaji magaidi wa kigeni kuchangisha na kuhamisha fedha kwa ajili ya kufanikisha operesheni zake
watu walikufa pale basi lilipoanguka takriban mita kutoka eneo lililoinuka hadi kwenye ufuo wa bahari moja nchini peru
uamuzi huo wa mahakama unatarajiwa kukatiwa rufaa katika mahakama ya juu ya marekani na sheria hiyo ya aca itaendelea kutumika wakati rufaa hiyo inaendelea
waziri mkuu binali yildirim amesema kuwa wanamgambo hao walioshiriki katika shambulizi hilo watalipa thamani ya uovu wao maradufu
cameroon kasey mwanafunzi wa shule ya sekondari alikiambia kipindi cha this week cha kituo cha televisheni cha abc kwamba tutaandamana pamoja kama wanafunzi ili kuwa aibisha wanasiasa wanaokubali kupokea fedha kutoka chama cha wamiliki bunduki marekani nra
na tutataka maisha yetu yalindwe
pia wanasema kuwa demokrasia na utawala wakidemokrasia sio tu vichochezi vya maendeleo bali ni mihimili mikubwa yakupambana na umaskini hasa katika nchi kama tanzania na nyinginezo
lakini kampuni hizi ziko kibiashara na lengo lake ni kutengeneza kipato kwa kuweza kuonyesha kuwepo kwa watumiaji wa mitandao ambao wanalengwa na matangazo na hilo linahitaji kuwasilisha taarifa zao
maafisa hao pia walikamata pasi za kusafiria za timu hiyo ya cpj na vifaa vyao vya kielektronikia na kumlazimisha quintal na mumo kuwapa neno la siri la vifaa vyao vya kieletronikia ili wale maafisa waweza kujaribu kuingia kudukuwa taarifa zao barua hiyo imeeleza
kikosi kazi kinachojumuisha mashirika mbalimbali kinaratibu juhudi za kukabiliana na mlipuko huo katika kambi mbili za wakimbizi katika eneo la kyangwali na kyaka
kujiuzulu kwa waziri mkuu wa jordan hany al mulki jumatatu kulitokana na maandamano ya siku nne mfululizo katika miji mikuu na miji mingine nchini na maandamano hayo pia kujikita nje ya ofisi ya waziri mkuu katika mji mkuu amman
kundi moja la wanasheria wa haki za binadamu limefungua mashtaka dhidi ya serikali ya sudan kusini kwa manyanyaso ya ngono kwa niaba ya wanawake na wasichana wa sudan kusini ambao wanadaiwa walibakwa na wanajeshi wa sudan kusini pamoja na walinzi wa rais
ilivyokuwa nyote mnajua mwaka magaidi walidhani wanaweza kutuvunja moyo na kutuangamiza watu wa kenya na marekani kwa kushambulia ubalozi wa marekani mjini nairobi
bila shaka walikuwa hawakosahihi
miaka baadae tunakutana tena hapa kuwaenzi wale ambao walipoteza maisha yao na wale waliokuwa wamejeruhiwa tillerson aliwaambia wageni waliohudhuria wakiwemo watu walionusurika wakati wa shambulizi hilo
china inatarajia kuongeza uwekezaji kwenye kilimo nishati na miundombinu alisema
katika tamko lake vatican imesema kuwa mkataba huo ni matunda ya maridhiano ya pande mbili ya hatua baada ya hatua na wanatarajia itapelekea kuwepo muungano wa wakatoliki wote nchini china
spika wa bunge la tanzania job ndugai amewataka mawaziri kuwafuata wabunge wa upinzani huko kwenye mitandao ya kijamii na kuwajibu
takriban idadi kubwa ya wakala na idara za serikali zikiwemo wizara ya ulinzi na nyengine ni huduma za posta tayari zimepatiwa fedha na zitaendelea na operesheni zake za kila siku
museveni akanusha polisi wamesema basi hilo liligonga trekta kwa nyuma na baada ya hapo kupoteza muelekeo na kusababisha kugongana uso kwa uso na gari la mizigo lililokuwa limebeba kreti za bia ambalo lilikuwa linatokea kampala
kesi nyingine iliyoko katika mahakama hiyo ina mhusisha mmoja wa makamanda wa lrs thomas kwoyelo aliyekamatwa nchini congo miaka tisa iliyopita
kesi hiyo inaanza mwezi june
tunajaribu kukusanya ushahidi kutoka sehemu mbalimbali kushner amesema
amesema kuwa trump na waziri wa mambo ya nje mike pompeo hapo baadae wataamuwa jinsi ya kuwajibu saudi arabia mshirika wa muda mrefu wa marekani
salem ulikuwa ukidhani kuwa mfanyakazi mwenzako barbara alikuwa mama yako
baadhi ya masharti hayo ni pamoja na mashirika hayo ya kigeni kuweka pesa zao zote za matumzi za kigeni kwenye benki kuu ya taifa na kuhakikisha usawa kati ya makabila muhimu ya burundi wakati wa kuajiri wafanyakazi
msemaji wa iom joel millman alisema njia za wahamiaji zinatumiwa na wafanyabiashara wa magendo na wasafirishaji haramu watu ambao wanatumia fursa hii ya kufanya harakati zao kwa wahamiaji wa afrika
alisema sababu kuu ya vifo vya wahamiaji kurekodiwa huko afrika inaonesha kwamba vingi vinaweza kuzuilika
rais mrepublican alilazimishwa na wademocrat walio wengi katika bunge kupandisha kodi ya mapato ili kuzuia kuongezeka kwa nakisi katika bajeti
kudorora kwa uchumi na maswali mengi kuhusu vita vya ghuba kulichangia kuanguka kwa viwango vyake vya utendaji na hivyo kushindwa kuchaguliwa tena mwaka 
polisi wamesema abiria wengine wamejeruhiwa vibaya sana katika ajali hiyo na wamelazwa hospitalini
amesema kuwa alifanya bidi kumtafuta miguna kwa siku kadhaa na kupiga simu kwa mshitukomkubwa akiwasiliana na ubalozi wa canada nchini nairobi baada ya polisi kushindwa kumleta miguna mahakamani kwa amri iliyotolewa
wafanyabiashara wa kenya na watu wa kawaia kwa kawaida hulalamikia mzigo mkubwa wa kodi
baraza la biashara limesema serikali huenda ikapanua wigo wa kodi na kuongeza viwango vya kodi kwa asilimia kutoka kiwango cha sasa cha asilimia 
hakimu ameahirisha kikao hicho hadi ijumaa august wiki hii ambapo hatma ya jaji huyo itafahamika iwapo atasomewa mashtaka au la
hoja ya kutaka katiba ya kenya kubadilishwa imepata umaarufu baada ya nyongeza ya ushuru wa mafuta ya asilimia iliyobadilishwa na rais uhuru kenyatta hadi asilimia miongoni mwa hatua nyingine za ushuru ili kukithi mahitaji ya kifedha ya kenya
hitilafu ambayo inazungumziwa ni kuwa ruto inasemekana kuwa hakubaliani na baadhi ya wateule wa kenyatta ambao anataka kuwaleta katika baraza lake la mawaziri wakati atapotoa majina kamili ya baraza hilo
wanawake huenda hawana uwezo wa kupata huduma za afya kwani hawapati huduma za kuwaacha watoto wao wanapohitaji kufanya kazi
huenda hawapati msaada wa kijami au kitaasisi ili kuweza kuwa tayari au kuweza kupanga uzazi wao wenyewe
trump katika mahojiano na kipindi chake anachokipendelea zaidi cha mazungumzo ya habari fox friends aliendelea kumtetea jackson ambaye ni daktari wake binafsi akisema shughuli anazofanya zinavutia
kesi ya manfort ilikiuwa inasikilizwa katika mahakama moja mjini alexandria jimbo la virginia
baada ya kupokea taarifa hizo na kwa mujibu wa vifungu vya b na vya sheria ya taifa ya uchaguzi nec inatoa taarifa kwa umma kuwa majimbo matatu ya korogwe vijijini ukonga na monduli yapo wazi alisema jaji mbarouk
yunus ndiwalana wa mahakama ya gulu ameeleza kuwa mahakama aliyopelekwa wine haina uwezo wa kusikiliza kesi ya uhaini
shirika la kuwashughulikia wakimbizi la umoja wa mataifa unhcr katika ripoti yake ya februari inasema kwamba hali ya haki za kibinadamu nchini burundi bado ni ya kutisha na kwamba idadi ya wakimbizi kutoka burundi kuelekea nchi jirani inatarajiwa kuendelea mwaka wote
mbunge mwengine maarufu wa chama cha republikan seneta lindsey graham wa south carolina amesema hakuna ukungu wa moshi wa uhalifu huo kuna ukungu wa moshi wa msumeno akiwa anakusudia matumizi ya msumeno yaliyo fanywa na majasusi wa saudia katika kuukata kata mwili wa khashoggi aliyekuwa na umri wa miaka 
imetayarishwa na mwandishi wetu patrick nduwimana washington dc
vyombo vya usalama nchini uganda vimewaonya wananchi wa uganda walioko nje ya nchi ambao wanatoa matamko ya kuvunja amani utulivu na haki binafsi za mtu yoyote hususan viongozi watashughulikiwa ipasavyo watakapo rejea nchini
rais trump hakuchelewa kumjibu jaji huyo mkuu
aliandika kwenye twitter samahani jaji mkuu john roberts hakika wapo majaji wa obama na mara nyingi maamuzi wanayoyachukuwa ni tofauti ya raia wenye jukumu la kuzingatia usalama wa nchi yetu
wakati huohuo kikundi cha al shabaab kimedai kuhusika na shambulizi hilo shirika la habari la reuters limeripoti
haya yanajiri wakati muungano wa upinzani nchini humo nasa unashikilia kwamba rais kenyatta hakuchaguliwa kihalali na kwamba wanachama wake hawamtambui kama rais
katika tamko la pamoja waendesha mashtaka na polisi wamesema kulikuwa na ishara zilizojificha kuwa wale waliokamatwa umri kati ya miaka na walikuwa wanashiriki katika maandalizi ya kutenda jinai hiyo wakati wa michezo hiyo
mungwegezo ameongeza kuwa wapinzani wa ndani na nje ya burundi wameomba mchakato wa kusuluhisha mgogoro wa burundi uondolewe kutoka jumuiya ya afrika mashariki na ukabidhiwe umoja wa afrika
pia jenerali huyo amefunguliwa mashtaka ya kusaidia katika utekaji nyara kinyume na ibara ya ya sheria za nchi kwa kuwateka nyara wakimbizi wa rwanda waliokuwa wakiishi nchini uganda na kuwarejesha rwanda bila kufuata sheria za nchi
mkusanyiko wa wakulima wazungu na weusi katika jimbo la limpopo umezungumzia masuala mengi kuhusu miradi ya mageuzi ya ardhi ambayo yanasukumwa na wakulima wazungu
baadhi yao tayari wametoa ardhi zao kwa watu weusi na wanawasaidia kuwapatia maelekezo ili kuweza kuwa wazalishaji kamili wa chakula kwa ajili ya biashara
wachambuzi wanasema kuwa safari hii huenda rais kenyatta akaonyesha ujasiri usio wa kawaida katika kupambana na ufisadi tofauti na alivyolishughulikia janga hilo katika siku za nyuma
rais bush amefariki miezi saba tu baada ya kifo cha mkewe barbara
mugabe kwa hali zote akionyesha kupinga chama chake na kiongozi wake mpya amesema yalikuwa ni mapinduzi ya kijeshi ambayo yalipelekea yeye kupoteza madaraka
inatia wasiwasi kwamba hivi sasa tunao wagonjwa wenye ebola katika kituo cha afya mjini lakini tuna unafuu mkubwa kwamba tunaweza kukabiliana na mlipuko huu kuliko ilivyokuwa mwaka aliwaambia wajumbe
badala yake msititizo uliowekwa mwaka huu ni hatua za kiraia zinazochukuliwa zikilenga kujenga uchumi wa korea
imetayarishwa na mwandishi wetu kennedy wandera kenyamahakama ya juu ya umoja wa mataifa imeamurisha marekani kuondoa vikwazo ilivyoiwekea iran kuhusiana na madawa chakula na vifaa vya kutengeneza ndege
wabunge walipiga kura kuidhinisha makubaliano
hata hivyo fedha hizo zinafadhili shughuli za serikali kuu mpaka machi 
wabunge wamepewa muda wa kuandika kwa kina mpango wa matumizi kwa kipindi kilichobaki cha mwaka wa fedha ambao unamalizika septemba 
mchambuzi wa masuala ya hisa raymond james amesema katika ripoti kwa wateja wake kwamba kumekuwa na ongezeko la wasiwasi juu ya rashia kuendelea kuwalenga wateja na kutumia vibaya taarifa zao kitu ambacho kimekuwa na athari hasi katika hisa za facebook
wahiga mwaura mwanahabari wa shirika la habario la royal media services ambaye aliandamana na timu ya kenya hadi rio de jenairo na kuripoti kuhusu sakata hii kwa kirefu alizungumza na voa akiwa mjini london uingereza
nilifikiria kuwa inatupa sote njia ya maendeleo mbadala kinyume na ile ya siasa za nguvu nyenendo za kidikteta ambazo zinajitokeza katika nchi nyingi duniani ikiwemo marekani ameiambia voa
imeandaliwa na mwandishi wetu sylvanus karemera rwanda
afisa wa serikali ya jamhuri ya kidemokrasia ya congo amesema ijumaa watu wamepoteza maisha katika ajali ya boti katika mkoa wa kaskazini wa nchi hiyo
kelly kenner afisa wa kampuni ya explorlabs ni kama kuanza kusoma na unakutana na ukurasa wa mwisho wa kitabu na ndio ulio nao
kwa hiyo inabidi utumie ushahidi na njia za kisayansi kujua chanzo cha moto
lakini kuwa mpole kunasababisha watu kudhani kwamba wanaweza kufanya uhalifu na kutoadhibiwa
nitabadili msimamo wangu amesema
aliyekuwa mkurugenzi wa kutoa huduma za misaada nchini haiti ron van hauwermeiren wakati madai yalipotolewa amekana kuhusika katika kashfa hiyo na amekubaliwa kujiuzulu kabla ya uchunguzi kukamilika
amesema anaamini mfumo huo utasaidia kupata mapato yote stahiki kwa ajili ya kuendesha serikali kuu na serikali za mitaa
omar aahidi kupambana na trump makamu wa rais mike pence alituma ujumbe wa tweet karen na mimi tunamuombea seneta john mccain cindy na familia yao wikiendi hii
mungu awabariki wote katika wakati huu mgumu
kamati ya haki na sheria ya bunge la taifa ilikuwa inatembelea miji ya eldoret na mombasa kukusanya maoni ya wakenya juu ya pendekezo la muswada huo
maafisa wamesema kuwa ndege hiyo imeanguka karibu na kituo cha ndege za kijeshi cha boufarik muda mfupi baada ya kuruka
vyombo vya habari vinaripoti kuwa idadi ya polisi iliyotumwa kuweka ulinzi tamasha hilo ilikuwa kubwa na sharti moja la kuruhusiwa kufanyika ni kutojihusisha na siasa
pamoja na viongozi wa pande mbili hizo kukosoana juu ya sera za biashara za kila upande siku iliyopita trump alieleza mahusiano ya mipakani mwao yalikuwa mazuri akisema kwa kweli tunashirikiana kupunguza kodi na kufanya hilo litoe haki kwa nchi zote mbili
na kwa kweli tumepiga hatua kubwa hivi leo
tutaona vipi yote haya yatatekelezeka
marvin gaye alikuwa rafiki yangu na alikuwa akisema mshikaji natamani ningekuwa naweza kuimba kama wewe kama ningekuwa na sauti ya kuvutia kama yako edwards alisema hilo mwaka 
uhasama wa muda mrefu unaotokana na kugombania rasilmali ya ardhi kati ya wafugaji na wakulima katika eneo linaloitwa middle belt linaweza kupelekea kuwa hatari zaidi kuliko uasi unaofanywa na wapiganaji wenye siasa kali wa boko haram ambao umeuwa watu wasiopungua katika kipindi cha chini ya miaka 
huku baadhi ya wafanyabiashara wa kiislamu wakieleza kuwa na shaka wengine wanasema kuwa bado wanatafakari kuhusu mfumo huo
wanasema iwapo wataweza kudumisha imani yao na pia wapate fedha kwa wakati mmoja basi kuna haja ya kufikiria kuhusu mfumo huo
hivi karibuni timu ya makachero iliandaliwa makao makuu ya dci kuchunguza madai ya shughuli za ukiukaji sheria ambazo zilifanyika wakati wa sakata linaloendelea la kujiapisha raila odinga mkutano wao mfupi umefanyika siku tatu baada ya kikao cha marais wa bara la africa kukutana mjini kigali rwanda kilichokubaliana kushirikiana kibiashara
museveni hakuhudhuria kikao hicho
mkusanyiko huo ulikuwa umeandaliwa na taasisi ya kiislam inayojulikana kama tableeghi jamaat au chama cha masheikh
usalama kwa kawaida umeimarishwa katika mtaa huo kwa ajili ya mkutano huo wa kidini wa kila mwaka
joe mucheru tillerson miaka yuko katika ziara yake ya kwanza ya kidiplomasia katika bara la afrika ambako tayari ametembelea ethiopia djibouti kenya na nigeria na chad
ofisi ya kamishna wa haki za binadamu katika umoja wa mataifa amekosoa hatua ya kuendelea kufungiwa vituo vitatu huru vya televisheni nchini kenya licha ya uamuzi wa mahakama ukiitaka serikali kuondoa marufuku hiyo
maelfu ya watu wameachwa bila makazi huku shughuli za uchukuzi na masomo zikisitishwa
waziri mkuu wa holand mark rutte amewashauri wabunge wa uingereza kuwa hakuna makubaliano bora zaidi yanayoweza kutolewa kutoka umoja wa ulaya bila ya kukubaliana na mkataba huo
mchungaji wa marekani andrew brunson anayeshikiliwa na serikali ya uturuki kwa tuhuma za ugaidi ataendelea kuzuiliwa nyumbani baada ya mahakama kukataa jumatano rufaa yake anayotaka aachiliwe huru
kuna baadhi ya magazeti yamefungiwa
baadhi yao miaka mitatu
na baadhi yao kwa miezi kadhaa
na mengine yamefungiwa kabisa anasema mkuu wa kituo cha sheria na haki za binadamu tanzania hellen kijo bisimba
opondo anadai kwamba eu ina hasira na uganda kwa sababu nchi hiyo ya afrika mashariki ina msimamo mkali dhidi ya ushoga na kwamba maamuzi ya bunge la ulaya hayatakubalika nchini uganda
kuna hasara kubwa sana ya watu kupoteza maisha na mali nyingi kuangamia ameiambia sauti ya amerika voa
baada ya tanzania kukaa kwa muda mrefu bila mwanadiplomasia wa kiwango cha balozi wa kenya kufuatia kujiuzulu kwa aliyekuwa balozi wa kenya nchini humo chirau ali mwakwere hapo mwaka jana ili kuwania kiti cha ugavana katika uchaguzi uliofanyika tarehe agosti sasa kenyatta amemteua dan kazungu ambaye amekuwa waziri wa madini kuchukua nafasi hiyo
kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini tanzania katika maombi ya msingi taasisi hizo zinaiomba mahakama kuu kufanya mapitio ya kanuni hizo kwa kigezo kwamba waziri ametumia nguvu ya kisheria nje ya mamlaka yake ultra vires zinakiuka kanuni za usawa natural justice kanuni hizo zinapingana na haki ya kujieleza haki ya kusikilizwa na haki ya usiri
white house imesema rais donald trump marekani amekubali ukaribisho wa kiongozi wa korea kaskazini kim jong un wa kutaka wakutane lakini imesema kuwa vikwazo vyote dhidi ya korea kaskazini vitaendelea kuwepo
kama nchi hatuhitaji kufundishwa na eu
wao wako nchni congo hatuoni mabadiliko huko
wako togo gabon libya iraq syria lakini hatuoni mabadiliko
lengo lao ni kuharibu afrika na kupora mali zetu
vyombo vya habari nchini uganda vinaripoti kuwa mwanamuziki iryn namubiru amenusurika katika ajali hiyo
rais moon jae in wa korea kusini amepokelewa kwa heshima zote za kitaifa mjini pyongyang siku ya jumanne na mwenyeji wake kim jong un aliyemkumbatia aliposhuka kutoka ndege yake na kukagua gwaride la kijeshi kwa pamoja
uchaguzi wa jumapili unafanyika katika nyakati tofauti ukianza na mashariki ya mbali na kumalizika na wilaya ya kaliningrad
takriban watu milioni wameandikishwa kupiga kura
shirika la serikali linaloendesha uchaguzi lilisema linatarajia asilimia ya watu hao waliojiandikisha kuja kupiga kura
emma kaliyani mratibu wa kitaifa kwa taasisi isiyo ya kiserikali ya gender coordination ambayo kwa muda mrefu imekuwa mstari wa mbele katika kampeni ya kwa nchini malawi kwa ajili ya uwakilishia sawa kijinsia
kwa mujibu wa shirika la habari la uingereza bbc idara ya kimataifa ya uhusiano na ushirikiano nchini afrika kusini dirco ilisema waandishi hao sasa wamerudi kwenye hoteli yao
maeneo yaliyo hatarishi katika ugaidi yote yalihusika kwa angalau mgogoro mmoja wenye uvunjifu wa amani na nane yaliingia katika vita kubwa na kusababisha vifo sio chini ya 
hizi nchi zilichangia asilimia ya vifo vilivyotokana na ugaidi mwaka repoti hiyo imeeleza
umoja wa mataifa jumatano umetaja mataifa yanayo aibisha yakiwemo china na russia kwa kile walichodai kuwa ni ulipizaji kisasi au vitisho dhidi ya wale wanaoshirikiana na umoja huo kwa ajili ya kuchunguza ukiukaji wa haki za binadamu
takwimu kutoka inter parliament union ipu taasisi ya kimataifa ya wabunge inaonesha kwamba kati ya wabunge wanne duniani kote ni mbunge mmoja tu ndio mwanamke
nchini marekani wanawake ni asilimia 
 ya kiwango cha baraza la wawakilishi na asilimia ya bunge la marekani kulingana na takwimu ya kitaifa ya emily s list
mapigano yanaendelea katika eneo lenye bandari kuu ya hodeidah nchini yemen kati ya waasi wa kihouthi wanaoungwa mkono na iran na vikosi vya ushirika vinavyoongozwa na saudi arabia
kinyua amegundulika na bodi hiyo kujihusisha na vitendo kama hivyo lakini kwa kuwa nafasi yake ilikuwa haiwajibishwi na sheria za maadili zilizopo wakati huo alinusurika kuwekewa vikwazo
fana iliripoti ikimnukuu tadesse hordofa mwenyekiti wa bodi inayoangalia amri hiyo kwamba watu hao walikamatwa kwa kuwauwa raia wasio na hatia na vikosi vya usalama kuchoma moto nyumba na taasisi za kifedha kuharibu majengo ya serikali na taasisi za umma pamoja na kufunga barabara
huku zikiwa zimebaki takribani siku mbili kabla ya bajeti ya serikali kuu ya marekani kuisha uwezekano wa kufikiwa makubaliano juu ya suala la uhamiaji liliendelea kuwa kizungumkuti hadi jumatatu jioni ambapo rais donald trump anakataa vielelezo muhimu vya pendekezo la vyama vyote vilivyowasilishwa katika baraza la seneti
wacha niwaambie hebu fikiria katika mji kama kigali ambako watu wanafikia hatua ya kuyafunga makanisa fikiria idadi hiyo
hivi hayo ni makanisa au visima vya maji au ni viwanda vinavyotoa ajira hivi kweli pale kigali tunavyo viwanda vinavyofikia idadi hiyo lakini huu ni ushahidi kwamba tunafanya mambo kiholela na unapoona vitu vikiendeshwa kiholela holela ujue mfumo mzima umejengwa kiholela ingawaje zoezi hilo limechelewa kwa siku chache kwa mujibu wa ratiba mpangilio huo unaendelea bila ya kizuizi chochote
mdee pamoja na viongozi wengine wa chadema akiwemo mwenyekiti freeman mbowe walitakiwa kuwa wanaripoti polisi kwa amri ya mkurugenzi wa makosa ya jinai dci ambapo jumanne tarehe machi hakuambatana na wenzake waliofikishwa mahakamani siku hiyo
leo ni siku ya kimataifa ya uhuru wa vyombo vya habari na wanaharakati wanadai kuwa uhuru huo katika nchi za afrika mashariki umepungua
amesema kuwa atajiondoa katika mkataba huo iwapo hautafanyiwa marekebisho likiwemo pendekezo la kuidhibiti programu ya kombora la ballistika ya iran ambayo iran imeendelea kusisitiza kuwa ni kinga yake katika kujihami
vikwazo vya kwanza kati ya vile ambavyo vimeondoshwa vilikuwa vimewekwa na rais bill clinton mwaka kutokana na madai ya kuwa sudan ilihusika na kufadhili ugaidi na rikodi mbaya ya haki za binadamu
kiongozi ambaye yuko kwenye madaraka kwa muda mrefu sasa amekataa shinikizo la kujiuzulu kwake linalotokana na muendelezo wa kashfa ya ufisadi
hatua hii inarejesha udhibiti wa mipaka yetu sheria na fedha inalinda ajira usalama na hadhi ya uingereza na inatuwezesha kufikia malengo kwa njia nyingi kama wengi walivyosema wa kifupi jambo ambalo halikuwezekana kufikiwa huko nyuma amesema
watoto wa kiume wanne wameokolewa kutoka katika pango lililokuwa limejaa maji huko kaskazini mwa thailand mkuu wa kikosi cha uokoaji amesema jumapili
kikosi cha kupambana na ugaidi kinaongoza uchunguzi huo serikali imeeleza
watu hawa wanaishi kama watu wa jamii moja na hata wanazungumza lugha moja
hata wanajua mpaka vizuri sana lakini huwa wanafanya shughuli zao kama jamii moja
lakini serikali ya tanzania imekuwa ikiwakamata wakenya kwa msingi kwamba wamevuka mpaka
tuna orodha ya waliokamatwa hadi sasa
maafisa wa polisi wa kenya wamekuwa hawakamati raia wa tanzania
kwa hivyo kuna mfumo mpya ambao nasi tunachukua kuimarisha usalama wetu amesema josephat biwott
naye victor bwire wa baraza la habari kenya anasema hatua hii ya serikali ya kenya inajiri saa chache tu baada ya mashirika ya kutetea haki za binadamu kufanya maandamano mjini nairobi na kuishtumu serikali kwa kukandamiza uhuru wa vyombo vya habari
uingereza na croatia watachuana katika mechi nyingine ya nusu fainali jumatano katika uwanja wa luzhniki mjini moscow na kuamua nani atakutana na ufaransa katika fainali ya siku ya jumapili
ofisi za serikali ya washington zimefungwa ijumaa kutokana na kimbunga hicho
hii inakamilisha ziara yake iliyo mchukua katika miji mitatu ya ulaya akiwa na kusudio la kuwashawishi viongozi wa ulaya kubadilisha mkataba huo na iran
tunawahudumia watoto wa umri wa chini hata kuanzia miaka mitano hata wakati wa ujana wao ujana wao hadi wakiwa watu wazima alisema malian
idhaa ya hausa voa inatangaza nchini nigeria na niger na huangaza kwa kina matukio ya eneo hilo la afrika
kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini kenya kambi ya polisi iliyoko karibu na kituo cha polisi kilichoshambuliwa iliweza kujibu mashambulizi hayo na kuwatimua waliofanya mashambulizi hayo walipojaribu kukishambulia
ingawa kuna tetesi kuwa inawezekana ikawa ni hawa ndugu zetu wanao jishughulisha na kazi ya kunyoosha nguo au mama ntilie lakini natoa onyo kwa watu wanaoitwa vibaka wasijaribu kufanya harakati zozote za wizi msithubutu kuiba chochote atakaye thubutu atabadilika kuwa majivu alisema shanna
hali ya mwanamuziki mashuhuri robert kyagulanyi maarufu kama bobi wine imeendelea kuwa mbaya ambapo hivi sasa anashindwa kusimama kutokana na kupigwa na vyombo vya usalama nchini uganda
na kwa maoni yake uamuzi wa wananchi wa kenya kuendeleza amani ni kitendo ambacho kimeiepusha nchi hiyo kuingia katika machafuko
maelfu ya waandamanaji mara nyingine tena wamejitokeza ijumaa katika mitaa ya miji ya nchi ya slovakia kufuatia mauaji ya mwandishi wa habari za uchunguzi na mchumba wake wiki mbili zilizopita
mabadiliko mengine makubwa kwenye sheria hiyo ni kwamba tofauti na hapo awali daktari atakuwa na mamlaka ya kuavia mimba ikiwa itabainika sababu za msingi zinazoonyesha mimba hiyo itaweza kuwa hatari kwa mama
tamko kutoka wizara ya mambo ya nje lilitolewa dakika chachew baada ya msemaji wa rais sarah sanders kusema kuwa trump ana imani na cia
mara baada ya kupata taarifa za kukamatwa kwao tulijaribu kwa bidii yote kuwasiliana na serikali ya tanzania na ubalozi wa tanzania nchini marekani lakini bila mafanikio yoyote
kwa upendo mkubwa anamuuliza mpenzi wake unaweza kukisia nani nimemuona leo baada ya kusimama katika mgahawa na baa yenye kuvutia zaidi kuliko zote nchini ufaransa
wakili huyo anasema hatimaye mteja wao abdul nondo alirejeshwa iringa ambako ndiko alikopatikana na kufunguliwa mashitaka lakini akanyimwa dhamana
kwa upande wake katibu wa itikadi na uenezi wa ccm humphrey polepole amesema kwa pamoja wamemtakia mafanikio mema katika shughuli zake
tamko hilo limesema kuwa familia hiyo imepata tayari kitambulisho cha uthibitisho cha taifa
lakini kitambulisho hicho hakiwatambulishi watu hao kama raia wa myanmar
mkutano huo pia utajadili pendekezo la mwaka wa kuhusu haja ya kufanya mabadiliko makubwa ya kitaasisi kwa umoja huo
russia imeendeleza uchokozi fursa walioichukua kutokana na kuwepo sera dhaifu dhidi ya uchokozi huo
hiyo ni mwisho sasa pompeo ataiambia kamati ya mahusiano ya kigeni ya baraza la seneti kwa mujibu wa nukuu za ushuhuda wake
kampeni zinaendelea nchini cameroon kwa matayarisho ya uchaguzi wa urais octoba wanasiasa wawili wa upinzani wakiahidi kumuondoa rais paul biya madarakani
miongoni mwa washindi wa mwaka huu ni pamoja na klabu bora iitwayo bahius kutoka mexico boston club kutoka marekani na hifadhi wa wanyama ya zululand kutoka afrika kusini
wakizungumza na wanahabari jijini nairobi wakiwa wamefunga utepe wa rangi nyekundu kama ishara ya umoja na na raia wa uganda wakuu wa mashirika hayo wameitaka serikali ya uganda kumwachilia huru mbunge robert kyagulanyi na kusema kuwa kushikiliwa kwake na kushtakiwa katika mahakama ya kijeshi ni dhulma kubwa
katika habari aliyoripoti mei alikuwa amewahoji wananchi juu ya mgogoro uliopo kati ya puntland na somaliland abdirahman yahye na naibu meneja wa televisheni ya bulsho abdirashid nour wais wameiambia cpj
japokuwa jina la trump halikutajwa katika hotuba nzima ya dakika obama alitoa mifano mingi iliyokuwa wazi inamlenga trump mfano wa hili msemaji wa mahakama solomon muyita aliiambia sauti ya amerika jumatatu kwamba mwandishi huyo alikuwa ameshafunguliwa mashtaka ya uagizaji wa silaha hatari kwa nia ya kuipindua serikali yake yoweri museveni
facebook imesema kuwa hapo awali ilitoa taarifa za wateja wake kwa mtafiti ambaye alidai kuwa zitatumika kwa masuala ya kielimu
facebook imedai kuwa mtafiti huyo baada ya hapo alitudanganya na kuwapa taarifa hizo kampuni ya cambridge analytica
serikali ya burundi imekuwa ikiwataka raia wake kurudi nyumbani lakini juhudi zetu za kumpata katibu wa kudumu wa mambo ya ndani ntahiraja rerence hazikufaulu huku waziri wa mshikamano wa taifa martin nivyabandi akisita kuzungumzia swala hili
alisema mwili wa marehemu ulifanyiwa uchunguzi jana mchana mbele ya ndugu zake na umekutwa na jeraha la kisu
bomu jingine lililipuka katika gari ya pili karibu kabisa na eneo la garden peace na hoteli ya syl karibu na ikulu ya rais
aliyataja maagizo yaliyo tolewa na serikali kuwa ni kuhakikisha wanawasilisha taarifa zao za fedha zilizokaguliwa za mwaka na 
rotunda ni chumba cha duara chenye upana wa futi na nafasi kubwa iliyo na dari la duara ambalo liko katikati ya jumba la bunge la marekani ghorofa ya pili
sisi tunatangaza kuwa tuko tayari kutuma wataalamu wetu wa miale kemikali na ulinzi wa silaha za kibaiolojia kukusanya habari mara tu mji wa douma utakapo kombolewa kutoka kwa wanamgambo
hili litathibitisha jinsi madai haya yalivyokuwa ni ya uongo yevtushenko alinukuliwa akisema
abdul nondo mwanafunzi wa chuo kikuu cha dar es salaam udsm ambaye anakabiliwa na kesi ya kujiteka mwenyewe mzazi wake omar amethibitisha kuwa baba yake alizaliwa mwaka huko ujiji kigoma na kuwa ni miongoni mwa waasisi wa chama cha tanu
ripoti hiyo imeitaja rwanda kuwa ya na tanzania na kuzitaja kuwa ni nchi bora katika ukanda wa afrika mashariki kufuatia juhudi zao za kukabiliana na ufisadi
tumefurahia sana kuteuliwa katika zawadi hii kwani hii ni hatua kubwa kupata kuchaguliwa kwetu sote kwa mataifa ya ujerumani na kenya
fayulu anapania pia kuifanyia marekebisho katiba ya nchi ili kuwepo uchaguzi wa duru mbili na haki ya kuwa na uraia pacha
fayulu ameahidi pia kupiga vita ufisadi na kufanya mageuzi kwenye sekta ya sheria
mahusiano mabaya ya nchi hizo mbili yalianza wakati vita vya mpaka vilipotokea mwaka miaka mitano baada ya eritrea ilipojinyakulia uhuru wake kutoka ethiopia
mbunge wa jimbo la navakhalo nchini kenya emmanuel wangwe amekuwa wa kwanza katika chama cha jubilee kukosoa uteuzi wa baraza la mawaziri uliofanywa na rais uhuru kenyatta
mawaziri wa zamani walioteuliwa kuwa mabalozi ni judi wakhungu ufaransa cleopa mailu umoja wa mataifa mjini geneva dan kazungu tanzania phylis kandie ubelgiji luxemburg na umoja wa ulaya na willy bett india wiki mbili zilizopita serikali ilitangaza kwamba sheria ilikuwa imepitishwa kuhusu ugavi wa mapatyo hauyo ambappo serikali kuu itapata asili mia ya mapato hayo utawala wa kaunti ukipata asili mia na wenyeji wapate asili mia 
maseneta hao wasema tangu mwaka nchi hiyo inaongozwa kwa sera zinazotengeneza mazingira ya uvunjifu wa amani vitisho na ubaguzi
katika hotuba yake ya kukubali wadhifa huo rais sahle work amezungumza kuhusu umuhimu wa kudumisha amani
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
kufuatia uamuzi wa rais wa marekani donald trump kujiondoa katika mkataba wa kimataifa unaohusu programu ya nyuklia ya iran nchi nyingine zilizosaini mkataba huo zimesema jumatano kwamba wao wataendelea kuheshimu makubaliano hayo
jinsi mfumo huu unavyo rahisisha biashara sera hizi ni za hatari nadhani ziko kinyume kabisa na thamini za taifa hili
natumai kwenda washington na watu ambao tuna mawazo sawa na kumwajibisha kwa sera anazoleta za hofu na mgawanyiko amesema mwakilishi huyo
ofisa wa jeshi linalounga mkono serikali ya yemen alieleza jumapili kuwa vikosi vinalenga kuwaondoa waasi katika mji ambao wanadhibiti bandari mahala ambako takribani vyakula vyote dawa na vifaa vingine kwa ajili ya raia vinapelekwa huko
white house imekanusha matamshi ya bannon huku vyombo vya habari marekani vikiripoti kuwa rais trump amemwita bannon kama mtu ambaye hakuwa na ushawishi wowote katika ikulu
rais wa burundi pierre nkurunziza ametangazwa na chama chake kuwa ni kiongozi wa kudumu na mahiri asiyelinganishwa na yoyote
 uasi unaotokana na boko haram na mabadiliko ya tabia nchi imewalazimisha wafugaji kuhamia kusini wakitafuta maeneo salama ya kulisha mifugo yao ambayo imezua mapigano yaliochochewa na hisia za kikabila kidini na kisiasa
azimio la baraza la usalama la umoja wa mataifa linalotaka vikwazo viendelezwe dhidi ya sudan kusini limejadidiwa kwa siku zaidi kufuatia juhudi zinazo ongozwa na marekani katika umoja wa mataifa un alhamisi
baada ya kushindwa bush alistaafu katika siasa na kwenda kuishi texas ambako alijipatia utajiri kutoka na biashara ya mafuta
lakini hakupotea katika jicho la umma
aliingia tena katika harakati za kisiasa wakati wa kampeni ya mtoto wake miaka minane baadaye
kundi hilo lilifukuwa miili ya zaidi ya wanajeshi wa muungano kutoka katika kaburi la pamoja katika jela ya muungano wa kitaifa huko charleston south carolina na kuwapa maziko yanayostahili
msemaji wa russia dmitry peskov alisema marekani haina sababu ya kukosoa fedha zinazotumika kwa mazoezi akisema ni nusu ya bajeti ya ulinzi ya marekani ambayo inaweza kulisha watu barani afrika
naye francis lupokela afisa mahusiano wa shirika la petroli tanzania tpdc amesema hivi sasa wanashirikiana na wamiliki wa bomba hilo la gesi kuhakikisha usalama na pia viwanda vilivyoathirika na ukosefu wa gesi kutokana na ajali hiyo na kuhakikisha viwanda hivyo vitaanza uzalishaji
who pia imeongeza tahadhari hiyo kimkoa kwa kiwango cha juu kutoka cha kati na kuacha tathmini ya hatari hiyo duniani kuwa ya kiwango cha chini
taarfa za awali kutoka mahakamani zilisema kuwa viongozi hao sita tayari walikuwa wameachiliwa kwa dhamana ya shilingi milioni 
nyingine ni mabangu mining limited resolute tanzania limited wigu hill mining company limited nachingwea nickel limited na precious metals refinery company limited
gazeti mashuhuri zaidi la udaku nchini uganda linatarajiwa kurudi mitaani muda siyo mrefu baada ya uongozi wake wa juu kuahidi kufuata weledi na hivyo kupewa msamaha na rais jumanne jioni
tukio pekee ni la mbunge wa viti maalum wa chadema ambaye gari lake lilishambuliwa na magurudumu yote manne kutobolewa na watu wasio julikana
ripoti mpya ya wanasayansi wa kimataifa iliyotolewa alhamisi inaeleza kuwa kiwango cha uzalishaji wa gesi ya carbon dioxide kinatarajiwa kuongezeka kwa asilimia duniani mwaka kutokana na ongezeko la uzalishaji wa mafuta ghafi
milipuko hiyo imetokea baada ya wiki mbili ambako kulikuwa na mashambulizi kama haya katika wizara ya mambo ya ndani huko mogadishu yaliyouwa watu wasiopungua 
kremlin ilijibu maoni ya waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo na kuyaita hayakubaliki na sio ya kidiplomasia hata kidogo kwa pompeo kufanya hivyo imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dcwatu takribani waliuwawa na wengine walipata majeraha mabaya ya kuungua moto baada ya lori la mafuta kugongana na gari moja huko jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc siku ya jumamosi ofisa wa jimbo la kongo central alisema
balozi wa tanzania marekani wilson masilingi hakuweza kupatikana kutoa maelezo yake kwa voa
gyumi alikuwa mtoto yeye mwenyewe wakati alipoanza kuona uonevu ukifanyika katika mazingira yake
alikuwa na umri wa miaka wakati baadhi ya wanafunzi wenzie wakilazimishwa kukatiza masomo kutokana na ujauzito na wakiozeshwa
shearer amesema un iko tayari kuipatia serikali ya sudan kusini msaada wa kiufundi kuhakikisha kwamba watenda manyanyaso ya ngono wanawajibishwa kuhakiksiha kwamba wakati watu wanapokamatwa kwa uhalifu wa ngono basi polisi wana uwezo wa kuchukua ushahidi kwa usahihi
na kwamba mashtaka yanaendeshwa vizuri mahakama zifanya kazi kwa ufanisi kusudi kuwepo na utaratibu wa haki ambao una maana ya kuondoa kutojali kushtakiwa
hata hivyo waziri wa mambo ya ndani wa iran amesisitiza kuwa uvunjifu wa amani wowote utakabiliwa kwa nguvu zote
wizara hiyo imepuuzia mbali tamko la trump alilolituma katika akuanti yake ya tweeter
iwapo prince aliyeko madarakani akienda mbele ya washauri wa mahakama atakutikana na makosa ya kuuwa katika muda wa dakika seneta bob corker mwenyekiti wa kamati ya seneti ya mahusiano ya mambo ya nje ambaye ni mrepublikan amewaambia waandishi wa habari baada ya kusikia taarifa ya mkurugenzi wa shirika la ujasusi la marekani cia gina haspel akieleza ushahidi uliokusanywa na wachunguzi wa marekani juu ya kuuwawa na kukatwakatwa kwa mwili wa jamal khashoggi octoba 
pia imeongeza kuwa kiwango kikubwa cha watu wanaofariki kinaonyesha haja ya haraka kuimarisha msako na uwezo wa uokozi katika eneo hilo
hakuna kati yao aliyefunguliwa mashtaka na wala hawakufikishwa mahakamani na jana walipewa dhamana na kuachiwa abdirahman aliwa cpj
yeye atatoa wapi cheti cha kuzaliwa cha babu yake hata huyu ambaye amemwagiza hivi vitu hawezi kupata cheti ya babu yake mwenyewe
sasa mazingira kama haya ni kutaka kumtisha ili kumfanya aache shughuli zake za harakati amesema mbunge zitto kabwe katika mahojiano ya simu na sauti ya amerika
kenyatta amekiri kuwa kenya ilishuhudia jinsi wanasiasa walivyozomeana waziwazi na kutupiana maneno machafu machafu yaliyokuwa yanaeneza chuki huku ukabila ukijitokeza tena
bot ambayo ina mamlaka ya kusimamia mabenki na taasisi za fedha kwa mujibu wa sheria ya mabenki na taasisi za fedha ya mwaka ilichukua usimamizi wa twiga bancorp kutokana na benki hiyo kuwa na upungufu mkubwa wa mtaji
ceni haikusema nani inaamini kuwa amehusika na moto huo ulikuwa umetokea majira ya saa nane usiku katika eneo la gombe riverside lilioko kinshasa ambapo ni makazi ya rais joseph kabila lakini muungano wa vyama tawala na mgombea anaeongoza katika upinzani mara moja walitoa madai ya kulaumiana
makundi haya ya russia na kurasa zao katika mitandao ya kijamii ambazo zilikuwa zikionyesha mgawanyiko wa siasa za marekani na masuala ya kijamii zilidanganya kuwa zinamilikiwa na wanaharakati wa kimarekani wakati ukweli ni kuwa zilikuwa zinamilikiwa na washtakiwa hawa kutoka russia
mwezi agosti mkuu wa unmiss david shearer alisema kuwasili pamoja na awamu nyingine ya vikosi vya rpf kutasaidia kuonekana kwa walinda amani wa unmiss na kuongeza uwepo wao kwenye maeneo yaliyoathiriwa na mgogoro nje ya juba
moto uliozuka baada ya kupasuka bomba la gesi eneo la kitongoji cha buguruni jijini dar es salaam umejeruhi watu kadhaa na kuteketeza nyumba katika eneo hilo
jaji mkuu wa marekani john roberts jaji wa wilaya wa marekani reed o connor huko jimbo la texas alitoa uamuzi ijumaa kwamba mabadiliko ya sheria ya kodi ya mwaka iliyoondoa adhabu kwa kutokuwa na bima ya afya ilifuta sheria hiyo ya bima ya afya aca
na nilikuwa rome na kufanya mazungumzo na papa juu ya suala hili na nafikiri mtakubaliana na hilo kwamba maisha halisi ya ukristo hivi sasa yako kule tunakokuita ulimwengu wa tatu alisema
huu ni wakati wa kusisimua sana kwetu
mpango huu unawiana vyema na mpango wetu wa kuvutia abiria kutoka kwa mashirika na kampuni mbalimbali pamoja na watalii wa daraja la juu ambao wanapendelea kutembelea kenya na afrika amesema
shirika la afya duniani who limeorodhesha michezo ya video yani video games kama ambayo inachangia ugonjwa wa akili
katika ripoti iliyotolewa jumatatu who ilisema kuwa hali hii inaathiri asili mia tatu ya wachezaji wa michezo hiyo
vituo hivyo vinatuhumiwa kuripoti utafiti uliofanywa na kituo cha sheria na haki za binadamu kuhusiana na uchaguzi wa madiwani uliofanyika hivi karibuni katika kata nchini
amesema baadhi ya watu wakiwemo wanasiasa wamekuwa wakitumia nguvu nyingi kupotosha waraka wa maaskofu
matiba ambaye amewahi kutiwa kizuizini kwa sababu za kisiasa atakumbukwa kwa juhudi zake za kupambana na utawala wa chama cha kanu mnamo miaka ya tisini
kutafuta ushirikiano katika kupambana na ugaidi amesema ili imani iendelee kuwepo nchini ni lazima majadiliano yawe ndio nyenzo kuu itakayosaidia kuhuisha mchakato wa katiba mpya
hakuna haja ya kusherehekea kwa sababu ni mabadiliko ndani ya chama tawala
nini ambacho chama tawala inakipanga hatukijui
waziri mkuu hajawahi kuwa na nguvu kama waziri mkuu wa zamani kwa hiyo kuna machache sana ya kusherehekea kwa sababu ya mabadiliko yatakayotokea
kwa kweli mabadiliko yanaweza kuwa ya kurudi nyuma hilo ndiyo linatutia wasi wasi
kuna uwezekano wa kuichukua tena nchi na kuipeleka katika hali ya dharura au chochote kile anasema gudina
felix tshisekedi alikuwa na nafasi ya mbele kama mpinzani kwenye mazungumzo ya kutafuta mkataba wa kuanda uchaguzi mazungumzo yaliyosimamiwa na kanisa katolika la jamhuri ya kidemokrasiya ya congo
mkataba huo kati ya wanasiasa wote wa drc ulipatikana tarehe disemba mwaka wa baada ya rais joseph kabila kushinikizwa na wapinzani wake walioitisha mara kadha maandamano ya kumtaka aache madaraka na aandae uchaguzi
amina mohamed ambaye alihudumu kama waziri wa mambo ya nje amehamishiwa kwenye wizara ya elimu
wizara ya mambo ya nje sasa imepewa aliyekuwa katibu wa wizara hiyo hiyo monica juma
mlengana anasema ni bahati mbaya kwamba serikali ya african national congress anc mpaka sasa imepuuza juhudi nyingi zinazofanywa na wakulima wa kizungu
wakati kupokezana madaraka huko kunawapa fursa viongozi vijana raul castro na viongozi wokongwe wengine wanamapinduzi wanatarajiwa kuendelea kushikilia madaraka katika chama cha kikomunisti
castro atabakia kuwa kiongozi wa chama
serikali ya marekani jumatatu imeamrisha wanadiplomasia wanaotuhumiwa kwa ujasusi kuondoka nchini ndani ya wiki moja
amesema kuwa hafahamu kama kulikuwa na mikataba yoyote kati ya serikali na kampuni ya cambridge analytica au makampuni yake tanzu
mbunge wa chama cha demokrat karen bass mwenye nafasi ya juu katika chama chake akiwa ni mjumbe wa kamati ndogo ya mambo ya nje ya baraza la wawakilishi inayoangaza afrika ametoa tamko baada ya kupitishwa sheria hiyo
awali kura ya maoni ilionyesha kuwa putin alikuwa anaungwa mkono zaidi kuliko wapinzani wake wote
kabla ya kujiunga na bendi ya temptations edward aliimba pamoja na kundi jingine la motown the contours waliovuma katika kibao chao maarufu cha mwaka do you love me kilichorikodiwa kabla ya kujiunga na bendi hiyo
nje ya white house siku ya ijumaa waandishi walikuwa wamejawa na hasira
na aliyekuwa amekasirikiwa ni rais donald trump
wakati akikutana na wanachama wa chama chake cha ak bungeni edorgan amesema kwamba ankara ina ushahidi kuhusiana na mauaji ya mwandishi khashoggi lakini hakutoa maelezo zaidi
wakati akiongea na mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa ijumaa ameongeza kuwa upinzani utaendelea kupambana na hali hiyo ili kuhakikisha kwamba wanazuia wimbi hilo la kuipeleka nchi katika chama kimoja
je utawafiki sheria ambayo itakutaka uwafahamishe watumiaji wa mitandao ya jamii kunapotokea uvunjifu wa sheria katika kipindi cha saa aliuliza seneta amy klobuchar mdemokrati
zuckerberg amejibu kuwa jambo hilo linafaa
wanasheria ambao wanamtetea mwenyekiti wa mtandao wa wanafunzi nchini tanzania tsnp abdul nondo wanasema kuwa polisi walikuka sheria walipomshikilia mteja wao bila ya kumfikisha mahakamani kwa siku mwezi huu
kundi kubwa la waandamanaji baadaye lilionekana nje ya ikulu likibeba mabango licha ya kuwa rais donald trump hakuwemo wakati huo
baadaye waliyaweka mabango yao chini na kuyaacha nje ya uzio wa ikulu kama ishara kwamba walitaka rais trump asome ujumbe wao
serikali ya tanzania imeshauriwa kuheshimu matakwa ya wananchi na kuonyesha dhamira yake ya dhati kwa kuendeleza maongezi ya mchakato wa katiba mpya nchini na kuwa majadiliano ndio nyenzo ya kupambana na ubinafsi
richardson ameongeza kusema kwamba iwapo itahitajika manuari ya nd fleet itafanya operesheni ya mashambulizi muhimu kumtokomeza adui yoyote
rais wa uturuki recep tayyip erdogan ameitaka saudi arabia kueleza mahali ulipo mwili wa mwandishi wa habari jamal khashoggi aliyeuwawa katika ubalozi mdogo wa saudia nchini uturuki
mshambuliaji alitumia gari la ambulance lililokuwa limejaa vilipuzi na kupita kwenye kizuizi cha polisi hadi kuwafikia watu waliokuwa wamekusanyika katika eneo lenye makazi yenye majengo mengi ya serikali na balozi
mambo waliofanya viongozi wa kijeshi mcheza filamu wa marekani amethibitisha wiki hii kuwa baba yake hatoweza kushiriki sherehe hizo kutokana na kuugua baada ya kuwepo hisia iwapo ataweza kusafiri kuvuka bahari ya atlantic kuhudhuria harusi hiyo
bulaya ndiye aliyeibua hoja juu ya kikokotoo hicho hatua ambayo ilisababisha isaka kumjinu tena kwa kejeli na vijembe
kilichotufanya tulichukulie suala hilo kiundani ni kutokana na namna lilivyotokea
tumelichukua kwa uzito wa hali ya juu hivyo tutachunguza na uchunguzi huo ukikamilika hatua kali za kisheria zitachukuliwa
matokeo kwa mujibu wa maafisa wa ulinzi na usalama wa nchi za magharibi na afrika ni kuwepo kiwango cha juu cha aina mpya ya wanaoendesha ugaidi ambao wako tayari kushirikiana na vikundi vya kigaidi vyenye ushindani mkubwa kama vile al qaida na islamic state na wakati mwengine wanatumikia pande zote
maono hayo yamekuja baada ya waziri wa mambo ya nje wa marekani rex tillerson kuelezea mipango yake katika hotuba aliyoitoa jumatano akifafanua kwanini marekani itaendelea kujihusisha kidiplomasia na kijeshi nchini syria hata baada ya kulishinda kundi lenye msimamo mkali la islamic state
taarifa iliyotolewa na kamati hiyo imeitaka serikali kuwaachia mara moja kiongozi mkuu wa kamati hiyo afrika angela quintal na mwakilishi wa afrika mashariki muthoki mumo na kuwarudishia hati zao za kusafiria ambazo walizichukuwa bila ya kufuata utaratibu
ni mapema sana kutoa maoni
kama tulivyo kuwa tumesema kwa muda sasa ni juu ya korea kaskazini kufanya maamuzi wakati watapokuwa tayari kuzungumza nasi kwa nia ya kweli na njia yenye tija
wanajua nini kinatakiwa kuwepo katika meza ya mazungumzo
tumekuwa tukieleza kwa muda sasa kwamba nafikiri ni muhimu tuwe na majadiliano na tutatakiwa tuwe na majadiliano fulani ambayo yatatangulia mazungumzo hayo
mapambano huko kati kati ya somalia yaliyotokea jumamosi yalianza baada ya wanamgambo waliokuwa na silaha wa kundi la al shabaab walipojaribu kuweka kodi kwa wakazi wa halfoley kijiji kimoja kilicho karibu na mji wa jalalagsi katika wilaya ya hiran
ameeleza alikubali kupokea pesa za kumnyamazisha kwa sababu alikuwa akiogopa usalama wa familia yake
uhusiano wa muntu na besigye bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
ikulu ya white house imesema jumatano imesikitishwa na kitendo cha jaji wa serikali kuu kumuamrisha rais donald trump kuendeleza programu inayowalinda maelfu ya wahamiaji kutoondolewa nchini daca ambao waliingia kinyume cha sheria wakati walipokuwa watoto
haya ni mahusiano ya karibu zaidi ambayo yametokea katika historia ya jamhuri ya uturuki amesema mwanadiplomasia wa ngazi ya juu aydin selcen ambaye aliwahi kufanya kazi washington na mashariki ya kati
ramani ya somalia huko malawi usaid imeweka mfano kwamba elimu ni moja ya vitu muhimu katika kupambana na umaskini na kuboresha maisha ya watu amesema melania
askofu huyo alitoa ufafanuzi jumapili mbele ya makamu wa rais samia suluhu hassan katika ibada maalum ya uzinduzi wa dayosisi ya magharibi ya kati ya kanisa hilo mjini tabora
mwanasheria mkuu wa marekani janet reno alifanya uchunguzi wa nne baada ya ray kukata rufaa na hakuweza kugundua njama yoyotevyombo vya habari vya japan vinasema maafisa wa serikali wanatafuta njia ya kuandaa mkutano kati ya waziri mkuu shinzo abe na kiongozi wa korea kaskazini kim jong un
madikizela mandela alilazwa katika hospitali ya milpark johannesburg siku zilizopita
amekuwa akipokelewa hospitalini na kuruhusiwa tangu mwaka kwa matibabu ya mgongo na goti
lakini katika siku za karibuni amekuwa akionekana kama ambaye haungi mkono baadhi ya misimamo ya waziri mkuu may kuhusu mchakatio huo wa kujitoa kwa european union
akithibitisha ajali hiyo kamanda wa polisi kaloleni kennedy onsando amesema kuwa ajali hiyo ilitokea katika majira ya saa kumi na mbili asubuhi
mwanamke huyo mwenye umri wa miaka alipelekwa na kuwekwa rumande polisi
wakati hayo yakiendelea jana wafanyabiashara wawili wakurugenzi wa kampuni tofauti za meli walifikishwa katika mahakama ya kisutu jijini dar es salaam wakituhukiwa kupeperusha bendera ya tanznaia katika meli ya kichina kinyume cha sheria wafanyabiashara hao ni issa haji mkurugenzi wa kampuni ya meli ya lucky na abdullah issa hanga wa kampuni ya meli ya saha
wananchi wa kenya wameeleza maoni tofauti juu ya pendekezo la kubadilisha sheria ya siku ya kupiga kura kutoka mwezi agosti hadi disemba wengi wao wakipendelea zoezi hilo lifanyike mwezi disemba
aidha mkurugenzi huyo alisema kuwa wameiandikia barua tcra kuitaka kufanya semina kwa lhrc na taasisi nyingine kuhusu namna bora ya kuandaa maudhui
ili mbuga hiyo kuweza kutembelewa na wageni na kuwa salama hatua zaidi zinahitajika kuchukuliwa zaidi ya zile zilizochukuliwa siku za nyuma
muongozaji mbuga za wanyama aliuwawa huku watalii wawili wa uingereza pamoja na dereva wao walitekwa nyara mwezi uliopita kwenye mbuga hiyo
raia hao wa uingereza na dereva wao waliachiwa huru siku mbili baadae
mshukiwa wa mlipuko wa mabomu amekufa
vyombo vya usalama vimefanya kazi nzuri na wote walioshiriki amesema trump
antonia mulvey treni ya mizigo iliyokuwa ikitoka kazuramimba ilikuwa inaelekea kigoma mjini
hili linajiri siku moja baada ya mahojiano yaliyo mhusisha jaji wa mahakama ya rufani na christine blasey ford anaye mtuhumu jaji huyo kwa kumdhalilisha kingono
hivi leo tumempoteza mama bibi rafiki na komredi kiongozi na fahari ya taifa ramaphosa alisema hayo katika hotuba yake iliyotangazwa katika televisheni kabla ya kufika nyumbani kwa marehemu jumatatu jioni
baraza kuu la umoja wa mataifa kwa kauli moja lilipiga kura jumatatu kupitisha muundo wa kuimarisha majibu ya kimataifa ya mgogoro wa wakimbizi duniani
katika taarifa yake iliyotolewa na mahakama ya juu kwa vyombo vya habari vya marekani jumatano jaji mkuu roberts alisema hakuna majaji wa obama hakuna ma jaji wa bush au wa clinton akizungumzaia marais watangulizi wa trump
wakati huo huo kampeni za umma zinaendelea kuhusu usafi ili kuzuia ugongwa wa kipindupindu na ni mpango wa kawaida ni sawa na biashara kuchanganya na furaha
milipuko miwili tofauti iliwayolenga viongozi wa ethiopia na zimabwe ilitokea katika mazingira yaliyowiana lakini kwenye miji miwili tofauti
trump amemtania biden kwa kusema kwamba angependa kupambana naye
viongozi wa jumuiya ya kiuchumi ya mataifa ya asia na pacific apec wameanza kuwasili katika mji wa port moresby kisiwani papua new guinea kwa mkutano wa siku mbili ambao rais wa marekani donald trump hatahudhuria kutokana hasa na mvutano wake wa kibiashara na china
bemba bado ni mtu maarufu magharibi mwa congo ambako chama chake cha mlc ni moja ya harakati kubwa sana za upinzani kwa kabila ambaye anatarajiwa kuachia madaraka baada ya uchaguzi unaotarajiwa kufanyika mwezi desemba
kamanda mwaibambe alisema mtuhumiwa huyo alikuwa hajavalishwa pingu na haijafahamika nini waliambiana mpaka ikatokea hali hiyo
mswaada uliopitishwa na bunge utaisaidia serikali kuwa wazi na kuendesha shughuli zake hadi februari lakini baraza la seneti lilimaliza siku bila ya upigaji kura hatua ambayo ingepelekea kuwasilisha hatua za muda za matumizi ofisini kwa rais
kando na kusisitiza kuwa serikali yake imeendelea kufanikisha utekelezaji wa katiba hususan serikali za majimbo rais kenyatta ameeleza kuwa mgao wa rasilimali kwa asilimia kwa majimbo haya umefanikishwa lakini akawaonya viongozi dhidi ya kujitosa katika ubadhirifu wa rasilimali za umma
katika mkutano wa waandishi wa habari london jumamosi waziri mkuu wa uingereza theresa may amesema nia ya kuratibu mashambulizi haya sio kwa ajili ya kuipindua serikali lakini ni kupunguza na kuzuia uwezo wa serikali ya assad kutumia silaha za kemikali
akizungumza na shirika la habari la fox jumapili rais trump alisema kwamba mwanamflame alimueleza mara tano kwamba hajahusika na mauwaji ya khashoggi
nenda unileee nakusubiri ofisini kwangu chumba namba nasubiri jaji rumanyika ilikata simu na kuzitaka pande zote mbili kusubiri hadi saa saba wajiridhishe kupata nyaraka hizo
waziri mkuu wa uingereza theresa may alishinda kura za wa conservative dhidi ya katika bunge la uingereza na kuendelea na wadhifa wake pamoja na ahadi ya rais uhuru kenyatta kutokomeza ufisadi alipokuwa amechaguliwa mara ya kwanza wapinzani wake wanasema kuwa amekuwa akisuasua katika kuwashughulikia maafisa wa ngazi ya juu
diaz canel mwenye umri wa miaka ni mgombea pekee katika nafasi hiyo ya urais na ameibuka mshindi kuongoza kwa miaka mitano kwa mujibu wa vyombo vya habari vya taifa vya nchi hiyo
bajeti ilipitishwa licha ya upinzani wa baadhi ya wanasiasa ambao walipinga ongezeko kubwa katika matumizi na bila ya mpango wowote wa kuchukua hatua za kuwalinda wahamiaji vijana zaidi ya milioni moja ambao hawana makaratasi halali wanaojulikana kama dreamers
serikali ya hoduras hapana kitu haimsaidi mtu yeyote
hata sisi walemavu ndio kabisa hawatusaidi
waangaliye watu hawa wote hawana kazi wanakimbia nchi kutokana na shida tupu
kilichotokea ni kwamba mgombea wa kata hiyo ameshambuliwa na watu wasiojulikana na sasa hivi tumefungua kesi ili kuanza uchunguzi amesema
msuya mwaka alikuwa ni mshauri wa makamu wa rais wa benki ya dunia mashariki ya asia na eneo la pacific jijini washington dc
idara ya mahakama ya kusikiliza kesi za uhalifu wa kimataifa nchini uganda iliundwa baada ya mazungumzo ya amani yaliyomaliza vita vya miaka kati ya serikali na waasi wa lords resistance army lra wakiongozwa na joseph kony
serikali ya drc imekuwa ikilaumu kundi la adf kwa mauaji wizi wa kitumia nguvu na utekaji nyara lakini wakati mwingine taarifa kamili hukosekana kuhusu wanaofanya mashambulizi
kundi la adf kutoka uganda limeuwa mamia ya watu tangu mwaka 
anasema kuwa kile kinachofanya uandishi wa uchunguzi kuwa mgumu ukweli huwa juu ya kila kitu hata pale unapokuwa ukweli huo unaumiza
idadi ya vifo kufuatia tetemeko la ardhi na wimbi la tsunami nchini indonesia limeongezeka jumapili kufikia 
wakati mwengine kwa kulaani kuonya na kuongeza ufahamu wa umma kunatosheleza kuishawishi serikali kuacha kuingilia kati mitandao ya kijamii
naibu wa jaji mkuu wa kenya philemona mwilu alikamatwa mjini nairobi jumanne kwa shutuma za ufisadi
katika hotuba yake zuma alisema kuwa hangependa kuona umwagikaji wa damu wala chama cha anc kugawanyika kwa sababu yake
wakati huu ninalazimika kujizuilia kuendelea kufikiria hilo kwa sababu kuna watu wamejeruhiwa na wengine wameuwawa
mimi siyo mmoja wao kwa hiyo ni lazima nishukuru kwa kuendelea kuwa hai na nisijilaze kitandani na kuanza kufikiria je ingekuwa vipi amesema
maelfu ya wanafunzi nchini marekani wametoka madarasani katikati ya vipindi vya masomo asubuhi jumatano kulalamika juu ya hatua ya bunge la marekani kushindwa kufanya maamuzi ya kuzuia uvunjifu wa amani unaotokana na mashambulizi ya kutumia silaha katika shule za marekani na kuwakumbuka wale waliouwawa kwa bunduki mwezi februari katika shule ya sekondari ya florida
kujitayarisha kwa hali hiyo idara ya umoja wa mataifa ya mpango wa chakula duniani inajiweka tena sawa kwa kuyataja maeneo yanayohitaji chakula ambayo huenda yakawa shida kuyafikia wakati wa mwanzo wa msimu wa mvua mwezi april
idara hiyo pia inapanga kugawa asilimia zaidi ya chakula kuliko mwaka jana baadhi ya tani katika zaidi ya maeneo 
africa command ilitoa taarifa za shambulio hili machi 
sasa kwa kuwa taarifa za operesheni hiyo na tathmini ya hasara iliosababishwa na shambulizi hilo zimekamilika na hivyo africom inaweza hivi sasa kuthibitisha kuuwawa kwa dawud
kwa mujibu wa maoni ya umme nchi nzima yaliyofanya na kundi la utafiti wa congo la chuo kikuu cha new york mwezi machi bemba atashika nafasi ya tatu endapo atawania urais na atakuwa nyuma ya viongozi wengine wawli wa upinzani kwa silimia ya kura
serikali ya marekani imefunga baadhi ya shughuli zake kuanzia mapema jumamosi baada ya baraza la seneti kushindwa kupitisha mswaada wa matumizi ya serikali
matumizi ya serikali yalimalizika saa sita usiku ijumaa kwa saa za washington na hivyo kusimamishwa shughuli zisizo za lazima
chung kwa muda mfupi alitokea nje ya white house mbele ya waandishi wa habari na kusema kwamba kim ana hamu kubwa ya kukutana na trump haraka iwezekanavyo pia ameongeza kwamba kim ana nia ya dhati ya kuachana na silaha za nyuklia na majaribio ya makombora hayo
bunge la zimbabwe lilisema jumatatu kwamba aliyekuwa rais wa nchi hiyo robert mugabe anakabiliwa na kifungo gerezani iwapo hatajiwasilisha mbele ya kamati ya bunge inayochunguza shutuma za ufujaji wa dola bilioni za ushuru uliotoka kwa mauzo ya almasi
muhammad anasema pia kuwa mfumo wa benki za kiislamu unaweza kutoa faida kubwa kwa mataifa ya kiafrika
anazungumzia mafanikio ya hundi ya kiislamu ya thamani ya dola za kimarekani iliyotolewa afrika kusini chini ya mfumo huo maarufu kama sukuk
marehemu alikuwa na mgogoro na mmoja ya askari waliokuwa wamemkamata na kufikia hatua ya kutaka kupigana ndipo askari aliposhindwa kujizuia na kumchoma kisu amesema kamanda huyo
mwaka jana iom inasema wahamiaji wa pakistan waliwasili nchini italy kwa njia ya bahari kutokea libya
hii ilikuwani orodha ya ya idadi ya wahamiaji waliowasili mwaka 
mwaka huu idara hiyo inakadiria kwamba raia wa pakistan walifika italy mwezi januari na kuwafanya ni idadi kubwa ya raia hao hadi hivi sasa
ukilinganisha iom inaelezea ni raia tisa tu wa pakistan waliwasili nchini italy kwa njia bahari mwezi januari mwaka jana
bill clinton na hillary clinton miguna miguna ambaye ni mwanachama wa muungano wa upinzani nasa na pia ni wakili alilazimishwa kupanda ndege na kurudishwa nchini canada
washirika wa syria ikiwemo russia wamesema kuwa shambulizi hilo la pamoja dhidi ya syria limefeli
wizara ya mambo ya nje imesema idadi kubwa ya makombora yaliyopigwa syria yaliangamizwa na mfumo ya ulinzi wa serikali ya syria
eneo la dandora la mabanda makazi ya watu wa chini nchini kenya ambapo mazingira ya uchafu yamekithiri na wiki hii ni sehemu ambayo wanaharakati wanakampeni dhidi ya umaskini
tsvangirai mwenye hamasa na nguvu aliwahi kuwa mwanachama wa chama tawala cha zanu pf na kuwa kiongozi mwenye nguvu katika umoja wa wafanyakazi zctu na kukiongoza kuelekea kuwa chama cha siasa mwaka yeye akiwa ni rais muanzilishi
kwa takriban miaka tangu kuundwa kwake tsvangirai na chama chake cha mdc ujumbe wao mkuu kwa rais robert mugabe ulikuwa ni mabadiliko ambaye aliondoka madarakani novemba 
wakati huo huo avi gabbay kiongozi wa upinzani wa chama cha labour alisema kwamba enzi za netanyahu zimekwisha
tillerson ataendelea na ratiba yake kenya siku ya jumapili
wakati huo huo waziri huyo wa mambo ya nje wa marekani rex tillerson alisema ijumaa kwamba maridhiano ya kisiasa kati ya rais wa kenya uhuru kenyatta na kiongozi wa upinzani raila odinga ni hatua kubwa yenye kuleta matumaini huku akiongeza kwamba marekani inaunga mkono ushirikishwaji wa kisiasa na demokrasia
mapambano kati ya majeshi ya somalia yakiwasaidia wanakijiji wa eneo hilo na wapiganaji wa al shabaab yameuwa sio chini ya wapiganaji mashuhuda na maafisa wamesema
kiongozi huyo wa upinzani anarudi nchini ili kujiandikisha kushiriki kugombea nafasi ya urais katika uchaguzi wa urais disemba kwani siku ya mwisho kujiandikisha ni agosti 
trump amesisitiza kuwa makubaliano ya programu ya kutokomeza silaha za nyuklia ya ambayo ameitoa marekani katika mwafaka huo ulikuwa unawanufaisha viongozi wa iran na kuisaidia bajeti ya jeshi lake kwa takriban asilimia ambayo inatumika kufadhili ugaidi na vurugu na mauaji huko syria na yemen
pia amekemea pengo kubwa lililopo duniani baina ya masikini na matajiri na kutaka watu wayaenzi maisha ya yesu aliye zaliwa kwenye umasikini kwa kufuata nyayo zake
rais wa uturuki recep tayyip erdogan amesema jumamosi ametuma yale yaliyo kuwa yamerikodiwa katika kifo cha mwandishi wa saudi arabia jamal khashoggi kwa nchi tano ufaransa uingereza ujerumani saudi arabia na marekani
jumaosi mamilioni ya watu waliandamana katika miji mbalimbali ulimwenguni kote siku ya jumamosi kushinikiza mageuzi katika sheria zinzohusu umiliki wa bunduki
katibu mkuu wa umoja wa mataifa antonio guteress ametowa wito kwa iran na israel kusitisha mara moja hujuma na vitendo vya uchokozi kati yao ili kuepusha mfumuko wa mzozo mkubwa katika eneo la mashariki ya kati
juhudi za kuwapata maafisa wa drc kujibu tuhuma hizi kwa njia ya simu hazikufaulu
makamu wa rais samia suluhuu hassan amezungumzia hatua ya uhakiki wa meli hizo katika mkutano na waandishi wa habari jijini dar es salaam alipokuwa akitoa taarifa kwa wananchi juu ya maazimio yaliyofikiwa katika mkutano ulioshirikisha wataalamu kutoka serikali ya mapinduzi zanzibar na serikali ya muungano kushughulikia meli zinazopeperusha bendera ya tanzania kufuatia hivi karibuni kukamatwa kwa meli za kaluba iliyokamatwa jamhuri ya watu wa dominica ikiwa na takribani tani za dawa za kulevya na andromeda iliyokamatwa ugiriki ikisafirisha zana zinazotumika kutengeneza silaha kinyume na sheria za kimataifa kwenda libya
shirika la malaria no more ni kati ya mashirika ambayo yanaendeleza kampeni ya kupiga vita ugonjwa huo hasa nchini kenya
kwa mfano metoo movement ambayo ni hashtag inayopinga unyanyasaji wa ngono ulichangia kwa kiasi kikubwa katika tuzo za golden awards mwezi januari 
kulipiza kisasi kuliko tangazwa jumatano na waziri mkuu theresa may katika bunge la uingereza kunapelekea kuanza kwa vita ya kiuchumi dhidi ya rais wa urusi vladimir putin na kikundi cha watu wachache wenye maslahi ya pamoja cha maafisa wa serikali ya kremlin na wafanyabiashara matajiri wenye ushawishi wa kisiasa
somalia imetumbukia katika matatizo mapya ya kisiasa jumatatu baada ya kuibuka hoja ya kumshtaki kumuondoa madarakani rais mohammed abdullahi kwa shutuma za matumizi mabaya ya ofisi kupita kikwazo kimoja muhimu
kwa upande wake profesa musambayi katumanga kutoka nairobi kenya alisema nchi nyingi za afrika zinatumia fedha nyingi kwenye uchaguzi badala ya kunufaisha watu wake
mbunge maarufu nchini uganda robert kyagulanyi maarufu kama bobi wine amemtaka rais yoweri museveni kuwajibika kwa wananchi anao waongoza na kukomesha dhulma na mauaji yanayo fanywa na maafisa wa usalama dhidi ya raia
kwa mujibu wa shirika la habari la bbc wanaharakati wa kanisa na vyama vya upinzani walikuwa wameunga mkono maandamano hayo
rais amepokelewa na waziri wa mambo ya nje wa ethiopia workneh gebeyehu katika uwanja wa ndege wa kimataifa wa ababa bole
mheshimiwa balozi nashukuru sana kwa kunitembelea
najisikia furaha kwa ujio wako na karibu sana wakati wowote
wizara yangu pamoja na nchi kwa ujumla tutaendelea kushirikiana nanyi katika masuala mbalimbali amesema lugola wakati wa mazungumzo hayo na balozi wa afrika kusini nchini thami mseleku
hatuwezi kuruhusu historia ijirudie yenyewe nchini syria amesema tillerson akizungumzia kile alichokitaja kama makosa yaliyofanywa na utawala wa obama katika kuondoa wanajeshi wa marekani mapema mno nchini iraq na kushindwa kuleta uthabiti nchini libya baada ya mashambulizi ya anga ya nato ambayo yamepelekea kuondolewa mamlakani kwa marehemu rais moammar gadhafi
idara hiyo inasema misimamo dhidi ya wahamiaji inakanganya juhudi za boti za kuokoa maisha
baada ya hesabu ya waliokuwepo bungeni kufanywa spika huyo alitangaza kwamba kulikuwa na wabunge na ili hali idadi ya wabunge waliohitajika kupitisha muswada wanatakiwa wawe ili mchakato huo uendelee
hata hivyo halijatoa masharti yoyote endapo maafisa husika hawatakamatwa
picha zilizowekwa kwenye mitandao ya kijamii zinaonyesha wafanyakazi wa shirika la msalama mwekundu wakiwaokoa waliojeruhiwa na kupelekea miili katika vyumba cya kuhifadia maiti
watu waliohusika shirika la habari la cnn liliripoti jumamosi kwamba idara ya upelelelezi ya marekani fbi imeanza kufanya uchunguzi wa kina kuhusiana na kisa hicho huku wachambuzi wakkieleza wasiwasi wao kuhusu usalama kwenye viwanja vya ndege kufuatia tukio hilo la kipekee
nilikuwa na subiri kwa hamu kuwa pamoja na wewe trump amesema katika barua aliyo muandikia kim iliyotolewa na white house
amebaini kuwa waziri wa kilimo senzeni zokwana amewabeza maafisa wa serikali kwa kushindwa kuwatoa khofu wakulima wa kizungu kwamba ardhi zao zitachukuliwa
watu wanafuraha tele na chakula ni cha kipekee aliwashauri wafuasi wake kutembelea huko
lakini si muhimu aina hiyo hiyo ya mawasiliano ambayo watu wameona katika kile ambacho kimechapishwa kama hivi
kama vile hapo ni sokoni angalia uchafu ulivyo
unajua wanaweza kulielewa hilo vyema amesema hereward
tunaitaka serikali kuheshimu katiba iliyopo kwa kutokuingilia uhuru wa kujieleza
ikubali mazuri na mabaya na kuyatumia maoni ya wananchi wake katika kuipatia tanzania maendeleo endelevu
cyril ramaphosa aliichukuwa nafasi ya kiongozi wa chama cha anc kutoka kwa zuma anayekabiliwa na tuhuma za rushwa
program hii ambayo ilizinduliwa mara ya kwanza nchini madagascar na baadaye nchini zambia inatarajiwa kutumika katika nchi zilizo katika jangwa la sahara ambapo viwavi jeshi wameripotiwa
uwanja mkuu wa ndege mjini khartoum nchini sudan umefungwa kufuatia ajali ya ndege mbili za kijeshi
watuhumiwa kati yao walifunguliwa mashtaka kwa kushiriki katika hujuma ya kudukua kompyuta kuiba nyaraka na kuzitoa kwa umma ili kuyumbisha uchaguzi
ujumbe huo wa mdomo uliotolewa kwa wakati unaostahili kutoka kwa dikteta kim jong un uliwasilishwa na dada mdogo wa kim yo jong ni sehemu ya hatua za haraka za kuboresha hisia kati ya pande mbili zenye mvutano wakati wa michezo ya olympic ya pyeongchang
kiongozi wa upinzani nchini tanzania tundu lissu wa chama cha chadema amedai kuwa kuna viashiria vyote kwamba waliomshambulia kwa risasi akiwa kazini mjini dodoma tanzania wana uhusiano na serikali
mugabe alijiuzulu mwezi novemba mwaka jana baada ya shinikizo lililoongozwa na jeshi la nchi hiyo na hajaonekana hadharani tangu wakati huo
kulingana na mtandao wa kundi linalotetea maswala ya digital digital advocacy group gharama ya data barani afrika ni miongoni ama gharama juu zaidi duniani
zaidi ya watu walikesha kwenye mehema wengi wao wakiogopa kurudi nyumbani kwa kuhofia kurudi tena kwa tetemeko hilo
khashoggi alikuwa ni mwenye kuikosoa serikali ya salman katika makala zake kadhaa zilizo chapishwa katika gazeti la washington post juu ya prince mohammed bin salman na amekuwa akiishi ugaibuni kwa miaka kadhaa ambako ameamua kuwa mkimbizi bila ya kulazimishwa huko marekani baada ya riyadh kuanza kuwakamata wapinzani nchini saudi arabia
katika hotuba yake ya kwanza akielezea sera za utawala wa trump kwa afrika tillerson alisema marekani ina dhamira ya kupunguza vizuizi vya biashara na uwekezaji katika afrika ambaye mshirika wake mkubwa sana wa biashara kwa sasa ni china
wanaharakati wa jinsia wanasema wanajaribu kufanya kila jitihada kipengele hicho kifikiriwe tena
polisi nchini rwanda wanasema kuwa wakimbizi kutoka congo katika kambi ya kiziba jimbo la magharibi wamekamatwa jumanne kwa kutupa mawe na kuwashambulia maafisa wa polisi na vitu venye ncha kali
rais john magufuli ijumaa aliamrisha pia mamlaka za nchi hiyo kufanya uchunguzi wa kina katika usajili wa meli ambazo hivi sasa zinasafiri katika bahari za kimataifa zikiwa na bendera ya tanzania
wakati huo huo kamanda wa operesheni kivu kusini yave philemo amewataka waasi waliobaki wasalimishe silaha zao hasa wale waliopo eneo la ruzuzu linalopakana na mpaka wa burundi
ni wakala wanne tu walio kuwa wamezuiliwa kuingia katika vituo vya kupiga kura jimbo la ukonga kwa sababu halisi ikiwemo kutokuwa na barua za kuwatambulisha na shahada za viapo
baadhi ya mawakala walikuja kuwawakilisha wenzao jambo ambalo ni kinyume cha sheria amesema
alhamisi iliyopita wakati wabunge wakijadili ripoti inayochunguza jinsi sukari inayokisiwa kuwa na madini ya zebaki na shaba ilivyoingizwa kenya wabunge wengi walitofautiana juu ya ripoti inayowalimbikizia lawama waziri wa hazina ya kitaifa henry rotich adan mohamed mmiliki wa viwanda na aliyekuwa waziri wa kilimo willy bett kwa kuonyesha utepetevu kazini na kutaka wachunguzwe
ypg ni mshirika muhimu katika vita vya washington dhidi ya kundi la islamic state
takribani wanajeshi wa marekani wako na wamangambo katika eneo ambao lililengwa na ankara
erdogan alisema wanamgambo wa kikurdi wataondolewa kutoka mto euphrates kwenye mpaka wa iraq
jeshi la polisi nchini israel jumapili limetoa pendekezo kuwa waziri mkuu benjamin netanyahu na mkewe sara wafunguliwe mashtaka kwa tuhuma za ulaghai ufisadi na kuvunja uaminifu na tayari kumekuwa na shinikizo kuwa lazima ajiuzulu
rais trump aliandika kwenye ukurasa wake wa tweet jumanne kwamba amemwagiza waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo kufuatilia kwa karibu sana yanayojiri afrika kusini katika unyang anyaji na utaifishaji wa ardhi na mashamba na vitendo vya mauaji ya kiwango cha juu cha wakulima
alikuwa akizungumza na wabunge katika hotuba yake ya taifa kabla ya uchaguzi mkuu kufanyika machi nchini russia
putin atakuwa anatumikia awamu ya tatu kama rais na anatarajiwa kushinda na kuendelea kushikilia wadhifa wake kwa miaka sita
hata hivyo mbunge wa jimbo la wajir fatuma gedi anayeshtumiwa kuwagawia wabunge fedha kutoiidhinisha ripoti hii amekana madai hayo
dkt olaro mkurugenzi mkuu wa huduma za afya amesema mgonjwa huyu baadae alianza kuugua na kulazwa katika hospitali kuu ya tchomia ambako baadae alifariki
baada ya kushauriana na wadaiu mbalimbali nimeamua kuwateua watu wafuatao kusaidia katika utekelezaji wa kazi za serikali alisema kenyatta katika hotuba iliyorushwa moja kwa moja na vyombo ya habari nchini kenya
mittelsted amesema ilimlazimu kurudi kufanya kazi siku moja baada ya mauaji hayo yaliyotokea shule ya sekondari ya santa fe texas
hali ya taharuki na ghasia imeendelea kushuhudiwa kote nchini humo
taifa hilo lililokuwa chini ya ukoloni wa ubelgiji halijashuhudia mabadilishano ya amani ya madaraka tangu lilipojipatia uhuru mwaka wa 
shirika la afya duniani who limesema kuwa mlipuko wa ebola nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc hivi sasa sio suala la dharura linalo ikabili dunia lakini haina maana kuwa madaktari hawana hofu juu ya mlipuko huo
afisa mkuu wa bodi ya utalii ya nchi hiyo steven asiimwe amesema kwamba taasisi hiyo itazindua jengo la makumbusho ya vita ambalo pia litakuwa na habari masaibu ya ukoloni
hali kadhalika kulikuwa na vijana kutoka chuo kikuu cha michigan ambao walionyesha jinsi wanavyoweza kusafirisha umeme kutoka mwilini mwa mtu kwenda kwenye chombo wakitumia app
iitwayo mackey
maandamano hayo yamekuja siku moja baada ya wafanyakazi wa serikali na wafanyabiashara walipofunguliwa mashtaka ya wizi mahakamani kutokana na ufisadi huo
sehemu kubwa ya waraka huo umejikita katika sheria inayotoa idhini ya ufuatiliaji wa ujasusi wa nje ya nchi fisa ambao uliruhusu fbi kumchunguza aliyekuwa mshauri wa sera za kigeni katika kampeni ya trump carter page ambaye ni mfanyabiashara mwenye maslahi nchini russia
kulikuwa na ukakasi juu ya madai ya kuwa pages alikutana na wawakilishi wa idara ya ujasusi ya russia
pia ripoti hiyo iliendelea kusema kuwa timu hiyo ilibaini kuwepo pengo kati ya mafunzo ya monusco na brigade inayoruhusiwa kupigana fib vilevile munusco haina mpango mahsusi wa kuongeza nguvu na kuwaondoa walinzi wa amani wakati wakishambuliwa
jumuiya inaishauri serikali ichukue hatua madhubuti za kurudisha amani ya wananchi na vyombo vya dola vinapaswa kulinda usalama wa wananchi
ni wakati muafaka kwa tume ya kijaji kuchunguza masuala yote yanayohusu utekaji kupotezwa na kuuawa watu alisema ponda
wiki iliyopita benki kuu ya sudan kusini ilisema itaingiza dola zaidi ya marekani kwenye uchumi nchini humo ili kuzuia mdororo zaidi wa paundi ya sudan kusini
dola ya kimarekani hivi sasa inabadilishwa kwa paundi za sudan kusini ikiwa imeongezeka kutoka paundi za sudan kusini wiki moja iliyopita kwenye soko haramu la fedha
maji machafu na msongamano wa vibanda na hali ya uchafu imetengeneza mazingira muwafaka kwa kuenea maradhi ambayo yanaweza kuzuiliwa katika kambi ya wakimbizi ya balukhali bangladesh
katika hotuba yake hii leo rais macron alikosowa pia maamuzi ya rais trump kuwaondoa wanajeshi wa marekani kutoka syria akisema mshirika wa karibu hana budi kuaminika
vyanzo vya habari vimeripoti kuwa mwanariadha huyo ambaye anakimbia mbio za masafa marefu kwa kasi zaidi mwenye umri wa miaka ametumia saa dakika na sekunde kwa kumaliza kilomita 
sessions amekiri kwa waandishi wa habari kwamba rais trump alikuwa amemkasirikia lakini amesema ilikuwa ni heshima kubwa kwake kuongoza wizara hiyo
katika eneo la ab har kaskazini mwa nchi hiyo waandamanaji waliteketeza picha ya kiongozi wa kiroho nchini humo ayatollah ali khamenei
kiwango kikubwa cha majaribio kinahitaji kufanywa lakini papadopoulos anasema kazi yao huenda ikaokoa maisha na fedha
watu watuma taarifa za mashoga papa amekubali kujiuzulu kwake kutoka katika bodi ya makadinali na ameagiza kuwa asimamishwe kuhubiri na kulazimishwa kukaa nyumbani katika nyumba itakayopangwa awepo akiishi maisha ya kufanya ibada na kutubia mpaka pale tuhuma hizo dhidi yake zitakapo fanyiwa uchunguzi rasmi tamko lililotolewa na vatican limeeleza
kura ya collins ya ndiyo inafanya kuthibitishwa kwa kavanaugh kuwa na uwezekano mkubwa
iwapo kura ya seneta mdemokrat joe manchin pekee ambaye mpaka sasa hajaamua kumpigia iwapo atampigia kura ya ndiyo itafanya kavanaugh athibitishwe kwa hisabu ya kura 
amesema ripoti hizo zinamakosa kwa kusema serikali haina fedha limeripoti gazeti la the daily nation nchini kenya
waziri wa kawi na katika msimu wa baridi mwaka billy graham alitoa mahubiri huko china na korea kaskazini ambako alikutana na viongozi wa kisiasa na kidini katika nchi hizo
ni wadhifa ambao hauna madaraka ya kiutendaji nchini ethiopia
hata hivyo msemaji wa waziri mkuu abiy ahmed ameeleza hatua hiyo ni ya kihistoria na amesema inaonyesha kuwa wanawake watakuwa na mchango muhimu katika siasa za ethiopia
hili limejiri baada ya aliyekuwa rais wa nchi hiyo mulatu teshome kujiuzulu ghafla
mabalozi kenya ikiwa miongoni mwa watakaopata huduma hizo za chanjo chege akariri kuwa wanatarajia huduma hizo hivi karibuni
msemaji wa white house sarah sanders alisema kwamba rais trump na mkewe melania trump walisafiri kwenda iraq kuwashukuru wanajeshi wa marekani kwa huduma zao mafanikio yao na kujitoa kwao na pia kuwatakia kheri ya christmas
pia kuna madai ya kuwa baadhi ya wabunge walioitupilia mbali ripoti hii walikuwa wamepewa kati ya shilingi elfu kumi na elfu thelathini ili mawaziri hawa waliotajwa katika ripoti hii wasije kufikwa na mkono wa sheria au hata kufikwa na hoja ya kutokuwa na imani nao
katika uamuzi wa majaji dhidi ya wakiongozwa na naibu wa jaji mkuu alphonse owing dollo mahakama imesema kwamba maana ya nchi ni zaidi ya kundi la watu lenye hisia za uzalendo na kwamba bunge lilizingatia ibara ya ya katiba kuifanyia hiyo katiba mabadiliko na kuondoa umri kwa wagombea wa urais
kwa mujibu wa the times hatua hiyo ni sehemu ya kubadilika kwa mkakati wa marekani kutoka kupambana na vikundi vya waasi na kuangalia uwezekano wa kuangaza mapigano makubwa
wallace ameitaka russia kutoa taarifa juu ya sumu hiyo
wabunge hao wanadaiwa walipigwa na kuumizwa na kikosi maalum cha jeshi kinachotoa ulinzi kwa rais yoweri museveni sfc baada ya vurugu kutokea siku ya mwisho ya kampeni katika uchaguzi mdogo mjini arua kaskazini mwa uganda
wapiganaji huko gaza walipiga makombora na mabomu nchini israeli lililosababisha israeli kufanya mashambulizi ya anga na kulenga maeneo huko gaza
huku ali hilal ali akiibuka kidedea katika kitengo cha riwaya kwa mswada hii ni moja ya kesi inayo mhusisha afisa wa ngazi ya juu iliyofungamana na harakati za kikundi cha kwenye mitandao me too ambacho kimeendelea kupata nguvu
tayari viwavi jeshi wamesababisha hasara ya mabilioni ya pesa kutokana na uharibifu wa mimea barani afrika na wanatishia kusababisha hasara zaidi iwapo hawatadhibitiwa
kutokana na kauli ya uongo ya justin wakati wa mkutano na waandishi wa habari na ukweli wa kuwa canada inatoza ushuru mkubwa kwa wakulima wafanyakazi na makampuni ya marekani nimewaamrisha wa wakilishi wetu kutosaini makubaliano hayo wakat tukiangalia ushuru unaotozwa kwa magari ambayo yanamiminika katika soko la marekani trump ameongeza
unaingia katika kipindi cha falsafa siku ya kwanza ya muhula mpya na kukutana na robot akikuelekea mkabala wa macho yako
raia wa sudan kusini hapo awali saudia ilikuwa inasema khashoggi aliondoka ubalozini na hawajui alikokuwa amekwenda
kama mnavyojua hivi sasa kuna nafasi iliyokuwa wazi katika mahakama ya juu
na kama mkinisikiliza jumatatu nafikiri mtakuwa na furaha sana juu ya uteuzi huo
mkutano huo utasisitiza ushirikiano wa muda mrefu kati ya marekani na kenya kama nguzo muhimu ya amani na utulivu siyo tu barani afrika ila pia katika eneo nzima linalozungukwa na bahari hindi taarifa hiyo ilisema
baada ya kupokelewa kwa gwaride la heshima uwanjani hapo ahmed alipelekwa ikulu mjini mogadishu takriban kilomita upande wa kaskazini wa uwanja wa ndege ambako viongozi hao wanafanya mazungumzo
ikiwa kasi ya kuongezeka kwa joto hilo haitadhibitiwa na kupunguzwa kwa kiwango kikubwa jopo linaeleza kwamba hatari zinazo tokana na hali ya hewa kwa binadamu mfumo wa mazingira na maendeleo endelevu zitaongezeka kwa kiwango kisichoweza kubadilishwa tena
ebola imetokea kivu kaskazini wiki moja baada ya serikali ya drc kutangaza kwamba ugonjwa huo uliojitokeza mwezi mei katika jimbo la equateur ulizimwa baada ya kuuwa watu zaidi ya 
watu wasio pungua wameuwawa baada ya basi kuacha njia na kupinduka katika mteremko mkali na kugonga magharibi mwa kenya afisa mmoja wa usalama amesema jumatano
kwa mujibu wa rais kenyatta mafuta hayo ghafi yanasafirishwa katika awamu ya majaribio ambapo yatawekwa kwenye kituo hicho cha mombasa huku serikali ikitafuta wananunuzi wa mafuta kutoka nje
kulingana na taarifa ya vatican papa francis amehimiza kanisa katoliki kuwasikiliza wote waliodhulumiwa ili kusaidia kukabiliana na uovu huo alioutaja kuwa wa kutisha na ambao umeharibu maisha ya watu wengi wasio na hatia
mkataba wa kusitisha mapigano uliotiwa saini na rais wa sudan kusini salva kiir na waasi ulikiukwa jumamosi ikiwa ni saa chache baada ya utekelezwaji wake huku pande zote zikishutumiana kwa kufanya mashambulizi katika taifa hilo changa duniani
rais wa kenya uhuru kenyatta wakati huo huo waziri wa biashara na viwanda uganda amelia kyambadde amefafanua kuwa ushirikiano wa aina hii ndio unaotakikana baina ya nchi hizi za jumuiya
huo ni moja ya ujumbe uliopo katika tafiti hata hivyo baadaye shughuli kwenye barabara hiyo ziliruhusiwa kwendelea
kupitisha mageuzi ya uhamiaji kunahitaji siyo baraza la senate peke yake
hatua katika baraza la wawakilishi na sahihi ya trump pia vinahitajika kupitisha mageuzi hayo
baadaye majimbo yaliyo magharibi mwa marekani pia yakliukaribisha mwaka saa mbili baadaye
hii ni kutokana na tofauti ya saa katika maeneo mbalimbali ya ulimwengu
wakili na mwanaharakati mzaliwa wa kenya ambaye alilazimishwa kwenda uhamishoni nchini canada mwezi februari mwaka huu alitarajiwa kurejea mjini nairobi siku ya jumatatu machi huku kukiwa na wasiwasi kwamba huenda asiruhusiwe na serikali ya kenya kuingia nchini
bobi wine ameeleza masikitiko yake dhidi ya serikali ya uganda alhamisi mjini washington dc marekani akieleza wanafanya ujanja kukwepa madai ya kumtesa bila kuzingatia kwamba siyo pekee aliyepigwa na kuumizwa na maafisa wa jeshi
hasira za trump zilikuwa zinaelekezwa kwa jaji wa mahakama ya wilaya ya marekani william alsup huko california ambaye alitoa uamuzi uliowapa ushindi kikundi cha watu binafsi na taasisi kikiwemo chuo kikuu cha california ambaye aliishtaki serikali yake ambayo ilikuwa inataka kuzuia kusitishwa kwa programu ya daca
gedi anasema mara nyingi anapokea vitisho vingi vikitokana na watu wasio julikana
winnie alianza kushiriki katika siasa wakati akiwa na umri wa miaka na kuonyesha ujasiri mkubwa baada ya mumewe kuhumiwa kifungo cha maisha mwaka na serikali ya makaburu waliowachache nchini afrika kusini
nayo ikulu ya white house imetoa tamko jumamosi kulaani shambulizi hilo
polisi walieleza mtuhumiwa alikamatwa nje ya uwanja wa shule bila ya kupambana
mkuu wa polisi alisema cruz alikua na risasi nyingi na bunduki mmoja
israel anasema waaathirika walifariki ndani ya shule wengine watatu waliuliwa nje ya majengo ya shule na wawili walifariki kutokana na majeraha huko hospitali
pia kuna watu wengine waliojeruhiwa
hivi ndivyo unavyoweza kutumia usemi huu
hatimaye trump aliliambia baraza lake la mawaziri katika mkutano uliofanyika white house tunataka kuona hatua zinachukuliwa katika suala hili la daca kwani imekuwa ikizungumziwa kwa miaka mingi sasa na watoto hawa wamekwisha kuwa watu wazima katika masuala mengi
imesema kuwa maafa ya hali ya hewa yanageuka kuwa ni vitu vya kawaida nchini na kutahadharisha kuwa bila ya hatua madhubuti hali hiyo inaweza kuwa mbaya zaidi
washambuliaji wasiojulikana wamevamia makao makuu ya jeshi maaluma la afrika katikati ya mali siku ya ijumaa vyanzo vya ndani na vya umoja wa mataifa vimesema
trump alisema ndege hiyo ilianguka dakika ishirini tu kutoka mji mkuu washington dc na kwamba kama si ujasiri wa abiria hao mrekani ingeshuhudia janga kubwa hata zaidi kama chombo hicho kingefika mjini washington
wakati huo huo mwandishi wa sauti ya amerika anaripoti kwamba watu wengine wamenusurika kifo baada ya kufunikwa na maporomoko ya matope yaliyotokea kwenye eneo la mgodi huo
kim siku ya jumanne atakutana na rais wa marekani donald trump katika mkutano wa kihistoria ambao trump ameuita ni ni fursa ya kipekee katika kufikia amani
siku ya jumapili tukio linalojulikana kama rolling thunder ambapo maelfu ya wanajeshi wastaafu na wengine wakiwa wamepanda pikipiki wamemiminika washington kama wanavyofanya kila mwaka wakipita katika maeneo ya kumbukumbu katika viwanja vya national mall kuwaenzi wanajeshi wa marekani waliokufa wakiwa wanatumikia taifa katika vita nchi za nje
mlio wa pikipiki zao husikika katika umbali wa kilomita kadhaa kabla ya kuonekana
waziri mkuu wa israeli benjamin netanyahu amesema kuwa iran inawapa syria silaha zenye ubora zaidi ambazo nitishio kwa israel ni vyema kuikabili tehran hivi sasa kuliko hapo baadae
chadema inadai kuwa inajitoa kutokana na mgombea wake na mawakala wake kupigwa na watu wanaodaiwa kuwa wafuasi wa chama cha mapinduzi ccm
rais wa marekani donald trump jumatano alitengua kibali cha kuona siri za serikali cha mkurugenzi wa zamani wa shirika la kijasusi la marekani cia john brennan
je kitendo hicho kina maanisha nini trump ameandika kwenye ujumbe wake wa twitter kwamba wote wawili watajaribu kuufanya mkutano huo kuwa tukio maalum kwa ajili ya amani ya dunia
farida karoney ardhi amesema korosho zitakazokamatwa kutoka nje ya nchi au kuingizwa kinyemela kwenye vyama vya msingi zitataifishwa na wahusika watachukuliwa hatua za kisheria
wasichana hao ambao walikuwa wameishi nchini marekani kwa miaka mitatu inawezekana walikuwa wamedhalilishwa kimwili na huenda waliomba hifadhi ya ukimbizi
macron anasema wanawake katika bara la afrika wako nyuma katika mambo mengi na hivyo kunahitajika mkakati wa kuwawezesha ili hatimae wawe uhuru mafanikio na maarifa barani afrika
kayihura hata hivyo haruhusiwi kusafiri nje ya jiji la kampala wala nje ya nchi na anatakiwa kuripoti kwa mahakama ya kijeshi kila siku ya jumatatu ya kila mwanzo wa mwezi hadi kesi inayomkabili ya kushindwa kulinda sialaha na utekaji nyara itakapokamilika
ufalme wa bunganda umtoa taarifa fupi ukionya kwamba matumizi ya nguvu na fujo kumaliza tofauti za kisiasa ni kichocheo cha machafuko zaidi na kutaka serikali kuwapa fursa wabunge wote wanaozuiliwa kupata matibabu
ufalme wa buganda umejitaja kama mtetezi wa katiba ikiwa mara ya kwanza kwa ufalme huo wenye idadi kubwa ya wafuasi kuzungumzia maswala ya kisiasa moja kwa moja
saudi arabia ilianza kuingilia kati mgogoro wa yemen kijeshi mwaka na imeshutumiwa na vikundi vya haki za binadamu kwa mashambulizi yake ya anga kuuwa raia
vikundi vya haki za bindamu vinawalaumu wahouthi kwa kukiuka haki hizo pia
benki ya dunia ilikuwa tayari imezuia ujumbe wake kwenda tanzania na kusema itaruhusu ujumbe huo kuzuru nchi hiyo iwapo tu serikali itawahakikisia kuwa itajizuilia na kuwabughudhi na kuwabagua watu kutokana na mwenendo wa jinsia zao
quintal na mumo hawakuhojiwa lolote kuhusu visa zao
kinyume chake maafisa hao walidai walikuwa wanafuatilia timu yetu kwa masiku na wakawa wanawauliza maswali hayo kwa hayo juu ya maudhui ya mikutano yao imesema barua hiyo
balozi wa kenya umoja wa mataifa geneva taarifa hiyo imeeleza kuwa bot inapenda kuuhakikishia umma kuwa itaendelea kulinda maslahi ya wenye amana katika mabenki kwa lengo la kuleta uhimilivu katika sekta ya fedha
fainali za mpira wa football ya marekani maarufu kama superbowl ikiwa ni ya uliokuwa unasubiriwa kwa hamu na mashabiki kati ya timu ya new england patriots na philadelphia eagles umemalizika
dkt obuku ambaye aliongoza madaktari nchini kote kujiunga na mgomo novemba wakidai maslahi yao yaboreshwe alishambuliwa na wanaoshukiwa kuwa ni majambazi wakati akiwa anaingia getini nyumbani kwake eneo la kitikifumba manispaa ya kira jumatano
serikali ya denmark kama zanu pf ikishinda angalau viti za viti muhimu itakuwa na theluthi mbili ya wingi jambo ambalo litawezesha kufanya mabadiliko ya kikatiba bila kuwa na kura za wabunge wengine ndani ya bunge
serikali ya tanzania imekana taarifa kwamba inawalazimisha wakimbizi kutoka nchini burundi kurudi makwao licha ya kukiri kwamba jukumu la kuwahudumia wakimbizi hao limekuwa ni mzigo mkubwa
rais kenyatta na waziri mkuu abiy pia wamezungumzia mkakati wa nchi hizo mbili katika kupambana na ugaidi ambapo wametoa kipaumbele cha kurudisha utulivu somalia na kushinda vita dhidi ya al shabaab
kiongozi wa wabunge wa demokrat nancy pelosi amemtuhumu trump kwa kutosimamia jukumu lake la kikatiba kutokana na hatua yake ya kuruhusu waraka wa siri ya juu kabisa kutolewa kwa umma na kupotoshwa kwa taarifa za upelelezi
baadhi ya mitandao ya kijamii ikiwemo avant tv zilikuwa zimeanzishwa hivi karibuni ikilinganishwa na vituo vya habari venye kuisaidia serikali vilivyoibuka bila ya kutegemewa wakati na baada ya shinikizo la wanaotaka demokrasia mwaka 
chama kinachotawala nchini kenya jubilee kilisema jumanne kwamba kiliilipa kampuni iitwayo slc iliyo na uhusiano na kampuni ya cambridge anlytica ca ambayo imegubikwa na utata kukifanyia matangazo na kukitafutia umaarufu wakati wa kampeni za chaguzi kuu mbili zilzizopita
pia lilibainisha hujuma mpya ya kuwepo kwa kundi la wanasiasa linalotumiwa kufanya siasa chafu za kudhoofisha mchakato wa utoaji hati mpya za kielektroniki za kusafiria na kuwataka kuacha kufikiria maslahi yao na kutanguliza mbele maslahi ya taifa
wanajeshi watano wa jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc wameuwawa
rashia imeendelea kusikika ikihamasisha vitendo vya ubabe na ukandamizaji amesema afisa wa ngazi ya juu wa marekani akieleza hatua hizo za white house
kwa mujibu wa yahya mohamed ambaye ni mkurugenzi wa uendeshaji wa kituo cha televisheni cha azam cha jijini dar es salaam ambacho ni miongoni mwa waliokumbwa na adhabu hiyo ya faini wanatambua umuhimu wa kuzingatia weledi katika uandishi wa habari lakini sheria zinazotumika zinaweza zisisaidie vyombo hivyo kukua nayo china ikijibu hatua hiyo ya marekani imesema itafanya juhudi ya kujenga ushirikiano na mataifa mengine kama yale yaliyoko katika brics ambapo kuna mazingira mazuri zaidi ya kibiashara kwa mujibu wa mchambuzi wa masuala ya china africa cobus van staden
seneta wa marekani john mccain ataendelea kukumbukwa kwa ushujaa uzalendo wake na kwa kulitumikia taifa lake
pia waziri mkuu mstaafu edward lowassa ni miongoni mwa wanachama na viongozi wa juu wa chadema waliofika kufuatilia mwenendo wa kesi inayowakabili mbowe na viongozi wengine wa chama
msemaji wa kikundi hicho amesema kuwa shambulizi hilo lililenga kikundi cha maafisa wa kikosi cha ulinzi cha afghanistan
mwakilishi huyo amemshinda kirahisi mpinzani wake mrepublican jennifer zielinski katika jimbo ambalo lina wademokrat wengi
baadhi ya maafisa hao wanakabiliwa na madai ya kutaifisha pesa za wakimbiaji walioshinda medali mjini rio
polis wanasema kuwa bila ya kupoteza muda maafisa wa polisi walimpiga risasi na kumuua mshukiwa huyo aliyekuwa akishambulia watu ambapo hapo awali walipofika tu walijaribu kumdhibiti kwa kutumia kifaa kingine
chini ya rais trump sera hiyo ilikuwa na upeo mkubwa zaidi na kugusa ufadhili wa taasisi za kimarekani za kimataifa zinazotoa huduma za afya kwa hoja ya kuwa katazo hilo linakusudia kuwahami watoto ambao bado hawajazaliwa
kavanaugh alipitishwa kushika nafasi hiyo kwa hisabu ya kura 
seneta mrepublikan steve daines wa montana alikuwa ameshindwa kuwepo kupiga kura kwa sababu alikuwa anahudhuria ndoa ya mtoto wake
kila mtu au mwanamke ambaye anashtaki juu ya udhalilishaji wa kingono anahaki ya kusikilizwa na kuwekewa heshima yake amesema
machi katika habari zilizochapishwa na baadhi ya magazeti nchini ziliripoti kuwa kinana amemwandikia barua mwenyekiti wa chama hicho akimuomba kujiuzulu wadhifa wake huo
amri imetolewa kwa taasisi yetu ya nguvu za atomic na kwa sekta ya uchumi kukabiliana na njama za marekani dhidi ya nchi yetu rouhani amesema hilo katika mkutano wa hadhara huko upande wa kaskazini mashariki mwa iran
juhudi za kupambana na ufisadi ni kipaumbele katika awamu yangu ya mwisho madarakani pamoja na umoja wa nchi katika na kufanikishwa kwa agenda zetu nne za maendeleo ameeleza rais kenyatta
libya ni njia kuu kwa wahamiaji ambao wanajaribu kufika nchini italy
mwaka jana umoja wa ulaya eu kwa kiasi kikubwa ulikosolewa kwa kufanya makubaliano na walinzi wa pwani wa libya kujaribu kuzuia usafiri katika njia hiyo
masharti ya msaada wa marekani rais kenyatta kwa upande wake amekuwa akiuhimiza upinzani wa nasa kuachana na siasa kwani kipindi cha siasa tayari kimekamilika kwa mujibu wa kalenda ya matukio nchini kenya
kremlin imesema alhamisi ilikuwa iko tayari kuisaidia uingereza katika uchunguzi wa shambulizi dhidi ya skripal lakini uingereza imekataa
kutokana na matokeo hayo ambapo keita alipata asilimia 
 atashindana katika duru ya pili agosti dhidi ya cisse aliyepata asili mia 
kamati ya tuzo ya nobel yenye makao yake norway imesema kwamba imetoa tuzo hiyo kwa kutambua mchango wao katika kumaliza matumizi ya ukatili wa kingono kama silaha ya vita na migogoro ya kivita
wanaharakati wa kikatoliki walikuwa wametaka kuwepo maandamano baada ya ibada ya jumapili lakini serikali ya congo ilipiga marufuku maandamano hayo
sameh shoukry ambaye pia ni mkuu wa ujasusi wa misri ameahidi kuisaidia sudan kutatua mgogoro wa ndani katika kikao na rais wa sudan omar al bashir mjini khartoum
spika wa bunge ali larijani amesema idara ya nyuklia ya iran ijitayarishe kuendeleza shughuli zote zilizokuwa zimesimama
rais donald trump amelaumu vyombo vya habari kwa kuongezeka kwa hali ya chuki za kisiasa nchini marekani ambayo wachambuzi wanasema imeleta uhasama na majaribio ya kuuwa
rais wa marekani donald trump inawezekana aliwashtua wengi wakati wa mkutano wa kampeni jumanne usiku wakati alipokaa kimya jumanne usiku bila ya kutaja hukumu ya kukutikana na makosa iliyotolewa kwa meneja wake wa kampeni wa zamani paul manafort kutokana na tuhuma za kuidanganya benki na kukwepa kulipa kodi mapema siku hiyo huko virginia
washtakiwa wanakabiliwa na mashtaka ikiwamo kula njama kufanya mkusanyiko wenye ghasia kuhamasisha hisia za chuki kushawishi hali ya kutoridhika uchochezi na kushawishi utendaji wa kosa la jinai kati ya februari mosi na mwaka maeneo ya dar es salaam
mazishi hayo yalihitimisha siku za maombolezo ya kitaifa kipindi ambacho kiliwapa fursa maelfu ya watu kuutoa heshima zao za mwisho nyumani kwa winnie ambaye alifahamika na wengi kama mama wa taifa
kwa mujibu wa askofu shoo lengo la waraka huo lilikuwa ni njia tu ya kufikisha ujumbe wa kanisa kwa serikali ili waweze kuutafakari na kufanyia kazi
hivi sasa kampeni zinaendelea kote nchini kabla ya uchaguzi wa wabunge na maseneta wa katikati ya awamu ambao utafikia kilele chake jumanne novemba 
amedadisi kuwa mahabusu wengine wengi walikuwa wameletwa na kutaka kujua magari matatu yaliyowachukua siku ya jumanne kuwapeleka rumande yalikuwa yamekwenda wapi
amesema waliopoteza maisha ni wanawake wanne na mtoto moja wa kiume idadi inayolingana na ile iliyotolewa na meya munyole kashama akiongeza juhudi ya kuitafuta miili mingine iliyofunikwa katika maporomoko hayo zinaendelea
uongozi wa trump umesema hauna uhakika juu ya ripoti ambayo kwa maelezo ya shirika la kijasusi la marekani kwamba prince mohammed bin salman aliagiza khashoggi auwawe ambaye alikuwa ni mwandishi wa makala zilizokuwa zikichapishwa na gazeti la washington post
wizara ya mambo ya nje imetaja kuwa ripoti hizo sio sahihi
baadhi ya wachambuzi wanadai kuwa jaribio la kukumbatia mfumo wa malipo bila kutumia pesa taslimu huenda likagonga ukuta katika jiji kuu la washington dc
haya yanajiri huku baadhi ya viongozi wakiendelea kumshutumu rais trump kufuatia kuibuka kwa ripoti kwamba alitumia maneno ya kudhalilisha dhidi ya wahamiaji kutoka bara la afrika na nchi ya haiti
abiy alichukua usukani mwezi aprili na amefanya mabadiliko mengi ikiwa ni pamoja na kuwaachilia wafungwa wa kisiasa na waandishi wa habari
ryan amewaambia waandishi wa habari kuwa anakubaliana na tathmini iliyofanywa na mbunge muhimu wa chama cha republikan trey gowdy alizipitia nyaraka hizo za siri na kutoa majumuisho kwamba fbi haikufanya kosa lolote
vyombo vya usalama nchini ujerumani vimewakamata watu sita jumapili wakidaiwa kujihusisha na mpango wa kufanya shambulizi linalofungamana na siasa kali wakati wa michezo ya berlin ya nusu marathon
mswada huo bado unajadiliwa
polisi wa florida walisema nikolas cruz mwenye umri wa miaka aliwauwa wanafunzi na watu wazima watatu huko parkland florida kwenye shule ya sekondari ambayo alisimamishwa masomo tangu mwaka jana na aliweza kununua bunduki aina ya ar baada ya kufanyiwa uchunguzi usiokuwa na kanuni kali na kupita kirahisi
msemaji wa polisi kayima ameeleza kwamba hadi sasa camera hizo zimewekwa kwenye barabara kuu umbali wa kilomita kutoka jijini kampala katika maeneo ya siri
viongozi hao vilevile wanataka juhudi za haraka kuchukuliwa ili kuleta hali ya utulivu nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo museveni akisema kwamba idadi ya wakimbizi wanaoingia uganda kutoka kongo ni ya kutisha na kuongeza kwamba umoja wa mataifa unastahili kuchukua hatua kuhakikisha kwamba mzozo wa kongo unamalizika kwa haraka
trump alijibu kwa kusema inavyo onekana bila shaka amefikwa na maswaiba hayo akisema inasikitisha
akizungumza katika eneo la uwanja wa ndege wa jeshi la anga wa joint base andrews kabla ya kupanda ndege ya rais air force one stormy daniels alipewa pesa hizo ili kumnyamazisha kabla ya uchaguzi wa mwaka ili asizungumzie uhusiano wake wa ngono anaodai uliokuwepo kati yake na trump vyombo vya usalama vimesema kuwa gari walilokuwa wanatumia marehemu hao lilikanyaga bomu la kutengenezwa kienyeji na gari hilo kurushwa angani
kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini ujerumani dereva wa gari hilo ni mjerumani mwenye matatizo ya kisaikolojia
napenda kutoa wito kuwepo msukumo mpya wa kuhakikisha hili linatekelezwa kwa mafanikio kwa kuweka ratiba iliyo wazi na upatikanaji wa bidhaa zote katika hatua ya utekelezaji wa mkakati wetu amesema rais kenyatta
kwa mujibu wa wachambuzi wa mambo ya usalama shambulizi hili ni kubwa zaidi likilinganishwa na lile ambalo lilitokea lililotokea kwenye hoteli moja mjini kabul ambapo watu waliuawa wiki moja iliyopita
kwa upande wake mkurugenzi wa mawasiliano itikadi na mambo ya nje wa chadema john mrema amejibu tuhuma hizo kwa kusema anashangazwa na lawama zinazotolewa na shirikisho hilo akidai huenda wametumwa
polisi walirusha risasi za mpira ijumaa kusambaratisha umati mkubwa wa waandamanaji kabla ya kuwasili kwa rais katika jimbo la kaskazini magharibi ambako vurugu zimetokea
wafuasi wa zuma walikusanyika karibu na mahakama kueleza kuwa kiongozi huyo wa zamani hakuwa na kosa la udanganyifu ulanguzi na wala kosa la kutakatisha fedha
ujumbe wa watu wa baraza la usalama la un wamekutana jumatatu na aung san suu kyi na kamanda mwandamizi wa jeshi jenerali min aung hlaing huko naypyitaw
trump ambaye alimteua kavanaugh julai amesema jumatano kuwa anaridhika na utaratibu wa mahojiano unavyoendelea akisema kavanaugh alikuwa ametoa majibu ya kina kwa maswali magumu
kiongozi huyo wa marekani amemtaja kavanaugh kuwa jaji wa kipekee ambaye alizaliwa kwa ajili ya kutumikia nafasi hiyo
trump mara nyingi amekuwa akilalamika juu ya china kuiba kazi za marekani
lakini alituma ujumbe wa tweet kuwa anashirikiana na rais wa china xi jinping kupunguza makali ya kuanguka kiuchumi kwa kampuni hiyo ya zte
magufuli ambaye amewasili nchini uganda siku chache kabla ya mkutano wa wa marais wa jumuiya ya afrika mashariki ambao unatarajiwa kuanza baadaye wiki hii amefanya mazungumzo ya kuimarisha biashara kati ya nchi hizo mbili miezi miwili baada ya viongozi hao kukubaliana kujenga bomba la mafuta kutoka mjini hoima nchini uganda hadi tanga tanzania
mbio za berlin marathon zimeshuhudia mshindi mwanamke kutoka kenya gladys cherono ambaye ameendelea kuwa mshindi tena kwa kutumia saa dakika na sekunde 
kwa mujibu taarifa ya bot utaratibu huo umetangazwa jumatano katika mkutano wake na waandishi wa habari uliofanyika benki kuu jijini dar es salaam
kwa mujibu wa ripoti ya kikundi kinacho fuatilia uhuru wa habari cha observatoire pour la libert de la presse en afrique kiaku alikamatwa wakati wa jioni ya octoba akiwa njiani anaelekea nyumbani akitoka kazini na maafisa wa polisi kinshasa baada ya hati ya kuamuru kukamatwa kwake kutolewa na hakimu wa mjini hapo
tillerson yuko kwenye ziara ya wiki moja barani afrika ambayo tayari imempeleka ethiopia djibouti na kenya
anatarajiwa kuondoka nairobi siku ya jumatatu kuelekea nigeria na chad
chama cha waandishi wa habari nchini uganda kimeeleza hofu kuhusu jinsi wanahabari wanavyoendelea kukamatwa na kufunguliwa mashtaka ya uhaini
tillerson alijadili njia za kusonga mbele kwa marekani nchini syria katika tukio kituo kinachoelemea upande wa waconservative kwenye hoover institute
aliorodhesha sababu kadhaa kwanini ni muhimu kwa marekani kubakia katika nchi iliyogubikwa na vurugu ikiwemo kuzuia kuibuka tena kwa makundi ya kigaidi ya islamic state na al qaida
bannon alikuwa mtendaji mkuu wa kampeni ya trump katika miezi mitatu ya mwisho kabla ya uchaguzi wa novemba na baadaye alikuwa kiongozi wa mikakati katika ikulu ya trump kwa miezi saba ya utawala wake kabla kuondoka na kurudi kufanya kazi katika mtandao wa habari wa breitbart news
mlengana pia anasema orodha inayosambaa kuwataja wakulima wazungu wanaomiliki mashamba kuwa yatachukuliwa na serikali imepotoshwa
kuna ushahidi mdogo sana kwamba waziri mkuu aliyeko tayari mashakani atakuwa na uungwaji mkono wa kutosha kushinda sheria inayopitishwa na bunge la uingereza juu ya makubaliano hayo mwezi ujao
rais trump na mkewe melania waliungana na waombolezaji wengine jumatatu jioni huko capitol rotunda kutoa heshima zao kwa rais huyo wa zamani wa marekani aliyefariki ijumaa katika jimbo la texas
mahakama kote nchini uganda imeanza kusikiliza mamia ya kesi za ghasia za ngono zilizokwama kwa muda mrefu zikiwemo kesi nyingi zinazohusiana na ubakaji wa watoto ikiwa ni juhudi za kutekeleza haki kwa waathiriwa
kanda ya video iliyobandikwa kwenye mtandao wa kijamii ilionyesha umati mkubwa wa waandamanaji katika mji mkuu khartoum siku ya jumanne wakiandamana dhidi ya hali ya kiuchumi na kumtaka rais aachie madaraka
pia amesisitiza kuwa kutokuwepo kwa mto nile kunategemea kudharau haya ambayo nimeyatamka hapa
mpaka sasa maafisa wengi mno kutoka mashirika ya serikali kama vile shirika la kusambaza umeme shirika la bima ya afya shirika la mafuta shirika la nafaka na mazao shirika la ustawi wa vijana wanaotoa huduma kwa taifa wizara ya kilimo wizara ya misitu wizara ya ardhi miongoni mwa taasisi nyinginezo wameshtakiwa kwa makosa ya kukiuka mfumo wa utoaji zabuni na vile vile kutumia madaraka yao kujigawidi mali ya umma
katika kuadhimisha miaka ya kuzaliwa nelson mandela rais wa kwanza mweusi rais wa zamani wa marekani barack obama alikutana na viongozi chipukizi mjini johannesburg kutoka nchi mbalimbali barani afrika kuadhimisha siku hiyo
mapigano kati ya wahouthi na majeshi ya yemen yalianza mwaka wakati waasi hao walipouteka mji mkuu wa sanaa
zaidi ya watu waliuwawa
viongozi wawili wa chama cha upinzani nchini tanzania wamefutiwa dhamana katika kesi ya uchochezi inayowakabili wakiwemo wengine saba ambapo hatma yao ni kuwa watasheherekea sikukuu ya krismasi na mwaka mpya gerezani
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dcmahakama ya kimataifa ya uhalifu icc imeamua kwamba makamu wa rais wa zamani wa drc jean pierre bemba atolewe gerezani mara moja kufuatia hatua ya wiki iliyopita iliyomwondolea hatia ya mashitaka ya uhalifu wa wakati wa vita aliyokutwa nayo na hatia miaka kadha iliyopita
bemba bado anakabiliwa na hatia katika mashitaka tofauti ya kuingilia kati ushahidi
sheria hiyo imeweka wazi kabisa kwamba mtu anayefanya hivyo akibainika na akithibitika ni kifungo cha maisha au jela miaka amesema
cheyo ameongeza yanayodaiwa kwa nguvu hayana faida na manufaa ya kila siku kwa sababu watu wanahitaji kupata wakati wa kulima na kuvuna
washambuliaji hao waliingia katika eneo la msikiti na kuwapiga risasi waliokuwa wakifanya ibada kabla ya kujitoa muhanga wao wenyewe mkuu wa polisi wa jimbo hilo raz mohammad mandozai ameiambia voa
wakati wa mkutano wao viongozi hao wawili walisisitiza umuhimu wa kuendeleza umoja wa karibu kati ya china korea kaskazini ambao ulikuwa umeingiliwa na mvutano juu ya pyongyang kukaidi na kuendeleza jaribio la silaha za nyuklia na makombora ya balistika
wachambuzi wa mambo ya mitandao wanasema takwimu ni hazina kubwa sana kwa mitandao ya jamii kwani husababisha biashara kufanya maamuzi ya kutumia mitandao hiyo kwa ajili ya matangazo ya kibiashara
mwenyekiti wa chama cha upinzani udp nchini tanzania john cheyo amesema jumapili maandamano yaliyopangwa kufanyika april ni uchochezi na uvunjifu wa amani na kwamba mambo yanayolalamikiwa yangeweza kutatuliwa kupitia mabaraza ya vyama vya siasa
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
wabunge wa bunge la congress wameeleza hisia zao juu ya hotuba ya hali ya taifa iliotolewa na rais wa marekani donald trump na baadhi yao wakipongeza hotuba hiyo
taarifa zaidi zinaeleza kuwa nyumba zimeharibiwa kabisa katika mji wa mexico beach mahali kimbunga kilitangulia kutua barabara zikiwa zimezibwa na miti na milingoti ya umeme iliyokuwa imeanguka
serikali ya uganda imeanza kuweka kamera za kisasa maarufu kama cctv katika jiji la kampla kama hatua ya mwanzo ya kukabiliana na uhalifu
amesema viongozi wa iran sio tu kwamba wanalazimika kuacha kuwahamasishawananchi kuendelea kushinikiza kauli yao ya maangamizi kwa israel lakini kauli nyingine ya maangamizi kwa marekani kamanda wa polisi kaunti ya kericho james mugera amesema dreva alishindwa kulizuia gari baada ya kuanza kushuka katika mteremko kabla ya gari hilo kugonga
kabla ya mkutano huo melania trump alimtembeza laura bush kuangalia mapambo ya sikukuu ya christmass kwenye eneo la white house
vyanzo vya habari nchini uganda vimeripoti kuwa marekebisho ya muswada huo wa kodi wa ulipitishwa na bunge na baadae ukapitishwa na rais na kuwa sheria iliyotungwa na bunge
kabila ambaye amekuwa madarakani tangu kuuawa kwa baba yake ataachia ngazi katika hatua ya kihistoria
balozi wa zamani wa beijing hong kong na kwingineko tangu mwaka mpaka michael kovrig alikamatwa mapema wiki hii kwa sababu ambazo hazijatajwa
kovrig ambaye anazungumza lugha ya mandarin ni mshauri wa asia kaskazini mashariki kwa taasisi ya kimataifa ya crisis group ambayo inafanya utafiti kuhusu suluhisho la amani kwa mizozo duniani
lakini matamshi yake yamewakera wanasiasa wa upinzani wanaomtaka museveni kuwataja wahusika na kuwakamata badala ya kutoa madai
pia kuna baadhi ya wanasiasa ambao wanafikiria kuwa huenda serikali kuu ikachukua hatua zake wakati wajumbe wa congress pamoja na senate wakirejea katika shughuli zao baada ya kuwa kwenye likizo ya wiki moja kwenye maeneo yao ya uwakilishi
na mimi nilimwambia mshikaji unafanya utani mimi nataka kuimba kama wewe
kila mtu anataka kufikia kiwango chako katika kuimba na msemaji wa white house sarah huckabee sanders ameiambia kituo cha televisheni cha abc wiki hii kuwa jukumu la pande tatu bado halijakamilika
msemaji wa white house lindsay walters ameiambia reuters ijumaa kuwa ripoti hiyo ilikuwa imejikita zaidi katika hali mbaya zaidi ambayo inapingana na matukio ya muda mrefu ya dhana ya kwamba hakutakuwa na teknolojia na ubunifu wa kutosha na ongezeko la haraka la watu
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire voa washington dc
kiongozi wa korea kaskazini jumapili amekuwa mgeni rasmi kwenye gwaride kubwa la kijeshi kusheherekea miaka tangia taifa hilo kuundwa lakini mwaka huu jeshi halikuonyesha makombora yake yaliyoboreshwa ya masafa marefu
vile vile ilibaini hakuna amri na udhibiti ukosefu wa uongozi na wawezeshaji muhimu kama wanaanga wahandisi na intelijensia navyo ni mapungufu ambayo yanatakiwa kutafutiwa ufumbuzi wa haraka
wapelelezi wa polisi wamedai kuwa netanyahu alipokea takriban dola za marekani kama zawadi kutoka kwa mabilionea wawili zikiwemo aina ya sigara kutoka cuba cigars ulevi aina ya champagne na mapambo aliyopokea kinyume cha sheria
kukosekana kennedy kutafanya mahakama hiyo igawanyike kati ya majaji waliberali wanne ambao walikuwa wameteuliwa na marais wademokrati na majaji wanne ambao waliteuliwa na warepublikani
siku ya jumanne kimambi alidai kuwa kupitia mtandao wake wa instagram kuwa wawakilishi wa shirika la upelelezi wa makosa ya jinai fbi na idara ya polisi ya los angeles ilimfuata akiwa uwanja wa ndege los angeles wakati akijitayarisha kupanda ndege wakimtahadharisha juu ya usalama wake huko washington
awali maelfu ya waandamanaji wanaounga mkono utawala wa nchi hiyo walikuwa na mkutano wao pia
wapiga kura nchini burundi wameunga mkono mabadiliko ya katiba ambayo huenda yakamruhusu rais kushikilia madaraka hadi mwaka 
wafuasi wa chama hicho pia walijitokeza wakiwa nje ya mahakama ya kisutu jijini dar es salaam wakisubiri uamuzi wa mahakama juu ya rufaa hiyo
ripoti ya mashirika ya kimataifa ya kutoa misaada nchini burundi ocha iliyotolewa jumatatu inasema theluthi moja ya warundi wanahitaji misaada ya dharura kwa mwaka huu wa 
punde tu baada ya ndege hiyo kupaa ndege mbili za kivita aina ya f za jeshi la marekani zilipaa na kuandamana nayo katika juhudi za kutaka mtu huyo kutua salimini
hata hivyo ndege hiyo ilianguka kwenye sehemu isiyo na wakazi wengi na kusababisha moto mkubwa
kufuatia kujiuzulu kwake rais wa anc cyril ramaphosa anatarajiwa kuchukua usukani hadi uchaguzi utakapofanyika
bado tuna tatizo la kufadhili bajeti yetu na kupunguza ushuru wa mafuta pekee sio suluhu kwa matatizo ya bajeti tuliyo nayo wala haiwezi kusawazisha bajeti yetu inavyohitajika kisheria amesema kenyatta
mara nyingi wahamiaji hutumia boti kwa safari yao kuelekea nchini uhispania kutoka mataifa ya afrika magharibi
vyombo vya habari vimeripoti kuwa mccain alikuwa amewaomba obama na bush kutoa tanzia yake katika maziko yake
pia kwa mujibu wa shirika la habari la bbc matamshi hayo yamekosolewa na wengi likiwemo shirika la kimataifa kuhusu haki za binadamu
serikali ya sudan kusini inawasaka wabadilishaji fedha haramu ili kujaribu kuzuia sarafu ya sudan kusini paundi kushuka zaidi dhidi ya dola ya kimarekani
nyongeza ya ushuru imepelekea baadhi ya kenya kutaka kura ya maoni ili kuifanyia katiba marekebisho kwa lengo la kupunguza mzigo wa kuwalipa viongozi wa kisiasa na kubana matumizi ya fedha
aidha cohen alikiri kuvunja sheria za kanuni za kuweka pesa kwenye benki na ulipaji kodi kwa kutotoa habari za kweli kuhusu hali yake ya kifedha
ripoti za vyombo vya habari marekani zimesema kuwa trump alitumia maneno ya kashfa wakati maseneta dick durbin na lindsey graham walipomueleza kuhusu muswada mpya ulioandikwa wa wahamiaji
sheria mpya nchini uganda itawalazimisha watu wanaotumia mitandao ya jamii kuilipia iwapo wanataka kutumia mitandao kama vile facebook na whatsapp
trump alituma ujumbe mpya wa kumshambulia comey masaa kadhaa baada ya mahojiano yake na abc
mkurugenzi mtendaji anasema hali ya baadaye ya kilimo nchini afrika kusini ni wakulima wazungu na weusi kufanya kazi pamoja na kufadhiliwa na serikali na kuongezea kuwa mpaka hivi sasa wamekuwa wakitumia fedha zao wenyewe kwa mageuzi ya ardhi wakati huu mmekuwa mkijaribu kufanikisha mageuzi ya kweli ya ardhi kuna fedha za serikali ambazo najaribu kuzielekeza kwenye ushirika
amesema kuwa mlipuko huo uliwafanya maafisa wanaolinda karibu na kituo hicho kutafuta pahala pakuokoa maisha yao wakati hawakujua nini kinatokea
nyingine ni mali morocco myanmar
ufilipino rwanda
saudia arabia sudan kusini thailand trinidad na tobago uturuki turkmeni na venezuela
balozi wa umoja wa mataifa anaye simamia haki za binadamu michelle bachelet ijumaa amesema ameshtushwa na tamko la mkuu wa mkoa wa dar es salaam kwamba kuna kamati itakayo undwa kufuatilia na kuwakamata mashoga na kuwahamasisha watu kuripoti wale wanaoshukiwa kuwa mashoga
ijumaa iliyopita mamlaka ya mawasiliano tanzania imetoa amri kwa wanaendesha mitando ya jamii kuomba leseni kwa kulipa dola za marekani au watakabiliwa na faini na kifungo cha hadi mwaka moja
wamiliki hao wamepewa muda hadi mei kuwa wamesajiliwa
mkataba huo unaizuia marekani kutengeneza silaha mpya lakini marekani sasa itaanza kutengeneza silaha hizo mpaka pale russia na china watakapo kubali kuacha kumiliki au kutengeneza silaha hizo trump amesema
china hivi sasa hayuko katika mkataba huo
pia rais amesema ametuachia somo la kupigania maslahi ya nchi wakati wote kuwa wazalendo wa kweli kudumisha amani na mshikamano kuchapa kazi kwa juhudi na maarifa na kuwa na nidhamu
rais wa marekani donald trump ameionya iran jumatano kuwa kutakuwa na matokeo mabaya sana iwapo itaanza kutengeneza silaha za nyuklia kufuatia marekani kujitoa katika mkataba wa kimataifa wa uliokuwa unania ya kuizuia tehran kuendeleza programu yake ya nyuklia
jaji odunga amesema maafisa hawa wanatakiwa kufika mbele ya mahakama hii kesho saa nne asubuhi kupokezwa hukumu na kupata maagizo mengine
na iwapo watakosekana mahakama hii itatangaza adhabu ya kiwango cha hukumu
trump amewaambia walioathirika na shambulizi hili na familia zao sisi tuko pamoja na nyie katika saa hii ya msiba huu na tutaendelea kuwa na nyinyi milele
aliahidi kuondoa silaha kutoka mikononi ma wale wanaohatarisha maisha yao na ya watu wengine
sudan kusini imemuita nyumbani balozi wake anayeiwakilisha nchi hiyo nchini marekani baada ya utawala wa rais trump kuweka vikwazo vya silaha kwa serikali ya sudan kusini wiki iliyopita
ilikuwa majira ya saa mbili usiku
mwenye boda boda hakujua mimi ni nani na akaniambia habari juu ya mtu mmoja anayeitwa kirumira alivyokuwa amepigwa risasi
aliniambia kuwa kirumira alikuwa bado hai lakini mimi nilisisitiza kuwa watu wanapopigwa risasi hawawezi kusalimika amesema
alishangiliwa kwa mara nyingine wakati alipotoa ahadi kwa wahamiaji wasio andikishwa milioni 
 walioletwa na wazazi wao wakiwa watoto wadogo wanaojulikana kama dreamers nyinyi ni sehemu ya suala letu tutaendelea kuwapigania
hatuwezi kuwaacha peke yenu
wananchi na wanaharakati wanamtaka kiongozi huyo kuachia madaraka kwani wamechoka kuona familia moja inaendelea kutawala taifa hilo la afrika magharibi tangu lilipojinyakulia uhuru wake zaidi ya miaka iliyopita
duniani kote hatari inayotokana na uhalifu wa mitandao unaongezeka kukiwa na matukio yaliyo maarufu kama lile lililotokea hivi karibuni la shambulizi la kirusi kinacho julikana kama wannacry ransomware ambao ni kielelezo cha kuongezeka kwa hatari hii
wamarekani wanaadhimisha miaka tangu kujitenga na utawala wa uingereza kwa utaratibu wa kawaida wa siku nzima inayo sheherekewa kwa vyakula maandamano na fataki nchi nzima
korea kaskazini na iran zinategemewa kuwa ni sehemu ya mazungumzo hayo alhamisi
mwaka trela la mafuta lililipuka na kusababisha moto mkubwa baada ya ajali kwenye barabara ya kutoka kericho kuelekea nairobi na kuuwa watu 
serikali ya tanzania imetoa muda wa siku kwa baadhi ya mashirika yasiyo ya kiserikali ngo kupeleka taarifa zao wizara ya afya maendeleo ya jamii jinsia wazee na watoto baada muda huo wale watakao shindwa watafutiwa usajili wao
hilo lilifanya seneta mrepublikan lisa murkowski wa alaska kupiga kura ya nipo katika utaratibu unaoitwa kushirikiana kati ya maseneta
makoi phillip wol mratibu wa manyanyaso ya ngono yanahusisha jinsia katika ofisi ya rais wa sudan kusini salva kiir amesema utawala wa kiir una nia ya dhati kutekeleza waraka alitoa saini na umoja wa mataifa mwaka 
serikali ya burundi ilipinga vikali ripoti hizo na kuzitaja kuwa za uzushi na uongo
pia imekuwa ikitishia kujiondowa kwenye baraza la un la haki za binadamu kama mwanachama wa baraza hilo ikidai kuwa ripoti za baraza hilo zinaegemea na zinalenga kuwapaka matope viongozi wa burundi
taarifa ya liotolewa na waziri juma ilisema kuwa kenya itaendelea kufanikisha juhudi za kupatikana kwa amani katika taifa hilo ambalo limekumbwa na machafuko kutokana na mzozo wa kisiasa kati rais wa taifa hilo salva kiir mayardit na kiongozi wa upinzani riek machar yaliyoibuka desemba 
kuwepo kwa kamera za cctv kutasaidia kwa kiasi kikubwa kuwatambua na kuwanasa wahalifu
tutaweka kamera za cctv kote nchini jiji la kampala zipatazo kamera amesema
mohamed mshangama mchambuzi wa masuala ya kisiasa mjini moroni anasema hakuna watu wapya walochaguliwa katika serikali hiyo
trump ameandika katika akaunti yake ya twitter kwamba raia hao wa marekani wenye asili ya korea kaskazini wako katika hali nzuri na afya njema na amesema anajiandaa kuwakaribisha kuwapokea watakapo wasili marekani
baadhi ya wananchi wamesema kuwa hata mifereji iliyoelekezwa katika maeneo yao ielekezwe maeneo mengine kwa maana ndiyo inayosababisha matatizo au basi watuwezeshe kuhamia maeneo mengine yaliyo salama
amesema alikuwa na mawasiliano na baadhi ya raia hao wa sudan kwa njia ya simu na wamethibitisha kuwa tayari wameshapelekwa libya
billy graham mhubiri mashuhuri wa dini ya kikristo nchini marekani ambaye mahubiri yake yalikuwa yanawafikia mamilioni ya watu duniani amefariki akiwa na umri wa miaka 
tunaamini kuwa lazima hatua fulani zichukuliwe nchini kenya na pia yawepo marekebisho ya hatua zilizochukuliwa kama vile kufunga vituo vya televisheni na kutishia uhuru wa mahakama amesema waziri wa mambo ya nje wa marekani rex tillerson
mohammed dewji na taarifa ambayo aliipost saa alfajiri saa za tanzania
rais wa uturuki recep tayyip erdogan ameahidi kutoa vielelezo zaidi juu ya mauaji hayo wakati atakapotoa hotuba yake jumanne bungeni
uganda imekuwa nchi ya kwanza duniani kuanza kutoza ushuru wa matumizi ya mitandao ya kijamii jumapili lengo likiwa kupata pesa za kutosha kugharamia uimarishaji wa miundombinu sekta za umma
trump amewaambia kikundi cha waandishi alikuwa alikuwa ametafakari sana kuzuia muswada huo lakini akaamua kusaini kutokana na manufaa yasiyokadirika kwa jeshi la marekani
maafisa wa idara ya zima moto kwenye kisiwa hicho wamesema kuwa idadi ya vifo hadi sasa imefikia watu na sio kama iliovyotangazwa hapo awali
waziri mahiga asema sasa haya yataleta changamoto sasa change moto hizi sasa hatutaki ziwe chanzo cha migogoro chanzo cha ugomvi
maafisa wa serikali ya somalia katika mkoa huo wamesena vukosi vingine vya jeshi la taifa la somalia vilikuwa vimesogea katika vijiji vingine katika mkoa huo ili kuwazuia wapiganaji wasiweze kujikusanya tena na kurejesha mashambulizi dhidi ya wafugaji
kifungu cha e cha kanuni ya sheria mpya ya mtandaoni kinasema ni lazima uweke njia za kupata taarifa binafsi za wachangiaji wanaoweka maudhui kwenye mtandao husika
kando na ajira kubwa kwa raia wa burundi mashirika yasiyo ya kiserikali huchangia pakubwa katika sekta za kilimo ambayo ndio tegemeo kubwa kwa uchumi wa burundi
ilikuwa ni furaha kubwa kwa wahandisi na wafanyakazi wa shirika la marekani la kuratibu safari za anga za juu nasa pale ilipotangazwa kwamba barua hiyo ilioandikwa na mkurugenzi mtendaji wa cpj joel simon imeeleza kuwa angela quintal anaye ongoza programu ya cpj afrika na muthoki mumo mwakilishi wa cpj katika nchi zilizo kusini mwa jangwa la sahara walisafiri kwenda tanzania octoba wakiwa na nia ya kuendelea na ziara yao mpaka novemba 
kofi annan asalimiana na rais wa drc joseph kabila
mwanadiplomasia huyo alihusika pakubwa katika michakato ya kutafuta amani barani afrika kati ya maeneo mengine duniani
joel gasana kiongozi wa timu hii ni mwanafunzi wa matibabu katika chuo kikuu mjini kigali
mbowe na viongozi wengine watano wa chama hicho wapo gereza la segerea tangu alhamisi iliyopita
wanasiasa hao watatakiwa kufika katika mahakama ya hakimu mkazi kisutu jumanne ijayo kila mmoja akiwa na wadhamini wawili ambao watasaini hati ya dhamana ya sh milioni na kuwa na barua kutoka kwa viongozi wao ama wa vijiji au mtaa
serikali ya rwanda imesema kuwa imepokea kauli hiyo kwa mikono miwili
kwa kweli tunataka amani kwa sababu tumechoka na vita amesema santino deng mkaazi wa mji wa juba
vyombo vya usalama vimeongoza kuwa alinunua silaha hizo kisheria mwaka moja uliopita baada ya kufanyiwa uchunguzi wa maisha yake
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa anaripoti kuwa miaka thelathini baadaye hatimaye waziri mkuu wa uingereza amefika nairobi
alisema katika hotuba yake kupitia televisheni akiwa amesimama mbele ya bendera nne za israel huku akionekana hana furaha
mzee kingunge ngombale mwiru alikuwa akipatiwa matibabu hospitalini hapo baada ya kushambuliwa na mbwa wake nyumbani kwake jijini dar es salaam desemba 
mapambano hayo yalitokea majira ya saa moja asubuhi wakati wapiganaji wenye silaha nzito walipowashambulia wanavijiji baada ya kukataa shinikizo lao wakiwalazimisha watoe baadhi ya mifugo yao kama malipo ya zaka au ushuru amesema guure
wanaowasilisha kesi hiyo wanadai kwamba chama kinachotawala cha national resistance movement nrm hakikuwashirikisha raia katika kufanya mabadiliko hayo na kwamba mchakato mzima uligubikwa na fujo
israel imerudia mara kadha kuonya kuwa haiwezi kuvumilia uwepo wa kudumu wa majeshi ya iran katika nchi jirani ya syria
trump alimuita golsteyn shujaa wa jeshi la marekani
jeshi limekuwa likichunguza mazingira ya kifo cha mshukiwa mtengenezaji bomu kwa miaka kadhaa na kuacha uchunguzi wake mwaka 
baada ya hapo ilianza tena uchunguzi mwaka baada ya golsteyn aliposema katika mahojiano na kituo cha tv cha fox news nchini marekani kwamba alimuuwa mtengenezaji mabomu ambaye alikuwa amekamatwa katika operesheni ya mapambano huko marjah nchini afghanistan kwa khofu kwamba kama atamuachia atawalenga wa afghanistan wanaosaidia vikosi vya marekani
sikuwa na fedha za kutosha kupata soda na chipsi kwahiyo niliamua kuchukua chupa kutoka dukani na kuziweka kwenye begi langu na halafu nikaenda kuzipeleka dukani nikijifanya kama ni zangu
pamoja na mambo mengine alieleza kushangazwa na baadhi ya mawaziri wanaodai kuwa rasimu ya pili ya katiba mpya iliwalisha wananchi maoni jambo ambalo si kweli
utumwa sasa mwisho lazima tutembee kifua mbele
mzingatie mafunzo haya kwenye kazi zenu ili tujidai sasa ni taifa huru linalojiendesha lenyewe alisema huku akisisitiza kuwa anatamani katika bajeti ijayo tanzania ijitegemee bila kukopa
takwimu rasmi zinaonyesha kuwa watu hufariki kila mwaka katika ajali za barabarani nchini kenya lakini shirika la afya duniani who limekariri hisabu ya vifo kuwa ni 
hii ilikuwa ni sehemu ya hotuba ya rais museveni kwa taifa juu ya hali ya usalama akizungumza kutoka entebbe jumamosi jioni
amesema kuwa kampala itabadilika kuwa mji tofauti ukiwa na usalama usafi na wa kisasa
drc imeshuhudia utawala wa kiimla mapinduzi ya kijeshi na vita vya wenyewe kwa wenyewe tangu lilipopata uhuru kutoka ubelgiji mwaka 
mwanamuziki aretha franklin amehamishwa kutoka hospitali baada ya kulazwa siku chache zilizopita
mchambuzi huyo wa stimson center amesema kuwa china inaimarisha hadhi yake kama mchangiaji wa amani na utulivu barani afrika ikijionyesha kama mshikadau wakuaminika huku ikihalalisha na kupanua ushawishi wake wa kijeshi barani humo
obama pia amefanya kampeni huko california kwa niaba ya wagombea kadhaa wa nafasi za bunge kutoka chama cha demokrat ambapo amehimiza wanaharakati kujitokeza na kupiga kura novemba 
asilimia ya wakimbizi walishuhudia nyumba zao au kijiji chao kikiangamizwa inaeleweka kuwa cyemayire alikuwa amehojiwa na vyombo vya usalama kwa kuwa na mahusiano na idara za usalama ya rwanda
bush alimrithi rais ronald katika kesi hiyo ambayo nondo alikuwa akikabiliwa na makosa mawili ya kudanganya kutekwa na kutoa taarifa za uongo mahakama hiyo imemkuta hana hatia baada ya upande wa jamhuri kushindwa kueleza mshitakiwa alifikaje mafinga
kwa upande wa wale waliokuwa na sikitiko juu ya kufukuzwa majenerali hao wawili kupitia mitandao ya jamii wamesema kuwa pengine walikuwa wanafanya bidii kabisa kwa kadiri wawezavyo kuondoa uhalifu pamoja na kukabiliwa na changamoto mbalimbali kama vile ukosefu wa fedha na mahitaji mengine ambayo yako nje ya uwezo wao
diane rwigara aliwahakikishia wafuasi wake kuwa ataendelea na shughuli zake za kisiasa
mkutano wa siku tatu wa kuendeleza na kustawisha uchumi endelevu ya rasilimali za majini nchini kenya umefikia tamati jumatano huku viongozi wa mataifa mbalimbali wakiwemo wajumbe kutoka zaidi ya nchi wakifikia makubaliano katika nyanja mbalimbali
hadi tukiandaa taarifa hii maafisa wa uokoaji walikuwa hawajafika eneo la tukio wakazi wa eneo hilo wenye ujasiri wakijitwika jukumu la kuwaokoa wenzao
serikali kuu itaanza kusitisha operesheni zisizo za lazima ijumaa kama bunge na white house hawawezi kukubaliana juu ya mswada wa matumizi ya muda mrefu au mfupi
zaidi ya wafanyakazi wa serikali kuu watakaa nyumbani bila malipo au kufika kazini kitu ambacho hakuna mtu yeyote anataka kukishuhudia ikiwa ni siku chache tu kabla ya christimass
mazungumzo hayo yamejiri baada ya kukutana nchini uganda ambapo rais uhuru kenyatta na rais john magufuli wamewaagiza mawaziri wao kuyatafutia ufumbuzi masuala yenye kero ndogo ndogo ambazo hujitokeza kwenye maeneo ya biashara kati ya nchi hizo
lakini marekani iliendelea kuiweka sudan kwenye orodha ya marekani ya mataifa yanayofadhili uhaidi ikiwa pamoja na iran na syria ambazo zimewekewa marufuku yasilaha na vizingiti katika kupata msaada wa marekani kulingana na maafisa wa marekani
shirika la mpango wa chakula duniani wfp linataka kuwepo na msaada mkubwa wa kimataifa kwa maelfu ya wasomali ambao wameathiriwa na mvua kubwa kuwahi kunyesha katika taifa hilo kwa kipindi cha miongo mitatu
umma wa wamarekani utaweza kuendelea kutoa heshima zao za mwisho wakati mwili wa bush ukiwa katika jeneza kuanzia jumatatu kuanzia saa moja na nusu asubuhi majira ya marekani hadi jumatano saa moja asubuhi
wanafamilia watafuatana na jeneza la graham kuja mjini washington ambako alikuwa ni rafiki wa maraisi wa vyama vyote viwili na kuwashauri wengine kwa miongo kadhaa
ninachojua ni kuwa yuko kituo cha polisi cha jinja katika hifadhi salama chini ya uangalizi wa makao makuu ya cid
sijui ni makosa gani anachunguzwa kwayo owoyesigyire amesema
oxfam ni moja ya mashirika ya misaada yanayojulikana sana duniani kwa shughuli zake za kupunguza umaskini na kutoa misaada ya dharura
lakini madai ya manyanyaso ya ngono yanatishia kuharibu juhudi zote ambazo zimefikiwa na shirika hilo
nikolas cruz mfyatuaji risasi kwenye shule huko florida kutekwa na kukamatwa wanasiasa ingawaje utawala wa mugabe uliyashutumu makampuni ya kuchimba madini kwamba hayakueleza faida yaliyokuwa yakipata shirika la hata hivyo trump hakufafanua alimaanisha nini kwa kusema awamu ya pili lakini alikuwa akionya kuwa itakuwa ni hali ya kusikitisha sana kwa dunia akiongeza kuwa tusubiri tutaliona hilo
lissu alimlaumu rais john magufuli moja kwa moja kwa sababu hajawahi kuzungumzia tukio la kushambuliwa kwake ingawa aliandika ujumbe kwenye twitter na pia kumtuma makamu wake samia suluhu hassan kumtembelea lissu hospitali
kosa hilo ambalo linajulikana katika duru za wanaanga kama kuendesha ndege katika eneo lenye kizuizi cfit linatokea pale ambapo ndege inayokidhi kiwango cha kuruhusiwa kuruka ikiwa inaelekezwa na rubani mwenyewe ikianguka kutokana na kuwepo mawasiliano mabaya kutoka kituo cha kuongoza ndege
jeshi la china limepinga hatua hiyo ya marekani kurusha ndege zake za kivita na kukiita ni kitendo cha uchokozi na kutaka hatua zichukuliwe
katibu mkuu wa zamani wa wizara ya michezo utamaduni na sanaa nchini kenya richard titus ekai ni miongoni mwa watu waliofikishwa mbele ya hakimu mkuu mjini nairobi jumatatu kwa tuhuma za ufisadi katika sakata iliyogonga vichwa vya habari wakati wa mashindano ya olimpiki ya mwaka wa mjini rio de janeiro brazil mwaka 
mapema wiki hii akizungumza na taifa desalegn alisema kuwa anaachia madaraka na kukaa kando ili kuisaidia nchi kufanya mageuzi ambayo yatapelekea amani na uthabiti nchini
magufuli amesema kuwa kila katibu mkuu alianza kazi yake akamaliza wakati wake
barbara bush alihamasisha sana harakati za kusoma na kuandika na kuzindua shirika lisilo la kiserikali kwa ajili ya kuendeleza harakati za kusoma na kuandika lililojulikana kama barbara bush houston literacy foundation linayosimamiwa na julie finck
watu wengi wanatarajiwa kufika katika mji huo wa kihistoria na wanaowatakia mafanikio maharusi hao wanajaribu kujua zaidi juu ya wapenzi hao katika uko wa ufalme
baadhi ya wanaharakati wanamshutumu rais wa nchi hiyo john pombe magufuli na kusema kuwa utawala wake umechukua hatua hiyo kwa sababu unaogopa kukosolewa
wabunge wengi wa chama cha demokratik wameikosoa huku warepublikan wakiisifu kama hatua ifaayo
mnamo mwaka watu zaidi ya walipoteza maisha nchini guinea sierra leone na liberia
kwa hiyo waati ambapo kuna dalili za matumaini nchi zilizo juu katika orodha hiyo ni bostwana seychelles cabo verde rwanda na namibia ambao walipata alama zaidi ya 
sidibe amenukuliwa akisema katika taarifa ya unaids akisema kwamba nitafanya kazi kuhakikisha kuna kipindi kizuri cha mpito na naahidi kuzingatia maslahi ya wafanyakazi wetu na kutoa matokeo chanya kwa watu tunaowatumikia
picha ya obama itatundikwa katika ukumbi wenye picha za marais na ile ya mke wa obama itawekwa katika kumbi nyingine
picha zote mbili zitakuwa tayari kuangaliwa na umma kesho jumanne
rais donald trump amekanusha kuwa alitumia neno lenye kudhalilisha katika kuzielezea nchi za kiafrika na haiti wakati wa mkutano wake ikulu ya white house
tuhuma hizo zilitupiliwa mbali baada ya kuonekana kwamba hazina msingi
siwezi kusema lini serikali itafunguliwa
naweza kusema itafunguliwa pale tutakapokuwa na fedha ya ukuta uzio chochote wanachokiita trump alisema kwenye ofisi yake huko white house baada ya kuzungumza na wanajeshi wa marekani kwa njia ya video walio kwenye mataifa ya nje
akinukuliwa na gazeti la tarehe la the star kenya mkurugenzi wa haki afrika hussein khalid alisema kuwa hatua ya mamlaka hiyo kupiga marufuku safari za usiku imechangia mahangaiko kwa wakenya pamoja na wanafunzi
msemaji wa iom leonard doyle anasema katika mwezi mmoja uliopita pekee walinzi wa pwani wa libya wameweza kuwapata takriban wahamiaji waliokuwa wakisafiri kwenda ulaya kwa mujibu wa waziri wa fedha upungufu huo wa ukusanyaji mapato kama ulivyokuwa umekadiriwa mwezi machi wakati bajeti hiyo iliposomwa mapema mwaka ili kuwezesha uchaguzi mkuu kufanyika agosti umesababishwa na kipindi kirefu cha kuandaa uchaguzi na ukame uliokuwa unaikabili kenya
sheria ya fedha ya kodi ya asilimia iliidhinishwa na bunge mwaka ikiwa na lengo la kukusanya takriban dola milioni kila mwala ili kuziba pengo la bajeti ya taifa na kupunguza deni la taifa kulingana na masharti ya shirika la fedha duniani imf
sanaa mbalimbali ikiwa ni pamoja na muziki kutoka jamii tofauti za kenya vinyago na vyakula vya kila aina ni baadhi tu ya vivutio vingi vilivyoleta tabasamu kwa wengi waliohudhuria
pleyarais wa marekani donald trump amesema anakubaliana na kufungwa kwa serikali kama suala la marekebisho ya mpango wa uhamiaji halijaungwa mkono na bunge congress akisema kuwa hatua hiyo itakuwa inastahili kwa nchi yetu
mgogoro huu wa kuzuiliwa raia wa marekani umepelekea kuharibu uhusiano uliokuwepo kati ya washirika wa karibu wa muungano wa nato
kwa mujibu wa jeshi hilo vikosi vyake viliweza kumjeruhi kamanda wa waasi
jeshi pia limesema limefanikiwa kuchukua silaha za kutosha pamoja na kuwakamata wapiganaji 
kiasi cha manusura kutoka katika basi hilo ambalo lilikuwa linaelekea mjini nairobi upande wa magharibi wa mji wa kakamega wanaendelea kupatiwa matibabu katika hospitali ya kericho mkuu wa polisi wa mkoa wa rift valley francis munyambu amesema
amesema mahamat lakini amesema kikundi cha wahouthi hawako chini ya iran kikamilifu
pia alisema magufuli hana mpango wowote na hatarajii kuongeza kipindi cha urais wakati wote wa uongozi wake
waziri wa viwanda hii ni kwa sababu kwa kawaida wanauwezo mkubwa wa kupata huduma za uzazi wa mipango mitindo mipya ya kuzuia uzazi na elimu ya ngono kulingana na umri unaostahiki
alisema katiba iliyo kubaliwa na wananchi na baadaye ikapelekwa kwenye bunge maalumu ndio ina majibu ya maswali yote
hata hivyo muntu hajatangaza mwelekeo wake mpya lakini tayari kuna minong ono kati ya raia wa uganda kwamba anaelekea kushirikiana na mbunge bobi wine katika safari mpya ya kisiasa
shirika la habari la bbc limeripoti kuwa msemaji wa jeshi la rwanda kanali innocent munyengango amethibitisha kutokea kwa mapambano hayo na kusema hakukuwa na majeruhi wowote kwa upande wa rwanda
wazo hilo lilipendekezwa hivi karibuni na waziri wa ulinzi jim mattis kutaka kuwaondoa wanajeshi wa marekani kutoka kikosi hicho
jeshi la majini la marekani limekamata silaha zilizokuwa zinaingizwa kinyume cha sheria katika ghuba ya aden wakati huu ambao vita inaendelea nchini yemen
shirika la kitaliano gvc ambalo linatoa huduma ya afya sasa limeanza kutoa huduma za dharura tu
wafanyakazi wa shirika hilo wameonekana wakiwa wachache kambini hata daktari hakuoenekana amesema gakunzi
cohen alikiri makosa ya kuandaa malipo ya dola za kimarekani kwa kufuata maelekezo ya trump kwa nyota mcheza filamu stormy daniels na mwanamitindo wa gazeti la playboy karen mcdougal
malipo hayo hata hivyo hayakuwa yameripotiwa kama ni pesa zilizotokana na michango ya kampeni kiongozi huyo wa kundi la zamani la waasi la renamo aliongoza vita vya msituni tangu msumbiji ilipojinyakulia uhuru mwaka hadi makubaliano ya amani yalipofikiwa mwaka 
marehemu hao walizikwa katika makaburi ya tosamaganga baada ya ibada ya maziko kufanyika viwanja vya chuo kikuu cha ruaha rucu
ndege ya kijeshi ya algeria iliyokuwa imebeba wanajeshi imeanguka jumatano asubuhi na kuuwa watu 
mfanyabiashara joseph shine aliitaka mahakama hiyo kufutilia mbali sheria hiyo kwa hoja ya kuwa ilikuwa inawabagua wanawake na haingii akilini
hatua hio imetokana ongezeko la ajali za barabarani ambapo zaidi ya watu walifariki katika ajali hizo mwezi disemba pekee
zoezi hilo limeanza mei ambapo waandishi kutoka uganda watatembezwa katika baadhi ya maeneo hayo kwa siku tatu
hata hivyo papa francis hakutoa mpango wa hatua zozote mpya zitakazo chukuliwa kuwaadhibu mapadri ambao wanashindwa kulinda parokia zao
marekani ilikuwa imesimamisha kuiuzia vipuli vinavyotengenezwa marekani kampuni ya zte zaidi ya asilimia za vipuli hivyo vinahitajika na zte kutengeneza vituo vya mawasiliano ya simu mitandao ya mkongo na simu za mkononi za kisasa
tutawalipa fidia wote hao kwa matatizo ya kifedha yaliyo wakabili kutokana na tukio hilo amesema cruz
unesco kuwa ni eneo la hifadhi ya kimataifa mwaka kutokana na kuwepo wanyama pori wa aina mbalimbali na hali ya tabia nchi kuwa ni asilia
naamini hatimaye wananchi wa yemeni wenyewe wanatambua kuwa lazima kuwe na suluhisho la kisiasa tueller amesema
kwa niaba ya unhcr ninapenda kufikisha rambirambi zetu zenye huzuni kubwa kwa familia ya mtoto aliyeuwawa
timu hiyo ilioshinda inajumuisha mzalishaji mtendaji beth mendelson mkurugenzi mtendaji wa matangazo kwa njia ya simu idhaa ya voa hausa ibrahim ahmed mhariri msimamizi habari za uchunguzi wa kituo cha habari cha voa tom detzel na juhudi ya pamoja ya watu wengi wabunifu kutoka nchi mbalimbali duniani
ziara ya pompeo huko mashariki ya kati inatarajia kuwaelezea washirika wa marekani juu ya sera za utawala wa rais trump kuelekea iran na baadae kurejea nyumbani mjini washington dc
mkutano wa kihistoria baina ya kiongozi wa korea kaskazini kim jong un na rais wa korea kusini moon jae in umeanza ijumaa kaitka kijiji cha truce village huko panmunjom
ajali hiyo wakati basi lilipo ligonga lori lililokuwa limesimama majira ya saa saba usiku
akizungumza wakati wa ibada ya jumapili ya matawi palm sunday iliyofanyika kwenye ukumbi wa st peters square mjini vatican papa francis aliwataka vijana kuendelea kupaza sauti zao hadi zitakaposikika
jumatano katika hali ya kupinga matamshi ya trump yaliyoripotiwa balozi wa marekani kwa zimbabwe harry thomas jr
amesema kwamba nchi yake imewakaribisha waafrika wote wahamiaji na wageni
bobi wine ametoa wito huo wa moja kwa moja kwa rais museveni wakati serikali ya marekani ikitaka mashataka ya uhaini dhidi ya bobi wine na wenzake kufutiliwa mbali
rais magufuli amesema hali ya uchumi ya nchi kwa sasa inakuwa kwa asilimia saba na tanzania ni miongoni mwa nchi tano za afrika ambazo uchumi wake unakua kwa kasi na atasimamia hili ili ukuwe zaidi ya hapa
wamesema alikuwa na mawasiliano ya karibu na ya kila mara na wafanyakazi wa white house na wanasheria wakati alipokuwa ana andaa kutoa ushahidi katika bunge mwaka akidanganya kwa madai ya kuwa trump alikuwa amesitisha juhudi zake za kujenga jengo latrump huko moscow ilipofika mapema kabla ya kinyang anyiro cha ugombea urais wa chama cha republikan kuanza
mcheza sinema na mchekeshaji maarufu nchini marekani bill cosby amehukumiwa kwenda gerezani kati ya miaka mitatu hadi kumi na mahakama ya jimbo la pennsylvania baada ya kukutwa na hatia mwezi april katika kosa la udhalilishaji wa kingono
king anawasili huko memphis tennessee kuunga mkono kugoma kwa wafanyakazi wanaoshughulika na usafi wa mji
anakodi chumba katika nyumba ya malazi ya lorraine
tangu wakati huo watu kadhaa wamejitokeza wakidai kuwa mccarrick aliwalizimisha kufanya mapenzi nao katika nyumba iliyoko ufukweni mwa bahari huko new jersey wakati wakiwa wanafunzi wa chuo cha kidini wakijifunza upadri
jana baada ya tukio hilo wananchi walifurika kituo cha polisi cha sirari hali iliyosababisha polisi kulazimika kutumia mabomu ya machozi kuwatawanya
chama cha demokrasia na maendeleo chadema nchini tanzania kimehoji bungeni ijumaa iwapo serikali tayari imepokea malipo kutoka kwa kampuni za madini barrick gold na accacia
rais wa venezuela nicolas maduro na chama chake cha kisosholisti wamefutilia mbali idadi ya raia wan chi hiyo wanaotorokeea nchi jirani kama wakimbizi akidai kwamba idadi inayotolewa vita cya kisiasa
mwimbaji mshindi wa tuzo ya grammy nancy wilson amefariki akiwa na umri wa miaka 
kwa upande wake jeshi la polisi limesema kuwa uchaguzi huo umefanyika kwa amani na kutupilia mbali madai ya mawakala wa chadema kutekwa kwa kuwa hakuna matukio zaidi yaliyo ripotiwa polisi
karibu kila siku matukio ya mtu kutekwa nyara hasa wasichana na akina mama yamekuwa yakiripotiwa nchini uganda
seneta mccain ambaye aliwahi kushikiliwa nchini vietnam kama mfungwa wa kivita na baadae maishani kugombea nafasi ya urais wa marekani mara mbili amepewa heshima ya mwili wake kuwekwa ndani ya jengo la bunge la marekani kuanzia ijumaa siku mbili kabla ya kuzikwa
imetayarishwa na mwandishi wetu patrick nduwimana washington dckatibu mkuu wa umoja wa mataifa antonio guterres akutana alhamisi na wawakilishi kutoka pande hasimu nchini yemen kabla ya kuhutubia kufungwa kwa duru ya mwisho ya kikao cha mazungumzo ya amani ambapo wasuluhishi wanamatumaini utaleta muendelezo wa mambo muhimu kadhaa
mazingira ya kufanya kazi yamekuwa yakiwazuia wanaonyanyaswa kingono kuzungumza hadharani au hata kuripoti dhuluma kama hizo kutokana na uhusiano kati ya yuleanayetoa msaada na anayepokea
uhusiano huo unapokosa kuheshimiwa basi kinachofuatia ni picha mbaya sana kuhusu sekta nzima anasema houldey
mwanasheria wa zamani wa marekani joyce alene ametuma ujumbe wa tweet kuwa trump ni mlengwa wa uchunguzi huu na hivyo huenda atafanikiwa kukusanya ushahidi dhidi yake na kuwa mtu yoyote anayefanyiwa uchunguzi hana haki hiyo katika uchunguzi wa makosa ya uhalifu
hili halijawahi kutokea
bomu la kujtoa muhanga limelipuka katika kituo cha polisi mashariki mwa pakistan jioni jumatano na kuuwa watu wasiopungua tisa na wengine kujeruhiwa
mahojiano hayo yanaendelea jumatano wakati zuckerberg atakapokutana katika raundi ya pili kujibu maswali mbele ya jopo la wabunge wa marekani
pamoja na juhudi za propaganda za serikali kuonyesha kuwa hali ya uchumi ni nzuri kinyume na hali mbaya iliyoko tunaona ni muhimu kueleza kwa uwazi kuwa baada mwelekeo mzuri kiasi wa hali ya uchumi wa nchi yetu kwa miaka kumi hali ya uchumi wetu imeharibika katika kipindi cha miaka hii mitatu tu ya awamu ya tano
pamoja na hayo jaji mbarouk alisema kampeni na uchaguzi wa madiwani kwa kata za tindabuligi na kisesa katika halmashauri ya wilaya ya meatu ambazo ziliahirishwa hapo awali zitaendelea na uchaguzi utafanyika sambamba na ratiba iliyotajwa katika majimbo hayo matatu
kampuni ya explorlabs inafanya kazi ya kutambua chanzo cha ajali za moto kwani moto ni moja ya ajali zenye changamoto kutambua chanzo chake
ratiba ya rais ya leo jumamosi ina shughuli nyingi ya mikutano na baadaye hotuba kwa nchi masaa ya jioni amesema msemaji wa ikulu ya rais ya uganda don wanyama
hoja binafsi waandishi wa habari walikuwa wanamsubiri kiongozi wa upinzani wa chama cha mdc nelson chamisa ili waweze kuzungumza nao juu ya uamuzi wake wa kupinga matokeo ya uchaguzi wa urais
hatuwezi kukaa na kuanza kuomboleza kutekwa watu nyara tuliona wenzetu kenya mambo haya yalianza siku nyingi wakina kariuki josiah mwangi kariuki mwanasiasa na mmoja wa viongozi mara baada ya kenya kupata uhuru walipotea hivi hivi
wanaharakati wa jamii za kiraia wamesema wa sudan kusini wanahitaji uwajibikiaji hivi sasa uende sambamba na amani
pia kutumia rasilimali za sayansi na teknolojia kwa ajili ya nchi hizi na vile vile kudumisha usalama katika vyanzo mbalimbali vya maji pamoja na kuhamasisha ufuatiliaji na uhifadhi wa vyanzo hivyo
rais donald trump na waziri mkuu wa japan shinzo abe huko white house ningependa kusema kwa niaba ya ubalozi wetu serikali yangu watu wa marekani tuna heshima kubwa kwa zimbabwe kwa bara la afrika watu wake utamaduni wake mila zake amesema akimuelezea rais emmerson mnangagwa na waliohudhuria sherehe za kupokea msaada wa afya mjini harare
lakini akili za roboti huyu hazifanyi kazi sawa na vile za mwanadamu
na roboti huyu hana uwezo wa kufikia umahiri wa hali ya juu wa akili ya bandia iliyoweza kutengenezwa na teknolojia iliyopo sokoni
pia duncan anatetea kuwa bina anaweza kueleza kwa kiasi fulani ufahamu wake wa mazingira ambayo yanamzunguka
mahakama ya juu nchini kenya imewakuta na hatia waziri wa usalama wa ndani fred matiang i inspekta jenerali wa polisi joseph boinnet na katibu mkuu wa idara ya uhamiaji gordon kihalangwa kwa kosa la kutofuata maagizo ya mahakama
bunge hilo vile vile lina wasiwasi kwamba dhuluma dhidi ya raia wa uganda zitaendelea katika kipindi cha miaka mitatu ijayo wakati museveni anapo jitayarisha kusalia madarakani baada ya uchaguzi mkuu wa mwaka 
lakini ikiwa ni ishara ya namna gani watu wameendelea kuitegemea interneti na mitandao ya kijamii hasira zao zimejitokeza kwa wingi kwa hatua za kisheria walizochukuwa na maandamano wanayofanya ambayo serikali za nchi zao wamekuwa wakijaribu kuyazuia
kwa mujibu wa idara ya jeshi la uturuki wapiganaji wa ypg walishambulia kwa makombora kifaru kimoja cha jeshi lake katika eneo la sheikh haruz kaskazini mashariki mwa mji wa afrin
wahamiaji wanaokuja marekani kutoka afrika ni watu wenye mafanikio makubwa
ninataka kusema kutoka ndani ya moyo wangu sisi ni sehemu yenu sisi ni sehemu ya jumuiya ya ulimengu
hatua cha ziada isipokuwa heshima kwenu balozi wa marekani nchini zimbabwe
wakiwa ni wachunguzi wa ajali hizo wanaonyesha jinsi ya kutambua kufahamu na kufuatilia vyanzo vya ajali hizo
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dcrais wa marekani donald trump alisema jumamosi kwamba hajapewa maelezo kuhusu ripoti ya idara ya ujasusi ya serikali kuu ya marekani cia ambayo inahitimisha kwamba mwana mfalme wa saudi arabia mohammed bin salman aliagiza kuuwawa kwa mwandishi raia wa saudi arabia jamal khashoggi lakini atapewa taarifa kamili baadae jumamosi
wachambuzi wa biashara wanasema kuwa siri ya mafanikio ya modeli ya biashara ya facebook ni kiwango cha wateja wanaojiunga na facebook na hivi sasa kutokana na kashfa ya kupoteza uaminifu wake facebook imeanza kupoteza wateja wake
waziri mkuu wa ethiopia hailemariam desalegn ametangaza jumatano kuachiwa kwa wafungwa wa kisiasa na kufungwa kwa vituo vinavyojulikana kwa mateso katika kile alichokiita kuwa ni juhudi ya nchi hiyo kupanua wigo wa demokrasia kwa watu wote
mshukiwa huyo mtengenezaji mabomu wa taliban alishutumiwa kuhusika kwa vifo vya marine wawili wa marekaniuganda imekuwa ikipoteza mabilioni ya dola katika miaka ya hivi karibuni kutokana na miamala ya fedha inayofanywa kinyume cha sheria ikiwemo ukwepaji kodi uhalifu na ufisadi
alisema pamoja na kuwa serikali inahitaji kila mfanyabiashara alipe kodi lakini isingependa kutumika vitisho bali kinachohitajika ni elimu kwa wafanyabiashara ili walipe kodi kama wazalendo wa kweli
alifanikiwa kukimbia wakati familia aliyokuwa akiifanyia kazi ilipokuwa imetoka
kwa msaada wa mtu asiyemfahamu kwenye mitaa ya kuwait alielekezwa kwenda ofisi ya kimataifa ya kuhudumia wahamiaji iom
fatma ambaye pia ni mtoto wa rais mstaafu wa zanzibar amani abeid karume ameliambia gazeti la mtanzania kuwa mwanzoni hakuwa tayari kugombea urais wa tls lakini baadaye akashawishiwa na mawakili vijana akakubali
mbali ya kuongoza mkoa wa dar es salaam kandoro aliwahi kuwa mkuu wa mikoa ya tabora arusha mwanza na mbeya na pia aliwahi kuwa mkuu wa wilaya ya singida
imesema ili kukabiliana na tishio hilo vikwazo hivyo vilivyo kuwa vimewekwa lazima viendelezwe baada ya novemba 
trump hata hivyo aliisitisha programu hiyo mwisho wa mwaka jana wakati akilipa bunge la marekani miezi sita kuandaa mpango wa kudumu kwa wanufaika wa daca
singapore inaonekana kuwa ni mahali muafaka kwa mkutano huo wa kwanza kabisa kuweza kufanyika kati ya kiongozi wa korea kaskazini na rais wa marekani aliyeko madarakani
rais donald trump alitangaza ijumaa kwamba kwa ushirikiano na uingereza na ufaransa marekani ilifanya mashambulizi dhidi yaliyolenga vituo vilivyokuwa na uhusiano na silaha za kemikali nchini syria siku chache tu baada ya kiongozi huyo kutuma ujumbe wa twitter ulioionya russia kujitayarisha kwa makombora nchini syria
muigai aliteuliwa kama mwanasheria mkuu na rais kenyatta kufuatia uchaguzi mkuu wa mwaka wa na kuchukua nafasi iliyokuwa imeshikiliwa kwa muda mrefu na amos wako
hakuna kitu kilichokuwa bure katika maisha kila kitu kinahusisha biashara iwapo unafikiri unataka kitu bila ya kulipia
mkurugenzi mtendaji wa kilimo mike mlengana amesema kuwa pendekezo la marekebisho ya katiba ili kuruhusu ardhi kuchukuliwa bila ya kulipia fedha lilitafsiriwa vibaya na mshambulizi kwa wakulima wa kizungu
mugabe mwenye umri wa miaka alijiuzulu kufuatia shinikizo la jeshi novemba na nafasi yake kuchukuliwa na rais wa sasa ermason mnangawa mwenye umri wa miaka 
pia ameongeza kuwa mwanamke huyo amepata heshima na kukubalika kiutendaji na wanaume na wanawake wanaofanya kazi katika cia
mwanasiasa mkongwe wa kenya kenneth matiba ambaye alikuwa mmoja wa wanaharakati wakuu wa kutetea uwepo wa demokrasia ya vyama vingi vya kisiasa nchini humo aliaga dunia jumapili usiku akiwa na umri wa miaka 
hivi sasa tunaanza kipindi cha ulinzi wa doria ya pamoja waziri wa mambo ya nje wa uturuki mevlut cavusoglu amewaabia waandishi jumapili
mzozo wa sudan kusini ulianza mwaka ikiwa ni mapambano ya madaraka kati ya rais salva kiir na naibu wake wa zamani riek machar
mzozo umesababisha zaidi ya raia milioni wa sudan kusini kukimbia makazi yao na kwa mujibu wa umoja wa mataifa zaidi ya nusu ya idadi ya watu au watu milioni saba wanahitaji msaada wa kibinadamu
sudan kusini ni nchi changa sana duniani
chansela wa ujerumani angela merkel amekutana na rais wa marekani donald trump huko white house ijumaa mjini washington marekani katika mkutano wa siku moja kuboresha ushirikiano wao katika maeneo mbalimbali ya kiuchumi na kijeshi
katibu mkuu wa chadema dk vincent mashinji amehoji ni kwa nini wale ambao tayari wameripoti polisi wasiambiwe makosa yao na kupelekwa mahakamani
kabla ya pendekezo hilo kuchukuliwa hatua lazima liungwe mkono na kamati ya haki za binadamu ya bunge
muungano wa wanaharakati yakiwemo makundi ambayo yaliandaa maandamano makubwa ya wanawake miaka miwili iliyopita wamesaidia kuratibu maandamano zaidi ya katika miji mikubwa na midogo katika mji mkuu wa marekani huko hawaii na puerto rico kadhalika katika daraja la kimataifa kati ya el paso texas na juarez mexico na hata huko antler north dakota population imetayarishwa na mwandishi wetu dinnah chahali tanzania
tanzania imezindua taarifa ya utafiti wa viashiria vya malaria ya mwaka jumatatu yakionyesha kiwango cha maambukizi ya ugonjwa huo kupunguwa kwa asilimia 
 ikilinganishwa na matokeo ya tafiti ya mwaka 
maafisa wanasema kwamba sehemu hiyo imekubwa na mtikisiko mara baada ya tetemeko hilo la ardhi
majaji wala rushwa wanazuia mapambano dhidi ya rushwa nchini kenya na kudumaza juhudi za rais uhuru kenyatta kurejesha uaminifu wa umma katika serikali usalama wa taifa na uchumi mwendesha mashtaka wa juu nchini amesema
mara baada ya shambulizi hilo msafara wa maafisa wa usalama vikiwemo vikosi vya anga na ardhini vilipelekwa kutoka kituo cha operesheni maalum cha boni
kwa upande wake spika wa bunge la marekani paul ryan ametoa tamko ijumaa akisema wasiwasi ulioelezwa katika waraka huo ni wakweli
amesema anaunga mkono kutolewa kwa waraka wa nunes na pia waraka wa wademokrat waliowachache katika bunge
mtu wa mwisho kutuniukiwa heshima hiyo alikuwa ni mtetezi wa haki za watu weusi rosa parks ambaye alifariki dunia mnamo mwaka wa 
malengo ya tuzo hii iliyoanzishwa mwaka jijini nairobi na dkt lizzy attree mkurugenzi wa tuzo ya caine na professa mukoma wa ngugi kutoka chuo kikuu cha cornell nchini marekani ni kuthamini uandishi wa lugha za kiafrika na vile vile kutafsiri lugha nyingine kwa lugha za kiafrika
kwa upande wa familia ya rwigara matokeo haya yalikuwa yakustaajabisha
lakini rubani huyo alikuwa hana uzoefu na eneo hilo kwani siku zote akitua katika uwanja wa ndege wa wilson na kwa hivyo kituo cha kuongoza ndege cha jkia kiliahidi kumsaidia kumwelekeza kuondoka kutoka msitu wa aberdare ili aelekee sehemu ya eneo maalum la avena na aendelee kuruka kuelekea uwanja wa jkia ambapo alikuwa atue katika njia ya ndege nambari 
mkuu wa taasisi ya kcc rev dr george gitahi alielezea kuridhishwa kwake na jinsi wageni walijitokeza kwa wingi kwa maonyesho ya mwaka huu
tamko la mwanasheria mkuu shughuli za kuaga mwili huo zilifanyika katika hospitali ya jeshi lugalo na kuhudhuriwa na makatibu wa wizara ya ulinzi dk
florence turuka na katibu mkuu ofisi ya rais
baraza la usalama katika tamko lake jumanne limeeleza matumaini yake kuwa hatua ya kuahirisha uchaguzi kwa mda wa siku zaidi itasaidia kuweka mazingira stahili kwa raia wa congo kushiriki shughuli ya kupiga kura uliokuwa huru na haki
felix tshisekedi freeman mbowe cohen pia alikiri kosa la kulidanganya bunge juu ya juhudi za trump mapema mwaka kujenga jumba kubwa la ghorofa moscow kwa kuficha madai ya uongo ya trump aliotoa kwa wapiga kura kwamba hakuwa na ushirika wa biashara yoyote na russia
abiria waliokuwa katika ndege hiyo ni pamoja na waziri mkuu wa ethiopia haliemariam desalegn ambaye alikuwa akiongeza kundi hilo la wasafiri
waliwekewa zulia jekundu wakati walipowasili uwanja wa ndege wa asmara kwa mujibu wa maelezo ya mwandishi wa voa
msuluhishi wa kikao hicho rais mstaafu wa tanzania benjamin mkapa ameeleza kwamba amekamilisha kazi aliyo kuwa amepewa
mamlaka ya malawi haraka imejibu kwa kulaani mashambulizi hayo na kuzima shutuma hizo wakisema ni habari za uongo
mtafiti mkuu wa kundi jules caron anaandika katika ripoti kwamba si jambo la ajabu kwamba sheria zinadharauliwa huko congo lakini kinachoshangaza zaidi ni kwamba ufaransa haifanyi lolote kusitisha usafirishaji haramu wa mbao
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
rais wa zamani wa afrika kusini jacob zuma atakabiliwa na kesi ya rushwa inayohusisha mkataba wa silaha wenye thamani ya dola za marekani bilioni 
 ambao ulisainiwa mwisho wa mwaka amesema mwendesha mashtaka mkuu shaun abrahams ijumaa
wachambuzi wa siasa za kenya wanasemaje maduka yamevunjwa na kuibiwa barabara zimewekwa vizuizi na magari yamechomwa moto
muhtasari wa kijasusi uliotolewa asubuhi umepata habari kuwa cyamayire alikuwa ameachiwa huru wiki hii
mwezi octoba mwandishi wa habari wa nchi ya maltese daphne caruana galizia aliuwawa kwa kutegewa bomu katika gari lake
mwanamke huyu alikuwa akichunguza ufisadi na alikuwa anakabiliwa na kesi kadhaa za kuwakashifu watu moja wapo iliokuwa imefunguliwa na waziri mkuu joseph muscat
baada ya marekani kutangaza kuwa itaiwekea korea kaskazini vikwazo vikali zaidi katika mitandao yake ya kibiashara duniani kote ijumaa rais donald trump alitishia kuwepo awamu ya pili ya vikwazo iwapo vya kwanza vinalegalega
tuzo ya amani inatolewa pamoja na dola za marekani milioni 
anasema sehemu nyingi hazipitiki kwa njia ya barabaa kwahiyo wafanyakazi wa misaada wanatumia boti kuwafikia watu ambao wamekatiwa njia za usafiri kwasababu ya mafuriko
anasema wfp ambayo inaendesha huduma za usafiri wa kwa misaada ya kibinadamu katika umoja wa mataifa pia imeongeza helikopta ili kuwasafirisha wafanyakazi wa misaada kwenda maeneo yaliyoathiriwa na mafuriko
bunge la marekani kwa mara nyingine linakumbwa na mvutano juu ya kuongeza muda wa matumizi ya serikali ikiwa imebaki siku mbili kabla ya muda uliowekwa kumalizika alhamis saa sita usiku na hivyo kusababisha serikali kuu kufungwa tena
wakati kesi inasikilizwa mahakamani shaban atiku mmoja wa watuhumiwa alizimia
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa anaripoti kuwa katika kikao na waandishi wa habari washington marekani alhamisi bobi wine alielezea kipigo alichopata kutoka kwa wanajeshi na kuonyesha vidonda mwilini mwake vinavyoonekana kuanza kukauka kutokana na matibabu anayopata
baadae katika mkutano wa ushirikiano kati ya pande mbili na mwenyeji wa mkutano huo justin trudeau rais wa marekani alifanya mashara kuwa waziri mkuu wa canadaalikuwa amekubali kupunguza ushuru wote
chama hicho kilipiga kura ya kumwondoa siku ya jumamposi na hatua hiyo ilichukuliwa baada ya tuhuma kwamba hakumuunga mkono makamu wake wa rais joseph boakai kama mgombea urais kwenye uchaguzi uliofanyika mwaka jana
kwa mujibu wa vyanzo vya habari inaelekea kuwa wanamgambo wa al shabaab wamehama kutoka upande wa mandera na kuweka kambi yao wajir ambapo wameendelea kufanya mashambulizi mara kwa mara katika miezi ya hivi karibuni
mnamo mei wizara ya habari somaliland ilikifungia kituo cha tv cha sbs na kituo kingine binafsi somnews ikivitaka visiendelee na matangazo yao somaliland kwa mujibu wa maelezo ya guleid yahye na tamko lililotolewa na serikali
msemaji wa wizara hiyo steve goldstein ambaye ameongozana na bwana tillerson kwenye ziara hii ya bara la afrika alisema kwamba waziri huyo hajisikii vizuri kiafya baada ya siku kadhaa za kufanya kazi kwa masaa mengi juu ya masuala muhimu yanayoendelea nyumbani marekani kama vile suala la korea kaskazini na kwamba ameakhirisha matukio yake hapo nchini kenya kwa leo jumamosi
mwakilishi wa republikan ryan costello ameiita hotuba hiyo ni chanya ambayo imegusia vipaumbele vya taifa kama vile miundombinu na uhamiaji na kusema bunge linahitaji kutumia wiki zinazokuja na miezi ijayo kujazia mapendekezo mapana ya trump na vielelezo zaidi alisema tra haina sababu ya kujenga uadui na wafanyabiashara wa kada zote kwa kuwapa vitisho ili kuwashurutisha kulipa kodi jambo ambalo siyo msimamo wa serikali
ninasafiri na pasipoti yangu ya canada kwa sababu mahakama iliamuru iwapo watakataa kurudisha cheti cha kusafiria nina uhuru wa kutumia pasipoti ya canada kusafiria
nitaenda huko na sitaomba viza kwa sababu mahakama ilisema hivyo alisema miguna
sakata hiyo inajiri chini ya wiki tatu baada ya rais wa nchi hiyo uhuru kenyatta kukutana na kiongozi wa upinzani raila odinga na kukubaliana kushirikiana pamoja kutafuta uwianio wa kitaifa
lakini mpaka sasa ni watu pekee walionyesha nia ya kutaka kurejea somalia
idadi ya raia wa somalia ambao wamehamia libya inakadiriwa kuwa kati ya hadi maafisa hao wamesema
jeshi la kulinda amani la umoja wa afrika amisom nchini somalia linachukua hatua ya kutathmini hali halisi ya operesheni zake kwa miaka nchini somalia
nayo burundi imechukua nafasi ya na sudan kusini zote zikiorodheshwa kuwa nchi zilizo na juhudi butu za kupambana na kutokomeza ufisadi
waziri mkuu mpya wa jordan omar razzaz amesema alhamisi ataondoa muswada wenye utata wa kodi ya mapato ambao uliibua wiki ya maandamano mara tu atakapo kuwa ameapishwa na mfalme abdullah
hata hivyo waziri wa sheria ambaye pia ndiye mwanasheria mkuu wa serikali johnston busingye ameonekana kutetea hatua ya serikali akidai kwamba hilo halipaswi kuwapa wasiwasi wadau katika sekta ya habari nchini rwanda
jaji chacha mwita ameagiza marufuku hiyo ya serikali kusitishwa mara moja na kuziruhusu runinga hizo kupeperusha matangazo
hii ndio hatua ya hivi karibuni kati ya hatua kadhaa zilizowahi kuchukuliwa kuleta amani nchini sudan kusini tangu mwaka wa 
rais trump aliwapokea wamarekani hao watatu akifuatana na makamu rais mike pence na wake zao
waliwasili katika kituo cha kijeshi cha joint base andrews jiimbo la maryland marekani mei 
waziri wa fedha kenya henry rotich amesema alhamisi kuwa ripoti zinazodai kuwa serikali ya nchi hiyo haina fedha ni habari feki na kuwa serikali kawaida haziwezi kukosa fedha
atakumbukwa kama mmoja wa mashujaa wa vita vya vietnam na kati ya wanasiasa wachache walioshikilia misimamo yao kwa dhati bila kujali misingi ya vyama hata akapewa jina la utani maverick
kwa mujibu wa ripoti ya hansard pukose alimtaka spika wa bunge la taifa justin muturi kuchukua hatua dhidi ya gazeti la people daily na kuamuru kamati ya bunge kuanzisha uchunguzi dhidi ya gazeti hilo kutokana na ripoti zao
eritrea hata hivyo imekuwa ikipinga vikali na kukanusha madai hayo
alisema vyombo hivyo vilipaswa kutambua miaka mitano iliyopita kwamba ipo siku taifa litafikia katika kiwango hiki cha uhalifu wa watu kupotea kutekwa nyara au kujeruhiwa na watu wasiojulikana
laking tangu kufunguliwa kwake mahakama hiyo ya uganda mpaka sasa imewahukumu watu sita kwa makosa ya ugaidi
washukiwa wote walihusishwa na makosa ya kuwauwa viongozi wa dini ya kiislamu nchini uganda
john mnyika mb kinshasa ni moja wapo ya miji ya afrika yenye wakazi wengi inakadiriwa kuna wakazi milioni katika jiji hilo na vitongoji vyake wengi wakiishi katika hali duni ya maisha
waziri wa afya ukanda wa gaza wa palestina amesema kuwa majeshi ya israeli yamewaua kwa bunduki wapalestina saba kwenye mpaka wa ukanda wa gaza
aidha aliyekuwa rais wa kamati ya kitaifa ya olimpiki na bingwa wa zamani wa mbio za olimpiki kipchoge keino pamoja na maafisa wengine wawili walitakiwa kujiwasilisha kama waziri huyo wa zamani
alipoulizwa kuhusu vurugu zilizotokea baada ya uchaguzi wa kenya uhuru alikanusha kuwa alihusika katika hilo na kusema serikali yake hakuendesha vurugu hizo
naye mwenyekiti wa act wazalendo mkoa wa kigoma sendwe mbaruku alitoa taarifa alhamisi kuhusu suala la nondo kuhojiwa na uhamiaji na kusema kijana abdul ni mtoto wetu hapa kigoma wazazi wake ni wakazi na wapiga kura wa hapa ujiji zaidi ni watanzania wenzetu
jambo hilo limeibuka baada ya shambulizi dhidi ya wanajeshi wa marekani huko niger mwaka ambalo liliwauwa wanajeshi wa marekani wanne ambapo pentagon ilikiri kuwa kulikuwa na udhaifu upande wao
hii ni mara ya kwanza katika historia ya kenya kwa afisa wa ngazi za juu wa kiwango hicho kutiwa mbaroni kwa shutuma za ufisadi
ni lazima serikali iaachie madaraka
ni kwamba watawala hao wameshikana pamoja wote hao wanataka kuendelea kutawala katika nafasi zao mmoja wa waandamanaji miroslav sputsova aliuambia umati uliokusanyika siku ya ijumaa jioni huko mji wa bratislava
rais moon jae in wa korea kusini kushoto akumbatiana na kiongozi wa korea kaskazini kim jong un alipowasili pyongyang karani alijibu kwamba bado hazijamaliziwa kuchapwa na jaji rumanyika alitaka ampelekee hivyo hivyo ziwe zimechapwa au zimeandikwa kwa mkono
tillerson amewataka wananchi wa misri kuwa na imani na utayari ulionyeshwa na marekani kuendelea kuisaidia misri katika kupambana na ugaidi
tume ya haki za binadamu uganda taasisi ya serikali imeendelea kukosoa polisi kwa kupuuzia kufuata sheria
mamia ya watu waliingia barabarani huko beni mashariki ya drc kupinga kuahirishwa kwa uchaguzi huo kutokana na hatari ya mlipuko wa ugonjwa wa ebola hatua iliyotangazwa na kamati ya taifa inayo simamia uchaguzi katika eneo hilo
lakini bobi wine alimkabili balozi katende akidai kuwa uganda inaongozwa kwa utawala wa kiimla usiomruhusu mtu yeyote kumkosoa rais museveni
akizungumza na waadishi jumanne baada ya kukutana na rais muhammadu buhari gavana simon lalong amesema mapigano hayo yamewaacha zaidi ya watu wameuwawa kitendo chenye kuhuzunisha
kila mwaka rushwa katika nchi hiyo yenye uchumi mkubwa afrika mashariki inachukua mabilioni ya dola kutoka kwenye mifuko ya serikali kwa njama zinazohusisha maafisa wa serikali na wafanyabiashara kwa kile kinacho julikana kama tenda za ujasiriamali kwa kuweza kupata kandarasi za umma
vyombo vya habari nchini kenya vilinukuu famila yake ikisema kuwa alikufa kutokana na mshtuko moyo ulioifanya damu yake kukosa kusambaa mwilini
hii ni ishara gani kwa vyombo vya habari na jumuiya ya waandishi wa habari diniani na nini taswira ya tanzania kwa ulimwengu juu ya suala zima la uhuru wa vyombo vya habari
hata hivyo biashara nchini marekani kwa muda mrefu zimekuwa zikijitayarisha kwa mfumo wa ununuzi bila ya kulipa pesa taslimu na badala yake kuanza kwa matumizi ya kadi za benki
watoto hao walikuwa wakielekea shuleni wakati boti hilo lilipopinduka na kuzama katika mto nile ambao umefurika kutokana na mvua kubwa inayoendelea kunyesha nchini sudan
rosenstein anasimamia upelelelezi unaofanywa na mwendesha mashtaka maalum robert mueller juu ya madai ya hujuma iliyofanywa kati ya timu ya kampeni ya trump na russia
kuondolewa kwake kutapelekea usimamzi huo wa mueller kwenda mikononi mwa mtu mwengine na kunaweza kuwa ni tishio kwa uchunguzi huo
serikali ya tanzania imesema inapitia upya usajili wa meli na kuhakiki taarifa za meli zote zilizosajiliwa nchini humo ili kuondokana na athari za meli zinazopeperusha bendera ya tanzania zinazopatikana na makosa katika maeneo mbalimbali duniani amesema kumeendelea kuwa na wasiwasi mkubwa kwani kukamatwa kwa waandishi wa habari na kufinywa kwa uhuru wa habari magazeti mitandao ya kijamii unaotokana na sheria na masharti ya kuchapisha habari mitandaoni zilizopitishwa
magufuli tangu achukue madaraka mwaka ameanzisha mabadiliko magumu ya kiuchumi na kuwakamata wanaojihusisha na rushwa
pia amezifuta leseni na shughuli za vyombo vya habari ambazo zimekuwa zikionekana kuwa zinakosoa utawala wake
hatua hiyo ya serikali ya kenya ilionekana kama hatua za haraka kutaka kutokomeza vuguuugu la ukombozi linaloongozwa na bw odinga linalojulikana kama national resistance army
hatua ya kwanza ya obama katika kampeni za kutafuta wabunge zimefanyika katika chuo kikuu cha illinois ambapo amehimiza vijana wademokrat kuendeleza mapambano ya kampeni hizo katika masuala ya haki za jamii na za kiuchumi
akiwa mtoto wa admirali wa marekani mccain alifanya kazi ya urubani na kurusha ndege zilizofanya mashambulizi wakati wa vita ya vietnam
ndege yake ilitunguliwa na akakamatwa na wanajeshi wa vietnam ya kaskazini mwaka na kuvumilia mateso yaliyodumu kwa kipindi cha miaka mitano na kuishi maisha magumu jela kama mfungwa wa kivita
familia ya franklin inasema maelezo kuhusu maziko ya mwanamuziki huyo yatatangazwa karibuni
baraza la usalama la umoja wa mataifa jumatano lillipiga kura kwa kauli moja ya kuiondolea serikali ya eritrea vikwazo vya kutouziwa silaha ilivyowekewa takriban mwongo mmoja uliopita
faki amesema alipokea barua iliyoandikwa januari na tukio hili tayari ni jambo lililopita
ujumbe wa marekani akiwemo mshauri wa rais donald trump juu ya mashariki ya kati jared kushner pamoja na binti ya rais ivanka trump ambaye pia ni mshauri wake wanahudhuria ufunguzi huo rasmi wa ubalozi
kenyatta aliahidi kusitisha uozo wa ufisadi wakati alipoingia madarakani mwaka lakini wakosoaji wanasema ana kwenda pole pole kuwafuatilia maafisa wa juu na hakuna kesi zinazo wahusu maafisa wa juu tangu wakati huo
baada ya masaa machache prince talal aliachiwa huru na kurejea katika kasri yake huko riyadh kwa mujibu wa watu wa karibu wa familia yake ambao waliomba wasitajwe majina kwa kuwa kuachiwa huku hakukutangazwa rasmi na serikali ya saudi arabia
rais uhuru kenyatta wa kenya amesisitiza kuwa haki za mashoga zina umuhimu mdogo kwa wananchi wa kenya
nimekuwa najiuliza kwa nini hawa maafisa wa polisi wanakubali kujidhalilisha kiasi hicho
wanataka kuamua nani aje kunipokea na wapi nielekee baada ya kuwasili basi kwa taarifa yenu hakuna hata mwana familia mmoja ambaye atanipokea uwanja wa ndege nitakutana nao nyumbani kwa sababu najua namna ya kufika nyumbani nitapokelewa na marafiki viongozi wenzangu na wasanii wengine
baada ya hapo nitakwenda na kumuona bibi yangu ambaye ni mgonjwa kwa muda mchache kitongoji cha najjanankumbi na baada ya hapo nitaelekea kamwokya kupata chakula cha mchana na wanafamilia kaka na dada zangu kabla ya kuelekea nyumbani kijijini magere amesema bobi wine katika tamko alilotuma katika mitandao yake ya jamii jumatano mchana
waziri wa mambo ya nje wa uturuki mevlut cavusoglu amesema mapema wiki hii serikali yake inazo taarifa zaidi kuhusiana na mauaji haya na kuna uwezekano mkubwa itaweka hadharani ushahidi huu baada ya uchunguzi wa kifo cha khashoggi kukamilika
waziri wa utalii jopo hilo katika majumuisho yake lilieleza kuwa hatua ya jeshi la myanmar katika kujibu mashambulizi ya wanamgambo wa rohingya ulikuwa wa haraka kikatili na haulingani na shambulizi dhidi yao kwa ujumla
jopo hilo limesema kuna uwezekano mkubwa kuwa shambulizi hili lilipangwa mapema
pamoja na tuzo hiyo makala za televisheni nje ya barabara kuu off the highway ya kituo cha habari cha voa zinazoangaza sauti za watu wa vijijini na mji mdogo marekani kimeshinda medali ya shaba kwa fungu la habari zinazoripotiwa zinazoendelea kutokea
kylian mbappe atacheza katika fainali russia wakati jaji akisoma hukumu hiyo katika chumba cha mahakama ambacho kilikuwa kimejaa wanadiplomasia waandishi wa habari na ndugu wa wanawake hao waliokuwa wamevaa nguo za kifungoni rangi ya pinki chumba cha mahakama ghafla kilijawa na furaha na watu kadhaa walipiga kelele mungu asifiwe
moon ananza ziara rasmi ya siku tatu korea kaaskazini ikiwa ni ziara ya kwanza kufanywa na kiongozi wa korea kusini katika kipindi cha karibu muongo mmoja
mikhail leonidovich burchik pia anajulikana kama mikhail abramov malkia huyu wa soul imeripotiwa alikuwa na hali mbaya sana kitu kilichopelekea wasanii wengi wakubwa wa marekani kutoa pole na kumuombea apate nafuu
pia ametaka mambo yaliyo andikwa kwenye rasimu ya katiba iliyo andaliwa na tume iliyo kuwa chini ya jaji joseph warioba yafanyiwe kazi
wachunguzi wa pentango waligundua kuwepo na kasoro kadhaa ikiwa ni pamoja na ukosefu wa mafunzo ya kutosha na usimamizi
maafisa wa usalama wa uganda walimchukua hadi mpakani katuna amesema afisa mmoja ambaye hakutaka jina lake litajwe kwa kujieleza kwa uhuru zaidi
hakuna tuhuma zozote zilizofunguliwa dhidi yake
makonda amesema mpaka ijumaa wananchi wasiopunguwa wametuma taarifa juu ya matokeo mbalimbali
serikali ilitowa masharti kadha kwa mashirika hayo na kuyapa muda wa miezi mitatu ili yawe yamekwisha tekeleza masharti hayo ili yaweze kuendele kufanya kazi
mapigano ya mwishoni mwa wiki yamesababisha vifo vya zaidi ya watu na dazeni kadhaa kujeruhiwa mjini hodeida
dunia ya muziki inaomboleza kifo cha mwimbaji maarufu aretha franklin aliyekuwa akijulikana kama malkia wa soul kutokana na sauti yake ya nguvu yenye hisia zilizoanzia katika uimbaji wake wa nyimbo la gospel za kidini
winnie alikuwa anatibiwa figo iliyokuwa ina matatizo msemaji wa familia ya mandela amesema katika tamko lake
mwandishi wa idhaa ya kiswahili ameripoti kuwa katibu mtendaji wa tarafa hiyo havuguziga charles amefafanua kwamba hatua hii imechukuliwa kwa sababu ya kelele zinazodaiwa kuwasumbua wananchi
rais trump na mkewe melania trump na ni matumaini hayo hayo wamekuwa nayo wanafamilia wa isaac makubuya ambaye alitoweka tangu februari wakati alipopatamwito kwenda kutengeneza kompyuta mahali fulani kampala ambapo ameshikiliwa rafiki wa familia hiyo ambaye hatuwezi kumtaja kwa sababu za kiusalama ametuambia
rais wa marekani donald trump ametetea vikali sera yake ya amerika kwanza wakati akihutubia mkutano huko davos wa viongozi wafanaybiashara duniani na wanasiasa akisema kuwa marekani yenye nguvu itanufaisha dunia nzima
msemaji wa baraza la haki za binadamu la un mjini geneva ravina shamdasani ameliambia shirika la habari la associated press ap kwamba jumatano walipata barua kutoka serikali ya burundi ikiwaamrisha kufunga ofisi zao mjini bujumbura
rais mstaafu george w
bush amemtaja mccain kuwa ni rafiki ambaye kwa yakini atamkosa
tayari uongozi umeweka vizuizi katika eneo hilo
wachambuzi wa kisiasa wanasema kwa kuwa katiba ya sudan inaruhusu mihula miwili ya miaka mitano kila mmoja bashir ataweza kugombea tu baada ya kubadilisha katiba
hata hivyo haijulikani mwili wa khashoggi ulifanywa nini japokuwa maafisa wa uturuki wanasema alikuwa ameteswa na kukatwa kichwa na mwili kukatwa vipande vipande
john munyes madini na mafuta mann mimi pia nashukuru sana mambo yote mazuri
gazeti la global times linalo endeshwa na serikali mapema alhamisi limesema polisi walikuwa wamemkamata mwanamke karibu na ubalozi wa marekani ambaye alikuwa amejilowesha kwa petroli ikiwa inashukiwa kuwa alikuwa anajaribu kujitoa muhanga
papa francis jumamosi amekubali ombi la kadinali theodore mccarrick kujiuzulu wadhifa wake ambaye alikuwa askofu mkuu wa zamani wa kanisa la katoliki mjini washington dc
hujuma za uchaguzi kijana kylian mbappe alizidi kujizolea sifa katika mechi hiyo licha ya kuwa hakufunga goli na amejikuta katika nafasi ambayo vijana wengine wa umri wake wanaota tu kucheza katika mechi ya fainali ya kombe la dunia
chama cha moderates kinasema kitaunda serikali ya mseto na kimemtaka waziri mkuu stefan lofven ambaye ni wa chama cha social demokrat kuachia madaraka
tume hiyo ilisema mwaka kwamba maafisa wa ngazi ya juu walihusika kwa uhalifu dhidi ya ubinadamu tume ina misingi thabiti kuamini kwamba uhalifu dhidi ya ubinadamu unaendelea kutendwa nchini burundi ripoti ya tume ya hivi karibuni imebaini
volcano hiyo inayojulikana kama volcano ya moto huko guatemala iliripuka kabla ya saa sita mchana
makala hizo nje ya barabara kuu inawapa fursa wafuatiliaji wa voa nchini marekani taswira mbalimbali na ufahamu wa maeneo ya marekani ambayo mara nyingi hayaripotiwi kama ilivyo kwa maeneo ya mijini katika pwani ya mashariki na magharibi
sakata nyingine ya ufisadi inayokumba utawala wa rais uhuru kenyatta wa kenya imejitokeza baada ya tume iliyochunguza jinsi pesa za umma zilivyotumiwa na idara ya misitu kutoa ripoti inayoonyesha kwamba takriban shilingi bilioni mbili zilizotengewa mradi wa upandajji miti katika shule kwenye maeneo mbalimbali ya nchi zimepotea
kila aliyeomba dhamana ametakiwa kulipa shilingi milioni za uganda zitakazo chukuliwa iwapo watashindwa kuja mahakamani tena
mwendesha mashtaka wa serikali hakupinga watuhumiwa hao kupewa dhamana
mbowe na wenzake wanakabiliwa na jumla ya makosa manane likiwamo la kuhamasisha uasi chuki na maandamano yaliyosababisha kifo cha mwanafunzi wa chuo cha taifa cha usafirishaji nit akwilina akwilini
aliachiliwa kwa dhamana ya shilingi milioni zisizo pesa taslimu baada ya majenerali wenzake wakiwemo generali sam kavuma meja generali james mugira kudhamini huru wake wenye masharti kwa kiasi cha shilingi milioni zisizo pesa taslimu
cynthia tisdale mwalimu alikuwa kati ya wale waliouwawa ijumaa asubuhi katika shule ya sekondari ya santa fe familia yake imethibitisha
madai ya museveni wademokrati pia walitoa maoni yao kuhusu ripoti hiyo
mwaka kwa ombi la mtoto wake george ambaye alikuwa rais wa wa marekani bush mkubwa aliuangana na hasimu wake wa zamani bill clinton katika juhudi za kuwasaidia waathirika wa kimbunga katrina
msemaji wa white house sarah huckabee sanders ameandika katika ukurasa wake wa tweeter kwamba trump na kim huenda wakakutana kwa muda na sehemu itakayokubaliwa
utawala wake vile vile ulishuhudia wanasiasa wa upinzani kuzuiliwa nyumbani kwao vifo vya watu kwa kupigwa risasi na watu wasiojulikana na utekaji nyara wa raia akishutumiwa kuwapa silaha makundi ya vijana wakiwemo kundi la wahudumu wa bodaboda wakiongozwa na abdalla kitatta ambaye pia anazuiliwa katika gereza la kijeshi jijini kampala
hata hivyo fumbo ambalo limewashinda waendesha mashtaka ni kujua aliyemuua naibu wa kayihura afelix kaweesi wachambuzi wa kisiasa wanasema kuwa kura ya maoni hiyo ina dhamiria kuanzisha mchakato wa kubadilisha katiba kwani serikali ya nkurunzinza inadai kuwa katiba iliyoko haiendi na wakati
salem ingawaje yeye ni wa rangi tofauti na wewe
watu wawili walipigwa risasi na kuuwawa nje ya kanisa katika mji mkuu wa kinshasa kikundi cha human rights watch kimesema
rais edgar lungu amefuatana na mawaziri wake wa mashauri ya kigeni ulinzi na usalama pamoja na viongozi wengine waandamizi katika serikali ya zambia
katika nchi ambayo katiba ya marekani inaruhusu umiliki wa silaha wabunge hawakotayari kuweka sheria za udhibiti wa silaha pamoja na kuwepo matokeo ya mauaji ya kutumia silaha miaka ya karibuni
kauli ya trump ilipelekea kushutumiwa vikali na viongozi wa au na baadhi ya viongozi wa nchi za afrika kama vile botswana na ghana
rais uhuru kenyatta wa kenya aliwasili nchini cuba alhamisi kuanza ziara rasmi ya siku tatu
kupitia taarifa msemaji wa ikulu ya kenya manoah esipisu alisema kuwa ziara hiyo itaangazia masuala ya afya biashara na utamaduni
nauert amesema pia baadhi ya marekebisho ya katiba yanakwenda kinyume na makubaliano ya msingi katika kuunda serikali ya umoja wa kitaifa uliofikiwa nchini arusha ambao ulimaliza vita ya wenyewe kwa wenyewe nchini burundi
mdemokrat wa ngazi ya juu katika kamati ya usalama ya bunge la marekani amesema jumatano warepublikan katika kamati hiyo wamebadilisha waraka wa siri
vyanzo vya habari vimesema kuwa china imesema ushuru huo wa marekani ni ukandamizaji na mwanzo wa vita vikubwa zaidi vya kibiashara katika historia
taifa hili la kifalme limeundwa chini ya mfumo wa misingi ya sharia za kiislamu na usawa na tunapongeza juhudi za mahakama na mwendesha mashtaka wa serikali katika kufanya kazi kuhakikisha misingi hiyo inaheshimiwa amesema salman
jenerali gilbert diendere kremlin ilijibu maoni ya waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo na kuyaita hayakubaliki na sio ya kidiplomasia hata kidogo kwa waziri huyo kufanya hivyo
mrema alihoji pia ni nini hasa kilichowachelewesha tahliso kutoa tamko hilo hali ya kuwa tukio la mauaji ya akwilina akwilini limetokea wiki mbili zilizopita
wakati wa mkutano wa kampeni huko montana alhamisi trump alikuwa anajaribu kuwapa matumaini wafuasi wake juu ya mteule wake
kamwe sitakata tamaa na watu wangu hawatapoteza matumaini kamwe bila shaka tunatarajia kwamba kazi itaendelea alisema katika moja ya hotuba zake wakati akishiriki katika harakati hizo
iwapo mkutano huo utaendelea kufanyika mwezi may sanders amewaambia waandishi kuwa white house inataka kuhakikisha unafanyika kwa haraka tutavyoweza lakini tunataka kuhakikisha kuwa unafanyika vizuri na tunajitayarisha kwa kufanikisha lengo hilo
mkuu wa polisi igp wa zamani nchini uganda jenerali kale kayihura ameomba msamaha kwa raia na maafisa wote wa serikali nchini
operesheni desert mahojiano na waziri wa mambo ya ndani tanzania kiongozi wa walio wengi katika baraza la seneti mitch mcconnel aliulizwa na mwendesha kipindi mkonservative hugh hewitt katika mahojiano na idhaa ya televisheni ya msnbc iwapo alikuwa na mashaka yoyote juu ya kupitishwa kwa kavanaugh na kujibu sina wasiwasi wa namna yoyote
kirumira alikuwa katika gari aliporushiwa risasi karibu na nyumbani kwake huko bulenga wilaya ya wakiso
washambuliaji hao walikuwa wamepanda bodaboda
hata hivyo rais trump alikanusha kuwa alitumia lugha chafu kuzielezea nchi za afrika na haiti wakati wa mkutano wake ikulu ya white house
wakati huo huo serikali imeunda tume ya uchunguzi itakayo husisha timu ya wataalamu na vyombo ya dola kuhakikisha chanzo cha ajali kinatambulika
generali kayihura ameomba msamaha na kueleza masikitiko makubwa kwamba katika kulitumikia taifa kwa kipindi cha miaka raia wameyaona makosa yake zaidi kuliko mazuri yake
bila ya kuwa na uhuru wa kujieleza uhuru hauwezekani
unaanzia hapo
unapaswa kuwa na nafasi ya kujieleza amesisitiza
wakati huohuo polisi nchini uganda pia wamewakamata wapiganaji wa maimai kutoka jamhuri ya kidemokraksia ya congo drc baada kikundi cha wapiganaji hao kuwateka nyara wavuvi raia wa uganda katika ziwa edwward magharibi mwa uganda
anasema nishati ya jua umeme kutokana na maji nishati kutokana na upepo na aina nyingine za nishati zinabidi kutumika na kukidhi mahitaji ya nishati ya watu
anaeleza inabidi pia kuhimiza utumaiji wa magari na mabasi ya umma yanayotumia nishati ya umeme
anasema serikali zina mwanya wa miaka kusitisha utumiaji wa mafuta machafu na kupunguza joto kuongezeka kwa nyuzi 
 wakati huo huo mbunge francis zaake aliyepigwa na kujeruhiwa vibaya na maafisa wa jeshi amezuiliwa katika uwanja wa ndege wa entebbe akiwa kwenye kitanda cha wagonjwa mahtuti akiwa anapelekwa nchini india kwa matibabu maalum
naye bobi wine amelazwa katika hospitali ya rubaga jijini kampala
serikali ya uganda inasema kuwa tuhuma za kupigwa kwake ni upuuzi mtupu
kuimarisha ushirikiano wa kibiashara na uwekezaji
jacob zuma aliyekuwa rais wa afrika kusini alitangaza kujiuzulu kwake jumatano usiku alipolihutubia taifa katika matangazo yaliyopeperushwa moja kwa moja na vyombo vya habari nchini humo
na kwa ndugu na dada zetu wanaovaa sare za usalama nataka kuwakumbusha kwamba nyinyi ni raia wa uganda kabla na baada ya kuwa afisa wa polisi au wa jeshi
msitumie nafasi na bahati mliopata kuwa maafisa wa usalama kuwadhulumu raia wenzenu kwa sababu mnataka kutetea utawala unao watesa raia amesema mwanasiasa huyo
mwaka waliojitokeza kupiga kura katika uchaguzi wa rais asilimia 
afrika kusini inamshutumu rais donald trump kwa kuchochea chuki baina ya watu wa rangi mbali mbali katika kujibu ujumbe wake wa tweet uliyokuwa unaelezea kuwa wakulima wazungu walikuwa wana nyang anywa ardhi na kuuwawa
hatua hiyo ilijiri baada ya nchi hiyo kuimarisha uhusiano wake na ethiopia na djibouti katika siku za hivi karibuni
katika mkutano huo bibi trump alitambua uwepo wa bi margareth kenyatta mke wa rais wa kenya na kusema ilikuwa ni heshima kubwa kukupokea wiki chache zilizopita katika white house
eneo la ijara linapakana na msitu wa boni ambao unadaiwa kutumiwa na kundi la al shabaab
 chama cha ethiopian people s revolutionary democratic front eprdf kwa mara ya kwanza kimemteuwa kiongozi wake kutoka kabila la oromo abiy ahmed
kiongozi huyo anatarajiwa kuapishwa kama waziri mkuu mpya mwanzoni mwa wiki ijayo
radio fana yenye uhusiano na redio ya taifa ilisema watu wamekamatwa kwa kukiuka amri ya dharura ambayo inasitisha kwa muda katiba na kuwaruhusu polisi kuwashikilia watu bila kuwafungulia mashtaka
kesi yarudi mahakama ya chini hivi kweli kwa vyombo vya usalama miaka mitano iliyopita havikujuwa kwamba tutafika hapa kwamba tanzania itakuwa na wahalifu kama nigeria ambako wahalifu au wanaweza kuvamia mtaa wakateka watu nyara au wakachukuwa vitu na kutoweka chini ya nguvu ya mtutu alihoji malecela
tukio hilo lilitokea siku ya ijumaa majira ya jioni ikiwa siku moja kabla ya uchaguzi mdogo wa ubunge katika eneo la kinondoni kufanyika
muoi hajaonekana hadharani katika siku hivi karibuni
anatarajiwa kufanyiwa mazishi ya kitaifa japo matayarisho ya mazishi hayajatangazwa
aliyekuwa mbabe wa kivita nchini drc jean pierre bemba jumanne alidai kuwa uchaguzi uliocheleweshwa utakaofanyika desemba nchini humo ni mzaha tu baada ya mahakama ya katiba kumnyima nafasi ya kuwania urais
waliweza kuuopoa mtu mmoja kutoka katika ferri hiyo iliyobinuka na mara moja kupelekwa hospitali aliyeshuhudia hilo ameliambia shirika la reuters hali ya mtu huyo haijulikani ikoje
jaji mmoja nchini kenya jumatano amewahukumu maafisa wawili wa polisi adhabu ya kifo kwa kumuuwa mfanyakazi mwenzao na raia wawili mwaka 
sehemu atakapo zikwa mrepublikan huyu wa arizona ambaye alifariki jumamosi akiwa na umri wa miaka itakuwa pembeni ya kaburi la rafiki yake wa muda mrefu na mwanafunzi mwenzie akiwa jeshini admirali chuck larson aliyekufa mwaka 
nchi kadhaa za umoja wa ulaya zimesusia hafla ya ufunguzi wa ubalozi wa marekani mjini jerusalem lakini zaidi ya nchi kutoka kote duniani zinaunga mkono hatua hiyo
serikali ya marekani ilifungwa ijumaa asubuhi wakati bunge lililposhindwa kufikia muafaka katika muda wa mwisho ili kupitisha bajeti ya kuifadhili tena serikali kuu
ufungaji wa baadhi ya shughuli za serikali kuu ulikuwa wa pili katika kipindi cha chini ya mwezi mmoja
hilo ni lenye kutia wasiwasi kwa sababu butembo ni kituo kikuu cha biashara ambacho ni karibu na mpaka wa uganda ambao ni makazi ya takriban watu milioni moja
uchunguzi wa awali unaonyesha kuwa gari hilo lilikuwa linaelekea nairobi ambako magaidi hao walikuwa wamepanga kutumia gari hilo lililokuwa limesheheneshwa na vilipuzi hivyo kwa kifupi ilikuwa ni bomu lenye magurudumu
katika maeneo haya kumewekwa vifaa vya kuwagundua watu ambao viwango vyao vya joto viko juu amesema
mwandishi wa voa anaripoti kuwa sababu ya wanawake wengi kugombea ni mbili kwanza ni ile metoo vuguvugu la kupinga unyanyasaji wa kingono na pili ni donald trump ambaye alichaguliwa akiwa na tabia na anaendelea na tabia ya kutoheshimu wanawake kwa sababu hizo mbili zimepelekea wanawake wengi kutaka mabadiliko na njia moja ni kugombania ofisi za umma
vyombo vya habari nchini tanzania vimeripoti kuwa kiongozi huyo wa chama cha act wazalendo alidai kuwa katika tukio hilo mbali na wananchi kupoteza maisha pia askari wawili wanadaiwa kufariki dunia
idadi ya wakazi duniani inatarajiwa kuongezeka kwa bilioni na nusu kufikia hivyo kuwepo na watu bilioni duniani
ferro anasema nchi za afrika zinatarajiwa kuchangia zaidi ya nusu ya ukuwaji huo
ameiambia sauti ya amerika kuwa wanawake barani afrika wanalazimika kupambana na vizuizi vingi vya kisheria na kijamii ili kuweza kudhibiti haki ya uzazi
zitto kabwe aliachiwa huru ijumaa kwa dhamana
zitto amesema kuwa alikamatwa na polisi usiku wa kuamkia februari mkoani morogoro nchini tanzania wakidai kuwa alikuwa amefanya mikutano bila ya kibali
kwa zaidi ya wiki moja graham aliombolezwa kama mchungaji wa kipekee ambaye alikuwa na ushawishi mkubwa hususan kwa wamarekani na aliyehubiria marais wa vizazi vingi wakati wa huduma yake ya miongo kadhaa
jengo la bunge la marekani capitol jinsi katiba yetu ilivyo sasa yule anayepata kuwa president anachukua madaraka yote
ni heri tuwe na katiba inayowatambua hata wale ambao wamepoteza katika uchaguzi ili kuzuia vurugu kila baada ya uchaguzi amesema agwanda uamuzi huo ulichukuliwa baada ya uchunguzi uliofanywa na wizara hiyo kugundua kuwa kiini cha tatizo hilo katika kambi ya kiziba ilikuwa ni kamati hiyo ambayo ilikuwa imeundwa kusaidia uendeshaji wa kambi hiyo na badala yake imekuwa ikiwahamsisha wakimbizi kupinga maamuzi ya maafisa wa serikali na taasisi zinazoshirikiana nao kuwazuilia kuingia katika kambi hizo na kusababisha vurugu kati ya wakimbizi na kuifanya kambi hiyo na maeneo yanayolizunguka kuwa hatarishi
abiria wote waliokuwa ndani ya ndege ya abiria ya russia waliuwawa wakati ndege hiyo ilipoanguka karibu na moscow maafisa wa russia walisema jumapili
akifungua mkutano huo waziri mkuu wa tanzania kassim majaliwa ameeleza kuchoshwa na mijadala kama hiyo isiyo kwisha na kutoa wito kwa nchi hizo kumi zinazo tumia maji ya mto nile kufikia muwafaka wa kuviondoa vikwazo vikuu viwili ambavyo ni kutoundwa kwa kamisheni ya bonde hilo na wanachama kutotoa kwa wakati michango ya taasisi inayo simamia wanachama wake inayo julikana kwa kifupi nbi
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa anaripoti kuwa bobi wine anataka rais museveni kuzungumzia hisia zake kuhusu watu wanaoendelea kuuwawa na maafisa wa usalama kote nchini kwa sababu wanapinga utawala wake
rais macron ametangaza kuwa gassama atatunukiwa uraia wa ufaransa na kupatiwa kazi katika idara ya zimamoto
ofisi ya meya wa jiji la paris inaeleza kwamba polisi waliweza kudhibiti vyema maandamano hayo kulingana na maandamano ya wiki iliyopita lakini kueleza kwamba uharibifu ulikuwa mkubwa zaidi
marekani imesimama imara kushirikiana katika kujenga mahusiano bora zaidi na rashia lakini hili linaweza kufanyika kwa serikali ya rashia kubadilisha mwenendo wake huckabee sanders ameongeza katika tamko lake
ramaphosa alichaguliwa bila ya kupigiwa kura baada ya kuwa ndiye mgombea pekee aliyeteuliwa katika bunge mjini cape town jaji mkuu mogoeng mogoeng aliwaambia wabunge
sanaa hizo zilizinduliwa katika chumba maalum cha maonyesho ya picha ambacho kimehifadhi picha zote za marais
lakini peter opondo mkuu wa kitengo cha uhariri runinga ya citizen ameeleza idhaa ya sauti ya amerika kuwa serikali ya kenya haijawaeleza chochote kuhusu hatua ya kuzima runinga hizo licha ya ktn news na ntv kurejeshwa hewani
jim mattis waziri wa ulinzi wa marekani mswada ulikuwepo maoni ya raia yalikusanywa ulichapiswa kwa gazeti rasmi la serikali ukasomwa kwa mara ya kwanza ya pili na tatu
ulipitia kwa kamati ya bunge ukajadiliwa na kupitishwa
mabadiliko ya sheria yalifanyika kulingana na sheria ameeleza
idadi ya wapiga kura khashoggi aliingia katika ubalozi mdogo octoba ili kuchukuwa makaratasi yake aliyokuwa anayahitaji ili kumwezesha kufunga ndoa na mchumba wake hatice cengiz raia wa uturuki ambaye alisubiri ndani ya gari nje ya jengo la ubalozi lakini hakumuona tena khashoggi
crystal wells ni msemaji wa kanda wa kamati ya kimataifa ya msalaba mwekundu icrc yenye makao yake mjini nairobi
anasema mashirika ya misaada mara kwa mara yanakabiliana na hali ya dharura kwa kugawa chakula cha misaada kwa watu wasiokuwa na makazi na huduma za afya kwa majeruhi wa vita
akbar alifungua mashtaka ya jinai jumatatu dhidi ya priya ramani mwanamke wa kwanza kati ya hao kumtuhumu kwa udhalilishaji
wanawake wengine walisema wako tayari kutoa ushahidi wao dhidi yake mahakamani
mayor wa paris anne hildalgo amesema katika ujumbe wa twitter kuwa alimpigia simu gassama kumshukuru kwa kitendo chake cha ushujaa
zaidi ya raia wa congo millioni watajielekeza kwenye vituo vya kura jumapili kuwachagua wagombea rais wabunge kwenye ngazi ya taifa na majimbo
wagombea kwenye kiti cha rais wote pamoja ni akiwemo mgombea moja mwanamke
lakini hapa tunaangazia wasifu wa wagombea wakuu wa tatu ambao ni emmanuel ramazani shadary martin fayulu na felix tshisekedi pamoja pia na sera zao za kisiasa
rais donald trump ambaye aliongea na rais wa rashia vladimir putin jumanne iliyopita amehusishwa katika mazungumzo ya kuwafukuza wanadiplomasia hao kwa mujibu wa maafisa wa serikali
mzee omar alisema baba yake huyo aliyemtaja kwa jina la omar kagobe alipata watoto mmoja akiwa yeye
pamoja na ekai wengine waliofunguliwa mashtaka ya ulaji rushwa ni afisa mkuu aliyeongoza ujumbe wa wanariadha wa kenya kwa mashindanio hayo ya olimpiki stephen soi na katibu mkuu wa kamati ya kitauifs ys oli mpiki nchini kenya francis paul kinyili
wizara ya fedha haikuweza kupatikana mara moja kutoa maoni yake
hazina inatarajia ukuaji wa uchumi kurejea tena kwenye asilimia 
 mwaka huu baada ya kipindi cha ukame wasi wasi uliojitokeza kuhusu uchaguzi wa rais na kasi ya pole pole ya ufanisi katika sekta binafsi yalikata ukuaji wa uchumi mwaka jana hadi asilimia 
wademocrat hawatetereki katika upinzani wa kufadhili ujenzi wa ukuta wakiamini nafasi itakuwa nzuri katika majadiliano wakati baraza jipya la wawakilishi lenye wademocrat walio wengi litakapochukua udhibiti bungeni mwanzoni mwa januari 
mamlaka ya mapato tanzania tra imetakiwa kutekeleza majukumu yake kwa kufuata taratibu pia kujenga mahusiano bora na wafanyabiashara ili walipe kodi kwa uhuru na uadilifu bila vitisho
hatua hii inachukuliwa jumatano wakati wananchi wakiandamana kupinga utozaji kodi huo na wakisema kuwa kodi hizo ni kadamizi na ni ghali mno
tamko la serikali lililotolewa ijumaa jioni limeeleza mkutano wa baraza la mawaziri ulioendeshwa na rais paul kagame jumamosi umepitisha kuachiwa kwa wafungwa waliokuwa wanastahiki msamaha huo chini ya vifungu husika vya sheria
wakati wakiandamana kuvuka daraja wengi wao waliimba ni aibu
madereva wa magari walipiga honi kuunga mkono maandamano hayo
akizungumza katika kilele cha wiki ya sheria dar es salaam alhamisi rais amemwagiza jaji mkuu prof ibrahim juma kufuatilia suala hilo
hata hivyo kwa kipindi chote hicho jamii ilionekana kulipokea hilo kwa shingo upande
kwa mujibu wa shirika la habari la serikali ya china xinhua kim alifanya ziara hiyo ambayo haikuwa rasmi kuanzia jumapili mpaka jumatano na kukutana na rais xi jinping
kwa mujibu wa mtandao wa makampuni ya mohamed enterprises ya metl group mo amerejea nyumba ikiwa ni siku ya tisa baada ya kutekwa na watu wasiojulikana alhamis oktoba katika hoteli ya colessium iliyopo masaki jijini dar es salaam
wafuasi wa bobi wine walisikika wakiimba nguvu za watu nguvu zetu waliwasha moto katikati ya barabara na kuzuiya magari yasipite na kusimamisha shughuli za kibiashara katika soko la kiseka barabara za namirembe na kikuubo kabla ya kusambaa hadi katika mitaa ya wandegeya makindye na gayaza yenye shughuli nyingi zaidi jijini kampala
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa anaripoti kuwa alionekana mnyonge akitembea polepole sana na kutumia mkongojo maalum huku akisaidiwa na mawakili wake
iwapo kura ya kutokuwa na imani naye itapitishwa rais wa anc cyril ramaphosa atachaguliwa na bunge kuwa rais mpya wa afrika kusini kati ya alhamisi au ijumaa
miguel diaz canel ametangazwa alhamisi kuwa rais mpya wa cuba ikiwa ni mara ya kwanza katika kipindi cha miaka cha utawala wa kikomunisti kupata rais nje ya familia ya castro
mwana wa mfalme wa saudia mohamed bin salman ambaye anashutumiwa kuhusika kwa sakata hiyo ameendelea kukanusha kwamba ufalme ulihusika kwa vyovyote katika mauaji hayo
spika wa bunge la tanzania job ndugai amepiga marufuku wabunge wanawake kuingia katika bunge wakiwa na kucha na kope bandia
haya ni makala ya kumi na mbili tangu tuanze maonyesho haya
yamekuwa kivutio kikubwa na wageni wanajifunza kwamba afrika ina mazuri na siyo tu njaa magonjwa na vita vya kikabila alisema
trump ambaye aliwasili singapore muda mfupi baada ya kuwasili kim atakutana na waziri mkuu lee jumatatu
kuomba huko msamaha huo kumekuja mwanzoni mwa mchakato wa utaratibu wa mashauriano juu ya mageuzi ya ardhi utakaofanyika nchi nzima
mkuu wa huduma za dharura wa umoja wa mataifa mark lowcock wawili hao aidha walikubaliana kwamba kenya itafungua ubalozi mpya katika jiji kuu la nchi hiyo bern
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
maafisa wa costa rica wanafanya uchunguzi wa ajali ya ndege iliyotokea jumapili katika eneo lililo na misitu magharibi mwa mji wa san jose ambayo imeuwa raia wa marekani na marubani wawili
alikuwa rais wa wa marekani mrepublican ambaye alihudumu kwa kipindi kimoja kuanzia mwaka mpaka 
anakumbukwa kwa kuwavamia wanajeshi wa iraq waliokuwa nchini kuwait na kwa juhudi zake katika mkatabab wa amani wa mashariki ya kati
umesema kuwa ilibainika kuwa zaidi ya asilimia ya bajeti inayotumiwa na kamisheni ya umoja wa afrika au ilitegemea pesa za wahisani
kwa miongo mingi sudan na marekani zimekuwa katika mvutano zaidi kuliko ushirikiano
udhaifu uliyotajwa ni pamoja na kitendo cha kuuwawa kwa balozi wa marekani mjini khartoum mwaka kitendo cha sudan kumpokea osama bin laden katika miaka ya na serikali ya sudan kuendelea kuunga mkono uvunjifu wa amani dhidi ya raia wa darfur jambo ambalo lilitajwa kama mauaji ya halaiki
kama tunavyojua trump hajaonyesha shauku kubwa kwa masuala ya afrika lakini pia anajua kwamba kenya ni muhimu mno hususan katika vita dhidi ya ugaidi alisema namwamba kwa njia ya simu
lazarus amayo uchaguzi huo unachukuliwa kuwa muhimu kabisa kwa kisiwa hicho kikubwa cha afrika katika juhudi za kurudisha utulivu wa kisiasa baada ya mvutano ghasia na maandamano yaliyojiri miezi tisa iliyopita yaliyo sababishwa na rais aliyekuwa madarakani kutaka kuwazuia marais wa zamani kugombania tena kiti cha urais
siku ya mashujaa rasmi inaadhimishwa siku ya jumatatu ya mwisho ya mwezi mei imetengwa kwa ajili ya kuwaenzi wanajeshi wote waliokufa katika vita ikiwa ni sehemu ya historia kote nchini marekani
bunge la marekani lilitangaza siku ya mashujaa kuwa ni mapumziko ya kiserikali kitaifa mwaka 
abiy alisema shambulizi hilo lilikuwa limepangwa na kwamba polisi wanachunguza ni nani aliyehusika
zuckerberg alijibu kwamba hana uhakika swali hilo linamaanisha nini
washauri waandamizi wa rais trump na maafisa wa jeshi wanaonya hatua hiyo italitumbukiza zaidi eneo kwenye vurugu
bilionea mohammed dewji amerejea nyumbani kwake mjini dar es salaam tanzania baada ya kutekwa
dewji alikuwa anashikiliwa na watu wasio julikana
hatuta vuta pumzi mpaka pale mlipuko huu unamalizika amesema akieleza matumaini yake kuwa hatua zilizo chukuliwa na who kudhibiti mlipuko huo zitazuia kuenea kwake ifikapo mwisho wa mwaka 
kundi la muntu liliripoti kutofurahishwa na jinsi uchaguzi huo ulivyoendeshwa na kuanza mazungumzo kati ya wafuasi wake kuhusu hatma yao katika chama ambayo matokeo yake yamepelekea muntu kujiondoa fdc
ramaphosa aliteuliwa katika bunge bila ya upinzani alhamisi mjini cape town na kuapishwa muda mfupi baadae
lakini katika usiku huo wa jumamosi polisi waliwakamata washukiwa waliokuwa katika tamasha hilo lililofanyika katika ufukwe wa busabala kampala uganda
matokeo ya awali nchini russia yanasema rais vladimir putin ameshinda muhula wanne madarakani kwa zaidi ya asilimia za kura zilizopigwa
kayihura amekana mashtaka yote na kurejeshwa kizimbani hadi tarehe mwezi septemba atakaporejeshwa tena mahakamani huku kikao cha mahakama kikisikiliza iwapo anaweza kuachiliwa kwa dhamana kilichopangwa kufanyika tarehe mwezi agosti
ofisi ya moon imesema kuwa kim alijibu kuwa yeye yuko tayari kufanya mazungumzo na japan
kuna makundi matano ya majeshi yaliotolewa na nchi mbalimbali ili kuchangia katika kupambana na kikundi cha itikadi kali cha al shabaab nchini somalia
inawahusisha uganda kenya burundi na djibouti pamoja na ethiopia
mann ndiyo na kwahiyo maisha yangu yote nitaishi hivi
kitu ambacho kinanitia khofu sana ni mawazo kwamba kuna siku nitaamka na nitakuwa na umri wa miaka na sitakumbuka miaka ya mwisho katika maisha yangu
maafisa wote waliomtembelea bobi wine kizuizini akiwemo mkewe ndugu yake mawakili asuman basalirwa na erias lukwago wanasema kwamba hali ya afya ya bobi wine si nzuri na kwamba anahitaji matibabu ya dharura na kwamba hawezi kuzungumza kuketi wala kusimama bila kusaidiwa
hakuna daktari kutoka nje ya kambi wala waandishi wa habari wamekubaliwa kumfikia
keita ametumia muda wa siku nne akiitembelea nchi hiyo na kukutana na maafisa wa serikali akiwemo makamu rais wa kwanza taban deng gai
imetayarishwa na mwandishi wetu kennedy wandera kenyarais wa marekani donald trump na mkewe melania walitoa heshima zao jumatatu jioni mbele ya jeneza la rais wa zamani wa marekani george h
bush ambaye mwili wake unalala kati kati ya ukumbi mkubwa wa bunge unaofahamika kama capitol rotunda na kuwapatia nafasi pia wamarekani kutoa heshima zao kwa rais wa wa marekani
rais xi ameahidi msaada mkubwa kwa papua new guinea taifa maskini kabisa katika kanda hiyo ya kusini mashariki ya asia na alikutana na viongozi wa biashara wa visiwa vya bahari ya pacific hapo jana
ziara hii inafanyika huku serikali ya bujumbura ikiendelea kuituhumu kigali kuwa inawazuia wakimbizi wa burundi wanaotaka kurejea kwa hiari
kamishna mkuu wa unchr phillippo grandi amesema akiwa pamoja na rais burundi pierre nkurunziza katika mkutano wa faragha wameangazia tuhuma hizo na kuazimia kuanza kufikiria uwezekano wa kuanzisha chombo maluum inayojumilisha viongozi wa rwanda na burundi ili kuzungumzia swala la wakimbizi
hata hivyo waziri lugola amevitaka vyombo vya habari hususan mitandao ya kijamii kuwa makini katika utoaji wa taarifa kutokana na utoaji taarifa za kuwakanganya wananchi zikiwemo za kupotosha dhidi ya tukio hilo
kamishna amesema sababu iliyopelekea hilo ni kuwa serikali ya burundi ilipinga kushirikiana na tume ya wataalamu wa un wa masuala ya haki za binadamu waliotumwa nchini burundi mwezi machi baada ya kuwepo makubaliano na serikali ya burundi
baada ya mazungumzo yaliyo fanyika ikulu jijini dar es salaam rais john magufuli alisema benki imekubali kutoa fedha hizo kwa ajili ya ujenzi wa madarasa mabweni maabara nyumba za walimu na vifaa vya kufundishia
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
serikali ya iran imezituhumu nchi za magharibi na nchi maadui katika eneo la mashariki ya kati kwa kuchochea maandamano yaliyokuwa na vurugu nchini humo
waziri mkuu wa israeli benjamini netanyahu aliyapongeza majeshi ya israeli ambayo yalitupa risasi dhidi ya wapalestina
taasisi zote mbili za kimataifa zinazoshughulikia haki za binadamu human rights watch na amnesty international wameishutumu ethiopia kwa kuwakamata watu kiholela kuwatesa na kuendesha mashtaka bila uadilifu dhidi ya wapinzani wa vyama vya kisiasa
wachambuzi wa siasa wanasema kwamba suala la umri wa rais museveni limezuwa gumzo kutokana na marekebisho ya katiba yaliyofanyika mwaka iliyo kuwa inamzuia kugombea urais anapotimiza umri wa miaka 
operesheni hiyo ya uokoaji ilisababisha kifo cha mmoja wa wazamiaji wa jeshi la majini la thai wiki iliyopita
sauti ya amerika imewaachisha kazi au imependekeza kuwaondoa kazini wafanyakazi katika idhaa ya hausa kufuatia shutma za vitendo visivyo stahili ikiwemo kupokea malipo batili
mwezi mmoja uliopita trump alisema kwamba hana taarifa kuhusu malipo yanayodaiwa kutolewa na stormy daniels ikiwa sehemu ya mkataba ambao mcheza filamu huyo alisaini akikubali hatatoa taarifa kuhusu uhusiano wao kabla ya uchaguzi mkuu
trump amekanusha kuwa na uhusiano wowote na daniels
maafisa usalama wasiopungua wanane jumapili waliuwawa baada ya gari walilokuwa wakisafiria kukanyaga bomu katika eneo la bojigaras kaunti ya wajir
tunawahimiza wabunge kuacha kujaribu kuwatishia dinah ondari anthony mwangi na wafanyakazi wenzao kwa kutumia vitisho na kuwachunguza na badala yake wawaachie huru kufanya kazi yao ya kuripoti bungeni
nguzo hizi zikiwa ni kupatikana kwa chakula cha kutosha kwa wakenya ujenzi wa nyumba bora na nafuu upatikanaji rahisi wa huduma bora za kiafya na kuwepo kwa viwanda ili kuwapa wakenya kazi
umoja wa mataifa umekuwa ukijaribu kusimamia mazungumzo kati ya pande hasimu yemen ikiwa ni sehemu ya juhudi ya kutafuta suluhu katika mgogoro huo
kwa mujibu wa gazeti la nipashe nchini tanzania wakati akiongozwa na wakili wa serikali mwandamizi leonard swai shahidi huyo alidai kuwa kampuni hiyo iliwaahidi kuwapatia kazi ya kuhamisha urushaji wa matangazo kutoka mfumo wa analogia kwenda digitali katika televisheni
mahakama hiyo ijumaa novemba iliwafutia dhamana mbowe na matiko kutokana na kukiuka masharti ya dhamana kwa kusafiri nje ya nje bila kibali cha mahakama hivyo kushindwa kufika mahakamani siku ambazo kesi yao ilipangwa kwa usikilizwaji wa awali
ijuamaa rais trump alikutana na rais wa rwanda paul kagame kwenye mji wa davos uswizi na kumsifu kama rafiki
uongozi wa shule ya kujitegemea ya santa fe isd amesema katika tamko kuwa watu wamejeruhiwa lakini hakueleza idadi yao
vipi mkurugenzi mtendaji mkuu wa kampuni isiyokuwa na fedha anaweza kuendelea kufadhili miradi mbalimbali amesema imemshangaza
katika mkutano wa faragha na wabunge wa conservative kabla ya kura kuanza may alisema atajiuzulu kama kiongozi wa uingereza kabla ya uchaguzi uliotarajiwa kufanyika hatua ambayo huwenda imemsaidia kupata uungaji mkono wa baadhi ya wabunge ambao walikuwa hawajafanya maamuzi wakati wanakwenda kupiga kura ya siri
tangazo la may la kutowania kuchaguliwa tena lilithibitishwa na waziri katika baraza la mawaziri amber rudd na wabunge wa conservative alec shelbrooke na robert buckland
bulaya ambaye ni mbunge wa bunda mjini chadema alisema wabunge walitaka mfumo wa upigaji mahesabu ya mafao ya wafanyakazi kikokotooo uainishwe kwenye sheria lakini serikali ilisema itakiweka kwenye kanuni na matokeo yake ilitunga kitu alisema ambacho kinawakandamiza wastaafu
mnangagwa alihukumiwa kunyongwa kwa kosa la uhujumu chini ya utawala wa wazungu waliowachache
lakini alisamehewa kunyongwa kwa sababu ilionekana kuwa alifanya kosa hilo wakati akiwa mtoto mdogo
janga la alhamisi lilitokea wakati waokoaji walikuwa wakimaliza siku yao ya mwisho wakitafuta miili iliyo kuwa imebakia katika kisiwa cha sulawesi ambapo zaidi ya watu waliuwawa katika tetemeko na wimbi kubwa la tsunami la mwezi uliopita lililoleta uharibu mkubwa
amesema alijiuzulu wadhifa wake wa kusimamia shughuli za oxfam baada ya tetemeko la ardhi la mwaka nchini haiti kwasababu alishindwa kuwa na udhibiti unaokubalika kwa wafanyakazi wake ambao walishutumiwa kwa vitendo vya ngono
lakini amekanusha yeye mwenyewe kufanya makosa yoyote hajawahi kuandaa tafrija za ngono au kutembelea madanguronchini humo
ripoti imeandikwa na kennes bwiremara kwa mara serikali ya kenya imeshtumiwa kwa kutengeneza mazingira duni kukandamiza mashirika ya kijamii yakiwemo yale ya kutetea haki za binadamu lakini kauli ya serikali iliyotolewa jumanne inaonyesha kuna mtizamo mpya juu ya uhusiano huo
mmiliki wa hoteli ko jefry ameiambia televisheni ya jiji jumamosi kuwa watu sitini wanasadikiwa kuwa wamekwama katika kifusi hicho
mamia ya watu walikusanyika katika uwanja wenye maduka ya biashara wakiwatafuta watu wawapendao
historia inatuambia kuwa ni wananchi wa ufilipino walikuwa wanatumiana ujumbe wa simu katika kuhamasisha maandamano dhidi ya rais joseph estrada na kwa muda wa saa kadhaa nguvu ya wananchi ilimlazimisha estrada kujiuzulu kutoka katika madaraka
hilo lilitokea mwaka 
vyombo vya habari vimeeleza kuwa baadhi ya maafisa wamesema kuwa ingekuwa ni kwa sababu ya utovu wa nidhamu wangekuwa wamekamatwa
ingawa wabunge wa baraza la wawakilishi wameidhinisha mswada wa bajeti ya muda jumanne jioni kufuatana na misimamo ya vyama vyao lakini kazi kubwa itakua katika baraza la senate ambako kura zinahitajika kuidhinisha mswada huo
ajenda kuu ya mkutano huo ni mzozo wa kisiasa wa burundi baada ya wawakilishi wa serikali kukosa kushiriki mazungumzo ya amani yaliyo kuwa yakiongozwa na rais mstaafu wa tanzania benjamin mkapa nchini tanzania
museveni anataka watetezi hao wa haki za binadamu kuacha kumkosoa akitishia kuwafukuza uganda
theresa may anakuwa waziri mkuu wa pili wa uingereza kutua nairobi baada ya margaret thatcher kuzuru nairobi mwaka wa 
trump amedai kuwa wabunge wa chama cha demokrat hawataki kuwepo usalama katika mipaka hawataki kuzuia madawa ya kulevya wanataka kuondoa fedha kwenye bajeti ya jeshi kitu ambacho hatuwezi kufanya
katika ujumbe wake wa twitter jumatatu trump amesema marekani kwanza na tuifanye marekani kuwa bora tena tayari kuna kituo cha matibabu mjini los aneles california ambacho kinawahudumia watu walio na hali hiyo ya kuzoea video games kiasi kwamba ni vigumu kuachana nazo
kulingana na shirika la habari la reuters utawala wa trump umeongeza msukumo dhidi ya serikali ya uturuki siku moja baada ya nchi hiyo kumweka andrew brunson anayekabiliwa na mashtaka ya ugaidi na ujasusi kizuizini nyumbani baada ya kuzuiliwa gerezani kwa muda wa miezi 
msimamizi wa wafanyakazi katika ofisi ya waziri mkuu ameandika katika ujumbe wa tweet waziri mkuu abiy ameleta ujumbe wa mshikamano na urafiki kati ya ethiopia na wananchi wa somalia wasio kata tamaa
raia wa uganda wanadai kwamba wanashindwa kuwatambua wanaowateka nyara jamaa zao kwani wana tabia sawa na za maafisa wa polisi wanao wakamata raia bila ya kujitambulisha wala kuvalia sare za kikazi
ilipata tuzo nyingi ikiwa ni pamoja na filamu bora zaidi kwa uigizaji yani drama
haya yanajiri wakati kenya imetoa ujumbe mkali kupuuzilia mbali matamshi ya mjumbe huyo kuwa kenya inahujumu upatikanaji wa amani mjini juba
kwa mujibu wa wale waliokuwepo katika ukumbi wa ikulu ya white house wakati wa mkutano huo juu ya wahamiaji wiki iliyopita trump alihoji ni kwa nini marekani inaruhusu wahamiaji kutoka haiti el salvador na afrika na kusema anataka kuona wahiaji zaidi kutoka nchi kama vile norway
pia inavyoelekea ni kuwa anataka kuitoa haiti katika mpango wa mageuzi ya wahamiaji
makaazi yaliyo karibu na pwani pamoja na hoteli za watalii ziliharibiwa vibaya
hana habari uchunguzi unaendelea hii ni kwa sababu kila mwaka zinaponyesha mvua za aina hii watu wengi hupoteza maisha huku tatizo hili pia likichangiwa na radi zinazopiga wananchi kwa wingi
mwaka ripoti ya unicef imebaini kuwa wasichana na wanwake katika nchi wamepitia ukeketaji zaidi ya nusu ni nchini indonesia misri na ethiopia
ndow anasema alilipwa mara moja tu katika muda wote aliokuwa huko
na alilazimishwa kufanya kazi kwa takriban saa kwa siku
alipougua kulikuwa hakuna wa kumuonea huruma
nchini uganda muungano wa kutetea haki za waandishi wa habari hrnj umetoa muda wa saa kwa jeshi la nchi hiyo updf kuwakamata maafisa wote wa jeshi walio rekodiwa wakiwapiga fimbo waandishi wa habari la sivyo wataanza mgomo wa kutoandika habari kuhusu idara zote za usalama
dr miguna ambaye alikataliwa kibali cha kuingia kenya baada ya kushindwa kuonyesha pasi yake ya kusafiria ya canada ameendelea kudai kuwa watu ambao walikuwa wanajifanya wao ni madaktari walijaribu kuingia katika chumba hicho
ibrahim abiriga miji ya matajiri hatarini maafisa wa marekani walisema jumatatu kuwa vikwazo vipya pia ni ukumbusho kwa vitendo vya kikatili na kifo cha mwanafunzi wa chuo cha juu mmarekani otto warmbier
warmbier alihukumiwa kifungo cha miaka jela mwaka kwa shutuma za wizi wakati wa ziara nchini korea kaskazini
aliugua na kupoteza fahamu wakati akiwa chini ya ulinzi nchini humo na kufariki wiki moja baada ya kurejea marekani
baada ya kukaa nje ya nchi kwa miaka akiwa gerezani uholanzi makamu wa rais wa zamani wa drc jean pierre bemba amerejea nchini jumatano hatua ambayo inaelezwa inaweza kuleta mabadiliko ya kisiasa nchini humo
maelfu ya watu wameuawa na taasisi zinazopigania haki za binadamu zinasema jeshi lilichoma nyumba na ardhi na kuendesha mauaji na ubakaji
katika kumbukumbu zangu wizara ilitoa maelekezo kwa bodi ya wakurugenzi ya tbc iitishe kikao cha kujadili na kutoa mapendekezo kwa sababu ilitaka kujua zaidi kuhusu mkataba huombali na wizara na ag msajili wa hazina naye alifahamishwa kwa sababu yeye ndiye amepewa dhamana na mali za shirika pamoja na wizara ya fedha ambayo ni mtoa fedha alidai mshana
baadhi ya wamarekani wanaonuia kutembelea kenya walionekana wakiuliza maswali kuhusu hali ya maisha jamii na vivutio mbalimbali vya kitalii katika nchi hiyo huku wakionja vyakula tofauti tofauti vya kiasili
bobi wine ambaye yupo nchini marekani kwa matibabu baada ya kupata majeraha akiwa mikononi mwa kikosi maalum cha jeshi kufuatia kukamatwa kwake huko arua mwezi agosti na kuteswa
wakati mmoja aliwaeleza waandishi wa habari kwamba alikuwa ameamua kujinunulia pistol kwa sababu anahofia maisha yake onyo hilo limetolewa kufuatia kukamatwa kwa mtoto wa mkuu wa chuo cha makerere wa zamani ambaye polisi wanamtuhumu kwa kutumia lugha ya matusi wakati wa maandamano yaliyofanywa na wahamiaji wa uganda nchini marekani yaliyokuwa yanashinikiza kuachiwa kutoka kizuizini jeshini mbunge robert kyagulanyi wa jimbo la kyadondo mashariki
maktaba hiyo imesema katika blog iliyochapishwa wiki hii kuwa lengo lakini nambari moja katika kukusanya na kuhifadhi ujumbe wa tweet ilikuwa kuandika kumbukumbu ya jinsi mitandao ya jamii ilivyoibuka na kuendelea kukua kwa vizazi vijavyo
mwandishi huyo wa habari alikuwa anaishi marekani na kuandika makala za maoni katika gazeti la the washington post ambazo zilikuwa zinamkosoa prince mohammed na riyadh kujihusisha na vita vya miaka mingi vya yemen
kati ya wale wanategemewa kuhudhuria mkutano huo ni wanafunzi kutoka shule ya sekondari ya marjory stoneman douglas huko parkland florida ambapo mwanafunzi wa zamani jumatano iliopita aliwaua watu 
lakini kupitia mahojiano na sauti ya amerika waziri wa mambo ya ndani amesema kwamba mwelekeo uliopo ni kuwarudisha wakimbizi wa burundi makwao kwa hiari
lakini pia nikatambua umri wa mheshimiwa kinana nikazungumza na mzee shein akaniambia kwa kweli tumkubalie amefafanua
washukiwa hao waliokamatwa na wako rumande kwenye vituo vya polisi vya maeneo ya kabalagala na katwe kwa shutuma za kujihusisha na makosa ya wizi wa mfukoni uvutaji wa dawa za kulevya kupigana na kuwabughudhi wananchi
njaa ukosefu wa maji mwilini unyanyasaji wa mwili magonjwa na ukosefu wa fursa ya madawa ni sababu za vifo vya mara kwa mara inayoelezewa kwa wahamiaji ambao wanaripotiwa kufa wakiwa njiani ndani ya bara la afrika
ikihusishwa na biashara magendo ya binadamu na usafirishaji haramu wa watu kunaweza kuwaweka watu katika hali hatarishi ambapo kuna taasisi ndogo ya kuwalinda wenyewe na kuwaacha wasafiri wenzao wakinyanyasika
wahusika wakuu ndani na kuzunguka syria wameanza kuyaweka sawa majeshi yao wakati majadiliano yanaendelea jinsi ya kusonga mbele mara majeshi ya marekani yakapoondoka nchini humo na mapambano dhidi ya mabaki ya kundi la kigaidi la islamic state ambalo limejitangazia ukhalifa
kamati ya sheria ya baraza hilo na mawakili wake ford ambaye anamshutumu brett kavanaugh mteuliwa katika nafasi ya mahakama ya juu marekani kwa kumshambulia kingono wakati wawili hao wakiwa shule ya sekondari wamefikia makubaliano kwamba atatoa ushahidi mbele ya kamati hiyo alhamis wiki ijayo
warohingya wamekataliwa uraia pamoja na kuwa wengi katika familia hizo wameishi katika nchi ya myanmar kwa vizazi vingi
wakimbizi wamekimbia uvunjifu wa amani katika jimbo la rakhine ambao un imeeleza kuwa unalingana na nadharia halisi ya mauaji ya kikabila
msemaji wa jeshi katika sehemu hiyo kapteni mak hazzukay amesema kwamba mauaji yametokea baada ya waasi kushambulia kambi ya jeshi
uchaguzi wa fdc barua hiyo imeandika pia wasichana wanalazimishwa kupimwa mimba wale walio wajawazito wanafukuzwa na kuzuiliwa kumaliza masomo yao
korea kaskazini kuondolewa vikwazo na ushirikiano wa baadae kati ya nchi hizi mbili
ripoti hii haikupata ushahidi wowote wa upendeleo wa kisiasa au uonevu wowote ambao ulipelekea kuathiri uchunguzi huo ambao unapitiwa tena alitangaza mkurugenzi wa fbi wa hivi sasa christopher wray
hata hivyo vyanzo vya habari vimeripoti kuwa pence alijiepusha kabisa kufanya maongezi au mawasiliano yoyote na maafisa wa korea kaskazini
kila mtu anataka kufanya kazi white house trump amesema wakati wa mkutano wake na waandishi wa habari akiwa na mgeni wake waziri mkuu wa sweden stefan lofven
wote hawa wanataka kuwa sehemu ya wafanyakazi wa ofisi ya rais
tukio hili linatokana na kuchapishwa katika gazeti la people daily julai na habari zinazodai kuwa wabunge walikuwa wanachukuwa na kuomba rushwa kutoka katika taasisi na watu mbalimbali ambao walikuwa wanatakiwa kuwachunguza
gazeti la people dailiy linamilikiwa na mtu binafsi lakini linahusishwa kuwa na mafungamano na familia ya rais uhuru kenyatta
hata hivyo kuna baadhi walokata tamaa na kuanza kurudi nyumbani kwa mabasi ya kiraia na kijeshi yaliyotolewa na guatemala na hondurus
china iliwakamata wanaume wote hao wawili baada ya polisi wa canada kumkamata mtendaji mkuu wa kampuni ya teknolojia ya china meng wanzhou mwanzoni mwa mwezi huu mjini vancouver kufuatia waranti ya marekani
meng yupo nje kwa dhamana anasubiri uwezekano wa kusafirishwa kwenda marekani kujibu mashtaka ya kukiuka vikwazo vya marekani dhidi ya iran
korea kaskazini imesema kwamba haitaacha mpango wake wa kutengeneza silaha za nuclear kwa kubadilisha na tangazo rasmi la kumaliza vita vya korea
bado tunatafuta njia ya kukaa na tcra na kuwaelewesha kwa kuongea nao na kufikisha ujumbe wetu na kuelezea kitu hiki kitakuwa kigumu kwa upande wetu
marekani imeongoza ushirika wa kufanya mashambulizi ya anga dhidi ya malengo ya islamic state nchini syria na iraq tangu mwaka na pentagon imesema mwezi desemba kuna takriban wanajeshi wa marekani nchini syria
katika ukweli wa yaliyomkuta salah farah ambayo filamu hii inasimulia ni kuwa alikufa kutokana na majeraha kabla ya kipindi cha mwezi mmoja baada ya shambulio hilo ambalo lilitokea kweli
mtatiro alitangaza kujiunga na chama cha mapinduzi ccm na kueleza kuwa ameanza kwa kuzungumza na waandishi wa habari na kutangaza azma yake ambayo ameitafakari kwa muda mrefu kabla ya kuwataarifu viongozi wa ccm ambao amewaomba wampokee
kongamano la utalii wa kimataifa marais hao wamesema kuwa biashara iliyoko inafanyika bila vikwazo vyovyote na hivyo kuagiza tofauti zilizojitokeza katika baadhi ya bidhaa zimalizwe
rais sahle work amewahi kuwa balozi wa ethiopia nchini senegal na djibouti na amewahi kushika nyadhifa kadhaa katika umoja wa mataifa ikiwamo mkuu wa kujenga amani katika jamhuri ya afrika ya kati
benki ya dunia wb imesitisha mkopo wa elimu wa dola za marekani milioni uliokuwa utolewe tanzania kutokana na sera ya nchi hiyo inayokataza wasichana wajawazito kuendelea na masomo
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dcjumapili ya agosti ni maadhimisho ya ya siku ya haki ya wanawake kwenye kipengele cha cha katiba ya marekani kinachowapa wanawake haki ya kupiga kura marekani
tangu wakati huo wanawake wamekuwa wakijitokeza kwa wingi kwenye kupiga kura kuliko wanaume
tukipeleka jeshi letu kudhibiti magendo wanasema tunarudisha nyuma biashara ya usafirishaji hapa nchini
inawezekana kwa hiyo ninachotaka kuwaambia ni nini marehemu baba wa taifa mwalimu julius nyerere alitufundisha kwamba tumepata uhuru wa bendera lakini tuna kazi ya kutafuta uhuru wa kiuchumi waziri alisema
mwandishi wa sasuti ya amerika mjini lumbumbashi kahozi kosha anaripoti kwamba baada ya kuhojiwa maafisa waliondoka na na kumacha katumbi ndani ya ofisi hiyo bila ya kumpa taarifa yeyote
televisheni ya taifa imesema baadhi ya waandamanaji waliokuwa na silaha walijaribu kuteka baadhi ya vituo vya polisi na vituo vya jeshi lakini walikabiliwa na kizuizi imara cha vikosi vya usalama vya nchi hiyo
tayari umoja wa ulaya umemwita balozi wake kutoka tanzania baada ya kile kilichoitwa ni kulazimishwa kuondoka kutoka tanzania na msaada wake wa kifedha na sera zake kwa tanzania zinajadiliwa
lakini katika kile kinachoonekana kama kujikanganya museveni katika taarifa yake anasema kwamba mwanasiasa huyo amepokea matibabu ya kutosha akiwa wilayani arua baada ya kukamatwa wilayani gulu kabla ya kufikishwa katika mahakama ya kijeshi na katika hospitali ya kijeshi ya makindye kampala doria za kawaida zinaendelea kufanyika ndani na nje ya eneo la kambi hiyo kuhakikisha wakimbizi wote wanaishi kwa salama na wakazi wengine wa eneo hilo sehemu ya ujumbe huo wa tweet umeeleza
msimamo wa trump baadae walisema kuwa alikufa wakati wa akirushiana ngumi baada ya mzozo kutokea ndani ya ubalozi
saudia hivi sasa inasema kuwa khashoggi alikufa baada ya kupigwa kabari ikiwa ni hatua ya kumzuia asiondoke ubalozini wakati akijaribu kutoka nje kutafuta msaada
vyombo vya usalama vimesema jumamosi mamia ya watu walikuwa kwenye ufukwe wa palu wakiwa katika tafrija wakati tetemeko hilo lilipozuka na wimbi kubwa la tsunami kulikumba eneo hilo likiwazoa watu wengi na kupoteza maisha
kadhalika wiki iliyopita maafisa wa drc walitangaza kuwa watachelewesha uchaguzi katika maeneo matatu yasio na utulivu ambayo pia yamekuwa ni maeneo muhimu ya upinzani na yana zaidi ya wapiga kura milioni kwa sababu ya wasiwasi juu ya uvunjifu wa amani na mlipuko wa maradhi ya ebola
katika eneo la afrika mashariki japo idadi ya vifo vinavyotokana na malaria vimepungua bado raia wa mataifa hayo wako hatarini kukumbwa na maambukikzo mapya
waliohudhuri hafla hiyo walivaa nguo nyeusi kama ishara ya kuwaunga mkono wanawake ambao wamejitokeza na kusema kwama walidhalilishwa kingono
imetayarishwa na mwandishi wetu hubbah abdi kenyawatu wamepoteza maisha katika ajali mbaya ya barabani iliyotokea mapema jumapili asubuhi katika barabara ya nakuru eldoret nchini kenya
idara hiyo imeendelea kusisitiza kuwa maeneo kadhaa kama vile eneo la bonde la ufa magharibi kaskazini na maeneo ya kati nchini yataendelea kupokea mvua nyingi huku shirika la msalaba mwekundu likionya kuwa huenda kukawa na matukio ya ugonjwa wa kipindupindu na malaria
matamshi ya bw
odinga kuwa ataapishwa na kuwa rais wa wananchi yamekuwa yakiibua hisia mbali mbali miongoni mwa wakenya wengi wakijiuliza kule anapoelekea kutekeleza majukumu ya urais wakati ikulu ya kenya ina mwenyeji ambaye ni uhuru kenyatta odinga hakubaliani na hilo
walitushambulia kutoka maeneo manne ili waweze kuteka kambi mnamo majira ya saa moja asubuhi saa za hapa somalia baada ya masaa matano ya mapambano tuliweza kuwazuia na kulazimisha kukimbia amesema kanali osman nurow
ajali hiyo ya feri ilitokea katika wilaya ya ukerewe nchini tanzania
kwa mujibu wa gazeti la mwananchi mwenyekiti wa halmashauri ya wilaya hiyo george nyamaha alisema kivuko hicho kilikuwa na zaidi ya abiria wakati wa ajali hiyo
mwaka waliojitokeza kupiga kura asilimia 
 idadi ya chini kabisa tangu mwaka 
baada ya kukanusha kuhusika na kutoweka kwa khashoggi kwa wiki mbili saudi arabia jumamosi asubuhi ilisema kuwa alikuwa amekufa kutokana na mapigano ya kutupiana ngumi yaliotokea ubalozini
saa moja baadae afisa mwengine wa saudia alieleza kifo chake kilitokana na kukabwa jambo lililosisitizwa na afisa wa ngazi ya juu
serikali zinalazimika kutegemea zaidi usimamizi wa maji safi ili kuhakikisha kuwa afya ya jamii inaimarishwa na kukidhi mahitaji ya idadi ya watu duniani inayoongezeka haraka
aidha mkapa amewataka washiriki wa mazungumzo hayo kuwa huru kujadili na kutoa mapendekezo yao wanayo amini kuwa yataweza kuleta amani ya kudumu katika taifa la burundi na kuhakikisha kuwav uchaguzi unaotarajiwa kufanyika mwaka kuwa ni huru na wa haki
kiongozi wa muunganio wa national super alliance nasa raila odinga alisema jumatano kwamba angependa uchaguzi ufanyike mwezi agosti
miguna hata hivyo alikuwa na maoni tofauti
jina la ramazani shadary lilitangazwa na msemaji wa serekali lambert mende katika mkutano na waandishi wa habari nchini drc
maelezo ya papa yamekuja katika barua aliyoituma kwa wakatoliki duniani akijibu matukio yaliyo dhihirika hivi karibuni ya unyanyasaji wa kigono yaliofanywa na mapadri
barua hii inaupa uwanja wa ndege wa kimataifa jomo kenyatta idhini rasmi ya kuwa kituo cha mwisho mno kwa ndege za kenya airways kuondoka kenya kuingia marekani
kenya pia imesisitiza kuwa haitavumilia kitendo chochote kinachohujumu upatikanaji wa amani nchini sudan kusini ili kufanikisha majukumu yake ya kimataifa
serikali ya kenya haitakivumilia kitendo chochote cha machafuko dhidi ya majirani zake nchi jirani au serikali jirani katika ukanda wake
mtu yeyote au kikundi chochote au watu wanaohujumu mchakato wa upatikanaji amani awe raia wa kenya au kigeni watachunguzwa na kupitishwa kwenye utaratibu ufaao aliongeza dkt juma
mashambulizi hayo ni makubwa zaidi ya mara mbili na yale tuliyoyafanya nchini syria mwaka janana ni makubwa alisema mattis
maafisa wa ngazi ya juu wa uturuki wamekutana na maafisa wenzao wa russia na iran jumatatu katika hoteli ya sochi sea resort nchini russia ikiwa ni sehemu ya ushirikiano ulioko kati ya nchi hizo juu ya kutafuta ufumbuzi wa vita ya wenyewe kwa wenyewe inayoendelea nchini syria
lakini trump amekaidi juhudi hizo na kusisitiza jumanne ataanzisha ushuru katika siku chache zijazo
wakati akijitoa katika uteuzi huo jackson alieleza kuwa kitendo cha kumshutumu ni madai ya uongo lakini amesema shutuma hizo zimekuwa kizuizi dhidi ya juhudi za rais donald trump katika kuboresha huduma ya afya kwa wanajeshi wastaafu wa marekani kwa kufanya hivyo katiba pia inatoa fursa mbali mbali kwa wamarekani wote kuelewa nafasi ya binadamu
watu watano walifariki baada ya mtu mmoja mwenye bunduki kufyatua risasi kwenye ofisi za gazeti la capitol gazette katika mji wa annapolisi kwenye jimbo la maryland nchini marekani
maafisa wa polisi walisema baadhi ya waathirika walijeruhiwa vibaya na mshukiwa wa tukio hilo yupo kizuizini
kanisa katoliki nchini marekani limetikiswa na madai ya miaka mingi kuwa mapadri waliwanyanyasa watoto wadogo katika parokia zao na vitendo hivyo vya uovu kufichwa na viongozi wa ngazi ya juu wa kanisa wakati walipojua na kuwatetea mapadri waliotenda makosa hayo wasifunguliwe kesi ya jinai
tisdale alikuwa katika ndoa yake na mumewe kwa miaka na walikuwa tayari wana watoto watatu na wajukuu wanane mpwa wao wa kike leia olinde amesema
alipokuwa anarudi nyumbani trump alisimama kwa muda mfupi katika kambi ya kijeshi ya marekani ya ramstein nchini ujerumani na kuzungumza na wanajeshi huko
aliporejea kampala besigye alitoa ripoti yake kwa bidandi sali lakini kwa siri bidandi akampelekea museveni ripoti yake besigye na kumshitaki kwamba besigye alikuwa na njama ya kumpindua
jeshi la myanmar mwaka liliripotiwa kuanzisha operesheni ya kuwasaka wanamgambo wa rohingya baada ya vituo kadhaa vya polisi kushambuliwa
ibada kuu imefanyika katika msikiti mkuu wa old kampala ikiongozwa na mufti shaban ramadhan mubaje
maombi kama hayo pia yamefanyika katika kila msikiti kote uganda
safari bado ni ndefu lakini sasa mwisho wake unaonekana more clearly usahihi
tulikotoka ni mbali na ni giza zaidi
tunakoelekea ni karibu na kuna nuru kubwa zaidi alisema lissu
idadi ya wanaojitokeza kupiga kura rais wa ufaransa emmanuel macron kupitia ujumbe wa twitter aklisema kuwa nchi yake ujerumani na uingereza zimesikitishwa mno na hatua hiyo ya trump
mushikiwabo mwenye umri wa miaka amechaguliwa kuwa katibu mkuu wa umoja huo
hata hivyo filamu hiyo imepigwa marufuku na wizara ya utamaduni ya serikali ya kremlin
gazeti la nipashe limeripoti kuwa mwanamke huyo aliyelazwa kituo cha afya mang ula alikopelekwa kulazwa baada ya kujifungua alikamatwa juni baada ya polisi mwenyekiti wa kitongoji na mgambo waliokuwa wakimtafuta mumewe kwa tuhuma za ununuzi wa kitanda cha wizi
polisi huyo titus musila alipatikana na hatia mwezi machi ya kurushia risasi tatu za kichwani mshukiwa kenneth mwangi badala ya kumkamata
mkutano wa wa viongozi wa umoja wa afrika umeanza mjini addis ababa siku ya jumapili kukiwa na wito wa kuanzishwa kwa eneo la biashara huru barani afrika pamoja na kuzingatia mageuzi ya umoja huo na vita dhidi ya ulaji rushwa
eneo la djugu huko ituri kaskazini mashariki mwa drc limekuwa ni sehemu ya mauaji ya watu kukoseshwa makazi huku maelfu ya watu wakikimbia nyumba zao kwa kukhofia maisha yao
katika kauli aliyoitoa alhamisi moscow lavrov amesema hatua alioichukua may ni ya kijeuri na kusema imekusudia kupoteza lengo la hali ngumu ambayo inaikabili uingereza katika kufanya mazungumzo ya kujiondosha umoja wa ulaya eu
lugola ameeleza kwamba tayari kuna msako wa kuwatafuta wakimbizi waliotoroka kambini kwa matayarisho ya kuwarejesha kwao
bill cosby akitoka mahakamani aprili baada ya kukutwa na hatia brian lucas ni mkurugenzi wa taifa wa taasisi ya kikatoliki ambayo ni jumuiya ya misaada ya wakatoliki ya australia
ameiambia voa hili limekuwa suala gumu na maoni ya pande zote wale wanaounga mkono makubaliano hayo na wale wanaokosoa wanachukulia kuwa ni jambo jepesi
mashambulizi ya jumamosi yamefanyika baada ya majeshi ya ulinzi ya syria kuitungua ndege ya kivita ya israeli aina ya f kwa kombora lenye kushambulia ndege ikiwa ni mara ya kwanza kwa israel ndege yake ya kivita kupigwa tangu vita ya mwaka 
makampuni husika kunyanyuka karibuni kwa ukuaji wa uchumi kutakuwa na athari mbaya kutokana na hatua hii na huenda ikabadili ukuaji wowote ambao umeonekana katika kipindi cha mwaka mmoja uliopita kncci imesema
alidai kuwa oktoba maofisa wa nemc kwa nia ya kudanganya walighushi cheti cha tathmini ya mazingira wakidai kuwa kilikuwa halisi wakati si kweli
wakati huohuo serikali ya iran imesema imesema kuwa marekani ufaransa na uingereza hazitaweza kupata manufaa yoyote kwa kuishambulia syria
mwandishi wa idhaa ya kiswahili anaripoti kuwa mapema asubuhi jumatano naibu jaji mkuu philomena mwilu alifikishwa kizimbani katika mahakama ya milimani jijini nairobi akiandamana na mawakili wake alieleza mahakama inayosikiliza kesi zinazohusu ufisadi kuwa amewasilisha kesi nyingine katika mahakama kuu
kwa mujibu wa gazeti la nipashe amesema kuwa kanisa hilo linaunga mkono jitihada zote zinazofanywa na rais john magufuli katika kuwaletea maendeleo wananchi na halina ugomvi na kiongozi yeyote katika serikali
kwa mujibu wa tafiti ya kitaifa ya mbadiliko ya idadi ya watu na afya ya wasichana wawili katika ya watano wanaolewa kabla ya kufikia umri wa miaka ikiwa na ongezeko la asilimia nchi nzima
michael kovrig alikamatwa mapema wiki hii kwa sababu ambazo hazijatajwa
kukamatwa kwake kumekuja wakati mahakama ya canada itaamua iwapo imuachie kwa dhamana meng wanzhou maonyesho hayo yalishirikisha wanasayansi na wadau wa sayansi kutoka majimbo mbali mbali taasisi binafsi za kiserikali na vyuo vikuu mbali mbali wakionyesha kazi mbalimbali za ubunifu
kwa mujibu wa ripoti iliyochapishwa katika jarida la bussines daily nation la kenya mapema wiki hii kilo za tunda hilo ilikuwa zinagharimu shilingi za kenya kufikia disemba 
waandamanaji wanaopinga sera za trump kwa wahamiaji shutuma hizi zimetokea chini ya kipindi cha wiki moja baada ya bunge la kenya kuripotiwa na gazeti moja nchini kwa madai ya kuwa wabunge hupokea rushwa ili kuidhinisha au kutoidhinisha ripoti za kamati za bunge
na akizungumza na waandishi wa habari jumanne jioni rais trump alisema alikuwa amesikitishwa mno na habari kuhusu kupatikana na hatia kwa manafort na kusema kwamba alikuwa mtu mwema ambaye anadhulumiwa bure
vyovyote itavyokuwa trump amesema kuwa yeye na rais wa china xi jinping wataendelea kuwa marafiki bila ya kujali nini kimetokea katika mvutano wao wa kibiashara
tamko lilotolewa na polisi wa rwanda limesema tulitumia nguvu za kadri ambazo zilipelekea watu waliokuwa wanaleta vurugu na maafisa polisi kadhaa kujeruhiwa
wote hao walipelekwa hospitali mara moja
bahati mbaya watu watano kati ya wale waliokuwa wanaleta vurugu walipoteza maisha kutokana na majeraha hayo
takwimu kutoka shirika la afya duniani who zinaonyesha maambukizo million ya malaria na vifo vilivyotokana na malaria mwaka duniani
mwili wa mccain umewekwa ndani ya jengo la bunge la marekani ijumaa
mke wa mccain cindy watoto wake saba na mama yake mwenye umri wa miaka pamoja na wajumbe wa bunge la marekani walihudhuria hafla ya kumuenzi mccain ijumaa katika ukumbi wa rotunda mjini washington
jambo muhimu kuliko yote ambalo ripoti inaliainisha ni kikundi kimoja ambacho kina husika na utekelezaji wa sehemu kubwa ya vitendo hivi vya uhalifu huu jeshi la burma na vikosi vya usalama amesema akitumia jina jingine la nchi hiyo ya myanmar
maandamano hayo yameandaliwa na kikundi kinachopigania mazingira lobby group 
org kilichoko new york
msemaji wa kikundi cha upinzani cha taliban mara moja alikanusha kikundi hicho kuhusika na shambulizi hilo msikitini na kusababisha tuhuma hizo kuelekezwa kwa kikundi cha islamic state huenda kikawa kimehusika na mauaji hayo ya mashia ya kinyama
waraka huo ulisomwa jumamosi jioni na katibu wa jumuiya hiyo sheikh ponda issa ponda katika msikiti wa mtambani uliopo kinondoni jijini dar es salaam
na kitendo cha barack obama kumuenzi mandela siku moja baada ya trump kumsifia putin huko helsinki ilionyesha tofauti kubwa japokuwa hilo lilikuwa linatarajiwa
waraka huo unasisitiza kuwa taarifa iliyokuwa imetayarishwa na aliyekuwa jasusi wa uingereza christopher steele ilikuwa ni sehemu muhimu ya matumizi ya sheria ya fisa katika kumchunguza page na kuwa shirika la upelelezi la fbi haikuweka wazi kuwa taarifa ya steele ilikuwa imedhaminiwa na kampeni ya hillary clinton na kamati ya taifa ya chama cha demokrat au steele siku za nyuma aliwahi kutoa matamko dhidi ya trump
jumanne gazeti linalomilikiwa na serikali ya uturuki liitwalo sabah lilichapisha picha za x ray na kudai kwamba zilionyesha vifaa vilivyotumika kwa mauaji ya khashoggi vikiwa ndani ya sanduku lililobebwa na watu waliokuwa wametoka saudi arabia
mawakili wanataka mahakama kufutilia mbali sheria hiyo na kuzuia serikali kuitekeleza wakisema kwamba ushuru wa asilimia kwa huduma za simu na internet utawanyima wakenya wengi haki ya kupata huduma za internet na hivyo kuwazuia kupata habari jambo litakalochangia wao kutengwa na ulimwengu
rais uhuru ameeleza kwamba serikali yake bado ina upungufu katika bajeti na ndio sababu amependekeza hatua za kubana matumizi katika idara zote za serikali katika mapendekezo hayo yanayosubiri idhini ya bunge
wapalestina walikuwa katika siku ya maombolezo ya kitaifa jumamosi
jamal khashoggi mkosoaji mkuu wa mwana wa mfalme wa saudi arabia mohammed bin salman alionekana mara ya mwisho wiki moja iliyopita akiingia katika ubalozi mdogo wa saudia arabia mjini istanbul uturuki
hatua hiyo amesema itafanya jeshi liweze kujikimu na kutoa ongezo kubwa la malipo kwa wanajeshi wa marekani kwa zaidi ya muongo mmoja
serikali ya israeli imekuwa ikijaribu kufikia makubaliano na uganda ikiitaka nchi hiyo ya afrika mashariki iwapokee wahamaiaji hao ambao waliingia nchini israeli kwa kuvuka mpaka wa misri na nchi hiyo kwa miguu katika kipindi cha mwongo mmoja uliopita
dinah ondari na anthony mwangi waandishi wa habari wanaofanya kazi na gazeti la kenya people daily wiki hii walikosolewa wakati wa kikao cha bunge wakitishiwa kuwa watazuiliwa kuripoti kuhusu bunge na kuitwa na kamati ya bunge kwa mujibu wa rikodi za bunge hansard ya julai inayoweka kumbukumbu ya mazungumzo yote yanayofanyika bungeni
pia hilo lilielekezwa kwa ken bosire mkurugenzi mkuu wa gazeti hilo
rais wa marekani donald trump na rais wa russia vladimir putin walikuwa wa mwisho kuwasili katika sherehe hizo zilizofanyika paris ufaransa
wawili hao walipeana mikono na putin alinyanyua dole gumba juu kuitikia salamu ya trump vipi hali yako kuna vitisho vinavyotolewa na watu wasiojulikana bughudha za mapolisi maafisa wa serikali wenye vitendo vya ukatili
kadhalika kumekuwepo muendelezo wa wingu lililotanda la kujizuia kuandika baadhi ya mambo kutengwa kijamii na kulazimishwa kuishi uhamishoni ukimbizini na juu ya yote hayo yanayowakabili waandishi ni kipato cha chini kabisa
kwa upande wa kenya waandishi wa habari na wamiliki wa blogi nchini kenya wamepata ushindi wa kisheria katika mapambano yao dhidi ya sheria za mitandao ambazo wanasema zinaondoa uhuru wa kujieleza na kuhatarisha uhuru wa mamilioni ya wakenya ambao wanatumia mitandao kutoa maoni yao
wachambuzi wanasema uchaguzi wa safari hii umekuwa na wagombea wengi zaidi ambapo mugabe ambaye ametawala kwa miaka sio mgombea katika uchaguzi wa mwaka huu
lakini hii dosari inaweza kurekebishwa iwapo serikali yako itachukuwa hatua zipasazo kwa haraka
tunaomba utuhakikishie kuwa ujumbe wa cpj utaruhusiwa kutembelea tanzania katika siku za karibuni kwamba ujumbe wa wanachama wa cpj upatiwe visa stahili bila ya kuchelewa na waruhusiwe kufanya kazi yao bila ya kuingiliwa na kwamba waandishi wa tanzania wakutane na ujumbe huo bila ya kuogopa kulipiziwa kisasi
hata hivyo alisema kwa wakati huo hali katika kituo cha polisi imetulia baada ya awali wananchi kufurika kulalamikia mauaji hayo
ikiwa hatuendelei na ubunifu tutarudi nyuma katika mapambano haya
kama hatujasimama kidete kwa kutekeleza maamuzi tunayofanya hivi leo malaria itaongezeka na kuuwa zaidi ya watoto milioni kwa mwaka kwa sababu dawa za kutibu na kuuwa vidudu vya malaria zimekuwa tayari hazina uwezo wa kukabiliana na tatizo hilo ameongeza mfadhili gates
nancy pelosi washambuliaji hao wamekuwa wakilenga kuharibu minara ya mawasiliano katika kaunti ya wajir
mwenyekiti wa kamati ya sheria seneta chuck grassley amesema mapema alhamisi jopo hilo lilipokea nyaraka za uchunguzi za fbi na kuwa yeye na seneta wa ngazi ya juu wa demokrat dianne feinstein alikuwa amekubali mchakato wa pande zote kuchangia kwa zamu ambao unatoa fursa sawa kwa pande zote mbili kutathmini taarifa hiyo
soko la wafanyabiashara wa nguo na viatu mjini mwanza tanzania limefungwa jumamosi kwa muda wa siku mbili baada ya kuteketea kwa moto majira ya saa alfajiri
akizungumzia mabadiliko yaliyofanywa na ag fatma alisema hayana msingi wa kisheria kwa kuwa kanuni za uchaguzi wa tls zinaanza kufanya kazi baada ya kupitishwa na mkutano mkuu
kwa upande wa matiko hakimu mashauri alisema sababu alizozitoa mdhamini wake kwamba alihudhuria ziara ya masuala ya bunge nchini burundi sio za msingi kwani nchi inaongozwa kwa sheria na kwamba sheria inamtaka mshtakiwa yeyote pamoja na cheo chake alichonacho bado yupo sawa na watu wengine wanyonge
serikali ya sudan kusini na maafisa ambao ni wala rushwa wanatumia mapato haya kununua silaha na kufadhili wanamgambo ambao wanadumaza amani usalama na uthabiti nchini sudan kusini taarifa ya wizara ya mambo ya nje imesema
makundi yaliyo kwenye orodha yalihusika na harakati ambazo ni kinyume na sera za mambo ya nje na maslahi ya marekani kwa mujibu wa waraka uliochapishwa na wizara ya biashara ya marekani jumatano
kundi la wanaharakati nchini kenya alhamisi liliwasilisha kesi mahakamani mjini nairobi kwa tuhuma kwamba baraza la mawaziri katika serikali ya uhuru kenyatta liliundwa kinyume cha katiba
machi kanisa la kiinjili la kilutheri tanzania kkkt lilitoa waraka wa pasaka ambao mbali ya masuala ya kiroho ulitaja changamoto tatu na kuzifikisha kwa waumini
waziri mkuu wa uingereza theresa may
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
rais donald trump ametangaza ijumaa anamchagua msemaji wa wizara ya mambo ya nje heather nauert kuwa balozi wa marekani katika umoja wa mataifa un
omtata badala yake anapendekeza sserikali kuongeza ushuru kwa vitu za starehe kama pombe na magari
katika kitabu kipya kinachotazamiwa kutolewa karibuni bannon anamlamu donald trump jr
mkwe wa rais trump jared kushner ambaye sasa ni msaidizi katika ikulu na meneja wa kampeni wakati ule paul manafort kwa kuhudhuria mkutano june na warussi katika jengo la trump tower mjini new york
hoteli ya syl ni maarufu ambapo maafisa wa serikali hufikia hapo
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dcwatu watano walifariki baada ya mtu mmoja mwenye bunduki kufyatua risasi kwenye ofisi za gazeti la capitol gazette katika mji wa annapolisi kwenye jimbo la maryland nchini marekani
maafisa wa polisi walisema baadhi ya waathirika walijeruhiwa vibaya na mshukiwa wa tukio hilo yupo kizuizini
katika mahojiano ya hivi karibuni na sauti ya amerika martin fayulu amesema kupambana na umaskini na kuendeleza biashara ni baadhi ya mambo atakayoshughulikia akifika madarakani
kwa upande wa taaluma alijikita katika masomo ya huduma ya jamii na alipata umaarufu mkubwa katika nyanja za siasa na jamii
alipokuwa hai grahama alikuwa na mazoea ya kuwaambaia watu waliohudhuria mahubiri yake kwamba atakapokufa atakuwa tu amebadilisha anwani na kuwataka wasihuzunike
katika ujumbe wake wa tanzia mrepulikan mwenzie mccain rais mstaafu george w
bush amesema mccain alikuwa muungwana siku zote akitambua kuwa wapinzani wake walikuwa bado ni wazalendo na binadamu wenzie
lakini trump alikataza kuwepo baadhi ya matumaini makubwa akisema mkutano huo ni mwanzo na mazungumzo ya hapo baadae huenda yatahitajika ili kuweza kufikia makubaliano na pyongyang juu ya kuondosha silaha zake za nyuklia
baadhi ya waandamanaji walikusanya kuni na mabaki ya ujenzi karibu na eneo la kumbukumbu maarufu la arc de triomphe na kuwasha vitu hivyo moto polisi wamesema
huko katika bunge la marekani seneta mwengine wa arizona jeff flake ambaye amekuwa anamkosoa mara kwa mara trump amesema katika hotuba yake kwenye baraza la seneti kuwa kitendo cha trump kukebehi vyombo vya habari ni sawa na kauli za siasa zinazotolewa na madikteta
balozi wa marekani nikki haley amesema marekani haiwezi kuvuta subira tena
na utawala wa mabavu haukubaliki
muda mrefu tulitakiwa sote muda mrefu ulopita tuwe tumeshinikiza kupatikana hali bora kwa watu wa sudan ya kusini
kwa mujibu wa shirika la habari la reuters huo ni ushindi mkubwa kwa taasisi huru ya ipoa inayochunguza makosa yanayofanywa na polisi nchini kenya
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa ameripoti kuwa serikali pia imeagizwa na mahakama kutohujumu utendakazi wa vyombo vya habari nchini kenya
akitoa sababu ya serikali kufanya hivyo alisema ni kutokana na baadhi ya mashirika hayo yasiyokuwa ya kiserikali kuingiliana kwenye utekelezaji wa miradi yao na wengine kutoeleweka kazi zao wanazo fanya kwenye jamii na fedha walizoomba kuishia mifukoni mwao
rais emmanuel macron wa ufaransa anatazamiwa kutangaza hatua mpya za kuwaridhisha waandamanaji wa koti manjano hivi punde atakapo lihutubia taifa
trump aliweka wazi kuwa hajawahi kusema kuwa hilo litafanyika katika mkutano mmoja lakini mchakato huo hatimaye utakuwa wenye mafanikio
akizungumza na waandishi habari waziri huyo alikanusha habari kwamba kuna mikataba ya siri kati ya uganda na israel kuhusiana na suala hilo
alisema maombi ya watu hao yanayojadiliwa hivi sasa yatakaguliwa kwa kina
michael makuei waziri wa habari sudan kusini hotuba ya kenyatta inajiri saa chache baada ya kukataa kusainisheria ya fedha ya mwaka alhamisi jioni na kurudisha muswada huo bungeni kwa marekebisho
kenyatta aliunda nafasi ya katibu mkuu wa utawala chief administrative secretary kwenye wizara zote 
lakini sasa kwa kauli moja baraza la usalama la un limepitisha mabadiliko hayo na kuyataja mauaji hayo kama mauaji ya kimbari dhidi ya watutsi nchini rwanda
mapema wiki hii barbara bush aliamua kwamba asipate matibabu zaidi baada ya kulazwa hospitali mara kadhaa hadi kifo chake amekuwa akipokea huduma ya faraja
muda mfupi baada ya kusomwa tamko hilo matembezi yaliyo hudhuriwa na maelfu ya watu huanza mbele ya jengo hilo katika barabara ya constitution na matembezi hayo yanapita mitaa kumi kuelekea magharibi ya mji wa washington na kumalizika mara baada ya kupita kati ya jengo la white house na kumbukumbu ya rais wa kwanza wa marekani george washington
msimamo wa jaji alphonse owing dollo trump jumanne ameyaita mauaji hayo ya kutumia silaha ni mauaji ya kishetani
wakati wa ufunguzi wa michezo hiyo siku ya ijumaa rais moon aliwapa mkono wajumbe wa korea kaskazini na umati ukashangilia kwa shangwe na vigelegele katika kile kilichoonekana kama ishara ya uimarishaji wa ushirikiano kati ya nchi hizo mbili ambazo zimekuwa na uhasimu wa muda mrefu
watu wasiopungua wameuwawa na wengine hawajulikani waliko baada ya mvua kubwa iliyosababishwa na upepo mkali kunyesha nchi za pembe ya afrika
tunasikitishwa na kulaani kitendo hiki cha polisi kuendelea kumshikilia mgonjwa ambaye alikuwa amelazwa hospitalini imeeleza taarifa ya chadema
mfadhili mwengine muhimu denmark amesema itazuia msaada wa kifedha wenye thamani dola za marekani milioni ikieleza wasiwasi wake juu ya uvunjifu wa haki za binadamu na kauli za sheria kali na vitisho zisizo kubalika dhidi ya wapenzi wa jinsia moja zilizotolewa na maafisa wa serikali
umoja wa afrika umesema kuwa matamashi yanayodaiwa kuwa yalitolewa na rais wa marekani donald trump juu ya bara la afrika yanaonyesha kuwa ni ubaguzi wa rangi
kufuatia kauli hiyo au imemtaka rais trump aombe radhi
 hata kwa kuwapatia msaada wa kibinadamu bado tuna watu milioni 
 ambao wanakaribia sana kukumbwa na njaa amesema tissot
gazeti la uturuki inawezekana ikawa ni kati ya watu mpaka waliouwawa wengi wao ni wanafunzi gonzalez pia amesema mshukiwa huyo anayeshikiliwa mahabusu anasadikiwa kuwa ni mwanafunzi
mjadala nchini marekani juu ya njia bora ya kukabiliana na mauaji mashuleni unaongeza kasi lakini haijulikani iwapo mauaji hayo yatalifanya bunge congress kuchukua hatua bado ni kitendawili
busolo anasema kuwa bei ya parachichi inatarajiwa kushuka mwezi ujao wakati wa msimu wa fuerte huku aina ya haas ikianza kuingia sikoni mwezi machi 
jeshi la polisi limeanza kuchunguza na kuchukua hatua dhidi ya watu wanaoichafua serikali kwa kusambaza vitabu vya wanafunzi wa shule ya msingi visivyo sahihi mitandaoni
ninachotaka kuwaambia salamu zangu kila mtanzania popote alipo hasa nyie mliomo humu ndani kila mtu aweke tanzania moyoni mwake
ni lazima kusimamia ukusanyaji wa mapato ya ndani kwa nguvu zote na hasa kwa kutumia mfumo huu wa gepg wa njia ya kielektroniki lazima twende kisasa alisema
naye peter ambenje mkurugenzi wa idara ya utabiri wa hali ya hewa kenya anasema takriban asilimia ya ardhi ya jimbo hili ilifurika maji huku zaidi ya vijiji vikisombwa na mafuriko na watu zaidi ya kumi wakiripotiwa kupoteza maisha yao
aidha manyora anasisitiza kuwa hatua ya rais kenyatta kutangaza maafisa sita pekee wa kuchukua nyadhifa za uwaziri katika serikali yake na kuwaacha wengine nje huenda ikawa ni sababu ya mvurutano kati yake na naibu wake william ruto
shirika la kuhudumia wakimbizi la umoja wa mataifa unhcr limelaani mauaji ya kinyama yaliyofanyika kwa mkimbizi mwenye umri wa miaka miwili kutoka sudan kusini katika kambi ya wakimbizi ya palabek wilaya ya lamwo kaskazini mwa uganda
basi hilo liligongana na trela katika sehemu iliyo na barabara nyembamba iitwayo devil s curve mjini pasmayo ulio kaskazini mwa mji mkuu wa peru lima
tamko lasainiwa wakati huu chama cha upinzani huwa kinamuelekeo wa kuwa chenye nguvu katikati ya awamu na kihistoria hilo limesababisha chama cha rais kupoteza viti katika bunge
tangu vita vya wenyewe kwa wenye nchini marekani mwaka chama cha rais kimepoteza nafasi yake katika chaguzi za katikati ya awamu kati 
wengi waliokufa katika tukio hilo walikumbwa na mafuriko hayo wakazi wameeleza
kamanda huyo amesema kuwa watu wanne akiwemo mwanamke mmoja na watoto watatu walikufa hapo hapo wakati mwanamke mwengine na mtoto walikufa wakiwa njiani kwenda hospitali kupatiwa matibabu katika kaunti ndogo ya mariakani
habari zinazo wanukuu maafisa kadhaa wasiotajwa majina zinasema serikali inapima idadi kadhaa ya hatua za kiuongozi na kisheria zinazojikita katika usalama wa taifa kuzuia uwezo wa wahamiaji kuomba hifadhi
jopo la majaji watano wa mahakama ya juu kwa pamoja walitoa uamuzi kuwa kosa hilo la mtu kuwa na mahusiano na mwanamke mwengine nje ya ndoa bila ya ridhaa ya mumewe imepitwa na wakati na ina wanyang anya wanawake uhuru wao
timu za wazima moto wameweza kudhibiti asili mia tu ya moto wa camp fires huko kaskazini mwa jimbo na asili mia tu katika maeneo ya kusini
reuters haikuweza kuwafikia maafisa wa serikali ya tanzania ili kupata kauli yao kuhusu kadhia hii
hata hivyo wizara ya mambo ya nje ilisema siku za nyuma kampeni ya makonda dhidi ya watu wenye mahusiano ya kimapenzi wa jinsia moja ilikuwa ni msimamo wake binafsi na sio msimamo wa serikali ya tanzania
mlengana amesisitiza kwamba wakulima wazungu wana maisha nchini afrika kusini
hakimu huyo aliwaambia washtakiwa kuwa mashtaka yanayo wakabili yanaangukia katika sheria ya uhujumu uchumi hivyo haina mamlaka ya kuisikiliza mpaka itakavyoamuriwa vinginevyo na mkurugenzi wa mashtaka dpp
ndege hiyo yenye umri wa miaka ilikuwa inasafiri kuelekea nairobi ikitokea kitale jumanne iliyopita ilipoanguka katika milima hiyo majira ya saa kumi na moja jioni kutokana na hali ya hewa kuwa mbaya na abiria wanane na wafanyakazi wawili kupoteza maisha
bobi amejipatia umaarufu mkubwa miongoni mwa vijana nchini uganda na wachambuzi wa siasa wanasema kuwa ni mwenye kusababisha taharuki kubwa kwa rais aliyeko madarakani yoweri museveni
makamu rais wa zamani riek machar l na rais wa sudan kusini salva kiir rotich aliweka wazi pendekezo la kupunguza matumizi ya mabilioni ya fedha zilizokuwa zimetengwa kwa kaunti kadhaa ambazo ni kati ya shilingi bilioni na shilingi bilioni 
acp rwegasira alisema majeruhi ambao hawakuchukuliwa majina yao ni kutokana na uharaka wa kuwasaidia kuwafikisha katika kituo cha afya kabuku kwa ajili ya kuendelea na matibabu
pamoja na mmiliki wa mtandao wa kijamii wa facebook mark zuckerbag kuomba msamaha kutokana na kupoteza uaminifu kitu kilichowakera watu zaidi ya milioni duniani soko lake la hisa limeonyesha kutetereka
katika jitihada inayoendelea kushangaza kujaribu kuzuia kutolewa kwa waraka huo wanakamati waliowachache wanalalamika juu ya marekebisho machache yaliyofanywa katika waraka huo yakiwemo marekebisho ya msamiati na marekebisho mawili yaliyoombwa shirika la upelelezi fbi na upande wa waliowachache msemaji huyo ameeleza
rais kenyatta aliandamana na ujumbe mkubwa wakiwemo mawaziri maseneta wabunge na wafanya biashara katika sekta mbalimbali
kadhalika bila shaka alikuwa hana hisia yoyote kwamba wataalamu katika maabara walikuwa wamelinganisha kwa kutumia kipimo chake cha dna na vile vitu vilivyo patikana katika vifurushi venye vilipuzi ambavyo anatuhumiwa kuvituma kwa wademokrat maarufu kutokana na sampuli zilizo kuwa zimekusanywa na vyombo vya usalama katika jimbo la florida
hatua hiyo ya trump ililijiri wiki moja tu baada ya hatma kama hiyo kumkumba aliyekuw waziri wa mambo ya nje rex tillerson muda mfupi baada ya waziri huyo kurejea marekani kutoka kwa ziara barani afrika
umoja wa ulaya mapema jumamosi maelfu ya wambolezaji walikusanyika katika uwanja wa orlando ulio mjini soweto kutoa heshima zao za mwisho katika hafla ambayo ilitajwa na shirika la habari la reuters kama iliyoiunganisha mirengo yote ya kisiasa nchini humo
hali ya usalama nchini burundi inaendelea kuwa siyo ya kawaida na ni tishio kwa usalama wa taifa na sera ya nje ya marekani inayotokana na hali halisi nchini burundi imesema taarifa ya white house yenye amri ya kiutendaji lilosainiwa na rais donald trump
rais wa misri abdel fattah el sissi alichaguliwa kuwa rais mwaka baada ya kumwondosha madarakani rais mohamed morsi
hivi sasa el sissi anataka tena kuongoza kwa awamu nyingine
baadhi ya wapiga hawakubaliani na hilo wengine hawafurahi kabisa lakini wako ambao wanataka aendelee kutawala
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dcmabaki ya ndege iliyopotea siku ya jumanne nchini kenya yamepatikana alhamisi katika msitu wa aberdares ulioko takriban kilomita kaskazini mwa mji wa nairobi
kufungwa kwa baadhi ya idara za serikali kuu marekani kunakaribia kutimiza wiki moja lakini mivutano bado inaendelea
rais trump anataka apewe mabilioni ya dola kwa ajili ya ujenzi wa ukuta kwenye mpaka wa marekani na mexico
wademocrat wanaunga mkono fedha kwa ajili ya ulinzi wa mpakani lakini sio kwa ajili ya ujenzi wa ukuta
waziri wa usalama wa ndani wametambuliwa kuwa ni wakazi wa scarsdale new york mtu na mkewe bruce na irene steinberg na watoto wao watatu
viongozi wa ethiopia na eritrea wamekubaliana kukutana kwa mara ya kwanza katika muda wa takribani miaka ishara ambayo haikutegemewa ya kuanza upya uhusiano wa kidiplomasia kati ya mataifa hayo mawili jirani kwenye pembe ya afrika
idara ya hali ya hewa na idara ya jiolojia bmkg iliripoti mlipuko wa volcano mnamo saa tatu usiku jumamosi na tsunami ilipiga muda mfupi baada ya tangazo hilo kiasi cha saa tatu na nusu usiku
mke wa rais wa marekani melania trump atafanya ziara ya nchi nne za afrika mwezi oktoba ikiwemo kenya
jukwaa limekamilisha kongamano hilo wakati washirika wakiwa wenye furaha tele na ahadi ya ushirikiano wa kudumu ili kuendeleza sayansi na teknolojia kote barani afrika
johnson aliyezaliwa mjini new york marekani amekuwa mmoja wa wanasiasa tajika nchini uingereza ambaye aliunga mkono kampeni ya kujiondoa kwa uingeereza kutoka kwa umaoja wa ulaya
ameendelea kusema ningependa kuihimiza serikali jinsi nimesema awali kuviruhusu vyombo vya habari kufanya kazi yake kwa njia huru si kwamba ni jambo zuri kufanya lakini ni kwa sababu inachangia kuimarisha na kuboresha sura ya kenya ulimwenguni
vitisho vya watu wasiojulikana zitto alihoji wiki iliyopita mama mzazi wa mwenyekiti wa halmashauri ya kibondo kanguye alifariki dunia akiwa hajui mwanaye yupo wapi
tukasema sawa hii ni serikali moja wizara ya mambo ya ndani itakuja
sasa imekuja haya tuelezeni kama siyo kazi ya usalama wa taifa ni kazi ya polisi
polisi watueleze ndugu kanguye yuko wapi
maktaba hiyo imesema wiki hii kuwa haina uwezo wa kukusanya kila kitu kinachotumwa katika mitandao ya kijamii kutokana na mabadiliko ya hivi karibuni yaliyofanywa na kampuni ya twitter kwa kuruhusu ujumbe mrefu picha na video
ali manzu ambaye ni mhariri wa ktn news ameeleza kuwa japo ni afueni kurejesha masafa ya runinga ya ktn news anasisitiza serikali inaweka mfano mbaya kwa umma kwa kukiuka agizo la mahakama
katika tamko lake kennedy amesema ilikuwa ni heshima kubwa na upendeleo wa kipekee kupewa nafasi ya kutumikia taifa letu katika mahakama za serikali kuu kwa miaka miaka kati ya hiyo katika mahakama ya juu
miongoni mwao alikuwa kiongozi wa zamani wa walio wengi katika baraza la seneti na pia mgombea wa zamani wa urais bob dole ambaye alifika katika eneo maalum la capitol rotunda akiwa kwenye kiti cha wagonjwa
alipatiwa msaada wa kusimama na mara aliposimama vyema dole mwenye miaka alipiga saluti kwa mkongwe mwenzake wa vita vya pili vya dunia
jeb bush mtoto wa kiume wa bush alituma ujumbe kwenye twitter akimshukuru seneta dole
chombo hicho kilifahamika kuwa hakina mmiliki kufuatia uhakiki wa bendera iliyokuwa katika chombo hicho uliofanyika kwa mujibu wa sheria za kimataifa jeshi la majini limesema
mapema ijumaa tume ya uchaguzi ya zimbabwe ilimtangaza mnangagwa kuwa mashindi wa uchaguzi huo ulofanyika jumatatu akipata asili mia 
 ya kura huku mpinzani wake wa karibu nelson chamisa akipata asili mia 
haya yamefichuliwa katika mkutano kati ya rais yoweri museveni na wabunge walio eleza kwamba maafisa wa polisi wanadai kwamba kuwalinda wabunge kwa sasa ni sawa na kujitafutia kifo
kutokana na mkataba huo serikali itakuwa na mawaziri kutoka kwa chama cha kiir tisa kutoka chama cha machar na sita kutoka makundi mengine
ujumbe ni kwamba mtu unapokwenda kinyume cha maadili katika wajibu wako unatakiwa ukae kando kwa kushindwa kutekeza wajibu wao kwa kuacha kutoa ushauri makini kwa rais alisema
uchunguzi wa uraia wa abdul nondo pia umezua hoja kwamba wakazi wa mkoa wa kigoma wanadhulumiwa na serikali
mbunge zitto kabwe amesema atafuatana na mwanafunzi huyo hadi katika ofisi za uhamiaji akilalamika kwamba mara nyingi raia wa kigoma wanaendewa kinyume na serikali
hiyo mikutano iliyoshupaliwa sasa na kuhitajika kwa nguvu zote si kweli kwamba kila siku watakuwa barabarani kuhutubia wananchi fedha tutatafuta saa ngapi tutalima saa ngapi hivyo ni vyema tutambue kila kitu kinachofanyika kupitia mambo ya siasa kisiwe kisingizio cha kusema nchi haina amani haina uhuru amesema cheyo
mfalme salman mwenye umri wa miaka hakuzungumzia moja kwa moja mauwaji ya mwandishi huyo wa washington post wakati wa hotuba yake
mauaji hayo yalikuwa yametanguliwa na matukio kama hayo ya uvunjifu wa amani katika maeneo mbalimbali ya nchi yakiwa ya aina yake yalihusisha uvunjifu wa amani
polisi wa kupambana na ghasia na polisi nchini humo wamefanikiwa kutawanya maandamano hayo
magaidi wanaoshukiwa kuwa ni kikundi cha al shabaab wameshambulia msafara wa mabasi yaliyokuwa yanatokea lamu kuelekea malindi na mombasa
kundi la vyama vya kisiasa na vyama vya wafanyakazi viliwasihi wafuasi wao kujitokeza mitaani na kumtaka bashir ajiuzulu
makala hiyo inadhihirisha ulimwengu uliojificha wenye madhila ya utesaji na mauaji iliyoandaliwa katika masaa ya video za siri za boko haram ambazo zilitafutwa na voa na zinatathmini misingi ya boko haram hatua zinazochukuliwa na serikali ya nigeria na simulizi zenye kuhamasisha za watu shujaa wa nigeria wanao hatarisha maisha yao ili kurejesha hali yao kawaida
taarifa hiyo ya uhamiaji imesema baada ya mahojiano wafanyakazi wa cpj walikiri wameingia nchini kwa lengo la kufanya vikao na waandishi wa habari nchini wakati vibali vyao ni kwa ajili ya matembezi kinyume na sheria ya uhamiaji sura ya na kanuni zake za viza za mwaka 
 kbps mp jana jumamosi kwa nyakati tofauti mwenyekiti wa chadema wilaya ya kinondoni waziri muhuzi na mkurugenzi wa habari uenezi na uhusiano wa umma wa cuf abdul kambaya walisema endapo viapo havitatolewa katika muda muafaka mawakala wao wanaweza kushindwa kutekeleza majukumu yao ipasavyo
hiyo wameongeza ni pamoja na kusimamia kura za ubunge na udiwani
baraza hilo vile vile limeeleza kusikitishwa na vitendo vya maafisa wa polisi vya kutumia nguvu kupita kiasi dhidi ya raia wa uganda hasa wafuasi wa upinzani
nachukuwa nafasi hii kupeleka ujumbe kwa assad ondosha majeshi ya iran mwondoshe qasem soleimani na majeshi ya quds hayakusaidii wanasababisha hasara na uwepo wao utasababisha matatizo na maangamizi
waondoe wairani na pengine itawezekana kuwa na maisha tofauti
polisi hadi tunachapisha habari hizi walikuwa hawajataja jina la mtu aliyehusika na utumiaji wa silaha katika eneo la ikulu
mapambano kati ya wanajeshi wa somalia wanaowaunga mkono wanavijiji na wanamgambo wa kundi la al shabaab yamesababisha vifo vya takriban wapiganaji walioshuhudia na maafisa walisema
brando aliandika kitabu mwaka kinachoitwa the academy awards the complete history of oscar kwa kushirikiana na gail kinn
kitabu hicho kina elezea histori kamili ya oscar
saudi arabia imesema mohammed amezungumza jumatatu kwa simu na mtoto wa kiume wa khashoggi akitoa mkono wa pole kwa mauaji ya baba yake
hakuna mjomba mjomba anayekutakia ya ovyo ovyo namna hiyo hapana enough is enough inatosha
kama mnaipenda tanzania kila mtu akazane na kusimamia huo mfumo to the best of ability kwa uwezo wake
mzingatie mafunzo mnayopata mzingatie sheria zote tunaelewana nawasihi sana alisema
chadema yaikosoa polisi tanzania mwaka tume ya uchaguzi ya taifa ilitangaza kuwa uchaguzi utafanyika mwisho wa mwaka
hilo pia limekumbwa na misukosuko
wanachama wa african national congress anc waandamana kumtaka zuma kujiuzulu
wanajaribu kumuangamiza mtu trump amesema
hakuna ushahidi juu ya shutuma hizi
amesema tester lazima atalipa thamani kubwa kisiasa juu ya maoni yake dhidi ya jackson
ofisa wa polisi haidar asraf amesema aliyejitoa muhanga alikusudia kuulipua msikiti katika mji wa wilaya ya raiwind ambako mkutano mkubwa wa kidini ulikuwa unafanyika
serikali ya myanmar imekubali kuruhusu wajumbe wa un kutembelea eneo la rakhine baada ya siku za nyuma kukataa kamati ya uchunguzi kuingia eneo hilo
waandishi wa habari na wafanyakazi wa misaada ya kibinadamu wamezuiliwa kuingia katika jimbo hilo kwa miezi kadhaa sasa
rais morales amesema kati ya watu elfu hadi elfu mia nne waliingia guatemala
na vile vile tuna idadi ya awali ya watu elfu au karibu ya idadi hiyo ambao wamehesabiwa kurudi hondurus kwa salama
shearer amesema wanajeshi waliobaki wa vikosi vya ulinzi wa amani vya kikanda watawasili nchini humo katika wiki zijazo na kuleta nguvu ya ziada kwa kikosi cha kikanda ambacho kilipelekwa juba
kulingana na sheria zetu za uvuvi ili uvue samaki baharini ni lazima uwe na kitambulisho kuthibitisha kwamba wewe ni raia wa kenya na umesajiliwa kuvua katika maji ya kenya
hata wakenya ambao hawana idhini ya kuvua samaki huwa tunawakamata
raia hao wa tanzania hawakuwa na stakabadhi yoyote
ameeleza bwana biwott
lakini mashambulizi mengine yanayofanywa na makundi yenye silaha yamesababisha vifo kwa waongozaji mbuga watano wanajeshi wawili na raia wawili waliuwawa tangu mwezi april
kikundi cha waasi wa alliance of democratic forces adf kimetajwa na ripoti maalum ya uchunguzi uliofanywa na umoja wa mataifa kuwa kilihusika na mauaji ya askari wa tanzania nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc
raab yeye hasa alikataa ibara muhimu katika mkataba huo ambayo inaweka ushuru wa pamoja ambao utaondosha haja ya kuwepo sheria kali za mpakani kati ya irelanda kaskazini ambayo ni sehemu ya uingereza na mwanachama wa umoja wa ulaya ireland wakati uingereza na umoja wa ulaya wakitafuta makubaliano mapya ya kibiashara
taarifa inaeleza kwamba hali ya haki za binadamu imekua ikizorota nchini humo tangu kuzuka kwa maandamano ya kutetea demokrasia mwezi agosti 
upinzani nchini togo unataka kuwepo na mihula miwili tu ya utawala wa rais na kuwepo na duru ya pili ya uchaguzi wa rais pindi inapotokea hakuna anaepata asilimia 
hatua hii ni katika kupinga mipango ya serikali kutaka kufanya mabadiliko ya katiba kumruhsu rais gnassingbe kugombania tena kiti cha rais
amemtaka waziri mwenzake kuchukua hatua za haraka kuleta nidhamu katika taasisi hiyo ya usalama
hivyo basi nilikwenda nyumbani na yeye akinifuata nyuma nilihisi kama niko kwenye maandamano marefu
nilipofika nyumbani aliniuliza kwanini nilifanya hivyo nilimwambia nilikuwa nataka senti kumi ili ninunue chipsi
akaniambia siku nyingine ukitaka pesa mwambie mama yako
pia wameitaka marekani ihakikishe hakuna fedha zinazotolewa na taasisi yoyote ya kimataifa kufadhili sera zinazoonekana kuwa kinyume na haki za binadamu
mwandishi wa sauti ya amerika anaripoti kuwa zaidi ya wapiga kura milioni saba waliosajiliwa watawachagua wabunge huku viti kati ya hivyo vikitengwa kwa ajii ya wanawake viwili kwa ajili ya vijana na kimoja kwa ajili ya walemavu
hatimaye sheria hiyo ilitiwa saini na rais john magufuli kwa ajili ya kuanza kutumika lakini kabla ya kutumika rasmi ilipaswa kutungiwa kanuni ambazo pamoja na mambo mengine zingeainisha kikokotoo cha mafao
trump aliahidi kwamba kutakuwa na adhabu kali ikiwa uongozi wa saudia walihusika na mauwaji yake
alisema mfumo wa vitisho utasababisha baadhi ya wafanyabiashara kufunga biashara zao jambo ambalo kwa namna moja au nyingine litainyima serikali mapato yake
maafisa wa usalama wa marekani jumapili waliwarushia mabomu ya kutoa machozi na kuwatawanya wahamiaji waliokuwa wakikaribia kuingia marekani kutoka mexico
wizara ya uongozi wa mipaka imesema kwamba asilimia tatu ya vituo vya kupigia kura havikufunguliwa moja ya tano ya vituo vya kupigia kura vikikabiliwa na machafuko mabaya
kwingineko aliyekuwa mwenyekiti wa kampeni ya donald trump paul manafort mapema jumanne alipatwa na hatia ya makosa kati ya mashtaka yaliyokuwa yakimkabili
vyanzo vya habari vimeripoti kuwa msimamizi wa zoezi hilo la uokoaji kamanda wa polisi asuman mugenyi amesema kuna uwezekano mdogo wa kuwapata wanusurika hao waliokuwa wakielekea kwenye sherehe
kinyume na ripoti ya msemaji wa jeshi la updf brigedia richard karemire kwamba mbunge bobi wine anayezuiliwa katika makao ya jeshi huko makindye jijini kampala kwamba hana tatizo lolote la kiafya naibu spika wa bunge la uganda jacob oulanya amepinga taarifa hiyo
jukumu la kuhakikisha hali hiyo inafikiwa ni la serikali ya myanmar na hili lazima lisiishie tu kutayarisha makazi mahitaji muhimu na miundo mbinu
ripoti ya awali iliyotumwa kwa vyombo vya usalama ambayo gazeti la nation kenya imeiona inasema kuwa magaidi hao huenda walikuwa wamekodi chumba katika hoteli moja kwa sababu walikuwa wanaufunguo ambao ulikuwa na namba ya chumba cha hoteli hiyo
antonia mulvey ni mkurugenzi wa legal action worldwide law mtandao usio wa kiserikali wa mawakili wa haki za binadamu anadai jeshi la sudan kusini lilitenda manyanyaso ya kikatili ya ngono ikiwemo utumwa wa ngono mateso ya ngono na ubakaji wa genge dhidi ya wanawake na wasichana
lazima tushikamane pamoja kama taifa moja trump aliandika katika ujumbe wake wa twitter kutoka katika klabu yake ya mpira wa golf huko new jersey
nina laani kila aina ya ubaguzi na vitendo vya uvunjifu wa amani
amani ni kwa sote wamarekani marekani na hungary yalikuwa mataifa mawili pekee ambayo yalipiga kura dhidi ya global compact on refugees wakati mataifa yalipiga kura ya kukubaliana na suala hilo alidai utawala wake umepata mafanikio makubwa katika kuboresha uchumi kufikia hali nzuri
baadhi ya sifa za mafanikio hayo bila ya shaka inarudi kwa rais obama ambaye alimtangulia katika urais
na baadae trump aliorodhesha ajenda yake japokuwa hakutoa maelezo kamili
naye wakili wa chadema john malya amesema kuwa mbunge wa tarime vijijini john heche na mbunge wa kibamba john mnyika wamewekwa chini ya ulinzi kusubiri maelekezo ya kwa nini hawakuhudhuria wiki iliyopita
juhudi za kidiplomasia zinaendelea kuepuka mgogoro kati ya ankara na washington kuhusu tishio la mashambulizi ya uturuki dhidi ya vikosi vya kikurdi nchini syria vinavyoungwa mkono na marekani
lakini wachambuzi wanaonya kuna ujumbe mchanganyiko kati ya washirika wawili wa nato katika kuzuia juhudi hizo
waziri mkuu kassim majaliwa amesema hayo mjini dodoma alipokutana na makamu mwenyekiti wa bunge la watu wa china cai dafeng
pia nimemtembelea francis zaake naye anahisi maumivu makali
ana vidonda kwenye viganja vya mkono ameongeza naibu wa spika jacob oulanya
felix tshisekedi kashfa hiyo imesababisha msukosuko wa kisiasa kwenye taifa hilo na kupelekea kuibuka maswali juu ya iwapo muda wake mrefu wa kuwepo madarakani unakaribia kikomo
wakili huyo alithibitisha kupitia taarifa kutoka dubai kwamba aliingizwa kwenye ndege ya shirika la ndege la emirates iliyokuwa inaelekea dubai kinyume na matakwa yake
katika mazingira ya kawaida busara ingeweza kufanyika kwa sababu mama huyo alikuwa mjamzito
wangeweza kumhoji akarudi nyumbani ndiyo maana tukasema tumelichukua kwa uzito na tunalichunguza
kamati kuu ya chama cha demokrasia na maendeleo nchini tanzania imesema itakutana pamoja na wabunge na madiwani kujadili mustakabali wa demokrasia nchini na kutoa maelekezo kwa wanachama wake nini cha kufanya
iran inaporomoka katika kila hatua pamoja na makubaliano ya ovyo yaliyofikiwa kati yao na uongozi wa obama trump amesema akirejea makubaliano ya kimataifa ya yaliyokuwa na dhamiri ya kuzuia utengenezaji wa silaha za nyuklia unaofanywa na tehran ambapo tehran kwa kusitisha utengenezaji wa silaha hizo ingeondolewa vikwazo vya kiuchumi
sasa utaelewa kuwa watu wa kabila hawataki kuandaa uchaguzi
mdahalo wa kigoda cha mwalimu nyerere uliofanyika katika ukumbi wa nkrumah chuo kikuu cha dar es salaam udsm ijumaa wenye anwani ya mienendo ya uchaguzi na mustakbali wa mataifa ya afrika umegusia hofu inayo wakabili wapiga kura tanzania
mkuu wa polisi wa taifa tito karnavian amesema wajitoa muhanga hao ni pamoja na mama na baba wa familia hiyo mabinti wao wawili kati ya miaka na wavulana wawili wa familia hiyo
watu hawa wote wanadaiwa kuwa na mahusiano na kikundi cha islamic state cha jemaah ansharut daula kilichowahamasisha
kambi hiyo inayopatikana katika mkoa wa mashariki mwa burundi wa ruyigi inayo wakimbizi zaidi ya elfu kutoka drc wengi wao ikiwa kutoka kabila la wanyamulenge
mwandishi wa idhaa ya kiswahili ameripoti kuwa hali hiyo imepelekea kuonekana kuwa kuna udidimizaji wa maadili na sheria zinazotungwa na hivyo wenyewe kwa wenyewe wameendelea kukumbushana kuziheshimu sheria hizo wakati wanapojadili masuala ya nchi
baada ya kumtembelea mbunge huyo katika gereza la kijeshi la makindye
uvumilivu wa jumuiya ya kimataifa umekuwa ukitoweka baraza la usalama la umoja wa mataifa likiiwekea sudan kusini vikwazo vya silaha
ujumbe huo wa un utaelekea kwenye jimbo la rakhine lenye machafuko jumanne kuangalia athari za ukandamizaji uliofanywa na jeshi ulioanza agosti pamoja na matayarisho ya kurejeshwa kwa wakimbizi wengi wao ni wa kabila la rohingya walio wachache
pamoja na kuachiliwa wafungwa jumamosi wanasiasa wa upinzani wanaendelea kushinikiza kuachiliwa kwa mwanasiasa diana rwigara kuachiliwa huru
kwa hakika kama wakifanya hivyo kwa kujaribu kuharakisha kuwarejesha makwao
tutawapa msaada wa kurejeshwa kwa hiari kuondoka kwa hiari kupata msaada wa kibinadamu kurejea libya inaweza kuchukua muda kwasababu hawana makaratasi hawana nyaraka zinazohitajika
ni ofisi za kibalozi katika nchi balozi za kiafrika na pia hizo ni chache anasema mkuu wa iom
gazeti hilo liliripoti kuwa grassley alituma barua pepe kwa mawakili wa christine blazey ford iliyosema kuwa jopo la baraza la seneti lazima lipate uamuzi wa ford kutoa ushahidi ifikapo jumamosi mchana
hiyo ni moja ya athari ya hatua ya serikali ya burundi kusitisha shughuli za mashirika yasiyo ya kiserikali ngos tangu tarehe mosi oktoba kwa madai kuwa mashirika hayo ya hisani hayaheshimu sheria mpya inayoongoza shughuli za mashirika ya kimataifa ya kigeni
kwa mujibu wa repoti hiyo lengo lilikuwa kutafuta apps ambazo zinashindana na facebook au kuzinunua zile ambazo zinaweza kuwa muhimu kwa matumizi ya facebook
msimamo wa jaji cheborion barishaki white house imepeleka ishara mchanganyiko kwa kile ambacho rais atakikubali kama makubaliano ya mwisho ya uhamiaji
warepublican katika bunge wakati huo huo wamesema si lazima wakubaliane na ahadi ambazo zimetolewa kwenye baraza la senate
wadadisi hao wanasema kuna hali mbili pengine ruto amechelewa kupeleka pendekezo lake au baadhi ya majina anayotaka kupendekeza katika baraza hilo yamekataliwa
margaret kobia huduma za afya mjadala juu ya umri wa rais museveni limekuwepo nchini uganda kwa mda mrefu baada ya museveni kusema kwamba hajui siku mwezi na mwaka alipozaliwa
awali bodi ya taifa ya uongozi ilitoa tamko kuhusu mahitaji kwa wamiliki wa makanisa kuwa na vyeti vya taaluma hiyo suala ambalo wengi walilipinga wakisema kwamba jambo hilo haliwezikani
mikataba ya amani umesainiwa katika siku za hivi karibuni lakini imevunjika ndani ya masaa machache baada ya kusainiwa
tukio hilo ni kuonyesha hisia zao kufuatia kubakwa kwa wanafunzi watatu ijumaa katika shule hizo
ripoti hiyo inadai kwamba maafisa wa ngazi za juu serikalini waligeuka na kuwa wafanya biashara haramu wa kuuza mbao na kutumia akaunti binafsi kukusanya ushuruu wa serikali
asia mashariki ulaya mwandishi wa idhaa ya kiswahili kennes bwire amezungumza na mwandishi wetu wa rwanda sylivanus karemera na kuanza kwa kumuuliza sababu za rwanda kuandaa uchaguzi mwezi septemba wakati kulikuwepo uchaguzi mkuu mwaka jana 
kwa upande wake cai alisema amefurahishwa na jinsi serikali inavyoendelea kubadili hali ya uchumi wa nchi na maisha ya watanzania chini ya uongozi wa rais john magufuli
zuma amekuwa akikabiliwa na shinikizo ajiuzulu kufuatia mazungumzo na maafisa wa ngazi ya juu katika chama chake cha anc siku ya jumapili
hata hivyo haikufahamika mazungumzo hayo yalijiri katika masuala gani
alisema wizara inafuatilia kujua chuo alichokuwa akisoma siku ya tukio hilo na masuala yote muhimu kuhusiana na kifo hicho
uwanja wa ndege wa kimataifa wa la aurora ulifungwa kwa sababu ya tishio la jivu la moto la volcano hiyo kwa ndege zinazoruka angani
kiongozi wa zamani wa malaysia mahathir mohamad ameapishwa alhamisi kuwa waziri mkuu wa saba wa nchi hiyo baada kuushitua ulimwengu kwa kuibuka mshindi wa uchaguzi wa bunge pamoja na kuwa alistaafu muda mrefu
wananchi wa marekani watulie hali wakiwa na uhakika kuwa sisi tumejitayarisha kikamilifu amesema
nimelala chini ameeleza katika mahojiano ya simu
askari wamekuja katika eneo langu
wamepekuwa nyumba zote katika jengo letu
inaelekea kama shambulizi hili lilianza katika eneo la jengo letu
kenyatta amesema sheria hiyo itawalinda wakenya na kuwahakikishia usalama na utulivu wa matumizi mapana ya mitandao ya mawasilian rais donald trump amesaini makubaliano hayo katika ikulu ya white house ijumaa asubuhi
pence pia amekutana na wanajeshi wa marekani katika eneo hilo kabla ya kusafiri kwenda israel
mashindano ya olimpiki yanayoendelea nchini korea kusini yalitoa nafasi nadra ya kidiplomasia jumamosi baada ya rais wa taifa hilo moon jae in kualikwa kukutana na kiongozi wa korea kaskazini kim jong un mjini pyongyang
stremlau alikuwa anaeleza juu ya mkutano wa wiki hii uliofanyika huko mji mkuu wa finland kati ya rais wa marekani donald trump na rais wa russia vladimir putin
emanuel kemayire ni raia wa saba wa rwanda kukamatwa na kurejeshwa rwanda baada ya kuwekwa kizuizini kwa kile wao wanachoeleza ni hatua za upelelezi za nchini uganda
jumuiya ya pakistan inayosimamia kuifanya houston kuwa bora zaidi umesema katika ukurasa wake wa facebook kuwa sabika alikuwa katika maandalizi ya kwenda pakistan kwa ajili ya sikukuu ya eid al fitr mapumziko ya siku tatu ambayo yanaadhimisha kumalizika kwa mwezi wa ramadhan katika dini ya uislam
zoezi la kuhesabu kura kwenye duru ya marudio ya uchaguzi wa urais huko sierra leone linaendelea
wananchi walipiga kura jumamosi na rais aliyepo madarakani ernest bai koroma anatarajiwa kuachia madaraka mwaka huu baada ya kuhudumu mihula yake miwili inayokuwa na kipindi cha miaka mitano kila mmoja
netanyahu ameeleza sikuitaka ufaransa kujiondoa katika mkabata wa jcpoa kwa sababu nafikiri jcpoa kimsingi itavunjika kutokana na uzito wa nguvu za uchumi lakini nafikiri kuna uwezekano wa mambo mawili kutokea iran kusimamisha utengenezaji wa nyuklia yenye kutokana na shinikizo hili au kutakuwa na mazungumzo siku za usoni kwa kuwepo mkataba bora bora
wafanyakazi wakakamavu wa meli ya mizigo wameokolewa wizara hiyo imesema
katumbi gavana wa zamani wa jimbo la katanga ambaye pia ni mfanyabiashara tajiri alilazimika kwenda uhamishoni tangu mei baada ya uhusiano wake na rais joseph kabila kuharibika na kuhukumiwa na mahakama kwa kujaribu kuvuruga usalama wa taifawapiga kura nchini rwanda wanaendelea kushiriki uchaguzi wa bunge jumatatu ambapo duru za siasa zinasema unatarajiwa kukipa nguvu chama tawala cha rwanda patriotic front rpf kwa kupata wingi wa viti bungeni
trump akizungumzia baadhi ya nyanja za ushirikiano alisema marekani itashiriki katika ujenzi wa barabara kubwa nchini kenya kutokana na kasoro iliyokuwa kwenye hati za maamuzi hayo yaliyo tolewa jumatano na jaji wa mahakama kuu chacha mwita kesi hiyo imerudishwa kwa hakimu mwandamizi wa mahakama ya kushughulikia kesi za ufisadi lawrence mugambi
uhuru kenyatta na raila odinga walizungumza kupitia televisheni ya taifa baada ya mkutano wao wa kwanza wa hadhara tangia kufanyika uchaguzi
akiizungumzia benki ya crdb rais magufuli aliipongeza kwa kuwa miongoni mwa benki zinazofanya vizuri kwa sasa zikitoa huduma na kuwafikia wananchi katika kila eneo kwa kuwa na matawi zaidi ya nchini huku ikitoa fursa ya ajira kwa watanzania zaidi ya 
na wazamiaji wengine walikuwa wamekaa tayari katika eneo la mwanzoni la kilomita moja ya lango kuu la pango hilo
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
marekani imesema iko tayari kuisaidia kenya katika vita dhidi ya ufisadi
balozi wa marekani nchini kenya robert godec alhamisi alimwambia rais wa kenya uhuru kenyatta kwamba utawala wa trump una matumaini kwamba janga hilo litakabilianwa nalo vilivyo ili kuimarisha mazingira ya uwekezaji
katika mahojiano ya kipekee na sauti ya amerika kenyatta amewataka wakenya wote kutoingiza siasa katika juhudi zilizopo za kukabiliana na ufisadi akisisitiza kwamba hakuna mtu yeyote anayeiba mali ya umma atakaye nusurika katika vita hivyo
baada ya tukio hilo teknolojia imeweza kuleta simu zenye programu bora zaidi zinazojulikana kama smart phones zinazoweza kuunganishwa na interneti kumwezesha mtumiaji kupata habari mara moja na kuendeleza ukuaji wa mitandao ya kijamii
vyombo vya habri vimeripoti kuwa kati yao ni viongozi wa madhehebu mbalimbali na serikali
pia waziri wa elimu profesa joyce ndalichako alikuwa ni miongoni mwa viongozi hao
pia ukandamizaji huo uko bulgaria na iliyokuwa yugoslavia ya zamani amesema makamu rais wa jumuiya ya waandishi wa habari ulaya william horsley
robot wa ajabu yahaya tarbutu ni mmoja kati ya wazazi hao
amezungumza na voa kutoka eneo la dapchi
amesema kati ya watoto wake watatu tayari wamerejea nyumbani
mkurugenzi wa zamani wa shirika la utangazaji tanzania tbc tido mhando ijumaa amefikishwa mahakamani jijini dar es salaam kwa tuhuma za matumizi mabaya ya madaraka
kufikia alhamisi usiku shughuli za uokoaji bado zilikuwa zikiendelea na huenda idadi ya waliofariki ikaongezeka
rekodi mpya iliyotolewa na taasisi ya kimataifa kwa wahamiaji iom iligundua zaidi ya wa afrika wamekufa katika kipindi cha miaka mitano iliyopita wengi wao wakiwa wanavuka jangwa la sahara kuelekea ulaya
hata hivyo utafiti unaeleza kwamba idadi hii ya watu ni kidokezo tu
ubelgiji ilitumia muda mrefu wa kipindi cha pili wakishambulia ufaransa lakini juhudi zao zilikutana na ulinzi mkali kutoka kwa mabeki wa ufaransa na golikipa wao
wabunge wa upinzani nchini zimbabwe jumanne walitoka nje ya bunge wakati wa hotuba ya kitaifa iliyokuwa inatolewa na rais emmerson mnangagwa
kambi hiyo iko eneo la cox s bazaar mji ulioko kusini mashariki mwa bangladesh
ni makazi kwa waislamu wa rohingya takriban waliokimbia machafuko katika nchi jirani ya myanmar
mahojiano na zitto kabwe mbunge wa kimilili didmus barasa amedai kuwa mbunge wa kaunti ya wajir fatuma gedi alimkabidhi kitita cha fedha akimtaka asiiidhinishe ripoti hiyo
bila shaka tunahitaji sheria hiyo
hatua hii imechelewa kuchukuliwa baada ya miaka tangia kupatikana uhuru amesema zakia soman wa kikundi cha wanaharakati wa bharatiya muslim mahila andolan ambacho kilikuwa ni moja kati ya wale waliokuwa mstari wa mbele katika kampeni ya kupigania sheria hiyo katika mahakama ya juu wakishambulia tendo hilo la talaka ambalo liko kwa takriban karne moja wakisema uko kinyume cha katiba miezi mitano iliyopita
changamoto kubwa itakuwa namna ya kuzihifadhi chanjo hizo zinazohitaji ubaridi katika eneo hili kubwa ambapo kuna umaskini na hali ya joto na hali ya miundombinu ni mibaya
wakati huo huo rais wa kenya uhuru kenyatta alionekana kupitia video na aliahidi kuongeza bajeti ya elimu nchini kwake kufikia asilimia ya bajeti jumla
kauli mbiu ya mwaka huu ni kupambana na ufisadi
mahamat alisema kuwa tume ya umoja wa afrika inalipa umuhimu mkubwa suala hilo hususan kwa sababu ya hali mbaya inayoendelea kuripotiwa ya kukithiri kwa janga hilo katika mataifa mengi ya bara hilo
nimepokea kwa masikitiko taarifa ya kifo cha mkuu wa mkoa mstaafu ndugu abbas kandoro nawapa pole wana familia ndugu jamaa na marafiki wote walioguswa na msiba huu pamoja na wananchi wa mikoa ya tabora arusha dar es salaam mwanza na mbeya ambako aliwahi kuwa mkuu wa mkoa
kauli hizo za vitisho ni usemi uliokuwa ukitolewa kwamba haitaambulia chochote cha maana zaidi ya kuishia kushtakiwa kwenye mahakama za juu
odinga ambaye ameendelea kusisitiza kuwa ndiye mshindi halali wa uchaguzi mkuu wa urais nchini kenya uliofanyika mwaka 
mahakama ilielezwa na upande wa mashtaka kuwa katika kipindi hicho hicho jijini dar es salaam maofisa hao walighushi saini ya makamba kwenye cheti hicho wakidai kuwa ilikuwa ni saini yake wakati wakijua kuwa ni uongo
mkuu wa wilaya katika mji wa bulabarde abdi dahir guure aliaambia sauti ya amerika voa kwamba wanajeshi wa serikali wanaowasaidia wafugaji walishiriki katika mapambano makali ya zaidi ya saa tano za ufyatuaji risasi na wanamgambo
kwa mujibu wa katiba ya nchi hiyo xi anatakiwa kuachia madaraka baada ya kumaliza mihula yake miwili
comey ametoa maoni hayo katika mahojiano maalum aliofanya na kituo cha habari cha abc siku ya jumapili kabla ya kutoka kitabu hicho alichokiandika ambacho kinaelezea jukumu lake katika uchunguzi wa marekani
balozi thomas hushek anasema marekani inataka kuona amani inarejea baada ya takriban miaka minne na nusu ya mapigano
ni hatua ambayo waafrika wamekuwa wakiisubiri kwa hamu lakini balozi wa rwanda katika au ambaye pia ni mwenyekiti wa kamati ya utendaji ya mabalozi hao hope tumukunde anasema hii ni hatua ya kupongezwa na kwamba mataifa yapo tayari
kizza besigye familia yao inayoishi huko jimbo la virginia ilikuwa imekutana nao mwaka 
shughuli za uokoaji zinaendelea kwenye kisiwa cha lombok nchini indonesia ambapo wapanda mlima na wanaoongoza misafara hiyo wamekwama kwenye mlima wa rinjani
wakati kesi hiyo inaamuliwa wakili wa washitakiwa peter kibatala aliiomba mahakama kutoa adhabu mbadala lakini upande wa mashtaka uliiomba mahakama itoe adhabu kali ili liwe fundisho kwa watu wengine kwa madai ya kuwa kauli zao zimemfedhehesha rais
lakini mahakama ilikubaliana na maelezo ya upande wa mshtaka
 kbps mp wakati akiwahutubia makatibu na maafisa wengine serikalini wakati wakila kiapo miezi mitatu iliyopita katika ikulu ya nairobi rais uhuru kenyatta alikiri peupe kuwa hatomvumilia afisa yeyote anayefuja rasilimali za umma
wakati mzozo kati ya uganda na umoja wa ulaya ukionekana kufukuta serikali ya uganda imeonya waandishi wa habari inayodai wanalipwa na nchi za nje ili kueneza picha ya machafuko na dhuluma vinavyo daiwa kutekelezwa na uganda
mwanamke huyo mfanyabiashara mwenye umri wa miaka na mwanaharakati mara nyingi amemtuhumu kagame kwa kuzuiya upinzani na kukosoa chama chake cha rwanda patriotic front kwa kuendelea kushikilia madaraka tangu ilipoingia madarakani kupitia mtutu wa bunduki ikiwa ni hatua ya kumaliza mauaji ya halaiki mwaka 
kwa mujibu wa ratiba ya mazishi yake sehemu ya shughuli zinajumuisha maafisa kutoa heshima zao kwa jamaa na familia ya annan
ilikuwa katika sherehe za kukamilisha kile kilichofahamika kama mashindano ya kitamaduni yaliyoandaliwa na chama cha cndd fdd
lakini katibu mkuu wa chama cha cndd fdd hakufafanua zaidi maneno hayo na athari yake kwa utawala wa nchi
waziri mkuu wa jordan amejiuzulu baada ya siku nne za maandamano yanayopinga sheria ya kodi mpya ya mapato
kwa watu wanaochimba visima vya maji kwa ajili ya matumizi ya kawaida hahitaji kibali lakini wale wanaotumia visima ambavyo vipo zaidi ya mita lazima wafuate taratibu ikiwemo kulipia huduma hiyo alisema profesa mkumbo
imetayarishwa na mwandishi wetu kennedy wandera sauti ya amerika voa nairobi
uchaguzi wa rais na wabunge nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo ambao umecheleweshwa kwa muda mrefu hatimaye unafanyika jumapili lakini waangalizi wa uchaguzi wanatabiri kuwa kutakuwa na hali ya kutokuelewana na vurugu nchini humo
akitoa hotuba yake ya dakika mbele ya waziri wa ulinzi jeje odong waziri wa mambo ya ndani obiga kania na waandishi wa habari kayihura alionekana mwenye huzuni na kusema kwamba anajuta kwa makosa yote ambayo alifanya akiwa katika madaraka na kuomba msamaha
katika hotuba yake trump aidha alieleza masikitiko yake kwamba licha ya rais wa russia vladmir putin kuahidi kuchukua hatua za kuangamiza uwezo wa syria wa kutumia silaha za kemikali russia bado haijafanya hivyo
kwa mujibu wa vyanzo vya habari kutokana na madai ya waitara mbowe alijibu akisema hajawahi kuingia kwenye malumbano wala kugombana na waitara kama alivyodai lakini kama ameamua kuhama chadema anamtakia safari njema
mitch mcconnell swali ambalo wapenzi wengi wa filamu walikuwa wanajiuliza iwapo yoyote katika washindi wa tuzo ya oscar mwaka jana jumapili huko hollywood california atatumia hotuba yake ya kupokea tuzo hiyo kuendeleza ajenda ya kisiasa mtu pekee wa kumshukuru au kumlaumu marlon brando
gazeti la nipashe nchini limeripoti kuwa lowassa alisema ni muda mwafaka nchi ikatazama utaratibu wa viongozi kuzungumza na wananchi ili kuondoa chuki na hofu
amesema kipengele hicho kitahusisha utaratibu mrefu wa kisheria na wenye mkanganyiko ikiwemo kufanya marekebisho ya baadhi ya vipengele vya katiba na sheria nyingine za uchaguzi
baada ya mugabe kushinda hapo ndipo tsvangirai na chama chake walitafuta usuluhisho wa kieneo ambao waliingilia kati na hatimaye makbaliano ya kisiasa yakafikiwa chini ya uongozi wa mkuu wa sadc ambaye alikuwa rais wa afrika kusini wakati huo thabo mbeki nakufungua njia ya kuundwa kwa serikali ya kushirikiana madaraka kati ya mdc na zanu pf
wanaounga mkono wanadai kuwa kuna uwezekano kuwa harusi hiyo itawavutia wengi ambao kuja kwao kutasaidia nchi kiuchumi kwa kufanya matumizi na wale watakao kuwa wanaangalia kutoka katika vilabu vya starehe na kuwepo kwa screen kubwa ambazo zitawaleta wateja kuangalia na kufanya matumizi
tutaendelea kuwashinda magaidi ili tuweze kuongoza wananchi wa somalia kwenda kwenye utulivu na mafanikio amesema katika tamko lake
kwa mujibu wa taarifa hiyo ambayo imenukuliwa na gazeti la nipashe nchini tanzania waombaji watakaokidhi vigezo na masharti ya usajili watajulishwa ili walipie ada ya mwanzo ya leseni na kupewa leseni zao
mkurugenzi mtendaji wa oxfam international winnie byanyima anasema hii inahusu sera za oxfam na watu wetu
baadhiya watu wenye nia mbaya walikuja kwenye taasisi yetu na kusaliti imani wa watu wa uingereza
lakini walifanikiwa kupewa barua za kuwataka waondoke
ni makosa makubwa
kwahiyo tutabadili jinsi tulivyozoea kufanya mambo yetu
walinda amani wa unmiss wakiwa juba sudan kusini ipoa ilianzishwa na serikali mwaka baada ya polisi kulaumiwa kwa kuhusika na vifo vya dazeni za waandamanaji katika vurugu zilizofuatia uchaguzi wa urais uliofanyika mwaka uliogubikwa na utata
kila mwaka jumatatu ya tatu ya mwezi januari wamarekani wanamuenzi kiongozi wa haki za raia aliyeuwawa ambaye katika miaka ya na aliandaa maandamano ya amani dhidi ya ubaguzi ikiwa ni harakati za kutafuta haki za watu weusi na kuwawezesha kupiga kura
kwa kweli kuwa na wakimbizi ni mzigo kwa sababu kama nchi tuna lazimika kuwa na hao wakimbizi lakini ninaposema kwamba wanarudi burundi haimaanishi kwamba sababu ya kuwarudisha ni kuelemewa na mzigo wanarudi kwa hiari yao
taarifa zaidi zinaeleza kuwa wanaharakati hao waliwasili nchini ili kuripoti katika majukumu yao
lakini msemaji wa korea kaskazini ri yong ho aliambia baraza la umoja wa mataifa wiki jana kwamba vitisho vya vikwazo dhidi ya korea kaskazini vinaweka mazingira ya ukosefu wa uaminifu na marekani hatua ambayo inaifanya korea kaskazini kusita kuharibu silaha zake za nuclear kabisa
tuzo ya nobel imetolewa kwa mtaalam wa magonjwa ya wanawake nchini kongo denis mukwege kutokana na kazi yake ya kuwatibu waathiriwa wa ukatili wa kingono katika jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
filamu hiyo imempa nafasi mkurugenzi mwenye asili ya mexico guillermo del toro kupata zawadi ya mkurugenzi wa filamu bora na pia kupata heshima kwa tathmini ya awali na uzalishaji wenye ubunifu
hatua zinazo paswa kuchukuliwa zilielezwa wakati wa mkutano wa paris juu ya kupunguza hali ya joto duniani katika mkataba ambao marekani imejiondowa
vyombo vya habari vimeripoti kuwa mtu maarufu kuliko wote katika kanisa katoliki ambaye amekuwa akishutumiwa kuhusika na kitendo cha kuwaharibu watoto wa kiume na wa chuo cha seminari mccarrick ni kadinali wa kwanza kupoteza wadhifa wake katika kumbukumbu ya miaka ya hivi karibuni
hatua hiyo inalenga kukabiliana na ongezeko la maambukizo ya ebola nchini humo na kushambuliwa kwa maafisa wa afya cengiz ameeleza ana imani ya uwezo wa vyombo vya usalama vya uturuki katika kutafuta kile kilicho msibu khashoggi na pia amemtaka rais wa marekani donald trump kusaidia katika kadhia ya mwandishi huyu aliyetoweka
gazeti hilo liliwataja majina na kata zao katika mabano kuwa ni ally mbwana ikwiriri abdul omari kisiju sultan waziri njia nne issa salum magindu shabashaba ruvu hassan mohamed na hamis mbonde
sheria ya hifadhi ya jamii kwa mujibu wa shirika la habari la reuters mabalozi wa nchi hizo walitoa witom huo katika mji mkuu sudan kusini juba
sehemu kubwa ya siasa zetu maisha yetu ya umma na hotuba zetu kwa umma zinaweza kuonekana kama ni jambo dogo likisambaza malumbano ya majivuno matusi na ulaghai na kusababisha uhalifu amesema obama
kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini kenya naibu mwenyekiti wa tume hiyo connie nkatha maina margaret mwachanya na paul kurgat wametia ila uongozi wa mwenyekiti wafula chebukati akidai kuwa hana uwezo wa kuongoza tume hiyo wakati wakitangaza kujiuzulu kwao jumatatu
wachambuzi wanasema maslahi ya kieneo ya wanachama wa igad mara kwa mara yanaleta ugumu wa kukamilisha mambo
sudan kusini ilitumbukia katika vita mwezi disemba mwaka wakati rais salva kiir alipomshutumu naibu wake wa zamani riek machar kwa kupanga mapinduzi
rais wa uganda yoweri museveni alilihutubia bunge la nchi hiyo jumatano na kueleza kile alichokiita mikakati ya kukabiliana na utovu wa usalama
comey alidadisiwa na george stephanopoulos wa kituo cha abc kuhusu kile alichoandika akidai trump hana maadili na hasemi ukweli je hilo linamfanya donald trump kuwa hastahili kuwa rais na japo kuwa rais xi jinping alieleza kenya pamoja na mataifa mengine ya afrika kuwa uwekezaji wake haufungamani na masharti yoyote kuwekeza huku kumeonekana na baadhi ya wachambuzi kuwa chambo au mtego wa kuingiza kenya katika madeni zaidi
kodi hiyo ambayo imeanza kutumika rasmi septemba ni sehemu ya juhudi za serikali kuboresha ukusanyaji mapato ili kupunguza mwanya wa nakisi ya fedha na kupata ongezeko la muda kwa mkopo kutoka shirika la fedha duniani imf
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dc
mkutano wa brics unaowaleta pamoja viongozi wa mataifa yanayo chipukia kiuchumi urusi india china na afrika kusini umeanza jumatano mjini johannesburg afrika kusini na utadumu kwa siku tatu mapema jumatatu kiongozi huyo mwenye umri wa miaka anaekabiliwa na wito kutoka wanasiasa wa pande zote kufanya mabadiliko makubwa alikutana na baraza lake la mawaziri kwa kikao cha dharura kuzungumzia hatua zinazopasa kuchukuliwa
naibu waziri wa mambo ya nje wa china le yuchen amemuita balozi wa marekani terry branstad siku moja baada ya kumuita balozi wa canada john mccallum kupinga kukamatwa kwa meng kwa ombi la marekani kwenye uwanja wa ndege wa vancouver hapo disemba mosi
ikiwa nitafanya tathmini juu ya matatizo yaliyotokea kenya imepita katika matatizo tuliyoyaona mwaka ambapo ilikuwa ni vita tupu
ni wajibu wetu kukua kimawazo hadi tufikie kiwango cha kuwa lazima tukubali siasa za ushindani kuwa siyo uadui hilo ni muhimu sana amesema
amesema anataka kuangalia uwezekano wa ubebaji silaha kwa kificho kwa walimu wenye maarifa ya kutumia silaha kwa wale wenye kupitia jeshini au wenye mafunzo maalum
tuhuma za ushoga wiki hii haji amewashtaki wafanyabiashara tisa na maafisa kwa mashtaka ya kuua bila ya kukusudia kwa kuhusika na ujenzi wa bwawa kinyume cha sheria ambalo lilikuwa kwenye shamba moja la maua bwawa hilo lilipasuka na kuua takriban watu 
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
baraza la usalama la umoja wa mataifa un limeeleza matumaini juu ya kufanyika uchaguzi huru nchini jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc disemba baada ya kucheleweshwa kwa kipindi cha wiki moja zaidi
haji ambaye alichukua madaraka mwezi machi amesema mapungufu katika mfumo wa sheria ni pamoja na majaji na waendesha mashtaka kuweza kuhongwa jambo ambalo linaweza kuvuruga hata kesi zenye ushahidi wa kutosha
hatua hiyo ya marekani pamoja na kufunga kwa balozi ndogo za rashia nchini ni kujibu kitendo cha kutisha cha kukiuka kwa serikali ya moscow mkataba wa kimataifa wa utumiaji wa silaha za kemikali kwa mujibu wa wizara ya mambo ya nje
balozi muchanga anasema hii ina maana kwamba sasa tunakwenda kulipanua soko letu kilomita za mraba milioni na wakazi zaidi ya bilioni moja nadhani hii ndiyo itakuwa ni sehemu kubwa ulimwenguni yenye soko la namna hii
wakazi wa afrika wengi ni vijana kwa wastani wa umri wa miaka afrika ina raslimali watu wenye nguvu za kutosha huo ni utajiri
na hii itainua kiwango cha uwekezaji wa kimataifa niseme tu kwamba vijana sasa wamefata fursa kubwa
lakini wanaharakati wanawake wanatarajia vyama vya kisiasa vitaondosha hitilafu zao na kuwezesha kile kinachoonekana kitasaidia kuleta mageuzi muhimu katika sheria ya familia za kiislam
vyanzo vya habari nchini kenya vimeripoti kuwa dereva wa kiongozi wa waliowengi katika baraza la wawakilishi kaunti ya laikipia peter thomi ni kati ya wale waliouwawa katika ajali hiyo na polisi wamethibitisha hilo
kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini kenya wabunge hao wawili walipinga kitendo cha jubilee wazi wazi kukaidi amri ya mahakama bila ya kujali kwamba wao wamedhaminiwa katika nafasi zao za ubunge na chama cha jubilee
spain sasa imekuwa kituo kikuu cha wahamiaji wanaovuka kinyume cha sheria na wakimbizi kutoka afrika na mashariki ya kati ambayo wanajaribu kuingia ulaya
lakini kufuatia agizo lililotolewa na mamlaka ya tarafa ya nyarugenge mjini kigali ambalo ni moja ya eneo lenye waislamu wengi inawezekana sasa sauti za adhana zisisikike kwa upeo wa juu
wakati robo tatu ya mwaka wa fedha ukiwa umemalizika na katikati ya hatua zinazoendelea za kubana matumizi kwenye programu ya wakimbizi kuja marekani chini ya utawala wa trump takriban asilimia ya wakimbizi wanaowasili katika mwaka huu wa fedha ni wakristo
katika hotuba yake kutoka white house ijumaa mwendo wa saa tatu usiku saa za ukanda wa wa mashariki mwa marekani rais trump alisema kuwa nchi hizo tatu zimeamua kuchukua hatua hiyo kama njia ya kuzima uwezekano ya mashambulizi mengine ya kutumia gesi ya sumu
jackline nasiwa mkuu wa shirika lisilo la kiserikali la center for inclusive governance peace and justice lenye maka yake mjini juba ambaye alifanya kazi katika makubaliano ya amani amesema hoja ya makuei haina maana
nafasi ya kavanaugh kuthibitishwa iliongezeka wakati seneta jeff flake wa republikan mwenye kura peke iliyo kuwa inaweza kubadilisha uamuzi wa kamati hiyo aliposema ijumaa kuwa atapiga kura kumpitisha kavanaugh baada ya siku moja kabla kusema alikuwa hajafikia uamuzi
mwaka pekee mamia ya watu walioshuhudia wamethibitisha takribani vifo vya wahamiaji kwenye bara la afrika
lakini watafiti wanasema idadi hii inawakilisha kiasi kidogo tu cha idadi jumla ya vifo vya watu wanaohama barani afrika
rais donald trump amelaani shambulizi hilo na kusema tukio hilo ovu chuki iliyojaa sumu ya misimamo dhidi ya wayahudi ni lazima ilaaniwe
mcmaster mwenye umri wa miaka na ambaye ni jenerali wa kijeshi mwenye miraba mitatu aliteuliwa kama mshauri wa usalama mnamo februari mwaka jana
kenya ina sheria ya kuzuia majanga kama hayo haji amesema lakini kwasababu ya rushwa hilo lilipuuzwa
sherehe za kuwavisha majukumu vijana zinazojulikana kama imbalu ambayo ni mila inayo heshimiwa na kuenziwa na wananchi wa uganda na kenya inahudhuriwa na rais wa kenya uhuru kenyatta na mwenzake wa uganda rais yoweri museveni
tamko hilo limesema russia ikiendelea kutoa msaada wake thabiti kwa utawala wa syria hatimaye itawajibika kwa mashambulizi haya ya kinyama ambayo yanawalenga wananchi wengi wasiokuwa na hatia na kuuwawa kwa jamii nyingi zilizokuwa hazina ulinzi zilizoko syria zikishambuliwa kwa silaha la kemikali
hivi sasa obama amejikuta analazimika kuingia katika ushindani na mtu ambaye ni mrithi wake rais trump ambaye ameahidi kuondoa mengi kati ya yale aliyo yafanya wakati akiwa rais
tayari wamiliki wa mitandao na tovuti mbalimbali wameanza kusitisha huduma zao kwa kuhofia kukamatwa
tunamtaka zitto aje kigoma ili athibitishe taarifa anazozitoa na atupeleke kwenye hilo eneo ambalo wananchi wameuawa kwa kupigwa na polisi na atuonyeshe hayo makaburi alisema kamanda huyo
kingozi wa kanisa katoliki duniani papa francis katika sherehe za krismasi siku aliyozaliwa yesu kristo amesema mwaka huu ni wa watu kushikamana pamoja baina ya mataifa na tamaduni zake
amri hiyo ambayo ilifanyiwa marekebisho na kuiingiza korea kaskazini ilianza kutumika mwisho wa mwaka 
balozi wa umoja wa afrika au nchini marekani arikana chihombori quao ameiambia voa kuwa viongozi wa afrika wamekasirishwa na tamko la udhalilishaji juu ya wahamiaji kutoka bara la afrika na haiti linalodaiwa kutolewa na rais donald trump
francis atamaliza ziara yake ireland jumapili kwa kuendesha ibada ya umma huko dublin katika uwanja wa phoenix
wachambuzi wanaonya kuna ujumbe mchanganyiko kati ya washirika wawili wa nato katika kuzuia juhudi hizo
ypg ni mshirika muhimu katika vita vya washington dhidi ya kundi la islamic state uongozi wa hospitali ya kiryandongo umesema kuwa mpaka jumamosi asubuhi walikuwa tayari wamepokea miili katika sehemu ya kuhifadhia maiti
dujarric anasema muathirika huyo alifikishwa mbele yao na shirika la kuhudumia watoto katika umoja wa mataifa unicef
aliongeza kusema kwamba umoja wa mataifa uliomba uchunguzi unaofanywa na afrika kusini ukamilike ndani ya muda wa siku 
wakristo ulimwenguni kote wanasheherekea ijumaa kuu wakikumbuka kusulubiwa kwa yesu na ijumaa huko jerusalem ibada maalum ya pasaka ilifanyika ikifuata utamaduni wa kale katika ardhi hiyo takatifu
makampuni yataendelea kukusanya na kuchambua taarifa zinazopatikana katika simu programu za simu na tovuti mbalimbali
kutolewa kwa waraka huo kunaongeza mvutano kati ya trump na wafuasi wake ndani ya chama cha republikan kwa upande moja na wademokrat na uongozi wa juu wa fbi upande mwengine iwapo uchunguzi juu ya russia kuingilia kati uchaguzi wa urais uliathiriwa na upendeleo wa kisiasa kwa upande wa wachunguzi
maelezo kuhusu shambulizi hilo yamekuwa yakitofautiana huku ripoti za awali zikisema mshambuliaji amekamatwa lakini sheriff dean amehakikisha kuwa mshambuliaji aliuwawa
madai hayo ni pamoja na tuhuma za kuwa zuma ametumia kiasi cha dola milioni za fedha za umma kwa ajili ya kuboresha nyumba zake binafsi
rahma anasema nilionekana msaliti katika jamii nikipambana dhidi ya utamaduni wetu na hiyo ilinipa nguvu ya kupigania haki za wasichana niliweza kuwazuia wasichana wengi kupitia utamaduni wa ukeketaji na kuwaepusha na mateso ambayo mimi nimepitia
inadaiwa pia katika kipindi hicho hicho jijini dar es salaam washtakiwa wote waliisababishia hasara nemc jumla ya sh
milioni 
tunafurahi kwa sababu tunaendelea kutekeleza kwa kiasi kikubwa makubaliano ya kimataifa kuhusu haki za binadamu kama ilivyosainiwa kule geneva na tutaendelea kufanya hivyo hadi mikataba yote tuliyosaini tuitekeleze kikamilifu
wajumbe wa kamati hiyo walipokea barua wiki hii ikieleza kwamba uteuzi wao kwenye jopo hilo ulisitishwa mara moja kwa mujibu wa ripoti katika gazeti la the washington post
pacha ilianzishwa mwaka wakati wa utawala wa rais wa zamani wa marekani bill clinton ili kutoa ushauri kwa ikulu ya marekani white house juu ya mikakati na sera za hiv
akizungumza katika mtiririko wa mikutano aloifanya katika jimbo lake jumapili wangwe amesema uteuzi huo ulikuwa siyo wa kitaifa kama ilivyotegemewa hapo awali
thomas kwoyelo mradi wa pasipoti za kielekroniki unatekelezwa na ireland na kampuni hid ya marekani kwa gharama ya dola za marekani milioni 
ramaphosa ambaye ametumikia miaka minne iliyopita katika nafasi ya makamu wa rais chini ya zuma na kuchukua uongozi hivi karibuni kutoka kwake kama rais wa anc amewaahidi wabunge atafanya jitihada ya kuliunganisha taifa
muda mfupi baada ya mwanaharakati okiya omtata kuonyesha nia ya kurejea mahakamani serikali ya kenya kupitia halmashauri ya mawasiliano nchini kenya imerejesha matangazo ya ktn news na ntv
kuhusu kiwanda cha chuma amesema malighafi inapatikana nchini hivyo iwapo mkurugenzi wa kahama oil mill anahitaji yuko tayari kumpa bure badala ya kuagiza nje
katika mahojiano maalum na idhaa ya kiswahili ya sauti ya amerika bw
odinga amefuta uwezekano wa kufanya mazungumzo na rais aliyepo mamlakani uhuru kenyatta ili kuweza kupatikana kwa suluhu ya kisiasa kati ya wawili hao
martin fayulu macron amefafanua kuwa hilo ndio hasa analosema rais trump
sisi tumefikia makubaliano ya nyuklia na iran ya muda mfupi
na tunayo masuala ya nyuklia ya muda mrefu
tuna pia suala la utengenezaji wa silaha za balistika
tunalo pia suala la iran kuwepo katika eneo
tunataka kutafuta ufumbuzi juu ya hali hii
chama cha upinzani cha act wazalendo kimedai kuwa watawala nchini tanzania wanataka kurudisha nchi hiyo kwenye utawala wa chama kimoja
kuna changamoto nyingi jokowi amesema
inabidi tufanye vitu vingi mapema lakini hali iliyopo haituruhusu kufanya hayo
gavana wa jimbo la maryland larry hogan aliandika kwenye ukurasa wa mtandao kwamba alihuzunishwa na tukio hilo lililotokea kwenye mji mkuu wa jimbo lake la maryland
serikali ya afrika kusini ijumaa imeomba msamaha kwa wakulima wa kizungu kwa mawasiliano mabaya kuhusu uwezekano wa kuchukuliwa ardhi zao ili kuharakisha mageuzi ya kilimo na kuweka sehemu kubwa ya mashamba kwenye mikono ya watu weusi
wanufaika wa daca wametendewa vibaya sana na wademokrati
tulitaka kuwaingiza katika muswada huu watu na pengine ni zaidi ya hao
tulitaka kuwaingiza katika muswada huu
wademokrati hawawezi kufanya hili rais alisema
wajumbe wanasema ingawa kuna matumaini lakini kuna mvutano mkubwa katika majadiliano ambapo mataifa yanayoendelea yanataka uhakikisho kwamba ikiwa yatapunguza uchafuzi wa mazingira mataifa yaliyoendelera kwa upande wao yatatekeleza ahadi zao za kugharimia mipango yao na athari zinazotokana na uchafuzi wa hewamaporomoko ya matope yaliotokea upande wa mashariki mwa uganda yameuwa watu zaidi ya kufikia siku ya ijumaa
tunakanusha moja kwa moja taarifa hizo meja jenerali yuri yevtushenko mkuu wa kituo cha amani na usuluhishi cha russia amenukuliwa akisema
vikwazo hivyo ni pamoja na kuzuia rasilmali zao ambazo wanazimiliki uingereza pamoja na kunyimwa viza kwa watu binafsi wote waliotajwa katika sakata hilo
muda wake wa kuongoza kikatiba ulimalizika disemba lakini akabakia madarakani chini ya sheria zinazomruhusu kubakia katika wadhifa wake mpaka mrithi wake atakapo chaguliwa
polisi siku ya jumamosi wameeleza kuwa watu saba waliuwawa baada ya milipuko hiyo miwili mjini mogadishu ambayo kundi la wanajihadi wa al shabaab walidai kuhisika na shambulizi hilo
judy wakhungu wengi wa wachangiaji katika mitandao ya jamii wamemkosoa rais museveni katika hatua yake ya kuwafukuza viongozi hao na wengine wamewafurahia na kusema ilikuwa ikitegemewa kuwa hilo litatokea na pengine hatua hiyo imechelewa sana kuchukuliwa
katika mahojiano na gazeti la mtanzania alishangaa vyombo vya dola kushindwa kujipanga kwa kadiri maendeleo yanavyokua na uhalifu unavyo ongezeka
uchaguzi wa bunge wa katikati ya awamu unaonekana mara nyingi kama ni kura ya maoni juu ya rais aliyeko madarakani
nyumba kadhaa zilichomwa moto na kuna taarifa kwamba baadhi ya watu wametekwa nyara na kikundi cha watu waliowashambulia
ripoti ya haidallah hakizimana juu ya ziara ya grandi bujumbura rais donald trump aliondokana na sera ya marekani kwa kusema jerusalem ni mji mkuu wa israel na kuanzisha utaratibu wa kuuhamisha ubalozi wa marekani kutoka tel aviv
alisema kupunguza uhuru wa watu kujieleza na kupata habari si njia nzuri ya kuongoza taifa
katika hotuba yake ya mei alitoa wito kuwa iaea ipewe ruhusa bila masharti kukagua maeneo yote nchi nzima
wizara ya kusimamia maafa na wakimbizi mapema april ilitoa tamko juu ya uamuzi wake wa kuivunja kamati ya utendaji ya wakimbizi kama ni hatua mojawapo ya kurudisha usalama na utulivu katika kampi hiyo na maeneo yanayoizunguka
akizungumza kando ya mkutano huo mwandishi mshirikishi wa ripoti kuhusu mradi wa kimataifa wa kukabiliana na gesi za carbon corinne le quere amesema kwamba china na marekani zimeongeza kiwango cha uchafuzi unaotokana na gesi za carbon huku kiwango cha hewa hiyo kikipungua barani ulaya kinyume na ilivyotarajiwa
katika mahojiano hayo na vyombo vya habari aliahidi kutoa kadi za bima za afya kwa watoto ambapo ukipiga hesabu kwa kila mmoja ni wastani wa sh hivyo jumla anaweza kutumia zaidi ya sh 
milioni
tuchukulie hii ni fursa vyanzo vya habari mjini arusha vimeripoti kuwa kamati ya chama hicho ilioundwa kujadili uamuzi wa mwanasheria mkuu wa serikali ag wa kuzifanyia mabadiliko kanuni za uchaguzi wa chama ilisema hakuwa na mamlaka ya kufanya mabadiliko yoyote
kim yo jong ni dada wa kiongozi wa korea kaskazini kim jong un na ni mshauri mkuu wa kaka yake
yeye ni wa kwanza katika uongozi uliopo madarakani wa korea kwa miaka mingi kutembelea korea kusini tangu vita vya korea kumalizika
nguvu ya tsvangirai kama kiongozi wa upinzani ulibainika mapema michache baada ya kuunda chama cha mdc ambacho kilishiriki katika uchaguzi wa bunge mwaka na kujipatia ushindi wa viti dhidi ya vya zanu pf ushindi ambao haukutarajiwa tangu zanu pf ichukue mamlaka ya nchi mwaka 
mwandishi wa idhaa ya kiswahili nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo kuwa madaktari madawa na vifaa tayari vimepelekwa katika eneo hilo
waziri wa mambo ya nje wa iran mohammad javad zarif amesema alhamisi iran haitorejea kufanya mazungumzo kujadili mkataba wa nyuklia wa uliofikiwa na mataifa makubwa duniani
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo anatarajiwa kukutana jumatano jioni huko new york na jenerali wa ngazi ya juu korea kaskazini
waziri mkuu huyo wa zamani anayejulikana kwa utawala wake wa mabavu na muungano wa vyama vya upinzani alliance of hope umekiondoa madarakani muungano wa chama cha waziri mkuu najib razak barisan national coalition kilichokuwa kimetawala malaysia tangia nchi hiyo ipate uhuru mwaka 
utaratibu kwa kawaida hufanywa na watu ambao hawajapatiwa mafunzo utalaamu wa afya na hivyo wanaweza kusababisha wale wanaofanyiwa utaratibu huo kupoteza damu nyingi au kupata maambukizo
katika siku za baadaye fgm inaweza kusababisha maumivu makubwa wakati wa kujamiana na pia kuleta athari wakati wa kujifungua
mbunge wa jimbo la makadara nchini kenya amekamatwa akiwa nyumbani kwake katika eneo la buruburu na kupelekwa katika ofisi za makao makuu ya kurugenzi ya upelelezi wa makosa ya jinai dci huko kiambu
anasema tumewapeleka mahakamani tumechunguza kesi zote
mahakama imewakuta na hatia imewakamata na wameachiwa na hiyo inaonyesha polisi inavyotekeleza wajibu wake
mkataba huo ni hatari big little lies maafisa wa baraza la mawaziri wanatetea mapendekezo hayo ya kodi kwamba utasaidia miundombinu kuboresha mawasiliano ya simu
wakristo nchini uganda wametakiwa sio tu kujishughulisha na maisha ya milele huko mbinguni lakini pia kuishi maisha bora hapa ulimwenguni
sehemu ya kimbunga michael baada ya kutua florida kilielekea katika bahari ya atlantic
mwanafunzi wa shahada ya uzamivu chuo kikuu cha dodoma udom rachel yusuph alisema kanuni zenye adhabu kali siyo suluhusho la kurejesha nidhamu na uhuru wenye mipaka katika matumizi ya mitandao nchini
hatua gani zichukuliwe viongozi wa upinzani bungeni wamepigwa risasi baada ya kumkosoa rais wamekamatwa na kubughudhiwa na polisi na wengine wameshtakiwa kwa makosa ya uchochezi
hivi karibuni washauri wa mahakama katika jimbo la pennsylvania mashariki lilidai kuwa zaidi ya mapadri wa parokia walikuwa wamewanyanyasa vijana kwa kipindi cha zaidi ya miaka 
rais wa uganda yoweri museveni ambaye ni mwenyekiti wa jumuiya ya afrika mashariki eac amekataa kuahirisha kikao cha ishirini cha viongozi wa jumuiya hiyo mjini arusha baada ya burundi kumtaka kufanya hivyo
waokoaji wanaendelea kutoa miili ya waliokufa baada ya kuangukiwa na majengo idadi ya waliokufa ikifikia 
pia inadaiwa kuwa rushwa hutumika ili kuwafanya wabunge wawakingie kifua watu mashuhuri serikalini ili kuwaondoa kwenye lawama
ameainisha kufukuzwa kazi hivi karibuni kwa waandishi wa idhaa ya hausa voa baada ya uchunguzi kuonyesha kuwa walipokea malipo yasiyo kubalika kutoka kwa afisa wa ngazi ya juu
polisi wanasema kwamba kamera hizo zitawasaidia sana kutokana na idadi ndogo ya maafisa wa polisi
awali kamati ya bunge la kenya kuhusu hhasibu inayoongozwa na mbunge wa ugunja opiyo wandayi imeanza kuwaagiza mashahidi na baadhi ya maafisa wa wizara ya vijana na taasisi ya nys kufika mbele yake kueleza wanachokifahamu kuhusu sakata hiyo ambayo imeibua hisia chungu nzima miongoni mwa wakenya
hapa huyu mwenyekiti wa kamati hiyo opiyo wandayi
mara nyingine tena nasisitiza wito wangu wa kuimarisha amani na umoja kuliko suala lolote jingine mnangagwa amesema katika ujumbe wake wa twitter
bill nelson aliyekua anashikilia kiti cha seneta wa florida kwa tikiti ya chama cha democratic tangu mwaka wa amekiri kushindwa
ripoti hizo hazikuweza kuthibitishwa na chanzo kingine huru
katika juhudi za kuelezea dunia machungu kuhusu kadhia ya ngono francis alielezea hatua zilizochukuliwa na mtangulizi wake papa benedict kukabiliana na tatizo hilo
kundi la wilaya ya smyrna lilipata tuzo la densi bora zaidi huku kikundi cha wilaya ya catersville kikipata nafasi ya pili kwa densi yao iliyoshangiliwa sana na waliohudhuria maonyesho hayo
mjadala wa kusm amani kwanza na haki baadaye usije sasa baada ya makubaliano ya amani kutiwa saini kwasababu kimsingi kipengele cha tano ni sehemu ya makubaliano ya amani na ni vyema kitekelezwe kama kilivyo
raia wanachotaka ni kumalizwa kwa hali ya watu kutokhofia kushtakiwa nasiwa ameiambia voa
wakati wa ziara hiyo ya siku tatu macron na rais wa marekani donald trump walizungumzia ushirikiano wa kibiashara mazingira iran na syria
wabunge walikaidi na kutenda zaidi ya mamlaka walio nayo na kunyakuwa madaraka ya raia kikatiba kwa kujiongezea mda wa kuhudumu bungeni ilivyo katika ibara ya ya katiba amesema
amefafanua kuwa hili shati nililovaa bei inapangwa na wanasiasa kukubali kununua nimeshashiriki siasa ni kitu kisichowezekana unakula unalala unaamka hii ni siasa kwa hiyo tunaishi katika nchi ya siasa
lakini mteule huyo amekanusha tuhuma hizo zilizo tolewa na profesa christine blasey ford aliyetoa ushahidi mbele ya kamati ya sheria ya seneti kiasi ya zaidi ya wiki iliyopita
ripoti mpya ya jopo la ushirikiano wa serikali za dunia juu ya mabadiliko ya hali ya hewa yaonya kwamba joto linaogezeka kwa kasi kubwa duniani kuliko ilivyotabiriwa
katika mkutano huo maalum wa kamati kuu nadharia za xi ziliingizwa katika katiba ikiwemo fikra ya kusambaza fikra za ujamaa katika vyuo vikuu mbali mbali nchini china
serikali ya tanzania imekanusha tuhuma kwamba inaminya demokrasia nchini humo na kusema kuwa imesikitishwa na matamko kadhaa yaliotolewa na marekani na umoja wa ulaya eu na kuungwa mkono na baadhi ya balozi za nchi za magharibi
wakati huo watu hao walitaja kwamba walikamatwa na maafisa wa upelelezi wa uganda ambao kama walivyodai raia hao wa rwanda ngazi hizo za upelelezi za uganda zilishirikiana na kundi la wakereketwa wa kundi la rnc linaloongozwa na luteni jenerali kayumba aliyewahi kuwa mkuu wa jeshi la rwanda kwa sasa akiwa ukimbizoni nchini afrika kusini
alisema haina maana kuwa hataweza kufanya kazi yoyote kwa kipindi hicho bali atashauriana na madaktari ndugu familia jamaa zangu na viongozi wenzake ili kuona mambo anayoweza kuyafanya wakati akiendelea na safari ya kupona
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
mahakama moja nchini ubelgiji imewahukumu watu wawili kutumikia kifunguo cha miaka waliokutikana na hatia ya jaribio la kigaidi la kumuuwa polisi kuhusiana na shambulizi la bunduki la mwezi machi huko brussels
shambulizi hili limekuja kufuatia tahadhari iliyotolewa kuwa kulikuwa na mpango wa shambulizi hili lililotolewa na kikundi cha kigaidi
vyombo vya usalama wiki iliyopita vilitahadharisha kuwa magaidi wanapanga kufanya shambulizi kabla ya kumalizika mwezi wa ramadhan
waziri mkuu wa malaysia mahathir mohamad amedhamiria kurejesha hadhi ya nchi hiyo na urithi aliouacha baada ya kuchukua tena madaraka kufuatia uchaguzi wa taifa uliofanyika mapema mwezi mei
maafisa wa ulinzi wa marekani pia wamesema madai ya russia sio mageni kabisa kwao
uchaguzi huo uliocheleweshwa unaadhimisha makabidhiano ya kwanza ya madaraka kwa njia ya kidemokrasia na kumaliza utawala wa kabila ambao ulianza mwaka baada ya kuuawa kwa baba yake
besigye alikamatwa aliporejea uganda kutoka afrika kusini na kufunguliwa mashtaka ya uhaini na unajisi
wakati ugand ainajitayarisha kwa uchaguzi mkuu alikuwa anazuiliwa katika gereza la luzira
trump na xi pia wamekubaliana mara moja kuanza mazungumzo ya mabadiliko ya miundo ya kuhamisha teknolojia kulinda haki miliki za kitaaluma mazungumzo juu ya bidhaa zisizo kuwa na vikwazo vya ushuru udukuzi wa mitandao na wizi wa kimitandao huduma na kilimo kwa mujibu wa tamko la white house
baada ya kupewa kifungo mbadala cha miaka mitano amesema kuwa hukumu hiyo ya mahakama ilikuwa inamsukumo wa kisiasa ili kumuondoa katika mbio hizo za uchaguzi
utawala wa trump unajaribu kuweka kanuni kali zinazohusiana na ununuaji wa bunduki ambapo rais donald trump amependekeza rasmi marufuku ya vifaa ambavyo vinageuza bunduki kuwa silaha ya hatari zaidi
marekebisho hayo yanaongeza muhula wa rais kutoka miaka mitano hadi saba na hivyo mara moja yatamwezesha rais nkurunziza kugombea kipindi cha mihula miwili zaidi baada ya awamu yake sasa kumalizika mwaka 
maafisa wa serikali wanakiri kwamba hawakutarajia kuwa watu wanahasira kwa kiwango hicho na kuwa patakuwa na maandamano yatakayo dumu kwa wiki tatu kutokana na hali ngumu ya maisha
miezi miwili iliyopita mbunge wa zamani wa manispaa ya arua ibrahim abiriga akiwa ndani ya gari na kaka yake saidi kongo walipigwa risasi katika tukio linalofanana na hili la kirumira
amri ya mahakama ya jumanne inaainisha kuwa vipengele vyote vya programu ya daca zitaendelea kufuatwa kwa mtu yoyote aliyekuwa tayari ameingizwa katika programu hiyo kabla ya hatua ya trump kutangazwa na kuwa watu wote hawa wanaruhusiwa kujiandikisha upya
wakati misri imepinga ujenzi wa mradi wa bwawa la kuzalisha umeme kwa sababu ya hofu kwamba utaathiri maporomoko ya maji sudan na kenya tayari vimeeleza nia yao ya kutumia fursa iliyopo ya kununua umeme kutoka ethiopia
wakati hisia hasi zikiendelea kutolewa nchini marekani na nchi za nje kutokana na kauli ambayo vyanzo kadhaa vimesema kuwa rais alitoa tamko juu ya aina ya wahamiaji anaopendelea waingie nchini marekani rais aliulizwa na mwandishi iwapo anataka wahamiaji zaidi watoke kutoka norway
gavana wa jimbo la florida rick scott akizungumzia tukio hilo pia wameonywa juu ya tabia ya baadhi ya watumishi wao ambao hujiunga vikundi na kuwatembelea wafanyabiashara wakijiita special task force ambao kazi yake kubwa ni kuwatisha ili kulipa kodi
serikali ya tanzania imesisitiza kuwa itaendelea kuheshimu na kulinda haki hizo kama zilivyo katika katiba ya jamhuri ya muungano wa tanzania
takwimu zinazohusiana na maelfu ya wateja wa shirika la ndege la british airways zimedukuliwa kutoka katika tovuti yake
wanasema kuwa wamechoka na mazungumzo na wanaona hatua chache zinachukuliwa kutatua matatizo katika maeneo ambayo yameachwa nyuma na ni muhimu kuleta mabadiliko ya haraka
hata hivyo hakukuwa na taarifa za papo hapo zinazothibitisha kuwa nchi hizo tano zilikuwa zimepokea rikodi hizo
rais magufuli pia aliwataka manaibu katibu wakuu wawili na sekretarieti nzima ya chama hicho kuendelea na kazi
wakimbizi wa jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc waliopo nchini rwanda walisema wanajeshi wa nchi hiyo waliwafyatulia risasi na kuwajeruhi angalau watu wawili siku ya jumanne wakati wakimbizi hao wakijaribu kuandamana kutoka nje ya kambi yao wakipinga kupunguzwa kwa mgao wa chakula
serikali inasema licha ya vifo hivyo wengine walijeruhiwa na mvua hizo huku makazi elfu tatu na thelathini na mbili yamesombwa na maji sambamba na ekari zilizoharibiwa kabisa na mvua hizo
kutokana na kanuni hiyo kuwa kandamizi tucta iliiomba serikali kurejea kwenye meza ya mazungumzo na wadau wakiwamo wafanyakazi kupitia vyama vyao ili kuifanyia marekebisho kanuni hiyo
wachunguzi hao wa un wamekuwa wakitoa ripoti ambazo zinai washutumu viongozi wa burundi kuchochea mauaji na mateso dhidi ya wapinzani
waandishi wa habari hawakuruhusiwa kufika uwanja wa ndege na ulinzi umeimarishwa kote mjini kampala wakati vikosi vya usalama vimepelekwa mitaani na vinadhibiti njia zote zinazoelekea uwanja wa ndege
siku ya jumatano polisi walipiga marufuku watu kukusanyika uwanja wa ndege au sehemu nyingine kumlaki wine mwenye umri wa miaka 
vyanzo vya habari nchini nigeria vimetoa habari kwa voa kuwa wakazi wa eneo la dapchi walikuwa wanafurahia kuachiwa kwa watoto hao
rais huyo aliaga dunia majira ya usiku imeeleza taarifa hiyo
maagizo mengine ni mashirika hayo kuwasilisha taarifa za kazi za mwaka kuwasilisha mikataba ya ufadhili ya miaka hiyo miwili pamoja na kuwasilisha vyanzo vyote vya fedha na matumizi yake
msemaji wa wizara ya mambo ya nje ya marekani heather nauert amesema kwamba mazungumzo kati ya pompeo na kim yataangazia jinsi ya kumaliza utengenezaji wa silaja za nuclear
nauer amesema kwamba marekani haijabadili sera zake na itatekeleza hatua ya kuiwekea vikwazo korea kaskazini iwapo haitaacha utengenezaji wa silaha za nuclear
msemaji wa haki za binadamu rupert colville anasema ofisi ya umoja wa mataifa ina wasi wasi kwa serikali ya kenya kukataa kuheshimu maamuzi ya mahakama kuu ya kenya ya kuruhusu vituo hivyo vya televisheni kuanza tena kurusha matangazo yao
anasema serikali ni budi iheshimu na kutekeleza maamuzi ya kisheria
najib ambaye amefikishwa mara kadhaa mbele ya tume ya kupambana na rushwa ya malaysia amekanusha kufanya kosa lolote
jumuiya ya uchumi ya afrika magahribi ecowas imewawekea vikwazo wanasiasa na wafanyabiashara wa guinea bissau ikiwa ni pamoja na marufuku ya kusafiri na kuzuia mali zao
trump kupokea ripoti libya imekumbwa na machafuko tangia kiongozi wa muda mrefu wa nchi hiyo moammar gadhafi alipopinduliwa na kuuwawa mwaka 
huduma hiyo ilikuwa inatumia facebook kuwasaidia watumiaji kutafuta marafiki kuwafuatilia na kuwakaribisha
katika mawasiliano hayo osofsk alipendekeza kuondoa uwezekano wa twitter kuwafikia akaunti za marafiki wa facebook
mwaka serikali ya rais wa zamani robert mugabe ilipitisha mpango wa mageuzi ya ardhi ambao iliwaondoa wakulima wengi wazungu kutoka kwenye mashamba yao na kuwapatia wakulima weusi ardhi hiyo
hatua hiyo ilisababisha uharibifu katika maeneo mengi yenye kilimo cha umwagiliaji ambacho kilitumiwa sana na wakulima wa biashara na hiyo ikasababisha kushuka kwa uzalishaji kilimo nchini zimbabwe
hadi kifo chake mccain alikuwa anawakilisha jimbo la arizona katika seneti ya marekani
ajali hiyo imetokea saa kumi alfajiri na katika ya wale waliopoteza maisha saba ni watoto ameongeza
paa la basi hilo lilifumuka wakati wa ajali hiyo
nilikatwa na baadaye kushondwa nikiwa na umri wa miaka sita
walitumia chuma cha moto na kukibandika pale waliponikata na ilichukua siku kupona anasema rahma na kuongezea kuwa katika siku hizo alipata shida sana kwenda haja ndogo na kubwa na hata kama ataishi mpaka umri wa miaka bado anaikumbuka siku hiyo kama vile ndiyo kwanza amefanyiwa ukeketaji
hata hivyo trump amekanusha madai hayo
habari zaidi zitafuata maandamano hayo yaliyo anza mwezi uliyopita kupinga kupandishwa kodi ya mafuta ya diazeli ili kupunguza uchafuzi wa hewa yamebadilika hivi sasa kulalamika dhidi ya kupanda kwa hali ya maisha kwa ujumla wakimlaumu macron kutetea zaidi maslahi ya matajiri
baada ya kumsubiri rais huyo wa zamani kwa zaidi ya nusu saa ina kukosa kufika mbele ya kamati hiyo ya madini na kawi bila mwenyekiti wake temba mliswa alisema kuwa uvumilivu wa wabunge ulikuwa umefika mwisho
waziri wa mambo ya nje wa iran javad zarif amekutana na mwenzake wa umoja wa ulaya huko brussels jumanne kujadili jinsi ya kuuendeleza mkataba huo wa nyuklia wa iran
chanzo hicho cha habari kimesema kuwa ruto mara ya mwisho alikuwa ikulu disemba wakati yeye na kenyatta walipokuwa katika mkutano ambao uliendelea mpaka usiku
wabunge wa chama cha jubilee nchini kenya wameilaumu serikali kwa kutoheshimu amri za mahakama
ni wenye nguvu afrika na amerika ya kati na asia kuliko ilivyo nchi za ulaya kwa hatua kubwa
huko ulaya bado unaitwa ukristo lakini hauna ukakamavu na nguvu kubwa
kauli ya rais inajiri baada ya baadhi ya wanasiasa nchini pamoja na mashirika ya asasi za kijamii wakitaka kubanduliwa kwa mamlaka hiyo ya ntsa wakisema kuwa imekua ikitupia lawama washikadau wengine badala ya kutekeleza jukumu lao
vyombo vya habari vya marekani vimeripoti alhamisi kuwa trump alitumia kauli hiyo katika mazungumzo juu ya sera ya uhamiaji ya marekani inayojulikana kama daca
cameroon hivi sasa ni nchi ya kwanza afrika kushtakiwa mbele ya mahakama ya kikatiba kwa hatua yake ya kuzuia internet
katika mwaka sio chini ya kesi za utekaji zimeripotiwa polisi
kati ya hizi mtu mmoja alikutikana amekufa wengine waliokolewa wakiwa hai na mpaka sasa hawajulikani waliko
chama tawala cha ccm bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
polisi wamefanya upekuzi katika nyumba ya familia tajiri ya wahindi waliozaliwa india ambao wanamafungamano makubwa na rais jacob zuma
alisema wakati wakielekea kituoni ulitokea mzozo kati ya askari na chacha na kufikia hatua ya kutaka kupigana
profesa safari amesema kwa hiyo tunatoa wito kwa wadau wote wa demokrasia nchini kama vile viongozi wa dini walivyofanya na tunategemea bakwata baraza kuu la waislamu tanzania nao watafanya hivyo kushiriki kikamilifu katika mapambano ya kudai demokrasia kwa ustawi wa wananchi wote nchini
tishio ambalo washington na beijing wametupiana katika siku za hivi karibuni limetikisa soko la hisa la biashara na kuyumbisha mamia ya numbari za mwelekeo wa hisa hizo
ushirikiano wa kiuchumi uwekezaji wa pamoja na kushirikiana katika kupambana na ugaidi vilikuwa ni vitu muhimu katika mkataba ambao ulifikiwa katika mkutano kati ya viongozi wa somalia na ethiopia huko mogadishu
tamko la saudi arabia mjadala kuhusu sheria za umiliki wa bunduki umekuwa ukiendelea baada ya mauji kwenye shule hilo lakini haijabainika iwapo congress itachukua hatua
rais donald trump amewasili alhamisi kwenye mkutano wa baraza la uchumi duniani wef katika hoteli ya swiss mountain mjini davos
nchini tanzania kamati maalumu ya kuwalinda wanahabari duniani cpj inasema kuwa serikali kwa kipindi cha miaka mitatu imekuwa ikitekeleza sheria kandamizi na kuwabughudhi waandishi wa habari na blogi
ripoti ya shirika hilo ikionyesha kuwa japo juhudi zaidi zinahitajika tathimini yao imedhihirisha kuwa wakenya wanajikinga na kutafuta huduma za afya kwa wakati
takribani wapigakura milioni tano wa zimbabwe walikulia chini ya utawala wa mugabe uliodumu kwa miaka 
wafuasi wa mnangagwa mwenye miaka aliyekuwa naibu wa zamani wa mugabe pamoja na kiongozi wa upinzani wa chama cha movement for democratic change mdc chamisa mwenye miaka walikusanyika katika matukio tofauti mjini harare siku ya jumamosi
kamishna wa polisi wa jimbo la victoria graham ashton amesema mshukiwa huyo ambaye aliuwawa ni mwenye asili ya kisomali na alikuwa anafuatiliwa na polisi
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
rais uhuru kenyatta wa kenya jumatatu alihitimisha ziara yake rasmi ya siku tatu nchini marekani ambapo alikutana na rais donald trump katika ikulu ya whitehouse kabla ya viongozi hao wawili kushiriki kwenye kikao cha wajumbe wa pande zote mbili na kutia saini makubaliano ya ushirikianao katika nyanja mabalimbali
pia walipendekeza njia mpya ambazo wanaweza kuzitumia wao au wengine kudhibiti makampuni ya mitando ya jamii
ili kuelewa ni wapi dunia inaelekea tunapaswa kufahamu kuwa afrika ndio mstakabal wa dunia alisema tillerson
kufuatia mauaji hayo katibu mkuu wa un aliagiza kufanyika uchunguzi maalumu ulioongozwa na katibu mkuu msaidizi anayeshughulikia taasisi za sheria na usalama dmitry titov
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
mahakama ya kimataifa ya uhalifu icc ijumaa imefuta makosa ya uhalifu wa vita na adhabu ya kifungo cha miaka jela kwa mwanasiasa wa cong jean pierre bemba ikiwa ni pigo kubwa kwa waendesha mashtaka na huenda ikawa na matokeo makubwa kwa siasa za jamhuri ya kidemokrasi ya congo
vyombo vya usalama hata hivyo havikueleza iwapo matukio hayo mawili yanamafungamano
mtu mmoja ametumia bunduki kujiua jumamosi karibu na ikulu ya white house jijini washington marekani walinzi wa ikulu ya rais wamesema
katiba ya marekani inahakikisha kuwa waislamu wanafunga ramadhan kwa mujibu wa misingi ya dini na bila ya kuingiliwa na serikali taarifa imesema
ametoa agizo hilo leo jumapili machi akizindua kiwanda cha kufua vyuma cha kahama oil mill mjini kahama mkoa wa shinyanga limeripoti gazeti la mwananchi
msilwa alisema katika barua tunayomwandikia ambayo ni ya mwisho tunamkumbusha kwamba tutakuwa tunamwita kufika mbele ya kamati hii na tunatumai kwamba haitatubidi kuchukua hatua ya kumlazimisha rais wa zamani kufika mbele yetu
pompeo amesema kuwa pamoja na kuondolewa vikwazo hivyo kwa kuruhusu nchi hizo kununua mafuta vikwazo hivi dhidi ya iran tayari vimekuwa na athari kubwa
waziri wa nishati wa tanzania medard kalemani amesema mradi huo utakuwa na ukubwa wa megawati na kusema ni mradi mkubwa sana
mchumba wa mwandishi wa habari wa saudi arabia ambaye ametoweka baada ya kuingia katika ubalozi mdogo wa saudia istanbul wiki iliyopita amesema kuwa mwandishi huyo alikuwa kwa namna fulani ana wasiwasi wa kuwa hatarini lakini hata hivyo hakuogopa kitu chochote kitamtokea katika ofisi hiyo ya kidiplomasia
kadhalika mawaziri wa fedha nigeria morocco na cameroon nao walihudhuria kama wanatume japo awali hawakuwa sehemu ya tume hiyo
mara tu baada ya odinga kula kiapo hicho katika bustani ya uhuru jijini nairobi serikali ya rais uhuru kenyatta ilitoa ilani kuwa vuguvugu la nrm linaloongozwa na kiongozi huyo wa upinzani ni kikundi cha wahalifu
ilani hii ilitolewa kwenye gazeti rasmi la serikali
mbunge wa zamani njeru kathangu alisema tunayaona machozi ya mamba kutoka kwa wale waliochangia ugonjwa wa matiba
john stremlau ni mhadhiri wa mahusiano ya kimataifa katika chuo kikuu cha witwatersrand
amesema obama ameeleza njia ya mbadala yenye mvuto yakufuatwa kinyume na ile ya siasa ya mrengo wa kulia inayoenea kwa kasi
mwigulu nchemba michuzi blog kutofautiana kati ya rais trump na waziri wa mambo ya nje wa zamani rex tillerson kulipelekea kufukuzwa kwa waziri huyo mwezi machi
hii inatokea baada ya kamishna mkuu wa unhcr phillippo grandi alipokutana na rais pierre nkuruziza wa burundi akianza ziara yake ya bujumbura siku ya jumanne baada ya ziara yake ya jamhud ri ya kidemokrasia ya kongo na rwanda ili kushawishi serikali hizo kuongeza kasi mchakato wa kurejesha wakimbizi nyumbani
christoper malian mhasisi wa kituo hicho amesema kwamba vijana ndio walioathiriwa sana na hali hii
makuei alisema utawala wa kiir unatarajia juhudi za odinga kusaidia mazungumzo ya amani yanayoongozwa na jumuiya ya ushirikiano wa serikali za pembe ya afrika na afrika mashariki igad ambayo yalimalizika bila makubaliano kufikiwa mwezi uliopita huko ethiopia
pande zinazohasimiana hazikukubaliana juu ya mfumo wa kushirikiana madaraka au mpango kamili wa kuwaingiza wapiganaji wa makundi ya waasi katika jeshi la sudan kusini
serikali ya tanzania imesema kuwa haitatoa ruzuku yoyote kwa benki zitakazoshindwa kujiendesha zenyewe
mara nyingine baadhi ya mambo hufanikiwa froger amesema
hatua za kisheria zinaweza kuchukuliwa na maandamano yanaweza kufanyika katika mitaa mbalimbali
hii ni mara ya pili uhuru anazuia mjadala juu ya haki za mashoga baada ya kutupilia mbali wito wa barrack obama ukiitaka serikali yake kuwakubali makundi mbalimbali ya mashoga mnamo mwaka 
ojienda amesema haya si mashtaka yenye msingi wowote
ni mashtaka tu ya kawaida
haya yanayofungamana na siasa
mahakama hii ni sharti iingilie kati wakati yapo mashtaka ya kisiasa kwenye mkondo huu wa kisheria
pale ambapo pana siasa mahakama iingilie kati
katika kauli ambayo iliwashangaza wengi siku ya jumatatu merkel aliwaambia waandishi wa habari kwamba pamoja na kujenga vituo vya muda vya wahamiaji ujerumani pia itatafuta njia za kuwarejesha makwao chini ya makubaliano na nchi wanakotokea waomba hifadhi na ambako tayari wamesajiliwa
tangazo hilo lilikuja muda mfupi baada ya pompeo alipowasili seoul kufuatia ziara yake ya siku nne kuelekea korea kaskazini mahala ambapo alikutana na kim
pompeo alisema marekani na korea kaskazini walikubaliana kuendeleza mazungumzo na kuchagua tarehe maalumu pamoja na mahala ambako mkutano ujao utafanyika kulingana na taarifa kutoka ofisi ya rais wa korea kusini moon jae in
siku chache zilizopita nimekuwa nikisikiliza maoni ya wakenya na ni dhahiri kwamba wana wasiwasi kuhusu kuongezeka gharama ya maisha inayoendeleakupanda amesema rais kenyatta
aliongeza kuwa kitendo cha kususia uchaguzi kilichofanywa na baadhi ya vyama vinavyounda umoja wa katiba mpya ukawa ulifanywa kwa kurupuka na ni kuiminya demokrasia ya vyama vingi na kuwanyima haki wananchi kutumia demokrasia yao
aden mohamed alinieleza kuwa aliwasili nchini kutoka mali miezi michache iliyopita akiwa na ndoto ya kujitafutia maisha hapa
nilimjibu kuwa kitendo chake cha ushujaa ni mfano kwa raia wote na kuwa jiji la paris litakuwa na hamu ya kumsaidia katika juhudi zake za kutaka kuishi ufaransa ameposti katika twitter
ilikuwa imebeba shehena ya thamani ya dola za kimarekani milioni ambayo ni chini kidogo ya mapipa ya mafuta milioni moja
wizara ya mambo ya ndani ya israeli ilisema jumapili kwamba serikali itawaachilia huru takriban wahamiaji mia mbili kutoka barani afrika huku kukiwa bado hakuna muafaka kuhusu kuhamishwa kwao pamoja na maelfu ya wahamiaji wengine kutoka eritrea na sudan ambao waliingia nchini israeli kinyume cha sheria
rais alisema wao pia lazima watambue kuwa uhuru wao lazima uheshimu maadili ya jamii ambayo wanaishi ndani yake kwa sababu hili sio suala la serikali kukubali au kukataa
hili ni suala la kijamii
vifurushi hivyo vilivyo kuwa vimefungwa madhubuti vilikuwa vimetumwa kwa wademokrat kama vile barack obama na hillary clinton na viliweza kuanza kudhibitiwa wakati vikiwa delaware mpaka huko california vilikuwa na ushahidi muhimu wa uhalifu ambao wachunguzi wanasema vilitosheleza kuwa vielelezo vya kumkamatasayoc siku nne baada ya uchunguzi kuanza
iran imepokea kurejeshwa kwa vikwazo dhidi yake na marekani kwa kufanya mazoezi ya jeshi la anga
vyombo vya usalama vya palestina vimesema kwamba sio chini ya watu waliuwawa ijumaa na majeshi ya israeli na zaidi ya watu walitupiwa risasi za moto
askofu kakobe ametoa kauli hii jumatatu baada ya kutoka kuhojiwa ofisi ya uhamiaji ya mkoa wa dar es salaam kwa takriban saa tatu
tamko lililotolewa na wizara za afya na kilimo zimetaja wananchi katika nchi zilizokuwa na uwezekano mkubwa wa kukumbwa na mafuriko ikiwemo mombasa baringo na nairobi kwamba ziko katika hatari kubwa zaidi
rais uhuru kenyatta ametoa ahadi kuwa serikali yake itaendelea kuzisaidia familia zilizoathirika na mafuriko
mbunge huyo ambaye pia ni mwanamuziki nchini kwa jina maarufu bobi wine anakabiliwa na mashtaka mapya ya kujaribu kumdhuru rais museveni kwa kupiga mawe gari lake
mukhtar dhaga cadde mkurugenzi wa mawasiliano ya umma wa mkoa wa benadir amethibitisha idadi hiyo
mkuu wa idara ya polisi katika kaunti ya pierce aliandika ujumbe kupitia mtandao wa twitter na kueleza kwamba mtu huyo mwenye umri wa miaka aliigurumisha ndege hiyo ya kampuni ya horizon muundo wa q na baada ya kupaa bila mamlaka za uwanja wa ndege kujua akaanza kufanya michezo ya angani nayo
katiba ya drc haimruhusu kabila kuwania muhula mwengine baada ya kuwania mihula miwili mwaka wa na 
jaji rumanyika mtandao wa wanafunzi tanzania tsnp na chama cha act wazalendo wametoa kauli hiyo jumapili ikiwa ni siku moja baada ya kupigwa risasi kwa mwanafunzi wa chuo cha usafirishaji cha taifa nit akwilina akwiline
hakimu mteite amekubaliana na hoja hiyo ya mawakili na kusema hukumu ya kesi hiyo itatolewa februari mwaka huu
seneta doug jones wa alabama ambaye anatumikia awamu yake ya kwanza amesema anapiga kura kupinga uteuzi wa kavanaugh kuingia mahakama ya juu
mchakato wa uteuzi wa kavanaugh umekabiliwa na kasoro tangia mwanzo amesema akiongeza kuwa ford ni shupavu na mkweli
serikali ya burundi imetangaza kwamba wachunguzi wa umoja wa mataifa walio chapisha hivi karibuni ripoti inayo wanyooshea vidole viongozi wa nchi hiyo akiwemo rais pierre nkurunziza juu ya uchochezi wa uhalifu na vitendo vingine vya ukiukwaji wa haki za binadamu wamepigwa marufuku kuingia burundi
amnesty international waziri mkuu wa canada justin trudeau alisema serikali yake inajaribu kupata taarifa zaidi kuhusu raia wa tatu wa canada aliyekamatwa nchini china
watu wawili wengine walikamatwa muda mfupi baada ya polisi wa canada kumkamata mtendaji wa juu wa kampuni ya teknolojia ya china kwa waranti ya marekani ya disemba mosi
sasa baadaye nilivyojiuliza kujipunguzia huku majukumu ina maana nafikiria watu au mimi mwenyewe nikasema huu utakuwa ubinafsi baada ya kutafakari nikamtumia message yule kijana kwamba achukue fomu ajaze na sehemu ya wadhamini halafu aniletee nisaini
serikali ya tanzania imesimamisha kwa muda usajili wa meli za mataifa mengine baada ya matukio ya hivi karibuni ya kukamatwa kwa meli tano zinazopeperusha bendera ya tanzania zikiwa zimebeba bidhaa haramu
baada ya mkutano na waandishai habari rais macron alikutana na viongozi wa wanawake katika ukumbi wa jingo la wanawake mjini n djamena na kutoa wito kwa wanawake na wasichana kuwezeshwa
wanasiasa wa upinzani pamoja na mawakili wa mbunge robert kyagulanyi maarufu kama bobi wine wanataka marekani kusitisha msaada wa kijeshi kwa uganda wakisema utawala wa museveni unatumia silaha hizo kuuwa raia wake jambo linaloungwa mkono na watetezi wa haki za kibiandamu
kulingana na mwanaharakati okiya omtata huduma nyingi za serikali zinapatikana kwa mtandao na kwamba hatua ya kuongoza ushuru wa internet itawanyima wakenya wengi haki ya kupata huduma hiyo kutokana na gharama
tunashuhudia ukuaji wa wastani na siyo kwa benki yetu ya fnb lakini naamini pia hilo linafanyika kwenye mabenki mengine yanayotoa huduma hiyo ameeleza
vyanzo vya habari vinasema kuwa wakazi wa eneo la mashariki mwa drc wamewashambulia maafisa wa afya na kukataa kushirikiana na serikali katika juhudi za kupambana na mlipuko wa ebola ambao inaaminika kuwa umeuwa watu tangu mwezi julai 
mamia ya watu wakiwemo vijana wanawake na machifu wa kikabila walilaani uamuzi wa marekani wa wiki iliyopita wa kuiwekea nchi yao vikwazo vya silaha
baraza la machifu wa sudan kusini waliandaa maandamano na baadhi ya wafuasi wake walipanda malori hadi kwenye mitaa ya juba wakiwasihi wakazi wa huko kuandamana
serikali ya marekani inaitaka serikali ya uganda kufutilia mbali mashtaka ya uhaini dhidi ya mbunge bobi wine na wenzake ikisema kwamba mashtaka hayo ni ya kupangwa
rump ilipendekeza makato makubwa fedha za huduma kwa wazee idara ya magonjwa ya kuambukliza magonjwa ya akili na utumizi mbaya wa madawa ambao ulikuwa ni muhimu kusaidia familia zinazopambana na matumizi mabaya ya madawa hayo ya kutuliza maumivu
amefanya kazi kuharibu mpango wa afya wa gharama nafuu na kuruhusu uuzaji wa bima isiyo na faida kwa wengi ambayo haihudumii walioathirika na madawa
na sasa rais trump anazungumzia kuweka adhabu ya kifo kwa makosa ya madawa pelosi alisema
kauli ya mkurugenzi murkowski alikuwa amepinga kupitishwa kavanaugh katika wadhifa wa mahakama ya juu lakini aliondoa kura yake ya hapana ikiwa ni sehemu ya utaratibu wa kushirikiana ili kwamba daines asilazimike kuwa katika chumba cha seneti
mnamo mwaka rais obama alisikitishwa na kitendo cha urusi kuvunja makubaliano ya inf baada ya nchi hiyo kufanya jaribio la kombora moja la masafa ya kati
video mpya ya uchunguzi iliyotolewa na istanbul inaonyesha jasusi wa saudi arabia akiwa amevaa nguo kama za mwandishi jamal khashoggi wakati akiondoka ubalozi mdogo wa riyadh octoba ikiwa ni jaribio la kuficha mauaji ya mwandishi huyo kwa kuonyesha kwamba aliondoka ubalozini akiwa hai
wanasiasa hao hawakuletwa mahakamani kusikiliza dhamana yao wakati afisa wa magereza aliiambia mahakama kutokufika kwao na gari iliyokuwa iwalete mahakamani kuwa bovu
rais akitoa maelezo yake ya kina kwa mara ya kwanza tangu mauaji ya florida yatokee alitangaza kuwa usalama shuleni ni kipaumbele cha juu kabisa katika uongozi wake akiongeza kuwa atakuna na magavana wa jimbo wiki ijayo kujadili suala hilo
mtandao wa jamii forums nchini tanzania umechukua hatua ya kusitisha huduma zake kutokana na hatua ya mamlaka ya mawasiliano nchini humo kutaka mitandao kusajiliwa na kupewa leseni kufikia juni 
katika kura ya uamuzi iliyogawanyika kwa mahakama ya juu ilieleza kwamba rais ana mamlaka ya kikatiba chini ya sheria za uhamiaji marekani kudhibiti safari kutoka nchi za kigeni kutokana na wasi wasi wa usalama wa taifa kama ambavyo utawala unavyosema
hata hivyo baada ya uchunguzi idara hiyo imewaachia huru na kuwarejeshea hati zao za kusafiria kwa masharti ya kutoendelea na vikao hivyo kwa kutumia vibali vya matembezi walivyopewa
wagombea urais viongozi hao kutoka brazil russia india china na afrika kusini wameweza kufikia kauli moja inayohamasisha biashara ya kimataifa katika mkutano ho wa siku tatu wakiahidi kupambana na ubinafsi wa kibiashara wakati ambapo kuna vitisho vya ushuru vilivyotolewa na rais wa marekani donald trump
licha ya jaji wa mahakama kuu jijini nairobi chacha mwita kutoa agizo la kusitisha mara moja marufuku hiyo ya serikali ya rais uhuru kenyatta serikali ilionekana kupuuza agizo hilo
lakini mbunge wa kigoma mjini anakotoka kijana huyo zitto kabwe anasema lazima atafuatilia kwa karibu uchunguzi huo
eu yasema haitaivumilia uganda wamesema mwisho wa yote jeshi la polisi litawajibika kwa watanzania endapo afya ya halima mdee ikitetereka au ikidhoofu zaidi na lawama zote zitakuwa juu yao
kama njia ya kufanikisha safari za ndege za moja kwa moja na vile vile kuimarisha usalama wetu serikali ya marekani inatangaza kuongeza ufadhili za ziada wa 
 milioni kwa mamlaka ya viwanja vya ndege nchini kenya kununua vifaa ziada vya usalama na kwa ajili ya mafunzo
hii itahakikisha abiria wanakuwa salama
aliongeza godec
alipoanzisha kampeni yake katika mji wa lumbumbashi hapo novemba shadary alisema atawapa ajira vijana
lakini wapalestina wamekasirishwa na hatua hiyo ya kuhamisha ubalozi na uamuzi wa rais donald trump kuitambua jerusalem kama makao makuu ya israel
imad muuza duka katika soko la arab bazaar amesema anatarajia siku za usoni kuwajerusalem itakuwamji mkuu wa palestina mwanamfalme mrithi wa saudia arabia mohammed bin salman anahudhuria mkutano huo na itakua ni mara ya kwanza kwa viongozi wa dunia kukutana naye baada ya mauwaji ya mwandishi wa habari wa saudi arabia jamal khashoggi aliyeuliwa ndani ya ubalozi mdogo wa saudia mjini istanbul
maafisa wa serikali ya somalia katika wilaya walisema vitengo vingine vya jeshi la taifa la somalia viliingia katika vijiji vingine kwenye wilaya hiyo kuwazuia wanamgambo kujipanga tena na kufanya tena mashambulizi yanayosababisha vifo na uharibifu
waatalamu wa kijeshi wa marekani wanatofautiana juu ya mipango ya awali ya kupunguza idadi ya operesheni maalum za jeshi la marekani barani afrika
zambia haitakiwi kuwahifadhi watu hao na wala haitakubali kuwahifadhi wavunjaji wa sheria ni lazima watu hawa wakamakatwe na kufikishwa mbele ya mkono wa sheria kujibu unyama walioutenda amesema
vyanzo hivyo vimeripoti chombo hicho kilikuwa kikisafirisha zaidi ya watu kwenda mpatta wilaya ya mukono ambacho ni kisiwa kimojawapo katika ziwa victoria
lakini njia ya kipekee kuepusha vita ni kadiri inavyo wezekana kuendeleza nguvu ya juu kabisa na hatari na zenye ubora katika jeshi la majini amesema mkuu huyo
watawala wanataka nchi yetu irudi kwenye chama kimoja amesema kiongozi wa act wazalendo na mbunge wa kigoma mjini zitto kabwe
maneno hayo hati za mashtaka zinaeleza kuwa yangeweza kusababisha uvunjifu wa amani
wanaharakati wa upinzani nchini syria na waokoaji wamesema jumapili kuwa gesi ya sumu iliyotumika kuwashambulia waasi wanaoshikilia mji ulio karibu na damascus imewauwa sio chini ya watu madai ambayo yamekanushwa na serikali ya syria
nafikiri mahusiano kati ya marekani na afrika ni makubwa zaidi kuliko maoni ya rais na ni kitu kimekuwepo kwa miongo na miongo
meservey ameongeza ukweli ninadhani walio wengi kati ya waafrika wa kawaida hawakusikia chochote kuhusu hizo kauli za rais
zaidi ni watu wasomi ambao wanajishughulisha na matamko ya kisiasa
kiongozi wa walio wengi katika baraza la seneti mrepublican mitch mcconnell anasema hakutakuwa na upigaji kura hadi trump na wademocrat watakapokubaliana juu ya bajetia ya matumizi
miongoni mwa watu waliolengwa na vikwazo hivyo walikuwa wabunge wa chama cha rais vaz pamoja na mtoto wake wa kiume emerson goudiaby vaz
ecowas ilisema katika taarifa yake kwamba mkataba wa conakry haujatelekezwa na kwa matokeo hayo ni vyema kuweka vikwazo kwa watu wanaokwamisha utekelezwaji huo
polisi nchini indonesia wanasema familia moja yenye vijana na watoto ndio waliokuwa nyuma ya shambulizi la kujitoa muhanga katika makanisa matatu jumapili ambalo limeuwa sio chini ya watu na kujeruhi wengine katika mji wa surabaya
waraka wa tec kikosi mchanganyiko cha maafisa polisi jeshi na idara ya usalama wa taifa walionekana wakizunguka kwenye masoko kadhaa ya ubadilishaji fedha mjini juba katika wiki iliyopita
mfanya biashara mmoja wa ubadilishaji fedha ambae aliomba jina lake lisitajwe kwa ajili ya usalama alisema msako huo utamzuia kujipatia chanzo pekee anachotegemea cha mapato yake
mfanyabiashara huyo wa soko haramu la fedha alisema hana maisha mengine zaidi ya kazi hiyo anayoifanya
kwa mujibu wa mtandao wa citizen digital mratibu wa mamlaka ya kilimo na chakula ya kenya afa alfred busolo amesema parachichi ni tunda muhimu ambalo wakenya wengi wanatumia wanapokula chakula
waziri mkuu wa israeli benjamin netanyahu amesema muungano wa serikali yake uko imara siku moja baada ya polisi kutoa pendekezo la yeye kushtakiwa kwa kesi mbili za ufisadi
amesema atakabidhi mapendekezo yaliotolewa wakati wa kikao hicho na wapinzani na mapendekezo ya serikali ya burundi yaliyo tolewa kwa maandiko kwa rais yoweri museveni ambaye ni msuluhishi mkuu ili aamuwe kitakachofuatia
pia kuwe na miundombinu za kuwezesha vyama vyote ikiwamo kupatiwa gharama za uchaguzi pamoja na mambo mengine alisema
waziri mkuu wa israeli benjamin netanyahu ameanza ziara yake jumatatu katika nchi tatu za ulaya wakati akitafuta kuungwa mkono juu ya msimamo wake wa kutaka kubadilishwa kwa mkataba wa nyuklia wa kimataifa na iran
msemaji wa unicef christophe boulierac anasema kuwa zaidi ya vijiji vimechomwa moto
anasema zaidi ya watu wamepigwa risasi na kufa wengi wao wakiwa wanawake na watoto
tukio jingine ni la mwezi novemba ambapo mgahawa unaomilikiwa na familia ya kiislam kansas ulichomwa moto
hilo liliongeza matukio hayo kutoka mwaka 
keremere amesema kwamba kwa sasa wanajeshi wa uganda wako mpakani tayari kukabiliana na kundi la adf pamoja na kundi lolote lile linaloweza kuingia uganda na kulezea kwamba wapo tayari kuingia drc iwapo serikali ya joseph kabila itawaruhusu
tamko hili limetolewa baada ya mamlaka ya mawasiliano tanzania tcra kuvipiga faini vituo vitano vya runinga kwa kile kinachodaiwa kukiukwa kwa kanuni za maudhui ya utangazaji lavrov amesema moscow itaifahamisha uingereza moja kwa moja kupitia mawasiliano rasmi kabla ya kutoa msimamo wao kwa umma
stormy daniels ambaye jina lake halisi ni stephanie clifford alisema katika mahojiano yaliokuwa yakisubiriwa kwa hamu kubwa kwamba alikuwa akielekea kwenye darasa lake la mazoezi na mtoto wake mchanga na alifuatwa na mtu asiyemfahamu na kutishwa naye
kwa muda mrefu hivi sasa na mara nyingi kabisa mwenyekiti wa tume hii ameshindwa kuwa imara na kudhibiti katika kuiongoza meli hii katika kipindi kigumu na kutoa maelekezo yanapohitajika watatu hao waliojiuzulu wamesema katika tamko lao
moscow imekanusha kujihusisha na shambulizi hilo la sumu na imewafukuza idadi sawa ya wanadiplomasia wa uingereza huko moscow
rais wa zamani agoma kula hivyo hivyo tunaweza kusema juu ya mambo yasiyo na mafanikio
mara nyingi watu hawatataka kabisa kujinasibisha na mambo yaliokuwa hayana mafanikio
maandamano hayo yalisababisha watu wenye silaha kupiga risasi za moto na kutupa mabomu ya machozi ili kuwasambaza waandamanaji hao
mwezi uliopita watu walifariki dunia kwa mpigo baada ya kupigwa na radi walipokuwa kanisani jimbo la magharibi mwa nchi
kiongozi wa chama cha demokrat nancy pelosi amesema kuwa taifa linamlilia na kuelezakuwa mccain ni mzalendo shujaa wa kipekee na asiyeogopa
wakati huohuo profesa mwesiga baregu kwa niaba ya mwenyekiti wa kituo cha demokrasia nchini tcd james mbatia aliitaka serikali kuhakikisha kabla ya kuingia kwenye uchaguzi mkuu mwaka katiba mpya inapatikana
hali hiyo ya kukosekana usalama imefungua milango kwa vikundi vya kigaidi kama vile is kuweka kambi zao
rais wa marekani donald trump amesema jumpili shambulizi la bunduki la mwezi huu kwenye shule moja ya upili jimboni florida litapewa kipaumbele wakati magavana wa majimbo yote nchini wakifanya mkutano jumatatu mjini washington
hata hivyo jenerali thomas waldhauser mkuu wa kikosi cha maalum cha marekani afrika african command siku za nyuma aliliambia the times kwamba marekani haitajiondoa na haitatelekeza jukumu lake la kuwafundisha wanajeshi wa nchi hizo jinsi ya kupambana na ugaidi
operesheni hiyo iliongozwa na mkuu wa polisi wa wilaya ya mukono rogers sseguya na maafisa wengine waliokuwa zamu wa vituo mbalimbali vya polisi wilayani mukono
akizungumza na waandishi wa habari ijumaa mwenyekiti wa tume ya madini nchini profesa idris kikula amesema tangazo la serikali namba moja la mwaka limesema maeneo yote yaliyopewa leseni yanarejeshwa serikalini bila hakikisho la kupewa tena
tuhuma hizi ni za karibuni kuliko zote zilizotolewa zikidai kuwa russia iliingilia kati uchaguzi kinyume cha sheria
awali mwanasheria wa serikali faraja ngoka alidai kati ya septemba na aprili jijini dar es salaam washtakiwa kwa pamoja walikula njama kutenda kosa la kughushi
ni mwanamke mwenye kipaji hodari mwepesi na nafikiri ataheshimiwa na watu wote trump amesema ijumaa kabla ya kuondoka white house akielekea jiji la kansas missouri kikazi
ninadhani uhusiano kamili kati yetu na korea kaskazini utabadilika na kua tofauti na namna ilivyo kua awali na tumeweza kukuza uhusiano mzuri kuliko vile tulivyotarajia
pia israel imeonya kuwa haitoruhusu vitisho vya iran kujikita katika ardhi ya syria na wamesema serikali ya syria itawajibishwa kwa kila kitu kinachotokea katika ardhi yake
watu watatu wamethibitishwa kuuwawa katika ajali mbaya ya barabarani jumapili asubuhi karibu na eneo la marula huko naivasha kwenye barabara kuu ya nairobi nakuru nchini kenya
umoja wa ulaya umesema unaungana na watanzania kwa kuitaka serikali kutekeleza jukumu lake la kuhakikisha amani na usalama wakati wa mchakato wa kidemokrasia kama vile kupiga kura serikali na raia pia kuheshimu sheria
vikwazo vyarudishwa upya watatu hawa walikuwa wamewasilisha mahakamani hati za viapo kueleza kuwa walijiuzulu ipasavyo kwa kumuandikia rais uhuru kenyatta barua za kujiuzulu
wademokrati wa sweden wenye kupinga uhamiaji ambao wanataka nchi hiyo kujitoa katika umoja wa ulaya na kuweka zuio la wahamiaji inaelekea kuwa kitakuwa ni chama cha tatu kwa ukubwa katika bunge
salamu za rambirambi kutoka kwa viongozi mbalimbali zinaendelea kumiminika kwa familia yake
wajumbe wa chama cha demokrat walio wachache katika kamati wametoa tamko refu wakishambulia uamuzi wa nunes kutoa waraka huo
tamko hilo limesema kuwa waraka huo unamadai yanayopotosha yale yaliojiri katika idara ya sheria na shirika la upelelezi fbi na kuwa ni juhudi za kutia dosari na kujaribu kuchafua taasisi na kurudisha nyuma uchunguzi unaoendelea kufanywa na mwendesha mashtaka maalum na kudhoofisha uchunguzi unaofanywa na bunge la congress
matokeo hayo yanaonyesha scott aliongoza kwa tofauti ya kura elfu 
baada ya uchaguzi wa novemba scott alikuwa anaongoza kwa kura elfu ikiwa ni chini ya asili miya 
shirika la habari la iran irna limesema kuwa waandamanaji hao katika mji wa abadan waliwatupia mawe na makorokoro mengine polisi na kuwa maafisa wa polisi waliweza kudhibiti hali hiyo
mwandishi wa voa mjini nairobi kennedy wandera alizungumza na kiongozi huyo na kuanza kwa kumuuliza msimamo wake kuhusu hatua za wabunge kuondoa kizuizi cha ukomo wa umri kwa mgombea wa urais ili kushiriki uchaguzi
sikiliza misri hivi sasa inategemea kufanya uchaguzi wa urais machi ambao utapima kile ambacho taifa hilo limefaidika kwalo na hasara zilizopatikana kutokana na siku kadhaa za misukosuko ya mapema mwaka baada ya kuondolewa madarakani rais mohamed morsi
alisema hayo yote yamesababishwa na uhuru wa watu kutuma vitu kwenye mitandao hiyo bila kudhibitiwa
wito wa francis wa kuleta toba umekuja wakati askofu mkuu carlo maria vigano alipoandika barua iliyochapishwa katika gazeti la wakatoliki la taifa national catholic register
ilizilaumu idara za usalama na washirika wa kisiasa wa mugabe kuwa walipora na kuhamisha pesa kutoka kwa sekta ya uchimbaji almasi na kuuza mawe hayo yenye dhamani kubwa na kujifaidi na mapato yote yaliyotokana na mauzo ya bidhaa hiyo
juni katika ujumbe wake wa twitter amesema kama ilivyoelezwa na wanazuoni wa sheria mbalimbali ninayo haki kamili kujisamehe mimi mwenyewe lakini kwa nini nifanye hivyo wakati sikufanya kosa lolote
lakini kavanaugh alikataa kueleza msimamo wake iwapo rais anaweza iwapo rais anaweza kuitwa na mahakama na kujibu maswali iwapo rais anaweza kutoa msamaha wake binafsi anapokuwa ametuhumiwa kuvunja sheria na iwapo bado anaamini kama alivyo andika miongo miwili iliyopita kwamba rais anaweza kumfukuza mwendesha mashataka anaye mchunguza
hatua za serikali ya awamu ya nne bila shaka zimewakasirisha watu wenye nguvu ndani na nje ya nchi ambao wanamaslahi binafsi katika hali ya uzembe iliokuwa inaendelea hapo awali nchini taarifa hiyo imesema
rais wa iran amesema jumapili iwapo marekani itajiondoa katika makubaliano ya nyuklia yaliyofikiwa na iran na mataifa makubwa duniani ijue kuwa washington itakuja kujutia uamuzi wake huo
hapo awali serikali kupitia naibu waziri wa afya maendeleo ya jamii jinsia wazee na watoto dkt faustine ndugulile katika kikao chake na waandishi wa habari septemba mwaka huu alitoa muda wasiku kwa ngo kuhakikisha zinapeleka taarifa hizo wizarani kwake
familia ya king ambayo inaamini ray alikuwa hana hatia ilimshtaki loyd jowers kwa kuhusika na kifo cha king
kesi ya madai ilimalizika kwa familia hiyo ya king kulipwa dola ambayo ilitoa mchango katika masuala ya hisani
nunes amesema kupinga kwa fbi juu ya waraka huuni uzushi
mkutano mkuu wa wa umoja wa africa au ulifunguliwa rasmi jumatatu mjini addis ababa ethiopia na mwenyekiti wa tume ya umoja huo moussa faki mahamat
hivi sasa anakabiliwa na uchunguzi unaondelea mwaka mzima unaofanywa na mwendesha mashtaka maalum robert mueller kuhusiana na uhusiano uliokuwepo kati ya kampeni yake ya na russia na iwapo alizuilia sheria kuchukua mkondo katika uchunguzi unaofanyika na mara nyingi trump amekanusha tuhuma za kushirikiana na moscow na kuwa kipingamizi
wakosoaji wa serikali mara kwa mara wanalishutumu jeshi la polisi la nchi hiyo kwa kuelekeza juhudi zao katika kuwasaka wapinzani wa kisiasa wa museveni badala ya kupambana na uhalifu ambapo idadi ya wale wanaofikishwa mbele ya sheria iko chini mno
nchini india juhudi za kupitisha sheria kufanya kitendo cha kutoa talaka papo kwa hapo katika jumuiya za kiislam kuwa ni kosa la jinai limeibua malumbano makubwa
akizungumza mei mwaka huu wakati akijibu mwongozo wa mbunge wa viti maalum ccm martha mlata aliyetaka kujua hatua ambazo serikali inazichukua kwa kuwa kumekuwa na vitabu vya ovyo vinasambaa mitandaoni
magari mawili yenye mabomu yameripuka katika mji mkuu wa somalia ijumaa na kuuwa watu na wengine kujeruhiwa idara ya huduma za ambulance imesema
salem ndiyo
kukamatwa kwa kovrig kumekuja wakati mahakama ya canada itaamua iwapo imuachie kwa dhamana meng wanzhou ofisa mkuu wa masuala ya fedha katika kampuni ya china ya huawei technologies wakati akisubiri kesi yake dhidi ya kuletwa nchini marekani kujibu mashtaka kwamba alikiuka vikwazo vya marekani dhidi ya biashara na iran
taasisi ya crisis group ilisema katika taarifa yake inafanya kila iwezalo kupata habari zaidi kuhusu mahali alipo michael
waandamanji kote nchini marekani wanataka mwendesha mashtaka maalum robert mueller anaye endesha uchunguzi unao husisha kitendo cha russia kuingilia uchaguzi mkuu wa marekani wa mwaka kulindwa
marekani ina heshima kuu kwa mataifa ya afrika na raia wake barua hiyo ilisema
katika shambulizi hilo lililotokea ijumaa katika shule ya sekondari huko mji wa ocala florida mkuu wa polisi wa kaunti ya marion amesema kuwa mtu anayeshukiwa kuwa alishambulia amewekwa ndani
siku hii inajiri wiki moja baada ya makongamano mawili ya malaria ikiwa ni kongamano la la wanasayansi barani afrika nchini senegal na lile la kimataifa lililoandaliwa pembeni ya mkutano wa nchi za jumuiya ya madola jijini london nchini uingereza
kwa mujibu wa vyanzo vya habari baadhi ya maamuzi kati ya yaliyo tolewa na bunge hilo yameitaka serikali ya uganda kuheshimu uhuru wa bunge kuheshimu haki za kibinadamu na kufuta mashtaka ya uhaini dhidi ya mbunge robert kyagulanyi maarufu bobi wine na wabunge wenzake likisema kwamba mashtaka hayo ni ya kupandikiza
amesema muda wa kuwa vikundi hivi vinafanya shughuli zake kwa malengo yaliyowekwa na marekani tunaunga mkono juhudi zao
waziri wa mambo ya nje wa marekani rex tillerson ijumaa alikutana na waziri wa mambo ya nje wa kenya monica juma
utawala wa museveni umeendelea kukosolewa kwa hali inayozorota ya usalama nchini huku baadhi wakisema serikali yake haichukui hatua za kutosha kukabiliana na hali hiyo
ripoti hiyo inaeleza kwamba waislamu wengi wanaacha kutumia benki za kawaida na kujiunga na benki hizo za kiislamu
inaripotiwa kwamba baada ya farhaan mattiar kurithi duka la kuuza nguo za harusi liliko kwenye soko la kale la maduka ya wahindi mjini johanesburg aliamua kufanya mambo kwa njia tofauti
majeshi ya upande wa serikali ya syria yalipiga hatua kuelekea mji wa douma mashariki ya ghouta aprili baada ya vikosi vya serikali hiyo kuanza tena mashambulizi kushinikiza waasi kuondoka katika eneo hilo
wiki iliopita trump alituma ujumbe wa tweet akisema brunson kuwekwa kizuizini ni udhalilishaji kamili na kuongeza kuwa hajafanya kosa lolote na familia yake inamhitaji tume ya uchaguzi ya madagascar imetangaza matokeo ya awali ya duru ya pili ya uchaguzi ambapo mgombea andry rajoelina amepata ushindi wa asilimia za kura akimshinda mpinzani wake marc ravalomanana aliyepata asilimia 
katika taarifa yako siku ya alhamisi wizara ya mambo ya nje ya marekani imeelezea wasi wasi mkubwa juu ya wote kujiapishwa kwa odinga na kile ambacho maafisa wa marekani wamekiita hatua ya serikali kuvifunga vituo vya habari ni manyanyaso na kuweka masharti kwa vyombov ya habari
hii ni baada ya rais donald trump kutangaza kwamba utawala wake haungewaruhusu kuingia marekani kwa urahisi
salem hamna neno usijali
na hizi safari za moja kwa moja zitakapoanza mwisho wa oktoba zitarahihisha usafiri kati ya nchi zetu mbili zitaunganisha watu wetu
itakuwa rahisi kwa wafanyabiashara wetu watalii maafisa wa serikali zetu na vile vile wanafunzi kusafiri
alisema bw godec
barua hiyo imeeleza pia kuwa kwa masikitiko kutokana na kuonyesha hasira na uchokozi ulio wazi katika matamko yako ya hivi karibuni nina hisi haistahili kwa wakati huu kuwa na mkutano huu uliopangwa muda mrefu
kuhusu masuala ya uwekezaji baina ya tanzania na china alisema itaendelea kuzihimiza kampuni za nchi hiyo ziwekeze hapa nchini katika maeneo mbalimbali kama vile ujenzi wa bandari ya bagamoyo
muswada huu si rafiki kwetu na tumetumia siku ya uhuru wa nchi kudai uhuru wa vyama vya siasa ambao tumekuwa nao kwa muda mrefu hivyo hatutakubali uhodhiwe au kupokonywa na mtu
akiipokea barua hiyo sebastian mikosz katika hafla ambayo pia ili hudhuriwa na waziri wa uchukuzi james macharia na maafisa kadhaa wa sekta ya usafiri wa anga nchini kenya akieleza kuwa hii ni hatua muhimu na ya mwisho kwa kq kuingia uwanja wa jfk new york
lakini ni ushuru mdogo sana uliowafikia wananchi wa kawaida au hata serikali
ingabire amesema nimekuwa nikifuatilia nikiwa gerezani hali ya mambo inavyo endelea nchini kuna mafanikio mengi yaliyofikiwa na ninadhani tunaweza kupiga hatua zaidi tukishirikiana pamoja kwa sababu kuna mengi ya kufanya
hii ndiyo njia nzuri ya kujenga nchi yetu kwa kuheshimu mawazo ya wale tunaohisi nii wapinzani nampongeza rais ambaye ameamua kunipa msamaha na kutoka nje ya gereza
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
watu wanne wamepoteza maisha jumapili asubuhi katika ajali ya gari iliyaohusisha basi la abiria na lori katika barabara ya garrissa wajir nchini kenya
moja ya matamko yaliyotolewa na mabalozi wizara imesema ni jambo zuri kwa mabalozi wametambua wito wa rais magufuli akitaka uchunguzi ufanyike wa matukio mengine ya uvunjifu wa amani katika wimbi la operesheni ya kibiti mkuranga na rufiji
onyesho lake lilikuwa lakuvutia kwani wakati huo tayari aretha alikuwa akikabiliana na uchovu na kiu friedman wrote akieleza onyesho hilo la philadelphia
mbunge wa upinzani nchini uganda na mwanamuziki wa kizazi kipya bobi wine amepokewa na polisi alhamisi mchana alipowasili uwanja wa ndege mjini kampala na kuwekwa kizuizini
msemaji wa shirikisho la makanisa ya kiroho mchungaji innocent nzeyimana anasema hata wao waliliona tatizo hilo na kuanza kuyashughulikia hayo mahitaji lakini mengine ni magumu na hayawezi kuwekwa kwenye vitendo
serikali kandamizi zinaibuka kuanzia uturuki na urusi na hivi sasa wimbi hilo linaelekea slovakia jamhuri ya czech ambako hivi sasa rais ameiita hadharani silaha feki ya kalashnikov na kusema hii ni kwa ajili ya waandishi wa habari
viongozi wa republican na wa democrat wanajadiliana bungeni kupata muafaka wakati rais donald trump anaonekana kuachana na tishio lake la kulazimisha serikali kuu kufungwa baadae wiki hii
baada ya kusema wiki iliyopita atafurahi kuona sehemu ya huduma za serikali kuu zinafungwa kufuatia madai yake ya kutengewa fedha za kujenga ukuta rais trump aliwaambia waandishi wa habari siku ya jumanne tutaona nini kinachotokea
ni mapema mno kusema
tunahitaji usalama mpakani
ike wamekuwa na harambee hapa wakiongozwa na diwani wa tanga
wamefanya mchango na kutoa baadhi yao
moto wa kihistoria bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
serikali ya sudan imewaachia huru takribani wanaharakati wa upinzani waliokamatwa mwezi januari wakati maafisa wa usalama walipokua wanajaribu kukandamiza maandamano na malalamiko dhidi ya nyongeza za bei za chakula nchini humo
kufuatia kura hiyo umoja wa mataifa unazitaka eritrea na djibouti kuchukua hatua za haraka kuimarisha zaidi uhusiano wao na kusuluhisha migogoro ya mpakani
mlalamikaji hataondolewa katika mikono ya mahakama kwa hali yoyote ile
badala yake anafaa kuachiliwa huru bila masharti yoyote na kufika mbele ya mahakama hii kesho saa nne asubuhi jaji odunga amesisitiza
magufuli amemsifia lowassa kuwa pamoja na kumshinda kwenye uchaguzi wa mwaka ameendelea kuwa mtulivu
bunge la umoja wa ulaya linataka vyombo vya usalama nchini uganda kuacha kutumia nguvu kupita kiasi wakati wanapo kabiliana na wanasiasa wanaoipinga serikali
hata hivyo msemaji wa serikali ofwono opondo amekanusha taarifa kwamba wabunge na raia walipigwa akieleza kwamba maumivu wanayopata wahusika huenda yanatokana na nguvu zilizotumika wakati walipokuwa wakikamatwa
rais donald trump spika wa bunge la marekani paul ryan na kiongozi wa waliowengi warepublikan katika baraza la seneti mitch mcconnell wanatarajiwa jumatano kumuenzi mchungaji wa marekani aliyefariki wiki moja iliyopita akiwa na umri wa miaka 
gonzalez amesema afisa wa polisi mmoja ni kati ya wale waliojeruhiwa na na haijulikani ni kwa kiasi gani ameumizwa
watu wamelazwa hospitali wakiwa na majeraha mabaya ya moto kulingana na shirika la habari la zimbabwe zec
barua kutoka kwa kwa kim jong un iliyoelezea nia yake ya kuimarisha ushirikiano kati ya nchi hizo mbili iliwasilishwa na dadake kiongozi huyo kim yo jong wakati wa chakula cha mchana kilichoandaliwa kwa heshima ya timu ya korea kaskazini kwenye ikulu ya korea kusini blue house
china ina sheria inayo kataza kuuza au kumiliki silaha za moto
mashambulizi kama haya yanayo elekezwa kwa watu wengi kwa kawaida yanafanywa kwa kutumia visu na mabomu yaliyo tengenezwa kienyeji
idara ya umoja wa mataifa ya mpango wa chakula duniani ilisema inahitaji dola milioni kuhakikisha kuwa usalama wa chakula nchini humo lakini hadi sasa wamepokea theluthi moja tu ya kiwango hicho pamoja na kuwa wanapinga programu za hizo za kijeshi wabunge wengi wamekerwa na mauaji ya mwandishi mpinzani wa saudi arabia jamal khashoggi unaodaiwa uliamrishwa na prince wa saudia aliyeko madarakani mohammed bin salman na rais donald trump asiykuwa tayari kuukosoa utawala wa saudi arabia
obama amesema ameguswa sana na anashukuru kwa kupewa heshima hiyo mkuu wa jeshi wa afghanistan jenerali mohammad sharif yaftali aliwaambia waandishi wa habari jana mjini kabul kwamba wanajeshi wake walifanya mapambano ya kuwaondoa wapiganaji wa taliban kutoka kwenye mji wa ghazni
waziri mkuu amesema nchi wanachama hazina budi kuimarisha ushirikiano wake
amesema waswahili tunaomsemo wetu maarufu umoja ni nguvu utengano ni udhaifu
kamanda ottieno alimtaka mbunge huyo kufika ofisini kwake mkoani kigoma na kuthibitisha taarifa anazozitoa kuhusiana na tukio hilo na kwamba awapeleke polisi katika eneo hilo ambalo amedai wananchi hao wameuawa na kupigwa na polisi
miongoni mwa masuali muhimu ni namna ya kuangamiza kabisa silaha za nuklia za korea kaskazini kuondolewa kwa wanajeshi wa marekani huko korea kusini suala la wajapan walotekwa nyara kuheshimiwa haki za binadam waziri wa usalama ben wallace ameiambia bbc alhamisi kuwa wachunguzi wana amini tukio jingine la sumu ni athari ya tukio la mwezi machi na sio shambulizi jipya lililoelekezwa kwa sturgess na rowley
godec amekuwa kwenye harakati za kufanya mazungumzo na wahusika wakuu katika mgogoro huu jumatatu akikutana na wawakilishi wa upinzani katika bunge baada ya kukutana na wabunge wa chama tawala cha jubilee
hakimu kim theresa mollica aliamrisha kijana huyo ashikiliwe bila ya kupewa dhamana na alimuambia cruz una mashtaka ya uhalifu mbaya
katika ujumbe wake mwengine trump alikuwa anaelezea jinsi atakavyo lishughulikia suala la korea kaskazini waziri wa mambo ya nje wa marekani rex tillerson awali alisema kuuhamisha ubalozi huo kutachukua miaka kadhaa
mkutano huo pia ulihudhuriwa na wakurugenzi rose kimotho wa kampuni ya habari three stones media cyrus maina wa kituo cha radio cha capital fm ian fernandez wa kituo cha habari k na mkurugenzi wa kampuni ya nation media group tom mshindi ripoti hiyo imeeleza zaidi
wakati ambapo colville anapongeza hali iliyojitokeza anasema kuendelea kuvifungia vituo vya televisheni si jambo muafaka na hilo ni vyema limalizike
shughuli zote za biashara zilisimama katika mji wa arua nchini uganda jumapili mchana baada ya mwili wa mbunge ibrahim abiriga na ndugu yake buga said waliouwawa kwa kupigwa risasi kuwasili uwanja wa ndege
odinga alipendekeza kuwa mpatanishi wa mazungumzo hayo katika lengo la kukomesha mapigano ya wenyewe kwa wenyewe yanaoendelea kwa karibu miaka mine na nusu sasa
kiongozi huyo mkuu wa upinzani kenya alitembelea juba kwa ziara ya faragha wiki mbili zilizopita na kukutana na rais wa sudan kusini salva kiir siku kadhaa baada ya vyama hasimu kushindwa kufikia mkataba wa amani katika mji mkuu wa ethiopia addis ababa
graham aliendesha mahubiri haya katika mabara yote isipokuwa antarctica akihubiri yeye mwenyewe kupitia matangazo ya satellite
alihubiri katika mataifa ya soviet kabla ya kuanguka kwa ukomunisti
ameongeza kuwa watoto wengi wanao sumbuliwa na utapiamlo hawakupewa uji kama ilivyokuwa hapo awali
washukiwa hao waliendelea kufungwa pingu na minyororo hata baada ya kuwa tayari wako ndani ya mahakama hiyo
watu wa idara ya usalama waliokuwa na silaha walivamia nyumbani kwa emmanuel cyemayire januari kabla ya kumuamuru apande ndani ya gari lao ambalo lilielekea kule kusikojulikana
tutu alipata tuzo ya amani ya nobel mwaka kutokana na harakati zake za kupiga vita ubaguzi wa rangi
marekani inaendelea kupokea idadi kubwa inayoongezeka ya wakimbizi wa kikristo hususan kutoka afrika ambapo idadi ya wale wanao wasili ikionekana kuwa iko chini kihistoria mwaka takwimu za serikali kuu zinaonyesha hivyo
katika mahojiano maalum jumatano na sauti ya amerika balozi hushek amesema marekani inataka kuona kuwa ghasia zinamalizwa na itaendelea kuwa nyuma ya watu wa sudan kusini
makamu wa rais rais amesema kuwa wakati dini ya kikristo ikiendelea kufundisha waumini wake kujiandaa na maisha ya mbinguni wananchi wa uganda lazima wafanye kazi kwa bidii ili kuweza kuishi maisha bora hapa ulimwenguni
japokuwa maafisa wa canada hawajahusisha moja kwa moja uhusiano wa kuwekwa kizuizini watu hao huko china na kukamatwa kwa meng balozi wa zamani wa canada kwa china david mulroney anaeleza hilo linawezekana
rais wa zimbabwe emmerson mnangagwa ijumaa ameridhia uamuzi wa mahakama ya katiba uliothibitisha ushindi wake kufuatia uchaguzi mkuu baada ya majaji kutupilia mbali madai ya upinzani yakitaka matokeo ya uchaguzi yafutwe kwa madai ya kuwa kulikuwa na wizi wa kura
lissu aliwashukuru madaktari wakiwemo wale wa nairobi na wa ubelgiji kuwawalifanya kazi kubwa kuhakikisha wanautibu vyema mguu hadi kuweza kusimama kutembea hata kama ni kwa kuchechemea kwa magongo
kukiri kwa cohen kumejiri baada ya miezi kadhaa ya uchunguzi ulioangaziwa sana na vyombo vya habari vya marekani
amemwacha mjane watoto saba mama yake na wajukuu watano
mapema usiku kulikuwa na mapambano kama hayo yaliyo fanywa na waandamanaji ambao wana athiriwa na uhaba wa maji katika mji wa karibu wa khorramshahr ambapo watu kadhaa walikuwa wamejurihwa
lofven amesema kuwa uchaguzi umeleta hali ambayo vyama vyote venye kuwajibika ni lazima ikabiliane nayo na kuongeza kuwa chama ambacho kinamizizi ya sera za kinazi kamwe hakitaweza kutoa kwa wananchi kitu chochote cha usimamizi isipokuwa chuki tu
tangu wakati huo miguna amekuwa akishiriki mahojiano na vyombo mbalimbali vya habari na kufanya mikutano na wakenya wanaoishi nje ya nchi ikiwa ni pamoja na kutembelea miji kadhaa ya canada marekani na uingereza
mwaka akiwa na uzoefu wa miaka kadhaa katika fani ya uwanasheria gyumi na marafiki zake waliamua kufanya hilo la kuipinga sheria hiyo
kama inavyojulikana rasmi kuwa ni sera ya jiji la mexico kukatazwa kwa wizara ya mambo ya nje marekani na shirika la misaada la marekani usaid kufadhili taasisi za kimataifa ambazo hutoa ushauri juu ya utoaji mimba ambao umekuwa ukitekelezwa na kusitishwa tangu mwaka ikitegemea ni chama gani kimechukua madaraka ikulu ya white house
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
duru za siasa zinaeleza kuwa balozi wa marekani nchini kenya robert godec yuko mbioni kuharakisha mazungumzo kati ya uhuru kenyatta na kiongozi wa upinzani nasa raila odinga
msemaji wa waziri mkuu wa uingereza theresa may amesema tunafahamu juu ya ripoti hizi na kituo cha taifa cha usalama wa mitandao national cyber security center na shirika la taifa la jinai national crime agency wanashughulikia tatizo hili ili kufahamu nini hasa kilichotokea
familia ya mfanyabishara maarufu tanzania mohammed dewji imesema inafanya maombi maalum kwa ajili ya ndugu yao ambaye alitekwa mapema asubuhi alhamisi jijini dar es salaam
wengi nchini wanatumia siku ya mapumziko kumkumbuka king kwa kutokuchoka katika kukomesha ubaguzi kwa kushiriki katika shughuli za huduma za kijamii
trump na wanasiasa kadhaa ambao walihudhuria mkutano ambako alitoa matamshi hayo waliripoti ameyasema hayo lakini hivi sasa wanakanusha kwamba rais alitoa matamshi hayo
aliniambia ana shughuli nyingine itakayo fanyika barabara ya mityana
aliniacha katika shughuli hiyo saa nane mchana na kwenda katika shughuli nyingine iliyokuwa ikifanyika barabara ya mityana namuddu anaeleza
kwa mujibu wa uchunguzi amesababisha kupotea kwa takriban shilingi milioni laki mbili
na japo amekanusha mashtaka hayo mawakili wake wameieleza mahakama kuwa mashtaka yanayomkabili kidero ni ya kisiasa
zaidi ya watu walikufa baada ya kutokea maporopoko ya ardhi katika wilaya hiyo ya bududa mwaka 
ngetich amesema kuwa askari wa doria baadae walikuta miili mitatu ya washambuliaji hao katika msitu ulioko mpakani baina ya kenya na somalia
shadary anagombea nafasi hiyo kwa tiketi ya muungano wa vyama vinavyo tawala fcc nchini drc
rais trump aliahidi wakati wa kampeni yake mwaka kujenga ukuta kwenye mpaka wa marekani na mexico ili kuzuia wahamiaji haramu kuingia na kwamba mexico italipia gharama za ujenzi huo
mfalme salman bin abdulaziz al saud wa saudi arabia ameipongeza mahakama na wizara ya sharia ya nchi yake katika hotuba yake ya kwanza tangu kuuliwa kwa mkosowaji mkuu wa serikali jamal khashoggi
 lakini hivi leo ninakabiliwa na nchi ambayo kwa kweli imeangamizwa ameongeza akielezea kashfa za hivi karibuni
hali kadhalika alikiri kutoa michango mikubwa ya kampeni kinyume cha sheria na baadaye kudai malipo kwa njia ya udanganyifu
marekani inaendelea kuboresha vichwa vya silaha za nyuklia viwe vya kisasa zaidi na kuhakikisha kuwa uwezo wetu haulingani na yoyote ameongeza akigusia bajeti mpya ya dola bilioni ya jeshi la marekani
mkurugenzi huyo mark zuckerberg amekiri kuwa hilo lilikuwa kosa kubwa na ni kosa langu mimi mwenyewe na naomba radhi
nilianzisha matandao wa facebook niliusimamia na nina wajibika kwa kitu chochote kinachotokea
katika wiki chache zijazo tutafahamu iwapo mlipuko huu utaenea kaitka upande wa mjini au tutaweza kuudhibiti amesema salama
amri ya kiutendaji kwa syria imetiwa saini afisa wa wizara ya ulinzi ya marekani ameithibitisha kwa sauti ya amerika voa na kuongezea sitaweza kutoa maelezo zaidi ya operesheni kwa wakati huu
tuna watangazia wakenya kwamba kwa muda wa wiki moja tutakuwa tunavaa utepe mwekundu kortini au kwa kufunga kichwani ili kuonyesha kwamba tunaungana na bobi wine na wenzake ambao wamedhulumiwa kupigwa na kujeruhiwa kwa sababu ya kutetea haki zao za kisiasa na uhuru wa kuongea
kama waafrika hatutakaa kimya wakati wenzatu wanadhulumiwa katika nchi jirani ameendelea kusema charles kanjama
hifadhi ya solanga ina ukumbwa wa kilometa za mraba katika bonde la congo ambalo lina wanyama wanaojulikana kama tembo wa msituni sokwe na tausi wa kongo
muigizaji nyota wa filamu burt reynolds mwenye mvutio wa kipekee na aliyeweza kutumikia fani yake kwa zaidi ya nusu karne amefariki siku ya alhamisi akiwa na umri wa miaka 
kwa mwongozo wa jaji eva luswata kikao cha jumatatu kimekuwa cha kutoa fursa kwa wasimamizi wa mashtaka kuishawishi mahakama kwamba jamil mukulu na wenzake wana kesi ya kujibu kuhusiana na ugaidi ndani ya uganda
ameongeza kuwa eu ina tamaa ya kupata rasilmali za bara la afrika uganda ikiwa mojawapo na kwa sababu uganda imeonyesha ushirikiano wake na nchi nyingine ndio maana bunge hilo limechukua msimamo wa kuikosoa
ofisi hiyo haikutoa maelezo zaidi kuhusu hilo lakini abe ameripotiwa akisema kuwa moon katika mkutano wake na kim alizungumzia kitendo cha korea kaskazini kuwateka raia wa japan
kashfa mpya inayo wahusisha mawaziri watano wazamani imeibuka katika ripoti ya moja ya kamati mbili maalum za bunge la tanzania zilizoundwa kuchunguza masuala ya mikataba mibovu inayodaiwa kuwa imeisababishia hasara serikali
wiki hii madai kwamba kampuni ya utafiti ya cambridge analytica ilitumia taarifa za watu milioni wanaotumia facebook vibaya yamezua mjadala juu ya usimamizi wake katika mtandao huo wa kijamii
washukiwa wamefuatilia kikao cha mahakama kwa msaada wa wakalimani katika lugha ya kiswahili na lugha zingine asili kama lusoga lugisu na luganda
balozi nikki haley l na rais joseph kabila wa drc
oktoba mashirika kadhaa ya habari yamemtambua jasusi huyo kwa jina la stefan halper profesa ni mzaliwa wa marekani mwenye umri wa miaka anayefanya kazi chuo kikuu cha cambridge uingereza ambaye alifanya kazi kwa miongo mitatu iliyopita katika serikali tatu za utawala wa chama cha republikan
hatuwezi kushiriki katika uchaguzi ulioitishwa liwale na kata nchi nzima kwani tumeona ni kwenda kuhalalisha uvunjaji wa sheria unaofanywa na serikali amesema mbowe
washington d
pia itakuwa na maonyesho kwenye bunge la marekani wakati vikundi vya beach boys chita rivera andy grammer the temptations cece winans na bendi ya symphony orchestra ya taifa pamoja na vikundi vingine vitakapo watumbuiza wananchi
kadhalika inawezekana kwa sehemu kubwa kwamba ruto aliamua kutohudhuria kuzinduliwa huko kama ni njia ya kuonyesha kutokubaliana naye bosi wake
mahakama ya hakimu mkazi mbeya imewakuta na hatia ya kumkashifu rais wa jamuhuri ya muungano wa tanzania john magufuli
moto huo ulitokea jumatatu usiku na kusababisha taharuki kubwa kwa wakazi wa eneo hilo la mnyamani katika kitongoji hicho
yeye na timu yake katika kitengo cha kimmel cancer huko chuo kikuu cha johns hopkins waliangalia dna na protini zinazohusishwa na saratani katika damu ya zaidi ya wagonjwa wa saratani
kwanza twende kwenye kura ya maoni tunaweza kutangaza kura ya maoni kuhusu katiba pendekezwa ila sijui kura ya maoni kama itaendeshwa kwa uhuru au haki
kwa sababu hata katika katiba pendekezwa tumeona asilimia ya maoni ya wananchi yamenyofolewa
muda mfupi baada ya kipindi cha straight talk africa kuanza kupeperushwa umeme ulizimika sehemu kubwa nchini uganda na raia kubaki gizani hivyo kushindwa kufuatilia kipindi hicho
kiongozi wa sweden demokrats jimmie akesson ametangaza ushindi katika mkutano uliohudhuriwa na wanao muunga mkono wakisema sisi tutaweza kupata ushawishi mkubwa kutokana na yale yanayo tokea sweden katika wiki miezi na miaka ijayo
viongozi hao wamekiri kuwa biashara ya kimataifa inakabiliwa leo na changamoto nyingi kufuatia hatua za rais wa marekani donald trump kuchukua hatua kadha za kuziwekea ushuru bidhaa muhimu kutoka china na mataifa ya ulaya
hotuba zao kwa muda mrefu zilikuwa zina ukimya wa namna fulani kwa sababu ya kudhibitiwa na mifumo ya studio amesema james piazza
mawakili wa cohen walikuwa wameomba asitumikie kifungo wakisema vitendo vyake vilikuwa ni matokeo ya uaminifu wake wa dhati kwa trump kituo maalum cha kufuatilia matokeo hata mwezi mmoja unatosha kufanya maageuzi ya mfumo wa uchaguzi yanayohitajika alieleza miguna
aidha waziri mkuu may amezisifia juhudi za majeshi ya kenya kujitolea kuikomboa nchi ya somalia uzoefu wa siku za nyuma unatufundisha kuwa kujibweteka na kulegeza masharti ndio kunakoleta uvunjifu wa amani na uchochezi
sitorudia makosa yaliyofanywa na uongozi uliotangulia ambao umetufikisha katika hali hii ya hatari trump amesema
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
sheria mpya ya kulinda faragha ya mtu ulaya imeanza kutekelezwa ijumaa ikisimamia zama zinazo kusudia kulinda faragha ya raia na kurekebisha jinsi makampuni yanavyo kusanya kutumia na kuhifadhi taarifa zao
rais wa indonesia joko jokowi widodo ametembelea palu jumapili
mwezi uliopita un iliitisha mkutano wa siku tatu geneva kuzungumzia jinsi ya kumaliza mgogoro huo lakini kikundi cha houthi hawakushiriki
ziara hii imekuja siku kadhaa baada ya papa kutuma barua kwa wakatoliki duniani akijibu matukio yaliyo dhihirika hivi karibuni ya unyanyasaji wa kigono yaliofanywa na mapadri
namshukuru mwenyezi mungu nimerudi salama nyumbani
nawashukuru watanzania wenzangu na watu wote kote duniani kwa dua na sala zao
nashukuru mamlaka zote ikiwemo jeshi la polisi zilizofanya kazi ya kuhakikisha narudi salama
kundi la taliban mara moja lilidai kuhusika na kupanga shambulizi hilo
najib balala utalii papa amesema naomba kwa mungu krismas hii iwawezesha watu kuunga udugu kwa jamii zote pia ni matarajio yake hili litaleta amani kati ya waisraeli na wapalestina na huko syria na yemen voa imeripoti
sudan kusini iko katika mwaka tano wa mzozo
zaidi ya watu milioni mbili wamekoseshwa makazi ndani ya nchi na takriban milioni mbili zaidi wamekimbilia nchi jirani
uingereza imesema itawafukuza wanadiplomasia wa urusi baada ya moscow kukataa kutoa maelezo vipi aina ya sumu iliyokuwa ikitumika wakati wa utawala wa soviet ilivyotumika katika mji wa salisbury uingereza kumshambulia jasusi wa zamani wa urusi sergei skripal na binti yake yulia
katika fdc kuna wale wenye msimamo mkali wa kufanya mambo kwa kudharau sera na masharti ya serikali iliyopo sasa kama mbinu ya kuendeleza siasa za upinzani
lakini muntu na wafuasi wake wanaona kwamba diplomasia ndiyo njia pekee upinzani unaweza kuchukua ili kumuondoa museveni madarakani amesema amazima trump aliapa kujenga ukuta wakati wa kampeni yake ya urais mwaka akisema huwenda ukagharimu zaidi ya dola bilioni lakini bunge limechangia dola bilioni 
 pekee kwa ajili ya usalama wa ziada kwenye mpaka
walinzi wa pwani ya libya wamekanusha tuhuma zilizotolewa na kikundi cha msaada cha spain kwamba waliwatelekeza wanawake wawili na mtoto wafie kwenye bahari ya mediterranean
rais ninalazimika kukuandikia kufuatia vitendo vya maafisa wa usalama kuwapiga wabunge raia na waandishi wa habari
maafisa wa kikosi chako cha ulinzi sfc wanajeshi na maafisa wa polisi walihusika na hadi sasa hakuna hatua imechukuliwa kuwakamata
hatua yao ilivunja sheria dhidi ya dhuluma ya mwaka ibara ya a na b ameandika spika kadaaga
askari wa uturuki wamekuwa wakichunguza ndege mbili binafsi ambazo zinaaminiwa kuwa zilikuwa zimebeba kikundi hicho wakati walipo wasili uwanja wa ndege wa istanbul octoba 
sabah limeripoti kuwa ndege zote mbili zilirejea riyadh na moja wapo kusimama kwanza dubai na nyengine misri
ndege hizo zinamilikiwa na kampuni ya saudia ambayo ina mafungamano na serikali
colville ameiambia voa haamini kuwa kufungwa kwa vituo vya televisheni kumezuia ghasia ambazo zilitabiriwa kama sherehe za kujiapishwa odinga zingefanyika kama ilivyopangwa
anasema ni hatari sana kuhusisha matukio mawili
katika tamko alilolitoa msemaji wa ikulu hiyo manoah esipisu jumamosi amesema shauri hili liko sambamba na waraka uliotolewa na mkuu wa utumishi wa umma disemba 
maafisa wanasema kwamba hawawezi kufaulu katika kukabiliana na ugonjwa huo iwapo hakuna ushirikiano kutoka kwa raia huku kisa kimoja au viwili vya maambukizi mapya vikiripotiwa kila siku
kamati ya sheria ya baraza la seneti imepiga kura kwa kuzingatia msimamo wa vyama ijumaa ili kupeleka mbele uteuzi wa mteule wa mahakama ya juu brett kavanaugh kwenda kwenye baraza kamili la seneti ingawaje inaomba wiki moja kulipa nafasi shirika la upelelezi wa makosa ya jinai fbi kufanya uchunguzi
lakini msemaji wa unhcr charlie yaxley anasema taasisi zisizo za kiserikali zinaweza kuwa na mchango mkubwa katika uokozi baharini na zinakatishwa tamaa katika kutoa misaada
graham atawekwa chini ya kuba maalum jumatano na alhamisi kabla ya maziko yake ijumaa karibu na nyumbani kwake huko mjini charlotte jimbo la north carolina
mwandishi wa voa austere malivika anaripoti kutoka goma huko jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc
kampuni hiiyo imejenga kwa kutumia kompyuta picha zinazofanana na chombo kinachokwenda mars kutoka anga za juu kwa njia ya kompyuta
amesema kuwa marekani itaendelea kuunga mkono na kushiriki katika programu ya rais uhuru ya nguzo nne za maendeleo
taarifa hizo za siri ni za watumiaji wanaofikia milioni ulimwenguni zilizotumiwa na kampuni yenye kujishughulisha na siasa cambridge analytica iliyokuwa na mafungamano na trump
israel imesema alhamisi ndege zake za kivita zilipiga dazeni ya vituo vya kijeshi vya iran ndani ya syria usiku wa jumatano ikiwa ni hatua ya kujibu mashambulizi hayo
rais donald trump amesema jioni jumamosi kuwa maandalizi kwa ajili ya mkutano kati ya marekani na korea kaskazini yaliyopangwa kufanyika juni huko singapore yako katika mpangilio huo na maelezo zaidi juu ya mkutano huo yanaendelea kufanyiwa kazi
emmanuel kemayire anaeleza kwa muda huo wote nilikuwa nijitetea huku wakiendelea kunitesa na kuniuliza maswali mengi
lakini niliendelea kuwaeleza kuwa mimi sikuwa na uhusiano wowote wa kisiasa lakini hatimaye baada ya kuchunguza nyaraka zangu zotesimu za mkononi na ujumbe wake na mambo mengine walinieleza kuwa waliridhika na maelezo yangu kisha wakaniachia huru
sisi hatujawahi kukataa kukutana na msuluhishi badala yake anatakiwa kuyafahamisha mabaraza ya vyuo na serikali kupeleka mapendekezo yao lakini sisi mgomo wetu unaanza rasmi leo aliwaambia waandishi wa habariwatu sita wamepoteza maisha katika ajali ya barabarani iliyotokea jumamosi njia kuu ya nairobi mombasa nchini kenya karibu na kituo cha biashara cha mariakani
maafisa walio zungumza kwa sharti la kutotajwa majina yao wamesema mabadiliko hayo ambayo yamepelekea mutiganda kuondoshwa kutoka katika nafasi yake pia inawezekana yana mafungamano na uhusiano uliopo hivi sasa kati rwanda na uganda
kwa mujibu wa gazeti la nipashe lugola aliwahakikishia mabalozi hao kuwa tanzania itaendelea kuwa salama kwa kuwa wizara yake imejipanga kuendelea kuwalinda raia na mali zao pamoja na wageni wote waishio nchini
wanaharakati wa haki za binadamu nchini burundi wameelezea masikitiko yao kutokana na hatua hiyo ya serikali na wanahofia kwamba hali ya uvunjaji wa haki za binadamu itazidi kuongezeka katika nchi hiyo ya afrika ya mashariki
kulingana na ibrahim hassan watoto tisa wamenusurika
nalo gazeti la sueddeutsche zeitung limesema maafisa wanaamini hapakuwa na lengo la ugaidi katika tukio hilo
ninaona hili kama ni jukumu langu na dhamiri ya uhai wangu wote kufanya kila kitu kwa ajili ya russia kwa wakati uliopo na siku za usoni amani na mafanikio yake kwa ajili ya kuijali na kuendeleza taifa letu bora kwa maslahi ya kila familia ya warusi amesema putin
waziri wa afya majeshi hayo ya ulinzi yalitupa upande wa waandamanaji mabomu ya machozi lakini makundi hayo ya watu yalionekana kutoweza kudhibitiwa na yalionekana kuendelea kukusanyika eneo hilo
ziara ya kwanza ya kidiplomasia afrika aliofanya waziri wa mambo ya nje rex tillerson kabla ya kufukuzwa kazi ilikuwa na lengo la kuimarisha uhusiano uliopo kati ya marekani na afrika
pamoja na juhudi yote iliyofanywa na wademokrati muswada huo haukutaja kabisa suala la kuwalinda watoto hao wenye ndoto ya maisha bora
wademokrati walikuwa wametoa wito kwa viongozi wa republikan kuleta mapendekezo mbalimbali kwenye ukumbi wa bunge kutafuta suluhu juu ya suala la daca
miongoni mwa maafisa wakuu wanaoshiriki kwenye mikutano hiyo ni waziri wamambo ya nchi za nje mike pompeo mkuu wa utawala wa white house john kelly na mshauri wa usalama wa taifa john bolton upande wa marekani
kwa upande wa korea kaskazini yupo kim yong chol mshauri wa juu wa kim aliyetembelea washington hivi karibuni na waziri wa mambo ya nchi za nje
televisheni hizo zilidai kuwa kulikuwa na ukiukwaji wa haki za binadamu na matumizi ya nguvu za dola pamoja na wafuasi wa vyama kuumizana akitangaza vikwazo vipya waziri steve mnuchin amesema kuwa kampuni yoyote duniani iliyosaidia kufadhili mpango wa kinyuklia wa korea kaskazini itapoteza haki ya kufanya biashara na marekani
lissu anaendelea na matibabu katika hospitali ya chuo kikuu cha leuven nchini ubelgiji ambako yuko huko tangu mwanzoni mwa januari mwaka huu akitokea hospitali ya nairobi nchini kenya ambako alitibiwa kwa takribani miezi mine
spika kadaaga amemweleza museveni kwamba iwapo maafisa hao hawatakamatwa basi itakuwa vigumu kwake kusimamia shughuli za bunge
mahakama hiyo ni nyenzo wanayotaka kuitumia dhidi ya watu wa sudan kusini hasa uongozi wa sudan kusini
wanataka kuitumia kwa dhana hiyo kwa vile mkatabab unatoa fursa ya kuundwa kwa mahakama hiyo ili kumshtaki mtu yoyote wakati wowote na mara ukishashtakiwa unakamatwa na kupelekwa jela amesema makuei
embed jaji roberts ndiye alimuapisha trump alipochukua rasmi hatamu za uongozi mwaka jana
waziri wa mambo ya nje ambaye pia ni mkuu wa ujasusi wa misri sameh shoukry amekutana na viongozi wa serikali ya sudan juu ya hali ya machafuko yanayoendelea nchini humo
muda mfupi baada ya kuwasili helikopta ilionekana ikiruka juu angani ikizunguka ikitoa ishara kwa wananchi kuwa mwili wa mbunge huyo ulikuwa umekwisha wasili
moses kiwanuka ambaye ni mmoja wa wakazi wa eneo hilo amesema hawawezi kukaa na kutizama wakati serikali ikiwaweka kizuizini na kuwatesa watu
george aladwa anatuhumiwa kwa kupanga shambulizi nyumbani kwa kalonzo musyoka na kuendesha vurugu katika eneo la kibera
odinga amesema kwamba kamati iliyoteuliwa kukusanya maoni jinsi ya kuwwaunganisha wakenya wote baada ya mkutano kati yake na uhuru kenyatta imeanza kazi na kwamba ripoti yake itatumika kumaliza matatizo ya wakenya daima
mshana ambaye alikuwa mkurugenzi mkuu wa tbc mwaka hadi alidai kuwa alishangaa na kushtuka kwa sababu walipelekewa madai ya pesa nyingi na walipewa siku kuwa lazima tbc iwe imejibu madai hayo
mccain alizaliwa mwaka wa na aliwahi kuhudumu katika jeshi la wanamaji kama rubani
mzazi huyo amesema babu yake nondo alishawahi kuwa polisi kwa miaka kuanzia mwaka hadi na alishafanya kazi huko mabatini mkoani mwanza na sehemu nyingine za nchi
kiongozi wa amani national congress musalia mudavadi anasema kuwa haifai kuwaruhusu maafisa hawa wa awali wa iebc kurejea kazini
 viongozi waliozungumza wamesema kwamba siku ya leo ni muhimu kwa sababu ni mara ya kwanza kutekelezwa kwa ndoto ya viongozi wa kiafrika waliotangalia ambao walikuwa wanataka kuliona bara la afrika siku moja limeungana na wakazi wake wakitembea bila vipingamizi
 ray akiri kosa la kumuua king na kuhukumiwa kifungo cha miaka katika jela ya tennessee
alisema serikali imekubali ombi lao la kuongezewa muda na kutoa muda wa siku kwa mashirika hayo yaliyobaki kuhakikisha wanakamilisha taarifa zao kwa wakati uliobaki baada ya hapo sheria itafuata mkondo wake
matokeo yake katika matukio ya mashambulizi ya kigaidi ni vigumu sana kutambua nani ameyafanya shambulizi ambapo baadhi ya mashambulizi yakiwa ni mchango wa vikundi zaidi ya kimoja
walio shuhudia wamesema kwamba maji udongo pamoja na miti viliporomoka kutoka juu ya lima hadi chini mtoni na kusababisha maafa makubwa ikiwemo mimea na mifugo kuzikwa wakiwa hai
inaripotiwa kwamba karibu watu milioni watasafiri kwa zaidi ya km hiyo ikiwa ongezeko la asilimia 
 kuliko mwaka jana
waziri wa mambo ya ndani ya nchi mwigulu nchemba ametakiwa kujiuzulu ili kuonyesha uwajibikaji kwa maelezo kuwa ameshindwa kusimamia amani
naye kamamda wa polisi mkoa wa mwanza jonathan shanna alisema walifanikiwa kuudhibiti moto huo kwa asilimia na kwamba chanzo cha ajali hiyo bado hakijajulikana
james okuk mhadhiri wa sayansi ya siasa katika chuo kikuu cha juba amesema mahakama maalum ni sehemu muhimu sana ya mkataba ambao pande zote lazim uuheshimu
robot huyu kwa mujibu wa mratibu wa wahandisi wa kampuni ya honda kutoka marysville ohio ametengenezwa akiwa na uwezo mkubwa wa kusikia kukimbia kwa kasi kuelewa maswali na kuweza kuwasiliana na binadamu kwa kiasi kikubwa ukilinganisha na miaka iliyopita
pia aliwahi kuajiriwa na sauti ya ujerumani deutsche welle sauti ya amerika voa na shirika la utangazaji la kenya kbc lilipokuwa linafahamika kama sauti ya kenya vok
jarida la kijerumani la der spigel kwenye mtandao liliripoti jumanne kwamba kuanguka kwa ndege ya kijeshi aina ya airbus tiger ya jeshi la ujerumani limetokana na sababu za kiufundi
aidha rafiki huyo wa zamani wa rais trump alikiri kwamba alitekeleza uhalifu huo kwa niaba ya mgomea wa uchaguzi ambaye alimwelekeza kufanya hivyo
waendesha mashtaka wamekuwa wakisisitiza kwamba mgombea huyo alikuwa ni rais wa sasa wa marekani donald trump
troika pia walizungumzia wasi wasi kuhusu msamaha wa karibuni uliotolewa na rais kiir ambao wanasema umevuruga utaratibu wa uwajibikaji
vinaeleza kuwa operesheni hiyo ilianzishwa bila ya kutolewa taarifa ya mapema na bila ya kuwepo na mpango wowote wa kuwapatia watu makazi mbadala
rais wa uturuki recep tayip erdogan ameendelea kutoa shinikizo kali kwa saudi arabia kufuatia kuuawa kwa mwandishi wa habari jaml khashoggi katika ubalozi mdogo wa saudi arabia mjini istanbul mwezi jana katika mazingizra yaliyozua utata
vladimir venkov wizara ya habari ilisema wasichana kutoka chuo cha serikali cha sayansi na ufundi huko dapchi katika jimbo la yobe hawaonekani baada ya washukiwa wanamgambo wa boko haram kuvamia shule yao siku ya jumatatu
lakini siku kadhaa zilikuwa zimepita kabla ya maafisa wa serikali kutoa tamko hilo
un unataja idadi ya watu laki nane huku serikali ya rwanda ikishikilia watu waliouawa wakati huo walikuwa zaidi ya milioni moja
anadai kuwa kuwa papa alikuwa anajua kwa miaka mingi iliyopita juu ya ukweli wa taarifa ya kuwa askofu mkuu theodore mccarrick wa washington alikuwa amemnyanyasa kijana ambaye ni mtumishi wa altare mwaka na wanafunzi wengine wanao somea upadri na mapadri vijana lakini hakuthubutu kumkabili juu ya madai hayo
ukiachilia mbali hilo kwa mikopo ya biashara kwa wamama ambapo kila mmoja ataondoka na sh mpaka hivyo kiasi cha wastani wa sh milioni zitatumika katika hili
dkt mwakyembe amesema hayo ijumaa wakati akiwasilisha makadirio ya mapato na matumizi ya fedha ya wizara hiyo kwa mwaka kanuni hizo mpya zilizotungwa chini ya sheria ya mawasiliano ya kieletroniki na posta ya mwaka zinazuia mitandao runinga na redio kusambaza kauli chafu matusi picha za utupu na zenye maudhui yasiyofaa kwa watoto
maafisa wa polisi wamesema zaidi ya watu wamekamatwa jumamosi huko paris na shirika la habari la reuters limeripoti kuwa askari sita na waandamanaji wamejeruhiwa
polisi hao walifyatua risasi hewani kuwatisha maafisa wanao pambana na rushwa ambao walikuwa wanawashikilia kitengo cha kupambana na rushwa kimesema
mnangagwa alitangazwa mshindi wa uchaguzi huo uliofanyika julai baada ya kupata asilimia ya kura zilizopigwa na kumshinda mpinzani wake nelson chamisa wa mdc aliyepata asilimia 
masaa kadhaa baada ya kuapishwa waziri wa mambo ya nje mpya mike pompeo alisafiri kuelekea makao makuu ya umoja wa kujihami wa ulaya nato huko brussels ambako aliainisha kwa kiwango gani marekani inathamini mahusiano ya pande mbili za bahari ya atlantic kama ni nguzo ya usalama na utulivu wa dunia
who imesema baadhi ya watu hucheza video games bila hata kufikiria jambo ambalo linawafanya wategemee sana michezo hiyo
wengine huachana na shughuli zao za kawaida ili kucheza michezo hiyo kwani wasipofanya hivyo huonekana wanyonge wadhaifu
marais wa hondurus na guatemala walikutana mwishoni mwa wiki mjini guatemala city kuzungumzia tatizo hilo na rais wa guetamala jimmy morales akiwa pamoja na mwenzake juan orlando wa hondurus amesema watu elfu mbili wamesharudi nyumbani
kila wakati tunapokuwa tumekaribia kufikia misingi hiyo kuna mtu yuko mahali fulani ametuzuia amesema obama
haikuanza na donald trump
yeye ni dalili ya tatizo na siyo mwenye kusababisha hili
anajaribu kutumia fursa iliyopo ya hasira zinazochochewa na wanasiasa kwa miaka mingi
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
masaa kadhaa kabla ya kukamatwa wakati vyombo vya usalama vya serikali kuu fbi vikikaribia kumkamata na kukusanya ushahidi mshukiwa cesar sayoc alikuwa yuko katika shughuli zake za muziki kama dj alipokuwa amepata kazi katika moja ya nyumba za starehe akitumbuiza nyimbo maarufu 
kuhusu vuguvugu la nrm miguna alisema kuwa bado yeye ni jenerali wake lakini haliwezi kufutiliwa mbali kwa sababu halijasajiliwa
serikali ya tanzania imesema haihusiki na meli hizo zilizokamatwa licha ya kwamba zimesajiliwa nchini kupitia taasisi ya mamlaka ya usafiri baharini zanzibar yenye mamlaka ya kusajili meli za ndani na nje
tester amesema jumatano kuwa hivi sasa wafanyakazi na wanajeshi wa zamani ambao wanaifahamu ofisi ya jackson waliwaambia wabunge kuwa alikuwa na tabia ya kunywa pombe ofisini na usimamizi wake ulikuwa na hali ya mvutano na alikuwa akitoa dawa bila ya kuchunguza historia ya mgonjwa
imetayarishwa na mwandishi wetu sylvanus karemera rwandarais donald trump amesema yeye sio mbaguzi jumapili siku tatu baada ya kuripotiwa kuwa amesema wahamiaji kutoka haiti el salvador na afrika wanatokea katika nchi alizozifananisha na choo
hata hivyo vyombo vya habari nchini uganda vimeripoti kuwa mvua kubwa zinazo endelea kunyesha katika eneo hilo zimezuia zoezi zima la kuwaokoa wale walioathirika na janga hilo
katika baadhi ya maeneo ikiwemo zimbabwe viwavi jeshi ambao mara ya kwanza walionekana msimu uliopita ukichanganya na hali inavyoendelea kusambaa amesema phiri wadudu hao msimu huu wako kote katika eneo la sadc isipokuwa mauritius na lesotho
imetayarishwa na mwandishi wetu patrick nduwimana washington dcwizara ya afya nchini jamuhuri ya kidemokrasia ya kongo drc imeidhinisha majaribio ya aina nne ya dawa za kutibu ugonjwa wa ebola
maafisa wa serikali walisema watu walijeruhiwa na mlipuko huo
karibu watu robo milioni walilazimika kukimbia makazi yao na gavana wa jimbo akisema sababu moja ya moto huo mkali ni mabadiliko ya hali ya hewa
kuchaguliwa kwa ramaphosa kumekuja masaa kadhaa baada ya jacob zuma kujiuzulu mara moja baada ya viongozi wa chama tawala cha anc kuamua aachie madaraka mapema wiki hii wakiwa wamechoshwa na miaka yake tisa ya uongozi iliyokuwa imegubikwa na madai ya ufisadi na kudidimia kwa uchumi
washiriki wengine katika mdahalo huo ulioandaliwa na kituo cha sheria na haki za binadamu lhrc ni makundi ya vijana mbalimbali ya wafuasi wa vyama vya siasa wanahabari na wanasheria
pia walikuwepo watoa huduma na wamiliki wa majukwaa ya habari za mitandaoni wasomi na watumiaji wa mitandao
mandevu ameongeza kuwa wanajeshi wa kongo walifikiria kuwa wanapambana na waasi walioko katika eneo hilo
ameeleza kuwa jeshi la kuzima moto kitengo cha huduma ya haraka jeshi la polisi wanaendelea kupokea taarifa kutoka maeneo mbalimbali
ripoti hiyo inaonyesha kuwa mashambulizi ya kigaidi mengi yanaziathiri nchi ambazo zinavurugu nyingi za kisiasa
iwapo trump ataagiza shambulizi la vita atajitambulisha kwa maafisa wa jeshi kwa ishara maalum ambazo zimerikodiwa katika kadi iliyopewa jina la biscuit ambayo rais anatembea nayo kila wakati
rais atatuma ujumbe wa kushambulia kwenye wizara ya ulinzi washington na kituo cha mikakati cha kijeshi kilichoko katika jimbo la nebraska
alipoulizwa atampigia kura nani flake alisema niache nilifikirie hilo
kundi la al shabaab limesema kuwa lilihusika na mashambulizi hayo mawili yaliyotokea siku ya jumatano na alhamisi
lakini mchambuzi wa siasa za maziwa makuu charles rwomushana anasema kwamba kwa kuzingatia historia ya uganda na majirani wake ndoa ya kisiasa kati ya muntu na bobi wine haiwezi kuleta mabadiliko
zuma ambae alijiuzulu ijumaa februari alirithiwa na makamu rais cyril ramaphosa ambaye aliahidi kupambana na ufisadi na pia anataka kukijenga chama upya ambacho maadili yake yameporomoka tangia kilipochukua madaraka wakati utawala wa wazungu wachache ulipomalizika mwaka 
nchini marekani kila jumapili ya tatu ya mwezi juni tunasheherekea siku ya father s day kwa hiyo leo tunawaenzi kina baba kwa matamko yanayotumia maneno baba na dadi
mkuu wa kampuni hiyo ya maziwa nchini ufaransa jumapili amethibitisha kuwa bidhaa zake zinarudishwa kiwandani kutoka nchi zote ulaya afrika na amerika ya kusini na asia baada ya salmonella ilipogunduliwa katika moja ya mitambo yake mwezi wa disemba 
lakini marekani uingereza na australia hazikuathirika na tatizo hilo
lengo la kesi iliyo wasilishwa mbele ya jaji chacha mwita ni kuwa mashtaka anayotaka kusomewa yana husiana na masuala ya kibiashara wala si ya jinai jinsi yanavyoelekezwa
kwa mujibu wa msemaji huyo kauli ya serikali imewashangaza cpj sana kwa sababu cpj ilifuata utaratibu wa kisheria wa kujua nini kilikuwa kinahitajika na kutekeleza
mutwe alichukuliwa wiki moja baada ya bosi wake kukamatwa na kujeruhiwa na kikosi maalum cha kumlinda rais museveni sfc kwa tuhuma za kulitupia mawe gari la ikulu wakati wa chaguzi ndogo zilizokuwa zikifanyika manispaa ya arua
wanachama maarufu wa fdc wanaomwunga mkono muntu ni pamoja na angeline osege abdu katuntu reagan okumu winnie kiiza kassiano wadri gerald karuhanga anita among miongoni mwa wengine ambao wanajulikana kuwa na ushawishi mkubwa ndani na nje ya bunge
trump alituma ujumbe wa tweet baadae jumamosi akisema kuwa sheria za uhamiaji za nchi hii ni za kijinga kuliko zote duniani na kwamba wahamiaji warejeshwe katika nchi zao bila ya kupewa fursa ya kupitia mchakato wa kisheria kabla ya kuondolewa nchini
katika mahojiano maalum na sauti ya amerika wakili reginald martin anayewakilisha jopo la mawakili wenzake katika shauri hilo amesema sheria haikufuatwa kwa sababu utaratibu wa sheria unawalazimisha polisi kumpeleka mahakamani mtuhumiwa katika kipindi cha masaa au kutokaa naye zaidi ya masaa lasivyo kumpa dhamana kama inaonekana haiwezekani kumfikisha mahakamani ndani ya masaa 
hisia za wademokrat trump awatahadharisha warepublikan makuei alisema anatarajia odinga ataweza kufahamu vyema masuala yenye utata kati ya pande zinazogombana kabla ya kukutana na machar
pia anatarajia odinga kumshawishi machar kusitisha ghasia
wanaume hao wawili walishtakiwa kwa njama ya kukiuka sheria za marekani na apltekin pia alishutumiwa kwa kuwadanganya wachunguzi wa serikali kuu
marekani iliwashutumu wanaume hao waliofanya kazi na flynn ambaye rais donald trump alimtaja kama mkuu wake wa kwanza wa usalama wa taifa mwaka kabla ya kumfukuza kazi chini ya mwezi mmoja
march for our lives baadhi ya raia wamesema kuwa mvua imesababishia matatizo makubwa na kuharibu mashamba yao
harakati hizi zilitia kasi na kujikita kupambana na unyanyasaji wa ngono ilipofikia mwisho wa mwezi septemba baada ya mwanamama mchezaji filamu tanushree dutta kumtuhumu mchezaji filamu mwanamume nana patekar kuwa matendo wake haukuwa sahihi katika kundi la filamu zilizo tolewa 
patekar amekanusha kutenda kosa lolote
mahakama kuu imeahirisha jumatano kesi inayowakabili mwenyekiti wa chama cha demokrasia na maendeleo chadema freeman mbowe na mbunge wa tarime mjini esther matiko hadi alhamisi kutokana na mwenendo wa kesi kutowasilishwa mahakamani
siku ya jumatatu idadi ya wapalestina waliouwawa ilifikia watu baada ya madaktari wa kipalestina kusema kuwa mtu mwenye miaka alikufa kutokana na majeraha yaliyotokana na kurushiwa risasi siku ya ijumaa
serikali ya tanzania imefanya makubaliano ya kuanzisha ununuzi wa sukari kutoka nchini uganda badala ya kuagiza kutoka nje ya jumuiya ya afrika mashariki kunapokuwa na upungufu wa bidhaa hiyo
mattiar alimshawishi baba yake kuondoka kwenye mfumo wa kawaida wa benki na kujiunga kwenye mfumo mpya wa kiislamu
anasema utaratibu umekuwa mwepesi kwa kuwa hata hakuhama kutoka benki ya zamani kutokana na kuwa benki nyingi kubwa nchini humo zinatoa huduma hiyo ya mfumo wa benki za kislamu
ni mtindo unaokua kote barani afrika rais john magufuli amesema wananchi wazawa ndio waliompigia kura hivyo wanastahiki wapewe kipaumbele cha ajira
uchaguzi huu pia unatazamiwa kuweka historia marekani kwa kuingiza mwanamke au wanawake wa kwanza waislamu katika bunge la marekani
ilhan omar mkimbizi mhamiaji mwenye asili ya kisomali anagombania kuingia bungeni kutoka minnesota na rashida tlaib mzaliwa wa marekani mwenye asili ya pakistan anagombania kuingia bungeni kutokea jimbo la michigan
rais zuma aliwahi kufungwa baada ya kushiriki katika harakati za kutokomeza ubaguzi wa rangi wakati wa ukombozi wa afrika kusini
hivi sasa yuko katika awamu ya pili ya urais wake
ajali hiyo imetokea kiasi cha kilomita kutoka mji wa charlottesville virginia
msemaji wa amnesty international alizungumza na mmoja wa raia hao wa sudan walioondolewa agadez ambaye alifanikiwa kutoroka baada ya zoezi hilo la kamakamata kufanyika
kudidimia kwa maadili afisa wa kampuni hiyo justin olocruz ni afisa anasema tunatumia vifaa halisi kwa hawa watoto kutengeneza vitu huku wakipata ujuzi wa kweli wa hali halisi ya mambo
aliweka picha za business card za fbi na lapd zilizokuwa katika sehemu ya meza ndogo ya kwenye ndege ikiwa na majina na namba za mawasiliano
pia aliandika kuwa anatetemeka kutokana na vitisho hivyo
hatua hii imejiri wiki mbili baada ya kufungwa makanisa zaidi ya mia saba jijini kigali kwa tuhuma hizo huku hata baadhi ya wachungaji wakiendelea kuzuiliwa kwa shutuma za kukaidi agizo hilo
aprili dakika baadaye mlipuko wa tatu ukatokea karibu na hoteli hiyo kutokana na bomu lililokuwa limetegwa gwenye gari la miguu mitatu maarufu kama tuk tuk
sheikh suleiman amefafanua kuwa kama vile yalivyofungwa makanisa zaidi ya mia saba wiki mbili zilizopita jijini kwa ajili ya kelele huenda hii ni ishara kwamba hata misikiti ikafutia endapo wenyewe watashindwa kuridhia agizo hilo
moi hivi sasa anataka ofisi ya meya kuanzisha usafiri wa bei nafuu na wenye kufuata mpangilio bora kwa ajili ya kuwahudumia wasafiri kutoka katika vituo vilivyokuwa vimeandaliwa washuke na kuchukuliwa kwenda ndani ya eneo la biashara la jiji la nairobi
seneta susan collins wa marekani mrepublikan ambaye anachukuliwa kuwa mwenye kura ya kubadilisha matokeo kati ya wawakilishi watakao amua uteuzi wa jaji brett kavanaugh kuingia mahakama ya juu marekani ametangaza kuwa atampigia kura mteule huyu
wafanyakazi wa huduma za dharura waliendelea kuchimba na kufukuwa katika eneo lote ambalo nyumba na majengo yalikuwa yameanguka wakiwatafuta watu ambao wamenusurika
kwa upande wake mwenyekiti wa chama cha act wazalendo yeremia maganja alisema hitaji la katiba ni tangu vizazi na vizazi hivyo serikali haitakiwi kupuuza takwa la wananchi
kati ya vyeti anayotakiwa kuwasilisha kwa maafisa wa uhamiaji ni pamoja na cheti chake cha kuzaliwa cheti cha kuzaliwa cha baba yake mama yake cha bibi na babu mzaa baba na mzaa mama na vyeti vya ndugu zake ifikapo aprili bila kukosa
netanyahu anaongoza muungano wenye utata lakini anaamini kuwa madai hayo hayawezi kusukuma kufanyika uchaguzi kabla ya wakati uliopangwa
katika kikao na waandishi wa habari msemaji wa serikali ya sudan kusini michael makuei amesema kwamba wapiganaji wa salva kiir watapewa mafunzo na kujiunga na jeshi la taifa
kuwaondoa wanajeshi wote wa marekani nchini syria kwa wakati huu kutamsaidia assad
uthabiti umoja na uhuru wa syria hatimaye vitapatikana baada ya uongozi wa assad ili kupatikana mafanikio
kuendelea kuwepo kwa marekani kutahakikisha kuishinda isis kabisa na pia kufungua njia kwa mamlaka halali za kieneo ili kuendelea utawala wa majimbo kwa maeneo ambayo yatakombolewa amesema tillerson
vyombo vya ulinzi nchini jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc vimewauwa siyo chini ya watu saba waliokuwa wakiandamana kumtaka rais joseph kabila kujiuzulu walinda amani wa umoja wa mataifa un wamesema
huu ni ubatili mkubwa na ukatili dhidi ya demokrasia na matokeo yake asilimia tu ndiyo wanajitokeza kupiga kura mwenyekiti huyo amefafanua
mwenyekiti wa chadema taifa freeman mbowe amesema kuwa kumekuwepo na ukiukwaji mkubwa wa sheria za uchaguzi katika chaguzi ndogo zilizo itishwa hivi karibuni katika majimbo ya ukonga na monduli jambo ambalo tume ya taifa ya uchaguzi nec imelipinga
kwa upande mwengine sio jambo lisilo la kawaida kwa watu kupigania kumiliki jambo lenye mafanikio
siku zote wanataka wawe upande sahihi wa historia
sheria hizi zinazotumiwa na serikali zimepelekea mchezo wa paka na panya kufanyika kwa wale ambao wanataka kupambana na vizuizi hivi
mtandao wa vpn umeendelea kutoa huduma kwa njia moja ya kuzuia mtumiaji wa internet kutoweza kujulikana jina lake na sehemu aliko wakati anatumia internet
kwa kujibu mapambano hayo nchi kadhaa zimepiga marufuku mtandao huu
miguna amedai kuwa polisi huko uae waliwazuia maafisa wa ubalozi wa canada walioko nchini dubai kwenda kumuona akiwa katika chumba chake
mafuriko na maporomoko yameuwawatu katika vitongoji kadhaa vya mji mkuu kinshasa katika jamhuri ya kidemokrasia ya congo jiji la tatu kwa ukubwa afrika afisa mmoja amesema ijumaa
gazeti la mtanzania limeandika kuwa kamanda wa polisi mkoa wa arusha ramadhan ng anzi amethibitisha kutokea kwa vurugu na kukanusha kuwa hakuna mgombea aliyechomwa kisu katika kata ya kaloleni
katika uwanja wa michezo wa nyayo jijini nairobi wakenya walifurika kusherehekea na kuadhimisha siku hiyo muhimu kwa nyimbo za kizalendo walielezea kuwa na fahari na matumaini makubwa ya mafanikio ya taifa lao
mwandishi wa voa ameripoti kuwa huduma za dharura za uokozi zinawashirikisha watu waliojitolea ambao wanaendelea kufukua matope kwa kutumia mikono
mwanadiplomasia wa zamani wa canada michael kovrig alikamatwa akiwa nchini china na hivyo kuongeza mivutano kati ya nchi hizo mbili juu ya canada kumkamata mkuu wa kampuni ya teknolojia ya china kwa ombi la marekani
hatua hiyo ilijiri siku moja baada ya dunia kuadhimisha siku ya uhuru wa uandishi wa habari na siku kumi tu kabla ya kura ya maoni nchini burundi ambayo huenda ikabadilisha ukomo wa mihula ya urais
kwa mujibu wa matokeo ya uchaguzi mgombea wa ccm julius kalanga alishinda uchaguzi huo kwa kupata asilimia ya kura zote zilizopigwa na chadema kuambualia asilimia tu
matopo iko kiasi cha kilometa kusini magharibi mwa mji mkuu harare katika mkoa wa matebeleland ambako mazao kwa kawaida hushindwa kumea kwasababu ya mvua kidogo
hivyo wanyama katika mkoa huu wenye hali ya ukavu siyo tu dalili ya utajiri lakini chanzo cha maisha wanauzwa au kubadilishwa kwa nafaka hasa mahindi ambayo hutumika kutayarisha chakula kikuu nchini humo maarufu kama sadza au uji isitshwala
kama haitoshi alisema bibi yake nondo alikwenda kuhiji mnamo na alipewa hati ya kusafiria ya tanzania huku akihoji kama angekuwa sio raia wa tanzania angepewaje hati hiyo kwa wanaoweka pesa zao kwa simu kama akiba wanatozwa shilingi bila kuzingatia kiwango kila wanapotuma pesa na anayepokea vile vile hutozwa kiwango hicho
hata hivyo museveni anadai kwamba wabunge wa upinzani wanapewa ufadhili na serikali za nje yakiwemo mashirika yasiyo ya kiserikali kuitatiza serikali yake kwa kufanya maandamano
wakenya watayarisha nyama choma wakati wa maonyesho ya utamaduni wa jamii mbalimbali za nchi yao yaliyofanyika marekani
width magufuli aliingia mamlakani mwaka wa kwa ahadi kwamba angeharakisha juhudi za kuimarisha uchumi na kukabilina na ufisadi nchini humo
maktaba ya bunge la marekani imesema kuwa haitaendelea kukusanya na kuhifadhi kila ujumbe wa tweet unaochapishwa katika akaunti za twitter kama ilivyokuwa ikifanya kwa miaka iliyopita
mawakili wake nao wanasema kwamba wanakusanya taarifa zote za dhuluma dhidi ya raia wa uganda zinazodaiwa kutekelezwa na utawala wa rais museveni na kuziasilisha kwa wafadhili wa uganda kwa lengo la kutaka ufadhili huo kusimamishwa hadi hali utawala utakapoheshimu haki za kibinadamu
msemaji wa white house sarah sanders amesema katika tamko lilitolewa kwamba jumatano imepangwa kuwa siku ya kitaifa ya maombolezi na bendera ndani ya white house tayari zimeshushwa nusu mlingoti kumuenzi bush
mwimbaji gwiji aretha franklin nyota aliyewahi kushinda tuzo mbalimbali za grammy ni mgonjwa sana
tukio hilo limetokea kilomita kaskazini mwa mji wa khartoum
wine amesema kuwa yeye pamoja na wenziwe waliteswa wakiwa kizuizini
alipewa dhamana na kuruhusiwa kuondoka nchini kwende kujitibia
serikali imekanusha madai hayo ya kuteswa kwake na kunyanyaswa
siku ya jumatatu balozi wa marekani kwa masuala ya syria jim jeffrey alionekana kupingana na erdogan
jeffery alisema tunafikiri kwamba kila mapigano huko kaskazini mashariki mwa syria kwa mtu yeyote ni wazo baya na huo ulikuwa msimamo ambao niliuelezea nilipokuwa ankara kwa kila mtu kuanzia kwa rais kwenda chini
kwa mujibu wa shirika la habari la bbc asiimwe alisema madhumuni ya hatua hiyo ni kuhifadhi historia ya uganda
sasa mheshimiwa jenista mhagama na mkurugenzi wa ssra mjiuzulu nimewashinda hamkuwatetea wafanyakazi alisema bulaya katika ujumbe wake aliouandika kwenye ukurasa wake wa twitter
mpaka baada ya kufariki kwake ndiyo nikagundua kuwa tuliweza kukopa kitu dukani na kwa hiyo kwenda kuiba pale chupa ya soda kungeweza kuharibu uhusiano mzima
washindi wa mashindano ya kiswahili ya mabati cornell ya fasihi dotto rangimoto mwanangu rudi nyumbani na ali hilal ali mmeza fupa alhamisi walipokezwa tuzo hizo jijini nairobi
kwa mujibu wa gazeti la new times baraza la seneti limepokea ripoti ya mashauri ya kitaifa ya kupambana na mauaji ya halaiki inayoelezea hatua zilizofikiwa katika mazungumzo yaliyofanywa na shirika la umoja wa mataifa la elimu sayansi na utamaduni unesco
tsunami hiyo imetokea karibu na mahala ambako tetemeko kubwa la disemba pamoja na tsunami iliyofuata ilisababisha vifo vya watu katika nchi pamoja na zaidi ya huko indonesia
rais wa uganda yoweri museveni anataka nchi za nje kukoma kuingilia maswala ya ndani ya nchi yake akisema hatua hiyo ni ukosefu wa maadili na heshima
wakimbizi wanahaki ya kurudi katika nchi zao wakati wowote wanapotaka
lakini tunawasihi wakimbizi kufanya maamuzi ya busara na waache kusikiliza taarifa za uongo na uzushi amesema baba fall
dkt rugemeleza nshala amechaguliwa kuwa makamu wa rais wa tls
tunataka uchunguzi huru ufanyike kwa kuchunguza matukio yote kuanzia hili la mwanafunzi wa nit na mengine yote ya mauaji na utekaji amesema
wananchi wa kenya wameandamana mjini nairobi alhamisi baada ya kudhihirika kuwa zaidi ya dola milioni ya fedha za umma zilikuwa zimeibiwa
rais wa tanzania john magufuli ametuma salamu za rambirambi kwa familia za marehemu
pia amewataka wadau wote wa usalama barabarani kuchukua hatua kudhibiti ajali hizo
idara ya umoja wa mataifa ya kuhudumia watoto unicef inaripoti kuwa takriban watoto wamelazimishwa kukimbia makawao kutokana na kusambaa kwa ghasia za kijamii huko jamhuri ya kidemokrasi ya kongo drc katika jimbo la ituri
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire voa washington dc
rais wa uswizi alain berset namwenzake wa kenya uhuru kenyatta jumatatu walitia saini makubaliano mbalimbali ikiwa ni pama na yale ya ushirikiano katika vita dhidi ya ufisadi
hata hivyo kim jong un hakutoa hotuba yoyote kwa umati uliyohudhuria katika uwanja wa pyongyang kim ii
kaimu kamanda wa polisi mkoani tanga kamishina msaidizi wa polisi acp leonce rwegasira amesema ajali hiyo ilitokea asubuhi jumatatu
wanajeshi wa kikosi maalumu cha ulinzi wa rais wakiongozwa na jenerali gilbert diendere mshauri mkuu wa compaore waliwachukua mateka maafisa wa serikali ya mpito mwezi mmoja kabla ya uchaguzi wa mwaka uliofuata
wachambuzi wa mambo ya kisiasa walikuwa wametabiri kwa upana kuwa mahakama itafanya uamuzi dhidi ya kesi iliyo funguliwa na chama cha upinzani cha democratic change party kupinga matokeo
waandamanaji katika mji wa beni nchini jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc walivamia kituo cha wagonjwa wa ebola alhamisi na inaripotiwa huenda wagonjwa wamekimbia afisa mmoja wa kituo hicho aruna abedi ameiambia reuters
kikosi cha pamoja cha sahel cha g kinakabiliana na ugaidi ukosefu wa usalama biashra haramu ya binadamu na dawa za kulevya katika kanda yao
na kikosi cha pamoja ya mchanganyiko wa mataifa kinapambana na boko harana ugaidi katika kanda ya ziwa chad
lakini operesheni hizi zinahitaji uungaji mkono kutoka jumuia ya kimataifa
hamtakiwi kuwa washirika wa mnyama anaeuwa kwa kutumia gesi ya sumu wananchi wake wenyewe na anafurahia trump amesema hayo katika ujumbe wa twitter wakati washington ikiendelea kupima namna ya kulishughulikia madai ya shambulizi hilo la silaha za kemikali
basi hilo ambalo ni mali ya kampuni ya prince hamida iligonga treni ikitokea kigoma mjini kwenda tabora
kwa mujibu wa shirika la habari la reuters baadaye wabunge hao walianza kuimba nyimbo za kukikashfu chama kinachotawala cha zanu pf
rais magufuli alisema kwa kuwa tanzania haina uwezo wa kuidhibiti mitandao hiyo wako watu nje ya nchi ambao wanaitumia kwa maslahi yao bila kujali madhara yanayoweza kutokea
akijibu hoja hizo msemaji wa polisi wa uganda emilian kayima amekanusha kwamba polisi walihusika katika kushambulia vyombo vya habari
katika maoni yaliyo wekwa katika tovuti yake china imelitambua rasmi jumapili kanisa katoliki na kusema kwa moyo mkunjufu imewafiki mkataba uliosainiwa jumamosi na kuahidi kuendelea kufuata njia inayowafikiana na jamii ya kisoshalisti chini ya uongozi wa chama cha kikomunisti cha china ccp
marekani imeitaka russia kuacha kuisaidia serikali ya syria mara moja na kushirikiana na jumuiya ya kimataifa katika juhudi zake za kuendelea kuepusha mashambulizi ya kinyama ya kutumia silaha za kemikali
faki ameongeza kuwa ziara ya mwanadiplomasia wa juu wa marekani ni ushahidi kuwa mahusiano kati ya afrika na marekani bado ni imara
katibu mkuu wa sasa wa umoja wa mataifa ant nio guterres alisema jumamosi kupitia ujumbe wa twitter kwamba annan alikuwa ni mshauri imara katika kuelekeza mambo mema
katika mahojiano na shirika la habari la associated press siku ya ijumaa chamisa aliishutumu tume ya uchaguzi zimbabwe haipo sahihi inampendelea mnangagwa madai ambayo rais mnangagwa pamoja na tume hiyo ya uchaguzi wanayapinga
chamisa aliapa kufanya maandamano ya amani kama uchaguzi hautakuwa wa haki
wafanyakazi wa uokozi wanaendelea na operesheni za uokoaji katika bahari karibu na mji wa jakarta baada ya ndege ya shirika la ndege lion air iliyokuwa na abiria kuangukia baharini muda mfupi baada ya kuruka kutoka uwanja wa jakarta
shirika la habari la reuters liliripoti kwamba serikali ya mexico ilitangaza jumapili kwamba ilikuwa imeuchukua tena udhibiti wa mpaka baada ya takriban wahamiaji kujaribu kuvuka mpaka wa kuingia marekani kwa nguvu
roboti ni kifaa cha kielektroniki chenye uwezo wa kimekanika
lakini roboti huyu sio ni kipande cha mashine kubwa ambacho kinatengeneza magari au ni kifaa kidogo kinacho safisha sakafu
huyu ni mfano wa binadamu aliyewahi kuishi akiitwa bina 
mei serikali ya niger iliwakamata na kuwapakia katika malori na kuwarejesha kwenye mpaka wa libya
mamlaka nchini niger zimethibitisha kuondolewa kwa watu hao wakisema kuwa hilo limefanyika kwa sababu watu hao hawakuwa wakimbizi lakini ni wanachama wa makundi ya waasi wenye silaha nchini libya na hivyo wanahatarisha usalama wa nchi hiyo
waandishi hao wanadaiwa kukamatwa katika hoteli ya southern sun jijini dar es salaam na kushikiliwa hati zao za kusafiria na kisha kuachiwa huru
facebook imetuhumiwa kufanya makubaliano ya siri na wanaotengeneza app zinazotumika katika mitandao ya kijamii ikiwaruhusu kutumia taarifa za watumiaji wa mtandao huo na kudukua simu na kompyuta zao kuingilia taarifa za watu wengine nje ya mtandao wa facebook
serikali ya uganda mara kadhaa imekana madai ya maafisa wake wa usalama kuwatesa washukiwa wakiwa kizuizini na badala yake kusema kwamba wanaodai kupigwa na kuumizwa ni waongo
familia moja katika eneo la new york imeeleza wamarekani watano kati ya waliouwawa ni ndugu wa familia moja waliokuwa likizo
tukio hilo litazinduliwa na umukuka chifu mkuu wa koo mbalimbali bob mushikori katika viwanja vya utamaduni vya mutoto uganda
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa anaripoti kuwa ingabire wa chama cha upinzani cha fdu inkingi na ambacho hakijasajiliwa nchini rwanda ni miongoni mwa wafungwa zaidi ya walioachiwa huru mwishoni jumamosi kwa msamaha wa rais paul kagame
katika uamuzi wa majaji mahakama ilisema bemba hawezi kuwajibishwa kwa vitendo vya majeshi ya mlc vingine ambavyo vilitokea wakati bemba ni makamu wa rais wa drc
maapendekezo ya ushuru yaliasilishwa na rais uhuru kenyatta kujadiliwa na bunge kupitishwa na baadaye kusainiwa na rais uhuru na kuwa sheria
maombi yangu ni muwe na krismas yenye furaha ni ombi langu la nyinyi kushikamana pamoja papa alieleza hilo wakati akihutubia zaidi wa wakatoliki milioni moja duniani kote
facebook tayari imesitisha uhusiano wake na ca na kuikataza kampuni hiyo kutumia mtandao huo kwa matangazo yake
vyanzo vya habari nchini burundi vimesema kuwa watu wengi walionekana kusubiri kwenye mistari mirefu nje ya vituo vya kupiga kura katika mji mkuu wa bujumbura kwa ajili ya kupiga kura hiyo ya maoni
hata hivyo hamas imekanusha kuwa wapiganaji wake hawakurusha risasi dhidi ya majeshi ya israeli na wala hawakutumia waandamanaji kama ngome yao
kinana ametumikia nafasi ya katibu mkuu wa ccm tangu mwaka 
julai katika mkutano mkuu maalumu wa ccm ambao rais mstaafu jakaya kikwete alimkabidhi uenyekiti wa ccm rais magufuli ikiwa ni miezi minane tangu aingie madarakani maandamano hayo yanayoendelea katika miji mbali mbali yameitikisa iran kwa wiki nzima
jaji sam rumanyika anayesikiliza kesi ya pingamizi la rufani ya kupinga uamuzi wa kufutiwa dhamana kwa viongozi hao amepiga simu mahakama ya hakimu mkazi kisutu akiamuru mwenendo wa kesi na uamuzi uliowafutia dhamana washtakiwa hao umfikie ofisini kwake haraka
leo ni siku ya kushereheka mrepublican seneta susan collins wa maine amesema
serikali inapofungwa inabainisha kushindwa kutawala
pamoja na kuwa abiriga alikuwa upande ulioanzisha mjadala juu ya suala lenye utata la ukomo wa umri viongozi wa upinzani akiwemo dr besigye rais wa chama cha dp norbert mao erias lukwago dr abed bwanika wamejitokeza kulaani mauaji hayo
rais uhuru kenyatta na makamu wake william ruto wamefanya mkutano wa pamoja na waziri wa usalama wa ndani fred matiang i waziri wa habari na mawasiliano ya kiteknolojia joe mucheru na mwanasheria mkuu githu muigai kwa lengo la kuvitaka vyombo vya habari kujizuilia kutangaza kuapishwa kwa raila odinga na kalonzo musyoka kuliko andaliwa na nasa ntv imeripoti
cohn ambaye ni mkurugenzi wa baraza la uchumi la taifa amekuwa akiongoza wale wanaopinga ndani ya nchi mpango mzima wa trump wa kuweka ushuru katika uagizaji wa chuma na aluminium
ofisi ya uchunguzi wa safari huko russia ilisema katika taarifa yake kwamba abiria na wafanyakazi sita walikuwa ndani ya ndege na wote waliuwawa
watoto watatu walikuwa miongoni mwa waathirika
kwa mujibu wa mwenyekiti wa kq michael joseph uzinduzi huo ni hatua muhimu kwa shirika hilo ambayo imefatia mipango mipya ya kifedha iliyotekelezwa na shirika hilo akiongeza kuwa safari hiyo italiwezesha shirika hilo kuimarika na kuendelea kuingiza faida
mwanasheria wake anasema bemba anataka kujiunga na familia yake ubelgiji lakini swala lake la kisheria huenda pia likaathiri uchaguzi wa drc unaotazamiwa baadaye mwaka huu
februari ni siku ya kimataifa ya kupinga ukeketaji wanawake na wasichana kote duniani
siku hii ambayo hujulikana kama internationa day of zero tolerance for female genital mutilation ni tukio ambalo hufadhiliwa na umoja wa mataifa
monica juma ameteuliwa kuwa waziri wa mambo ya nje amina mohammed ameteuliwa waziri wa elimu margaret kobia ameteuliwa kuwa waziri wa vijana na utumishi wa umma racheal omamo ameteuliwa kuwa waziri wa ulinzi sicily kariuki ameteuliwa kuwa waziri wa afya na farida karoney ameteuliwa kuwa waziri wa ardhi ambaye ni mwanahabari mkongwe
miongoni mwa chaguzi zinazoangaliwa kwa karibu sana na wahamiaji hapa marekanini ule wa jimbo moja la uchaguzi la minnesota
katika baadhi ya jamii wazazi wakiwa wamebeba mabango waliungana na watoto wao wakishinikiza sheria kali za udhibiti wa silaha kuanzishwa marekani ambako katiba inaruhusu umiliki wa silaha na bunge limekuwa likipinga mapendekezo ya kuwekea mkazo sheria za kudhibiti ununuzi wa silaha
akizungumza mjini kigali waziri wa sheria na mwanasheria mkuu wa rwanda johnston busingye alisema katika mikataba ya geneva kuhusu kuheshimu haki za bidamu nchi ya rwanda imekwishatekeleza mikataba minane kati yake kwa kiwango cha asilimia huku ile iliyosalia ikiendelea kutekelezwa kwa kiwango cha kati ya asilimia hadi 
kama una maafisa wa mahakama ambao wamekumbwa na hali hiyo na kutoa maamuzi dhidi ya yako hoja itakuwa kesi ilikuwa dhaifu aliliambia shirika la habari la reuters na kuelezea kwamba moja ya waendesha mashtaka wake alikamatwa mwezi uliopita kwa shutuma za rushwa
hatuwezi kutia vichwa vyetu kwenye mchanga amesema
tunaamini kwamba kufanya upimaji wa mapema tunaweza kugundua saratani kwa watu ambao bado wana afya njema hawana dalili na pengine saratani itakuwa katika hatua za awali kabisa hivyo itakuwa rahisi kuwatibu na matibabu yake pia ni rahisi na tunaweza kuokoa maisha ukilinganisha na kuongeza tu muda wao wa kuishi amesema papadopoulos
hili lilikuwa ni tatizo kubwa la kupoteza uaminifu
ninaomba msamaha wa kweli kwa kilichotokea
tunawajibu wa msingi kulinda taarifa za watu zuckerbag aliliambia shirika la habari la cnn
vituo vya kukusanya damu huko pittsburgh viliongeza masaa ya kuwahudumia watu waliokuwa wanataka kuchangia damu
akizungumza katika hafla hii waziri wa uchukuzi james macharia ameeleza kuwa hatua hii inaipa kenya hadhi na hivyo basi ni jukumu la kenya kupitia washikadau wa sekta ya usafiri wa anga kenya kudumisha ubora huu
mann anacheka ndiyo samahani kuhusu hilo
alipoulizwa kama ana imani kwamba uamuzi utakaotolewa na mahakama juu ya suala hilo utaheshimiwa na serikali licha ya kutofanya hivyo hapo awali baada ya kuamriwa wawafikishe mahakamani watuhumiwa miguna ambaye pia ni mwanasheria alisema hawezi kulijibu swali hilo kwa sababu bado hatua hiyo haijafikiwa
ajali hiyo imetokea eneo ambalo ni maili kutoka pwani ya shanghai
akielezea hisia zake juu ya bara la afrika papa ameonyesha sikitiko lake kwa mamilioni ya watu ambao ni wakimbizi au wamelazimika kukimbia makazi yao na ambao wanahitaji misaada ya kibinadamu na pia kuhakikishiwa upatikanaji wa chakula
rais magufuli ameagiza watendaji wa kivuko na wengine wote wakamatwe katika hali ya uchunguzi huo akiwemo kapteni wa meli hiyo
lieberman ni kati ya wale walioko katika serikali ya israeli na sehemu nyingine ambao walikosoa suluhishi lililosimamiwa na misri wakipendelea badala yake majeshi ya israeli kutumia mabavu zaidi kukabiliana na wapiganaji hao katika ukanda wa gaza
rais ramaphosa hivi karibuni alitangaza kuwa atapeleka ombi la kurekebisha katiba ili kuwezesha hatua ya ardhi kuchukuliwa na kugawanywa tena bila ya wamiliki wa ardhi hizo kulipwa fidia
wanafunzi zaidi ya elfu waliokuwa wanapatiwa chakula shuleni na shirika moja la kijerumani lisilo kuwa la kiserikali katika mkoa wa kirundo kaskazini mwa burundi wameacha kuhudhuria masomo shuleni
pia kulikuwa na ndege za kijeshi kutoka jeshi la anga la marekani usaf us airforce ambazo zinafanya operesheni maeneo mbali mbali duniani ndege hizi zenye kasi ya hali ya juu na uwezo wa kubeba makombora ya angani na pia gharama yake ni dola milioni ina uwezo wa kuruka kwa sataili tofauti ikizuinguka hewani hata kuweka upande chini kwa juu ina uwezo mkubwa sana
katika mchakato huu kuna hatua kadhaa
si hatua tu za kibiashara bali pia hatua ambazo ni rasmi zinazo ashiria utaratibu muhimu wa kupata idhini
tumekuwa katika mchakato huu zaidi ya miaka mitatu iliyopita na alhamisi utaratibu muhimu umeafikiwa kwa hivyo nimeridhishwa na kufurahi sana
alieleza mikosz
pia ofisi yake imetoa vielelezo kamili juu ya mpango wao wa kuingilia kati uchaguzi wa urais wa marekani wa mwaka waendesha mashtaka wa serikali kuu wametangaza ijumaa
hata hivyo msafara wa maelfu ya wahamiaji kutoka amerika ya kati unaendelea na safari kupitia mexico wakiwa na matumaini ya kuingia marekani
umashuhuri wake mkubwa ulijitokeza mwaka aliposhiriki katika filamu iliyopata umaarufu ilioitwa deliverance ilikuwa ikizungumzia safari ya boti ambayo iligeuka kuwa hatari
kwa upande wa mitandao ya kimataifa kanuni imewaondolea kizuizi wao hawaguswi na kanuni hii lakini watanzania wote ni lazima wachukue leseni
akizungumza baada ya utiaji saini huo majaliwa alisema mkataba huo umelenga kuimarisha uhusiano maendeleo ya kiuchumi kiutamaduni na teknolojia ya habari na mawasiliano tehama
waziri wa fedha wa marekani steve mnuchin alisema kuwa maafisa hao watatu wanaendesha wizara ambao zinakiuka haki za binadamu kukandamiza na kudhibiti raia
marekani mara kwa mara imeushutumu utawala wa korea kaskazini kwa ukiukaji wake mkubwa na wa kikatili katika haki za binadamu na uhuru wa msingi alisema mnuchin
marekani pia imezuia mali zao na raia wa marekani wamezuiliwa kufanya biashara nao
kwa kuongezea amesema majaji katika kesi hiyo wameshindwa kuangalia juhudi zake za kusitisha uhalifu uliotendwa na movement for the liberation of congo mlc mara tu alipofahamu kuhusu hayo na jinsi ilivyokuwa vigumu kwa yeye kuwadhibiti wanajeshi akiwa mbali nao
ghasia za kingono ni vitendo vya uhalifu vinavyofanyika zaidi huko uganda
rais ameyasema hayo katika hotuba yake wakati wa mazishi ya makasisi watatu wa kanisa la independent pentecostal church of africa aipca waliofariki tarehe disemba kutokana na ajali ya barabarani katika barabara kuu ya ya embu nairobi
naye museveni ameeleza kwamba uganda inatengeneza kiasi kikubwa cha sukari tani ambazo hadi hivi sasa hazipati wanunuzi
tanzania kwa upande wake ina uhaba wa tani za sukari kila mwaka
mabalozi wa marekani waliokuwa wakihudumu katika nchini mbali mbali barani afrika wamepeleka barua white house kuelezea wasi wasi mkubwa juu matamshi yaliripotiwa kutolewa na rais donald trump akitumia lugha mbaya kuyaita mataifa ya afrika
tofauti kubwa iliopo hivi sasa ni kuwa makampuni lazima yatoe sababu za kuridhisha kwa hatua yoyote inayochukuwa kukusanya au kutumia taarifa hizo binafsi
waandaaji wanasema waliungwa mkono kwa nguvu zote na akina mama ambao wanapinga sera ya zamani ya utawala wa trump inayo tenganisha watoto kutoka kwa wazazi wao katika mpaka wa marekani na mexico
wakina mama wa nyumbani kadhaa waliandaa maandamano jumamosi huko portland oregon
polisi wamekuwa wakimchunguza netanyahu kutokana na wasiwasi ambapo yeye na familia yake walipokea zawadi za gharama kutoka kwa mzalishaji wa hollywood arnon milchan pamoja na bilionea mmoja wa australia james packer
zawadi hizo zinashutumiwa kuhusisha siga dhahabu na shampeni zenye thamani
kulingana na taarifa ya polisi inakadiriwa kwamba jumla ya gharama ya zawadi zilizopokelewa kati ya mwaka na ni kiasi cha dola gazeti la mtanzania limeripoti kuwa amesema imekuwa ni kawaida kwa wabunge wa upinzani kuchokoza serikali kwa kuuliza maswali bungeni na wanapotoka nje hurusha video zao mitandaoni
kwa upande mwingine mamlaka ya hali ya hewa imekuwa ikilaumiwa na wananchi kama isiyotoa taariha sahihi kuhusu mabadiliko ya hali ya hewa na hivyo kuchangia tatizo hilo
filamu iliotengenezwa na mwanafunzi wa kijerumani inayosimulia shambulizi la kigaidi la basi la mandera huko kenya imeteuliwa katika zawadi ya oscar
spika wa bunge three billboards outside ebbing missouri hata hivyo hakujulikana mara moja ni wafungwa wangapi walikuwa wanashikiliwa katika kituo hicho ambacho shirika la human rights watch linalotetea haki za binadamu lilitoa ripoti mwaka ikidai kuwa njia haramu za kusaili wafungwa zimekuwa zikitumika dhidi ya wafungwa
mke wa mtu sumu mwaka watu takribani waliuwawa huko congo wakati lori la mafuta lilipopinduka na kulipuka na kusababisha moto kuwaka hadi kufikia nyumba kadhaa pamoja na ukumbi wa sinema uliojaa watu waliokuwa wakiangalia michuano ya kombe la dunia
viongozi wa canada mexico na marekani wamesaini ijumaa makubaliano mapya ya amerika kaskazini
kwa mujibu wa gazeti la daily nation la kenya mmoja wa mawakili wa bwana miguna nelson havi amethibitisha kwamba mteja wake aliingizwa kwa nguvu kwenye ndege ya shirika la ndege la emirates iliyokuwa inaelekea dubai
miguna alizuiliwa jkia baada ya kuwasili kutoka canada ambapo awali alirejeshwa huko kwa madai kuwa alikuwa ameukana uraia wa kenya
tangu kuwasili nchini kenya wakili miguna alinyimwa ruhusa ya kuingia nchini humo licha ya amri mbili za mahakama kuelekeza arejee nchini kwa vile kufukuzwa kwake nchini kenya na kupelekwa canada kulifanyika kinyume cha sheria
wale wasiovunjika moyo wanatumia kila njia wawezayo kuvuka ikiwa kutembea kwenye mto au kuchupa kutoka daraja ilimuradi wanasema wataendelea na safari yao
huku mashirika ya huduma za kiraia zinawasaidia kwa chakula na misaada ya dharura
wakati bolton alipozungumzia sera ya utawala kwa afrika waziri wa ulinzi wa marekani jim mattis yeye alitangaza kuwa marekani hivi sasa kamwe haitasaidia tume za ulinzi wa amani za umoja wa mataifa ambazo hazionyeshi maendelezo na mafanikio na wala haziwajibiki
hivi sasa matumizi ya lugha ya kashfa siyo kwamba itakuwa ni jambo la kushangaza amesema kuiambia voa
kama kawaida nitapeleka habari yote hii juu ya suala hili nilioipokea kutoka bunge la congress kwa wahusika katika idara ya sheria
sisi hapa kama mawaziri wa fedha hatutachukua nafasi kujadili yale yaliyopitishwa na marais wetu la hasha tunachokifanya hapa ni kujadiliana utekelezwaji wake
imewataja maafisa sita ya jeshi la myanmar akiwemo mkuu wa majeshi jenerali wa ngazi ya juu min aung hlaing ikisisitiza kuwepo kwa uchunguzi na kufunguliwa mashtaka juu ya uhalifu dhidi ya binadamu ikiwemo mauaji ya halaiki
ripoti ya umoja wa mataifa kuhusu haki za binadamu iliyotolewa jumatano inaeleza kuwa uhalifu zaidi dhidi ya ubinadamu ulifanyika nchini burundi mwaka na na kuelezewa kwa ufasaha na maafisa wa juu wa un
kayihura kwa muda mrefu amekuwa akishutumiwa kwa kutumia nguvu dhidi ya wapinzani wa rais yoweri museveni hasa dkt kiiza besigye wa fdc
bennett amesema malipo yasiyo halali yalifanywa na afisa wa eneo ambako matangazo yanapeperushwa
kandoro ameacha mjane na watoto watano na wajukuu wanane
farida karoney rais wa marekani donald trump kwa mujibu wa vyanzo vya serikali matumaini yaliongezeka baada ya kim kumwambia rais wa marekani donald trump wakati wa mkutano wao jumanne huko singapore kwamba yuko tayari kufanya mazungumzo na abe
tathmini hiyo ya hali ya hewa ya taifa iliokuwa na zaidi ya kurasa imetahadharisha kuwa maafa makubwa na ya muda mrefu yanayotokana na hali ya hewa kwa uchache kwa upande fulani yatasababishwa na kuongezeka kwa joto duniani
marekani uingereza na norway ziliunga mkono makubaliano ya mwaka wa yaliyopelekea uhuru wa sudan kusini kutoka kwa sudan na zimetishia kuweka vikwazo vya pamoja au vya nchi binafsi dhidi ya pande itakayokiuka makubaliano ya kusitisha mapigano
mbunge wa jimbo la kawe halima mdee chadema amekamatwa na jeshi la polisi kanda maalumu ya dar es salaam mara baada ya kuwasili uwanja wa ndege wa julius nyerere international airport jnia dar es salaam akitokea nchini afrika kusini alikokuwa akipatiwa matibabu
rais wa somalia mohamed abdullahi mohamed amelaani mashambulizi yasiyo kuwa na ushujaa
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa anaripoti kuwa maandamano pia yameshuhudiwa katika miji ya mityana na mkono
siku ya jumapili kifo cha mtu mmoja kiliripotiwa mjini miyana baada ya kupigwa na risasi polisi walipokuwa wakiwatawanya waandamanaji
rais trump aliandika kwenye twitter kwamba wa liberali wa mrengo wa kushoto pia wanajulikana kama wa democrat wanataka kufutwa kwa ice ambayo inafanya kazi nzuri na wanataka mipaka kuachwa wazi
uhalifu utakuwa mwingi na hautaweza kudhibitiwa
wamekuwa wakiimba nyimbo za kiroho na kusoma baadhi ya vifungu vya bibilia wakifuatilia nyao za yesu hadi kufika katika vituo vya msalabani
wafanyakazi wa msaada wa kibinadamu wana wasi wasi matatizo ya muingiliano wa usambazaji wa mahitaji ya binadamu yatapelekea njaa kali katika nchi ambayo tayari ipo kwenye mwangaza wa njaa
kauli hiyo ilisema kuwa nchi hizo ni maskini zaidi na chafu
kufuatia kauli hiyo au imemtaka rais trump aombe radhi
drc inafanya uchaguzi mkuu wa rais na wabunge disemba 
mwenzetu patrick nduwimana anaangalia pia sera zinazowekwa mbele na wagombea hao
uingereza imesema imejiridhisha kuwa urusi ilihusika na shambulizi hilo la sumu na waziri mkuu may ametangaza kuiadhibu urusi kwa kuchukua hatua kadhaa ikiwemo kuwafukuza idadi kubwa kuliko yoyote ile tangu ya wanadiplomasia wa urusi wakati wa kipindi cha vita baridi
hata hivyo urusi imekanusha kuhusika na shambulizi hilo la sumu
uingereza ufaransa na ujerumani zimekubaliana na mkataba huo wa iran uliofikiwa mwaka ukiungwa mkono pia na russia china na marekani
wizara ya afya nchini drc imethibitisha kuwepo kwa wagonjwa wawili wenye ugonjwa huo
al iyekuwa waziri wa masuala ya brexit david davis
chanjo hiyo iko bado katika hatua za awali za majaribio lakini ilikuwa inafanya kazi vizuri huko afrika magharibi wakati ulipotokea mlipuko miaka michache iliyopita
wanafunzi wa shule ya sekondari mjini washington wamepanga kuandamana kuelekea white house na pia hadi bunge la marekani baadae ijumaa wakitaka wabunge kuchukua hatua ili kupitisha sheria kali zaidi za udhibiti wa silaha
hata hivyo makubaliano haya yanasainiwa huku nigeria ambayo ni taifa kubwa la kiuchumi kwa sasa barani afrika likiwa halikusaini na kuomba wapewe muda wa kutathmini suala hilo
mtu anayedaiwa kuwa na matatizo mwenye umri wa miaka anayetuhumiwa kuuwa watu huko katika shule mmoja ya florida ameshikiliwa bila ya dhamana
mahakama ya katiba pia inatakiwa kuamua iwapo hatua ya wanajeshi kuingia bungeni na kuwacharaza wabunge viboko na kuwapiga ngumi wakati wa kuwasilishwa muswada wa mabadiliko hayo ya sheria haukuwa kinyume cha sheria
 ray akanusha kosa alilokiri akidai kuwa alilazimishwa kukiri kosa hilo
na aliendelea kusema hana makosa hadi mwisho wa maisha yake
mattis alisema hakuna uhalali kwa tume ambazo zinapewa fedha nyingi na badala yake hupeleka wanajeshi ambao wana vifaa duni na hawatoi ulinzi unaostahili kwa jamii ambazo ziko katika mazingira hatari huko wanakofanya ulinzi wa amani
alisema dkt nchemba analiomba bunge kuidhinisha bajeti ya sh
bilioni kwa ajili ya wizara yake na kati yake sh
bilioni sawa na asilimia ya bajeti yote inakwenda jeshi la polisi ambalo limeshindwa kuchunguza tukio la kupigwa risasi lissu
nkuluki alisema tunaomboleza vifo vya takribani watu 
pia kuna watu wengine ambao wamepata majeraha ya moto
aliongeza kusema kwamba barabara katika taifa hilo lililopo afrika ya kati ni mbaya baada ya miaka kadhaa ya vita na kutelekezwa bila ukarabati
utawala wa kaunti hiyo sasa unataka viongozi kutoka tanzania kukutana na wenzao wa kenya ili kukubaliana kwamba visa vya kuwakamata raia wa nchi hizo mbili wanaoishi mpakani vinakomeshwa
wabunge wa upinzani pamoja na wale wanaomuunga mkono rais farmajo walikubaliana alhamis kwa maandishi kwamba hoja ya kumfungulia mashtaka ilikuwa sio sahihi
farmajo alishutumiwa kukiuka katiba kwa kutia saini kile wapinzani wake walichosema ilikuwa mikataba ya siri ya biashara na ethiopia na eritrea pamoja na kufanya maamuzi ya peke yake ya kuteuwa majaji na makamanda wa jeshi
zimbabwe inatarajiwa kufanya uchaguzi wa urais tarehe mwezi ujao
mnangagwa mwenye umri wa miaka anawania kiti hicho chini ya chama kinachotawala cha zanu pf dhidi ya mpinzani wake wa karibu nelson chamisa mwenye umri wa miaka anayewania chini ya chama cha upinzani cah movement for democratic change mdc
ripoti hiyo pia inamkosoa rais wa marekani donald trump juu ya sera zake za uhamiaji na ukandamizaji wa uhuru wa habari na juu ya rikodi yake juu ya haki za wanawake
voa ilifanya juhudi za kupata maoni kutoka ikulu ya white house na wizara ya mambo ya nje marekani na hawakupata majibu yoyote
ebola imesambaa hadi mji wa beni wenye maelfu ya watu na kuambukiza watu kadhaa
alisema pia chakula cha usiku kilikuwa na nyama mahindi na jibini
kitendo cha yeye kutolinda vyanzo vya habari za upelelezi na utaratibu mzima wa kukusanya habari hizo amempelekea shada la maua rafiki yake putin rais wa russia pelosi amesema katika tamko lake
kadhalika zaidi ya raia wamealikwa kuhudhuria harusi hiyo kwenye viwanja vya kasri ya malikia sehemu kuu ya kuangalia wale wageni wanaoingia na kutoka
ikulu ya kremlin imesema rais wa russia vladimir putin ameeleza wasiwasi wake mkubwa juu ya uamuzi wa trump na mara nyingine amesisitiza umuhimu wa mkataba huu wakati ufaransa na china pia imepaza sauti kuunga mkono mkataba huo uendelee na iran
embed ripoti hizo zinasema maafisa wa japan wanapanga kuzungumzia mkutano huo na wenzao wa korea kaskazini katika mkutano wa usalama wiki hii huko ulaanbatar mji mkuu wa mongolia
katika mahojiano yake na voa baada ya uchaguzi maridhawa uliopelekea kushindwa waziri mkuu najib razak mahathir alikuwa na msimamo thabiti katika kuleta mageuzi na kusema kuwa kipindi cha utawala wake uliopita kwa njia yoyote ile hakikuchangia kutokea utumiaji vibaya madaraka kama vile shutuma zinazomkabili najib
bado tuna wasiwasi kwa kuongezeka ripoti hasa katika baadhi ya maeneo ya vijijini ya wapiga kura kutishiwa vitisho vya uvunjifu wa amani kubughudhiwa na ikiwemo kulazimishwa kuhudhuria mikutano ya kisiasa ameongeza
mashahidi walisema ghasia ambazo zilitokea nje ya uwanja wa jengo la ofisi za umoja wa mataifa nchini sudan kusini unmiss karibu na uwanja wa ndege wa kimataifa wa juba zilihusisha zaidi vijana ambao walionekana kutoa hasira zao kwa mataifa ya kigeni
uamuzi huo wa tume ya uchaguzi ulikosolewa sana kimataifa
baadaye alikamatwa pamoja na wanafamilia yake kwa mashitakaya kugushi na kukwepa kodi
kulingana na jaji wa mahakama kuu gadenya paul wolimbwa anaye ratibu mradi huo majaji kwenye mahakama katika miji wanalenga kusikiliza kesi za unyanyasaji wa kingono katika kipindi cha siku 
ni hatua inayo onekana kuwakera wana harakati wa kijamii na wanaotumia mitandao ya kijamii ya whatsapp facebook you tune twitter skype instagram miongoni mwa nyingine
ameongeza kuwa lakini nchini russia bodi ya umma ya wizara ya utamaduni kunauwezekano kuwa itazuia isionyeshwe nchini humo
matamshi ya waziri yanajenga taswira mpya lakini daisy amdany mkurugenzi mkuu wa shirika la community advocacy and awareness trust anaeleza kuwa serikali ina mengi ya kuyafanya kudumisha uhusiano huo
kasi ya harakati za wanajeshi pamoja na mawasiliano ya kidiplomasia yaliongezeka jumatatu siku ambayo pentagon imethibitisha kuwa waziri wa ulinzi anayeondoka madarakani jim mattis ameamuru wanajeshi wa marekani kuanza kuondoka syria bila ya kufafanua
donald trump rais wa marekani sio chini ya wakimbizi wamekufa kutokana na mlipuko huo na kuna zaidi ya wengine wanashukiwa kuwa wamepatwa na kipindupindu
ripoti iliyopitishwa na bunge la marekani ilitolewa kimya kimya siku ya ijumaa wakati wa sikukuu mwisho mwa wiki
naibu msemaji wa serikali ya uganda kanali shaban bantariza amesisitiza ijumaa kwamba hakuna dhuluma za aina yoyote alizo fanyiwa bobi wine na kwamba nia yake ni kuchafua sifa ya serikali kimataifa
wenzake trump katika chama cha republican ambao wana maamuzi kutokana na idadi yao kuwa juu kidogo kuliko wademokrat katika baraza la seneti
kukiwa hakuna dalili ya mrepublikan kuwa ana mpango wa kupiga kura dhidi ya kavanaugh inaelekea kuwa atapitishwa kwa ushindi pamoja na wademokrat kupinga hilo
mkataba huo unaboresha biashara ya mwaka mzima ya dola za marekani bilioni 
 kati ya nchi hizo tatu
kimambi alikuwa akimuunga mkono kwa nguvu zote magufuli wakati wa uchaguzi mwaka 
lakini baada ya kuchukua madaraka alimgeukia kwa hatua rais alizochukuwa kupiga marufuku vyama vya siasa kujishughulisha na siasa na kwa kusitisha matangazo ya moja kwa moja ya shughuli za bunge
polisi wa uganda waligundua bila ya kutarajia kituo chenye wafuasi wenye kufuata itikadi kali za kislamu kwenye msikiti mmoja mjini kampala na kuwauwa watu wawili na wamewakamata darzeni ya watu pamoja na kuwaachia zaidi ya wanawake na watoto maafisa walisema jumamosi
aliyekuwa mwakilishi wa umoja wa mataifa kuhusu dhuluma za ngono margot wallstrom ametaja congo kuwa jiji kuu la dunia kwa unajisi
waziri wa mambo ya nje javad zarif amesema jumatatu kuwa wananchi wa iran wanahaki ya kuandamana na kueleza kuwa washirika wa marekani huko mashariki ya kati hawapewi haki hiyo na serikali zao
kampuni ya uingereza ya soco international ilifanya upimaji wa ardhi katika eneo hilo ili kufahau kama kuna uwezekano wa matetemeko lakini leseni yake ilikwisha muda wake mwaka 
waziri wa fedha wa marekani steven muchin amesema jumatatu kwamba baraza la congress limekuwa likiunga mkono hatua hiyo kwa zaidi ya miaka 
tathmini ya cia ambayo awali iliripotiwa na gazeti la washington post ijumaa inakinzana na ile iliyotolewa na saudi arabia ambayo mwendesha mashtaka mkuu siku moja kabla ya kutolewa tathmini hiyo ilimsafisha prince mohammed bin salman kuhusika na mauaji ya mwandishi jamal khashoggi
mahakama ilitupilia mbali siku ya ijumaa madai ya chamisa ikisema alishindwa kuthibitisha shutma za wizi wa kura
wanajeshi wa korea kaskazini wamevuka mpaka na kuingia korea kusini sawa na wale wa korea kusini walioingia korea kaskazini katika hali ya amani na maridhiano ikiwa ni mara ya kwanza tangu mwaka 
akizungumza na maelfu ya watu huko manezhnaya square karibu na kremlin jumapili usiku aliwasifu wale waliompigia kura kama timu kubwa ya taifa akisema kwamba sisi tunaelekea kwenye mafanikio
polisi wa fredericton wamewataka wakazi wa eneo hilo kukaa majumbani kwao na mpaka sasa mazingira yaliyopelekea shambulizi hili hayaeleweki
alisema viongozi wa jumuiya hiyo wanaishauri serikali iwe na uvumilivu wa kusikia hata mambo isioyapenda
akionekana mwenye hasira na kutumia maneno ya matusi kama nguruwe waoga wajinga miongoni mwa mengine wakati wa mazishi ya ibrahim abiriga mwanasiasa mzalendo wa chama tawala cha nrm rais wa uganda yoweri museveni amedai kwamba kifo cha mwanasaisa huyo ni cha kisiasa
wakati ikulu ya white house haijakanusha kuwa trump alitumia lugha chafu kuwaelezea wahamiaji ambao siyo wazungu trump alikanusha kwa ubabaishaji
lugha niliotumia wakati wa mkutano wa daca ilikuwa mbaya lakini hii siyo lugha iliyotumika amesema
kwa mujibu wa vyanzo vya habari mauaji yanayo walenga watu mashuhuri wakiwemo maafisa wa ngazi ya juu wa polisi wanasiasa na viongozi wa dini ya kiislamu yamekuwa yakitokea nchini uganda bila ya wahusika kukamatwa
mkataba wa amani ulivunjika july wakati mapigano yalipozuka katika mji wa juba na kupelekea machar kutoroka nchini kwa kupitia njia za vichakani
katika mahojiano maalumu na mwandishi wa voa mjini kinshasa salehe mwanamilongo kiongozi huyo wa drc pia anaelezea sababu za tume ya uchaguzi nchini humo ceni kuahirisha uchaguzi wa awali uliokuwa ufanyike disemba mwaka huu
naibu katibu mkuu zanzibar na ester matiko mb
wataletwa mahakamani kukamilisha masharti ya dhamana aprili 
kabla ya rais donald trump kuondoka washington jumamosi alisema kuwa bado hajapatiwa taarifa zozote juu ya ripoti ya shirika la ujasusi la marekani cia inayotoa majumuisho kuwa prince wa saudia mohammed bin salman aliamrisha mwandishi wa saudi arabia kuuwawa lakini atapewa taarifa hizo baadae siku ya leo
tuna katiba mpya ndio
lakini ilivyo na katiba zingine kote dunaini zinahitaji kufanyiwa majaribio baada ya miaka nane ili kujua kilicho sawa na kile ambacho si sawa kwa watu wetu
tunastahili kujua iwapo ugatuzi unawwanufaisha raia iwapo baraza la mawaziri ni kubwa maswala ya mazingira na mengineyo
hii ndio sababu tunataka mabadiliko ya katiba na hakuna anayeweza kuzuia wazo ambalo mda wake umefika
mda wa kubadilisha katiba yetu ni sasa na kama hutaki jiondoe
tutakutana uwanjani amesema odinga tamko la wizara hiyo limesema kuwa serikali ya urusi inaweza kuchukua hatua zaidi iwapo uingereza itaonyesha vitendo vyovyote visivyo vya kirafiki dhidi ya urusi
kwa mujibu wa vyanzo vya habari papa amewakumbusha wananchi wa nchi zilizopiga hatua kimaendeleo kuishi maisha ya kawaida na kupunguza anasa
rais wa uganda yoweri museeveni anatarajiwa kuhutubia taifa jumamosi hii ikiwa mara ya pili katika kipindi cha wiki moja na mara ya nane tangu mbunge bobi wine alipokamatwa na kufunguliwa mashtaka ya uhaini nchini humo
wajumbe na waatalamu wa mazingira kutoka karibu mataifa duniani wameanza mazungumzo muhimu ya umoja wa mataifa juu ya mabadiliko ya hali ya hewa copa nchini poland wakati tahadhari ikitolewa na wito wa kuchukuliwa hatua za haraka na dharura kukabiliana na kitisho cha ongezeko la joto duniani
kitu cha mwisho kilichoharibu mazungumzo haya kwa mujibu wa afisa wa white house ilikuwa ni tusi dhidi ya makamu wa rais wa marekani mike pence mapema alhamisi katika tamko la waziri wa mambo ya nje wa korea kaskazini choe son hui
wakati huo huo runinga ya citizen na inooro zinazomilikiwa na royal media services zimeendelea kuzimwa
naibu spika wa bunge dkt tulia ackson amemwagiza msigwa kuleta nyaraka hizo bungeni
serikali ya burundi haijasema kamwe shule au hospitali za mashirika ya kimataifa zifungwe ambaye atafunga hospitali halafu wagongwa wakafa ataajibika na sio serikali amesema waziri barandagiye conrad kutoka cameroon ameibuka mshindi na kutunukiwa dola na kusema baada ya hapo mmoja kati ya wana kikundi hao alivaa nguo za khashoggi ionekane kama kwamba alikuwa ameondoka ubalozini
kufanikisha lengo hilo hushek amesema marekani itatumia mbinu ambazo zinajumuisha vikwazo maalum pamoja na mbinu kama vile kuwahusisha watu wa sudan kusini na viongozi
ametaka pia kusitishwa kabisa mfumo wa uhamiaji unaoruhusu familia kuleta ndugu zao na kusimamisha programu ya visa ya bahati nasibu na badala yake kuangalia taaluma ya mwombaji kama kigezo cha kupewa fursa ya kuja marekani
jengo la bunge la marekani washington dc jan
shirika la habari la ujeurmani dpa liliripoti kwamba mashuhuda walizungumzia juu ya watu wawili waliokuwemo ndani ya basi hilo mbali na dereva na kwamba uchunguzi bado unaendelea
mkurugenzi mkuu mtendaji wa bodi ya usimamizi wa utangazaji wa mashirika ya serikali ya marekani bbg ambayo inasimamia shirika la habari la sauti ya amerika voa john lansing jumatatu alitoa wito kwa rais wa burundi pierre nkurunziza kubatilisha uamuzi wa serikali yake wa kupiga marufuku matangazo ya voa nchini humo kama njia ya kuimarisha usalama kuzuia ghasia na kulinda raia wa burundi
pia bot imetoa kikomo cha miezi sita kwa benki nyingine tatu kutekeleza masharti ya kisheria
wabunge wa kiarabu wamesema kuwa watasusia hotuba ya pence
netanyahu alikosoa uamuzi huo katika kikao cha baraza lake la mawaziri siku ya jumapili huku akimuita pence ni rafiki mkubwa na wake kweli kwa israel
polisi imesema tukio hilo lilitokea juzi usiku wakati chacha akipelekwa kituo cha polisi limeripoti gazeti la nipashe nchini tanzania
china imesema wakati wa ziara ya siri ya kim huko beijing alithibitisha kuwa ana nia ya dhati kupunguza silaha za nyuklia katika rasi ya korea na kushiriki katika mazungumzo yatakayo zishirikisha marekani na korea kusini
mbunge wa kigoma mjini zitto kabwe act wazalendo amemtaka waziri wa mambo ya ndani ya nchi dkt mwigulu nchemba kutoa ufafanuzi juu ya suala hilo
programu hiyo ya dola milioni ilikuwa inakusudia kuisaidia wizara ya elimu nchini tanzania kuweza kuboresha kupatikana kwa elimu ya sekondari yenye viwango
bijan kian dec
wakati wa mahojiano hayo kyagulani maarufu kama bobi wine katika madai yake ameishutumu serikali ya uganda kwa kuwatesa wananchi akionyesha yeye jinsi alivyoteswa baada ya kukamatwa na kikosi maalum cha kumlinda rais museveni huku kwa upande wake balozi katende akisisitiza kuwa uganda ni nchi inayo heshimu mfumo wa demokrasia sheria na haki za kibinadamu
utawala wa kayihura uligubikwa na matumizi ya nguvu hasa dhidi ya wakosoaji wa rais museveni akitumia viboko gesi ya kutoa machozi pilipili na risasi kutawanya na kukamata wapinzani wa museveni
baraza la seneti la marekani lilimthibisha haspel alhamisi iliyopita kwa kura dhidi ya na kumaliza mvutano juu ya mchakato wa kupendekezwa kwake ambapo wabunge walikuwa wamedurusu matukio ya uchunguzi uliofanywa na cia huko nyuma
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa anaripoti kuwa hadi sasa imepita miaka baada ya kufanyika mauaji ya kimbari yaliyolenga jamii ya watutsi nchini rwanda
ndege hiyo ilikuwa inatoka kitale ikielekea nairobi jumanne jioni wakati ilipotoweka kwenye mitambo ya mawasiliano wakati ikiwasiliana na uwanja wa ndege wa kimataifa wa jomo kenyatta ambako ilikuwa inatarajiwa kutua
rajoelina mwenye umnri wa miaka aliingia madarakani kwa mara ya kwanza kufuatia malalamiko ya wananchi waliosaidiwa na jeshi na kumondowa madarakani marc ravalomanana mwenye umri wa miaka 
wamefikishwa katika mahakama ya serikali ya kaunti ya kwale na kusomewa mashitaki ya kuingia nchini kenya bila kibali pamoja na kufanya shughuli za uvuvi katika maji ya kenya bila idhini
yevgeniy viktorovich prigozhin lakini upande wa upinzani wanaona kwamba hoja hizo za serekali na chama tawala hazina msingi
chauvineau mugwengezo mwenyekiti wa chama cha upd ambaye anahudhuria kikao na wenzake kutoka kambi ya upinzani iliyo uhamishoni anasema wataendelea kushiriki na kujadili na wasuluhishi kuhusu njia bora ya kutanzua mgogoro wa burundi uliozuka april 
waziri wa elimu taarifa ya jeshi ilisema hatua za adhabu zitachukuliwa ikiwa ripoti ambazo zinasemekana zimewasilishwa na raia ni za ukweli
msemaji wa umoja wa mataifa stephane dujarric alisema jumatatu kwamba ofisi ya walinda amani wa umoja wa mataifa huko congo monusco imepokea malalamiko manne ya unyanyasaji ikijumuisha shutma tatu za kadhia ya ngono inayowajumuisha waathirika watu wazima
tuhuma ya nne inahusiana na kupigwa kwa mvulana mwenye umri wa miaka huko mashariki mwa jimbo la kasai na walinda amani hao
na japo afisa mkuu mtendaji wa nasa norman magaya kupitia ujumbe wa twitter ameeleza kuwa nrm si shirika wala kundi bali ni wazo tu na hivyo basi serikali haiwezi kuidhibiti
juhudi zilifanyika omtata amezungumza na voa na kuelezea kilichotokea baadaye
uongozi wa tls katika nafasi hizo ni kwa kipindi cha mwaka mmoja tu
maafisa watano wa polisi nchini kenya wameuwawa baada ya gari lao kushambuliwa na wanachama wa kikundi cha al shabaab jumatano
taarifa hiyo ilitolewa katika kilele cha maadhimisho ya siku za kupinga ukatili wa kijinsia na dhidi ya watoto yaliyofanyika katika halmashauri ya mji wa kahama nchini tanzania
siku ya ijumaa burundi ilitangaza kuvifungia kwa miezi sita vituo viwili vya utangazaji sauti ya amerika na idhaa ya bbc wiki mbili kabla ya nchi hiyo kupiga kura ya pendekezo la kurekebisha katiba ya nchi hiyo ikiwemo mabadiliko ya kikomo cha muhula wa urais
 katika mahojiano yake na shirika la habari la abc kipindi cha good morning america cohen alijibu hapana alipoulizwa iwapo trump alikuwa anasema ukweli kwa majibu aliyopeleka kwa mwendesha mashtaka maalum robert mueller kuhusu masuala yote yanayo husiana na rashia
waziri wa utumishi kwa umma vijana na jinsia jumuiya ya rothblatt ambayo inajulikana kama taasisi ya movement foundation ilitengeneza mfumo wa kuhifadhi mawazo maoni na kumbukumbu za binadamu katika kompyuta
taasisi hiyo inaziita kumbukumbu hizi ni mafaili ya akili
keriako tobiko mazingira kumekuwapo wagonjwa sita wapya waliokutikana na virusi vya ebola na vifo vinne vilivyo ripotiwa na wizara ya afya na hivyo imepelekea idadi ya vifo na wagonjwa kufikia tangu mwezi julai
trump alieleza punguzo la kodi lililopitishwa mwaka jana hatua iliyopigwa na jeshi la marekani kupungua kwa uhalifu na wahamiaji haramu mipaka iliyodhibitiwa zaidi na kukua kwa uchumi ni kati ya mafanikio yake
mara kadhaa mama bush alilazwa hospitalini mara kadhaa ambapo siku ya jumapili aliamua abakie nyumbani akiwa na familia yake
alipoulizwa ni mgombea gani atamchagua siku ya jumatatu mugabe alionyesha kuwa na mashaka
ijapokuwa kuna wagombea waliojitokeza kugombea nafasi ya urais hivi sasa wamebakia wagombea wawili ikiwa mnangagwa anakabiliwa na ushindani mkubwa wa kiongozi mpya wa chama kikubwa kuliko vyote cha upinzani ambaye ni nelson chamisa 
nafikiri kuwa hiyo ni moja ya sababu watu wa marekani wanampenda trump sababu mojawapo iliyopelekea kushinda uchaguzi na anaendelea kuwepo katika ofisi yake ya oval ya ikulu ya white house
hii ni kwa sababu yeye sio mtu anayetegemea kuandikiwa kila kitu
yeye ni mtu ambaye anaeleza vitu vile vilivyo mara nyingi na mara nyingine anatumia lugha kali sana amesema sanders
ryan ambaye ni kiongozi wa republikan chama chenye wabunge wengi hivi karibuni alizipitia taarifa za siri zinazoelezea kitendo cha fbi kumtumia jasusi kama ni sehemu ya upelelezi dhidi ya kitendo cha russia kuingilia uchaguzi
tuliendelea na mazungumzo majadiliano na mipangilio kwa siku zote tatu na kutumia fursa na hatua mbadala kuwaleta wawakilishi wa houthi hapa amesema
ibara ya ya katiba ya rwanda inaeleza kwamba rais wa jamhuri ya rwanda ana mamlaka ya kusamehe kulingana na utaratibu uliowekwa na sheria na baada ya kufanya mashauriano na mahakama ya kilele
mazungumzo yanalenga kusuluhisha ugomvi wa kidiplomasia baada ya jeshi la usalama la somalia kukamata mabegi matatu ya fedha taslim kutoka katika ndege moja ya kiraia iliyosajiliwa uae kwenye uwanja wa ndege wa mogadishu april 
uae ilisema fedha hizo dola milioni 
 zilikuwa na lengo la kuwalipa mishahara wanajeshi wa somalia na kuendesha vituo vitatu vya mafunzo
balozi wa kenya un new york utaratibu wa misamaha utafiti mpya unaonyesha kuwa zaidi ya robo moja ya watu wazima kote duniani sawa na watu bilioni 
 hawafanyi mazoezi ya kutosha na hivyo kujieka katika hatari ya kuugua matatizo ya moyo kisukari na pia baadhi ya saratni miongoni mwa matatizo mengine ya kiafya
mukulu alikamatwa mnamo mwaka akiwa nchini tanzania kabla ya kurejeshwa nchini uganda ambako alikuwa akitafutwa kwa mda mrefu na kukwepa mitego ya maafisa wa usalama
alifanikiwa kuhepa mitego ya maafisa wa usalama kwa kutumia majina bandia zaidi ya kwenye stakabadhi zake
waziri wa mambo ya nje wa uingereza boris johnson ameishauri marekani kuacha kuchukua hatua yoyote ambayo itazuilia pande nyingine zilizoshiriki katika mkataba huu kuendelea kufanya makubaliano haya yawe na tija akisema kuwa mkataba huu ni muhimu kwa ajili ya usalama wa taifa la uingereza
nyumba hizo za serikali huwa zinalindwa masaa lakini siku hiyo nyumba zote ikiwemo ya naibu spika ambye ni jirani yangu haikuwa na askari polisi lakini siku hiyo kulikuwa hakuna mlinzi yoyote
alisisitiza
pope francis alimuondoa mccarrick katika nafasi yake ya ukadinali mwezi julai
mateka wake watano walirudishwa mwaka 
korea kaskazini wanasema mateka wanane wamefariki na wengine wanne hawakurudi nyumbani
maungumzo hayo katika kijiji cha rimbo kaskazini mwa stockholm yanayo wafanya washiriki kula meza moja yataendelea kwa muda wa wiki moja
wabunge wa kenya wametakiwa kuacha kuwanyanyasa waandishi na kuwaruhusu kuripoti masuala ya bunge bila ya kuogopa visasi shirika la kimataifa la kuwalinda waandishi cpj imesema ijumaa
kayima ameongeza kuwa kuna makubaliano ya kibiashara katika utekaji huu na pia vitendo vya jinai
tunawashauri watu wote kuripoti polisi iwapo yatafika masaa na ndugu yako haonekani
zuckerberg alimjibu mbunge huyo kwamba naamini kuwa kila mtu anamiliki taarifa zake mwenyewe
na hilo ndio suala la kwanza la matakwa ya huduma yetu ukiisoma inasema hivyo
vyanzo vya habari nchini kenya vimeripoti kuwa wanachama wa umoja wa wahadhiri vyuo vikuu uasu umoja wa wafanyakazi wa vyuo vikuu kenya kusu kudheiha na umoja wa wataalamu wa afya na madaktari wa meno kmpdu wameapa kutorejea kazini mpaka pale serikali itakapokubaliana kuonyesha pendekezo lake kujibu pendekezo lao la muundo wa mishahara walilolitoa 
kamati kuu wa chama tawala mwaka kilimpa madaraka zaidi xi na hivyo amekuwa na nguvu zaidi za kiutawala na kisiasa kuliko kiongozi yoyote baada ya kuondoka rais mao zedong basi hilo lilikuwa likielekea wajir limebeba abiria wakati ajali inatokea kwenye eneo la habaswen
pia aliendelea kuhamasisha juhudi za dakika ya mwisho katika siku za karibuni ili kumfanya trump abadilishe msimamo wake
maafisa wa serikali ya rais emmerson mnangagwa mjini bulawayo mji ulio karibu na sisi ambako taasisi za misaada kwa kawaida huwa zinakwenda kuwasaidia wanavijiji
ukame wa muda mrefu katika eneo la kusini magharibi mwa zimbabwe umesababisha ukosefu wa usalama wa chakula na mifugo ambayo ni chanzo kikuu cha maisha inajitahidi kuishi huku wakazi wakitembea mwendo mrefu sana kutafuta maji
idara ya umoja wa mataifa ya mpango wa chakula duniani ilisema inahitaji dola milioni kuhakikisha kuwa usalama wa chakula nchini humo lakini hadi sasa wamepokea theluthi moja tu ya kiwango hicho
kumekuwepo na hali ya wasiwasi kuwa hospitali na madaktari wasiokuwa na mipaka msf nchini bujumbura zitafungwa
aliyekuwa afisa mkuu mtendaji wa cambridge analytica alexander nix ambaye alisimamishwa kazi tarejhe mwezi mach kufuatia kashfa iliyoikumba kampuni hiyo
wakati wa majibizano ya risasi polisi ilisema ofisa polisi mmoja alijeruhiwa wanaume wawili walifyatuliwa risasi na kuuwawa na walikamatwa na walishukiwa kuwa na silaha
pia ndani ya msikiti huo kulikuwa na wanawake pamoja na watoto ambao polisi walisema walishikiliwa bila ya ridhaa yao
wakaazi wa maeneo ya kusini mwa pwani ya marekani wanakabiliana na kimbunga kikubwa kinachojulikana kama nor easter kinachotabiriwa kitasababisha upepo mkali barafu na mvua nzito nchini
mwakilishi wa wakimbizi katika kambi ya nduta ambaye hakutaka jina lake litajwe ameielezea sauti ya amerika kwamba waziri kange lugola amewahutubia wakimbizi na kuwataka warudi nyumbani kwa msingi kwamba burundi sasa ina amani na wala hawana sababu ya kuwa na hofu ya usalama wao ndani ya nchi yao
wilson aliyestaafu kutoka shughuli za utalii mwaka amekufa jioni alhamisi baada ya kuuguwa kwa muda mrefu nyumbani kwake huko mjini pioneertown katika jimbo la california
takriban watu watatu miongoni mwa waliokufa ni kutoka china
jengo hilo la ghorofa na ambalo ni maarufu kwa watalii liliharibiwa vibaya na tetemeko hilo lenye nguvu ya 
 katika kipimo cha rikta
vifo vinafanya idadi ya wapalestina waliouwawa na majeshi ya israeli katika wiki sita za maandamano kufikia kiasi cha watu 
mbunge wa buuri mugambi alieleza masikitiko yake sawa na yale ya linturi akisema kuwa hakuna mtu yoyote alioko juu ya sheria na katiba ndio iliyo juu ya kila kitu
mkuu wa polisi wa kaunti ya broward scott israel amewaambia waandsihi wa habari kuwa mshambuliaji huyo alikuwa na magazini zenye risasi nyingi na aina ya bunduki ar 
kunawagombea wa kiti cha urais ambapo marais watatu wa zamani wanaoongoza katika duru ya kwanza kulingana na utafiti wa maoni lakini ni washindi wawili wa kwanza ndio watapambana katika duru ya pili hapo disemba 
video ya kituo cha televisheni cha taifa ilionyesha mlipuko huo ukitokea karibu na mnangagwa ambaye alikuwa anatembea kutoka kwa jukwa akirejea kwenye hema walipoketi wageni mashuhuri huku akiwapungia mkono waliohudhuria mkutano huo
taarifa iliyotolewa na wizara ya mambo ya nje ya marekani alhamisi ilisema kuwa tillerson atazuru kenya ethiopia djibouti chad na nigeria kwenye safari ambayo itakamilika tarehe mwezi huu
wakati huo huo mtandao wa wanafunzi tanzania tsnp na chama cha act wazalendo wametoa kauli hiyo jumapili ikiwa ni siku moja baada ya kupigwa risasi kwa mwanafunzi wa chuo cha usafirishaji cha taifa nit akwilina akwiline
uchunguzi huo ulijikita katika mfululizo wa matukio ya mashambulizi dhidi ya walinda usalama wa un katika eneo la beni jimbo la kaskazini kivu drc
imetayarishwa na mwandishi wetu kennedy wandera kenya
akiwa na umri wa miaka rebeca gyumi tayari anaorodha ya mafanikio ambayo mtu yeyote wa umri wake atapenda kujivunia
waziri mkuu atabakia madarakani mpaka bunge litakapothibitisha kujiuzulu kwake
idara ya kusimamia majanga nchini guatemala imesema kuwa watu wasiopungua wamepoteza maisha baada ya volcano kulipuka jumapili karibu na mji wa guatemala na rojo lenye moto kutawanyika katika vijiji vya karibu na kuvifunika kwa moshi na majivu
kenyatta atakuwa rais wa pili wa nchi za afrika chini ya jangwa la sahara kualikwa white house na wa tatu katika bara lote
mwaka ingabire alihukumiwa kutumikia kifungo cha miaka na mihigo alifungwa miaka mwaka 
rais donald trump jumatatu usiku atatangaza mteule wake kwenye mahakama ya juu ambaye atachukuwa nafasi ya jaji anayestaafu anthony kennedy
kulingana na mahakama viongozi hao wa upinzani walikiuka masharti ya dhamana katika kesi yao ya uchochezi baada ya kusafiri nje ya nchi bila kibali cha mahakama
huko katika mji wa kihistoria wa mashhad gari na pikipiki za jeshi la polisi zilichomwa moto na waandamanaji
umahiri wa wachunguzi polisi walikuwa pia wanawataka watu walioko kwenye facebook kutotaja maeneo ambayo polisi wako kupitia mitandao ya kijamii
jason kessler mtu ambaye aliandaa shughuli hiyo kwa kuunga mkono haki za kiraia za wazungu alitarajia watu kati ya na kuhudhuria kwa mujibu wa kibali alichopewa kutoka kwa wasimamizi wa viwanja hivyo vya taifa
wizara ya mambo ya nje ya china ilisema katika taarifa kwamba le alimueleza branstad hatua za marekani zinakiuka sheria na haki halali za raia wa china na kwa jinsi ilivyo ni mbaya sana
wasiwasi uliopo katika nchi hizi mwanasheria scott schoettes wa lambda legal nafikiri suala nyeti ambalo linatukabili hivi sasa ni kwamba kutakuwa na vurugu maeneo mengi jumapili
tunapokea ripoti zikionyesha namna maandalizi ya uchaguzi yaliyofanywa na tume ya uchaguzi ceni yalivyokuwa mabovu amesema mwanamama mchambuzi huyo
mshambuliaji huyo aliyetambuliwa kwa jina lake la familia liu aliwashambulia watoto hao wakati wakirejea shuleni katika jiji la chongqing baada ya mazoezi yao ya viungo asubuhi
wanafunzi wote walipelekwa hospitali
mwanadiplomasia wa korea kaskazini amesema kauli kali za pyongyang zilisababishwa na kujigamba kwa marekani kulikopita kiasi na uhasama uliojitokeza hivi sasa unaonyesha umuhimu mkubwa wa kuwepo mazungumzo hayo
mashtaka mengine yanayowakabili ni kula njama kutenda kosa la kughushi kuwasilisha hati bandia na kusababisha hasara kwenye mamlaka husika
museveni anadai kwamba wanasiasa wa upinzani ndio wahusika wakuu
shirika la habari la reuters linaripoti kuwa miili iliendelea kuelea kuzunguka chombo hicho ambapo hapo awali ilikuwa imekadiriwa kuwa ferri hiyo ilikuwa imebeba watu zaidi ya 
afisa wa polisi anapewa mafunzo jinsi ya kumkamata mshukiwa
anastahili kujitambulisha na kumweleza mshukiwa sababu za kumkamta kabla ya kumkata
kama hafanyi hivyo raia wawakamate au wawapige mawe amesema kamanda okoth ochola
mara ya mwisho serikali ya marekani ilifunga shughuli zake kwa siku baada ya kukosa fedha za matumizi mwaka katika utawala wa rais barack obama
mwanzoni filamu inayoitwa the death of stalin kifo cha stalin ilikuwa imepangwa kuonyeshwa nchini russia januari ambapo baadhi ya wakosoaji wa filamu hiyo wameiita ni kejeli ya kisiasa
kauli ya askofu shoo watu hao wawili wamesema kuwa waliteswa baada ya kukamatwa huko nyuma na hospitali ya kampala ilitoa pendekezo kwamba wapatiwe matibabu nje ya nchi
kyagulanyi mwimbaji maarufu kama bobi wine alikuwa anaelekea marekani na mwenzake zaake alikuwa anaelekea india
makamishna wa tume huru ya uchaguzi nchini kenya waliokuwa wamejiuzulu april hawataweza kurudi kazini kwa sababu walifanya hivyo kwa uamuzi wa kudumu kwa kufuata sheria na taratibu za kikazi mwenyekiti wa tume wafula chebukati amesema
amesema moja ya mambo ambayo yanayozingatiwa katika mazungumzo hayo kwa sasa ni namna ambavyo serikali italipwa na kampuni hiyo dola alizoziita za kishika uchumba
tuzo hiyo inayodhaminiwa na kampuni ya mabati rolling mills na chuo kikuu cha cornell cha marekani hutolewa kila mwaka kwa vitabu bora katika fani ya riwaya na ushairi
diana ambaye alikuwa mpinzani mkuu wa paul kagame mwaka anazuiliwa gerezani kwa mashtaka ya kuhepa kulipa kodi na makosa mengine ya uchaguzi
imesema baada ya zoezi hilo itaufahamisha umma hali ilivyo katika eneo la vita upande wa mashariki mwa nchi hiyo ya afrika ilioko katika eneo la pembe ya afrika
waziri wa mambo ya nje wa uturuki amesema jumanne kuwa vyombo vya usalama vitapekuwa ubalozi mdogo wa saudia lakini mpaka sasa hakuna maelezo yoyote wakati gani zoezi hilo litafanyika
wajumbe sita wa baraza hilo wamechukizwa na hatua ya white house juu ya sera za afya na walijiuzulu mwezi juni
scott schoettes mwanasheria wa lambda legal taasisi ya haki za mashoga lgbt alikuwa mmojawao
aliandika katika gazeti la newsweek kuwa katika kipindi ambacho rais wa marekani donald trump hajali kuhusu watu wanaoishi na hiv
amesema kuwa progamu hiyo ya simu itawasaidia wagonjwa wa ukimwi kufuatilia matibabu yao
marehemu baba yangu ambaye ni babu wa amos kaguta aliishi duniani kwa miaka sasa huyu ni mgeni wa namna gani makala maalum ya voa yenye jina la boko haram safari ya uovu boko haram journey from evil ambayo inaonyesha uchambuzi wa kina wa boko haram kikundi chenye msimamo mkali ambacho kimeitia hasara nigeria ilichukua nafasi ya kwanza katika filamu ya kundi la masuala ya kimataifa
idara ya umoja wa mataifa ya kuhudumia watoto unicef injaribu kutumia mbinu mpya za kisasa kushughulikia tatizo hili la kipindupindu kwa kutumia ndege ambazo haziendeshwi na rubani drone nchini malawi utaratibu ambao ulianza kutumika mwaka jana
tamko hilo la jeshi limesema manuari ya dunham iliiona boti hilo ambalo ni usafiri wa kienyeji majini ambao ni aghlabu kutumika katika eneo la ghuba ya uajemi ikihamisha mizigo iliyokuwa imefungwa katika chombo kingine kilicho kuwa kinaelea majini
akizungumzia kuhusu upatikanaji wa maji katika jiji la dar es salaam kwenye ofisi ya mkuu wa mkoa katibu mkuu wa wizara ya maji na umwagiliaji profesa kitila mkumbo amesema hadi sasa kuna maeneo tu ambayo yana shida ya maji na tayari yameshawekewa matanki kwa ajili ya kusaidia uvunaji na usambazaji wa maji
rajab mohandis ambaye anawakilisha kundi la jamii ya kiraia kwenye mazungumzo hayo alisema viongozi wa vyama vinavyopingana wanapendelea kushika nyadhifa
aliendelea kusema kwamba wamewaeleza mara kwa mara viongozi hao kwamba mazungumzo yanatakiwa kulenga maslahi ya watu na sio kulenga kwenye madaraka
rais wa marekani donald trump ametuma ujumbe kwa waislamu wote nchini marekani na kwingineko duniani kwa kuadhimisha kuanza kwa mwezi mtukufu wa ramadhan
maafisa wa afya marekani bado hawafahamu nini kinachosababisha watoto kupoteza uwezo wa kutabasamu kwenye nyuso zao kugeuza shingo zao au kugeuka nyuma kutembeza mikono au miguu
dalili hizo hujitokeza kiasi cha wiki moja baada ya mtoto kupata homa kali na tatizo la kupumua
mwenyekiti wa tsnp taifa abdul nondo amesema endapo mwigulu hatajiuzulu wamemuomba rais john magufuli kutengua uteuzi wake
waziri mkuu edouard philippe amesema kuwa edouard philippe amesema kuwa polisi walikuwa wamepelekwa maeneo mbalimbali ya jiji hilo la paris ili kuwadhibiti waandamanaji hao
jamhuri ya kidemokrasia ya congo imeanza kutumia dawa ya majaribio kutibu wagonjwa wa ebola mashariki mwa nchi hiyo ikiwa ni mara ya kwanza dawa hiyo kutumika tangu mlipuko wa ebola mapema mwezi huu
wachambuzi wa kisiasa nchini zimbabwe wanasema kuwa ingawaje mnangagwa ameonyesha kuwa ni mgombea aliyoko mstari wa mbele katika ushindani lakini kwa upande wa upinzani chamisa ameonyesha kuwa chaguo la wengi
mvutano baina ya balozi wa uganda nchini marekani mull sebujja katende na mbunge robert kyagulanyi ulijitokeza jumatano wakati wa mahojiano kwenye kipindi cha voa straight talk africa mjini washington marekani ambapo mbunge amemdadisi balozi ni kwa nini serikali ya uganda inawatesa wananchi wake
hisa za kampuni ya acacia zilizo orodheshwa katika soko la hisa uingereza ziliporomoka kwa asilimia 
 na sasa zimeshuka kwa zaidi ya asilimia tangia tanzania ilipoanzisha katazo la kusafirisha malighafi inayotokana na machimbo ya dhahabu mwezi machi 
rais donald trump alituma ujumbe wa twitter siku ya jumapili kwamba yeye na rais wa uturuki recep tayyip erdogan walizungumza kwa simu na kwamba kuondoka kwa marekani kutakuwa kwa kasi ya pole pole na kwa uratibu wa hali ya juu
msemaji wa erdogan alisema jumatatu kuwa maafisa wa ulinzi wa uturuki watakutana na wenzao wa marekani wiki hii
mkongwe wa tasnia ya filamu na uchekeshaji tanzania amri athumani maarufu kama king majuto amefariki dunia katika hospitali ya taifa muhimbili jumatano alipokuwa amelazwa katika kitengo cha mahututi icu
hakuna ukomo katika nafasi yake ya uongozi ndani ya chama na kama jemedari wa majeshi japokuwa kwa kawaida huwa ni kipindi cha miaka kumi
alianza kuwa kiongozi wa chama na jeshi octoba wakati wa kumalizika mkutano mkuu wa chama ambao hufanyika mara moja kila baada ya miaka mitano
marc rotenberg wa kituo cha kutunza taarifa za siri za kielektroniki amesema ni suala nyeti kwa facebook kwa njia nyingi
kuhakikisha bei ya hisa zao zinanyanyuka watu wana wasiwasi mkubwa juu ya mustakbali wa kampuni hiyo
lakini nafikiri vipi facebook itaweza kuendelea kufanya shughuli zake kama ilivyo kwani ni suala la wazi
nafikiri mjini washington na maeneo mengine utashuhudia shinikizo la kuwepo mabadiliko ya kweli
kupitia ukurasa wake wa facebook muntu ameandika taarifa fupi kuhusu mkutano wake na uongozi wa sasa wa fdc na kueleza nia yake ya kuondoka chamani
lakini croatia walitumia vizuri utawala wao wa katikati ya uwanja huku mchezaji wao wa kiungo luka modric akisuka mashambulizi makali dhidi ya uingereza
vyombo vya habari vya kiarabu viliripoti kwamba vikosi vya usalama vya sudan vinavyomtii bashir viliwekwa tena kwenye maeneo ya mpakani na maeneo mengine yenye matatizo nchini humo kuzima maandamano mjini khartoum
wanaharakati wa kupigania haki za bindamu wanasema ahadi ya duterte ya kuwauwa maelfu ya wale wanaojishughulisha na madawa ya kulevya imepelekea polisi kufanya mauaji yaliyovuka mpaka dhidi ya wanaoshukiwa kuwa ni watumiaji na wafanya biashara wa madawa hayo
maandamano pia yameripotiwa mjini busia nchini kenya vijana wa kenya wakitatiza usafiri wa mizigo na mafuta kuingia uganda wakitaka bobi wine aachiliwe huru
uzinifu hauwezi na hautakiwi kuwa uhalifu jaji mkuu dipak misra amesema wakati akisoma hukumu hiyo
wakosoaji wa mauaji hayo wameyalaumu majeshi ya israeli kwa kutumia risasi za moto wakati israeli ikisema hatua iliochukuwa ni muhimu kwa usalama kwani watu walio kusanyika walikuwa ni tishio kwenye usizio mpakani hapo
mamilioni ya watu waliandamana katika miji mbalimbali ulimwenguni kote siku ya jumamosi kushinikiza mageuzi katika sheria zinzohusu umiliki wa bunduki
wito huo umetolewa na rais yoweri museveni jumapili wakati wa kuadhimisha siku ya mashahidi uganda katika eneo la kanisa la katoliki na makaburi ya waanglikani huko namugonga
mzunguko wa kwanza wa mazungumzo ya kufufua mkataba wa amani wa mwaka ulipelekea usitishaji mapigano mwezi disemba ambayo yalidumu kwa saa kadhaa kabla ya vyama hasimu kushutumiana kila mmoja kwa kuvunja makubaliano ya kusitisha mapigano kati ya maadui na upinzani
umoja wa mataifa unaelezea shinikizo la karibuni la amani kama ni fursa ya mwisho ya kumaliza miaka minne ya vita vya wenyewe kwa wenyewe huko sudan kusini
seneta wa baringo moi ametaka ofisi ya meya kuchukuwa hatua za haraka kutatua tatizo hilo la usafiri akisisitiza kuwa utekelezaji mbovu wa agizo la kuzuia matatu kuingia mjini halikuwa na manufaa
kuteuliwa kwa sahle katika nafasi hiyo alhamisi inafuatia mabadiliko ya baraza la mawaziri yaliofanywa na waziri mkuu abiy ahmed na kufanya wanawake kufikia idadi ya asilimia katika nafasi za juu za uwaziri
kitabu cha comey kinachoitwa a higher loyalty kimeandaliwa kuchapishwa jumanne na kimefikia kuwa karibu na vitabu bora katika soko kwa sababu ya mauzo yake kabla ya kutolewa
shirika la afya duniani who limesema katika tamko lake ijumaa kuwa limeongeza ilani ya hatari ya ugonjwa wa ebola kwa afya ya umma uliotokea jamhuri ya kidemokrasia ya congo katika kiwango cha juu zaidi katika ngazi ya taifa
mpaka kufika jumatano asubuhi baada ya upigaji kura jumanne wademokrat walikuwa wanaelekea kushinda kwa viti vipatavyo katika baraza la wawakilishi ambavyo vilikuwa vinashikiliwa na warepublikan
hadi hesabu ya mwisho itakapotoka wademokrat huenda wakawa na viti katika baraza lenye wajumbe 
pia rouhani ameutuhumu uongozi wa trump kwa kujaribu kuzifanya taasisi zote za dunia kuwa ni dhaifu
begi hilo lina vifaa vya mawasiliano na karatasi yenye maelezo ya matumizi vya vifaa hivyo ikiwemo mpango mzima wa vita
karatasi hiyo ina majina ya maeneo ambayo yanaweza kulengwa silaha za nyuklia za jeshi la marekani
mashambulizi ya leo yanajiri siku moja baada mgombea wa urais martin fayulu mmoja kati ya wagombea wengine wa urais kuzindua kampeni zake katika mji wa beni
drc inajiandaa kwa uchaguzi mkuu desemba 
maafisa nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc imepiga marufuku kitendo cha kuwaficha wanaoshukiwa kuwa na ugonjwa wa ebola na kuahidi watahakikisha polisi wanatoa ulinzi wa kutosha kwa maafisa wa afya wanaofanya shughuli za mazishi
kuhusu ajenda yake ya marekani kwanza ambayo wachambuzi wanasema baadhi ya wanaharakati wanaochambua sera za kiuchumi na mambo ya nje walioko katika mkutano huo wanatilia mashaka trump ametaka kuwahakikishia viongozi kwamba sera zake ni nzuri kwa watu wote
tamko hilo lililotiwa saini na viongozi wa vyama sita vya upinzani limeahidi na kuwataka wananchi wa tanzania kujitolea katika jitihada za kupambana kudai haki
utawala wa rais trump unapingana na ripoti ya maafisa wa marekani wakikariri idara ya ujasusi ya marekani cia kwamba mwana mfalme wa saudi arabia mohammed bin salman aliagiza mauaji ya mwandishi wa saudi arabia jamal khashoggi
katika chaguzi za katikati ya awamu zilizokuwa na matokeo mabaya sana tangu vita vya pili vya dunia wademokrat walipoteza viti katika bunge la congress katika awamu ya rais barack obama mwaka na viti wakati wa kipindi cha rais bill clinton mwaka 
tume ya maadili na kupambana na rushwa eacc ilieleza maafisa hao wakati wakijaribu kuwazingira washukiwa hao wakiwa na hongo ya shilingi laki moja ya kenya sawa na dola askari hao wanadaiwa waliwasaidia
tunakusudia kupanua tamasha hizi katika siku za usoni kwa sababu ya wingi wa watu wanaohudhuria alisema ndegwa
imetayarishwa na mwandishi wetu amina chombo kenyaumoja wa afrika unasema matamshi yanayodaiwa kutolewa na rais wa marekani donald trump kuhusu bara afrika ni wazi kwamba ni kiashiria cha ubaguzi wa rangi
kadhalika dkt bisimba alisema kuwa wameanzisha harambee ya kuchangia gharama ya kuvisaidia vyombo vya habari vilivyopatiwa adhabu ambayo wao wanaiona kuwa ni uonevu si tu kwa vyombo husika bali pia kwa uhuru wa kujieleza kwa ujumla
mushikiwabo ambaye pia aliungwa mkono na umoja wa afrika au na ufaransa amechaguliwa kiurahisi baada ya mpinzani wake michaelle jean raia wa canada kukosa uungwaji mkono kutoka kwa viongozi wa canada
msemaji wa idara ya kukabiliana na majanga ya kitaifa bnbp ameeleza kwamba mamia ya nyumba hoteli na zaidi ya boti zimeharibika pamoja na mamia ya magari na vyombo vingine vya usafiri
kadhalika rais huyo alisema kuwa serikali yake ina mipango ya kuweka kamera kwenya barabara za mijini na kwamba kuna haja ya alama za viganja vya mkononi kuwa kwenye vitambulisho kama njia moja ya kukabiliana na utovu wa usalama
pia kile tunachotaka kukiona ni serikali ya russia ibadilishe mwenendo wake kikamilifu
tunataka kuendelea kuwa na mazungumzo na kufanya kazi siku za usoni kwa kujenga mahusiano mazuri sanders amesema
waziri wa mambo ya nje wa zamani john kerry aliyefanya kazi na seneta katika bunge na pia ni askari mwenzake katika vita ya vietnam amesema kutofautiana kwao katika maoni juu ya vita na kukumbusha safari yao walipokuwa wanarejea hanoi akiwa na mccain ambapo wote walikuwa wameweka misimamo ya pamoja
msongamano wa wanaotembea kwa miguu ambao haujawahi kutokea umeshuhudiwa baada ya jiji kupiga marufuku mabasi ya mjini matatus kuingia ndani ya eneo la kibiashara la jiji la nairobi
maelfu ya watu walikamatwa wakati wa kipindi cha miezi ya hali ya dharura ambacho kilifikia hatima yake agosti mwaka jana
uingereza imeahidi kurejesha mali inayo fungamana na ufisadi iliyofichwa nchini humo iwapo hilo litabainika
katika nchi zote hizo kandamizi uvunjifu wa amani kukosekana ulinzi wa raia na ukandamizaji unaofanywa na vyombo vya serikali vinaendelea kila siku horsley ameiambia voa
kiongozi huyo wa zamani wa zimbabwe amesema anaunga mkono mgombea wa upinzani wa chama cha mdc nelson chamisa mwenye umri wa miaka 
katika hatua nyingine profesa mkumbo amesema serikali imeanza kujiandaa kuvuna maji ya bahari ili yaweze kutumika katika jiji la dar es salaam baada ya mwaka 
kauli ya mtandao huo na chama hicho imetolewa leo baada ya viongozi wao kuzungumza na waandishi wa habari
tume hii itafanya kila itakachoweza kuunga mkono maamuzi yoyote yatakayofikiwa kuhusiana na suala hili muhimu lakini ni lazima nisisitize kwamba mwisho wa yote ni jukumu la mataifa binafsi kukabiliana na ufisadi aliongeza
hata ivyo wengi wanahisi hii inaweza kuendekeza watu kutoa mimba ovyo vyo kwakuwa sasa yaonekana kuwa rahisi
lakini baadhi ya madaktari pia wamepuuza hilo wakisema bado jicho la sheria kujua uhalisia wa kutoa mimba litaendelea kuwa kali
anaandika vitu kama vile utamaduni wa kuwatairi wanawake kuuzwa kwa chakula cha misaada kinachotolewa na mashirika ya kimataifa katika kambi za wakimbizi na hali inayoendelea ya vita kati ya koo za kisomali na makundi ya wapiganaji
serikali ya kenya haijatoa kauli yoyote hadharani kuhusu kurudi kwa mwanasiasa huyo ambaye aliwania nafasi ya gavana wa nairobi kwenye uchaguzi wa mwaka jana
viongozi wa upinzani nchini israeli wanataka netanyahu ajiuzulu wakisema kuwa ni fisadi na hafai kuliongoza taifa
askofu mkuu wa kanisa la full gospel bible fellowship fgbf zachary kakobe amesema yeye ni raia wa tanzania na yule anayesema mimi sio raia wa tanzania aniambie ni raia wa nchi gani
kila nchi yenye kujihami na silaha ya nyuklia ina mfumo wake wakupiga silaha hiyo lakini aghlabu inamtaka kiongozi wa serikali hiyo kujitambulisha kabla ya kuruhusu utumiaji wa silaha hiyo
jaji mkuu wa marekani john roberts alielezea mawazo ya wengi akiandika kwamba amri ya utendaji ya septemba kutoka kwa rais donald trump akidhibiti safari ni mamlaka machache aliyonayo ndani ya katiba chini ya sheria za uhamiaji marekani
abdul nondo ambaye pia ni mwanafunzi wa chuo kikuu dar es salaam udsm aliripotiwa kupotea katika mazingira ya kutatanisha lakini baadaye akapatikana akiwa hai eneo la mafinga mkoani iringa
unicef inasema mafunzo waliyopata wakati wa majaribio ya matumizi ya drone hayatakuwa yanafanyika nchini malawi peke yake
julai itakuwa ni uchaguzi wa kwanza zimbabwe tangu rais wa zamani robert mugabe alipolazimishwa kuachia madaraka novemba baada ya kutawala kwa miaka 
rais wa marekani donald trump amesema kuwa ifikapo mei atafanya uamuzi iwapo washington ibakie kuwa mshiriki wa mkataba huo wa nyuklia
yaxley ameiambia voa ni muhimu kwamba meli yoyote ambayo iko karibu na boti zenye kutaka msaada ziruhusiwe kufanya hivyo
shirika la habari la afp linamnukuu afisa wa serikali ya colombia akisema kwamba shutuma hizo dhidi ya rais santos hazina msingi wowote kiongozi wa kwanza wa kusini kutembelea kaskazini alikua kim dae jung mwaka akifuatiwa na roh moo hyun mwaka 
akizungumza wakati akitembelea eneo la golan heights linaloshikiliwa na israel lieberman amesema sisi hatutafuti mgogoro sisi hatukuenda katika mpaka wa iran wao wamekuja hapa
televisheni ya taifa sabc imesema mmoja wa wanafamilia wa gupta ni kati ya wale waliokamatwa
lakini na ninyi upande wa serikali hakuna clip utakayo iona sijui ya ag mwanasheria mkuu wa serikali au profesa kabudi waziri wa katiba na sheria profesa palamagamba kabudi akielezea hayo mambo hakuna kwa hiyo sasa twendeni kisasa wanavyoenda wao twendeni hivyo hivyo tuwakute huko huko eeh na wanafanikiwa sana kuidanganya jamii alisema spika ndugai
uongozi wa usafiri wa anga wa china umepeleka ujumbe juu ya hilo kwa mashirika hayo ya ndege aprili 
ndugai alisisitiza kuwa kama kuna mtu yeyote anaona kanuni hiyo ni kandamizi anapaswa kuiwasilisha bungeni kupitia kamati ya sheria ndogo iliyo chini ya mbunge wa bariadi magharibi andrew chenge ili hatua zaidi zichukuliwe ikiwamo kuiagiza serikali kuifanyia marekebisho
kadhalika walikuwa wamealikwa na baraza la habari la tanzania mct
kabla ya kusafiri kuja tanzania walizungumza na wawakilishi wa serikali yako ambao waliwafahamisaha kuwa visa zilikuwa hazihitajiki kwa kuwa walikuwa wamepanga kufanya mikutano binafsi
tunakoelekea ni kuwa rais joseph kabila ataendelea kuwepo madarakani kwani huo ndio mkakati wenyewe hiyo ndio fikra yenyewe na ndio lengo la mbinu yote iliyofanyika amesema kabemba
kenyatta amekuwa rais wa pili kutoka nchi ya bara la afrika chini ya jangwa la sahara kualikwa na trump kwenye ikulu tangu kuiongozi huyo wa marekani kuwa rais
wa kwanza alikuwa muhamadu buhari wa nigeria
lakini mwanasheria mkuu mwesigwa rukutana amepinga ombi hilo akisema kwamba maafisa wote wa ngazi ya juu serikalini wanakingwa na sheria na hawawezi kufika mahakamani kuhojiwa
alizungumza hayo baada ya mkutano uliofanyika alhamisi huko brussels na mawaziri wa mambo ya nje wa uingereza ujerumani na iran kujadili mkataba wa 
msemaji wa polisi wa uganda emilian kayima amesema tayari kamera hizo zimewasili jijini kampala baada ya kuagizwa na kampuni ya huawei inayotengeneza na kuuza vifaa vya elektroniki
kwa upande wake mwenyekiti wa kamati ya kudumu ya bunge ya huduma na maendeleo ya jamii peter serukamba ameziomba halmashauri nchini kuhamasisha wananchi kutumia vyandarua vyenye dawa
vyama vya siasa nchini tanzania vimesema vinapinga na vinataka mabadiliko ya muswada wa marekebisho ya sheria ya vyama vya siasa uliosomwa bungeni novemba 
hivi sasa wizara inafanya kila iwezalo kuhakikisha wazabuni wote wanalipwa katika kipindi cha siku 
cleopas mailu akizungumza na shirika la habari la ktn siku ya jumamosi usiku jenerali wa kikosi cha harakati za upinzani kitaifa aliye jitangazia madaraka amesema watu wasiojulikana wakisadikiwa kuwa ni polisi walikuwa wanajaribu kuvunja mlango ili kuweza kuingia ndani ya chumba chake
wakati huohuo rais magufuli amesema upigaji mahesabu ya mafao ya wastaafu wa sekta binafsi na serikalini yataendelea kufuata mfumo wa zamani wa asilimia kwa wafanyakazi wa sekta binafsi na asilimia kwa wafanyakazi wa serikali hadi 
kuimarisha ushirikiano wa kibiashara na uwekezaji
mjini dar es salaam makao mkuu ya zamani ya tanzania mkuu wa polisi sweethbert njewele amesema vyombo vya usalama vilikuwa vinajiandaa kuingia mitaani
lakini kwa mujibu wa gazeti la the citizen tovuti ya habari alikuwa amewahakikishia kikundi cha wafanyabiashara jumatano kuwa hakutakuwa na maandamano
kila mtu aendelee na shughuli zake kama kawaida
rouhani amehoji vipi iran inaweza kuingia katika mkataba na marekani ambayo amesema imekuwa ikienda kinyume na sera za kiongozi aliyemuachia trump madaraka barack obama
diana ni binti wa aliyekuwa mfadhili mkuu wa chama kinachotawala nchini rwanda rpf aliyeuawa katika ajali ya barabarani mwaka 
amesema hiyo ni hatua ya mwanzo katika mazungumzo zaidi yatakayofanyika alhamisi juu ya uwezekano wa kufanyika mkutano mwezi juni kati ya kim na rais wa marekani donald trump
mbunge huyo amedai kuwa kati yao wamethibitika kuwa wamefariki dunia baada ya kupotea katika mazingira ya kutatanisha
wabunge wa upinzani sasa wanataka kuhusiswa kwenye kamati ya usalama ya taifa lakini museveni akakataa pendekezo hilo kwamba hawezi kuwaamini wapinzani wake na maswalaya usalama wa nchi
katika uamuzi wake mahakama hiyo imesema kuwa mahusiano nje ya ndoa ni suala binafsi kati ya watu wazima na bado ni sababu inayokubalika kupelekea talaka
phillips amesema jamii katika nchi hizi kama vile kenya afrika kusini india pakistan indonesia na mexico wanahisi kuwa ukosefu wa usawa hauwezi kuondolewa na mtu wa davos lakini na watu wenyewe kwa kuhamasishana kupigania haki zao
wakati wa muhula wake wa kwanza rais huyo alikuwa na mawaziri kwenya baraza lake
wabunge wanazingatia kuifanyia marekebisho sheria ya kutoa msamaha ili kuweka bayana orodha ya watu wanaostahili kusamehewa na masharti ya kupata msamaha huo
kila mwaka maelfu ya wahamiaji wa kiafrika wanaondoka libya wakiwa wamepanda boti chakavu na kuhatarisha maisha yao wakisafiri kwenda kutafuta fursa nzuri huko ulaya
wahamiaji wengine wengi wanabaki katika nchi hiyo ya afrika kaskazini wakivutiwa na fursa mbali mbali lakini pia wakikumbwa na kutendewa vibaya katika mikono ya wafanya magendo na wasafirishaji haramu wa binadamu
tume inachukua nafasi hii kuvikumbusha vyama vya siasa na wadau wote wa uchaguzi kuzingatia sheria kanuni taratibu miongozo na maelekezo yote wakati wa kipindi cha uchaguzi mdogo wa majimbo hayo matatu na hizo kata mbili alisema jaji mbarouk
ramazani shadary mgombea urais wa pprd huko drc pia amesema huenda hayo yamepelekea kutimuliwa kwake ofisini katika mazingira ya kumfedhehesha
katika kuadhimisha siku hiyo jumatano wananchi wa afrika kusini hujishughulisha na kazi za kujitolea
margaret mwachanya na consolata nkatha maina ambao walibisha hodi kwenye afisi za iebc walijiuzulu aprili kwa madai kuwa mwenyekiti wa tume hiyo alikuwa ameshindwa kuiongoza tume hiyo ipasavyo
lakini kurejea kwao kazini sasa kumeibuwa hisia chungu nzima
mambo muhimu ambayo nchi hizo mbili zimeweza kukubaliana viongozi hao wamesema wamefikia makubaliano kuondoa vizuizi vyote vya kibiashara na kiuchumi
pia wataongeza na kuzidisha mafungamano ya kiuchumi kwa kutengeneza miundombinu kama vile bandari na barabara
mahakama kuu nchini kenya jumatatu imetoa amri kwa maafisa wa uhamiaji nchini humo kumruhusu mwanachama wa upinzani kurejea nchini baada ya kuondolewa kwa nguvu mapema mwezi januari 
tunapokwenda katika nchi mbalimbali kwa ajili ya kazi zetu za kuwalinda waandishi wa habari lengo ni kufahamu vizuri zaidi hali ya uhuru wa habari ilivyo katika nchi hizo na kutafuta njia za kuboresha uhuru wa habari katika nchi hizo
pia lengo ni kufahamu hali ya uhuru wa habari nakujenga mahusiano bora zaidi na vyombo vya habari
vyanzo vya habari nchini tanzania vimeripoti kuwa hakimu mkazi mfawidhi wa mahakama hiyo michael mteite ametoa hukumu hiyo leo saa tatu asubuhi
sio kwamba tutakwenda katika mkutano na kusaini kitu fulani juni na wala hatukutaka iwe hivyo amesema
tutaanza kwa pamoja mchakato fulani
mottiar kwa upande wake anasema kuwa anajaribu kuwarai wafanyabiashara wenzake waanze kutumia mfumo huo ingawa una gharama zake
anasema kuwa yeye kama muislamu anaamini kuna baraka kila unapotenda haki
anasema ni kutokana na hilo ndio anaamini kuwa mfumo wa benki wa kiislamu utakubalika katika siku zijazo
corker amesema itakuwa rahisi sana kwa rais kujitokeza na kusema kuwa prince alimuuwa mwandishi wa habari
badala yake corker amesema trump anasema ni sawa kufanya hivyo
safari iliyobaki kufika mpaka wa mexico na marekani ni umbali wa kilomita elfu na kuna waliokubaliwa kuingia na kuchukuliwa na mabasi lakini mfanyakazi wa shirika la huduma za wahamiaji flor cedrel anasema watu wanamahitaji makubwa
grassley alitangaza ongezeko la muda kupitia twitter katika hali ya kuomba msamaha iliyomlenga kavanaugh
jaji kavanaugh mimi charles kama mwenyekiti wa kamati ya sheria kwenye baraza la seneti nimeongeza muda kwa dr
ford kuamua kama anataka kuendelea na taarifa aliyoitoa wiki iliyopita ili atoe ushahidi kwa seneti na tuweze kusonga mbele
kama mwenyekiti wa jopo hili ninataka kusikia pia kutoka upande wake
ninatumai unaelewa hili
rais wa zimbabwe emmerson mnangagwa na mpinzani wake mkuu nelson chamisa wamefanya kampeni zao za mwisho mwisho kabla ya uchaguzi mkuu nchini humo siku ya jumatatu wakiwa na nia ya kuondoa miongo kadhaa iliyopita ya kudorora kwa uchumi na siasa za chama kimoja
mkutano huo umekuja katikati ya mabadiliko yanayotokea ulimwenguni moja ni lile linaloilenga hasa china juu ya vita vya kibiashara vinavyoendelea ambapo rais wa marekani donald trump anatishia kuweka ushuru wa bidhaa zenye thamani ya dola bilioni ambayo china inaziuza marekani
rais magufuli amefafanua kuwa serikali pia itaangalia uwezekano wa kupatikana soko na korosho nyingine zitabanguliwa kwa ajili ya soko la ndani na nje ya nchi
shirika hilo la ndege lilitoa tangazo la kurasa nzima ijumaa katika magazeti ya uingereza likisema nina omba radhi
waziri mkuu huyo amekanusha kufanya kosa lolote akitupilia mbali tuhuma hizo na kuziita ni kutafuta mchawi na anadai kuwa kampeni hiyo ya kumchafua inaendeshwa na vyombo vya habari
jaji wa mahakama kuu amesema katika uamuzi wake kuwa diane rwigara na mama yake ambao walikamatwa pamoja mwaka wataachiwa huru mara moja lakini kwa sharti ya kuwa hawaruhusiwi kuondoka mjini kigali bila ya kibali
tunapeana mengi sana katika mchakato huu wa brexit alisema davis
siko hapa kwa ajili ya kuwakilisha upinzani lakini ni kwa ajili ya wananchi wa uganda
kwa taarifa yako sikiwakilishi chama chochote cha siasa hapa bali nina wakilisha wananchi wa uganda na hasa watu wa kizazi changu amesisitiza
bwawa hilo lililokuwa limejengwa katika shamba la kahawa lilipasuka jumatano usiku na kuruhusu maji zaidi ya litre milioni kusababisha mafuriko na kuharibu kabisa kila kitu kilichokuwa katika kijiji
rais wa afrika kusini jacob zuma amekataa kuachia madaraka baada ya chama chake kumtaka ajiuzulu vyombo vya habari vimeripoti nchini humo
njia ya kuepusha janga la dunia mvua ilikuwa si nyingi
ilikuwa ya kawaida tu
lakini maji yalitoka mlimani kwa kasi sana na kuharibu kila kitu kilicho kuwa kwenye mkono yaliyo fuata
matope mchanga na kila kitu kilichong olewa na maji kimewafunika watu
hadi sasa tumepata maiti lakini hatujajua idadi kamili ya walio kufa amesema david wakikona mbunge wa zamani na mkazi wa kaunti ya manjiya
kavanaugh amesema wazi hakuna mtu aliyekuwa juu ya sheria katika mfumo wetu wa katiba na kuwa haijalishi ni wapi upo katika maisha haijalishi nafasi ulionayo katika serikali haki ni kwa wote chini ya sheria
lakini alikataa kusema iwapo rais aliyeko madarakani kama raia wengine wote analazimika kuitikia wito wa mahakama kutoa maelezo yake
zambia ni nchi ya pili kwa ukubwa barani afrika kuzalisha shaba ilisema mwishoni mwa mwezi uliopita kwamba itatangaza majukumu mapya yanayohusu shughuli za madini na kuongeza kodi ili kusaidia kupunguza kiwango cha deni kwa nchi hiyo
shirika la habari la afp limeripoti kuwa wasichana hao waliletwa katika mji wa dapchi ulioko upande wa kaskazini mwa nigeria wa jimbo la yobe baada ya wale waliokuwa wanawashikilia kuwarejesha katika msafara ulioandamana na magari 
ray anajipatia pasi ya kusafiria ya canada akitumia jina la george sneyd na kununua tiketi ya ndege kutoka toronto akielekea london
jaji rumanyika alimuuliza kama anaifahamu kesi namba naye akajibu anaifahamu kisha akauliza kwanini nyaraka zilizomfikia hazijakamilika hakuna uamuzi wa mahakama na mwenendo wa kesi
nawaomba wananchi kutochukulia tukio hili kisiasa hili ni sawa na matukio mengine ya mauaji ingawa siyo jambo zuri lililotendeka nimeshaongea na ndugu wa familia kuwaeleza jinsi tukio lilivyokuwa alisema
mutiganda alichukuwa wadhifa huo wa usalama wa nje kutoka kwa dan munyuza mwaka 
gavana wa benki kuu ya uganda prof emmanuel tmusiime mutebile ameambia waandishi wa habari kwamba mfumuko wa fedha unatarajiwa kuongezeka kwa asilimia zaidi katika kipindi cha miezi ijayo
mapema jumatano idara ya upelelezi ya serikali kuu imesema ina mashaka makubwa juu ya usahihi wa waraka huo na ilikuwa na fursa finyu sana kupitia waraka huo wa kurasa nne kabla ya kamati kupiga kura kuidhinisha kutolewa kwa umma
franklin ambaye aligunduliwa kuwa na saratani mwaka alitumbuiza novemba katika hafla ilioandaliwa na taasisi ya elton john aids foundation huko new york
onyesho lake la mwisho lilikuwa philadelphia agosti 
nchi mbili zenye uchumi mkubwa zaidi duniani wamekubaliana kufikia masikilizano madogo katika vita iliyokuwa inaongezeka ya kibiashara baada ya kukutana kwa marais donald trump na xi jinping katika mkutano wa nchi tajiri zenye viwanda g 
ikiwa kim jong un binafsi anadhamira na nia ya dhati kuachana kabisa na silaha za nuklia na kurudi katika mkataba wa kutosambaza silaha za nuklia npt na kua taifa lisilo miliki silaha za nuklia
amesema chun rais donald trump amesema kwamba wanajeshi wametumwa mpakani kusaidia kukabiliana na hali ya dharura ya kitaifa na kutaka msafara huo wa wahamiaji kurejea wanakotoka
lakini stephen pompeo wa kikundi cha kukabiliana na migogoro ya kimataifa anasema iwapo atathibitishwa pompeo hatokabiliwa na vipingamizi alivyovikabili tillerson
waziri wa fedha wa kenya henry rotich amesema kuwa serikali inakabiliwa na matatizo kadhaa katika kufadhili baadhi ya miradi yake ya maendeleo
ethiopia hivi sasa inakabia kumaliza mradi wa umeme wa bwawa la grand renaissance ambao wanatarajia utawawezesha kukidhi mahitaji ya umeme ya eneo hilo
ugomvi wangu na mbowe ni kwa sababu kuna uchaguzi wa chama
nilisema tu kwamba huyu mtu ameongoza chama miaka ni umri wa mtu mzima na chama kinaitwa chama cha demokrasia na maendeleo lakini demokrasia siioni
baada ya kuhoji kwenye vikao ndani ya chama imekuwa nongwa alisema
katika mwaka wa fedha shilingi bilioni zilikuwa zimetengwa kwa kaunti za serikali katika uwiano uliosawa wa mapato yaliyokusanywa ikimaanisha kuwa katika hali mbaya kabisa ya kiuchumi mgawanyo huo ungeweza kupungua kufikia shilingi bilioni 
mkuu wa huduma za dharura wa umoja wa mataifa mark lowcock alisema jumatano kwamba mpango wa kusitisha mapigano kwa siku kote syria haujatekelezwa na analiuliza baraza la usalama lini zoezi hilo litatekelezwa
baraza hilo kwa kauli moja lilipitisha azimio siku ya jumamosi likitaka mapigano yasitishwe kwa mwezi mmoja ili kuruhusu msaada kuingia ndani ya kitongoji cha damauscus cha ghuta mashariki na kuwatowa wagonjwa mahututi pamoja na waliojeruhiwa
nchi kadhaa za kiafrika ikiwemo uganda rwanda na tanzania zimeanza kutoza ushuru kwa wanaotumia interneti na mitandao ya kijamii ikiwemo malipo yanayofanyika kutoka nje na ndugu wa familia au zimeamrisha tovuti mbalimbali kulipa gharama za juu kupata leseni za kuendesha mitandao hiyo
mvutano wa hoja ulijitokeza hapo mahakamani ambapo mwendesha mashtaka wa serikali alipinga nondo kupewa dhamana akisema ni kwa ajili ya usalama wake mshtakiwa amesema wakili martin
ukweli ni kwamba tangu amuriat achaguliwe ameshindwa kukiunganisha chama
ameegemea sana wanasiasa ambao ni wa msimamo mkali ndani ya fdc wnaomuunga mkono besigye ahata kuwafuta kazi viongozi wa chama bungeni walioteuliwa na muntu ambao msimamo wao ni kufanya mambo kwa kutumia diplomasia amesema akol amazima mchambuzi wa siasa za uganda maelfu ya watu walikusanyika katika mtaa wa times square mjini new york marekani kushuhudia tukio hilo la kihistoria
katika hukumu iliyo tolewa alhamisi bodi hiyo imegundua okeyo alikuwa hajaweka wazi malipo mengi yaliyo fanyika kwa shirikisho la riadha kenya na kukiuka maadili katika matukio baada ya kuchukua fedha za ufadhili ambazo zingeweza kutumika kwa njia bora zaidi kusaidia maendeleo ya michezo ya wana riadha kenya na hivyo kufukuzwa kutoka katika nafasi yake kwenye baraza la iaaf
wote wawili walikuwa wamevaa majaketi ya timu ya marekani inayowakilisha michezo hiyo ya msimu wa baridi yenye rangi tatu nyekundu nyeupe na bluu mwenyekiti wa tume ya taifa ya uchaguzi said sadek anasema sissi anajenga jeshi la misri
anafufua uchumi wa misri na miundo mbinu
pia anajaribu kutatua matatizo sugu mbalimbali kama vile kuongezeka kwa idadi ya watu
aidha alisema kuna changamoto za usalama wa nchi kwa sababu bajeti ya ulinzi ni dogo mno
wamiliki wa shule ya kujitegemea ya santa fe isd wametoa tamko kuwa hali fulani imetokea katika shule hiyo ambapo kulikuwa na mshambuliaji aliyetumia bunduki
salem hivyo vitu vinaitwaje unakumbuka katika mahojiano yake ambayo yamechapishwa katika tovuti ya gazeti hilo mkewe miguna amesema kuwa mumewe ambaye alikamatwa na polisi ijumaa februari akiwa nyumbani kwake runda makazi yaliyoko katika kitongoji cha nairobi aliwafahamisha watoto wake watatu kuwa alikuwa amepanga kurudi nyumbani
mann vikwazo
kabla ya kuanzishwa mpango huu wa kisasa unicef ilitumia alama maalum ili kufahamu maeneo yaliyoathiriwa
kutakuwepo serikali ya mpito ya miezi itakayoongozwa na salva kiir na baadaye serikali ya mpito ya miaka 
amesema alishangazwa kuona landrover za polisi zikiranda randa kwenye jimbo la monduli wakati wa uchaguzi mdogo jambo ambalo alisema liliwatia hofu wananchi
lakini wafanyakazi wa idara ya ulinzi wa ndani usafiri na idara nyingine zimeathiriwa na kufungwa kwa serikali
miili kumi na moja imeshatolewa kutoka katika kifusi katika mji wa itogon upande wa ncha ya kaskazini ya kisiwa kikuu cha luzon ambacho kilipata dharuba kali wakati kimbunga mangkhut kilipowasili jumamosi kikiwa na upepo mkali unaokwenda kilomita kwa saa
kupatikana kwa miili hiyo imefanya idadi ya waliokufa ufilipino kufikia kutoka ile ya 
baada ya kulipima suala hili nafikiria kuna uwezekano mkubwa wa kufanikiwa kumshtaki zuma kwa makosa yaliyo orodheshwa anayotuhumiwa kwayo amesema abrahams
sikukuu ya julai ina utamaduni wa kusoma tamko la uhuru katika ngazi za jengo la kumbukumbu la taifa mjini washington
siku ya jumatatu josh dawsey mwandishi wa gazeti la the washington post aliyeibua habari kuhusu lugha chafu aliotumia trump akiwaambia shirika la habari la cnn kuwa maafisa wa ikulu ya white house wanasema kuwa inawezekana trump alitoa tamko tofauti kidogo la matusi akihoji ni kwa nini marekani inawakubali wahamiaji kutoka nchi alizozifananisha na choo
iwapo yoyote katika washindi wa tuzo ya oscar mwaka kesho jumapili huko hollywood california atatumia hotuba yake ya kupokea tuzo hiyo kuendeleza ajenda ya kisiasa mtu pekee wa kumshukuru au kumlaumu marlon brando
katika kambi za wakimbizi ambazo zimeathiriwa na kipindupindu nchini uganda maafisa wa mashirika ya misaada wanasema huduma za maji na choo hazitoshelezi kutokana na idadi kubwa ya wakimbizi wapya zaidi ya ambao wamewasili
chombo hicho kinatarajiwa kukaa kwenye sayari ya mars kwa takriban miaka miwili kikifanya utafiti kabla ya kurejea duniani
mnamo miaka ya kundi la wanasiasa mashuhuru kutoka jamii ya ankole likiongozwa na amanya mushega eriya kategaya kizza besigye na bidandi ssali lilianza mchakato wa kuunda vuguvugu lenye lengo la kumuondoa rais museveni madarakani
timu maalumu ya uchunguzi ilikamilisha kwa kusema mashambulizi hayo matatu dhidi ya walinda usalama wa un yalifanywa kwa mbinu zinazofanana na kwamba ushahidi wote unaonyesha adf kuwa ndio waliofanya mashambulizi ilielezwa katika ripoti
kidero ambaye ni mojawapo wa viongozi maarufu ambao wamefikishwa mahakamani ameshtakiwa kwa kutumia madaraka yake vibaya na vile vile kula njama na maafisa wengine waliokuwa wakisimamia jimbo hilo
wakati mfumo huu unazinduliwa hatukuambiwa ikiwa ni pasipoti za kielektroniki au uhamiaji
umma unahitaji kuambiwa kipi ni kipi
tunahitaji ufafanuzi kwenye suala hili alisema
hassan rouhani amesema katika hotuba yake kupitia televisheni iwapo marekani itaamua kujiondoa katika mkataba huo wa nyuklia hivi karibuni tu mtaona kuwa watakuwa na majuto kuliko wakati wowote katika historia
wakati akiainisha kauli mbinu mpya za chama chake muwafaka mzuri zaidi mjukuu wa marehemu seneta robert kennedy na mpwa wa marehemu rais john kennedy amesisitiza kuwa wademokrat wataendelea kupigania maslahi mazuri zaidi ya wafanyakazi na huduma ya watoto na nafasi za elimu ambazo watu watazimudu
sauti yake edward yenye kuvutia ilivuma kwa miaka mingi akiimba mimbo ya kidini na ilikuwa ni yenye kuzikonga nyonyo za wengi wapenzi wa muziki miaka ya 
matiba ambaye kwa wakati mmoja aliwania urais na kuchukua nafasi ya pili alifariki katika hospitali ya karen jijini nairobi baada ya kuugua kwa muda mrefu
na siku ya pili tu baada ya thanksgiving wamarekani humiminika madukani kuanza kununua zawadi za sherehe za mwisho wa mwaka siku inayofahamika kama black friday ambapo maduka ya biashara hupunguza bei za bidhaa zao kwa hadi asilimia 
wakati akitoa maoni yake kwa umma akiwa na buhari trump alijikita zaidi katika kuelezea malengo ya pamoja na maslahi ya pande mbili kama vile kupambana na ugaidi na kuongeza biashara kati ya nchi hizi mbili
mauaji hayo ya parkland yaliibua kampeni nchi nzima kwa ajili ya kushinikiza kuwepo sheria kali zaidi za udhibiti silaha
maandamano hayo yanajumuisha maandamano ya hivi karibuni yaliyofanyika washington na miji mingine kote nchini marekani
waziri wa uchukuzi vile vile anawataka maafisa wa usalama kuwajibika na kujua kwamba wana wajibu mkubwa wa kulinda raia na mali yao na wala sio kuwaua
kati ya wale waliokufa katika tukio hilo ni dereva mshukiwa aliyejipiga risasi akiwa ndani ya gari hilo kwa mujibu wa msemaji wa jeshi la polisi
awali katumbi alikuwa na nia ya kuingia kwa ndege katika mji wa lumbumbashi lakini alilazimika kutua katika mji wa ndola zambia na kusafiri kwa gari hadi mji wa kasumbalesa ambako amepokelewa kwa shangwe kubwa na wananchi wa kongo
lowassa wananchi wamejazwa hofumaafisa wa indonesia wamesema kuwa watu wasio pungua wamepoteza maisha na wengine wamejeruhiwa kufuatia tetemeko la ardhi lenye ukubwa wa richa 
 liliotokea ijumaa na kufuatiwa na kishindo cha wimbi kubwa la tsunami katika miji miwili palu na donggala eneo la kati la jimbo la sulawesi
pia atahudhuria mkutano wa kuijenga tena iraq ambao unafanyika kwa mara ya kwanza tangia kikundi cha islamic state kilipo ondolewa eneo la raqqa syria na iraq ikatangaza kuwa imeyakomboa baadhi ya maeneo yake
rais wa zambia edgar lungu amesema kwamba nchi za kiafrika zinatakiwa kushirikiana ikiwa ni msingi wa kujikwamua dhidi ya ushawishi wa ukoloni wa mataifa ya kigeni
mbunge tundu lissu ambaye alikuwa msemaji mkuu wa upinzani nje na ndani ya bunge la tanzania angali nchini ubelgiji ambako anapata matibabu tangu kushambuliwa kwa risasi mwaka mmoja uliopita mjini dodoma
tulikuwa tayari tumejitayarisha kwenda nairobi wiki hii kuwasilisha ripoti ya mwisho na mapendekezo yetu kwa serikali ya kenya na pia wadau wengine muhimu katika uchaguzi na bila shaka muhimu zaidi ni wananchi wa kenya
vyanzo vya habari vimesema kuwa soko hilo lina zaidi ya wafanyabiashara na linategemewa na wafanyabiashara wa mkoa wa mwanza
wafanyakazi wa nasa washerehekea baada tya kupata uthibitisho kwamba insight imetua salama kwenye sayari ya mars
televisheni ya citizen imeripoti kuwa afisa wa ngazi ya juu katika wizara ya huduma ya umma huduma ya watoto na jinsia amejisalimisha polisi akiwa ameandamana na mawakili wake
uganda imeonyesha mabadiliko kwa kupanda daraja kutoka kutokuwepo uhuru kabisa kwenda zisizo na uhuru kamili japokuwa hivi sasa imepewa daraja la asilimia ambayo bado iko chini kuliko kenya na tanzania
jeshi la congoleese lilivamia kambi yetu na kutushambulia
wanajeshi wetu walilazimika kujitetea alisema
juhudi za marekani katika kupambana na ugaidi huko afrika zinakabiliwa na matatizo mengi pengine hakuna kati ya hayo matatizo yanayokera au kuwa hatarishi na kumeendelea kuwepo hali ya magaidi wenyewe kuvunja ushirikiano na kukiuka malengo yao
hauermeiren anasema ilikuwa ni jambo lakiungwana
ilikuwa ni kama vile nilikuwa nakutana na mwanamke na kushirikiana naye kimapenzi nchini ubelgiji
kwa sasa nina mpenzi hapa na nitapendana naye
hakuna kosa lolote kwa kufanya hivyo kufuatia mapambano hayo ya kutupiana risasi kati ya polisi na magaidi alhamisi usiku katika eneo la merti kaunti ya isiolo operesheni kubwa ya polisi inaendelea kuwasaka magaidi hao ktika jiji kwa nia ya kuwakamata wale wote walioshirikiana na magaidi hao
pompeo amesisitiza kuwa marekani haitaki kuleta mapinduzi iran na amevishauri vikundi vya upinzani vya iran kutofanya hilo pia
hatutaki wahamasishe suala la kupindua serikali amesema
ndilo lengo la kukaa hapa na kujadiliana ili kujenga taifa letu kwa lengo la kupata katiba mpya ambayo kila mmoja anaitamani
kunapotokea mtafaruku ndipo kunakuwa na chuki kama kikundi kingine hakishirikishwi
haki na amani ni matunda tu kwani ukosefu wa haki ni chanzo cha vita inayoacha makovu na chuki za kisiasa kwenye chaguzi
kama tunataka kukwepa haya makovu lazima watu tujenge tabia ya kujadiliana alisema
gavana wa jimbo la maryland larry hogan aliandika kwenye ukurasa wa mtandao kwamba alihuzunishwa na tukio hilo lililotokea kwenye mji mkuu wa jimbo lake la maryland
marekani jumatano imeweka vikwazo kwa watendaji wa mafuta wa sudan kusini ambao imesema walikuwa vyanzo muhimu cha fedha kwa serikali hatua ambayo inalenga kuongeza shinikizo kwa rais salva kiir kumaliza mgogoro na mzozo wa kibinadamu nchini kwake
tunataka kujua na lazima tujue msimamo wa marekani ukoje iwapo tutaingia katika mapambano zaidi na iran michael oren naibu waziri wa israeli na balozi wa zamani marekani amsema jumapili kupitia televisheni ya israeli
ingawa amechukuwa msimamo huo mkali kiongozi huyo katika kuwaridhisha waandamanaji amesema kutakuwa na marekebisho ya kodi hizo za mafuta kwa kutilia maanani ongezeko la bei ya mafuta duniani ili isiwe sababu ya kuwaadhibu wateja
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
mataifa ya jumuiya ya afrika mashariki eac yametakiwa kuingilia kati ili kusitisha ukiukaji wa haki za kibinadamu unaoripotiwa kuendelea kushuhudiwa nchini uganda tangu kukamtwa kwa wabunge akiwemo robert kyagulanyi maarufu kama bobi wine
kuvunjwa kwa bunge la rwanda mwakilishi huyo na abiria kadhaa pamoja madereva wa gari nyingine wamejeruhiwa na wamelazwa katika hospitali iliyoko karibu na eneo hilo ambapo ajali ilitokea
hauwezi kuutenganisha umoja wa mtaifa na kofi annan aliongeza
kwa mujibu wa taarifa ya shirika la habari la afp bashir aliteuliwa katika mkutano wa chama madarakani uliofanyika mjiini khartoum alhamisi na kuendelea hadi majira ya usiku
vyombo vya habari viliripoti kwamba miji mikubwa nchini kenya tanzania uganda rwanda burundi na drc ni baadhi ya sehemu ambako wakazi walikusanyika kwa sherehe za mwaka mpya
ripoti ya austere malivika wa goma drc mfalme abdullah amesema suluhisho pekee kwa mzozo wa waisraeli na wapalestina ni kupatikana kwa suluhisho la muda mrefu la mataifa mawili ambalo limekuwa likizungumziwa na jumuiya ya kimataifa na jerusalem mashariki ni vyema uwe mji mkuu wa taifa la baadaye la palestina
wakili wa musila cliff ombeta amesema kuwa atakata rufaa dhidi ya uamuzi huo
japokuwa hili litabadilika iwapo marekebisho ya muswada wa fedha wa kama ulivyopitishwa na bunge ukipitishwa kuwa sheria mchakato wa bei za mafuta kwenye vituo itarekebishwa limesema tamko kutoka erc jumamosi
hadi sasa serikali haijajibu rasmi mualiko huo
msuluhishi tayari ameshakutana na wawakilishi wa upinzani walioko ndani na nje ya burundi marais wa zamani wa burundi na wanasiasa waliofika hapa pamoja na wajumbe maalumu wa kimataifa wanaofuatilia suala la burundi amesema kapya
kinyua ameiambia reuters alhamisi kuwa alikuwa ameridhishwa na uamuzi huo na haki ilikuwa imefanyika
maelfu ya waumini wa dini ya kiislamu nchini uganda wameshiriki maombi ya kitaifa kote nchini kutokana na ongezeko la mauaji utekaji nyara na dhuluma za vyombo vya usalama na kutoweka kwa watu katika mazingira tatanishi
mwalimu nyerere aliwahi kusema kuwa ikiwa kuna kiongozi ambaye hafuati utawala wa sheria na kuheshimu katiba ni jukumu letu kumdhibiti amesema
hata kama ikimaanisha kuwa utalipa gharama kubwa kwa kukabiliana na hatari yoyote ile bila ya kujali vitisho vinavyotolewa na utawala huo
akitoa salamu za serikali samia alimpongeza mkuu wa kanisa hilo na maaskofu wote kwa kuanzisha dayosisi hiyo na kumsimika askofu mpya ili kupanua huduma za kiroho katika kanda hiyo
kutokana na kuongezeka hali ya ubinafsi wa kitaifa kuzuka chuki dhidi ya wageni na kuwakata watu wengine ni isahara kamili kwamba misingi ya umoja usawa na haki inaanza kuporomoka
kwa hivyo tukikabiliwa na hali hii inayotia wasiwasi tunatoa wito wa kuimarisha umoja kustahmiliana na kuheshimiana
nasaha hiyo ilitolewa wakati wa kuuaga mwili wa mwanajeshi wa jeshi la ulinzi la wananchi wa tanzania jwtz nsevilwe nzowa aliyeuawa kwenye mashambulizi katika nchi ya jamhuri ya afrika ya kati gazeti la nipashe limeripoti
salem unakumbuka mara ya kwanza ulipotoka katika upasuaji hali hiyo inafananishwa na polio lakini maafisa wa afya wanasema hawajapata ushahidi afm inauhusiano na polio ugonjwa ambao ulitokomezwa marekani baada ya chanjo kupatikana katika miaka ya 
kinachowapa wasi wasi maafisa ni kwamba watoto wengi wanaishia kupooza na baadhi yao huishia kulazwa hospitali katika vitengo vya huduma mahututi na kuwekewa mashine za kuwasaidia kupumua
kwa mujibu wa shirika la habari la reuters kulikuwa na mashambulizi katika vituo vya kupigia kura na maafisa wa tume ya uchaguzi walikabiliwa na vitisho pamoja na kuwa maafisa usalama walisambazwa nchini kote
muda mfupi baada ya tangazo kwamba chombo hicho kilikuwa kimetua makamu wa rais wa marekani mike pence alimpigia simu mkurugenzi huyo na kumpongeza pamoja na timu yake
kabla ya kumtaka naibu waziri huyo kutoa kauli ya serikali kiongozi huyo alisema tukio hilo ni la ovyo na la kinyama akiwaunga mkono wabunge walioonyesha kukerwa na kuomba mwongozo kwa kiti cha spika
kadhalika msanii huyu wa nyimbo za dini lakini zilizokuwa na mwelekeo ya umoja na maridhiano miongoni mwa wananchi amesema ataendelea na mkakati wake kutunga nyimbo zenye kuunganisha jamii ambayo yeye anaitaka kama inayohitaji maridhiano zaidi
william nordhaus wa chuo kikuu cha yale na paul romer wa chuo kikuu cha new york watashirikiana katika tuzo hiyo ya dola za marekani milioni 
basi lililohusika katika ajali lilikuwa likisafiri kutoka mji wa bulawayo kuelekea mji wa beit bridge liliposhika moto katika kile kinatajwa kuwa hitilafu kwenye tenki la mafuta
baada ya kesi hiyo kuahirishwa katika mahakama ya hakimu mkazi kisutu dar es salaam ijumaa viongozi hao waliwatakia wanachama wao heri ya krismasi na mwaka mpya
waraka huo wenye kurasa tisa umesainiwa na kaimu mwenyekiti wa jumuiya hiyo sheikh shaaban hijja mrisho na ponda kwa niaba ya masheikh na maimamu wa jumuiya na taasisi za kiislamu
pia kenya ilikerwa na tukio la tanzania kupiga mnada mifugo iliyokuwa imevuka mpaka kuja nchini tanzania kutafuta malisho
sugu na masonga walikuwa wanakabiliwa na shitaka moja la kutumia lugha ya fedheha dhidi ya rais john magufuli katika mkutano wa hadhara wa mbunge huyo uliofanyika katika viwanja vya shule ya msingi mwenge mwezi disemba 
ameeleza kuwa mnamo mwaka rais mstaafu wa awamu ya pili ali hassan mwinyi wakati huo akiwa waziri wa mambo ya ndani alijiuzulu baada ya polisikutumia nguvu kupita kiasi dhidi ya raia
nafikiri ameweza kutoa hoja ya nguvu kuwa yeye ni mteule aliye na sifa zaidi kuchukua nafasi hiyo kati ya wateule wengine na pengine ndiye mwenye sifa zaidi ambaye tumewahi kumuona akiteuliwa katika mahakama ya juu ya marekani na nafikiri nimewahi kuwaona kati ya hao amesema mwenyekiti mrepublikan wa kamati ya sheria chuck grassley ambaye amesimamia mahojiano hayo na ametumikia baraza la seneti tangu mwaka 
mapema jumatatu mabalozi wa nchi wanachama wa umoja wa afrika au ambao wanawakilisha nchi zao kwenye makao makuu mjini adis ababa walihudhuria kikao cha kuratibu masuala muhimu yatakayojadiliwa wakati wa mkutano huo utakaoendelea hadi tarehe mwezi huu
zitto pia aliitaka serikali kuhakikisha inatekeleza matakwa ya katiba ambayo alieleza kuwa katika ibara ya na inaweka wazi kuwa kila mtu anayo haki ya kuwa huru na kuishi kama mtu huru
rais wa marekani donald trump ametoa mpango wake uliokuwa ukisubiriwa kwa muda mrefu wa kupambana na matumizi ya madawa ya kutuliza maumivu kupita kiasi jumatatu
francis amesema hakuna juhudi yoyote ya kuomba msamaha na kuondoa madhara yaliyofanyika kamwe zinazoweza kujitosheleza
kufuatia mashauriano kati ya rais wa kenya uhuru kenyatta na waziri mkuu wa uingereza theresa may aliyefanya ziara ya kikazi nchini kenya alhamisi amesema nchi hizo mbili zimekubaliana kuimarisha juhudi za kupambana na ufisadi
cia imeeleza inaamini kuwa mwanamfalme mohammed bin salman ndiye aliye amuru kuuwawa kwa mwandishi wa habari huyo jamal khashoggi raia wa saudi arabia
wako wanawake waliokuwa mstari wa mbele katika kuleta mabadiliko kwenye ukanda wa afrika mashariki kwa mwaka 
raphael tuju chadema imesema lengo la kwenda kuwaona ni kuwapa moyo na mshikamano viongozi wao
pia hii itakuwa historia kwa wafungwa na mahabusu wa segerea
katika mkutano na waandishi wa habari ijumaa msemaji wa rais pierre nkurunziza amesema hatua ya kuyasimamisha baadhi ya mashirika yasio kuwa ya kiserikali ya kimataifa imechukuliwa kwa sababu mashirika hayo yanaingiza nchini tabia ambazo ni kinyume na mila ya burundi kama ushoga mengine yanachochea vita
anasema kilicho mshitua ni taarifa kutoka kwa mwendesha bodaboda aliyemchukua katika piki piki kutoka kituo cha busega roundabout
lakini licha ya mahakama moja mjini nairobi kumtaka afikishwe mbele ya jaji polisi walimuwasilisha mbele ya hakimu katika mji ulio mbali na mji mkuu wa kenya na baadaye wakampeleka moja kwa moja hadi kwenye uwanja wa ndege na kuwondosha nchini
kupitia kwa mkuu wa utumishi wa umma joseph kinyua rais uhuru jumatatu amewasilisha majina ya mawaziri tisa makatibu wakuu saba na mabalozi saba kwa ajili ya kuidhinishwa au kukataliwa kabla ya kuanza kutumikia nafasi hizo
lakini rais donald trump hadi hivi sasa hajaunga mkono matokeo ya cia na akijibu maswali ya waandishi wa habari mwishoni mwa wiki hakutaka kusema nani alihusika
chamisa amesisitiza kuwa chama cha mdc kina ushahidi wa kutosha kwamba tume ya uchaguzi kwa ushirikiano na chama kinacho tawala cha zanu pf kilifanya udanganyifu katika kuhesabu kura na kwamba ana imani mahakama ya kikatiba itafutilia mbali matokeo hayo na kuamrisha uchaguzi kufanyika upya
huu ni uchaguzi wa kwanza katika kipindi cha miaka ambapo mugabe hatashiriki kama mkuu wa chama cha zanu pf
alijiuzulu novemba kufuatia shinikizo kutoka jeshini
lady bird kama tusipokuwa wakali kwa wauza madawa tunapoteza muda wetu
na ukali huo ni pamoja na adhabu ya kifo aliongeza huku waliokuwa wakimsikiliza wakimpigia makofi
hali hiyo ya uchumi inakabiliwa na ongezeko la shinikizo la vikwazo tangu rais wa marekani donald trump kufanya maamuzi mwezi mei kujiondoa kutoka katika makubaliano ya kimataifa ya kusitisha programu ya nyuklia ya iran kwa kubadilishana nao na kupunguzwa kwa vikwazo vya kiuchumi
uongozi wa vatican umesema kwamba tuhuma za unyanyasaji wa kingono zilizo ripotiwa dhidi ya wachungaji wa dhehebu la katoliki jimbo la philadelphia marekani ni makosa ya uhalifu na uovu mkubwa wa maadili
kwa mujibu wa kampuni hiyo kifaa hicho ni chepesi ambacho mtumiaji anakaa tu lakini bado kinafanyiwa majaribio
ripoti ya who inaeleza kuwa kina mama wajawazito na watoto chini ya miaka bado wako hatarini zaidi
eneo hilo duni la dandora ambalo liko nje kidogo mashariki mwa nairobi ni mfano halisi wa kukosekana usawa kunakowakabili mamilioni ya watu duniani
wiki iliyopita watu waliaga dunia baada ya mabasi mawili kugongana ana kwa ana nchini zimbabwe
serikali kuu itaanza kusitisha operesheni zisizo za lazima ijumaa kama bunge na white house hawawezi kukubaliana juu ya mswada wa matumizi ya muda mrefu au mfupi inabidi tufanye kazi na wale wa upande wa kitengo cha siasa ya kikundi cha wahouthi ambao hawataki kuona iran au nchi yoyote nyingine ikiingilia kati masuala ya ndani ya yemen tueller ameongeza
mapambano kati ya wanajeshi afghanistan na wapiganaji wa taliban yaliendelea kwa siku ya nne mfululizo leo jumatatu katika mji wa jimbo la ghazni magharibi mwa kabul afghanistan
pia cai amesema kuhusu afya wataendelea kutuma madaktari wake ili waje kutoa huduma kwa watanzania na inatamani kuona uhusiano baina ya mtu mmoja mmoja kutoka nchi hizo mbili ukiendelea kukua
maafisa wa polisi nchini uganda wanaripotiwa kwamba wamekataa kutoa ulinzi kwa wabunge wakisema kwamba maisha yao yamo hatarini
mashuhuda mbalimbali binafsi waliwasiliana na voa kuthibitisha kile serikali ilitangaza wakisema walishuhudia miili takriban ya wapiganaji hao
wafugaji wawili pia walijeruhiwa wakati wa mapambano hayo
baada ya kupendekeza katazo la aina zote za vifaa ambavyo vinaweza kutengeneza silaha ambazo ni hatari sana na kutoa wito kuwepo uchunguzi wa maisha ya watu wote wanaonunua silaha rais wa marekani donald trump anafanya kikao kusikiliza maoni juu ya silaha hizo jumatano
huyu kweli ameshaomba zaidi ya mara mbili
na zile nyingine alikuwa anaomba kisiri siri namkatalia akiweka neno hilo naanzisha neno jingine
waziri wa mazingira roy cimatu jumatatu ameagiza kusitishwa mara moja shughuli za uchimbaji katika eneo la cordillera
wakili wake alitoa taarifa fupi iliyosema kuwa mteja wangu ameamua kushirikiana na waendesha mashtaka ili kuharakisha mchakato huu na ili maisha yake na ya familia yake yasonge mbele
baadhi ya wanavijiji huko zimbabwe ravalomanana aliingia madarakani kutokana na uchaguzi wa kidemokrasia na kuondolewa baada ya miaka 
kiongozi wa upinzani merera gudina ambaye mpaka hivi karibuni alikuwa miongoni mwa wale ambao walifungwa kutokana na maandamano ameiambia voa kuwa kuachia madaraka kwa waziri mkuu hakubadili chochote
mwansiasa huyo alisema kuwa ataendelea kulitumikia taifa na chama cha anc licha ya kung atuka madarakani
leo jumatatu ilikuwa siku ya saba tangia serikali ya kenya kusisitiza kuwa vyombo vitatu vya habari nchini kenya vitaendelea kuzimwa
wachambuzi wanasema kuwa mbinu kali za serikali zimepelekea makundi mengine na maeneo kujiunga katika harakati za upinzani ingawaje kuna hatua za maridhiano ambazo zinachukuliwa na serikali kama hivi karibuni kuwaachia mamia ya watu waliotiwa ndani kwa mujibu wa sheria ya hali ya dharura
nchi ya kenya inalenga kuimarisha biashara kati yake na marekani chini ya mpango wa biasahara bila ushuru wa agoa
mimi siogopi kuchukuliwa chambachembe za damu
wahalifu ndio wanaogopa alisema museveni
televisheni imesema kuwa mkutano huo ulikuwa umefanyika katika ikulu ya rais januari muda kidogo kabla ya kenyatta kutaja majina ya baraza lake la mawaziri
ninakupongeza sana lowassa
hii ndiyo tanzania mpya tunayoitaka
vyama vyetu visiwe chanzo cha kututenganisha bali viwe chachu ya kuleta maendeleo amesema rais
nafikiri ingekuwa tayari tumefahamu hivi sasa
hayo yalikuwa matumaini yetu
matumaini yetu ya awali ni kuwa alikuwa hajauwawa lakini pengine haitoi sura nzuri kabisa kutokana na yale tunayo yasikia trump aliwaambia waandishi wa habari white house
jaji wa mahakama hiyo chacha mwita ameiamuru idara ya uhamiaji kumpa miguna hati zake za kusafiria ili kumwezesha kurudi nchini kenya mpaka hapo shauri lake litakaposikilizwa mahakamani juu ya uhalali wa uraia wake
hata hivyo vyanzo vya habari nchini iran vimesema kuwa hali ya hewa ndio iliyoletan matatizo katika jitihada za uokoaji
bakari amesema vijana wa act wazalendo wanalaani mauaji ya akwilina kwamba tukio la kuuawa kwa binti huyo siyo la kwanza siku chache zilizopita kiongozi wa chadema kata ya hananasifu daniel john naye aliuawa na mwili wake kuokotwa kwenye fukwe za coco
hata hivyo baadhi ya wachambuzi wa masuala ya kisiasa wanaeleza kwamba hawakutarajia kwamba mawaziri hao wangejiuzulu kwa siku moja
waziri wa mambo ya nje wa ufaransa jean yves le drian amesema pande zote za mazungumzo ni lazima ziheshimu mkataba wa nyuklia ikiwemo marekani ambayo ilikuwa ni sehemu ya washiriki wa mazungumzo hayo zikiwemo uingereza china russia na ujerumani
guterres amewasili jioni jumatano huko sweden ili kuweza kushiriki katika sehemu ya siku ya mwisho wa mazungumzo hayo na kuwapa moyo pande zote kuendeleza yale walioweza kuafikiana mpaka sasa
uwamuzi huo umechukuliwa kufuatia maandamano mengine makubwa katika mji mkuu wa paris siku ya jumamosi ambao ulosababisha hasara kubwa ya mali ingawa haukuwa na ghasia kama jumamosi wiki iliyopita
amesisitiza kwamba wote wanaouawa na kutoweka katika mazingira tatanishi ni vijana ambao ndiyo nguvu kazi ya taifa na chachu ya mabadiliko ambayo inatakiwa kulindwa kwa mustakabali wa nchi hii
viongozi wa kiafrika kwa nyakati tofauti wametaja kwamba kuendelea kutegemea mataifa wahisani kwa ajili ya kuendeshea mamo yake siyo tu kwamba yanadumaza maendeleo ya bara hilo lakini pia hii inatoa mwanya wa kuendelea kuwepo kwa ukoloni mambo leo kutoka mataifa makubwa
kwa mujibu taarifa hiyo dk mpango aliagiza pia viwango vya kubadilishana fedha vitakavyotumika katika kuweka hizo bei katika sarafu mbili viwekwe wazi na visizidi vile vya soko na kuwa ifahamike wazi kuwa ni mabenki na maduka ya fedha za kigeni tu yanayoruhusiwa kupanga viwango vya kubadilisha fedha kutokana na ushindani katika soko la fedha za kigeni
wakati polisi wakisema kuwa badiliko hilo litawaathiri wanaoshutumiwa kuwa magaidi wanaopiga mabadiliko hayo wanasema wale waliotuhumiwa kwa uhalifu mdogo pia watazuiliwa na polisi kwa muda mrefu kupitia sheria hiyo
ulikuwa ni mkutano uliohudhuriwa na takriban watu nusu milioni katika mji mkuu wa marekani washington dc
ilidaiwa zaidi kuwa oktoba makao makuu ya nemc jijini dar es salaam edna anadaiwa kuwasilisha cheti hicho kwa deogratius chacha akidai kuwa kimetolewa na nemc wakati si kweli
tunaweza kutafuta njia yetu wenyewe vyombo vya habari jumapili vimemnukuu rais recep tayyip erdogan akisema hayo
marekani inaweza kupoteza mshirika mwaminifu na muhimu ameongeza wakati akijibu vitishio vilivyotolewa na marekani
serikali kwa upande wake imejitetea kwamba ushuru huo utasaidia katika ujenzi wa taifa
bobi wine ambaye alidai kuwa aliteswa na kupigwa akiwa kuzuizini agosti madai ambayo serikali ya uganda imeyakanusha
afisa wa juu wa umoja wa mataifa alikutana na wafanyakazi wa misaada na watu waliokoseshwa makazi ndani ya nchi huko wau ambako amesema amepata wasi wasi mkubwa kwa kile ambacho amekiona
keita amezisihi pande zinazopigana kutafuta amani katika amau ijayo ya mazungumzo ya ngazi ya juu ambayo yatafanyika nchini ethiopia na yanatarajiwa mwezi mei 
hadi alipoingia chuo kikuu kusoma sheria ndipo alipogundua kuwepo sheria ya ndoa ya mwaka na kuona uwezekano wa kuanzisha hoja ya kisheria kupinga sheria hiyo
kwa wakati huu tathmini inaonyesha hakuna raia yoyote waliouwawa katika shambulizi hilo
mlipuko huo ulitokea karibu na eneo ambapo watu wanao omba visa wanajipanga kuingia ubalozini kwa ajili ya usaili
kujiondoa kwa katibu mkuu wa wizara ya vijana lilian mbogo omollo na mkurugenzi mkuu wa nys richard ndubai kwa kipindi cha miezi mitatu kuruhusu idara ya upelelezi wa jinai na tume ya maadili na kupambana na ufisadi eacc kukamilisha uchunguzi wake dhidi ya sakata ya nys ambayo imeitikisa serikali ya rais uhuru kenyatta kwa mara nyingine kumeibua masuali mengi ya jinsi fedha za umma zimedaiwa kufujwa mara kwa mara na taasisi hii
aidha waziri lugola amesema mpaka sasa jeshi la polisi limewatia mbaroni watu zaidi ya ishirini katika sakata hilo la kutekwa kwa mo ambao wanaendelea kuhojiwa na polisi
profesa kabudi pia aliweka wazi kuwa waliamua kuficha majina ya wajumbe wanaounda timu ya tanzania katika majadiliano hayo kutokana na vitisho ambayo serikali ilikuwa ikipewa na baadhi ya watanzania
kikundi hicho cha vijana na kocha wao wamekwama takriban kilomita nne ndani ya pango hilo
afisa wa juu wa sudan kusini anasema serikali inapinga kuundwa kwa mahakama ya uhalifu wa vita ambapo ni moja ya kipengele muhimu sana katika makubaliano ya amani yaliyofikiwa hivi karibun na pande zinazo zozana
wachambuzi wa siasa za kenya wamekuwa wakitofautiana kwa kauli kuwa huenda odinga na vinara wenzake wanatumia kisingizio cha kuapishwa kama chambo cha kutaka mazungumzo na bw
kenyatta na vile vile kujumuishwa katika serikali lakini bw
odinga anasema hilo si kweli hata kidogo
benki kuu ya tanzania bot imezifutia leseni za biashara benki tano nchini na kuziweka chini ya mufilisi
wiki iliyopita trump alifanya maamuzi yenye utata kutangaza mipango ya kuondoa wanajeshi wa marekani kutoka syria
pia aliripotiwa kuiamurisha pentagon kuondoa takribani nusu ya zaidi ya wanajeshi wa marekani walioko kwenye vituo nchini afghanistan kuanzia januari 
msemaji wa hospitali hiyo enock kusasira amenukuliwa na gazeti hilo akisema kuwa kuna upungufu wa aina mbalimbali za damu yani blood groups
wazamiaji wa jeshi la majini nchini waliendelea kutafuta miili ndani ya ferri mv nyerere mapema jumamosi baada ya kusikia sauti ambazo ziliashiria wapo watu walio kuwa bado hai
eugene wamalwa ugatuzi inakuwa ni mbadala wa nafta mkataba ambao trump alikuwa ameukosoa kwa jumla katika kampeni yake ya kinyang anyiro cha urais cha akiuita ni mkataba wa kibiashara mbovu kuliko yote katika historia na kuilaumu nafta kwa kupotea kwa nafasi za kazi katika viwanda tangu ulipoanza kutumika mwaka 
imetayarishwa na mwandishi wetu kennedy wandera kenyawatu watano wamefariki dunia nchini tanzania na wengine sita kujeruhiwa vibaya baada ya mabasi ya abiria kugongana wilayani handeni
mamlaka ya mapato ilipitisha kodi hiyo jumamosi lakini rais uhuru kenyatta huenda akabadili maamuzi hayo kwa kutia mswaada wa kuiakhirisha tena
meli ya mafuta ya kampuni ya sanchi iliyosajiliwa panama ilikuwa imebeba tani za mafuta kutoka iran ilishika moto baada ya kugongana
idadi ya waandamanaji imepungua sana na hasa ghasia na mapambano yaliozuka wiki ilyiopita wakati polisi mjini paris wakijitahidi kuleta utulivu
wachambuzi wanasema huenda kupungua kwa ghasia ni kwa sababu za sikukuu ya kritsmasi
ni vyema tuwe na uwezo wa kuangalia hali hii kuwa ni ya dharura na tuhakikishe kwamba kuna ngazi katika sera ambayo inawajibika pamoja kuzuia amesema keita
shirika la habari la bbc liliripoti kwamba maafisa hao wa polisi wanafanyiwa uchunguzi kwa kukosa kudhibiti eneo hilo la mkutano ambapo mlipuko huo ulitokea
tangu kuuawa kwa khashoggi tarehe mbili mwezi uliopita ankara kwa taratibu imekuwa ikitoa ripoti kwa vyombo vya habari juu ya yale inayosema yalitukia kwenye ubalozi huo mdogo
takwimu za karibuni kutoka wizara ya kilimo zinaonyesha kwamba zaidi ya wakulima wanatarajiwa kupoteza takriban asilimia ya mavuno yao mwaka huu kwa sababu ya mvua chache
wakulima wameshauriwa kupanda mapema endapo mvua zitanyesha basi kuna mazao shambani
aliteuliwa kama balozi wa marekani kwenye umoja wa mataifa wakati wa utawala wa rais george bush
nyumba zimefunikwa na udongo
kituo cha kibishara nacho kimefunikwa kiasi kwamba huwezi kujua kama kilikuwepo
kwa sasa tunaogopa kuwaokoa wenzetu kwa sababu huwezi kujua maporomoko makubwa zaidi yanaweza kutokea tena ameongezewa wakikona
wanafunzi wasiopungua wamezama maji jumatano baada ya boti iliyokuwa na watu zaidi ya kuzama ilipokuwa inakatiza mto nile kaskazini mwa sudan shirika la habari la serikali ya sudan suna limesema
pamoja na shughuli za ukusanyaji wa habari kupigwa marufuku somaliland watazamaji wa vituo vya televisheni katika eneo la somaliland waliendelea kupata matangazo kupitia maudhui ya satellite yanayorushwa na vituo hivyo viwili jana mchana kwa mujibu wa maelezo ya guleid
wizara ya afya nchini uganda na wafadhili wamefungua vituo vya matibabu katika kambi mbili za wakimbizi baada ya kuthibitisha kuwepo mlipuko wa kipindupindu kati ya watu ambao wanakimbia vita nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc
hatua hiyo imekuja baada ya kesi mpya ya ugonjwa wa ebola kuthibitishwa katika moja ya kanda tatu za kiafya katika eneo la mbandaka mji ambao unazaidi ya watu milioni moja katika jimbo la kaskazini magharibi la equateur ambako ugonjwa huu uligundulika baada ya mlipuko huo mapema mwezi huu
waraka huo ulitolewa kwa umma ijumaa muda mfupi baada ya rais donald trump kupitisha kuwa waraka huo sio siri tena ambao uliandikwa na mwenyekiti wa kamati mbunge wa republikan devin nunes
rais wa nigeria muhammadu buhari hivi karibuni alitangaza kuwa mali zote za taifa zitafutwe alisema hayo katika harakati za karibuni dhidi ya rushwa na kusema mali zitakazopatikana zitauzwa kwa manufaa ya hazina
buhari pia ni mwenyekiti wa kwanza wa au ambaye ameweka suala la kupambana na rushwa ni kipaumbele
utawala wa trump hata hivyo uko tayari kuupatia utawala wa saudi arabia muda zaidi kukamilisha uchunguzi wao kutokana na tuhuma zilizo tolewa na uturuki kwamba maafisa wa ujasusi kutoka utawala wa kifalme walimuwa khashoggi ndani ya ubalozi mdogo wa saudi arabia mjini istanbul
wapalestina wawili wameuawa leo na wengine takriban wamejeruhiwa katika ukanda wa gaza katika makabiliano na wanajeshi wa israel
mbunge wa jimbo la iringa mjini nchini tanzania peter msigwa chadema ametakiwa kuwasilisha nyaraka zinazodai kuwa na habari mbaya za rushwa katika mkataba wa makubaliano mou juu ya utengenezaji wa pasipoti za kielektroniki uliozinduliwa hivi karibuni
wanajeshi wanaotumwa watasaidiana na walinzi wa kitaifa ambao tayari wanashika doria kwenye mpaka wa marekani na mexico
ndege za kivita za marekani zilizo kuwa zinaruka katika eneo lenye utata la bahari ya south china zinaelezewa kuwa ziinaweza kuboresha usalama wa nchi za kusini mashariki ya asia
felix tshisekedi ni mwanae hayati etienne tshisekedi
mwaka wa aliteuliwa kama katibu mkuu wa chama cha udps kilichokua kinaongozwa na baba yake
felix tshisekedi aliwahi kuwa mbunge wa jimbo la mbuji mayi mwaka wa 
ni sharti russia iamue kama itaendelea kwenye barabara hiyo au itajiunga na nchi zinazotafuta amani alisema rais huyo
mazungumzo ya kutafuta suluhu nchini humo tangu kuzuka vurugu baada ya rais nkurunzinza kugombea urais kwa awamu ya tatu yameleta mvutano mkubwa baina ya pande hizo mbili hasimu
kuachiliwa kwa watu hao ni matokeo ya ziara ya waziri pompeo alioifanya huko korea kaskazini na kukutana na kiongozi wa nchi hiyo kim jong un ikiwa ni katika mchakato wa kuandaa mkutano utakao wakutanisha rais trump na kim un ambao unalengo la kumaliza mvutano kati ya marekani na korea kaskazini
rais donald trump amewasili alhamisi kwenye mkutano wa baraza la uchumi duniani unaofanyika kwenye mji wa mapumziko huko davos na mara moja kuanza mazungumzo na viongozi wa nchi mbili ambazo ni washirika wa karibu sana wa marekani uingereza na israel
polisi na wale walioshuhudia wamesema watu wawili waliojitoa muhanga waliokuw wamefunika nyuso zao na wakiwa na silaha aina ya rifle walishambulia msikiti uliokuwa umefurika wakati wa sala ya mchana katika eneo la khawaja hasan wa makao makuu ya jimbo hilo
makao makuu ya kufuatilia kila linalotendeka nchini uganda jinsi yatakavyonaswa na kamera hizo yanajengwa katika makao makuu ya polisi katika mtaa wa naguru jijini kampala na kuanza kutumika mwezi julai 
jeshi la polisi nchini kenya limewatahadharisha madereva kuwa waangalifu zaidi wakati huu wa majira ya mvua kwani kutokana na ukungu barabara zina kiza sana
waziri wa mambo ya ndani wa ufaransa amekutana na maafisa wa usalama jumapili wakati uchunguzi unaendelea kufanywa na vyombo vya dola kutafuta kiini cha shambulizi hili na vishawishi vilivyopelekea mtu huyu miaka kati ya kuwashambulia watu katika mitaa ya mjini paris jumamosi usiku na kumuuwa moja wao
miguna alikuwa amekamatwa na kuzuiliwa na polisi kwa takriban siku tano kwa tuhuma kwamba alitoa kiapo kinyume na sheria kwa kiongozi wa upinzani raila odinga mbali na kuwa mwanachama wa vuguvugu la nrm lililopigwa marufuku
familia ya mwanamuziki huyo imetangaza kuwa amefariki saa tatu na dakika asubuhi nyumbani kwake mjini detroit alhamisi akiwa amezingirwa na familia na marafiki
alikuwa na umri wa miaka 
mahojiano ya voa na profesa charles bwenge wa florida marekani wakati mabadiliko ya upande wa waliowengi haujasahihisha upotoshaji na makosa katika waraka wako lakini bado hayo yatakuwa na athari schiff amesema
wakati wa hafla hiyo malori manne yaliyobeba mapipa mia mbili ya mafuta ghafi yalianza safari kwelekea kwenye kuituo cha mafuta kilicho mjini mombasa
kenyatta pia amependekeza kukata matumizi ya serikali kwa kupunguza safari za nje ya nchi mikutano mapokezi na burudani
kiaku ameshtakiwa kwa kuchapisha makala mbili katika gazeti la la percee septemba na juu ya wafanyakazi wa benki kubwa iliyokuwa haijalipamishahara yao kwa zaidi ya miaka athari za kutokulipwa kwa familia zao na madai ya misimamo isiyo kuwa na maana wa mameneja walioko madarakani hivi sasa ambao mpaka sasa wanadaiwa kulipa mishahara hiyo
mnamo mwaka wa alimpinga rais wa wakati huo george bush lakini akakosa kupata tikiti ya chama
uchumi kuanguka mwanadiplomasia wa ngazi ya juu anasafiri kuelekea makao makuu ya nigeria abuja ili kukutana na rais wa nchi hiyo muhammadu buhari kabla ya kurejea marekani
kipchoge ameipiku rekodi aliokuwa ameiweka dennis kimetto wa kenya ya saa dakika na sekunde katika mbio kama hizo zilizo kuwa zimefanyika berlin 
charles keter kawi msemaji wa russia dmitry peskov kwa mujibu wa gazeti la the monitor nchini uganda pia amehimiza vyombo vya usalama kuhakikisha kuwa wakimbizi wanapewa ulinzi wa kutosha katika kambi hizo
ndugu hao walisafirishwa kutoka kenya kuja marekani januari wakiwa pamoja na gulam hussein raia wa pakistani aliyeshtakiwa kwa kuongoza mtandao wa madawa ya kulevya na vijaygiri goswami mfanyabiashara raia wa india ambaye anatuhumiwa kwa kusimamia biashara ya madawa ya taasisi ya akasha
mji mkuu wa marekani washington na mji jirani wa jimbo la virginia wanajiandaa jumapili kushuhudia maandamano ya kuadhimisha mkutano mkubwa wa kwanza wa wazungu wenye sera za kibaguzi uliopelekea vurugu iliyo sababisha vifo huko charlottesville virginia
aliongeza kuwa mbunge kilwa kusini ndugu suleiman bungara amezungumza kwa hisia na wakati mwingine muache watu wazungumze kwa hisia kwani wakati ndiyo huu wanaongea yale ambayo yanawahusu
ujumbe huo wa marekani uko kwenye ziara ya siku tatu nchini kenya na unajumuisha baraza la kumshauri rais wa marekani kuhusu biashara barani afrika
wahamiaji wa libya katika bahari ya mediterranean
jan
wanao pinga mkataba wa nyuklia wamekuwa wakidai kuwa kushindwa kwa obama kupata ridhaa hiyo juu ya makubaliano yake na iran uliwezesha trump kufutilia mbali makubaliano hayo mwezi mei
wakimbizi wanaoishi nchini burundi wasema moja ya madhara ya kusimamishwa kwa muda mashirika ya kimataifa yasiyo ya kiserikali ngos ni kuwepo msongamano wa wagonjwa wanaohitaji huduma
wiki iliyopita taasisi ya kuwalinda waandishi cpj ilimtaka rais kenyatta kutosaini muswada huo uliopitishwa na bunge wakisema kuwa unakandamiza uhuru wa habari
macron na nchi nyingine za ulaya wanataka kuendelea na mkataba huu uliopo na iran lakini wako tayari kushughulikia mambo mengine na iran katika mkataba tofauti
wanaharakati wa jamii za kiraia wanasema mahakama mchanganyiko ni vyema iundwe bila ya uchelewesho ili kumaliza hali ya watu kutohofia kushtakiwa nchini sudan kusini
tshisekedi alipowasili jumanne amesema kwamba kulingana na tafiti iliyofanywa na taasisi moja ya marekani yeye na mwenzake kamerhe wataweza kupata karibu asili mia za kura wakati wa uchaguzi wa disemba 
hayo ni kwa mujibu wa wale waliokuwa katika mkutano
hata hivyo rais amekanusha kutumia lugha ya matusi lakini wale waliokuwa katika mkutano huo wamedai alifanya hivyo
baada ya mkutano na rais museveni ikulu entebbe jumanne usiku aliwasamehe wakurugenzi wa kampuni hiyo na wahariri wake wa ngazi ya juu na kuahidi kuamuru polisi kuondoka katika jengo la makao makuu ya pepper walilokuwa wanalizingira mchapishaji alisema katika tamko lake
mann najua kwamba siku zote nilikuwa nafikiria nilikuwa san franscisco
pia alisema kwa sababu ya mashtaka yenyewe tunalinda wajihi wa walionusurika na visa hivyo ambapo tunatumia majina yao ya kwanza pekee
kwa mujibu wa taarifa ya law wanawake na wasichana ambao wapo katika kambi za wakimbizi nchini uganda ni pamoja na msichana wa miaka ambaye alishuhudia dada zake wawili pamoja na jirani wakibakwa baada ya yeye kufanyiwa ukatili huo wa kubakwa
miaka kamili ikiwa imetimia baada ya vita vya kwanza vya dunia kusitishwa viongozi kutoka mataifa zaidi ya nyingi ya nchi hizo ni zile zilizokuwa zimepeleka majeshi na wafanyakazi katika mstari wa mbele ulaya walikusanyika katika eneo la arc de triomphe kuwakumbuka mamilioni ya watu waliouwawa katika vita hivyo
alimshukuru rais kwa kukubali mwaliko wao na kumtuma makamu wake ili kujumuika nao katika ibada hiyo maalum ya uzinduzi wa dayosisi ya magharibi ya kati na kumsimika askofu wa dayosisi hiyo dk
isaac kissiri na msaidizi wake mchungaji newton john maganga na kumuomba samia awafikishie shukrani za kanisa kwa rais
trump amesema xi amemtumia ujumbe akisema mkutano wake na kim ulikwenda vizuri na kuwa kiongozi wa korea kaskazini anahamu ya kukutana na trump
vyanzo vya habari vimeripoti jumamosi profesa baregu amemtaka pia mkurugenzi mkuu wa mamlaka ya usimamizi wa sekta ya hifadhi ya jamii ssra irene isaka kuachia ngazi kwa kuwa wawili hao wametoa taarifa za uongo na kusababisha taharuki kwa umma
mtangazaji huyo aliandaa kipindi cha saa nzima akiwahoji viongozi wa makundi hayo ya uhalifu waliodai kushirikiana na polisi bila kukamatwa
rais lungu pamoja na maeneo mbalimbali aliyotembelea ikiwa ni pamoja na eneo maalum la viwanda vya kisasa pembezoni mwa jiji la kigali ametembelea pia jumba la makumusho ya mauaji ya halaiki ambao masalia ya miili ya zaidi ya watu lakini mbili na nusu imehifadhiwa
kauli ambayo mpaka sasa haijathibitishwa kwani rais kenyatta hajaelezea iwapo aliidhinisha kujiuzulu kwao au la
gazeti hilo pia limeripoti washukiwa wakuu hao kwa namna fulani walikuwa wanafahamiana na anis amri mkimbizi mwenye asili ya tunisia ambaye aliuwa watu alipoteka lori moja na kuparamia kundi kubwa la watu waliokuwa katika soko la krismas huko berlin disemba 
aliyekuwa mwenyekiti wa kampeni ya donald trump
paul manafort
juni 
serikali ya afrika kusini imemjibu trump katika ujumbe kupitia akaunti yao rasmi ikisema inapinga kikamilifu uelewa huu finyu ambao unataka kuligawanya taifa letu na kutukumbushia ukoloni
mayor huyo mstaafu wa nairobi alikuwa mstari wa mbele wakati kiongozi wa chama cha upinzani nasa raila odinga alipokuwa akijiapisha januari 
waziri wa mambo ya ndani anupong paojina amesema wazamiaji hao hao walioshiriki katika shughuli za uokozi jumapili wanafanya operesheni hiyo tena jumatatu kwa sababu sasa wanauzoefu na hali iliyoko katika pango hilo
hii ilikuwa mara ya kwanza treni kuubeba mwili wa rais kwa mazishi tangu mwili wa dwight d
eisenhower aliyekuwa rais wa wa marekani ulipobebwa na treni kutoka washington dc kwenda kwenye jimbo lake la kansas nchini marekani miaka iliyopita
watafiti wawili wa marekani wameshinda tuzo ya nobel ya ya uchumi
lakini nega ambaye ni raia wa ethiopia anasema licha ya kukabiliwa na shutma hizo hatoacha kabisa kuandika na kuikosoa serikali
polisi na wahudumu wa masuala ya dharura walipelekwa katika eneo la tukio pamoja na wawakilishi wa serikali kuu kutoka katika kitengo kinachokabiliana na ulevi tumbaku silaha na mabomu
taarifa ya pamoja iliyotolewa na amnesty international front line defenders na africa rising inaeleza kwamba ni lazima maafisa wa usalama wa togo waache kuwabughudhi wanaharakati wanaotetea demokrasia na walinda haki za binadamu kuhusiana na maandamano pamoja na malalamiko yanayoendelea kote nchini humo
mgombea ubunge ilhan omar tangu rais donald trump akutane na kiongozi wa korea kaskazini kim jong un nchini singapore mwezi juni mpango wa kusitisha program ya nuklia ya nchi hiyo ya peninsula ya kore umeoneka kusuasua
ubalozi huo umesema iwapo kuna raia wa marekani atakuwa amekamatwa au kuzuiliwa katika kampeni hiyo ya kuwakamata mashoga ahakikishe kwamba viongozi wa tanzania wameutaarifu ubalozi wa marekani
mwanamke mwingine wa kukumbukwa kwa mwaka ni rebecca gyumi ambaye ni mwanaharakati wa kutetea haki za mtoto wa kike
kupitia taasisi yake ya msichana initiative alifanikiwa kuishinda serikali katika kesi ya kupinga kipengele cha sheria ya ndoa ya tanzania ya mwaka inayoruhusu mtoto wa kike kuolewa akiwa chini ya miaka kwa ridhaa ya wazazi
kagame pia ndiye mwenyekiti mpya wa umoja wa afrika
bado tunatumia benki ya zamani kwa kuwa bado tunahitaji mikopo kwa ajili ya kuendelea mbele lakini kwa kubadili kidogo mambo kadhaa yataleta leta tofauti kubwa amefafanua
wakati wa hotuba yake ya mkutano wa baraza la uchumi duniani trump amewaambia viongozi kwamba marekani imeanza kuona kukua kwa uchumi wake baada ya miaka kadhaa ya kurudi nyuma akisema sera zake ndio zilzosaidia
mwanasheria george kithi anaeleza kuwa haipo sheria inayomkinga kamishna yeyote wa iebc kurejelea majukumu yake
rais ashraf ghani na mtendaji mkuu abdullah abdullah wote wamelaani vikali shambulizi hilo la kigaidi lililofanywa kwa wananchi waliokuwa wanafanya ibada wasiokuwa na hatia
mshauri wa usalama wa taifa marekani alisema mabadiliko ya sera pia yanamaanisha kukabiliana haraka na kuongezeka kwa ushawishi wa kifedha na kisiasa wa china na russia barani afrika katika mashambulio hayo askari mmoja alipoteza maisha na walijeruhiwa kati yao watano hawakuwa katika hali nzuri
kwa mujibu wa gazeti la daily nation mkurugenzi mkuu wa mashtaka ya umma noordin haji na mkuu wa idara ya upelelezi george kinoti walihudhuria mikutano kadhaa na maafisa wa tume ya huduma ya mahakama kabla ya kukamatwa kwa mwilu
wamarekani wengi hupata mapumziko katika siku hii kwa kutoenda kazini au shuleni
siku tatu za mapumziko mwisho wa wiki zinajulikana kama ni kipindi kisichokuwa rasmi cha kuanza msimu wa mapumziko katika kipindi cha joto
familia nyingi huandaa pikiniki au kutembelea fukwe za bahari mbuga au maeneo ya kuweka kambi
korea kusini imeeleza kuwa mafanikio hayo yamepatikana baada ya kufanyika mkutano wa kihistoria wa siku ya ijumaa kati ya viongozi wa nchi hizo mbili
richard mboyo iluke makamu gavana wa jimbo la tshuapa ameliambia shirika la habari la afp tumeweza kuwapata watu jumatano na mwengine asubuhi ya leo
addis ababa ethiopia
baada ya miezi sita rahma alishika mimba tena na kujifungua tena watoto mapacha
kutokana na hilo aliamua kuondoka kwa mume wake hivyo rahma akadai talaka alishinda kesi ya kupewa yeye watoto wake wanne awalee mwenyewe
ameapa kuwa kamwe hataolewa tena na amekuwa ni mwana kampeni mkubwa kupinga ukeketaji
taasisi ya desmond tutu foundation imetoa taarifa hiyo na kueleza kuwa askofu tutu ameruhusiwa kutoka hospitali na yuko nyumbani anapumzika ili kurejesha afya yake
white house imesema kuwa ziara yake ya siku tano itamchukuwa katika nchi nne kenya ghana malawi na misri na itaangaza juu ya suala la huduma kwa wazazi na watoto wanao zaliwa katika hospitali elimu kwa watoto na utamaduni na historia inayo fungamana na kila nchi ya kiafrika na namna marekani inavyoweza kusaidia kila nchi katika safari yake ya kujitegemea
mapigano ya hapa na pale yalizuka jumapili kati ya wanajeshi wa usalama na wapiganaji wa taliban kufuatia madai yanayo kinzana iwapo serikali au waasi wa taliban wanadhibiti vituo muhimu
kauli ya pukose iliungwa mkono na wabunge wengine akiwemo kiongozi wa walio wengi bungeni aden duale na kiongozi wa walio wachache john mbadi kwa mujibu wa hansard
mwanafunzi aliyeuwawa jina lake na picha tayari viko katika mitandao ya kijamii baada ya kupigwa risasi akiwa ndani ya basi dogo maarufu kama daladala jijini dar es salaam
aidha kampuni ya tanzanieone ambayo imeshaanza mazungumzo na serikali imekubali kuilipa fidia serikali kutokana na ufanyaji wake wa biashara nchini na pia kampuni hiyo imekubali kulipa tozo na kodi zote inazotakiwa kulipa alieleza zaidi waziri huyo
uamuzi huu umechukuliwa baada ya benki kuu ya tanzania kujiridhisha kuwa benki hizi zina upungufu mkubwa wa mtaji kinyume na matakwa ya sheria ya mabenki na taasisi za fedha ya mwaka na kanuni zake imeeleza taarifa iliyonukuliwa na vyombo vya habari
wabunge wa chadema pia walimtaka waziri huyo kueleza dola bilioni shilingi trilioni zinazopaswa kulipwa na acacia zitapatikana lini
wafuasi wa upinzani wa nasa wakihudhuria kuapishwa kwa odinga katika bustano ya uhuru nairobi januari masharti ya kuachiliwa huru kwa msamaha ni pamoja na mfungwa kuonyesha kwa dhati kwamba amebadilika kitabia na anaahidi kwa uaminifu kwamba atabadilika kabisa
mfungwa pia anaweza kuachiliwa huru endapo anaugua ugonjwa usiokuwa na tiba na amefanyiwa vipimo vya kutosha na kamati ya kiafya inayojumulisha madaktari wanaotambuliwa kote nchini
baadhi ya wanamuziki maarufu waliohudhuria na kuimba kwenye tamasha la global citizen lililofanyika kwenye uwanja wa mpira wa fnb mjini johannesburg ni jay z usher na ed sheeran
mgonjwa mmoja wa ebola kutoka beni inaripotiwa kuwa amefariki katika mji wa butembo jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc wenye wakazi takriban milioni 
rais wa indonesia joko widodo ametembelea baadhi ya maeneo uharibifu huo ulipotokea jumatatu akitembelea hoteli ya mutiara iliyoko katika ufukwe wa carita jimbo la banten
malumbano kati ya zuma na chama cha anc yalipelekea kuondolewa kwake kutoka kwa uongozi wa chama hicho na nafasi yake kuchukuliwa na makamu wake wa rais ceril ramaphosa mwezi desemba mwaka wa 
yun sun wa kituo cha utafiti cha stimson center anasema china inajiimarisha barani humo
kipengele cha tano katika mkataba wa amani uliyo fufuliwa kina zungumzia wazi kuhusu kuundwa kwa mahakama maalum pamoja na fidia na malipo kwa waathirika wa uhalifu uliotendwa wakati wa vita
wangeci alikuwa ameruka umbali wa futi wakati alipogeuza ndege na kuelekea mlimani kama alivyopewa maelekezo
satima eneo la juu kabisa la mlima wa aberdares ulikuwa mbele yake katika mnyanyuko wa futi wakati mlima wa elephant ambako ndege ilianguka ulikuwa katika muinuko wa futi mbele yake
kutokana na ukungu ulikuwa umemziba kuona wangeci hakutambua kuwa alikuwa anaipeleka ndege kwenye kizuizi
watu wengi wamejitokeza iringa kutoa heshima kwa mapacha waliokuwa wameungana maria na consolata walioaga dunia hivi karibuni
uongozi wa bunge pia ulidai kwamba juhudi za kumfungulia mashtaka zilipelekwa katika mahakama isiyo sahihi
hoja kama hiyo ilitokea mwezi machi dhidi ya spika wa zamani wa bunge la somalia profesa mohamed osman jawari na ilisababisha mzozo mkali juu ya uhalali wa hatua hiyo na hatimaye jawari aliwasilisha barua yake ya kujiuzulu
kitengo cha kudhibiti na kuzuia magonjwa marekani cdc kilisema idadi ya kesi za ugonjwa usiofahamika unadhoofisha viungo vya mwili kwa watoto umefikia rekodi ya juu mwaka huu lakini nikifikiria hivi sasa pengine mwili wake ulikuwa unamuuma sana na kukandwa na wanawe ilikuwa ni jambo zuri kwake
unafahamu kufanya kazi muda wote huo hakuwa na muda wa kuzungumza kuhusu mambo mengine
lazima mambo yote uyafanye yawe sahihi
iwapo madai hayo yatathibitishwa kuwa ya kweli basi huo utakuwa mradi wa upandaji miti wenye gharama kubwa zaidi katika historia ya nchi hiyo
balozi wa kenya ubelgiji judd devermont mkurugenzi wa programu ya afrika katika kituo cha mikakati na tafiti za kimataifa amesema trump anayo kazi ngumu ya kufanya wakati wa ziara yake na siyo haki kwa sababu safari kama hiyo siyo jukumu la mke wa rais
waandamanaji hao inaripotiwa kuwa walikuwa wamekasirishwa na punguzo la asilimia la msaada wa chakula unaotolewa kwao
hata hivyo kikao hicho hakikuhudhuriwa na wawakilishi wa serikali ya burundi ghasia ambazo zilikuwa zinaandaliwa na serikali ambazo kwa kawaida zilikuwa zikitokea wakati wa uchaguzi kwa miaka kadhaa ya utawala wa mugabe hazijajitokeza wakati wa kampeni zinazoendelea kabla yauchaguzi sheria ya mwaka pengine nyimbo yake bora na ya mtindo wa kipekee zaidi ni guess who saw today kisia nani nimekutana naye leo katika onyesho lake lililokuwa limefaulu zaidi akieleza katika wimbo huo kuwa siku zote alikuwa na uvumilivu wa kumsubiri mpenzi wake kurudi nyumbani ili aweze kumsimulia yale yaliojiri katika siku yake
comey alijibu kuwa ni kweli usiofichika kwamba rais lazima awe ni mwenye kujiheshimu na mwenye kushikana na maadili ambayo ni msingi wa taifa hili
muhimu kuliko yote ni kuwa mkweli
rais huyu hana uwezo wa kutekeleza hilo
hana maadili ya kuwa rais
serikali ya burundi haijatowa maelezo katika barua hiyo sababu za uamzi huo wa kufunga ofisi hiyo ya un
hata kama unadhani hatua hiyo haikuwa uhaini au kinyume na uzalendoulitakiwa kuitaarifu fbi haraka bannon alisema
saudi arabia imesema kuwa khashoggi aliondoka ubalozini na kukanusha tuhuma zilizo tolewa na maafisa wa uturuki ambao wanadai aliuwawa ndani ya ubalozi huo
hakuna upande wowote uliothibitisha maelezo walio yatoa juu ya kile kilicho tokea
lazima tusisitize kwamba programu hii ni ya kuisaidia jamii kugundua uvamizi wa wadudu aina ya viwavi jeshi kwa mapema
mkulima mwenyewe lazima awe na uwezo wa kugundua iwapo wadudu hao wamevamia mimea yake pamoja na kufanya maamuzi kulingana na taarifa alizo nazo anasema mshauri wa mimea na wadudu bahana john
jambo lisilo julikana ni nani walio muuwa mwandishi huyo
washukiwa tayari wamekwisha kamatwa nchini saudi arabia
idadi ya madiwani na wabunge wa vyama vya upinzani wengi wao wakiwa wa chama cha demokrasia na maendeleo chadema na chama cha wanachi cuf waliojiuzulu na kuhamia chama cha mapinduzi ccm imefikia nchini tanzania
upande wa mashtaka umeieleza mahakama kwamba kwa mda mrefu tangu mwaka mukulu akiwa kiongozi wa kundi la allied democratic forces adf alikuwa akisajili wapiganaji kutekeleza mauaji wizi wa kimabavu kutoa mafunzo ya ugaidi na kutekeleza ugaidi kujaribu kuua kuteka nyara na kushirikiana na makundi mengine ya kigaidi kutekeleza mauaji katika nchi za uganda na jamhuri ya kidemokrasia ya congo
alisema pamoja na kupitisha kanuni hizo ambazo tayari zimeanza kufanya kazi pia wizara hiyo itaendelea kutoa elimu kwa jamii ili kikabiliana na changamoto hiyo ya mmomonyoko wa maadili ya kitanzania
alisema katika kufanikisha hilo itaendelea kuhamasisha utengenezaji na uzalishaji wa maudhui ya ndani yanayozingatia maadili mila na desturi za mtanzania
watoto kutoka nchi za burundi rwanda na tanzania wameokolewa katika operesheni iliyofanyika kati ya januari na disemba 
na kutokana na hayo mwanasiasa huyo alisema ni sharti sasa raia wa uganda wahimize mabadiliko muhimu katika taasisi muhimu nchini humo
la sivyo wataendelea kutekwa nyara na kiongozi huyo ambaye amekaa madarakani zaidi ya miaka thelathini
amesema kwamba kama wavuvi hao walikamatwa wakiwa na samaki ndani ya maji ya wenyewe basi walivunja sheria na kama wamevunja sheria kile serikali ya tanzania inaweza kufanya ni kuruhusu mamlaka kushughulikia swala hilo
hii ni moja kati ya matukio machache ambapo ujumbe wa waangalizi wa eu wamesoma ripoti yao ndani ya bunge la ulaya badala ya kufanya hivyo katika nchi husika kenya amesema schaake
kujaribu kuwaua watu ni kuonyesha ni ishara ya udhaifu
wale waliojaribu kuwagawanya waethiopia hawakufaulu aliongeza
saa moja baadaye hafla zingine kubwa za kuukaribisha mwaka mpya pia zilifanyika mjini new orleans louisiana kati ya maeneo mengine ya marekani ya kati
mkataba huo ulisaidia kumaliza vita vya kiraia nchini humo kati ya mwaka yaliosababisha vifo vya zaidi ya watu laki tatu
serikali ya rwanda imetangaza kwamba imechukua hatua ya kuboresha haki za binadamu kwa kutekeleza makubaliano ya kimataifa ya geneva kuhusu haki za binadamu
nchi hiyo inatangaza hatua hii wakati kukiwepo ukosoaji wa kimataifa kuhusu ukosefu wa uhuru wa kutoa maoni nchini humo
nayo kampuni ya lockheed martin ikishirikiana na nasa inafanya safari za kwenda kwenye sayari ya mars inayojulikana pia kama sayari nyekundu
barabara hiyo inajulikana kama moja ya zilizo hatari mno nchini humo
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dcrais wa marekani donald trump ametishia kuiwekea uturuki vikwazo vikubwa iwapo haitamwachilia huru mhubiri raia wa marekani ambaye amewekwa kizuizini nyumbani kwake nchini uturuki
kulingana na gazeti la katika jimbo la georgia mdemokrat stacey adams anawania kuwa mwanamke wa kwanza mmarekani mweusi kuwa gavana wa jimbo hilo akipambana vikali na mrepublican brian kemp
katika wiki za hivi karibuni adams alipata nguvu mpya baada ya rais wa zamani barack obama na mtangazaji maarufu wa televisheni oprah winfrey kujitokeza katika jimbo hilo kumpigia kampeni
marekani imeahidi kusaidia katika upelelezi juu ya kutoweka kwa mwandishi wa habari wa saudi arabia katika mazingira ya utatanishi
hivyo basi unapata picha
pia anafikiria trump alikuwa ameweka wazi kile ambacho kama taifa tunatakiwa kufanya ili kuendeleza nafasi yetu ya uongozi wa dunia kuwasaidia washirika wetu na kuzipa nguvu kauli zinazopinga tawala za kidikteta kote ulimwenguni
nafikiri ilikuwa ni hotuba nzuri costello amesema
na akizungumza muda mfupi baadaye kutoka ikulu ya nairobi kenyatta alisema kwamba amemteua jaji paul kihara kariuki kama mwanasheria mkuu mpya
ndege hiyo ilianguka wakati ikisafiri na ujumbe wa kulinda amani kuelekea eneo la kaskazini la jangwa la taifa hilo la afrika magharibi na kuwauwa wafanyakazi wawili
mabadiliko yanalenga kuuboresha na kuuwezesha umoja wa afrika ambao ni wito wenye nguvu kwa muungano huo ambao mara nyingi unaonekana kuwa usiyo na uwezo na unaotegemea zaidi wafadhili na wadadisi wanasema muda wa kupatikana makubaliano ni mfupi
mwili wake annan umewekwa kwenye ukumbi wa mikutano ya kimataifa mjini accra ambapo ibada ya kumuaga inafanyika kabla ya kuzikwa alhamisi
moja ya kampuni kubwa iliyomulikwa katika mgogoro huo ilikuwa acacia ambayo kampuni yake mama ni barrick gold corporation yenye makao yake makuu nchini canada
barrick gold ni moja ya kampuni kubwa sana za uchimbaji madini duniani ikiwa inaendesha uchimbaji katika mabara yote ya dunia
rais wa sudan kusini salva kiir amewasili addis ababa kwa ziara ya siku moja
mtu anamaliza miezi sita mahakamani na baada ya hapo inaonekana si rahisi kuitoa mimba hii au inampa shida kwenda mahakamani kudai apewe idhini ya kuavia mimba haya yote yameondoka itakuwa ni kati yake na daktari wake ameendelea kusema busingye alisema serikali itaendele kushirikiana na madhehebu yote ya dini nchini na wapo tayari kupokea ushauri wowote kutoka kwa viongozi wa kiroho ikiwamo kukoselewa
wakazi wa mji wa baki katika mkoa wa awdal wamesema kuwa watu wanne walipoteza maisha ambapo kati yao watatu waliuwawa katika mafuriko hayo na wanne aliangukiwa na nyumba
mama bush ni mmoja kati wanawake wawili tu nchini marekani kuwahi kuwa mke wa rais na mama wa rais
abigail adams alikuwa mke wa john adams na mama wa rais john quincy adams rais wa sita wa marekani
mteule wa rais donald trump katika nafasi ya waziri wa mambo ya nje mkurugenzi wa idara ya ujasusi ya marekani cia anahojiwa alhamisi na kamati ya seneti ikiwa ni hatua ya kuthibitishwa kwake ambapo ataweka mkazo juu ya msimamo mkali dhidi ya russia
mawaziri sita ambao walikuwa wanahudumu katika serikali yake muhula uliopita waliachishwa kazi hiyo na kuteuliwa kuwa mabalozi
maafisa wa polisi wa new york wamesema inavyo onekana ni bomu lenye uwezo wa kulipuka na kifurushi kilichokuja nalo kilikuwa na unga mweupe
meya wa new york bill de blassio amesema kile tunachokiona hapa leo ni kitendo cha kututishia na kusisitiza kuwa hakuna vitisho vingine vilivyo thibitishwa katika jiji la new york
mtu mmoja alijeruhiwa mkononi na bomu hilo ambalo polisi wamesema lilitengenezwa kwa kutumia fataki
rais kenyatta wiki iliyopita aliwateua mawaziri akiwemo fred matiang i waziri wa usalama na kaimu waziri wa elimu joe mucheru waziri wa habari na mawasiliano henry rotich fedha najib balala waziri wa utalii charles keter kawi na waziri wa uchukuzi james macharia
wengine aliowateua ni aliyekuwa mkurugenzi wa mashtaka ya umma keriako tobiko aliyekuwa gavana wa marsabit ukur yattani pamoja na aliyekuwa seneta wa turkana john munyes
wakati karibu watu elfu tatu wamezuiliwa kwenye mpaka kati ya mexico na guatemala shirika hilo linaendelea kusisitiza kuwa watu wanaokimbia unyanyasaji na uvunjifu wa amani wanahaki ya kulindwa kimataifa mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa anaripoti kuwa kidero aliyekamatwa jumatano jioni baada ya kujisalimisha mbele ya tume ya kupambana na ufisadi amesomewa mashtaka ya matumizi mabaya ya madaraka kushirikiana na watu wengine kutekeleza ufisadi kulipa makampuni mamilioni ya fedha kwa huduma zisizokuwepo
mjumbe wa kamati kuu chadema profesa mwesiga baregu alisema hatua ya baadhi ya viongozi wanachama na wabunge kwenda kumuona mbowe na wenzake ni njema na inawapa faraja kubwa viongozi hao waliopo gerezani
ukiangalia kenya tanzania rwanda na burundi mpaka miaka mitatu ama minne iliyopita maudhuwi yao yalikuwa ya uhuru sana
unajua kila mtu afrika magharibi alikuwa akiambiwa kwamba kwa nini msiige mfano wa wenzenu wa afrika mashariki lakini kwa sasa mawazo hayo yameondoka sasa vichwani mwetu
na sasa mataifa ya magharibi yanapaswa kuacha kushangilia na kuanza kujiuliza maswali magumu ameeleza nyanyuki
abdeslam yuko jela nchini ufaransa akisubiri kesi yake kusikilizwa juu ya kushiriki kwake katika shambulizi la kikundi cha islamic state is huko paris novemba 
trump alipongeza ushirikiano kati ya japan na korea kusini katika miezi ya hivi karibun uliowezesha mkutano huo na vile vile kumshukuru rais wa china xi jinping kwa kusaidia katika utaratibu huo
rais donald trump amesema kuwa anatafuta njia ya kuruhusu kampuni ya teknolojia ya china kurudi kufanya biashara haraka baada ya uamuzi wa kibiashara wa marekani kudhoofisha vibaya sana kampuni hiyo
ubalozi huo mdogo ni sehemu ya tatizo kubwa ambalo halikubaliki la kuwepo idadi kubwa ya maafisa wa rashia ndani ya marekani na tuko tayari kuchukua hatua zaidi ikibidi afisa wa ngazi ya juu wa serikali amewaambia waandishi wa habari muda mfupi kabla ya kutolewa tamko hilo asubuhi jumatatu
tunatambua kuwa serikali yako kama serikali zote zina amri ya kisheria kuzuia watu kuingia nchini mwako na kudhibiti visa
lakini kuwekwa kizuizini kwa quintal na mumo kuna kitu ambacho ni cha msingi zaidi nacho ni utayari wa serikali yako kuendeleza uhuru wa habari na kuruhusu taasisi za kimataifa kama vile cpj kuweza kuingia nchini na kufanya tathmini yake bila ya kuingiliwa na mtu yoyote imeainisha barua hiyo
akizungumza wakati wa mkutano wa wa umoja huo mjini addis ababa ethiopia kikwete ambaye ni mwanachama wa tume ya kimataifa kuhusu ufadhili wa elimu duniani alisema kuwa takwimu kuhusu masomo ya sayansi barani afrika bado zinaonyesha watoto wa kike wamesalia nyuma mno
katika ujumbe wa moja kwa moja kwa rais yoweri museveni kupitia kikao na vyombo vya habari nyumbani kwake nje kidogo ya jiji la kampala bobi wine anamtaka museveni kubadili msimamo wake wa kile amekitaja kama dhulma dhidi ya wabunge na raia walio na mawazo tofauti jinsi taifa la uganda linastahili kuongozwa
pia utabiri wa hali ya hewa unasema kuwa huenda kimbunga hicho kitaleta mafuriko makubwa katika pwani zote za eneo hilo kutoka mji wa maine hadi jimbo la north carolina
james macharia uchukuzi siku ya alhamisi shirika la umoja wa mataifa la wakimbizi unhcr limetoa wito kuwepo utulivu na kujizuilia kufuatia taarifa juu ya maadamano ambayo yaliyogeuka kuwa vurugu katika kambi ya wakimbizi ya kiziba nchini rwanda
mkuu wa mkoa paul makonda hata chama tawala cndd fdd kimefahamisha kwamba hakitohudhuriya kikao ambacho kilikua kimepangwa kufanyika tangu tarehe oktoba hadi tarehe oktoba kikiomba kabla ya yote serekali ya burundi na timu ya usuluhishi waafikiane kuhusu wajumbe watakaoshiriki mazungumzo hayo ya mjini arusha
aidha alisema umri wake hauwezi kumruhusu kusalia kizuizini na kwamba kuachiliwa kwa dhamana ni haki ya kikatiba hoja ambazo mahakama ya kijeshi iliridhia licha ya kwamba mashtaka yanayomwandama mshukiwa huyo ni mazito na ambayo adhabu yake ni kifo
mwanasiasa wa siku nyingi jesse jackson alisema katika mahojiano na cnn kuwa dunia imepoteza mtu muhimu sana katika dunia ya kisasa
mwanamuziki paul mccartney aliyekuwa katika kundi la beetles aliandika katika ukurasa wake wa twitter wote tuchukue muda mfupi kusema ahsante kwa ajili ya maisha ya aretha franklinambaye alituhamasisha kwa miaka mingi trump amedai democrat wanahitajika kumpigia kura hiyo ya usalama wa mpaka inayojumuisha ujenzi wa ukuta na mabadiliko ya sera za uhamiaji haiwezi maanake hata sudan kusini wanajua kenya haiwezi kufanya mambo kama yale
sudan kusini iko na sisi sudan kusini iko na nchi zake za karibu uganda na tanzania na nchi zetu za afrika mashariki ethiopia ikiwemo
kila nchi inatakia sudan kusini ile hali ya amani na hali ya kujenga nchi yao alieleza dkt nzau
campbell amesema trump kumfukuza kazi mwanadiplomasia wa juu huenda kukatafsiria kama mfano mwingine wa utawala wake kutoliheshimu bara la afrika na kuongeza hasa baada ya waziri huyo wa zamani kutoa uhakikisho kwenye mikutano yake
shirika la habari la channel news la uingereza lilionyesha video iliyorekodia kwa siri na kufichua kwamba kampuni ya ca ilihusika pakubwa kwenye kampeni za chaguzi hizo mbili za kenya chini ya ufadhili wa muungano wa kisisa wa wakati huo uliopewa jina la jubilee
hata hivyo chama tawala ccm kupitia meneja wa mgombea wake na aliye tangazwa mshindi wiliam nasha kimetupilia mbali madai ya chadema na kusema kuwa ushindi wao umetokana na wananchi kukikubali chama hicho
kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na afisi ya mawasiliano ya white house jumatatu katika mkutano huo marais hao wawili watakutana tarehe mwezi huu na kuangazia mikakati ya ushirikiano baina ya nchi hizo mbili
kiongozi huyo anasema uchaguzi ni lazima ufanyika kwa kutumia au kutotumia kompyuta zinazozusha malalamiko makubwa nchini humo kwa madai kwamba serikali inaweza kuzitumia mashine kuiba kura
chama cha mawakili nchini kenya pamoja na tume ya kutetea haki za binadamu wameelezea kusikishwa na jinsi wananchi wa uganda wanavyo dhalilishwa na serikali hiyo huku wanahabari wakikandamizwa kwa kufanya kazi yao
mpiganiaji huyo wa ukombozi alifariki akiwa na umri wa miaka 
mapema jumamosi waombolezaji walifuata jeneza lake katika maandamano yaliyoelekea kwenye uwanja wa mpira ambapo maombolezo hayo yalianza kwa nyimbo ya taifa
maelfu ya watu walikusanyika mwishoni mwa wiki mjini atlanta jimbo la georgia nchini marekani kwa maonyesho ya kitamaduni yaliyowalenga wakenya wa tabaka mbalimbali pamoja na wageni kutoka mataifa mengine
uongozi huu hauheshimu majirani zake au mipaka yake au uhuru wa mataifa mengine
badala yake viongozi wa iran wanaharibu rasilmali za taifa hilo kwa ajili ya kujinufaisha wao wenyewe na kueneza machafuko kila mahali mashariki ya kati na meneo mengine
amesema rais trump jumanne
mkuu wa polisi wa jordan fadel al hamoud amesema jumatatu watu kadhaa wamekamatwa wakati wa maandamano hayo
marais wa kenya na tanzania wameahidi kuboresha ushirikiano uliopo kati ya nchi zao na kuamrisha mawaziri wao kutafuta ufumbuzi juu ya masuala madogo madogo yanayojitokeza
macron amesema sijaja hapa kutowa hotuba kubwa
nimekuja kukuambieni kwamba nina amini nyinyi ni kitu kimoja maagizo hayo yalipaswa kutekelezwa ndani ya siku lakini leo tunapoongea hapa siku hizo zimekwisha napenda kuwajulisha kuwa mwitikio umekuwa wakuridhisha lakini tunatoa muda huo wa siku kwa ngo zilizobaki kukamilisha agizo hilo katibu mkuu wa wizara hiyo dkt john jingu amesema
changamoto nyingine inayotajwa kama kizingiti kwa mahakama ya uhalifu nchini uganda ni sheria ya mwaka inayotoa msamaha kwa wapiganaji iliyotungwa ili kuwahimiza wapiganaji kuacha vita na ahadi ya kusamehewa
uchunguzi huo ni juu ya russia kuingilia uchaguzi wa mwaka na uchunguzi dhidi ya mgombea wa chama cha demoktrat hillary clinton katika matumizi yake ya barua pepe binafsi kikazi na pia mazungumzo ya faragha yaliyojiri kati ya comey na rais kabla ya kumfukuza kazi mwaka 
hapo awali polisi na jeshi walikanusha kuwa wanajua alipo mutwe kwa kipindi cha wiki mbili mpaka pale mahakama kuu kampala ilipo amrisha mkuu wa usalama jeshini cmi mwanasheria mkuu na mkuu wa majeshi wamlete mara moja mutwe mahakamani
vyanzo vya habari nchini tanzania vimesema mzee majuto alipelekwa nchini india kwa matibabu
hata hivyo aliporejea tanzania aliendelea na matibabu katika hospitali ya muhimbili jijini dar es salaam
nafasi ya kavanaugh kuhudumu kwenye mahakama ya juu marekani iliongezeka ijumaa wakati maseneta wawili muhimu m republican susan collins na m democrat joe manchin waliposema watampigia kura ya ndio katika uidhinishwaji wake
katika hotuba yake kwa seneti collins alielezea mapungufu ya ushahidi kwa madai yaliyotolewa dhidi ya kavanaugh na aliongeza kwamba uamuzi wake usieleweke kama unakataa malalamiko muhimu kuhusu shambulizi la ngono
katika kitabu chake cha sowing the mastered seed cha mwaka museveni aliandika kwamba watu watatu akiwemo mamake esteeri kokundeka walimsaidia kujua siku na mwaka alipozaliwa
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire voa washington dc
akiwa kwenye ziara ya siku mbili nchini kenya kiongozi wa upinzani nchini uganda dkt kizza besigye alisisitiza kauli yake ya awali kwamba utawala wa rais wa taifa hilo yoweri kaguta museveni unaendelea kuwakandamiza wananchi wake
kwa mujibu wa ushahidi wa picha ya video waliotoa ushahidi na manunuzi ya chakula waliofanya kwa kutumia kadi ya benki hoteli na usafiri polisi wameweza kujua kuna uwezekano hakukuwa na kitendo cha uhalifu kilicho sababisha vifo vyao
mkurugenzi wa cia gina haspel na waziri wa mambo ya nje mike pompeo walimpa taarifa rais donald trump juu ya suala la khashoggi katika mazungumzo ya simu jumamosi wakati rais akiwa anaelekea california
mlinzi wake aliyekuwa amevalia sare za kijeshi naye amauawa baada ya gari lao kumiminiwa risasi kadhaa
safari yake inajiri chini ya wiki tatu baada ya rais wa nchi hiyo uhuru kenyatta kukutana na kiongozi wa upinzani raila odinga na kukubaliana kushirikiana pamoja kutafuta uwianio wa kitaifa
na kati ya agosti na oktoba katika makao makuu ya benki ya imperial ambayo kwa sasa ipo chini ya urasimu mtaani westlands jijini nairobi wakati akiwa jaji wa mahakama ya rufaa alitumia madaraka yake visivyo kujizawadi shilingi milioni kwa njia isiyofaa
na vile vile kupokea hati za kiusalama za benki hiyo kwa njia tatanishi
shirika la ndege la uingereza limesema katika tamko lake british airways inaendelea kuwasiliana na wateja walioathirika na tunatoa ushauri kwa mteja yeyote ambaye anaamini ameathirika na tukio hili kuwasiliana na benki zao au watoa huduma ya credit card na kufuata ushauri wanaoupendekeza
kuna wagombea wanaoshiriki katika uchaguzi huo wa rais ambapo tshisekedi na martin fayulu ni wagombwa wakuu wa upinzani dhidi ya mgombea wa munagno wa vyama vya utawala emmanuel ramzani shadary
colombia imeanzisha mpango mpya unaolenga kufuatilia ongezeko la biashara ya madawa ya kulevya kwa kiwango kidogo hasa kati ya vijana wenye umri mdogo
kufuatia kukamatwa kwa maafisa hao mwishoni mwa wiki walifikishwa mbele ya hakimu mkuu katika mahakama inayosikiliza kesi za ufisadi iliyo eneo la milimani katika jiji kuu la kenya nairobi
wananchi walipiga kura kuchagua baina ya mgombea wa chama tawala cha all people s congress samura matthew wilson kamara na mgombea wa upinzani wa chama cha sierrra leone peoples party julius maada bio
hii ni mara ya pili kwa mgombea wa upinzani bio kuwania kiti cha urais
alishindwa kwenye uchaguzi wa na rais aliyepo madarakani hivi sasa ernest bai koroma
gicumbi ripoti ya silvanus karemera wa kigali rwanda akizungumzia kutoka ikulu trump alisema ataiwekea tena iran vikwazo vikali vya kiuchumi vilivyondolewa wakati wa kufikiwa mkataba huo na mataifa mengine matano yenye nguvu duniani pamoja na iran mwaka 
taarifa iliotolewa na waziri wa mambo ya nje wa kenya monica juma imesema jumatamo kwamba madai hayo ni ya kupotosha na kwamba hayachangii katika mchakato wa kutafuta amani katika nchi hiyo changa zaidi duniani
lissu alitoa madai hayo katika mkutano wake wa kwanza na waandishi wa habari ijumaa mjini nairobi kenya ambako amekuwa hospitali tangu shambulizi hilo la septemba mwaka jana
mambo haya yanatia dosari ushindi wa rais uhuru kenyatta ambapo alidai kupata kura asilimia ya kura zote pamoja na kuwepo mahudhurio ya chini ya wapiga kura ripoti hiyo imesema
pia inaonyesha kiwango cha ufisadi katika nchi mbalimbali na kuiweka kenya kuwa ya kati ya mataifa ulimwenguni
mafuriko hayo yameharibu mazao vifaa vya mashambani na madaraja yamesombwa na maji baada ya mvua hiyo kubwa kudumu kwa masaa amesema
ofisi ya mwendesha mashtaka maalum robert mueller imesema kuwa baraza la mahakama limewafungulia mashtaka raia wa russia na taasisi tatu za russia ijumaa picha hizo zinatoa ramani ambayo hutumika katika mipango ya kuchukua hatua muafaka katika kuzuia ugonjwa huo usisambae zaidi
kadhalika ameanzisha mikakati ya uimarishaji wa uchumi huru na kuahidi kutafuta mwafaka wa amani kati ya ethiopia na hasimu wake eritrea
rais wa marekani donald trump amedai jumatano kuwa hakumfukuza kazi mkuu wa zamani wa fbi james comey mwaka kwa sababu alikuwa akiongoza uchunguzi juu ya kuhusika kwa russia na uchunguzi wa kampeni yake ya mgongano wa moja kwa moja unaokinzana na kile alichokisema baada ya kuondolewa katika wadhifa wake
wakati wa kuwakaribisha waandishi hao kanali omwega alisema kuwa waandishi watatembelea majimbo ambako majeshi ya nchi zao yanalinda amani
white house imetangaza vikwazo dhidi ya warusi na makampuni ikisema marekani inakabiliana na kile kinachoendelea ikiwa ni mbinu za serikali ya russia za vitendo vya kuvuruga demokrasia nchi za magharibi na ulimwenguni kote
marekani mfadhili mkubwa wa msaada kwa sudan kusini kwa mara nyingine tena imetoa wito wa vikwazo vya silaha viwekewe juba wakati wa mkutano wa baraza l a usalama la umoja wa mataifa wiki ilyiopita
mkutano huo wa viongozi unaomalizika jumatatu utazingatia zaidi juu ya namna ya kushinda vita dhidi ya rushwasio chini ya watu wanane wameuwawa katika tukio la shambulizi la bunduki ijumaa asubuhi huko shule ya sekondari ya santa fe katika eneo la santa fe texas kwa mujibu wa mkuu wa polisi kaunti ya jirani ya harris ed gonzalez
maoni hayo yaliyotolewa na msemaji wa wizara hiyo geng shuang wakati akiwapa muhtasari waandishi wa habari juu ya hali ya mazungumzo hayo ambao umetolewa siku moja baada ya rais wa marekani donald trump kutabiri kuwa kutakuwa na suluhisho katika mvutano uliopo baina ya marekani na china
dikteta amin alinyakua uongozi mwaka wa 
takriban watu wanaaminika kuuawa wakati wa utawala wake
spika huyo amesema hayo jumatatu wakati wa kikao cha bunge dodoma
alisema kutokana na hilo nec itaendesha zoezi la uchukuaji fomu za uteuzi kuanzia agosti hadi mwaka huu
kwa mfano baadhi ya familia kama vile ya susan magara na philip tumwebaze wameamua kufanya maombi kwa mungu ili ndugu yao apatikane
lakini pia anafika wakati kenya inajaribu kupambana na ufisadi
polisi wameamrisha makanisa yote kufungwa kwa muda katika mji wa surabaya
pia sherehe za karamu kubwa katika mji pia zimesimamishwa
hii leo tutazindua soko la pamoja la afrika la usafiri wa anga
hii ikiwa ni hatua muhimu kuendelea mbele katika usafiri
na tuko karibu ya kuidhinisha eneo la soko huru barani huku
kwa hakika inahitaji kuanza kutekelezwa mwaka huu
yuri polyakov mkuu wa bodi ya umma ya wizara ya utamaduni anasema hii ni wazi kuwa wanalazimisha na kutukana hisia zetu za kiraia na kitaifa
kila mtu anasema hili kufuatana na maoni ya kitasnia hii ni filamu mbaya sana na uwongo mtupu
hii ni nadharia ya ushindani wa kiitikadi na nchi yetu
serikali ya somalia ilisema jumatatu kwamba imeanza mazungumzo ya maridhiano na viongozi wa umoja wa falme za kiarabu uae siku moja baada ya uae kusema itasitisha program ya mafunzo kwa jeshi la somalia katika taifa hilo la afrika mashariki
kunauwezekano mkubwa kwamba manafort akatumikia kifungo cha miongo kadhaa
kitengo hicho cha maafa kinasema mvuo hizo zimesababisha hasara ya zaidi ya dola milioni 
katika mahojiano ijumaa na voa katika jengo la makao makuu ya sauti ya amerika washington dc balozi nichols amesema kuwa serikali mpya iliochaguliwa zimbabwe ya rais emmerson mnangagwa itapata kuungwa mkono kikamilifu na serikali ya marekani ikiwa itatekeleza mabadiliko ya kisheria iliyo ahidi wakati wa kampeni za uchaguzi
mugisha muntu ambaye alikuwa rais wa chama hicho ametangaza uamuzi huo baada ya kikao na uongozi chini ya rais wa sasa patrick amuriat
waandamanaji wanalalamika kuhusu ukosefu wa ajira na kupanda kwa bei ya chakula na pia wanatoa wito wakitaka kuwepo mageuzi serikalini
kauli ya museveni kamati ya maudhi ya tcra juzi ilivipiga faini vituo vya itv eatv channel ten azam two na star tv vikidaiwa kuwa desemba mwaka jana viliripoti habari zilizokosa sifa za kimaadili ambazo zingeweza kuhatarisha usalama wa taifa
jaribu kufikiria kuwa wewe ni mwanafunzi wa chuo kikuu huko notre dame de namur katika mji wa belmont jimbo la california nchini marekani
mchezaji wa eagles nate gerry akisheherekea ushindi nafasi ya pompeo katika cia itachukuliwa na aliyekua naibu wake gina haspel mwanamke wa kwanza kuchukua wadhifa huo
anaeleza kuwa michango hii itaufanya umoja wa afrika kujitosheleza kwa kiwango cha asilimia ktk kutekeleza mahitaji ya bajeti yake ikiwa ni pamoja na asilimia kuwekwa kwenye kuendesha miradi mikuwa ya bara hili huku asilimia ikiwekwa kwenye masuala ya ulinzi na usalama
katika kuhakikisha mtoto wetu mpendwa anapatika mapema tunatangaza donge nono la shilingi bilioni kwa yeyote atakayetoa taarifa muhimu zitakazo pelekea kupatikana kwake na taarifa hizo zitakuwa ni siri kati ya mtoa taarifa na familia yetu alisema azim
uamuzi huo wa kuwafutia dhamana ulitolewa ijumaa iliyopita kufuatia maombi yaliyotolewa na upande wa mashtaka novemba 
shirika la oxfam lilipokea kiasi cha dola milioni kutoka kwa serikali ya uingereza mwaka na kiasi sawa na hicho kutoka umoja wa ulaya eu
wafadhili wote wawili kwa sasa wanatathmini ufadhili wao
majaji wana muda wa siku kusikiliza kesi hiyo kabla ya kufanya maamuzi
naibu gavana wa jimbo atou matubuana nkuluki alisema maafisa katika eneo hilo walifanya kila wawezalo kuwasaidia waathirika kwenye ajali hiyo iliyotokea katika kijiji cha mbuta kiasi cha kilomita kutoka mji mkuu wa drc kinshasa
mwenyekiti mpya wa umoja huo kwa mwaka huu rais paul kagame wa rwanda alisisitiza juu ya swala hilo katika hotuba yake ya ufunguzi
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
ufaransa imeingia katika fainali ya kombe la dunia nchini russia baada ya ushindi wa dhidi ya ubelgiji katika mechi ya nusu fainali iliyochezwa uwanja wa st
petersburg jumanne
mann ndiyo kweli
wapiganaji wa al shabab walishambulia basi lililokuwa litoka mandera kuelekea nairobi mji ulioko kenya unaopakana na somalia
magaidi walijaribu kuwalazimisha wasafiri waislam kuwatambua wakristo
abiria walikataa
maafisa wa haki za binadamu wa un wamesema kuwa vurugu na aina nyingine za vitisho lazima visiruhusiwe kuharibu kile ambacho kinaweza kupelekea au lazima kitaleta mfumo wa haki wa uchaguzi ambao hauna vitisho kwa wananchi wa zimbabwe
idara ya umoja wa mataifa ya kuhudumia wakimbizi unhcr inasema wahamiaji watarajiwa wataendelea kufa wanapojaribu kuvuka bahari ya mediterranean kwenda ulaya
mpaka sasa hakuna takwimu zilizokwishatolewa kuhusu idadi kamili ya makanisa yaliyofungwa kote nchini lakini huenda yakafikia mamia kwa maelfu kwa kutumiwa wastani wa hayo yaliofungwa mjini kigali
ngazi za dini zile za mwanzo hata maafisa wa usalama wamekuwa wakifanya mikutano ya hapa na pale kuhakikisha suala hilo linafuatiliwa kwa ukaribu ili kukomesha utitiri huo wa kuzaliwa makanisa ya kipentekosti
rais wa zamani wa afrika kusini jacob zuma amefika mahakamani ijumaa ambako kulikuwa na umati mkubwa wa watu akiwa anakabiliwa na tuhuma ya kesi ya muda mrefu iliyosababisha hasira kwa wananchi na hatimaye kupelekea kuondolewa kwake madarakani
ahmed awad bin mubarak balozi wa yemen nchini marekani ameiambia voa kuwa wakati serikali ya nchi yake inaendelea kuunga mkono juhudi za marekani na umoja wa mataifa kutafuta suluhu ya kisiasa katika vita hivyo shinikizo la kijeshi linahitajika
trump anaona waraka huo ni muhimu katika kuleta mabadiliko anayatoka katika idara ya sheria gazeti la washington post liliripoti alhamisi zikinukuu chanzo cha habari cha ikulu ya white house
profesa lipumba alisema hayo kitongoji cha longido arusha jumamosi wakati akimnadi mgombea ubunge wa chama hicho kisiyongo meseyeki ole kurya ili achaguliwe kuwa mbunge wa jimbo hilo
alizitaja kuwa zinajumuisha gharama za usafirishaji kwenda nchi za nje kupitia tanzania gharama za mizigo bandarini kwenda nchi za nje gharama za viwanja vya ndege na viza kwa wageni na gharama za hoteli kwa watalii kutoka nje ya nchi na kuwa walipaji wanaotumia fedha za kigeni watambuliwe kwa vitambulisho vyao kama pasi za kusafiria na nyaraka za usajili kwa makampuni
mwandishi wa voa kennedy wandera anasimulia ripoti hii kutoka nairobi russia imesaini makubaliano ya ushirikiano wa kijeshi nan chi tangu mwaka na kuongeza mahusiano ya kidiplomasia na biashara na nchi hizo
nafikiri ahadi ya mafungamano ya marekani na nchi za afrika iko wazi juu ya umuhimu tunaotoa katika ushirikiano huu
rais ameandika barua yake binafsi kwenda au amesema tillerson katika mkutano na waandishi wa habari akiwa pamoja na faki huko makao makuu ya au mjini addis ababa ethiopia
seneta hapana pengine sitopendelea kufanya hivyo hadharani hapa alijibu mkurugenzi huyo wa facebook
wakati huo huo baraza la usalama la un linakutana pembeni kujadili pamoja na mambo mengine ushawisihi wa iran katika mashariki ya kati na masuala yanayo husiana na udhibiti wa kuenea kwa silaha za maangamizi
kwa upande wake balozi wa kenya nchini dan kazungu alisema tanzania ni nchi yake na anajisikia furaha kuwapo nchini kwa sababu alishawahi kufanya kazi miaka kadhaa iliyopita nchini hivyo nchi yake itaendelea kutoa ushirikiano katika masuala mbalimbali tanzania
wamarekani jumanne waliadhimisha miaka tangu mashambulizi ya kigaidi ya tarehe mwezi septemba mwaka wa yaliyosababisha vifo vya takiban watu na wengine kujeruhiwa katika majimbo ya new york virginia na pennsylvania
masaa kadhaa kabla ya kuuwawa karibu na nyumbani kwake alikuwa ametuma ujumbe wa kuwapongeza waandishi wa habari nchini uganda ambao walikuwa wamemaliza kuchagua viongozi wao
vikwazo hivyo vilijumuisha katazo la biashara kukamatwa kwa baadhi ya rasilimali za serikali ya sudan na vikwazo dhidi ya mabenki ya sudan na shinikizo la benki za kigeni kutofanya biashara na sudan
mabadiliko yaliyoanza katika mahojiano yasiyo ya kawaida kabisa yakiendeshwa na nusu ya baraza la seneti ya marekani
rwanda mashuhuda wa tukio hilo wamesema wakati mtu huyo anarusha risasi kulikuwa na msongamano wa watu
watakaopatikana na madawa ya kulevya watatozwa faini ya dola 
balozi wa uingereza kwa russia laurie bristow pamoja na kuwa alikutana na kila rais kuanzia harry truman na kuwashauri wengi graham aliendelea kuchukua tahadhari juu ya masuala ya kisiasa baada ya kashfa ya watergate
alikuwa yuko karibu sana na richard nixon lakini baadae alisema kuwa alihisi kuwa anamtumia
kituo cha sheria na haki za binadamu lhrc kimetangaza azma yake ya kwenda mahakamani kutafuta tafsiri ya uchochezi kisheria
akizungumza wakati akifungua kikao hicho rais mkapa amesema hadi sasa jitihada zake za kuishawishi serikali ya burundi kuhudhuria kikao hicho hazijafanikiwa
 katika mwaka alipozungumza kwa mara ya kwanza un trump kuanzia hapo amepunguza ufadhili katika taasisi hiyo ya kimataifa amejiondosha kutoka katika makubaliano ya tabia nchi ya paris na mkataba wa nyuklia wa iran na kujitoa kutoka katika mashirika ya un likiwemo baraza la haki za binadamu
pia amekuwa na matatizo katika mikusanyiko ya viongozi wa g na umoja wa kujihami wa ulaya nato
wademokrat wamechukua udhibiti wa baraza la wawakilishi huku warepublikan wakiongeza nguvu yao katika udhibiti wa baraza la seneti katika bunge la marekani baada ya uchaguzi wa katikati ya awamu
spika wa bunge paul ryan akizungumza na wanachama wenzake benki kuu ya uganda imeongeza kiwango cha riba kwa benki za biashara kwa kiasi cha asilimia ikiwa ongezeko la juu zaidi kwa mda wa miaka mitatu na kuzua hofu kwamba huenda nci hiyo ikakumbwa na mfuko wa juu wa gharama ya maisha
wahamiaji wengi na wakimbizi hufanya safari hatari kuvuka bahari ya mediterranean kwenda italy wakitoka barani afrika chini ya jangwa la sahara
si kawaida kuwa na raia wengi wa pakistan ambao hutumia njia hiyo na takwimu za iom zinaonyesha kuwa idadi yao inaongezeka
bunge ambalo ni mfadhili mkuu wa uganda limejadili hali ya kibinadamu nchini uganda na kutaka maafisa wote wa usalama walio husika katika kuwapiga wabunge robert kyagulanyi maarufu bobi wine na francis zaake miongoni mwa wengine pamoja na kuwaua wafuasi wao kukamatwa na kushtakiwa mara moja
ripoti ya kamati ya kuchunguza kashfa hiyo inaeleza kwamba pesa hizo zilikua ni za tiketi za ndege za kikosi cha kenya lakini maafisa walipandisha bei ya tiketi hizo kupita kiasi kwa manufaa yao wenyewe
akizungumzia hali hiyo nyanyuki anasema raia wanapaswa kusimama na kumiliki uhuru wa vyombo vya habari kama moja ya vitu vitakavyowalinda na kuwawezesha kwenda mbali katika maendeleo na ulinzi na usimamizi wa haki zao wenyewe
kwa hiyo uhuru wa vyombo vya habari hakina ni wa kila raia wa kawaida katika ukanda
shirika la habari la suna linasema kwamba boti lilikuwa limepakia kuzidi kiasi
kando na kubeba zaidi ya watoto lilikuwa pia limebeba gunia za viazi tamu gunia kumi za nafaka na mwanamke aliyekuwa akifanya kazi katika hospitali moja nchini sudan
tume hiyo imepewa mwezi mmoja kukusanya ripoti na kuiwasilisha kwa rais
uamuzi huo umekuja siku ambayo benki ya dunia wb ilisema ilikuwa imefuta mpango wa kuipa tanzania mkopo wa dola za marekani milioni baada ya nchi hiyo kusisitiza kuendeleza sera yake ya kupiga marufuku wasichana wajawazito kuendelea na masomo na hivi karibuni imefanya ni kosa la jinai kuhoji takwimu rasmi za serikali
vyanzo vya habari nchini burundi vinasema agizo hilo la serikali limetolewa jumanne na waziri wa mambo ya nje ezechiel nibigira baada ya bunge na baraza la seneti la burundi kukutana katika kikao maalum jana na kuiomba serikali kuwafungulia mashtaka wachunguzi hao kwa kile wanachosema wamewazulia uongo viongozi wa nchi hiyo
wachambuzi nchini marekani wanasema kuwa majimbo tofauti hapa marekani yana sheria mseto kuhusiana na umiliki wa bunduki na kwa hivyo kuna haja ya kuwepo mbinu tofauti za kukabiliana na tatizo hilo
uingereza ilipata goli zuri katika dakika za mwanzo tu za mechi dhidi ya croatia kwa goli la kieran trippier katika dakika ya tano tu na kwa muda mrefu wa kipindi cha kwanza uingereza ilikuwa inaelekea katika fainali kwa mara ya kwanza tangu mwaka 
tangu uongozi wa rais john magufuli uchukue madaraka mwaka umekuwa ukiendeshwa na sera za kutumia mabavu na vitendo vya uvunjifu wa amani na vitisho dhidi ya jumuiya za kiraia vyombo vya habari na vyama vya upinzani
umaskini kwenye taifa hilo lililopo kusini mwa afrika umechochewa na kadhia za rushwa katika muongo uliopita na suala hilo limepelekea kutoa mageuzi mapya kwa wagombea katika uchaguzi wa taifa mwakani
amesema nakaribia kumaliza uvumbuzi wangu
naomba mnitakie kila la heri trump akizungumza baada ya kutia saini hati hiyo amesema ameridhika kabisa na mazungumzo na wameanzisha uhusiano mzuri kati yao
kuhusu sharti la uwakilishi wa makabila waziri barandagiye amesema litasahihishwa kwa kipindi cha miaka mitatu hatua kwa hatua
jaji cheborion barishaki amefafanua kuwa kwa kutunga ibara ya na bunge lilifuata kanuni zote zinazohitajika kikatiba
siku moja kabla ya maadhimisho hayo obama ambaye pia ni rais wa kwanza mweusi alitoa hotuba ambayo inawezekana ilikuwa ni tamko lenye uzito mkubwa kuliko yote aliyotoa tangu amalize kipindi chake cha urais
hatua hiyo imekuja siku moja baada ya russia kuwafukuza wanadiplomasia wa marekani na kufunga ubalozi mdogo wa st
petersburg
wawakilishi wa ujerumani uholanzi ukraine ufaransa italy poland croatia ubelgiji sweden australia canada na jamhuri ya czech wote walionekana kuwasili katika magari ya kiofisi kwenye jengo la wizara ya mambo ya nchi za nje yaliopo kati kati ya moscow
mwanamziki mashuhuri dennis edwards miaka ambaye alikuja kuwa mwimbaji maarufu ulimwenguni mwaka ameaga dunia alhamisi iliyopita katika hospitali mmoja jijini chicago nchini marekani
imetayarishwa na kennes bwire washington dcmeli zinazo peperusha mabango yanayo tahadharisha mabadiliko ya tabia nchi na kutaka hatua zichukuliwe zimeingia katika bandari ya sydney nchini australia ikianzisha wimbi jipya la maandamano katika nchi kote duniani
sheria hizo mpya zinatumika katika nchi za umoja wa ulaya lakini pia zitaathiri biashara zote kubwa na ndogo nchini marekani
habari hizi bila shaka zitaleta furaha jumatatu katika masoko ya fedha ya kimataifa ambazo zimekuwa na wasiwasi juu ya kuongezeka kwa vita ya kibiashara kati ya china na marekani
tume ya taifa ya uchaguzi nec nchini tanzania imetangaza jumapili uchaguzi mdogo katika majimbo ya ukonga korogwe vijijini monduli pamoja na udiwani katika kata mbili tanzania bara utafanyika septemba 
hapa duniani mamilioni ya wamarekani walitazama chombo hicho kikitua kupitia picha zilizorushwa moja kwa moja na satetellite za kituo cha televisheni cha nasa na kuonyeshwa katika maeneo mbalimbali nchini kote
limeendelea kueleza kuwa hataki upinzani wala mtu yeyote anaye mkosoa
yeyote anaye mkosoa anazuiliwa gerezani
hata waandishi wa habari nao wanadhulumiwa
tunastahili kuangazia uhusiano wetu wa maendeleo na pesa tunazotoa kwa uganda hadi haki za kibinadamu na mfumo wa demokraisa vitakapo heshimiwa
tillerson anatarajiwa kukutana na rais wa misri abdel fattah el sissi mwanzoni mwa ziara yakeya mashariki ya kati
timu hiyo ya cpj ilipandishwa kwenye gari kwa mabavu na madirisha kuwa yamefunikwa na kupelekwa katika eneo lisilojulikana na wakawa wanahojiwa cpj imesema
idara ya hali ya hewa na jiolojia bmkg imeripoti kuwa tsunami imetokea karibu saa tatu na nusu usiku nusu saa baada ya kulipuka kwa mlima wa volcano wa anak krakatoa
baraza la mawaziri limesema katika taarifa yake kwamba wameidhinisha kuundwa kwa tume ya ngazi ya mawazii ambayo itakuwa na jukumu la kutayarisha mipango ya kuyataja maeneo katika hifadhi hizo ikiwemo kilometa za mraba au asilimia 
 ya ardhi iliyopo mashariki mwa congo ilipo hifadhi ya virunga
kufuatia hayo huduma ya damu nchini uganda imezindua kampeni ya utoaji damu ili kukabiliana na hali hiyo
wizara ya mambo ya nje ya kenya imewapangia kazi wakenya kutoka ofisi ya makao makuu ya nairobi kutumikia balozi zake nchi za nje
sheria hiyo inaweka pia vikwazo dhidi ya serikali inayo kaidi agizo hilo
mapema jumatatu waziri david davis wa masuala ya brexit alikuwa amekiambia kituo cha utangazaji cha bbc kwamba uingereza haidai haki yake katika mchakato huo wa kujiondoa kutoka katika muungano huo wa umoja wa ulaya eu
waziri wa masuala ya kikanda wa uganda philemon mateke ameiambia sauti ya amerika kwa mahojiano ya simu kwamba uganda imefikia hatua ya kutovumilia tena kile ametaja kama uchokozi kutoka kwa watu wa drc wanaoingia uganda na kuwapiga kuwauwa na kuwajeruhi raia wake hasa katika ziwa albert
wakati huohuo msemaji wa ccm aidha ameanza mikakati ya uimarishaji wa uchumi huru na kuahidi kutafuta mwafaka wa amani kati ya ethiopia na hasimu wake eritrea
marekani na hungary yalikuwa mataifa mawili pekee ambayo yalipiga kura dhidi ya global compact on refugees wakati mataifa yalipiga kura ya kukubaliana na suala hilo
eritrea libya na jamhuri ya dominican hawakupiga kura
mapambano makali yametokea katika eneo hilo ambapo waandamanaji wanadai ajira makazi na kutokomezwa ufisadi
cruz amesema kuwa british airways imetumia uwezo wake wote kuwasiliana na wateja wake na kuhakikisha tunaweza kusaidia kulinda takwimu zao
 watoto hao wanne walikuwa wamekwama chini ya ardhi pamoja na vijana wengine wanane walio na umri kati ya miaka na kocha wao wa mpira wa miguu mwenye umri wa miaka kwa zaidi ya wiki mbili
ongezeko la mauaji maafisa wa polisi wanasema kwamba walinzi wa hoteli ya sahafi waliwafyatulia risasi wahanga baada ya mlipuko na kuuawa wapiganaji wanne waliojaribu kuingia hotelini
lakini hook amesema viongozi wa iran wamekuwa hawana nia ya mazungumzo pamoja na tamko la rais donald trump na waziri wa mambo ya nje mike pompeo mwaka huu likieleza nia yao ya kuwa tayari kukutana nao
pia ameeleza kuwa jeshi hilo limejikita katika kuwasukuma wananchi na siyo kutoa huduma kwa wananchi
rais donald trump ametuma ujumbe wa tweet usemao nina masikitiko makubwa na heshima zangu ziwaendee wanafamilia wa seneta john mccain
mioyo yetu na sala zetu ziwe pamoja nawe akiwasilisha tamko hilo kwa niaba ya wenzake mbele ya waandishi wa habari jumapili jijini dar es salaam mwenyekiti wa chama cha ukombozi wa umma chauma hashim rungwe amesema sababu kuu ya kupinga muswada huo ni kwenda kinyume na katiba ambayo imetoa uhuru kwa wanasiasa kujumuika na kufanya kazi zao pamoja lakini sheria hiyo mpya imezuia
kauli ya spika wa bunge kikao cha mahakama cha leo kimekuwa cha kushauriana jinsi kesi dhidi ya mukulu na wenzake itaendeshwa
fuatilia taarifa ya mwandishi wetu wa bujumbura haidallah hakizimana
visa vya watoto wa kike kuacha masomo kwa sababu ya ndoa za mapema ukeketaji na hata umaskini yamekuwa yakishuhudiwa sehemu za vijijini na kuwa nadra kwa visa kama hivyo kushuhudiwa mjini sehemu ambayo watu huchukulia kuwa ni kwa wasomi
lakini sasa visa hivyo hushuhudiwa mijini
muungano wa mawakili nchini kenya umeishitaki serikali mahakamani kwa kuweka ushuru mpya kwa matumizi ya internet
saudi arabai imesema madai hayo hayana msingi na kusema khashoggi aliondoka ubalozini kwa hiari yake japokuwa siyo uturuki wala saudi arabia imetoa ushahidi wa kutosha kuthibitisha maelezo yao kuhusiana na tukio hilo
wananchi wa jamhuri ya kidemokrasia ya congo wameanza jumapili kupiga kura kwenye uchaguzi wa rais ambao umechelewa kufanyika kwa zaidi ya miaka miwili
pia kura hiyo imeidhinisha kuwepo nafasi ya waziri mkuu na itamaliza suala zima la mkataba unaotaka kuwepo serikali ya umoja wa taifa kati ya wahutu na watutsi
timothy ndegwa mmoja wa waandalizi wa maonyesho hayo aliiambia sauti ya amerika kwamba kupitia tamasha kama hizo wakenya wanaoishi marekani wanatoa ujumbe kwa wenzao kwamba ukabila unaoeneza chuki unaweza kulisambaratisha taifa
johnson ambaye anaegemea siasa za mrengo wa kiafidhina mara kwa mara hujitambulisha kama mtu anayeunga mkono sera za kuiunganisha uingereza haku akitetea sera za uchumi huru
al shabab imeendelea kufanya mashambulizi nchini somalia wakijaribu kupindua serikali na kuweka utawala wa kiislam wenye msimamo mkali
imefanya mashambulizi ya kutega mabomu dhidi ya serikali jeshi na raia
marekani inaadhimisha siku ya mashujaa leo jumatatu
rais donald trump ameweka shada la maua katika kaburi la mwanajeshi asiyejulikana huko katika makaburi ya kitaifa arlington
hatua tulizochukua zimefuata mkataba wa makao makuu ya umoja wa mataifa amesema balozi wa marekani katika umoja wa mataifa nikki haley katika tamko lake
kufukuzwa huko nchini kulifuatia kukamatwa kwake na kufunguliwa mashtaka ya uhaini kwa kuhusika na zoezi la kujiapisha kiongozi wa upinzani raila odinga
mkurugenzi wa shirika linalotetea haki za binadamu amnesty international katika kanda ya afrika mashariki pembe ya afrika na nchi za maziwa makuu joan nyanyuki ameiambia sauti ya amerika mkakati mzima wa kuwepo kikosi kazi ni lazima usitishwe mara moja kwani unachangia kuhamasisha chuki kati ya wananchi
marehemu alitoa mchango mkubwa katika juhudi za kupigania uhuru na baada ya kupata uhuru akiwa mtumishi mtiifu wa chama cha tanu na baadaye chama cha mapinduzi ccm na katika nyadhifa mbalimbali za uongozi ndani ya serikali
graham alikuwa kiongozi mwenye kuwavutia wengi wataalamu wa dini wanasema wakitaja kuwa ni kati ya wahubiri wachache wenye uwezo wa kuepuka udini na kuweza kuwafikia wamarekani wengi
maafisa wa uturuki wanashuku kuwa mwili wa khashoggi mwandishi wa safu maalum katika gazeti la washington post na mkosoaji mkuu wa prince mohammed bin salman mwili wake ulikatwa vipande vipande lakini afisa wa saudia amesema ulikuwa umefungwa katika zulia na kukabidhiwa kwa msaidizi ndani ya uturuki ili akautupe
bina ni roboti au mashine ya kwanza kuwa mwanafunzi wa chuo kikuu ulimwenguni
kufutiwa makosa kwa bemba ni pigo kubwa sana kwa waendesha mashaka ambaye kukutwa na hatia kwake ilikuwa moja ya kesi chache ambazo wameshinda tangu mahakama hiyo iundwe mwaka 
ripoti ya haidallah hakizimana wa burundi wachambuzi wanasema merkel amechukua hatua hiyo ili kuunusuru utawala wake
wabunge hao walikuwa wanaelekea kwenye jumba la mapumziko katika jimbo la virginia magharibi kujadili sheria mpya ya kodi na jinsi ya kuboresha miundo mbinu ya taifa
amesema mccain aliheshimu utu wa kila binadamu utu ambao hauishii katika mipaka na ambao madikteta hawawezi kuutokomeza bush amesema
pengine juu ya yote hayo john alikerwa na utumiaji mbaya wa madaraka
viashiria vya uhalifu vinavyo jitosheleza lakini baadhi ya wananchi wamelaumu kuwa janga la mafuriko linalosababisha maafa na hasara kwa wananchi kwa kiasi kikubwa limekuwa likichangiwa na ukosefu wa sera bora ya mpango mji hali inayosababisha kila mvua ikinyesha maji kuwasomba watu na mali zao
kwa mujibu wa gazeti la the standard digital wahanga hao ni pamoja na maafisa utawala wa polisi watano na polisi watatu wakujitolea
mwanamke wa kwanza tunaye mtupia jicho ni mnyarwanda diane shima rwigara mwenyeumri wa miaka tu alijitokeza kuwania urais na kuwa mpinzani wa rais paul kagame wachambuzi wengi wakisema si jambo la kawaida
baadae white house iliipuuza ripoti hiyo kwa kusema siyo sahihi kwa mujibu wa ripoti ya shirika la habari la reuters
rais hahitaji ruhsa ya mtu yoyote ikiwemo bunge la marekani na majeshi ya marekani kutoa idhini ya kufanya shambulio la nyuklia
serikali ya nigeria imethibitisha kuwa wengi kati ya wanafunzi wa kike waliokuwa wametekwa na kikundi cha boko haram zaidi ya mwezi mmoja uliopita wameachiwa jumatano asubuhi
waziri wa ulinzi wa marekani jim mattis melania trump hata hivyo amesema kwamba anaamini utengamano duniani ni muhimu na kwamba mazungumzo kati ya jamii mbalimbali yana manufaa makubwa kwani yanachangia katika mchakato wa kujifunza kutoka kwa jamii mbalimbali
lakini misri imegawanyika ambapo kikundi cha waislam ambao wamekasirishwa na el sissi kwa kupindua serikali ya chama cha muslim brotherhood
wapiga kura wenye kupendelea mageuzi wanalalamika kupotea kwa baadhi ya uhuru wao
wengi wanaamini kuwa misri bado inalazimika kujiimarisha kutokana na mageuzi yaliyoletwa na vuguvugu la arab spring
shirika la ndege la kenya airways alhamisi limeanza kuuza tiketi kwa ajili ya uzinduzi wa safari zake kati ya nairobi na new york
shirika hilo linapanga kufanya safari ya kwanza oktoba 
kama mzazi ninasikitiko juu ya watu hao walioathiriwa na vurugu na nataka niwahakikishie nitafanya kila niwezalo kuhakikisha jambo kama hili halitokei tena na kuweka utaratibu wote wazi kuhakikisha yoyote aliyepoteza maisha au mali anaweza kupata haki yake ameahidi
huko kenya usaid inafanya kazi kwa kushirikiana katika programu mbalimbali ikiwemo ya elimu ya awali ya watoto kuhifadhi mazingira ya wanyama pori na kujikinga na virusi vya ukimwi trump amesema
madai haya yametolewa jumamosi wiki mbili baada ya mwanafunzi wa chuo cha taifa cha usafirishaji nit akwilina akwilini kuuwawa kwa kupigwa risasi suala kuhusu kifo chake limeibuka upya
alisema china itaendelea kuiunga mkono tanzania katika masuala ya kiuchumi na haiko tayari kuona ikiingiliwa masuala yake ya ndani na mataifa kutoka nje
hakutakuwa na vita wala ushindani kati yetu kwa sababu tunakaa na kuzungumza matatizo yatokanayo na matumizi ya maji na ndio maana tuko hapa leo ameeleza
rais wa mkoa aliyechaguliwa abdiaziz hassan mohamed pia anajulikana kama lafta gareen amesema majeshi ya mkoa huo yalipoteza wanajeshi nane katika mapambano hayo
walipuaji wa kujitoa mhanga wameuwa watu wakiwemo wapiganaji katika mashambulizi matatu ya mabomu ya kutegwa kwenye magari mjini mogadishu somalia
rais alimtuma waziri wake wa mambo ya nje mike pompeo mjini riyadh kufanya mazungumzo na mfalme salman kuhusu kutoweka kwa khashoggi
wengine walikuwa wamevaa riboni za rangi ya machungwa na beji zinazotaka hatua zichukuliwe dhidi ya matumizi mabaya ya silaha katika uvunjifu wa amani kufuatia vifo vya watu katika shule ya sekondari jimbo la florida
ameongeza kuwa jumuiya ya kimataifa haiwezi kusimama kando na kutupia macho tu wakati utawala wa syria ukiendelea kutumia silaha za kemikali dhidi ya watu wake
kwa hiyo denmark hivi sasa itazuia dola milioni 
 ikiwa ni msaada kwa tanzania amesema
denmark ilikuwa tayari imesha toa msaada wake wa nje mwaka wa kiasi cha crown za denmark 
balozi katende amesema kinacho endelea uganda wale wapinzani ambao wana maoni tofauti ambao wameshindwa kuwashawishi wananchi kuwapa kura kuingia katika bunge wanaishia kufikiria kuwa njia mbadala iliyo bora ni kusababisha fujo na wapate ushindi kupitia machafuko ya kisiasa
mccain ambaye alikuwa anaugua saratani ya ubongo alifariki katika chumba chake cha mapumziko mjini sedona arizona akiwa amezungukwa na familia yake
global witnes inaonya ukataji haramu miti drc hatua hii ni kufuatia ushindi wake kenyatta katika uchaguzi wa urais 
lakini anasema umoja wa afrika na viongozi kadhaa wakuu hasa marais wa mataifa mawili yenye uchumi mkubwa katika bara hilo nigeria na afrika kusini hivi karibuni wamefanya suala la utawala safi ndiyo kiini
sanders ameeleza kuwa ilikuwa ni ziara ya kwanza ya kim nje ya nchi tangu achukue uongozi wa korea kaskazini na white house inachukulia hilo kuwa ni alama nyingine nzuri kuwa shinikizo hilo kubwa linafanya kazi
aidha tillerson alisema kwamba marekani ina nia ya dhati ya kujenga msingi madhubuti wa ushirikiano kati ya marekani na afrika
wakati huohuo mkuu wa polisi wa usalama barabarani katika kaunti ya rift valley zero arome anasema kuna ulazima serikali polisi madereva na wasafiri wawajibike ili kuzuiya ajali hizo za barabarani zinazosababisha maafa mengi
kampuni hiyo imekanusha vikali madai mengi yaliyokuwa yametolewa
ilikuwa inajikita kwa nguvu zote kujitetea juu ya suala la kusambaza taarifa za marafiki wa ziada kwa baadhi ya wanaotengeneza apps na kutowapa wengine
sisi kama wanachama ni muhimu kupigania utawala wa sheria hatuwezi kwenda mbele bila utawala wa sheria badala ya kuendesha mambo kwa matamko zaidi wakati katiba inataka nchi iongozwe kwa sheria zilizotungwa na bunge amesema
emilian kayima msemaji wa polisi amesema kuwa vitendo vingi vya utekaji vinatokana na kuvunjika kwa mahusiano yakipelekea jinai ya kuendelea kumshikilia mwenzake kimapenzi
siku ya ijumaa februari vurugu zilitokea katika eneo la southern bypass na sehemu ndogo ya kibera huko nairobi katika kile kilichoonekana ni kupinga hatua ya polisi kumkamata miguna miguna
umoja wa mataifa un umepitisha kwa kauli moja uamuzi wa kubadili jina la mauaji ya rwanda kwa kupewa jina la mauaji ya kimbari dhidi ya jamii ya watutsi
katika kijiji cha karibu cha qardhile mkulima mohamed abdi farah ameiambia voa kuwa kati ya kondoo na mbuzi wake tu ndio walionusurika
kulingana na mamlaka waliopewa na baraza la usalama mwaka ni kwamba rpf inatoa ulinzi kwa maeneo muhimu na barabara za huko juba na kuimarisha usalama kwenye maeneo ya raia yanayolindwa na rpf mahala ambapo maelfu ya watu waliokoseshwa makazi sudan kusini wamekuwa wakiishi baada ya mapigano kuzuka katika miji na vijiji vyao
nasa imeahidi kukaidi amri ya serikali inayopiga marufuku kuapishwa huko
anasema bajeti ya serekali yake itakua ya dola billioni 
 katika kipindi cha miaka mitano
visiwa vidogo kanda ya mediterranean na nchi za afrika kusini mwa jangwa la sahara tayari yako mashakani na yatadhurika zaidi siku za mbele
bi mandela ambaye alikuwa mmoja wa mashujaa waliopambana kidete na ubaguzi wa rangi na ambaye kwa wakati mmoja alikuwa mke wa zamani wa rais wa kwanza wa nchi hiyo nelson mandela aliaga dunia tarehe mbili mwezi huu
malalamiko dhidi ya serikali naye ned price ambaye alitumikia katika baraza la usalama la taifa wakati wa utawala wa obama ameiambia voa kuwa tuhuma za trump juu ya ujasusi uliofanyika katika kampeni ni hatari kwa demokrasia ya marekani
shirika la chakula la umoja wa mataifa fao kwa ushirikiano na wizara ya kilimo ya uganda linasema kwamba programu mpya ya kidijitali kwa ajili ya kukabiliana na wadudu hao itasaidia kukomesha uharibifu utokanao na viwavi jeshi
watu watatu wa ngazi za juu katika kampeni walidhani ni wazo zuri kukutana na serikali ya nje ndani ya trump tower katika chumba cha mkutano ghorofa ya bila wanasheria bannon anakaririwa katika kitabu hicho kipya cha michael wolff kinachoitwa fire and fury inside the trump white house
kiongozi huyo alitoa hotuba hiyo kufuatia malalamiko maandamano na ghasia za siku kumi kupinga kodi mpya ya mafuta ili kupambana na mabadiliko ya hali ya hewa
viongozi hao wamedai bila kutoka takwimu kwamba uchumi wa tanzania umeanguka kwa kiasi kikubwa chini ya utawala wa rais john magufuli na kwamba hali hiyo inaumiza zaidi wananchi masikini
kulingana na walioshuhudia tukio hilo watu waliokuwa wamefunika nyuso zao wakitumia usafiri wa pikipiki wamemimina risasi kwenye gari la abiriga kabla ya kutoroka
ni habari nzuri sana kupokea kauli ya mrejesho ya upole na ufanisi kutoka korea kaskazini trump amesema katika ujumbe wa twitter ijumaa asubuhi
rais donald trump amemuenzi king wakati wa sherehe za kuadhimisha kumbukumbu yake mjini washington ijumaa akipongeza hatua yake ya kupigania haki na usawa kwa amani
shirikisho la vyuo vya elimu ya juu tanzania tahliso limeibuka likitaka uchunguzi wa haraka ufanyike huku likitaja makundi matatu yanayopaswa kulaumiwa kwa kifo cha mwanafunzi huyo
waziri anasimama na kusema nyinyi maafisa wa serikali kwanini hamjakwenda huko na kuzungumza na wakulima hakuna kitu kama hicho hili mmelipata wapi kuwa sisi tunakuja na bunduki na kuchukua mashamba ya wakulima wa kizungu amesema mlengana
balozi wa kenya nchini tanzania akiwa amefungwa pingu mikononi na minyororo miguuni jamil mukulu na wenzake wamefikishwa mahakamani chini ya ulinzi mkali wa kikosi cha polisi cha kupambana na ugaidi
pia maafisa wa serikali ya russia na kampuni ya kutengeneza silaha inayomilikiwa na serikali ya russia na kampuni zake tanzu benki ya russia pia zitalengwa na vikwazo hivyo
serikali ya nigeria imethibitisha jumapili kwamba wasichana wamepotea baada ya wanamgambo wa boko haram kushambulia mji mmoja uliopo kaskazini mashariki
magufuli ambaye pia ni mwenyekiti wa ccm amewataka wananchi kupuuza mjadala huo
rais xi aliahidi kutoa dola bilioni kusaidia misaada ya maendeleo kwa miaka mitatu ijayo
dola bilioni kati ya hizo ni msaada wa bure bila ya riba kwa lengo la kupunguza wasiwasi kwamba msaada wa china unazitumbukiza nchi za afrika katika madeni zaidi
john aliweka maadili mbele ya siasa
aliweka taifa lake mbele kuliko maslahi yake binafsi ryan amesema
alikuwa mwenye ushujaa zaidi katika mashujaa katika karne hii
kadhalika inamweka rais buhari katika hali ngumu wakati akiwa anaelekea katika kuomba kuchaguliwa tena mwakani
buhari aliingia katika madaraka mwaka kwa ahadi ya kuwa ataleta utulivu katika nchi iliyo na idadi kubwa zaidi ya watu barani afrika
timu ya kampeni yake baadae ilituma salamu za rambirambi na kuwahimiza wamarekani wote kutumia fursa hii kumkumbuka mccain na familia yake katika maombi yao kwa tukio hili lenye huzuni
ziara hiyo ameifanya siku chache baada ya kutangaza kwamba anawaondosha wanajeshi wa marekani kutoka syria na kupunguza wanajeshi wa marekani huko afghanistan
rachel sibande kutoka malawi naye ana uzinduzi wa kutengeneza nguvu za umeme kutoka kwa mahindi
wizara ya mambo ya nje ya marekani jumamosi imesema kuwa waziri wa mambo ya nje mike pompeo na mjumbe wa kamati kuu ya siasa ya chama tawala cha china yang jiechi katika mazungumzo ya simu wamekubaliana umuhimu wa kujenga mahusiano yenye tija baina ya mataifa hayo mawili
rais wa uganda yoweri museveni amekosolewa mwezi huu na wadau wa mitandao pale alipomtaka waziri wa fedha kutafuta njia ya kutoza kodi mitandoa ya jamii ili kuzuia kile alichokiita ni umbeya katika mitandao
malori ya jeshi la drc yakibeba raia wanaokimbia ghasia wakuu wote wa vitengo vya ununuzi na uhasibu katika wizara idara mawakala na mashirika ya umma wametakiwa kukaa kando mara moja
kabla ya kuondoka katika nafasi zao wameamrishwa kukabidhi majukumu yao kwa manaibu wao umeeleza waraka kutoka kwa msemaji wa serikali mwenda njoka
mahojiano ya rais kabila na mwandishi saleh mwanamilongo wa voa kinshasa gari mbili za polisi ziliharibiwa wakati wa mapambano hayo ya bunduki
hata hivyo haijaweza kujulikana ni washambuliaji wangapi waliuwawa au kujeruhiwa wakati wa tukio hilo lilitokea eneo la nyongoro kati ya kitongoji cha gamba na simba nchini kenya
kwangu mimi hilo ni jambo la kushangaza na linafurahisha sana
kwa sababu pamoja na kuwa hawapendi vyombo vya habari kuwepo familia ya kifalme wamevialika vyombo vya habari wamewaalika wananchi na wanataka kushirikiana nao katika siku hiyo muhimu amesema thomas mace archer mills wa jumuiya ya wafalme wa uingereza na taasisi yake
ajali ya ndege ya abiria iliua watu nchini iran jumapili maafisa wa shirika la ndege nchini wamesema
maafisa wa afya wa serikali wanasema wameanza kutumia dawa hiyo ya majaribio inayojulikana kama mab mashariki mwa nchi hiyo ambako ugonjwa wa ebola ulilipuka mapema mwezi huu katika mkoa wa beni
mwezi februari mwaka huu mcmaster alitofautiana na trump baada ya kuuambia mkutano wa usalama wa kitaifa mjini munich ujerumani kwamba kulikuwa na ushahidi bayana ulioonyesha kuwa russia iliingilia uchaguzi mkuu wa marekani wa 
katika tamko hilo wawakilishi wa nchi hizo wamesema tunaelewa matakwa ya serikali ya burundi lakini na sisi tunaomba serikali kuelewa maadili na utaratibu wa nchi zinazofadhili mashirika ya kimataifa ya hisani
uganda iliwahi kuweka kamera za cctv kwenye barabara kuu ya kutoka uwanja wa ndege wa entebbe hadi kati kati mwa jiji la kampala wakati wa mkutano wa jumuiya ya madola chogm mnamo mwaka lakini mwaka mmoja baada ya mkutano huo kamera hizo ziliripotiwa kutofanya kazi
mkurugenzi ameongeza kuwa hakuna kitu muhimu zaidi hapa voa kuliko kitendo cha kuaminiwa na wasikilizaji wetu
ili kuendeleza uaminifu huo hakuna kitu muhimu zaidi kuliko kuendeleza iwezekanavyo viwango vya juu vya ukweli katika uandishi taaluma sheria na maadili
shirika la umoja wa mataifa un linalo washughulikia wakimbizi unhcr imeitahadharisha washington iko katika ukingo wa kukiuka sheria za kimataifa kwa kuwazuia watu wanaohitaji hifadhi kuingia marekani
watu waliuwawa katika mkoa wa awdal katika eneo lililojitangazia mamlaka ya kujitawala la somaliland kwa mujibu wa gavana wa mkoa huo abdirahman ahmed ali na mtu mwengine aliuwawa na kimbunga hicho katika mji wa berbera katika mkoa wa sahil
katika hali ya kawaida kwenye mfumo wa demokrasia demokrasia inayofanya kazi na yenye uhai nilitegemea viongozi hao wajiuzulu kwa sababu wamempotosha rais kwa ushauri wao na rais mwenyewe analalamika amesema profesa baregu
mwenyekiti wa kamati ya masuala ya kigeni wa bunge la marekani ed royce anasema kuna haja ya kuongeza bajeti hiyo ili kuweza kushirikiana vyema na afrika
mkuu wa mbuga ya wanyama rinjani amesema kwamba watu wasiopungua wengi wakiwa raia kutoka nje ya indonesia wamekwama kwenye mlima huo wa volcano ambao ni wa pili kwa ukubwa nchini indonesia
baada ya ziara hiyo ya siku mbili nchini korea kaskazini ujumbe maalum kutoka korea kusini utasafiri kwenda marekani ili kuwapa muhtasari maafisa wa serikali ya marekani juu ya mazungumzo yaliojiri huko pyongyang
alipoulizwa kuhusu ujio wa viongozi wa chadema mkuu wa gereza la segerea kamishna msaidizi wa magereza acp mwanangwa mandarasi aliliambia gazeti la mwananchi kuwa milango ipo wazi
russia imekuwa ikikiuka mkataba huo
wamekuwa wakifanya hivyo kwa miaka mingi trump amesema hayo baada ya mkutano wake wa hadhara huko elko nevada
na hatuwezi kuwaacha waendelee kwenda kinyume na mkataba huo wa nyuklia na waendelee kutengeneza silaha na sisi haturuhusiwi kufanya hivyo
trump pia amesema marekani itakuwa inajiadhibu yenyewe iwapo itasitisha mauzo ya silaha kwa saudi arabia hata kama ikibainika kuwa khashoggi alikuwa ameuwawa
naibu mratibu wa huduma za dharura wa umoja wa mataifa julien hameis alisema wanaanda mkutano wa kimataifa april huko geneva wenye lengo la kuhamasisha uchangishaji fedha kwa ajili ya jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc kwa mwaka lakini pia kwa miaka ijayo
alisema baada ya wiki sita za kutembelea maeneo yaliyokumbwa na mgogoro ni kwamba wanakabiliwa na dharura na matatizo ambayo yanaathiri moja kwa moja wananchi
mkutano huo hautazingatia katika kuchangisha fedha pekee lakini pia msaada wa kiufundi
amesema mageuzi hayo ni pamoja na kufuata utawala wa sheria na kuruhusu wananchi uhuru wao wa kupasha habari na uhuru wakueleza wanachotaka
gazeti hilo limemkariri mtu aliyekuwa na uzoefu wa matayarisho hayo akisema kuwa balozi wa zamani wa marekani korea kusini sung kim ameitwa kutoka katika kituo chake cha kazi huko ufilipino kuja kuongoza matayarisho hayo
leo ni miezi miwili baada ya rais uhuru kenyatta kukutana na kiongozi wa upinzani raila odinga na kuzika tofauti zao za kisiasa na kuwataka wananchi wa taifa hilo kushirikiana katika maendeleo ya taifa
rais huyo aidha alisema ana imani na vyombo vya dola vinavyofanya uchunguzi na kuongeza kwamba iwapo ndugu yake anashukiwa kuhusika katika kashfa hiyo basi na afunguliwe mashtaka kama wakenya wengine
 programu hiyo imekuja kuwa inawakilisha mwanadamu aliyeishi kwa kutumia teknolojia ya roboti
mtu aliyechaguliwa na wataalamu wa kutengeneza roboti alikuwa mke wa rothblatt ambaye ni bina aspen rothblatt
mwanamke mwengine muislam zaidi ya watu milioni mbili wamekimbia venezuela katika miaka ya hivi karibuni wakitafuta chakula na dawa katika nchi jirani huku hali ya kisiasa na uchumi ya venezuela ikiendelea kuwa mbaya zaidi
maafisa wa usafiri wanasema ferry ya mv nyerere inauwezo wa kuchukua abiria tani za mizigo na magari madogo matatu
adhabu ya kukaidi sheria hiyo ni faini ya dola au kwenda jela miaka mitatu
mabadiliko yanayopendekezwa ni pamoja na kuwepo wadhifa wa waziri mkuu na kupunguza idadi ya makamu wa rais wawili kuwa mmoja
kampuni ya barrick gold polisi wamesema kuwa cruz akiwa amevaa kifaa cha kuzuia gesi alianza kupiga bunduki nje ya shule na kuendelea kupiga bunduki ndani ya jengo na hatimaye kujichanganya na wanafunzi wakati wakikimbia
taarifa ya kifo chake ilitolewa na ofisi ya rais george bush na ilieleza kifo chake kimetokana na matatizo ya kiafya
nchi ya rwanda kwa sasa inashuhudia kipindi cha msimu za mvua za hapa na pale lakini kulingana na mwandishi wa sauti ya amerika voa mjini kigali silvanus karemera hakuna onyo la aina yeyote kuhusu mabadiliko ya hali ya hewa ambalo lilitolewa kwa siku ya jumamosi kutoka idara inayohusika na hali ya hewa nchini humo ili kusaidia watu na jamii kwa jumla kuweza kuchukua tahadhari
tamko la serikali hiyo ni sehemu ya muendelezo wa maelewano ya kidiplomasia ambayo yalihusisha kupeana zaidi mikono kujiburudisha na baadhi ya vinywaji vya korea wakati wa chakula cha mchana na furaha ya pamoja ya kuangalia timu zilizoungana za korea zikicheza mchezo wa hockey wakati wa michezo ya olympic ikiwa katika siku ya pili huko korea kusini
kufikishwa kwake mahakamani kumetokea muda mfupi baada ya rais donald trump kuhutubia taifa na kuamrisha bendera zote kufungwa nusu mlingoti kwa siku moja ili kuomboleza tukio la mauaji yaliyotokea katika shule hiyo ya sekondari huko florida
mashtaka ya kujiteka nyara yanayomkabili kiongozi wa mtandao wa wanafunzi nchini tanzania tsnp na mtetezi wa haki za binadamu abdul nondo yanaonekana kuchukua sura mpya baada ya maafisa wa uhamiaji kumlazimisha athibitishe ni raia wa tanzania
mvua nyingi inaendelea kunyesha nchini sudan na kuongeza kiwango cha maji katika mto nile
mafuriko pia yameshuhudiwwa katika mji mkuu wa khartoum na kutatiza huduma za usafiri na umeme
sheria ya inayo iwajibisha jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc kuheshimu haki za binadamu na kuendeleza demokrasia imepitishwa jumanne na bunge la marekani
amesema kuwa kiwango cha deni la marekani ukilinganisha na pato lake la taifa gdp ni kwa asilimia wakati japan deni lake liko katika asilimia ya pato lake la taifa gdp na lile la falme za kiarabu uae liko katika asilimia ukilinganisha na pato lake la taifa na hata hivyo uchumi wa nchi hizo unaendelea kukua
rais wa marekani donald trump amesema raia watatu wa marekani waliokuwa wanashikiliwa korea kaskazini wameachiliwa huru na wako njiani kurejea marekani
wef imeendelea kuorodhesha kukosekana usawa kama ni moja ya changamoto kubwa za dunia na wef yenyewe inakiri kuwa bado hakuna unafuu wowote
waziri mkuu wa ethiopia abiy ahmed awapungia mkono wafuasi wake wakati wa mkutano wa kisiasa mjini addis ababa ambao baadaye ulikumbwa na shambulizi la guruneti
waziri wa mambo ya ndani sajid javid anaongoza mkutano wa kamati ya serikali inayoshughulika masuala ya dharura
tume ya ulinzi wa amani ya umoja wa mataifa nchini mali minusma imekataa kusema chochote juu ya ripoti ya shambulizi
kwa kushirikiana na serikali ya umoja wa kitaifa libya gna majeshi ya marekani yamefanya shambulizi la anga yakilenga eneo karibu na mji wa ubari libya machi 
makundi ya kutetea haki za binadamu yanayashutumu majeshi ya usalama kwa ukiukaji mkubwa ikiwemo mateso na kuelezewa kuwa takriban watu wameuawa ikiwa ni majibu ya ghasia hizo
rais donald trump anatarajiwa kuungana na wabunge hao katika mkutano huo alhamisi
wakati wagombea ubunge wa siha na kinondoni mkoa wa dar es salaam nchini tanzania wakiendelea kujinadi vyama vya chadema na cuf vimedai kuna mchezo mchafu unafanyika katika uchaguzi mdogo kinondoni dhidi ya vyama vyao
kwa upande wake jaji alphonse owing dollo amesema kuwa hatua ya wabunge ilivunja mkataba wa kisheria kati yao na wapiga kura wa kuhudumu kwa muhula wa miaka 
kiasi cha mwezi mmoja uliopita rais mohammed abdullah mohammed aliomba msaada wa kimataifa kuwasaidia maelfu ya watu waliokoseshwa makazi na mafuriko makubwa
gazeti la east african liliripoti kwamba odinga anatarajia kusafiri kwenda afrika kusini wiki hii kukutana na machar
msemaji wa waasi alisema machar anashikiliwa katika kifungo cha nyumbani na maafisa wa afrika kusini kufuatia ombi la utawala wa kiir
hata hivyo maafisa wa kiir wanakanusha madai hayo
wilson alikuwa anajiita kama mwana mitindo wa nyimbo badala ya muimbaji na alikuwa na namna ya kutengeneza nyimbo katika mtindo wa kipekee ili uwe ni wake na wakipekee
feri hiyo imekuwa ikitoa huduma kwa watu wa ukerewe tangu 
rais magufuli ametangaza jumamosi iwapo wanunuzi binafsi hawatatii maagizo ya serikali ya kununua korosho kwa bei isiyopungua shilingi hawataweza kushiriki katika manunuzi hayo ifikapo jumatatu saa nne asubuhi
alifahamika sana wakati wa kesi zilizowakumba rais uhuru kenyatta na naibu wake william ruto kwenye mahakama ya kimataifa ya uhalifu icc mjini the hague uholanzi ambapo aliwatetea kwa dhati viongozi hao
russia imekuwa ikitengeneza mifumo yenye kusudio la kudhoofisha silaha kwa zaidi ya muongo mmoja ikikiuka moja kwa moja majukumu yake yaliyoko katika makubaliano
voa imezungumza na mchambuzi wa masuala ya siasa na mwandishi wa habari mstaafu ramadhan ali akiwa mjini berlin ujerumani na kwanza ikamuuliza kueleza ni nini ambacho huenda kimepelekea kansela merkel kuchukua hatua hiyo ambayo ni tofauti kabisa na sera zake kuhusu uhamiaji pamoja na masimamo ambao amaekuwa akishikilia kwa muda mrefu
kundi kubwa la waandamanaji baadaye lilionekana nje ya ikulu likibeba mabango licha ya kuwa rais donald trump hakuwemo wakati huo
baadaye waliyaweka mabango yao chini na kuyaacha nje ya uzio wa ikulu kama ishara kwamba walitaka rais trump asome ujumbe wao
mtu mmoja kati ya watu waliohusika na utekaji nyara wa zaidi ya wanafunzi wasichana kutoka katika mji wa chibok kwenye jimbo la borno huko nigeria mwaka amehukumiwa kifungo cha miaka jela
eneo kubwa la nigeria limegawanyika kidini ambapo waislam wako kaskazini na wakristo upande wa kusini
baada ya kusafiri kwa maili milioni mia tatu na kwa muda wa takriban miezi saba hatimaye chombo hicho kilipunguza mwendo wake na kutua taratibu huku wafanyakazi na wahandisi wa nasa wakifuatikia kwa karibu kutoka maeneo mbalimbali ikiwa ni pamoja na kituo cha kimataifa cha anga za juu
akizungumza huko virginia magharibi trump pia hakutaja jina la wakili wake wa zamani michael cohen ijapokuwa masaa machache kabla ya hapo cohen alikubali makosa yake kutokana na mashtaka yaliyoletwa na serikali kuu new york na kukiri alitumia fedha kuwanyamazisha walamikaji kwa maelekezo ya mgombea
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dcmzozo unaomkabili wakili na mwanaharakati mzaliwa wa kenya miguna miguna uliendelea kwa siku ya pili jumanne baada ya maafisa wa idara ya uhamiaji kumpelekea fomu za maombi ya uraia wa kenya katika uwanja wa ndege wa kimataifa wa jomo kenyatta lakini akakataa kuomba uraia huo
katika rufaa hiyo pamoja na sababu nyingine walidai mahakama ya kisutu ilikosea kuwafutia dhamana bila kuwapa wadhamini wao taarifa ya kujieleza kwa mujibu wa sheria inavyoelekeza
sisi tutaingia katika mkataba mzuri sana au hatutakuwa na mkataba wowote amesema
trump amekiri kuwa marekani huenda isifanye vizuri sana katika kufikia makubaliano lakini amesema hilo ni sawa kwa upande wake
walioteuliwa watafika mbele ya kamati ya bunge ili kuidhinishwa au kukataliwa
taasisi hiyo imeipa kenya asilimia kati ya ikionyesha demokrasia imeshuka kutoka asilimia vile ilivyokuwa imeripotiwa mwaka 
hali hiyo inaifanya kenya kuwa kati ya nchi zinazoelezwa kuwa hazina uhuru kamili
pia amewataka wamtaje mtu aliyetorosha mwili wa mwandishi huyo baada ya kuuwawa ndani ya ubalozi mdogo wa saudi arabia nchini uturuki
pendekezo hilo lilitolewa siku ya jumanne wakati wa mkutano wa kwanza wa ana kwa ana katika kipindi cha miaka miwili kati ya nchi hizo mbili hasimu
haley alisema kuwa russia imeendelea kuzuia juhudi za baraza la usalama la umoja wa mataifa un kuchunguza matumizi ya silaha za kemikali yaliofanywa na syria
baada ya muda akaunti hizi za mitandao ya kijamii zikawa ni njia ya washtakiwa hao kufikia idadi kubwa ya wananchi wa marekani kwa minajili ya kuingilia kati mfumo wa kisiasa wa marekani ikiwemo uchaguzi wa urais wa 
akiwasilisha mbele ya hakimu mwandamizi lawrence mugambi james orengo ambaye ni mojawapo wa mawakili wa jaji mwilu anaeleza kuwa masuala hayo ya kibiashara yaliyoibuka takriban miaka mitano iliyopita hayafai kugeuzwa na kuwa ya jinai na kusababisha kukamatwa kwa jaji kansela wa ujerumani angela merkel amesema anaunga mkono mashambulizi ya kijeshi yaliyofanywa na marekani ufaransa na uingereza
viongozi wa rohingya wamevikataa vitambulisho hivyo wakisema kuwa wanataka haki kamili za uraia wa watu wa rohingyas ambao wamekabiliwa na ukandamizaji na mateso huko myanmar kwa miongo mingi
maeneo mbalimbali duniani kote yaliukaribisha mwaka mpya baadhi yakifanya hivyo siku ya jumapili na mengine jumatatu
wakazi na wageni kote bara asia waliukaribisha mwaka huu wa kwa fataki na sherehe
trump ameandika katika amri hiyo ya kiutendaji hivyo kwa mujibu wa kifungu d ya sheria ya dharura ya kitaifa u
c d mimi naendeleza tamko hilo la dharura la amri ya kiutendaji
idara zote za serikali kuu zinafuata orodha ya vigezo vinavyo halalisha kutengua au kumnyima mtu kibali ambavyo vinaweza kuhusisha vitendo vya uhalifu wa jinai kukosekana uaminifu kwa taifa la marekani tabia au hali ambayo inaweza kuhatarisha usalama wa taifa au uvunjifu wa usalama
idadi ya walio kufa kutokana na tsunami nchini indonesia imeongezeka kufikia jumatatu kwa mujibu wa maafisa wanaosimamia maafa
serikali ambayo inatambuliwa kimataifa imeweka makao yake katika upande wa magharibi mwa tripoli
taasisi ya freedom house inafanya tathmini yake ya uhuru nchini uganda kwa kigezo cha kuamka kwa sekta ya habari na utayari wa waandishi wa habari mitandao ya jamii na wananchi kutoa maoni yao
vyombo vya habari vimeripoti kuwa katika mazungumzo kati ya xi na rais wa afrika kusini cyril ramaphosa jumanne walisema mkutano huo wa johannesburg una umuhimu mkubwa kwa ushirikiano wa brics
leo tumekutana kwa dharura na baadhi ya wajumbe wa kamati kuu alhamisi baada ya maamuzi ya mahakama kuhusu viongozi wetu kamati kuu itakutana aliongeza
viongozi wa umoja wa ulaya wamekutana kujadili pia namna ya kuzuia sera za rais trump za kujitenga kibiashara na kususia mikataba ya kimataifa
vyanzo vya habari vimeripoti kuwa sheikh ponda alieleza haki na uhuru wa habari na kujieleza vinaelekea kutoweka
katika mkutano wake na vyombo vya habari ofisi ndogo ya ccm mjini dar es salaam waitara alisema ndani ya chadema hawaruhusiwi kuhoji chochote na hilo ndilo jambo kubwa
balozi wa kenya katika umoja wa mataifa macharia kamau ameteuliwa kama katibu wa kudumu katika wizara ya afya huku balozi wa kenya nchini uingereza lazarus amayo akiteuliwa kuchukua nafasi ya kamau mjini new york
ndugai alisema hata awamu ya kikwete wabunge hao walikuwa wanaiponda hivyo hata mabunge yajayo watafika mahali na kusema bora lilivyo bunge la sasa
rais donald trump jumamosi amesema hatma ya mwandishi wa habari wa saudi arabia aliyetoweka jamal khashoggi haitoi picha nzuri kabisa akisema huenda akawa ameuwawa
madai dhidi ya vyombo vya usalama heiko maas amesema kuwa ameshauriana na ufaransa na uingereza kabla ya kutangaza katazo hilo
waendesha mashtaka walikuwa wanadai kuwa washtakiwa hao wawili wana hatia na kutaka wapewe adhabu ya kifungo cha miaka 
mwaka maporomoko yalisababisha vifo vya watu katika kijiji cha uvuvi kilichoko mkoa wa kaskazini mashariki mwa ituri
polisi wamesema kuwa wanamshikilia mlinzi wa mbunge wa kyadondo mashariki bobi wine eddie ssebuufu maarufu kama eddie mutwe katika hifadhi iliyo salama mjini kampala uganda
akiwa kati ya waliopewa dhamana jumatatu bobi wine amefunguliwa mashtaka ya uhaini kufuatia madai kwamba yeye na wanasiasa wenzake kuhusishwa na kuutupia mawe msafara wa rais yoweri museveni mwezi agosti
may ametetea makubaliano hayo akiwaambia wabunge itamaanisha kuwa uingereza itajiondoa kutoka umoja wa ulaya katika hali ya utulivu na utaratibu mzuri
aprili baadhi ya waliohudhuria hafla hiyo ni aliyekuwa jaji mkuu wa kenya willy mutunga ambaye aliwakabidhi hundi washindi wa shindano hilo
kagame alisema kuwa yeye na trump walikuwa na mazungumzo mazuri juu ya masuala ya kibiashara na uchumi
cohen amesema ametoa fedha kuwanyamazisha wanawake hao kwa sababu trump alikuwa na wasiwasi kwamba hili jambo litakuwa na athari mbaya katika uchaguzi iwapo madai haya yangewekwa bayana
alichukuwa uamuzi huo baada yakufikia makubaliano mapya ya kusitisha mapigano mwaka na kukubali kurudi katika jukwa la kisiasa
mashirika ya kutetea haki za binadamu wanamlaumu kwa kusababisha mauaji na ukiukaji mkubwa wa haki za binadamu katika ngome yake kati kati ya msumbiji
afisa mmoja wa korea kusini amesema korea kaskazini imesema iko tayari kutuma ujumbe wa ngazi ya juu kuhuduria mashindano ya olympic ya msimu wa baridi mjini pyeongchang
kwa upande wa cuf naibu mkurugenzi wa habari na uenezi kambi ya katibu mkuu maalim seif sharif hamad mbarala maharagande aliliambia mtanzania hadi sasa idadi ya madiwani wao waliohama imefikia tisa
wachambuzi wanasema kuwa hatua hiyo imeleta mkanganyiko mkubwa kwa wapiga kura wa maeneo hayo wakiwa njia panda wakitafakari ni vipi uchaguzi huo utaweza kuwashirikisha wananchi wote
ni muhimu sana kuendelea na matangazo hayo sasa kuliko wakati mwingine wowote alisema afisa huyo mwandamizi
amesema amependekeza kubakia madarakani hadi mwezi juni 
lakini viongozi wa anc wamekataa mpango huo na kumtaka zuma kuachia madaraka mara moja
waandamanaji waliokasirishwa na jaribio la bwana compaore la kubadilisha katiba ili kuongeza utawala wake wa miaka walifanikiwa kumuondoa madarakani na kumlazimisha kukimbia nchi jirani ya ivory coast hapo mwaka 
haley gavana wa zamani wa south carolina alitangaza octoba kuwa ataachia nafasi hiyo ifikapo mwisho wa mwaka huu
nauert atakuwa ni sauti ya mstari wa mbele ya trump juu ya sera za kigeni za marekani
raia wa zimbabwe jumatatu wamepiga kura za urais kwa mara ya kwanza bila kuwa na rais wa zamani robert mugabe katika chama tawala cha zanu pf
ninajua kuna watu wengi wanaonipenda na nitawakosea kwa ninayotaka kuyafanya
ningependa kuomba msamaha
mimi ni mtu wa kawaida tu lakini nati na misumari iliyofunguka alisema mtu huyo
vyanzo vya habari nchini niger vinasema raia hao wanakabiliwa na uvunjifu wa sheria ikiwemo kuwekwa kizuizini kinyume cha sheria katika mazingira magumu na aina nyengine za mateso mara nyingi vitendo hivyo hufanyika ili kuwashinikiza watoe fidia ya fedha
raia hao wa russia walikuwa wanafanya kazi katika vitengo viwili vya ujasusi vilivyo ndani ya jeshi la russia idara ya ujasusi ya nchi hiyo kwa mujibu wa mashtaka hayo
akizungumza wakati anawatembelea wanajeshi wa ufaransa wanaotumika katika kikosi cha kupambana na ugaidi huko chad rais macron alisema ni lazima hivi sasa pawe na utulivu kuheshimu utawala na maelewano kwani nchi anasma inahitaji hali hiyo
kaliya anasema malawi ni vyema ijifunze kutoka nchi kama vile afrika kusini msumbiji na uganda ambako vipengele kama hivyo vimesaidia kuongeza idadi ya wanawake katika nafasi za kufanya maamuzi
wengine jacob kaimenyi unesco paris na hassan wario austria
wakati huo huo rais uhuru kenyatta amefanya mazungumzo na mwenzake wa marekani donald trump kuhusu masuala ya usalama uekezaji na uongozi bora
idhara ya utabiri wa hali ya hewa imeonya kwamba huenda kimbunga hicho kikasababisha matatizo ya usafiri katika baadhi ya maeneo ya marekani
nao wademokrat wamesema warepublikan wanaharakisha kumthibitisha kavanaugh kuchukua nafasi hiyo bila ya kuzingatia vilivyo shutuma zilizo tolewa dhidi yake
kwa mujibu wa mkurugenzi wa huduma za mifugo dkt obadiah njagi na mwenza wake katika huduma za afya dkt kioko jackson hakuna ugonjwa unaotokana na maambukizo ya wanyama uliogunduliwa kutoka katika mifugo au binadamu
vyanzo vya habari vinasema kuwa jitihada za uokoaji bado zinaendelea ingawa bado zipo changamoto za kukatika kwa umeme na kukosekana kwa mawasiliano kutokana na daraja kuu linalo unganisha eneo hilo la tukio kuharibiwa na kuanguka
wizara ya mambo ya nje ya marekani imesema jumamosi kuwa bado serikali haijafikia uamuzi wa mwisho juu ya mauaji ya mwandishi wa habari wa saudi arabia jamal khashoggi
mapambano hayo yaliyotokea katikati ya nchi ya somalia jumamosi yalianza baada ya wapiganaji wa al shabab wenye silaha walipojaribu kuwatoza kodi wakazi wa halfoley kijiji kilichopo karibu na mji wa jalalaqsi katika mkoa wa hiran
tls kupeleka shauri mahakamani kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na ikulu rais alimwagiza polepole kuwajulisha wanachama wa ccm na watanzania kuwa anasikitishwa na hafurahishwi na mjadala huo
taarifa ya kurugenzi ya mawasiliano ya rais imemnukuu rais magufuli akisema taifa limempoteza mtu muhimu
kuna maswali zaidi kuliko majibu katika kesi hii kutokana na uhalifu wenyewe na yule aliyekuwa ameupanga mass amesema pembeni ya mkutano wa umoja wa ulaya huko brussels
waziri wa ulinzi wa israel avigdor lieberman ijumaa amemtaka rais bashar assad kuondoa majeshi ya iran nchini syria akionya kuwa uwepo wao unahatarisha usalama wa nchi yake hilo linakinzana kabisa na maoni ya trump kwamba kile alichokisema jumanne kuwa mkataba huo ni mbaya na umeegemea upande moja ambao haukutakiwa kamwe kabisa kufikiwa
chamisa mwenye umri wa miaka anasema matokeo yamechakachuliwa na ameahidi kuwasilisha mashtaka mbele ya mahakama akidai tena kwamba yeye ndiyer mshindi wa uchaguzi huo
rais wa visiwa vya comoros azali assoumani ameunda serikali mpya mwezi mmoja baada ya wananchi kuidhinisha katiba mpya inayo mruhusu kubaki madarakani kwa awamu ya pili
mjadala huru wa siku kadhaa unatarajiwa kushika kasi wakati tarehe ya mwisho inakaribia kwa maelfu ya vijana wahamiaji ambao waliletwa nchini marekani na wazazi wao wakati wakiwa watoto
mwaka jana rais donald trump alisitisha mpango wa daca ambao uliwalinda kwa muda wahamiaji vijana kuweza kufukuzwa marekani na kulipa bunge muda hadi machi tano mwaka huu kuandaa mswaada unaoelezea nafasi ya vijana hao ya ukaazi halali
rais wa marekani donald trump ijumaa alikutana na rais wa rwanda paul kagame na kumwita rafiki kufuatia maoni yenye utata anayodaiwa kutoa trump kuhusu nchi za afrika polisi itaendelea kuhakikisha watu wanaotumia barabara wako salama
hakutaruhusiwa mikutano maandamano na mikusanyiko ilikuwa kinyume cha sheria
harakati zozote ambazo zitahusisha mikusanyiko lazima zifuate sheria amesema kamanda kayima
habari zaidi zitafuata maafisa wanasema ndege hiyo inayomilikiwa na shirika la nature air ililipuka mara tu ilipoanguka na hakuna mtu aliyenusurika
wanaharakati na wasanii maarufu walihudhuria maandamano hayo wakiwemo wanamuziki jennifer hudson ariana grande demi lovato na miley cyrus
waziri wa nchi wa masuala ya maendeleo ya kimataifa wa uingereza penny mordaunt anasema kama humpi ulinzi kila mtu ambaye anawasiliana na taasisi yako ikiwemo wale wanaofaidika na misaada wafanyakazi na watu wa kujitolea basi hatukupi ufadhili
george w
bush watu hao wamethibitishwa kupoteza maisha na vyombo vya dola vikihofia idadi hiyo kuongezeka kadiri waokoaji wakifanya bidii kuzifikia jamii zilizo maeneo ya mbali yasiyo kuwa na mawasiliano wala misaada
pamoja na kombora hilo putin amesema kuwa urusi tayari imejaribisha kombora lake jipya ambalo linauwezo wa kufika katika mabara tofauti linaloitwa sarmat ambalo ni la masafa marefu na lenye kubeba silaha nyingi zaidi kuliko lile la awali
zuma ameendelea kusema kuwa tuhuma hizo dhidi yake zilikuwa zina msukumo wa kisiasa
sheria hiyo mpya inaanza kutumika wakati ambapo kampuni kubwa ya mitandao ya jamii facebook ikiwa inakosolewa nchini marekani kwa kashfa ya kushindwa kulinda faragha za watu
moise katumbi chapwe mpinzani mkubwa wa raisjoseph kabila aliwasili katika ofisi ya uhamiaji ya kongo mjini kasumbalesa na kuhojiwa na maafisa wa uhamiaji baada ya kuwasilisha rasmi maombi ya kurudi nyumbani
hii ni hatua ambayo wakati wake umefika
hatimaye waafrika wataacha kuwa wageni kwenye bara lao huku wageni kutoka nchi za nje wakitembea bila vizingiti vyovyote alisema mahamat
quintal na mwakilishi wa cpj katika nchi za afrika kusini mwa jangwa la sahara muthoki mumo walitembelea tanzania mapema novemba kukutana na waandishi wa habari na kupata maelezo zaidi ya changamoto wanazokabiliana nazo
jioni ya novemba maafisa wa serikali walifika katika hoteli yao na kuwachukua kuwahoji kwa saa kadha kuhusu utafiti wao na kudai kuwa walikuwa wamekiuka masharti ya viza zao
tangu mda huo amekuwa chini ya kifungo cha nyumbani nchini afrika kusini
awali viongozi hao wawili walikutana kwa dakika ana kwa ana wakiwa na wakalimani wao pekee yao
hapo tena wakakutana pamoja na wajumbe wao kwa saa moja nyingine
vyombo vya habari huko ethiopia vimeripoti jumamosi kwamba zaidi ya watu wamekamatwa tangu nchi hiyo ilipotangaza hali ya dharura kufuatia kujiuzulu kwa waziri mkuu wake mwezi uliopita
hatua isiyotegemewa ya kujiuzulu hailemariam desalegn imekuja baada ya zaidi ya miaka miwili ya maandamano ya kuipinga serikali na kuongezeka mgawanyiko katika chama tawala nchini humo
pia amesisitiza kuwa viongozi wa saudi arabia walazimishwe kuonyesha video za kamera za ulinzi zilizo kuwa zikirikodi eneo hilo wakati mwandishi huyo alipoenda ubalozini
akizungumza na wanajeshi alitetea msimamo wake huo unaopingwa na wakuu wa jeshi na kukosolewa na wanasiasa wa pande zote hapa marekani
cohn ni mtendaji wa zamani wa goldman sachs ambaye alijiunga na ikulu ya white house baada ya kuondoka kutoka kampuni ya wall street ambako alipata marupurupu ya dola milioni 
wol anasema rais wa jamhuri amemteua waziri katika ofisi yake kuongoza na kuratibu juhudi za serikali na kufanya kazi na mwakilishi maalum wa katibu mkuu kuhusu manyanyaso ya ngono katika mzozo na umoja wa mataifa na mfumo wa un ni kuhakikisha kuna utekelezaji kamili wa waraka huo unaohusu manyanyaso ya ngono
wameongeza kuwa badala yake chini ya uongozi wa chebukati chumba cha mikutano cha tume hiyo kimekuwa ni uwanja wa kutoa taarifa za upotoshaji mahali pakuendeleza kutokuaminiana na sehemu ya kushindana na kufukuzana kutafuta sifa na utukufu binafsi
mapema jumapili maafisa wa kulinda mipaka walifunga barabara ambayo ndiyo kivukio kikubwa zaidi cha wahamiaji wanaoingia marekani katika juhudi za kukabiliana nao
kutekelezwa kwa katiba mpya siku ya jumatano alikuwa mtu wa tano katika historia kupewa heshima ya juu pale kwa mwili wake ulkipopelekwa kwenye ukumbi wa bunge la marekani capitol rotunda
uhuru wa habari kujieleza russia imetoa msaada wa mamia ya silaha na kupeleka wakufunzi wa kijeshi car mapema mwaka huu kulipa nguvu jeshi la serikali linalopambana na makundi ya wanamgambo baada ya kuondolewa vikwazo vya silaha na umoja wa mataifa un matokeo ya uchunguzi wa maabara uliofanyika kuthibitisha matukio mawili ya ebola kati ya sampuli tano zilizochukuliwa kutoka kwa wagonjwa waliokuwa wakishukiwa kuwa na virusi hivyo zilipelekea shirika la afya duniani who kutoa tangazo hilo
rais wa kenya na kiongozi wa upinzani nchini kenya kwa pamoja wameahidi kuanza mchakato wa kutafuta suluhu baada ya uchaguzi uliokuwa na ushindani mkali
uamuzi wa trump kuhusu jerusalem ulikosolewa vikali na viongozi wa wapalestina akiwemo rais mahmoud abbas ambaye alisema marekani huenda haina tena jukumu katika utaratibu wa amani
tuna wasi wasi pia na majaribio yake ya kuingilia kati haki ya uhuru wa kujieleza kwa kuripotiwa kuonya kwamba ushiriki katika sherehe ya bwana odinga itapelekea kufutiwa leseni zao
taasisi za habari ambazo zimepuuza ushauri huo zimefungiwa shughuli zao amesema bwana colville
sheria hiyo imeweka kodi ya shilingi za uganda ambayo inatozwa ili mtu aweze kutumia mitandao
miguna alizuiliwa jkia baada ya kuwasili kutoka canada ambapo awali alirejeshwa huko kwa madai kuwa alikuwa ameukana uraia wa kenya
ushahidi wa moja kwa moja ulio tolewa na wale walio nusurika unaonyesha kuwa wengi wa wananchi wa rohingya walikabiliwa moja kwa moja na uvunjifu wa amani ima katika nyumba zao familia zao au yote mawili balozi wa marekani nikki haley ameuambia mkutano wa baraza la usalama juu ya kadhia hiyo
lakini waziri wa usalama elly tumwine amesema kuwa vyombo vya usalama haviwezi kuvumilia watu wanaotaka kuvuruga usalama wa nchi
naibu wake wa muda mrefu emmerson mnangagwa alichukua madaraka na hivi sasa anagombea nafasi ya urais
kwa mujibu wa mtandao wa kibiashara moneywatch soko la hisa za mtandao huo zilianguka kwa asilimia saba
vyombo vya habari vya ukanda huo vinarudishwa nyuma na masuala ya kisheria na msukumo wa serekali
kufungwa kwa vyombo vinne binafsi mwaka huu nchini kenya kumezua ukosoaji mkubwa
jambo hili limetuletea wasiwasi mkubwa amesema froger
inaonekana kana kwamba nchi za afrika ya kati mashariki na kusini ziko katika mashindano ya kuzuia matumizi ya interneti kwa jumla na hasa mitandao ya kijamii
hatua hii imefikiwa baada ya wiki kadhaa za malumbano juu ya madai ya kashfa ya ngono na ukosoaji wa tabia na mwenendo wake
kwa mujibu wa shirika la habari la reuters ca ilichangia pakubwa ushindi wa rais donald trump kwenye uchaguzi wa novemba mwaka wa 
jukwaa lijalo la einstein linatajwa kuwa kubwa zaidi na litawaleta pamoja wanasayansi kadhaa kutoka barani afrika watakaojadili uvumbuzi na jinsi ya kutatua changamoto zinazolikumba bara la afrika
bobi wine na wabunge wengine sita wamefunguliwa mashtaka ya kutaka kupindua serikali ya rais museveni kufuatia vurugu zilizozuka siku ya mwisho ya kampeni katika uchaguzi mdogo wilayani arua kaskazini mwa uganda
maafisa watano wa baraza la taifa la hifadhi ya mazingira nemc wamefikishwa alhamisi katika mahakama ya hakimu mkazi kisutu jijini dar es salaam tanzania wakikabiliwa na mashtaka mbalimbali ya uhujumu uchumi
jamii ina haki na uhuru wa kutoa maoni juu ya namna serikali yao inavyofanya kazi zake maoni hayo yanaweza kutumiwa na serikali katika kuboresha utoaji huduma wake alisema
kwa mujibu wa ofisa maendeleo ya jamii wa wilaya ya kahama mary cluma kumekuwepo mila desturi na tamaduni potofu zikiwemo za wazazi na walezi kuozesha mabinti wadogo ili kujipatia mali
sauti ya amerika imeshinda tuzo mbili ya dhahabu na shaba za kimataifa wakati wa maonyesho ya kimataifa ya televisheni na filamu mwaka katika maonyesho ya jumuiya ya taifa ya watangazaji huko las vegas april 
ameongeza kuwa mbali na kubaini iwapo maamuzi yake yameafikiwa mahakama hii ni sharti ihakikishe kuwa amri zake zinafuatwa
kwa upande wa filamu za lugha za kigeni filamu kutokana na hilo rebecca alipata tuzo mbalimbali kutoka mashirika ya kimataifa nchini marekani na umoja wa mataifa kwa harakati zake za kumkomboa mtoto wa kike
watuhumiwa hao walikanusha mashtaka dhidi yao
dazeni ya watu wengine pia wamefunguliwa mashtaka ya uhaini kuhusiana na madai ya kuhusika na kuutupia mawe msafara huo
mapema alhamisi kwa mara nyingine tena serikali ya kenya ilikaidi amri ya mahakama kuu iliyoitaka kumuachilia wakili huyo
baadaye miguna alituma picha zilizomuonyesha akiwa katika hospitali moja mjini humo
iom pia itamlipa fidia barrie na ana matumaini ya kuanzisha biashara
kwa sasa anaishi na kaka yake
ingawaje mwanzo ni mgumu sana lakini bado ana shukuru kuondoka libya na kurejea nchini kwake
marekani uingereza na norway jumanne zilizitaka pande zinazopigana nchini sudan kusini kuheshimu makubaliano ya kusitisha mapigano yaliyotiwa saini mwezi uliopita
seneta jeff flake wa arizona amesema bado anafikiria namna ya kupiga kura baada ya kusikia maelezo ya ford na kavanaugh
alipoulizwa kuhusu matamko haya ya trump chansela wa ujerumani angela merkel amesema anajua kwa uhakika inakuwaje kuona sehemu ya ujerumani ikimilikiwa na taifa la kigeni na hiyo siyo hali ambayo iko hivi leo
chama kikuu cha upinzani nchini uganda kimegawanyika kufuatia tangazo la aliyekuwa rais wa chama hicho mugisha muntu kwamba ameamua kuondoka katika chama hicho baada ya mazungumzo na wafuasi wa chama na juhudi za maridhiano ndani ya chama kushindwa kufaulu
bintou keita ameitaka serikali ya sudan kusini na viongozi wa upinzani kwanza kuwaweka mbele raia
matamko yote mawili yamezitaka nchi zote zinazo isadia afghanistan kufanya maamuzi ya kuzuia misaada kwa makundi ya kigaidi na taliban
mbunge wa chama cha demokrat joe kennedy amesema kuwa uongozi wa rais donald trump sio tu unalenga sheria zinazotuhami lakini zinaishambulia dhana nzima ya kuwa sisi tunastahili kulindwa
hatua hii ilipelekea muntu kukosa kuwania urais kwa mara ya pili na 
waakilishi wetu wamemwambia waziri ni kweli tumekimbilia hapa lakini kuna wakimbizi wengi wa burundi ambao walikimbilia kwenye kambi nyingi za nchi jirani na duniani wengine wametawanyika katika mataifa ya ulaya
miongoni mwao kuna wanasiasa wa upinzani ambao walikua washirika wa serekali ya burundi lakini hawajarejea nyumbani
siku tutasikia wanasiasa hao wa upinzani wamerejea bujumbura hamtolazimika kutuhimiza kurejea nyumbani sisi wenyewe tutakuja kwenu tuwaombe gari za kutusafirisha ili turudi nyumbani
ni suala ambalo umma unalijua kwamba wanakamati hawa walibadilishwa mawazo
mimi binafsi sikumpa mbunge yeyote mlungula
siwezi kumhonga mbunge na shilingi elfu kumi pekee
hiyo ni kudhalilisha wabunge amesema gedi
jumanne watu hao walishutumiwa kwa kuhujumu juhudi za kutatua mgogoro wa kisiasa unaoendelea kwa muda mrefu nchini humo
uamuzi huo ulifuatia uteuzi uliofanywa na rais jose mario vaz mwishoni mwa mwezi januari wa antonio artur da silva kuwa waziri mkuu na kukiuka mkataba uliosimamiwa na ecowas wa 
msemaji wa serikali ya uganda ofwono opondo amesema kwamba uganda haiogopi kuharibu uhusiano wake na umoja wa ulaya na kwamba ipo tayari kwa vita ilivyovitaka kama vita vya haki
bila shaka niheshima kubwa kwangu kuwa katika ardhi hii tukufu kwa maadhimisho haya
ni kitu kikubwa sana
inanisaidia katika imani yangu inanisaidia katika kila kitu amesema gary osterberg anaetokea canada
hii hapa ripoti ya mwandishi wa sauti ya amerika kennedy wandera akiwa nairobi mazungumzo yao yamejiri juu ya maandalizi ya vikao vya kamati kuu ya ccm cc na halmashauri kuu ya taifa ya ccm nec vitakavyofanyika tarehe mei mjini dar es salaam
mimi si mtakatifu
mimi ni mtu wa kawaida na nimefanya si rahisi kukubali na nimepata aibu kubwa mwanajeshi huyo wa zamani mwenye umri wa miaka aliandika kwa lugha ya shirika la utangazaji la uholanzi vtm
gleb cq igorevich vasilchenko mazungumzo hayo yanafanywa chini ya usimamizi wa mkuu wa mazungumzo hayo isaac mbeche ambaye pia ni naibu mkuu wa chuo kikuu cha nairobi uon
maafisa wa polisi nchini uganda wanaripotiwa kwamba wamekataa kutoa ulinzi kwa wabunge wakisema kwamba maisha yao yamo hatarini
lipumba amedai kuwa kususa kwa ukawa katika chaguzi za longido na kwingineko ni sawa na mkulima kulisusia shamba la mihogo kwa nguruwe
comey amemkejeli trump akisema kuwa hana maadili ya kuwa rais na kusema siyo jambo la kawaida kwa rais wa marekani kutaka raia wa marekani aingizwe jela na trump amesema comey lazima atakuwa katika ujumbe wake mwengine wa tweet wiki hii
zoezi la kuwatafuta watu waliopotea baada ya bwawa la patel lilioko eneo la solai kaunti ya nakuru kupasuka zinaendelea nchini kenya
zaidi ya watu wamepoteza maisha kufuatia kupasuka kwa bwawa hilo
upinzani huo unatokana na eneo hilo kuwa ni hifadhi maarufu ya wanyama pori kama tembo vifaru weusi na twiga na wanyama wengine kadhaa kunaweza kuathiri maisha ya wanyama pori na makazi yao
chuo kikuu cha jkuat ni moja ya vyuo ambacho hivi karibuni kimewataka wanafunzi kurejea baada ya vyuo vikuu vingine vikiwemo moi kenyatta chuo cha ufundi kenya kufanya hivyo kati ya vingine kadhaa
katika majibu yake ya kwanza juu ya shutuma kwa tabia yake roland van hauwermeiren amesema katika barua yake ya wazi kwa shirika la utangazaji nchini ubelgiji anakotokea kuwa hataki kujifanya ni muathirika lakini anakhofia kwamba oxfam wafanyakazi wengine wa misaada na wale ambao wanawasaidia wasitaabishwe na shutuma za uongo
makamu wa rais amesema mbali na uhakiki wa meli zilizopata usajili serikali imeazimia pia kufanyia uchunguzi wa kina meli zitakazoomba usajili pamoja na kufanya mapitio ya sheria za ndani za usajili ili kuepusha nchi kuingizwa tena katika fedheha hizi bw
odinga amesema kuapishwa kwake kutafanyika januari kama ilivyopangwa awali na kila mkenya amealikwa kuhudhuria hafla hiyo na kueleza kuwa huenda ikamlazimu afanye hivyo akiwa mafichoni
wagonjwa walikimbia katika moja ya kituo cha matibabu wakati kiliposhambuliwa na waandamanaji wizara ya afya drc ilisema
waandamanaji pia waliandamana kwenye ofisi za tume ya uchaguzi mjini beni kudai haki yao ya kupiga kura jumapili pamoja na maeneo mengine ya nchi na kumtaka rais wa tume ajiuzulu
unhcr imetoa wito kwa serikali ya uganda kuwakamata wote waliohusika na mauaji hayo na kuhakikisha haki inatendeka
white house imelaani mashambulizi ya roketi yaliyofanywa na iran katika eneo linalokaliwa na israeli golan heights na kuwa halikubaliki na ni hatari kwa maendeleo ya eneo lote la mashariki ya kati
nina tarajia idadi ya walio kufa itaongezeka siku ya leo kiongozi wa idara ya serikali kuu inayo simamia huduma za dharura brock long amesema ijumaa kupitia televisheni ya cnn
hata hivyo orodha iliyotolewa ijumaa ilikuwa na wanawake sita
baadhi ya watu waliopoteza nafasi zao kwenye uchaguzi wa agosti waliteuliwa aidha kama mawaziri makatibu wa wizara au mabalozi
katika rambirambi zake kwa familia ya annan jumamosi aliyekuwa waziri mkuu wa kenya raila odinga alimtaja kama mtu aliyeiokoa kenya ilipokabiliwa na uwezekano wa kusambaratika
alitaja juu ya ripoti za mashambulizi ya anga yanayofanywa na ndege za serikali zikidondosha mabomu ndani ya mapipa pamoja na mashambulizi ya ardhini kwa kutumia mizinga dhidi ya wilaya ya ghouta ya mashariki na darzeni ya wilaya nyingine siku mbili baada ya kuidhinishwa azimio la usitishaji wa mapigano
mufti mubaje amesema kwamba ametembelea magereza mbali mbali na kugundua kwamba idadi kubwa ya wafungwa ni vijana walio katika umri wa miaka wanaozuiliwa kwa sababu za kisiasa
annan alikiri kwamba hakulipa suala hilo umuhimu uliohitajika
baadaye niligundua kwamba kuna mengi ambayo tungfanya kukabiliana na janga hilo alisema kwenye mahojiano na kituo kimoja xcha televisheni ya marekani mnamo mwaka wa 
waliondoka nchini humo siku moja baadaye
moja wapo ya wagombea wakuu wa upinzani katika uchaguzi wa rais wa jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc felix tshisekedi akifuatana na mgombea mwenza vital kamerhe wamerudi kinshasa wakieleza matumaini ya kupata ushindi katika uchaguzi wa disemba
kansela wa ugerumani abadilisha msimamo kuhusu uhamiaji shuang alikuwa anawaeleza waandishi juu ya ushuru uliowekwa kwa bidhaa zenye thamani ya mabilioni ya dola za kimarekani ambapo mataifa hayo mawili yenye uchumi mkubwa kuliko yote duniani wanatishiana kuanzisha ushuru huo kutoka kila upande
hadi sasa wavuvi wameachiliwa kwa dhamana ya dola huku wakisalia korokoroni kwa kukosa kiasi hicho cha pesa
katika eneo jingine la kufanya malipo brandy kraft anajaribu kutabasamu kwa wateja lakini siyo rahisi kwa sababu anawajua baadhi ya wale waliouwawa katika shambulizi hilo
kampuni ya tullow oil iliyopewa kandarasi ya uchimbaji wa mafuta hayo inatazamia kutoa mapipa kila siku
hitimisho tamko limesema kuna mtu mmoja ameuwawa na mwengine amepata majeraha mabaya
hakuna majeruhi ya kutisha kwa upande wa wabunge na wasaidizi wao
maombi yetu na fikra zetu zote ziko pamoja na walioathirika na ajali hii
kayihura mwenye umri wa miaka ambaye amekuwa kizuizini katika kambi ya jeshi ya makindye jijini kampala tangu mwezi juni anashutumiwa kwa kuwaruhusu watu ambao sio maafisa wa usalama kama wanachama wa kundi la wahudumu wa boda boda likiongozwa na abdullah kitata kumiliki bunduki na risasi kinyume cha sheria wakati wa uongozi wake wa miaka kama mkuu wa polisi
maafisa kadhaa wa israeli amesema wamekataa kukubali kuwepo majeshi ya iran nchini syria jambo ambalo tehran inakanusha kuwepo kwao
wakati mshikamano wa trump na macron uliojulikana kama bromance ukijieleza waziwazi wakati macron alipotembelea marekani mahusiano ya trump na merkel bila ya shaka yanajulikana kuwa ya kawaida
imeripotiwa kuwa wakati wa mkutano wao mwezi machi trump alionekana kujizuia kupeana mkono na merkel na viongozi hao hawakuzungumza kwa miezi mitano mpaka walipowasiliana machi kwa njia ya simu
john kerry kessler pia amesema yeye sio mtu mwenye sera za kibaguzi
waandishi wa habari waliwekwa mbali kabisa na mkutano huo na hawakuweza kuwauliza maswali washiriki wa maandamano hayo
edda je alikuwa akizungumzia kuhusu kazi yake ilivyokuwa polisi wa ufaransa watumia mabomu ya kutoa machozi kuwatawanya waandamanaji mjini paris
shirika la unhcr mkurugenzi wa bunge katika white house marc short aliwaambia waandishi wa habari kwamba rais trump alipiga simu ijumaa ili kujaribu kuzungumzia suala hilo lakini hakusema rais alimpigia nani
tunajaribu kuhakikisha serikali inaendelea kuwa wazi alisema short
unajua kulikuwa na nyakati alikuwa ananiambia nimkande miguu yake
unajua wakati huo tulikuwa hatupendi hilo
alikuwa anafanya kazi saa kwa siku
akirudi anavua soksi na anasema nikande miguu nilikuwa sipendi kwenda karibu na chumba chake kwa sababu atakuita na kukwambia umkande
kulingana na taarifa ya shirika la habari la reuters chamisa aliendelea kusema kwamba alishinda uchaguzi huo wa kwanza kufanyika tangu alipoondoka madarakani kiongozi wa muda mrefu nchini humo robert mugabe mwezi novemba mwaka 
rais trump na abe wanafahamiana
waziri mkuu wa japan ni kiongozi wa kigeni ambaye rais wa marekani amekutana naye pamoja na kuzungumza naye mara nyingi wakati wa urais wake
msemaji wa white house alisema trump na abe wana wasi wasi kuhusu korea kaskazini ambayo ina program za makombora na silaha za nyuklia ikikaidi vikwazo vya kimataifa
mkurugenzi mkuu wa transparency international nchini kenya samuel kimeu amesema kuwa kenya inafaa kuongeza kasi katika kutokomeza ufisadi na kuwachukulia hatua mafisadi na nyenendo zao
amesema idadi ya vifo imeongezeka baada ya baadhi ya wale waliojeruhiwa kufa wakiwa hospitali
kwa kipindi cha takriban muongo mmoja uliopita somalia imejitahidi kukabiliana na ukame sugu
mwaka ukame ulikuwa mbaya sana na kuua takriban watu 
mhamiaji mwenye ulemavu kwenye kiti cha sergio cazeres anasema hakuna njia ya kurudi nyumbani hondurus
wakati akiongea mbele ya kamati ya fedha na bajeti ya baraza la seneti jumatano rotich amesema hali hiyo inatokana na mamlaka ya mapato kenya kushindwa kukusanya kodi kwa kufikia malengo waliopewa katika makadirio ya ukusanyaji wa kodi yaliyopitishwa
emmanuel shadary ni mgombea wa muungano wa vyama tawala fcc aliteuliwa na rais joseph kabila ambae haruhusiwi kuwania muhula mwengine kulingana na katiba ya jamhuri ya kidemokrasiya ya congo
shadary aliwahi kuwa waziri wa mambo ya ndani katika serekali ya joseph kabila
kabla ya kuteuliwa kama mgombea wa chama tawala alikua mbunge wa taifa
katika mwendelezo wa kuitikia wito wa kuripoti kituoni hapo leo mwenyekiti wa chadema freeman mbowe na katibu mkuu wa chama hicho dk
vincent mashinji wameripoti
wakimbizi hao wanasema kwamba ujumbe wa rais john magufuli uliowasilishwa kwao na waziri wa mambo ya ndani wa tanzania unawataka warejee makwao kwa msingi kwamba burundi sasa ina amani na utulivu ujumbe wanaoutafsiri kama wa kuwalazimisha kurudi makwao
mapigano hayo yaliyotokea kusini magharibi ya somalia yalianza baada ya wapiganaji wa al shabaab wenye silaha nzito walivyokuwa wakijaribu kuteka kituo cha jeshi katika mkoa wa bay
ukwepaji wa kodi utakatishaji wa fedha na mambo mengine yanayo fungamana na ufisadi vinaigharimu uganda kiasi cha fedha kisichopungua bilioni moja ya dola za marekani kila mwaka kwa mujibu wa taasisi ya fedha ya kimataifa ya maadili global financial integrity
wachambuzi wa mambo ya biashara nchini kenya wanasema bei za mafuta katika vituo vya mafuta kuna uwezekano mkubwa zisibadilike kufuatia matangazo yaliyo tolewa na tume ya kusimamia nishati erc septemba tunaendelea kupokea taarifa kwa sababu tunawataalamu wetu katika kila kata ameongeza makonda
usiku wa leo nawaomba nyote kuweka tofauti zenu pembeni kushirikiana katika mambo ya umoja wetu na kutekeleza umoja ambao tunatakiwa kuusimamia kwa ajili ya watu ambao walituchagua ili tuwatumikie amesema trump
vyanzo vya habari nchini tanzania vimeripoti pia kuwa watu wengi walikimbia makazi yao kwa hofu ya moto huo kusambaa
mwandishi wa idhaa ya kiswahili ameripoti kuwa adhabu hiyo ni faini ya jumla ya shilingi milioni kwa televisheni hizo binafsi kwa madai ya kukiuka kanuni za utangazaji
katika hotuba yake museveni alionya kwamba hakuna yeyote anayeweza kuiyumbisha nchi hiyo kwa kutumia silaha
tumempoteza mtu muhimu ambaye mchango wake katika utumishi kwa umma katika nyadhifa mbalimbali zikiwemo mkuu wa mkoa mkuu wa wilaya na mkurugenzi wa halmashauri hautasahaulika
amesema rais magufulirais uhuru kenyatta amewasilisha majina ya mawaziri aliowateua kwenye bunge la taifa kwa ajili ya kuidhinishwa kutumikia nyadhifa hizo
amesema kuwa kufanya hivyo ni kinyume na katiba ya nchi na chama cha mapinduzi ccm
lakini kavanaugh alikataa kutoa maoni yake iwapo anafikiri uamuzi huo ulikuwa umefanyika sawa sawa kutokana na msimamo ya kisheria
makundi mbalimbali ya wanawake yanapaza sauti zao kupinga kuteuliwa kwa kavanaugh wakihofia kuwa atatoa kura ya tano muhimu inayohitajika katika mahakama ya juu akiungana na majaji wanne wengine wenye misimamo ya kikonservative kuwezesha mahakama kubadilisha uamuzi wa utaoji mimba au kuzuia wanawake kuweza kupatiwa utaratibu huo wa utaoji mimba
tunataka hatua stahiki zichukuliwe dhidi ya askari polisi waliotenda unyama huu na kukatisha haki ya kusoma na kuishi kwa mwanafunzi mwenzetu kwani wamekiuka sheria na maadili ya kazi yao katika kulinda amani ya raia amesema
mlipuko huo mapema wiki iliyopita uliopelekea mawimbi makubwa ya uharibifu kutokana na tsunami kupiga katika pwani ya magharibi ya nchi hiyo ambayo na kuuwa watu wapatao 
hata hivyo wizara inayohusiana na masuala ya kupambana na majanga imekuwa ikijitahidi kutoa misaada kwa wananchi walioathirika lakini bila kupata muafaka wa matatizo hayo
wabunge wa chama cha republican walipitisha mswada wa matumizi ya serikali huku wa democrat wakipinga kwa kura ikwa ni muda mfupi tu baada ya rais donald trump kusema angependa kuona serikali kuu imefungwa
ni wazo la kusisimua kwamba nitazuru afrika na kujifunza kuhusu masuala ya watoto tamaduni na historia za bara hilo
waziri wa usafiri liow tiong lai ametangaza jumatano huko kuala lumpur kuwa kampuni hiyo ya ocean infinity iliyoko houston itaendele kuitafuta ndege hiyo iliyotoweka kwa mkataba wa kama haijapatikana hakuna malipo ikimaanisha kuwa kampuni hiyo italipwa tu iwapo itaipata ndege hiyo boeing 
mkutano kati ya museveni na kagame unaelezwa na wachambuzi wa siasa kuwa hatua nzuri ya kutatua changamoto za kidiplomasia kati ya nchi hizo mbili zinazoletwa na hali ya kutoaminiana hasa baada ya uganda kuwakamata watu kadhaa kutoka rwanda kwa shutuma kwamba walikuwa ni majasusi waliotumwa na serikali ya rwanda kuwaangamiza maadui wa kisiasa
tangu jumapili mpaka jana jumanne nilikuwa sijaweza kupata taarifa iwapo miguna yuko hai au amekufa mke wa miguna alisema
rais wa rwanda paul kagame amekutana na mwenzake wa uganda yoweri museveni huku kukiwa na ripoti za kuwepo uhusiano mbaya wa kidiplomasia kati ya nchi hizo mbili
king alifanya hivyo akizingatia kuwa mafanikio ya harakati hizo zingeweza kufanikiwa tu kwa kufuata misingi ya kuepukana na uvunjifu wa amani
serikali imesema kunaongezeko la maudhui hasi katika mitandao redio na runinga
pia vyombo vya habari vya magazeti navyo vikivunja sheria kwa kutozingatia weledi wa taaluma na kuchapisha habari zenye makosa ya kitaaluma
wakimbizi hao kutoka jamuhuri ya kidemokrasia ya kongo drc waishio katika kambi moja mashariki mwa burundi wanakiri kuwa hatua ya serikali ya burundi kusitisha shughuli za mashirika ya kimataifa yasio kuwa ya kiserikali imeanza kuleta madhara kambini
marekani ilisema kian na alptekin walikula njama kwa siri kuwashawishi wanasiasa wa marekani na maoni ya umma dhidi ya kiongozi wa ki islam fethullah gulen ambaye rais wa uturuki recep tayyip erdogan anamshutumu kwa kupanga jaribio la mapinduzi lililoshindikana dhidi ya uturuki
marais wastaafu wawili wa marekani watatoa salamu za tanzia jumamosi katika ibada ya kumbukumbu katika kanisa la washington national cathedral kwa ajili ya kumuenzi seneta wa arizona aliyetumikia wadhifa huo kwa muda mrefu john mccain
kampuni hiyo imehusishwa na kashfa zingine mbalimbali iikiwa ni pamoja na kukiri kwamba ilikuwa inawatumia makahaba kwenye baadhi ya michakato
katika baadhi ya maeneo ndani ya pango watoto hao ilibidi wabebwe ndani ya maeneo yenye mafuriko baadhi yake yakiwa na upana finyu mno wa meter 
waziri wa fedha bruno le marie anasema ghasia za wiki kadhaa zimesababisha hasara kubwa katika uchumi ikiwemo utalii na viwanda
naibu katibu mkuu wa baraza la maaskofu katoliki tanzania tec padri daniel dulle alisema hayo ijumaa wakati akifungua kongamano la kujadili katiba na ujenzi wa amani wakati wa uchaguzi lililoandaliwa na kituo cha sheria na haki za binadamu lhrc mjini dar es salaam
mahojiano na msemaji wa serikali ya uganda imetayarishwa na mwandishi wetu pheonah wamayi nandudu washington dcwakati kauli ya saudi arabia ikiendelea kutiliwa mashaka kimataifa juu ya taarifa ya kifo cha mwandishi jamal khashoggi afisa wa ngazi ya juu wa serikali hiyo ametoa tamko jipya la kifo cha mwandishi huyo akiwa ndani ya ubalozi mdogo wa saudia huko istanbul ambazo zinakinzana na maelezo yaliyotolewa awali
imetayarishwa na mwandishi wetu kennedy wandera kenya
washukiwa wa al shabaab wamewauwa walimu watatu ijumaa katika shambulio lililotokea eneo la qarsa kaunti ya wajir nchini kenya
timu hiyo pia inatafuta maoni juu ya muswada mwengine wa kuongeza muda wa kufikia sheria ya jinsia ya theluthi mbili baada ya miaka 
sheria hiyo inataka kutokuwepo na wajumbe wa jinsia mmoja zaidi ya theluthi mbili katika uteuzi unaofanyika katika taasisi za umma
rais paul kagame wa rwanda amesema kwamba kuwepo ujenzi holela wa uanzishwaji makanisa hayo ni dalili tosha inayoashiria wananchi waliobweteka na wasio na la kufanya
alikuwa akizungumza mbele ya viongozi wote wa serikali kwenye kilele cha kikao cha faragha ambacho kilikuwa kwa muda wa siku nne huko jimbo la mashariki
moon na kim wakati wa mkutano wao huo waliahidi kushirikiana kufikia utokomezaji kamili wa silaha za nyuklia zilizoko katika rasi ya korea lakini walikuwa hawakueleza jinsi watakavyo hakiki au ratiba ya utekelezaji huo
wakati maseneta wanapiga kura waandamanaji wanaopinga uteuzi huo wakiwa ndani ya eneo la seneti walipiga makelele siungi mkono hilo na ni fedheha ameongeza hizo ni jitihada za kujaribu kuuzima ukweli ulipo katika wataka huo na wao hawajali kuhusu hilo bali watasimamia ukweli zaidi
zoezi la kuanza kuvisajili vyombo vya habari nchini ikiwemo mitandao ya jamii linaanza jumatatu mamlaka ya mawasiliano tanzania tcra imetangaza jumamosi ikiwa ni hatua ya kushughulikia kero zinazohusishwa na mitandao ya jamii
mwanadiplomasia huyo alikuwa mmoja wa wapatanishi wakuu nchini kenya katika mchakato wa kutafuta amani kufuatia ghasia zilizozuka baada ya uchaguzi ulioibua utata wa mwaka wa na kupelekea vifo vya zaidi ya watu na umwagikaji wa damu
idadi ya wanawake wanaonajisiwa kila mwaka nchi congo haijulikani lakini wataalam wanasema kwamba ni kubwa
uswizi kuisadia kenya kupambana na ufisadi vyombo vya habari vilimtambulisha mtu huyo kuwa ni stefan halper profesa aliyezaliwa marekani anayefanya kazi chuo kikuu cha cambridge uingereza
joseph mucheru teknolojia ya habari na mawasiliano wilson pia alikuwa na kipaji cha maonyesho ya televisheni filamu na radio
baadhi ya kazi zake ni pamoja na hawaii five o police story the robert townsend spoof meteor man na kwa miaka kadhaa alikuwa mtangazaji wa kipindi cha jazz cha radio ya npr alikuwa mwanaharakati wa haki za binadamu ikiwemo maandamano ya selma ya mwaka na pia alipokea tuzo ya naacp image 
kwendelea kushirikiana kwa vyama vya christian social union csu na christian democratic union cdu kumetajwa na wachambuzi kama ambako kutasaidia kulinda kanuni ya uhuru wa watu kutembea katika nchi wanachama wa umoja wa ulaya na kuiruhusu ujerumani kuchukua hatua katika ngazi ya kitaifa kupunguza na kudhibiti idadi ya wakimbizi na wahamiaji wanaowasili kwenye nchi hizo
maandamano hayo yalianza alhamisi baada ya habari kuenea kwa kukamatwa kinyama kuteswa na kuwekwa kizuizini kyagulanyi na jeshi la nchi hiyo
gavana wa jimbo la florida wa chama cha republican rick scott jumapili alitangazwa mshindi wa uchaguzi wa seneti dhidi ya mpinzani wake mdemocrat bill nelson kufuatia kuhesabiwa tena kwa kura kwa kutumia mkono baada ya zaidi ya wiki moja tangu ufanyike uchaguzi wa katikati ya muhula
trump amesema kuwa hakuna anayejua uhakika lakini pengine tutakuja kugundua iwapo bin salman aliamrisha kuuwawa kwa khashoggi
trump ameongeza kuwa marekani itasikitishwa na kughadhibishwa iwapo hilo limetokea
tanzania na korea kusini jumapili zilitia saini mkataba wa kuondoa zuio la viza kwa raia wa nchi hizo mbili wanaosafiri kidiplomasia na kiutumishi
ziara ya tillerson ambayo itampeleka kwa mataifa matano kenya ethiopia djiboti chad na nigeria inafanyika wakati ambapo waziri wa mambo ya nje wa russia sirgei lavrov antarajiwa kuzuru ethiopia
shirika la hisani la oxfam limesema linachunguza dazeni ya shutuma mpya za manyanyaso ya ngono
pamoja na kuhakikisha huduma ya afya iliyokuwa inawasaidia watu bila ya kubagua kama una maradhi ya saratani msongo wa mawazo au utumiaji sugu wa madawa
pia alifagilia baadhi ya sera ambazo zinafanana na zile alizozitaja trump katika hotuba yake ikiwemo mikataba ya kibiashara ambayo ni ya haki na kuboresha miundo mbinu
hata hivyo taarifa za ikulu zimeripoti kuwa rais donald trump hakuwa kwenye ikulu
wakati wa tukio hili alikuwa katika jumba lake la kifahari la mar a lago katika jimbo la florida
hivi karibuni rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania dkt
john magufuli alivionya vyama vya siasa na wananchi ambao wamepanga kufanya maandamano
xi alikuwa amewafiki vikwazo vizito vilivyokuwa vimewekwa chini ya usimamizi wa marekani ili kumshinikiza kim kurejea tena katika mazungumzo na kuacha kutumia vitisho vya programu yake ya nyuklia ikiwa ni suluhisho la kumaliza vikwazo vya kiuchumi kuongeza misaada na kuwahakikishia usalama wao
mkutano huo na papa francis unafanyika wakati ambapo kumekuwa na wito wa balozi mstaafu wa vatican nchini marekani askofu mkuu carlo maria vigano ukimtaka papa aachie madaraka
gazeti hilo limesema kwamba mamlaka ya forodha ya kenya iliripoti kwa idara mkurugenzi mkuu wa mashtaka ya umma kuwa jaji huio alikwepa kulipa kodi ya kiasi kikubwa cha fedha na alihusika katika uadhirifu wa pesa kupitia benki mbalimbali
ni sawa na wote hao wako vizuri
wote hao wako vizuri trump aliueleza mkutano uliokuwa ukishangilia huko great falls montana
uongozi wa trump unaripotiwa kuwa unatafakari iwapo utoe amri mpya ya kiutendaji inayolenga kuzuia wanaoomba hifadhi na wahamiaji kutoruhusiwa kuvuka mpaka wa marekani mexico wakati msafara wa wahamiaji ukiendelea kusonga mbele kuelekea kaskazini kupitia mexico
ameliambia kituo cha habari cha fox news mapema wiki hii kuwa mashtaka yaliyoletwa na waendesha mashtaka ni kutaka kunifedhehesha
mimi sikumuelekeza kufanya jambo lolote la makosa au lisilokuwa sahihi
serikali ya kenya imetangaza kuingia mikataba na mashirika ya ndege za kimataifa ili kuzindua safari zaidi za moja kwa moja kutoka mataifa ya ulaya na nchi za kiarabu
mfumo huu wa benki hutumia mali kama msingi wa kufanyia biashara na haulipishi au kutoza riba na hauwekezi kwenye biashara zinazo fahamika kama haramu katika dini ya kiislamu kama vile ya pombe nyama ya nguruwe au kamari
kuhusu uraia pacha mwanasheria huyo alisema hakuna mtu yeyote ambaye anaweza kuninyang anya uraia wa kenya
vyanzo vya habari vimeripoti kuwa moto huo ulianza majira ya saa nane na nusu usiku na kuenea katika soko la gikomba
mawakili wanasema kwamba ushuru huo unakiuka haki za msingi za binadamu na uhuru wa kujieleza
hii ni mara ya kwanza kim jong un kusafiri mbali kutoka nchini mwake tangu kuchukua madaraka mwaka 
kabla ya mwaka huu idadi kubwa ya wakimbizi hao ilikuwa mwaka wa fedha ikiwa ni asilimia 
trump alitoa tathmini yake juu ya hatua zilizofikiwa na pande mbili za washington na pyongyang juu ya mkutano huo wakati alipokutana na rais wa korea kusini moon jae in huko white house
wanaharakati hao wanataka baraza hilo livunjwe kwa sababu wanasema halikufuata maelekezo ya katiba ya nchi hiyo kwamba angalau theluthi moja wawe wanawake
haya yanajiri huku msukumo kutoka kwa baadhi ya wanasiasa na wakenya wa kawaida ukishika kasi kutaka kufanyike kura ya maamuzi kwa lengo la kubadilisha katiba ya taifa hilo la afrika mashariki katika kile kinachotajwa na wadau kama njia mojawapo ya kutatua matatizo ya kisiasa na kijamii yanayo ikabili nchi hiyo
gai alisema vikwazo vya silaha vilivyowekwa na marekani vimekuja kwa kushtukiza wakati ujumbe wa serikali ya sudan kusini ulijiandaa kuelekea addis ababa nchini ethiopia kuhudhuria awamu ya pili ya mkutano wa ngazi ya juu wa kurejesha amani ambao ulilenga kufufua mkataba wa amani wa mwaka 
paul mashatile mweka hazina mkuu wa chama tawala cha anc ametangaza mpango huo jumatano siku ambayo zuma alikuwa anatarajiwa kubainisha iwapo atakubaliana na matakwa ya chama chake kwamba aachie madaraka
katika ujumbe huo amesema otherwise lasivyo wataishia kwenye magereza ili wakajifunze namna ya kuheshimu sheria za watanzania
ndege hiyo namba iliondoka tehran kipindi cha usiku na kutoweka kutoka kwenye rada baadaye
askofu shoo ametoa kauli hiyo jumapili katika usharika wa moshi mjini dayosisi ya kaskazini mkoani kilimanjaro katika salamu za pasaka wakati wa ibada maalumu ya kuadhimisha siku hiyo
salamu za rambirambi zimeendelea kumiminika kutoka kwa viongozi mbalimbali kumuenzi kiongozi huyo
ahmed alipokelewa uwanja wa ndege na rais mohamed abdullahi farmajo
tayari rais kenyatta amepokea barua za kujiondoa kwa katibu mkuu wa wizara hiyo ya vijana lilian omollo na mkurugenzi mkuu wa taasisi hiyo ya nys richard ndubai ili kutoa nafasi ya uchunguzi kufanyika
chini ya sera hiyo wahamiaji hao wanapewa utetezi na hawawezi kuondolewa nchini
ametaka rais aachiwe kutekeleza madaraka ya kikatiba ya kuchaguwa timu yake itakayo mwezesha kutekeleza ahadi za kampeni ya chama chake cha jubilee
lakini hapo awali rais alikuwa amewafiki kodi hiyo ya mitandao itekelezwe
katika mfululizo wetu wa makala kuhusu uchaguzi mkuu wa rais jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc leo tunapata maelezo kuhusu wasifu wa wagombea wakuu kwenye kiti cha urais
vigano alimwambia francis mwaka madai kuhusu mccarrick kuwaharibu wanafunzi waliokuwa wanasomea upadri lakini francis aliondoa adhabu aliyopewa mccarrick ambayo ilitolewa na papa benedict
mwaka mwaka mmoja kabla ya uchaguzi mwingine uliokuwa na ushindani mkali tsvangirai alijikuta akishambuliwa zaidi na wana usalama kwa kuhusika kwake katika maandamano dhidi ya serikali
akiongea baada ya kuachiliwa tsvangirai aliishutumu vikali serikali kwa kuwakandamiza raia wake
vifo vinavyotokana na ugonjwa wa ebola hivi sasa vimefikia 
watu wamepoteza maisha kutokana na mafuriko mkoa wa dar es salaam nchini tanzania mkuu wa mkoa paul makonda amesema
abiriga amekuwa mmoja wa wabunge wazalendo kwa rais yoweri museveni kiasi cha kuvalia nguo za rangi ya manjano kuendesha gari la rangi ya manjano na kila kitu chake ni cha rangi ya manjano ambayo ni rangi ya chama tawala cha nrm cha raismuseveni
tanzaniamaafisa wa serikali nchini libya wanasema shambulizi dhidi ya tume ya uchaguzi ya nchi hiyo katika mji mkuu wa tripoli limeuwa sio chini ya watu 
pleyawadau wa majukwaa ya habari za mitandaoni nchini tanzania wameitaka serikali kutafakari juu ya kasoro zilizoko katika kanuni za maudhui ya kimtandao
alipoulizwa kuhusu tuhuma kwamba khashoggi alikuwa ameteswa na kukatwa kichwa afisa huyo alisema uchunguzi wa awali hauonyeshi hilo
tusitake kufika hatua ya kuandamana barabarani ili kudai haki katiba mpya tume huru ya uchaguzi
tukifikia huko amani iliyopo tanzania tutashindwa kuipata tena na wananchi watakosa nchi nyingine yenye amani ya kukimbilia amesema
wizara iliamrisha polisi kufunga matawi yote ya vituo vya habari vya somnews na sbs katika somaliland na kutishia wale wanaopeleka habari kwenye vituo hivyo viwili kuwachukulia hatua za kisheria kwa mujibu wa tamko la serikali
katika uteuzi huo kuna jumla ya wanawake sita waliopewa nyadhifa mbali mbali katika baraza hilo
wachambuzi wanasema ingawa ni habari kubwa lakini ilikua inatarajiwa kutokana na hali ya kutoelewana kati ya trump na tillerson ambao hawakua na msimamo moja katika sera na tillerson kutoa mara kadhaa matamshi yaliyokua tofauti na msimamo wa trump
wakili mpya wa rais donald trump meya wa zamani wa mji wa new york marekani rudy giuliani amesema kwamba trump alimrejeshea wakili wake binafsi kiasi cha dola za marekani alizomlipa mcheza filamu za ngono stormy daniels
alisema babu yake wakati akiwa polisi ndipo zilipoanzishwa kota za msimbazi dar es salaam na jina lake lilikuwa maarufu akijulikana kama mzee kagobe
wageni hawataruhusiwa kutembelea mbuga hiyo kongwe kuwaona sokwe mwitu nyani tembo na wanyama wengine wa porini
mkurugenzi wa mbuga hiyo emmanuel de merode alisema jumatatu kwamba ni wazi kuwa mbunga ya virunga limeathiriwa na ukosefu wa usalama na tatizo hilo litaendelea kwa muda kadhaa
black alifariki mwaka 
mtoto wake samel kati ya watoto zake alizungumza na mkewe edda kumkumbuka baba yake
boti ya mv buritaoi ilibeba abiria na iliondoka kisiwa cha nonouti januari kwa safari ya siku mbili ikielekea south tarawa maafisa wanasema
shirika la habari la reuters hata hivyo linasema kwamba wafanyakazi wa dharura wa new zealand waliambia kuhusu kupotea kwa boti hiyo siku ya ijumaa ikiwa ni siku nane baada ya boti hiyo kuondoka bandarini
chanzo cha moto huo hakijkujulikana mara moja
idara za usalama nchini uganda imemwachia raia wa rwanda ambaye alikamatwa huko mjini mbarara
msemaji huyo wa familia ya mo ameahidi kwamba atakayetoa taarifa zitabaki kuwa siri baina ya familia na yeye kwani zinalenga kuwezesha kupatikana kwa mohammed dewji
akizungumza na waandishi wa habari makamu mwenyekiti wa chadema profesa abdallah safari amelalamika kuwa inashangaza ni vipi mahabusu hao hawakuletwa mahakamani
kesi ya mawakili kampuni hiyo italipwa dola milioni iwapo itapatikana na eneo la kilomita za mraba dola milioni iwapo itapatikana katika kilomita za mraba na dola milioni iwapo itapatikana katika kilomita za mraba katika eneo lililotokea ajali hiyo
malipo yatakuwa ni dola milioni iwapo mabaki ya ndege hiyo iliyotoweka itapatikana nje ya kilomita za mraba 
tumeingiwa na wasiwasi juu ya kuongezeka kwa ripoti za uvunjifu wa amani katika miezi ya hivi karibuni likiwemo jaribio la kutaka kumuua mbunge tundu lissu na kupotea kwa watu kama mwandishi wa habari azory gwanda limesema tamko hilo
lakini amani haitapatikana addis ababa peke yake
ni lazima ipatikane katika kila jimbo la nchi ambako kuna ushawishi wa kisiasa kwa ghasia za kijamii ambazo zimekuwa chanzo cha wasi wasi mkubwa na kusababisha vifo vingi katika muda wa miezi kadhaa iliyopita amesema keita
rais joseph kabila ambaye ametawala taifa hilo tangu hatimaye ametangaza kutowania urais kwa muhula mwingine baada ya kukaa kimya kwa muda mrefu
wabunge wataka wahusishwe waziri wa nishati jeff radebe aliwasilisha rambirambi za chama cha anc na kuwahimiza wale waliompenda winnie kumuenzi
ziara ya rais huko iraq imekuja siku moja baada ya trump kufanya mazungumzo kwa njia ya video kutoka white house na wanajeshi wa marekani walioko sehemu mbali mbali
baada ya mazunguzo hayo alikosolewa na baadhi ya vyombo vya habari ambavyo viliripoti kwamba trump alikuwa rais wa kwanza tangu mwaka kutotembelea wanajeshi wa marekani wakati wa christmass
mwisho wa yote waendesha mashtaka waliomfungulia mashtaka sayoc kwa uhalifu wa makosa matano chini ya sheria ya serikali kuu ijumaa wanasema mkereketwa anaye muunga mkono rais donald trump bila ya kutambua aliacha nyuma yake viashiria vya kutosha vilivyo wawezesha kufuatilia kwa makini kwa kufanya uchunguzi kutoka pwani hadi pwani kuchimbua vifurushi vilivyokuwa na vilipuzi vilivyotumwa kwa njia ya posta ambavyo vilisababisha hofu ya kuwepo uvunjifu wa amani katika kipindi cha uchaguzi
historia ya mchakato wa katiba mpya wapiga kura nchini drc wanatarajiwa kuchagua rais wabunge na viongozi wa mikoa jumapili wiki hii katika nchi hiyo ambayo imekumbwa na migogoro kwa miaka miwili chini ya utawala wa rais joseph kabila
imetayarishwa na waandishi wetu hubba abdi kenya na kennes bwire washinton dc
mkuu wa polisi wa zamani nchini uganda jenerali kale kayihura amefunguliwa mashtaka katika mahakama ya kijeshi jijini kampala akihusishwa na matumizi mabaya ya ofisi ikiwemo kushindwa kulinda silaha za kijeshi na kusaidia katika utekaji nyara
wizara inaeleza kuwa uwazi na uwajibikaji utasaidia kuzuia matumizi mabaya ya rasilimali zinazotolewa na wadau wa maendeleo kupitia mashirika hayo yasiyokuwa ya kiserikali
tangu wakati huo marekani imetangaza mpango wa kuwekea ushuru bidhaa zaidi za china zenye thamani ya dola bilioni 
cohen huenda akapata kifungo cha miaka sita kwa makosa hayo
idara hiyo ya kuhudumia wakimbizi inasema watu wanao tafuta hifadhi na wahamiaji wanaendelea kuwasili ulaya wakati zaidi ya watu wamefariki au kupotea baharini
hivi sasa mafungamano sio kwa kikundi kimoja au itikadi moja au wakati mwengine ni nani analipa zaidi
hao wanaotekeleza operesheni za kigaidi wanaendelea kutokuwa wawazi na kukigawanya kikundi kimoja kutoka kingine
katika mahojiano ya moja kwa moja na idhaa ya kiswahili ya sauti ya amerika miguna alisema kwamba mawakili wake tayari walikuwa wamewasilisha kesi katika mahakama moja mjini nairobi kushinikiza serikali ya nchi hiyo kurejesha cheti chake cha kusafiria na vile vile kumruhusu kuingia nchini
akizungumza na waandishi wa habari jumamosi makamu wa rais wa benki ya dunia dkt hafez ghanem alisema benki yake inatoa fedha kwa ajili ya wasichana wote bila kuwatenganisha kwa kigezo cha ujauzito
kwa sasa mahakama hiyo inaendesha kikao kutafuta jinsi kesi ya aliyekuwa kamanda wa kundi la waasi la allied democratic forces adf jamil mukulu itakavyosikilizwa ambacho kimechukua mapumziko ya wiki mbili ili kudurusu ushahidi uliotolewa na serikali ya tanzania
annan ambaye alishinda tuzo ya amani ya nobel mnamo mwaka wa amefariki akiwa na miaka 
james jeffrey amesema wakati ushindi wa utawala wa assad umethibitika kwa kiwango kikubwa unaweza kukabiliwa na hali tete itapofikia utawala huo kuingilia maslahi ya marekani uturuki na israeli ambayo wako tayari kuyahami
profesa wa historia wa chuo kikuu cha trinity david lesch alipoulizwa mashambulizi ya jumamosi yalikuwa yanamafanikio gani kimsingi wanaungana na kuwaingiza wapiganaji mara kwa mara amesema
uwezo wa wapiganaji hao na viongozi wao unatumika kadiri watavyoweza kukidhi maslahi yao katika eneo walilokuwepo
papa francis ameuambia mkusanyiko huo nashindwa kuelezea kadhia ya aibu iliyofanywa ireland ya kuwanyanyasa vijana ambayo ilifanywa na waumini wa kikatoliki wenye jukumu la kuwalinda na kuwapa elimu
nilihisi dosari kadhaa zilizopelekea uamuzi wangu kwamba kulikuwa na kkashfa kubwa kuliko ilivyoonekana kwa wakati huo alisema mwaura
mlipuko mkubwa wa mwisho ulikuwa mwaka baada ya kumalizika mvua za el nino ambapo kulitokea takriban vifo vya wanadamu na hasara ya shilingi bilioni katika secta ya mifugo wamesema
rais wa jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc joseph kabila ijumaa ameendelea kusema nchi yake itafanya uchaguzi ulioahirishwa katika muda uliopangwa pamoja na kuwepo shinikizo linalomtaka ajiuzulu kabla ya uchaguzi huo
lakini trump hakufanikiwa kupata kuungwa mkono na nchi nyingine zilizosaini mkataba huo ikiwemo uingereza ufaransa ujerumani umoja ulaya china na urusi juu ya takwa lake la kuwa mazungumzo hayo yafanyike upya
mwandishi wa voa ameripoti kuwa polisi nchini kenya wanaendelea na uchunguzi wakati bunge likishughulikia suala hili
mshukiwa huyo alikuwa anaendesha gari lililokuwa limebeba mitungi ya gesi katika mtaa huo wa tukio ambapo tukio hatarishi lakini sio la kigaidi lilitokea mwezi januari ambapo mtu mmoja alitumia gari yake kuwashambulia wanaotembea kwa miguu na kuuwa watu sita na kujeruhi 
mwanamuziki wa kizazi kipya nchini tanzania diamond platnumz amezikonga nyoyo za mamia ya wakazi wa tandale eneo alilozaliwa na kuishi kabla ya kuhama eneo hilo baada ya kuanza harakati za muziki mwaka 
amefafanua kuwa ni kinyume kabisa na sera ya marekani ambayo inataka kusaidia kuleta maendeleo afrika kwa njia ya ushirikiano
imetayarishwa na mwandishi wetu khadija riyami washington dcmbunge wa kyadondo robert kyagulanyi maarufu kama bobi wine amefunguliwa mashtaka upya alhamisi ya kutaka kupindua serikali ya rais yoweri museveni nchini uganda
mashirika mengine yanachochea vurugu ili makampuni yanayo tengeneza silaha yaweze kupata soko
hatuwezi kamwe kukubali jambo hili amesisitiza karerwa
taasisi hiyo inaripoti vifo vingi vilivyorekodiwa vimetokea kwenye jangwa la sahara kaskazini mwa niger kusini mwa libya na kaskazini mwa sudan ambapo wahamiaji wanatumia njia hizi kufika libya kuingia ulaya wakiwa na matumaini ya kupata maisha bora
fayulu amesema atakaposhinda uchaguzi ataipatia serekali yake bajeti ya dola billioni katika kipindi cha miaka mitano
kituo cha televisheni cha taifa tbc kimetangaza kuwa idadi ya walioopolewa imefikia miili 
vyanzo vya habari nchini kenya vimeripoti kuwa serikali bila kujali imeendelea kuvifungia vituo hivyo pamoja na kuwa mahakama imeamuru kuwa serikali iondoe katazo la vituo hivyo kupeperusha matangazo
nolan ameongeza kusema kuwa inaelekea kuwa maambukizi ya diphtheria yanaonyesha watu wa rohingya hawakuwa na huduma nzuri ya afya walipokuwa nchini myanmar ambayo pia inajulikana kama burma
takriban watu waliuwawa kutokana na madhara ya uchaguzi uliokuwa unapingwa
iwapo manchin atapiga kura ya hapana na baraza la seneti litakuwa na kura zilizofungana makamu wa rais mike pence atapiga kura ya kumpitisha mteule huyo kwa kuongeza hisabu ya kura ya upande moja
burundi pia imekuwa ikilaumu unchr kutoa idadi isiyo sahihi ya wakimbizi wa burundi waliotoroka nchi tangu burundi kuingia katika mgogoro wa kisiasa mwaka wa 
polisi katika uchunguzi wao wamegundua kuna ushahidi wa msingi kufungua kesi dhidi ya waziri mkuu na mkewe juu ya tuhuma hizo
mashtaka hayo yana adhabu ya chini ambayo ni kifungo kisicho pungua miaka kumi jela na adhabu ya juu ni kifungo cha maisha
tangu jumapili kutokana na mvua nyingi inayoendelea kunyesha katika jimbo la turkana viwango vya maji katika daraja la kainuk vimeripotiwa kupanda hali ambayo mpaka sasa inawaogopesha wakazi wa eneo hilo huku barabara ya lodwar kakuma karibu na daraja la mto kalawasse likiwa limeharibika
hatua hiyo ilichukuliwa tarehe mwezi huu baada ya waziri mkuu hailemariam desalegn kutangaza kujiuzulu na siku mbili baada ya serikali kuachilia huru wapinzani wake pamoja na wakosaoaji wa kisiasa ikiwa sehemu ya programu ya kupunguza taharuki za kisiasa
na mamia ya maili kusini mwa jimbo hilo watu wawili wamepoteza maisha yao katika eneo la woolsey na moto unatishia mji wa matajiri wa malibu karibu ya los angeles
maafisa wa mji huo wanasema upepo mkavu unaovuma huko unatazamiwa kuendelea hadi kesho jumanne na kuongeza ukali wa moto na hali ya dharura ya watu kuhama
kiongozi huyo wa marekani ameituhumu iran kwa kutengeneza vurugu na vifo katika eneo hilo
waziri wa mazingira na misitu tunatumai kwamba barua hii ya mwisho itakuwa kitu ambacho atafurahia
iwapo hatafika mbele ya kamati hii atakuwa amedharau bunge na kuna athari kadhaa za kufanya hivyo
wachahebu wakumbusheni kwamba mbunge roy bennet ambaye kwa sasa ni marehemu alifungwa jela kwa ushauri wa bunge
kwa hivyo tusisahau nguvu za bunge hili aliongeza mwenyekiti huyo
alieleza kuwa kanuni hizo pia zinaweka muda maalumu kwa picha nyongevu za filamu au muziki wenye maneno yasiyo mazuri kwa watoto zionyeshwe kwenye runinga katika muda maalumu
wapiganaji wa mai mai wanataka sanduku kadhaa za risasi kama kikombozi
nasi tumewakamata wapiganaji wao 
kwa hivyo tumewapa masharti kwamba waachilie raia wetu kwanza amesema mkuu wa polisi wa uganda okoth ochola
dr jean damascene bizimana ni mwenyekiti wa tume ya taifa ya kupambana na mauaji ya kimbari na anaeleza mashuhuda wa ajali hiyo wamesema moto huo ulisababishwa na mafundi wa kampuni ya maji safi dar es salaam dawasco waliokuwa kwenye matengenezo ya miundombinu ya maji ambapo walipasua bomba hilo la gesi
jamhuri ya kidemokrasi ya congo ilijikombowa mwaka kutoka vita vya miaka mitano ambavyo mamilioni ya watu walikimbia nchi hiyo na mamilioni kuuliwa wengi kutokana na njaa pamoja na magonjwa na mzozo wa kisiasa uliopo hivi sasa umechangia mgogoro mkubwa ambao umewalazimisha mamilioni ya watu kukimbia nyumba zao
gavana wa maryland larry hogan trump amesema hadharani juu ya kumlinda kim iwapo ataondosha silaha za nyuklia katika nchi yake lakini mpaka sasa hakuna tamko lolote la kumjibu trump kutoka kwa kiongozi wa korea kaskaziniwanafunzi walionusurika na mauwaji katika shule ya sekondari marjory stoneman douglas huko florida nchini marekani wametangaza maandamano mjini washington na miji mingine muhimu ya marekani mwezi ujao ili kudai hatua thabiti zaidi zichukuliwa kuzuia mauwaji mengine kuweza kutokea katika shule za nchini marekani
salem kulikuwa na wakati mmoja ulichanganyikiwa kwa sababu ulidhani tumeachana nilikuuliza kwanini unadhani unakaa nyumbani kwangu ukasema kwa vile tunaelewana vizuri
miaka sita baada ya tukio hilo wazazi wake walimuozeshwa kwa mwanamme mwenye umri wa miaka 
bobi wine na watu wengine walikamatwa wiki iliyopita baada ya kutokea vurugu siku ya mwisho ya kampeni katika uchaguzi mdogo wa manispaa ya arua yaliyoacha mtu mmoja ameuwawa kwa kupigwa risasi na ikulu ya rais kudai kwamba gari la rais museveni lilipigwa mawe na kupasuliwa kioo
color purple cosby aliyekuwa akikabiliwa na mashitaka kadha yaliyotokana na madai ya wanawake wengi alikutwa na hatia mwezi aprili mwaka huu katika makosa matatu ya udhalilishaji wa kingono kwa kumpa dawa na kumfanyia tendo la ngono andrea constand mwaka 
barua ya waziri otafiire kwa waziri odong inajiri siku tatu baada ya spika wa bunge la taifa rebecca kadaaga kumuandikia barua rais yoweri museveni akitaka maelezo ya kuridhisha mbona maafisa waliohusika katika kuwapiga risasi na kuua raia hawajakamtwa
kadaaga amesitisha shughuli zote za buneg hadi atakapojibiwa
honda siku zote inatafuta njia mpya za ubunifu ili kusaidia watu katika maisha yao ili nao waweze kuchangia jamii zao
mfano wa nyumba zinazoungua kwa ajali ya moto wanasema kuwa kipengele hicho cha kumpata mwenye makosa aendelee kumsaidia mkewe haina mantiki yoyote kwani hawezi kumsaidia mwanamke huyo akiwa jela
kabla ya kuondoka kuja washington netanyahu alisema nina kusudia kuzungumzia masuala kadhaa na trump lakini muhimu kuliko yote ni iran ubabe wake na utashi wake wa kuwa na nyuklia na vitendo vya uchokozi ikiwemo maeneo ya mipaka yetu
bobi wine amesisitiza kuwa yeye ni mtu anayependa amani na anataka kusikilizwa
imeeleza upungufu huo wa mtaji unahatarisha usalama wa sekta ya fedha na kwamba kuendelea kutoa huduma za kibenki kwa benki hizo kunahatarisha usalama wa amana za wateja wake
shirika la habari la reuters lilieleza kwamba zoezi la upigaji kura lilifanyika salama kwa sehemu kubwa ya taifa hilo la afrika ya kati lililopo katika mgawanyiko wa lugha na kupelekea baadhi ya vituo vya kupiga kura kutofunguliwa katika maeneo ya anglophone na kuzusha ghasia
anasema bajeti ya msaada wa kigeni ya marekani kwa bara la afrika imepunguzwa sana chini ya utawala wa trump ikiwa ni jambo ambalo wademokrats wanasema inapeleka ujumbe hasi
maoni yake yamefuatia shambulizi la anga la pamoja lililofanywa jumamosi na marekani uingereza na ufaransa likilenga miundo mbinu ya silaha za kemikali inayomilikiwa na syria
tangia wakati huo kumekuwepo na maadamano kadhaa yakimtaka aachie madaraka na yamekuwa yakizimwa na vyombo vya usalama vya nchi hiyo
kamati ya sheria ya baraza la seneti itapiga kura ijumaa asubuhi juu ya uteuzi wa brett kavanaugh kuingia mahakama ya juu kufuatia siku moja ya mahojiano yaliyo mhusisha jaji wa mahakama ya rufani na christine blasey ford anaye mtuhumu jaji huyo kwa kumdhalilisha kingono
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dcwatu ambao hawajulikani waliko wanatafutwa baada ya meli ya mafuta na meli ya mizigo kugongana nje kidogo ya pwani ya mashariki ya china jumamosi jioni
orodha kamili ya mawaziri rais uhuru kenyatta alikuwa ameahidi kupambana na ufisadi wakati alipochaguliwa kuwa rais mwaka lakini wakosoaji wa serikali yake wanasema amekuwa akisuasua kuwafuatilia maafisa wa ngazi ya juu wanaojihusisha na vitendo hivyo vya rushwa
tangu achukue madaraka hakuna mtu wa ngazi ya juu aliyewahi kuhukumiwa kwa vitendo vya ufisadi
russia imesema ijumaa ina mpango wa kutuma vifaa vya kijeshi katika jamhuri ya afrika ya kati car na kupeleka wakufunzi wa kijeshi kuyafundisha majeshi ya nchi hiyo ikiwa inaongeza hatua muhimu ya kujihusisha kijeshi katika bara la afrika kwa miongo kadhaa
hatua hiyo ilijiri kufuatia tuhuma kwamba utawala wa rais bashar al assad wa syria ulitumia gesi ya sumu kuwashambulia na kuwaua raia wake wakiwemo watoto wachanga
 waziri mkuu najib razak alikubali kushindwa alhamisi akisema yeye na wenzake katika chama wamekubali uamuzi wa wananchi
mwanafunzi wa tanzania aliyekuwa akisoma nchini afrika kusini ameuwawa kikatili ijumaa nchini humo
godec amesema mjadala wa kitaifa lazima uhamie katika kuangalia changamoto zinazoikabili kenya na siyo siasa za uchaguzi za mwaka 
rais donald trump anategemewa kufanya maamuzi ijumaa iwapo aendelee kusitisha vikwazo ambavyo awali viliwekwa kuishinikiza iran kuacha mara moja utengenezaji wa silaha za nyuklia
kanisa lina nguvu karibu miaka hivi vyama hakuna kilichofika hata miaka mia maana hii habari ya viongozi wa dini kuongelea siasa imekuwepo kwa miaka sasa alisema askofu bagonza
kabla ya kuondoka washington kwa ziara ya siku moja mjini dallas jimbo la texas rais aligusia kuwa sehemu na tarehe kwa ajili ya mkutano huo wa kihistoria vimeshathibitishwa na uongozi wa korea kaskazini
pompeo alituma picha kupitia tweet jumatano usiku akionyesha akipeana mkono na kim yong chol na picha nyengine ikimwonesha mtu huyo amekaa karibu na meza katika nyumba iliyoko karibu na makao makuu ya umoja wa mataifa new york
gazeti la nipashe pia limeripoti kuwa familia imeshtushwa na kusikitishwa na taarifa za uzushi zilizo tolewa na mitandao ya kijamii kuwa mo amepatikana
washukiwa hao wawili walikamatwa na kufungwa pingu lakini walitoroshwa na polisi wenzao kutoka kituo cha polisi kabete ambao walifyatua risasi kadhaa hewani ili kuwawezesha kukimbia tume ya maadili na kupambana na rushwa eacc ilieleza kwenye mtandao wake wa twitter jumatano
katika mabadiliko yaliofanywa na rais kenyatta amemuondoa ndegwa muhoro katika nafasi ya mkuu wa upelelezi na kumchagua george kinoti kukaimu nafasi hiyo
watu sita na mtoto mmoja waligundulika jumapili wakiwa hawajitambui baada ya kuelea kwenye maji kwa zaidi ya wiki moja katika boti ndogo ya mbao kwenye bahari ya pacific
idara hiyo inasema bado haiko bayana nini hasa kinachangia kuhusu ongezeko la wahamiaji kutoka pakistan
wanasayansi kutoka bara la afrika wameshiriki katika shindano la kutafuta ufumbuzi kwa changamoto kubwa zaidi zinazoikumba jamii katika bara la afrika
shindano hilo limefanyika katika jiji la kigali nchini rwanda
kwa mujibu wa jenerali bruno mandevu mapambano kati ya wanajeshi wa rwanda na wanajeshi wa drc yaliyojiri katika mbuga za wanyama virunga nchini drc yalisababisha mauaji hayo
naye mohamed mwanadishi mmoja anayefanya kazi na kituo binafsi cha televisheni cha sbs ameiambia cpj kuwa alikamatwa alipokuwa anaripoti maandamano huko las anod
jeneza la mhubiri huyo ambalo lilibebwa na watoto wake lilikuwa limetengenezwa na wafungwa katika jela la louisiana state penitentiary maarufu kama angola
mann ndiyo nilikimbia kwenye new york marathon na wewe mpenzi wangu
moja ya mambo ambayo nilikuomba unisaidie nisiangalie alama za maili wakati nikikimbia
na nikikuuliza nimekimbia umbali gani muda wote uniambia kama dakika au anacheka
idadi ya raia wa india nchini uganda ni ndogo sana chini ya asilimia moja ya idadi ya watu nchini humo
mimi siyo mfanyabiashara utasema nimemdhulumu mtu pesa zake na huwa sipigani baa ila tangu mwaka na hata kabla ya hapo katika historia yote ya bunge la tanzania na katika historia yote ya kisiasa tanzania haijawahi kutokea amesema lissu akiwa nchini kenya
pia inaitaka serikali ya drc kuwaachia wafungwa wote wa kisiasa kuondoa vipingamizi vya uhuru wa kujielezea vyombo vya habari kukusanyika na kujiunga na chama chochote kuheshimu haki ya kuandamana kwa amani na kuhakikisha vyombo vya usalama vinawajibishwa kwa vitendo vya unyanyasaji ilivyo fanya
rais kenyatta vile vile amekiri kwamba nchi za jumuiya ya afrika mashariki eac zinakabiliwa na mzozo wa kibiashara lakini akaeleza kwamba mizozo ni sehemu ya ustawi na kwamba jumuiya hiyo itafaulu katika malengo yake ya umoja na maendeleo
mambo mengine yaliyozungumziwa katika mkutano huo ni pamoja na madai ya kutekwa na kukamatwa kwa wananchi wakiwemo viongozi wa kisiasa waandishi wa habari na wafanyabiashara kuokotwa kwa miili ya watu kwenye fukwe mbalimbali nchini jaribio la kuuawa kwa mbunge tundu lissu na hatua ya vyombo vya ulinzi na usalama kukataa kufanya uchunguzi wowote wa maana juu ya tukio hilo uwepo wa sheria mbaya za habari na takwimu pamoja na uletwaji wa kanuni za uendeshwaji wa asasi za kiraia azaki kanuni za sheria ya mifuko ya hifadhi ya jamii na mswada wa mabadiliko ya sheria ya vyama vya siasa ambao umewasilishwa bungeni hivi karibuni
lakini ripoti hiyo ilijikita tu katika kuangalia namna idara ya uchunguzi wa makosa ya jinai ilivyofuatilia barua pepe za clinton zenye utata
shirika la habari la reuters liliwanukuu maafisa wa serikali ya tanzania wakisema kuwa wanahofia huenda watu zaidi ya wamepoteza maisha katika ajali hiyo
rais wa burundi pierre nkurunziza kupitia msemaji wake alain diomede nzeeyimana amesema serikali ya burundi iko tayari kuwatuma wajumbe wake katika tume hiyo ya kujadili kuhusu wakimbizi wa burundi walioomba hifadhi nchini rwanda
akitoa hisia za chama cha wachache demokrat juu ya hotuba ya hali ya taifa iliyotolewa na rais jumanne usiku kennedy amesema mamilioni ya wamarekani wameachwa wakiwa na wasiwasi hasira na uwoga katika kipindi cha mwaka wa kwanza wa uongozi wa trump
muda mfupi uliopita nimeamuru jeshi la marekani kushambulia maeneo yaliyohusika na shambulizi la silaha za kemikali lililotekelezwa na utawala wa bashar al assad alisema trump
pia wamesema kuwa mshukiwa huyu aliwahi kushiriki katika vita nchini afghanistan
video iliyotolewa na jeshi la uganda updf inaonyesha kundi la adf likiwa linafanya mazoezi katika misitu ya drc kwa kutumia silaha nzito
pia amewatahadharisha wale walioko katika maeneo hatarishi akisema ningewaomba waende maeneo ambayo wanaweza kuwa salama wakati tunatafuta utaratibu mzima wa namna gani tunaweza kupunguza kero
hususan changamoto ya maji kutopita katika mitaro
gleb igorevich vasilchenko baadhi ya mapendekezo hayo ni kutengeneza mazingira ya usalama ili wanasiasa walio uhamishoni na wakimbizi waweze kurejea nchini kuwaachia huru wafungwa wote wa kisiasa na kuunda serikali inayojumuisha pande zote katika hali ya kuanda uchaguzi ulio huru na wahaki
kwa jumla kile ambacho tumepanga kufanya kitakuwa na athari mbaya sana kwa urusi afisa wa ngazi ya juu wa uingereza ameiambia voa
mwanasheria mkuu wa kenya githu muigai alijiuzulu siku ya jumanne
rais wa nchi hiyo uhuru kenyatta kupitia ujumbe wa twitter alisema ameshangazwa na hatua hiyo lakini akamshukuru kwa huduma yake ya miaka sita na nusu kama mshauri mkuu wa sheria wa serikali
hata hivyo haijafahamika iwapo maombi ya ford ya kutokuwepo vyombo vya habari yamekubaliwa au la
pia katika tukio hilo hakuna mtu aliyejeruhiwa kwa mujibu wa vyombo vya usalama
vyanzo vya habari vimesema kuwa zoezi hilo lililanza alfajiri ya tarehe mwezi huu wa julai
kituo cha televisheni cha cnn kiliripoti ijumaa usiku kwamba milipuko mikubwa ilisikika mjini damascus punde baada ya rais trump kutoa hotuba yake
mwezi disemba mwaka walirejeshwa nchini kwa nyakati tofauti raia sita wa rwanda akiwemo mmoja aliyekamatwa wakati akimtembelea mtoto anayesoma chuo kikuu nchini uganda
odinga anasema kwamba hakuna katiba iliyo kamilika kote duniani lakini ipo haja ya kuibadili katiba ya kenya ili kupunguza mzigo wa maisha kwa raia kwani imedhihirika kwamba katiba ina makosa
nchi hizi mbili zimeimarisha uhusiano wa ushirikiano wao kutokana na vita vya wenyewe kwa wenye vinavyoendelea syria na pia upande wa biashara
wahamiaji wakiafrika wapatao wamefariki katika kipindi cha siku mbili zilizopita wakati wakijaribu kuvuka bahari kutoka afrika kaskazini kwenda spain huku walinzi wa pwani ya spain wakiokoa wengine zaidi ya 
share alipokuwa kwenye mkutano wa waandishi wa habari na kiongozi mwenzake waziri wa mambo ya nje wa kenya monica juma bwana tillerson alisisitiza umuhimu wa uhuru wa vyombo vya habari katika demokrasia na alisema serikali haitakiwi kuvinyamazisha vyombo vya habari
mwanadiplomasia wa ngazi ya juu wa marekani ambaye anatembelea kenya amesisitiza umuhimu wa kuwepo vyombo vya habari huru katika kukuza demokrasia na kutaka serikali zisiminye uhuru wa vyombo vya habari
pia imedaiwa kuwa alifikia makubaliano na mchapishaji wa magazeti wa israel kwa ajili ya kuwataka wachapishe habari chanya juu yake
na hivyo polisi wanasema kuwa aliahidi kusimamia maslahi yao watakapo msaidia katika kuzuia kashfa hiyo isichapishwe
sheria ya urais iliyoitwa marekebisho ya sheria ya ya demokrasia na kufufua uchumi zimbabwe ambayo pia inajulikana kama zidera ilikuwa imeweka sharti moja la kuhakikisha uchaguzi mkuu julai ulikuwa huru na haki
mwandishi wa idhaa ya kiswahili anaripoti kuwa kwa siku ya tatu mfululizo miguna miguna anaendelea kuzuiliwa katika uwanja wa ndege wa kimataifa wa jomo kenyatta tangu alipoingia kenya kutoka toronto canada
who imesema itapeleka wataalam kufanya uchunguzi katika mji huo
shehena ya kwanza ya dawa za kinga za majaribio ziliwasili jumatano katika mji mkuu kinshasa
brett kavanaugh akiwa washington sept
mwandishi wa sauti ya amerika anaripoti kuwa duka la jrink huuza juisi na vitafunio kwa watu walio katika jiji la washington
mshauri wa usalama wa taifa nchini marekani john bolton hata hivyo amekanusha madai ya marekani kuhusika katika jaribio hilo
wakati huo huo tume ya kutetea haki za binadamu ya kenya knhrc alhamisi iliishutumu hatua ya serikali ya nchi hiyo ya kumpeleka nje ya nchi kwa mara nyingine tena wakili huyo
barack obama maafisa hao wa korea kaskazini walimwambia moon kuwa wako tayari kuanza mazungumzo na marekani lakini rais donald trump alijibu wito huo kwa kusema kuwa mazungumzo yatafanyika tu katika hali inayoridhisha
kwa miaka john black alikuwa akifanya kazi kwenye vyumba vya mashine katika shule za umma huko cincinnati jimbo la ohio marekani
askari mwenzake aliyekuwa katika tukio hilo aliingilia kuamua ndipo ilipotokea askari huyu alipomchoma kisu cha mgongoni mtuhumiwa huyu na kumsababishia kifo alisema
jumapili walemavu na wanyarwanda wanaoishi nchi za nje waliruhusiwa kupiga kura leo wapiga kura wamewachagua wabunge kesho itakuwa zamu ya kuwachagua wabunge wanawake na wabunge vijana wawili
pia kituo hicho kimesema kinatarajia kutoa taarifa kwa vyombo vya habari vya kimataifa vinavyohusika na uangalizi wa haki za binadamu kuomba waingilie kati suala la uhuru wa kujieleza nchini
anaendelea kusema tayari hawawezi kupata huduma kadhaa katika jamii kwa sababu hawana kiasi kikubwa cha pesa
kwa hivyo unapoweka masharti ya kutumia kadi za benki kwa malipo na kuondoa mfumo wa pesa taslimu inakuwa ni makosa na tujaribu kuzuia hilo kwa mfano nadhani nilipokuwa naumri wa miaka mimi na rafiki yangu lengo letu lilikuwa kupata chupa ya soda na chipsi
kwahiyo tulikwenda kutafuta chupa lakini unajua wakati ule lazima ulipie chupa ili uweze kupewa dukani
mamlaka hiyo imesema wahusika wanapaswa kujisajili kabla ya mei mwaka kwa mujibu wa kanuni ya nne ya maudhui mtandaoni ya mwaka 
hata hivyo bobi amesema kwamba amelazimika kuongea na waandishi wa habari kwa sababu dunia inataka kujua mengi yaliyomfika na kusema kwamba punde tu atakapomaliza matibabu na ukaguzi wa madaktari atarejea nchini mwake
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa anaripoti kuwa moja ya vivutio vikubwa ilikuwa ni robot aliyetengenezwa na kampuni ya honda na kupewa jina la assimo
wakati sheria za kulinda faragha ya mtu zinatuzuilia kutoa ufafanuzi zaidi juu ya wafanyakazi hawa ni baada ya kumalizika uchunguzi huo ndio hatua hii ya kuwaachisha kazi au pendekezo la kuwaondoa kazini linafanyika amesema mkurugenzi huyo
concord catering tamko la pamoja lililotolewa kutoka jumuiya ya umoja wa ulaya limesema kuwa mkataba wa jcpoa mpaka sasa umeonyesha mafanikio katika kufikia malengo yake ya kuhakikisha kuwa iran haitengenezi silaha za nyuklia na kuondoshwa kwa vikwazo dhidi ya iran kumekuwa na athari chanya kwenye biashara na mahusiano
madai ya uhamiaji walinzi wa spain pia wameokota maiti nne na kuokoa watu wengine kwenye pwani ya bahari ya atlantic kusini mwa mji wa cadiz
ni jukumu la kila kiongozi mwenye heshima kwa umma kuboresha sera na sheria na pia kuchukua hatua kumaliza mtazamo wa serikali inayoongozwa na netanyahu aliandika kwenye twitter
makundi ya kutetea haki za binadamu huko togo yameonya kuhusu kuanza kwa kampeni ya kuwanyanyasa wanaharakati nchini humo kwa juhudi zao za kuwahamasisha wananchi kujiunga na malalamiko ya miezi kadhaa dhidi ya rais anaekabiliwa na misuko suko ya kisiasa faure gnassingbe
katika moja ya mikutano ya kampeni rais wa alisema huvu mwanamme ni mtoto wetu na hatawaangusha
atakuwa na nyinyi wakati wote na atawahudumia kwa heshima kubwa
sukuk katika benki ya kiislamu watu wajinsia moja wanaofanya mapenzi nchini tanzania tayari wamekuwa wanakabiliwa na ongezeko la uvunjifu wa amani kubughudhiwa na kubaguliwa kwa kipindi cha miaka balozi bachelet amesema
na wale wanaojitetea haki zao kupata huduma za afya kuishi maisha huru yasiyo kuwa na ubaguzi uvunjifu wa amani na kukamatwa bila hatiya wameendelea kulengwa na hata kukamatwa
vyombo vya habari havikuweza kumuona kim wakati alipokuwa akisindikizwa katika gari aina ya mercedes benz limousine rangi nyeusi ambayo ilikuwa vioo vyake ni vya tinted kutoka uwanja wa ndege kwenda kwenye hoteli ya kifahari ya st
regis
sicily kariuki utawala wa uganda unadai kwamba bunge la eu limekasirishwa na msimamo mkali wa uganda dhidi ya ushoga na kuongeza kwamba haitatatizwa na vitisho vya kutopewa msaada wa kifedha wala silaha
alisema watu ambao wameshuhudia wasafiri wenzao wakifariki wapo kwenye msongo mbaya wa mawazo
alisema wanashuhudia msongo wa kiakili lakini wanapatiwa msaada kidogo wa kuwaponya kutokana na matukio ya kutisha wanayoyaona
wizara ya fedha ya zambia ilisema jumapili kwamba ipo wazi kuzungumza na makampuni ya madini nchini humo juu ya mipango ya serikali ya kuongeza kodi ya madini
kikosi cha g kinachoundwa na wanajeshi kutoka mali niger burkina faso chad na mauritania hawakujibu maombi ya kutoa maoni yao
bolton mwenye umri wa miaka amekuwa mchambuzi wa masuala ya siasa za kimataifa katika kituo cha televisheni cha fox news ambapo mara kwa mara amekuwa akichukua misimamo mikali hususan kuhusu korea kaskazini na iran
katika ardhi hiyo takatifu dini na siasa havigawanyiki
sikukuu ya pasaka imekuja wiki sita kabla ya mpango wa marekani kuhamisha ubalozi wake huko israel kutoka tel aviv kwenda jerusalem
akiwa jijini new york mara baada ya kukimbia kenya akombe alitoa taarifa akielezea kwamba uchaguzi wa marudio wa oktoba hauwezi kufikia vigezo vinavyohitajika
pia akaweka wazi kwamba kukimbia kwake kenya ni kwa sababu ya kuhofia maisha yake
kutokana na hali ya kisiasa ilivyokuwa wakati huo akombe anaingia katika orodha ya wanawake wa kukumbukwa kwa mwaka 
baba ya bush rais mstaafu george h
bush amemtaja mccain kuwa ni mzalendo wa kiwango cha juu mtumishi wa umma mwenye ushujaa wa kipekee
wizara ya afya imesema jumanne mlipuko huo uliodumu kwa wiki tano umeuwa watu na kuwaambukiza watu ambao tayari wameripotiwa kati yao wakiwa wamethibitishwa kuwa na ugonjwa huo
mtu wa tatu anayeshikiliwa ni kim dong chul ambaye alikamatwa huko rason upande wa kaskazini mashariki ya ncha ya korea kaskazini octoba 
alihukumiwa kifungo cha miaka jela na kazi ngumu mwaka baada ya kukutwa na hatia ya ujasusi
balozi wa marekani katika umoja wa mataifa nikki haley jumatatu alimuomba waziri wa mambo ya nje wa jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc kupeleka ujumbe kwa rais joseph kabila wa drc kuusu mauaji ya wachunguzi wawili wa umoja wa mataifa ujumbe huo unasomeka tafadhali muulize bwana kabila kile alichokifanya na orodha yangu
kadhalika zaidi ya wagombea kutoka vyama vitano vya siasa na wagombea huru wanne wanagombea viti katika uchaguzi ambao chama cha rais paul kagame rpf kinatarajiwa kunyakuwa idadi kubwa ya viti
chama cha rpf kinashikilia asilimia ya viti bungeni
mapema mwaka serikali ya tanzania ilianza kutilia mashaka utendaji wa makampuni ya kuchimba madini nchini humo hasa baada ya kuaminika kuwa kiasi kisichojulikana cha mchanga wenye madini kinatolewa nje ya nchi bila udhibiti mzuri
kampuni hiyo imesema kuwa hatua hii ilikuwa kwa ajili ya kuwasaidia watengenezaji hao kuhamisha apps zao kwa kufuata kanuni mpya ili kuzuia matatizo
baadhi walikuwa wamesema kuwa iwapo merkel hangechukua uamuzi huo serikali ya muungano anayoiongoza sasa ingekuwa katika hatari ya kusambaratika na uongozi wake kufika kikomo
katika hatua nyingine katika mkutano na waandishi wa habari jjijini dar es salaam mwishoni mwa wiki hii waziri wa mambo ya ndani ya nchi kangi lugola amesema jeshi la polisi linaendelea kuchunguza na kufanya kila linalowezekana kuhakikisha linampata mfanyabiashara mohamed dewji aliyetekwa alhamis iliyopita asubuhi wakati akienda mazoezi katika gym ya collasseum iliyopo oysterbay jijini dar es salaam
pamoja na kuwepo makundi ya wahalifu hawa sugu muno gedi anastahili sifa
yeye ni mwandishi wa habari za uchunguzi kwa kile kinawezekana kuwa ni moja ya maeneo magumu duniani mji mkuu wa somalia
katika duru ya kwanza ya uchaguzi mwishoni mwa mwezi wa novemba rajoelina alipata asilimia za kura na ravalomanana kujipatia asili mia 
rais paul kagame wa rwanda amevunja bunge la rwanda kulingana na ibara ya ya katiba ya nchi hiyo kwa matayarisho ya uchaguzi wa wabunge unaotarajiwa mwezi septemba tarehe 
kabla ya kulazimishwa kwenda uhamishoni miguna alikuwa amekamatwa na kuzuiliwa na polisi kwa takriban siku tano kwa tuhuma kwamba alitoa kiapo kinyume na sheria kwa kiongozi wa upinzani raila odinga mbali na kuwa mwanachama wa vuguvugu la nrm lililopigwa marufuku
balozi wa kenya india imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dcbaraza la seneti la marekani alhamisi limempitisha gina haspel kama mkurugenzi mwanake wa kwanza wa idara ya ujasusi ya marekani
kwa mujibu wa vyanzo vya kidiplomasia na usalama wengi kati ya warusi waliopelekwa car ni walinzi binafsi wa usalama wenye mikataba na majukumu yao yameongezeka ikiwa ni pamoja na kufanya mazungumzo ya suluhu kati ya makundi hasimu yenye silaha kutafuta miradi ya madini na kumshauri rais wa car
mfumo mwepesi kabisa kamanda wa jeshi la polisi mstaafu brig sabiiti muzeei ni igp mpya hivi sasa
pia museveni amemfukuza luteni jenerali henry tumukunde kama waziri wa ulinzi na kumweka jenerali elly tumwine
rais wa marekani donald trump amesema alhamisi atafanya mazungumzo na kiongozi wa korea kaskazini kim jong un ifikapo tarehe juni huko singapore
kati ya hao waliopewa msamaha jumamosi ni kizito mihigo na victoire ingabire umuhoza na wengine kati ya hao hukumu zao zilibadilishwa kwa uwezo aliopewa rais kufuatia maombi yao ya hivi karibuni juu ya kupewa msamaha juni 
amesema hivi sasa cpj wanajaribu kuwasaidia wafanyakazi hao kupata mapumziko baada ya kufikwa na misukosuko hiyo wakati wa ziara yao nchini tanzania
tayari nchi zimetia saini makubaliano hayo zikiwemo kenya na rwanda katika kanda ya afrika mashariki
rais wa uturuki recep tayyip erdogan amesema maafisa wa saudia wanalazimika kuthibitisha kuwa khashoggi aliondoka ubalozini
nchi hatari kuliko zote iwapo rashia watajibu hatua hiyo kwa kuchukua hatua za kuwafukuza wanadiplomasia wa marekani washington inaweza kuchukua hatua zaidi kwa mujibu wa afisa wa ngazi ya juu wa marekani akigusia kuwa dazeni ya majasusi wengine wa rashia ambao wameruhusiwa kubakia nchini wanaweza kukabiliwa na hatua wao pia kufukuzwa
wakaazi wanasema kwamba waliowashambulia walikuwa wamevalia sare za kijeshi na walikuwa wanazungumza kilingala
pia walipendekeza kufuata njia za kiutawala kuonana na ag au kwenda mahakamani kutafuta tafsiri ya mamlaka yake kwa tls
sheria ya usimamizi wa rasilimali za maji namba ya mwaka kifungu cha ambacho kinamtaka mtu yeyote anayetaka kuchepusha kukinga kuhifadhi kuchukua na kutumia maji kwenye chanzo cha maji juu ya ardhi au kujenga miundombinu yeyote kuomba kibali
jasusi wa zamani sergei skripal nab inti yake yulia walikutwa wamepoteza fahamu katika benchi la kupumzika kwenye bustani moja katika mji wa salisbury uingereza na kupelekwa haraka hospitali ambapo wameendelea kutokuwa na fahamu
wanaharakati wapaza sauti akionyesha furaha yake kwa kazi nzuri ya uchoraji wa picha yake mkewe obama amesema amekosa neno la kuelezea furaha yake
hatujui sababu za moto huo
mji wa paradaise ulijitayarisha vya kutosha kukabiliana na hali mbaya ya hewa kutokana na ukame na kukauka kwa mimeya lakini upepo mkali umesababisha hali hii mbaya kutokea na inatubidi kufahamu mabadiliko haya kwani tunaishi katika mazingira yasiyo ya kawaida
kuanzia hapo uingereza ililazimika kulinda mlango wao kwa kila hali huku croatia ikifanya mashambulizi makali hadi dakika kumalizika
uingereza mchezo wa kujihami katika dakika za nyongeza na ndipo mandzukic alipoipatia croatia bao la ushindi katiika dakika ya 
katika mkakati wake wa kusaidia waathirika hao ocha inasema fedha inayohitajika ni dola milioni za kimarekani ili kukidhi mahitaji yao ambapo mwaka jana walihitaji dola milioni kuwasidia watu milioni tatu waliokuwa katika hali mbaya ya kibinadamu
washukiwa wa makosa mbalimbali wanadai kupigwa na kuumizwa na vyombo vya usalama wakati wanapo kamatwa au wakiwa kizuizini
maziko ya mapacha hao yamehudhuriwa na watu wengi ambao walijitokeza kutoa heshima zao za mwisho
harakati hizo zilizidi pale ushindi wa rais kenyatta ulibatilishwa hapa afisi za shirika la africog zikifungwa huku usajili wa shirika la kenya human rights commission ukibatilishwa kwa madai ya kutolipa ushuru
unyanyasaji wa wahamiaji imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dc dzheykhun nasimi ogly aslanov lengo la kampeni hizo chafu mashtaka hayo yanasema ilikuwa kupanda mbegu ya chuki katika mfumo ya siasa za marekani ikiwemo uchaguzi wa urais wa mwaka 
who imetoa muongozo mpya wa hatua ambao unalenga kuhamasisha kunyonyesha watoto katika vituo vya afya kote duniani
barabara na baadhi ya mitaa imefurika maji mjini nairobi japo athari hii inatokana na kile ambacho wasimamizi wa kaunti wanaeleza kuwa ni kuwepo kwa ujenzi mbovu wa miundombinu isiyoweza kukidhi majitaka
mvua ikinyesha kwa wingi barabara za katikati ya jiji la kenya hujaa maji huku watu wengine wakilazimika kutumia mikokoteni kuvusha wasafiri
korea kaskazini tayari inakabiliwa na vikwazo vya kimataifa kupitia umoja wa mataifa pamoja na vile vya marekani kuhusu mpango wake wa kinyuklia
viongozi hao wamekiri kwamba kumekuwepo ukosefu wa kuelewana kati ya maafisa wa rwanda na uganda lakini museveni akawa mwepesi kuwalaumu mawaziri katika nchi zote mbili kwa kukosa kuwasiliana
alisema mtazamo wake ni kuwa vyombo vya usalama lazima vifanye tathmini juu ya mambo yajayo na kujitayarisha kwa sababu uhalifu unaotokea hapa nchini hauwezi ukatajwa kuwa si wa kawaida kwamba haujawahi kutokea duniani
washtakiwa wengine katika kesi hiyo ni mbunge wa iringa mjini peter msigwa mbunge wa kibamba john mnyika katibu wa chadema dk
vincent mashinji mbunge wa bunda ester bulaya na katibu wa chadema zanzibar salum mwalimu
rais emmanuel macron wa ufaransa anatazamiwa kukutana na wakuu wa vyama vya wafanyakazi wakuu wa makampuni na asasi za kiraia mjini paris jumatatu asubuhi kabla ya kulihutubia taifa katika juhudi za kumaliza malalamiko na maandamano yanayongozwa na vuguvugu la watu wanaova makoti manjano
tunataka mataifa ya afrika yafanikiwe na kuendelea kuwa huru kikweli kweli ameeleza
ndege mbili za russia zina uwezo wa kubeba silaha za nyuklia ambazo zilitua venezuela siku ya jumatatu kwa kile ambacho maafisa wa venezuela walisema ni mazoezi ya kijeshi ambayo yalipangwa kuboresha uwezo wao wa ulinzi
russia imepeleka marubani na wanajeshi wengine
vita vinavyo endelea yemen haviwezi kusuluhishwa kwa mtutu wa bunduki na kuwa juhudi zinatakiwa zifanyike na pande zote hasimu katika mgogoro huu kutafuta suluhu ya kisiasa balozi wa marekani nchini yemen amekiambia kituo cha tv cha alhurra kinacho dhaminiwa na marekani wiki iliyopita
baadaye iliripotiwa kwamba shughuli za uokoaji zilisitishwa hadi kutakapopambazuka
lakini hali hivi sasa katika eneo la bandari ya hodeida linaloshikiliwa na waasi bado ndio mzizi wa mgogoro huo
wajumbe hao wa somalia walisema wahamiaji hao wamewaambia wamepata mateso wakati wa safari yao kwenda libya na wanahisi hawana kingine cha kupoteza
rais moon amemfahamisha waziri mkuu wa japan shinzo abe ijumaa juu ya mkutano wa ijumaa alioufanya na kim
agizo hilo limesema mashirika hayo ambayo hayakusajiliwa rita brela na wizara ya mambo ya ndaniya nchi yanayofanya shughuli za kijamii yalitakiwa kutekeleza matakwa ya sheria ya ngo ya kuomba cheti cha ukubalifu
ipo haja ya kuwa wawazi katika kujadili baadhi ya masuala haya
wakenya na wamarekani yako maadili ambayo wanashirikiana kama vile demokrasia ujasiriamali na maadili ya familia lakini baadhi ya vitu siyo sehemu ya dini na utamaduni wetu na hatuwezi kulazimisha wananchi wetu mambo ambayo hawayapendi amesema uhuru
kundi hili la wanasiasa halikumtaka rais museveni kuwania urais mwaka na badala yake kumtaka bidandi sali kuwania urais kwa sababu wakati huo besigye alikuwa na umri mdogo ikilinganishwa na wenzake ambao tayari walikuwa wamezeeka alipewa jukumu la kuzuru kote uganda kuwashawishi viongozi wa nrm kutomuunga mkono museveni jambo ambalo alifanikiwa
museveni amesema kwamba hatakubali mataaifa ya nje kuingilia kati siasa za uganda akisisitiza kwamba wabunge bobi wine francis zaake hawakupigwa wanavyodai akiongezea kwamba anasubiri uamuzi wa mahakama kabla ya kuwachukulia hatua kali wote wanoeneza habari anazoziita uvumi za kupigwa bobi wine ili wamlipe kwa kumchafulia jina
chama cha wanasheria wa marekani alhamisi jioni kilihimiza kuwa kamati ya sheria na baraza kamili la seneti licheleweshe kupiga kura mpaka pale shirika la upelelezi wa makosa ya jinai fbi lipewe fursa kufanya uchunguzi wa kina wa maisha ya jaji juu ya madai yaliyotolewa na ford na wanawake wengine
ni lazima uchaguzi ufanyike kama ulivyopangwa kabila asema katika mkutano wake wa kwanza na waandishi wa habari tangu na kueleza kuwa uchaguzi huo utafanyika disemba kama ilivyotangazwa 
vipi iran inahusika yemen seneta mmoja mrepublikan alhamisi jioni waliitisha kikao cha pamoja kuhusu mswaada wa kuifungua serikali ya marekani saa kadhaa kabla ya muda uliowekwa kumalizika
imesema kuwa hatua inayofuatia ujumbe wa tweet utaokusanywa na kuhifadhiwa utakuwa ni wa matukio au maudhui maalumu ikiwa ni pamoja na matukio ya uchaguzi au masuala ya maslahi ya kitaifa kwa mfano sera za umma
serikali katika eneo lililojitangazia mamlaka ya kujitawala la somaliland imetakiwa kuacha kuwazuilia na kuwanyanyasa waandishi wa habari wanaoripoti mgogoro uliopo kati yake na puntland na kuondoa katazo lililowekwa dhidi ya stesheni za televisheni mbili kamati ya kuwalinda waandishi cpj imesema ijumaa
lakini tunasema hata kama zikinyesha mvua za aina hiyo angalau zikute kuna mikakati iliyochukuliwa ili kupunguza athari kama ambavyo tunashuhudia
riek machar l na rais salva kiir wakiwa juba april 
takriban wahamiaji walirejeshwa kwamba msaada wa iom na serikali ya sierra leone katikati ya mwezi december na kundi jingine lilirudishwa mwishoni mwa mwezi november
rushwa pia imegharimu maisha ya watu kwa kupitia urasimu amesema
grosso anawashauri wamiliki wa biashara kununua kabati maalum ya kuweka pesa na kwamba wanaokataa kupokea pesa taslimu wanastahili kulazimishwa kulipa faini ya dola 
msimamo wake unaungwa mkono na baadhi ya watu
grosso anaeleza kuwa karibu asilimia ya wakazi wa jiji la washington hawapati huduma za benki au hawawezi kunufaika na huduma za benki kwa vyovyote vile
hii ina maana kwamba hawana akaunti za benki kabisa na hawana kadi za benki kwa hivyo mfumo wao pekee wa malipo ni kwa kutumia pesa taslimu
tunawaomba wakongo waache kutuchokoza
tumekuwa wenye ustaarab kwa mda mrefu
kazi yetu kama serikali ni kuwalinda raia na mali yao amesema waziri mateke
mwigizaji reynolds machachari na mwenye haiba alikuwa ni mfano wa kiugwa katika miaka ya na pia kipenzi cha watu maarufu hollywood
taarifa ya wizara ya mambo ya nje ilieleza jumapili kuwa balozi mccullum ataendelea kutoa huduma za kibalozi kwa spavor na ataomba kupata fursa zaidi ya kuonana nae
trump amemlaumu seneta jon tester mdemokrat kutoka montana kwa kuuwa uteuzi wa jackson katika nafasi ya baraza la mawaziri kusimamia idara inayoshughulikia wanajeshi wastaafu milioni na ina wafanya kazi 
polisi wenye nguo za buluu wakifuatilia maandamano khartoum kwa kifupi libya sio nchi salama
utafiti wetu unaonyesha jinsi wakimbizi na wahamiaji wanavyokabiliwa na mateso kuwekwa kizuizini na kutakiwa kulipa fidia
serikali ya niger lazima iwaruhusu watu hawa kurejea nchini humo kwa mujibu wa majukumu ya serikali chini ya mkataba wa wakimbizi na washirikiane na shirika la kusimamia wakimbizi la umoja wa mataifa kuwatafutia sehemu mbadala wakimbizi hao iliyokuwa salama amesema mtafiti huyo
trump alisema kama ishara kwamba anaiheshimu afrika atamtuma waziri wake wa mambo ya nje rex tillerson kutembelea mataifa kadhaa kuanzia mwezi machi mwaka huu
amesema kuwa mkataba huo uliofikiwa chini ya rais mstaafu barack obama haukuleta utulivu haukuleta amani na hautoweza kufanya hivyo kabisa
trump amefafanua na unajua kuna uwezekano kuwa mkutano huo utafanyika
kuna fursa hiyo kuna uwezekano mkubwa kwamba usifanyike
sitaki kupoteza muda mrefu na nina uhakika kuwa yeye kim wa korea kaskazini hatapendelea kupoteza muda mwingi
kwa hiyo kuna uwezekano mkubwa kwamba hautafanyika na hilo ni sawa
hiyo haimaanishi kuwa hautafanyika hapo baadae
lakini inawezekana usifanyike mwezi juni 
lakini kuna fursa nzuri kuwa tutafanya mkutano huo
katibu mkuu wa umoja wa mataifa antonio guterres akizungumza katika kikao cha ufunguzi amekisifu kikosi cha pamoja cha mataifa ya g ya sahel kwa kuanza kukabiliana na itikadi kali katika kanda yao
bunge la umoja wa ulaya lilikubaliana kwamba halitaendelea kutumia hoja ya uganda kuwapa hifadhi wakimbizi kutoka nchini jirani kunyamaza huku raia wa uganda wenyewe hasa wapinzani wa rais museveni wakiendelea kuuawa kupigwa na kuumizwa huku wakiwa hawana uhuru wa kujieleza
licha ya mwanafunzi huyo kutoka mkoa wa kigoma kupata ufadhili wa masomo wa chuo kikuu cha dar es salaam udsm kutoka serikalini anahitajika kupeleka katika idara ya uhamiaji cheti chake cha kuzaliwa cha baba yake mama yake cha bibi na babu mzaa baba na mzaa mama
waziri amesema kuwa mifumo mingine inatayarishwa kupunguza kiwango cha muda ambao huchukua kuwalipa wagavi suppliers
wazo la kusaini makubaliano rasmi ya amani limeangaziwa sana wakati wa mkutano wa hivi karibuni kati ya pyongyang seoul na washington yenye lengo la kumaliza utengenezaji wa silaha za nuclear katika pennisula ya korea
papa francis amesema jumatatu kila juhudi lazima ifanyike kuhakikisha utamaduni wa kanisa katoliki unazuia siku za usoni vitendo vya unyanyasaji wa kingono vinavyo fanywa na mapadri kwa watoto na iwapo unyanyasaji huo utafanyika iwepo mikakati ya kuweka wazi udhalilishaji huo
wamekubali kwa kiwango kikubwa kuongeza majukumu yao na hivi sasa tunayo furaha na nato iliyokuwa na nguvu sana sana kabisa trump aliwaambia waandishi wakati wa kufunga mkutano wa washiriki huko brussels
lakini hakueleza nchi gani iliahidi kitu gani
tafrija hizo zinaanza kufanyika baada ya saa sita mchana katika kanisa la mtakatifu george lenye umri wa karne ambapo prince harry alibatizwa mwaka 
wakati wa mahojiao ya ijumaa miguna alisema kwamba licha ya kumkosoa vikali raila odinga na kusema kuwa hana uwezo wa kuiongoza kenya sasa amebadilisha msimamo
viongozi hao wanatarajiwa kuzungumzia masuala ya uchumi mabadiliko ya hali ya hewa uhamiaji na masuala mengine muhimu katika mkutano huo
katika hatua nyingine amelifananisha bunge lake na utawala wa rais mstaafu jakaya kikwete baada ya wabunge wa chadema halima mdee na cecil mwambe kudai mhimili huo unaingiliwa na serikali
baada ya kuzuiliwa kwa siku nne kuna wale ambao wamewalipa wamiliki wa mitumbwi dola moja unusu kuwavusha mto kuingia mexico nakuna wale wanawake na watoto waloruhusiwa kuvuka mipaka na maafisa wa mexico pia wameanza kuwaorodhesha baadhi na kuwapatia hati za kusikiliza kesi zao za ukimbizi
jeneza la winnie lilifunikwa na bendera ya afrika kusini huku baadhi ya waombolezaji wakivalia nguo zenye rangi ya chama cha african national congress anc
tamko hilo limeendelea kusema kama vyama vya siasa vyenye uhalali na vyenye utaratibu uliowekwa rasmi kisheria na kikatiba tutatangaza rasmi namna na utaratibu wa kufanya mikutano yetu ya hadhara katika kila kona ya nchi yetu hatutaruhusu katazo haramu na lisilo na mashiko ya kisheria litumike kutuzuia kutekeleza wajibu wetu
kwa mujibu wa shirika la habari la afp wazazi wa mtoto hawakuwa nyumbani wakati wa tukio hilo
mama alikuwa nje ya mji na baba ya mtoto huyo amepangiwa kufika mahakamani jumatatu baada ya kuhojiwa ni kwa sababu gani alimwacha mtoto peke yake
ni kweli kuwa silaha nyingi na risasi zinaingia sudan kusini kupitia kenya na uganda aliongeza adama dieng
ufisadi kwenye idara ya misitu kenya hata hivyo netanyahu amekanusha kutenda kosa lolote akisema kuwa tuhuma hizo ni habari feki tamko ambalo trump mara nyingi amelitumia katika kuelezea uchunguzi wa kipindi cha miezi kadhaa juu ya tuhuma kuwa kampeni yake ilishirikiana na urusi kumwezesha kushinda uchaguzi wa urais wa marekani wa mwaka 
washirika wawili waandamizi wa rais wa burkina faso aliyeondolewa madarakani blaise compaore na takriban watu wengine walifikishwa mahakamani jumanne wakituhumiwa kupanga jaribio la mapinduzi mwaka dhidi ya serikali ya mpito
jeshi la polisi hata hivyo alipoulizwa kutoa kauli kumhusu cohen rais trump hakusema lolote na badala yake akaingia kwenye gari lake na kuondoka
katika tamko lake alilotuma kwa vyombo vya habari chebukati amekataa kuwarejesha kazini aliyekuwa makamu wa mwenyekiti consolata maina na kamishna margaret mwachanya akisema kuwa walifuata utaratibu wa kuacha kazi iebc na katiba
azimio hilo lilipitishwa kwa kura tisa za ndiyo zilizokuwa zinahitajika na kura zilikuwa za wale waliojizuilia kati ya wajumbe wa baraza la usalama
kituo kikuu cha umeme cha kinshasa kimeja maji ya mvua januari 
voa topcongo abdul nondo mwanafunzi wa chuo kikuu cha dar es salaam anakabiliwa na mashtaka ya kutoa habari za uongo kwamba alitekwa nyara mnamo tarehe mwezi machi mwaka huu baada ya kutoweka katika mazingira tatanishi na baadae kuripoti polisi
hii inafuatia hatua ya rais pierre nkurunziza kuamua kuwania muhula wa tatu hatua iliopingwa na wapinzani walioitisha maandamano makubwa wakisema nkurunziza alikiuka katiba ya nchi ambayo hairuhusu rais kuwaniya mihula zaidi ya miwili
willy bett rais wa marekani donald trump ametishia kuiwekea uturuki vikwazo kama sehemu ya kampeni ya kutaka mhubiri huyo aachiliwe huru
mnangagwa aliyekuwa makamu wa rais chini ya mugabe ameahidi kukaribisha wageni kuja kuwekeza nchini humo na pia kurejesha mahusiano na nchi za magharibi baada ya kuchukua madaraka
tunachofahamu ajali hii ilitokea usiku na bado hatujaweza kujua mazingira yaliyopelekea ajali hiyo kutokea
lakini serikali ya kongo mwisho wa mwaka iliahirisha uchaguzi hadi disemba ikidai kuwa kulikuwa na matatizo ya matayarisho ya uchaguzi
serikali ya tanzania imechukuwa hatua hiyo baada ya madai yaliyo andikwa katika vyombo vya habari nchini tanzania kuwa wanunuzi binafsi wamegoma kununua korosho
baraza la seneti nchini rwanda lilijadili alhamisi suala la kutenga vituo vitatu vya kumbukumbu ya mauaji ya halaiki na kuvigeuza sehemu ya urithi wa dunia
sherehe hizo zitaendelea kwa wiki nzima ambapo taifa zima linakuwa katika maombolezi na nyumba za starehe husitisha huduma zote ila zile za dharura
bina anafanana na mwanadamu angalau kichwa na mabega yake
sauti yake inafanana kama ya mwanadamu
na mnamo msimu wa baridi kuanza mwaka amekuwa ni roboti wa kwanza kabisa aliyekuwa na akili ya bandia iliyomwezesha kukamilisha kipindi cha mafunzo katika chuo kikuu
trump amekuwa akikiita kitendo cha fbi kumtumia jasusi ambaye alipeleka mazungumzo yake aliyokuwa akifanya na washirika wake wa kampeni kuwa ni spygate sherehe ya kuapishwa kwake imefanyika ikulu ya kuala lumpur na kumaliza uvumi uliokuwa unaenezwa kuwa chama cha barisan national coalition kingejaribu kunang ania madarakani
kwa mujibu wa ripoti hiyo may kilo sawa na hizo ziligharimu shilingi 
lakini muswada huo haukufua dafu baada ya kutopata idadi ya wajumbe inayo hitajika ili kuupigia kura
marekani ina kikosi kidogo katika tume ya kimataifa ya ulinzi wa amani nchini mali minusma inachangia chini ya darzeni mbili ya wanajeshi kwa jeshi ambalo lina zaidi ya wanajeshi wengi wao kutoka burkina faso chad bangladesh na senegal
tamasha hizo za siku nne ambazo zilianza ijumaa na kwendelea hadi jumatatu zilifanyika katika kituo cha utamaduni wa wakenya waishio nje ya nchi kenyan cultural center kcc kilicho chini ya usimamizi wa kanisa la kenyan american community church kacc
hadi hivi sasa hakujakuwepo na uokozi wowote isipokuwa mtu mmoja ambaye aliokolewa na boti ya uvuvi
imetokea kwa mvuvi wa libya na watu wengine wawili walionusurika kuogelea hadi ufukweni
naamini kwamba walinzi wa pwani wa libya wanatafuta wengine walionusurika kwa wakati huu amesema msemaji headon
kiongozi wa walio wengi katika baraza la senet m republican mitch mcconnell kwa mujibu wa gazeti la habari leo waziri huyo alizifafanua kanuni hizo kuwa zinatambua kiswahili na kiingereza tu kuwa lugha rasmi zitakazotumika kwenye matangazo ya redio na runinga
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dc
waziri mmoja nchini india amejiuzulu jumatano kufuatia tuhuma kutoka kwa wanawake wanaodai kuwa amewanyanyasa kingono wakati alipokuwa mhariri mkuu katika nafasi hiyo siku zilizopita
umoja wa ulaya umeeleza kuongezeka kwa wasiwasi juu ya suala zima la uhuru wa habari
watu wanaohamasisha uhuru wa habari wanasema uminyaji wa demokrasia na vitisho vinaongezeka
mwandishi wetu ameripoti kuwa nyuma ya sauti nyingi za kutupilia mbali ripoti hii palikuwepo mkono wa mawakala waliotumwa na kupewa masharti ya kufanikisha juhudi za kutoiidhinisha ripoti hiyo
maandamano hayo ni sehemu ya shinikizo la wafuasi wa mbunge robert kyagulanyi maarufu bobi wine wakitaka aachiliwe huru
pia waandamanaji kadhaa wamekamatwa na wanajeshi hao
wakati wakenya wakiadhimisha miaka hamsini na mitatu ya jamhuri mwaka rais uhuru kenyatta aliyashtumu baadhi ya mashirika yasiyo ya kiserikali kwa kushirikiana na taasisi fulani za kigeni zinazofadhili mashirika hayo kuhujumu uhuru wa wakenya kuchagua viongozi katika uchaguzi wa mwaka jana
gazeti hilo limesema kuwa watoto walionekana kuwa na vijidudu hivyo nchini ufaransa mmoja nchini spain na pia kunauwezekano yuko mwengine ugiriki
majibu ya waziri kabudi hata hivyo polisi wamekanusha tuhuma hizo za mauaji na wanasisitiza kuwa wamekuwa wakiwauwa washukiwa ambao walikuwa na silaha kwa kujihami wao wenyewe katika operesheni halali ya kupambana na madawa ya kulevya
rais uhuru kenyatta wa kenya amewaomba msamaha wananchi wote walioathiriwa na hali ya kisiasa iliyojiri nchini humo mwaka 
read more at bunge la congress linaundwa na wawakilishi wanaochaguliwa kila baada ya miaka miwili na watu wa majimbo mbalimbali
kwa mujibu wa katiba ya marekani
wakati wa kuchapisha ripoti hii serikali ya kenya haikuwa imetekeleza maagizo ya mahakama kuu kuitaka imrejeshee hati yake ya kusafiria
harman manyora mhadhiri wa chuo kikuu cha nairobi na mchanganuzi wa siasa za kenya anaeleza kuwa huenda rais kenyatta analegeza msimamo na kutaka kufanya mazungumzo na odinga kufanikisha ajenda yake ya maendeleo
wakati huohuo waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo amesema jumanne marekani bado inaendelea na maandalizi ya mkutano wa juni 
idadi kubwa ya viwanda na biashara nchini uganda vinamilikiwa na raia wa india na wanachangia asilimia ya ushuru wa uganda
wakati walipofurushwa mnamo mwaka raia wa india walikuwa wanamiliki asilimia ya biashara za uganda na kuchangia kwa pato la taifa kwa kiwango cha asilimia 
rais huyo amempa ujumbe huo waziri mkuu wa zamani edward lowassa ambaye sasa ni kiongozi wa chama cha upinzani cha chadema
msemaji wa wizara ya mambo ya nje ya marekani heather nauert amesema katika tamko lake kuwa marekani inaendelea kufuatilia kwa karibu ripoti ya april ya madai mengine ya shambulizi la kutumia silaha za kemikali mara hii ikilenga hospitali katika eneo la douma nchini syria
hata hivyo inafahamika kuwa vitendo hivi vya unyanyasaji vilifanyika siku za nyuma lakini kadri muda ulivyopita tumekuja kujua maumivu ya wengi walioathiriwa na vitendo hivi francis alisema katika barua yake
wabunge wa kenya wamepitisha miswada kadhaa ambayo itafanya uhuru wa kujielezea kuwa ni kosa la jinai na kufanya waandishi wa habari na wanaomiliki blog kuwa wa kwanza kuathirika na muswada huo iwapo utasainiwa alisema mratibu wa cpj afrika angela quintal huko new york
waliowasalisha kesi hiyo pia wanapinga hatua ya bunge hilo kuongeza muda wa rais na wabunge kutumikia wadhifa huo kutoka miaka hadi 
mvua kubwa na maporomoko yaliyotokea usiku kucha jumatano yaliharibu nyumba hizo ambazo zilikuwa zimejengwa pembeni ya mlima
taarifa ya serikalli ya tanzania imefuatia matamko yaliyotolewa na nchi za magharibi wiki za hivi karibuni yakielezea wasiwasi wao kutokana na matukio ya kiusalama ambayo wameeleza yanatishia utawala wa kisheria na maadili ya kidemokrasia nchini tanzania
makubaliano hayo yalinuia kusitisha mapigano ya miaka minne ambayo yamesababisha vifo vya maelfu ya watu
siasa zilijitokeza kuonyesha kuwepo athari za brando katika sherehe za tasnia hiyo
baada ya kupekuliwa na kupokonywa pasipoti zao viongozi hao walitolewa kutoka kwenye hoteli na kupelekwa kusikojulikana imeongeza
watu wengine zaidi wameripotiwa kujeruhiwa katika shambulizi hilo
mtu mmoja aliyeshuhudia tukio hilo ameiambia voa magari ya huduma ya dharura yalifika katika eneo hilo ili kuwachukua wale wote walioumia
ameongeza kuwa shilingi bilioni zilizotolewa hivi karibuni na eurobond zitaweza kukidhi mahitaji ya taifa hilo
hata hivyo ramaphosa anakabiliwa na changamoto kadhaa ikiwemo kuendeleza uchumi ambao ulikuwa umedidimia
sarafu ya rand ya afrika kusini leo imefikia kiwango kizuri katika soko la fedha dhidi ya dola ya marekani katika kipindi cha miaka mitatu kufuatia kujiuzulu kwa zuma
ujumbe huo wa tweet uliotolewa na trump unaelekea kuwa ni majibu dhidi ya pendekezo la rais cyril ramaphosa juu ya sera ya mageuzi ya ardhi nchini afrika kusini
vyombo vya usalama vimemfungulia mashtaka nikolas cruz ya kukusudia kuua baada ya kudaiwa kuwa aliwamiminia risasi wanafunzi na waalimu kwa kutumia bunduki ya kivita jumatano katika shule ya sekondari ya south florida ambako aliwahi kuwa mwanafunzi na baadae kufukuzwa kutokana na utovu wa nidhamu
hatua hiyo imekuja wakati serikali inapambana na kashfa ya rushwa inayohusisha taasisi za serikali
nafikiri ni msiba kwa wakristo waislam na dini nyingine zote
ukiangalia mengi ya makundi hayo kiwango cha wahamiaji wao imepungua kwa asilimia 
mwili wake ulisafirishwa kwa treni maalumu hadi mji wa college station huko texas na alizikwa kwenye eneo la chuo kikuu cha texas a m ametowa wito kwa umoja wa afrika au na un kuendelea kufuatilia suala la haki za binadamu nchini burundi na kuchukua hatua zinazo stahiki dhidi ya wanao jihusisha na vitendo vya uvunjaji wa haki za binadamu
rais amesema uongozi wake ulianza mwezi uliopita kurejesha vikwazo vikali dhidi ya programu ya nyuklia ya iran ambavyo vilikuwa vimeondolewa katika makubaliano yaliyofikiwa na iran na vikwazo zaidi vitawekwa novemba na kuendelea
tuzo ya kumbukumbu ya nobel ya sayansi ya uchumi itatolewa jumatatu octoba 
shirika la utafiti wa masuala ya kiuchumi na hisa moody s linaeleza kwamba mfumo wa kutumia benki za kiislamu katika biashara umekuwa ukiongezeka kote duniani katika miaka ya hivi karibuni na hasa barani afrika kama ilivyokuwa imetarajiwa hakubadilisha msimamo
hii pengine siyo kwa sababu hafahamu hali halisi lakini ni kwa sababu ya siasa za nyumbani
manbij imeendelea kuwa ni sehemu yenye mvutano katika mahusiano yaliyoko kati ya marekani na uturuki tangu wapiganaji wa syrian democratic forces sdf walipouteka mji huo uliokuwa mikononi mwa kikundi cha islamic state
wasudan kusini waliokoseshwa makazi kutokana na ghasia za kisiasa amekemea wale wanaotetea watu wanaoharibu kizazi akisema ingekuwa ni vyema jambo lako la faragha libaki kuwa la faragha
hapo awali saudi arabia ilisema khashoggi alikuwa ameingia katika ubalozi huo na kuwa taarifa za alikokwenda hazijulikani lakini baadae walisema alikufa katika mapigano ya kurushiana ngumi na hatimaye wakasema alikufa kwa kupigwa kabari
aidha katika mashauriano hayo kati yake na china serikali ya kenya imeeleza kupata ufanisi wa aina yake kuweza kuyashawishi makampuni binafsi kuja kuwekeza mabilioni ya fedha nchini kenya
siku za karibuni waandamanaji na maafisa wa usalama walipambana katika mitaa mbalimbali nchini humo
waziri mkuu anayeondoka madarakani amejigamba jinsi utawala wake ulivyoshughulikia uchumi wa nchi tangu achukue madaraka mwaka 
ethiopia imeelezewa itakuwa ya pili barani afrika kwa uchumi unaokuwa haraka mwaka huu wa 
hatuna matatizo kufanya mazungumzo na upande mwengine
tutafanya tathmini na kuamua iwapo mazungumzo ya stockholm yanapewa umuhimu unaotakiwa au la kesho msemaji wa waasi ameuambia mtandao wa televisheni ya lugha ya kiarabu
maseneta wanataka ubalozi wao uanze kufanya juhudi za kuhakikisha kunakuwa na uchaguzi huru na wa haki mwaka 
inaonya kwamba kuongezeka kwa nyuzi mbili zaidi kutaongezea kwa kiwango kikubwa majanga ya kiasili kuharakisha kuyayuka kwa barafu katika bahari ya arctic na kusababisha visiwa kutoweka chini ya bahari inayopanda na kusababisha hali ambayo itakua vigumu kuzalisha chakula cha kutosha kulisha wakazi wanaoongezeka duniani
wengi kati ya wasichana hao wengi wa wanafunzi hao walioachiwa huru hawakuletwa wote sehemu moja
waliachwa njiani na wao wenyewe walirudi majumbani kwa wazazi wao
mnamo mwezi septemba trump alisitisha programu ya daca lakini alilipa bunge la congress mpaka machi kutathmini suala hilo ambapo alijadiliana kwa kina na wabunge wa marekani jumanne katika mkutano wa ikulu ya white house ambao nadra huonyeshwa kwenye luniga
huko zimbabwe mlipuko mkubwa ulitokea kwenye uwanja wa michezo mjini bulawayo muda mfupi baada ya rais wa nchi hiyo emerson mnangagwa kuhutubia mkutano wa kisiasa
uhaba wa mvua watishia ukame zimbabwe balozi wa kenya nchini ufaransa makamu waziri wa mambo ya nje kim kye gwan mwakilishi katika mazungumzo ya nyuklia wa muda mrefu na mwanadiplomasia wa ngazi ya juu amesema katika tamko lililotangazwa na shirika la habari la serikali la korea kaskazini iko tayari kuipa marekani muda na fursa kufikiria suala la mazungumzo
imelezwa na mkuu huyo kwamba wapiganaji hao wa al shabaab walifanikiwa kupora dukani na kutoweka bidhaa muhimu kama vile sukari mafuta ya kupikia maziwa unga pamoja na vitu vingine baada ya kushambulia kituo cha polisi na kuiba gari
rais wa peru pablo kuczynski alitangaza jumatano kwamba alikuwa ameiamuru wizara ya uchukuzi kupanua barabara hiyo ili mabasi yaache kupitia sehemu hiyo hatari
uganda imesema inatazamia kuvuta watalii wengi baada ya kuzindua jengo la kumbukumbu za ukatikli uliotekelezwa na rais wa zamani wa nchi hiyo idi amin
maafisa wa somalia wanasema malori mawili yaliyobeba wahanga wa kujitolea yalijaa milipuko iliyoteguka kwenye kambi ya jeshi ya amisom huko bula marer kilomita kusini ya mogadishu na moja ya miji mikubwa katika mji
hii ilifuatiwa na shambulizi lililofanywa na al shabaab kwenye kambi
april lakini hatua hiyo ilikwamishwa na mgawanyiko wa kundi la wabunge walio wengi wa republican pamoja na wa democrat walioungana pamoja ikiwa ni mara mbili katika wiki za karibuni ambapo wabunge walikataa mabadiliko ya uhamiaji yaliyopendekezwa na rais trump
kamati hiyo inachunguza shutuma za ufisadi katika seka ya madini aina ya almasi
mnamo mwaka wa mugabe na zimbabwe walipoteza dola bilioni kutokana na kile kinachoelezwa kuwa ufujaji katika sekata hiyo
kwa upande wake balozi mseleku alisema akiwa nchini anajiona kuwa yuko nyumbani kwa sababu nchi yake ina historia kubwa ya ushirikiano na tanzania
kulingana na mkuu wa polisi wa wilaya ya ventura geoff dean mshambuliaji huyo pia ameuawa ingawa haikufahamika mara moja aliuawa na nani
mackey ikiunganishwa na kompyuta yenye piano na kuwekwa ndizi basi ndizi zile zinatoa mlio badala ya kompyuta hali kadhalika umeme huo unaweza kupitia kwenye mkono wa mtu na mkono huo ukatoa sauti ya piano
wakati huo huo rais bashir alihutubia umati wa wafuasi wake katika mji wa wad al madani katika jimbo la jezira akiwaeleza kwamba hali ya kuporomoka kwa uchumi ilikuwa ni matokeo ya vizuizi vya kiuchumi kutoka nje ya sudan
abe atatumia nafasi hiyo ya mkutano kukutana na kim juu ya suala tata la raia wa japan waliokamatwa na korea kaskazini miaka ya na wakitumika kuwafundisha majasusi wake
tokyo inasema raia wake walitekwa lakini inashuku kuwa zaidi ya dazeni wengine walichukuliwa
emmanuel shadary akitolea ufafanuzi kashfa hiyo bungeni masauni alisema suala hilo limeshafunguliwa jalada la uchunguzi na hatua stahiki zitachukuliwa kwa watakaobainika
kandoro alifariki dunia ijumaa usiku katika hospitali ya taifa muhimbili nmh alipokuwa akitibiwa
tamko hilo limetolewa kwa makubaliano yaliofikiwa na mabalozi wote wa nchi za umoja wa ulaya walioko nchini tanzania na kuungwa mkono na mabalozi wa canada norway na switzerland
katibu mkuu taifa wa chama cha mapinduzi ccm abdulrahman kinana amestaafu
maafisa wa kampuni hiyo wamesema kuwa wanaamini kuwa kuathiriwa kwa bidhaa zao na sumu hiyo kumetokana na matengenezo yaliofanyika katika kiwanda chao cha celia huko craon kaskazini magharibi ya ufaransa
paul ryan wachambuzi wa siasa za uganda wanasema kwamba huenda chama kipya atakachounda mugisha muntu kikawa na uhusiano na bobi wine mwanamziki ambaye amepata umaarufu wa kisiasa kushinda kiti cha bunge bila kuungwa mkono na chama chochote cha kisiasa anayeendeleza siasa zake kwa kutumia nguvu za watu maarufu kama people s power
tundu lissu kufungwa kwa baadhi ya idara za serikali kuu ya marekani hakuonekani kuwa suluhisho la karibuni litapatikana huku rais donald trump akisisitiza siku ya jumanne kuwa serikali itaendelea kufungwa mpaka madai yake ya kutaka fedha za ujenzi wa ukuta kwenye mpaka wa marekani na mexico yameridhiwa
rais paul kagame katika jimbo la chicago seneta wa chama cha demokrat dick durbin ameungana na mamia wa waandamanaji nje ya jengo la serikali kuu
wanadiplomasia wanaowakilisha nchi zao kenya wameipongeza serikali ya rais uhuru kenyatta kwa hatua iliyochukua dhidi ya ufisadi
baada ya kuzuiliwa kwa siku moja nyingine katika rumande ya mahakama alihamishwa ijumaa kwenye jela ya kinshasa mpoyo amesema
kiaku hakuweza kulipa papo hapo dhamana ya dola za marekani zilizotakiwa na mahakama amesema
huwa tunatumia hii program ya kisasa
bidhaa zetu zote zimo kwenye program hii kwa mpangilio wa alfabeti na imeunganishwa kwa hii mashine ya kadi inayosoma maelezo kulingana na mnunuzi
unaingiza tu kadi yako unapomaliza kuagiza unachotaka mteja anasaini halafu malipo yanafanikiswa anaeleza manager wa kampuni ya jrink kate murphy
australia imeendelea kuwa inategemea sana makaa ya mawe kuzalisha umeme lakini wanaharakati wanaotaka mazingira yalindwe wanasema lazima iungane na juhudi za kimataifa katika kutafuta nishati mbadala endelevu
baadhi wanachangia asilimia ya pato la taifa wengine wamekubali kwa moyo mkunjufu kuongeza kiwango kufikia asilimia amesema
siku moja kabla trump alipendekeza kuwa washiriki wa nato waweke ahadi ya kutumia asilimia ya pato la taifa katika ulinzi ifikapo 
wakazi wafurahia kufanyika uchaguzi na baada ya kuikabidhi idara ya kuendesha mashtaka ya umma stakabadhi zilizo na mapendekezo mkurugenzi wa idara hiyo noordin haji alithibitisha jumatano kuwa upo ushahidi wa kutosha kumshtaki gavana huyu na maafisa wengine waliohudumu katika serikali ya jimbo la nairobi
mwaka huu wa umeanza na hakika wanawake wengi wanaendelea kufanya juhudi mbalimbali katika kujikomboa tusubiri tuone wale watakaokuwa wanawake wa kuigwa kwa mwaka 
television ya taifa ya iran imesema jumatatu kwamba watu wameuwawa katika siku moja wakati wa maandamano dhidi ya serikali ambayo yameibuka maeneo mbali mbali ya nchi hiyo tangia wiki iliyopita
usafiri ulisitishwa kwa saa kadhaa kufuatia kufungwa kwa barabara kati ya miji ya san diego na tijuana
uhuru kenyatta rais wa kenya ya pili ni mgogoro wa kiuongozi unaoendelea kukikumba chama hicho
na jambo la tatu ni kutoridhishwana ushiriki wake kama kijana na kiongozi katika kuchochea maendeleo ya nchi
juhudi za kumfikia kwa mahojiano hazikufaulu huku akituma ujumbe kwamba ataandaa kikao na waandishi wa habari siku ya alhamisi
wachambuzi wa siasa kama akol amazima wanasema kuondoka kwa muntu kusingeweza kuepukika
nina amini kuwa kuna fursa siku za usoni inayotokana na mshikamano imara wa kimataifa kuendelea kushinikiza suluhishi la kisiasa balozi wa marekani yemen methew tueller amesema
ameongeza kuwa marekani inataendelea na nia yake ya kutafuta suluhisho la kisiasa katika mgogoro huo katika nchi hiyo iliyo sambaratishwa na vita
white house jumamosi imelaani kile ilichokiita ni upuuzi wa orwellian wa china wakitumia mfano wa mtunzi wa simulizi za kitabu cha kiingereza na dira yake juu ya mustakbali wa taifa la kidikteta katika kitabu hicho mwaka 
white house imesema hatua hiyo ya china ni sehemu ya muelekeo wa kuhodhi maoni yake ya kisiasa kwa raia wa marekani na makampuni binafsi na kuitaka iache vitisho vyake na ubabe
wanufaika wa daca ni wahamiaji wasiosajiliwa walioletwa nchini marekani wakiwa watoto
walikuwa wamelindwa na programu ya daca iliyokuwa imesimamisha kwa muda hatua ya kuwaondosha nchini watoto hao wanapowasili iliokuwa imeanzishwa mwaka 
imeelezwa kuwa obama na mkewe walipitia picha zaidi ya dazeni mbili za wasanii kabla ya kuamua kuzikubali za wiley na sherald
ingawaje kituo cha kitafiti cha shirika la kiraia levada kimefanya utafiti disemba na utafiti huo unaonyesha asilimia ya wapiga kura walikuwa wamepanga kususia uchaguzi huo
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa anaripoti kuwa rais azali amefanya mabadiliko hayo kwa lengo la kumuondowa mhasimu wake mkubwa makamu wa rais djaffar said ahmed aliyepinga mabadiliko ya katiba akisema yanakwenda kinyume na katiba ya nchi hiyo
wakati huo huo msemaji wa white house sarah sanders aliwaambia waandishi wa habari siku ya alhamis kwamba rais trump na mattis wanafanya kazi vizuri licha ya kutokukubaliana juu ya sera za mambo ya nje na masuala mengine
rais wa marekani donald trump siku ya jumapili ali itetea idara iliyohusika kudhibiti wahamiaji nchini marekani ice dhidi ya wito kutoka kwa baadhi ya wapinzani wa democrat kwamba ifutwe kiongozi huyo wa ufaransa alitoa heshima zake pia kwa waziri wa ulinzi wa marekani aliyejiuzulu jenerali jim mattis akisema kwa muda wa mwaka walofanya kazi ameweza kushuhudia jinsi alivyokuwa mtu wa kutegemewa
mpaka sasa watu wasio pungua wamepoteza maisha katika mlipuko wa ugonjwa huu wakwanza kutokea upande wa mashariki ya drc
mjadala mkali juu ya umiliki wa silaha marekani umeibuka upya kufuatia shambulizi la bunduki lililofanywa na nikolas cruz wiki iliopita katika shule ya sekondari ya marjory stoneman douglas na kuuwa watu katika jimbo la florida
wapiganaji wa kundi la al shabaab wamefanya mashambulizi yaliyopangwa kutokea kwa wakati mmoja kwenye makambi matano ya jeshi katika wilaya ya lower shabelle huko somalia walioshuhudia na maafisa wanasema
waadishi walitumia fursa hiyo kumuuliza waziri wa mambo ya nje kama anaona kunamustakbali wa kuwepo mazungumzo kati ya marekani na korea kaskazini
mapendekezo hayo yalikuwa yamewasilishwa na mbunge wa chama cha upinzani ford kenya chris wamalwa
kofi annan akizungumza na waandishi wa habari katika moja ya mikutano
kabila alimteua emmanuel ramazani shadary kama mgombea wa ushirika wa utawala
shadary amewekewa vikwazo na umoja wa ulaya kwa shutuma za kuhusika kwake katika ukiukaji wa haki za binadamu
serikali ya congo inasema vikwazo ambavyo vinajumuisha marufuku ya kusafiri na kuzuia mali si halali kisheria
mwaliko wa rais mwakilishi wa wakimbizi licha ya shutuma hizo rambirambi ziliendelea kumiminika jumamosi kutoka kwa viongozi mbalimbali duniani kote huku wengi wakimtaja kama mwanadiplomasia wa kipekee ambaye alitetea amani na umoja maisha yake yote
mpatanishi wa sudan anasema kiongozi wa waasi wa sudan kusini riek machar ameamua kutia saini waraka wa hivi karibuni wa kufufua mkataba wa amani ili kumaliza vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyosababisha maafa makubwa kwa miaka mitano iliyopita
iran imelalamikia mahakama ya kimataifa kuhusu hatua ya marekani kuiwekea tena vikwazo vilivyokuwa vimefutiliwa mbali chini ya mkataba wa kimataifa wa nuclear wa mwaka 
kundi hilo limeshambulia darzeni ya majengo ya serikali mahoteli na malengo mengine huko mogadishu katika miaka ya karibuni
waziri wa mambo ya ndani ya nchi mwigulu nchemba ametakiwa kujiuzulu ili kuonyesha uwajibikaji kwa maelezo kuwa ameshindwa kusimamia amani
muigizaji wa vito corleone mwaka katika filamu the godfather bado ni mashuhuri sana na mwenye kukonga nyoyo za wengi katika tasnia ya filamu
wakimbizi wanasema idadi ya vifo inaweza kuwa iko juu kuliko ile iliotolewa na polisi
alisema kwa mfano ndege hizo zikitokea miji ya doha qatar brusssels ubelgiji amsterdam uholanzi na hapo mwaka kutakuwa na ndege ya moja kwa moja kutoka london hadi mombasa
gavana wa kivu kaskazini julien paluku ameiambia voa jumatano kwamba vipimo vya wakazi wa mtaa wa mangina waliokuwa na dalili za ugonjwa huo ikiwemo kuharisha na homa kali vilitumwa kinshasa jumatatu na vimethibitshwa kuwa na virus vya ebola
mabadiliko ya kutumia siasa kama chombo cha kuleta mafanikio ndio ambayo yamenipa nguvu ya kuingia katika siasa na kupanua demokrasia yetu imfikie kila mtu na kugombea kiti hiki ili kuleta sera ambazo zitasaidia watu amesema
mamia ya wananchi wa syria walijitokeza katika mji mkuu wa damascus jumamosi wakiendesha magari huku honi zikilia wakionyesha alama ya ushindi na kupeperusha bendera za syria kwa kupinga mashambulizi ya kijeshi ya pamoja yaliyofanywa na nchi hizo tatu
wengine walikuwa wakipiga makelele wakisema sisi ni watu wako bashar
idara inaeleza kwamba huwenda tsunami imesababishwa na mchanganiko wa mambo ikiwa ni pamoja na mmomonyoko wa ardhi chini ya bahari baada ya mlipuko wa volcano pamoja na mawimbi makubwa yaliyo sababishwa na mwezi mpevu
mnaweza kuuliza swali moja moja kwa wakati ngojea swali moja kwa wakati rais aliwakaripia waandishi
tangu tarehe oktoba serikali ya burundi ilisitisha shughuli za ngos kwa kipindi cha miezi kwa madai kuwa yanafanya kazi bila kuheshimu sheria za nchi
mashambulizi ya kutumia bunduki zenye nguvu hususan kwenye shule marekani yamezua mjadala mkali huku wanasiasa wakitofautiana kuhusu hatua za kudhibiti matukio hayo
na pengine alikuwa hana habari kuwa wachunguzi wakipitia akaunti zake za mitandao ya jamii walikuwa wamepata makosa yanayofanana ya maandishi yaliyo kuwa katika ujumbe alioutuma katika mitandao hilary clinton debbie wasserman shultz makossa yale yale yaliokuwa katika vifurushi ambavyo amefunguliwa mashtaka kwa kuvituma
huu ni mkutano wa tatu kati ya viongozi hao wawili tangu kukutana katika mkutano wa kihistoria mwezi april mwaka huu kwenye kituo cha mpakani kati ya nchi zao cha panmunjon
kulingana na shirika la habari la afp kikosi cha waokoaji kinaendelea na shughuli za kutafuta miili ya waliokufa
kampuni ya honda pia ilitangaza toleo la kifaa kiitwacho unicobb ambayo itasaidia watu walsio na uwezo wa kutembea mwendo mrefu au wenye ulemavu wa miguu kuweza kuwasaidia kutoka sehemu moja au nyingine
dkt obuku amesema pamoja na kuwa hataki kukubaliana na kushukiwa kuliko elezwa awali kwamba ni shambulizi la kisiasa lakini bado anawaza vipi majambazi wa kawaida walikuwa wamevalia vizuri sana na wanazungumza kiingereza fasaha akiliwalinganisha na wale waliomshambulia
shughuli za ulinzi wa amani katika nchi ya jamhuri ya afrika ya kati kwa tanzania zilianza hivi karibuni hicho kikiwa kikundi cha kwanza
spika wa bunge la marekani paul ryan jumatano ameyakataa madai ya rais donald trump kuwa idara ya upelelezi wa makosa ya jinai walimpeleka jasusi katika kampeni yake ya 
rais lungu ambaye yuko nchini rwanda kwa ziara ya siku mbili baada ya kutembelea jumba la makumbusho ya mauaji ya halaiki yaliotokea nchini rwanda mwaka 
naomba kutolea ufafanuzi kuhusu suala hilo
serikali tunatoa masikitiko makubwa kuhusiana na tukio hilo lilivyojitokeza na tayari tumeshafungua jalada la uchunguzi alisema
vituo hivyo vimefunguliwa hivi majuzi baada ya kufungwa kwa mda wa mwezi mmoja
hotuba ya hali ya kitaifa alioitoa jumatano imekuja baada ya taifa la kenya kujitosa katika uchaguzi ulioligawa na kudumaza uchumi wa nchi hiyo
mzozo wa burundi ulisababisha vifo vya mamia ya watu na wengine zaidi ya laki nne kukimbilia katika nchi jirani wengi wao wakiwa tanzania
taarifa kwa vyombo vya habari iliyotolewa na chadema jumatatu imesema baada ya kukamatwa jumapili alfajiri alipelekwa kituo kikuu cha polisi dar es salaam central police
iliyoongozwa na marekani iliyasukuma majeshi ya iraw nje ya taifa hilo katika muda wa wiki sita na bush alifanya maamuzi ya kuacha vita
wengi walikosoa maamuzi hayo wakisema yalikuwa ni mapema mno lakini heshima ya bush nyumbani na kwingine iliongezeka
alitumia fursa hiyo kuimarisha tena utaratibu wa amani kati ya waarabu na waisraeli na juhudi hii ilisababisha kuwepo kwa madrid conference baadaye mwaka huo huo
matope yamefunika sehemu kubwa sana
kutoka bukalasi hadi nalwzanza
ni mbali sana
ni sehemu kubwa sana imefunikwa
tuna hofu kwamba mvua ikiendelea kunyesha au ikiongezeke basi maporomoko zaidi yanaweza kushuhudiwa amesema wakikona mwangi kiunjuri kilimo kwa mujibu wa wakazi wa wilaya ya bududa kata ndogo ya bukalasi yenye milima mingi maporomoko ya matope yalianza kushuhudiwa saa nane alasiri alhamisi wakati maji matope na miti ikiporomoka kutoka juu ya mlima kufunika makao ya watu hadi sehemu tambarare madukani
spika wa bunge rebecca kadaaga alimwandikia rais museveni barua akitaka walinzi wa rais sfc waliohusika katika kuwapiga wabunge raia na waandishi wa habari wakamatwe na kushitakiwa katika kipindi cha siku mbili kinachokamilika kesho jumatano la sivyo aanze mkomo wa kuongoza shughuli za bunge
jaribio la tsvangirai kuwania urais mar ambili lilifuatiw ana shutuma za njama za kutama kumuua rais mugabe jambo ambalo lilipelekea kukamatwa kwake kwa tuhuma za uhaini
baada ya kumshinda mugabe mwaka tsvangirai alijikuta akitiwa mbaroni mara kwa mara kwa shutuma za ghasia za kijamii na kesi ndefu ya uhaini kabla ya kufutiwa mashtaka mwaka 
na kupokezwa kima cha kila mmoja
kagame alimweleza trump kwamba au iko tayari kushirikiana na marekani katika masuala mbalimbali miongoni mwa heshima mbali mbali alizopokea tangu wakati huo ni medali kutoka kwa malkia wa uingereza elizabeth na medali ya uhuru kutoka kwa rais barack obama
marekani ni mfadhili mkubwa wa operesheni za ulinzi wa amani za umoja wa mataifa ambapo inatoa takribani theluthi moja ya bajeti yake ya dola bilioni 
 kwa mwaka wa fedha ulioanza julai mosi hadi june mwaka 
mwaka jana balozi wa marekani katika umoja wa mataifa nikki haley aliongoza juhudi za utawala kupunguza bajeti nzima ya ulinzi wa amani ambapo umoja wa mataifa ulikubali kupunguza bajeti hiyo kwa dola milioni 
uongozi bora mashirika hayo mawili yanataka kupanua program hii kusudi unyonyeshaji watoto uwe ni kiwango cha kawaida cha huduma kwa watoto wote katika mahospitali yote lengo likiwa ni kufanikisha hilo kwa asilimia 
huo ni waraka wa tatu kutolewa na taasisi za dini ukitanguliwa na uliotolewa na baraza la maaskofu katoliki tanzania tec
kwa mujibu wa maelezo ya mshauri mkuu wa mufti wa rwanda sheikh mbarushimana suleiman taarifa hiyo imepokelewa na kilichopo sasa wameanza kuifanyia kazi
jamil mukulu anaripotiwa kupokea mafunzo ya moja kwa moja na aliyekuwa kiongozi wa kundi la kigaidi la al qaeda osama bin laden upande wa mashtaka umeeleza
pia inataka serikali kuwafunguliwa mashtaka wahusika wote kamishna mkuu wa haki za kibinadamu katika umoja wa mataifa zeid ra ad al hussein akisema kwamba umoja wa mataifa umesikitishwa sana na matukio nchini uganda
hakuna haja ya kuingiza siasa katika suala hili
iwapo ndugu yangu anashukiwa basi na ashtakiwe kama wengine alisema kenyatta
muungano huu utaifanya benki kuu kusitisha usimamizi wa benki ya twiga na mambo yote kuhusiana na benki hiyo yatafanywa na benki ya tpb kuanzia tarehe mei alisema naibu gavana dkt kibesse katika taarifa yake kwa vyombo vya habari
mahakama mmoja nchini kenya alhamisi imemhukumu afisa wa polisi nchini humo kutumikia kifungo cha miaka jela baada ya kupatikana na hatia ya mauaji ya mwaka ya mwanaume aliyeshukiwa kuiba simu ya mkononi
tunawaombea wale wote waliouwawa wanaozuiliwa gerezani kisiasa hasa wanaozuiliwa kwa makosa ambayo hawakufanya wanaopata vitisho dhidi ya maisha yao na taifa lote kwa ujumla amesema kiongozi wa dini ya kiislamu uganda mufti mubaje akiongezea kwamba maombi ya ijumaa ni ya kidini na hayahusiani kwa namna yoyote na siasa za nchi hiyo
kadhalika amesema kwamba maombi yataendelea kwa ajili ya kutaka haki kwa wanaozuiliwa gerezani waliodhulumiwa na vyombo vya usalama pamoja na waliouwawa
jumanne idara hiyo ilitoa taarifa iliyosema kuwa kwamba ni sharti aombe upya uraia huo kwa mujibu wa sheria
afisa mwandamizi wa idara hiyo joseph munywoki alithibitisha kwamba maafisa wake walikuwa wamempelekea miguna fomu za kuomba uraia
wademokrat ndiyo waliolazimisha sheria hiyo katika taifa letu
nina ichukia sheria hiyo
nachukia kuona watoto na wazazi wao wakitenganishwa trump alisema
taarifa zilizotolewa na global publishers tanzania alfajiri jumamosi oktoba ni kuwa mfanyabiashara huyo ameachiwa na kurejea nyumbani kwake kuungana na familia yake akiwa salama
akizungumza na mtanzania jumapili katibu mkuu wa chadema dkt vicent mashinji alisema katika uchaguzi huo idadi ya madiwani wao waliojiuzulu na kujiunga ccm walikuwa 
barua hiyo imesema kuwa magazeti yamekuwa yakidhibitiwa kwa kutozwa faini au kufungiwa kwa kuripoti habari ambazo zinaonekana kuikosoa serikali
alitajwa pia katika ripoti ya tume iliyoundwa kuchunguza mfumo wa uchimbaji udhibiti usimamizi na umiliki wa madini ya almasi na tanzanite akidaiwa kuhusika na dosari zilizoisababisha nchi kupoteza fedha nyingi
maadui zetu wameomba tufikie suluhu ya kusitisha mapigano na wanajua kwani nini amesema netanyahu
mapigano yamesababisha ukosefu mkubwa wa chakula nchini yemen na umoja wa mataifa umeeleza wasiwasi mkubwa wa kuzuka njaa nchini humo
kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na white house wakati ambapo watu wengi wanaungana pamoja kusherehekea mwezi mtukufu wa ramadhan rais trump na mkewe melania wana matumaini kuwa mwezi huu utakuwa wa baraka
jumuiya za kiislam na kikristo nchini indonesia zimelaani mashambulizi hayo na kutoa tamko la pamoja likisema hakuna hata dini moja duniani ambayo inahalalisha vitendo vya uvunjifu wa amani katika kufikia malengo yake
jumuiya hizo zimeitaka serikali kuchukua hatua madhubuti na za haraka kukabiliana na ugaidi na misimamo mikali
kama washington haitapata uungaji mkono wa umoja wa mataifa umoja wa afrika au taasisi ya kieneo igad marekani huenda ikaweka vikwazo hivyo peke yake hushek ameonya
frances mcdormand alitajwa kuwa muigizaji bora wa kike katika nafasi yake kama mama ambaye katika filamu hiyo alikuwa tayari kumumbua mkuu wa polisi katika juhudi zake za kutaka kumbainisha mtu aliyehusika na muuaji wa mtoto wake wa kike katika filamu maarufu three billboards outside ebbing missouri
ni nani bina gazeti la mtanzania limeripoti mwanasiasa huyo amesema kuwa zuio la wanasiasa kutokufanya mikutano ya hadhara na kunadi sera zao kwa wananchi ni kinyume na sheria ya nchi kwani hata katiba inatambua uwepo wa vyama vingi vya siasa nchini hivyo kuwazuia ni kwenda kinyume na katiba
baadhi ya wafuasi wa rais huyo walikuwa wamebeba mabango yalioandikwa fungeni mashirika ya wazungu yenye kumiliki kila kitu
afrika ni ya waafrika na ulaya ni ya wazungu
huye kenya wanasiasa wengi walipotea hivi hivi watu kuuawa mfano marehemu tom mboya waziri wa zamani wa kenya na mwanasiasa machachari wa kanu haya yalikwisha tokea kwa nini yasitokee na tanzania wanaoandaa mkutano huu wanatarajia kuwa itatoa fursa ya kutafuta muwafaka juu ya malengo mbalimbali yanayokinzana
mke wa rais wa wa marekani george bush mama barbara bush amefariki dunia
wanaounga mkono ujenzi wa bomba la gesi wa dola bilioni kutoka russia wanasema unaimarisha usalama wa nishati wa nchi za ulaya na kuongeza wigo wa biashara na inasaidia kupunguza uchafuzi wa mazingira unaotokana na moshi wa carbon dioxide
mjukuu wa mtetezi maarufu wa haki za binadamu martin luther king jr alishangiliwa kwa shanwe na vigelegele aliposimama kuhutubia mkutano wa washington
yolanda renee king iii alisema kizazi cha sasa ndicho kitaleta mabadiliko yanayohitajika
ghasia zinazoendelea drc kuelekea uchaguzi mkuu shirika hilo limesema kwamba sababu ya kuorodhesha michezo hiyo ya video games kama inayochangia ugonjwa wa akili ni kuhamasisha watu kuhusu hatari ya kutegemea sana michezo hiyo
ijapokuwa jukumu ni kulinda umma sudan kusini jukumu sasa ni la serikali ya sudan kusini jukumu la kuzuia uovu ni la kikanda na kimataifa alisema mjumbe huyo hizo ni sheria tulizokuwa nazo na ni sheria zinazoungwa mkono kwa asilimia na asilimia ya wakenya bila ya kujali wanatokea wapi amesema
maafisa wa serikali wamesema askari watatu wastaafu na wawili wa ngazi ya juu waliuwawa wakati wakisafiri kwenye kaunti ya kaskazini karibu na eneo linalopakana na somalia
ameongeza kuwa changamoto kubwa ilioko hivi sasa ni kupungua kwa mtiririko wa maji kwenda ziwa victoria ambayo ni moja ya vyanzo muhimu vya mto nile
vyanzo vya habari nchini tanzania vimeripoti kuwa waziri huyo aliongeza kuwa sasa hapo ndipo shughuli pevu lazima tujitegemee na ili tujitegemee serikali kuu serikali za mitaa lazima zijielekeze kukusanya mapato ya ndani ndiyo maana yake hakuna nyingine
alijitosa uwanjani tena mwaka wa na kuteuliwa kama mgombea rasmi mwaka wa chama cha republican kwenye uchaguzi wa mwaka uliofuata ambapo alipambana na kushindwa na mgombea wa chama cha demokratik barack obama
hoja hiyo inafafanua juu ya udhibiti wa bandari za somalia na kuungana na nchi za ethiopia na eritrea
hoja hiyo iliwasilishwa mwezi mmoja baada ya farmajo kukutana na waziri mkuu wa ethiopia abiy ahmed na rais wa eritrea isaias afwerki kwa mazungumzo juu ya kuimaisha uhusiano wa kiuchumi kati ya mataifa hayo ambayo yalikuwa hasimu
hoja hiyo itafanikiwa kama wale waliowasilishwa watapata uungaji mkono wa theluthi mbili kati ya wabunge wa bunge la somalia
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo na kiongozi wa korea kaskazini kim jong un wamekubaliana kupanga mkutano wa awamu ya pili kati ya marekani na korea kaskazini haraka iwezekanavyo ofisi ya rais wa korea kusini ilisema jumapili
katika eneo la utambuzi watafiti katika chuo kikuu cha johns hopkins kwenye kitengo cha kimmel cancer kilichopo baltimore maryland wamefanya utafiti wa upimaji damu ambao unasaidia kutambua aina nane tofauti za saratani
tuliweka muda huo maalumu kuanzia saa nne usiku hadi saa asubuhi lakini wadau wamekuwa wakali wanadai picha na nyimbo hizo zirushwe kuanzia saa usiku wakati watoto wamelala na mwisho saa asubuhi kabla watoto hawajaamka alifafanua
jaribio lake la kurejesha utaratibu katika nchi iliyokumbwa na vita vyasomalia
mwezi desemba katika wiki za mwisho za urais wake halikuwa na mafanikio na mapigano yaliendelea mpaka wakati wa urais wa clinton
kenya ilipewa masharti ya kudumisha usalama katika uwanja wa ndege jkia kuwahakikishia wasafiri usalama wao na vile vile kufanya mageuzi muhimu katika sekta ya usafiri wa anga
rosenstein anasimamia uchunguzi dhidi ya russia na ndiye aliyemchagua mwendesha mashtaka maalum robert mueller kuongoza uchunguzi huo
msemaji wa rais wa uturuki alisema ijumaa kwamba lengo la mkutano huo ni kufafanua hatua zilizohitajika kuunda suluhisho la kisiasa kwa ajili ya mgogoro wa syria
washirika wakuu wawili wengine katika mgogoro wa syria marekani na iran hawahudhurii mkutano huu
baada ya vuta nikuvute kati ya waendesha mashtaka na mawakili wa aliyekuwa wakili na mshauri wa karibu wa rais donald trump hatimaye michael cohen jumanne alikiri kuvunja sheria nane zikiwa ni pamoja na ubadhirifu wa fedha za kampeni na kuwalipa wanawake wnawake waloshiriki ngono na mteja wangu
hati ya mashtaka imeeleza kuwa kauli waliotumia ilikuwa inakiuka kifungu cha cha sheria za jinai ambayo inaharamisha kutumiwa kwa lugha ya matusi
muda mchache hapo awali waziri mkuu benjamin netanyahu alitetea uamuzi wa kusitisha mapigano katika gaza na kumaliza siku kadhaa za mapigano hatarishi kati ya pande hizo mbili
sahle work ni mwanadiplomasia mwenye uzoefu ambaye sasa amekuwa kiongozi wa kipekee mkuu mwanamke barani afrika
lakini kabla ya kufungua kesi hizo bodi inayoongozwa na fazul mohamed iliyaagiza baadhi ya mashirika hayo ikiwemo inuka kenya katiba institute na muhuri kufika mbele yake kwa madai kuwa mashirika haya yalihusika kuwaajiri watu wa asili ya kigeni bila vibali miongoni mwa sababu nyingine
haya ndio baadhi ya mambo ambayo tutakuwa tunajadili na wanachama wetu na baraza la seneti na rais ryan amesema
amesema ugunduzi wake ulikuja baada ya siku kadhaa za kujaribu kufahamu juu ya nini kilimtokea mwanae mwanaharakati wa haki za binadamu aliyepotea wakati wa maandamano ya kupinga serikali huko karaj agosti moja
maafisa nchini somalia wanasema idadi ya waliojeruhiwa imeongezeka kufikia na idadi ya waliokufa hadi sasa 
kennedy alikuwa ana andika maoni muhimu ya mwisho ya mahakama ya juu ikiwemo uamuzi wa kipekee wa ambao ulihalalisha ndoa kati ya watu wa jinsia moja nchini marekani
akitoa tamko hilo kwa waandishi wa habari dar es salaam wiki hii mkurugenzi mtendaji wa lhrc dkt helen kijo bisimba amesema wako tayari kuungana na wadau wengine kwenda mahakamani kuomba tafsiri ya neno uchochezi na baadhi ya vifungu vya kanuni ya maudhui kifungu namba nane
cohen alisema kwamba aliwalipa wanawake hao ili kuwanyamazisha wasitoe habari zozote kuhusu uhusiano wa kingono ambao alisema walikuwa nao na rais trump kabla ya mteja wake ambaye wakati huo alikuwa mfanyabiashara maarufu kujitosa uwanjani kuwania urais
wakosoaji wa serikali wanasema kwamba ushuru kwa mitandao ya kijamii unalenga kuminya uhuru wa kujieleza na kusambaza habari
waziri wa rwanda anaona ni vigumu sana kumpigia simu waziri mwenzake wa uganda
yapo mambo ambayo yanaweza kusuluhishwa kwa simu amesema museveni
hakutaja jambo lolote kuhusu pendekezo la kudhibiti silaha nchini
utafiti huo unaeleza kiwango hicho kinaondowa matumaini kwamba mataifa yataweza kufikia malengo yaliowekwa na makubaliano ya paris
uhsiano na mobutu sese seko yamkini kauli hiyo haikumpendeza rais trump ambaye alijibu kupitia mtandao wa twitter kwamba mcmaster hakueleza ukweli kamili
mashirika yasiyo ya kiserikali kwenye mkutano huo yameeleza kwamba kuna matumaini ya kufikia makubaliano ya utekelezaji wa mkataba wa paris wa kupunguza hali ya joto duniani kwa kati ya nyuzi 
 hadi nyuzi za celsius
wabunge wa jubilee ijumaa waliingilia kati kupinga kitendo cha kukaidi amri za mahakama na hasa suala lenye utata la kuondolewa kwa nguvu nchini wakili machachari miguna miguna kutoka nchini na kurudishwa nchini canada mkutano huo pengine unaweza kufanyika pyongyang agosti au utafanyika pembeni ya mkutano wa jukwaa la uchumi la eneo huko vladivostok russia mwezi september
pia itaongeza matumizi ya ulinzi kwa zaidi ya dola bilioni kutoka mwaka 
ikiwa ni sehemu ya muswada huo jumla ya matumizi ya ulinzi yataongezeka kufikia dola bilioni ongezeko kubwa kuliko yote katika kipindi cha miaka 
mkurugenzi wa hospitali ya mulago dkt evelyn nabunya alithibitisha vifo hivyo lakini hakutoa idadi kamili ya watu waliopoteza maisha yao kutokana na hali hiyo
kwa hiyo kutakuwa na shughuli mbalimbali ikiwemo maonyesho na mashindano ya soka vyakula na maandamano yatafanyika ili kusaidia baadhi ya maeneo yaliyokuwa yameathiriwa na umaskini kujua haki zao na kushinikiza kuchukuliwa hatua kutatua matatizo yao
nchi hiyo imeshuhudia wimbi la maandamano dhidi ya serikali tangu mwaka 
shirika la habari la afp limeripoti kuwa katika mkutano usio wa kawaida na waandishi kwa masaa mawili kabila alitoa kauli ya ufunguzi ambayo ilifuatiwa na maswali na majibu
vyanzo vya habari nchini tanzania vimesema kuwa lissu aliye kwenye matibabu nchini ubelgiji hatagombea tena baada ya kumaliza mwaka mmoja wa uongozi wake
wakili huyu anapokea uongozi kutoka kwa mtangulizi wake tundu lissu mb
chauvineau mugwengezo ambaye ni mwenyekiti wa chama cha upinzani upd amesema tamko la rais mkapa linadhihrisha kuwa viongozi wa afrika mashariki hawakuwajibika katika kazi yao
muda mfupi baada ya maafisa hao kurejea katika eneo hilo na kuanza kupambana nao kwa risasi
lakini mwanasiasa huyo mwenye utata ameshikilia kwamba katiba ya kenya inaeleza bayana kuwa mtu aliyezaliwa katika nchi hiyo hawezi kupoteza uraia wake
mratibu wa eneo la kaskazini mashariki muhammad saleh amesema wale waliohusika na shambulizi hilo walikimbia mara baada ya tukio hilo
ubalozi wa marekani umetoa ilani jumanne ukishauri kuwa maafisa wa serikali ya tanzania walikuwa wameonya kuwa kutakuwa na madhara makubwa kwa waandamanaji na siku za nyuma polisi walikuwa wametumia mabomu ya machozi na risasi za moto kuvunja maandamano
maandamano yenyewe hasa yamepangwa kufanyika alhamisi siku ya kuadhimisha sikukuu ya muungano wa tanzania
sikukuu hiyo inaadhimisha kuungana kwa nchi mbili tanganyika na zanzibar mwaka 
chama kimesema kuwa bunge litapiga kura ya kutokuwa na imani dhidi ya zuma alhamisi iwapo rais hatokubali kuachia madaraka mara moja
wazima moto karibu na mji wa new york walikimbia nyumbani kwa aliyekuwa rais wa marekani bill clinton kukabiliana na moto uliozuka jumatano jioni
msemaji wa iom olivia headon yuko nchini tunisia kufuatilia mkasa huo
akiongea kwa njia ya simu kutoka mji mkuu tunis ameiambia voa kuwa wahamiaji inaonekana walikuwa wakifanya safari hatari katika boti ya magendo iliyokuwa na msongamano mkubwa wa watu
mkurugenzi ofisi ya utawala na bajeti mick mulvaney kamanda henry mwaibambe amethibitisha jumamosi kuuwawa kwa chacha na kueleza kuwa marehemu alikuwa na mgogoro na mmoja wa askari waliokuwa wamekwenda kumkamata
wanachukuwa hatua kukidhi mambo mengi tunayoyataka na hivi sasa tuko njiani kufikia kuondoshwa kwa silaha za nyuklia amesema
ethiopia imeshuhudia ghasia za mara kwa mara kutoka kwa waandamanaji dhidi ya serikali tangu yaliochochewa na ugawaji wa madaraka miongoni mwa vyama vya kisiasa na vikundi vya kikabila
mwaka kama ilivyo katika miaka mingine wanawake wameendelea kuleta mabadiliko katika nyanja mbalimbali
wanajeshi zaidi kutoka rwanda waliwasili siku ya jumamosi kuungana na kiasi cha wanajeshi kutoka rwanda ethiopia bangladesh na pakistan
kikundi cha islamic state kimedai kuhusika na shambulizi hilo
mvua zilianza kunyesha mwezi uliopita na kusababisha kusambaa kwa mafuriko na uharibifu katika maeneo ya kati kusini na kaskazini mwa somalia
baada ya miezi minane wakati serikali itakapoundwa hapo ndipo tutafikiria kuwa na mahakama maalum kwa ajili ya sudan kusini na hautaliacha hilo kwasababu ni sehemu ya mkataba okuk ameiambia voa
papa francis ameomba toba kwa mungu wake kufuatia unyanyasaji wa kingono ambao umelitikisa kanisa la roman katoliki
ndege ilipotua saa kumi na moja na dakika ishirini na tano asubuhi niliamka na nikamuuliza mtua aliyekuwa kando yangu na aliyekaa kama afisa wa flying squad tulikuwa wapiakaniambia tuko dubai alisimulia miguna na kuongeza kwamba alikataa kuondoka kwenye eneo la usafiri wa kimataifa hadi apelekwe hospitali na baadaye arudishwe nchini kenya
mkataba huo mpya ambao tunatarajia tutaweza kusaini na iran na sio makubaliano binafsi kati ya serikali mbili kama ilivyo kuwa ule wa kwanza tunataka mkataba mwakilishi brian hook amewaambia umati uliyo kuwa umekusanyika katika taasisi ya utafiti ya hudson
gazeti hilo limesema mwenyekiti wa ngome ya vijana wa act wazalendo licapo bakari amesema matukio mengi ya mauaji na kupotea kwa watu yanatokea na viongozi hao hawachukui hatua zozote kukomesha hali hiyo
pia marais hao wamepongeza uamuzi huo na kusema kuwa hiyo ni hatua ya mwanzo kabisa ya kuleta mapinduzi ya kujikwamua kiuchumi katika bara hilo
siku ya jumamosi kiongozi maarufu wa upinzani nchini russia alexei navalny amekamatwa mara baada ya kuwasili katika maandamano katikati ya mji wa moscow
navalny na mamia ya wafuasi wake walishikiliwa na polisi wakati wa maandamano hayo moscow na miji mingine 
navanly aliachiwa jumapili
sio chini ya minara mitano imeharibiwa katika kipindi kisichozidi mwezi mmoja
maafisa wamesema kuwa kupungua kwa mashambulizi ya magaidi huko mandera ni kutokana na kujengwa kwa ukuta katika mpaka wa nchi hiyo
internet research agency llc ambayo inajulikana pia kama mediasintez llc glavset llc mixinfo llc azimut llc novinfo llc mkuu wa operesheni hiyo narongsak osatanakorn mapema aliwaeleza waandishi kuwa leo ndiyo siku ya operesheni maalum
kikundi hicho cha al shabaab kilichoko somalia kimefanya mashambulizi kadhaa nchini kenya tangia mwaka ikilipiza kisasi kitendo cha kenya kupeleka vikosi vyake nchini somalia ikiwa ni hatua ya kuwaondoa al shabaab katika mji mkuu wa mogadishu ikiwa ni sehemu ya walinda amani wa umoja wa afrika na majeshi ya ulinzi ya somalia
naye mwanariadha wa ethiopia tola shura kitata aliweza kumaliza katika nafasi ya pili akiwa nyuma kwa sekunde dhidi ya kipchoge
hatutakiwi kukataza raia wanaofuata sheria kumiliki silaha sisi lazima tuangalie namna ya kuhakikisha kuwa raia ambao hawastahili kumiliki silaha kimsingi hawana njia ya kupata silaha hizo amesema ryan
baadhi ya matukio muhimu aliyokuwa ahudhurie yatafanyika bila ya yeye kuwepo na wanaangalia uwezekano wa kubadilisha wakati wa matukio mengine amesema goldstein naibu waziri wa mambo ya nje wa marekani
wagombea walio jiorodhesha kushiriki uchaguzi wa disemba ni akiwemo mwanamke moja
majina yanayotambulika zaidi ni jean pierre bemba vital kamerhe felix thisekedi mawaziri wakuu wa zamani adolphe muzito na samy badibanga pamoja na ramazani shadary
hii imetokea siku moja baada ya uchaguzi wa katikati ya muhula ambapo chama cha republikan kilipoteza udhibiti wake wa baraza la wawakilishi
waziri wa biashara wa china zhong shan alisema pembeni ya kikao cha kila mwaka cha bunge la china kwamba hakuna washindi katika vita vya biashara
aliendelea kusema kuwa china haitarajii kupambana kwenye vita vya biashara wala china haitaanza vita vya biashara lakini tunaweza kukabiliana na changamoto za aina yeyote na tutalinda maslahi ya nchi na watu wetu kwa uthabiti
kwa mujibu wa gazeti la mtanzania serikali imeeleza kuwa mtu yeyote ambaye amechimba ama anatarajia kuchimba kisima kinachozidi matumizi ya kawaida yaani zaidi ya mita anapaswa afuate taratibu za kuchukua kibali
wizara ya sheria ya rwanda imekuwa ikisema kwamba inajitahidi kuhakikisha kunakuwepo na sheria tetezi kuhusu haki za binadamu lakini hizi bado hazijazima malalamiko ya hapa na pale kuhusu haki za binadamu
daktari wa white house mwenye cheo cha rear admiral ronny jackson amejiondoa alhamisi katika nafasi aliyopendekezwa na rais trump ya kuongoza wizara inayo hudumia wanajeshi wastaafu wakati wabunge wakiendelea kuchunguza madai kuwa alikiuka maadili na kujihusisha na ulevi wa kupindukia
nyarugenge papa francis aliuambia mkusanyiko kwenye mapokezi ya kitaifa huko dublin castle mahala ambako baadhi ya waathirika wa unyanyasaji huo walikuwepo nashindwa kuelezea kadhia ya aibu iliyofanywa ireland ya kuwanyanyasa vijana iliyofanywa na waumini wa kikatoliki wenye jukumu la kuwalinda na kuwapa elimu
kulingana na shirika la habari la reuters chilima anaonekana kama kitisho kikubwa kwa rais peter mutharika katika upigaji kura wa utakaohusisha nafasi ya kiti cha urais wabunge na halmashauri za miji
rais donald trump amesema ameweza kupata ahadi za wanachama wa nato katika kuongeza bajeti zao za ulinzi baada ya masiku kadhaa ya kiongozi huyo wa marekani kulalamika kuwa washington ilikuwa inabeba mzigo mkubwa katika kuwasaidia washiriki wake
hata hivyo maafisa wa serikali ya ujerumani walikuwa bado hawajasema ni nini wanadhani lilikuwa lengo la tukio hilo
wahadhiri wamekabiliwa na shinikizo wakitakiwa kurejea madarasani baada ya vyuo vikuu kadhaa kuzuia mishahara yao
kukamatwa kwa watu hao kumekuja baada ya jeshi maalum la polisi la ujerumani kuendesha msako katika nyumba za washukiwa wa kikundi cha mrengo wa kulia cha berlin wakipekua iwapo kuna silaha ofisi ya serikali kuu ya mwendesha mashtaka ujerumani imesema
shirika la mpango wa chakula duniani linasema linahitaji dola milioni kuhakikisha usalama wa chakula wakati wa msimu ambao mavuno ni machache nchini zimbabwe kwa kipindi cha miezi sita ijayo
usaid program ya chakula kwa amani imetoa dola milioni 
ilieleza hivi sasa ukosefu wa usalama wa chakula unachangiwa na vipindi virefu vya kiangazi katika msimu wa mvua wa mwaka hadi katika baadhi ya maeneo ya zimbabwe
trump pia atasisitiza kuwepo usawa na namna ya kushirikiana kibiashara kwa mujibu wa afisa huyo ambaye aliwapa muhtasari wa hotuba hiyo akiwataka wasimtambulishe
hatua zilizochukuliwa hivi karibuni na marekani dhidi ya namna china inavyofanya biashara pia huenda zikaelezwa
white house imetangaza kwamba rais trump atakutana na wanafunzi pamoja na walimu wao katika kikao cha kusikiliza madai yao lakini white house haikutoa maelezo zaidi juu ya kikao hicho
nchi ya botswana siku ya jumatatu ilimlaumu rais wa jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc joseph kabila kwa matatizo ya kibinadamu na usalama nchini mwake katika ukosoaji mkali kabisa kutoka serikali ya kiafrika kwa kiongozi huyo kukataa kwake kujiuzulu
rais trump mkewe na wanajeshi wa marekani huko iraq mbunge wa fdc na ilivyokuwa kwamba alikuwa hataki kuwapa watoto wasiwasi mama huyo hakuwafahamisha watoto wake kuwa baba yao alikuwa amekamatwa
wachunguzi hao waliopigwa marufuku kuingia burundi ni doudou diene kutoka senegal lucy asuagbor kutoka cameroon na francoise hampson kutoka uingereza
mjane wa aliyekuwa rais wa kwanza afrika kusini nelson mandela graca machel na gro harlem brundtland ambaye aliwahi kuwa waziri mkuu nchini norway ni miongoni mwa wanaohudhuria mazishi ya annan
mwilu alikamatwa na kuachiliwa kwa dhamana jumanne kwa madai ya kutumia madaraka yake visivyo kupokea fedha kwa njia isiyofaa na vile vile kukwepa ulipaji wa ushuru
maduro alichaguliwa kuwa rais wa venezuela mnamo mwezi mei kutawala kwa mhula wa miaka sita katika uchaguzi ambao wanasiasa wa upinzani na waangalizi wa kimataifa walikataa matokeo yake kwa msingi kwamba ulikumbwa na udanganyifu katika zoezi la kuhesabu kura
rais john magufuli amesema serikali yake haina mpango wa kuanzisha upya mchakato wa mageuzi ya katiba kwa sababu kuna maswala mengine yenye kipaumbele kwa serikali yake
historia wakati mwengine inatishia kurejea kwa maafa mbalimbali na kukandamizi urithi wa amani ambao tulikuwa tunafikiria tumekwisha kamilisha kwa damu iliyokuwa imemwagika kwa kujitolea muhanga wahenga wetu
mbunge wa kigoma mjini na kiongozi wa chama cha act wazalendo zitto kabwe amenyimwa dhamana na anaendelea kushikiliwa katika kituo kikuu cha polisi dar es salaam
kadhalika juhudi za kuwashawishi wahamiaji hao kuacha safari hatari za baharini kuelekea ulaya na badala yake kurudi somalia ziligonga mwamba
mamlaka ya ulinzi wa fedha uganda iliowekwa kuzuia mizunguko ya fedha haramu inasema inaukosefu wa rasilmali kuweza kuzuia miamala hiyo batili
hatimaye viongozi hao kutoka upande wa utawala wa kikomunisti kaskazini na upande wa utawala wa kidemokrasia kusini walikaribiana kabla ya kutangaza azma yao ya kuondoa silaha za nyuklia na kuendeleza amani
uamuzi wake unafuatia miezi saba ya majadiliano na wanachama wa fdc kote nchini uganda baada ya uchaguzi uliokumbwa na utata wa chama hicho na kuacha nyufa chungu nzima ndani ya chama hasa baada ya dkt kiiza besigye aliyekuwa mgombea urais uganda kwa tikeyi ya chama hicho kuonyesha hadharani kumuunga mkono patrick amuriat na kumpinga vikali sera za muntu
katibu mkuu wa umoja wa mataifa antonio guterres amesema ijumaa kuwa mukwege amekuwa ni shujaa kwa kulinda haki za wanawake ambao wamejikuta katikati ya vita na kudhalilishwa kingono kunyanyaswa na aina nyingine za unyanyasaji
gazeti la the nation limethibisha kuwa rubani barbara wangeci alituma ujumbe wa radio katika kituo cha kuongoza ndege na walimshauri atue jkia upande wa eneo la utawala
hata hivyo mwenyekiti wa tume ya taifa ya uchaguzi nec semistocles kaijage amekiri kuwa wapiga kura hawakuonyesha kushawishika kujitokeza kupiga kura katika majimbo ya ukonga na monduli na kuahidi kufanya mabadiliko makubwa kabla ya uchaguzi wa mwaka 
katika mahojiano hayo balozi katende na mbunge kyagulanyi maarufu kama bobi wine walitofautiana kuhusu hali ya siasa haki na sheria nchini uganda mbele ya mwendeshaji wa kipindi hicho shaka ssali
waokoaji walianza operesheni hiyo ya kuwaokoa vijana hao na kocha wao jumapili asubuhi
muda mchache baada ya kiza kuingia katika majira ya eneo hilo jeshi maalum la majini la thai liliripoti katika ukurasa wake wa facebook kuwa wanne hao walikuwa wameokolewa
kuhusu elimu alisema serikali ya nchi hiyo inaangalia uwezekano wa kuanzisha masomo ya lugha ya kichina katika chuo kikuu cha dar es salaam udsm ili watanzania wengi zaidi wajifunze lugha hiyo
msemaji wa umoja wa mataifa un florence marchal amesema kuwa pamoja na watu hao saba waliouwawa kwa kupigwa risasi mjini kinshasa muandamanaji mwengine aliuwawa katika mji wa kananga
hata hivyo kwa upande mwingine hatua hii imefikiwa huku kukiendelea na sehemu nyingine ya kutokubaliana juu ya idadi ya watu waliouawa wakati huo
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
polisi katika mji wa fredericton new brunswick upande wa mashariki ya jiji la canada wamesema ijumaa kuwa mshukiwa mmoja anashikiliwa baada ya kuwauwa watu wanne katika shambulizi la bunduki
tangu rais donald trump kuingia madarakani wachambuzi wa masuala ya kisiasa wamekuwa wakieleza kwamba hajaonyesha shauku kubwa juu ya masuala ya bara hilo
aleksandra yuryevna krylova brunson amekuwa akizuiliwa gerezani kwa mda wa miezi sasa kwa madai ya kusaidia kundi linaloongozwa na mhubiri wa kiislamu wa kituruki aliye uhamishoni marekani fethullag gulen katika jaribio lililoshindwa la kumpindua rais recepp tayyip edirgan
tamko lililotolewa ijumaa februari na kusainiwa na kaimu balozi wa eu nchini charles stuart limesema hali hiyo ambayo inahusisha mauaji na kupotea kwa wanasiasa na wanaharakati wa haki za binadamu inatia wasiwasi
maafisa wamefanikiwa kukamata mabomu hayo kabla ya kuwafikia walengwa
jerusalem ni mji mkuu wa israel na kama alivyosema rais trump ameielekeza wizara ya mambo ya nje kuanza matayarisho ya awali kuuhamisha ubalozi wetu kutoka tel aviv kwenda jerusalem ameongezea
baada ya kuteuliwa maafisa hao kuwa mawaziri ripoti zimeibuka kuwa huenda rais kenyatta atafanya mazungumzo na upinzani kabla ya kuendelea na uteuzi wa mawaziri kadhaa
na mashirika mengine ya uangalizi wa ufisadi yalieleza wasiwasi juu ya matumizi mabaya ya fedha katika sekta hiyo ya madini
haley amesema yaliyo gunduliwa na wizara ya mambo ya nje yanatokana na zaidi ya mahojiano yaliyo fanywa kwa kuchagua baadhi ya wakimbizi katika kambi iliyoko bangladesh
takriban warohingya walikimbilia huko baada ya mashambulizi ya kinyama ya jeshi la burma baada ya wanamgambo wa rohingya kushambulia na kuuwa dazeni ya vikosi vya usalama vya myanmar
jaribio lao la kuchukua madaraka kwa wiki moja lilishindwa baada ya kuuliwa watu na zaidi yaw engine kujeruhiwa
jenerali huyo anashtakiwa kwa kutishia usalama wa taifa kufanya mauaji na shambulio
lakini museveni akasisitiza kwamba wamekubaliana kushirikiana katika ujasusi ili kusuluhisha tetesi za rwanda kwamba raia wake wanakamatwa nchini uganda
akihutubia waandishi wa habari mjini nairobi tillerson alisema kuwa alizungumza na viongozi wa kenya juu ya hatari zinazoikabili kenya afrika na jumuiya ya kitmataifa
wakorea kusini wakipepea bendera yao kumtakia rais wao mafanikio kwenye mazungumzo na kiongozi wa korea kaskazini sept
kitengo kinachosimamia maafa vietnam kimesema kuwa watu wasiopungua hawajulikani waliko
nyumba mazao na barabara zimeharibiwa kabisa
chelugui amesema hayo wakati anatembelea bwawa la patel lililosababisha vifo
mkutano wa marais kwa upande wake mwanasheria mkuu jeff sessions ametoa tamko juu ya waraka huo ijumaa akisema yeye ana imani kubwa na wanaume na wanawake wa idara hii ya sheria
lakini hakuna idara ambayo haina dosari
naibu mkurugenzi wa amnesty international kanda ya afrika mashariki seif magango ameiambia sauti ya amerika niliwasiliana na wanaharakati wa haki za mashoga nchini tanzania wote wame thibitisha kwamba hofu imetanda na kuwa watu wanahofia usalama wao
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo ametetea hatua ya uongozi wa trump kuweka vikwazo vipya dhidi ya iran akijibu hoja ya warepublikan waconservative wenye msimamo mkali wakidai kuwa alitakiwa aweke vikwazo zaidi ya hivyo ili kuitenga nchi hiyo
ssali anafafanua kuwa sheria ya kwanza kuhusu msamaha ilikuwa na makosa
ilikuwa inatoa msamaha bila kuzingatia masharti bila kuweka bayana mazingira ambayo unaweza kuomba msamaha
watu walifuarahia kwa sababu walitaka kumaliza vita kaskazini mwa uganda
walitumia sharia hiyo kama kichocheo cha kumaliza vita kw akuahidi msamaha kwa kila aliyekuwa akiendeleza vita lakini hilo haliwezi kutumika kwa kila mtu
rais edgar lungu amesema matatizo ya nchi za kiafrika kwa kiasi kikubwa yamekuwa na uhusiano wa mabaki ya ushawishi wa nchi za kigeni ambazo zilileta ukoloni kwa waafrika akasema mpaka sasa nchi hizo bado zinaonyesha ushawishi na kuwagawa waafrika kwa misingi ya ukabila huku akitoa mfano wa nchi yake zambia
ikiwa ni moja ya maradhi yanayotisha zaidi duniani ebola ni kirusi kinacho sababisha homa ya kutoka damu ambayo husambaa kupitia kugusa majimaji ya mwilini mwa mgonjwa na unaweza kupelekea viungo vya ndani ya mwili kutoka damu kwa wingi pia mdomoni machoni na masikioni
alisema tangu miaka ya kanisa katoliki limekuwa likitoa miongozo kuhusu masuala ya utawala ili kudumisha amani
ndege hizo kazi yake mahsusi ni kuchukua picha za maeneo yaliyokumbwa na kipindupindu katika mji mkuu wa malawi
mapema jumanne macron alisema kuwa ufaransa itaendelea kuunga mkono mikakati ambayo itaimarisha usalama katika eneo hilo
pleyawizara ya mambo ya nchi za nje ya sudan ilitangaza kwamba rais omar al bashir wa nchi hiyo yuko tayari kuandaa mazungumzo ya amani kati ya mahasimu wawili wakuu wa sudan kusini rais salva kiir na riek machar
balozi john mccallum alizungumza na mtendaji mkuu wa biashara wa canada michael spavor siku ya jumapili ikiwa ni siku mbili baada ya kukutana na raia mwingine wa canada aliyekamatwa mwanadiplomasia wa zamani michael kovrig
trump amedai kuwa ni juhudi zake zilizowezesha michezo ya olympic ya kipindi cha baridi kufanikiwa ambayo iliandaliwa na korea kusini hivi karibuni akiongeza kuwa bila ya juhudi zake za kudhibiti tishio la shambulizi la nyuklia michezo hiyo isingefanikiwa kabisa
hisia mbalimbali zimejitokeza duniani ikiwa baadhi ya watu wanaunga mkono mashambulizi hayo na wengine kukosoa shambulizi hilo la anga lililofanywa mapema jumamosi na majeshi ya marekani ufaransa na uingereza dhidi ya vituo vya serikali ya syria
mamia ya waandamanaji wamekamatwa tangu kuanza kwa maandamano hayo wiki iliyopita yakilaumu hali mbaya ya kiuchumi nchini humo na miradi ya pamoja ya kijeshi baina yake na syria iraq na yemeni ikiwa ni sehemu ya vita na saudi arabia katika kupanua himaya zao katika eneo
shirika hilo limetoa idadi mpya ya vifo ikieleza kuwa kulikuwa na wagonjwa wa ebola tangu mlipuko huo kutangazwa mei ongezeko la idadi ya watu saba juu ya ile iliyotolewa jumanne na kusema kuwa inachukua hatua kuwafuatilia zaidi ya watu waliokuwa wamegusana au kuwakaribia wagonjwa hao
wakati wa mlipuko huo kulikuwa na mashambulizi ya bunduki karibu na ikulu ya rais idara hiyo imesema
ikiwa kuna jambo lolote jingine tuko tayari kulipigania na tuko tayari kupambana nalo ni uhuru wa mahakama na kutoingiliwa kwa mahakama kwa sababu pale ambapo wananchi wa kenya watapoteza imani na mahakama itakaribisha mazingira ya udikteta na kuvunjika kwa amani nchini seneta linturi amesema
phylis kandie mataifa hayo mawili tangia kufikia makubaliano yamerejesha huduma za simu na eritrea imefungua ubalozi wake addis ababa jumatatu
othman belbeisi ni mkuu wa tume isiyo ya kiserikali ambayo inafanya kazi kwa ajili ya uhamiaji salama
katika mahojiano yake na sauti ya amerika voa alisema kwamba libya siku zote imekuwa ni kituo cha muda kwa wahamiaji lakini utawala mbaya miundo mbini iliyochakaa na changamoto za kiuchumi zinawazuia wahamiaji kuwa na njia mbadala na pia hali ya ukosefu wa sheria inachangia
hiyo imepelekea kile ambacho belbeisi anakiita utumwa mambo leo ambapo watu wanashikiliwa bila ya ridhaa yao na kulazimishwa kujiingiza katika hali ambazo zinatishia maisha yao
taarifa iliyotolewa jumatatu na makao makuu ya waziri mkuu downing street imesema kuwa bi may alikuwa amepokea barua ya kujiuzulu kwa waziri johnson na kumsifu kwa utendakazi wake
akihutubia kwenye kongamano hilo rais uhuru kenyatta alisema kuwa juhudi za kupunguza maambukizi mapya zimefanikiwa ambapo afrika mashariki idadi ya maambukizi mapya yamepungua kutoka asilimi hadi 
imetayarishwa na mwandishi wetu sunday shomari washington dcbalozi mpya wa marekani kwa sudan kusini amekanusha shutuma ambazo zimetolewa na utawala wa kiir kwamba marekani inataka mabadiliko ya uongozi nchini sudan kusini
mohamed aw ahmed ateye ni mkuu wa baraza la wilaya katika mji wa baki
tumekubaliana kushirikiana katika ujenzi wa reli ya kisasa usambasaji wa umeme ushirikiano katika safari za ndege na usalama kati ya rwanda na uganda na pia nchi jirani amesema rais wa uganda yoweri museveni baada ya kikao na mgeni wake
tayari ameshawasili new york ambako amepokea tuzo ya haki za binadamu iliyotolewa na umoja wa mataifa
alisema lengo si kuwakomoa wananchi bali ni kumfanya mtu kutumia maji bila kuathiri watu wengine
okeyo ambaye ni katibu mkuu na makamu wa rais wa riadha wa zamani kenya na pia ni mjumbe wa baraza la shirikisho la riadha duniani iaaf na joseph kinyua mweka hazina wa zamani wa riadha kenya walikuwa wanachunguzwa na bodi ya maadili ya michezo kuhusiana na malipo yaliyo fanywa na kampuni ya nike ya marekani inayo tengeneza nguo za michezo kwa kipindi cha miaka tisa
dazeni ya watu wameripotiwa kuwa wamekwama katika kifusi cha majengo mawili ya hoteli na maduka ya biashara katika mji wa palu ambao ulipitiwa na mawimbi yenye urefu wa mita sita futi baada ya tetemeko la ardhi lenye ukubwa wa richa 
 kutokea ijumaa
mzee majuto alizaliwa mwaka mkoani tanga na kusoma shule ya msambweni mkoani humo
marehemu majuto alianza kuigiza akiwa na umri wa miaka 
mashtaka hayo yalioletwa na ofisi ya mwendesha mashtaka maalum robert mueller yanadai kuwa russia iliweka taarifa za uongo katika mitandao ya kijamii na matangazo yalionunuliwa kwa udanganyifu kwa kutumia jina la wamarekani
hali hii inawakabili raia hao baada ya kurejeshwa nchini libya wiki iliyopita shirika la kutetea haki za binadamu amnesty international limeeleza
baadhi ya wabunge hao wameonekana katika misafara ya bobi wine kila mara na ni miongoni mwa wale wanaokabiliwa na mashtaka ya uhaini kufuatia tukio la wilaya ya arua ambalo rais museeveni anadai walipiga mawe gari lake na kupasua vioo
wakati akitoa uamuzi huo jaji wa mahakama kuu james wakiaga amesema kuwa uamuzi huo ni onyo kwa maafisa wa usalama wanaotumia silaha vibaya
mapema alhamisi wakili wa kibinafsi wa trump john dowd ambaye aliongoza mawakili wengine wanaomtetea rais huyo kwenye sakata ya uchunguzi wa tuhuma za russia kuingilia kati uchaguzi wa marekani alijiuzulu kutoka wadhifa huo
mkutano wa mwanadiplomasia wa ngazi ya juu wa marekani alioufanya na mwenyekiti wa tume ya umoja wa afrika moussa faki umekuja miezi miwili baada ya kuripotiwa kuwa trump alitumia maneno machafu kuelezea nchi ya haiti na baadhi ya nchi za afrika
ujerumani na poland wamesema wameamrisha wanadiplomasia wanne wa rashia kuondoka katika nchi hizo wakati huko lithuania wanadiplomasia watatu wameamrishwa kuondoka nchini
mzozo unaoendelea nchini sudan kusini unawasukuma mamilioni ya watu nchini humo kukaribia kukumbwa na njaa inasema ripoti mpya iliyotolewa umoja wa mataifa
licha ya kupoteza baraza la wawakilishi rais donald trump alitoa ujumbe wa twitter kujipongeza mwenyewe jumatano asubuhi akisema amepata salamu nyingi za pongezi kutoka kwa marafiki ikiwa ni pamoja na kutoka nchi za nje
kufuatia mazungumzo kati ya rais donald trump na viongozi wa bunge la congress baadhi ya ofisi za serikali ya marekani zilifungwa kuanzia jumamosi baada ya mazungumzo kushindwa kufikia makubaliano ya kuendelea kuipatia fedha serikali kuendesha shughuli zake kikamilifu
warepublikan walipoteza viti katika bunge la congress chini ya uongozi wa rais george w
bush mwaka na viti vya wawakilishi wakati wa uongozi wa rais gerald ford mwaka 
mwezi septemba wizara ya mambo ya nje ya marekani ilidai kuwa utawala wa kiir unapanga kuunda mahakama hiyo ili kuhakikisha kwamba watenda uhalifu ikiwemo kusambaa kwa mauaji ya raia wahusika wafikishwe mbele ya sheria
human rights watch imekubaliana na wito huo
mwaka uchina imeonekana kuwa mkopeshaji mkuu wa kenya kwa asilimia kwa zaidi ya shilingi bilioni na kufuatwa na japan shilingi bilioni ufaransa bilioni na ujerumani bilioni 
kwa mujibu wa takwimu za hazina ya kitaifa kenya
uteuzi wa jaji brett kavanaugh kujaza nafasi iliyo kuwa wazi katika mahakama ya juu marekani unaelekea kwenye upigaji kura wa mwisho mapema siku ya jumamosi
watu walaiaga dunia katika ajali sawia na hiyo mnamo septemba mwaka boti lao lilipozama kaskazini mwa khatoum
ibara ya na ya sheria dhidi ya uhalifu nchini rwanda sheria namba ya tarehe inaruhusu kuachiliwa huru kwa wafungwa ambao wametumikia robo tatu ya kifungo chao wanaotumikia kifungo cha miaka isiyozidi au robo mbili ya hukumu inayozidi miaka au miaka kwa wanaotumikia hukumu ya maisha gerezani
miongoni mwa wagombea wanaofahamika zaidi na kuongoza katika utafiti wa maoni ni marais watatu wa zamani marc ravalomanana mwenye umri wa miaka aliyechukuwa madaraka na kulazimika kuacha madaraka februari kutokana na mapinduzi ya wananchi yaliokuwa yanaungwa mkono na wanajeshi
kwa upande wake mwenyekiti wa kamisheni ya umoja wa afrika moussa faki mahamat ametoa wito wa kuimarisha umoja wa waafrika kwanza
lakini akiongea na wana habari mjini juba hivi karibuni waziri wa habari michael makuei aliiitaja mahakama hiyo kuwa nyenzo ya troika kubadili utawala wanachama wa troika ni marekani uingereza na norway
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
maafisa wa wizara ya afya nchini ethiopia walisema jumapili kuwa mtu wa pili alikufa kufuatia mlipuko uliotokea hapo jumamosi wakati wa mkutano uliohutubiwa na waziri mkuu wa nchi hiyo abiy ahmed kwenye mji mkuu addis ababa
maafisa hao walikimbia na shilingi laki moja huku wakiwa wamefungwa pingu
baada ya kutathmini tatizo la kelele zinazowasumbua wananchi wakati wa ibada makanisani iliamuliwa kwamba hata vile vipaza sauti vilivyoko juu ya misikiti ambavyo waislamu hutumia wakati wa ibada kwamba vikome
tuliwaomba viongozi wa misikiti kwamba watafute njia mbadala za kuwataarifu waumini wao saa za ibada bila kutumia vipaza sauti kwa sababu vinasababisha kelele
amesema nyarugenge
ninatumia fursa hii kutangazia waliojariwa kufika hapa kuwa kamati kuu ya chama chetu cha cndd fdd imechukuwa hatua kuwa mheshimiwa rais wa nchi yetu pierre nkurunzinza ndiye wa kwanza ni kiongozi mahiri kwetu ni mzazi anayetushahuri asiyelinganishwa na mtu yoyote
ninaomba wafuasi wa chama chetu kuheshimisha hatua hii alisema evariste ndayishimiye katibu mkuu wa chama tawala burundi cha cndd fdd siku ya jumamosi akiwa tarafani mwumba katika mkoa wa nyumbani kwa rais nkurunziza
moses wetangula ambaye ni mmoja wa vinara wanne wa muungano huo alisema yafuatayo siku ya jumamosi kile walizungumza hakutuambia
kile alipewa hakutuambia
sheria hiyo ilikuwepo tangu mwaka lakini imekuwa sasa ikitekelezwa zaidi baada ya rais john pombe magufuli alipochukuwa madaraka 
kwa mujibu wa gazeti la nipashe washtakiwa hao hawakuruhusiwa kujibu chochote
edorgan amesema kwamba mwendesha mashtaka mkuu wa saudi arabia atatembelea istanbul jumapili ili kukutana na maafisa wa uturuki kama sehemu ya uchunguzi wake
kila mtu anamuogopa rais na utawala wake amesema mange kimambi mwanaharakati wa kisiasa anayeishi california ambaye amekuwa akihamasisha maandamano kutoka katika akaunti yake ya mtandao wa instagram
kwa hiyo nimekuja hapa kuonyesha mshikamano wangu na kuwaunga mkono wao waendelee kusimamia haki zao na kufanya juhudi ya kumuondoa katika madaraka
lakini hakufanya hilo hivyo polisi wakachukua maamuzi ya kumchukua mwanamke huyo kwa lengo la kumhoji kitu ambacho hakikuwa sahihi alisema
moja ya tano ya watu wote wa kabila la rohingya walio hojiwa wamesema walishuhudia zaidi ya wahanga wakiuwawa au kujeruhiwa idhara ya safari za ndege ya sudan inasema kwamba hatua ya kufunga uwanja huo kwa mda ni sehemu ya kufuata kanuni za kimataifa kuhusu safari za anga na kwamba uwanja utafunguliwa baada ya ukaguzi
marekani imesema ijumaa itaendelea kutekeleza vikwazo iliyopitisha novemba dhidi ya burundi kutokana na kuendelea kwa hali ya taharuki ikiwemo uvunjifu wa amani nchini humo
baraza la seneti liliahirisha kikao chake mpaka saa sita mchana jumamosi ambapo maseneta wanatazamiwa kuendelea na majadiliano ya kupitishwa mswaada wa matumizi ya serikali
grosso anataka biashara ambazo haziruhusu malipo kwa kutumia pesa taslimu kuadhibiwa
kufuatia chaguzi hizo chama tawala zanu pf kilitangazwa mshindi lakini upinzani ulipinga matokeo hayo ukidai kulikuwa na wizi
mahakama ya katiba ilisikiliza kesi juu ya mvutano huo agosti ikitoa uamuzi dhidi ya madai ya upinzani kwamba uchaguzi ulikuwa umechakachuliwa
jenerali huyo aliongeeza kwamba waasi waliweka kambi ndani ya maeneo ya raia na maeneo ya soko na kulazimisha wanajeshi wa afghanistan kusonga mbele kwa uangalifu na taratibu ili kuzuia vifo vya raia
mkurugenzi mtendaji wa kampuni ya twitter amekabiliwa na shutuma kali za kuifagilia myanmar kuwa ni kituo bora cha utalii pamoja na kuwepo rekodi ya maelfu ya wakimbizi wanaokimbia mateso ya kinyama yanayo endeshwa na jeshi la myanmar yaliyotajwa na umoja wa mataifa kuwa ni mauaji ya halaiki
waziri bila kazi mahsusi ni pale baada ya marekani kuingia katika vita ya kwanza ya dunia ndipo siku ya mashujaa ilipo wahusisha wale wote waliokufa katika vita zote
kwa mujibu wa vyanzo vya habari miili imeopolewa kutambuliwa na imekabidhiwa ndugu wa marehemu kwa ajili ya mazishi
hadi sasa miili haijaweza kutambuliwa
kwa hivyo viongozi wa republikan katika bunge congress siyo rahisi kukubaliana na pendekezo la rais wa marekani donald trump kuongeza kiwango cha umri wa chini wa kuweza kununua silaha za kivita pia kupiga marufuku kifaa ambacho kinaitwa bump stocks ambacho kinawezesha silaha hizo za kivita kutupa mamia ya risasi kwa dakika moja na kushinikiza kuwepo uchunguzi wa kina kwa wanunuzi wa silaha
ramazani shadary aliwahi kuwa naibu waziri mkuu na waziri wa usalama katika serikali ya joseph kabila mwaka 
maafa hayo yanayotokana na hali ya hewa ambayo yameuwa mamia ya wananchi wa vietnam kila mwaka na kusababisha hasara ya mamilioni ya dola katika miundombinu na kilimo
serikali ya burundi imekanusha vikali takwimu za shirika la umoja wa mataifa linalowahudumia wakimbizi unhcr kuwa ni wakimbizi wakirundi zaidi ya wanaohitaji misaada mwaka 
pande zote zimekubaliana kuwa wataendelea kufanya juhudi za kukamilisha majadiliano haya katika kipindi cha siku 
na iwapo muda huu utamalizika na pande hizi mbili hazijafikia makubaliano ushuru huu wa asilimia utaongezeka hadi asilimia 
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
jaji mkuu wa marekani john roberts amepuzilia mbali shutuma za rais trump dhidi ya jaji aliyeamuru baadhi ya wahamiaji wasifurushwe kutoka marekani
trump alimtaja jaji huyo kama jaji wa obama
wakati huo huo manchin aliandika katika twitter dakika kadhaa baadae atapiga kura ya ndio kulingana na taarifa aliyoipata ikiwemo repoti iliyokamilika ya karibuni kutoka fbi
mchungaji wa marekani ambaye amefungwa nchini uturuki kwa tuhuma za ugaidi na ujasusi atawekwa kizuizini nyumbani shirika rasmi la habari la anadolu la uturuki limeripoti jumatano
kando na kuweka ahadi za kifedha kustawisha uchumi utokanao na rasilimali za majini makubaliano yamewekwa ya kujenga uwezo katika nchi masikini kuendesha ufanisi zaidi kwenye mito maziwa na bahari
george musamali mtaalam wa usalama nchini kenya aliambia sauti ya amerika kuwa hatua hiyo ya serikali huenda ikazalisha kikundi kingine cha kijeshi kinachomtii bw odinga
katika siku za karibuni davis amekiri kwamba mazungumzo kuhusu mchakato wa brexit yamekuwa magumu
mattis alisema waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo tayari amesitisha baadhi ya viza za raia wa saudi arabia na atachukua hatua ya ziada dhidi ya watu waliohusika
kadhia ya ngazi ya juu ya rushwa pia imetia doa kwa waziri mkuu wa ethiopia hailemariam desalegn ambaye alijiuzulu mapema mwezi februari kufuatia maandamano makubwa dhidi ya serikali
rais wa marekani donald trump amewaambia waandishi wa habari white house kuwa ana mpango wa kuzungumza na utawala wa saudi arabia juu ya kutoweka kwa mwandishi huyo lakini hakuwa na taarifa yoyote juu ya hatma ya khashoggi
peter munya
tillerson aliweka shada la maua katika ubalozi wa marekani mjini nairobi jumapili katika tafrija ya kuwaenzi wale waliouwawa na kujeruhiwa katika shambulizi la bomu kwenye ubalozi huo miaka iliyopita
alisema kazi ya kuweka chuma ni sehemu ya kukamilisha tiba ya mguu huo hivyo madaktari wanahitaji kuunga mfupa huo kwenye metal frame itakayoushikilia ambayo atakaa nayo kati ya miezi sita hadi nane
nilikuwa na baba yangu wakati aliaga dunia kama alivyokuwa nami wakati nilizaliwa alisema mwanawe mccain meghan mccain katika ujumbe mrefu uliotumwa kwa vyumba vya habari
mamlaka ya mawasiliano tanzania mtumbuizaji wa siku nyingi nchini ufaransa alain delon amesema kwamba rafiki wake ameaga dunia akiwa usingizini
baregu ambaye pia alikuwa mjumbe wa tume ya mabadiliko ya katiba alisema ni vema kukamilisha kiporo hicho cha katiba
kulingana na ajenda ya mkutano mazungumzo yatazingatia juu ya upanuzi wa ushirikiano wa kiuchumi wa kikanda na kuimarisha miundo mbinu ya kidijitali
rais wa venezuela nicolas maduro amesema kwamba anaamini kuwa marekani na colombia ndio waliohusika na jaribio la kumuuwa lililotokea mwisho mwa wiki
baadaye siku hiyo marekani ilisema hatua hiyo ya russia inaendelea kudumaza uhusiano kati yao na marekani
korea kusini pia imepeleka meli yake ya kivita na helikopta kusaidia juhudi za uokoaji
hatua hiyo ilikuwa haijatarajiwa kuleta mabadiliko makubwa katika utawala huo
wakati akiapishwa alhamisi diaz canel aliahidi kuendelea na mfumo wa mapinduzi ya kisoshalisti yalioasisiwa na castro
kamati hiyo ilikuwa inafanya uchunguzi kujua jinsi watoto hawa walivyobakwa na nani aliyekuwa na taarifa ambazo zingeweza kuwasaidia polisi
kim pia amesema kuwa yuko tayari kufanya mazungumzo ya kurejesha uhusiano na japan korea kusini imesema
maudhui ya matangazo ya voa yataendelea kupatikana katika lugha ya kirundi na kinyarwanda kupitia matangazo ya masafa mafupi katika interneti na mitambo ya fm iliyoko nchi jirani imesema taarifa hiyo
barua iliyoandikwa na rais donald trump ikisifu ushirikiano kati ya marekani na mataifa ya afrika ilipokelewa kwa mseto wa hisia kati ya viongozi wa bara hilo wanaohudhuria mkutano wa mjini addis ababa ethiopia
shirika hilo lilisema salah abdallah mohamed pia anajulikana kama salah gosh ambaye alihudumu kama mkuu wa idara ya ujasusi na idara za usalama wa nchi niss kati ya mwaka na alirudishwa tena kwenye wadhifa huo akichukua nafasi ya mohammed atta al moula ambaye alihudumu nafasi hiyo tangu mwaka 
kwa mujibu wa rais mkapa kikao kinacho endelea ni cha mwisho lakini kutokana na mapendekezo yaliyo tolewa na wadau katika mazungumzo ya awamu ya nne jumuiya ya afrika mashariki itaendelea kusimamia maridhiano hayo na kuhakikisha kuwa uchaguzi wa mwaka unafanyika kwa uhuru haki na amani
waziri wa ulinzi wa marekani jim mattis alisema jumamosi mauaji ya jamal khashoggi katika jengo la kidiplomasia lazima yatupe wasi wasi sisi sote
kushindwa kwa taifa lolote kuambatana na kanuni za kimataifa na utawala wa sheria unadumaza uthabiti wa kieneo katika wakati ambao unahitajika zaidi mattis alisema katika maneno yaliyoandaliwa kwenye mkutano wa usalama wa kila mwaka wa manama dialogue huko bahrain
washukiwa watatu wametuhumiwa kuhusika na mauaji ya galizia
lakini mara nyingi haki imekuwa ikipindishwa imesema ripoti video hiyo ilitolewa wakati maafisa wa saudia walikuwa kwa mara nyingine tena wanatoa maelezo juu ya kifo cha mwandishi wa saudia mwenye umri wa miaka ambaye alikuwa anaishi marekani ambako aliamua yeye mwenye kuwa mkimbizi wakati akiendelea kuandika makala kwenye gazeti la the washington post ambazo zilikuwa zinamkosoa vikali prince mohammed bin salman na riyadh kwa kujihusisha na vita ya yemen
wakati huo huo andrew kananga mwanasheria anayetetea haki za binadamu anasema kutokana na hali ilivyo nchini rwanda hakuna tishio lolote la hatari kwa haki za binadamu kutokana na mabadiliko ya sheria ambayo yamekuwa yakifanywa
tukizungumzia mabadiliko ya kisheria kuna sheria nyingi ambazo zimefanyiwa mabadiliko karibu kwenye kila sekta hali inayoashiria uhakika wa kuwepo haki za binadamu na ishara kwamba mazingira yanazidi kuwa bora zaidi
naye mwenyekiti wa baraza la vijana la taifa la chadema patrick ole sosopi ameunga mkono madai hayo na kueleza kuwa mawakala wa chama chake walitekwa na wengine kupigwa huku gari la mbunge wa chama hicho likishambuliwa na watu wasiojulikana wakati wakisambaza mawakala kwenye vituo
naibu waziri huyo alisema polisi walimtaka mama huyo aende polisi kwa ajili ya kusaidia polisi kwa sababu sehemu ya mali zilizoibiwa zilikuwa kwenye nyumba yake
vyombo vya habari nchini uingereza vimeripoti jumapili kuwa kipchoge ambaye ni moja wa wakimbiaji hodari alianza mbio hizo akitumia muda wa saa mbili dakika nne na sekunde 
serikali ya kenya imekosolewa sana na raia wake kutokana na ushuru mpya ambao wengi wanasema utachangia pakubwa katika kuongezeka kwa gharama ya maisha
hata hivyo waziri huyo anatamka haya wakati kukiwepo na madai hasa kwa mashirika ya kutetea haki za binadamu kuhusu ukosoaji wa haki za binadamu na ukosefu wa uhuru wa kutoa maoni nchini rwanda jambo ambalo siku zote serikali imekuwa ikipuuza na kulitaja kama uzushi mtupu ambao una nia ya kuipaka serikali matope
waziri wa sheria alisema wapo watakaoendelea kusemaa lakini jambo la msingi ni kutekeleza majukumu yao
wanaoshikiliwa ni tony kim na kim hak song ambao walikuwa wakifundisha katika chuo kikuu cha pyongyang cha sayansi na teknolojia chuo pekee cha binafsi katika nchi hiyo
wawili hao walikuwa wanashikiliwa kila mmoja kivyake mwaka na wanatuhumiwa kwa kushiriki na harakati za kuipinga serikali na kujaribu kuipindua serikali
kati ya wale waliotoa ushahidi ni wawakilishi wa chama cha wanasheria wa marekani ambacho kinaongoza kundi la mawakili wanaofanya kazi hiyo ambao wamesema kuwa jopo linalowapima wateule wa nafasi za sheria wamempa kavanaugh sifa ya kuwa anastahili ipasavyo kushikilia nafasi hiyo
rais john magufuli wa tanzania amefanya mabadiliko madogo katika baraza lake la mawaziri ambapo amemteua aliyekuwa naibu waziri ofisi ya makamu wa rais muungano na mazingira kangi alphaxard lugola kuwa waziri wa mambo ya ndani kuchukua nafasi ya mwigulu nchemba
bemba mwenye umri wa miaka ametangaza kugombea nafasi ya urais katika uchaguzi uliocheleweshwa mara mbili na unaotarajiwa kufanyika hapo disemba katika kitabu hicho comey anamfananisha trump na mkuu wa kikundi cha wahalifu mafia na kueleza kuwa urais wake ni kama moto wa porini
alisema kuwa hakuna mtu anaefurahia vifo vya namna yoyote
ni wazi kabisa kuwa kulikuwa na hali za kusikitisha na baadhi ya matukio hayo yalikuwa yamechochewa na baadhi ya watu kwa maslahi ya kisiasa
abdirahman mwandishi anayefanya kazi na kituo binafsi kinachomiliki televisheni ya bulsho ameiambia cpj kuwa vyombo vya usalama katika eneo hilo havikumfahamisha ni kwa nini walimkamata
nega ambaye aliachiliwa huru mara ya mwisho april siku chache baada ya kuteuliwa waziri mkuu mpya abiy ahmed anasema wanamatumiani kiongozi huyo mpya ataleta mabadiliko kama alivyo ahidi
russia imeiamrisha uingereza kupunguza zaidi ya watu kutoka ofisi zake za kidiplomasia na masuala ya kiufundi huko russia
hayo ni madai ya karibuni kutoka russia katika nyongeza ya ulipizaji kisasi hatua ambayo nchi zote mbili ilizifanya mwanzoni mwa mwezi huu ambapo kila nchi iliagiza kufukuzwa wanadiplomasia wengine 
wakizungumza baada ya kuahirishwa kwa mkutano huo baadhi ya washiriki akiwemo mkurugenzi wa baraza la biashara la afrika mashariki peter mathuki amesema kuahirishwa huko hakuna athari kubwa katika sekta ya biashara
hivi sasa wanawake wanashikilia asilimia za viti vya bunge la ethiopia na ni mara dufu ya idadi ya wanawake walioko katika bunge la marekani
khashoggi alikuwa amekwenda kuchukua makaratasi yake aliokuwa anayahitaji kwa ajili ya kufunga ndoa na mchumba wake mturuki
familia ya barbara bush imesema kuwa amefariki kutokana na ugonjwa wa moyo na matatizo ya kupumua bila kutoa maelezo zaidi
nchi hiyo imeshuhudia maandamano kutokana na hali mbaya ya kiuchumi yakiwemo yale maandamano yaliyo fanyika wiki iliyopita tehran katikati ya sakata la kushuka kwa thamani ya sarafu ya iran na kuongezeka mfumuko wa bei
wiki mbili zilizopita kiongozi huyo alianguka na kupoteza fahamu alipokuwa akihutubia sherehe za kuadhimisha miaka tangu kuanzishwa kwa chuo kikuu cha comoro na ripoti zisizo thibitishwa zinaeleza kwamba alipatwa na kiharusi
upigaji kura huo utakuwa wa kwanza bila ya kulihusisha jina la kiongozi wa muda mrefu robert mugabe kwenye sanduku la kupiga kura baada ya kujiuzulu novemba mwaka jana kufuatia hatua ya jeshi kuchukua madaraka na shinikizo kutoka chama tawala cha zanu pf ambacho kilikuwa kikimuunga mkono kiongozi huyo
endeleeni kuwaombea wanasiasa wote na serikali yenu tukosoeni pale tunapokosea lakini tumieni lugha zinazokubalika ili tuelewane alisema
rais wa marekani donald trump amemsifu kwa ukweli wake ucheshi na kujitolea kwake
raia wa ghana wameendelea kutoa heshima zao za mwisho kwa katibu mkuu wa zamani wa umoja wa mataifa un kofi annan wakati maandalizi ya kumzika alhamisi yakiwa yamekwisha kamilika
mccain ambaye amefariki akiwa na umri wa miaka atakumbukwa kwa uwezo wake wakufikia kambi ya upinzani
pamoja na kuwepo mikakati ya udhibiti wa silaha kwa muda mrefu silaha mpya zinaendelea kufika maeneo ya vita sudan kusini na mara kwa mara kupitia nchi jirani kulingana na ripoti ya kina iliotolewa alhamisi na kundi linalofuatilia silaha
zarif amesema kwa hiyo ni juu ya umoja wa ulaya na nchi wanachama wa umoja huo kuhakikisha maslahi yao na maslahi yetu yanalindwa na kuwa uvunjifu wa mkataba huo uliofanywa na marekani usiendekezwe
mfululizo wa visa vya kikatili ikiwemo mauaji ya wanawake mwaka jana ambapo miili yao ilitupwa kando ya barabara katika eneo kubwa la kusini mwa kampala na kuripotiwa kwa kiasi kikubwa katika vyombo vya habari kama ilivyo kwa mashambulizi ya kutumia mapanga wakati wa mwaka mpya ambapo watu watano waliuawa katika eneo la vijijini
kwa mujibu wa sheria hii kuchora katuni na kuonyesha viongozi wa ngazi za juu akiwemo rais wa nchi inayoweza kutafsiriwa kama hatua ya kumchafulia jina litakuwa ni kosa la jinai
sidibe raia wa mali amekuwa mkurugenzi mtendaji wa shirika hilo tangu liloajiri wafanyakazi kote duniani lenye makazi yake mjini geneva
wanasiasa wanaomuunga raila odinga wanaunga mkono mabadiliko ya katiba huku wale wanaomuunga mkono naibu wa rais william ruto wakipinga
mwandishi wa voa sebastian mhofu amechangia ripoti hii
marekani inaendelea kupokea idadi kubwa inayoongezeka ya wakimbizi wa kikristo hususan kutoka afrika ambapo idadi ya wale wanao wasili ikionekana kuwa iko chini kihistoria mwaka takwimu za serikali kuu zinaonyesha hivyo
maelfu ya waandamanaji waliandamana jumamosi nchi nzima ya marekani dhidi ya sera ya utawala wa trump ya kutostahmili wahamiaji hususan suala la hivi karibuni la watoto kutenganishwa na familia zao kwenye mpaka wa marekani na mexico
viongozi wa mataifa yaliyo endelea katika viwanda yanayo fahamika kama g wanaanza mkutano wao wa siku mbili ijumaa mjini buenos aries argentina
hatua hiyo ilikuwa mwaka mmoja baada ya kumaliza awamu yake ya pili katika nafasi hiyo
lakini uchaguzi wa kumtafuta mrithi wake hivi sasa umeahirishwa mpaka disemba 
walalamikaji wakiongozwa na muungano wa mawakili nchini uganda na wabunge sita wa upinzani wanasisitiza kwamba ni ukiukwaji wa katiba kwa wabunge kujiongezea muda wao katika nafasi za ubunge kutoka miaka hadi 
mahakama kuu siku ya ahamisi ilimauru sitisho la muda kwa kodi iyo lakini bei za petroli kwenye vituo vya mafuta ambavyo shirika la habari la reuters ilivitembelea ijumaa zilikuwa hazijashushwa
aidha roboti hiyo ambayo inatumia nguvu za jua kama nishati yake inatarajiwa kuchora ramani itakayotumiwa katika siku za usoni
kabla ya saa pm king atoka chumbani katika nyumba ya malazi kwenda kupata chakula cha usiku nyumbani kwa waziri wa eneo hilo
wakati akisubiri nje ya chumba chake akiongea na dereva wake katika eneo la nyumba ya malazi
mchoro wa kompyuta ukionyesha hali ilivyokuwa wakati chombo insight kilipotua kwenye sayari ya mars
ibada ya palm sunday huashiria kuingia kwa yesu kristo kwa ujasiri mjini jerusalem zaidi ya miaka iliyopita na mwanzo wa wiki takatifu ya pasaka kwa wakristo
godec amezungumza wakati ambapo umoja wa upinzani nasa ukiwa katika uzinduzi wa kumuapisha raila odinga ifikapo mwisho wa mwezi wa januari
kiongozi wa baraza la seneti m republican mitch mcconnell alisema baraza hilo litapiga kura baadae juu ya kiwango cha fedha kwa ajili ya operesheni za robo mwaka kwa serikali kuu ya marekani hadi februari wakati rais trump na wabunge kwa mara nyingine watakapokabiliana na uwezekano wa kufungwa kwa baadhi ya operesheni katika serikali kuu
kauli mbaya inayodaiwa aliitoa trump kuhusu watu wa haiti salvador na wahamiaji kutoka afrika imetikisa mazungumzo kuhusu kuwahami wahamiaji vijana kuondolewa chini ya programu ya kuchelewesha kwa muda kuchukuliwa hatua kuwaondoa vijana wanaoingia nchini daca iliyokuwa imeanzishwa na rais mstaafu barack obama
makonda amewarai wananchi walioko katika maeneo salama ni vyema wakatulia majumbani katika kipindi hiki kwani utabiri wa hali ya hewa unaonyesha mvua zitaendelea jumatatu na jumanne
the url has been copied to your clipboard cdc ilithibitisha jumatatu kesi zaidi za ugonjwa unaoathiri uti wa mgongo pamoja na sehemu za mishipa inayobeba ujumbe kupeleka na kurudisha kwenye ubongo kitaalamu afm unaofanana na polio na kufikia idadi ya kesi katika majimbo mwaka 
msemaji wa ofisi ya haki za binadamu ya un liz throssel amesema inatia moyo kuona kuwa mikutano ya kisiasa na maandamano ya amani yanafanyika katika mji mkuu harare na pamoja na kuwepo matumaini jumuiya za kiraia zimetoa tahadhari
washukiwa wengine wakiwemo watu wanaompinga rais yoweri museveni pia wamekuwa wanashikiliwa na polisi kwa zaidi ya masaa kabla ya kufikishwa mahakamani au kupewa dhamana
rais wa iran hassan rouhani ameliambia baraza hilo katika hotuba yake kuwa hakuna nchi ambayo inaweza kulazimishwa kuja katika mazungumzo
kulingana na ripoti ya shirika la habari la reuters orodha ambayo haley alimwambia kabila wakati alipokutana naye mjini kinshasa mwezi oktoba mwaka ilitaja majina ya watu waliohusika katika mauaji ya zaida catalan na michael sharp mwezi machi mwaka ilisema ofisi ya marekani katika umoja wa mataifa
kwa sasa katiba ya burundi inataka kiongozi kutawala katika nafasi ya urais kwa mihula miwili miaka mitano kila mmoja
lakini marekebisho mapya yatatoa nafasi kwa rais kubaki madarakani kwa mihula miwili miaka saba kila mmoja
kitendo ambacho hakikutarajiwa cha kupewa sumu watu hao wawili ambao hawana mafungamano yoyote na russia kimeleta wasiwasi mkubwa kwa umma katika eneo la salisbury
maafisa wa afya wanasema kiwango cha hatari hiyo kwa umma ni cha chini mno
rahma wako mwenye umri wa miaka alipitia utamaduni huu akiwa na umri wa miaka sita
sura za zamani kamanda wa kanda hiyo lazaro mambosasa alisema kupitia uchunguzi wa kisayansi wamebaini kuwa hakuwa ametekwa bali alijiteka na tayari suala lake lipo mahakamani iringa
baraza la wawakalishi nchini marekani limepitisha bajeti kubwa ya dola bilioni baada ya kufikia makubaliano mapema ijumaa ambayo yalikuwa na azma ya kuepukwa kufungwa kwa shughuli za serikali kuu
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
kiongozi wa uganda yoweri museveni huenda akaanza tena kutia saini adhabu za vifo baada ya mapumziko ya muda mrefu ikiwa ni juhudi za kuondoa wimbi la uhalifu amesema hayo kwenye twitter
tillerson miaka yuko katika siku ya nne ya ziara yake ya kwanza ya kidiplomasia katika bara la afrika ambako tayari ametembelea ethiopia djibouti na kenya na amepangiwa kwenda nigeria na chad
kenya na ethiopia wamekubaliana kuharakisha utekelezaji wa mkataba wenye hadhi ya kipekee kati ya nchi hizo mbili ambao unatarajiwa kuwa na maslahi ya kiuchumi na kiusalama kwa raia wake
mjini washington mshauri wa white house jared kushner mkwe wa rais donald trump ameliambia shirika la habari la cnn kuwa marekani bado iko katika hatua ya kufanya uchunguzi ili kufahamu nini hasa kilicho mtokea khashoggi
magazeti yanaripoti mamia ya wanajeshi wa marekani barani afrika watapangiwa kazi upya chini ya mpango huu
hospitali zinazosimamiwa na mashirika yasiyo ya kiserikali nchini burundi huwahudumia mamilioni ya watu mskini
benki ya dunia ukandamizaji nchi nyingine wakati mkutano huo wa malaria ukiendelea kando ya mkutano wa wakuu wa nchi za jumuiya ya madola nchini uingereza gates amewaambia wajumbe wakiwemo viongozi kadhaa wa kiafrika vita dhidi ya malaria lazima iimarishwe
bemba makamu rais wa zamani huko jamhuri ya kidemokrasi ya congo alikutwa nahatia ya mauaji ubakaji na vitendo vya utekaji nyara vya wanajeshi wa mlc ambao aliwapeleka jamhuri ya afrika ya kati kumsaidia rais wa wakati huo ange felix pattasse
katika masaa kadhaa kituo cha time warner huko new york ambako studio za mtandao wa habari wa cnn ziliko wafanyakazi waliondolewa kutoka katika jengo hilo jumatano asubuhi baada kifurushi kinachotiliwa mashaka kukutikana katika chumba ambacho barua zinahifadhiwa
kato kajubi ambaye ni mtoto wa marehemu profesa william ssenteza kajubi alikamatwa alipowasili uwanja wa ndege wa kimataifa wa entebbe wiki iliyopita na kuendelea kuwekwa kizuizini hadi jumatatu ambapo alipewa dhamana alipofikishwa polisi
mwanasiasa huyo mkongwe aligunduliwa kuwa na ugonjwa huo hatari mnamo mwezi julai mwaka 
siwezi kuipigia kura zanu pf amesema mugabe
siwezi kuwapa kura wale ambao wamenifikisha hapa nilipo katika hali hii
lakini uhuru amesema kuwa yeye ni muumini wa misingi ya kuwatendea watu haki kwa kufuata sheria
zaidi ya maandamano yalikuwa yamepangwa kufanyika katika miji kadhaa ya marekani na sehemu nyingine duniani kote sambamba na yale ya mjini washington dc
rais wa uganda yoweri museveni amependekeza kwamba burundi inastahili kujipatia katiba mpya itakayo jumlisha kila mwananchi na kuruhusu raia wake wote waliokimbilia nchi za nje kurejea nyumbani
siku tano za maombolezo ya seneta aliyeaga dunia john mccain zina malizika jumapili wakati atakapo zikwa katika eneo la makaburi ya mashujaa wenzie huko katika chuo cha mafunzo ya askari wa majini cha marekani naval academy mji mkuu wa maryland annapolis jirani na mji wa washington
gwanda ambaye alikuwa akiandikia magazeti binafsi ya kituo changu cha mwisho kitakuwa misri na kuangazia juu ya miradi ya utalii na hifadhi ya mazingira lakini najua kuwa kupitia usaid tumefanya kazi na wananchi wa misri kuendeleza mazingira bora ambapo makundi yote katika jamii wakiwemo wanawake na watu wachache wa dini nyingine wanaweza kuishi maisha yenye tija na afya bora amesema
katika mabadiliko hayo madogo rais magufuli amefanya uhamisho wa waziri makame mbarawa kutokea wizara ya ujezni na uchukuzi na sasa anakuwa waziri wa maji na umwagiliaji huku aliyekuwa katika wizara hiyo mhandisi isack kamwelwe anakuwa waziri wa uchukuzi
polisi wamesifia nidhamu na utulivu ulioonyeshwa na mashabiki wa msanii wa muziki wa kizazi kipya na mbunge wa upinzani nchini uganda bobi wine aliyefanya tamasha lake la kwanza tangu alipotiwa hatiani kwa mashtaka ya uhaini na kuachiwa
ripoti hiyo inadai kuwa idadi ya waathiriwa inadizi kuongezeka kila mwaka tangu mwaka 
ifuatayo ni taarifa ya mwandishi wetu wa bujumbura haidallah hakizimana
jordan hivi sasa inadeni la takriban dola za kimarekani bilioni 
ongezeko la kodi katika mafuta umeme na maji pamoja na mpango wa kodi mpya ya mapato umesababisha hasira kubwa kwa wananchi
akiwa kwenye mkutano kati ya viongozi wa bara la afrika na anasema kuwa mfumo wa malipo bila kutumia pesa taslimu unafanya kazi ya wanaofanya madukani kuwa nyepesi na salama
hamna haja kwao kuhesabu kwa mikono mapato ya siku na hakuna wasiwasi wa kuibiwa
hivyo basi si duka la jrink pekee linalotekeleza mfumo huu wa malipo anafafanua murphy
cohen ambaye ana umri wa miaka aliyekuwa akimfanyia kazi zake trump kwa miaka aliwahi kujigamba kuwa yuko tayari kupigwa risasi katika kumsaidia trump
la ziada hivi karibuni alisimama dhidi ya kiongozi huyo wa marekani
taarifa hiyo ilivitaja vyombo hivyo kuwa ni vya blogs majukwaa ya mitandaoni redio na televisheni zinazotangaza kupitia mitandaoni
alikuwa mmoja wa wananzilishi wa chama cha upinzani ford ambacho baadaye kiligawanyika na kuwa vyama kadhaa na pia alihudumu kama waziri katika wizara mbalimbali kabla ya kutangaza azima yake ya kuwania urais
kavanaugh alimaliza siku mbili za mahojiano marefu yaliyo fanywa na maseneta alhamisi usiku akiendelea kuwa mtulivu wakati akiulizwa maswali magumu na wademokrat
kavanaugh kuna uwezekano kuwa atakuwa atamili zaidi mrengo wa kulia wa majaji waconservative iwapo atathibitishwa
maafisa zaidi ya arobaini akiwemo katibu mkuu wa wizara ya utumishi wa umma na vijana aliyesimamishwa kazi lilian omollo na mkurugenzi mkuu wa nys richard ndubai wameagizwa leo kufika mbele ya idara ya upelelezi wa makosa ya jinai kuelezea yale wanayoyafahamu kwenye kashfa hii ili kuvifanikisha vyombo vya usalama kubaini iwapo kulikuwapo ubadhirifu wa fedha za umma
siku ya jumatano mahakama hiyo iliwapata na hatia ya kukiuka maagizo ya mahakama waziri wa usalama wa ndani fred matiang i inspekta mkuu wa polisi joseph boinett na mkurugenzi wa idara ya uhamiaji gordon kihalangwa kati ya wengine
 rais aliwataka waliojiandaa kutekeleza mpango waache mara mora vinginevyo watashughulikiwa
alikuwa na jukumu muhimu la kumsaidia trump kupitisha sheria ya mabadiliko makubwa katika kodi na kuratibu suala hilo na wabunge
ripoti zaidi zinasema kuwa ndugu jamaa na wananchi wamepiga kambi eneo la bandari ya bwisya kisiwa cha ukara wilayani ukerewe tangu kazi ya uokoaji ilipoanza
wakati wa ziara hiyotillerson ameelezea msimamo thabiti wa marekani juu ya kushirikiana na bara hilo katika kupambana na ugaidi maendeleo na utawala bora
lakini afisa moja ameiambia the times kuwa nchi za kiafrika tayari zimejenga uwezo wake mkubwa wa kijeshi wa kupambana na ugaidi na wengi wao hawahitaji uwepo wa kudumu wa marekani
familia ya gulam dewji imetangaza donge nono la shilingi bilioni kwa yeyote atakaye fanikisha kupatikana kwa mtoto wao mfanyabiashara mashuhuri mohammed dewji maarufu kama mo
black alikuwa mkali
mara nyingine hakuwa na haja ya kufanya chochote lakini akikuangalia tu utajua alikuwa anamaanisha nini
kabla ya timu hii kuondoka kwenda tanzania cpj ilizungumza na serikali ya tanzania juu ya utaratibu unaotakiwa kufuatwa kabla ya kuingia nchini na walikuwa wamekidhi matakwa yote ya serikali
walikuwa na vibali vyote vinavyo hitajika kuingia nchini visa zinazoruhusu wao kuingia na kufanya shughuli zao za kikazi
imekuwa ni kawaida sasa kwa mkuu wa nchi yetu pamoja na wafuasi wake kuwaita viongozi na wanasiasa wa vyama vya upinzani pamoja na wakosoaji wa serikali kuwa ni mawakala wa nchi za nje na si wazalendo tamko la vyama hivyo sita vilivyosaini tamko hilo
dakika kadhaa baada ya kennedy kutangaza kustaafu kwake trump amesema kuwa mara moja ataanza kutafuta atakaye chukua nafasi ya jaji huyo na kusema kuwa kennedy alikuwa ni mtu mwenye uoni mpana
rais uhuru kenyatta kwa upande wake amekaa kimya kuhusu mabadiliko ya katiba
pence amesema nchi hizo mbili zikubaliane kwa kutokubaliana juu ya suala la jerusalem
price amesema kuwa rais anavunja rasmi ukuta unaotenganisha wale wanao simamia sera na wanao simamia sheria kitu ambacho ni muhimu katika utawala wa sheria
na anafanya hivyo kwa ajili ya maslahi yake binafsi
bugesera migodi hiyo ni pamoja na kabanga nickel company limited national mineral development corporation limited bafex tanzania limited ambayo inamiliki leseni za maeneo matatu
januari mwaka yeye na mumewe rais mstaafu bush walilazwa kwa wakati mmoja
yeye alikuwa akitibiwa kutokana na matatizo ya koo huku mumewe akitibiwa kwa ugonjwa wa nyumonia
mkurugenzi wa ofisi ya utawala na bajeti mick mulvaney alisema ijumaa nafasi ya kufungwa kwa serikali kuu ilikuwa nusu kwa nusu baada ya nafasi ya ushindi wa uungaji mkono wa kutosha kutoka democrat kwa hatua iliyoonekana kupunguza makali ya kufungwa kwa serikali kuu
hatua ya uganda kutoza ushuru mitandao ya kijamii inahofiwa kwamba itaongeza gharama hizo
mkurugenzi wa amnesty international nchini kenya houghton irungu ni lazima iwe wazi kuwa kitendo kilichotekelezwa na serikali kuzima runinga hizi kubwa za kibinafsi sio tu ni jambo geni kwa katiba ya kenya bali pia ni tisho kwa demokrasia yetu na ni lazima ipingwe na kuwa runinga hizo zirudishwe hewani mara moja
wakati huo huo kanali paul bitega mkuu wa hospitali ya kijeshi nchini rwanda
alielezea zaidi lengo la wataalamu hao kukutana pamoja
lengo hasa ni kuainisha mambo na unapoainisha maana yake unafanya kazi pamoja na wengine
hii ina maana kwamba mwanajeshi wetu kwa mfano akipata tatizo anaweza kupata matibabu kule tanzania au kenya au hata wao wakiwa na shida wanaweza kuja hapa maana yake tunakata kufanya mambo katika viwango sawa kwenye majeshi yetu yote
kundi la watu walivamia na kufanya wizi katika nyumba ya mganga wa jadijameson maideni mwenye umri wa miaka 
watu wanaanza kuamka kuhusu umuhimu wa suala hili anasema nyanyuki kwa hiyo kuna ari ya kukabiliana na hali hiyo
tofauti ni kwamba kwenye mfumo wa kawaida wa benki ni kwa hakika namna wanakopesha fedha tofauti na beki za kiislamu ambapo wanawekeza fedha kutokana na mapato yako
hivyo upande moja ni faida kutokana na mapato na upande mwengine ni tozo la riba
diphetheria ni ugonjwa ambao unaweza kuepukwa kwa dawa za kinga amesema kate nolan ambaye anafanya kazi na kikundi cha kimataifa cha misaada cha madaktari wajulikanao kama madaktari bila mipaka
chimp reports polisi wanakimbia
polisi wanasema kwamba badala ya kumlinda mbunge ni afadhali afutwe kazi
wanasema kwamba kuwasindikiza wabunge inahatarisha maisha yao
na rais museveni ameamurisha kwamba polisi wanaokataa kuwalinda wabunge wafutwe kazi na maafisa wa jeshi wachukue nafasi yao amesema kaps fungaro maurice kamto wa chama cha cameroon movement for the renaissance of cameroon na akere muna wanamshutumu rais biya kwa ufisadi kuanguka kwa uchumi sekta ya kilimo ukosefu wa ajira na ukosefu wa usalama
alisema nchi hizo zenye kupendeza na zilizo kuwa tofauti zimechaguliwa kwa sababu zimekuwa zikifanya kazi bega kwa bega na shirika la kimataifa la misaada la marekani usaid na washirika wetu ili kupata mafanikio makubwa katika kutatua baadhi ya changamoto kubwa katika nchi hizi
katika taarifa iliyotolewa na afisi ya bi trump mke huyo wa rais anatazamia kujifunza kuhusu changamoto zinazowakabili watoto wa bara hilo
sababu iliyopelekea mabasi hayo kusitisha safari zake ni kufurika maji njia za mabasi hayo na vituo vilivyoko katika njia hiyo
ikulu ya marekani white house imetangaza kwamba rais donald trump amemwondoa waziri wake wa mambo ya nchi za nje rex tillerson na kumchagua mkurugenzi wa idara ya ujasusi ya cia mike pompeo kuchukua nafasi yake
hata hivyo wakala wake rosiland triche roberts hakutaja sababu za kifo chake
mwendesha mashtaka maalum wa marekani robert mueller na naibu mwanasheria mkuu rod rosenstein wametangaza mashtaka hayo yamefanywa na washauri wa mahakama jijini washington
siku hiyo hisa za mtandao wa facebook ziliuzwa kwa kila moja na kuufanya mtandao huo kuwa na thamani ya kibiashara ya dola bilioni 
trump amesema kama rais wa marekani siku zote nitaitanguliza marekani kwanza kama inavyopaswa kufanywa na viongozi wa nchi nyingine kuzitanguliza nchi zao kwanza
lakini marekani kwanza haimaanishi marekani peke yake
wakati marekani ikifanikiwa na ulimwengu pia utapata mafanikio
chama tawala afrika kusini kimesema kuwa bunge litapiga kura ya kutokuwa na imani dhidi ya rais jacob zuma alhamisi iwapo kiongozi huyo anayekabiliwa na tuhuma hatokubali kuachia madaraka mara moja
viongozi wa dini wana wajibu wa kushauri na kuonya pale wanapoona kuna viashiria vya uvunjifu wa amani hivyo kujitenganisha na siasa haitawezekana alisema askofu
mwaka ofisi ya umoja wa mataifa inayoratibu masuala ya huduma za dharura ocha iliomba dola milioni 
 kwa ajili ya msaada wa dharura kwa ajili ya congo lakini ilipokea dola milioni 
 pekee ikiwa ni karibu asilimia ya mahitaji yake
brandy kraft na dylan mittelsted wana mambo yanayofanana
wote wawili wana umri wa miaka wanafanya kazi kama makeshia katika soko la arlan na hivi sasa wote wawili wako katika maumivu makali ya kisaikolojia
tangu kutangazwa kwa kifo chake mapema alhamisi watu kadha nchini marekani wamekuwa wakitokea katika televisheni za marekani kuzungumzia jinsi arethat alivyokuwa na ushawishi katika maisha na muziki nchini marekani
japo hajatangaza iwapo ameunda chama chake wachambuzi wanasema kwamba anayenufaika katika mgogoro kati yake na besigye ni rais museveni ambaye siku zote ndoto yake ni kuona upinzani umegawanyika
uamuzi wa mahakama hiyo tayari hivi sasa umeleta mkanganyiko
jumanne septemba mahakama kuu ya nairobi chacha mwita alikataa kusitisha kwa muda kodi hiyo kwa misingi ya kuwa mchakato wa utungaji wa sheria hiyo ulikuwa haujamalizika kwa sababu rais uhuru kenyatta alikuwa hajatia saini msuwada huo au aliutupilia mbali muswada huo mwaka 
siku ya alhamisi rais wa marekani donald trump alitia saini maazimio yanayoweka ushuru wa asilimia kwa uingizaji bidhaa za madini ya chuma na asilimia ya ushuru kwa uingizaji alminium ambapo kodi mpya kwa bidhaa hizo imepangwa kuanza kutumika mapema mwezi huu
mpaka wakati tukichapisha habari hii runinga hizo tatu zilikuwa bado zimezimwa lakini okiya omtatah ambaye aliwasilisha kesi mahakamani anaeleza idhaa ya sauti ya amerika kuwa iwapo serikali itakaidi agizo hilo la mahakama atawasilisha kesi mpya kuishtaki serikali ya rais kenyatta
wakati huo huo jaji mkuu alipuuzia mjadala wa changamoto juu ya amri hiyo ya utendaji kutoka jimbo la hawaii muungano wa waislam wa hawaii na wakazi watatu kwamba vidhibiti vya safari vilikiuka vipengele vya kanuni ya kwanza ya katiba ya marekani ambayo inazuia kupendelea dini moja dhidi ya dini nyingine
waandishi wa habari wasiopungua wawili walipigwa jumanne na waandamanaji wanaounga mkono serikali katika mji mkuu wa sudan kusini juba
mwandishi wa habari mmoja wa nchi za magharibi alijeruhiwa vibaya
concord management and consulting llc tillerson aliongea katika mkutano wa waandishi wa habari akiwa pamoja na waziri wa mambo ya nje wa misri sameh shoukry baada ya wanadiplomasia hao wawili kuzungumzia masuala ya usalama wa eneo inayohusisha nchi ya libya na syria pamoja na mchakato wa amani wa israeli na palestina
kabla ya uchaguzi lofven alikuwa ameonya watu wenye chuki wana wahamasisha na kuchochea chuki kati ya watu nchini sweden sisi tutapinga hilo
tunasimama pamoja kutetea usawa
jambo jingine ambalo ni jipya katika hatua hizi ni kwamba zinawahusu watoto wote
kiini cha hatua hizi pia zitatumika kwa watoto waliozaliwa mapema kabla ya muda kutimia watoto uzito mdogo watoto wagonjwa amesema grummer starwn
kwa hivyo tayari katika maeneo kama vile madagascar uganda zimbabwe tumeona programu ambazo hasa zilikuwa zinawasaidia wanawake wanaokabiliwa na hali hatarishi kama vile programu ya kutoa misaada kwa sekta binafsi ambazo zinawawezesha wanawake kuzuia kupata ujauzito zimekwama na haziwezi kufikiwa na wanawake hao amesema john lotspeich mkurugenzi wa ushirika na uhamasishaji wa rasilimali kwenye shirika la marie stopes international
kavanaugh alimaliza siku ya tatu ya mahojiano alhamisi siku moja baada kudai yeye ni mtu huru kama jaji lakini akakataa kushinikizwa kujibu maswali yanayo husiana na uchunguzi dhidi ya rais donald trump
museveni alimuondoa jenerali kayihura na kumweka badala yake martin okoth ochola ambaye amekuwa naibu wake
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
msaidizi wa katibu mkuu wa umoja wa mataifa un kwa masuala ya operesheni za ulinzi wa amani amesema alhamisi amesikitishwa sana na hali ya kibinadamu nchini sudan kusini na kuzitaka pande hasimu kumaliza mzozo unaoendelea huko hivi sasa
wizara ya biashara ya china imefahamisha pia kwamba haitotekeleza baadhi ya vipengele vya mkataba wa kimataifa wa biashara ambapo china ilikuwa imekubali kupunguza ushuru kwenye bidhaa kutoka marekani
gharama za kamera katika matukio yote vya mauaji kwa kupigwa risasi ambayo yameripotiwa nchini uganda ikiwemo mauaji ya mashehe msemaji wa polisi felix kaweezi mbunge ibrahim abiriga wanawake kadhaa na utekaji nyara hakuna aliyewahi kufikishwa mahakamani na kupatikana ushahidi wa kutosha
hivi sasa watu milioni 
 wanahitaji msaada ongezeko la takribani asilimia ikilinganishwa na mwaka umoja wa mataifa ulisema
kutoonekana ikulu kwa makamu wa rais william ruto bila kutolewa maelezo yoyote wakati rais uhuru kenyatta akizindua sehemu ya kwanza ya baraza la mawaziri kumezua hisia na mazungumzo tofauti nchini kenya
wakati akizindua tawi la benki ya crdb wilayani chato mkoani geita ijumaa rais magufuli ameiagiza benki kuu ya tanzania bot kuanza mchakato wa kuzifuatilia benki zote ambazo zinasuasua na zilizokuwa na mitaji ya serikali kuzichukua
filamu hiyo inaonyesha hali ya kuhuzunisha wakati wasafiri hao wakikabiliwa na magaidi hao
salem kwa hiyo kuna mambo yoyote mazuri ambayo yamekuja kutokana na kupoteza kumbukumbu ambayo unaweza kuyakumbuka
wells anasema ni moja ya majibu yetu makubwa duniani na ndiyo sababu mahitaji ni makubwa sana
kwahiyo ni muhimu sana kwamba jamii ya kimataifa inaendelea kutoa msaada kwa taasisi za kibinadamu kama vile icrc kwasababu kimsingi mara nyingi ni tofauti iliyopo ni kati ya maisha na kifo
wizara ya mambo ya nje ya syria imesema alhamisi kuwa kuwepo kwa jeshi la marekani nchini syria ni kitendo cha uchokozi na ukiukaji wa uhuru
watu walikuwa wameripotiwa kupoteza maisha kutokana na ugonjwa usiojulikana huko drc na unadhaniwa kuwa ni ebola
katika taarifa aliyo itowa alhamisi katibu mkuu wa baraza la usalama la kitaifa jenerali silas ntingurigwa mashirika hayo yamesitishwa kutoa huduma kwa kipindi cha miezi mitatu kuanzia tarehe mosi oktoba
jumanne wakili wa binafsi wa rais trump rudy guiliani aliandika ujumbe kupitia mtandao wa twitter uliosema kwamba cohen alifanya uhalifu kwa niaba ya watu wengine lakini mteja wake trump hakuhusika kwa vyovyote
macron pia amesema amemshawishi rais donald trump kuendelea kuwepo majeshi ya marekani huko syria kwa kipindi kirefu
lakini jumapili jioni white house imesema kuwa utaratibu haujabadilika trump bado anataka majeshi ya marekani kurudi nyumbani mapema iwezekanavyo
katika mahojiano ya televisheni siku ya jumamosi waziri mkuu abiy alisema upendo utashinda na pengine alama za vidole zilizofanana na zile za kifurushi cha peke yake ambacho vyombo vya usalama wanasema alikuwa amekituma
diamond aliyataja mambo saba ambayo ameamua kuwafanyia wakazi wa kitongoji cha tandale jijini dar es salaam katika kusherekea kumbukumbu muhimu katika maisha yake
jeshi la polisi na bunge mapema walisema kuwa abiriga wa chama cha nrm pamoja na mlinzi wake waliuwawa karibu na nyumbani kwake huko kawanda katika wilaya ya wakiso jana jioni
alisema serikali ya china imekuwa pia na uhusiano wa muda mrefu na serikali ya tanzania
wengine walobaki wameweka kambini katika mji karibu na daraja la kuingia mexico wakipumzika na kupatiwa matibabu hasa majeraha ya miguu kutokana na kutembea karibu kilomita kutoka mji wa san pedro sula kaskazini ya hondurus
lakini griffiths ameonekana akiwa na matumaini na kusema timu yake itaendelea kuwasiliana na pande zote
trump alisema nitakuwa kwenye kazi ya kutafuta amani
huwenda isifanikiwe kuna nafasi kubwa huwenda jambo hili lisifanikiwe
huwenda pia kuna nafasi nzuri zaidi kwamba jambo hili litachukua muda litakua ni utaratibu
phillipe habinshuti ambaye ni mfanyakazi wa wizara hiyo anasema kuwa wizara itaendelea kuwasaidia kama ambavyo tunafanya lakini tunaendelea kusema kuwa ni vema kila mwananchi akawa na tahadhari tunakiri kuwa wakati mwingine zinanyesha mvua zenye nguvu kupita kiasi kutokana na maumbile ya nchi yetu
mwanaharakati okiya omtata katika uchambuzi wake wa mwisho mahakama hiyo imegundua kuwa upinzani wameshindwa kuweka mbele ya mahakama hiyo ushahidi uliowazi wa moja kwa moja ambao unajitosheleza na uliyo na ukweli juu ya mapungufu ya uchaguzi huo amesema jaji mkuu luke malaba katika uamuzi wake aliyo utoa katika mahakama ya katiba mjini harare
tumetumia miaka miwili iliyopita kuchunguza kampuni kubwa ya ukataji miti katika jamhuri ya kidemokrasi ya kongo
inafanya kazi katika eneo lenye ukubwa wa kilomita elfu za mraba
hiyo ni eneo kubwa kuliko uswisi na tulichogundua ni kwamba inafanyakazi kinyume cha sheria katika asilimia ya eneo hilo
kamanda wa polisi kanda maalum ya dar es salaam lazaro mambosasa amenukuliwa na gazeti la mwananchi akisema wanaoshikiliwa na jeshi hilo kufuatia kutekwa nyara mfanyabiashara huyo ni hadi sasa
boulieran anasema kuwa vituo vitatu vya afya na shule saba zimekumbwa na wizi au kuchomwa moto na kuwanyima watoto fursa ya kupata elimu
ameongezea kwamba elimu imevurugwa kwa kiasi cha watoto katika zaidi ya shule kote katika eneo hilo
kwa mujibu wa gazeti la daily nation waliowasilisha hoja hiyo ni marilyn muthoni kamuru daisy doreen jerop amdany na kituo cha haki elimu na uhamasisho creaw
kwa upande wa sera ya mambo ya nje trump aliahidi kuchukua msimamo mkali na kusema kuwa atafanya bidii kuondoa makosa ya msingi yaliyofanyika katika makubaliano ya nyuklia ya iran na kuonyesha msimamo kamili wa marekani katika kukabiliana na suala la korea kaskazini
leo mwenyikiti kim jong un na mimi tumethibitisha ile azma yetu ya kufikia hali ya kutokuwepo silaha za nyuklia katika eneo la rasi ya korea katika hatua ya kuondosha kabisa silaha za nyuklia ikiwa ni lengo letu la pamoja amesema rais moon jae katika sherehe za kutangaza makubaliano ambayo wameyaita tamko la panmunjom
askari hao baadae walisema kuwa hawakuwa wanamshikilia mtu huyo rumande
acacia ambayo ni kampuni moja wapo inayoendeshwa na kampuni mama ya canada barrick gold na ikiwa ndiyo kampuni kubwa ya uchimbaji tanzania imesema uzalishaji wa dhahabu ulishuka kwa asilimia katika kipindi cha kwanza kabla ya mwaka mmoja kufikia uzani wa aunsi ikisababishwa hasa na uzalishaji mdogo katika mgodi mkuu wa kampuni hiyo ulioko eneo la bulyanhulu
tusk ameitisha mkutano na viongozi wa eu hivi leo alhamisi kuzungumzia brexit ikiwemo uwezekano kwamba machi itafika na hakuna makubaliano yaliopo
denmark ambaye ni mfadhili mkubwa wa pili kwa tanzania imetangaza kuzuia msaada wenye thamani ya dola za marekani milioni ukieleza kusikitishwa kwake juu ya uvunjifu wa haki za binadamu na matamko ya kibaguzi yaliyotolewa na afisa wa serikali ya tanzania
jeneza lililokuwa na mwili wa bi winnie madikizela mandela wakati wa mazishi yake tarehe aprili 
wengi waliohudhuria maonyesho hayo walivaa nguo nyeusi na beji nyeupe zenye ujumbe time s up movement ambayo ni umoja wa wanaharakati wanaotoa msaada wa kisheria kwa wanawake waliokuwa wamenyanyaswa kijinsia katika maeneo ya kazi
kilele cha maandamano hayo yaliyopewa jina la mmarekani wa hali ya kati hajui chochote pale mitandao inapowapeleka umeona misamiati na masharti yaliyopo facebook mimi ni wakili lakini sikuweza hata kufahamu maelezo ya ibara ya kwanza
wasiwasi umeongezeka kuhusu uwezekano wa kulipuka magonjwa waathiriwa wakilazimika kuishi katika kambi za muda
meli ya mizigo iliyokuwa imesajiliwa hong kong cf crystal ilikuwa imebeba tani za nafaka kutoka marekani zikielekea jimbo la guangdong upande wa kaskazini wa china
wafanyakazi wake wote waliookolewa ni raia wa china wizara ya usafiri ya nchi hiyo imeeleza
pia amesema jana walikuwa na mo kwenye kikao cha bodi ya wakurugenzi ya simba kujadili maendeleo ya klabu hiyo na mara ya mwisho kuwasiliana naye ilikuwa ni saa usiku
uganda imeboresha uhusiano wake na india miongo miwli baada ya raia wa india kufukuzwa nchini humo na kutaifishwa biashara zao
uamuzi wa iwapo anafunguliwa mashtaka hivi sasa upo mikononi mwa ofisi ya mwanasheria mkuu uamuzi ambao unatarajiwa kuchukuliwa katika muda wa wiki au miezi kadhaa juu ya namna ya kusonga mbele na suala hilo
jumuiya ya kimataifa naibu mwenyekiti wa chama hicho cha jubilee david murathe alinukuliwa na shirika la habari la reuters akikiri kwamba kampuni hiyo ilihusika kukitafutia umaarufu chama hicho lakini hakutoa maelezo ya kina kuhusu mbinu zilizotumika
kwa upande wake mkuu wa mkoa paul makonda aliwaamrisha polisi wa mkoa wa iringa wakimalizana na abdul nondo aliyedaiwa kupotea kisha kupatikana mkoani iringa arejeshwe dar es salaam kwa maana ameuchafua mkoa huo
wakati huohuo nchini tanzania vyombo vya habari ambavyo vimekuwa vikikosoa serikali vilifungiwa
rashid mohamed katika siku yake ya mwisho ya mahojiano kamati hiyo ijumaa imesikiliza ushahidi kutoka kwa mashuhuda ambao sio maseneta waliokuwa baadhi wanaunga mkono uteuzi wake na wengine kupinga kuteuliwa kwake pamoja na kuwepo waandamanaji waliokuwa wakiingilia kati mahojiano hayo wakipinga uteuzi wa kavanaugh
wengi wa wajumbe hao ni maafisa wa jeshi wenye taaluma ya udaktari wanaohudumu kwenye majeshi ya nchi wanazotoka
hiyo ni siku ya maafa makubwa kuliko zote iliyoshuhudiwa huko gaza tangu vita vya israel na hamas vilipozuka mpakani hapo mwaka 
waziri wa masuala ya sheria na katiba sameul tembenu amesema serikali imeondoa kipengele hicho kwa sababu haitakuwa vyema kwa wagombea wanawake katika baadhi ya majimbo
watoto hao walikuwa tayari katika mchakato wa kutumikishwa kibiashara na nyumbani wilayani kahama na shinyanga
esmie kainja mwanachama wa tume maalum ya sheria ambayo ilikuja na pendekezo hilo amewaambia wanahabari kwamba wazo la viti lilikuwa ndiyo njia muafaka miongoni mwa wengi ambao walikuwa na azma ya kutaka kuongezwa kwa idadi ya wanawake ndani ya bunge
vita vya wenyewe kwa wenyewe vilipozuka sudan kusini desemba mwaka na hivyo kuwalazimisha watu milioni mbili kukimbia nchini
wengine milioni mbili wamekoseshwa makazi ndani ya nchi na wengi wao wanashindwa kupanda chakula chao
uamuzi wa mahakama umekuja wiki kadhaa baada ya rwanda kumuachia huru victoire ingabire kiongozi wa upinzani ambaye alikuwa ametumikia miaka sita ya kifungo chake cha miaka baada ya kagame kutoa msamaha kwa kutumia nafasi yake ya urais
kiongozi mashuhuri wa upinzani wa jamhuri ya kidemokrasia ya kongo akataliwa ruhsa ya kuingia nchini baada ya kufika katika ofisi ya uhamiaji katika mji wa mpakani wa kasumbalesa
kabla ya kusafiri kwenda israel pence alikuwa nchini jordan ambako mfalme abdullah alielezea wasi wasi wake kuhusu uamuzi wa jerusalem na kuisihi marekani kujenga tena uaminifu na imani katika kutafuta suluhisho la mataifa mawili
baadhi ya wapatanishi kuhusu amani sudan kusini
jan
waziri tillerson alishindwa kuhudhuria shughuli alizokuwa amepangiwa kuzifanya jumamosi katika siku ya pili ya ziara yake nchini kenya kwa kuwa hajisikii vizuri msemaji wa wizara ya mambo ya nje ya marekani amesema
kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini uganda tanzania imefungua soko lake kwa uganda na imeruhusu kuingiza bidhaa bila kizuizi chochote
 kbps mp museveni ambaye ana umri wa miaka bado ni maarufu katika baadhi ya makundi ya waganda kwa kuleta utulivu nchini humo
lakini zaidi ya asilimia ya wananchi wana umri wa chini ya miaka na wengi wa wapiga kura katika kundi hili wanasema wanataka kiongozi kijana
mwanasiasa wa upinzani nchini rwanda victoire ingabire aliyeachiwa huru kwa msamaha wa rais paul kagame amesema kuachiwa huko ni ishara kuwa uwanja wa siasa unaboreshwa zaidi
wizara ya mambo ya ndani inaeleza kwamba karibu watu walikamatwa baada ya karibu watu kujitokeza kutoka kila pembe ya nchi na kuandamana katika mitaa ya paris
kwa mujibu wa waziri wa fedha wa indonesia kulikuwa na maafisa wa wizara hiyo ndani ya ndege waliokuwa wakirudi kazini pangkal pinang baada ya kutembelea familia zao mjini jakarta
msemaji wa white house sarah sanders alisema rais trump na mkewe melania trump walikwenda iraq kuwashukuru wanajeshi wa marekani kwa huduma zao mafanikio yao kujitoa kwao na pia kuwatakia kheri ya christmas
tangu jumamosi asubuhi miili imeopolewa na kufanya idadi ya miili iliyoopolewa hadi sasa kufikia baada ya mili mingine kuopolewa hadi ijumaa jioni
alipoulizwa kama atagombea tena kiongozi huyo wa rashia mwenye umri wa maiak alijibu kwa ukali huu ni ujinga unafikiri ntakaa hapa mpaka nikiwa na miaka mumiliki wa hoteli ya shafi alichukua usimamizi wa hoteli baada ya babake kuuawa katika shambulizi la wapiganaji mwaka naye ameuawa katika mashambulizi hayo ya leo ijumaa
waziri mkuu mstaafu john malecela ameshangaa vyombo ya dola kushindwa kujipanga sawasawa na kukumbusha umuhimu wa kujitathmini
pompeo atakutana na kim yong chol makamu mwenyekiti wa kamati kuu ambayo ina madaraka makubwa na mkuu wa zamani wa ujasusi wa korea kaskazini
wamekutana tayari mara mbili huko pyongyang
kwa mara ya kwanza kenyatta alizumgumzia shutuma kwamba kakake mdogo muhoho kenyatta huenda anahusika katika sakata ya uingizaji wa sukari nchini ambayo inashukiwa kuwa na viwango vya juu vya kemikali hatari kwa afya ya binadamu
marekani pia imeagiza kufungwa ifikapo april balozi ndogo ya rashia katika mji wa pacific port huko seattle katika jimbo la washington ikieleza kuwa uko karibu na kiwanda cha kutengeneza ndege aina ya boeing na kituo cha kijeshi cha kitsap ikiwa ni bandari ya jeshi la majini la marekani la manuari zinazobeba silaha za nyuklia
facebook imeeleza hisia zake katika taarifa yake ikiwa na hasira na kuweka tamko lake juu ya nyaraka hizo na kueleza msimamo wake kwa kila nukta
kenyatta alisema kwamba ili kufanikisha azma nne kuu ambazo ameahidi kuzipa kipau mbele katika muhula wake wa pili na wa mwisho kama rais zikiwemo afya kwa wote makazi nafuu lishe ya kutosha na utengenezaji wa bidhaa na vifaa ni muhimu kwa kenya kuwa na mazingira mema ya kuwavuta wawekezaji kutoka nchi kama marekani
waziri wa mambo ya nje wa china ameahidi kutetea makubaliano ya kama yalivyofikiwa katika mkataba wa kimataifa juu ya mpango wa kuizuia iran kutengeneza silaha za nuklia jcpoa katika mahojiano ya televisheni jumamosi abiy alisema upendo utashinda na kwamba kujaribu kuwaua watu si kuonyesha ushupavu
tunapenda helikopta pia yeye anazipenda zaidi yangu trump alifanya mashara wakati akieleza uamuzi wa serikali yake wa kuidhinisha makubaliano ya mauzo ya vifaa vya kijeshi venye thamani ya dola za kimarekani kwa nigeria
wanafunzi wazazi waalimu na wanasiasa ni miongoni mwa watu waliokua wakitoa matamshi makali siku ya alhamisi dhidi ya ghasia za bunduki na kutaka sheria ya mageuzi ya kumiliki bunduki zipitishwe kufuatia mauwaji ya watu katika shule ya sekondari ya marjory stoneman douglas yaliyotokea katika jimbo la florida siku ya jumatano
mchungaji huyo mwenye umri wa miaka ambaye anakanusha tuhuma hizo anaweza kukabiliwa na kifungo cha hadi miaka jela iwapo atapatikana na makosa
cruz alisimama mahakamani jumatatu wakati mawakili wakizungumzia masuala ya utaratibu wa kesi ya mauaji dhidi yake
waziri mkuu mpya wa ethiopia abiy ahmed amewasili katika mji mkuu wa mogadishu nchini somalia ambapo kulikuwa na ulinzi mkali
shtaka la tatu mpaka la nane kughushi utambulisho majanga yote matatu yametokea huko java ambako nyumba kadhaa zilizoko wilaya ya sumenep ziliharibiwa na tetemeko la asubuhi na mapema lenye ukubwa wa 
kim kwa upande wake amesema wamekubaliana kuacha nyuma yaliyopita na kufungua ukurasa mpya wa uhusiano
pia cpj inaitaka serikali kumfutia kosa la jinai dhidi ya mhariri ambaye ni mwanamama kwa madai ya kuandika habari za kashfa
lakini ghafla jumanne tillerson saa chache baada ya kurejea kutoka katika ziara yake ya afrika alifukuzwa kazi na rais donald trump kama waziri wa mambo ya nje
muntu na bobi wine trump amesema ili kushinda inabidi kuwa mkali kwa wauza dawa za kulewa
katika ziara yake ya kushitukiza nchini irak ikiwa ni ya kwanza katika eneo lenye vita kwa kipindi cha miaka miwili ya utawala wake aliwatembelea wanajeshi wa martekani katika kambi ya jeshi la anga la al asad magharibi ya mji wa baghdad akiwa na mkewe melania
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
moto uliozuka usiku katika ghala makao makuu ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc umeteketeza maelfu ya mashine za kupigia kura na maboksi ya kupigia kura vilivyo kuwa vimetayarishwa kwa ajili ya uchaguzi mkuu wa rais uliokuwa umecheleweshwa hadi desemba vyombo vya usalama vimesema alhamisi
kwa mujibu wa shirika la habari la reuters tetemeko hilo la kiwango cha 
 kwa kipimo cha rikta lilipiga katika eneo hilo mapema jana na kuharibu miundo mbinu ya madini na nishati na kupelekea kampuni ya exxonmobil kufunga kiwanda chake cha gesi ya asili lng
nchi hiyo ni muuzaji mkubwa wa gesi
mataifa ya magharibi ikiwemo ufaransa na marekani wametoa ufadhili mkubwa kwa g ikiwa ni juhudi za kuwashinda wanajihadi na kuondoa shinikizo kubwa kwa maelfu ya wanajeshi waliopelekwa katika eneo hilo
wario ambaye kwa sasa ni balozi wa kenya nchini austria ni miongoni mwa maafisa saba wanaochunguzwa upya na idara ya upelelezi kuhusu madai ya ufujaji wa sawa na za kenya katika michezo hiyo ya olimpiki
baadhi ya idara za serikali kuu ya marekani zimefungwa mpaka alhamisi na pengine kuna uwezekano idara hizo zikawa zimefungwa kwa siku kadhaa zaidi au hata wiki kadhaa huku rais donald trump akishikilia msimamo wake akitaka apatiwe fedha kwa ajili ya ujenzi wa ukuta kwenye mpaka wa marekani na mexico na wademocrat wameendelea kupinga vikali suala hilo
ajali zenye kuuwa za boti ni za kawaida nchini drc
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo yupo israel kwa ziara yake ya kwanza ya kanda ya mashariki ya kati tangu alipoidhinishwa kuchukua wadhifa huu mpya
akizungumza na waandishi wa habari jumatatu ndani ya ndege maalumu ya rais ikielekea jimbo la florida msemaji wa white house sarah huckabee sanders alisema majadiliano kati ya viongozi hao wawili yatalenga zaidi juu ya maandalizi kwa mazungumzo na korea kaskazini pamoja na majadiliano mengi juu ya biashara
mkutano huo wa viongozi pamoja na masuala mengine ulikuwa ujadili mapendekezo ya kusuluhisha mzozo wa burundi yaliyo fikishwa na mpatanishi mkuu wa mzozo huo rais yoweri museveni wa uganda
waziri wa fedha wa afrika kusini nihilanihila nene ameeambia jopo la wachunguzi kuhusiana na kashfa za ufisadi dhidi ya aliyekuwa rais jacob zuma kwamba alifutwa kazi na zuma baada ya kukataa kuidhinisha mkataba baina ya russia na afrika kusini wa kiasi cha dola bilioni mwaka 
james macharia amina mohammed naibu katibu mkuu wa umoja wa mataifa wakati huohuo nigeria pia imeanza kuchukua tahadhari dhidi ya maradhi hayo kwa kuweka uangalizi mkali katika mipaka yake
wamedai katika barua iliyotumwa desemba serikali inaminya haki za binadamu na demokrasia
wameongeza kuwa tangu mwaka nchi hiyo haina balozi rasmi nchini tanzania hivyo ni lazima balozi ateuliwe
uamuzi wa mahakama kuwapa dhamana viongozi hao wa chadema ulitolewa alhamisi huku washtakiwa wakiwa hawapo mahakamani ikielezwa kuwa gari lililopaswa kuwapeleka mahakamani limeharibika jambo ambalo limewafanya waendelee kukaa mahabusu mpaka sikukuu za pasaka zitakapomalizika
joshua meltzer mtafiti wa ngazi ya juu wa taasisi ya brookings ameiambia voa kuwa wakati ule makubaliano hayo hayakuwa tofauti sana na ya nafta
kasi ya harakati za wanajeshi na mawasiliano ya kidiplomasia yaliongezeka jumatatu siku ambayo pentagon imethibitisha kuwa waziri wa ulinzi anayeondoka jim mattis ameamuru wanajeshi wa marekani kuanza kuondoka syria bila ya kufafanua tukio hilo limekuja baada ya saa baada ya zuma kukubaliana na shinikizo la chama chake kuachia madaraka kabla ya muhula wake kumalizika kati kati ya mwaka 
kwa mujibu wa wataalamu wa afya salmonella inaweza kusababisha kuharisha kulikopindukia maumivu ya tumbo kutapika na kupungukiwa kwa maji mwilini kwa kiwango kikubwa
pia inaweza kuhatarisha maisha ya mwanadamu hususan watoto wadogo
mkutano huo unaofanywa na chama cha wahadhiri wa vyuo vikuu uasu na jukwaa la baraza la washauri wa vyuo vikuu vya umma ipuccf unatarajiwa kumaliza mgomo uliodumu kwa zaidi ya miezi miwili ambao umezorotesha masomo kuendelea katika vyuo hivyo vya umma
kwa mujibu wa shirika la habari la afp wakati akifanya mahojiano na televisheni ya france bemba alisema ni jambo la kuhuzunisha kumuona rais wa jamhuri ya kidemokrasia ya kongo akimtu akichagua ni nani watakaokuwa wapinzani wake
trump ametoa maoni yake kuhusu kufukuzwa kwa comey kutoka nafasi yake ya idara ya makosa ya jinai fbi ambacho ni chombo cha juu katika kutekeleza sheria wakati habari zake zilipokuwa zinavuma katika vipindi vya habari katika siku za karibuni akikinadi kitabu chake a higher loyalty
tungependa kuona mabadiliko katika tabia ya viongozi wote katika serikali na nje ya serikali ili kulenga na kufanikisha amani amesema
amesema kuwa kwa fedheha na kutubia kanisa katoliki linakiri halikuchukuwa hatua wakati muwafaka na inatambua kiwango cha hasara ambayo vitendo hivyo vya unyanyasaji vimewasababishia watu wengi
mmoja wa wakosoaji wakuu wa magufuli ni kimambi ambaye anaishi los angeles
mama huyo mwenye umri wa miaka na watoto watatu anatumia akaunti yake ya instagram kukosoa serikali ya tanzania rais wake na maafisa wa serikali na kuwahamasisha wafuasi wake milioni 
 kuandamana alhamisi nchini tanzania na pia katika balozi za nchi hiyo duniani kote
sheria hiyo ambayo inatarajiwa kuanza kutekelezwa julai inawataka wanaotumia mitandao hiyo kulipia shilingi za uganda
bunge la uganda liliidhinisha muswada huo siku ya jumatatu
flor cedrel mfanyakazi wa shirika la huduma za wahamiaji unhcr anaeleza bila shaka watu wanahangaika
hawaruhusu kuvuka wamekwama kwenye daraja
hatujui ni watu wangapi wameweza kuvuka na wako wapi
hatujui wameahidiwa wanapelekwa wapi baada ya kupandishwa kwenye mabasi
maandamano hayo yalikuwa makubwa mno dhidi ya serikali ambayo iran imeshuhudia tangu mwaka 
katika ufafanuzi wake kabudi pia alizungumzia mikataba inayohusu madini ya tanzanite akibainisha kuwa tayari serikali imelipwa na kampuni ya tanzaniteone
watoto wake amesema walikuwa wanamtarajia baba yao kuwasili mwisho wa wiki lakini hakuonekana na juhudi zake za kufuatilia ziligonga ukuta
waziri otafiire ametaja matumizi mabaya ya ofisi madaraka kuwatisha watu kuwapiga wabunge kuwateka nyara watu kuunda ushahidi wa uongo uchunguzi usio na msingi kuwalaghai raia miongoni mwa mengine kuwa tabia inayovunja moyo na isiyoweza kuendelea kuvumiliwa
pia mawaziri watatu wapya katika baraza hilo ambao bado wizara zao hazijatajwa ni aliyekuwa mkurugenzi wa makossa ya jinai keriako tobiko gavana wa zamani wa marsabit governor ukur yatani na seneta wa zamani wa turkanajohn munyes
kulingana na idara ya afya marekani ni kwamba cdc imekuwa ikifuatilia kesi za afm tangu agosti 
tangu wakati huo kumekuwepo na kesi za afm zilizothibitishwa
trump hivi karibuni alikosolewa na wengi kwenye mitandao ya kijamii na kwingineko baada ya ripoti kuibuka zilizodai kuwa alizitukana nchi za kiafrika wakati akizungumzia suala la wahamiaji nchini meru baadae rais atampokea waziri mkuu wa uingereza theresa may huko mjini nairobi alhamisi
mikutano yote hiyo imeweka kipaumbele katika ushirikiano wa biashara uwekezaji na usalama wa eneo
makamu rais wa malawi saulos chilima ambaye aliondoka chama tawala nchini humo cha democratic progressive party dpp wiki iliyopita na kuzindua chama chake cha upinzani cha united transformation movement utm sasa anampango wa kuwania kiti cha urais na alisema utawala wake utachunguza shutuma za rushwa miongoni mwa maafisa waliopo kwenye serikali iliyopo madarakani na hakutakuwa na huruma kwa mtu yeyote mwenye kukutwa na kosa
wanasema kuwa ni jukumu la serikali ya marekani kumlinda mchunguzi huyo maalum wakati akiendelea kuchimbua madai ya russia kuingilia kati kampeni ya rais trump ya 
ripoti hiyo imeeleza kuwa uchaguzi ulikuwa na utata ambao marudio ya uchaguzi yalioamrishwa na mahakama yalifanyika bila ya kuwepo mageuzi ya msingi matukio ya vurugu za kisiasa na kususiwa kwa uchaguzi huo na mgombea mkuu wa upinzani raila odinga
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dcmke wa rais donald trump wa marekani melania trump atazuru bara la afrika baadaye mwaka huu
hata hivyo kwa mujibu wa shirika la habari la afp ratiba rasmi ya ziara hiyo haikutolewa mara moja
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dckipindupindu nchini malawi kimeua kiasi cha watu wanne tangu novemba na watu zaidi ya wameambukizwa ugonjwa huo
jopo la wajumbe wanne ilitayarisha ripoti ya kurasa inayoeleza kwamba mila ya mfumo dume katika utawala huo ina upendeleo na kuwaajiri marafiki na ndugu na kuwa hakuna uwajibikaji na kuna vitendo vya ulipizaji kisasi
kosa la kwanza njama za udanganyifu wa mitandaoni dhidi ya marekani waziri mkuu wa uingereza theresa may alinusurika kura ya kutokuwa na imani naye na hivyo kuendelea na wadhifa wake na kuzuia changamoto nyingine kwa uongozi kwa mwaka mmoja
may alishinda kura za wa conservative dhidi ya katika bunge la uingereza jana jumatano
rais amewaambia waandishi wa habari wakiwa white house kwamba barr ambaye ni mrepublikan m conservative mwenye umri wa miaka na ni wakili wa kampuni alikuwa chaguo langu tangu siku ya kwanza
anaheshimiwa na warepublikan na kuheshimiwa na wademokrat
speaker wa bunge paul ryan ambaye ni mrepublikan aliutaja mkataba huo kuwa uliokuwa na hitilafu kubwa
msemaji wa mnangagwa alinukuliwa na shirika la habari la reuters akisema kuwa rais huyo hakujeruhiwa licha ya kwamba mlipuko huo ulitokea karibu na mahali alipokuwa akiwapungia mkono wafuasi wake
mahakama imeamua kwamba wabunge walionyesha ulafi kwa kukosa kuheshimu wapiga kura na badala yake kujiongezea mda wa kuwa bungeni bila kutafuta maamuzi ya wapiga kura baada ya mda wao wa miaka kukamilika amesema
kim ni mtu aliyesambaza silaha za nyuklia kila mahali lakini hivi sasa hatorusha tena makombora hewani wakati mpango uko njiani wa mkutano wa ana kwa ana ambao ni wakipekee kati ya kiongozi wa korea kaskazini na marekani trump amesema
congo ndio mahali inapopatikana asilimia ya msitu mkubwa iliyobanana duniani na ni ya pili kwa ukubwa katika ukanda wa joto baada ya amazon
bunge la afrika kusini limemchagua rasmi cyril ramaphosa kama rais mpya wa nchi hiyo alhamisi
tuna idadi ya vifo ya mwisho ambayo inaonyesha watu wamekufa amesema waziri wa afya na masuala ya jamii wa jimbo hilo dominique weloli
idadi ya awali ya waliopoteza maisha ilikuwa ni watu 
hatua ya tanzania inajiri mwaka mmoja baada ya wanasiasa wa kenya kukataa uagizaji wa bidhaa hiyo kutoka uganda kwa msingi ya kuwa itaua viwanda vyake
mwanasiasa huyo alirudia madai ya kuishutumu serikali ya tanzania kwa kuhusika katika shambulizi hilo ambalo mpaka sasa uchunguzi wake unaelekea umekwama
mahakama hiyo pia imesema kuwa upande mashtaka haukuweza kuonyesha kuwa diane rwigara alikuwa ameshiriki kikamilifu katika madai ya kughushi kwa saini zilizo kuwa katika nyaraka zake za maombi ya kushiriki katika uchaguzi
majaji hao wamefutilia mbali mabadiliko ya ibara ya na ya mabadiliko ya katiba ya mwaka ambayo pia iliongeza muda kwa viongozi wa serikali za mitaa kutoka miaka hadi 
viongozi wa serikali za mitaa ndio waliotumiwa na chama kinachotawala cha nrm kubadilisha katiba hiyo kama wapiga kura ambao walitoa maoni yao disemba 
mwaka mwezi julai ndipo marais wa kiafrika walipokutana kigali rwanda na kukubaliana kwamba kila nchi itenge asilimia sifuri nukta mbili kutokana na mapato ya baadhi zinazoingizwa kwenye nchi hiyo kutoka ng ambo
kama hatujabadilisha sheria na kuondoa mianya ya kuwawezesha kuingia nchini na kuendelea kuua wafuasi wa magenge hayo
na tunazungumzia tu suala la ms 
kutokana na hilo rais magufuli alieleza kuguswa na utendaji kazi wa mkurugenzi mtendaji wa benki ya crdb dk
charles kimei hivyo kumhakikishia ajira serikalini kwa asilimia pindi atakapostaafu utumishi wake ndani ya benki hiyo
watu walifariki jumanne katika maporomo ya ardhi na kuvunjika kwa majengo wakati wa tetemeko kubwa la ardhi katika eneo la ndani nchini papua new guinea polisi na mfanyakazi wa hospitali walisema jumanne huku ripoti ambazo hazikuthibitishwa zikitaja idadi ya waliokufa kuwa 
taarifa ya familia inasema sababu ya kifo chake ni saratani ya kongosho
kifo cha aretha kimekuja siku chache baada ya vyombo vya habari kuanza kusema kuwa yupo katika hali mahtuti
afya yake imekuwa ikidhoofika kwa miaka kadha iliyopita na mwaka jana alitangaza kuwa atawacha kufanya maonyesho
burundi imejaribu nakushindwa kuizuia tume ya uchunguzi ya un kwa burundi iliyoundwa na baraza la haki za binadamu la umoja huo mwaka na kukataa kabisa kuipa ushirikiano
kati ya wale waliorudishwa ni pamoja na waziri wa mawasiliano joe machiru waziri wa elimu fredd matiang i ambaye pia anakaimu nafasi ya waziri wa mambo ya ndani
wengine ni waziri wa fedha henry rotich waziri wa utalii najib balala waziri wa usafirishaji na miundo mbinu james wainaina macharia na waziri wa nishati charles keter
katika wiki za hivi karibuni polisi wa tanzania wameshutumiwa kwa kutumia nguvu za kupita kiasi kushughulikia mivutano ya kisiasa na pia wanasiasa kadha wa upinzani wakiwemo wabunge mara kwa mara wameitwa polisi kwa mahojiano kutokana na madai ya kufanya mikutano isiyo halali
alidai kuwa aliwasiliana na mwenyekiti wa bodi ya wakurugenzi ya tbc iwapo analifahamu suala hilo au waliwahi kutoa baraka kwa sababu ndio wasimamizi wakuu wa shirika
rais wa rwanda paul kagame
pia alikuwa mwigizaji mwenye mashabiki wengi kutokana maonyesho na vichekesho vyake aliyoshiriki katika nchi mbalimbali
vyanzo vya habari nchini tanzania viliripoti kuwa novemba mwaka jana lhrc ilitoa taarifa kwa vyombo vya habari juu ya tathmini ya uchaguzi mdogo wa madiwani uliofanyika katika kata katika maeneo mbalimbali nchini
george h
bush alizikwa pembeni ya kaburi la mke wake barbara bush waliyeishi nae kwa miaka 
barbara alifariki mwanzoni mwa mwaka huu
trump alijibu angependa kufanya hivyo alipohojiwa na waandishi wa habari kutaka kujua kama ana nia ya kuhojiwa na wachunguzi
aliendelea kusema kwamba papa benedict hakukubali makosa yaliyotokea vatican na muendelezo wa jaribio la kuzuia watu wanaoelezea ukweli
hata hivyo profesa kabudi hakutaja kiasi cha fedha kilicholipwa na kampuni ya tanzaniteone kwa serikali kutokana na kile alichosema watu wanaoidai serikali wataishtaki kutaka kulipwa madeni yao
hisia mbalimbali zilijitokeza wakati rais donald trump alipokutana na viongozi wa mataifa ya g yenye uchumi mkubwa duniani katika mkutano wao wa kila mwaka huko canada ijumaa lakini mazungumzo yao yalikuwa yakistaarabu kidiplomasia kwa mujibu wa vyanzo vya habari
inakadiriwa takriban watu milioni mbili walikusanyika kwenye eneo la times square kushuhudia sherehe hizo za kufana
rais donald trump wa marekani aliarifiwa jumamosi kwa njia ya simu na mkurugenzi wa idara ya ujasusi ya serikali kuu ya marekani cia gina haspel na waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo wakati rais akiwa ndani ya ndege air force one akielekea jimbo la california kushuhudia uharibifu uliosababishwa na moto mbaya katika historia ya jimbo hilo
baadae trump alizungumza na waandishi wa habari kuhusu habari iliyochapishwa ijumaa na gazeti la the washington post la marekani
wakati huohuo msemaji wa klabu ya simba haji manara amesema familia na bodi ya kampuni ya dewji imekutana alhamisi na kumuombea lakini pia inaliachia jeshi la polisi jukumu la kutoa taarifa zote zinazo husika na tukio hilo
chama cha act wazalendo ujumbe wa sudan uliongozwa na waziri wa mambo ya nchi za nje wa sudan al dierdiry al dhikheri
rais salva kiir wa sudan kusini anaripotiwa kupokea juhudi hizo na kuthibitisha kwamba serikali yake iko tayari kushiriki kwenye mazungumzoi hayo
siku ya kufanyika mazungumzo hayo ya amani bado haijatajwa
treni iliokuwa imewabeba wabunge wa chama cha republikan kutoka mjini washington wakielekea upande wa virginia magharibi kwenye mkutano iligongana na gari aina ya lori jumatano huko kusini magharibi ya virginia na kuuwa mtu mmoja aliyekuwa katika lori
amri ya kufukuzwa itawandosha warusi katika balozi na balozi ndogo kadhaa nchini marekani na ambao wanawakilisha moscow katika umoja wa mataifa jiji la new york ambao wametumia vibaya haki zao za ukazi kwa mujibu wa afisa wa ngazi ya juu wa marekani
kwa kumpa nafasi katika sinema hiyo akiwa mtu mweusi wa pekee
vyanzo vya habari vimesema kuwa askofu kakobe ametakiwa kuacha hati yake ya kusafiria ili iweze kuwasaidia kupata taarifa zake muhimu huku yeye akisisitiza hiki wanachokifanya kina tia shaka
msukumo wa kuongeza idadi ya wanawake katika bunge la malawi umepata pigo baada ya serikali kusema italiangalia pendekezo hilo kwa kutenga viti tu kwa ajili ya wanawake
mataifa hayo yanajumuisha yenye kesi mpya na mengine yakikabiliwa na kesi zinazoendelea
ikulu ya white house na wizara ya ulinzi zimetupilia mbali alhamisi kauli hizo na kuziita ni za kisiasa wakisema jaribio la russia kuboresha nguvu zake za nyuklia zimekuja bila kushangaza na haziwezi kuibabaisha marekani
akihutubia wafuasi wake katika kaunti ya migori magharibi mwa kenya odinga amesema kwamba muda wa kubadilisha katiba ya kenya umewadia akilinganisha maoni ya wanao pinga mabadiliko ya katiba ya nchi hiyo na vilio vya chura visivyo mzuia ng ombe kunywa waji
waziri tumwine ameonya mkitaka kujaribu kuipindua serikali sisi tupo tayari
tumechunguza jumbe zote kwenye mitandao ya kijamii chanzo chake ni nchi za nje kama wakenya wanaofanya maandamano
masauni alisema kilichoifanya wizara kulichukulia tukio hilo kwa undani ni kwa sababu kulikuwa na tukio la wizi lililomhusisha mume wa mwanamke huyo ambaye inadaiwa alinunua kitanda cha wizi
suala la katiba ni nia ya watu wote si ya mtu mmoja ni sauti ya watu na kadiri watu wanavyohitaji sheria na miongozo
pengine kikundi kikubwa kinahitaji kidogo hakihitaji cha msingi ni kuangalia wananchi wanahitaji nini kwani kwa mujibu wa ibara ya nane ya katiba ya sasa katiba ni mali ya wananchi alisema
ripoti hiyo inasema gharama hiyo imetia doa sifa za un kama shirika ambalo husimamia mashauri endelevu ya ulinzi wa mazingira
tajiri huyo mwenye biashara ya majumba ambaye amegeuka kuwa mwanasiasa wa republikan anaendelea kuwa maarufu kati ya wapiga kura wa chama cha republikan ambao walifanya ashinde na kuwa rais wa wa nchi hii
wapiga kura binafsi na hasa wademokrat wanaendelea kupinga urais wake kura za maoni zinaonyesha hivyo
mkuu wa polisi nchini uganda ameamrisha wananchi kuwakamata au kuwapiga mawe maafisa wa polisi wasiojitambulisha wanapokuja kuwakamata washukiwa hata kama wamebeba bunduki
nafahamu kuwa kwa upande wetu kuna muongozo na kile watu wengine wanachojaribu kupendekeza ni maneno matupu wanarukia kitu kisichokuwepo na kuchechemea kwenda kusikojulikana
peter munya jumuiya ya afrika mashariki katika ziara yake ambayo imepewa umaarufu mkubwa nchini uganda waziri mkuu wa india narendra modi alipewa fursa pekee ya kwanza kwa kiongozi wa india kuhutubia bunge la uganda
akitangaza uamuzi wake jumamosi waitara alisema amejiuzulu ubunge na nafasi nyingine zote za uongozi alizokuwa akitumikia chadema
pili maboresho ya sheria ya takwimu yaliyo pitishwa na bunge la tanzania septemba ambapo pamoja na mambo mengine inakataza usambazaji wa takwimu zinazolenga kupinga kupotosha au kukinzana na takwimu rasmi za serikali
hii ni mara ya pili katika kipindi kisichopungua mwezi mmoja kwa tec kutoa kauli kama hiyo kwani kumbukumbu zinaonyesha kuwa februari mwaka huu baraza hilo katika ujumbe wake wa kwaresma lilitoa msimamo katika masuala matatu kisiasa kiuchumi na kijamii ambapo lilionya madhara ya kutozingatia matakwa ya katiba katika kuendeleza shughuli za kisiasa
alipoulizwa wapi hivi sasa atakuwa anaelekea alijibu sina hati za kusafiria
nitaweza kusafiri pale tu nitapokuwa nina pasi yangu ya kenya ambayo mahakama imeamrisha nirejeshewe bila masharti yoyote
alisema kuwa kongamano la mwaka huu pia litashuhudia uzinduzi wa mradi wa usafiri wa anga wa pamoja katika bara la afrika kufuatia azimio la mwaka la yamoussoukro ivory coast
katika shambulizi lililotokea januari watu wenye silaha walitupa bomu la mkononi katika nyumba ya kalonzo karen kabla ya kurusha risasi hewani mara mbili
muungano wa mawakili nchini kenya unapinga kile wanasema kwamba kodi ya internet ya asilimia ni hatua za kubana uhuru wa kujieleza na haki ya kupata habari mambo ambayo ni haki za kibinadamu na kwamba sheria nzima ya fedha ya mwaka ilipitishwa na bunge bila kufuata sheria zilizopo
baada ya ssra kutoa ufafanuzi huo uliotokana na baadhi ya vyombo vya habari ulianza upinzani kutoka kila upande huku waziri kivuli mwenye dhamana ya kazi na ajira ester bulaya akaibuka na kusema bunge lilidanganywa kuhusu jambo hilo
ijumaa polisi hao waliwakamata waandamanaji kadhaa pembezoni mwa mji huko kamwokya
hata hivyo alidai kuwa mwenyekiti wa bodi alieleza kwamba hakufahamu mkataba huo ulioingiwa kati ya tido na channel group corporation bv 
wachambuzi wa kisiasa wanasema mabadiliko haya kama yatatekelezwa yatakuwa yanakwenda kinyume na katiba
takriban dola za marekani bilioni zaidi zimepotea kutokana na makosa ya kihesabu na kusahauliwa kuwekwa katika rikodi za malipo kwa kipindi cha muongo uliopita
ukusanyaji maoni umemuonyesha shadary ambaye hajulikani sana yuko nyuma ya wapinzani maarufu ambao wanawania uongozi na kuongeza mashaka kwamba huenda akaongoza kwa muhula mmoja tu kabla ya kabila kurejea katika uongozi
mfumo wa ununuzi bila ya pesa pia wanainchi wametahadharishwa kutoondoka katika maeneo yao na kwamba serikali inatuma ujumbe wa watalamu wa afya kutoka kinshasa kwa ajili ya kuleta vifaa maalum vya kukabiliana na maradhi hayo na kuandaa mikakati maalum wa kuwasaidia wananchi kukabiliana na hali hiyo
sakata ambayo ilijenga nyufa katika serikali ya rais kenyatta huku naibu rais william ruto wakati huo akizungumza kwa ukali
mandelker ambaye anatembelea baadhi ya nchi za afrika wakati huu aliwaambia waandishi wa habari kwenye ubalozi wa marekani mjini kampala siku ya jumatatu kwamba serikali ya marekani imeweka wazi kwa wabunge wa uganda na kenya pamoja na mabenki kwamba ni jukumu lao kuwazuia maafisa wa sudan kusini walaji rushwa kuchukua fedha haramu zilizopatikana kutokana na vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka minne na nusu na kuwekeza fedha katika biashara ya nyumba huko uganda na kenya
vyombo vya usalama nchini kenya vinamshikilia mkuu wa huduma za vijana wa taifa nys ikiwa ni sehemu ya uchunguzi wa wizi wa takriban dola za marekani milioni vyombo vya habari vimeripoti jumatatu na mkuu wa upelelezi wa makosa ya jinai amesema watu wanashikiliwa
kufuatia hali hiyo hakimu aliwaamuru kubaki mahabusu hadi novemba mwaka kesi hiyo itakapotajwa kwa kuwa upelelezi kwa mujibu wa upande wa mashtaka haujakamilika
kafana alipishana siku kadhaa na aliyekuwa naibu meya wa manispaa ya ilala ambaye pia alikuwa diwani wa kata ya vingunguti cuf omary kumbilamoto aliyehamia ccm mwezi julai limeripoti mtanzania
kile ambacho ninaweza nikasema kwa kifupi ni kwamba jambo hilo kwa sasa linashughulikiwa na serikali amesema waziri msaidizi wa uvuvi wa tanzania abdallah ulega
na esmond bradley martin alikutwa nyumbani kwake mjini nairobi jana jumapili akiwa na jeraha la kuchomwa kisu shingoni
wastani wa wabunge kupoteza nafasi zao wakati rais anapokuwa anaungwa mkono chini ya asilimia tangu mwaka ni viti 
katika mwaka ambapo idadi ya wanawake wanaogombania viti wameweka rekodi omar amewatia moyo wanawake wengi waislam katika taifa hili ikiwa ni pamoja na hodan hassan ambaye anagombania kiti katika baraza la wawakilishi la jimbo na minnesota
waislam wajiunga na benki za kiislamu vyanzo vya habari nchini kenya vimesema kuwa wasaidizi wa ruto walithibitisha kuwa alikuwepo nchini wakati zoezi hilo la kutangaza baadhi ya mawaziri likiendelea na pia alikwenda kazini katika ofisi yake ya harambee uamuzi wake wa kutojumuika na rais kenyatta wakati akizindua baadhi ya wateule wa baraza lake limeleta mshituko mkubwa serikalini na kila moja akijaribu kutabiri ni hatua ipi itakayofuatia
waziri mkuu wa china li keqiang na rais wa kenya uhuru kenyatta
alhamisi jioni seneta bob corker wa jimbo la tennessee alitangaza kuwa atampigia kura kuthibitisha kavanaugh katika uteuzi huo wa mahakama ya juu
wakati huohuo amesema ilikuwa ni ushujaa mkubwa kwa ford kutoa ushahidi kwani kulikuwa hakuna ushahidi wa kuthibitisha madai yake
pia india na uganda zimekubaliana kuwaruhusu raia wa nchi hizo mbili wenye pasipoti za kidiplomasia kusafiri baina ya nchi hizo bila visa
nimeamua kuwauliza madaktari wa jeshi kwa sababu wana uwezo wa kushughulikia tatizo lolote la kiafya
bobi wine ametibiwa na madaktari akiwa arua gulu na kampala
hana matatizo yoyote ameandika museveni kwenye ukurasa wake wa facebook
kati ya hao waliopewa msamaha ni kizito mihigo na victoire ingabire umuhoza na wengine kati ya hao hukumu zao zilibadilishwa kwa uwezo aliopewa rais kufuatia maombi yao ya hivi karibuni juu ya kupewa msamaha juni 
akizungumza na shirika la utangazaji la taifa sabc zuma amesema amekutana na maafisa wa ngazi ya juu wa chama tawala cha anc mwisho wa wiki iliopita na wamekubaliana na kile alichosema ni kuchelewesha kwake kujiuzulu
anatumbuiza katika mwimbo wake akisema aliwaona watu wawili wakipendana sana ikiwa ni dhahiri kwangu wakiwa chumbani
wananchi wengine wa uganda wanasema mabadiliko yalikuwa yanahitajika hasa ukizingatia kiwango cha uhalifu kilivyokuwa kinaongezeka nchini uganda na ukweli wa kuwa majenerali hao walikuwa wameripotiwa kutokuwa na maelewano
badala ya kukaa pamoja na kutafuta njia za kutatua tatizo lililokuwa linaongezeka la ukosefu wa amani wao walikuwa wako katika mivutano
pompeo pia ameongeza kuwa marekani inataka iran iache kabisa vitisho vyake vya kuiangamiza israel na kuacha tabia zake nyengine za vitisho kwa majirani zake
pia ameeleza kuwepo vitendo vya uvunjifu wa amani vilivyofanywa na polisi na raia wakati uchaguzi umepamba moto akisema kuwa wananchi wa kenya hawakuweza kuifurahia kikamilifu haki yao ya kidemokrasia
msemaji wa familia ya clinton alisema moto huo ulikuwa kwenye nyumba iliyotumiwa na maafisa wa kitengo cha ujasusi cha secret service na wala siyo nyumba ambamo rais huyo wa zamani na aliyekuwa waziri wa mambo ya nje hillary clinton wanaishi
rais joseph kabila awasili katika kituo cha kupiga kura kupiga kura yake kikao cha leo kimekuwa cha kutoa mwelekeo jinsi kesi hiyo itakavyoendeswa na wale watakaoshirikishwa
maendeleo yetu na mafanikio yetu katika ulimwengu wa siasa na dhidi ya marekani na utawala wa mabavu wa kisahyuni hauwezi kuvumiliwa na taifa hilo amesema wakati akiinyoshea kidole riyadh kwa tamko lake la waziwazi kuwa itasababisha matatizo ndani ya jiji la tehran
wakati huo huo mbunge robert kyagulanyi maarufu bobi wine amelazwa katika hospitali ya kibinafsi ya rubaga jijini kampala akiuguza majeraha yaliyotokana na kupigwa na walinzi wa rais yoweri museveni sfc
wahamiaji wanaokuja marekani kutoka afrika hasa zimbabawe ni watu wenye mafanikio makubwa
ninataka kusema kutoka ndani ya moyo wangu sisi ni sehemu yenu sisi ni sehemu ya jumuiya ya ulimwengu
hatuna chochote zaidi ya heshima kwenu na tunawakaribisha kwetu kama wageni au wakazi amesema
wizara ya habari utamaduni sanaa na michezo imesema sababu zilizopelekea serikali kupitisha rasmi kanuni za maudhui mitandaoni redioni na kwenye runinga ni kutokana na kuongezeka kwa mmomonyoko wa maadili ya kitanzania
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dcidadi ya vifo kutokana na tsunami iliyo tokea jumamosi imefikia watu wakati watu wakiwa wamejeruhiwa na wengine hawajulikani waliko
lakini kwa mara nyingine ena hatuna fedha za kutosha
tunahitaji kiasi cha milioni kuwasaidia watu nchini somalia mpaka mwisho wa mwezi oktoba
kama mnavyofahamu mwaka jana tulikuwa tunapambana kuepuka njaa nchini somalia
tunalazimia kusukuma kuhakikisha kwamba mafanikio yote ambayo tumeweza kuyapata mwaka jana tulipokuwa na uwezo wa kupambana na njaa yanaendelea kuwepo amesema luescher
wakati huo huo waziri wa fedha marekani ametoa onyo ijumaa kwa mataifa yanayoshirikiana kibiashara na korea kaskazini kwamba yanafanya hivyo kwa kujiweka katika nafasi mbaya sana
kauli hii inafuatia tishio la rais donald trump kwa mexico na hondurus kwamba washington itasitisha misaada yake kwa nchi hizo na hapo jana kwenye ujumbe wake wa tweeter kiongozi huyo amesema juhudi kamili zinachukuliwa kuzuia maelfu ya wahondurus kuingiamarekani
trump amesema kwamba uturuki imemsumbua sana mhubiri brunson juu ya kuwa hajafanya kosa lolote na kutaka aachiliwe mara moja
wabunge wa chama cha republikan wamekuwa kimya juu ya uamuzi uliotolewa na mahakama ijumaa kuwa sheria ya bima ya afya ijulikanayo kama obamacare aca inakwenda kinyume na katiba
kufikia sasa tayari imetoa mapipa ambayo yanaendelea kuhifadhiwa kwenye matangi yaliyo mjini lokichar
hassan wario uhalifu wa mlc rais ameahidi kumteuwa mtu ambaye anasifa stahili uwezo mkubwa hana maamuzi ya upendeleo na ni mwenye kuheshimu sheria na katiba
lakini darubini imerejea mahakamani ambako cheche za miale ya moto zimekuwa zikihanikiza
serikali ya kenya ikitakiwa na mahakama kumuachilia mara moja wakili huyo wa upinzani
agizo ambalo serikali imelikaidi
kizuizi cha kuruhisiwa kuingia nairobi kikiwa kushindwa kwake kusalimisha pasipoti yake ya canada ili kupokea stakabadhi za uraia wa kenya ambao serikali ya kenya inaeleza iliupoteza mwaka wa 
mtatiro alichukua uamuzi huo akiwa katika nafasi ya mwenyekiti wa kamati ya uongozi ya chama hicho chini ya maalim seif sharif hamad
marekani imekuwa ikiishinikiza kenya kuongeza juhudi zake katika vita dhidi ya ufisadi na utawala wa trump umeahidi kwendelea kutoa usaidizi wa kupambana nao
alilalamika namna alivyotendewa kwa zaidi ya miezi saba akisema wanafamilia walikuwa wakisumbuliwa na kutishiwa na kusikitika kuwa pensheni yake inayotolewa na serikali ni dola na nyumba mbili
rais wa marekani donald trump anaamini mwanahabari wa saudi arabia jamal khashoggi aliye toweka yapata wiki mbili zilizopita huenda wahuni walio muua
waraka uliotolewa na kanisa sio wa kukurupuka na haukutolewa kwa lengo baya dhidi ya serikali yetu kama baadhi ya watu wanavyopotosha alisema nakumwomba kila mpenda amani na maendeleo ya nchi hii aelewe hivyo
akitoa taarifa hizo kuptia mtandao wa twitter unaomilikiwa na kampuni yake ya mohamed enterprises ltd mo ameandika vyanzo vya habari mjini dar es salaam vimeripoti kuwa usafiri wa mabasi ya mwendokasi umesitishwa kutokana na mafuriko eneo la jangwani
farmajo alisema kuwa alikuwa amemwalika waziri mkuu wa ethiopia kuja mogadishu
kwa upande wake kavanaugh amekanusha tuhuma hizo
maafisa wa serikali ya ufaransa wamepongeza hatua za haraka zilizochukuliwa na polisi hapa ambao walifika katika eneo la tukio hilo dakika chache tu baada ya kutokea shambulizi hilo kufuatia kelele ya kwanza kabisa ya kuomba msaada
akijitolea katika harakati za juhudi zilizoanzishwa na vijana katika umri wa miaka alianza kugundua kuwa ni tatizo la kitaifa na siyo la mahali ambako ni nyumbani kwao dodoma
takwimu rasmi za serikali zinaonyesha kuwa kuna zaidi ya kesi laki mbili elfu kumi zilizo ripotiwa kati ya hadi 
sweden kama ilivyo nchi nyingi za ulaya imekumbwa na wimbi la wanao omba hifadhi ya ukimbizi ambao wengi wanakimbia kutoka mashariki ya kati asia ya kusini na afrika
maafisa wameongeza eneo la kuzunguka volcano limefikia kilometa wakati harakati za milipuko zikiendelea na mawimbi makubwa ikiashiriia kwamba mawimbi mengine makubwa zaidi ya uharibifui yanaweza kupiga
hatua ya vyombo vya habari husika kukiuka agizo la serikali ya rais kenyatta kutopeperusha matangazo mubashara kwenye uapisho wa kiongozi wa upinzani nasa raila odinga kutoka bustani ya uhuru jumanne ndiyo sababu kuu iliyoikasirisha serikali ya kenya
makubaliano yamefikiwa kuondoa muswada huo razzaz amesema wakati wa mkutano na waandishi wa habari baada ya kukutana na wabunge
ujumbe huo kutoka kwa wanaopigania usalama wa mazingira uliofikishwa katika bandari ya sydney umepokelewa katika miji midogo na mikubwa duniani kote wakati wafanya kampeni dhidi ya uharibifu wa mazingira wakitaka makaa ya mawe yasitumika kamwe
wiki iliyopita waziri wa utumishi kwa umma vijana na jinsia margaret kobia alifika mbele ya kamati ya bunge la kitaifa ya leba na kuelezea anayoyafahamu kutokana na kashfa hii na kusisitiza kuwa uchunguzi umekuwa ukiendelea na hivyo kuhitaji muda zaidi kwa uchunguzi kubaini kilichojiri
katika ziara yake barani afrika tillerson alikwenda chad djibouti ethiopia kenya na nigeria
mwanariadha wa kenya eliud kipchoge ameshinda mbio za marathon za london kwa mara ya tatu jumapili
netanyahu alisimama nchini ufaransa jumanne kufanya mazungumzo na rais emmanuel macron na amesisitiza kupinga kwake hatua ya mpango kamili wa pomoja jcpoa uliozuia programu ya nyuklia ya iran na badala yake kuwapunguzia vikwazo
mkuu wa idara ya upelelezi ya mji wa new york dermot shea amesema tala farea na rotana farea walisema wanahiari kujiuwa kuliko kurejea saudi arabia
ziara ya netanyahu huko washington ni njia fulani ya kukimbia matatizo nyumbani ambako anakabiliwa na mlolongo wa uchunguzi unaohusu ufisadi
wapelelezi nchini israeli wamemhoji netanyahu na mkewe sara kwa masaa kadhaa ijumaa katika mojawapo ya mambo anayochunguzwa na kuwa msemaji wa zamani wa netanyahu akikubali kuwa shahidi wa upande wa serikali
rais ameonekana siku za nyuma akimkosoa mwanasheria mkuu huyo kutokana na kutoridhika na utendaji wake wa kazi na hasa kitendo chake cha kujiweka pembeni katika uchunguzi unaomkabili rais
rais bashir aliwaeleza wafuasi wake katika mji wa wad al madani kwamba hali ya kuporomoka kwa uchumi ilikuwa ni matokeo ya vizuizi vya kiuchumi kutoka nje ya sudan polisi walisema wanamhoji mshukiwa lakini chanzo kilichopelekea tukio hilo kutokea bado hakijajulikana
rais trump aliandika kwenye mtandao kwamba alipewa taarifa juu ya ufyatuaji risasi huo wakati akirejea mjini washington kutoka ziara yake ya wisconsin na alisema sala zake ziwafikia waathirika na familia zao
sera ya tanzania ya kuwafukuza wanafunzi wenye ujauzito mashuleni ni moja ya sababu ya mkopo huo kuondolewa chanzo cha habari kimesema
katika serikali ya marekani kuna aina tatu za siri confidential secret na top secret
vibali vya kuona ripoti za siri havimaliziki muda wake
lakini kibali cha top secret kina chunguzwa kila baada ya miaka mitano kibali cha secret kinachunguzwa kila baada ya miaka na kibali cha confidential kinachunguzwa kila baada ya miaka 
kuna hatari ya jubilee kupoteza umaarufu wake katika eneo hili iwapo watu wetu hawatafikiriwa kuwekwa katika baraza la mawaziri
namuomba uhuru kuchukua hatua amesema mbunge huyo
rais uhuru kenyatta ametia saini sheria mpya ya makosa ya jinai ya mitandaoni iliyopitishwa na bunge la kenya 
mwaka huu pamba nyingi imelimwa kahama oil mill pia mnatengeneza mafuta hakuna haja ya kuagiza pamba kutoka nje wakati tuna pamba ya kutosha hapa amesema
navalny anaongoza juhudi za kususia uchaguzi wakati waandaaji wa uchaguzi wa urusi wanategemea wapiga kura wengi zaidi kuhalalisha uchaguzi ambao kwa muda mrefu unadaiwa umeshaamuliwa
mara baada ya mbunge wa mbeya mjini joseph mbilinyi maarufu kama sugu kuhukumiwa jumatatu yeye na katibu wa chama cha demokrasia na maendeleo chadema emmanuel masonga kwenda jela kila mmoja ezi mitano wakili wao amekata rufaa
libya ni mwenyeji wa kiasi cha wahamiaji kutoka nchi belbeisi alisema
baadhi yao ndiyo kwanza wamewasili lakini wengi wengine wameishi nchini humo kwa miaka kadhaa
wamefika hapo wakiwa na matarajio tofauti
baadhi yao wanapanga kufanya kazi
wengine wana azma ya kubaki kwa muda mfupi nchini humo kabla ya kugundua kwamba hawana njia za kusonga mbele
wengi ni kutoka afrika magharibi na wengi hawana hati halali za kusafiria
china imesema jumapili kwamba haina nia ya kuanzisha vita vya biashara na marekani kwa sababu hatua hiyo itakuwa janga kwa dunia nzima
rais trump alisema haya ni makubaliano yaliyokuwa na msingi mbovu
ni makubalian mabaya
ni muundo mbaya
unashindikana ulitakiwa usifanyike kabisa
ninalilaumu bunge la marekani
nawalaumu watu wengi kwa hili
lakini ilitakiwa makubaliano haya yasiwepo kabisa
lakini tutaangalia kile kitakachotokea tarehe 
vyanzo vya habari nchini kenya vimesema kuwa tukio hilo limetokea saa saba usiku wa kuamkia jumapili
msemaji wa wizara ya mambo ya nje ya iran bahram ghasemi amesema kwamba mashambulizi ya israel yalikiuka sheria za kimataifa za kuheshimu uhuru wa nchi na mipaka ya taifa la syria
maafisa wa marekani wanasema kuwa cia ilikuwa imefikia majumuisho ya mwisho kuwa majasusi wa saudi arabia walikwenda istanbul kwa kutumia ndege ya serikali na kumuuwa khashoggi katika ubalozi mdogo wa saudia
rais yoweri museveni amesema kuwa kampala itaimarika kuwa salama katika miezi tisa ijayo wakati serikali ikichukuwa hatua ya kutekeleza vipengele vya suluhisho la kufanya uwe mji wa kisasa na salama kwa ajili ya nchi ya uganda
utafiti wa maoni ya watu unaonyesha kuwa wademokrat wana nafasi nzuri ya kuchukua udhibiti wa baraza la wawakilishi wakiwa wanahitaji kupata viti zaidi kuwa na wingi katika baraza hilo
warepublican wanatumanini kuwa juhudi za kampeni za rais trump zimewashawishi wafuasi wao vya kutosha ili waendelee kushikilia udhibiti wa viti kwa walio nao katika baraza la seneti
vyombo vya habari vya uganda vimeripoti kwamba kiasi cha bunduki zilipotea wakati wa utawala wa jenerali kayihura lakini msemaji wa polisi emilian kayima alikanusha taarifa hizo akisema hazina ukweli wowote
uchunguzi tofauti umeanzishwa ili kujua kama matangazo yoyote ya voa yalishawishiwa kwa njia isiyo kubalika amesema mkurugenzi
iwapo ushawishi huo utagundulika tutachukuwa hatua mara moja na kwa uwazi
ufalme wa saudi arabia siku ya jumanne polisi tayari walikuwa wanafanya mazoezi katika mitaa ya mjini moshi ambako ni ngome kubwa ya chama cha upinzani chadema vyombo vya habari vimeripoti
katika hotuba iliyosubiriwa na wengi raistrump alitangaza jumanne kwamba ameamua kuiondoa marekani kutoka mkataba wa kimataifa juu ya mpango wa kuizuia iran kutengeneza silaha za nuklia jcpoa
taalas anapendekeza hatua kadha za kuchukuliwa na serikali na watu binafsi ili kupunguza kiwango cha joto duniani ikiwa ni pamoja na kusitisha matumizi ya mafuta ghafi yanayo patikana chini ya ardhi ambayo ndio yanayo sababisha uchafuzi mkubwa
taarifa hizo zimeongeza kuwa dereva wa gari hilo alikamatwa na polisi kwa kuendesha bila leseni lakini baadaye aliachiwa huru bila kufunguliwa mashtaka yoyote
tamasha za la kuwatuza wachezaji hodari wa filamu na vipindi vya televisheni golden globes awards zilifanyika jumapili usiku katika hoteli moja mjini berverly hills california
lakini katika kiwango cha sasa cha uchafuzi wa hewa kwa gesi za sumu za carbon maarufu kama greenhouse gases wanasayansi wanasema kiwango cha joto kitafika nyuzi moja nukta mnamo miongo kadhaa ijayo
wakenya waishio katika miji mabalimbali ya marekani walileta familia zao kwa tamasha hizo
wiki iliyopita ripoti ya washauri wa mahakama ya marekani wamesema zaidi ya mapadri waliohusika na unyanyasaji wa kingono waliwaharibu watoto katika dayosisi sita za pennsylvania kwa kipindi cha miaka 
polisi wa uganda walionyesha waandishi wa habari bunduki risasi na mikebe ya rangi nyeupe iliyoripotiwa kuwa na dawa za kulenya na kusema kwamba vitu hivyo vilipatikana katika chumba chake bobi wine katika hoteli mjini arua baada ya msako wa siku mbili kufuatia machafuko siku ya mwisho ya kampeni katika uchaguzi mdogo
wakati huo huo msemaji wa serikali ateny wek ateny aliliambia shirika la habari la associated press ap kwamba upinzani ulishambuliwa wana uongozi huru
hawadhibitiwi na mtu yeyote
katika miaka ya hivi karibuni kumekuewa na malalamiko baina ya mabingwa wa riadha wa kenya kwamba wanaoshinda medali katika michezo ya olimpiki na ya jumuiya ya madola wamekua hawapewi pesa hizo kutoka kwa wafadhili kama kampuni ya amri ya mahakama ilitokana na ombi la kisheria kutoka kwa wakili wake alilowasilisha mahakamani ikiwa ni ombi maalum habeas corpus kwa mahakama kuamuru mtu aliyewekwa kizuizini kuletwa mbele ya jaji au hakimu hususan kumwezesha mtu huyo kuachiwa kutokana na kuzuiliwa bila ya uhalali wowote
wafugaji wanakwenda kutafuta maji kwa ajili ya mifugo yao kama vile kwenye bwawa la mabigwe ambalo nalo limekauka
kama viongozi wa kwale tunapanga kukutana na wenzetu wa mkinga tanzania tukutanena wenzetu kutoka wilaya ya mkinga tanzania wiki ijayo jumatano utakaohusishwa maafisa wa jeshi la majini kutoka nchi zote mbili ili tumalize uhasama unaojitokeza ameendelea kueleza biwott
shirika la habari la reuters liliwanukuu maafisa wa serikali ya tanzania wakisema kuwa wanahofia huenda watu zaid ya wamepoteza maisha katika ajali hiyo
pia alionyesha kutokubaliana na wagombea wengine pia nimesema ma joice mujuru na ma thokozani khupe hawana cha kuleta kikubwa
na alobakia ni chamisa
katika tweet yake museveni ambaye amekuwepo madarakani tangu mwaka amesema amekuwa akisita kutia saini adhabu ya kunyongwa kwa wahalifu kwasababu yeye ni mkristo
pia mkataba umesainiwa wa kujenga barabara kuu yenye kilomita kuanzia modogashe habaswein samatar mandera na elwak rhamu kwa shilingi bilioni kumi na tano
aretha ambaye athari za muziki wake zinaenda miongo kadhaa nyuma hali yake ni mahtuti na hivi sasa amezungukwa na wanafamilia mwandishi mmoja ambaye ni rafiki wa familia yake ameandika hilo katika tovuti yake jumatatu
taarifa ya ikulu iliotolewa siku ya jumatatu imeeleza kuwa rais ameivunja bodi hiyo
kwa mara ya kwanza kabisa tunasikia serikali ya tanzania ikizungumza kuhusu kutoa sukuk pia tumesikia kenya ikizungumzia kutoa sukuk
nigeria nayo tunasikia inafuata mkondo huo
naamini kuwa umaruifu wa hundi hizo na mafanikio yake yanaanza kuonekana labda mataifa mengine mengi ya afrika yataiga mfumo huo kuendeleza miundombinu yao ametoa ufafanuzi
umari barrie ni mmoja wa wahamiaji ambaye amerejea hivi punde kutoka libya
aliondoka sierra leone kwa sababu alikuwa hana ajira wala hana makazi
historia fupi alisema kuwa sindano aliyodungwa ilimfanya kupoteza fahamu hadi alipowasili mjini dubai na kuongeza kwamba wakatii wa kuandika taarifa hiyo alikuwa na maumivu makali
omar ameahidi baada ya kuchaguliwa kupambana na sera za rais donald trump aliyekuwa ameanzisha sera za kuzuia watu kuja marekani
misafara hiyo imekwama kutokana na tetemeko zito la ardhi lililotikisa eneo la mlima huo na kusababisha maporomoko ya ardhi na vifo vya watu 
lakini badala ya kuchochea uchumi huo kuondoshwa kwa vikwazo hivyo vimeainisha hatua mbalimbali za ziada ambazo sudan lazima izichukue kurejesha mahusiano yake na marekani
wakati huo huo russia inaendelea kufanikiwa kuwa karibu zaidi na uturuki
akizungumza katika mahojiano maalum na sauti ya amerika amelaumu kuwa jumuiya ya kimataifa imekuwa ikichukua taarifa kutoka kwa watu yumkini ni washirika au wana maslahi binafsi na jambo hili husika na hivyo wanatengeneza mazingira ambayo siyo juu ya zoezi hili
sergio cazeres mhamiaji kutoka hondurus wakati nchi hizo tatu zilipokubaliana juu ya mkataba wa usmca mapema mwaka huu kiongozi wa marekani amesema mkataba huu wa kipekee utaleta fedha na nafasi za kazi nchini marekani na amerika ya kaskazini
watu walioshuhudia tukio hilo wamesema washambuliaji hao walikuwa wanatumia usafiri wa pikipiki
wakazi walioweza kurudi katika mji wa paradise kutizama hasara waliopata wanalia kwa masikitiko kupoteza kila kitu
mamlaka zilisema maafisa tisa wa polisi ikiwa ni pamoja na naibu wa mkuu wa polisi mjini addis ababa walikamatwa kuhusiana na tukio hilo
walinikaba majira ya usiku na kunifunga kitambaa usoni ili nisijue chochote kinachoendelea na kunipeleleka kampala
baada ya jaji mkuu kutangaza hilo wabunge wa chama cha anc waliibuka kuimba na kucheza wakishangilia
jambo linalotia wasiwasi zaidi ni ripoti za wagonjwa wawili huko butembo mji ulioko kilomita kutoka sehemu ambayo ni kitovu cha mlipuko huo
kilihudhuriwa pia na waziri wa mambo ya nje wa norway ine eriksen soereide na mawaziri kadhaa wa elimu kutoka nchi wanachama wa au
ushuru ambao wanatozwa na wakenya sasa imepita kipimo
imeanza sasa kuwa kama ni kuhujumu wakenya kwa njia ambazo zinawazuia kulinda mali yao
huu ushuru ni sawa na kunyang anya watu mali yao
kwa kesi yangu nataka hiyo sheria ya fedha ya mwaka iharamishwe na mambo ya ushuru yaweze kufuatiliwa kwa misingi ya kikatiba amesema okiya omtata
wanafunzi wamesema mshambuliaji huyo aliyekuwa na silaha ametambuliwa na vyombo vya usalama kama dimitrios pagourtzis mwanafunzi wa shule ya sekondari ya awali ambaye alishambulia shule hiyo kwa bunduki kabla ya saa mbili asubuhi
katika mahojiano rais wa ufaransa emmanuel macron jumamosi alisistiza kuwa shambulizi hilo lilotumia zaidi ya makombora lilikuwa siyo hatua ya kivita lakini ni kulipiza kisasi kwa matumizi ya silaha za kemikali yalifanywa na serikali ya syria huko mji wa douma april na kuuwa zaidi ya watu na wengine zaidi ya kuathirika kiafya
 kati ya watu walionusurika ni joash okindo ambaye anaendelea kufanya kazi katika ubalozi wa marekani baada ya kuvunjika mikuu katika mlipuko huo
okindo aliyekuwa amevaa medali ya ushujaa katika tafrija hiyo alikuwa ni mlinzi katika ubalozi huo siku ya shambulizi hilo
vyombo vya dola nchini tanzania vimeagizwa na rais kuchunguza na kuwachukulia hatua waliosababisha kifo cha mwanafunzi wa chuo cha usafirishaji tanzania nit akwilina akwiline manley amesema wachunguzi wanaamini mtu huyo ndiye aliyehusika na mabomu matano yaliyolipuka katika eneo la austin tangu machi 
milipuko hiyo iliwauwa watu wawili na kuwajeruhi wanne wengine
taasisi ya kimataifa ya wahamiaji iom inaripoti vifo vingi vilivyorekodiwa vimetokea kwenye jangwa la sahara kaskazini mwa niger kusini mwa libya na kaskazini mwa sudan
iom inasema wahamiaji wanatumia njia hizi kufika libya kuingia ulaya na wakiwa na matumaini ya kupata maisha bora
wengi katika nchi za afrika kusini mwa jangwa la sahara kwa mfano anasema wana viwango vya uzazi mara nne au zaidi kwa kila mwanamke
waziri wa mambo ya nje wa uingereza boris johnson amesema ni muhimu kuweka msimamo wa pamoja duniani kwa ajili ya makubaliano hayo na kuwapa iran nafasi ya kuonyesha kuwa ni jirani mwema
ameandika makamba
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo alisema jumapili kwamba wiki hii atafanya tena mazungumzo na afisa wa ngazi ya juu wa korea kaskazini kim yong chol mjini new york
uingereza imeilaumu russia kwa kuwashambulia kwa sumu familia ya skripals kwa aina ya gesi inayoitwa novichok iliyotengenezwa na soviet union wakati wa vita baridi
alikuwa miongoni mwa wabunge walioshinikiza mabadiliko ya katiba yaliyotoa fursa kwa rais yoweri museveni kuwania tena urais kwa kuondoa kizuizi cha umri
katika miaka yake yote museveni amekuwa ikuiadimisha siku yake ya kuzaliwa kisiri katika hatua wakosoaji wake wanasema ni ya kuhepa kejeli kutoka kwa raia wa uganda kuhusu kiongozi wa nchi asiyejua siku kamili aliyozaliwa
wanachama wa fdc waliokuwa wanamuunga mkono mugisha muntu waliamua kumteua muntu kuwania urais hatua ambayo iliwakasirisha wafuasi wake besigye waliosaini karatasi zake besigye na kumsajili kuwania urais wakati alikuwa gerezani
katika misingi ya uzalishaji chakula kusini mwa afrika wasi wasi ni kwamba mwaka huu mvua zimechelewa kunyesha na hata kama zitakuja huenda zisinyeshe kama inavyotarajiwa ukichanganya na kipindi kirefu cha kiangazi katika ya msimu
kwahiyo nadhani tutakuwa na matokeo yasiyo mazuri katika uzalishaji wa jumla mwaka huu amesema phiri
mashahidi walisema mtu huyo mwenye bunduki alifyatua risasi kupitia mlango wa kioo kwenye ofisi za capitol gazette majira ya saa tisa mchana kwa saa za washington dc na kisha aliendelea kuwashambulia wafanyakazi kwenye chumba cha habari
ripota mmoja ambaye alikuwa akifanya kazi wakati tukio linatokea baadae aliandika kwenye ukurasa wa mtandao kwamba yeye alijificha chini ya dawati lake na alimsikia mfyatuaji risasi akifyatua risasi na kuongeza nyingine
vituo vya kupigia kura vimefunguliwa na kwa mujibu wa vyombo vya habari nchini humo takriban wapiga kura milioni tayari wamesha jiandikisha kupiga
imetayarishwa na mwandishi wetu kennedy wandera nairobi
serikali ya uganda imewasafirisha kwa usafiri wa anga walionusurika katika ajali mbaya iliyotokea katika wilaya ya kiryandongo ijumaa usiku nchini humo
ni gharama kubwa kuwatibu watu katika hatua za mwisho za saratani
madawa ni ghali sana
makamu wa rais alisema kuna vikundi hivyo vya wafanyakazi ambao hujiita vyenye kutekeleza maagizo ya serikali kwa maelekezo kutoka juu na kwamba hakuna maelekezo kutoka viongozi wa ngazi za juu walioelekeza kushurutishwa kwa wafanyabiashara kulipa kodi
benki hiyo imetishia kufuta mpango wa mkopo wa dola za marekani milioni ziilizotengwa kwa ajili ya tanzania baada ya nchi hiyo kurejea tena msisitizo wa sera yake ya kuwapiga marufuku wasichana wenye mimba kurudi shuleni na imefanya ni kosa la jinai kuhoji takwimu rasmi za serikali hadharani
rais wa uturuki recep tayyip erdogan alikuwa mwenyeji jumamosi wa viongozi kutoka ufaransa ujerumani na russia kwenye mkutano unaowashirikisha viongozi wane mjini instanbul unaozungumzia juu ya vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini syria
lakini tanzania imesaini mkataba wa kimataifa wa haki za kiraia na kisiasa mkataba wa kimataifa wa haki za kiuchumi kijamii na kiutamaduni na mkataba wa kutokomeza ubaguzi dhidi ya wanawake ambao umeweka wazi haki ya kila mtu kuwa huru bila kubaguliwa kuwa huru na kuhakikishiwa usalama wake kupewa haki sawa mbele ya sheria na kulindwa na sheria kutumia faragha yake kutoteswa wala kufanyiwa ukatili kutofanyiwa vitendo vya kinyama au kudhalilishwa au kuadhibiwa kuwa na haki ya huduma ya afya na katazo la aina zote za ubaguzi dhidi ya wanawake ikizitaka nchi zote kutokomeza unyanyapaaji na kuwahukumu kutokana na jinsia yao
julius malema kiongozi wa upinzani na aliyekuwa mfuasi wa chama hicho cha anc alisema kwenye mtandao wake wa twitter kwamba rais zuma amekataa kujiuzulu
ugandan officials accuse the arrested rwandan nationals of espionage harassment of refugees and engaging in acts that threaten the country s national security
mhando aliwahi kutumikia shirika la utangazaji uingereza bbc kama mkuu wa idhaa ya kiswahili kabla ya kuwa mkurugenzi mkuu wa tbc
internet research agency llc insight madaktari mawakili na waalimu walifanya mgomo nchi nzima jumatano wakiwa wamekerwa na hali ya kukosekana ajira umaskini na kuongezeka kwa bei za vitu
famila ya mccain ilitangaza ijumaa kwamba alikuwa amesitisha tiba kwa sababu saratani imeenea sana
maafisa wa serikali wamesema kuwa watu zaidi ya wameokolowa na kupelekwa hospitali na timu za waokoaji zinaendelea kuwatafuta waathirika wengine alhamisi ambao huenda wamekwama katika baadhi ya maeneo yaliokumbwa na mafuriko
hata hivyo wajumbe wa umoja wa afrika waliokuwa wakiangalia uchaguzi huo wamewapongeza wagombea hao wawili kwa kuendesha kampeni nzuri iliyokuwa na ushindani na kuwapongeza wamadagascar na wanasiasa wote kwa kuendesha kampeni kwa amani na kueleza kwamba uchaguzi umefanyika kwa amani na utulivu
familia na bodi ya wakurugenzi ya klabu ya simba na wanachama kwa ujumla tuendelee na dua za kuhakikisha ndugu yetu anapatikana akiwa mzima na wale wote waliohusika wanakamatwa ili kuchukuliwa hatua amesema
naye kaka wa marehemu heche suguta ambaye ni mwanasheria wa baraza la taifa la usimamizi wa mazingira nemc aliliambia gazeti la nipashe kuwa taarifa za msiba huo walizipokea jana
maudhui yaliyojikariri wakati wa hafla hiyo jioni madai ya unyanyasaji wa ngono na hoja dhidi ya kuongezeka idadi ya wanaume hollywood
pia tajiri katika ulimwengu wa filamu harvey weinstein ambaye amekuwa akikabiliwa na tuhuma lukuki amezuiwa kushiriki katika kinyang anyiro cha maonyesho ya academy yaliyofanyika oktoba
tillerson amesema kuna sababu nyingine pia kwa marekani kubaki na kuendelea kujihusisha nchini syria
madai dhidi ya wabunge kampuni hiyo iliweza kufikia malengo yake yam waka ikiwa imekusudia kuzalisha kati ya aunsi au angalau asilimia chini ya kiwango kilichozalishwa mwaka kwa gharama ya dola kwa aunsi
tuna amini mpaka hivi sasa kwamba suluhisho pekee katika mgogoro wa yemen ni ufumbuzi wa kisiasa
tuna amini kutokana na uzoefu wetu wa kukabiliana na kundi la houthi hawatakubali kuja katika meza ya mazungumzo mpaka shinikizo la kijeshi litakapo fika kiwango fulani bin mubarak amesema
tume ya umoja wa mataifa kuhusu haki za kibinadamu nayo inataka serikali ya uganda kuruhusu uchunguzi huru usioegemea upande wowote kutokana na ukandamizaji wa haki za kibinadamu kufuatia vurugu za terehe mwezi agosti mjini arua
lakini katika barua aliyowatumia viongozi wa kiafrika trump alisema ana heshima kubwa kwa watu wa afrika na kwamba waziri wa mambo wa nje rex tillerson atafanya ziara ndefu barani humo mwezi machi
vyanzo vya habari vinaripoti kuwa hii inatokana na serikali ya rwanda kuwa imedhamiria kuwa mwenyeji wa mkutano wa viongozi wa nchi za madola mwaka 
vyanzo vya habari vimeripoti kuwa mawakili wa jeshi wameeleza mahakama kuwa mashtaka dhidi ya wine yameondolewa na sasa amekabidhiwa kwa polisi ili akafikishwe mahakamani kujibu mashtaka ya uhaini pamoja na na wabunge wengine walio kamatwa pamoja naye
papa francis anatarajiwa kukutana alhamisi na viongozi wa kanisa katoliki la marekani kuzungumzia kashfa ya ngono iliyo likumba kanisa hilo nchini marekani na vitendo vya kuficha madai hayo yaliyotolewa kwa miaka mingi dhidi ya mamia ya mapadri
vyama hasimu huko sudan kusini vilitia saini mkataba wa kusitisha mapigano mwishoni mwa mkutano wa awamu ya kwanza mwezi disemba utaratibu ambao ulikiukwa na pande zote mbili ndani ya muda wa siku kadhaa
baraza la seneti la marekani lilipiga kura dhidi ya jumatatu jioni ili kuanza majadiliano ya kina juu ya mageuzi ya uhamiaji huku tofauti kati ya vyama zikijitokeza haraka juu ya malengo na kutoa mwangaza katika kile wabunge wanachotumaini kuona katika hatua za mwisho za mjadala huo
kuna wanachama wengi wa genge hilo ambao hata hawatajwi
kama hatujabadilisha mfumo huo bora serikali ifungwe
tutaifunga serikali trump amesema
wanaharakati wanaofuatilia mazungumzo ya amani ya sudan kusini wanaeleza wasi wasi wao kuhusu kupatikana suluhisho la kudumu kwa mzozo wa nchi hiyo kukiwa zimebaki chini ya saa kabla ya muda wa mazungumzo kumalizika huko addis ababa nchini ethiopia
watu hao wawili waliotambuliwa na marafiki zao kama dawn sturgess na charlie rowley walikutwa hawana fahamu jumamosi huko mji wa amesbury kilomita kutoka mji wa salisbury ambako sergei skripal na mtoto wake wa kike yulla walikutwa na hali hiyo pia mwezi machi
bemba alikuwa mwanasiasa wa juu kukutwa na hatia na mahakama ya kudumu ya uhalifu wa vita na kesi imeonekana kuweka mfano kwamba maafisa wa siasa na kijeshi huenda wakawajibika kwa vitendo vya wanajeshi waliokuwa chini ya uongozi wao
baba yake rais museveni amos kaguta aliaga dunia februari akiwa na umri wa miaka bila kusema lolote kuhusu siku ya kuzaliwa kwa mtoto wake
muda mfupi baadae aliamua kurudi ndola zambia mahala alikofikia siku ya ijuma baada ya ndege yake kutoruhusiwa kutua lumbumbashi
marais pamoja na viongozi wakuu serikalini wanasayansi na wadau wengine wa afya duniani walikusanyika kutathimini mbinu mpya za kutokomeza ugonjwa huo jijini london
rais wa marekani donald trump ametangaza mwezi uliopita kuwa marekani itajiondoa katika kile alichosema kuwa mkataba huo ni mbaya unapendelea upande mmoja wakati aliposema anataka vikwazo zaidi juu ya programu ya kombora la ballistika la iran na kile alichokiita ni na vitendo vyake vya kuhatarisha hali ya mashariki ya kati
kwa mujibu wa gazeti la monitor hotuba yake ya jumatano ilihudhuriwa tu na wabunge kati ya 
margaret kobia vijana na utumishi wa umma baadae alibadilisha msimamo huo na kupunguza mvutano kwa kusimamisha majaribio ya nyuklia na makombora kuiacha nchi yake kushiriki katika michezo ya olympic huko korea kusini na kuwa tayari kufanya mazungumzo ya suala la nyuklia pamoja na rais wa korea kusini moon jae in ambao umepangwa kufanyika april na mkutano mwengine na rais wa marekani donald trump unaotarajiwa kufanyika may 
mahakama hiyo imetoa zuio hilo baada ya taasisi sita kuwasilisha mahakamani maombi ya kuzuia matumizi ya kanuni hizo april mwaka huu
kesi ya msingi imepangwa kusikilizwa tarehe may 
uchunguzi zaidi unaonyesha kuwa gari hilo lilikuwa limetengenezwa na vilipuzi hivyo na wataalamu wa kutengeneza mabomu wa al shabaab huko eneo la el adde nchini somalia
taarifa zingine walizotakiwa kuziwasilisha ni kuhakikisha kuwa miradi inayotekelezwa inazingatia vipaumbele mipango na mikakati ya serikali katika ngazi ya taifa mikoa wilaya ili kutoa mchango katika kufikia maendeleo endelevu kwa manufaa ya jamii na taifa
ufunguzi huo unafuatia uamuzi wa rais wa marekani donald trump wa kuitambua jerusalem kuwa mji mkuu wa israel hatua ambayo imeighadhabisha palestina na nchi nyingine za kiislamu
wiki chache kabla ya hapo meli nyingine yenye bendera ya tanzania ilikamatwa katika bahari ya atlantic ikiwa imebeba tani 
 za madawa ya kulevya
mugabe kwa baadhi ya watu ni shujaa kutokana na harakati za ukombozi wa nchi hiyo lakini wengine wanamkumbuka mugabe kwa kusababisha uchumi wa zimbabwe uliokuwa imara kuharibika na nchi hiyo kutengwa kimataifa
wachambuzi wakisiasa wanasema kuwa wakuu wa chama hicho wanajaribu kuondoa mvutano ambao unaweza kukigawanya chama hicho kabla ya uchaguzi mkuu mwakani
serikali ya myanmar jumamosi imesema imeanza kuwapokea familia ya kwanza ya wakimbizi wa kabila la rohingya nchini humo
baraza la jiji la washington iwapo kila kitu kitaenda shwari liberia itashuhudia ubadilishanaji mamlaka kwa njia ya kidemokrasia kwa mara ya kwanza katika kipindi cha zaidi ya miaka 
mwanafunzi wa sekondari upande wa kusini mashariki mwa jimbo la florida nchini marekani amempiga risasi na kumjeruhi mwanafunzi wa darasa lake ijumaa na maelfu ya wanafunzi nchi nzima siku hiyo hiyo walitoka madarasani kuomboleza mauaji ya shule ya sekondari ambayo yalitokea miongo miwili iliyopita
lakini mpaka sasa nchi nyingi zimekuwa zikitegemea usimamizi asilia wa mifumo ya maji uliotengenezwa na mwanadamu kama vile hifadhi za maji mikondo ya umwagiliaji na mitambo ya kusafishia maji
sheria hiyo inazitaka kura kuhesabiwa kwa mkono iwapo mshindi alipata chini ya asili miya 
scott aliyeungwa mkono na rais trump wakati wa kampeni yeye binafsi na trump waliwashtumu wasimamizi wa operesheni ya kuhesabu kura kutaka kufanya njama za wizi ili mpinzani wake kutoka chama cha democrat aweze kushinda
kadhalika amewataka watanzania kununua bidhaa zinazozalishwa nchini huku akisisitiza wamiliki wa viwanda kutengeneza vitu vilivyo na ubora ili kukabiliana na ushindani
umoja wa ulaya eu umelaani kuongezeka kwa vitendo vya uvunjifu wa amani ukiwalenga wanasiasa na vitisho nchini tanzania na kutaka hatua kuchukuliwa mara moja kukomesha hali hiyo
baada ya tuzo ya kiswahili ya mabati cornell ya fasihi ya kiafrika ya mwaka inayotolewa kwa wandishi bora katika vitengo vya ushairi na riwaya kupokezwa dotto rangimoto na ali hilal bilal jijini nairobi wawili hao kutoka tanzania wanaeleza kuwa msukumo wa kuandika kwa kutumia lugha ya kiswahili ndio uliokuwa chachu yao kujizolea tuzo hizo
kadhalika maafisa hao wanatakiwa kupeleka taarifa zao binafsi katika ofisi ya mkuu ya utumishi wa umma ifikapo ijumaa juni katika jumba la harambee waraka huo umeeleza
maelfu ya wapalestina wamebakia katika mahema katika mpaka wa gaza jumatatu april wakiendelea kuandamana wakidai haki ya kurejea kwa wakimbizi na vizazi vyao katika eneo ambalo leo ni israel hata baada ya waandamanaji kuuwawa na majeshi ya israeli
maaafisa wa nasa wamesema kwamba chombo hicho kina majukumu maalum ikiwa ni pamoja na kupenya na kuingia futi kadhaa ndani ya mchanga wa mars ili kupata tathmini ya iwapo viwango vya joto vinaweza kuruhusu binadamu kuishi kwenye sayari hiyo
maadhimisho mengine kama hayo yalifanyika kwenye makao makuu ya kijeshi ya pentagon jimbo la virginia na mjini new york ambako watu wengi zaidi walikufa baada ya majengo mawili makubwa kushambuliwa na watekaji waliokuwa wanaendesha au walioamrisha marubani wa ndege za abiria kushambulia majengo hayo wakati akipokea tuzo hiyo ya oscar jana jumapili mcdormand aliwaomba wanawake wenzie wasimame akiwemo mwigizaji mwanamke meryl streep
kwa mujibu wa jeshi la uturuki nchi hizo mbili ambazo ni washirika wa umoja wa kujihami wa ulaya nato wana karibia kuanza kufanya ulinzi wa doria ya kijeshi wa pamoja katika mkoa wa manbij kaskazini mwa syria
tuhuma hizo zilimfanya naibu spika dkt ackson kuingilia kati na kumtaka mbunge huyo kupeleka nyaraka kwenye kamati ya kudumu ya bunge ya haki maadili na madaraka ya bunge yenye uwezo wa kuchunguza na kutoa ushauri hatua gani zichukuliwe kuhusu jambo hilo
manamo mwaka wa merkel alichukua hatua iliyoibua utata ya kuwaruhusu wahamiaji zaidi ya milioni moja kuingia nchini kwake wengi wao wakitokea nchi kama vile syria iraq na afghanistan
hata hivyo kiini cha kurejea kwao kazini ni uamuzi wa jaji wilfrida okwany wa mahakama kuu wa agosti ulioleza kuwa makamishna hawa watatu hawakujiuzulu ipasavyo kisheria
rwamagana uhusiano kati ya burundi na baraza la umoja wa mataifa la haki za binadamu ulikuwa sio mzuri tangu nchi hiyo ilipoingia katika mgogoro wa kisiasa hapo mwaka wa 
maafisa wa mamklaka ya usafiri wa anga wameonya ndege zisiruke kuelekea katika eneo hilo
ofisi ya haki za binadamu ya umoja wa mataifa imetahadharisha kuongezeka kwa mvutano wakati uchaguzi wa urais na bunge ukikaribia nchini zimbabwe
nani wanapatiwa vibali vya kuona siri za serikali mwaka jiji la dar es salaam linakadiriwa litakuwa na watu milioni kumi hivyo mahitaji ya maji yatakuwa makubwa ili kukidhi mahitaji hayo serikali imejipanga kuvuna maji ya bahari ambayo yatakuwa yanatumika katika jiji hilo lengo ni kuhakikisha tunaondoa adha ya maji alisema profesa mkumbo
maafisa wa ulinzi wa viongozi nchini marekani wamesema wamekamata vifurushi viwili vinavyo shukiwa inawezekana vilikuwa na mabomu moja kati yake kilitumwa kupitia anuani za rais mstaafu barack obama na nyengine kwa waziri wa mambo ya nje wa zamani hillary clinton ambaye alishindwa uchaguzi mkuu baada ya rais donald trump kuibuka kidedea
kupitia taarifa lansing alisema kuwa bodi hiyo itaendelea kuwaunga mkono raia wa burundi kwa kutoa matangazo ya kuaminika na yasiyopotosha
kwa mujibu wa matokeo ya awali yaliyotangazwa jumatano na tume ya uchaguzi baada ya kuhesabu kura za majimbo chama tawala cha zanu pf kinaongoza kwa viti kati ya viti vya bunge huku chama kikuu cha upinzani cha mdc kikiwa na viti 
trump alijibu nataka watoke kote ulimwenguni
wizara ya mambo ya ndani ilieleza kuwa miguna alikana uraia wake wa kenya baada ya kuchukua ule wa canada miaka kadhaa iliyopita
haki za kidemokrasia zimezidi kuonyesha kutoheshimiwa kaitka eneo la afrika mashariki ambapo kenya tanzania na rwanda zimeshuka viwango katika ripoti mpya juu ya hali ya uhuru duniani global status of freedom
waziri mkuu wa israel benjamin netanyahu amesema kwamba guatemala na paraguay zitahamishia balozi zao mjini jerusalem katika siku za hivi karibuni
wachunguzi wa marekani wanamtafuta mtu aliyemtumia bahasha rais wa marekani donald trump na pentagon iliyo na sumu ya ricin
camps pia ameilaumu serikali mpya ya itali iliochaguliwa kwa umaarufu juu ya vifo vya wahamiaji baada ya kuapa kwamba itazuia wahamiaji wanaovuka bahari ya mediterranean na imevipa msaada vyombo vya usalama vya libya kufanya hivyo
shambulizi la mwisho lilitokea jumanne wakati kifurushi chenye bomu kilipolipuka katika jengo la shirika la federal express inayosafirisha vifurushi karibu na mji wa san antonio uliopo kilomita kusini magharibi ya austin
mfanyakazi mmoja wa shirika hilo alijeruhiwa kidogo
filamu ya kufikirika inayoitwa the shape of water maumbile ya maji imepata zawadi nne za oscars wakati wa kutolewa tuzo za academy siku ya jumapili jioni ikiwemo katika kundi la picha bora
mahakama hii inashughulikia maelfu ya kesi kwa niaba ya raia wote wa uganda
huwezi ukasema kwamba nimemfungulia kwoyelo mashtaka kwa sababu ya makosa ya vita aliyofanya na kwamba nisishughulikie zaidi ya kesi zinazohusu ngono na watoto mauaji unajisi na kadhalika
uganda nzima inahitaji haki ameeleza ssali
anadaiwa kutenda makosa hayo mwaka alipokuwa mkurugenzi mkuu wa tbc
anatuhumiwa kwa matumizi mabaya ya madaraka na kusababisha hasara ya shilingi milioni za tanzania
serikali imeendelea kusisitiza kuwa runinga hizo nne zitaendelea kuzimwa hadi serikali ikamilishe uchunguzi kubaini uhusiano wa vyombo hivyo vya habari na upinzani
tunaweka herufi kubwa katika maneno haya mawili founding fathers tunapokuwa tunamzungumzia mtu yoyote aliye shiriki kuandika katiba ya marekani 
baadhi ya waasisi wa taifa hili maarufu kuliko wote ni george washington thomas jefferson john adams na benjamin franklin
rais donald trump ametoa wito kwa wamerekani kuungana na pia amenadi kile anachoona ni mafanikio ya sera ya nje na hali ya uchumi katika hotuba yake ya kwanza ya hali ya taifa jumanne
nasaha kwa serikali mahojiano juu ya kukamatwa bobi wine uganda irina viktorovna kaverzina vyombo vya usalama havijatoa maelezo ya papohapo kuhusiana na mauaji yaliyojiri wakati wa kumalizika muda wa masomo siku hiyo ya tukio iliyokuwa na jua kali
mke wa zamani wa nelson mandela winnie ambaye alishiriki katika harakati za kuutokomeza ubaguzi wa rangi nchini afrika kusini amefariki akiwa na umri wa miaka 
taarifa hizi zimethibitishwa na msaidizi wake winnie
bunduki aina ya ar zikiwa katika mauzo pennsylvania
oct
maelfu ya wapalestina katika ukingo wa magharibi na ukanda wa gaza wamepanga kufanya maandamano makubwa kupinga kuhamishwa kwa ubalozi wa marekani kutoka tel aviv hadi jerusalem
ridhaa iliyotolewa na wananchi kwa bunge hili ni kuwezesha mapinduzi ya cuba kuendelea katika wakati huu muhimu wa kihistoria diaz canel amesema
mapema jumatatu shirika la habari la iran ilna lilimkariri mbunge wa iran akisema kuwa watu wawili walipigwa risasi usiku huo katika eneo la kusini magharibi mwa mji wa izeh lakini hakuwa anajua nani aliyehusika na kuwapiga watu hao risasi
gazeti la washington post zaidi aliipongeza bot kwa uamuzi wake wa kuzifungia benki zaidi ya tano na kutoa muda wa matazamio kwa nyingine tatu
zuma amekana madai kwamba aliingia mkataba na rais wa russia vladmir putin wakati wa mkutano wa brics wa kujenga silaha za nuclear
mahakama kuu nchini kenya imesitisha kwa muda mashtaka ya ufisadi dhidi ya naibu jaji mkuu philomena mwilu hadi octoba 
madai yaliotolewa na adama dieng mshauri maalum wa umoja huo kuhusu udhibiti wa mauaji ya halaiki yaliishitua kenya na kupelekea kutoa tamko hilo
na baada ya kuthibitishwa kwamba maafisa wa polisi wameogopa kutoa ulinzi kwa wabunge rais yoweri museveni amemwelekeza mkuu wa jeshi generali david muhoozi kutoa ulinzi wa kijeshi kwa wabunge hao na kutaka mkuu wa polisi okoth ochola kuwafuta kazi polisi ambao wamekataa kuwalinda wabunge
kaps fungaroo ni mbunge wa upinzani aliyehudhuria kikao cha rais museveni na wabunge siku ya jumatano wakati hoja hiyo ilipojadiliwa
walinzi wa baharini wamesema kwamba wameona boti hilo likielea katika bahari iliyokuwa imechafuka lakini hawakuweza kuchukua hatua za haraka kuwaokoa waliokuwa kwenye boti hilo
hakujawahi kuwepo kitu kama hivi abadan kwa jumuiya ya waislam kuwa ni wanyonge wa rais wa marekani ambaye amekuwa akiwashambulia amesema gadeir abbas wakili wa cair
kwa hivyo macho yote ya dunia yapo singapore kwa kile ambacho huwenda kikadhihirisha kuwa mkutano muhimu wa nyuklia wa dunia kuwahi kushuhudiwa tangu kumalizika kwa vita baridi
matarajio ya washington yapo juu huku zikihesabiwa saa kadhaa zijazo kwa wawili hao kuanza majadiliano
uhuru ameiambia cnn kuwa wale walioathiriwa na vurugu hizo ni lazima wawasilishe madai yao ili kupata haki zao
lakini hakutoa muda maalum wa jinsi mipango hiyo itakavyo tekelezwa
kabla ya hatua hiyo ya trump iran ilikuwa imeeleza kwamba haingekubali kujadiliana tena juu ya mkataba mwengine na marekani na kwamba kwa kujiiondoa marekani ingekuwa inakiuka mkataba uliopo na kwamba itaendelea na mipango yake
besigye ambaye alizungumza na idhaa ya kiswahili ya sauti ya amerika siku ya jumanne katika mahojiano ya kipekee jijini nairobi alisema kuwa haupo umuhimu wowote kwa raia wa uganda kushiriki uchaguzi ambao unafanyiwa ukarabati na wandani wa museveni
wanapotoka humu ndani kuna watu wao tayari wanachukua clip video tayari wanarusha kwenye youtube youtube inapoangaliwa nchi nzima dunia nzima wanaona mawazo yale utamzuiaje mtanzania yeyote kuwaamini wale kwamba walichosema ndicho chenyewe amesema hana maamuzi isipokuwa kwenda tena mahakamani siku ya jumatatu kulirejesha suala hilo na kuongeza kuwa hilo sana linabainisha masuala yaliyopo mbele yake nafahamu tunakabiliana na nini siyo kushindwa kuheshimu sheria lakini ni hatua ya makusudi ya serikali ya kukiuka haki za watu na katiba ya kenya na kufanya mambo bila ya kujali sheria
wakazi wa eneo hilo wamedai kuwa washambuliaji hao wa al shabaab waliokuwa katika magari aina ya landcruiser walihusika pia na wizi wa kwenye maduka katika kituo kikubwa cha biashara eneo la ijara
mipango hiyo imetangazwa na waziri wa utalii kenya najib balala alipofungua rasmi kongamano la utalii la kimataifa skall congress ambalo limeanza alhamisi katika mji wa mombasa
santa fe iko katika eneo la kusini mashariki ya texas kati ya mji wa houston na galveston
china imetupilia mbali ukosoaji wa marekani juu ya madai yake kuwa mashirika ya ndege ya kigeni yakiwemo makampuni ya marekani kuacha kutumia vielelezo vinavyoeleza kuwa taiwan hong kong na macau haziko chini ya utawala wa beijing
wanaharakati hao walikuwa wanaandamana kuelekea ofisi za serikali katikati ya jiji la nairobi ndipo polisi walipotupa mabomu hayo ya machozi
hata hivyo shirika la kijasusi la marekani cia kupitia ripoti za vyombo vya habari linaamini mwanamflame mohamed ndiye aliamrisha mauaji ya khashoggi
museveni aliwakosoa maafisa wa polisi kwa jinsi walivyolishughulikia suala la mauaji yaliyotekelezwa mjini entebbe na kuamrisha kwamba bunduki zote zifanyiwe ukaguzi wa alama za vidole ili kubaini ni nani anazitumia
wademokrati sita walipiga kura kumuunga mkono haspel wakati warepublikan wawili walipinga uteuzi wake ili kuchukua nafasi ya mike pompeo ambaye alithibitishwa aprili kuwa waziri wa mambo ya nje wa marekani
kabla ya jordan pence aliitembelea cairo ambako aliahidi kuwa marekani itaendelea kuiunga mkono misri katika mapambano yake dhidi ya ugaidi
waandamanaji wenye misimamo mikali ya kibaguzi na wale wanao wapinga wamejiandaa kufanya mikutano katika viwanja vilivyoko karibu na white house ambapo kutakuwa na ulinzi mkali
ulinzi huo ni tahadhari iliyochukuliwa na vyombo vya dola kuepusha vurugu na uvunjifu wa amani
chebukati anasisitiza kuwa nafasi zao hazipo tena
na iwapo wanataka kumuona itabidi wamwandikie barua rasmi ya kuomba nafasi ya mazungumzo
nje ya ukumbi wa mkutano wanaharakati wamepanga kufanya maandamano mchana wa leo saa za argentina kupinga sera za biashara za kimataifa na hasa matatizo ya kiuchumi ya argentiuna nan chi za amerika ya kusini
px nyumba zimefunikwa na udongo
kituo cha kibishara nacho kimefunikwa kiasi kwamba huwezi kujua kama kilikuwepo
kwa sasa tunaogopa kuwaokoa wenzetu kwa sababu huwezi kujua maporomoko makubwa zaidi yanaweza kutokea tena ameongezewa wakikona
nawaambia watanzania kwamba kuanzia leo nitaanza kufanya siasa za maendeleo ili kumsaidia rais john pombe magufuli alisema mtatiro
uhuru kenyatta akimaliza kukagua gwaride kabla ya kula kiapu kiwanjani kasarani nairobi
wakati huohuo waziri tillerson ameshindwa kuhudhuria shughuli alizokuwa amepangiwa kuzifanya jumamosi katika siku ya pili ya ziara yake nchini kenya kwa kuwa hajisikii vizuri msemaji wa wizara ya mambo ya nje ya marekani amesema
azali ameripotiwa kuwa ameanza mgomo wa kula chakula akilalamika dhidi ya hali ya kifungo chake
mohamed mshangama anasema hawana uthibitisho wa habari hizo zilizoanza kuenea jumanne
imetayarishwa na mwandishi wetu kennedy wandera kenya
watu wamepoteza maisha baada ya basi la abiria kugongana na treni katika eneo la gungu manispaa ya kigoma ujiji kaskazini magharibi tanzania
japokuwa tuko kimya tunaridhishwa na uamuzi wa kishujaa wa rais trump ambao hakuna rais yoyote wa marekani aliwahi kujaribu kuchukua na kufanya juhudi kuandaa tukio hilo muhimu la mkutano huo tamko la kim kye gwan limesema
kim jong un jumapili alikuwa mbali zaidi na makazi yake korea kaskazini kuliko wakati wowote tangu alipochukuwa madaraka 
waziri mkuu mteule wa ethiopia abiy ahmed kiwanuka lawrence nsereko ambaye anaishi jimbo la new york ameiambia sauti ya amerika ijumaa kuwa robert kyagulanyi ameachiwa huru kutoka hospitali ya kampala ambako alikuwa anashikiliwa na kuelekea uwanja wa ndege
mbunge heche katika ukurasa wake wa facebook ameandika watu hawako salama tena mikononi mwa polisi
mdogo wangu suguta amekamatwa na polisi jana usiku na ameuawa na polisi kwa kuchomwa kisu
najisikia maumivu mno hii sio nchi ambayo tunaitaka
najiuliza maswali mengi ni kwa vipi mtu amefungwa pingu anachomwa kisu tena na polisi
anayekiuka cheria hiyo atafunguliwa makosa ya jinai ambayo adabu yake ni kifungo cha maisha
wale waliojaribu kuwagawanya waethiopia hawakufaulu aliongeza
mahiga anasema matatizo hayawezi kukosekana katika matumizi ya mto nile
moja kati ya suala kuu ni kwamba kutakuwepo na watu milioni ambao hawato taabika kwa sababu ya mabadiliko ya hali ya hewa ikiwa tutaweza kudhibiti kiwango cha joto kubaki chini ya nyuzi moja nukta tano
na tuna maeneo kadhaa ya dunia ambayo yako hatarini sana
rais trump alipangiwa jumamosi kuhudhuria harambee ya chakula cha usiku kuadhimisha mwaka mmoja wa urais wake lakini huku kukiwa na wasi wasi wa kuidhinishwa mswaada wa matumizi ya fedha na bunge maafisa wa white house walisema rais ataendelea kuwepo washington akisubiri suluhisho la bajeti ili kuepuka serikali kuu kufungwa
kadhalika wizara ya mambo ya nje ya marekani imetoa tamko linalosema kitendo cha taliban kutumia gari ya ambulance kama silaha kuwashambulia raia inaonyesha namna wasivyo wathamini wananchi wa afghanistan na wote wale wanaoshiriki kuleta amani nchini humo na uvunjifu wa desturi za msingi wa juu wa kimataifa
tunawapongeza wafanyakazi wa huduma za dharura kwa ushujaa wao katika kukabiliana na shambulizi hili la kigaidi
kamati hiyo imegundua ukeukaji mkubwa wa dhamana ya umma na watu wa marekani wanahaki kujua pale maafisa katika taasisi muhimu wanapotumia madaraka yao vibaya kwa sababu za kisiasa nunes amesema
msemaji wa jeshi la polisi charles owino ambaye alifuatana na maafisa wa upelelezi kutoka ofisi za polisi nairobi na idara ya mabomu na usimamizi wa vitu hatarishi wa kurugenzi ya upelelezi wa makosa ya jinai dci katika eneo la tukio hilo na kuthibitisha kuwa washambuliaji hao walitumia bomu ambalo hutumika kutishia zaidi na sio kudhuru
trump amesema kuwa hatapitisha tena makubaliano hayo ifikapo mei ambapo ndio wakati wa kutia tena saini hadi pale utapobadilishwa na kuingizwa makubaliano mapya yanayoilazimisha iran kusitisha programu yake ya makombora ya balistika na kuingilia kati masuala ya eneo la mashariki ya kati
macron kwa upande wake amekubali kuwa masuala hayo yanahitaji kushughulikiwa hapo siku za usoni
vyombo vya habari nchini afrika kusini vimeripoti kuwa maafisa wa polisi wametumia mabomu ya machozi kuwatawanya waandamanaji ambao walikuwa wamechoma moto basi kupiga mawe magari na kuziba barabara kwa kutumia matairi yanayowaka moto
mcheza filam za ngono anayedai alikuwa na mahusianio na rais donald trump kabla hajachaguliwa madarakani stormy daniels amesema kwamba alitishiwa maisha wakati alipojaribu kueleza hilo
baraza la seneti la marekani linatarajiwa jumamosi kuidhinisha uteuzi wa brett kavanaugh kuhudumu mahakama ya juu marekani kufuatia wiki kadhaa za utata kutokana na shutuma za visa vya ngono na mashambulizi mengine yanayohusu tabia yake
bush ambaye alitumikia nafasi ya urais tangu mwaka ataagwa kwa heshima zote za kitaifa jumatano katika kanisa la cathedral washington na kuzikwa alhamisi katika maktaba yake ya urais huko texas
april amesema bora zibaki benki chache ambazo zinauwezo wa kutoa huduma kwa wananchi masikini na kusisitiza zitakazoshindwa kujiendesha zenyewe basi nazo zifungiwe
msiba upo nyumbani kwangu salasala dar es salaam nilivyosimuliwa ni kwamba alikuwa kwenye baa iliyopo tarime rorya polisi walikwenda kumkamata sababu za kumkamata hatujaelezwa ila nimeambiwa mmoja wa askari waliokwenda kumkamata walikuwa na ugomvi naye alisema
kwa nini kibali cha kuona ripoti za siri kinahitajika unapokuwa umestaafu matokeo ya kauli hiyo yenye utata anayodaiwa kuitoa trump botswana ghana haiti namibia senegal na umoja wa afrika wamepeleka malalamiko yao rasmi ya kidiplomasia kupiga udhalilishaji huo
tutaendelea kudai haki zetu zote tunazonyimwa kinyume na sheria na katiba ya jamhuri ya muungano wa tanzania
pia wanakatazwa chini ya sheria hii mpya kutumia taarifa hizo kwa sababu nyingine baada ya muda kupita
msemaji wa kituo cha polisi huko phalombe innocent moses ameiambia voa kuwa uchunguzi wao wa awali umebaini kwamba ghasia zinahusiana na mivutano ya kichifu ambayo haijapatiwa ufumbuzi
anasema wana jamii wanachukulia fursa ya ukame na kuingiza dhana za uchawi
kulingana na hesabu za benki kuu ya uganda uganda imetumia kiasi cha dola milioni kununua bidhaa kutoka nchini india mwaka 
aliwalaumu wasafirishaji wa binadamu na na kutowajibika kwa makundi yasiyo ya serikali kwa maafa yote yanayotokea baharini
waziri mateke ametaja kundi la adf kuwa kundi sumbufu lakini hatari ambalo serikali ya uganda ilikuwa karibu inalishinda nguvu kabla ya serikali ya drc kuwazuia wanajeshi wa uganda na sasa kundi hilo limegeuka tena kuwa hatari kwa drc na majirani zake akiongezea kwamba muda utafika watakabiliana nao vilivyo
machar alitia saini rasimu ya awali ya mkataba wa kushirikiana madaraka mwanzoni mwa mwezi agosti katika mji mkuu wa sudan khartoum akiwa na rais wa sudan kusini salva kiir
bila ya kumtaja rais donald trump kwa jina obama ameongeza ni siasa zinazo fungamana na ulaghai wa ujasiri na misimamo lakini ukweli ni kuwa zinatokana na uwoga
john alituhimiza kuwa zaidi ya hapo alitoa wito kwetu tuwe bora zaidi kuliko hayo
mashamba eneo lote la luzon kisiwa kikubwa kuliko vyote ufilipino yamefunikwa na mafuriko
mashamba ya luzon yanazalisha sehemu kubwa ya mpunga na mahindi yanayo limwa nchini humo
na hivi sasa mazao yao yameharibiwa kabisa ikiwa tu imebakia mwezi mmoja kuvuna
watu wasiopungua sita wameuwawa wakiwemo washambuliaji watano katika mashambulizi mawili jumamosi karibu na ikulu ya rais mogadishu walioshuhudia tukio hilo wamesema
aidha aliwataka waandishi wa habari nchini tanzania waangalie taarifa wanazopeleka kwa umma kama hazijathibitishwa na mamlaka husika waachane nazo
rais wa uganda yoweri museveni amedai wanasiasa wa upinzani ndio waliomuuwa ibrahim abiriga
rais wa korea kusini moon jae in na mwenzake wa kaskazini kim jong un mwenye silaha za nyuklia walikubaliana mwezi septemba katika mkutano wao wa pyongyang kupunguza idadi ya vituo vya ulinzi mpakani
nchi zote mbili zimeharibu vituo kumi hadi sasa
shirika la afya duniani who na maafisa wa afya nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc wanaripoti kuwa kuna ongezeko la idadi ya walio ambukizwa ugonjwa wa ebola katika siku chache zilizopita
daniel pinkston wa chuo kikuu cha troy anasema kuna matarajio kadhaa wakati wa mkutano huu wa tatu sio tu upande wa korea ya kusini bali pia marekani na mataifa mengine katika kanda hiyo ya asia
wairan wamekuwa wakitumia mitandao hii kuwasiliana kuhusu maandamano yanayofanyika mitaani wimbi kubwa la wananchi likionyesha kutoridhishwa kwao na viongozi wa kidini wa iran tangu maandamano ya kupinga matokeo ya uchaguzi wa urais yaliyokuwa na utata ya mwaka 
mauaji na utekaji nyara unalazimisha kufungwa kwa mbuga ya taifa ya ya virunga huko jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc kwa mwaka mzima
hereward anasema nchini malawi ina bahati ni sehemu ambako majaribio haya mapya ya teknolojia ya drone yamefanya kazi na njia inayotumiwa na drone imekuwa ni muhimu sana
na ndiyo sababu kwanini naamini itakuwa ni ya kudumu nchini malawi
lakini kwa hakika itatumiwa pia katika nchi nyingine
sheria ambazo zinaminya uhuru wa vyombo vya habari na kuzuia maudhui kwenye mitandao ya jamii zimepitishwa kuwa sheria zote hizo wakati wa utawala wa magufuli
wakulima wazungu katika mkusanyiko wamelalamika huku wakiahidi kurekebisha makosa yaliyo kuwepo wakati wa enzi ya ubaguzi
kama mmoja alivyofafanua baba zetu wameiba ardhi na kama tukipewa fursa tutairejesha
lakini kwa wakulima weusi wenye ujuzi ambao wana nia ya dhati ya kuzalisha chakula kwa ajili ya nchi
china imesema makubaliano ya muda yamefikiwa na uongozi wa vatican juu ya kuteuliwa kwa maaskofu na kutafungua ukurasa mpya kati ya mahusiano ya china vatican yakimaliza miongo mingi ya kutofautiana
amesema kuwa katika hatua ya kuwatishia wananchi jeshi la polisi nchini limetenga kikosi kizima kwa ajili ya operesheni hiyo
trump pia alikikosoa chama cha upinzani cha demokrat na alijaribu kuwatupia lawama kwa hatua za hivi karibuni zilizochukuliwa na utawala wake kuwatenganisha wanafamilia walio kamatwa wakijaribu kuvuka mpaka wa marekani
mfanya kazi maskini
wanawake wanne na mtoto moja wamepoteza maisha baada ya maporomoko ya matope kufunika nyumba zao kufuatia mvua kubwa eneo la bukavu huko mashariki mwa jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc shirika la habari la afp limeripoti jumamosi
msemaji wa wizara ya sheria salihu isah alisema yahya alikiri kuhusika alipofika mbele ya mahakama maalum inayosikiliza kesi ya mamia ya watu wanaotuhumiwa kuwa ni wanachama wa boko haram
naibu mkurugenzi wa idara ya dharura ya umoja wa mataifa ursula mueller alisema kwamba maelfu ya watu wanaotafuta hifadhi huko cameroon baada ya kukimbia ghasia nchini mwao watakabiliwa na njaa ikiwa msaada wa fedha hautapatikana
aliweka rekodi kwa kuwa mwanamke mweusi wa kwanza kupata tuzo hiyo
diaz canel makamu wa rais wa zamani ni kutoka mrengo wa kisoshalisti anaependelea mabadiliko na anakubalika na watangulizi wake wanaostaafu waliopingania mapinduzi ya nchi hiyo
mabadiliko ya katiba wengine waliolengwa katika tukio la kutumwa mabomu ni rais mstaafu wa marekani barack obama na waziri wa mambo ya nje wa zamani hillary clinton maafisa wengine wa chama cha democrat wakosoaji wa rais donald trump na shirika la habari la cnn
alishikiliwa kwa miaka mitano kama mateka wa kivita nchini vietnam kabla ya kurejea marekani na kujitosa kwa siasa
msemaji wa amisom luteni kanali richard omwega amewaambia waandishi wa habari walipowasili mogadish kuwa zoezi hili linakusudia kutoa tathmini ya uwepo wa majeshi hayo ya kigeni nchini somalia
pia zinaingiza mitandao redio na luninga kwenye mfumo rasmi wa kutambulika kisheria na kuwajibika kulipa
zinamtaka kila mtumiaji mitandao awe na namba yake ya siri ili wajanja wasitumie kiurahisi chombo chake cha mawasiliano kutenda matendo hasi kinyume na sheria alisema dkt mwakyembe
maafisa mjini new york walikuwa wametangaza kuwa waliongeza ulinzi wakati wa sherehe za kuukaribisha mwaka mpya
serikali ya kenya japan canada ziliandaa mkutano huo kwa ubia na kufadhiliwa na mataifa kama vile norway qatar uingereza umoja wa ulaya uchina ureno nigeria ufaransa afrika kusini miongoni mwa matifa mengine pamoja na mashirika ya kimataifa
kamishina anayehusika na maendeleo ya viwanda kwenye umoja wa afrika albert muchanga anasema kusainiwa na kutekelezwa kwa makubaliano hayo itakuwa ni hatua kubwa ambayo itawafaidisha wakazi wa bara la afrika
mataifa ya magharibi yamerudia mara kwa mara kumkosoa bwana kabila ambaye muhula wake wa kuwa madarakani uliisha tangu disemba mwaka lakini mataifa ya kiafrika yanachukulia suala hilo taratibu wakipendekeza utaratibu kuelekea uchaguzi uliocheleweshwa kwa muda mrefu lakini wanaepuka kumlaumu moja kwa moja kabila
moja wa manusura amesema risasi zilianza kuvuma
tulijificha chini ya viti na kulikuwa na bomu dogo la moshi
rafiki yangu aliona bomu hilo la moshi likianza kutoa moshi na mara tukasikia kila mtu akisema kimbia tukakimbia nje hadi kwenye eneo la kuegeshea magari
taarifa fupi ya msemaji wa shirika la msalaba mwekundu nchini uganda irene nakasita imethibitisha tukio hilo na kusema kwamba huenda idadi ya vifo ikawa kubwa sana ikiongezea kwamba kuna hali ya wasiwasi mkubwa katika wilaya nzima ya bududa wakati huu wa mvua
white house na bunge la marekani walionekana kufikia makubaliano jumatano ya mpango wa matumizi ili kuepuka kufungwa kwa baadhi ya operesheni za serikali kuu ijumaa usiku lakini makubaliano hayajumuishi dola bilioni tano ambazo rais donald trump alizitaka kwa ajili ya ujenzi wa ukuta kwenye mpaka wa marekani na mexico
maafisa wa utawala watrump wanasema yeyote anaye lazimika kufanya kazi bila ya malipo watalipwa mara tu makubaliano yatakapo fikiwa
watu ikiwa ni pamoja na polisi mmoja wameuawa baada ya mtu mwenye bunduki kuingia katika baa california kusini nchini marekani na kuanza kufyatua risasi jumatano usiku
uchaguzi umemalizika na ni wakati sasa wa nchi kupiga hatua kwa kukuza uchumi na maendeleo amesema wakati alipomtembelea spika wa baraza la seneti la kenya kenneth lusaka katika majengo ya bunge
viongozi wa kikristo wanatuambia kuwa sisi ni wageni hapa duniani na ni wapita njia ameeleza rais
wafuasi wa kipengele hicho wanasema ni bahati mbaya sana kuondolewa kwake
taarifa ya pamoja ya kampuni kubwa tatu za mawasiliano nchini uganda mtn bharti airtel na africell inaarifu kwamba kampuni hizo zina wajibu wa kutekeleza sheria zikifutilia mbali matangazo yote ya punguzo kwa wale wanaotumia internet
tulikuwa tuna endesha shughuli chini ya kama asilimia ya kufungwa kwa serikali kuu hadi alhamis ninafikiri hali imeongezeka hivi sasa mulvaney aliwaambia waandishi wa habari huko white house
tulikuwa na mkutano wetu kiasi cha nusu saa iliyopita mkutano kwa njia ya simu na idara mbali mbali ili kuwaambia waanze kutekeleza mipango yao ya sera katika hatua ijayo ya kujiandaa na ukosefu wa fedha wakati serikali kuu inafungwa
tangazo hilo huenda likaanzisha mvutano mkubwa juu ya kumthibitisha mteule huyo katika baraza la seneti ambapo warepublikan wanawazidi wapinzani wao kwa idadi ndogo sana na wademokrat wanasema wako tayari kwa mapambano juu ya uteuzi huo wa trump katika kujaza nafasi hiyo
idara ya umoja wa mataifa ya uhamiaji imesema miili imeripotiwa kuoshwa kwenye fukwe za libya ilikuwa ya raia wawili wa libya na wanane wa pakistan
idara hiyo inasema habari kuhusu janga hilo la karibuni bado haieleweki na uchunguzi unaendelea
madai ya shambulizi hilo katika mji wa douma lilitokea jumamosi jioni mara baada ya kuanza mashambulizi yaliyofanywa na majeshi ya serikali ya syria baada ya kusita makubaliono yaliyofikiwa kusimamisha mapigano
museveni pia anadai kwamba mbunge francis zaake anayetibiwa katika hospitali rubaga jijini kampala alikopelekwa na maafisa wa jeshi baada ya kupigwa amehepa kukamatwa na kwamba anatafutwa na maafisa wa polisi
zaake amekuwa akipumua kwa uwezo wa mashine katika hospitalini
mkuu wa kijiji cha nthambula ambaye naye anaitwa nthambula alizungumza na voa na kusema hakuna mtu hata mmoja ambaye anazuia mvua isinyeshe
hizo ni mbinu zinazo tumiwa na watu wachahe ili kufanya wizi wa mali za watu ameongezea
mmoja wa wachunguzi wa juu kuhusiana na biashara haramu ya pembe za ndovu na za faru ameuawa nchini kenya
ripoti hiyo pia imeona tayari maeneo ambayo yanahitaji maelekezo zaidi na kupendekeza kupitiwa tena sera hizo ifikapo disemba ambapo uzoefu zaidi utawezesha kutathmini kwa kina manufaa na changamoto za sera mpya
aliyekuwa gavana wa nakuru kinuthia mbugua amechaguliwa kuwa msimamizi wa fedha ikulu
katika mahojiano na shirika la televisheni ya marekani cnn yaliopeperushwa siku ya ijumaa usiku uhuru amesema kuwa suala hilo halina mjadala na linakwenda kinyume na imani za wakenya waliowengi
jaji christine van den wijingaert amesema bemba ambaye aliwahi kuwa kiongozi wa chama kikuu cha upinzani nchini congo hawezi kuwajibishwa kwa uhalifu uliotendwa na wanajeshi waliokuwa chini ya udhibiti wake katika nchi jirani ya jamhuri ya afrika ya kati car mwaka mpaka 
mwandishi wa sauti ya amerika kennedy wandera amechangia ripoti hii
polisi walidai kuwa viongozi hao wa upinzani ambao wote wanakabiliwa na tuhuma za uhaini walikuwa katika harakati za kukimbia
hata hivyo zaake mpaka sasa hajaachiliwa huru
mwezi uliopita maafisa wa kanisa la american church wamesema kuwa madai kuwa kadinali huyo alimharibu kijana miaka takriban iliyopita ni ya kweli
taarifa hiyo imeongeza kuwa ramadhan inatukumbusha utajiri wa waislamu ukiongezea na dini katika maisha ya marekani
nchini marekani tumebarikiwa kuishi kwa mujibu wa katiba ambayo inahamasisha uhuru wa dini na kuheshimu dini
chama cha republikan kilitumia mwaka mzima wakijionyesha kama kwamba wanataka kuwasaidia watu ambao tayari wanatibiwa kutokana na maradhi walio kuwa nayo kwa kuendelea kuwawezesha kupata matibabu na wakati huohuo walikuwa wanajaribu kuondoa huduma hiyo kwa siri kupitia mahakama mbalimbali kiongozi wa wademokrat katika baraza la seneti chuck schumer kutoka new york alisema katika ujumbe wa tweet jumamosi
mwaka ujao tutalazimisha kupiga kura ili tudhihirishe uongo wao
kwa mujibu wa shirika la habari la afp festus mogae rais wa zamani wa botswana ambaye anaongoza kamati ya pamoja inayoangalia na kutathmini migogoro kama ya vita jmec aliwasihi wanachama wa mataifa manane ya igad kufanya kazi pamoja
mogae alisema nchi ya kenya uganda somalia sudan djibouti eritrea na ethiopia lazima waendeleze mtazamo wa pamoja wazungumze kwa sauti moja na kuwapa changamoto wale ambao wanaingiza maslahi yao katika kutekeleza mkataba wa amani
bruce duncan ambaye ni mkurugenzi mtendaji wa terasem movement foundation anasema kuwa programu iliyomtengeneza bina inahusisha sehemu kubwa ya mawazo maoni na kumbukumbu zake zilizokuwa zimehifadhiwa kabla ya kufa
duncan anasema kuwa roboti huyo anauwezo wa kutumia kumbukumbu hizi kwa njia ya kipekee kutengeneza habari mpya na kusema kama anavyozungumza mwanadamu
majeshi ya serikali yalipelekwa ili kuwalinda wafugaji na mara moja yakaingia katika mapambano na kuwauwa wapiganaji wasiopungua 
hata hivyo baada ya uamuzi huo wakili wa utetezi peter kibatala alisema watakata rufaa juu ya uamuzi huo katika mahakama kuu ya tanzania
rais amefafanua kuwa ndio ni lazima tusikilize kilio cha jamii yetu lakini haijatulazimu kuchukua hatua kupinga wajibu wetu wa leo na kesho kwa sababu kuna kilio kikubwa cha mazingira
ninaweza hata kuongeza kwamba ni ukosefu wa usawa wa kijamii ambao wananchi wengi wanalaani hii leo
odinga alikula kiapo katika bustani ya uhuru park na kusisitiza kupambana na dhuluma zinazotokana na ulaghai wa kura
serikali ya kenya kupitia ilani iliyochapishwa kwenye gazeti rasmi la serikali inaeleza kuwa kwa mujibu wa kipengee cha cha sheria ya inayodhibiti uhalifu nchini kenya
mutwe inasemekana kuwa alitekwa na watu waliokuwa wamevaa sare za jeshi agosti kutoka nyumba inayojulikana kama fire base kikundi cha muziki cha bobi wine kilichoko katika jumba la ssemakokkiro huko kamwokya kitongoji cha kampala
sheria hiyo inaweka adhabu ya faini kubwa na kifungo cha jela cha muda mrefu kwa wale wanao wanyanyasa wengine na wanaoeneza habari za uongo kupitia mitandaoni
ni matarajio yetu kuwa kama sisi tumeumizwa na vitendo hivi ambavyo ni kinyume cha weledi wa kikazi tabia ya unyanyasaji na wewe utaweza kuagiza uchunguzi ufanyike na kuwachukulia hatua wale wote waliohusika na hili cpj imeeleza
trump alisema anaweza kuiondoa marekani kutoka nato bila ya kupata idhini ya bunge la marekani lakini akasema hilo sio muhimu baada ya ahadi iliyotolewa na wanachama wa ushirika huo
kulikuwa na moyo wa mshikamano mkubwa katika chumba hicho kukubaliana kwa nguvu kubwa
tanzania ambayo imepewa asilimia katika ripoti hiyo mpya na asilimia katika utafiti wa mwaka imewekwa katika kikundi cha nchi zisizo na uhuru kamili
hatma ya bobi wine vifurushi vilidhibitiwa awali chanzo ndani ya benki hiyo kiliiambia bbc swahili kuwa sababu kuu mbili za zuio hilo zilikuwa ni mosi uamuzi wa rais john magufuli wa kuzuia wanafunzi wanaopata ujauzito kuendelea na masomo mara baada ya kujifungua
tunataka viongozi wetu wafahamu kuwa kuwekwa magereza ni kusudi jingine la kukipeleka chama chetu mbele kule kuna watu watapata fursa ya kuzijua siasa za chama chetu naweza kusema wameendelea kutusaidia kueneza chama chetu katika mazingira yoyote yawe magumu au rahisi alisema
walipomaliza mazungumzo hayo viongozi hao walikula chakula cha mchana wakiendelea na mazungumzo bila yakufahamika kile walichokua wanazungumza
mshauri wa eneo la kusini mwa afrika kwa transparency international kate muwoki amelizungumzia bara la afrika kwa mwaka uliopita kuwa serikali nyingi za kiafrika zimeshindwa kuzungumzia rushwa katika eneo hilo ingawaje tuna viongozi ambao wamewekwa katika mifumo ya majibu ili kujenga taasisi zenye nguvu na kubadili mwenendo wa kitabia
putin alishindana na wapinzani lakini hakuna hata mmoja aliyekuwa tishio la kweli
kila mmoja wa wagombea hao akiwamo mcheza filamu nyota wa hali halisi ya maisha na mpenda uzawa kupindukia kati yao walitarajiwa kupata kura chache sana
miongoni mwa unyanyasaji ulotajwa ni pamoja na mauaji mateso na kukamatwa kiholela kwa watu hao
mo alitekwa na watu wasiojulikana akiwa katika hotel ya colosium oysterbay jijini dar es salam afajiri ya alhamisi wiki iliyopita alipokuwa ameenda kufanya mazoezi
waziri wa ardhi aliwahi kudaiwa kuuza kinyemela sehemu yenye utajiri mkubwa wa makaa ya mawe kiwira kwa kampuni ya tan power resources tpr
shirika la afya duniani who linasema kunyonyesha watoto katika miaka miwili ya kwanza tangu kuzaliwa kutaokoa maisha ya zaidi ya watoto walio na umri wa chini ya miaka mitano kila mwaka
agizo tumelipokea vizuri baada ya taarifa kuja kwetu tutafungua jalada tutapeleleza na kubaini aliyetuma vitabu hivyo kwenye mtandao alisema sirro
msemaji wa walinda doria ayoub gassim jumanne amesema shughuli zao ni kuwaokoa wahamiaji wanaokuwa safarini kuelekea ulaya kwa mujibu wa viwango vya kimataifa vinavyofuatwa katika kuokoa maisha ya watu baharini
kwa mujibu wa gazeti la mwananchi ujumbe wa wafanya biashara wa kutoka korea kusini ulklitarajiwa kukutana siku ya jumatatu na wafanyabiashara wa tanzania katika jitihada za kuimarisha ushirikiano wa kibiashara
yaliyo orodheshwa katika ripoti anasema wamiliki ardhi wameiomba serikali kuwalipa fedha nyingi kwa ardhi zao kwa hiyo serikali itaiomba mahakama kuliangalia suala hilo ili bei muafaka itolewe kwa mashamba hayo
afisa mmoja wa ushirika huo amesema jumatatu kwamba wanaunga mkono kwa dhati utaratibu wa kisiasa unaopendekezwa na mjumbe maalum wa umoja wa mataifa un
vurugu hizo zinazoendelea zilianza na maandamano madogo alhamisi iliyopita huko mashhad mji wa pili kwa ukubwa iran na ngome ya upinzani dhidi ya rais mwenye msimamo wa kati hassan rouhani kabla ya maandamano kuenea pande nyingine za nchi
meli hiyo ya kivita iliyoko pamoja na meli za marekani za th fleet imekamata mzigo wa silaha uliokuwa unasafirishwa kinyume cha sheria ukiwa katika chombo ambacho hakimilikiwi na nchi yoyote katika eneo la bahari la kimataifa la ghuba ya aden jeshi la majini limesema katika tamko lake
operesheni hiyo ya kukamata silaha hizo ilifanyika jumanne
kodi mpya ya vat kwenye mafuta imesababisha bei ya petroli kupanda kwa asilimia kwa lita
watoa huduma za usafiri pia wamepandisha gharama zao na baadhi ya wauzaji wa petroli wamefanya mgomo kupinga dhidi ya ongezeko jipya la kodi na kusababisha uhaba wa mafuta
kodi awali ilihuuisha sheria iliyopitishwa mwaka lakini iliakhirishwa mara kadhaa huku kukiwa na upinzani kuhusu matokeo yake
hakuna lolote la kiislamu kwenye mfumo huo
asilimia ya watu wanaohusika wanatafuta dola katika mfumo huo
wanacheza tu na maneno na kuchezea na akili za watu
hilo ndilo linalofanyika
tunao mpango wa kupinga uamuzi wowote ule utakaochukuliwa na trump dhidi ya makubaliano yaliyofikiwa katika mkataba huo rouhani amesema katika hotuba yake iliyotangazwa moja kwa moja na televisheni ya taifa shirika la habari la reuters limeripoti
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dc
watu wasiopungua wanne wameuawa baada ya basi dogo kuligonga kundi la watu waliokuwa wakitembea kwa miguu katika mji wa muenster ujerumani jumamosi mchana
kiongozi huyo pia alipendekeza kwa mara nyingine tena kwamba kila mganda achukuliwe chembchembe za dna zitakazohifadhiwa kwenye kompyuta katika juhudi za kuimarisha hali ya usalama
zuckerberg amejibu ndiyo
tunaamini kuwa kila mtu duniani anahaki ya kuweza kulinda taarifa zake za siri
sisi tulikuwa na udhibiti huu kwa miaka mingi
sheria ya gdpr inatutaka kuchukua hatua zaidi za udhibiti na sisi tutaeneza udhibiti huo ulimwenguni
tutu ambaye ametimiza miaka alisherekea siku ya kuzaliwa kwake akiwa hospitalini
kiongozi wa waliowengi katika baraza la seneti mitch mcconnell mrepublikan wa jimbo la kentucky alimpongeza haspel mtumishi wa muda mrefu katika cia kuwa anasifa za kipekee kuweza kukabiliana na changamoto za usalama wa taifa
katika ujumbe wa twitter rais trump alimshukuru tillerson akisema mike pompeo mkurugenzi wa cia atakua waziri mpya wa mambo ya kigeni
atafanya kazi nzuri kabisa
ahsante rex tillerson kwa huduma yako gina haspel atakua mkurugeni mpya wa cia na anakua mwanamke wa kwanza kuteuliwa kwa kazi hiyo
hongera kwa wotre
mwanangu rudi nyumbani alieleza kwamba hangekubali kuondoka dubai iwapo ndege ambayo angeabiri haingekuwa inaelekea nairobi
mapema baada ya kukutana kwa mara ya kwanza trump alisema mkutano wake na kim ulikua mzuri mzuri sana na kusema watakua na uhuisnano mzuri kabisa alipozungumza kwa ufupi na waandishi habari
serikali ya kenya hata hivyo imekata rufaa kupinga uamuzi wa jaji kimaru wakisema kuwa kurudishwa kwa miguna nchini ni kinyume kabisa na maslahi muhimu ya taifa
kamishana mkuu wa unchr anataraji kuzuru kambi za wakimbizi kutoka kongo walio katika kambi ya wakimbizi ya ngozi
ni maswala ya wakimbizi hao kutoka drc na hali ya wakimbizi wa burundi waliomba hifadhi katika mataifa jirani ambayo yameangaziwa katika mikuano wake na rais wa burundi
ni wakala wanne tu walio kuwa wamezuiliwa kuingia katika vituo vya kupiga kura jimbo la ukonga kwa sababu halisi ikiwemo kutokuwa na barua za kuwatambulisha na shahada za viapo
baadhi ya mawakala walikuja kuwawakilisha wenzao jambo ambalo ni kinyume cha sheria amesema
baraza la seneti limepiga kura jumamosi kupitisha uteuzi wa brett kavanaugh kuwa jaji wa mahakama ya juu nchini marekani
rais donald trump jumamosi alitoa tamko akiwasihi wananchi kushikamana kama taifa moja
wiki kadhaa za majibizano na mazungumzo katika bunge la somalia zimesitisha juhudi za kumuondoa madarakani rais wa somalia mohamed abdullahi farmajo kwa kumshtaki kumuondoa mamlakani
waziri wa mambo ya ndani abdolreza rahmani fazli amesema hakuna mtu aliye uwawa katika mapambano hayo huko khorrmshahr
naibu wake hossein zolfaghari amesema watu walijeruhiwa wakiwemo maafisa wa polisi na raia mmoja
wabunge wawili wa chama hicho cha upinzani saed kubenea ubungo na ryoba chacha serengeti walihoji kuhusu malipo hayo ya dola milioni yaliyokuwa yafanyike na kampuni ya barrick gold
meng wanzhou anashutumiwa kwa kukiuka vikwazo vya marekani dhidi ya iran
trudeau alisema wakati wa mkutano na waandishi wa habari siku ya jumatano haamini kwamba raia wa tatu wa canada aliyekamatwa ana uhusiano wowote na kesi nyingine akieleza kwamba hiyo ni kesi tofauti
ray anashikiliwa uwanja wa ndege wa heathrow london baada ya kujaribu kununua tiketi ili afanye safari kuelekea brussels na baadae kukamatwa na kurejeshwa nchini marekani
spika wa bunge justin muturi sasa anaitaka tume ya kupambana na ufisadi eacc kuingilia kati
wafungwa waliachiliwa huru kutoka jela ya kobar kaskazini ya khartoum ambako walipokelewa na familia na marafiki na pia waandishi habari walialikwa na serikali kushuhudia kuachiliwa kwao
mshauri muandamizi wa rais omar al bashir alisema rais aliamrisha kuwa watu wote waachiliwe huru
taasisi isiyo tengeneza faida yenye makao yake washington dc imesema katika ripoti yake ya septemba kuwa ukwepaji kodi unaotokana na kusafirisha na kuingiza bidhaa nchini peke yake zimeigharimu uganda dola za marekani bilioni 
 katika kipindi cha mwaka 
mazungumzo hayo yanaendelea vizuri sana amesema trumpmarekani imepuuzia mbali mtiririko wa madai yaliotolewa na rais wa urusi vladimir putin kuwa ana mkusanyiko wa mkakati wa silaha mpya za nyuklia ambazo zinaweza kupiga eneo lolote duniani
polisi wa australia wamesema wanaamini kuwa shambulizi hilo la melbourne mji wa pili kwa ukubwa katika nchi hiyo linahusishwa na ugaidi
watatu hao ni philip kubai stanley karuru na moses ntoeruri ambao walipata mauti hayo baada ya kutoka mkutano wa maombi watazikwa katika viwanja vya makanisa wanayohudumu
viongozi wa eneo wanasema kuwa mabadiliko ya tabia nchi tayari yamekuwa na athari kwa eneo hilo ikiwemo kuongezeka kwa kina cha bahari kinacholeta mmomonyoko waardhi na mawimbi yenye nguvu yanayo sababisha mafuriko katika visiwa hivyo
matokeo ya mwisho ya uchaguzi wa bunge sweden uliofanyika jumapili yanategemewa kutolewa baadae wiki hii lakini matokeo ya awali yanaonyesha kuwa moja ya nchi za ulaya zenye mrengo wa kiliberali zaidi ukifanya mabadiliko kwenda mrengo wa kulia na ikijishauri vipi itaunda serikali
tamko la bunge la eu msemaji wa mahakama hakuweza kupatikana haraka kujibu shutuma za haji
msemaji wa rais kenyatta pia hakupatikana kutoa maoni yake
ijumaa wakati rais akitangaza orodha ya baraza la mawaziri alieleza kuwa makatibu wakuu wa utawala atakuwa na jukumu pana la kuwasaidia mawaziri katika kuratibu kwa ubora zaidi uendeshaji wa shughuli za mawaziri hao katika maeneo yao
rais wa kenya uhuru kenyatta amekamilisha ijumaa uteuzi wa baraza la mawaziri na wanasubiri kuidhinishwa na bunge la nchi hiyo
majambazi hao ambao walitoweka na saa yake ya mkononi pochi yake na simu ya mkononi baada ya kuvunja dirisha lake la gari pia walisababisha majeraha katika uso wake
mara moja alipelekwa case hospital kampala
eneo hilo limeshuhudia mvua kubwa katika kipindi cha miezi miwili iliyopita zilizosababisha mafuriko na mmomonyoko wa udongo ambazo tayari yalikuwa yameuwa watu zaidi ya 
kuanzishwa kwa safari ya ndege ni ukurasa mpya na zama za kurudisha uhusiano kwa haraka ambao ulianzishwa na waziri mkuu anayependa mageuzi abiy ahmed aliyetangaza mwezi juni kuwa addis ababa hatimaye itaheshimu makubaliano yaliyosainiwa mwaka kumaliza vita vya miaka miwili vya mpakana vilivyouwa takriban watu 
aidha dkt ghanem alisema walizungumzia mabadiliko ya sheria ya takwimu na wameishauri serikali kuhakikisha wadau wake wanakuwa huru kukusanya na kutumia takwimu
caleb akandwanaho ndugu ya museveni anayejulilana kama jenerali salim saleh ana umri wa miaka naye dr
violet kajubiri dada wa museveni anadaiwa kuwa na umri wa miaka 
hivi karibuni italy na malta zilikataa kuziruhusu boti zilizojaa wakimbizi na wahamiaji zilinyimwa ruhusu ya kutia nanga kwenye bandari zao na kuzifanya boti hizo kukaa baharini kwa siku kadhaa
trump ameueleza mkutano wa june kama jaribio la mara moja la kupatikana amani lakini haifahamiki ni masuala gani hasa yaliyoko kwenye ajenda ya mazungumzo
kwa mujibu wa shirika la habari la ufaransa la afp rais maduro hakupata majeraha yoyote lakini wanajeshi saba walijeruhiwa
kwa mujibu wa ripoti ya ofisi ya serikali inayosimamia majukumu iliyotolewa mwaka kiasi cha watu milioni 
 walipatiwa vibali vya kuona ripoti za siri hadi kufikia mwaka wakiwemo maafisa wa jeshi wafanyakazi wa umma wafanyakazi walioingia mikataba na serikali
kwa kutumia uzito na nguvu ya mwili wako bila kugusa au kusukuma kitu chochote mtu anaweza kusogea kutoka sehemu moja mpaka nyingine kwa kutumia kifaa hicho
tunao majaji wazuri sana ambao wanafanya kazi kwa kuhakikisha kwamba kila mwananchi anayefika mbele yao mahakamani anatendewa haki alieleza jaji roberts
timu hiyo maalumu ya uchunguzi ambayo iliwaleta pamoja wataalamu wa jeshi na usalama wanasiasa na maofisa wa mipango ya vita na maofisa wa juu wa tanzania kutoka jeshi la ulinzi la wananchi tanzania jwtz ililenga kutambua mazingira yaliyopelekea mashambulizi hayo kutathmini hatua za monusco na kubainisha hatua zinazotakiwa kuchukuliwa ili kuzuia mashambulizi yasitokee siku za usoni
rais uhuru kenyatta ametangaza baraza lake jipya la mawaziri na kuwarudisha mawaziri sita wa zamani katika baraza hilo
mamlaka iliyo huru inayosimamia utendaji wa polisi ipoa amesema katika tamko lake uchunguzi wake umegundua kuwa maafisa hao benjamin changawa na stanley okoti walimuuwa mfanyakazi mwenzao joseph obongo na ndugu wawili wa askari huyo alieuwawa akisema walikuwa wameshukiwa ni wezi
obongo alikuwa ni mlinzi wa mbunge
kwa mara ya kwanza tangu alipo kamatwa na kufunguliwa mashtaka ya kupanga njama za kuipindua serikali ya rais yoweri museveni bobi wine ameelezea yaliyo mkuta mikononi mwa maafisa wa jeshi wanaotoa ulinzi kwa rais
mjadala wa mabadiliko ya katiba majaliwa amesisitiza kuwa bila ya ushirikiano hatuwezi kusimamia matumizi endelevu ya maji
bila ya ushirikiano hatuwezi kushughulikia changamoto zinazo zikabili bonde letu
rais wa uganda yoweri museveni amedai kwamba mbunge bobi wine na wenzake walikuwa wamelenga kumuua kwa kumpiga mawe akigeukia vyombo vya habari akivishitumu kwa kile alichokitaja kama kueneza habari za uongo kwamba wanasaisa wa upinzani walipigwa na kuumia vibaya mikononi mwa maafisa wa polisi walipokuwa wakikamatwa
david davis ambaye alijiuzulu jumapili aliteuliwa kuratibu masuala ya kujiondoa kwa uingereza baada ya waziri mkuu may kuunda wizara hiyo mnamo mwaka wa kufuatia kura ya maoni ambapo waingereza wengi walitaka nchi yao iondoke kwa uanachama wa muungano huo
kwa upande wao kikundi cha kutetea haki za wanawake kimesema kuwa katazo hilo limeathiri taasisi kama yao kwa kupoteza ufadhili wa mamilioni ya dola za kimarekani
mashtaka hayo yametolewa kabla ya mkutano wa rais wa marekani donald trump na rais wa russia vladimir putin utakaofanyika helsinki julai 
rosenstein amesema alimpa rais muhtasari wa tuhuma hizo dhidi ya majasusi wa russia mapema wiki hii
burundi itaendesha kura ya maoni juu ya katiba mei ambayo itaiwezesha kuongeza muhula wa urais kutoka miaka mitano hadi saba
katiba hiyo itaendelea kumzuia rais kutawala kwa mihula miwili lakini wafuasi wa rais pierre nkurunziza amesema kura ya ndio italeta mabadiliko na kumruhusu agombanie kwa mihula miwili zaidi
maafisa hao walikamata gari la magaidi hao ambalo lilikuwa limeandaliwa tayari na vilipuzi
mila hiyo inayothaminiwa sana kati ya makabila ya bamasaba mashariki mwa uganda na babukusu magharibi mwa kenya inazinduliwa jumamosi agosti katika viwanja vya utamaduni vya mutoto wilaya ya mbale uganda
watoto watatu ni kati ya wale waliouwawa
mkurugenzi wa afya wa jimbo hilo walayat khan ahmadzai alithibitisha jumamosi kuwa shambulizi hilo liliwajeruhi zaidi ya watu na hali ya watu wengine ni mahtuti
china imewahi kuwa na mashambulizi ya namna hii katika miaka ya karibuni
mashambulizi hayo yamekuwa mara nyingi yakilaumu hali ya afya ya akili ya watu hao au mtu ambaye ana chuki
pamoja na kombora hilo putin amesema kuwa urusi tayari imejaribisha kombora lake jipya ambalo linauwezo wa kufika katika mabara tofauti linaloitwa sarmat ambalo ni la masafa marefu na lenye kubeba silaha nyingi zaidi kuliko lile la awali
rais wa marekani donald trump amesema mkutano wake uliopangwa kufanyika na kiongozi wa korea kaskazini kim jong un huenda usifanyike mwezi ujao juni
malalamiko hayo yalifunguliwa na wakili mmoja wa ufilipino kufuatia ukamataji wa kinyama katika vita dhidi ya madawa ya kulevya ambao imeacha watu wameuwawa tangu kuingia madarakani duterte mwaka 
hayo yalijiri huku miguna kupitia ujumbe kwa vyombo vya habari kutoka mjini dubai akisema kwamba alidungwa sindano kwenye mikono na miguu akiwa kwenye uwanja wa ndege wa jomo kenyatta na baadaye akapoteza fahamu kabla ya kuwekwa kwenye ndege na kupelekwa mjini dubai kinyume na matakwa yake
maelfu ya watu wameuwawa tangu vilipoanza vita vya wenyewe kwa wenyewe vya sudan kusini mwaka chini ya miaka miwili baada ya nchi hiyo kujipatia uhuru wake kutoka sudan
mzozo huo pia umewalazimisha watu milioni tatu kukimbia nyumba zao
ubalozi wa marekani utafunguliwa mjini jerusalem kabla ya mwisho wa mwaka makamu rais mike pence amesema
serikali ya kenya ilivifungia vituo vitatu vya televisheni mwezi januari siku ambayo odinga alijiapisha mwenyewe katika sherehe za kuigiza kuapishwa rais
serikali ilikiuka amri ya mahakama iliyokuwa inataka vituo hivyo vifunguliwe ambavyo vilipanga kuonyesha kujiapisha kwa odinga
pleyasafari ya anga za juu ya chombo cha kipekee kilichopewa jina insight ilikamilika jumatatu pale chombo hicho kisicho na rubani na kinachotumia teknolojia ya kisasa kabisa kilipotua kwenye sayari ya mars
safari hiyo imekuwa ikiangaziwa kwa karibu mno tangu chombo hicho kuondoka ardhini
kiongozi kijana rajoelina mwenye umri wa miaka anaongoza katika uchunguzi wa maoni anasema ataleta mageuzi katika kupambana na rushwa iliyokithiri kubuni ajira kuleta manedeleona kurudisha usalama nchini
rand paul wa jimbo la kentucky alipinga utaratibu wa seneti wa kupigia kura makubaliano ya bajeti ya miaka miwili ambayo yataboresha matumizi ya jeshi na ya ndani kwa mabilioni ya dola akisema huenda itasababisha kupanda kwa kiwango kikubwa nakisi ya serikali wakati ambapo marekani tayari inakumbana na hali hiyo na kuliongezea taifa zaidi ya dola trilioni ya deni la taifa
hivi karibuni idara ya uhamiaji ilibainisha ufisadi wa sh bilioni zilizolengwa kuhujumiwa kupitia zabuni ya utengenezaji wa pasipoti mpya za kielektroniki za kusafiria
kifungu cha cha katiba ya rwanda kinasema rais wa jamhuri ya rwanda ana uwezo wa kutumia mamlaka aliyopewa kutoa msamaha kwa mujibu wa utaratibu uliowekwa na sheria na baada ya kushauriana na mahakama ya juu
vyombo vya habari vya kimataifa na ndani ya nchi pamoja na ripoti za mitandao ya jamii zinaeleza kuwa kaka yake wine wanamuziki wa bendi yake na meneja wake walikamatwa muda mfupi kabla ya kuwasili wake akitokea ulaya
kati ya januari na januari kidero na maafisa wengine nane wa jimbo la jiji la nairobi wanatuhumiwa kuipora serikali ya jimbo hilo kiwango cha fedha cha shilingi milioni laki mbili na kumi na tatu
alihudumu katika bunge la marekani kwa miongo mitatu na aliwahi kuwa mgombea wa urais kwa tikiti ya chama cha republican mara mbili
mdemokrat gene green alimuuliza zuckerberg je wewe unatuhakikishia leo kwamba facebook itatumia sheria za kulinda taarifa gdpr ambazo zinatumika hivi sasa ulaya ambazo watumiaji wa mitandao watanufaika nazo msanii huyo aliyefahamika mno kwa sababu ya filamu iitwayo watetezi wa haki wanasema kuwanyonyesha watoto kuna manufaa mengi mno
wanasema inawalinda watoto wachanga kupata maambukizo na kupunguza vifo
inaboresha ufahamu utayari kwenda shule na mahudhurio
wanasaema watoto na vijana wadogo ambao walinyonyeshwa maziwa ya mama walipokuwa watoto huenda wasiwe katika hatari ya kuwa na uzito mkubwa au unene wa kupita kiasi
wanasema kuwanyonyesha watoto pia kunapunguza hatari ya saratani ya maziwa kwa kina mama
mamilioni ya wananchi wa burundi wamepiga kura ya maoni alhamisi katika mchakato wa kupitisha sheria ya marekebisho ya katiba itakayo mruhusu rais aliyeko madarakani pierre nkurunzinza kuendelea kuongoza taifa hilo hadi mwaka 
hapo tena wakakutana ana kwa ana kwa karibu dakika kabla ya kutoka na kukutana pamoja na wajumbe wao wa vyeo vya juu
katika mkutano huo kulikuwepo mawaziri wa mambo ya nchi za nje na wakuu wa usalama wa taifa wa kila upande
mlipuko wa jumamosi ulilenga kituo cha ukaguzi wa usalama karibu na kituo cha kitaifa cha sanaa karibu na makazi ya rais
mlipuko wa pili ulitokea katika eneo la karibu
kikundi cha al shabab kimedai kuhusika na mashambulizi hayo
januari taasisi ya kimataifa inayohusika na masuala ya wahamiaji iom ilitambua kuna haja ya kupatikana dola bilioni 
 kwa ajili ya mahitaji ya dharura ya kongo
na inaonya kwamba hali imefikia kiwango cha hatari kwa janga kubwa kulipuka
nchi hiyo ina kiasi cha watu milioni wanaohitaji msaada wa dharura ambapo watu milioni 
 iliwabidi wakimbie nyumba zao kwa sababu ya mgogoro
boakai ambaye alikuwa makamu wa rais kwa miaka alishindwa na nyota wa zamani wa soka george waeh
hii ina maanisha kuwa kajubi hataweza kusafiri nje ya nchi siku za karibuni ili kuwasaidia familia yake ambapo wakati mwengine polisi huchukuwa miezi kadhaa kabla ya kukamilisha uchunguzi
wizara ya ulinzi ya marekani pentagon inatafakari kuwaondosha takriban makomando wa marekani wote kutoka niger na kufunga vituo vya kupambana na ugaidi katika bara la afrika kwa mujibu wa ripoti za vyombo vya habari
wahamiaji wakaidi vitisho vya marekani balozi wa kenya kuhusu utalii na utamaduni emmy kosgei aliiambia sauti ya amerika kwamba maonyesho hayo ni njia mojawapo ya juhudi za kuimarisha taswira ya kenya katika mataifa ya nje
wakati wa uchaguzi wa urais wastani wa wapiga kura wanaojitokeza ni kati ya asilimia na ya wanaostahili kupiga kura
vyanzo vya habari vimeripoti jumapili kuwa muhuzi alisema katika kata ya hananasif mawakala wa chadema kati ya wa jimbo hilo walilazimisha kupewa viapo hivyo huku kambaya akibainisha kuwa mawakala wote wa cuf wamekubali kula kiapo bila kupewa viapo vyao na hivyo watawasilisha malalamiko yao tume ya taifa ya uchaguzi nec
ndege hiyo inayomilikiwa na shirika la aseman ilikuwa ikitokea mjini tehran kwenda kusini magharibi wa mji wa yasuf wakati ilipoanguka kwenye milima ya zagros nchini humo
wakati huo huo msemaji wa jeshi la uganda updf brig richard karemire amesema kwamba jeshi halina kesi yoyote dhidi ya bobi wine bila kueleza nani alikuwa mmiliki wa bunduki mbili risasi kadhaa na madawa ya kulevya vitu vilivyopelekea bobi wine kufikishwa katika mahakama ya kijeshi
baadhi ya wanyama wanaopatikana mbuga ya virunga ni lazima nchi binafsi zionyeshe uwajibikaji na wala siyo mazungumzo tu alisema kikwete
mahakama inaonekana haina uharaka wa kusitisha ushuru huo kwa sababu zizle kesi za kwanza ambazo zilienda kama ushuru wa vat ya mahakama haikutoa amri
inaonekana kama mahakama haitaki kuingilia maswala ya bunge amesema wakili george kithi
vyanzo vya habari nchini uingereza kwenye mkutano huo jumatano vinasema kuwa wajumbe wa mkutano huo wametoa wito kuongezewa fedha kwa programu hiyo inayopambana na malaria ulimwenguni
lakini kabila hakujibu swali la msingi iwapo atagombania katika awamu ya tatu kitu ambacho kimepigwa marufuku na katiba
wilaya kati ya za mji mkuu wa kinshasa hazina huduma ya umeme kutokana na kwamba kituo kimoja muhimu cha umeme cha kampuni ya taifa ya umeme kimefunikwa na maji ya mvua nyingi iliyonyesha jumatano usiku kuamkia alhamisi
wanakijiji katika sehemu hiyo wanategemea usafiri wa boti za mbao kuvuka mto nile
kama ilivyotokea ukonga jimbo la monduli lililopo mkoani arusha nalo litafanya uchaguzi baada ya aliyekuwa mbunge wake julius kalanga kujivua uanachama wa chadema na kuhamia ccm julai mwaka huu na hivyo naye kupoteza sifa ya kuwa mbunge
wazazi ambao hapo awali walikuwa wanamsiba kwa kutekwa kwa vijana wao hivi sasa wanasheherekea kurudi kwao
wakati huohuo rais ameyapongeza majeshi ya ulinzi kwa kuimarisha ulinzi wa mamilioni ya mahujaji wakitokea ndani na nje ya nchi ambao walikusanyika huko namugongo kuadhimisha siku ya mashahidi
mamia ya wakazi wa jiji la dar es salaam nchini tanzania wamejitokeza kuuaga mwili wa mkuu wa mkoa wa dar es salaam wa zamani abbas kandoro
moja ya kashfa zinazovuma sana zinamhusisha naji kwa upotevu wa mamilioni ya mamia ya dola kutoka katika mfuko wa serikali unaojulikana kama malaysia development berhad ambayo iliundwa mwaka kwa ajili ya miradi ya miundombinu na waziri mkuu aliyeshindwa katika uchaguzi
baadhi ya wabunge wa baraza la wawakilishi chini ya mkataba huo salva kiir atasalia kuwa rais na riek machar kurudi nyumbani na kuwa makamu wa rais wa kwanza huku nafasi tano za makamu wa rais zikiundwa
tume ya uchaguzi imesema kura za wagombea urais zinaendelea kuhesabiwa huku matokeo yakitarajiwa kutangazwa mapema wiki hii
maswali yanayo husiana na uchunguzi unaoendelea ambao unafanywa na mwendesha mashtaka maalum robert mueller kuangalia iwapo kampeni ya trump ili shirikiana na russia kumsaidia kushinda uchaguzi na iwapo trump kama rais alizuia sheria isifuate mkondo wake kwa kujaribu kuingilia kati uchunguzi
warepublikan pia walipata viti vinane katika bunge na viti viwili katika baraza la seneti chini ya uongozi wa george w
bush mwaka uchaguzi wa kwanza tangu shambulizi la kigaidi litokee septemba 
shirika hilo limeeleza alhamisi jioni kuwa taarifa binafsi na mahesabu ya wateja ambao walikuwa wanatumia tovuti ya kampuni hiyo na programu za simu za mikononi kupanga safari zao kati ya agosti na septemba zilikuwa zimedukuliwa
wachambuzi wanasema kuwa kuingia kwa kavanaugh kutawapa majaji maconservative kuwa na kura tano za wingi dhidi ya nne katika mahakama hii
uteuzi huo wa maisha unamaanisha kuwa kavanaugh anaweza kutumikia wadhifa huo kwa miongo mingi
waziri mkuu wa uingereza theresa may tayari anakabiliwa na jukumu zito la kulishawishi bunge kupitisha mkataba unaoruhusu uingereza kujitoa kutoka umoja wa ulaya ikiwa ni pigo kwake alhamisi baada ya waziri wa brexit dominic raab kujiuzulu
alisema ingawa kwa sasa anaendelea vyema baada ya upasuaji kufanyika mwezi juni chuma kilipaswa kuwekwa wakati huo lakini ilishindikana baada ya kupoteza damu nyingi
mawakili wanasema kwamba rais uhuru kenyatta alikiuka sheria kulingana na kifungu cha sheria namba b aliposaini sheria ya fedha ya mwaka 
mapema mwezi disema zaidi ya watu walipoteza maisha katika ajali nyingine mbaya katika eneo hilo hilo
wamarekani jumatatu wanaadhimisha siku ya kumbukumbu ya martin luther king jr
wakimuenzi kwa kuanzisha harakati za haki za kiraia nchini marekani
hata hivyo wakaosoaji wake wanamshutumu kwamba huenda watu walio karibu naye wasishtakiwe wala kufungwa hata kama watapatikana na hatia ya kuhusika kwenye kashfa za ufisadi na visa vingine vya kuvunja sheria
katika kipindi chote cha kutumikia tasnia ya muziki aliweza kupata tuzo za grammy na moja ikiwa inatambua mchango wake wakati wote akiwa katika tasnia hiyo
serikali ya uganda imetishia kuwafuata hadi ndani ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc watu wanaowashambulia raia wake katika eneo la ziwa albert
rais ramaphosa ametoa wito kuwepo utulivu na ameamrisha polisi kujizuilia
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
msaidizi wa zamani wa rais trump steve bannon anasema ilikuwa kitendo cha uhaini na kinyume cha uzalendo kwa mtoto wa rais na meneja wa kampeni yake kukutana na warussi katikati ya kampeni ya mwaka kulingana na maelezo katika kitabu kipya
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
chama tawala china jumapili kimeshauri kuondolewa kikomo cha mihula miwili ya rais na makamu wa rais nchini humo
conrad tankou kutoka nchini cameroon amezindua mradi ya kisasa wa kuwasaida wanawake wanaougua saratani ya uzazi
sauti ya amerika voa ilizungumza na mchambuzi wa masuala ya siasa profesa charles bwenge wa chuo kikuu cha florida marekani na kumuuliza hatua ya nra inatoa picha gani wakati huu kwa utawala wa rais trump na wa marekani kwa jumla
alipoulizwa na voa iwapo korea kaskazini imekubali kukamilisha uhakiki na kutositisha kuondolewa kwa silaha za nyuklia trump alijibu kuwa tumezungumzia masuala mengi sana
kwa mujibu wa shirika la habari la bbc maeneo mengi ya mji mkuu polisi na makundi ya kiusalama yenye silaha hayakuonekana kabisa
alisema wakati wa mazungumzo na hotuba umekwisha
jaji odunga ameionya serikali dhidi jaribio la kupambana na nguvu za mahakama akieleza kuwa afisa yeyote serikalini anayekaidi maagizo ya mahakama atakabiliwa na msumeno wa sheria
global witness inaeleza kwamba imefanya uchunguzi katika harakati za kampuni ya norsudtimber yenye makazi yake lictenstien huko drc kwa miaka miwili
kwa mjiibu wa gavana paluku serikali ya mkoa imetangaza hali ya tahadhari katika jimbo la beni na vitongoji vyake ili kuzuia ugonjwa huo usiendelee kusambaa
tunasikitishwa na uhalali wa kiufundi wa jambo hili la kutuma matokeo kwa inteneti juu ya uwezekano wa kutokea vurugu na uwezekano wa kuwepo uvunjifu wa amani
unhcr kupitia mshirika wake lutheran world federation lwf ilisaidia gharama za maziko ya mtoto huyo aliyeuwawa jumamosi
taasisi hiyo ya kiislam cair imeeleza ongezeko kuwa linatokana na sera za rais wa marekani donald trump na hasa katazo la wahamiaji kutoka nchi zilizo na waislam walio wengi
sehemu kubwa ya kikundi cha sdf kinawapiganaji wa kikundi cha wanamgambo wa kikurdi wa syria na kikundi cha ypg ambacho kimetajwa kuwa ni magaidi na ankara kikiwa na mafungamano na chama cha pkk
washington na umoja wa ulaya umekitaja kikundi cha pkk kuwa ni jumuiya ya magaidi
jioni jumapili ufalme wa saudia na rais wa uturuki recep tayyip erdogan walijadili juu ya kuunda kikosi kazi cha pamoja kuchunguza kupotea kwa khashoggi ambapo maafisa wa uturuki wanaamini aliuwawa na majasusi wa saudia ndani ya ubalozi
tamko la wademokrat limewatuhumu warepublikan kwa kuweka msingi mbaya kwa kutoa waraka huo wa siri ambao utakuwa na athari mbaya ya muda mrefu kwa jamii ya wana usalama kwa minajili ya kumhami trump dhidi ya tuhuma zitakazo pengine mkabili katika uchunguzi unaofanywa dhidi ya russia
kesi mbele yangu sasa ya watu husika imefika kiwango ambacho nguvu za mahakama zinajaribiwa na heshima ya mahakama inachunguzwa
mahakama haitakunja mbawa yake huku washtakiwa wanatembea kwa madaha na kupuuza maagizo
hatua hii imekuja wiki mbili baada ya mamlaka jijini kigali kuyafunga makanisa zaidi ya mia saba kwa ajili ya kuzuia kelele zilizotokana na vipaza sauti wakati wa ibada
pia baadhi ya makanisa yalifungwa kwa sababu ya kutokuwa na usajili
kweyelo alijaribu kuomba msamaha ili kuepuka kufikishwa mahakamani lakini ombi lake lilikataliwa na mahakama ya kilele mnamo mwaka 
baada ya miaka katika idara ya upelelezi haji amesema ameonga kwa macho yake mwenyewe jinsi rushwa inavyoingilia usalama wa kenya kwa mfano wanamgambo kutoka nchi jirani ya somalia wanavuka mpaka kwa hati za kusafiria ambazo wamezipata kwa njia ya rushwa
pamoja na ufisadi watatu hao pia walishtakiwa kwa shutuma za matumizi mabaya ya mamlaka
wanataka ripoti ya mauaji yote ambayo yametokea nchini uganda yakiwemo ya aliyekuwa msemaji wa polisi felix kaweesi msajili wa mahakama joan kagezi viongozi wa dini ya kiislamu watoto wanawake na utekaji nyara
mkurugenzi mtendaji mkuu wa british airways alex cruz amesema kuwa udukuzi huo ulikuwa wa staili ya kipekee wakiadui shambulizi la jinai katika tovuti yetu
wizara ya afya ya congo imesema pia kuna aina nyingine ya dawa za majaribio ambazo tayari zimefikishwa beni zikisubiri kuidhinishwa na kamati za maadali kabla ya kuanza kutumiwa
mbunge wa uganda ambaye inadaiwa aliteswa na maafisa wa usalama ameruhusiwa kusafiri kuelekea marekani kwa matibabu mwanaharakati wa kisiasa uganda ameiambia sauti ya amerika
waziri anasema kuwa hili liliathiri ukusanyaji wa mapato kwani ilizorotesha shughuli za biashara nchini
ujumbe maalum kutoka kwa rais wa korea kaskazini moon jae in umeripotiwa kukutana na kiongozi wa korea kaskazini kim jong un jumatatu
joel ameiambia voa kuwa anaifanyia majaribio kazi ya uvumbuzi wake
meng kama akipatikana na hatia nchini marekani huenda akakabiliwa mpaka kifungo cha miaka jela huku mwendesha mashtaka wa canada alidai katika usikilizaji wa kesi hiyo siku ya ijumaa mjini vancouver kwamba meng alitenda kosa mwaka kwa kuziambia taasisi za fedha kwamba kampuni ya huawei ya china haina uhusiano na kampuni ya skycom yenye makao yake hong kon ambayo ilikuwa ikiuza bidhaa za marekani kwa iran ikiwa ni ukiukaji wa vikwazo vya marekani dhidi ya tehran
kasi ya ukuaji wa uchumi wa kenya mwaka huu huenda ikapata athari mwaka kwa kiasi kikubwa kutokana na asilimia ya kodi la ongezeko la thamani vat kwenye mafuta baraza la biashara la nchi hiyo limesema ijumaa wakitaja bei kubwa za bidhaa na usafiri
watu wafuatao wamefunguliwa mashtaka kwa kujifanya wao ni wamarekani na kutengeneza utambulisho wa bandia wakimiliki kurasa za mitandao ya kijamii na makundi mbali mbali yaliyokusudiwa kuwavutia wafuatiliaji wa mitandao kutoka marekani
naitaka serikali na wananchi wa tanzania kusimamia haki za binadamu ya kila mtu nchini bila ya kujali ni kina nani au wanawapenda bachelet amesema
viongozi wa kisiasa kidini na wengine wanawajibu wakupambana na vitendo vya ukandamizaji venye misingi ya utambulishi na mwenendo wa kijinsia
kwa mujibu wa shirika la habari la associated press zaidi ya watu bilioni mbili duniani wanacheza michezo hiyo
lissu alisema baada ya upasuaji huo ataweza kuweka uzito wa mwili kwenye mguu na hatimaye atatembea bila magongo
anasema ilikuwa ni nyakati za jioni na walikuwa ndiyo kwanza wanataka kuanza kula chakula mara ghafla wakaona kundi la vijana wa kiume wenye silaha waliokuwa wanaelekea nyumbani kwake
mkurugenzi mtendaji wa mtandao wa jamii forums maxence melo alisema kipengele kinachotaka utambulisho wa majina ya washiriki katika mitandao ya kijamii kinalenga kuuwa upatikanaji wa taarifa nyingi za kiuchunguzi
mwanamke mwenye umri mdogo alitolewa akiwa hai kutoka katika kifusi cha hoteli iliyo bomoka ya roa roa tovuti ya habari detik
com imeripoti
tillerson amesema kuwa kuhamasisha amani na usalama maendeleo na biashara na utawala bora ni nguzo tatu zinazotumiwa na washington katika kushirikiana na afrika
kiongozi wa upinzani nchini kenya raila odinga amesisitiza kuwa ataapishwa kutwaa madaraka na kuunda baraza lake la mawaziri hata kama ikimlazimu kufanya hivyo akiwa mafichoni
rais wa marekani donald trump na mkewe melania watafanya karamu kwa kuzikirimu familia za wanajeshi huko white house
tissot wa umoja wa mataifa anasema ana imani kuwa misaada ya kimataifa itazuia njaa kuibuka tena nchini sudan kusini
lakini anaelezea kuwa msaada wa chakula kwa nchi kiasi dola bilioni 
 kwa mwaka hazitoshi
afrika kusini itaongeza spidi katika hatua yake ya kuleta mageuzi katika sera ya ardhi kwa uangalifu na kwanjia ya kuwanufaisha watu wote bila ya kuligawanya taifa letu ujumbe uliofuatia ulieleza
mccain alifanya ziara yake ya mwisho katika chuo hicho mwezi octoba na kuwaambia wanafunzi kwamba chuo hicho kilikuwa kimemtayarisha hata kupambana na changamoto ambazo bado hajawahi kukutana nazo
katika miaka ya karibuni ghasia za wanamgambo wa kiislamu zimesambaa hadi kwenye eneo la sahel ambalo ni wakazi wachache makundi yenye uhusiano la al qaida na islamic state wakitumia eneo la katikati na kaskazini mwa mali kama ndiyo sehemu ya kufanyia mashambulizi kote katika eneo zima
katika kipindi cha miaka iliyopita amekuwa mama wa taifa wa kusoma na kuandika na kutambuliwa kutokana na juhudi zake za kuimarisha juhudi za watu kujua kusoma na kuandika
nadhani ari yake ya kutaka watu wajue kusoma na kuandika imevutia watu wengi kuchangia kufanikisha shughuli za shirika hili ameongeza julie finck
watu wenye silaha wanaoshukiwa kuwa ni wa kikundi cha kigaidi cha al shabaab wameshambulia kituo cha polisi cha ijara kaunti ya garissa na pia kuharibu mnara wa mawasiliano nchini kenya
polisi wametuhumu netanyahu kwa kupokea rushwa na kukiuka dhamana aliyopewa kwa kumhusisha na kashfa mbili za ufisadi na wanasema kuna ushahidi wa kutosha wa kumfungulia mashtaka
kwa upande wake mkurugenzi wa kenya airways sebastian mikosz amesema safari hizo zitakuwa na manufaa makubwa kwa shirika hilo na kuimarisha ukuaji wa biashara yake
rais wa rwanda paul kagame ambaye pia ni mwenyekiti wa umoja wa afrika au amesema kwamba ufanisi wa makubaliano haya utategemea zaidi utekelezaji wa mikataba ya umoja wa kanda ambayo imekuwepo kwenye bara hilo kwa miaka mingi sasa
anton harber profesa wa uandishi afrika kusini na muandaaji wa mkutano wa kila mwaka unaowaleta mamia ya waandishi wa habari za uchunguzi wa afrika mjini johannesburg kila mwaka huwezesha waandishi kuzungumza kwa kubadilishana mawazo na kutengeneza mawasiliano
televisheni ya taifa ya iran imeripoti kuwa watu kumi wameuwawa usiku uliopita wakati wa maandamano yakupinga serikali ya iran
hata hivyo ruto amezungumza juu ya uteuzi huo katika mitandao ya kijamii jumapili na kukanusha kuwepo tofauti kati yake na rais akiwataka hasa wana jubilee kujiepusha na malumbano ya kisiasa yasiokuwa na faida juu ya uteuzi wa mawaziri
kamishna mkuu wa unchr amesema watafanya hivi karibuni sensa mpya ya wakimbizi kupitia mfumo wa kompyuta
this is us aretha franklin anaripotiwa kutoka hospitalini na kuungana na familia yake akiendelea kupata nafuu huku akipatiwa matibabu akiwa nyumbani
kwa upande wa jukumu la marekani katika kulinda amani afrika mshauri wa rais bolton amesema serikali inatafakari juu ya kuondowa wanajeshi wake kutoka kikosi hicho akisema washington haiwezi kuendelea kuwa sehemu ya kazi isiyo na uwajibikaji
miili yote iliyoopolewa imehifadhiwa katika kituo cha afya cha bwisya
lakini labda kilele cha tamasha hizo kilikuwa hotuba yake msanii maarufu oprah winfrey
polisi wa jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc kwenye eneo la rubaya masisi katika jimbo la kivu kaskazini wanashutumiwa kuwafyatulia risasi na kuwauwa wachimbaji madini watatu katika mgodi wa rubaya
rais trump alidai kuwa maelfu ya wafanyakazi wa serikali ambao wako nyumbani kutokana na serikali kuu kufungwa pia wanataka ukuta ujengwe licha ya ukosefu wa ushahidi wa kuunga mkono madai yake
na itoshe na itoshe alisema msichana huyo
kila baada ya wananchi kupiga kura kuna kuwa na vurugu zinazo sababishwa na viongozi ambao wanajulikana lakini hakuna hatua zinazochukuliwa ipo haja ya kuitizama katiba mpya ili kujirekebisha kutokana na mienendo ya uongozi uliopo alisema
watu wanaomjua vizuri wamemtaja marehemu kama mtu aliyekuwa mwenye ukali wa maneno na kukosoa pia kutoa mwelekeo bila uoga
moon amemwambia abe kuwa alifikisha ujumbe wa japan juu ya azma yake ya kurejesha mahusiano na korea kaskazini baada ya nchi hizo mbili kukubaliana mambo yaliyopita katika historia
mhando hata hivyo amekana mashtaka yote na kuachiwa kwa dhamana
kesi imeahirishwa hadi februari kwa ajili ya kusomewa maelezo ya awali
tunatoa wito kwa watanzania wote bila kujali itikadi za kisiasa kupinga sheria hizi kandamizi amesema
rais alidai kuwa fbi ilikuwa imemtuma jasusi wakati wa kampeni yake katika juhudi ya kumuangusha katika kinyang anyiro cha urais
kauli yake imejiri siku moja baada ya maandamano makubwa kufanyika ulimwenguni kote siku ya jumamosi kuishinikiza marekani kuunda sheria zinazodhibiti umiliki wa bunduki hatari
suluhisho siyo tu kupitia ugawaji chakula
suluhisho la kwanza ni lazima liwe kupitia mkataba wa amani na ukarabati wa sekta ya kilimo nchini sudan kusini amesema tissot
wakili martin amesema pia kuwa hakupata taarifa za mapema za kufikishwa mahakamani kwa mteja wake na juhudi za kumwombea dhamana hazikufanikiwa ingawa watu wa kumdhamini walikuwepo
nchini ghana programu za usaid zimeangazia huduma za afya na inasaidia juhudi zinazoendelea kupanua huduma hizo na ubora wake kwa mama na mtoto mchanga anayezaliwa na kuwaelimisha kina mama na watoto wadogo juu ya umuhimu wa lishe bora amesema
mapema januari serikali ya ugiriki ilikamata meli yenye bendera ya tanzania karibu na kisiwa cha crete ikiwa njiani kuelekea libya huku ikiwa imebeba vilipuzi
libya imekuwa chini ya vikwazo vya silaha ilivyowekewa na umoja wa mataifa mwaka ripoti za awali zinasema kuwa watu sita akiwemo mwanajeshi wa serikali na washambuliaji watano waliuwawa katika shambulizi hilo
ripoti hiyo ya transparency international imeiorodha kenya kuwa ya ikiwa imepanda daraja kwa pointi mbili zaidi ya kiwango cha mwaka huku uganda ikiorodheshwa kuwa ya kwa alama 
mwaka pia tumeona kuangula kwa viongozi kadhaa ambao walishutumiwa kwa makubaliano yenye kutia mashaka yahya jammeh wa gambia jose eduardo dos santos wa angola robert mugabe wa zimbabwe na hivi karibuni jacob zuma wa afrika kusini
chansela wa ujerumani angela merkel amesema kujiondoa kwa marekani kutoka katika mkataba huo wa ni jambo la kusikitisha na kuwa berlin itajaribu kufanya kila inaloweza ili iran itekeleze ahadi yake siku za usoni
ransomware kilikuwa ni kirusi kinachoambukiza kompyuta na kusababisha faili zisiweze kufunguka mpaka pale mmiliki wa faili hizo atakapolipa kikombozi
tamko hilo limekuja baada ya trump kudai uwepo uchunguzi wakati akikutana jumatatu na naibu mwanasheria mkuu rod rosenstein na mkurugenzi wa fbi christopher wray
mkutano huo wa kihistoria utafanyika jumanne juni chini ya ulinzi mkali na matumaini makubwa kutoka pande mbili na dunia nzima inasubiri kwa hamu kuona kitakachotokea
lakini baada ya kuondoka madarakani alishuhudia taifa hilo likiaibika na kugubikwa na kashfa za ufisadi ambazo zilikuwa zinafanana na maandishi ya mchezo wa filamu
migogoro na ugaidi wa kitaifa ni njia kuu za kusababisha ugaidi ameandika steve killelea mwenyekiti mtendaji wa iep
miji ya new york na los angeles ziliimarisha usalama ikiwa ni tahadhari katika maeneo ya nyumba za ibada wakati taarifa ya mauaji hayo zilipoenea
miongo kadhaa ya vikwazo vya kimataifa dhidi ya iran imeiacha nchi hiyo na ndege zilizotengenezwa miaka mingi iliyopita na ajali zimeongezeka katika miaka ya hivi karibuni
rais john magufuli amesema alhamisi kuwa anashangazwa na idadi ya vibali vya kusafiri nchi za nje vinavyoombwa na majaji na kuonya kuhusu likizo za nje ya nchi
mandelker alisema viongozi wa uganda na kenya lazima wakome kuwaruhusu maafisa wa sudan kusini kununua mali kwa kutumia utaratibu wa rushwa
imetayarishwa na mwandishi wetu sunday shomari washington dcrais wa afrika kusini cyril ramaphosa amelazimika kurejea nyumbani kukabiliana na hali ya vurugu na hivyo kulazimika kukatisha kuhudhuria mkutano wa jumuiya ya madola unaofanyika london uingereza
pia ameelezea kuwa si mara zote unalipwa kwa kazi unayofanya
na mke wake ambaye wamekutana nchini libya mara kwa mara alikuwa halipwi ujira wake
nkurunziza ameiongoza nchi hiyo ya afrika ya kati kuanzia mwaka 
mcconnell alitabiri kuwa kavanaugh ambaye ni jaji wa mahakama ya rufaa ya serikali kuu mconservative aliyeteuliwa na trump kwa ajili ya nafasi ya kazi katika mahakama ya ngazi ya juu marekani kwa kipindi cha uhai wake wote atakuwa katika mahakama ya juu wakati itakapoanza mhula wake mpya octoba 
malecela ambaye amepata kuhudumu katika nafasi mbalimbali za uongozi kuanzia serikali ya awamu ya kwanza na zaidi akiwa waziri mkuu kwa takribani miaka minne katika serikali ya awamu ya pili chini ya rais mstaafu ali hassan mwinyi alisema vyombo vya usalama vilipaswa kusoma alama za nyakati miaka mitano iliyopita
akwilina aliyekuwa mwanafunzi wa mwaka wa kwanza nit aliuwawa kwa kupigwa risasi eneo la kinondoni mkwajuni wakati polisi wakitawanya maandamano ya wafuasi wa chadema wakiwa na viongozi wao waliokuwa wakielekea ofisi ya msimamizi wa uchaguzi jimbo la kinondoni kudai hati za viapo vya mawakala wake
mzozo kati ya uganda na rwanda unaendelea kushika kasi kutokana na kitendo cha baadhi ya wanyarwanda kukamatwa uganda na kurejeshwa rwanda
alisema kwa sasa imeundwa tume ambayo itakwenda kuchunguza matukio hayo na baada ya kupatiwa ripoti watachukua tahadhari ili watu wasiendelee kupoteza maisha alisema dkt mwinyi
katika taarifa ya maandishi kutoka ikulu ya marekani white house rais donald trump na mkewe melania trump wamemsifu barbara bush kutokana na juhudi zake za kuendeleza kampeni ya watu kujua kusoma na kuandika
ndio hatujui lini inasemekana katika muda wa miezi sita ijayo wengine wakisema utafanyika kati ya novemba na disemba wengine mapema mwaka 
kwa vyovyote vile uchaguzi wa rais unabidi kufanyika
afrika kusini zimbabwe botwana comoro togo na ghana zimethibitisha kwamba zitawakilishwa na marais wao
serikali ya uganda imelionya bunge la umoja wa ulaya eu jumatatu ikilitaka kukoma kuingilia masuala ya uongozi wake pamoja na kuacha kutoa masharti kwa viongozi wa uganda juu ya haki za binadamu
kifungu cha kinasema kuwa uhuru hauwezi kuzuiliwa ila tu ikiwa kufanya hivyo kunahalalishwa na jamii iliyo na uwazi na demokrasia
imetimia miaka tangu uganda ilipoanzisha mahakama ya kusikiliza kesi za uhalifu wa kimataifa zinazohusu vita dhulma na mauaji ya halaiki yanayodaiwa kutekelezwa nchini uganda katika kipindi cha miaka iliyopita
hata hivyo marekani imetangaza ufadhili mpya kwa mamlaka ya viwanja vya ndege nchini kenya kaa kuimarisha usalama
kumekuwa na vilio vya hapa na pale kutoka kwa wananchi wakiomba msaada kwa serikali
mawakili wanataka mahakama kumwamrisha mkuu wa jeshi la uganda jenerali david muhoozi na spika wa bunge rebecca kadaaga kufika mahakamani ili kuhojiwa
mtangaze kufunga soko kwa siku mbili na ikiwezekana soko lirekebishwe sehemu ambayo haikuungua hadi jumatatu shughuli zitakapoanza ili kwa hizi siku za kufungwa kwa soko viongozi wakae ili kubaini hatua gani za awali zichukuliwe alisema mongella
tumesikitishwa na kitendo cha baraza la mawasiliano ya taifa la burundi kupiga marufuku voa kutangaza programu zake za habari amesema mkurugenzi wa voa amanda bennett katika tamko lake rasmi
operesheni ya uturuki iitwayo olive branch ilizinduliwa januari ili kuwaondoa wanamgambo wa kikurdi wa ypg kutoka maeneo ya afrin
kremlin inaangaza lengo moja muhimu ni kuirudishia russia hadhi yake muhimu katika uwanja wa kimataifa baada ya kutengwa na kutaka kurejea kuwa msuluhishi wa masuala ya mvutano ulimwenguni
pentagon imekuwa ikifanya tathmini tena ya uwepo wa wanajeshi wake na operesheni zake barani afrika tangu uvamizi uliofanywa nchini niger mwaka jana na kusababisha vifo vya wanajeshi wanne wa marekani wanne wa nigeria na mfasiri wa kinigeria
na ripoti ya shirika linalo shughulikia watoto la umoja wa mataifa unicef iliyotolewa mwezi ogusti imegundua kwamba kati ya kila watoto watatu wa uganda mmoja amekabiliwa na shambulio la kingono
kutokana na tishio hili wafugaji wafanyakazi wa machinjioni wakulima na madaktari wa mifugo wametahadharishwa katika kiwango cha juu juu ya uwezekano wa maambukizo ya mifugo inaweza kuwaathiri wanadamu iwapo watagusa damu au sehemu mbalimbali za miili ya wanyama waliokuwa na maradhi hayo
mawaziri hao kumi wa fedha wameeleza hayo mjini kigali mwishoni mwa juma walipokutana kutathmini mafanikio ya mkakati huo uliochukuliwa na marais wa afrika miaka miwili iliyopita
kati ya asillimia ya wanaouguwa malaria na asilimia ya vifo hivyo vilitokea barani afrika
serikali ya burundi imesitisha kwa muda baadhi ya mashirika yasiyo kuwa ya kiserikali ya ndani ya nchi na yale ya kimataifa kwa madai ya kuwa hayaheshimu sheria za nchi
anasema mtu anapotembelea mji wa london hivi sasa kuna matumizi zaidi ya teknolojia ukilinganisha na tegemezi la usalama unao simamiwa na binadamu
wakenya wanapendekeza mabadiliko ya katiba ili kupunguza idhadi ya magavana maseneta wabunge waakilishi wa bunge la kaunti miongoni mwa maafisa wengine wa kisiasa kwa msingi kwamba mzigo wa kuwalipa mshahara ni mzito
waziri pompeo amesema kuwa mkataba wa nyuklia umetengeneza fursa ya utajiri nchini iran ambao unaendeleza harakati hatarishi na kuwa kujiondoa kwa marekani kusudio siyo dhidi ya umoja wa ulaya
lakini wataalamu wanasema kuwa watu wa ulaya wamekasirishwa na marekani kwa kuweka upya vikwazo na wanahisi hawana nafasi kubwa ya kuchagua wanachokitaka
mwanaharakati mkongwe wa afrika kusini winnie madikizela mandela aliyepigania kuondolewa ubaguzi wa rangi africa kusini ameruhusiwa kutoka hospitali siku ya jumanne
sampuli za wagonjwa hao zilipelekwa jumatatu kupimwa na kuthibitishwa kuwepo kwa virusi vya ebola
alipobanwa juu ya kero iliyokuwa imeenea juu ya kufungwa kwa vyombo vya habari jambo ambalo lilifuatia kujiapisha kwa raila odinga uhuru alisema lilikuwa kosa la vyombo hivyo na kuwa walivunja sheria
habari zaidi zitafuata hivi punde nafasi hiyo ilikuwa iko wazi baada ya kujiuzulu kwa erik solheim anayekabiliwa na kashfa za matumizi ya fedha katika safari yake
katika kuomba kuachiliwa kwa dhamana kayihura alieleza mahakama ikiongozwa na jaji generali andrew gutti kwamba alihitaji kuwa huru ili asafiri na kupokea matibabu jijini nairobi kenya
jeshi lilimfunguliwa mashtaka ya uhaini kwa kupatikana na silaha hizo lakini baadaye mashitaka hayo yakafutiliwa mbali na mahakama ya kijeshi
wakati huo huo makamu kamishna wa baraza la umoja wa mataifa inayo simamia haki za binadamu kate gilmore katika kikao kuhusu hali ya uvunjifu wa haki za binadamu nchini burundi kilicho fanyika jumanne mjiini geneva amekiambia kikao hicho kwamba baraza hilo halitoweza kutoa ripoti kuhusu hali halisi ya haki za binadamu burundi
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa ameripoti jumapili kuwa ni makubaliano ambayo yanatazamiwa kusainiwa na marais wa bara la afrika wanaotarajiwa kukutana kigali machi 
kuondolewa kwa maafisa wa ujasusi wasiotangazwa wa russia na marekani na zaidi ya dazeni mbili ya nchi washirika pamoja na nato mapema wiki hii ilikuwa ndio hatua sahihi ya kujibu shambulizi la kemikali la russia kwenye ardhi ya uingereza
majibu ya russia hayakutarajiwa na marekani itapambana nao taarifa hiyo ilieleza iwapo kuna mmarekani yoyote ambaye maisha yake na mchango wake unastahili kuenziwa kwa kupewa heshima ya mwili wake kupokewa katika bunge la marekani ni billy graham ryan amesema
tangazo hilo limekuja muda mfupi baada ya naibu waziri wa afya maendeleo ya jamii jinsia wazee na watoto dr faustine ndugulile kuliambia bunge kuwa wanawake wanaotumia kucha na kope bandia wanakabiliwa na hatarisho kubwa la kiafya ambalo linaigharimu taifa
jeshi la israeli limesema kuwa shambulizi hilo la anga lililenga vituo vya kijasusi maghala ya silaha na vituo vya kupanga vita na kuwa ndege hizo za kivita pia ziliangamiza mifumo ya ulinzi wa anga ya syria
kenyatta awataka polisi kusimamia usalama barabarani zito amefafanua alikamatwa akifanya ziara ya kutembelea viongozi wa chama chake cha act wazalendo maeneo ya morogoro
uteuzi huo umeondoa kitendawili kilichokuwepo kwamba huenda rais joseph kabila ambaye amekuwa madarakani tangu angewania muhula mwengine
tuna matumaini kwamba utatathmini maoni yako kwa afrika na raia wake na kutambua umuhimu wa michango ya waafrika na wamarekani weusi ambayo wameitoa na kuendelea kuitoa kwa nchi yetu historia yetu na kuendeleza uhusiano wa kudmu ambao siku zote utaiunganisha afrika na marekani imesema barua
tume ya kupambana na ufisadi eacc ilieleza awali kuwa imekuwa ikifanya uchunguzi kubaini madai kuwa gavana huyu amehusika katika ubadhirifu wa fedha za umma
hali kadhalika alishutumiwa vikali kufuatia mauaji ya maelfu ya wanaume na wavulana wa kiislamu katika mji wa srebrenica bosnia mnamo mwaka wa 
kama diplomasia itashindwa kama njia ya mwisho wademocrat na warepublican wanahitajika kupendekeza suluhisho la kijeshi la sivyo hatutapata kamwe mkataba mzuri
waziri wa mambo ya nje wa marekani rex tillerson amefupisha ziara yake ya afrika kwa siku moja ili kurudi marekani kushughulikia masuala muhimu likiwemo la korea kaskazini
polisi walikuwa wametuhumiwa kwa kutumia nguvu za ziada dhidi ya waandamanaji kufuatia uchaguzi wa mwaka 
ipoa ambao ni waangalizi ni chombo ambacho kinaendeshwa na raia kilichunguza kifo cha mwangi baada ya ndugu zake kupeleka malalamiko dhidi ya afisa polisi huyo
tunisia timu nyingine ya afrika itamenyana na uingereza katika kundimkataba wa kusitisha mapigano uliotiwa saini na rais wa sudan kusini salva kiir na waasi ulikiukwa jumamosi ikiwa ni saa chache baada ya utekelezwaji wake huku pande zote zikishutumiana kwa kufanya mashambulizi katika taifa hilo changa duniani
kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na un ushahidi uliopatikana unaonyesha adf ndio walifanya shambulizi hilo la kushtukiza na kusababisha vifo vya askari hao waliokuwa wakilinda amani nchini huko januari mwaka 
imetayarishwa na mwandishi wetu kennedy wandera nairobi
mlipuko wa ugonjwa hatari wa ebola huko jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc unakila dalili za uwezekano wa kusambaa shirika la afya duniani who limetahadharisha jumatano wakati ikiripoti vifo saba zaidi vilivotokana na ugonjwa huo
mwanaume huyo alikuwa karibu na wigo wa ikulu katika barabara ya pennsylvania na kuchomoa bunduki na kurusha risasi hewani mfululizo
anayesimamia makampuni hayo
yeye na makampuni haya wametumia kiwango kikubwa cha fedha kupeleka mbele operesheni mbalimbali za taasisi hii na kuwalipa washtakiwa waliobakia pamoja na wafanyakazi wengine ambao hawakufunguliwa mashtaka mishahara marupurupu kwa kazi zao katika taasisi hiyo
kwa mujibu wa msemaji wa wizara ya ulinzi na uratibu wa serikali ya kitaifa mwenda njoka shambulizi hilo lilitokea majira ya saa tano asubuhi jumamosi
kile nilicho kiona ni kwamba wote wawili wanahisi maumivu makali
bobi wine aliweza kuketi na tukazungumza
tumefanyiana utani na tukacheka kidogo lakini anahisi maumivu makali oulanya amenukuliwa na shirika la habari la rais trump alisema hayo wakati alipokuwa katika mjadala maalumu huko white house uliokuwa na hamasa nyingi ambapo wanafunzi na wazazi walioguswa na mashambulizi hayo ya bunduki nchini marekani walihudhuria
voa swahili idhaa ya kiswahili ya sauti ya amerika kwa muda mrefu amekuwa mkosoaji wa rais yoweri museveni ambaye amekuwepo madarakani kwa zaidi ya miaka 
wine wabunge wengine wanne na kiasi cha wafuasi wake walikamatwa mwezi uliopita baada ya maandamano kufanyika wakati wa shughuli za kampeni za uchaguzi mdogo
askofu benson bagonza amesema kwamba huwezi kusema viongozi wa dini wasishiriki katika siasa wakati kila kitu wanachofanya kinatokana na siasa
katika kile kinachoonyesha kuwa ni kuongezeka kwa vitendo hivyo vya utekaji kwa ajili ya kudai fedha nchini familia nyingi zinaishi katika hali ya hofu ya kuwapoteza ndugu zao
lakini peter opondo wa televisheni ya citizen anasisitiza kuwa shirika la royal media services litasubiri kuelezwa na serikali sababu za kuendelea kuzima runinga zake
nafanya kazi yangu kwa ajili ya nchi yangu uganda
nimezaliwa na kukuzwa katika mitaa duni nikiishi katika mabanda na mungu amenisaidia kufika hapa nilipo kwenye studio za voa kupitia msaada wa wananchi wenzangu bobi wine amesisitiza
lakini wizara inayopambana na majanga inasema licha ya kutoa misaada bado wananchi wana jukumu la kuwa na tahadhari na kinga
ni sehemu tu ya majaribio ya kufinya uhuru wa kujielezea mwana blogi rosebell kagumile ameliambia shirika la habari la reuters
rais atoa tamko ameongeza kuwa syria inayo haki ya kujihami dhidi ya waliofanya mashambulizi hayo ya uchokozi
afisa mmoja wa saudia ameiambia shirika la habari la abc kuwa mwili wa khashoggi ulikabidhiwa kwa msaidizi ndani ya nchi mjini istanbul kuutupa lakini maafisa wa saudia wamesema hawajui mwili wake ulichofanyiwa
jumla ya vituo vilikumbwa na vurugu zilizofanywa na watu waliokuwa na silaha
muda mfupi baada ya polisi kutoa muongozo wa hatua za usalama zinazo chukuliwa wakati mbunge wa kyadondo robert kyagulanyi maarufu bobi wine ataporejea kutoka marekani msanii nyota huyo ameapa kukaidi amri hizo
katika kikao maalum siku ya jumamosi usiku cha baraza la usalama na amani la au viongozi wa afrika walijadili miongoni mwa maswala mengine amani ya afrika hali ya vita sudan kusini namwenyekiti wa kamisheni ya afrika faki mahamat alisema wakati umefika kuwawekea vikwazo wale wanaozuia kupatikana amani katika taifa hilo
walioandaa maandamano hayo wanasema yanakusudia kunyanyua sauti za madai ya wapalestina ya haki yao ya kurejea kule ambako leo in israel
watu waliowengi ambao ni milioni wanaoishi gaza ni kizazi cha wapalestina ambao walikimbia au kuondolewa kwa nguvu katika makazi yao mwaka wakati wa vita vya mashariki ya kati vilivyopelekea kuundwa kwa taifa la waisraeli
pleyatanzania imesaini mkataba na kampuni ya misri el sewedy electric co na arab contractors ambayo itajenga kituo cha kuzalisha umeme kwenye eneo la kihistoria la hifadhi ya selous nchini humo
kati ya waliaogizwa kufanya hivyo ni wasimamizi wa idara za ununuzi na uagizaji fedha na uhasibu
haya yamejiri siku chache tu baada ya rais uhuru kenyatta kupokea barua za kujiondoa kwakkatibu mkuu wa wizara hiyo ya vijana lilian omollo na mkurugenzi mkuu wa taasisi hiyo ya nys richard ndubai ili uchunguzi uendelezwe kwa njia rahisi
lakini michael agwanda mchambuzi wa siasa za kenya anataka wanasiasa kusema ukweli kwamba nia ya kubadilisha katiba ni kubadilisha mfumo wa uongozi unaomnyang anya rais madaraka na kuyaweka kwa bunge mfumo ambao utahakikisha kwamba wanasiasa wote wanaoshiriki uchaguzi mkuu wanapata nafasi serikalini hata wanaposhindwa
nafikiri kuwa kuhamisha kwa ubalozi wa marekani kwenda jerusalem ni jambo sahihi
nafikiri ni kitu muwafaka kufanyika
na natamani kama canada ingefuata hilo na kutekeleza uhamisho huo kuhamisha ubalozi wa canada kutoka tel aviv kwenda jerusalem
rais wa marekani donald trump alitangaza alhamis kwamba waziri wa ulinzi marekani james mattis ataondoka kwenye nafasi hiyo februari mwakani
theresa may waziri mkuu wa uingereza maafisa hao wataripoti katika vituo vyao vipya vya kazi kuanzia juni kwa mujibu wa waziri wa mambo ya nje na biashara za kimataifa monica juma
kwa mujibu wa standard digital ya kenya maafisa hao wanatakiwa pia kuchunguzwa juu ya mtindo wa maisha yao
hili linafuatia agizo la rais uhuru kenyatta aliyotoa katika maadhimisho ya siku ya madaraka kwamba taifa lazima lichukue hatua ya juu zaidi katika vita vyake dhidi ya ufisadi
kuna mambo madogo sana kati ya rwanda na uganda
uganda ina matatizo ya mpaka na tanzania jamhuri ya kidemokrasia ya kongo na kenya kuhusu kisiwa cha migingo
lakini haya ya rwanda ni madogo sana
tutayasuluhisha amesisitiza museveni
wachambuzi wa kisiasa wanasema serikali hiyo yenye mawaziri na mawaziri wa nchi watatu haina tofauti na serikali iliyokuwepo awali
barua hiyo inaelelza hatua za wadau katika jumuiya ya kidiplomasia walizochukuwa kukabiliana na kutetereka kwa demokrasia na kuzuka kwa vitendo vya ubaguzi
miili yao imekutikana imefungwa pamoja upande wa kiuno na visigino polisi wamesema
cohen alimwambia jaji wa mahakama moja ya manhattan mjini new york kwamba kimsingi malipo hayo yalikuwa yanakusudiwa kuisaidia kampeni ya urais ya mwaka wa 
wakosoaji wa boakai walimshutumu kwa kile walichokiita kutofanya mengi ya kuimarisha taifa akiwa makamu wa rais
maafisa wetu waliendelea kupambana nao kwa kutupiana risasi waasi hao kabla ya kukimbia amesema kamanda huyo
anasema inashitua kwa waandishi wengi ambao walikuwa wamezoea kufanya kazi katika mazingira huru kama tanzania
lakini hali ilivyo hivi sasa ya utawala wa siasa ambao umeingia madarakani na mabadiliko mapya na hatujui nini kilicho sababisha hali hii lakini tunaamini hili linafanyika kuuwa sekta ya uandishi wa habari
maelfu ya maafisa wa polisi wameandaliwa kuimarisha ulinzi mkubwa kuliko yote katika miaka ya hivi karibuni ambao unalipiwa na fedha za umma na wale wanaopinga ufalme hawakubaliana na matumizi hayo
watu walipoteza maisha papo hapo wakiwemo madereva watatu
watu wengine walikimbizwa hospitali na kulazwa katika hospitali ya kiryandongo msemaji wa polisi wa mkoa wa albertine julius hakiza amesema
pia waandamanaji hao walikuwa wakikosoa usimamizi wa rouhani katika kuendesha uchumi wakimlaumu kutokana na kuongezeka kwa bei ya bidhaa muhimu na kushindwa kuleta maboresho ya kiuchumi ambayo alikuwa ameahidi
who inaonya kwamba iwapo vijana hawatapunguza mazoea ya kucheza video games hali hii huenda ikazorota na kuwaona hata watu wengi zaidi wakitafuta matibabu kwa sababu ya kile ambacho sasa kimeorodheshwa kama ugonjwa wa akili na shirika hilo
taarifa hiyo iliongeza kwamba mtu atakaye chukua nafasi ya waziri huyo wa zamani atatangazwa muda si mrefu
rais wa tume ya eu jean claude juncker aliishauri kuwa uingereza isitegemee kupata makubaliano bora zaidi iwapo bunge lake linapinga mkataba huo
huu ni wakati kila mtu achukuwe majukumu yake amesisitiza
wanafunzi na wafanyakazi mashuleni wanahaki kufundisha na kujifunza katika mazingira yaliyokuwa hayajagubikwa na wasiwasi wa kushambuliwa na bunduki wakiwa madarasani au wakati wanatoka shuleni kurejea majumbani mwao waandaaji wa maandamano hayo wamesema
kanisa linasitikika sana tunaposema jambo la kweli na jambo linalohusu maisha ya watanzania wote halafu kunatokea watu chache ambao naweza kuwaita wajinga wanakebehi na kusema eti kwa sababu sadaka zimepungua kanisani sisi sadaka hazijapungua kwani wakristo wanajitoa sana na hatujapungukiwa na kitu ila tunasema yale tunayoyaamini amesema
waziri wa mambo ya nje wa ethiopia workneh gebeyehu aliliambia shirika la habari la associated press ap siku ya alhamis kwamba mkutano huo utajenga msingi bora wa kurejesha amani
aliongeza kuwa muda na mahala ambako mkutano utafanyika bado haujajulikana
shirika la upelelezi wa makosa ya jinai fbi unaanza uchunguzi juu ya mauaji ya king ambao unagharimu zaidi ya dola za kimarekani milioni na kuwahusisha wachunguzi zaidi ya 
kemayire alitoa maelezo hayo makao makuu ya polisi mjini kigali siku moja baada ya kurejeshwa kutoka uganda
hata hivyo msemaji wa jeshi la polisi la rwanda amejizuia kutamka lolote juu ya mkasa huu
morgan richard tsvangirai alizaliwa machi katika eneo la gutu kwenye jimbo la masvingo alipanda kutoka katika kazi yake ya awali ya mwalimu wa shule na kuwa mmoja wa wanasiasa maarufu na mwenye ushawishi mkubwa nchini zimbabwe na kutambuliwa na kuheshimiwa kikanda na kimataifa
hali kadhalika mvua nzito zinatarajiwa katika maeneo ya pwani ya new jersey na upande wa mashariki wa massachussets na mafuriko yanatabiriwa kuendelea hadi siku ya jumapili katika maeneo ya jimbo la rhode island
umoja wa ulaya eu unapiga marufuku uuzaji silaha moja kwa moja unaofanywa na nchi wanachama kwenda sudan tangu na imefanya mabadiliko kidogo ya marufuku ikijumuisha taifa jipya la sudan kusini lililojipatia uhuru mwaka 
kuwa mwandishi wa habari za uchunguzi barani afrika ambako viongozi na baadhi ya serikali zimekuwa zikijulikana kuwa zinawatishia waandishi wa habari na kuwakamata kuwateka na hata kuwauwa na hivyo imekuwa inawawia vigumu waandishi hao kufanya kazi yao kwa urahisi
uhalisia wa uandishi wa uchunguzi nimemuelezea rais wa burundi kuwa si sahili lakini nimekubali kuwa tuko na mpango wa kufanya sensa katika nchi zote zinazowapa hifadhi wakimbizi wa burundi tutatumia mfumo wa biometric serikali inatakiwa kuwa na subra
hata hivyo baraza la usalama limechelewesha uamuzi huo kutekelezwa kwa siku ikiwemo kuweka vikwazo vya kusafiri na kukamata mali zao viongozi sita wa sudan ambao wanatuhumiwa kwa kuzuia kupatikana amani lakini imesema kuwa hatua hiyo bado iko mezani ikisubiri kupitia tena ahadi za vyama hivyo katika kuheshimu kusimamisha uvunjifu wa makubaliano ya kusitisha mapigano
upungufu wa parachichi nchini kenya umepelekea serikali kupiga marufuku uuzaji wa matunda hayo nchi za nje
pia kugawa mikopo kwa kina mama kutoa bima ya afya kwa watoto kugawa bodaboda kwa vijana kukarabati shule zote za msingi za tandale akianza na ile aliyosoma kuchinja ng ombe nyumbani alikozaliwa na kula na wanatandale na siku ya jumapili kufanya sherehe kubwa na marafiki zake katika boti ya kifahari
mchambuzi wa sera augustino ting mayai wa taasisi ya sudd yenye makao yake juba anasema mji mkuu upo thabiti hivyo basi hakuna sababu ya wanajeshi wapya kuwasili na kuendelea kukaa mjini juba
kauli mbiu ya mwaka huu ni kupambana na ufisadi
moussa faki mahamat alisema kuwa tume ya umoja wa afrika inalipa umuhimu mkubwa suala hilo hususan kwa sababu ya hali mbaya inayoendelea kuripotiwa ya kukithiri kwa janga hilo katika mataifa mengi ya bara hilo
kufuatia uchaguzi huo kwa mara nyengine tena chadema imekataa matokeo ya uchaguzi mdogo katika jimbo la monduli kikidai kuwa uchaguzi huo ni haramu kwa kuwa ulitawaliwa na uvunjaji wa sheria kanuni za tume ya uchaguzi na hujuma kwa chama hicho
wengine wanachimba kupata maji kwa ajili ya ng ombe wao lakini msimu wa kiangazi unapoendelea visima ambavyo havina kina kirefu navyo vinakauka mambo si mazuri hata kidogo alisema mpumelo dungeni
ukame mwaka huu umekuwa mbaya sana
ng ombe wetu wanakufa kwasababu hawana maji ya kutosha ya kunywa
tunatembea mwendo mrefu ili kuhakikisha ngo ombe wanapata maji waishi
tunaiomba serikali kuingilia kati na kutatua tatizo letu la maji
lazima walitengeneze hili bwawa
hatujaiona serikali
tunawaona nyinyi na tuna matumaini mtawapelekea huu ujumbe
hata hivyo kufuatia uchaguzi wa mwaka jana kumekuwa na shinikizo kumtaka aongeze idadi ya mawaziri huku baadhi ya wakenya wakisema ni muhimu mno kwake kutoa nafasi kwa jamii zote za kenya ili kushiriki serikalini
martin fayulu anasimamia kambi ya muungano wa upinzani muungano uliopewa jina la lamuka
fayulu alifanya kazi kwenye sekta ya biashara
tangu mwaka wa hadi alifanya kazi kwenye kampuni ya mafuta ya marekani exxon mobil
baada ya kuachana na kampuni hiyo alirejea nyumbani kumiliki kampuni zake
kati ya mwaka wa na alikua mbunge wa taifa na wa mji wa kinshasa
jumatatu asubuhi mwandishi wa kituo cha habari cha kibinafsi chatop radio richard kasule alitekwa nyara nje ya ofisi za kituo hicho muda mfupi baada ya kuandaa matangazo ya asubuhi
asilimia walishuhudia mmoja wa mwanafamilia au mwanakijiji mwenzao akijeruhiwa
marekani imeeleza kuwa vikwazo vipya vinalengo la kuidhibiti zaidi korea kaskazini kwa njia ya kukata vyanzo vyake vya fedha na nishati ili kukomeshaprogramu yake ya nyuklia
kwa zaidi ya siku alikuwa amewekwa kizuizini bila ya kuwa na mawasiliano katika mji mkuu wa mamlaka ya saudi arabia wakati wasiwasi ukienea kati ya ndugu na washirika wake wa kibiashara
wiki kadhaa za mvua kubwa zimesababisha mafuriko na mmomonyoko wa udongo kote nchini na kusababisha vifo vya watu 
mwenyekiti wa bodi alinielekeza niandike barua kwa katibu mkuu wa wizara ya habari utamaduni sanaa na michezo labda analifahamu suala hilowizara ya habari ilimwandikia mwanasheria mkuu wa serikali ag kuliangalia hilo suala na kutoa ushauri wa kisheria na maelekezo alidai shahidi na kuongeza
nafikiri wakati umewadia trump amesema katika mkutano wa kisiasa katika eneo la kuegesha ndege huko mji wa moon jimbo la pennsylvania
lakini nimechukua uamuzi wa kuachia madaraka mara moja aliongeza
kikundi cha watu wapatao walifika nje ya makazi ya winnie mara baada ya kifo chake wakiimba na kucheza
pia baadhi ya viongozi wa taifa na wanasiasa walifika nyumbani kwake na polisi wakaufunga mtaa mzima
scott ambaye amekuwa gavana wa florida tangu amempongeza nelson kwa kukubali matokeo ya uchaguzi
unicef imeripoti wiki iliopita kuwa ghasia za kikabila katika jimbo hilo zimewakosesha makazi kiasi cha watoto ndani ya eneo na kusababisha wengine kutafuta hifadhi katika nchi jirani ya uganda
naimani na nato trump amesema alhamisi lakini aliongeza kuwa marekani imekuwa haitendewi haki kwa kutoa huduma ya zaidi ya miongo saba katika ushirika huo akidai kuwa washington ilikuwa inabeba mzigo wa asilimia katika kuisaidia nato ambapo amesema sio haki kwa walipa kodi wa marekani
hoja ya upinzani mchambuzi wa masuala ya siasa prof fulbert namwamba aliiambia sauti ya amerika jumatatu kwamba rais trump ananuia kuonyesha kwamba anatambua umuhimu wa kenya katika eneo linalozingira bahari hindi
mkuu wa mkoa amesema kuhusu zoezi la kupimwa watu wanataka kwenda kupimwa kwa sababu mpaka hivi sasa tunavyo ongea kuna takriban mashoga wasiopungua wanaotaka kuacha biashara hiyo ya ushoga na wanaomba msaada
abiriga ambaye alikuwa na umri wa miaka amekuwa mbunge wa chama tawala cha nrm alikuwa kapteni katika jeshikabla ya kuingia katika siasa
wachambuzi wanasema wajumbe wengi wanaohudhuria mkutano huo huenda wakawa na ukinzani wa mitazamo yenye kushindana juu ya uchumi wa dunia
kitendo hiki cha kinyama kinarudisha azma yetu mpya kwa upande wa marekani na washirika wetu wa afghanistan
ukatili wa taliban hautaruhusiwa kuendelea
marekani imejizatiti kuifanya afghanistan ambayo ni huru kutokana na makucha ya magaidi ambao wanadhamiria kuwashambulia wamarekani washirika wetu na mtu yoyote ambaye hakubaliani na itikadi zao tamko hilo limesema
nchini rwanda na kenya mwaka ulikuwa mwaka wa uchaguzi
wanawake hawakuwa nyuma kujitokeza kugombania nafasi za kisiasa ama kushiriki katika usimamizi wa uchaguzi
mapigano yanaendelea kulipiza kisasi kuliko tangazwa na waziri mkuu theresa may katika bunge la uingereza kumepelekea kuanza kwa vita ya kiuchumi dhidi ya rais wa rashia vladimir putin na kikundi cha watu wachache wenye maslahi ya pamoja cha maafisa wa serikali ya kremlin na wafanyabiashara matajiri wenye ushawishi wa kisiasa
aliongeza kusema haki ya kujieleza ni mojawapo ya misingi ya haki za binadamu inayo heshimiwa nchini humo na kila mtu ana haki ya kujieleza kwa njia huru
haley aliorodhesha kutoka katika ripoti hiyo ambayo bado haijatolewa kwa umma
kati ya yaliogunduliwa ni waliohudhuria mkutano huo katika shule ya ufundi ya diman katika eneo la fall river massachusetts walimpongeza kennedy aliposema kuwa uongozi wa trump umeanzisha mapambano dhidi ya ahadi ya marekani imani ya kuwa sote tunathaminiwa sote tuko sawa na sote tunahitajiana
nafikiri wote wawili ni watu wenye kuipenda nchi yao na wanania ya kuleta mabadiliko na kutatua matatizo mengi yaliyokuwepo zamani amesema
timu ya madaktari imewasili mjini beni kivu kaskazini alhamisi ambako tayari kuna wagonjwa wanne wenye virusi vya ebola tayari kukabiliana na mlipuko mpya wa ebola
majengo mawili yalianguka na maporomoko ya ardhi yalisababisha vifo vya watu katika eneo la mendi mji mkuu wa jimbo la southern highland alisema muuguzi katika hospitali ya serikali ya mendi ambako miili ilipelekwa ili kuhifadhiwa
rais wa msumbiji filipe nyusi anasema taifa limekumbwa na msiba mkubwa kutokana na kifo cha kiongozi wa afonso dhlakama aliyefariki alhamisi akiwa na umri wa miaka katika mji wa gorongosa kutokana na ugonjwa wa kisukari
taarifa hiyo ya jaji roberts imewashangaza wengi wakisema si jambo la kawaida kwa jaji mkuu kutoa jibu la moja kwa moja kwa rais
mahakama ilitoa masharti ya dhamana kwa kila mtuhumiwa kuwa na wadhamini wawili pamoja na ya shilingi milioni sawa na takribani dola za kimarekani
ikulu ya white house imesema hakuna mbunge yoyote au wasaidizi wao ambao walipata majeraha mabaya
kauli hiyo imekuja baada ya agizo lililotolewa ijumaa na waziri mkuu kassim majaliwa
pia wameongeza kuwa katika tukio mmoja mpalestina mwenye silaha alipiga bunduki akiwalenga wanajeshi wa israeli
waokoaji walifanya kazi kwa saa ishirini na nne mfululizo kuiondoa miili ya watu waliokufa kufuatia ajali ya basi iliyotokea nchini peru juzi jumanne
facebook imesema kuwa wateja wake walikuwa wamepewa fursa ya kuamuwa kukubali au kukataa taarifa zao za namba za simu au ujumbe wa maandishi kutumika
imesema kuwa hili lilihitajika kujadidi taarifa hizo kila mara kwa sababu taarifa zilizopitwa na wakati hazina matumizi yoyote kwa ajili ya kutathmini watumiaji wake wake wanaotumia app ya messenger
wizara ya afya nchini uganda imesema hakuna tukio la mgonjwa wa ebola lililo thibitishwa nchini pamoja na kuwepo taarifa kutoka shirika la afya duniani kuwa kuna mgonjwa amethibitishwa kuwa na virusi vya ebola katika kijiji cha kasenyi karibu na fukwe za ziwa albert katika mpaka wa jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc jimbo la ituri
katika katiba ya wananchi wa kenya walikubali kuwa na uchaguzi kila jumanne ya pili ya mwezi agosti inapofika miaka mitano
mkuu wa idara ya makosa ya jinai marekani fb i james comey aliyeondolewa madarakani na rais donald trump amesema kuwa trump hana maadili ya kuwa rais akiongeza upo ushahidi kidogo kuwa trump alizuia utekelezaji wa sheria
imeeleza kuwa wanaharakati hao walikamatwa na watu waliojitambulisha wanatoka idara ya uhamiaji wakiwa katika hoteli waliyofikia jijini dar es salaam jumatano jioni na kuwapekua kisha kuchukua hati zao za kusafiria na kugoma kuzirejesha
mkutano wa ana kwa ana kwa viongozi hao wasiotabirika ambapo kila mmoja alitishia kuharibu nchi ya mwenzie kabla hawajakubaliana kwenda kwenye mkutano ambao umeshangaza dunia
rais trump alisema atafahamu katika dakika ya kwanza ikiwa makubaliano yataweza kufikiwa na kim jong un
katiba ile ya warioba kama wanasiasa wangekubali kushirikiana ina mapendekezo ya wazee ambao wanaweza kuwaita viongozi wakawaambia kwamba hili na hili si sawa alisema lowassa
waandishi wa voa nchini burundi walithibitisha kwamba sitisho hilo lilianza kutekelezwa kama serikali ilivyokuwa imesema
lakini watafiti na watetezi wa wakimbizi hao kwa haraka kabisa wamegusia kuwa wakati idadi ya wakimbizi wakristo ikiwa juu kwa uwiano idadi ya wakristo waislam na watu wa dini nyingine iko chini ukilinganisha na miaka iliyopita
mimi siyo mbaguzi kabisa ambaye utaweza kunihoji alijibu trump swali la mwandishi katika jumba lake la kifahari huko mar a lago florida lilioko ufukweni
wawili hao wamekuwa wakitajwa na vyombo vya habari vya kimagharibi kama wapinzani wa serikali kwa kushirikiana na mahasimu wa serikali walioko uhamishoni
miongoni mwa viongozi walioachiliwa jumapili ni fadlalla burma nasir kiongozi muandamizi wa chama cha upinzani cha umma na sarah nugdallah mwanaharakati mtetea haki za wanawake wa kundi la amal habbani
fuatilia taarifa ya austere malivika akiwa goma huko jamhuri ya kidemokrasi ya congo
robert sergeyevich bovda johnson sirleaf ambaye ni mshindi wa tuzo la amani la nobel hangegombea tena urais kwa sababu haruhusiwi na katiba ya liberia kufanya hivyo
nina imani kuwa katika kesi hii mamlaka zinazo chunguza suala hili zitafikia uamuzi kuwa hakuna chochote kwa sababu hakuna ushahidi
anatolio ndong mba balozi wa equatorial guinea katika umoja wa mataifa na mkuu wa kundi la mataifa ya afrika amesema nikki haley amesikitishwa na matokeo ya matamshi hayo
baraza la usalama la umoja wa mataifa lajadili vikwazo vya eritrea
jumatano 
kura ya maoni hiyo inawataka wapiga kura kusema ndiyo au hapana juu ya mabadiliko ya katiba ambayo yatamwezesha nkurunziza kugombea tena nafasi ya urais kwa miaka saba kuanzia 
gavana wa jimbo la plateau lilioko eneo la kati nigeria amepitia tena idadi ya vifo vilivyotokea mwisho wa wiki vilivyotokana na mapigano kati ya waislam wafugaji walio wengi na wakristo wanaojishughulisha na kilimo
mwenyekiti wa mashauri hayo ya kupiga vita mauaji ya halaiki damascene bizimana aliliambia bazara la seneti kwamba kuna timu ya wajumbe wa unesco watakaoshiriki kwenye sherehe za maadhimisho ya wiki moja ya kumbukumbu ya mauaji ya halaiki na wajumbe hao watazuru vituo hivyo vitatu ili kuvitathmini iwapo vinatimiza masharti yatakayo wezesha kugeuzwa kuwa sehemu ya urithi wa dunia
huku wasi wasi ukiwa umetanda kuwa huenda serikali kuu ya marekani ikafungwa kuanzia saa sita usiku wa ijumaa rais wa marekani donald trump ameakhirisha safari yake ya kwenda mapumzikoni huko florida akisubiri baraza la seneti kuidhinisha mswaada wa muda wa matumizi ya fedha
februari kenya ilipewa hadhi ya kwanza almaarufu category one status na serikali ya marekani
kati ya julai na agosti kq lilipokea hati za haki za trafiki za marekani kuingiza ndege zake uwanja wa ndege wa jfk new york na october uwanja wa ndege wa jkia ulifanyiwa ukaguzi na idara inayosimamia safari za anga ya marekani faa kabla kuwezeshwa kuwa kituo cha mwisho cha ndege zake kuondoka kenya
mkurugenzi wa uchaguzi wa nec ramadhan kailima amesema ili wakala akamilike lazima awe na barua kutoka kwenye chama chake ale kiapo na awe na barua ya utambulisho kutoka kwa msimamizi wa uchaguzi kwenda kwa msimamizi wa kituo
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
afisa wa riadha wa ngazi ya juu wa zamani nchini kenya david okeyo amefungiwa kushiriki katika shughuli za michezo maisha yake yote na kutozwa faini ya dola za marekani baada ya kukutikana na makosa ya kuelekeza maelfu ya dola zilitolewa kwa ufadhili kwa ajili ya matumizi yake binafsi
mifuko miwili hiyo mipya ni mfuko wa hifadhi ya jamii wa sekta binafsi na isiyo rasmi nssf na ule wa wafanyakazi wa umma psssf
waziri mkuu wa israel benjamin netanyahu uchunguzi wa shirika la fbi unajikita juu ya jina la james earl ray ambaye alama zake za vidole kwa mujibu wa wachunguzi zilikuwa zinafanana na alama zilizopatikana katika bunduki aina ya rifle iliotumika kumuua king
mtu ambaye alikuwa amehukumiwa tayari kwa wizi wa kutumia silaha alikuwa ametoroka jela ya jimbo la missouri mwaka uliopita
siku ya alhamisi iliyopita mungano huo unaongozwa na saudi arabia ulianzisha mashambulizi ya anga na ya nchi kavu katika lengo la kuuteka mji wa hodeida kwenye bahari ya sham unaodhibitiwa na wapiganaji wa kihouthi
hali hiyo inaweza kutatuliwa tu iwapo wamiliki wa usafiri wa abiria watakaa chini na kutafuta suluhu ya kudumu gideon moi amesema
hatua hiyo ya kupeleka ujumbe maalum pyongyang moon alikuwa anarejesha ukarimu uliofanywa na kim jong un katika uamuzi wake wa kupeleka ujumbe wa ngazi ya juu akiwemo dada yake kim yo jong kuhudhuria michezo ya olympics huko pyeongchang
hata hivyo kitu cha kwanza maseneta alhamisi watapitia ripoti ya idara ya upelelezi ya makosa ya jinai fbi juu ya shutuma dhidi ya kavanaugh kwamba alimnyanyasa kingono wakati wakiwa vijana na kuwa alimvulia nguo mwanamke mwengine wakati akiwa mwaka wa kwanza chuo kikuu
wakati huo huo kituo hicho kiliripoti kwamba vikosi vya syria vilikuwa vinakabiliana na vile vya muungano wa nchi hizo tatu kufuatia shambulizi hilo
uchaguzi mkuu wa alisema maendeleo bila siasa ni kujidanganya ilani zinatungwa na wanasiasa huwezi kutenganisha siasa na taasisi za dini aliongeza
mshauri wa uchumi wa ngazi ya juu gary cohn anaondoka ikulu ya white house baada ya kutofautiana na rais donald trump juu ya sera za biashara ikiwa ni tukio la karibuni katika mtiririko wa wale waliojiondoa kutoka ofisi hiyo ya rais iliyoko magharibi ya jengo la ikulu
nafikiri uandishi wa habari za uchunguzi katika dunia siku zote ni jambo hatarishi hususan somalia ni eneo lenye hatari
kwa hivyo ukifanya kazi kama hii somalia siyo jambo rahisi
vyombo vya habari ambavyo vinafadhiliwa na kikosi maalum cha jeshi cha republican guards irgc nchini iran wiki hii vilitangaza mahojiano na waandamanaji wenye hasira waliokerwa na kupanda kwa bei za bidhaa
rais donald trump amesema amepewa muhtasari kamili juu ya sauti iliyokuwa imerikodiwa ya mauaji ya mpinzani huyo ambaye ni mwandishi wa habari yaliyotokea katika ubalozi mdogo huko istanbul mwezi octoba lakini hana nia ya kusikiliza sauti hiyo iliyorikodiwa kwa sababu ya ukatili wa kile kilichotokea kama kinavyo sikika
waziri wa e
c sisi mabalozi wa zamani wa marekani katika nchi za afrika tunaandika kuelezea wasi wasi wetu mkubwa sana kuhusiana na ripoti juu ya matamshi yako ya karibuni kuhusu nchi za kiafrika na kuthibitisha umuhimu wa washirika wetu na mataifa takriban ya afrika barua hiyo imesema
kama mabalozi wa marekani wa nje ya nchi tumeona afrika yenye mambo mengi na utamaduni tajiri sasa yenye ustahmilivu na ukarimu mkubwa na huruma
wanasiasa wa upinzani wamekuwa wakipinga tarehe anayodai kuzaliwa museveni wakisema kwamba ni njama tu ya kujipungizia miaka
wanasiasa wa upinzani wanadai kwamba museveni alizaliwa desemba 
wataalamu wa mitandao wanasema kuwa afrika ndio hasa iko katika hatari kwani matumizi ya intaneti na teknolojia ya simu zinaongezeka kwa kasi wakati usalama wa mitandao katika bara hilo haulingani na kasi hiyo ya uhalifu
rais moon wa korea kusini akutana na dadaye kin jong un
zoezi la kuwatafuta wahanga ilikuwa limalizike alhamisi lakini msemaji wa kitengo cha maafa cha taifa amesema limeongezwa muda hadi ijumaa kwa maombi yaliyoletwa na familia hizo ambazo bado wanaendelea kuwatafuta ndugu zoa wapenzi
shirika la habari la associate press linaripoti kuwa kwa mujibu wa matakwa ya wilson hakutakuwa na ibada ya mazishi
badala yake sherehe ya kutambua mchango wake wakati wa uhai wake inawezekana ikafanyika februari mwezi wa siku yake ya kuzaliwa
wachambuzi wa siasa za rwanda wanasema kwamba hatua ya baraza la mawaziri kuwaachia huru wafungwa jumamosi inafuatia tetesi kuwa jumuiya za kimataifa imeitaka rwanda kuwaachilia huru wapinzani wa rais paul kagame
hii ni mara ya pili kwa mugabe mwenye umri wa miaka kukosa kufika mbele ya kamati hiyo ili kujibu maswali
tangu marufuku hiyo itolewe na ntsa mamlaka hiyo imekua ikipokea cheche za maneno kutoka kwa wakenya katika mtandao wa twitter sawia na wabunge muungano wa wamiliki wa magari ya uma pamoja na washikadau wengine wa uchukuzi
siku ya mashujaa ilianza mwaka mara tu baada ya kumalizika vita vya wenyewe kwa wenyewe wakati kundi la watumwa waliokuwa huru walipoadhimisha kile kinachojulikana kama kumbukumbu ya kwanza ya wale waliokufa katika vita vya taifa
masuala mengine yatakayojadiliwa ni pamoja na njia mpya za kuimarisha kilimo barani afrika sayansi na teknolojia uongozi bora na kadhalika
amesema kujiuzulu kwa raab ni moyo upi kitendo chake cha kujiuzulu kinampa mtu yoyote katika sehemu hii au nchi hii nkurunzinza ameongoza nchi hiyo kwa kipindi cha miaka hadi sasa na wapinzani wake wamekuwa wakimtaka aachie madaraka kwa sababu ni kinyume cha sheria kugombea nafasi ya urais kwa mara nyingine
mwaka huu hali ya ukosefu wa usalama wa chakula utawaathiri zaidi ya watu milioni saba takriban asilimia ya idadi ya watu nchini humo kama hawatapatiwa msaada wa endelevu inasema umoja wa mataifa
maafisa wa serikali ya uingereza wanauwezo chini ya sheria ya fedha zinazotokana na uhalifu kuanza kuchukua hatua kukamata rasilimali za urusi
mwaka besigye alifanya mazungumzo na mugisha muntu yaliyolenga gazeti la new york times la marekani limeripotikuwa jumamosi prince alwaleed bin talal mwekezaji mashuhuri wa saudi arabia kuliko yoyote na mmoja wa watu matajiri sana ulimwenguni aliibuka akionyeshwa katika video iliyorikodiwa akitembelea hoteli yake ya kifahari the ritz carlton hotel huko riyadh ambayo amesema yalikuwa makazi yake kwa miezi kadhaa iliopita
viongozi hao wawili walikutana mjini davos uswizi pembezoni mwa mkutano wa baraza la uchumi duniani ambao pia unahudhuriwa na viongozi na watu mashuhuri duniani
 p
m king anatangazwa kuwa amekufa
machafuko yanaibuka katika miji mikuu zaidi ya nchini marekani
rais lyndon b
johnson anatangaza hali ya hatari
trump alikataa kueleza masharti hayo lakini alisema kuwa hilo la kuondolewa silaha za nyuklia korea kaskazini lazima lifanyike
hakuna mageuzi ya kisasa wanayoweza kuleta
museveni ana tume ya uchaguzi na mahakama ya rufaa
hata wakipata ufuasi wa wapiga kura wote hawawezi kuleta mageuzi amesema rwomushana
namuddu anasema kuwa kirumira alikuwa mtoto wake wa tatu kati ya watoto sita
merkel amesema hivi sasa tumeona mabadiliko makubwa ya mahusiano kati ya ujerumani na marekani na umoja wa ulaya eu na marekani wakati ambapo uingereza ufaransa na ujerumani zinamaoni kuwa mkataba dhidi ya silaha za nyuklia za iran ni mkataba ambao unamapungufu lakini ni lazima tuheshimu mkataba huo
 dotto rangimoto alishinda kwenye kitengo cha ushairi kwa mswada wake wakati wakipitisha mkataba huo wenye kurasa na kurasa zenye kuambatana na matamko ya kisiasa ambayo yanatoa mipaka ya mazungumzo juu ya uwezekano wa makubaliano ya biashara huru kati ya uingereza na umoja wa ulaya wapinzani wenye nguvu london wametengeneza mikakati ya kuharibu makubaliano hayo
pia aliwaambia waandishi kwamba marekani sasa huenda ikaanza kusimamisha na kupekua meli zinazo safirisha mizigo korea kaskazini
wake miundombinu ya usalama wa mitandao bado nchi nyingi za afrika hazijaweza kuwa nayo na zile ambazo wameweza kuwa na miundombinu hiyo bado iko katika hatua ya mwanzoni kabisa ameeleza bwabwa
kesi hiyo inatokana na uchunguzi uliofanywa na idara ya kuzuia madawa ya kulevya ya marekani ndani ya kikundi cha akasha ambacho vyombo vya usalama vya marekani vimeeleza kuwa ni walanguzi wakuu wanaohusishwa na mashamba ya mmea aina ya poppy huko afghanistan unaoleta madawa hayo katika miji ya ulaya na marekani
trump alitangaza mwezi may kuwa anaiondoa marekani kutoka katika makubaliano yaliyo kuwa yamefikiwa na utawala wa obama na kusainiwa na iran na mataifa makubwa sita
joe sang mkurugenzi mkuu wa kampuni ya bomba la mafuta la kenya na wenzake watano wamefunguliwa mashtaka wakituhumiwa kutumia vibaya madaraka yao kesi hiyo ikihusishwa na upotevu wa fedha katika ujenzi wa kituo cha kushushia mafuta magharibi mwa kenya yenye thamani ya shilingi bilioni 
 milioni kiwango ambacho kimevuka bajeti ya awali iliyokuwa imepangwa kutumika
polisi jumatatu wamesema watu watatu walikufa na vifo viwili kati ya hivyo vinachunguzwa
muda mfupi baada ya kujiuzulu kwa johnson may alilihutubia bunge la nchi hiyo na kutetea hatua anazozichukua katika mchakato mzima wa brexit
januari bunge lilipitisha sheria ya hifadhi ya jamii ambayo pamoja na mambo mengine iliunganisha mifuko ya hifadhi ya jamii kutoka sita na kuwa miwili
mifuko iliyokuwa awali ni mfuko wa pensheni wa lapf mfuko wa pensheni wa pspf mfuko wa pensheni wa ppf mfuko wa pensheni wa wafanyakazi wa serikali gepf na nssf
gavana wa new york andrew cuomo amewaambia waandishi wa habari kuwa bomu pia lilikuwa limetumwa katika ofisi yake
mkurugenzi mtendaji wa shirika la umoja wa mataifa la kupambana na hiv unaids michel sidibe ametangaza kwamba atastaafu mwezi wa juni miezi sita kabla ya muda wake kumalizika
rwanda iliamua kingereza kama lugha muhimu kwenye sekta yake ya elimu na kujiunga na jumuiya ya madola commonwealth
trump walikutana mara ya mwisho na kenyatta tarehe mei nchini italia wakati wa kongamano la kilele la mataifa saba tajiri zaidi duniani g ambapo alikuwa amealikwa pamoja na viongozi wa ethiopia na nigeria
akizungumzia zaidi uchunguzi wa shambulizi hilo lissu amesema mazingira ya shambulizi hilo yako wazi kiasi kwamba hadi sasa kungekuwa kumepatikana maendeleo ya kujua nani waliohusika
pesa hizo hutoka kwa kampuni ya marekani ya kutengeza vifaa ya michezo nike ambayo hutoa kwa mshindi wa dhahabu kwa mshindi wa fedha na kwa wanaopata medali ya shaba
aidha wizara imesema kuwa serikali ya tanzania ingependa kutumia nafasi hii kukumbusha na kusisitiza kwamba itaendelea kuheshimu mikataba yote ya kimataifa inayohusu haki za binadamu ambayo imesaini na kuridhia
trump alisema bado hawajatoa tathmini yeyote ni mapema mno
hiyo ilikuwa ni ripoti ya awali lakini pia inawezekana
tutaona na tutakuwa na ripoti iliyokamilika jumanne
trump alisema wakati huo huo hatua zinachukuliwa dhidi ya watu wanaojulikana kwa hakika walihusika katika tukio hilo
tumepokea kauli hiyo kwa furaha kubwa imepita miaka tukiomba umoja wa mataifa kuachana na matumizi ya jina potofu ambalo halikuwa na uhalisia wa kile kilichofayika hapa ni vema sasa kama hatimaye wameweza kutambua kuwa jina lililokuwa likitumiwa lilikuwa batili
vyanzo vya habari vimesema kuwa maafisa hao wanasema wahamiaji hao wa somalia wameamua kufanya jaribio la mwisho kufikia kwenye fukwe za ulaya
wakili george kithi hata hivyo anasema kwamba huenda maombi ya muungano wa mawakili yakakosa kusikilizwa
wakenya wana matatizo ya kutosha wanayostahili kuandamana huko sio kuingilia mambo yetu
tuna ushahidi kwamba mashirika yasiyo ya kiserikali yanatumika kutuvuruga kwa kulipa vyombo vya habari vijana na wanasiasa
pia kuna madai ya kuwa wabunge walijikusanya katika makundi kadha kuwatetea viongozi mawaziri wanaotoka katika maeneo yao
wakuu wa paris wanasema waandamanaji wamesababisha hasara kubwa kwa kuvunja maduka na kupindua magari ya umma na watu binafsi
rais trump aliandika kwenye twitter maombi yangu yaindee familia ya seneta mccain
tathmini ya cia iliyoripotiwa kwanza na gazeti la the washington post siku ya ijumaa inapingana na saudi arabia ambapo mwendesha mashtaka wa cheo cha juu siku moja kabla alisema mwana mfalme hakuhusika katika mauaji ya jamal khashoggi
maafisa wa marekani wanasema cia ilihitimisha kwamba maafisa wa saudi arabia katika serikali ya saudi arabia walikwenda istanbul na walimuuwa kashoggi ndani ya ubalozi mdogo wa saudi arabia huko uturuki
idadi isiyo julikana ya watu wamepoteza maisha kufuatia maporomoko ya matope katika wilaya ya bududa mashariki mwa uganda karibu na mlima elgon katika kile maafisa wanataja kuwa ni maporomoko makubwa na hatari kuwahi kushuhudiwa
nyumba ninayokaa ni sehemu ya nyumba za serikali ambayo nilipangishiwa na bunge kwa kuwa mimi ni mbunge na pia ni mnadhimu mkuu wa kambi ya upinzani bungeni
jaji ameamrisha washukiwa hao wakae ndani na uamuzi wa kuachiliwa kwa dhamana utafanyika jumatatu wiki ijayo
msingi wa tuhuma hizo ameongeza kuwa wakati atakapokutana na kim inawezekana nikaacha mkutano kwa haraka au tunaweza kukaa pamoja naye na kufikia makubaliano ya kipekee kwa manufaa ya dunia
mnamo septemba gari la kujitoa muhanga liliharibu ofisi ya makao makuu ya wilaya ya jirani wa hawlwadag na kuuwa watu watatu
katibu mtendaji wa chama kilichoko madarakani pprd emmanuel ramazani shadary nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc aliyeteuliwa jumatano kuwa mgombea kiti cha urais katika uchaguzi mkuu wa disemba alizaliwa novemba katika mkoa wa maniema
drc ina fursa ya kuwa nchi tajiri kuliko zote duniani lakini imeathiriwa na miongo mingi ya vita na ufisadi amesema mbunge huyo bass
balozi wa markeni nchini kenya robert godec anaeleza kuwa kukabidhiwa idhini hii rasmi kenya airways ni ishara ya mashauriano mapana yenye ufanisi na mahusiano bora kati ya nairobi na washington
george goltzer wakili wa baktash akasha alikataa kutoa maoni yake
wakili wa ibrahim akasha hakuweza kupatikana wakati huo
bunge la marekani litakuwa na fursa ya kumaliza kufungwa kwa baadhi ya idara za serikali kuu baadae alhamis wakati wabunge wanarudi kutoka likizo fupi ya christmas
lakini fursa hiyo inaonekana finyu ya kupitisha mswaada wa matumizi ambao bunge na rais trump wanaweza kuunga mkono
kwa yeyote mwenye taarifa anaweza kuwasiliana na familia hiyo kupitia namba za simu na 
mgogoro pia umezuka katika jimbo la kati kati la kasai baada ya chifu wa kijadi kamwina nsapu aliyekua anapinga utawala wa rais joseph kabila kuuwawa septemba mwaka 
ripoti hiyo imewataja daniel yona maokola majogo marehemu abdallah kigoda nazir karamagi na william ngeleja ambao wote kwa vipindi tofauti waliwahi kutumikia iliyokuwa wizara ya nishati na madini
mwezi uliopita rais wa marekani donald trump alirudisha vikwazo upya dhidi ya zimbabwe na kuweka utaratibu ambao nchi inatakiwa kufuata ili vikwazo hivyo viondoshwe
tafiti ya sita ya kila mwaka juu ya hali ya ugaidi duniani iliochapishwa na taasisi yenye kuangalia hali ya uchumi na amani yenye ofisi zake sydney iep imesema vifo vinavyotokana na ugaidi vimepunguwa duniani kwa asilimia mwaka ikiwa ni mwaka wa tatu mfululizo idadi ya vifo hivyo kupungua
katika taarifa iliyotolewa na ikulu ya msumbiji ijumaa imeeleza kuwa rais nyusi amesema ni pigo kubwa kwake kwani walikuwa wamefikia makubaliano ya hivi karibuni ya kutanzua matatizo ya nchi kuleta mabadiliko ya katiba na kumaliza uhasama wa miaka mingi kati ya chama tawala cha frelimo na renasmo
hivyo basi serikali inalojukumu la kumlinda kila mtu nchini tanzania na kuheshimu haki zao za kibinadamu bila ya kuwabagua
ninafahari kubwa kwa washindi wetu amesema mkurugenzi wa voa amanda bennett
mafanikio haya yanaonyesha upeo wa vipaji na umahiri ulionyeshwa na waandishi wetu ambao wanafanya kazi kwa bidi kila siku katika mazingira hatarishi kwa maisha yao kuuletea ulimwengu wa wafuasi wetu habari mpya za ukweli na zenye mfuto
kama wewe ni waziri nimekuteua mimi unaacha kuwaajiri wazawa walionipigia kura unaenda kuchukua watu wa nje hili halikubaliki amesema rais
bashir ambaye amekuwa madarakani kwa takriban miaka aliwahi kusema siku za nyuma kuwa angeachia madaraka ifikapo mwaka na alikuwa hajaweka wazi dhamiri yake ya kugombania tena
tangu makubaliano hayo kutiwa saini mjini addis ababa ethiopia kumekuwa na visa vingi vyo ukiukaji vilivyoripotiwana vinavyotekelezwa na pande zote mbili
ujumbe huo wa watu ambao umeongozwa na mshauri wa juu wa usalama wa taifa wa moon chung eui yong uliwasili pyongyang baada ya usafiri wa nadra wa ndege kufanyika kutoka seoul
pia wanasisitiza kwamba serikali ya kenya ifuate sheria kuhusu njia sahihi za kuwahamisha watu kwa mashauriano na ushirikiano kwa ajili ya maendeleo
msemaji wa idhara ya safari za anga abdel hafez rahim amesema kwamba ndege za safari za kimataifa zinaelekezwa kutua katika uwanja wa port sudan
katika siku za hivi karibuni maelfu ya raia wa venezuela wamelazimika kukimbilia nchi jirani kutokana na hali ngumu ya maisha nchini mwao
wakati kesi ikisikilizwa iliochukua muda mfupi jaji themba sishi amesema zuma alikuwa huru lakini ajihadhari
by mashtaka yanayomkabidhi mnamo mwaka aliunda umoja wa wahubiri wa billy graham katika juhudi za kusambaza neno la mungu kupitia kile kilichokuja kuwa maarufu hivi leo kama crusades mahubiri ya mfululizo ambayo hufanyika katika viwanja mbalimbali
mpaka mchana wa jumatatu jeshi la polisi linaendelea kumshikilia katika kituo kikuu cha polisi dar es salaam na hajapatiwa dhamana pamoja na daktari wake kuwathibitishia polisi kuwa halima ni mgonjwa imeeleza taarifa hiyo
utawala wa kiir ulibadilisha idadi ya majimbo yaliyokuwepo hapo kutoka hadi 
tunatambua kuwa mfumo wa biashara za kimataifa unakabiliwa na changamoto ambazo hazijawahi kutokea
tunasisitiza umuhimu wa kuwa na uchumi wa dunia uliokuwa wazi tamko hilo lililokuwa limesainiwa na viongozi watano limesema
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo anatarajiwa kurejea pyongyang jumapili oktoba kwa mazungumzo na kiongozi wa korea kaskazini kim jong un
miguna alikuwa amezuiliwa kwenye uwanja wa ndege wa kimataifa wa jomo kenyatta kwa zaidi ya saa 
ripoti iliyoandikwa kwenye gazeti hilo imetajwa na wachambuzi kama hatua ya hivi karibuni kabisa ya kampeni kabambe iliyopangwa na ankara dhidi ya riyadh ikikusudiwa kuwafichua waliohusika kwa kifo cha mwandishi huyo aliyekuwa mosoaji mkubwa wa utawala wa ufalme wa saudia
katika mkutano na wana habari david shearer wa tume ya umoja wa mataifa nchini sudan kusini amesema kutia saini waraka hakutoshi
suala la kweli ni jinsi tunatekeleza vipi katika sehemu husika shearer amesema
wakili huyo alisema alikataa kwendelea na safari hadi london kwa sababu alikuwa mgonjwa
mwanaharakati huyo aliyezua utata alituma picha zilizomuonyesha akiwa kwenye hospitali moja mjini dubai
hatimaye tucta iliibuka na kupinga kanuni hiyo kuwa itasababisha maumivu makali kwa wastaafu huku ikisisitiza kuwa miongoni mwao wanaweza kukumbwa na maradhi ikiwamo msongo wa mawazo na hata kupoteza maisha
kutokana na upungufu huo bei ya tunda hilo maarufu linalofahamika kama avocado imepanda sana
imekuwa kama mazoea kwa viongozi wa jeshi la updf kuomba msamaha baada ya kuwadhulumu waandishi wa habari na baadaye kurudia dhuluma hizo hizo baada ya muda mfupi amesema sempala
rais wa kongamano la kila mwaka la utalii wa kimataifa skal congress susanna saari ambaye ni raia wa finland amehutubia watalii zaidi ya kutoka nchi waliofika mombasa kuhudhuria kongamano hilo
kesi hiyo inasikilizwa katika mji wa mbale kilomita mashariki mwa mji wa kampala
wakati huo huo trump anategemewa kusukuma ajenda yake ya marekani kwanza ambayo imepelekea marekani kutoza ushuru katika baadhi ya bidhaa zinazoingizwa nchini humo na akitaka kufanya marekebisho ya makubaliano ya uchumi wa dunia
ndege ya kivita ya stratofortress ilifanya operesheni zake katika bahari ya south china na bahari ya hindi septemba na kikosi hicho cha anga cha pacific cha jeshi la marekani kimesema katika tamko lake wiki iliyopita
ndege aina ya b iliruka kutoka guam katika zoezi la mafunzo la kawaida tamko hilo limesema
mjumbe maalum wa umoja wa mataifa martin griffiths anasema hivi sasa ana matumaini ya kupanga mazunguimzo kati ya serikali na wahouthi mwezi huu
gazeti la daily nation limeripoti kwamba kufikia alasiri ya leo saa za kenya hatima ya miguna bado haikuwa ikijulikana na kwamba bado yuko kwenye uwanja wa ndege
vyanzo vingine vya habari vimeeleza kuwa prince david wasajja ndugu wa mfalme wa buganda uganda kabaka ronald mutebi alikuwa pia kwenye boti hiyo lakini aliokolewa
pinkston anasema moon jae in akiwa rais wa tatu wa korea kusini kutembelea pyongyang tangu kumalizika vita vya korea anakabiliwa na shinikizo kikubwa cha kumshawishi na kuhakikisha kiongozi mwenzake kim jon un anachukua hatua za dhati kwa vitendo
shirika la habari la reuters lilripoti jumapili kwamba wengi wa wanaume hao mia mbili ambao wako karibu kuachiliwa wamekuwa wakizuiliwa kwenye jela iliyo jangwani katika kipindi cha miezi michache iliyopita wakisubiri kuhamishiwa nchini uganda
katika miezi michache iliyopita kim alibadilisha msimamo wake wa kukataa mazungumzo alipotangaza korea kaskazini ni taifa lenye silaha za nyuklia
pia linalo tiliwa mashaka ni ukusanyaji wa taarifa za watumiaji unaofanywa na facebook kwa watumiaji wa vifaa vya android ambako ilikuwa imeweka rekodi ya number za simu zilizokuwa zimepigwa na ujumbe uliokuwa umetumwa kwa kuiwezesha kampuni hiyo kutoa mapendekezo yao kwa watumiaji ni namba gani za mawasiliano ziwekwe mwanzoni katika app ya messenger
waandishi wa habari hapa wameweza kuibua vitendo vya ufisadi uvunjifu wa haki za binadamu makundi ya kivita madawa ya kulevya na uhalifu wa wanyama pori na matendo mengine yasiokubalika kisheria
ndege za kivita za nchi za ulaya na manuari za kijeshi zilishambulia kwa makombora vituo vitatu vya silaha za kemikali nchini syria shambulizi la awali ambalo linaweza kugeuka kuwa ni muendelezo wa kampeni ya kijeshi dhidi ya serikali ya rais bashar al assad na wanao muunga mkono
kwa muda mrefu merkel ambaye kwa mara ya kwanza aliingiaa mamlakani mwaka wa amekuwa katika mstari wa mbele kuunga mkono sera ya uhamiaji inayoruhusu wakimbizi na wahamiaji kupata hifadhi katika nchi za bara ulaya ikiwemo ujerumani
njia tatu zakuendeleza mchakato zuma alifutiwa mashtaka hayo muda mchache kabla ya kuwa rais mwaka 
aliyekuwa rais wa tanzania jakaya kikwete jumatano aliuambia mkutano mkuu wa umoja wa afrika kwamba wakati wa maneno matupu kuhusu kuwashirikisha wasichana katika masomo ya teknolojia na sayansi umekwisha na kwamba ni wajibu wa serikali za nchi wanachama kufadhili programu za elimu maarufu stem na kuwaangazia wasichana sambamba na mapendekezo ya tume ya umoja huo
mpaka wakati huu sababu za kuanguka ndege hiyo hazijaweza kufahamika
serikali ya tanzania imefuta leseni zote za kuhodhi maeneo ya madini na wamiliki wake wametakiwa kuomba upya wakizingatia sheria ya madini na kanuni zake
balozi huyo na baadhi ya wanachama wa baraza la usalama wamesema marekani inaingilia kati masuala ya ndani ya iran
kama kitu mnachokidai kiliweza kusababisha watu kugombana na askari hadi mauaji yakatokea hicho kitu hakitusaidii kama nchi amesema
trump na mkewe walisimama kwa takribani dakika moja kabla ya rais trump kumpigia saluti marehemu bush na kisha trump aligeuka na kuondoka na mkewe
jengo la bunge lipo wazi kwa ajili ya waheshimiwa na raia wa kawaida kutoa heshima zao hadi jumatano
imeandikwa na mwandishi wa voa patrick nduwimanarais wa zamani wa zimbabwe robert mugabe ameonyesha hasira jumapili dhidi ya chama chake cha siasa alichokiasisi na kusema hawezi kukipigia kura chama tawala cha zanu pf katika uchaguzi wa jumatatu
kiongozi wa upinzani wa cahama cha upinzni cha zimbabwe mdc nelson chamisa
tukio hilo lilijiri masaa kadhaa baada ya kalonzo musyoka na viongozi wengine wa nasa kushindwa kuhudhuria shughuli za uapishwaji katika viwanja vya uhuru park
eneo la kusini mwa jangwa la sahara linaendelea kufanya vibaya kulingana na orodha ya kila mwaka ya transparency international huku somalia ikiwa katika nafasi ya chini kati ya mataifa kwa mwaka wa mfululizo
kuachiwa huru kwa wawili hao sambamba na maelfu ya watu wengine umekuja siku moja baada ya baraza la mawaziri chini ya uongozi wa rais paul kagame kutangaza uamuzi huo
na nyinyi ni mashahidi mwenyekiti amesema kumekuwa na makatibu wakuu wengi tangu ccm izaliwe
kumekuwa na makatibu wakuu saba kwa hiyo sio ajabu na katibu mkuu wa sasa akiachia ngazi apatikane katibu mkuu mwengine
juni iliyopita magufuli ambaye alipewa jina la tingatinga alichukuwa hatua zaidi kutangaza kuwa wanafunzi wajawazito hawataruhusiwa kurejea mashuleni baada ya kujifungua
kikundi cha islamic state kimedai kuhusika na tukio hili katika mji mkuu wa ufaransa
hata hivyo rais trump amevishutumu vyombo vya habari na wasimamizi wa mashtaka kwa kuendelea kufanya uchunguzi ili kubaini iwapo alishirikiana na russia katika uchaguzi mkuu wa urais wa mwaka akisema habari zinazoandikwa na vyombo vy ahabari ni za uongo na kwamba uchunguzi dhidi yake ni hatua ya kumuwinda
mwenyekiti chebukati amekataa kata kata kuwaruhusu kurejelea majukumu yao na kusisitiza kuwa tume hiyo haina afisi za kuwarudisha wafanyakazi wa zamani
jamil mukulu najib balala trump aliripotiwa kutoa matamshi hayo huko white house wakati wa mkutano wiki iliyopita kuhusu suala la uhamiaji
aliripotiwa kuwalinganisha wahamiaji kutoka haiti el salvador na afrika akifananisha wanatokea kwenye nchi kama shimo la choo
nafahamu kuwa kenya inatizama masuala haya kwa umakini wa hali ya juu
vyombo vya habari huru na binafsi ni muhimu katika kulinda demokrasia na kuwapa wananchi wa kenya imani na serikali yao ameongeza
mwandishi huyo mjini goma ameeleza kuwa mashambulizi hayo yalitokea usiku wa kuamkia ijumaa
mimi ni jaji niliye na uhuru wangu kavanaugh mwenye umri wa miaka ameiambia kamati ya sheria ya baraza la seneti
mimi ninawajibika kwa katiba ya nchi na katiba ndiyo inanifanya mimi niwe jaji huru ambaye nalazimika kufuata sheria kama zilivyoandikwa
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire voa washington dctakriban wahamiaji hawajulikani walipo wakiaminika kwamba wamekufa maji baada ya boti walimokuwa wakisafiria kuzama baharini nchini guinea bissau
jeshi hilo limesema halijaweza kujua silaha hizo zilitokea wapi ambazo hivi sasa wanazishikilia
yeye ni rais wa kwanza wa marekani aliyeko madarakani kuhudhuria mkutano huu tangu alipohudhuria bill clinton mwaka 
kaitka hotuba yake siku hiyo ya kumbukumbu inayofanyika kila mwaka kumuenzi nelson mandela obama alitoa sifa nzuri ya maendeleo na usawa yalioletwa na viongozi kama vile marehemu mandela na kisha kulinganisha na kile alichokiita siasa za siku hizi za ajabu na zisizoeleweka
pompeo amesema saudia imeahidi kumwajibisha mtu yoyote aliyehusika na kutenda kosa lolote litakalo gundulika katika uchunguzi huo bila ya kumwacha yoyote anayehusika na mauaji hayo hata ikiwa ni wanafamilia wa ufalme wa saudia
mazungumzo ya sweden ni ya kwanza katika kipindi cha miaka miwili kufuatia vita vya uharibifu kati ya muungano wa wanajeshi wa saudi arabia wanaounga mkono serikali na waasi wa houthi wanaoungwa mkono na iran
ripoti hiyo iliyo andikwa kwa msaada wa zaidi ya dazeni ya wakala za serikali ya marekani na idara zake mara kadhaa inakinzana na matamko na sera za rais wa marekani donald trump
rais magufuli trump amesema ijumaa kuwa william barr ambaye alikuwa mwanasheria mkuu wakati wa utawala wa hayati rais wa zamani george h
bush ni chaguo lake akimuelezea kama mtu mwema na mtu mahiri
kesi inayowakabili ni ya madai kuwa walitumia lugha ya fedheha dhidi ya rais john magufuli
ukur yattany lebaserikali ya jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc imesema ijumma kwamba imeamua kufungua sehemu ya hifadhi za taifa za virunga na solanga ambako ni makazi ya sokwe na wanyama wengi ambao ni nadra kwa uchimbaji mafuta
baraza la usalama la umoja wa mataifa un lilikuwa halikuweka vikwazo vya silaha dhidi ya sudan kusini hadi julai zaidi ya miaka minne ya kuwepo vita ambavyo viliuwa takribani watu 
hatua hii inatokea wakati china na russia zinaongeza shughuli zao za kijeshi barani afrika
mwaka umekuwa si mwaka mzuri kwa mataifa ya afrika kuhusiana na suala la rushwa lakini huenda hilo likabadilika mwaka huu wa 
yatima ni mtoto ambaye wazazi wake wawili wamekufa
bila ya wazazi yatima bila shaka mara nyingi hujihisi mpweke duniani
hakuna mtu ambaye anajitokeza kuwasimamia tuseme hilo
maziko ya king yanafanyika huko katika kanisa la ebenezer baptist church mjini atlanta jimbo la georgia
zaidi ya watu wanashiriki katika maziko yake na jeneza lake likitembezwa mji mzima kwa gari la farasi
ni pendekezo la pili ambalo linajulikana kama kodi ya mitandao ya jamii ambayo inachochea mjadala mkubwa
cuba ina mfumo wa afya unaosifika duniani kote
serikali ya myanmar imesema katika tamko lake kuwa familia tano zimekamilisha taratibu za kurejea nchini humo na hivi sasa wanaishi kwa muda na ndugu zao katika mji wa maungdaw karibu na mpakani kati ya myanmar na bangladesh
mwandishi wa voa anaripoti kuwa maafisa wa usalama ethiopia walimkamata mwandishi wa habari eskinder nega kwa mara tisa kwa shutma ambazo zinajumuisha uhaini ugaidi na mauaji ya halaiki
waganda wamekuwa wakilalamika juu ya kuongezeka kwa uhalifu katika miaka ya karibuni hasa kuzunguka mji mkuu kampala
akizungumza wakati wa ziara yake japan cavusoglu amewaambia waandishi wa habari kuwa uturuki imesema saudi arabia na nchi nyingine ambazo zina maslahi na ripoti hizi wamepewa fursa ya kuziona
wanajeshi wetu wanapigana kwa pamoja na wale wa afrika iliendelea kueleza
baadhi ya mawaziri wanasema mambo ya kipumbavu eti watu wamelishwa maneno na tume kusema kweli hiyo ni dharau kwa watu kuwa hawawezi kusema rais apunguziwe madaraka na mambo mengine alisema
ajali hiyo yenye kushangaza ili husisha magari matano yakiwemo mabasi mawili na kusababisha msongamano mkubwa katika barabara hiyo kwenye eneo la ajali
burundi inaorodhesha wakimbizi zaidi ya laki nne waliomba hifadhi katika mataifa jirani kwa mjibu wa takwimu za unchr huku nchi ya rwanda ikidaiwa kuwapa hifadhi elfu zaidi ya tisini na mbili
cnn iliripoti jumatatu kwamba kujiuzulu kwa mawaziri hao ni pigo kubwa kwa waziri mkuu theresa may na mstakabali wake kisiasa
imetayarishwa na mwandishi wetu amina chombo kenyamsemaji wa rais wa ufilipino amesema mahakama ya kimataifa ya jinai imeanza kuchunguza tuhuma za vitendo vya jinai dhidi ya binadamu zilizoelekezwa kwa rais
waisoni ni miongoni mwa wana vijiji wanane ambao walilengwa siku hiyo wakishutumiwa kuwa walikuwa wakizuia mvua kunyesha kwa kutumia uchawi
mwandishi wa voa huko afghanistan amesema mamia ya waombolezaji walihudhuria maziko hayo yaliyoandaliwa chini ya ulinzi mkali katika eneo la gardez mji mkuu wa jimbo la paktia ambako mauaji hayo yalifanyika
mwendesha mashtaka wa ufalme huo tangu wakati huo ameyaita mauaji hayo yalipangwa lakini hakueleza nani aliyekuwa ameyapanga au kuyaidhinisha
mfanyakazi mmoja kwenye uwanja wa ndege mjini seattle jimbo la washington marekani ijumaa jioni aliiba ndege ya abiria na kupaa nayo kwa tariban saa moja kabla ya kuiangusha kwenye kisiwa cha ketron kilicho karibu na uwanja huo wa ndege
yusuf latif msemaji wa idara ya huduma za uokoaji na kuwatafuta manusura wa ajali hiyo amewaambia wanahabari kuwa imethibitishwa ndege hiyo imeanguka
madaktari wangu wameniambia kwamba hiyo metal frame itakaa mguuni kati ya miezi sita hadi nane
hata hivyo haina maana kwamba nitakaa hospitalini kwa muda wote huo
zitto alikamatwa na polisi jumatano saa asubuhi na kupelekwa kituo cha polisi oysterbay ambako alihojiwa kwa takribani saa tatu kisha kuhamishiwa kituo kikuu cha polisi
takwimu zinaonyesha mataifa ya kiafrika yamekuwa yakifanya uwekezaji na biashara yenyewe kwa yenyewe kwa kiwango cha asilimia huku uwekezaji baina ya afrika na mabara mengine ukiwa zaidi ya asilimia 
hali hii imetajwa kuwa sababu kubwa ya kulidhoofisha bara hilo kiuchumi
akieleza wasiwasi wake juu ya mauaji haya dr besigye alituma ujumbe wa tweet akielezea tukio hilo kama ni janga na kuongeza kuwa hali ya kutokuwepo usalama uganda sasa imefikia kiwango cha kumuathiri kila mtu
jeshi la jamhuri ya kidemokrasi ya kongo drc limetangaza kuwa limepata ushindi dhidi ya kundi la waasi wa yakutumba kivu kusini huko mashariki mwa congo
taarifa kupitia kwa shirika la habari la korea kaskazini inasema kwamba makubaliano rasmi ya amani yanaweza kuwa fursa nzuri ya majadiliano yatakayoifanya korea kaskazini kuacha kutengeneza silaha za nuclear
akizungumza na kipindi cha lakini laizer anadai kuwa uchaguzi huo ulihujumiwa kwa vitendo vya baadhi ya mawaziri wa serikali walioshiriki katika kampeni za uchaguzi huo na kuahidi kuwa endapo ccm itashinda serikali ingeliwapelekea maendeleo na kutatua kero zinazo wakabili wananchi
uae haikuvitaja vituo hivyo vitatu vinavyoaminika kuwa mjini mogadishu bosaso na kismayo mahala ambako kituo kipya kilichojengwa bado hakijazinduliwa rasmi
hivi sasa somalia ina tatizo tofauti mvua nyingi sana
aliyekuwa mmiliki wa mgahawa huko memphis loyd jowers anasema wanachama wa kikundi cha ujangili cha mafia walimlipa dola ili apange mauaji ya king
jowers anasema alimkodi frank holt ambaye alikuwa anafanya kazi ya kibarua kumuua king
wamesema kuwa pale tu majina makubwa yatakapo fikishwa mahakamani na kuhumiwa kifungo ndipo utakuwa mwisho wa utamaduni wa kuvunja sheria
hatua ya rais donald trump wa marekani ya kutangaza kwamba nchi hiyo inajiondoa kwa kwa mkataba wa kimataifa wa mpango juu ya mpango wa kuizuia iran kutengeneza silaha za nuklia jcpoa ilipokelewa kwa hisia mseto na wabunge wa marekani na viongozi mbalimbali ulimwenguni kote
mapema mwezi februari serikali ya kenya iliwasilisha hoja mahakamani na kudai kuwa miguna aliukana rasmi uraia wake na kwa hivyo hastaili kudai kuwa mkenya
msemaji wa wizara ya mambo ya nje heather nauert pia alikosoa hatua za moscow zilizotangazwa mapema siku hiyo na waziri wa mambo ya nje wa nchi hiyo sergey lavrov
kikundi cha maafisa wa serikali ya marekani wamevuka mpaka wa korea kaskazini jumapili kuanza kufanya matayarisho ya mazungumzo kati ya rais donald trump na kiongozi wa korea kaskazini kim jong un kwa mujibu wa gazeti la washington post
vikosi vya kuwalinda raia viliendelea kuwatafuta wasafiri hao katika eneo hilo la mto lakini mpaka sasa hawajafanikiwa kupata mwili wowote shirika hilo limeeleza
mbowe ameeleza kuwa tume ya uchaguzi imekuwa ni sehemu ya chama cha mapinduzi ccm kwanza ina makada wa ccm ambao wanapokea mamlaka na amri kutoka serikali ya ccm na hivyo uhuru wa tume kusimamia uchaguzi ambao ni huru na haki kwa kweli umepotea
vyombo vya habari vya nchi za kiarabu vimeripoti kuwa waziri wa elimu omar razaz ametakiwa na mfalme abdallah kuunda serikali mpya
polisi nchini uganda inaripotiwa kuwa imeanza uchunguzi kufuatia mauaji hayo
hata hivyo mazingira na sababu zinazohusisha mauaji hayo hazijafahamika
kongamano hili litaendelea kwa siku ambapo watalii watapata fursa ya kutembelea mbuga za wanyama maneo ya kihistoria hoteli za kifahari na mwisho kuwachagua viongozi wapya
maandamano hayo yalidumu kwa dakika kila dakika ikimwakilisha mwanafunzi mmoja kati ya na watu wazima watatu wote waliuwawa katika shambulizi hilo lililotokea siku ya wapendanao valentine wakati mtu mwenye umri wa miaka ambaye alikuwa na matatizo aliposhambulia kwa bunduki shule ya sekondari ya marjory stoneman douglas huko parkland florida
bunge la eu alhamisi iliyopita ilijadili juu ya dhuluma za kibinadamu zinazodaiwa kutekelezwa na utawala wa uganda
kenya katika miaka ya nyuma wakati wa utawala wa rais uhuru kenyatta imeonekana kupambana na maafisa wakuu serikalini wanaojihusisha na ufisadi lakini bado wanafursa zaidi ya kuondoa tatizo hilo
iliyotumia lugha za kifaransa na kijerumani ilinyakua ushindi
kikosi cha anga cha new zealand kinasema hakuna ishara ya kuwapata abiria waliobaki
kampeni za kuwahamasisha wananchi wa burundi kushiriki kaitka kura ya maoni zimeanza rasmi jumatano nchini humo wakiwemo wale ambao wanapinga rasimu mpya ya katiba ya nchi hiyo inayojadiliwa
wachambuzi wanasema ni kosa ambalo liliruhusu kampuni ya kisiasa ya cambridge analytica kupata taarifa kwa kupitia programu iliyotengenezwa na kampuni nyingine ambayo ili ingilia taarifa binafsi za mamilioni ya wanaotumia facebook duniani
hotuba yake ilikuwa imekosa vibwagizo vyake vya mashambulizi ambavyo trump mara nyingi huelekeza kwa wapinzani wake
lakini wengi wa wademokrati katika bunge walionekana kutofurahishwa na kuzomea katikati ya maelezo kadhaa ya hotuba yake
marekani ina sababu nyingine nyingi kwa marekani kubaki na kuendelea kujihusisha nchini syria
spika aandikia museveni msemaji wa polisi andreas bode amesema mashuhuda walioshuhudia tukio hilo wamesema watu wengine waliondoka kwenye gari baada ya kugonga
licha ya wanaharakati wa kuteteta haki za kibinadamu mawakili na familia ya mbunge robert kyagulanyi maarufu kama bobi wine kueleza vyombo vya habari kwamba mwanasiasa huyo yumo katika hali mbaya ya kiafya baada ya kupigwa vibaya na walinzi wake museveni sfc museveni anasema kwamba bobi wine anayezuiliwa katika kambi ya jeshi ya makindye jiji kampala hana tataizo lolote la afya
baada ya minong ono ya muda mrefu museveni alijitangazia kwamba alizaliwa septemba japo hakuna sherehe zilizofanyika leo kuadhimisha siku hiyo ya kuzaliwa kwake
baada ya kuapishwa kushikilia nafasi hiyo alhamisi sahle work amesema anaona nafasi yake ni muhimu kwa wanawake katika kutatua changamoto kubwa zilizoko katika jamii ndani ya ethiopia na sehemu nyingine
majina ya waliouwawa katika shambulizi hilo yanaendelea kutolewa na kati yao ni mwalimu mbadala na mwanafunzi wa kigeni aliyekuwa katika programu ya shule hiyo ya kubadilishana wanafunzi
hoja ya kumfungulia mashtaka rais inahitaji uungaji mkono wa wabunge kati ya 
wabunge ambao waliorodheshwa kwenye hati walilalamika kwamba hawakutia saini karatasi yeyote
mwezi machi mwaka naibu inspekta jenerali wa polisi andrew felix kaweesi aliuwawa na watu wenye bunduki mara tu alipokuwa akiondoka nyumbani kwake huko kulambiro karibu na kampala
pia mlinzi wake kenneth erau na dereva wake godfrey mambewa waliuwawa
wakulima nchini uganda wanaungana na wenzao katika mataifa yaliyo kusini mwa jangwa la sahara kutumia mbinu za kugundua mapema mashambulizi ya viwavi jeshi mdudu mharibifu wa mimea ambaye amekuwa msumbufu tangu mwaka 
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
katibu mkuu wa zamani wa umoja wa mataifa un kofi annan alifariki jumamosi asubuhi katika hospitali moja mjini berne uswizi baada ya kile wakfu wake ulisema ni kuugua kwa muda mfupi
kwa mujibu wa gazeti la the nation waandamanaji hao vinginevyo wanataka muajiri wao aheshimu na kutekeleza pendekezo lao kama lilivyotolewa
mzee kingunge ngombale mwiru ametoa mchango mkubwa sana sisi kama taifa hatuwezi kusahau na tutayaenzi mema yote aliyoyafanya wakati wa utumishi wake uliotukuka
mccain alipoteza nafasi ya kuwa rais alipochuana na bush mwaka na baadae kushindwa tena katika kinyang anyiro cha urais akichuana na obama mwaka 
washirika hao wawili wa rais trump wamo hatarini kutumikia vifungo vya muda mrefu jela
mafuta yaligunduliwa katika eneo hilo la turkana mnamo mwaka wa 
ni wakati ambapo mkutano wa kila mwaka wa baraza la uchumi duniani wef unaofanyika katika fukwe za hoteli ya swiss ski huko davos linawaleta pamoja wanasiasa na mabilionea makampuni makubwa na watu maarufu kwa siku nne ya mkutano huo juu ya masuala muhimu mno ya dunia masuala kama ya ukosefu wa usawa duniani
majaribio hayo ni katika harakati za kudhibiti ugonjwa huo unaoendelea kuenea eneo la mashariki mwa drc na kusababisha maafa
hukumu hiyo ambayo wakili wa musila cliff ombeta ameiambia reuters kuwa atakata rufaa inakuwa ni mara ya pili kwa afisa wa polisi kupatikana na hatia na kufungwa jela kutokana na uchunguzi uliofanywa na ipoa
cnn imeripoti kuwa kifurushi hicho kilikuwa kimetumwa kwa jina la mkuu wa idara ya ujasusi cia wa zamani john brennan mkosoaji wa trump mwenye hisia za juu ambaye ni mchangiaji wa shirika la televisheni la msnbc ambao ni wapinzani wa mashirika ya habari
amewataka wadau wa vyombo vya usafiri na wataalam wa usafirishaji kutafuta suluhu ya maridhiano katika mgogoro huu wa usafiri jijini nairobi mara moja
naibu gavana wa jimbo la shabelle ali nur ameliambia shirika la habari la reuters kwamba wanajeshi hao waliuwawa pamoja na kamanda wao wakati bomu lilipolipua gari waliokuwa wakisafiria wanajeshi hao
tumeingiwa na wasiwasi kwa matokeo ya hivi karibuni ambayo yanatishia kuangamiza maadili ya kidemokrasia na haki za watanzania katika nchi ambayo inaheshimiwa duniani kote kwa utulivu amani na uhuru wake sehemu ya tamko hilo limeeleza
wizara ya habari ilivituhumu vituo hivyo kwa kutoa habari zisizo sahihi na kueneza shambulizi la propaganda dhidi ya somaliland kwa mujibu wa tamko la serikali na tamko lililotolewa na kituo cha haki za binadamu
new zealand australia na visiwa vya pacific yalikuwa maeneo ya kwamnza kuukaribisha mwaka mpya
miguna ambaye alijitangaza kuwa kiongozi wa vuguvugu la national resistance movement kabla ya kulazimishwa kwenda uhamishoni alikamatwa na kuzuiliwa na polisi kwa takriban siku tano kwa kushiriki hafla ya kumlisha kiapo kiongozi wa upinzani raila odinga
mkuu wa polisi wa wilaya ya broward scott israel alieleza kwamba ilikuwa siku ya maafa mabaya kwa wilaya yake na kumtaja jina mtuhumiwa kwa shambulizi hilo la kikatili kuwa ni nicolas cruz
na kufuatia agizo la jaji wa mahakama kuu roselyn aburili la kumtaka serikali kumfikisha miguna mahakamani leo asubuhi kupuuzwa jaji george odunga anawaonya maafisa wa ngazi ya juu serikalini dhidi ya mazoea ya kuendelea kukaidi amri zake
kihistoria kumekuwepo na hali hii kwamba wanasiasa wamekuwa wakisuasua katika kutekeleza mikataba mbalimbali lakini kwa wanajeshi hii ni habari nyingine wanajeshi ni watu wanaozingatia nidhamu na muda wa kuweka mambo sawa na chini ya mikataba ya ulinzi na usalama iliyopo baina yetu ni dhahiri kwamba haya tunayofanya hapa yatatekelezwa haraka iwezekanavyo
misri inatarajiwa kuchukua usukani mapema mwaka ujao na wachambuzi wansema haionekani ikiwa na nia ya kuunga mkono mageuzi kwenye umoja huo
kile kilichobainika ni kwamba kila nchi ina changamoto zake kwenye sekta ya afya na tiba kwa ujumla kwenye jeshi lake ikiwa ni pamoja na ukosefu wa watalaam wa kutosha vitendea kazi na hata teknolojia ya kisasa
haya yote wanajeshi hawa madaktari wanasema yatapatiwa jawabu kupitia ushirikiano wao
amewaambia waandishi wa habari jijini kampala kwamba mbunge huyo pamoja na mwenzake francis zaake wanamaumivu makali sana na kwamba hali yao ya afya sio nzuri
amesema kabla ya kudai haki ya kuandamana zipo nyingine wananchi wapaswa kuzipa kipaumbele zikiwemo haki ya kuishi kupata maji safi na salama elimu na afya
wakati kura karibuni zote zikiwa zimehisabiwa chama cha mrengo wa kushoto chenye msimamo wa wastani kinacho tawala cha social demokrats kina asilimia za kura kikifuatiwa na chama chenye msimamo wa kati moderates kikiwa na asilimia na chama cha nationalist sweden demokrats kikiwa na karibuni asilimia 
malecela alisema kama haitoshi haipaswi taifa kila siku kikitokea kitu kipya watu washangae badala yake uwekwe utaratibu madhubuti wa kufanya tathmini ya kila siku kuangalia mbele zaidi usalama wa raia
china imekuwa ikiruhusu kampuni za ndani ya nchi ambazo zinaendeshwa kwa kufuata sheria zilizowekwa bila ya kuzikiuka
na huko korea kaskazini huduma ya interneti haipatikani kwa wananchi wote
aidha miguna alisema kwamba hatapumzika hadi pale serikali ya uhuru kenyatta itakapokubali kwamba haiko mamlakani kwa njia halali
ali hilal ali aliyetuzwa kupitia kitengo cha riwaya naye anaeleza kuwa kutuzwa huku kunampa matumaini sana ya kuandika zaidi maanake kiswahili kinalipa
mara baada ya tukio hilo hapakuwa na madai ya kuhusika kwa shambulizi hilo la kumwaga damu huko paktia ambayo iko mpakani na pakistan
vyombo vya habari vinaripoti kuwa netanyahu na mkewe walishiriki kuipendelea kampuni kubwa ya mawasiliano ili nao waandike habari chanya juu ya waziri mkuu kupitia kampuni tanzu ya habari bezeq kwenye tovuti yao inayo julikana kama walla
baraza hilo februari lilitoa ujumbe wa kwaresima wa mwaka ambao ndani yake ulieleza msimamo wa maaskofu na mbali ya masuala ya kiroho pia yalihusu ya kisiasa kiuchumi na kijamii
lakini hivi sasa serikali hizo zinazuia habari kutoenezwa kupitia interneti
kuanzia mwaka hadi aliongoza kwa mihula miwili akiwa makamu wa rais wakati wa utawala wa rais ronald reagan
ramazani shadary pia ripoti hiyo imesema serikali ya kenya imekataa kuonyesha utayari wa kuwapokea waangalizi wa uchaguzi wa umoja wa ulaya kwa kuzingatia makubaliano waliyotiliana saini
polisi walimkamata cruz nje ya shule ya sekondari marjory stoneman douglas huko parkland kiasi cha kilomita kaskazini ya mji wa miami
pia anauzoefu wa muda usio pungua miaka katika nyanja za maendeleo ya kimataifa ikiwemo biashara mikakati ajira ujuzi wa utawala na ubia na kutekeleza majukumu mbalimbali katika bara la afrika marekani ya kusini
tunajenga mabwawa iko aswan dam kule misri na mabwawa mengine
linajengwa bwawa kule ethiopia ambalo litatoa megawati zaidi ya 
kuna mabwawa uganda kuna mabwawa tanzania na kuna mabwawa sudan
hata hivyo rais huyo alitetea utawala wake na kudai kuwa hii ndiyo mara ya kwanza kwa kipindi cha miaka ambapo uganda ina usalama kutoka kona moja hadi nyingine
mchambuzi wa maswala ya uchumi nchini uganda razia khan amesema kwamba hatua ya benki kuu kuongeza kiwango cha riba ilitarajiwa wakati bei ya mafuta ikitarajiwa kuongezeka zaidi kati ka historia ya nchi hiyo na kufikia shilingi kwa kila lita ya mafuta ya petrol kutoka shilingi za sasa
kiongozi wa kanisa katoliki papa francis ameanza ziara ya kwanza ya cheo alichonacho kwenda ireland baada ya takribani miaka na kuelezea kile alichozungumza na jamii ya wakatoliki kufuatia uhalifu usiokubalika uliofanywa na baadhi ya mapadri
wizara ya afya imetoa tamko kuwa ugonjwa wa malaria ni kati ya maradhi yanayo sababisha vifo vingi nchini ambapo kwa mujibu wa takwimu za sasa katika kila wagonjwa wa malaria kati yao hufariki dunia na makundi ya jamii yaliyo katika athari kubwa ya malaria ni watoto na wajawazito
tunataka nyie waandishi mshuhudie kile kinachoendelea ili iwasaidie katika ripoti zenu jinsi hawa kaka na dada wanavyoendelea kujitolea nafsi zao na kulipa thamani kubwa ya maisha yao amesema
kauli ya kizito baada ya kuachiwa wanadai kuwa hata kuondoka mamlakani kwa hailemariam desalegn sio kwamba itakuwa jambo rahisi kuchochea mabadiliko ya msingi ya kisiasa
nchi yetu ilifika katika hatua kubwa sana ya rushwa na ndiyo maana niliamua kujipa kazi kubwa ya kutumbua majipu kwa sababu nilitaka kufikisha nchi sehemu nzuri pamoja na changamoto zake niliapa lazima tutafika tu
akipokea ombi hilo la kustaafu mwenyekiti wa ccm john magufuli amekubali ombi la kinana
msemaji msaidizi wa white house hogan gidley ametupilia mbali madai ya cohen katika mahojiano yake alipoulizwa juu ya hilo na waandishi wanaoripoti ndani ya white house ijumaa
shirika la elimu sayansi na utamaduni unesco la umoja wa mataifa un iliyowasilishwa jumatatu katika kongamano la maji la kimataifa huko brazil
vyanzo vya habari tanzania vinasema meli hizo za nchi za nje mara kwa mara zinasajiliwa na kampuni ya usajili wa meli za kimataifa iliyopo katika kisiwa zanzibar
mahakama kuu kanda ya mtwara nchini tanzania leo imetoa zuio la muda la amri ya mahakama linalozuia matumizi ya kanuni za maudhui ya kimtandao ambazo matumizi yake yalipaswa kuanza rasmi mei 
waziri wa habari wa sudan kusini michael makuei alisema kuwa wakati wa ziara hiyo odinga alieleza kwamba aliwataka kiir na machar kufikia muafaka kama ambavyo yeye na rais uhuru kenyatta wa kenya walivyofanya baada ya tofauti zao zilizokuwepo siku za nyuma
haya ni mapigano makali ambayo hajawahi kutokea katika kipindi cha muda wa miaka minne
rais uhuru kenyatta atakutana na viongozi wa marekani na uingereza ikiwa ni sehemu ya juhudi za kuimarisha mafungamano ya kibiashara na kidiplomasia kati ya kenya na mataifa hayo mawili
hamas imesema watano kati ya wale waliouwawa walikuwa ni wanachama wa kitengo cha wapiganaji wake
israel inasema wanane kati ya watu waliouwawa walikuwa ni wa kikundi cha hamas na wengine wawili wa kikundi kingine
uchaguzi huo pindi utakapofanyika utahitimisha uongozi wa rais joseph kabila ambaye amekuwa akiendesha nchi yenye utajiri mkubwa wa madini kwa takriban miaka ya misukosuko
chama cha demokrasia na maendeleo chadema jumapili kimetangaza kujitoa katika uchaguzi mdogo kata ya songoro wilayani arumeru arusha tanzania kutokana na vurugu na mwanachama wao kushambuliwa kwa kisu
iwapo mageuzi tulio yaanzisha yataweza kuwashirikisha wanawake na wanaume ili kuleta usawa nchi muda simrefu itasahau hali ya umaskini na kutokuwepo maendeleo na kuelekea kwenye mafanikio amesema
mawasiliano yaliyotolewa na kituo cha kuongoza safari za ndege mjini seattle yanaashiria kwamba mtu huyo alikuwa na nia ya kujitoa uhai
malengo yetu ni makubwa kuliko muhozi mtoto wa museveni hao wachache waliobahatika kuzaliwa katika maisha bora
lengo letu ni kuwanufaisha walio wengi ambao wanaishi maisha ya shida
sera ya shadary inazingatia mambo manne muhimu ambayo ni kuboresha uhasibu wa mali ya umma kukuza uchumi unaozalishwa na rasilimali nyingi kupambana na umaskini na kutowa ajira
shadary anasema akichaguliwa bajeti ya serekali yake katika kipindi cha miaka mitano itakua sawa na dola billioni 
anaahidi kutowa ajira laki moja kuanzia mwaka wa 
nataka niwaambie watoto walioko mpakani na nchi nzima wasikate tamaa na wapiganie kuungana na familia zao
sisi sote ni binadamu na tunastahili kupendwa na kusimamiwa sisi ni watoto aliuambia umati mkubwa uliokuwa ukimshangilia
wakati huo huo mwanamuziki wa nyimbo za dini kizito mihigo ambaye alikuwa amehukumiwa miaka jela kwa kosa la kuhatarisha usalama wa nchi naye ameachiwa huru kwa msamaha wa rais
serikali ya yemen inayoungwa mkono na saudi arabia na waasi wa kihouthi wanaoungwa mkono na iran wamekubaliana kubadilishana kundi kubwa la mateka wa kivita
repoti zinasema kuwa wamekaribia kufikia makubaliano kufungua uwanja wa ndege wa sanaa na kuanza kuuza gesi na mafuta ili kuwezesha nchi hiyo iliyokwama kiuchumi kuanza kuingiza kipato chake
hatuwezi kukaa katika nchi kama tupo peponi yapo matukio ya uvunjifu wa amani ambayo yanatokea ni lazima tukemee alisisitiza
ray atoa ushahidi mbele ya kamati teule ya bunge juu ya mauaji ambapo baadae inatoa majumuisho kuwa ray alifanya uhalifu huo akiwa peke yake
hata hivyo kamati ilihitimisha kuwa kulikuwa na ushahidi wa mazingira ulioonyesha ushahidi wa kimazingira wa kuwepo njama za mauaji hayo
takriban raia milioni moja wa venezuela wanaishi katika nchi jirani ya colombia
maafisa wamebadilisha maoni yao juu ya kauli hiyo japokuwa wanasema kuwa wanafanya juhudi kuanza kutoza kodi kwa data inayotumika kwenye simu kila siku kuanzia july 
mzunguko wa pili wa mazungumzo unatarajiwa kufanyika februari tano
akizungumza kwenye mkutano wa umoja wa afrika unaofanyika mjini addis ababa nchini ethiopia mogae alisema utaratibu ulikuwa na mapungufu na umetoa fursa ambayo haitakiwi kupoteza muda au kufanyiwa mzaha kwa mujibu wa taarifa ya jmec
dazeni za washiriki wa marekani ikiwemo ufaransa ujerumani na poland pia wanachukua hatua kama hiyo katika kujibu kwa pamoja shambulizi la sumu dhidi ya jasusi wa zamani wa rashia na binti yake huko mji wa salisbury uingereza
makamu wa rais wa marekani mike pence amesema kwamba marekani ipo tayari kuwatuma maafisa wa idara ya upelelezi wa makosa ya jinai fbi kusaidia katika upelelezi wa aina yoyote unao hitajika
mkurugenzi huyo amesisitiza kuwa ni jambo la kusikitisha kuwa tanzania imechagua kuchukua hatua hii hatari katika kukishughulikia kikundi ambacho tayari ni watu waliotengwa
ni dhahiri kwamba nyote mmetatizwa na athari zinazoletwa na ushuru kwa bidhaa za mafuta ikiwemo kupanda kwa gharama ya maisha
hivyo nimewasikia na kuwaelewa amesema kenyatta
akiagiza wafanyabishara kushusha bei ya bidhaa iliyokuwa imepanda mara moja
rashid achesa michezo vicent mashinj kulingana na shirika la habari la reuters wachimbaji wakubwa wa madini kama vile kampuni ya first quantum glencore na vedanta resources mara kwa mara wanaikosoa serikali ya zambia kwa kuongeza gharama kwenye operesheni zao za uchimbaji madini nchini humo
rais wa kenya uhuru kenyatta amesema kwamba vita dhidi ya ufisadi nchini kenya vitafaulu kupitia juhudi zote na kwamba havina msukumo wowote wa kisiasa
niliwasiliana naye jumamosi saa tano asubuhi na tukaenda pamoja katika shughuli huko kitongoji cha katereke nsangi namuddu alieleza jumapili
chamisa na chama chake cha mdc kilipinga matokeo ya uchaguzi huo
ngeleja ambaye pia ni mbunge wa sengerema kupitia ccm ni mara ya tatu kutajwa kuhusiana na kashfa
siku ya jumatatu rais kenyatta amepangiwa kukutana na rais wa marekani donald trump white house ikiwa ni mkutano wa ushirikiano kati ya pande mbili wa kwanza kufanyika marekani kati ya nchi hizo mbili
habari hizo zinatokea wakati mahakama moja ya moroni imemhukumu makamu rais wa zamani jaffar said ahmed aliyeko uhamishoni nchini tanzania kifungo cha maisha na kazi ngumu
vyombo vya habari vimeeleza kuwa serikali iliungana na msimamo wa wakulima wa korosho wa kukataa bei ya kati ya shilingi hadi kwa kilo na hivyo kukubaliana kuwa korosho zitanunuliwa kwa bei isiyopungua shilingi kwa kilo
alikumbwa na madhila na matatizo mengi katika ndoa yake
alijaaliwa kujifungua watoto mapacha lakini alikumbana na matatizo mengi ya kiafya
putin aliivamia crimea iliyoko ukraine wakati wa kipindi cha utawala wake wa karibuni na pia alishirikiana na kiongozi wa syria bashar al assad katika kampeni ya kijeshi huko syria
leo ni siku ya malaria duniani
tafiti bado zinaonyesha kuwa dunia inakabiliwa na changamoto nyingi ikiwemo maambukizo udhibiti na tiba hasa katika bara la afrika
alisema pia tanzania kuna ukandamizaji wa vyama vya upinzani nchini na nafasi nyingine za kisiasa
alilaumu pia vyombo vya habari kwa kutotumia nafasi yao kuchunguza au kuripoti hali halisi ya siasa nchini tanzania chini ya serikali ya rais magufuli
waziri wa huduma za jamii wa jimbo la kinshasa dominique weloli anasema wanatarajia idadi ya walofariki kuongezeka baada ya mvua nyingi za siku kadhaa kusababisha maafa katika jimbo lao
victor bwire afisa wa baraza la vyombo vya habari nchini kenya ameeleza idhaa ya sauti ya amerika kuwa ni sharti pawepo na uhusiano mwema kati ya serikali ya kenya na vyombo vya habari
eritrea ilikuwa ni jimbo la zamani la ethiopia mpaka lilipojitenga na kutangaza uhuru wake mwaka 
mapigano kati ya majeshi ya mkoa ya somali na wapiganaji wa al shabaab jumamosi yameuwa watu sio chini ya walioshuhudia tukio hilo na maafisa wa nchi hiyo wamesema
kufikia jumamosi kati ya kampuni zilizoomba kununua korosho ni kampuni tu ndizo zimejitokeza na ununuzi unafanyika polepole mno
mahakama nchini kenya jumatatu imewafungulia mashtaka maafisa wa ngazi ya juu kutoka shirika la bomba la mafuta linaloendeshwa na serikali na wengine kutoka mfuko wa bima ya afya ya taifa kwa kutumia vibaya madaraka na uhalifu wa kiuchumi iliyo sababisha mabilioni ya fedha kupotea katika taasisi hizo mbili
kiongozi huyo wa upinzani anasema matokeo hayo hayakubaliki kwa sababu yalikuwa na wizi wa kura na katika vituo kadhaa masanduku ya kura yalikuwa na kura tayari kabla ya kuanza kwa upigaji kura
safari hii hawataepuka
hatuwezi kuwa tunasema jambo lile lile miaka nenda miaka rudi ruto alisema katika hotuba akliyoitoa jumamosi
mtaalam huyo amesema hatuna wataalam wa upelelezi katika nyanja hii
waliopo wanashughulikia kesi za uhalifu wa kimataifa jinsi wanavyoshughulikia kesi za kawaida
zingatia kwamba hizi ni kesi za mauaji ya halaiki ya watu na dhulma dhidi ya binadamu
haya ni makosa ambayo hayapo katika sheria zetu
sasa utawezaje kutegemea maafisa wetu wa polisi wasio na tajriba ya kutosha kuchunguza kesi hizi akijubu kwa njia ya barua pepe kuhusu maoni ya madai haya msemaji wa white house kelly love amesema utawala wa trump unafuata sheria na unachukia aina zote za uvunjaji sheria ikiwemo uhalifu unaotokana na chuki
rais trump ameendelea kulaani uvunjifu wa amani ubaguzi na makundi yenye kutengeneza chuki
white house imetangaza jumamosi kuwa rais donald trump wa marekani atahudhuria shughuli za kuuwaga mwili wa bush kitaifa
kwa kushindwa kufikia makubaliano ijumaa maseneta wa bunge la marekani sasa watalazimika kuwa na majadiliano ya dharura ndani na nje ya bunge kupata makubaliano ya mwisho mwisho ambayo yatapitisha matumizi ya serikali
mashambulizi yalikuwa yamesitishwa kabla ya kuanza mazungumzo ya amani mjini geneva ambayo yalivunjika mwezi septemba 
rais trump wiki iliyopita alikosowa usimamizi mbaya wa misitu ya california kuwa ni sababu ya moto ya mara kwa mara lakini maafisa wa jimbo wanasema moto unatokea zaidi katika misitu inayosimamiwa na serikali kuu
ripoti ya kila mwaka iliyotolewa na katibu mkuu wa un antonio guterres imetaja pia kuwepo na kampeni kuwafuatilia kuwatendea maovu na kuwaaibisha hadharani watetezi wa haki za binadam na waathiriwa
hata hivyo ugaidi umebaki kuwa ni tishio kubwa kwa usalama wa dunia ripoti hiyo imeeleza
jason kessler aliyekuwa ameandaa mkutano wa charlottesville ameahidi kufanya mkutano wa haki za kiraia za watu weupe baada ya utawala wa mji wa charlottesville kuwakatalia kibali
akizungumza na waandishi wa habari jumamosi septemba mkuu wa mkoa wa mwanza john mongella amesema serikali itatoa ubani wa kwa familia kwa kila maiti itakayo tambuliwa na kuchukuliwa kwa ajili ya maziko
amesisitiza kwamba sababu yake kubwa ya kusafiri kuja marekani kwa matibabu zaidi ni kutokana na kukosa imani na aina ya dawa iliyo tumika kumtibu wakati alikuwa anazuiliwa na maafisa wa jeshi
black alifanya kazi kwa saa nyingi hasa wakati wa majira ya baridi kwasababu ilimlazimu kuhakikisha mabomba hayashiki baridi
chumba cha kupasha moto maji boiler kina joto sana
maofisa hao waliofikishwa kortini jumatano ni deusdedith katwale lilian laizer luciana lawi edna lutanjuka na mwaruka miraji 
mbele ya hakimu mkazi mwandamizi augustina mbando
matarajio ya wananchi sheikh ponda alisema jamii ina uhuru wa kusoma kuangalia na kusikiliza maoni hayo ya ukosoaji kupitia vyombo mbalimbali vya habari nchini
hata hivyo ppa francis hakutaja maandamano hayo moja kwa moja lakini alisema ni wajibu wa vijana kutonyamazia masuala wanayoyaamini
cpj yasisitiza ilifuata sheria mwenyekiti wa kamati ya sheria katika baraza la seneti la bunge la marekani charles grassley alimpatia saa kadhaa hadi jumamosi mchana mwanamke anayemshutumu brett kavanaugh mtu aliyeteuliwa kuchukua nafasi katika mahakama ya juu marekani kwa shambulizi la ngono kuamua kama mwanamke huyo atatoa ushahidi wiki ijayo kulingana na ripoti ya gazeti la new york times
wakati huo huo mivutano inaendelea inayo sababishwa na rashia katika mvutano wake na ukraine na msimamo thabiti wa rais trump juu ya uhusiano wa bishara na china na kukana kwake mabadiliko ya hali ya hewa
aidha waziri lugola pia amewataka wananchi kuendelea kuliamini jeshi la polisi na vyombo vyote vya dola na kuwahakikishia wananchi kuwa pamoja na kuibuka kwa tukio hilo hali ya usalama nchini imeimarika lakini pia serikali itaendelea kupambana na matukio yote ya uhalifu
kama ilivyo kwa trump netanyahu amekuwa akikosoa vikali sana mkataba huo akisema mkataba huo umeiachia fursa iran kuwa na uwezo wa haraka kutengeneza silaha ya nyuklia wakati muda wa makubaliano hayo utakapomalizika
mkurugenzi mkuu wa zamani wa shirika la utangazaji tanzania tbc clement mshana amedai mahakamani kwamba mei alishangaa kupokea taarifa ya usuluhishi kutoka channel group corporation bv ya uingereza kwa madai ya kuisababishia hasara
katika barua iliyotolewa na wizara juma amesema maafisa hao watatumikia nafasi hizo kwa kipindi cha miaka minne gazeti la daily nation limeripoti
mara kadhaa abiriga amekuwa akisema kwamba usalama wake umekuwa hatarini
amekuwa akisema kwamba watu wengi hawana furaha kwamba anamuunga mkonorais museveni hasa baada ya mabadiliko ya katiba
katika ujumbe huo rais pia aliwashukuru baraza la muungano wa dini uganda ambalo ameanza kushirikiana nao hivi karibuni kuwaongoza wananchi wa uganda jinsi ya kunyanyua hali ya kipato cha familia zao
maduro amesema kwamba hana shaka kwamba rais wa colombia juan manuel santos anahusika na shambulizi hilo
kadhalika vifurushi vingine viwili vilivyo kuwa vimetumwa kwa seneta wa chama cha demokrat cory booker na aliyekuwa mkurugenzi wa idhara ya ujasusi ya kitaifa james clapper vilikamatwa
hii ni mara ya kwanza kwa rais wa marekani kutumia maneno yaliyo na ushawishi kwamba anamaanisha anachokisema alisema balozi mahiga
tamko hilo pia limeongeza kuwa gazeti hilo la udaku ambalo limejikita katika umbeya na kuibua matukio ya kisiasa litakuwa mitaani mara nyingine tena baada ya kupotea kwa zaidi ya miezi miwili tangu polisi walipovamia ofisi zao novemba 
vyama vya social demokrats na moderates vimesema havitafikiria kuwa na muungano wa pamoja na chama cha sweden demokrats kwani chama hicho kina mizizi ya sera za kinazi dhidi ya wahamiaji
alikuwa mke wa rais wa wa marekani george h
w na mama wa rais wa wa marekani george w
bush
kupitia ukurasa wake wa facebook museveni amekasirishwa na wanaosema taarifa iliyotolewa na ikulu ya rais kwamba gari lake lilipigwa mawe ni za uongo akisisitiza kwamba bobi wine na wabunge wenzake watajibu mashtaka ya kujaribu kuipindua serikali na kujaribu kumuua
picha hizo za video zilipigwa na vyombo vya usalama vya uturuki na kuonyeshwa jumatatu na cnn zikiwa zinaelekeza kuwa jasusi wa saudia alijifananisha na mwandishi huyo ikiwa ni juhudi ya kuweza kuficha mauaji hayo
amesema hili ni dhihirisho kwamba raia hajui kinachoendelea nchini na anafanyia mzaha swala la usalama la nchi hii wakati watu wanaendelea kuawa
nchi imekuwa kama gari lisilokuwa na dereva wala mwelekezi na linaweza kugonga kitu chochote
chuki inakuwa mbaya sana ukiwa mwanachama wa ccm na mwenzako akiwa wa chadema basi mchukiane hii inatia hofu watu
nchi hii imekuwa na amani na utulivu kwa miaka mingi sana
tukiona mambo kama haya yanatokea tuchukue hatua alisema
mvutano uliopo marekani akiweka mkono wake juu ya nakala ya katiba iliyorembwa kwa dhahabu putin ameapa kuwatumikia wananachi wa russia akilinda maslahi ya haki na uhuru wao na kutetea uhuru wa russia na baada ya hapo kutoa hotuba ya kuchukua madaraka
wakati huo huo wawakilishi wa korea kaskazini kim yong nam na kim yo jong walikuwa katika jukwaa hilo wakiwa wameketi nyuma yake pence
wakimbizi hao wanashinikiza kuondolewa nchini rwanda na kupelekwa kuishi nchi nyingine
iwapo hilo halitofanyika wanasema watarudi kwa kutembea kwa miguu nchini drc
vyombo vya habari vimeripoti kuwa bomoa bomoa hiyo imefanyika kinyume na makubaliano ya hapo awali kati ya mamlaka ya barabara za mijini kenya urban roads authority kura tume ya kitaifa ya ardhi na tume ya kitaifa ya haki za binadamu nchini kenya knchr
mapepo ya zamani yanaamka yakiwa tayari kupandikiza mbegu za chuki na mauaji ameonya rais macron
moto huo ulizuka katika jengo linalo lindwa na walinzi wa serikali kuu fayulu ameliambia shirika la habari la reuters
kamanda wa jeshi la polisi stephen ngetich amethibisha alfajiri ya leo shambulizi hilo ambapo mwalimu mmoja alijeruhiwa vibaya sana
lissu alisema kuwa haamini kwamba polisi nchini tanzania wanachunguza shambulizi hilo kwa sababu si yeye mwenyewe wala dereva wake aliyekuwa naye wakati wakishambuliwa amewahi kuhojiwa na maafisa wa polisi
kabla ya kutangaza mkakati huo alhamisi maafisa wa serikali na wachambuzi walikuwa wakiwaeleza wabunge juu ya mkakati huo mpya
duru zote mbili za uchaguzi zilikumbwa na malalamiko ya wizi wa kura kutoka kwa wagombea mbali mbali na hivi sasa ravalomanana analalamika kuwepo na ubadhirifu wa kura
baraza la wawakilishi marekani limemwandikia barua balozi wa uganda nchini marekani mull katende likitaka uchunguzi wa kina na usioegemea upande wowote ufanyike kubaini aliyekosa katika vurugu za arua zilizo pelekea dereva wa bobi wine kuuwawa kwa kupigwa risasi
kile tulichokiona katika kampuni hiyo ya cambridge analytica shutuma hizo ni wazi kabisa zinatia wasiwasi ni sawa kabisa kwamba ni lazima uchunguzi kamili ufanyike may ameliambia bunge la uingereza
voice of america sudan in focus wakati siku zikikaribia kutolewa hotuba hiyo ambayo inatarajiwa kudumu kwa saa moja ikulu ya white house imeainisha mapendekezo ya trump juu ya mabadiliko ya uhamiaji na maafisa wanasema kuwa rais katika hotuba yake ya hali ya taifa atawataka wabunge wa congress kupitisha mabadiliko hayo pamoja na kuwa hapo awali wabunge wengi hawakufurahishwa na mabadiliko hayo
timu za waokoaji katika eneo la mashariki mwa nchi ya taiwan zimeendelea alhamisi kuchimba vifusi vya jengo la makazi lililoporomoka baada ya tetemeko la ardhi la jumanne
igp sirro waziri wa kilimo japhet hasunga amesema jumamosi kuwa korosho hizo zilikabidhiwa katika chama cha msingi cha mnyawi kwa lengo la kuchanganywa kinyemela na zile zinazopelekwa kwenye maghala makuu limeripoti gazeti la mtanzania
shirika la habari la serikali ya sudan suna linaripoti kwamba ajali hiyo imesababishwa na hitilafu kwenye ingini ya boti kutokana na mawimbi mazito ya mto wakati boti hilo lilipofika katikati ya mto
wiki hii australia na new zealand ziliungana na nchi zilizoko katika bahari ya pacific na kwa pamoja zimetangaza kuwa mabadiliko ya tabia nchi ndiyo tishio kubwa pekee kwa mataifa hayo ambayo ni visiwa katika eneo hilo
trump alitangaza kuachishwa kazi kwa tillerson kupitia ujumbe kwenye mtandao wa twitter na kumteua mkurugenzi wa shirika la ujasusi cia kuchukua nafasi aliyoiacha tillerson
alisema kitabu cha kiswahili kinachoonyesha mwili wa binadamu hakijawahi kuwa sehemu ya vitabu vya kiada na hajui ni kina nani wanavisambaza na kwa malengo gani
abdirahman amesema maafisa hao pia walivunja kamera yake
baadae alikamatwa siku hiyo asubuhi akiwa katika ofisi za televisheni ya bulsho huko las anod aliiambia cpj
amesema kuwa alipigwa risasi nyingi kati ya hizo zilivunja viungo vyake zikapita zilizokuwa zimebakia katika mwili wake ni ambapo saba zilitolewa na moja imebakia
zitto alikuwa amedai kuwa mauaji hayo yalitokea katika tukio la mapigano kati ya polisi na wanyantuzu wilayani uvinza takribani siku zilizopita
ahadi ya kujenga ukuta ilikuwa ajenda kubwa wakati wa kampeni zake za urais
hata hivyo wanachama wenzake wa republican huwenda wasimuunge mkono rais trump kama anajaribu kufunga serikali kuu kabla ya uchaguzi mdogo wa kati kati ya mwaka unaotarajiwa kufanyika mwezi novemba mwaka huu wa 
serikali ya tanzania kwa mara nyingine tena imesema bei zote hapa nchini zitangazwe kwa shilingi ya tanzania na utekelezaji wake utaanza kesho jumatatu januari 
nina hofia kuwa mambo hasi yanayoendelea tanzania la hivi karibuni ni kauli zisizo kubalika za ubaguzi kutoka kwa mkuu wa mkoa waziri wa ushirikiano wa maendeleo ulla tornaes amesema kupitia ujumbe wake wa twitter jumatano
wanajeshi wanatazamiwa kuandika ripoti ya pamoja baada ya mkutano wao wa faragha kisha kuifikisha ripoti hiyo kwenye kikao cha mawaziri wa ulinzi wa nchi hizo kitakachofanyika siku za hivi karibuni
tanzania imeeleza wasiwasi wake juu ya hatua ya burundi kuitisha kura ya maoni jambo linalopingwa vikali ndani na nje ya nchi
kutia saini huko kumefanyika wakati ambapo kumekuwa na wito kwamba rais airejeshe sheria hiyo bungeni ili kuhakikisha vipengele vyake havikiuki katiba na kuvunja haki za uhuru wa vyombo vya habari na uhuru wa kujielezea
amekanusha kumpa mwanamke huyo pesa lakini mahusiano yao yamechochea uvumi huo
waziri mkuu wa israeli benjamin netanyahu yuko mjini washington kukutana na rais donald trump kutafuta njia za kuzuia jeshi la iran kuongeza himaya yake mashariki ya kati
ingabire amekuwa gerezani tangu mwaka baada ya mahakama ya rufaa kumkuta na hatia ya uhaini na kumpa kifungo cha miaka kumi na mitano jela
uchaguzi huo ambao wengi walisema ulikuwa wa amani ukilinganisha na miaka iliyopita hata hivyo haukusalimika kutokana na vurugu zote
jeshi la nchi hiyo liliripotiwa kutumia risasi za moto na kuwauwa watu wasiopungua sita wakati wa maandamano yaliyofanywa na upinzani kupinga juu ya utaratibu wa upigaji kura
wanadai kuwa katika jamii tuliyo nayo hivi leo demokrasia na utawala wa kidemokrasia ni moja ya dhana muhimu sana zinazoleta mchango mkubwa katika maendeleo ya nchi yoyote
hali ya usalama ni mbaya na inaendelea kuzorota kila siku
watoto wanawake viongozi wa dini watu wanauawa kila siku na sasa wabunge wanalengwa
ukijua kwamba wabunge wamo katika hali ya hatari mbona wanapewa ulinzi na polisi mmoja ambaye anakaa ndani ya gari moja na mbunge bila ujasusi wowote ameeleza charles rwomushana
mkutano huo unafanyika wiki moja baada ya rais wa marekani donald trump kuripotiwa kutumia maneno ya matusi yaliyolenga nchi za bara la afrika na haiti na kupelekea umoja wa afrika kutuma ujumbe kwa trump ukimtaka aombe msamaha
kutambua mashambulizi kama hayo imepelekea kuhitalafiana kati ya taasisi za marekani zinazopambana na ugaidi na maafisa wake
siku muhimu inakaribia hapa uingereza ambapo prince harry na meghan markle wapenzi wawili wanatarajiwa kufunga ndoa jumamosi katika mji wa windsor nje ya mji wa london
kwa kweli maafisa wa chama tawala wameiambia voa kwamba baraza la mawaziri linatarajiwa kutangaza hali ya dharura kwa kipindi cha miezimitatu huku jeshi likiwa na jukumu mpaka bunge ambalo liko katika mapumziko litakaporejea na kuidhinisha kujiuzulu kwa hailemariam
waandamanaji hao hivi sasa miongopni mwa madai yao ni kuongezwa kwa kiwango cha chini cha mshahara jambo ambalo limepingwa na waziri wa kazi jana
michael cohen wakili wa muda mrefu wa rais wa marekani donald trump amehukumiwa jumatano kutumikia kifungo cha miaka mitatu baada ya kukutikana na makosa kadhaa
mchambuzi wa masuala ya korea katika taasisi ya asia kwa ajili ya taalum ya siasa chun sung hoon ameiambia sauti ya amerika kwamba suala la msingi ambalo jumia ya kimataifa inabidi kuzingatia kwenye mkutano huo wa kilele ni kiongozi huyo bungeni ameungana na viongozi wengine akiwemo makamu wa rais william ruto ambaye ametetea utashi wa serikali ya kenya katika kuchukua mkopo huo pamoja na kuwepo wasiwasi kwamba deni la taifa linaongezeka kwa kiwango ambacho itashindwa kukilipa na mkopo huo unaweza kufikia mahali ikashindikana kuusimamia
vipaumbele vingine ambavyo amevigusia ni pamoja na kuboresha huduma za afya na miundo mbinu
uamuzi wa rais donald trump kujiondoa katika mkataba wa nyuklia wa iran imeifanya marekani kuwa na mgongano na baadhi ya washirika wake wa karibu umoja wa ulaya eu
badala yake imezitaka benki changa kuungana na benki nyingine zenye mitaji mikubwa ili ziweze kuendelea kuboresha hisa zao
imetayarishwa na mwandishi wetu kennedy wandera kenya
spika wa bunge la uganda rebbeca kadaaga ambaye pia ni naibu mwenyekiti wa chama kinachotawala nchini uganda nrm amemwandikia rais museveni barua akitaka wanajesshi na maafisa wa polisi walio husika katika kuwapiga wabunge na waandishi wa habari kukamatwa mara moja na majina yao kutajwa hadharani
oxfam linasema kwamba wafadhili wa kawaida wamesitisha misaada katika siku zilizopita
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
maafisa wa huduma za dharura indonesia wameonya na kuongeza kiwango cha hatari ya mlipuko wa volcano katika mlima wa anak krakatau
serikali inasisitiza kwamba lazima ada hizo zilipiwe huku rais museveni akisema kwamba hatua hiyo inalenga kudhibiti uenezaji wa kile alichokitaja kama porojo kwenye mitandao
wakili kithi anasisitiza kuwa wawili hawa walitelekeza majukumu yao na hivyo basi hawafai kurejea kazi hiyo wakati wamekuwa nje ya afisi zao kwa kipindi cha miezi tano
trump amepinga suala zima la malipo yaliyo fanyika kuwanyamazisha wanawake hao wawili siyo kitendo cha uhalifu
john campbell ambaye aliwahi kuwa balozi wa marekani nchini nigeria kuanzia mwaka hadi amesema hafahamu waafrika watachukuliaje hatua hiyo
kwa maneno mengine alikuwa anafanya maamuzi kwa misingi ya ukweli kwamba alifikiri mwanamama huyo atashinda uchaguzi na comey alikuwa anaitaka kazi
mpuuzi trump ameandika katika ujumbe wa twitter
trump katika ujumbe wake wa tweets amesema ni asilimia tu ya waalimu bora ni wengi sasa wataweza kujibu mashambulizi ya silaha iwapo mtu mkatili ambaye hayuko timamu atapokuja shuleni kwa nia ya kuwadhuru wengine
kikosi cha anga cha new zealand kiliwagundua watu hao wakati ikiwatafuta manusura wa boti ambayo ilizama wakati ikisafiri kati ya visiwa viwili katika taifa hilo dogo la kiribati
wafanyakazi wa kikosi cha anga walifanikiwa kudondosha vifaa ikiwemo maji na chakula kwa manusura hao
kwa mujibu wa wizara ya fedha bei hizo zinajumuisha kodi ya nyumba za kuishi na maofisi bei ya ardhi gharama za elimu na afya bei za vyombo vya usafiri na vifaa vya kielektroniki
rais magufuli amewataka wanachama wa ccm na umma wa watanzania kwa ujumla kupuuza mjadala huo kwa kuwa haujawahi kujadiliwa katika kikao chochote cha chama na ni kinyume na katiba ya ccm na katiba ya nchi alisema polepole
kufuatia kashfa hiyo mashirika mengine ya kutoa misaada yameanza kuwachunguza wafanyakazi wake na jinsi wanavyoshughulikia tuhuma za ngono huku serikali kadhaa zikiangazia uhusiano wao na mashirika hayo
gemma houldey alikuwa mfanyakazi wa kutoa misaada na sasa ni mtafiti kuhusu sekta hiyo
rais wa marekani donald trump ameahidi kutoa msaada kwa wakuu wa florida ili kusaidia katika maafa hayo yaliyotokea
rais wa marekani donald trump alhamisi alimwachisha kazi mshauri wake kuhusu usalama wa kitaifa hr mcmaster na kumteua aliyekuwa balozi wa marekani katika umoja wa mataifa john bolton kuchukua pahala pake
wakati wa kukabiliana na maswali ya waandishi yaliyomchukuwa muda mrefu ijumaa trump pia alitetea mkutano wake hivi karibuni alioufanya na kiongozi wa korea kaskazini kim jong un
aidha professa iribe mwangi mwenyekiti wa idara ya kiswahili chuo kikuu cha nairobi naye ansema kuwa upo umuhimu mkubwa wa tuzo hii kwa watu wanaoishi barani afrika
kati ya masuala yanayosikilizwa ni pamoja na hatua ya kuwasilishwa kwa muswada uliopelekea katiba kufanyiwa marekebisho iwapo ulifanyika kwa mujibu wa sheria
no media source currently available watu wa misri walikuwa wanataka mageuzi hapo januari na walifanikiwa kuyapata
lakini miaka saba baadae ukweli unaonyesha matumaini hayo kutoweka
lakini baadhi ya wachambuzi wanasema mambo mengi yamebadilika kuwa bora zaidi
harakati hizo zinaweza kukabiliwa na ugumu wa aina fulani kwa kuwepo mazoezi ya kijeshi yaliokwisha pangwa lakini kwa mujibu wa maoni yaliyochapishwa na shirika la habari la korea kaskazini rasmi kcna limetahadharisha kuwa pyongyang itakabiliana na marekani iwapo watafanya mazoezi ya kivita na korea kusini mwezi wa april
aidha waziri makuei aliiambia voa kwamba jambo la kwanza na muhimu ni kulaani uhasama
odinga anahitaji kufahamu ni mipango gani waliyonayo wengine
ndani ya mapendekezo haya ambayo yamewasilishwa baadhi yao hayawezekani kamwe kutekelezwa na hawawezi kwa njia yeyote ile kufikia kiwango cha kupatikana amani
hivyo basi anatakiwa kufanya kazi kulainisha msimamo wa upinzani
waziri wa fedha wa rwanda balozi claver gatete amesema mataifa yote ya kiafrika yataweza kutoa mchango huo kwenye kamisheni ya umoja huo
kati ya mambo aliyogusia kuwa ni dosari zilizojitokeza wakati wa uchaguzi ni watu kulipwa kwenda kupiga kura kutumika rasilmali za serikali katika kampeni wanasiasa wakizitishia taasisi muhimu binafsi na kuendelea watu kuwa na mashaka na tume huru ya uchaguzi na mipaka iebc
kabla ya kuawa kirumira alifikiswa mbele ya kamati ya nidhamu ya polisi na kufunguliwa mashtaka ya ulaghai kuwatesa watu mauaji miongoni mwa mengine ambayo yalifutiliwa mbali baadaye kwa ukosefu wa ushahidi lakini akasisitiza kwamba jeshi la polisi la uganda linaongozwa na wahalifu
miili kati ya iliyo opolewa baada ya kuzama kwa kivuko cha mv nyerere juzi septemba imetambuliwa na ndugu wa familia zao
maeneo ya kusini mwa malawi ndiyo ambayo yamekumbwa zaidi ya kipindi kikavu na hivyo kuibua ghasia za makundi dhidi ya wakazi wa baadhi ya vijiji ncini humo
hata hivyo alisema kitendo hicho kilichofanywa na askari huyo sio kizuri ni bora angempeleka kituoni kuliko kumuua
imetayarishwa na kennes bwire sauti ya amerika washington dcmwaka mmoja baada ya waislam walio wachache wa kabila la rohingya kukimbia kwa makundi kutoka myanmar wizara ya mambo ya nje ya marekani imekusanya ushahidi kutoka kwa wale walio nusurika na mauaji unaothibitisha tuhuma kuwa jeshi la myanmar na vikosi vya usalama vilitekeleza uvunjaji wa kinyama wa haki za binadamu
baadhi ya sehemu za sudan kusini zimetangazwa kuwa ni maeneo yenye njaa tangu mwanzoni mwa mwaka 
umoja wa mataifa umeonya kwamba hali kama ya njaa huenda ikarejea wakati wa msimu wa mavuno machache mei mpaka julai kama misaada ya kibinadamu haitapewa fursa ya kuwafikia walengwa na kuendelea kutolewa
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa ameripoti kuwa emmanuel kemayire aiyekuwa akiendesha shughuli zake za biashara kwenye mji wa mbarara magharibi mwa uganda anasema alikamatwa tarehe januari na kufungwa vitambaa usoni na kusafirishwa usiku hadi mjini kampala
juma amesema kuwa maafisa hao watapewa mafunzo na kupitishwa na chuo cha mafunzo ya diplomasia fsa baada ya kufanyiwa mtihani na kufaulu kabla ya kuanza kazi
shirika la kimataifa la uhamiaji iom linasema kiasi cha wahamiaji wamekufa maji baada ya boti waliyokuwa wakisafiria kwenye pwani ya libya kuzama mapema ijumaa alfajiri
wahamiaji wengi wanaaminika kuwa ni raia wa pakistan
mwandishi wa voa ameripoti kuwa idadi ya waliouwawa eneo la mangolikene nje kidogo ya mji wa beni kivu kaskazini imeongezeka na kufikia 
watu wengine waliuwawa katika kijiji cha paida karibu na beni
ndege yetu itatua nairobi jumatatu saa nane na dakika kumi na tano alasiri alisema miguna
na zaidi ya hayo mshangama anasema wale baadhi ya viongozi wa upinzani walio msaidia azali katika kampeni za kura ya maoni hawakuteuliwa kama ilivyo tarajiwa
imeandikwa na mwandishi wa sauti ya amerika kennedy wandera akiwa nairobi
rais wa marekani donald trump amesema kuna nafasi nzuri ya kiongozi wa korea kaskazini kim jong un atatenda linalostahili kwa watu wake na kwa binadamu kwa kuchukua hatua ya kupunguza silaha za nyuklia katika rasi ya korea
kiongozi huyo marietje schaake katika hotuba yake iliyotangazwa na televisheni jumatano asubuhi huko brussels amesema ilimbidi asome ripoti hiyo kutoka bunge la umoja wa ulaya kwa ajili ya kuweza kukamilisha utaratibu wa kuwasilisha ripoti hiyo ambao ni miezi mitatu baada ya uchaguzi kufanyika
gfi inasema hasara ya kiuchumi iliongezeka kutokana na uganda kuwa ni kichaka cha mzunguko wa fedha haramu kutoka nchi jirani zilizo sambaratishwa na vita kama vile sudan kusini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc somalia na kenya
maelfu ya watu walikusanyika jumapili kwenye tamasha huko johannesburg la kuenzi maisha ya nelson mandela nchini afrika kusini
serikali ya syria ikisaidiwa na nguvu za kijeshi za russia imemwezesha rais wa syria bashar al assad kuyatokomeza majeshi ya maadui zake takriban kutoka eneo lote la ghouta
serikali inajaribu kuomba waungwe mkono na bunge ili kubadilisha kifungu cha cha katiba ili polisi waweze kuwashikilia washukiwa wa ugaidi kwa kipindi cha siku saba hadi kumi na nne kabla ya kuwafikisha mahakamani
mbali na wanawake watano ambao hawako katika idadi ya mawaziri tisa waliotangazwa wengine walioachwa ni waziri wa michezo hassan wario waziri wa ugatuzi mwangi kiunjuri waziri wa ardhi jacob kaimenyi waziri wa maji eugene wamalwa waziri wa kilimo willy bett waziri wa madini dan kazungu waziri wa viwanda adan mohamed na waziri wa afya cleopa mailu
kwa mujibu wa gazeti hilo kikundi cha polisi kinachotumia ndege kufanya uchunguzi kimeripoti kuwa washukiwa walikamatwa wengine walifunguliwa mashtaka mahakamani na wanaendelea kuchunguzwa
lakini siku chake zilizopita kumeshuhudiwa ghasia kufuatia uamuzi kwa kuwanyima karibu watu milioni 
 haki ya kupiga kura
annan ni kiongozi wa pili wa afrika kushikilia nafasi ya juu ya un kama katibu mkuu
annan aliaga duniai mwezi agosti akiwa nchini uswizi na umri wa miaka 
mtalaam wa sayansi ya siasa na utawala wa umma nchini tanzania profesa mwesiga baregu amesema kwa hatua iliyochukuliwa na rais john magufuli ya kubatilisha mfumo mpya wa upigaji mahesabu kikokotoo ya mafao ya wastaafu waziri wa nchi ofisi ya waziri mkuu sera uratibu bunge kazi ajira vijana na wenye ulemavu jenister mhagama analazimika kujiuzulu
kabila ameshikilia madaraka tangu mwaka katika kipindi ambacho utawala wake umekosolewa kwa kuwepo ufisadi ukandamizaji na uzembe
kashama ameongeza kuwa siyo chini ya watu wanne walikuwa wamejeruhiwa
maafisa wa uokoaji wapo tayari kukabiliana na athari zozote zitakazojitokeza
shirika la kuhudumia wakimbizi la umoja wa mataifa unhcr lilisema jumanne kwamba wafadhili wake watazuia msaada wa fedha kwa operesheni za uganda hadi idadi ya wakimbizi ithibitishwe baada ya shutuma kwamba maafisa waliongeza idadi ya halali ya wakimbizi ili waibe fedha za ziada
katika kipindi cha miaka kadhaa sasa nimekuwa nikikabiliwa na angalau uchunguzi wa shutuma kwa lengo la kuniondoa madarakani
baadhi yamekua ni mapendekezo mabaya ya ajabu kama yanayoelezwa usiku huu na polisi
majaribio yote hayo hayakuzaa matunda na kwa mara nyingine tena watakosa kile wanachokitaka
amesema polisi wamekuwa wakipekuwa majengo hayo na yeye amekaa mbali na dirisha
hili sio jambo ambalo linatokea mara nyingi amesema
rais wa jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc joseph kabila amesema uchaguzi utafanyika disemba kama ilivyotangazwa na tume huru ya uchaguzi ceni na kwamba hakuna sababu yeyote kwa raia nchini humo kuwa na mashaka
ofisi hiyo pia imeiomba serikali na vyama vya kisiasa kuhakikisha kuwa uchaguzi unakuwa wa amani
uamuzi huo ulitolewa na hakimu mkazi mkuu wilbard mashauri aliyesema kwa kutoka nje ya nchi bila idhini ya mahakama washtakiwa hao walidharau amri za mahakama kwa makusudi
mkuu wa polisi wa wilaya hiyo sseguya aliagiza wenye maduka ambao waliacha waliendelea kufanya biashara kufunga maduka yao na kuwaambia kuwa biashara zao zitaangamizwa
baadhi ya uhai unaong aa ni vigumu kuwaza watu hawa wakiaga dunia bush amesema katika tamko lake
baadhi ya sauti ni zenye nguvu ni vigumu kufikiria sauti hizo zikinyamaza
trump tayari amekuwa akiendesha kampeni hiyo kwa niaba ya warepublikan akiwa ana amini kuwa juhudi za nguvu za kampeni katika majimbo yenye kuungwa mkono na warepublikan utalinda maslahi ya warepulikan walio wengi katika baraza la seneti na bunge
alipoulizwa kwa nini serikali yake inaonekana kutofanya vya kutosha kuhakikisha raia hao wa canada wanaachiwa huru alieleza wa canada wanafahamu kwamba ingawaje msimamo wa kisiasa huenda ukawa wa kuridhisha tu katika kipindi cha muda mfupi na kuhisi kama vile unapiga kelele na unafanya jambo muhimu huenda isichangie moja kwa moja kupata matokeo tunayotaka
katika ujumbe wa twitter ulioonekana jumatano trump amesema anangojea kwa hamu mkutano alioupanga wa kukutana na kim lakini amesisitiza haja ya kuendeleza vikwazo na shinikizo kubwa kwa wakati huu
nataka kuondowa umaskini katika jamii za wakongo tunataka kutowa ajira kwa raia wa congo tunataka kuifanya congo iwe nchi ambayo inavutia wawekezaji na wafanyabiashara
gavana wa nakuru lee kinyanjui amesema miili ya watu imepatikana na ameonya kuwa bwawa jingine lililoko ndani ya eneo hilo litabomolewa ili kuepuka janga kama hilo kutokea
maelfu ya watu walipelekwa katika hospitali kufuatilia janga hilo
tillerson alisema kwamba mtazamo wa marekani ni kuhamasisha utawala bora tofauti kabisa na muelekeo wa china unaohimiza hali ya kutegemea na kutumia mikataba isiyo yena uwazi kabisa tabia zisizo fahamika za mikopo na mikataba ya rushwa inayotumbukiza mataifa katika madeni
uchunguzi huo pia umehusisha mashambulizi mawili ya awali dhidi ya walinda usalama wa tanzania yaliyotokea karibu na mamundioma septemba na oktoba 
baadaye alipelekwa kwenye vituo kadhaa vya polisi na kufikishwa katika mahakama moja mjini kajiado takriban kilomita kutoka mjini nairobi siku ya jumanne
baadae akitoka mahakamani katika mji wa durban alihutubia kikundi kikubwa cha wafuasi wake wengi wakiwa wamevalia sare za chama cha anc na wakiimba zuma asiguswe
wakiongea na sauti ya amerika viongozi wa elimu katika mkoa huo wamesema wanafunzi laki moja na nusu wa shule za msingi katika mkoa huo walikuwa wanapatiwa msaada wa chakula kutoka shirika hilo kwa kupata mlo shuleni ili wasiache shule baada ya kudhihirka kwamba familia zao zinakabiliwa na umaskini
siku ya ijumaa rais kenyatta alitangaza wateule tisa katika baraza lake la mawaziri jipya akiwatema baadhi ya mawaziri waliokuwa wanatumikia katika serikali yake
mhamiaji mwenye asili ya somalia kiongozi huyo alifanya maombi na kuwapa nasaha watu mashuhuri na wenye nguvu wa karne ya tangu wakati wa utawala wa rais harry truman mpaka barack obama
yeye papa francis alikuwa anajua angalau kuanzia juni kuwa mccarrick alikuwa ni mharibifu mzoefu wa watoto vigano ameandika akiongeza kuwa alikuwa anajuwa kuwa mccarrick alikuwa ni mtu fisadi na kumlinda mpaka mwisho huu wenye machungu
hata hivyo wabunge wa upinzani wa baraza la juu la bunge la nchi hiyo wiki iliyopita waliweka pingamizi wakisema pendekezo la kifungo kwa wanaume ambao wanaamua kutumia utamaduni wa miaka mingi kuvunja ndoa zao inajichukulia madaraka kwa kufanya kile ambacho kwa hakika ni makataba binafsi kuwa sheria ya jinai
katika tamko lililotolewa alhamisi asubuhi white house imesema kuwa walinzi wa jeshi la mapinduzi la kiislam la iran irgc litawajibika kikamilifu kwa matokeo yoyote ya vitendo vyao vya ovyo na kuonya kuwa jeshi hilo na wanamgambo wanaopigana kwa niaba yao wasiendelee kufanya vitendo vya uchokozi zaidi
mwimbaji gwiji aretha franklin nyota aliyewahi kushinda tuzo mbalimbali za grammy
mashirika mengi hujitokeza kupigania haki ya mtoto wa kike kuwepo shuleni lakini vita hivyo hukumbwa na changamoto kwani wazazi wengi huonelea kuwaoza watoto wao wa kike ili kupata fedha ya kuendelea na maisha
iwapo marekani inataka kubadilisha sera zake tunawakaribisha
sisi hatuna kitu cha kujutia hakuna cha kusahihisha ameongeza akieleza msimamo wa kremlin katika miaka ya hivi karibuni
mahakama ya hakimu mkazi iringa tanzania imemuachia huru mwenyekiti wa mtandao wa wanafunzi tsnp abdul nondo jumatatu novemba baada ya upande wa mashitaka kushindwa kuthibitisha makosa alioshtakiwa kwayo
mkuu wa wildlife direct dr paula kahumbu amesema utafiti wa martin ulipelekea kuibua biashara ya pembe nchini marekani jamhuri ya kidemokrasia ya kongo vietnam nigeria angola china na hivi karibuni myanmmar
kama kuna watu wengi huwa wanaingia kwa awamu ili wote wapate fursa ya kuwaona wanaowahitaji
sitarajii kama hao viongozi wa chadema watakuwa wengi kesho leo kwa sababu baadhi yao walishaanza kwenda tangu ijumaa juzi na jumamosi jana alisema mandarasi
mataifa ya afrika yanayosimamia juhudi za kuleta amani nchini sudan kusini yametakiwa yasipoteze fursa mpya ya kushinikiza juhudi za kumaliza vita nchini humo mkuu wa timu ya kimataifa inayoangalia usitishaji mapigano amesema jumamosi
andrew felix kaweesi filamu hiyo ilichaguliwa kwenye tuzo ya academy kwa kuwa na sifa ya picha bora na nafasi aliyocheza reynolds ilisifiwa na wengi
mwanasheria mkuu wa marekani jeff sessions amesema maafisa wa upelelezi wa serikali ya marekani fbi wamemkamata mtu mmoja anayeitwa cesar sayoc anayeishi mji wa aventura jimbo la florida arekani fbi anayeshukiwa kuhusika katika tukio la kutuma vifurushi vilivyo na vifaa vyenye uwezo wa kulipuka
nataka niweke wazi sitojihusisha na suala ambalo halina umuhimu mkubwa kwa wananchi wa kenya
hili siyo suala la haki za binadamu hili ni suala la kijamii lakini ni misingi tu ya utamaduni kama watu bila ya kujali unatokea katika jamii gani
mbali na tukio la kupasuka kwa bwawa la patel huko solai jimbo la nakuru wiki chache zilizopita ambako watu zaidi ya arobaini na saba walipoteza maisha na wengine wengi kuachwa bila makazi maeneo mengi nchini kenya yameendelea kupokea mvua yenye viwango vya juu zaidi ya wastani
stephane dujarric msemaji wa umoja wa mataifa kulingana na shirika la habari la reuters waziri mmoja wa serikali alikanusha madai ya wakimbizi hao na alisema watu wapatao kutoka kambi ya karongi yenye wakimbizi huko magharibi mwa rwanda waliandamana na kutoka nje ya kambi wakipinga kupunguzwa kwa asilimia ya posho inayotolewa na shirika la kuhudumia wakimbizi la umoja wa mataifa unhcr kuanzia mwezi uliopita
shirika hilo lilipunguza mgao likisema kwamba linakabiliwa na matatizo ya fedha za msaada
mivutano nchini kenya kati ya serikali na upinzani inaendelea kuongezeka kufuatia raila odinga kujiapisha jumanne kama rais wa wananchi
wamiliki wa ardhi lakini sheria za udhibiti wa silaha zilikuwa katika fikra za watu wengi waliohudhuria usiku wa maombolezo ya wahanga wa mauaji ya shule ya sekondari ya stoneman douglas huko mjini parkland florida
maafisa wa polisi katika mji wa texas ijumaa wamemfungulia mashtaka kijana mwenye umri ya miaka kwa kosa la kuuwa katika shambulizi la bunduki lililouwa watu wengi wao wakiwa wanafunzi katika shule ya sekondari ya santa fe texas
unicef imeonya kwamba maelfu ya watoto wako katika hatari ya kukumbwa na ugonjwa wa kuharisha kipindupindu na maradhi mengine kwasababu ya hali ya mbaya ya hewa ukosefu wa chakula na maji safi
idara hiyo inasema yeye na mashirika mengine ya misaada yanagawa mablanketi sabuni maji safi na misaada mingine muhimu kwa watu wenye shida
rais kenyatta ameeleza kuwa serikali ya uingereza imeahidi kupanua soko lake la mauzo yasiyo tozwa ushuru kwa kenya hata baada ya uingereza kujiondoa kutoka umoja wa ulaya
alisema wapo watu ambao wana miaka miwili hawajulikani walipo wakiwamo ben saanane msaidizi wa mwenyekiti wa chadema freeman mbowe na mwandishi wa habari azory gwanda ambaye hivi karibuni mkewe alijifungua mtoto bila uwapo wa huduma za baba wa familia
wakati huohuo viongozi wa chama hicho wabunge na madiwani leo watawatembelea viongozi wao na kusherehekea nao kwa dakika kadhaa mahabusu
licha ya kwamba matokeo ya utafiti huo ambapo kiwango cha maambukizi kilikuwa asilimia 
 bado kuna maeneo ambayo kiwango cha maambukizi yako juu huku mkoa wa kigoma na halmashauri zake nyingi zikiongoza kwa maambukizi
mmeza fupa nyamagabe hata hivyo serikali ya kenya wiki hii imepokea msaada wa shilingi milioni hamsini kutoka serikali ya uchina ukiwa ni msaada kwa watu walioathirika na mafuriko
baadae trump amewaambia waandishi waliokuwako white house kwamba mkutano wa juni huko singapore kati yake na kiongozi wa korea kaskazini kim jong un utafanyika
baadhi ya maelezo hayo yalifafanuliwa na waziri wa mambo ya nje wa china wang yi ambaye alithibitisha kuwa nchi zote mbili zitaanza mazungumzo
hii hayo yalijiri baada ya waandishi wa habari watatu kukamatwa katika mazingira ya utatanishi na kushutumiwa kwa njama ya kujaribu kuipindua serikali mashtaka ambayo adhbu yake ni kifo wakikutwa na hatia
alisema kuwa kenya inatathmini mfumo wa afya wa cuba katika juhudi za kuimarisha sekta yake katika nyanja hiyo ambayo ni moja ya nguzo nne muhimu zinazoangaziwa na utawala wa kenyatta katika muhula wake wa pili madarakani
wakazi wa jimbo la texas nchini marekani walimuaga rais wa wa marekani george herbert walker bush siku ya alhamis kabla ya mwili wake kusafirishwa kwa treni maalumu kuelekea sehemu ya mapumziko yake ya mwisho
sajenti helus amekufa
baada ya kufikishwa hospitali
nasema tu inaweza kuwa ugaidi kwa sababu huko ndiko tunakoenda siku hizi likitokea tukio kama hili
hakuna sababu yoyote tunayoifahamu mpaka sasa katika mauaji haya mabaya
sina lolote linalofanya nidhanie hivyo au fbi kwamba ni ugaidi lakini bila shaka tunaangalia hilo pia ameeleza mkuu wa polisi
jaji kennedy ni sauti yenye msimamo wakadiri na mwenye uamuzi wa kura katika mahakama hiyo
atakaye chukua nafasi yake ni muhimu sana katika kuleta uwiano wa kiitikadi katika mahakama na bila shaka ataleta msuguano amesema charles geyh profesa katika chuo kikuu cha indiana shule ya sheria
china imeongeza ushuru kwa asilimia kwenye bidhaa tofauti kutoka marekani ikiwemo nyama ya nguruwe matunda na bidhaa nyingine zikiwa na thamani ya dola za marekani billioni 
viongozi wa upinzania waliohudhuria mkutano wa zanzibar na kutia saini tamko la mkutano huo ni maalim seif sharif hamad katibu mkuu cuf james francis mbatia mwenyekiti taifa nccr mageuzi oscar emanuel makaidi mwenyekiti taifa nld salum mwalimu naibu katibu mkuu zanzibar chadema hashim rungwe spunda mwenyekiti taifa chaumma na kabwe zitto kiongozi wa chama act wazalendoserikali ya rwanda imetunga sheria inayomzzuia mtu yeyote kuchora kibonzo cha rais wa nchi hiyo paul kagame au kiongozi yeyote wa ngazi ya juu
jana jumapili tuliwapa kichapo kikali majeshi ya iran na syria
na tuliweka bayana kwa kila mtu kwamba kanuni zetu za mapambano hazijabadilika kabisa
tutaendelea kushambulia jaribio lolote la kutudhuru hiyo imekuwa sera yetu na itaendelea kuwa sera yetu
gudina anasema madai ya waandamanaji bado ni ile ile watu wanataka mabadiliko ya msingi serikali ya kidemokrasia uchaguzi huru na wa haki na taasisi huru za kidemokrasia
tunaunga mkono madai hayo lakini tuna wasi wasi chama tawala kinafikiria kufanya nini hatulijui hilo
taarifa za wakimbizi wa burundi kurudi makwao zinajiri mwaka mmoja baada ya rais wa tanzania john magufuli kukosolewa vikali na makundi ya kutetea haki za kibinadamu baada ya kuwataka wakimbizi hao kurejea katika nchi yao
amesema kuwa mpaka jumapili hakupokea barua yoyote au taarifa rasmi juu ya kujiuzulu kwa katibu mkuu abdulrahman kinana
baada ya nondo kuripoti polisi mjini mafinga alishikiliwa na jeshi hilo mkoa wa iringa na baadaye kukabidhiwa kwa polisi kanda maalumu ya dar es salaam
kufuatia kodi hiyo mpya nchi imeshuhudia uhaba wa mafuta kwani wasambazaji wa mafuta wamekataa kuchukua mafuta kutoka kwenye depo za mafuta ikiilazimisha serikali kutoa ulinzi kwa wasambazaji hao wakuu
waziri wa haki na masuala ya katiba jenerali kahinda otafire amemwandikia barua mwenzake wa maswala ya ndani jeje odongo akilalamikia mwenendo wa maafisa wa usalama akisema tabia yao ni uvunjaji mkubwa wa sheria na vitendo vyao vinakiuka haki za kibinadamu
lakini kwa mkulima moses juliis chibaya kiasi cha kilometa kaskazini mwa harare viwavi hivyo vikilenga mazao ya mahindi
anasema angeweza kuvuna idadi nzuri ya tumbaku kama ilivyokuwa mwaka jana kama isingekuwa kwa kipindi cha kiangazo ambacho zimbabwe inakabiliana nacho
picha ya maktaba ya meli ya mv nyerere iliyozama alhamisi hii itakuwa mara ya kwanza kwa bi trump kuzuru bara hilo
ikulu ya white house haijaeleza kwa uwazi lakini maafisa wamethibitisha kuwa suala la uwezo wa korea kaskazini kutengeneza kombora lenye kichwa cha nyuklia ambalo litaweza kuipiga marekani linatarajiwa kuwepo katika hotuba yake
lakini wanaotumia mitandao ya kijamii wanasema kwamba hawatalipa ushuru huo na wengi wamepakua programu ya vpn inayomwezesha anayetumia mitandao ya kijamii kutogunduliwa au kunaswa na mitambo ya serikali
ripoti za kuhamishwa mchungaji huyo zimetolewa wiki moja baada ya mahakama ndani ya eneo la gereza upande wa magharibi mwa uturuki katika mji wa alaga ilitoa uamuzi kuwa brunson aendelee kuwekwa kizuizini wakati kesi yake inaendelea
viongozi na wakuu wa serikali za nchi za afrika wanaohudhuria mkutano huo unaofanyika kila mwaka wanasifu jukumu muhimu la china katika maendeleo ya nchi zao na kueleza kwamba bejing inashirikiana na nchi zote za afrika kwa usawa na heshima
shutuma za rushwa uhuru ni lazima aamue kama anataka kuongoza kwa mujibu wa katiba au la alisema miguna
hiki pia ni kipindi cha ukarimu pale wamarekani wenye uwezo pamoja na mashirika na miji mbali mbali huwasaidia wenzao ambao hawana uwezo kwa kuwapatia chakula ili waweze pia kusherehekea
shirika la habari la global publishers aidha limeripoti kuwa mahakama imesema hakuna ushahidi kutoka upande wa jamhuri kuwa mshitakiwa alikuwa wapi wakati wa tukio na kuifanya kesi hiyo ikose ushahidi
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
ikulu ya marekani ilisema inatarajia mazungumzo ya siku mbili kati ya rais wa marekani donald trump na waziri mkuu wa japan shinzo abe yatakuwa mazuri sana
mkuu wa sheria bunge na mkuu wa idhara ya kukusanya ushuru kenya kra wanatakiwa mahakamani kujibu kesi hiyo ambayo sasa mwanaharakati okiya omtata anataka ijumulihswe pamoja na kesi aliyoasilisha awali kupinga mapendekezo yote ya nyongeza ya ushuru
katika fani ya vichekesho filamu iitwayo mwezi oktoba mwaka wa burundi ilijiondowa kwenye mkataba wa ushirikiano na mahakama ya kimataifa ya uhalifu icc ikisema pia kwamba mahakama hiyo inaegemea
mwanamke mmoja aliyekuwa amebeba kisu aliwashambulia wanafunzi wa shule ya chekechea magharibi ya china ijumaa asubuhi na kuwajeruhi watoto 
katika uamuzi wake jaji wa mahakama ya kimataifa abdulqawi ahmed yusuf amesema kwamba vikwazo vya marekani dhidi ya iran ambavyo viliwekwa mwezi mei vinaweza kuhatarisha usalama wa safari za anga za iran
wamarekani wanapiga kura katika uchaguzi wa katikati ya awamu leo ambao utaamua endapo chama cha republican cha rais donald trump kitaendelea kudhibiti mabaraza yote mawili ya bunge la marekani congress au wademokrat watapata udhibiti ingawa wa baraza moja la bunge hilo
kwanza kabisa tulikuwa na wasiwasi juu ya kutoweka kwa maafisa wetu kwani tulikuwa tumepoteza mawasiliano nao kabla ya kupeleka timu ya kutoa msaada kutoka vituo vyetu vya tarbaj na kutulo na kutufahamisha maafisa wetu wote wako salama
jumuiya na taasisi za kiislamu nchini tanzania imetoa waraka wa salamu za sikukuu ya eid el fitr uliobeba ujumbe kuhusu haki na uhai uhuru wa habari na kujieleza wa bunge na mahakama wa kisiasa na katiba mpya
kwa muda sasa serikali ya kenya imeanzisha operesheni maalumu inayojulikana kama operations linda boni dhidi ya al shabaab ambao wamekuwa wakijificha katika msitu mzito wa linda boni ili kuwatokomeza
kuna ongezeko la malalamiko dhidi ya maafisa wa usalama wakishirikiana na maafisa wengine serikalini kuhusiana na ukamataji kutishia raia ulaghai na kutengeneza ushahidi wa uongo dhidi ya washukiwa ameendelea kuandika waziri otafiire
shujaa huyo ameiambia cnn ninapenda watoto
ningeumia sana kumuona amejeruhiwa mbele yangu
nilikimbia na kutafuta ufumbuzi ili niweze kumuokoa na namshukuru mungu niliweza kupanda upande wa mbele wa jengo hilo mpaka kufika kwenye balkoni
uteuzi huo umeondoa kitendawili kilichokuwepo kwamba rais joseph kabila aliyekuwa madarakani tangu mwaka angewania muhula mwengine
muundo mpya wa serikali waitara alitaja jambo jingine ni kuhusu matumizi ya fedha za ruzuku kwamba chadema inapata sh
milioni kila mwezi lakini cha kushangaza chama hakina ofisi ya makao makuu kanda mkoa wala jimbo
wafadhili wanasema kuwa watafika kufanya matengenezo kwenye bwawa lakini hawajafika
hakuna hata mmoja anayefika kufanya matengenezo
kwahiyo maji yanapomalizika hapa lazima tutembee mwendo mrefu kwa ajili ya kuwapatia ng ombe wetu maji ya kunywa
kwa putin siku zote kuna njia ya kurudia kile ambacho siku zote amekisema russia haijawahi kufanya kitu chochote kibaya
russia haina haja ya kuboresha wala kubadilisha kitu chochote amesema maria lipman mhariri wa jarida la counterpoint huko moscow linalo chapishwa na taasisi inayoshughulikia tafiti za ulaya russia na eurasian katika chuo kikuu cha george washington marekani
mwaka mkaguzi mkuu wa serikali aliripoti kuwa balozi kadhaa hazikuweza kuonyesha jinsi stika za visa na pasi za kusafiria zenye thamani ya shilingi bilioni 
 zilivyotumika ikionyesha udhaifu uliokuwepo katika kutunza rikodi katika balozi hizo na kutia wasiwasi juu ya kuwepo vitendo vya wizi
imeripotiwa kuwa rais trump alitoa matamshi hayo dhidi ya africa haiti na elsavador kwenye ikulu ya white house katika mkutano na wabunge wa congress
profesa mkumbo aliwataka mamlaka ya maji safi na maji taka dawasa kuhakiki na kutambua visima vilivyopo ili viweze kufuata taratibu hizo
ukiwa ni afisa au waziri au afisa wa polisi na yoyote yule unasema kuwa huwezi kufuata amri ya mahakama kwa hili lazima tuseme hapana
hatuwezi kuruhusu hatuwezi kukaa chini na kuruhusu kenya ielekee kwenye udikteta
azali aunda serikali mpya comoro kwa upande wake balozi amekanusha kuwa uganda haiungi mkono mateso
shambulizi hilo lilitokea upande wa kaskazini mwa mji unaodhibitiwa na jimbo lenye mamlaka yake yenyewe la puntiland
shahidi mmoja aliiambia sauti ya amerika voa kwamba kijana mmoja aliyevalia koti la vilipuzi aliingia ndani ya mgahawa mahala ambako maafisa wa usalama wa serikali na walinzi wao walikusanyika na kisha alijilipua
generali kayihura amekuwa chini ya ulinzi mkali wa jeshi katika kambi ya makindye jijini kampala na hatimaye alipata uhuru wa mda lakini chini ya masharti na uangalizi mkali kutoka kwa magenerali wenzake
nilikuwa nimeshtuka sana
nimeshtuka na kushtukizwa bila ya kujua kwamba ninafikiriwa kutunukiwa zawadi hiyo yenye hadhi ya juu ameliambia kituo cha habari cha cnn
aidha voa ilizungumza na mwandishi mwandamizi wa kituo cha channel ten kibwana dachi ambacho pia kimeadhibiwa kwa faini ya shilingi milioni ambaye anasema serikali ilipaswa kikihoji au kukiadhibu kituo cha sheria na haki za binadamu ambacho ndicho kilitoa hizo tafiti za uchaguzi wa madiwani kama kulikuwa na tatizo walilodai la uchochezi
maandamano hayo ya kitaifa yameandaliwa na wanafunzi wa shule ya sekondari ya marjory stoneman douglas huko mji parkland florida ambako wanafunzi na mfanyakazi mmoja waliuwawa na mwanafunzi wa zamani februari 
hata hivyo alifafanua kuwa kutokana na wingi wa mawakala haikuwa rahisi kwa wasimamizi wa uchaguzi kusaini viapo vyao vyote kwa wakati mmoja
rais donald trump amepitisha muswada wa matumizi ya dola za kimarekani trilioni 
 ijumaa kwa shigo upande masaa kadhaa baada ya kutishia kuzuia hatua hiyo kwa sababu ilikuwa haiwatetei wahamiaji waliokuja marekani wakiwa watoto wadogo na wala kutenga fedha za ujenzi wa ukuta mpakani
mnamo mwaka wa akiwa na chama cha ford asili alikaribia kumshinda rais wa kipindi hicho daniel arap moi katika uchaguzi ambao wafuasi wake waliutaja kuwa usio wa haki na kweli
trump pia anajenga hofu kati ya wafuasi wa chama cha republikan kuwa wademokrat wakishinda uchaguzi wa bunge novemba itapelekea yeye kuondolewa madarakani
polisi jijini new york wanasema ndugu wa kike wawili wa saudia ambao miili yao ilikuwa imeletwa na maji ufukweni katika mto wa hudson ulioko mji wa manhattan kuna uwezekano kwamba walijiuwa
wachambuzi wana amini ndege hizo za kivita aina ya b zinazoruka katika eneo kwa kipindi cha miezi miwili iliyopita itaipa brunei malaysia ufilipino na vietnam namna fulani ya ulinzi dhidi ya beijing
nchi hizo pia zinaweka shinikizo kuwepo uhuru wa kutumia eneo hilo la bahari ya south china lililo na rasilmali nyingi
doyle anasema mara nyaraka na utaratibu wa rasmi utakapokamilika itakuwa ni rahisi mno kuwarejesha wahamiaji anasema iom ina ndege za kukodisha ambazo zinakwenda kwenye mataifa ya afrika karibu kila siku huwachukua watu ambao wanataka kurejea nyumbani kwa hiari yao
ushirikiano kati ya marekani na uturuki unaendelea kuimarika syria pamoja na kuwepo mgogoro wa mahusiano baina ya nchi hizo mbili
tundu lissu ambaye ni mwanasheria na mbunge wa chama cha demokrasia na maendeleo chadema muda wake wa uongozi utapomalizika
 vyombo vya habari vimeripoti kuwa moon amesisitiza umuhimu wa kuwepo mkutano huo na ameeleza hatua hiyo ya korea kaskazini kurejea katika meza ya mazungumzo na marekani
godec alikuwa akizungumza mjini nairobi wakati wa mkutano wa uwekezaji ambao uliongozwa na naibu wa waziri wa masuala ya biashara za kimataifa gilbert kaplan na uliohudhuriwa na ujumbe wa takriban wafanyabiashara kutoka marekani
wakati wa kampeni za uchaguzi zinazoendelea fayulu amewataka wafuasi wake na wale walio na sikitiko kwake kuangamiza vifaa vya uchaguzi fcc ilisema katika tamko lake
bobi wine anatarajiwa kufikishwa katika mahakama ya kijeshi kesho alhamisi wakati kesi dhidi yake ya kutaka kuipindua serikali ya rais yoweri museveni itakapoanza rasmi kusikilizwa
polisi na mashuhuda wa tukio hilo wamesema bomu la pili lililipuka kutoka katika gari ambalo lilikuwa limeegeshwa mbele ya hoteli mbali kidogo na ikulu ya rais
bila shaka huu ni uamuzi wake amesisitiza afisa wa ngazi ya juu katika mazungumzo yake jumatatu na waandishi
na amesema kuwa inasikitishwa na uamuzi wa trump kujiondoa katika mkataba huo
maafisa wa uganda wanasema watafikiria mara nyingine ushuru uliowekwa kwa mitandao ya kijamii baada ya maandamano makubwa kufanyika wiki hii ambapo polisi walitumia mabomu ya machozi na kupiga risasi hewani kuwatawanya waandamanaji hao
ndege yenye vilipuzi na isiyoruka na rubani vililipuka majira ya saa kumi na moja dakika jumamosi jioni wakati maduro alipokuwa akihutubia umati wa maelfu ya wanajeshi katika uwanja wa mji mkuu wa caracas
ripoti ya kampuni inayoshughulikia usalama wa mitandao norton inasema takriban watu wa afrika kusini milioni wameeleza waliathiriwa na uhalifu wa mitandao mwaka 
barani afrika hii ni gharama kubwa anasema stephanie itimi mshauri wa biashara za mitandao afrika
rais uhuru kenyatta na aliyekuwa waziri mkuu raila odinga walitangaza ijumaa kwamba wameanzisha juhudi mpya za kuliunganisha taifa wakati vyama vyao hasimu vimekuwa vinaigawanya nchi kwa misingi ya kikabila
hata hivyo wakenya katika maeneo mbalimbali ya nchi hawajaridhika na ahadi za serikali kwamba iytachukua hatua na wanaeleza kwamba wamsikia ahadi kama hizo miaka nenda miaka rudi
wakopeshaji wa kimataifa wameshinikiza kuweko mageuzi hayo ya kiuchumi kuisaidia jordan kupunguza deni lake kutokana na kuzorota kwa uchumi kunafungamanishwa na migogoro katika eneo
rais wa iran hassan rouhani amesema jumatatu kuwa maafisa wote wanaweza kukosolewa na kwamba waandamanaji nchini iran wamekerwa na masuala mengine zaidi ya matatizo ya kiuchumi
wapalestina walizika maiti za watu wao jumamosi huku waombolezaji wakitangaza kulipiza kisasi
vyanzo vya habari vimemnukuu msemaji wa umoja wa mataifa stephane dujarric akisema katibu mkuu amechukua hatua hiyo huku akiendelea kumtafuta atakaye chukua nafasi hiyo ya unep
athari zake ni kwamba utapata watu wachache watakaotoa taarifa za ufisadi ndani ya serikali hatuoni sababu za kutambua majina ya washiriki katika mitandao itakuwa ni mwisho wa watu wengi kusema ukweli alisema melo aliyesimulia harakati za kuanzisha jukwaa hilo takribani miaka iliyopita
wiki iliyopita jumanne wenzao waliripoti lakini heche na mnyika hawakuripoti walikuwa bungeni lakini leo wameripoti na sasa amekuja hapa mkuu wa upelelezi akasema mkae hapa msubiri maelekezo
picha ya rais mstaafu obama ilichorwa na kehinde wiley mwana sanaa mashuhuri sana kwa picha zake zenye uhai na picha kubwa zilizochorwa za wamarekani weusi
msimamo wa waziri wa usalama hata hivyo kenya inaagiza sukari kutoka brazil ikidai kwamba uganda nayo huagiza sukari kutoka brazil na kuiweka katika mifuko upya ya viwanda vya uganda na kuuza katika nchi wanachama kwa bei rahisi
tucta yaja juu maandamano hayo yaliyoanza kwa malalamiko dhidi ya kongezwa kodi ya mafuta ya dizeli yaliyongozwa na madereva wa magari yamegeuka kua vuguvugu la kupinga ughali wa maisha na kumtaka rais macron kujiuzulu wakidai kwamba sera za kiongozi huyo aliyekua afisa wa benki zinalinda maslahi ya matajiri dhidi ya wananchi
idadi ya watu waliopoteza maisha kutokana na janga la tsunami lililotokea jumamosi usiku katika visiwa vya java na sumatra nchini indonesia imefika na kuhofiwa itaongezeka huku wengine wamejeruhiwa na karibu hawajulikani walipo
miaka baada ya kumalizika kwa zama za ubaguzi sehemu kubwa ya mashamba ya biashara nchini humo bado yanamilikiwa na wazungu ambao ni asilimia tu ya raia wa nchi hiyo
mataifa mengine yenye nguvu duniani zikiwemo nchi za ulaya china na japan zinasisitiza kuwepo makubaliano mapya juu ya uhuru wa biashara za kimataifa
wakati tillerson akiwa afrika rais donald trump ametangaza kuwa amekubali mualiko wa korea kaskazini kwa ajili ya kufanya mazungumzo ya moja kwa moja na kiongozi wa nchi hiyo kim jong un ifikapo may
lakini hakuna mpango maalum uliokuwa umeandaliwa mpaka sasa
kabla ya kuwa mwanasheria mkuu muigai alifanya kazi kama mjumbe maalum wa umoja wa mataifa kuhusu ubaguzi wa rangi na unyanyasaji
waendesha mashtaka wanasema kuwa peke yake ndiye aliyesalimika katika kikundi cha is ambao walijitoa muhanga
rouhani ametangaza serikali hiyo haitavumilia wale wanaoharibu mali za taifa kujihusisha na uvunjaji wa sheria na kusababisha taharuki katika jamii
sarah sanders msemaji wa white house maelezo ya hivi karibuni yaliotolewa na afisa wa saudia ambaye hakutaka jina lake litajwe ni pamoja na ufafanuzi kuhusu kikundi cha raia wa saudia waliopelekwa kupambana na khashoggi octoba kwa vitisho vya kumpa madawa ya kupoteza fahamu na kumteka na baadae kumkaba hadi akafa wakati alipokuwa akipambana nao
awali mauaji hayo yalikuwa yakiitwa mauaji ya kimbari ya rwanda kama ambavyo imekuwa ikifahamika
mamia ya waandamanaji wamekusanyika mjini new york eneo la times square wakitaka robert muller kutoingiliwa kati katika kazi yake na kusisitiza kwamba hakuna mtu aliye juu ya sheria
akizungumza katika kikao cha halmashauri kuu ya taifa nec jumatatu mjini dar es salaam kinana amesema lazima tukubali kuna wakati wa kufanya kazi na kuna wakati wa kupumzika
katumbi anatarajia kujiandikisha katikatume ya uchaguzi kabla ya siku ya mwisho ya ogusti kuweza kushirikikatika uchaguzi wa rais utakaofanyika mwishoni mwa mwaka huu
mahakama ya katiba uganda imeidhinisha mabadiliko ya katiba yalioondoa ukomo wa umri kwa wagombea urais
msemaji wa kremlin dmitry peskov pia amesema jumatano kuwa pande zote zinazohusika katika mgogoro wa syria wanatakiwa kujizuilia na vitendo ambavyo vitalisambaratisha eneo hilo
alisema kanuni za maudhui zinazoongoza na kusimamia uendeshaji wa sekta ya habari nchini zinatumika zaidi kuuwa uhuru wa kupata habari na kujieleza kwa wananchi
prince mohammed bin salman wa saudia aliyoko madarakani amesema wiki iliyopita kuwa riyadh iko tayari kukaribisha serikali ya uturuki kufanya upekuzi katika jengo letu kwa sababu hatuna kitu cha kuficha juu ya mwandishi aliyetoweka
watalaamu wa haki za binadamu wa umoja wa mataifa ohchr wameitaka kenya isitishe zoezi la kuwahamisha watu kutoka makazi ya kibera mjini nairobi kenya
kwa mujibu wa chanzo cha habari hicho jumanne wiki hii tani nyingine tisa zilikamatwa katika eneo la newala baada ya kuingizwa kinyemela toka nchini msumbiji
cpj yaitaja tanzania picha zilizowekwa katika mitandao ya kijamii baada ya mlipuko huo zilionyesha wingu kubwa la moshi lilofunika eneo la ubalozi katika mji mkuu wa china
trump ameongeza kuwa juu ya yote hayo muswada wowote tunaoupitisha lazima uangalie jinsi ya kuboresha ajira malipo na usalama wa wananchi wa marekani
watu waliotuchagua sote sisi watu hao waliotuchagua lazima tuwasimamie vizuri wote hao kwa ujumla
kuelekea uchaguzi huu kumekuwa na vurugu kama hizo
ilikuwa uchaguzi ufanyike lakini serikali ikachelewesha mara kadhaa wakidai kutokuwepo maandalizi
hilo liliruhusu rais joseph kabila kuendelea kuwa madarakani zaidi ya miaka miwili baada ya muhula wake kumalizika
wakati wakiweka msimamo kuwa hawana imani na chebukati walisisitiza kuwa uchaguzi uliobatilishwa agosti ulikuwa umefanyika kihalali
waziri wa mambo ya nje wa marekani rex tillerson amerejea katika ratiba yake ya kawaida iliyoandaliwa katika ziara yake nchini kenya jumapili baada ya kusitisha shughuli zake jumamosi kwa sababu alikuwa hajisikii vizuri
tangia kutokea shambulizi hilo ambapo mtu mwenye silaha aliwauwa watu wiki mbili zilizopita katika shule ya upili ya marjory stoneman douglas masomo yalisitishwa
mauaji hayo yameibua tena mjadala uliokuwa unaendelea kwa muda mrefu juu ya sheria za kudhibiti silaha
hasimu wa putin kisiasa ambaye ni kiongozi wa chama cha upinzani alexei navalny aliyekuwa ni tishio kubwa kwa putin ametolewa katika kinyang anyiro hicho cha urais baada ya kukutwa na hatia ya ubadhirifu disemba 
rubavu balozi haley alimweleza rais kabila kwamba sheria kuhusiana na mauaji hayo ilikuwa kipaumbele cha marekani ofisi ya marekani ilisema hivyo
sharp ambaye ni raia wa marekani na catalan raia wa sweden waliuwawa huko kati kati ya congo wakati wakifanya uchunguzi huru kwa ripoti inayokwenda baraza la usalama la umoja wa mataifa
miili ya sharp na catalan ilipatikana kwenye kaburi wiki mbili baadae
maafisa wa mashirika ya misaada ya umoja wa mataifa wametanagza alhamis kwamba wajumbe wa mataifa fadhili watakutana mwezi ujao kwa mkutano wenye lengo la kuchangisha takribani dola bilioni 
 kwa kazi za huduma za dharura nchini kongo
makadirio ya msaada unaohitajika umeongezeka marudufu tangu mwaka ikimulika kuongezeka kwa matatizo katika taifa hilo kubwa la afrika ya kati amefanikiwa kuwaokoa mamia ya wasichana kupitia utaratibu wa kukeketa
anasafiri kwenda maeneo mbali mbali nchini humo ambayo yajishughulisha na utamaduni huu
anasema watu wengi wameanza pole pole kujiweka kando na utaratibu huu
kadhalika mjini washington lin manuel miranda aliye buni muziki wa hamilton aliimba wimbo uliokuwa mahsusi umeandaliwa kuwaliwaza wazazi ambao hawana uwezo wa kuwaimbia watoto wao ambao wamechukuliwa kwa nguvu kutoka mikononi mwao kamwe sitasaini muswada mwengine kama huu
sitofanya jambo hili tena amesema
hakuna mtu aliyesoma muswada huu
una saa chache tangia uletwe
baadhi ya watu hata hawajui dola trilioni 
 ni fungu kubwa la pili kuliko yote
ripoti inaeleza kwamba ukubwa wa familia unakwenda sambasamba na haki ya uzazi na uwezo wa kuchagua idadi ya watoto mtu anaotaka kuwa nao
wamesema imekuwa na kauli ya kuwaunganisha wanasiasa wa pande mbili na wengine kusema waliona ingelikuwa bora kama angetumia hotuba hiyo kuelezea mambo mahsusi zaidi yanayolikabili taifa
kumekuwa na dhana kwamba hilo siyo jambo la kawaida baina ya wadadasi wa kisiasa nchini kenya na kwamba huenda upo mvutano kati ya viongozi hao ambao unaweza kutengeneza taswira mpya katika awamu ya pili ya utawala wao
kwa mujibu wa wachambuzi wa kisiasa nchini uganda wanasema kesi inayo mkabili wine ni jitihada za kumnyamazisha kwani amekuwa mkosoaji mkubwa wa serikali tangu achaguliwe kuwa mbunge 
sheria ya kulinda taarifa kwa jumla ya umoja wa ulaya gdpr ambayo inakuwa iko juu ya sheria mbalimbali za nchi moja moja zilizokuwepo tangu mwaka na inazitekeleza sheria hizi kwa nguvu zaidi
wakati huohuo mkuu wa mkoa wa dar es salaam amewatoa hofu jumuiya ya kimataifa pamoja na watanzania na wanadunia kwa ujumla na kuwashauri kuwa ingekuwa vyema kupata taarifa kutoka kwenye chanzo chenyewe kuhusiana na kusakwa na kukamatwa mashoga
naye msemaji wa shirika hilo la ndege sutopo purwo amewaambia waandishi wa habari kwamba kati ya waliokuwa ndani ya ndege hiyo aina ya boeing max jt ni watoto watatu na wafanyakazi wa shirika hilo la ndege 
onyo hilo pia limesema kuwa serikali ya marekani imezuia peace corps wanaojitolea nchini kote kutotoka nje alhamisi lakini hakuna mmarekani yoyote mwengine aliyeko nchini kikazi ametakiwa kujizuia nyumbani kwake
waziri wa ulinzi wa marekani jim mattis amesema kuwa marekani bado inafanya tathmini ya kintelijensia juu ya shambulizi hilo lililotokea syria
tunakaa tayari kuchukua hatua za kijeshi mbalimbali iwapo zitakuwa zinaafikiana na maamuzi ya rais amesema jumatano
rais wa jamhuri ya muugano wa tanzania na mwenyekiti wa chama cha mapinduzi ccm dkt john magufuli amekutana na kufanya mazungumzo na katibu mkuu wa ccm abdulrahman kinana ikulu mjini dar es salaam
wasimamizi wa mashtaka wakiongozwa na meja jenerali mugisha wameiambia mahakama kwamba jenerali kayihura alishindwa kutoa hesabu kamili ya bunduki na risasi zilizo katika kila kituo cha polisi na idara zote za usalama
mkewe ameeleza kuwa hata hivyo mumewe alikuwa anajitayarisha kurudi canada katika mahojiano na gazeti la canada macleans masaa machache baada ya mumewe kuondolewa kwa nguvu jijini nairobi
kwa mujibu wa katibu mkuu kiongozi balozi john kijazi nafasi ya naibu waziri ofisi ya makamu wa rais inachukuliwa na mbunge wa jimbo la singida mjini musa ramadhani sima
katika wiki zilizopita mvutano umeendelea kuongezeka kati ya uturuki na marekani wakati ambapo rais donald trump akionya kuwa ataiwekea uturuki vikwazo vikali iwapo uturuki haitamwachia mchungaji wa marekani andrew brunson toka kizuizini
katika barua yake yenye kurasa vigano balozi wa vatican mstaafu aliyekuwa marekani anamshutumu francis na maafisa wengine wa vatican kwa kupuuzia madai ya unyanyasaji wa kingono dhidi ya kadinali wa marekani theodore mccarrick ambaye alilazimishwa kustaafu mwezi julai baada ya uchunguzi uliofanywa na kanisa kugundua madai ya watoto wadogo walionyanyaswa kingono kuwa ni ya kweli
samuel umtiti aliipatia ufaransa goli la ushindi baada ya kona kutoka kwa antoine griezman katika dakika ya 
kwa mara ya kwanza katika michuano ya kombe la dunia mwaka huu ubelgiji walishindwa kupata goli katika muda wa kawaida
makamu wa rais mike pence ambaye alikuwa anasimamia kikao hicho alirejea mara kadhaa kutaka kuwepo na utulivu
un pia inataka wahusika katika shughuli hiyo kushiriki kikamilifu na kwa amani katika uchaguzi huo ili kuhakikisha mabadiliko kwa njia ya amani na kwa kuzingatia katiba ya congo na makubaliano ya disemba 
katika matukio yote mawili wafanyakazi wanahusika na manunuzi ya mahitaji ya miradi ya nys inadaiwa kuwa walihamisha mamilioni ya dola kwenye akaunti zao binafsi katika mabenki
masomo katika vyuo vikuu vya serikali na vyuo vya udaktari yalisimama alhamisi baada ya wahadhiri na wafanyakazi wa vyuo hivyo na madaktari bingwa kugoma wakidai marekebisho ya muundo wa mishahara
kwa kuwa hivi sasa matukio haya yamekuwa yakishamiri na kushika kasi watu kutekwa kupotea kupigwa risasi na kuuwawa ni muda muafaka sasa kwa mwigulu kuchukua uamuzi wa kujiondoa katika wizara kuonyesha uwajibikaji amesema
balozi wa kenya unesco paris wetangula tayari amevuliwa madaraka ya kiongozi wa walio wachache kwenye seneti ya kenya na wadhifa huo ukachukuliwa na wakili wa chama cha raila odinga odm ambaye pia ni seneta wa kaunti ya siaya james orengo
katika tukio jingine kijana wa miaka ameiambia ap yeye alitupa mawe kuelekea katika mpaka huo siku ya ijumaa na kutupiwa risasi zilizolenga miguu yote miwili
kijana huyo alikuwa hospitali akitibiwa wakati mguu mmoja umefungwa bendeji na mwengine umetiwa vyuma wakala wa habari wameripoti
wakati mvua kubwa ikiendelea kunyesha nchini kenya na kusababisha uharibifu mkubwa wa mali na maisha ya watu idara ya utabiri wa hali hewa imetoa ilani kwa wananchi kuhama baadhi ya maeneo hatarishi
kwa mujibu wa shirika la mwezi mwekundu kikosi chake cha uokoaji kilitumwa kwenda katika eneo lilioko karibu na mji wa isfahan
mahakama hiyo iliundwa ili kufanya kazi kwa karibu na mahakama ya kimataifa kuhusu uhalifu wa kibinadamu ya icc yenye makao yake makuu mjini hague uholanzi baada ya icc kutoa kibali cha kutaka kamanda wa lra joseph kony akamatwe na kufikishwa mbele yake
kamati hiyo ya bunge iliyopewa jukumu kuangalia suala la elimu lilitumia muda mwingi jumatano katika shule ya wasichana ya moi ilioko nairobi ambako watoto wa kike watatu waliripotiwa kubakwa siku ya ijumaa
vijana nchini uganda hata hivyo wamemjibu museveni kupitia kwenye mitandao ya kijamii wengi wao wakimtaka akome kuwaita wajukuu wake na kukema kitendo cha kumzuilia bobi wine wakimtaka aachilie mwanamziki huyo bila masharti
trump alikutana na waziri wa mambo ya nje wa russia sergey lavrov na balozi wa zamani wa russia nchini marekani sergey kislyak katika white house may chini ya siku moja baada ya kumfukuza kazi comey akiwaambia hivi nimemfukuza mkuu wa fbi
ni mpumbavu hiyo ni kazi ovyo
nilipata shinikizo kubwa kwa sababu ya russia
hiyo imeshaondolewa
tume ya taifa ya uchaguzi ceni drc imesema katika tamko lake moto huo uliteketeza mashine za kupigia kura kati ya mashine zilizokuwa zitumike katika mji mkuu wa kinshasa lakini amesema uchaguzi utaendelea kama ilivyopangwa
na nilikuwa rome na kufanya mazungumzo na papa juu ya suala hili na nafikiri mtakubaliana na hilo kwamba maisha halisi ya ukristo hivi sasa yako kule tunakokuita ulimwengu wa tatu amesema
ripoti ya kila mwaka ya shirika la haki za binadamu amnesty international imekusanya taarifa za uvunjifu wa haki za binadamu katika nchi takriban na imedai kuwa mwaka ulishuhudia siasa za chuki na vitisho ambazo ziliendelezwa na baadhi ya viongozi wenye madaraka makubwa duniani
storycorps wapendanao wajadili jinsi walivyoweza kusaidiana wakati wa shida wakati wa ufunguzi huo mwenyekiti huyo alisema ni wakati muafaka kwa taasisi zote za umoja wa afrika kutafakari yale yaliyoweza kutekelezwa na yale ambayo hayajatimizwa na tume hiyo katika kipindi cha miezi sita tangu mkutano wa mwisho ulipofanyika mwaka jana
shamdasani amesema tunasikitishwa na uamzi huu sababu tulikuwa tunapendelea kuendeleza ushirikiano na burundi
rais alitoa jibu hilo wakati akiondoka katika chumba cha kidiplomasia cha white house mara tu baada ya kusaini nyaraka ya kuelekeza utawala wake kuchukua hatua za kibiashara dhidi ya china
mtoto wa kiume wa rais wa zamani wa ambaye pia alikuwa rais wa zamani wa marekani george w
bush alionekana mwenye huzuni wakati alipoliangalia jeneza la baba yake mzazi lilipowekwa kwenye eneo maalumu kwenye capitol rotunda
taifa la cameroon lilishuhudia matukio kadhaa ya ghasia jumapili wakati upigaji kura ulipoanza katika uchaguzi uliotarajiwa kwa kiasi kikubwa kuongeza muda wa utawala wa rais paul biya mmoja wa viongozi wa afrika aliye madarakani kwa muda mrefu
hamkushiriki katika vita vilivyo komboa nchi hii
sasa mpo hapa mnakula sumbusa kwa starehe zenu
hawa vijana wakifanya makosa ni jukumu langu kuwasaidia kwa sababu mimi ndio nimewakuza
sio kazi yenu ameeleza museveni
 hata hivyo hapakuwa na madai yoyote yaliyotolewa mara moja na kikundi chochote kwamba kimehusika na shambulio hilo karibu na lahore ambao ni mji mkuu wa jimbo la punjab
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dcmarekani imekosoa shambulizi la makombora lililotekelezwa na iran dhidi ya wapiganaji mashariki mwa syria ikilitaja kuwa shambulizi la uchokozi lisilozingatia kanuni zilizopo pamoja na lisilo salama
bunge la marekani lilimuenzi king kwa ule moyo wake wa kutumikia jamii mwaka kwa kuifanya siku hiyo ni mapumziko iwe ni siku ya kuhudumia taifa
shirika pamoja na idara ya umoja wa mataifa ya kuhudumia watoto unicef walizindua juhudi zilizojulikana kama baby friendly hospital mwaka program ya kujitolea ambayo inashawishi kina mama wapya kuwanyonyesha watoto wao
wakati huo huo ripoti ya amnesty imedai kuwa uhuru wa kujielezea umeathiriwa mwaka na kuonyesha wakiukaji wa uhuru huo wakuu kuwa ni china misri na uturuki
voa ilijaribu kuwatafuta wasemaji wa balozi za nchi hizo zilizoko marekani lakini bado hawajatoa majibu yoyote
baraza la senate la marekani jumatatu limefikia makubaliano ya kupitisha kwa mpango wa matumizi na kuifungua tena serikali kuu baada ya kufungwa kwa baadhi ya shughuli za serikali kwa siku tatu
mkutano wa umoja wa mataifa bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
biashara zilisimama jumamosi mjini mukono uganda wakati maandamano yalipoanza kupinga kuendelea kuwekwa kizuizini robert kyagulanyi bobi wine
wanafunzi hao walichukuliwa vipimo vya ujauzito na kuonekana wana mimba shuleni
baada ya hapo wakafukuzwa
askofu desmond tutu ambaye alishiriki katika kupambana na sera za ubaguzi na kuikomboa afrika kusini ijumaa ameruhusiwa kutoka hospitali baada ya kupatiwa matibabu ya saratani ya tezidume
buhari ni kiongozi wa kwanza wa nchi za afrika zilizoko kusini mwa jangwa la sahara kufanya mkutano na trump ikulu ya marekani white house
muakilishi wa shirika la madaktari wasiokuwa na mipaka msf linalofadhiliwa na nchi ya ubelgiji naye ameuliza kuhusu hatma ya shughuli za dharura wanazofanya kama za hospitali ama shule
wakati mjadala wa bunduki ukiendelea nchini marekani rais trump pia anafikiria kuwepo na udhibiti wa umri wa ununuzi wa silaha kutoka miaka hadi ikiwemo silaha aina ya ar iliyotumika kwenye shambulizi katika shule ya florida jambo ambalo chama cha wamiliki wa silaha marekani nra wanalipinga vikali
tanzia mahamat alisema moja ya makubaliano muhimu yanayotarajiwa wakati wa kikao cha mwaka huu ni kuhusu azimio la kuwa na hati ya kusafiria kwa raia wa bara la afrika kutoka nchi moja ya afrika hadi nyingine bila pingamizi
kulingana na taarifa ya shirika la habari la afp chanzo kimoja cha usalama kikizungumza kwa sharti la kutotajwa jina kilisema maafisa waligundua kile kilichoonekana kuwa kituo cha kuelimisha watu kufuata itikadi kali za ki islam ndani ya msikiti
ugunduaji huo ulifanyika ijumaa wakati maafisa polisi walipomfuatilia mshukiwa mmoja anayeaminika kuhusika katika utekaji nyara na mauaji ya maafisa wa juu mwanzoni mwa mwaka huu ndani ya msikiti wa mji huo unaofahamika kama usafi
vyombo vya habari vinaripoti kuwa watu hao walio jitokeza kwa wingi uwanja wa magunia katika mfululizo wa nyota huyo wa bongo fleva kusherehekea kumbukumbu ya siku yake ya kuzaliwa kwa kutoa bima ya afya mikopo na zawadi mbalimbali
ntv imesema kuwa serikali imeonya kuwa wale watakao tangaza sherehe hizo za kuapishwa ambazo ni kinyume cha sheria huko katika eneo la uhuru park vituo vyao vitafungiwa
nchi ya venezuela imekumbwa na mgogoro wa kisiasa kwa muda mrefu
licha ya kuwa na utajiri mkubwa wa mafuta uchumi wa nchi ya venezuela umeporomoka mfumuko wa bei ukikaribia kufika asilimia mia mojamwaka huku nchi hiyo ikikumbwa na mgogoro mkubwa wa kibinadamu pamoja na uhaba mkubwa wa bidhaa muhimu
gazeti la habari leo limeripoti kuwa msemaji wa wizara ya mambo na nje na ushirikiano wa afrika mashariki mindi kasiga amesema wizara inafanya mawasilianao na ubalozi wa tanzania nchini afrika kusini ili kubaini undani wa suala hilo
hata hivyo siyo kila mmoja anaekubaliana na wazo hilo
msomi wa kiislamu wa afrika kusini mufti ak ameambia voa kuwa tofauti inayosemekana kati ya mfumo wa benki wa kiiskamu na ule wa kawaida inategemea unavyotazama kati ya riba na faida
anawashauri wanafunzi wake dhidi ya mfumo huo
kesi hizo mpya zinazochunguzwa ziko bahrain cameroon china colombia cuba drc djibouti misri guatemala guyana honduras hungary india israel krygyszstan maldives
aidha bodi hiyo ilipiga marufuku shughuli za shirika la kura yangu sauti yangu kwa madai kuwa lilikuwa linafadhili shughuli za kisiasa nchini kenya
ebola imetokea kivu kaskazini wiki moja baada ya serikali ya drc kutangaza kwamba ugonjwa huo uliojitokeza mwezi mei katika jimbo la equateur ulizimwa baada ya kuuwa watu zaidi ya 
rais wa indonesia joko widodo ametembelea sehemu zilizoathiriwa vibaya na tetemeko la ardhi lililofuatiwa na kimbunga kikali kushuhudia operesheni za uokoaji
alisema umoja wa mataifa utaongeza ufadhili kwa vikosi vya kulinda usalama katika mataifa kama vile somalia nigeria na nchi zingine za bara hilo
ninaamini kwa dhati kwamba bara la afrika ni tegemeo muhimu sana duniani alisema
katika kesi hiyo wakili wa serikali wankyo simon alidai mahakamani hapo mbele ya hakimu mkazi mkuu wilbard mashauri kuwa kesi imekuja kwa ajili ya kutajwa na kuiomba mahakama hiyo kupanga tarehe nyingine kwa madai kuwa hawana taarifa ya kinachoendelea mahakama ya juu
kati ya mataifa yanayo wakilishwa hapa mombasa watalii wanatoka nchi za afrika zimbabwe ethiopia nigeria ghana afrika kusini uganda tanzania na wenyeji wa kenya
rais wa ufaransa amesema mkataba wa jcpoa haujitoshelezi na nakubali kabisa lakini bado ni mkataba bora kuliko tulikuwa nayo kabla ya hapo na vyombo vya ujasusi vya israeli vimeeleza hilo vizuri sana
kwa hiyo chukulia kwamba hii inamaana kwamba kunamvutano unaoendelea kati ya nchi hizi na ninamkaribisha kila mtu kuimarisha hali hii na wala kutoongeza mvutano ambao unaweza kupelekea katika mgogoro mkubwa
ngoma matibabu bila malipo na upatikanaji wa dawa za kutibu malaria ni kati ya juhudi zilizochangia kupunguza vifo kutokana na malaria
hadi ijumaaa wahamiaji hao walikuwa wanapumzika katika mji wa piji jiapan nchini mexico katika jimbo la mashariki la chiapas huku pentagon ikitarajia kutuma wanajeshi kushika doria kwenye mpaka wa marekani na mexico
rais alitoa kauli hiyo ikulu dar es salaam jumamosi alipokutana na katibu wa itikadi na uenezi wa ccm taifa humphrey polepole
hii itakua mara ya pili kwa rais keita kupambana na cisse katika duru ya pili kama ilivyo tokea katika uchaguzi wa 
seneta maarufu wa marekani john mccain aliaga dunia jumamosi akiwa na umri wa miaka 
majaliwa aliongeza kuwa serikali ya tanzania inatarajia kutekeleza miradi mingine mitatu mikubwa ukiwamo ujenzi wa daraja la kigongo busisi mkoani mwanza
waraka huo ambao ikulu ya white house wanaweza kuamua kusambaza kwa umma mapema kabisa alhamisi inadaiwa unaonyesha kuikandamiza idara ya sheria kwa kuionyesha iko dhidi ya rais donald trump
habari zaidi zinasema mbali ya vifo vilivyoripotiwa na polisi shambulizi hilo limewajeruhi wengine 
vikwazo hivyo vinamaliza mafao yote ya kichumi ambayo iran ilipata baada ya makubaliano ya mkataba wa nyuklia wa mwaka na mataifa makubwa duniani
aliwasili katika uwanja wa ndege wa kinshasa kutokea ubelgiji kwa ndege binafsi baada ya mahakama ya kimataifa ya uhalifu icc kumuondolea mashtaka yake mwezi juni
taarifa hiyo imeeleza kuwa mali za wateja na madeni ya benki hiyo sasa yatasimamiwa na benki ya tanzania postal bank public limited company
hata hivyo zanu pf bado kimeshika hatamu za uongozi na hivi sasa kinaongozwa na aliyekuwa makamu rais emmerson mnangagwa tsvangirai alishinikiza mabadiliko ya uongozi na kuwaahi wafuasi wake kuwa atakishinda chama cha zanu pf licha ya afya yake mbaya
chansela wa ujerumani angela merkel alizungumza jumanne juu ya uamuzi wa rais wa marekani donald trump wiki iliyopita kujiondoa katika mkataba wa nyuklia wa iran
wakati wa mwezi huu wa ramadhan waislamu wanasherehekea kuteremeshwa quran tukufu kwa mtume mohammed
wengi wanaadhimisha mwezi huu kwa kufunga kufanya vitendo vyema kusali na kusoma quran
waziri wa utalii nchini kenya najib balala alifungua rasmi kongamano hilo akitangaza kuwa kenya imefungua milango yake kukaribisha mashirika zaidi yanayo miliki ndege za kimataifa kufanya safari za moja kwa moja hadi mombasa
ameandika kuwa lengo la wafanyakazi hao ilikuwa ni kuwatembelea waandishi wa habari wa tanzania na taasisi za jumuiya za kiraia ili kupata uelewa zaidi juu ya uhuru wa habari katika nchi yako rais
ripoti ya pamoja ya mashirika matatu ya umoja wa mataifa yanasema kwamba hivi sasa takriban nusu ya idadi ya watu wako katika kiwango cha mzozo kwa ukosefu wa usalama wa chakula tangu mwezi januari
vyanzo vya habari nchini sudan vinasema kwamba hali ya maandamano nchini sudan inaweza kutatiza utulivu nchini misri
ugonjwa wa malaria unakadiriwa kugharimu uchumi wa nchi za kiafrika kwa zaidi ya dola bilioni kwa mwaka na zinatumia hadi asilimia ya bajeti za afya za taifa
watoto na wanawake wajawazito ndiyo wanao athirika zaidi na ugonjwa huu
mkuu wa kanisa la kiinjili la kilutheri tanzania kkkt dk
fredrick shoo amewataka watu kuwapuuza wale wote wanaojaribu kupotosha ukweli wa waraka wa maskofu kwa kuupaka matope
chombo hiki chenye injini zilikuwa hazifanyi kazi kwa mujibu wa jeshi hilo la majini
wanamaji wenye wasiwasi waliokutwa katika chombo hicho walihamishwa katika manuari ya dunham na baadae kuhamishwa kwa walinzi wa pwani ya yemen
wabunge nchini ethiopia wamemchagua sahle work zewde kuwa rais wa kwanza mwanamke
wakati watu hao wakikwambia nilikuwa najua kuwa itafeli
ilikuwa inaonyesha kutofanikiwa tangia mwanzoni
unaweza kuwaambia mafanikio yana baba wengi lakini kufeli ni sawa na mtoto yatima
tangazo hilo limekuja saa kadhaa baada ya trump kukanusha kuwa kuna mvurugano ndani ya white house
trump ameendelea kusema kuwa ikulu ya white house ina nguvu yakutosha lakini maafisa kadhaa wa ikulu hiyo wamesema kuwa trump amekuwa akiwashauri wasaidizi wake waliokuwa na wasiwasi kuendelea kufanya kazi naye
balozi wa zamani wa marekani huko nigeria john campbell ambaye ni mjumbe wa baraza la ushirikiao wa kigeni alisema maafisa wa kijeshi wana wasiwasi kwamba wanajeshi maalum wanatumiwa kupita kiasi
wawili hao wa chama cha demokrasia na maendeleo chadema mwenyekiti freeman mbowe na mbunge wa tarime mjini ester matiko wataendelea kushikiliwa rumande baada ya dhamana zao kufutwa
riek machar l na rais salva kiir wakiwa mjini juba sudan kusini gari maalum lilibeba jeneza ambalo lilifunikwa kwa bendera ya marekani na lilienda moja kwa moja hadi kwenye bunge la marekani mahala ambapo bendi ya jeshi la marekani ilitoa burudani wakati familia na marafiki walipokusanyika pamoja
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dckufungwa kwa baadhi ya idara za serikali kuu marekani kunakaribia kutimiza wiki moja lakini mivutano bado inaendelea na fursa inaonekana finyu ya kupitisha bajeti anayoitaka rais trump kwa ajili ya fedha za kujenga ukuta wanasema kuwa kuna uwezekano mkubwa zikampa nafasi rais huyo kuendelea kutawala kwa miaka huko siku za usoni
hata hivyo ripoti hiyo imeongeza kuwa hali ya kisiasa imeendelea kuwa kandamizi chini ya utawala wa muda mrefu wa rais yoweri museveni
alisema kuwa alitegemea kwamba tahliso kama wasomi walipaswa kufahamu kuwa maandamano ni haki ya kikatiba
wademokrati sita walipiga kura kumpitisha haspel wakati warepublikan wawili walipinga uteuzi wake wa kuchukua nafasi ya mike pompeo aliyethibitishwa kuwa waziri wa mambo ya nje
chini ya mazungumzo ya kutafuta suluhu yaliyofanyika disemba yakisimamiwa na kanisa katoliki kabila alikubali kufanyika uchaguzi mpya ifikapo mwisho wa mwaka 
kiongozi huyo wa korea kaskazini aliwasili nchini singapore jumapili mchana akiwa amepanda ndege ya china iliyowasili uwanja wa ndege wa changi
mkutano huo uliandaliwa na trump mdogo baada ya kuambiwa na mjumbe mmoja wa ulaya kwamba warussia wana habari ambayo inaweza kumtia matatani hillary clinton mgombea urais kutoka chama cha democratic
baraza la usalama la umoja wa mataifa hivi karibuni liliendeleza vikwazo kwa siku za ziada kwa ajli ya sudan kusini kutokana na juhudi ambazo zimeongozwa na marekani
baraza hata hivyo limechelewesha uamuzi kwa siku kuweka marufuku ya kusafiri na kuzuia mali kwa viongozi sita wa sudan kusini wanaoshutumiwa kuzuia juhudi za amani
baraza limesema hatua hiyo bado iko mezani ikisubiriwa tathmini ya nia ya dhati kwa pande zote kutekeleza mkataba wa sitisho la mapigano ambao walitia saini mwezi desemba mwaka 
idara husika za uchunguzi na kupambana na ufisadi zimeongeza juhudi za kuwashtaki maafisa wanaotajwa katika mtego wa ufisadi na vile vile kuchunguza uozo kwenye nyumba ya waheshimiwa
wana vijiji wanasema eneo hilo halijapata mvua tangu mwezi desemba
mazao yamenyauka na hivyo kuongeza khofu ya njaa
haya ni mauaji ya kutisha na kuwa hayawezi kuhalalishwa kwani ni kitendo cha kinyama cha uwendawazimu amesema joel boutroue mwakilishi mkazi wa unhcr nchini uganda
takriban wageni wamealikwa hasa wale waliokuwa na mahusiano ya moja kwa moja na maharusi hao kwa kuzingatia kuwa nafasi ni ndogo katika kanisa hilo
kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini tanzania wakati wa uzinduzi wa pasipoti za kielektroniki serikali ilibainisha kuwa hati hizo zitatolewa kwa gharama ya sh ambazo zitadumu kwa miaka 
uchaguzi wa jumapili iwapo utafanyika kwa amani na utilivu na iwapo utakua huru na wa haki bila shaka congo itakua imepiga hatua kubwa kwa kumaliza migogoro ya kisiasa ya zaidi ya miongo miwili iliosababisha mafaa mengi wimbi la wakimbizi kudorora kwa uchumi na umaskini miongoni mwa raia wa drc
serikali ya burundi imefunga ofisi ya umoja wa mataifa iliokuwa inafuatilia masuala ya haki za binadamu katika nchi hiyo
hata hivyo zimekuwepo taarifa kwamba museveni alizaliwa katika hospitali kuu us serikali ya mbarara lakini anadai kwamba hakuna maandishi ya aina yoyote kumhusu katika hospitali hiyo
televisheni binafsi ya citizen na nyengine ya k zimeripoti kuwa mkurugenzi wa taasisi hiyo ya vijana richard ndubai alikamatwa pamoja na maafisa wengine
mkurugenzi wa upelelezi wa makosa ya jinai amesema katika ujumbe aliouandika kupitia simu kuwa watu wanashikiliwa
eugene wamalwa waziri wa fedha wachambuzi wanailesa hatua hiyo kama ishara ya hasira ya wabunge hao baada ya kushindwa katika uchaguzi wa urais na bunge wa mwezi julai mwaka huu
mara ya kwanza alihusishwa na ufisadi wa fedha za escrow akinufanika na mgawo wa sh milioni 
 ambazo baadae alizirudisha
walioandaa maandamano hayo wanasema takriban wanafunzi walipanga kutoka madarasani nchi nzima wakati maandamano mengine yalifanyika mbele ya ikulu ya white house na bunge la marekani
baadhi ya viongozi wa shule za hapa nchini wameunga mkono maandamano hayo lakini wengine wamesema wanafunzi hao watachukuliwa hatua za kinidhamu ikiwa ni pamoja na kusimamishwa masomo kwa kutoka nje ya madarasa bila ya kupewa ruhusa
mwendesha mashtaka wa paris francois molins amewaambia waandishi wa habari kuwa mshukiwa huyo alitamka allahu akbar wakati akiwashambulia watu na kisu
amesema wachunguzi wanafuatilia tukio hilo kwa kushukiwa kuwa kulikuwa na hamasisho la kigaidi
mukwege ameshinda tuzo hiyo pamoja na nadia murad mwanaharakati wa haki za binadamu kutoka kabila la yazidi na manusura wa utumwa wa kingono unafanywa na kikundi cha islamic state iraq
baadhi yao wamerejea tayari kazini baada ya kusiani barua za kukubali kuendelea na kazi katika vyuo vikuu wanakofundisha
hatua hii ni ya hatari sana naibu waziri wa mambo ya nje wa russia sergi ryabkov ameliambia shirika la habari la serikali ya russia tass jumapili nina uhakika sio tu kuwa hilo halitakubalika na jumuiya ya kimataifa lakini litasababisha kulaaniwa vikali sana
meli hiyo ya mafuta ilikuwa inaelekea eneo la daesan korea kusini kutoka kisiwa cha kharg iran kwa mujibu wa takwimu za usafirishaji wa meli za shirika la reuters
watu wengine kadha wamejeruhiwa katika shambulizi hilo katika kitongoji cha thousand oaks nje kidogo ya mji wa los angeles
miongoni mwa waliouawa ni pamoja na polisi wa siku nyingi aliyekuwa kazini kwa miaka sajenti ron helus
umoja wa mataifa mbowe alisema wakati waitara akiondoka ccm alikitukana chama hicho na sasa ameondoka chadema ameamua kuichafua
tunaamini kwamba huo utakuwa ni mwanzo wa kukaribisha mabadiliko katika jeshi la polisi kwani kuondoka kwa mkuu kutawafanya walio chini yake kuondolewa amesema
wakulima wanaingiza taarifa walizo nazo kwenye program halafu wanaitumia kufanya hesabu itakayowawezesha kujua kiwango cha uharibifu ili kuchua hatua madhubuti
ameliambia kongamano la usalama tehran kuwa hakuna nchi inayoweza kutengeneza mazingira salama kwa kuchochea uvunjifu wa amani katika nchi nyingine
timu hii imechaguliwa kushiriki katika mashindano ya tuzo la uvumbuzi la jukwaa la einstein mwaka huu nchini rwanda
ninashukuru polisi wa uganda kwa kutupa ulinzi na kutotuzuia kama vile walivyokuwa wakifanya siku za nyuma bobi wine aliwaambia mashabiki wake afp imeripoti
kwa upande wake tume ya maadili na kupambana na ufisadi eacc nchini kenya imeeleza kuwa nchi hiyo imepiga hatua muhimu mno katika kutokomeza jinamizi la ufisadi
siku ya ijumaa ilikuwa ni mwanzo wa kile waandaaji wa maandamano hayo wa hamas wamesema kutakuwa na maandamano ya kila siku yatakayodumu kwa wiki sita kupinga kizuizi kilichowekwa na israeli mpakani hapo
wageni wakiwemo wamarekani wa kawaida watu ambao walihudumu nafasi mbali mbali wakati wa utawala wake pamoja na wakurugenzi wa zamani na wa sasa wa idara ya ujasusi marekani cia
kiongozi wa wengi wa baraza la seneti mitch mcconnell amesema mfungwa wa kivita wa vietnam alituonyesha jinsi uzalendo usio na mipaka na kujitolea kuwa ni fikra ambazo hazijapitwa na wakati lakini vitu hivyo viwili vinajenga maisha yasiyo ya kawaida
washabiki wa muswada huo wanatetea vifungu hivyo vigumu wakisema kuwa msimamo mkali zaidi unahitajika kuzuia wanaume wa kiislam kuamua mara moja kutamka talaka tatu
mwili wa mwinjilisti maarufu billy graham ulizikwa siku ya ijumaa nje ya maktaba iliyopewa jina lake katika mji wa charlotee north carolina
aidha jaji odunga anaitaka serikali ya kenya kumuachilia miguna miguna mara moja
hilo ni jaribio la wazi kabisa la kutaka kunyamazisha sauti za wanaozikosoa serikali na kutoa taarifa muhimu ya mambo yanayohatarisha haki za jamii froger ameiambia sauti ya amerika voa
waziri wa habari wa sudan kusini michael makuei mara kwa mara ameishutumu marekani kuwa inataka kuona serikali ya juba inabadilishwa
harusi ya mboto kati ya walioshtakiwa ni katibu mkuu wa wizara ya vijana na jinsia lilian mbogo omollo na mkurugenzi mkuu wa nys richard ndubai vyanzo vya habari vimeripoti jumatano
shughuli za maandalizi za mkutano wake zilizohusisha kufungwa jukwaa vinywaji muziki zitagharimu zaidi ya sh milioni
kabla ya uteuzi wake alikuwa katibu wa kudumu wa chama tawala cha pprd
pia ni mbunge wa taifa na rais wa wabunge wa chama cha pprd na mratibu wa muungano wa vyama madarakani kwenye bunge la taifa
huu ni wakati ambapo wamarekani husafiri kuelekea nyumbani kuonana na familia na marafiki zao na chama cha waendesha magari cha triple aaa kinaeleza kwamba huu ni mwaka ambao kutakuwa na idadi kubwa ya wasafiri kwa ndege treni na magari katika kipindi cha miaka kutokana na hali nzuri ya kiuchumi
viongozi wa nato walikuwa wanatarajia alhamisi kutekeleza zaidi ya kile anachokidai rais trump cha kuongeza matumizi ya ulinzi na kujikita katika kumaliza vita ya muda mrefu huko afghanistan
amefafanua kuwa kususia huko ni kupelekea bidhaa hiyo iendelee kuliwa na nguruwe na ndio maana chama cha mapinduzi ccm kinafurahia hilo kama vile nguruwe alivyoachiwa shamba
ilishinda
nataka kujua jinsi unavyohisi unavyowadhulumu watu wako kiasi hiki rais museveni
unahisi vipi unapoendelea kukanyaga shingo za watu wako kila mara wakati wamelala chini hoi mara nyingi umesema kwamba wewe ni babu yetu lakini vitu unavyo fanya sio vitu babu huwafanyia wajukuu zake
babu ana upendo na moyo wa huruma lakini wewe umejaa dhuluma na manyanyaso amehoji bobi wine
wachambuzi wanasema kuachiwa kwake huenda kukawa na athari kubwa katika uchaguzi wa drc
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa ameripoti kuwa maelfu ya wakimbizi kutoka burundi walio nchini tanzania wanasema wanalazimishwa kurejea makwao kufuatia ujumbe wa rais john magufuli wa tanzania kupitia kwa waziri wake wa mambo ya ndani kuwataka warudi nyumbani
waraka wa kkkt waziri mkuu wa somalia hassan ali khaire aliwatembelea wale wote waliojeruhiwa
rais wa indonesia joko widodo ametembelea sehemu zilizoathiriwa vibaya na tetemeko la ardhi lililofuatiwa na kimbunga kikali kushuhudia operesheni za uokoaji
kagame pia ijumaa ameamrisha luteni kanali emmanuel rukundo kuhamishwa kutoka makao makuu ya usalama wa taifa wa jeshi la ulinzi la rwanda rdf kwa udhibiti zaidi
ukweli ni kuwa programu ya usaid imesaidia moja kwa moja katika kupunguza viwango vya vifo vya watoto na kina mama imeboresha uwezo wa watu kujua kusoma mapema mashuleni na kuhuisha na kuhifadhi maeneo ya kihistoria ambayo ni muhimu kwa utalii wa misri
mahakama ya kikatiba nchini zimbabwe imeanza kusikiliza rufaa iliyo wasilishwa na chama kikuu cha upinzani cha movement for democratic change mdc kikitaka kubatilishwa kwa matokeo ya uchaguzi wa urais uliofanyika julai yaliyompa ushindi rais mteule emmerson mnangagwa
washirika wa ulaya hasa ufaransa uingereza na ujerumani wamekuwa wakijaribu kumshawishi kiongozi huyo kutochukua hatua hiyo ambayo wanasema ndio njia pekee ya kusimamia na kufuatilia harakati za nuklia za iran
martin fayulu
kiongozi wa chama tawala cha anc cyril ramaphosa ameapishwa alhamisi kuwa rais wa afrika kusini kufuatia hatua ya kujiuzulu kwa rais jacob zuma
kessler na kikundi chake cha waandamanaji waliwasili katika viwanja vya lafayette na kuondoka mahali hapo chini ya usimamizi wa polisi
kizito ameieleza voa mimi nampongeza rais paul kagame kwa uamuzi wake wa kuniachia huru huu ni uamuzi unaobainisha uwezo wake wa kuamua mambo huu ni uamuzi wenye faida kwangu lakini pia ni uamuzi ambao utalisaidia taifa kwa sababu utaleta umoja na maridhiano miongoni mwetu sisi kama raia wa rwanda
kim ameeleza azma yake ya kukutana na trump kupitia mshauri wake wa usalama chung eui yong chung ambaye alitoa tangazo hilo la kihistoria alhamisi usiku nje ya white house
hata hivyo wanaomuunga mkono naibu wa rais william ruto wanasema kwamba mabadiliko ya katiba yanastahili kufanyika tu kwa kuzingatia namna ya kupunguza mzigo wa maisha kwa mwananchi na wala sio kuhusu madaraka
walikuwa wamevalia vizuri sana kwa hivyo mtu anajiuliza iwapo walikuwa majambazi au mashushu wa serikali na vipi walijua kuwa mimi siwezi kuzungumza lugha ya luganda na kuwa nilikuwa najua kiingereza amesema
sina taarifa ya mkristo yoyote ambaye anafarijika kwa namna yoyote kwa idadi hiyo iliyoko juu amesema mathew soerens mkurugunzi wa makanisa yanayo hamasisha misaada kwa dunia nzima moja ya taasisi zinazoshughulikia kuwatufutia makazi wakimbizi nchini marekani
francis amesema hakuna juhudi yoyote ya kuomba msamaha na kuondoa madhara yaliyofanyika kamwe zinazoweza kujitosheleza
rais donald trump amesema mwandishi wa habari wa saudi arabia jamal khashoggi bila shaka inaelekea kama ameuwawa na hilo ni jambo la kusikitisha sana
maafisa wanasema idadi ya vifo inaweza kuongezeka
shirika la habari la korea kaskazini kcna linaripoti kwamba mkutano huo wa kilele utatoa nafasi muhimu ya kuharakisha maendeleo katika ushirikaino kati ya korea mbili ambao unaingia katika ukurasa mpya wa kihistoria
makundi yanayo hasimiana nchini sudan kusini yamesaini mkataba wa amani unaounda serikali ya kitaifa jumapili katika juhudi za kumaliza vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyodumu kwa miaka na kusababisha vifo vya maelfu ya watu na mamilioni kukimbilia nchi jirani
kesi hiyo inahusu kushukiwa kwa wasiri wake netanyahu walioshiriki kusukuma kanuni zenye kuipendelea kampuni ya mawasiliano ya bezeq katika biashara yenye thamani ya mamia ya milioni ya dola za kimarekani
mutabazi aliyekuwa akiishi nchini uganda kama mkimbizi alirejeshwa nchini rwanda mnamo mwaka na kufunguliwa mashtaka ya kuhatarisha usalama wa nchi
lakini mchambuzi mmoja wa sudan kusini anasema walinda amani wa ziada hawatabadilisha lolote kwenye nchi hiyo yenye mgogoro unaosababisha vifo kama wanajeshi hawatapelekwa nje ya mji wa juba
amesema kwamba hakuna mtu ataruhusiwa kufunika kichwa wala uso akiwa anaendesha pikipiki
waendesha piki piki vile vile wanatakiwa kununua kofia mpya zenye namba maalum
marekani imechukua hatua hii kwa kushirikiana na washirika wetu wa nato na nchi nyingine duniani kujibu shambulizi lililofanywa na rashia wakitumia sumu katika ardhi ya uingereza ikiwa ni mwendelezo wa mbinu za kudhoofisha shughuli mbalimbali duniani amesema msemaji wa white house sarah huckabee sanders katika tamko lake
sitaki kuamini james comey anaeleza uchaguzi ambapo hillary asiye na maadili alikuwa anaongoza na ilikuwa sababu katika upuuzi uliofanyika katika uchunguzi wa email za clinton
 makumi ya watu waliuwawa tangia mwanzoni mwa mwaka huu katika muelekeo ambao unaongopesha
mnamo mwezi disemba peke yake zaidi ya watu waliuwawa katika ajali tofauti nchini kenya
wademocrat walijiunga na warepublican kumaliza mjadala katika baraza la senate lenye wanachama kuongeza muda kwa mswaada wa matumizi ya serikali kuu mpaka februari 
hatua hiyo ya haraka ilitarajiwa kwenda kwenye baraza la wawakilishi baada ya hapo mswaada utakwenda white house kwa rais donald trump ili kuutia saini
obama ameanza kuzunguka katika kampeni kwa niaba ya wademokrat kabla ya uchaguzi wa wabunge na maseneta wa katikati ya awamu novemba na kuanzisha kile kinachoelekea kuwa ni mapambano anayo wakilisha chama chake dhidi ya mrithi wake rais donald trump
msemaji wa white house sarah huckabee sanders alisema rais trump alizungumza wiki iliyopita na seneta wa jimbo la texas m republican john cornyn kuhusu muswada wake unaoshirikisha vyama vyote akiwemo seneta wa connectcut m democrat chris murphy mwanaharakati wa siku nyingi anayepinga bunduki kwamba kunahitajika kuboresha uchunguzi kwa wanunuaji bunduki
mwanafunzi huyo anayesomea masuala ya filamu katja benrath aliiongoza filamu hiyo kama ni mradi wa kupata shahada yake ya juu huko katika shule ya uandishi ya hamburg mahakama hiyo inayo tarajiwa kuundwa itakuwa na mchanganyiko wa majaji wa sudan kusini na watalaamu wa uhalifu wa vita ambao watakuwa na jukumu la kusimamia kesi za washukiwa wanao tuhumiwa kutenda ukatili wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya takriban miaka mitano nchini sudan kusini
maria anatolyevna bovda pia anajulikana kama maria anatolyevna belyaeva nafikiri ni msiba kwa wakristo waislam na dini nyingine zote
ukiangalia mengi ya makundi hayo kiwango cha wahamiaji wao imepungua kwa asilimia 
watu zaidi ya wamepoteza maisha baada ya bwawa la patel lilioko eneo la solai kaunti ya nakuru nchini kenya kupasuka na kusababisha mafuriko makubwa usiku wa jumatano
imetayarishwa na haidallah hakizimana sauti ya amerika bujumbura burundinaibu katibu mkuu wa zamani na mmoja kati ya wanachama mashuhuri zaidi wa chama wa wananchi cuf nchini tanzania julius mtatiro alitangaza siku ya jumamosi kwamba amejitoa katika chama hicho
historia inaonyesha kuwa muigizaji wa vito corleone mwaka katika filamu the godfather bado ni mashuhuri sana na mwenye kukonga nyoyo za wengi katika tasnia ya filamu
hata hivyo rais macron amelaani ghasia zilizotokea ufaransa na majimbo yake yaliyoko n gambo wakati wa maandamano hayo
rais museveni mbali na kuweka kamera za cctv museveni anataka waendesha pikipiki maarufu kama boda boda kupewa nambari maalum wanaovaa fulana zinazofunika nyuso zao kukamatwa magari kuweka vifaa maalum vya elektroniki ili kuweza kufuatiliwa kila yanapokwenda miongoni mwa mengine
na pengine juu ya yote hayo wanadhani upo usaliti wa fikra nzima ya wananchi kulindwa na sheria na uhuru wa mahakama waandishi wa habari wasio na mipaka wametahadharisha hilo katika ripoti yao
raila odinga ameuliza nani amempa bw matiang i nguvu hizo anazojigamba kuwa nazo tufuate katiba ya kenya ama tusiifuate na tutengane
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dckiongozi mkuu wa upinzani mali soumaila cisse amesma hatambui matokeo ya uchaguzi wa rais yaliyotangazwa jana ambapo rais ibrahim boubacar keita alitangazwa mshindi
wataalam wa maradhi ya ebola kutoka wizara ya afya nchini drc watajumuika na wale wa shirika la afya duniani who kwenda jimbo la equateur baada ya kupokea taarifa za kuwepo ugonjwa huo
pia kamera hiyo iliendelea kumuonesha dereva wa teksi akimgonga kwa makusudi mwanafunzi huyo kwenye uzio wa makazi ya chuo hicho yaliyoko auckland park na kumuua
walikuwa wanamtarajia baba yao kurudi mwisho wa wiki
hivi sasa wamekuwa wananiuliza kwa nini baba hajarejea nyumbani na mimi nawaambia kuwa anaudhuru amesema
wajumbe wa mkutano walikubaliana na baraza la uongozi kutengeneza kanuni zitakazotamka kuwa si lazima zitangazwe kwenye gazeti la serikali ili ziwe halali
white house imetangaza jumatatu kwamba rais wa marekani donald trump anaunga mkono juhudi za serikali kuu za kuimarisha uchunguzi wa wateja wanaotaka kununua bunduki hatua ambayo amefikia baada ya mauwaji ya wiki iliyopita yaliyosababisha vifo vya watu kwenye shule ya sekondari ya marjory stoneman douglas iliyoko parkland katika jimbo la florida
mpinzani wa rais kabila ambaye yuko uhamishoni moise katumbi amekataliwa na viongozi wa drc kuingia nchini alipojitahidi mwishoni mwa juma lililopita kuingia kwenye eneo la mpakani kati ya zambia na drc ili kuwasilisha fomu yake kwenye tume ya uchaguzi ya taifa
kwa mujibu wa dr bizimana mnamo mwaka baraza la usalama lenyewe liliyataka mataifa yote ya ulimwengu kuanza kutumia jina hilo baada ya kupitisha azimio nambari ambalo liliainisha ni sehemu gani ya wanaanchi wa rwanda waliofanyiwa mauaji ya kimbari maana jina la awali lilikuwa halionyeshi hasa mauaji hayo yaliwalenga akina nani
pleyarais wa marekani donald trump alisema alhamis kwamba atamualika kiongozi wa korea kaskazini kim jong un kuja marekani kama mkutano ujao wa kihistoria na kiongozi huyo utakuwa na mafanikio
kwa upande mwingine alisema yuko tayari kujiondoa kwenye mkutano ikiwa mambo hayatakua sawa
akizungumza na voa katika wizara ya mambo ya nje ijumaa amesema viongozi wa kawaida hawawaibii wananchi wao au kufuja fedha zao kwa majaribio nchini syria na yemen kama alivyoliweka hilo
watoto wadogo wachanga wanawake na wanaume waliathiriwa na uhalifu wa kinyama haley amesema
mashambulizi hayo yalikuwa yamepangwa yamekusudiwa na kuratibiwa
walio endesha uhalifu huo walikuwa ni jeshi la burma na vikosi vya usalama
amri hiyo ya mahakama inayoiendeleza programu ya daca inahusu taifa zima na mahakama ikisema kuwa suala hilo linamgusa kila raia wa kila jimbo la marekani na nchi yote
tamko la gavana jerry brown ripoti hii imeandikwa na mwanahabari wa voa kennedy wandera akiwa nairobiwatu wanaoshukiwa kuwa ni wapiganaji wa kikundi cha al shabaab wameteketeza mnara wa kampuni ya mawasiliano ya safaricom nchini kenya katika kaunti ya wajir na kuathiri mawasiliano
suala hilo lilitokea kwenye eneo la kuegesha magari la las vegas lilitokea muda mfupi baada ya kujaribu kuuza habari hiyo kwa jarida moja mjini humo
alisema tukio lilimfanya awe mwoga kwa maisha yake kwa miaka kadhaa na alifikiri anafanya jambo lililo bora kwa kukubali dola laki moja na thelathini kutoka kwa wakili wa trump michael cohen ili akae kimya
mbunge wa manispaa ya arua ibrahim abiriga ameuawa kwa kupigwa risasi kadhaa na watu wasiojulikana karibu na nyumbani kwake kirinyabigo mtaa wa kawanda wilayani wakiso karibu na jiji la kampala
jumuiya ya wanablogi nchini kenya ambao ni ushirika wa kutengeneza maudhui ya kidigitali wakiongozwa na mwenyekiti wao kennedy kachwanyawalipeleka suala hilo mahakamani wakieleza kuwa katazo hilo litawazuilia linavunja linakandamiza na kutishia haki mbali mbali za binadamu na msingi wa tangazo la haki za binadamu kitu ambacho hakikubaliki chini ya kifungu cha 
maafisa wanasema baadhi ya nyumbe zimeporomoka na mmomonyoko wa ardhi umesababisha maafa katika maeneo mengine
tumekubaliana na baraza hili ambao walikuja kunitembelea kwamba nina mifano ya watu ambao waliweza kutokomeza umaskini kutoka majumbani kwao na kwamba tutashirikiana nao ili waweze kuwahamasisha nyinyi ili muweze kutokomeza umaskini kutoka majumbani kwenu
david maccoubrey ambaye anaishi mjini fredericton amesema alisikia milio ya risasi na anaendelea kujificha jikoni nyumbani kwake
mwanasiasa mwengine mashuhuri wa upinzani jean pierre bemba aliwasili kinshasa siku ya jumatano baada ya kuishi uhamishoni kwa miaka na alijiandikisha hii leo kama mgombea kiti cha rais
yeyote ambaye anamatarajio ya kutumia ripoto hii kuyumbisha uchunguzi unaofanywa na mueller au kuthibitisha kuwepo kwa hila iliyobobea ya kitaifa dhidi ya rais trump bila shaka ataumbuka kiongozi wa chama cha demokrat katika baraza la seneti chuck schumer amesema
magufuli ameonya kuwa vyombo vya usalama vitawashughulikia wote watakao shiriki katika maandamano hayo ambayo ni kinyume cha sheria
licha ya mwongozo kuhusu jambo hilo ulioombwa na mbunge wa arumeru mashariki joshua nassari chadema kutokidhi matakwa ya kikanuni chenge alisema tukio hilo ni baya na serikali inapaswa kulitolea maelezo
cohen alihukumiwa jumatano kutumikia kifungo cha miaka mitatu jela kwa kushiriki kusaidia kufanya malipo kwa wanawake wawili waliokuwa wamedai kuwa walikuwa na mahusiano ya kimapenzi na trump ili wasilizungumze hilo kabla ya uchaguzi wa 
shirika la habari la bbc limeripoti kuwa katika habari zilizoenea ambazo hazijathibitishwa zinasema kuwa katika mkutano wa jumapili zuma aliomba kupata kinga dhidi ya kushtakiwa yeye na familia yake
kenyattta anatarajiwa kukutana na rais raul castrol na vile vile kufungua rasmi ubalozi wa kenya nchini cuba
ubalozi wa kenya nchini cuba ulizinduliwa mnamo mwaka wa 
miaka saba baada ya makundi ya watu wenye furaha kuandamana huko cairo misri ikiwa ni harakati za kumwondosha madarakani mtawala wa muda mrefu hosni mubarak ambapo ilikuja kujulikana kama moja ya athari za mageuzi ya mapinduzi yaliyoletwa na vuguvugu la arab spring
imetayarishwa na mwandishi wetu sylvanus karemera rwanda
rais wa zamani wa chama cha upinzani cha fdc uganda dr kizza besigye na viongozi wengine wa upinzani nchini humo wamelaani mauaji ya mbunge wa manispaa ya arua ibrahim abiriga
tunamshukuru mwenyezi mungu na kisha tunaishukuru serikali ya jamhuri ya muungano wa tanzania na taasisi zake kwa jitihada kubwa wanazo zifanya katika kuhakikisha kwamba mtoto wetu anapatikana vyombo vya habari kwa kazi kubwa mnayoifanya ya kulichukulia uzito jambo hili na kutoa taarifa kwa umma taasisi za kidini na zisizo za kidini na kila mmoja wenu kwa maombi ya kutufariji katika kipindi hiki kigumu familia inachopitia alisema azim
kampuni ya accacia marekani inaanzisha haraka sera mpya kwa afrika
maelezo zaidi yalitolewa alhamisi katika hotuba ya mshauri wa rais wa usalama wa taifa john bolton
ni mmoja wa watoto tisa wa tsvangirai chibwe tsvangirai na lydia zvaipa
tsvangirai alipata umaarufu wa kitaifa kutokana na shughuli zake za awali kama katibu mkuu wa umoja wa vyama vya wafanyakazi zimbabwe zctu mwaka ambacho kiliongoza migomo ya kitaifa kwa ajili ya hali njema za wafanyakazi nchini zimbabwe
bintiye winnie zenani mandela dlamini ni kati ya waliotoa hotuba wakati wa maziko hayo
viongozi waliohudhuria maziko hayo ni pamoja na marais wa jamhuri ya congo namibia na wanaharakati wa haki za raia kutoka ulimwenguni kote akiwemo mchungaji jesse jackson kutoka marekani
zoezi la ukoaji linaendelea wakati mazishi yataendelea kufanyika pale miili ikipatikana na waziri mkuu ataendelea kubaki kisiwani ukara
kuna mambo madogo madogo yanajitokeza katika biashara kati ya kenya na tanzania tunataka kwa haya yote mawaziri wa kenya na mawaziri wa tanzania mkae myatatue sisi hatuna tatizo mambo mengine madogo madogo mno mambo ya viatu nguo ngano gesi ni madogo sana mnatakiwa myatatue nyinyi yasifike kwetu sisi huku tuko sawa sawa amesema dkt magufuli tamko ambalo limeungwa mkono na rais kenyatta
watu huenda wasitake kuchukua jukumu kwa mfano katika mradi wa ofisini ambao hauna mafanikio wewe unajua mradi huo umefeli
alisema mguu huo uliumizwa zaidi kwa risasi kwani ulivunjwa sehemu mbili na mfupa wa juu ya goti uliharibiwa hivyo kazi ya kuurekebisha ni ngumu
annan aidha aliwahi kuwa mjumbe maalum wa un nchini syria na kushiriki katika kuleta suluhu katika mgogoro wa nchi hiyo
kikundi cha al shabab kimedai kuhusika na shambulizi hilo la siku ya jumamosi
shirika la habari la reuters limeripoti kuwa ubalozi wa marekani nchini tanzania umetoa tahadhari hiyo kupitia mtandao wake
lakini msemaji wa cpj yenye makao yake makuu mjini new york amekanusha kuwa wafanyakazi hao walikuwa nchini bila kibali cha kufanya shughuli
jonathan rozen amesema alhamisi quintal na muthoki walifuata utaratibu wa kawaida wa kuomba visa na walikuwa nchini tanzania kwa kufuata sheria
ujumbe wa haukutumwa naye aliandika mpwa wake quintal genevieve quintal ambaye pia ni mwandishi wa habari
hii inaonyesha kuwa kuna mtu anatumia simu yake
jordan imekuwa ikilaumu hali mbaya ya uchumi wake kuwa ina sababishwa na kukosekana utulivu katika eneo na jukumu kubwa la kuwaweka maelfu ya wakimbizi wa syria bila ya kupata msaada wakutosha kutoka katika jumuiya ya kimataifa siku ya ijumaa rais john pombe magufuli wa tanzania alitangaza siku za maombolezo kuanzia kufuatia ajali ya ferri ya mv nyerere iliyozama katika ziwa victoria siku ya alhamisi
na ripoti hiyo pia inaonesha kwamba ufaransa na norway zinakaribia kuidhinisha pendekezo la kuongezeka mara tatu eneo la kukata miti congo kufikia kilomita za mraba laki tatu na inasema hilo si wazo zuri kabisa
chama cha kabila cha common front for congo fcc ambacho kinamuunga mkono waziri wa mambo ya ndani wa zamani emmanuel ramazani shadary katika kinyang anyiro cha urais kimemtuhumu mgombea wa upinzani martin fayulu kwa kuchochea fujo mapema mwezi huu
tetemeko la ardhi lilofuatiwa na mawimbi makubwa yenye nguvu tsunami iliifunika pwani ya indonesia na kusababisha uharibifu mkubwa kusini mwa sumatra na magharibi java
kadhalika wanafilamu wameiambia idhaa ya russia voa kwamba bado wanamatumaini kuwa filamu hizo zinaweza kuonyeshwa nchini na kuwa filamu hiyo inasimulia historia ya nchi hiyo
mbunge huyo ambaye awali alikuwa ccm kabla ya kujiunga na upinzani alisema kutokana na kanuni hiyo kuwa kandamizi na mzigo kwa mfanyakazi anakusudia kuwasilisha hoja binafsi bungeni
shirika la habari la uingereza bbc limeripoti jumapili kuwa wanajeshi hao waliuwawa baada ya kifaru chao kushambuliwa katika eneo la afrin
tunataka kuonyesha ulimwengu kwamba licha ya kuwa na tofauti kenya ingali nchi moja na kwamba tamaduni zetu tofauti hazimaanishi kwamba tumetengana kama taifa aliongeza
magufuli ameongeza hii ndio tanzania mpya tunayoitaka nimeona hili nilizungumze kwa heshima kubwa mzee lowassa ili wale unaowaongoza kule uende ukawashauri
alisema rais kagame
mwanasheria mkuu nchini israel sasa ataamua iwapo afunguwe mashtaka kuhusu madai hayo
amesema inawezekana kuwa uhamiaji ina nia njema lakini amehoji ni kwa nini sasa kwa nini wanahojiwa watu fulani wa kutoka eneo fulani la kigoma
mbona hatujasikia watu kutoka dodoma kaskazini wakihojiwa
badala ya kushinikiza kuundwa kwa mahakama hiyo kwanini msiangalia utaratibu wa kulipa fidia na maelewano na kuingia katika suala la maridhiano mara unapoanza mambo yote haya utakuwa unavunja mipango ya watu waliyonayo kwa ajili ya mahakama hii amesema makuei
nimeishi maisha ya kuridhia na nina shukrani nyingi mno kwa yale niomeyatimiza katika maisha haya alinukuliwa na vyombo kadhaa vya habari vya marekani akisema hususan alipoulizwa angependa kukumbukwa vipi
imesema uwekezaji huo hasa ni katika ujenzi wa barabara kuu yenye kilomita thelathini kutoka uwanja wa ndege wa kimataifa wa jomo kenyatta hadi westlands jijini nairobi na vile ujenzi wa kituo cha uchumi kiitwacho dongo kundi special industrial economic zone mjini mombasa
huku akionekana karibu kububujikwa na machozi oprah alieleza jinsi katika safari yake ya usanii amekuwa akisumbuka akilini kwa sababu ya taarifa kuhusu udhlilishaji wa kingono dhidi ya wanawake katika fani mbalimbali
katika mahojiano na mratibu wa fao kwa eneo la kusini mwa afrika chimimba david phiri amesema kutokana na sababu hizo msimu wa uzalihsaji nafaka mwaka umeathiriwa vibaya ukilinganisha na msimo wa mwaka ambapo eneo hilo lilishuhudia mvua za kawaida
nchini uganda mtandao wa haki za binadamu kwa wanahabari umekusanya video za polisi wakishambulia wanahabari
kundi hilo la haki za binadamu linasema polisi walikuwa wakiukaji wakubwa wa uhuru wa vyombo vya habari kwa mwaka 
ameeleza kuwa tayari mkoa umeandaa timu ya madaktari pamoja na wanasaikolojia wakiwasaidia kuwapa ushauri nasaha ili watoke kwenye kundi hilo la ushoga
serikali ya uganda imemjibu mbunge robert kyagulanyi maarufu kama bobi wine ikikanusha madai yake kuwa alipigwa na kuumizwa na walinzi wa kikosi maalum cha rais yoweri museveni sfc
sitegemei kutenga fedha kwa ajili ya watu kula wakakae bungeni kujadili katiba hata kama kuna mtu anataka kutupa hizo fedha atupe tukatengeneze reli
watu wanakaa wanapiga kelele katiba mpya utadhani katiba ndio mwarubaini wa kila kitu amesema magufuli
kulikuwepo na wagombea katika uchaguzi wa rais wa taifa hilo la afrika magharibi linalo kabiliwa na misukosuko kutokana na mashambulizi ya kigaidi
omar mwenye umri wa miaka alikuja minnesota miaka iliyopita baada ya kukimbia vita nchini somalia na kukaa katika kambi ya wakimbizi nchini kenya kwa miaka minne
mwananchi brown alimsifu mzalishaji wa filamu kwa muda mrefu cohen alifahamika kama rafiki mkubwa wa trump na kuhudumu kama wakili wake kwa zaidi ya mwongo mmoja
kwa upande wake mfanyakazi wa jetties jennifer garcia anaeleza kuna kampuni nilifanya manunuzi
nilishangaa kwamba hawakua na pesa yoyote taslimu
lakini inafanya mambo kuwa rahisi kwangu anayelipa
napenda mfumo huu
alisema kwamba atawasilisha malalamiko mengine kwenye mahakama kuhusu kuharibiwa kwa nyumba yake na maafisa wa polisi waliomkamata
mwanadiplomasia huyo wa ngazi ya juu ameeleza juu ya masharti ya mkakati wake alioutoa katika hotuba yake kwa kusema iran lazima waruhusu shirika la kimataifa la nguvu za atomic iaea kukagua maeneo yake ya kijeshi na maabara ya tafiti
msemaji wa ikulu ya white house sarah huckabee sanders amekiri kuwa rais alitumia lugha kali wakati wa mkutano wake na wabunge juu ya suala la wahamiaji na kusema kuwa ni sehemu ya wito wake
lakini serikali haipaswi kushughulikia maombi mapya kwa watu wanaojaribu kujiandikisha katika programu ya daca kwa mara ya kwanza na wana hiari ya kumsafirisha mtu yoyote ambaye ni hatarishi kwa usalama wa taifa au ni tishio kwa usalama wa umma
trump amesema jumatatu amefanya mazungumzo ya simu kwa dakika na prince wa saudi arabia mohammed bin salman ambaye amemwambia kwamba haana taarifa yoyote kuhusu kilichomtokea khashoggi
meng wanzhou rais trump ijumaa asubuhi ameruhusu waraka wa siri kuwekwa wazi kwa umma na kuupeleka kwa kamati ya bunge kitendo ambacho kimewakasirisha upinzani wa demokrat nchini marekani
maccoubrey amesema eneo la jengo ambalo lina makazi yake yako majengo mengine manne yaliyoko katika eneo la mraba na ilielekea kama sauti za risasi zilikuwa zinatoka katika jengo lilioko katikati ya eneo hilo
maafisa wote wawili wamekanusha kufanya makosa wakisema kuwa malipo ya pesa hizo yalikuwa halali kwa matumizi yao wenyewe na ujuzi waliokuwa wakitoa
kwa mujibu wa ripoti za vyombo vya habari rais wa indonesia jokowi widodo anatembelea eneo moja ambalo shambulizi hilo la bomu lilitokea huko surabaya picha ya mkewe obama ilizinduliwa kwanza
alimchagua mchoraji wa baltimore amy sherald kuchora picha hiyo
sherald ni mshindi wa kwanza wa maonyesho ya mwaka yanayojulikana kama outwin boodh waangalizi wa umoja wa ulaya eu nao wamesema hawajashuhudia tatizo lolote la wizi na wanachukulia uchaguzi ulifanyika kwa njia ya haki na uwazi
waziri barandagiye anasema hospitali na shule zinazomilikiwa na mashirika ya misaada zitaendelea kufanya kazi
virunga iko kwenye eneo la msitu lenye volcano huko afrika ya kati na ni makazi ya zaidi ya nusu ya idadi ya sokwe wa milimani waliopo duniani
mojawapo ya ufungo wa malengo yetu ya pamoja ni kufanikiwa katika kuwawezesha wasichana na wanawake vijana
viongozi wa afrika wanatarajiwa kuanza kuwasili mjini addis ababa wikendi hii kuhudhuria mkutano maalum wenye lengo la kupitisha mageuzi yaliyokuwa yakijadiliwa kwa muda mrefu katika umoja huo wa afrika
wavuvi hao wa tanzania walikamatwa katika eneo la shimoni kusini mashariki mwa bahari ya hindi nchini kenya karibu na mpaka na tanzania
hali kadhalika aliwahi kuwa mkurugenzi mtendaji wa kampuni ya mwananchi communications limited mcl inayochapisha magazeti ya mwananchi mwanspoti na the citizen
maandamano hayo yalihusisha makundi ya kutetea haki za kibinadamu waandishi wa habari na baadhi ya wananchi walioandaman nairobi kuishinikiza serikali kutii amri ya mahakama
akitoa taarifa ya kuahirishwa kwa mkutano huo mwenyekiti wa baraza la mawaziri wa nchi hizo waziri wa mambo ya nje na ushirikiano wa afrika mashariki wa tanzania augustino mahiga amesema koram ya mkutano ilikuwa haijakamilika
shirikiana kwenye facebook viti vyote katika baraza la wawakilishi vinagombaniwa katika uchaguzi huu pamoja na viti kati ya kwenye baraza la seneti na vilevile nafasi za ugavana katika majimbo 
uchaguzi huu pia unachukuliwa kama kura ya maoni kuhusu utawala wa rais donald trump
mara moja baada ya waziri kutoa tamko hilo ndege za kijeshi ziliangusha mabomu katika ngome za wakurdi kaskazini mashariki mwa mji wa afrin
msemaji wa pentagon kamanda sean robertson ameambia sauti ya amerika kwamba iran haikuchukua hatua za kuarifu nchi nyingine zinazofanya shughuli za kijeshi nchini syria kabla ya shambulizi lake la jumatatu
polisi sio jukumu lao kunipangia mimi nani anipokee na nani hawezi kunipokea au wapi naruhusiwa kwenda na wapi siruhusiwi
vizuizi hivi lazima vikome mara moja
nitakutana nanyi marafiki zangu kesho baada ya vuta nikuvute ya kuda mrefu kansela wa ujerumani angela merkel na waziri wake wa mambo ya ndani horst zeehofer wamekubaliana kuondosha tofauti zao kuhusiana na sera ya uhamiaji
lakini waziri wa usalama anadai kwamba maadui wa uganda wanawatumia vijana kuvuruga usalama wa taifa na kwamba serikali ya museveni iko tayari kwa wale wanaotaka kupindua utawala uliopo
uliongezea huku tukionyesha kushangazwa kwetu umoja wa afrika unaamini pakubwa kwamba utawala mpya wa marekani haulielewi bara la afrika na watu wake
tuhuma hizo zinahusisha njama udanganyifu wa kifedha kwa kutumia mitandao na wizi wa vitambulisho kwa ujumla wake
saudi arabia inawashutumu wa houthi kwa kutumia bandari hiyo kupitisha vifaa vya kivita vinavyoshushwa na iran madai ambayo iran inakanusha
mara tu baada ya kuwasili akiambatana na mke wake kwenda kwenye chumba cha wageni mashuhuri cha uwanja wa ndege kwa mujibu wa shirika la habari la afp
katibu mkuu wa umoja wa mataifa ant nio guterres amemteua joyce msuya raia wa tanzania kukaimu nafasi ya mkurugenzi mtendaji mkuu wa shirika la umoja wa mataifa la programu ya mazingira unep
trump akiongea na waandishi wa habari katika ndege ya rais air force one baada ya ndege kuondoka argentina amesema makubaliano yaliofikiwa wakati wa chakula cha usiku na xi yatakuwa katika historia kama moja ya makubaliano makubwa yaliyowahi kufikiwa na yatakuwa na athari kubwa chanya katika kilimo bidhaa za viwandani na kompyuta kila aina ya bidhaa
makamishna hao walisisitiza kuwa hawakuwa na imani na chebukati na uongozi wake
kazi yake ilikuwa muhimu sana kwa uamuzi wa china kuacha biashara haramu ya pembe za faru mwaka 
rotich ameweka bayana pendekezo la kupunguza matumizi ya mabilioni ya fedha zilizokuwa zimetengwa kwa kaunti kadhaa ambazo ni kati ya shilingi bilioni na shilingi bilioni 
trump amedai kuwa fbi chini ya uongozi wa rais mstaafu barack obama ilimpeleka jasusi katika kampeni yake kwa makusudio ya kisiasa akisema hiyo ni kashfa kubwa kuliko zote katika siasa za nyakati zote
katika mahojiano yake na shirika la habari la reuters prince talal alisema niko vizuri kabisa kwani niko katika nchi yangu
katika mji wangu
hivyo najihisi niko nyumbani
hakuna tatizo lolote kabisa
kila kitu kiko sawa sawa
mpaka wa marekani na mexico mjini tiguana
u kikundi cha islamic state kimedai kuhusika na shambulizi hilo la mabomu katika mji huu wa pili kwa ukubwa nchini indonesia
mwandishi mmoja wa habari mwanamke ambaye alishambuliwa alikataa kutaja jina lake lakini aliiambia idhaa ya sudani kusini ya sauti ya amerika kwamba vijana wenye hasira walimpiga maeneo ya usoni walijaribu kumfunga kamba na kumuangusha chini
baraza la mahakama ya serikali kuu nchini marekani linalochunguza kuhusika kwa russia kuingilia uchaguzi wa limewafungulia mashtaka raia wa nchi hiyo wakiwemo wafanyakazi wa st petersburg kampuni yenye makao yake huko russia
mkurugenzi wa uingereza armando lannucci ameeleza haya wakati wa tamasha la filamu la sundance ambapo filamu hii ilifanyiwa tathmini
kuhusu madai ya kununuliwa waitara alisema sijanunuliwa mimi si mjinga nina shahada
nimekuwa rais wa serikali ya wanafunzi chuo kikuu cha dar es salaam daruso nilikuwa katibu wa umoja wa vijana uvccm kinondoni katibu ccm mkoa wa tanga na mjumbe wa mkutano mkuu
watu watatu wamepoteza maisha baada ya tetemeko kubwa la ardhi kutokea nje kidogo ya visiwa vya java na bali nchini indonesia hali iliyo ongeza majonzi kwa wakazi wa kisiwa hicho ambacho kimeemewa kutokana na maafa
mbunge huyo pia amewataka wakazi wa kigoma kuandamana naye hadi ofisi za uhamiaji pindi atakapo msindikiza abdul nondo
sauti ya amerika ilipomuuliza kama hatua yake ya kutaka wakazi wa kigoma kuandamana naye hadi katika ofisi za uhamiaji haitachukuliwa kama maandamano ambayo yamepigwa marufuku na serikali haitachukuliwa kama uvunjaji wa sharia mbunge huyo amesema kwamba hatajali jinsi matamshi na vitendo vyake vitakavyotafsiriwa
mapema mwaka odinga alijiapisha kama rais wa wananchi na kukataa kumtambua kenyatta kama rais baada ya kushinda uchaguzi
msemaji wa ikulu ya nairobi kanze dena alithibitisha kwamba kenyatta aliupokea mwaliko huo na kwamba atafanya ziara rasmi mjini washington mwishoni mwa mwezi huu
baraza la usalama la umoja wa mataifa pia linatarajiwa kupiga kura alhamisi mei kuweka vikwazo dhidi ya maafisa wa ngazi ya juu wa serikali ya sudan kusini
tume ya mawaziri kumi wa fedha wanaowakilisha kanda tano za bara la afrika wamepongeza hatua iliyofikiwa na mataifa ya kiafrika ya kuendelea kukusanya nguvu kwa ajili ya kujiendeshea mambo yake bila kusubiri tena misaada ya wahisani
serikali ya rais john magufuli ambaye alichukua madaraka mwaka kama ni mwanachama pekee wa chama tawala nchini alianzisha ukandamizaji wa wapinzani kuwafunga wanasiasa wa upinzani akifunga vyombo vya habari na kuwakamata wananchi ambao wanatoa maoni yao ya kukosoa katika mitandao ya kijamii utafiti huo wa mwaka umeeleza
ubalozi uko katika eneo la beijing ambalo kuna ofisi za ubalozi kadhaa ikiwepo ya india na israel
serikali ya uganda inastahili kuruhusu bobi wine atibiwe na daktari wake aachiliwe huru na wengine wote walio kamatwa wapewe haki
tunataka serikali za kenya tanzania na serikali zote katika jumuiya ya afrika mashariki zishurutishe utawala wa uganda kuheshimu haki za kibinadamu amesema charls kanjama mwanachama wa chama cha mawakili nchini kenya
hii ni ajali nyingine ya hivi karibuni kutokea nchini pamoja na kuwepo kampeni ya kuzuia kuendelea kwa janga hili
hatua ya kukamatwa kwa kasule inajiri siku mbili baada ya mwandishi wa gazeti la serikali la the new vision charles etukuri kukamatwa nje ya ofisi za gazeti hilo la serikali
viongozi na wajumbe kutoka mataifa wanahudhuria mkutano huo wa siku tatu wa vladivostok
mke wa rais wa marekani melania trump atasafiri jumatatu kuelekea afrika katika ziara yake kubwa ya kwanza akiwa peke yake tangia mumewe achaguliwe kuwa rais
alisema serikali inatambua na kuthamini mchango wa ngo kwa maendeleo ya nchi lakini kinachotakiwa ni uwazi na uwajibikaji kwa maendeleo mazuri zaidi
amesema kuwasilisha muswada huo kwa ajili ya kujadiliwa bungeni hakumaanishi kwa namna yoyote ile kwamba bunge limeukubali muswada huo wote au sehemu yake
shirika la habari la china xinhua lililoweka picha za kiongozi wa korea kaskazini akiwa na rais wa china xi jinping limeripoti kuwa kim na mkewe ri sol ju walifanya ziara ya kiserikali beijing kuanzia jumapili hadi jumatano na alihudhuria karamu maalum katika ukumbi wa great hall of the people akiwa na xi na mkewe peng liyuan
nafikiri pengine hilo ndio suala zima
haki yako ya kutoingiliwa maisha yako binafsi
hiyo bila shaka ndiyo sababu moja muhimu iliyopelekea uamuzi wa trump katika suala hili la kutoa mwaliko aliongeza
na kwa madai ya mawakili wa watuhumiwa kuwa upande wa mashtaka ulichukua muda mwingi kabla ya kuwafikisha watuhumiwa mahakamani mawakili wa serikali wajitetea kuwa walichukua muda unaostahili
makuei amesema kitu chochote ambacho kinabainisha ni kikwazo kwa mkatabab wa amani hakikaribishwi lakini amedai kwamba nchi za troika na taasisi nyingine za kikanda ni lazima ziweke kipaumbele kwa amani
suluhisho hilo la kuufanya mji uwe salama na wakisasa litatekelezwa na jukwaa la mtandao unaounganisha vyombo vya usalama kuwa kitu kimoja likiwa na muonekano kamili ambapo wadau wote katika majukumu mbalimbali idara au eneo wanalo fanya kazi watashirikiana kwa ajili ya kuboresha kukabiliana na uhalifu pamoja na kuwepo uelewa zaidi wa mazingira na maboresho ya kusimamia matukio mbalimbali
pande husika pia zitaangalia mchakato mzima uliofuatwa katika kuifanyia katiba hiyo marekebisho ikiwemo kuandikwa kwa muswada huo kutafuta maoni ya raia kujadili na kupitishwa kwake
katikati ya shutuma za kusambaa kwa rushwa ndani ya utaratibu wa mageuzi ya ardhi
mlengana amesema idara yake ya kilimo ina nia ya dhati kufanya kazi kwa ufanisi na kushughulikia vyema fedha za walipa kodi zitumike vizuri
licha ya kuidhinishwa mwaka wizara ya fedha ilisimaisha utekelezaji wake mnamo mwaka na kuahidi kuitekeleza septemba 
deni la kenya linakadiriwa kufikia asilimia 
 ya pato la taifa
rais amemwambia kim yong chol mkuu wa zamani wa idara ya usalama katika jeshi la korea kaskazini chukua muda wako
tunaweza kwenda haraka
na tunaweza kwenda polepole
kwa mujibu ya wachambuzi wa mambo ya kisiasa wengi wanahofia mapigano hayo yanaweza kupelekea hali zaidi ya kutoaminiana ambayo inajiri kwa muda mrefu sasa
rais trump rais putin amethibitisha kile ambacho marekani imekuwa ikikijua kwa muda mrefu msemaji wa ikulu ya white house sarah huckabee sanders amesema
huu ni utamaduni ulioanzishwa tangu walowezi wa kwanza kutoka ulaya walipowasili hapa marekani na kusherehekea mavuno ya kwanza katika karne ya na kusheherekea alhamisi ya tatu ya mwezi wa novemba
wizara inayohusika na kupambana na majanga imesema inaendelea kuwaasa raia wanaoendelea kuishi kwenye maeneo hatarishi kuhama
wabunge wanatarajiwa kujadili mwelekeo wa rais kenyatta kuhusu sheria ya fedha ya mwaka inayopendekeza ushuru wa asilimia badala ya asilimia 
pia wamewataka mkuu wa jeshi la polisi igp simon sirro na kamanda wa polisi kanda maalumu ya dar es salaam lazaro mambosasa nao wajiuzulu kwa kushindwa kutekeleza majukumu yao ikiwamo kulinda usalama wa raia na mali zao
odinga amesema kuwa ni wakati wa kuondosha tofauti zetu
waziri wa mambo ya nje wa marekani rex tillerson ameakhirisha matukio aliyokuwa ayafanye jumamosi huko kenya ili kujipumzisha baada ya ratiba iliyojaa shughuli nyingi kulingana na taarifa ya wizara ya mambo ya nje ya marekani
ssali anasema kwamba mahakama ya uhalifu wa kimataifa inakubali washukiwa kusamehewa lakini tendo la kutolewa msamaha lazima lifuate mwelekeo uliopo na wanaoomba msamaha lazima wawe wale waliojisalimisha na kuacha vita
timu ya uchunguzi na ukamataji ya meli ya dunham ilikuta zaidi ya silaha aina ya ak zilizokuwa zimefichwa ndani ya chombo hicho
mchungaji graham ambaye alifariki dunia wiki iliyopita akiwa na umri wa miaka anaenziwa kwa kuwahubiria mamilioni ya watu duniani kote kwa njia ya mikutano ya injili na kupitia matangazo ya moja kwa moja ya redio na runinga
polepole alisema magufuli aliwataka wana ccm na umma wa watanzania kutokubali kuyumbishwa ama kupotoshwa na mambo yasiyokuwa ya msingi badala yake wajielekeze katika ajenda muhimu ya kujenga uchumi na kutekeleza ilani ya ccm iliyonadiwa katika uchaguzi mkuu wa mwaka 
wakiwa wamevalia fulana nyekundu wakiimba tunataka pesa zetu zirejeshwe waandamanaji hao waliingia mitaani katika mji mkuu nairobi kufikisha ujumbe wa hasira zao kutokana na ufisadi ulioikumba taasisi ya huduma ya vijana ya taifa nys nchini humo
nataka kumshukuru kila mtu aliyeko hapa michelle na mimi tunawashukuru marafiki na familia na wafanyakazi wenzetu wa zamani na hivi sasa ambao watoa muda wao kuhudhuria hafla hii na kutupongeza kwa njia hii na kutengeneza sanaa isiyo ya kawaida ambayo tunaishuhudia leo
hii inamaana kubwa sana kwetu sisi na bila shaka nyinyi mnalifahamu hili
tunaupweke kwa kutokuwa na nyinyi rafiki zetu na kuna mgawanyiko mkubwa uliojidhihirisha baina ya wakenya hususan kufuatia kipindi kirefu cha uchaguzi mkuu wa mwaka jana na kupelekea sifa mbaya ya nchi hiyo hata kwa mataifa ya nje alisema kosgei ambaye pia ni msanii
visa vya utekaji nyara vimekuwa vikiendelea nchini uganda kwa mda wa takriban mwaka mmjoa sasa
watekaji nyara hudai mamilioni ya pesa kama kikombozi na hata baada ya kulipwa pesa wanazotaka huwaua wale waliowateka nyara
geoffrey mwangi afisa mtendaji mkuu wa mfuko wa bima ya afya wa taifa mrithi wake katika ofisi hiyo na maafisa wengine wamefunguliwa mashtaka ya kutumia madaraka yao vibaya kupokea zawadi zisizo kubalika na kuongeza muda wa mkataba ambapo shilingi bilioni 
 zilipotea
baada ya maelekezo hayo ya umoja wa afrika jumuiya ya afrika mashariki ilimteua rais yoweri kaguta museven kuwa msuluhishi mkuu wa mgogoro huo akisaidiwa na rais mstaafu wa awamu ya tatu wa jamuhuri ya muungano wa tanzania benjamini mkapa
baada ya kufunguliwa rasmi kwa mkutano huo mabalozi hao waliendelea na kikao chao ambacho kitafuatiwa na kile cha baraza kuu la umoja huo kitakachohudhuriwa na mawaziri wa mambo ya nje wa nchi wanachama wa au
pleyawaziri mkuu wa israel benjamin netanyahu amesema jumapili kuwa taifa lake limeyapa kichapo kikali majeshi ya iran na syria nchini syria na kwamba wataendelea kukabiliana na mashambulizi mengine ya aina yoyote ile
vyombo hivyo vitatu ambavyo ni vikubwa nchini humo bado havijarudi hewani kwa siku ya nne ijumaa licha ya maamuzi ya mahakama yaliyotolewa alhamisi kuitaka serikali ibadili uamuzi wake
mamlaka zilikata matangazo kwa vyombo hivyo jumanne wakati vikijitayarisha kuripoti tukio la kujiapisha kwa kiongozi wa upinzani
kwanza ilianza na kuwazuia waandishi wa habari ambao walikuwa wanatishiwa na ikawa ni vyombo vya habari ndio vinavyofungiwa anasema arnaud froger mkuu wa deski la afrika katika shirika la waandishi wasiokuwa na mipaka
mann siku zote nina kadi ndani ya mfuko ambayo inanijulisha leo ni tarehe ngapi
lazima niandike ninapokula kwasababu mara nyingine naweza kula chakula cha mchana mara tatu kwasababu sikumbuki kama nimeshakula
madaktari wanasema ubongo wangu unaendelea kupata nafuu na itachukua kiasi cha miaka miwili lakini chochote ambacho hakijarejea katika kumbukumbu yangu hakitarejea tena
magnus blomgren mtaalamu wa sayansi za kijamii katika chuo kikuu cha umea amesema vyama vikongwe vimeshindwa kukabiliana na hisia hasi ambazo ziko hivi leo
mtu mmoja amewashambulia kwa kisu watu kadhaa na kumuuwa mtu mmoja katika mji wa melbourne ijumaa
wanajeshi hawa wanakutana huku kukiwepo na kupungua kwa kasi ya utekelezaji wa mikataba kwenye itifaki mbalimbali ambazo kimsingi nchi zote ziliweka saini miaka iliyopita
wengi wanakiri kwamba kwa upande wa wanasiasa kumekuwepo na hali ya kusuasua katika utekelezaji mikataba lakini kwa upande wa jeshi mambo ni tofauti kabisa
aliendelea kusema brigedia generali katsigazi tumusiime
kipindupindu kinasababisha mtu kuharisha na kutapika na kupoteza maji mwilini
ugonjwa huu unaweza kumuua mtu kwa muda wa masaa machache
karibu mogadishu mheshimiwa ni heshima kwetu kukupokea wewe na wajumbe waliofuatana na wewe
na ninaamini kuwa utafurahia kuwepo nchini
george h
bush kanda nzima ya afrika mashariki imeshuhudia sheria dhidi ya ugaidi na tishio la usalama wa taifa mara kadhaa vikitumika kukabili vyombo vya habari na kushamiri kwa kuvibana vyombo hivyo anasema mwakilishi wa kikanda wa shirika la kutetea haki za binadamu amnesty international joan nyanyuki
moto huo mkali uliopewa jina la camp fires unateketeza misitu ya sehemu za chini ya milima ya sierra nevada ambako karibu watu laki mbili na nusu wamekimbia makazi yao na zaidi ya nyumba na majengo kuteketezwa kabisa
baadhi ya mashahidi na watu wengine waliandika katika mitandao ya kijamii kuwa mshambuliaji huyo huenda alifyatua risasi zaidi ya 
maafisa wanasema shambulizi lilikuwa likiendelea wakati maafisa wa kwanza walipowasili katika eneo la tukio
aliyekuwa kiongozi wa chama cha kikomunisti nchini vietnam do muoi ameaga dunia akiwa na umri wa miaka 
wakati huohuo rais bashir ameahidi kufanya mabadiliko makubwa ya kiuchumi
serikali ya marekani imewatahadharisha raia wake nchini tanzania kuhakikisha picha zao na hisia zao haziingii katika mitandao hiyo
imetayarishwa na mwandishi wetu sylvanus karemera rwanda
dkt christine blazey ford na mwanasheria wake wamekubali kutoa ushahidi mbele ya baraza la seneti la marekani wakiomba vyombo vya habari visiwepo ndani ya chumba cha utoaji ushahidi na pia kavanaugh asiwepo
taasisi zilizowasilisha maombi hayo mahakamani ni kituo cha sheria na haki za binadamu lhrc kituo cha watetezi wa haki za binadamu thrd baraza la habari la tanzania mct jamii media jumuiya ya waandishi wa habari wanawaketanzania tamwa na jukwaa la wahariri tanzania editors tef
watuhumiwa hao walikuwa hawakabiliwi na hatari yoyote hata iwafanye watumie nguvu za ziada kuwauwa watu wasiokuwa na hatia kwa kwa mujibu wa wajibu wao
vyombo vya habari vya taifa nchini iran vimeripoti kuwa kumekuwa na mapambano jioni jumapili kati ya polisi na waandamanaji wanao athiriwa na ukosefu wa maji na uchafuzi wa mazingira kusini magharibi mwa iran
mbunge danian collins ambaye ni mwenyekiti wa kamati ya idara ya digitali utamaduni mitandao ya kijamii na mchezo ya uingereza ameleza wasiwasi wake juu ya mambo kadhaa yanayohusu kampuni hiyo ya mitandao ya kijamii
inspekta jenerali wa polisi igp simon sirro amesema ijumaa mjini dodoma tanzania kuwa amepokea maagizo ya waziri wa elimu sayansi na teknolojia profesa joyce ndalichako na wameanza kuchukua hatua
mazungumzo hayo yamekuja wakati trump anajaribu kupima iwapo ni busara kwa marekani kujiondosha katika mkataba wa kimataifa uliosainiwa na iran wenye kusudio la kuzuia nchi hiyo kutengeneza silaha za nyuklia makubaliano ambayo netanyahu ameyapinga kuwa hayajitoshelezi
maisha bora kwa watoto imekuwa ni angalizo la kampeni ya trump be best iliyo zinduliwa mapema mwaka 
inadaiwa kuwa facebook iliruhusu baadhi ya makampuni kuwa na uwezo zaidi wa kufikia orodha za marafiki wa wateja wa facebook baada ya kubadilisha kanuni zake mwaka 
kwa mujibu wa wachambuzi polisi wa kenya wamekuwa wakilaumiwa na mashirika ya kutetea haki za binadamu pamoja na raia kutokana na mauaji ya kiholela lakini mara nyingi wamekuwa hawachukuliwi hatua au kufunguliwa mashtaka
ukosefu wa uchunguzi wa kuaminika kuhusiana na kupotea kwa mwandishi wa habari azory gwanda ni jambo la kusikitisha sana na linaashiria sababu ya wasiwasi wetu kuhusu uhuru wa vyombo vya habari tanzania alisema angela quintal mratibu wa cpj wa afrika
rais wa rwabda paul kagame pia imeisihi serikali kupunguza matumizi kupunguza matumizi mabaya ya fedha za umma na kukabiliana na rushwa ambayo tafiti zilizopita zimebaini kuwa husababisha hasara kubwa mpaka theluthi moja ya bajeti ya mwaka ya serikali
ripoti ya who inaonyesha kuwa watu wengi katika nchi zenye kipato cha chini ikiwemo uganda na msumbiji kwa kawaida hulazimika kutembea kutokana na ugumu wa maisha lakini huwa ni mazoezi tosha
maelezo ya rais yamekuja baada ya mmoja wa mawakili wake kuthibitisha anajitoa
 p
m king anarushiwa risasi na kuharakishwa hospitali ya st joseph wakati huohuo maafisa wa ngazi za juu ambao wako katika kamati kuu watakutana siku ya jumatatu mjini beijing kujadili suala hilo
maandamano hayo kwa mujibu wa cheyo yanaratibiwa kupitia mitandao ya jamiii gazeti la mwananchi limeripoti
polisi wamekuwa wakimshikilia mara kwa mara bisigye nyumbani kwake chini ya ulinzi mkali pamoja na tuhuma nyingine za kayihura kushirikiana na wahalifu kuwadhulumu wanasiasa wengine wa upinzani
tetesi za kushindwa kukabiliana na wimbi la mauaji hasa wanawake nazo zimeukabili uongozi wake
chibaya anasema ingawaje uchumi wetu haufanyi vizuri lakini kwa mtizamo wa mkulima wa kawaida nadhani tunahitaji kuwekeza katika kilimo cha umwagiliaji na serikali lazima isadia katika kutoa vifaa
na pengine kama wataweza kuwapa mikopo wakulima
mpaka hivi sasa serikali haijatoa taarifa yoyote kuhusu kadhia hii ya mahakama lakini kiongozi wa upinzani raila odinga kwa mara ya kwanza baada ya kula kiapo jumanne kando na kusisitiza kuwa vinara wanne wa muungano huo wako pamoja anaeleza kuwa uhuru wa vyombo vya habari sharti uheshimiwe
kitu ambacho ryan na wabunge wengine wa chama cha republikan ambacho hawajafanya ni kutoa tamko juu ya upigaji marufuku wa silaha zikiwemo silaha za kivita aina ya rifle ar kama ile iliyotumika katika shambulizi la florida
marekani na dunia kwa ujumla inaomboleza kifo cha barbara bush aliyefariki jana akiwa na umri wa miaka 
utafiti uliofanywa na taasisi binafsi ya freedom house lenye makazi yake washington ambalo sio la kisiasa wala serikali linaeleza kasoro zilizojitokeza katika mchakato wa uchaguzi wa urais kenya
maafisa waandamizi wa serikali ya kenya walitakiwa kufika mbele ya jaji hivi leo kueleza ni kwa nini walikiuka maagizo kumhusu wakili huyo
katika kauli yake kutoka chumba cha diplomasia cha white house rais huyo alitangaza kuwa marekani inarejesha vikwazo vyote vinavyohusiana na nyuklia ambavyo vilisitishwa kama ni sehemu ya mkataba wa jcpoa
baada ya washtakiwa kusomewa mashtaka yao upande wa mashtaka uliomba kutoa hati ya kumkamata ofisa mwingine wa nemc magori wambura ambaye anakabiliwa na mashtaka kama hayo
mahakama iliridhia maombi hayo na kuamuru akamatwe
serikali ya jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc imesema ijumma kwamba imeamua kufungua sehemu ya hifadhi za taifa za virunga na solanga ambako ni makazi ya sokwe na wanyama wengi ambao ni nadra kwa uchimbaji mafuta
maandamano hayo yalipangwa na shule ya upili ya marjorie stoneman douglas mjini parkland jimbo la florida ambako watu wapatao wakiwemo wanafunzi walipoteza maisha yao kufuatia shambulizi la bunduki kwenye shule hiyo mapema mwaka huu
gwaride hili la kijeshi limefanyika katika wakati huu nyeti kwa hali ilivyo nchini korea kaskazini
kiema kilonzo ni tukio ambalo limewapa montisha sana wafanyakazi wa shirika hilo hususan kwa sababu wengi walikuwa na wasiwasi kwamba huenda safari hiyo isifaulu kutokana na changamoto zilizoshuhudiwa wakati wa misheni zingine kama hizo hapo awali
tamko la monica ferro simon chelugui muungano wa mawakili mawakili wa kenya wamesema kwamba wataisitaki serikali ya uganda katika mahakama ya afrika mashariki kwa kukiuka haki za binadamu
askofu shoo amesema anafahamu kuwa kupitia waraka ule maaskofu wa kanisa hilo watabatizwa majina ya aina mbalimbali
watalii na makundi ya vyombo vya habari vya kimataifa ambao wako singapore kuripoti mkutano huu walielekeza kamera zao walitabasamu na kupungia mkono gari hilo ambalo lilikuwa limezingirwa na walinzi wakakamavu wa kiongozi huyo wa korea kaskazini wakikimbia pembeni ya gari lake
sukuk ni hisa katika benki za kiislamu ambazo zimepangwa katika njia ambayo zinatoa faida kwa wawekezaji bila ya kukiuka sheria ya kiislam ambayo zinakataza riba vyanzo vya habari vimeripoti kuwa jumatatu kenya na ethiopia wamekubaliana kuanzisha tume ya ushirikiano ambayo ni muundo wa ngazi ya juu ya ushirikiano kati ya pande hizo mbili
putin hatoweza kugombea nafasi hiyo kwa muhula wa tano kama rais
ataweza kufanya hivyo iwapo kutakuwa na mabadiliko ya katiba ambayo inakataza kugombea urais mihula zaidi ya miwili mfululizo
katika mahojiano maalum na voa ijumaa pompeo amesema lengo la mkakati mpya juu ya iran ambao alilieleza mapema wiki hii ni kuweka masharti kwa viongozi wenye msimamo wa kiislam iran kuendesha shughuli zao kama viongozi wa kawaida
kwa upande wa pili kiir alitia saini rasimu kama hiyo jana jumanne huko khartoum lakini machar alikataa kutokana na kua na mashaka juu ya idadi ya majimbo na mipaka yao
salum mwalimu kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini burundi watu kadhaa wameripotiwa kukamatwa kwa tuhuma za kushawishi wananchi kususia kushiriki katika zoezi hilo la kupiga kura
uchaguzi wa chama cha mawakili tanganyika tls wa nafasi ya urais unatarajiwa kufanyika april na wakili wa kujitegemea fatma karume amesema jumamosi ana baraka zote za rais wa chama hicho tundu lissu
mdemokrat diana degette amesema kama ilivyokuwa tayari ni dhahiri kwa watu wengi tumekuwa tukitegemea kampuni yenu ijisimamie yenyewe kudhibiti uendeshaji wake kwa sehemu kubwa
hivi sasa tunatafuta njia ya kufanya kuzuia uvunjaji zaidi wa sheria
tulifika kampala kama saa saba usiku walinipeleka kwenye gereza la mbuya na kunifunga pingu huku nikiwa nimening inizwa miguu hewani
hii imeniathiri kwa sababu mpaka sasa naumwa mgongo kutokana na kwamba siku hizo zote nilikuwa nikilala sakafuni
hata macho hayaoni vema maana siku zote nilifungwa vitambaa usoni alisema
waziri mkuu wa uingereza theresa may alitangaza hatua kadhaa za kulipiza kisasi dhidi ya rashia kutokana na kutumia sumu ikiwemo kuwafukuza wanadiplomasia wa rashia
mayor wa itogon victorio palangdan amesema wahanga walikuwa ni wachimbaji wa madini na familia zao ambazo zilikuwa zimehamia katika nyumba ya ardhini ya zamani katika machimbo hayo wakijikinga na kimbunga hicho ambayo ilikuwa imegeuzwa kuwa kanisa
watu wasio pungua inaaminika kuwa ni katika wale waliokuwa hawajulikani waliko na wengine wanaodhaniwa kuwa wamekufa
rais kenyatta alitumia nafasi hii kuelezea yaliyo moyoni kuhusu kadhia za ufisadi
kwa muda sasa jinamizi la ufisadi limeonekana kuibuka mara kwa mara kwenye taasisi kuu za serikali ya kenya maafisa kadhaa wa kadhaa wakifikishwa mahakamani kushtakiwa huku wengine wengi wakiachiliwa kwa dhamana
na japo mkurugenzi wa mashtaka ya umma noordin haji amekuwa akisisitiza kuwa katika kesi hizo upo ushahidi wa kutosha bado hawapo maafisa wowote waliohukumiwa kutokana na kamata kamata hizi ambazo zimekuwa ibada nchini kenya
kutokana na katiba ya madagascar mshindi wa uchaguzi wa rais anahitaji zaidi ya asili mia za kura na kutokana na idadi ya wagombea kutakuwepo na duru ya pili hapo disemba 
na japo bi
omollo alieleza kuwa hicho kiwango cha fedha sicho kilichofujwa kupitia barua aliyomwandikia waziri margaret kobia inadaiwa kuwa maafisa wakuu wa taasisi ya nys walishirikiana kupora mali ya umma kwa kusaka kampuni ambazo ni bandia kughushi stakabadhi muhimu ili kupata zabuni za mabilioni ya pesa kupitia mtandao wa kidigitali wa serikali almaarufu ifmis kwa njia ambayo ni ya kilaghai
alisema kwamba white house itawaalika viongozi kadhaa kutoka bara la afrika katika juhudi za kuimarisha uhusiano huo
bobi wine hata hivyo amesisitiza kwamba kupigwa kwake na kufunguliwa mashtaka ya uhaini hakutamzuia kuendelea kupigania haki za raia wa uganda demokraisa na mfumo wa utawala unaoheshimu haki za kibinadamu akisisitiza kwamba atarejea nyumbani kwa kufuata ushauri wa daktari mara tu atakapo maliza matibabu
mabalozi hao wanasema kusainiwa kwa makubaliano hayo ni hatua muhimu kuelekea azimio la umoja wa afrika la kuwa na soko huru lenye kurahisisha uendeshaji biashara
dola milioni zinawasubiri kwa matumizi yenu ili kuwanufaisha raia wa uganda na tunaahidi msaada zaidi wa kijeshi na maswala mengine ya maendeleo amesema modi
russia imesema makombora ya marekani yanatakiwa kuwalenga magaidi na sio serikali halali ya syria
balozi wa afrika kusini bw thami mseleku amekutana nao na kuzungumzia kile kilichotokea
kisha atazungumza na mamlaka za tanzania
msemaji wa dirco bw ndivhuwo mabaya alizungumza na bi quintal leo asubuhi wizara ya mashauri ya nchi za kigeni ya afrika kusini ilisema kwenye mtandao wa twitter
maji kutokana na mvua kubwa yamefurika pangoni na kusababisha timu ya watoto hao kukwama pangoni
mvua zaidi zinatarajiwa katika wiki zijazo
kennedy ametumikia katika mahakama hiyo kwa miaka na mara nyingi amepiga kura ya maamuzi katika kesi muhimu ikiwemo zile zinazohusiana na utoaji mimba udhibiti wa silaha na haki za kupiga kura
dawa ya mab imetengenezwa marekani na taasisi ya afya ya taifa nih kwa kutumia vinasaba vilivyotokana na wagonjwa wa ebola kutoka mji wa kikwit magharibi ya congo ambako ugonjwa huo ulilipuka mwaka 
warepublikan na wademokrat katika kamati hiyo wataamua iwapo wamthibitishe kavanaugh ili apitishwe na baraza lote la seneti ambalo linatarajiwa kuanza utaratibu wa kupiga kura jumamosi msigwa aliibua suala la mradi huo wakati wa kujadili taarifa ya utekelezaji wa shughuli za kamati ya kudumu ya bunge ya mambo ya nje ulinzi na usalama katika kipindi cha januari hadi januari 
baadaye ssra ilitoa ufafanuzi juu ya utaratibu huo mpya wa mahesabu ya mafao ya wastaafu kwamba mstaafu atapata mafao ya kwa mkupuo kisha kuendelea kulipwa kila mwezi kwa muda wa miaka 
 na iwapo angefariki dunia kabla ya muda huo mafao yake yatatumika kusomesha watoto wake
serikali ya anc uingereza na nchi kadhaa nyingine na umoja wa kujihami wa ulaya nato wanailaumu rashia kwa kufanya shambulizi hilo la kemikali
mkuu wa kikundi cha proactive open arms oscar camps amesema wanawake hao wawili walikataa kupanda boti za libya zilizokuwa na wahamiaji wenzao na waliachwa baharini baada ya walinzi wa pwani ya libya kuiharibu boti yao
hivi sasa kiwango cha maji kwa kila mtu hakitoshelezi
tunazo lita sita tu ambazo kila mtu anaweza kupatiwa anapofika sehemu ya mapokezi ya kituo hiki
serikali ya somalia imeeleza kuwa wanajeshi wake wameuwawa alhamisi katika mji mdogo wa wanalaweyn kusini magharibi mwa mji mkuu wa mogadishu katika shambulizi la bomu
lakini mwandishi wa sauti ya amerika mjini geneva lisa schlien anaripoti kwamba wanasayansi wa jopo la kimataifa juu ya mabadiliko ya hali ya hewa wanatuarifu kuwa kuongezeka kwa joto duniani tangu mwanzo wa enzi ya viwanda imeongezeka kwa zaidi ya nyuzi moja centigrade pekee yake
habari zilizokuwa hazijaweza kuthibitishwa zinaeleza kuwa watoto watatu zaidi wameokolewa jumatatu
haifahamiki ni hatua gani atakazochukua kwa hivi sasa lakini anasema anataka kuhakikisha anaingia nchini kufuatana na sheria akisema atapigana dhidi ya uwamujzi wa kukataliwa kurudi nyumbani
raia wa sudan kusini wanasema kwamba wamechoka na maisha ya vita na wanataka hali ya utulivu
kubenea alisema anashangaa kuona kitabu chote cha hotuba ya waziri wa madini angellah kairuki hakina taarifa zozote kuhusu malipo hayo
ndege hiyo an inayomilikiwa na shirika la ndege la saratov ilisafiri kutoka domodedovo kwenda mji wa orsk wakati ilipopata ajali karibu na argunovo kiasi cha kilomita kusini mashariki ya moscow
mabalozi wa kiafrika katika umoja wa mataifa un wamekutana na balozi wa marekani nikki haley katika taasisi hiyo ya dunia kuzungumzia kuhusu matamshi yaliyotolewa karibuni ya rais wa marekani donald trump ambapo alizifanananisha nchi za afrika na shimo la choo
pompeo amesema sera ya trump ya kuweka shinikizo la juu kabisa dhidi ya iran itaendelea kufanya kazi kikamilifu kuanzia kesho
shirika la ndege la kenya airways alhamisi limepokea idhini rasmi ya kuingiza ndege za moja kwa moja nchini marekani
hata hivyo kumekuwa na shinikizo kubwa kimataifa la kutaka bobi wine aachiwe huru
januari mwaka huu washitakiwa hao walifikishwa mahakamani hapo na kusomewa shitaka moja la kutumia lugha ya fedheha dhidi ya rais wa jamhuri ya muungano wa tanzania
jambo hili linakiuka kifungu cha cha katiba ya somaliland ambacho kinataka kila mtu anayekamatwa kupelekwa mahakamani katika kipindi cha saa 
unaweza tu ukapata mwelekeo ya kwamba nia yao ni nini kwa sababu abdul nondo ni mwanafunzi wa chuo ana vigezo vyote kwa sababu ni miongoni mwa wanafunzi wanoapata ufadhili wa masomo kutoka serikalini
serikali haiwezi kumdhamini mtu au kumlipia karo mtu ambaye sio raia wa tanzania ameeleza wakili wa abdul nondo regmald matin
maduro amesema kuwa uchunguzi wa awali unaonyesha kwamba wanaofadhili watu wanaotaka kumuuwa wanaishi katika jimbo la florida nchini marekani
ni matumaini yangu kwamba rais donald trump yupo tayari kupigana na hawa magaidi mwendesha mashtaka wa taasisi ya kupambana na rushwa tanzania takukuru leonard swai ameiambia mahakama ya hakimu mkazi kisutu kuwa mhando anatuhumiwa kwa mashtaka matano
kashfa inayomkabili imelishtua kanisa la american church kwa sababu alikuwa kiongozi mwenye kuheshimika kwa miongo mingi na alikuwa karibu na papa wengine na marais
marais wengi wamekuja kutambua kuwa umaarufu wao umepungua baada ya miaka miwili ya kutumikia wadhifa huo na hilo mara nyingi linafanya wapiga kura wanaomuunga mkono rais kutojitokeza wakati wa uchaguzi wa katikati ya awamu
makuei alifafanua misimamo ya machar isiyokubalika ikiwa ni pamoja na kuvunja vyombo vyote vya usalama nchini humo na kuikabidhi ofisi ya umoja wa mataifa huko sudan kusini unmiss
hoja ya kuongeza ukomo wa urais ilianza kuibuliwa septemba mwaka jana na mbunge wa chemba juma nkamia ccm alipowasilisha kusudio lake la muswada binafsi wa mabadiliko ya katiba unaohusu kuongeza ukomo wa bunge
rais uhuru kenyatta ameagiza maafisa wote wa mamlaka ya usalama barabarani ntsa kuondelewa barabarani mara moja na badala yake ametaka jukumu hilo kusimamiwa na kitengo cha usalama barabarani
mapema wiki hii kiongozi mkuu wa upinzani kenya raila odinga alifanya sherehe yenye utatanishi ambapo alijitangaza ni rais wa wananchi
serikali imefunga vituo vya televisheni ili kuzuia matangazo mubashara ya tukio hilo
lakini kamanda amesema kuwa aliyechomwa kisu ni mwanachama wa ccm na tukio hilo limetokea eneo la mianzini
pia tafiti hiyo imegundua kwamba watu katika nchi zilizoendelea wana viwango vya chini zaidi vya uzazi kuliko wale wa nchi zinazoendelea
kenyatta aliwaambia wawekezaji kutoka marekani kwamba utawala wake utawahakikishia mazingira mema ya kufanya biashara na kwamba hatalegeza kamba katika vita dhidi ya ulaji rushwa kwenye serikali yake
anasema kwa uchache waandishi bila ya mipaka wanasema somalia ni nchi hatari kuliko zote kwa waandishi nchi za kusini mwa jangwa la sahara afrika na mwaka waandishi wawili wameuwawa
ajali hiyo ilihusisha gari ya abiria aina ya nissan matatu ambayo ilikuwa ikisafiri kuelekea wundanyi kutoka mombasa iliyogongana na gari la uchimbaji visima linalomilikwa na kampuni ya deep water drilling
kiongozi huyo wa marekani amesema upinzani wa chama cha democrat unahitajika kumpigia kura hiyo kwa ajili ya usalama wa mpaka kura ambayo inajumuisha ujenzi wa ukuta na mabadiliko mengine magumu ya sera za uhamiaji
haya yanajiri huku serikali ya kenya ikikabiliwa na kashfa nyingine kadhaa za ufisadi ikiwa ni pamoja na ile ya taasisi ya taifa ya huduma ya vijana nys ambako takriban shilingi bilioni tisa zinadaiwa kufujwa na ile ya bodi ya kitaifa ya nafaka na mazao ncpb ambayo imepelekea baadhi ya wakenya kuishutumu serikali ya kenyatta kwa kile wanachokiita usimamizi mbaya wa mashirika ya serikali
vituo hivyo ni ktn news citizen ntv inooro tv and radio citizen vimesitisha matangazo yake kufuatia hatua ya mamlaka ya mawasiliano nchini kenya kuvinyang anya uhuru wao wa kutupa matangazo kwa umma
vitisho dhidi ya wabunge mapigano hayo ni kati ya serikali ya rais salva kiir na waasi
wakati wa mkutano huo ikulu rais aliwaonya wakurugenzi na wahariri kuacha kutokuwa makini na kufuata weledi wa kazi yao wakati wanapopasha habari umma
wakurugenzi hao walimuahidi rais na taifa kufanya mageuzi makubwa na kuchapisha habari kwa weledi wa hali ya juu gazeti la red pepper limesema
ethiopia imekuwa ikituhumiwa kwa kukandamiza haki za binadamu ikiwemo ukamataji wa watu holela ili kuzuia upinzani na kuwatesa wafungwa katika kizuizi maarufu cha maekelawi kilichoko mji mkuu wa addis ababa
kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini uganda uhusiano baina ya mataifa haya mawili ulikuwa unalegalega katika wiki chache zilizopita baada ya tanzania kuwakamata na kuwateketeza vifaranga kutoka kenya
 jumatano bwawa hilo kubwa linalotumika kwa umwagiliaji huko solai takriban kilomita kaskazini mwa nakuru kenya kwenye jimbo la rift valley lilipasuka na kusababisha maji kubomoa nyumba za watu na maeneo mengine ya biashara
wademokrat walipata viti vitano vya bunge la congress mwaka kufuatia hatua ya kutaka kumuondoa rais clinton madarakani iliyo ongozwa na warepublikan
n marais hao walikutana munyonyo mjini kampala muda mfupi kabla ya kuanza kwa vikao vya mkutano wa wakuu wa nchi wa jumuiya ya afrika mashariki
mlipuko mpya wa ebola drc taarifa hiyo ilifuatia hatua ya serikali ya burundi ya kusitisha matangazo ya sauti ya amerika kwa muda wa miezi sita nchini humo kuanzia jana jumatatu
uratibu wa mikutano ya hadhara hadithi ya bina ilianza miaka iliyopita
mnamo mwaka mfanyabiashara mwanamke martine rothblatt alianza kutafiti juu ya uwezekano wa kutumia teknolojia kuweza kuendeleza akili ya mwanadamu baada ya mtu kiwiliwili chake kufa
taarifa imesema kuwa marekani imebarikiwa kuishi kwa mujibu wa katiba ambayo inaheshimu uhuru wa dini na inaheshimu uhuru wa kuabudu wa kila mwananchi
katiba yetu inahakikisha kuwa waislamu wanaweza kufunga mwezi mtukufu wa ramadhan kwa mujibu wa imani yao ya dini na bila ya kuingiliwa na serikali
tume huru ya taifa ya uchaguzi ceni iliahirisha uchaguzi baada ya ghala la vifaa vya kupigia kura kuchomwa moto
kitabu hicho ni simulizi yake mwenyewe juu ya maisha yake kama msimamizi wa sheria na maingiliano yake na trump kabla ya kufukuzwa
lakini maafisa wamesema hata hizo hatua zilizochukuliwa na uingereza peke yake zitasababisha machungu kwa warusi ambao wanamafungamano na kremlin ambayo chini ya mpango uliowekwa na uingereza rasilimali na mali zao zote zitachukuliwa iwapo hawatoweza kuonyesha chanzo cha mali na rasilimali zao zimepatikana kwa njia halali
mkuu wa polisi katika eneo la wajir stephen ngetich amesema kuwa wanachunguza ni namna gani na kwa nini ajali hiyo ilitokea
mwanamke mwengine aliyefanya jambo la kukumbukwa ni roselyn akombe ambaye alijiuzulu wadhifa wake waukamishna wa tume huru ya uchaguzi yna mipaka ya iebc baada ya kutokea mivutano ya kisheria na kashfa kuwa tume hiyo haikusimamia ipasavyo uchaguzi wa kenya ule wa agosti na wa marudio uliofanyika oktoba 
aliondoka katika mkutano huo akiwa na imani kubwa kuwa tathmini iliyotolewa ni sahihi
uchaguzi wa katikati ya awamu nchini marekani umeweka historia moja wapo ikiwa kuchaguliwa kwa wanawake wa kwanza wa kiislam ihlan omar na rashida tlaib wademokrati kuingia katika baraza la wawakilishi
netanyahu aliwashukuru trump na pence kwa kile alichokiita taarifa ya kihistoria na kutangaza kwamba uhusiano wa marekani na israel haujwahi kuwa wenye nguvu sana
wahamiaji wengi wanaitumia libya kama njia ya kuelekea ulaya
umoja wa mataifa unakadiria kuwa kiasi cha wahamiaji wako nchini libya
lakini anasema alitaka kubakia nchini libya lakini ghafla akabaini kuwa maisha huko nayo si mazuri hata kidogo
wiki hii ujumbe wa wabunge wa umoja wa ulaya walitembelea nchi ya slovakia katika shughuli maalum ya kutafuta ukweli juu ya hali ya demokrasia
kwa mujibu wa shirika la habari la afp robo tatu ya makazi ya wananchi wa kinshasa ni vibanda ambavyo havina mfumo maji taka wala umeme kwa mujibu wa aliyekuwa mkuu wa shirika la un habitat corneille kanene
mtaalam wa sheria wandera ogaalo anasema kwamba mahakama hiyo ina mapungufu makubwa katika idhara yake ya upelelezi
polisi tayari wamependekeza netanyahu kufunguliwa mashtaka juu ya tuhuma za ufisadi katika kesi nyingine mbili
waziri ameongeza kuwa tunahitaji kulizungumzia suala hili pamoja maseneta na magavana kwamba kiwango cha mapato tunachojadili siyo rahisi kukusanya kutokana na changamoto nilizozielezea
kipengele kizima cha kashfa au kuchafua jina la mtu ktk sheria zetu za jinai kimeondolewa nimesema tu vimesalia vijisehemu viwili tu kuhusu uchoraji katuni na nimefafanua kwa undani kwamba navyo vinasubiri wakati wake na labda nifafanue zaidi tangu nimekuwa kwenye sekta hii ya sheria kwa miaka hiyo yote kamwe sijawahi kuona mtu aliyefikishwa kizimbani kwa shutuma za kuchora katuni amesema waziri busingye
sababu nyingine walidai mahakama ya kisutu imekosea kuwafutia dhamana wakati walifika mahakamani wenyewe novemba bila kukamatwa na ijumaa novemba 
katika siku za karibuni kenyatta ameonyesha ukakamavu katika juhudi za kupamabana na ulaji rushwa kwenye idara za serikali
rais joko widodo wa indonesia ameamrisha idara zote za serikali kusaidia kwa haraka maeneo yaliyokumbwa na maafa
hadi mwezi disemba kwa ujumla mataifa ya bara la afrika ndiyo yalikuwa yamekwisha anza kutoa michango hiyo japo kwa viwango tofauti
riek machar l na rais salva kiir wa sudan kusini raychelle omamo shirika la msalaba mwekundu ambalo limekuwa likitoa msaada wa chakula na malazi kwa wakazi walioachwa bila makao katika maeneo mengi nchini kenya linaripoti kuwa mvua ambayo ilianza kunyesha kenya kuanzia machi imeathiri zaidi ya familia elfu hamsini na vile vile kuonya kuhusu uwezekano wa mlipuko wa ugonjwa wa kipindupindu chikungunya na malaria
tutakuwa na mazungumzo na cia baadae na mambo mengine mengi
nitafanya hilo wakati nikiwa ndani ya ndege safarini trump aliwaambia waandishi white house kabla ya kuondoka kuelekea california
pia nitakuwa namazungumzo na waziri wa mambo ya nje mike pompeo
katiba ya zimbabwe imetenga nafasi za bunge kwa wanawake katika bunge lenye wajumbe 
pamoja na kuwepo mfumo huo wa idadi hiyo kisheria throssel amesema wanasiasa wagombea wanawake wanakabiliwa na upinzani na ukandamizaji na pia kukashifiwa
charles keter kupitia ujumbe wa twitter rais trump amesema kwamba marekani itaiwekea uturuki vikwazo vikubwa kwa kumzuilia mhubiri brunson kwa muda mrefu akimtaja brunson kuwa mtu ambaye familia yake inamhitaji na ni mwenye maadili
lakini wengine wanahoji muda na sababu za kuchukuliwa uwamuzi huo kamanda wa zamani wa operesheni maalum kwa afrika donald bolduc alisema vitisho vilivyojitokeza katika shambulio la niger ni ushahidi kwamba marekani inahitaji kuendelea kuwepo katika kanda hiyo
global witness risasi zilipoanza kuvuma baadhi ya watu walivunja madirisha kwa kutumia viti katika jitahada za kutoka
upande wa upinzani ulipaza sauti ukisema kuna mchezo mchafu juu ya machine za kupigia kura zenye utata zilizotengenezwa korea ambazo wamezielezea kuwa ni machine za kuchakachua uchaguzi ambazo zitawapa fursa muungano wa vyama tawala kuiba kura
licha ya kufaulu kwa safari hiyo na zingine za awali nasa inakadiria kwamba binadamu hatatua kwenye sayari hiyo kabla ya mwaka wa 
mbunge huyo mwenye miaka ambaye jina lake ni robert kyagulanyi aliwania kama mgombea huru na kushinda uchaguzi mdogo wa kyadondo mashariki
amesema sehemu ya maazimio hayo ilikuwa ni kufuatilia hali ya uvunjifu wa haki za binadamu unaofanywa na vyombo vya usalama nchini humo
viongozi wa nchi za asia mashariki wanao hudhuria mkutano wao wa kiuchumi eef mjini vladivostok rashia jumatano wamekosoa vikali mtindo wa sera ya rais trump wa marekani ya kufunga masoko yao na kueleza ni hatari kubwa kwa uchumi wa dunia
obama ambaye alikuwa katika kinyang anyiro cha urais akishindana na seneta wa repulibikan na kumshinda amesema pamoja na kuwa wao ni wa vizazi historia na vyama tofauti tulikuwa tunaiangalia nchi hii kama mahali ambapo kitu chochote kinaweza kufanyika
ni matumaini yetu mazungumzo haya yatazalisha matunda chanya ili jamii forums iweze kurudi hewani
baada ya balozi wa russia huko lebanon kusema kuwa majeshi ya russia yatatungua makombora yoyote yatakayo lenga syria rais wa marekani donald trump amesema jumatano kuwa russia iwe tayari kwani makombora hayo yatapigwa nchini syria maafisa wa wizara ya mambo ya nchi za nje mjini khartoum walisema kwamba pendekezo la rais bashir liliwasilishwa kwa rais kiir na ujumbe wa sudan uliotembelea juba siku ya jumanne na umewasilishwa siku chache tu baada ya baraza la usalama la umoja wa mataifa kuidhinisha azimio linalozipatia pande zinazogombana sudan kusini mwezi mmoja kuweza kufikia makubaliano ya amani au kukabiliwa na vikwazo vikali zaidi
baadaye baraza la seneti lilipiga kura kuifungua tena serikali kuu
wakati huohuo mataifa ya eritrea na sudan yameshuhudia uhuru huo kuzorota kabisa na kufikia karibu na mwisho wa orodha ya mataifa yenye uhuru wa vyombo vya habari
rwanda imepokea kauli hiyo kwa pongezi kutokana na mauaji hayo kuonekana mara nyingi yakipotoshwa kwa kuyataja kinyume na yalivyokuwa
asilimia imesema walishuhudia unyanyasaji wa kingono tuseme biashara mpya inaanzishwa katika jamii yako
kila mtu anashauku juu ya hilo baadhi ya watu watawekeza fedha zao
inakuwa ni gumzo mjini
halafu mara biashara inafeli
watu ambao mwanzoni walikuwa wanaunga mkono wanaonekana kutokumbuka tena kuwa walikuwa wanaiunga mkono biashara hiyo
aidha global witness inatoa wito kwa idara ya maendeleo ya ufaransa kufutilia mbali mradi wa miaka mine wenye thamani ya dola milioni ambayo itakwenda kinyume na malengo ya kuzuia mabadiliko ya hali ya hewa na kulinda msitu na inasaidia makampuni yasiyoheshimu sheria za nchi
syria imeeleza tishio la marekani kwamba itashambulia kwa makombora kuwa ni shinikizo la kivita lisilo na maana shirika la habari la serikali ya syria limesema
hivi karibuni uingereza iliwafukuza wanadiplomasia wa rashia baada ya moscow kukataa kutoa maelezo vipi aina ya sumu iliyokuwa ikitumika wakati wa utawala wa soviet iliweza kutumika katika mji wa salisbury uingereza kumshambulia jasusi wa zamani wa urusi sergei skripal na binti yake yulia
vyanzo vya habari vimeripoti kuwa wapenda mageuzi wamehoji iwapo baadhi ya maadui zao waconservative nchini humo walikuwa wamehusika katika kuchochea maandamano hayo wakishuku kuwa walikuwa wamefanya hivyo kuidhoofisha serikali ya rais hassan rouhani
taarifa iliyotolewa na wakfu wa kofi annan ilieleza kwamba mwanadiplomasia huyo alikuwa amezungukwa na familia yake wakiwemo mkewe na wanawe watatu wakati wa kifo chake
wakati huo huo mwanaharakati wa haki za kibinadamu okiya omtatah amefika mahakamani jumatatu kupinga nafasi mpya za katibu mkuu wa utawala iliyobuniwa na uhuru kenyatta akidai kuwa ni kinyume cha katiba
mahakama hiyo pia imetoa huku kama hiyo kwa mkuu wa zamani wa jeshi kanali ibrahim salim na kaka yake makamu rais na mwandishi wa habari kwa kupanga njama ya kujaribu kuipindua serikali ya moroni
mahakama kuu mjini kigali alhamisi imemwachia huru kiongozi wa upinzani diane rwigara na mama yake adeline rwigara kwa kufuta mashtaka yanayowakabili ikiwemo kuchochea uasi na kughushi nyaraka
franklin gwiji wa muziki wa soul aliyejulikana kama queen of soul maarufu kwa muziki wake unaoitwa respect na mwengine i say little prayer yuko taabani huko detroit
familia hiyo inaishi katika kitongoji cha chappaqua mji wa new castle takriban kilomita kaskazini mashariki mwa mji wa new york
wiki iliyopita mwenyekiti wa chadema freeman mbowe alifutiwa dhamana pamoja na mbunge wa tarime mjini esther matiko kutokana na kukiuka masharti ya dhamana katika kesi inayowakabili ya kufanya mikusanyiko kinyume cha sheria
matamshi yake hata hivyo yamekuwa yakichukuliwa kama mzaha kwani usemi wake umekuwa na ucheshi mwingi kila mara
waziri mkuu wa somalia hassan ali khaire aliwatembelea wale wote waliojeruhiwa
msuluhishi wa mgogoro wa kisiasa wa burundi rais mstaafu wa tanzania benjamini mkapa ameanza mazungumzo ya suluhisho la mgogoro wa burundi yanayofanyika arusha
serikali za eneo hilo zimeripoti kuwa mamia ya mifugo ikiwemo kondoo mbuzi na ngamia waliuwawa kutokana na mvua hizo zilizoambatana na mafuriko na kimbunga kikali
katika eneo karibu na baki maafisa wameripoti kulikuwa na kondoo na mbuzi waliokufa na ngamia 
muhanga unhcr rais bashir ametaja wanao andamana kuwa wasaliti na mamluki wanaotumiwa na watu wanaotaka kuangusha utawala wake
mamlaka za peru zimeitaja ajali hiyo kuwa mbaya zaidi katika historia ya nchi hiyo
nimewatumikia wananchi wa afrika kusini kadri ya uwezo wangu na ninawashukuru kwa kunipa nafasi hiyo alisema zuma kwenye hotuba yake ya dakika 
vyanzo vya habari nchini tanzania vimesema ujumbe wa mwenyekiti huyo ambaye pia ni mbunge wa hai ulitolewa jana na mbunge wa viti maalumu wa chama hicho anatropia theonist aliyekwenda gereza la segerea kumjulia hali na kubainisha kuwa viongozi zaidi watakwenda kula pasaka na mbowe na wenzake mahabusu leo
amina mohammed elimu berset anaendelea na ziara ya siku mbili nchini kenya wakati rais wa taifa hilo la afrika mashariki uhuru kenyatta kwa mara nyingine tena akiahidi kuimarisha juhudi zake za kukabiliana na ufisadi ambao umekuwa kero kubwa kwa miaka mingi
wakati haya yanajiri raia wa rwanda wanaosafiri kwenda uganda wameendelea kuwa na wasiwasi wa kile kitakachowapata iwapo nchi hizo mbili hazitafikia makabiliano ya wazi
pembani ya mkutano mkuu kutakuwepo na mazungumzo ya nchi na nchi pamoja na mikutano ya kikanda ambapo asubuhi ya leo rais trump pamoja na rais mwenzake wa mexico enrique pena nieto na waziri mkuu wa canada pierre trudeau wametia saini mikataba mpya ya biashara kati ya nchi zao tatu unaofahamika sasa kama usmca iliyokuwa ikifahamika awali kama nafta
adan mohammed viwanda trump amesema kuna masharti fulani tunataka iwepo na masharti hayo bila ya shaka tutayafikia
mnamo mwezi agosti mwaka watoto waliaga dunia baada ya boti walilokuwa wameabiri kupindukia katika mto nile kilomita kusini mashariki mwa khartoum
rais trump aliandika ujumbe kwenye twitter siku ya jumapili njia pekee ya kusitisha usafirishaji madawa haramu magenge usafirishaji magendo ya binadamu uhalifu na mambo mengine mengi yanayoingia nchini kwetu ni kujenga ukuta
watanzania watashindwa kuvielewa vyama vya siasa vya upinzani kama vitaendelea kususa chaguzi mbalimbali hapa nchini amesema
kama tunaweza kuweka masharti ambapo viongozi wa iran wataacha tabia hiyo wananchi wa iran watakuwa na mafanikio makubwa na watatembelewa na wamarekani na tutaweza kuwa na mambo makubwa tunayoyafanya kunapokuwa na marafiki na washiriki wetu amesema pompeo
afisa wa saudia ameeleza kile alichosema kuwa ilikuwa ni nyaraka za idara ya usalama wa ndani ya saudia zinaonyesha kulikuwa na hima ya kuwarejesha wapinzani wote nchini na pia mpinzani maalum ikiwa ni khashoggi
zoezi la kuhesabu kura linaendelea nchini mali baada ya kumalizika uchaguzi siku ya jumapili uliokumbwa na vurugu
matumizi ya teknolojia katika bara la afrika yanaongezeka kwa kasi kubwa
biashara ya kwenye mitandao inatarajiwa kufikia thamani ya dola bilioni ifikapo mwaka 
lakini fursa kama hii inakuja na hatari zake anasema mshauri wa usalama wa mitandao wa uingereza william kapuku bwabwa
the code has been copied to your clipboard
kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini kenya sheria hiyo pia inawalenga waandishi wa habari vyombo vya habari na watumiaji wa mitandao ya jamii wenye blog na watumiaji wengine wa inteneti
siku ya jumatatu tillerson alitembelea n djamena makao makuu ya chad kwa ajili ya mazungumzo na rais wa nchi hiyo idriss deby
balozi nichols amesema tayari ameshakutana na pande zote rais mnangagwa na kiongozi wa upinzani nelson chamisa na anatarajia kushirikiana na wote katika kutekeleza majukumu yake
dr miguna amesema kuwa afya yake inazidi kutetereka
lakini mbunge huyo amesema mpaka sasa amepata nafuu kubwa na kwamba kuna mipango ya kumpeleka nje ya kenya huenda katika nchi ya ulaya kwa matibabu zaidi
virusi vya ebola vilithibitishwa katika jimbo la kivu kaskazini paluku aliandika katika ukurasa wake wa tweeter
natoa wito wa utulivu na uangalifu
wakatti huohuo shirika la kimataifa linalotetea haki za binadamu amnesty international linasema kutokana na tamko la mkuu wa mkoa wa dar es salaam la kuwasaka mashoga mashoga wengi wanaishi katika hali ya uoga na wasiwasi
katika tukio hilo la kusaini muswada ambalo lilirushwa moja kwa moja na televisheni kutoka chumba cha diplomasia cha ikulu ya marekani rais anayetokana na chama cha republikan aliwalaumu wa demokrat kwa kushindwa kuwatetea vijana wa daca walioingizwa marekani na wazazi wao wakiwa watoto wadogo kwa kuingiza suala lao katika muswada huo
mkutano huo utakuwa wa kwanza kati ya japan na korea kaskazini tangu mwaka 
historia mwandishi kelvin matandiko anasema anahisi hali hiyo kila siku
jopo la majaji watano wakiongozwa na jaji mkuu alphonse owiny dollo inasikiliza ombi la kupinga hatua ya bunge la uganda kuifanyia mabadiliko ibara ya b ya katiba ya nchi hiyo kuhusu umri wa wagombea urais
trump alichukua msimamo kwa kuweka wazi kuwa marekani inakandamizwa inapofanya biashara na washirika wake wa ulaya
nasaha za makamu wa rais maafisa wa uturuki ambao wameanzisha upelelezi wa kina kuhusu kutoweka kwa mwandishi huyo wa habari wanasema kwamba wana imani aliuwawa ndani ya ubalozi madai ambao saudi arabia inasema hayana msingi wowote
amedai kuwa ulibadilishwa kabla ya warepublikan kuutuma ikulu ya white house na wala hawakuupeleka waraka ambao waliuonyesha kwa wabunge na kupitishwa katika kura iliyopigwa na vyama hivyo kwa mujibu wa msimamo wa vyama vyao
mnamo mwaka marekani iliondosha vikwazo vya kiuchumi vya muda mrefu vilivyokuwa vimewekwa dhidi ya sudan
hata hivyo ndege hiyo iliyo na viti vya abiria haikuwa na abiria yeyote
maafisa wa kuongoza safari za ndege walisikika wakimsihi mtu huyo atue lakini akakaidi huku akisema kuwa ana matatizo ya kibinafsi
polisi wamemtaja mtu huyo kama aliyekuwa na nia ya kujiua
pamoja na uchekeshaji king majuto alikua mtunzi mtayarishaji na mwandishi mzuri wa filamu
kati ya filamu alizowahi kuigiza ni sheria hiyo imesababisha wasiwasi kati ya waandishi wa habari nchini rwanda wanaohisi kwamba hilo itatatiza utendaji kazi wao imeongeza kuwa maafisa hao walikuwa wamemdhamiria mumo na kutumia utesaji wa kimwili na kisaikolojia
walimpiga vibao na kumsukuma
walimtuhumu kuwa anawasaliti watu weusi
walimtishia kutumia utesaji zaidi
moja wa hao maafisa alisema ingekuwa ni amri yake angewauwa
kiongozi wa democrat charles schumer alisema wa democrat wataunga mkono mpango wa matumizi wa muda mfupi pamoja na sehemu ya serikali ya marekani ambayo tayari imeshapata bajeti hadi mwishoni mwa septemba mwaka ujao
wizara ya mambo ya nje ya marekani imesema kuwa pompeo atakuwa new york mpaka alhamisi kwa hivyo huenda watu hao wawili wakawa na mikutano zaidi
watu wamepoteza maisha baada ya mvua kubwa kusababisha mafuriko na maporomoko ya ardhi huko kaskazini mwa vietnam
rais mstaafu barack obama na mkewe michelle obama alitoa tamko akituma salamu za rambirambi za dhati kwa mkewe mccain cindy na familia yake
maandamano kenya imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dc
viongozi wa saudi arabia na washirika wake wanasema kwamba wanania ya kupunguza uhasama nchini yemen siku chache tu baada ya kuanzisha mashambulizi mapya katika mji muhimu wa bandari ya hodeida unaotumiwa kuwasilisha msaada wa dharura
mgonjwa huyo alifariki septemba katika hospitali kuu ya tchomia ambayo iko karibu na uganda
mwanamke huyo aligusana na wagonjwa wawili mama na dada yake waliokuwa wamethibitishwa kuwa na virusi hivyo na hivyo ni hatarishi
kwa mujibu wa shirika la habari la bbc ndege hiyo inaaminiwa kuwa ya miaka iliopita na ilitengenezewa nchini ufaransa
waandishi wa habari na wananchi wanaoripoti matukio kwa kweli wameathiriwa na amri hizi kwa kuwa mara nyingi wanatumia facebook kuposti makala zao mbalimbali na wanatumia whatsapp kuwasiliana na vyanzo vyao vya habari
nchi hii ni ya amani ndiyo maana uvunjifu wa amani ulipoanza kutokea kule kibiti tuliamua kuufuta mara moja
kuna watu wanadhani tunafanya siasa kila wakati kama wametumwa na baba zao kuandamana watawasimulia vizuri
zaidi ya watu walijeruhiwa kwenye tukio hilo ambalo pia liliacha majengo mengine matatu ya ghorofa yakiwa yameinama ikiweko hoteli ya marshal ambapo watu wawili walikufa
hali kadhalika manzu anaeleza kuwa mtizamo ambao ulimwengu ulikuwa nao kuhusu kenya unadidimizwa na hatua za serikali ya kenya kuingilia utendakazi na uhuru wa vyombo vya habari nchini
mwenyekiti ameongeza kuwa demokrasia ndani ya vyama kuifikia kikamilifu inahitaji mchakato wa muda mrefu na mchakato huo unahitaji uvumilivu na ujasiri mkubwa na sio kususa
pande zote mbili katika mazungumzo ya amani hayo zinasema zinapanga kukutana tena mapema mwaka 
msimu wa safari za majaribio ya kuvuka bahari kwenda ulaya ndiyo umeanza
yaxley anasema kuokoa maisha lazima kiwe kipaumbele
ziara hiyo itakayo anza oktoba mosi itamchukua melanie trump pia katika nchi za ghana malawi na misri
askofu wa jimbo la njombe kanisa katoliki alfred maluma amesema vifo vya mapacha hao vitumike na wananchi katika kukumbushana jukumu lao katika kuwalea watu wenye ulemavu
naibu waziri wa ushirikaiano chun hae sung aliwaambia waandishi wa habari mjini seoul kwamba korea kaskazini itatuma maafisa wa ngazi za juu wanariadha na kikundi cha washangiliaji kwenye micheo hiyo itakayoanza februari 
merkel amesema ujerumani itawazuia wahamiaji waliosajiliwa katika nchi nyingine wanachama wa umoja wa ulaya kwenye vituo maalumu huku mchakato wa kutafuta njia za kuwarejesha makwao ukiendelea
tulilazimika kukimbia jana usiku hadi mji wa topanga ilikutafuta maeneo ya usalama na nimerudi kutokana na habari kwamba kuna nyumba moja ilibnusurika
na hivyo niko hapa kutizama jinsi majirani zetu walivyoppoteza mali yao
wote wale ambao wamefukuzwa wanakadiriwa kuwa ni majasusi ambao wamejificha nyuma ya pazia la kinga ya kidiplomasia wakati wakijishughulisha na vitendo vya ujasusi kwa mujibu wa afisa wa ngazi ya juu wa utawala wa marekani
taarifa hiyo imesema tunatoa mwito kwa jeshi la polisi limpatie dhamana ili aweze kuendelea na matibabu yake kwani dhamana ni haki yake na zaidi ni kuwa huyu bado ni mtuhumiwa na ni mgonjwa ambaye ametoka matibabuni
waziri mkuu anayekabiliwa na mapendekezo ya aina hiyo kutoka polisi au ambaye amefunguliwa mashtaka rasmi hatakiwi kujiuzulu
polisi walisema katika taarifa kwamba walikuwa wakipendekeza mashtaka rasmi juu ya hongo wizi na kupoteza imani ya umma
kwa mantiki hii wengi wamesema kwamba hatua hii si kusaini tu makubaliano haya lakini ni hatua muhimu ya kuthubutu kutekeleza mkakati mpana wa kufikia ile hatua kubwa ya kuifikia afrika tuitakayo
katika muhtasari alioutoa msemaji wa white house sarah huckabee sanders ijumaa amesema marekani bado inataka kushirikiana na russia
mara baada ya kumalizika kwa mchuano huo ulotizimwa kote nchini wakazi wa philadelphia walishuka majiani kusherekea ushindi huo wa kipekee ambao hawakutegemea kamwe
waziri wa mambo ya nje wa urusi sergey lavrov amesema moscow muda sio mrefu itawafukuza wanadiplomasia wa uingereza
bunge hilo limesisitiza kwamba ni muhimu kwa raia wa uganda na washirika wake kuheshimu mfumo wa demokrasia na uhuru wa watu ikiwemo kuheshimu bunge na wabunge
wasichana na mvulana mmoja wameelezewa kuwa wameachiwa
hayo ndio yaliyojiri amewaabia waandishi
rais trump pia alisema yupo wazi kutia saini makubaliano ya juni na korea kaskazini kumaliza rasmi vita vya korea lakini alitahadharisha kwamba hiyo ni hatua ya kwanza tu
trump pia aliwaambia waandishi wa habari kwamba angependa kuona hatimaye uhusiano kati ya marekani na korea kaskazini unarudishwa tena
hii si mara ya kwanza fedha za umma zimefujwa katika taasisi ya nys mwaka zaidi ya shilingi bilioni 
 ziliripotiwa kufujwa huku aliyekuwa waziri wa ugatuzi wakati huo anne waiguru ambaye sasa ni gavana wa jimbo la kirinyaga akilazimika kujiuzulu na wengine waliotajwa katika sakata hiyo wakiachiliwa kwa dhamana na mahakama
tume hiyo inaongozwa na mkuu wa jeshi mstaafu george waitara na mbunge wa upinzani kutoka eneo hilo joseph mkundi aliyekuwa mtendaji mkuu wa temesa mhandisi celina magessa na wakili julius kalolo ambaye atasaidia mapitio ya sheria na mfumo mzima wa uendeshaji wa vivuko
feri hiyo imekuwa ikitoa huduma kwa watu wa ukerewe tangu 
mfalme abdullah amechukua hatua kujibu matakwa ya waandamanaji kwa kumteua waziri mkuu mpya jumanne
kwa mujibu wa wale waliokuwa katika eneo hilo gari lililokuwa linakwenda kwa kasi lililipuka kwenye kizuizi cha ulinzi karibu na bustani ya peace garden eneo la umma ikifuatiwa na milio mizito ya bunduki katika mapambano kati ya washambuliaji na majeshi ya usalama
maombi ya waislamu yanajiri huku serikali ya uganda ikiwa inashutumiwa kwa kutumia nguvu kupita kiasi dhidi ya wanasiasa wa upinzani
seneta wa zamani bob dole akitoa heshima za mwisho picha za video zilikuwa katika mitandao zikionyesha waandamanaji wakitupa mawe na kukabiliana na vyombo vya usalama wakati televisheni ya taifa ilikuwa inaonyesha picha za majengo ambayo yalikuwa yamevunjwa vioo
mirindimo ya risasi ilikuwa ikisikika katika baadhi ya video hizo
polisi walirusha mabomu ya machozi kuwatawanya waandamanaji
kutokana na umuhimu wa ratiba yake waziri anarejea marekani siku moja kabla ya kumaliza ziara yake baada ya kumaliza mikutano ya kikazi huko chad na nigeria naibu waziri wa mambo ya nje steve goldstein amesema jumatatu
wanachama wa movement for democratic change mdc wakiongozwa na kiongozi wao nelson chamisa ambaye alishindwa na mnangagwa kwenye uchaguzi huo walianza kupiga kelele katika bunge na baadaye kuondoka muda mfupi baada ya mnangagwa kuanza kusoma hotuba yake
mfano wa kitanda kinachotumika kwa adhabu ya kifo akiwa nyumbani kwake katika barabara ya brookside drive aliamka majira ya saa moja asubuhi saa za canada baada ya kusikia mlio wa risasi tatu futi kutoka kitandani kwake
sababu za upande wa utetezi francis pia amelikaripia kanisa nchini ireland jinsi kwa miongo mingi iliyopita taasisi za nchi hiyo zilizokuwa zinaendeshwa na wakatoliki walivyo wachukuwa watoto waliopatikana nje ya ndoa na kuwalea
kitendo hicho kiliwanyang anya watoto hao maadili yao wakiwaacha watoto hao kutelekezwa na kuwa na kumbukumbu zenye kuwahuzunisha
taarifa zinasema kuwa maafisa wote wanao husika na uendeshaji wa kivuko wamekamatwa na wanahojiwa kwa uchunguzi
rais john pombe magufuli wa tanzania ametangaza siku za maombolezo kuanzia ijumaa kufuatia ajali ya ferri ya mv nyerere iliyozama katika ziwa victoria siku ya alhamisi
 jeshi la ulinzi la iran limesema kwamba makombora sita yalishambuliwa kutoka mkoa wa kaskazini magharibi mwa mkoa wa kermanshah kupita juu ya miji iliyo katikati mwa iraq na kulenga sehemu zilizo mashariki mwa syria katika mji wa albu kamal karibu na mpaka wa iraqi
rais azali assoumani wa visiwa vya comoro anaripotiwa amelazwa katika hospitali ya kijeshi ya morocco tangu siku ya alhamisi iliyopita baada ya kuhudhuria mkutano wa viongozi juu ya uhamiaji mjini marrakech
jumatatu vyombo vya habari nchini humo viliripoti kwamba jaji mmoja alikuwa akitafutwa na maafisa wa upelelezi kwa shutuma za ulaji rushwa
kadhalika zoezi hilo litafanyika kwa viongozi wengine wa chadema walio mahabusu ya segerea pia watafanya hivyo kwa mbunge wa mbeya mjini joseph mbilinyi sugu anayetumikia kifungo cha miezi mitano jela na katibu wa chama hicho kanda ya nyasa emmanuel masonga
mkutano ulitaja pia kukosekana katika mkusanyiko huo kiongozi wa kambi upinzani bungeni freeman mbowe ambaye anashikiliwa gerezani baada ya kukosa dhamana katika kesi ya uchochezi wa kisiasa inayomkabili
akijibu tamko hilo la marekani balozi wa iran gholamali khoshroo amesema ni dosari kwa baraza la usalama kufanya mkutano kama huo juu ya iran wakati ambapo kuna migogoro inayotokea huko yemen na sehemu nyingine mashariki ya kati
viongozi hao wametaka biashara inayofanyika tayari kati ya tanzania na kenya iendelezwe kwani kuna ishara za kutosha ambazo zinaonyesha kuwa inazidi kukua na bidhaa zinauzwa na kununuliwa baina ya nchi hizo
kiongozi wa muda mrefu wa upinzani na waziri mmkuu wa zamani wa zimbabwe morgan tsvangirai amefariki baada ya kuugua saratani ya utumbo kwa muda mrefu
katika tamko lao kitengo cha maafa kimeripoti kuwa wahanga wa gharka hiyo kutoka katika majimbo yaliyokuwa milimani ikiwemo lai chau ha giang na dien bien ambako mafuriko na maporomoko yametokea pia yamewajeruhi watu watano
kitengo hicho kimeongeza kuwa idadi ya watu waliokufa inaweza kuongezeka
akizungumza na mwenzie wa iran rais wa russia vladimir putin amesema mashambulizi kama haya yataleta machafuko katika mahusiano ya kimataifa rai iliyopingwa na manadiplomasia mstaafu na mtafiti maarufu james jeffrey wa taasisi ya masuala ya sera ya mashariki ya karibu wakati akihojiwa na idhaa ya sauti ya amerika
ni muhimu kuwasiliana na maafisa wa polisi moja kwa moja ili kuepusha vitendo vya unyanyasaji visitokee kwa aliyetekwa au kuchelewesha kutoa taarifa bila ya sababu
annan ambaye alizaliwa nchini ghana alikuwa mwafrika mweusi wa kwanza kutumikia wadhifa wa katibu mkuu wa un kwa mihula miwili 
vyama vya kisiasa na jumuiya ya wanafunzi zimetoa tamko kushinikiza wale wote waliosababisha kifo hicho kuchukuliwa hatua na kutaja majina ya baadhi ya viongozi kuwajibika
akitangaza mkakati huo siku ya alhamisi katika taasisi ya kihafidhina ya heritage foundation hapa washington bolton amesema baada ya misaada ya mabilioni ya dola ya walipa kodi wa marekani kutolewa kwa nchi za kiafrika hakuna mafanikio yaliyo patikana katika kuzuia ugaidi itikadi kali na ghasia
kiaku alishikiliwa usiku wote katika rumande ya mahakama ya amani gombe kinshasa kabla ya kupelekwa katika ofisi ya mwendesha mashtaka kwa shtaka la uvunjaji heshima jana wakili wake dieudone mpoyo ameiambia cpj msimulizi wa sakata ya filamu hii anasema kuwa huko nchini marekani filamu hii the death of stalin itaonyeshwa baada ya wiki sita zijazo
kwa mujibu wa taarifa iliyo tolewa na msemaji wa idara hiyo ally mtanda wafanyakazi hao angela quintal ambaye ni raia wa afrika kusini na mumo muthoki raia wa kenya walikuwa na kibali cha matembezi holiday visit cha miezi mitatu ambacho kinaisha muda wake januari mosi mwaka 
wafanyakazi wameeleza kughadhabishwa na hatua ya serikali kuyafunga mashirika hayo
zuma hana shinikizo lolote la kisheria kuachia madaraka na hata hivyo amekataa shinikizo kubwa la kujiuzulu la zaidi ya wiki moja na mazungumzo yanayofanyika katika chama
maonyesho haya ya kila mwaka lina lengo la kuinua vipaji na kuongeza hamasa ya kujifunza masomo ya sayansi kwa vijana nchini marekani katika moja ya maeneo makubwa katiki jiji la washington dc kwenye jengo la mikutano la convention center lenye ukubwa wa mita za mraba milioni 
mwanadiplomasia wa juu wa ethiopia alizungumza wakati ujumbe wa eritrea ulio ongozwa na waziri wa mambo ya nje osman saleh kumaliza ziara ya siku tatu ya kihistoria huko ethiopia
tumeamua kufungua awamu hii ya kuboresha mahusiano na maendeleo kwa kutekeleza kikamilifu tangazo la kaskazini kusini na mikataba yote iliyotangulia ambayo ilikubalika
amesema kim
marais wa bara la afrika jumatano wamesaini makubaliano ya kuanzisha soko huria barani afrika huko nchini rwanda
mauaji hayo yametokea wakati ambapo maelfu wakiwa wamekusanyika jumatatu kupinga maandalizi ya marekani kuhamisha rasmi ubalozi wake kutoka tel aviv kwenda jerusalem
alisema polisi wa kenya walikiuka sheria kwa kumuondoa kwa nguvu nchini
kwa upande wao vyama vya upinzani vinadai kuwa mabadiliko hayo ya katiba yanatishia mkataba wa amani uliofikwa agosti arusha uliosimamiwa na hayati nelson mandela akiwa ni mpatanishi
pia viongozi wa dunia akiwemo bill clinton wa marekani na marais wa kikanda akiwemo rais mstaafu wa tanzania benjamin mkapa na rais yoweri museveni wa uganda walihudhuria katika makubaliano hayo
ali amesema kuwa ripoti hiyo bado ni ya awali na idadi ya waliokufa katika kimbunga hicho inaweza kuongezeka wakati wakijaribu kufikia maeneo yaliombali katika mkoa ulioathiriwa na mvua hizo kubwa
lakini mpaka sasa familia za vijana hao hazijafahamishwa ni vijana gani kati yao waliokuwa wameokolewa
watu hao wamekamatwa kwa kujihusisha na maandamano ya kupinga serikali yaliofanyika wiki iliyopita karibu na tehran
kwa mujibu wa ripoti za madaktari idadi kubwa ya watoto wanaugua homa na kuumwa kichwa bila ya kunywa maji wala kula chakula cha kutosha
hilo lilikuwa liko wazi wa maafisa wa kamisheni ya ulaya jumapili wakati viongozi wa eu walipounga mkono juu ya matakwa ya uingereza kujiengua kutoka umoja huo waliokuwa wanachama kwa miaka 
mzozo ukiingia mwaka wake wa tano suluhisho la aina hiyo halionekana linakaribia kupatikana
rais wa chama cha madaktari nchini uganda daktari anthony ekwaro obuku amesema kuwa shambulizi lililofanyika dhidi yake wiki iliyopita haliwezi kumtishia kuacha kupigania maslahi ya madaktari
gassama alifika mpaka ghorofa ya nne na kufikia balkoni hiyo na hatimaye kumuokoa mtoto huyo kwa kutumia mkono mmoja
hilo lilipowaafiki waliitupilia mbali ripoti hii kwa kauli moja
mbunga kanini kega mwenyekiti wa kamati ya bunge iliyotayarisha ripoti hii akieleza kutamaushwa kwake
tillerson alipongeza hatua ya rais wa kenya uhuru kenyatta na kiongozi wa upinzani raila odinga ya kukutana na kufanya mazungumzo miezi kadhaa baada ya uchaguzi wa urais kusababisha machafuko wakati upinzani ukidai kulikuwapo udanganyifu katika uchaguzi huo
trump alikosolewa kwa kuripotiwa kutoa maoni yanayo idhalilisha afrika
wanasihiwa kutumia benki ya kiislamu shirika la umoja wa mataifa un linalo simamia wahamiaji linasema zaidi ya watu elfu wamejaribu kuvuka kwenda spain kati ya januari na oktoba 
mbunge wa singida mashariki chadema nchini tanzania tundu lissu anatarajia kufanyiwa operesheni ya jumamosi ili kuweza kuwekewa chuma metal frame kwenye mguu wake wa kulia
wakati wa utawala wake kwa kipindi cha miaka miaka iliyopita mahathir alilijenga koloni dogo la zamani lililotawaliwa na uingereza kuwa moja ya nchi zilizokuwa na fahari ya uchumi wake katika bara la asia
polisi walimrushia risasi mshukiwa huyo wakati alipokuwa anawaonyesha kisu maafisa wa polisi wawili katikati ya eneo la jiji hilo kabla ya afisa mmoja kumpiga risasi kifuani
alipelekwa hospitali na baadae kufariki
rais trump akiongea na wanahabari hili limegeuka kuwa ni kumtafuta mchawi na inaweza kutafsiriwa kama ni leseni ya kuendesha vitendo vya uvunjifu wa amani kunyanyasa kubughudhi na kuwabagua wale wote wanaohisiwa kuwa ni mashoga
chini ya saa baada ya jacob zuma kujiuzulu usiku wa jana hivi sasa africa kusini imepata rais mpya cyril ramaphosa mfanyabiashara na mkereketwa wa chama cha anc ambaye alikuwa mstari wa mbele kumshinikiza zuma kujiuzulu
leo tumeshuhudia abiria wakiwa mashakani baada ya kulazimika kutembea kwa masafa marefu kwenda makazini na katika biashara zao ndogo ndogo wakilazimika kulipa gharama zaidi za kusafirisha bidhaa zao kufikia soko ikileta usumbufu katika biashara zao na watu wazima wakiwa wamekwama katika maeneo mabasi yalipo washusha wakiwa hawana usafiri mbadala wala mtu yeyote wakuwasaidia amesema
rais wa uturuki recep tayyip erdogan alizungumza na waandishi wa habari jumatau alitangaza rais wa marekani donald trump alijibu kwa matumaini kufanyika kwa mashambulizi dhidi ya wanamgambo wa kikurdi wa syria ypg
ankara inawashutumu ypg kushirikiana na kundi la waasi la pkk la kikurdi ambalo limekuwa likifanya uwasi kwa miongo kadhaa nchini uturuki
rais huyo wa marekani alimpongeza kagame kwa kuchaguliwa kuwa mwenyekiti wa umoja wa afrika wa mwaka wa 
jeshi la israeli limewatuhumu wanamgambo wa wapalestina kwa kutumia maandamano kuendesha mashambulizi ya siri
hatma ya katumbi baada ya muda wa kupokea fomu za wagombea kwenye kiti cha urais kumalizika jumatano hii haijajulikana
marekani imeishutumu vikali russia kwa kupeleka ndege mbili za kivita kwenda venezuela kwa michezo ya vita
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo aliandika kwenye mtandao siku ya jumanne kuwa watu wa russia na venezuela kwa nini waone michezo hii serikali mbili zilizojaa rushwa zinatumia hovyo pesa za umma na kukandamiza uhuru wakati watu wao wanapata taabu
mwaka jana wakati polisi wakipeleleza mauaji ya felix kaweesi naibu inspekta jenerali wa polisi washukiwa wa mauaji yake waliwekwa ndani kwa zaidi ya miezi mitano bila ya kufikishwa mahakamani
pia wagonjwa hao waliotambulika hivi karibuni maafisa wa afya wanasema hawajui nini kimesababisha maambukizo hayo pamoja na juhudi kubwa ya kufuatilia kila mgonjwa aliyeletwa ambaye alikuwa amegusana na watu ambao walikuwa na maambukizi ya ugonjwa huo hatarishi
mtu mmoja amejeruhiwa pale bomu lililo kuwa limetengenezwa kienyeji alilokuwa amelibeba lilipo lipuka nje ya ubalozi wa marekani mjini beijing alhamisi
hifadhi ya solanga ina ukumbwa wa kilometa za mraba katika bonde la congo ambalo lina wanyama wanaojulikana kama tembo wa msituni sokwe na tausi wa kongo
serikali ya tanzania imetoa agizo kwa wamiliki wa viwanda nchini kuajiri wazawa
vyanzo vya habari vimeeleza kuwa benki zilizofutiwa leseni na kuwekwa chini ya mufilisi ni covenant bank for women tanzania limited efatha bank limited njombe community bank limited kagera farmers cooperative bank limited na meru community bank limited
serikali ya rais john pombe magufuli iliunda tume ya uchunguzi kufuatilia suala hilo na mwezi uliopita matokea ya uchunguzi huo yalionyesha kuwa tanzania imekoseshwa trillion za mapato kutokana na mauzo ya madini ya mchanga unaotolewa nje na makampuni hayo
nina mawakili wachache tu ambao wanaweza kuendesha kesi za rushwa amesema
katika ripoti hiyo mpya amnesty imesema kuwa vitendo vya viongozi wa misri ufilipino venezuela china russia na marekani zimekuwa zikikandamiza haki za mamilioni ya watu
mkurugenzi wa idara ya idadi ya wakazi ya umoja wa mataifa mjini geneva monica ferro anasema katika nchi ambazo haki za uzazi zinabanwa kutokana na ukosefu wa rasilmali au kanuni za serikali hivyo watu hawana uwezo mkubwa wa kuchagua ukiubwa wa familia zao
vyanzo vya habari nchini humo vimesema ajali hiyo ilitokea saa kumi na mbili na robo majira ya asubuhi jumatano
wananchi wa burundi wanajiandaa kesho alhamisi kupiga kura ya maoni ambayo kama itapitishwa na kuwa sheria itamruhsu rais aliyoko madarakani piere nkurunzinza kuendelea kutawala hadi mwaka 
maafisa wa uhamiaji wa mkoa wa kigoma wanasema kuwa sheria inawaruhusu kumhoji mtu yeyote wanaye mtilia mashaka uraia wake na kuwa wana mashaka na uraia wa abdul nondo hivyo awathibitishie kuwa yeye ni raia wa tanzania
lakini wakili wa kijana huyo reginald martin anasema hatua hiyo ina hila
mamoudou gassama mwenye umri wa miaka kutoka mali amesema baada ya kuona mtoto huyo yuko hatarini katika eneo jirani ambako alikwenda kuangalia shindano la mpira wa miguu uliokuwa unaonyeshwa katika televisheni kwenye mgahawa mmoja
manley aliongeza kuwa vyombo vya usalama hawafahamu iwapo mshukiwa huyo alikuwa njiani kwenda kupeleka bomu jengine na hawana uhakika kuwa alikuwa akifanya mashambulizi hayo peke akiwa peke yake
hatua ya polisi kukataa kutoa ulinzi kwa wabunge inatafsiriwa na wachambuzi wa maswala ya usalama na siasa za uganda akiwemo charles rwomushana kama ya kuogopesha raia wote wa uganda na dhihirisho tosha kwamba usalama umedorora kiasi cha walinda usalama kuogopa
lakini brando alileta mabadiliko
yeye hata hakuhudhuria tafrija hiyo ya oscar
alimtuma mwigizaji sacheen littlefeather kumwakilisha
alizungumza kupinga namna hollywood ilivyokuwa inawafanyia watu ambao ni wazawa wa marekani native americans
rais museveni anasema machine zina gharama ndogo kuliko binadamu na ameongeza kusema kuwa serikali itaendelea kuwategemea binadamu kwa kipindi kifupi na baadae itapunguza idadi ya binadamu wanaosimamia usalama
ulinzi wa wakimbizi na usalama wao ni kipaumbele chetu ahmed baba fall mwakilishi mkazi wa unhcr nchini rwanda amesema katika taarifa yake ijumaa
mutiganda inasemekana alikuwa ametayarishwa kushika wadhifa huo na inspekta jenerali wa rdf wa zamani jenerali jack nziza
kaimu kamanda wa polisi kanda maalum ya dar es salaam liberatus sabas amewaeleza wanahabari kuwa wanamshikilia zitto kutokana na matamshi aliyoyatoa hivi karibuni
akipiga simu kwa karani wa mahakama baada ya kukosa namba ya hakimu vicent ssekatte msemaji wa kitengo cha uchunguzi wa makosa ya jinai amesema wapelelezi bado wanachambua lugha chafu iliyotumiwa na kajubi
gazeti la habari leo nchini tanzania limeripoti kuwa makamu wa rais samia suluhu hassan ameyasema hayo wakati akizungumza na viongozi wa mkoa wa kilimanjaro nchini humo baada ya kumpokea kwa ajili ya kuanza ziara ya siku saba ambayo atakagua miradi mbalimbali ya maendeleo
taarifa iliyotolewa na white house alhamisi jioni ilisema kuwa bolton ataanza kazi hiyo tarehe tisa mwezi aprili
bwana netanyahu alisema katika hotuba yake akielekeza kwenye kesi inayomuhusu mwenyewe
mapendekezo hayo hayana thamani yeyote ya sheria katika nchi yenye demokrasia sisemi hivyo kwa kukejeli ninasema hivyo ili kusisitiza sheria za msingi katika demokrasia yetu israel ni taifa la kidemokrasia taifa linalofuata sheria na kulingana na sheria sio polisi ambaye anaamua ni jopo la sheria pekee ndio lenye mamlaka hayo
serikali yetu itamaliza muhula wake na nina uhakika kwamba katika uchaguzi ujao unaotarajiwa kufanyika kwa mara nyingine nitashinda tena bila wasi wasi
kwanza alidhani anakwenda kufanya kazi huko kama mlinzi
alipofika huko aliuzwa kama mfanyakazi wa nyumbani kupitia wakala anayehudumia familia kadhaa
idadi hiyo iliyokusanyika jumatatu ilikuwa ndogo ukilinganisha na ile iliyoandamana mwisho wa wiki ambapo ilionekana kuwepo uvunjifu wa amani uliopita kiasi katika ukingo wa gaza tangia vita vya israeli na hamas vilipozuka mwaka 
hamas ni jeshi la kundi la kiislam ambalo linalishikilia eneo la pwani lililozingirwa
hata hivyo ikulu ya white house haijatoa maelezo mara moja kujibu mashtaka hayo
rais wa tanzania john magufuli amesema anasikitishwa na hafurahishwi na mjadala ambao unaoendelea wa rais kuongezewa kipindi cha kutumikia kutoka miaka mitano hadi saba
februari polisi waliokota miili mitatu inayosadikiwa kuwa ya wapiganaji wa al shabaab waliouwawa mapema katika operesheni ya polisi kuzuia shambulizi la magaidi hao katika kambi ya polisi huko kutulo
kufuatia tukio hilo mawakili wanaomtetea nondo wamefungua maombi mahakama kuu dar es salaam wakitaka mkuu wa mkurugenzi wa makosa ya jinai inspekta jenerali wa polisi na mwanasheria mkuu wa serikali wajibu hoja ya kwa nini nondo amenyimwa dhamana
mashirika hayo yamepewa masharti ili yaruhusiwe tena kufanya kazi moja ya masharti hayo ikiwa kuajiri wafanyakazi kwa kufwatisha usawa kati ya makabila muhimu ya burundi na kusaini mkataba mpya na wizara ya fedha unao walazimisha mashirika hayo kuweka pesa zao zote za kigeni za matumzi kwenye benki kuu ya taifa
 wapeni watoto wenu fursa
kila fursa ya amani kila fursa ya kuokoa maisha ni vyema itumiwe
mimi nimesikitishwa sana na ghasia ambazo mzozo huu umezileta dhidi ya wanawake na wasichana nchini sudan kusini
ukatili unaotendwa unavuka viwango na huwezi hata kufikiria amesema keita
wakati vifo vingi vinaelezewa kuwa vya vijana wanaume millman aliiambia sauti ya amerika voa mamia ya wanawake na watoto pia ni miongoni mwa waathirika
alisema utafiti ambao unahusisha vifo vya wahamiaji unaeleza kwamba msaada kidogo unatolewa kwa watu ambao wamenusurika na safari hiyo mbaya
pia waziri mkuu amesema serikali imeanza mipango ya kutengeza feri mpya ambayo itakuwa na uwezo wa kubeba watu na tani 
wakati huohuo serikali ya tanzania imeendelea kusisitiza iko fursa ya kupatikana muwafaka juu ya migogoro inayosababishwa na matumizi ya maji ya mto huo pamoja na ziwa victoria
idara ya upelelezi wa makosa ya jinai fbi ikiendelea kuchunguza shambulizi hilo linalofungamana na chuki dhidi ya wayahudi
robert bowers ambaye amefunguliwa mashtaka ya jinai ya mauaji makosa sita ya shambulizi lenyewe na ya vitisho vya ubaguzi
lakini pia hawana nia ya kutatua tatizo hili anasema ben phillips mkurugenzi wa taasisi ya global inequality alliance inayopigania usawa duniani ambayo ni muungano wa taasisi za hisani na vyama vya wafanyakazi katika nchi 
waandamanaji hao pia walishambulia ofisi ya serikali inayoratibu mapambano na ugonjwa wa ebola huko beni kabla ya walinda amani kuwazuia abedi alisema
jumamosi gazeti moja la kila siku liliandika kuwa juzi pekee kulikuwa na madiwani saba kutoka kata za mkoani pwani waliohamia ccm wakitokea vyama vya upinzani
kwa kweli hakuna njia yoyote ya kuhalalisha namna walivyotendewa wakiwa katika mikono ya maafisa wa serikali ya tanzania ambao tunaamini walikuwa siyo maafisa wa uhamiaji bali ni wafanyakazi wa usalama wa taifa imesisitiza barua hiyo
kwa mujibu wa upande wa mashtaka kati ya septemba na aprili jijini dar es salaam washtakiwa wote walijipatia sh
milioni kutoka kampuni ya pmm estate ltd kwa kudanganya kuwa wangefanya tathmini ya mazingira na kumpatia cheti kinachohusika wakati si kweli
katika ujumbe wake kwa jiji la vatican na dunia nzima papa alitoa nasaha hizo wakati akiongoza misa ya mkesha wa krismasi katika kanisa la basilica mjini vatican jumanne
rais lungu amesema watu wote waliohusika kwenye mauaji ya kimbari popote wanafahamika nadhani kinachofuatia sasa ni kutazama makubaliano ya kisheria yaliyoko baina ya rwanda na zambia na kuangalia uwezekano wa kuharakisha utekelezwaji wa makubaliano hayo
tume ya uchaguzi ya nchi hiyo imesema jumatatu kuwa asilimia ya wapiga kura wameunga mkono mabadiliko katika kura ya maoni iliyofanyika alhamisi iliyopita
inalenga kwenye masuala kama vile kuwaweka mama na mtoto pamoja ngozi kwa ngozi haraka baada ya kujifungua kuanza kumnyonyesha ndani ya dakika chache tu baada ya kuzaliwa
ni kuhusu kuepuka matumizi ya maziwa ya unga mpaka kuwepo na sababu za kiafya kufanya hivyo
trump amerejea kugusia makosa ya jinai yanayofanywa na wahamiaji alipokuwa anasisitiza haja ya kufanyia marekebisho mpango wa uhamiaji ambao amesema ni lazima ujumuishe kuboresha usalama wa mipakani
kupitia wakili wake anthony kusingura wa kampuni ya mawakili ya kiiza mugisha mutwe aliiomba mahakama kuu kuwa iamuru cmi na mwanasheria mkuu kumleta mahakamani mutwe mara moja
ndugu wawili wanaotuhumiwa na waendesha mashtaka wa marekani kwa kuwa vinara wa moja ya uhalifu wa kifamilia uliopewa jina la taasisi ya akasha wamekiri kosa linalotokana na tuhuma za kusafirisha madawa ya kulevya kuja marekani jumatano huko new york
hata hivyo serikali ya rwanda imekana madai kwamba jeshi lake lilihusika na mauaji hayo
viongozi hao pia wametoa wito wa kuimarisha ushirikiano wa kiuchumi na kibiashara kati yao
katika taarifa ya awali aliyoitoa jana bwana miguna alisema alikuwa amezuiliwa kwenye chumba kidogo bila ya kupatiwa huduma za msingi ambazo ni muhimu kwa maisha ya mwanadamu
rais donald trump wa marekani na kiongozi wa korea kaskazini kim jong un wamaliza mkutano wa pili wakati wa chakula cha mchana katika ukumbi wa mkutano wa sentosa singapore siku ya jumanne june 
muda mfupi baadae bomu lililotegwa kwenye basi dogo lilipiga kituo kingine cha amisom kilicho jirani na kijiji cha golweyn
wanamgambo wa al shabaab pia walishambulia kituo cha tatu cha amisom kwa makombora huko barawe
maktaba hiyo imesema kuwa tayari imekwisha telekeleza lengo lake hilo na hakuna haja ya kuwa ni mkusanyaji kina wa ujumbe mbalimbali wa tweet
serikali imetetea kitendo chake cha kumwondosha miguna nchini na kusema wakili huyo alikuwa ameukana uraia wake na alikuwa hajatoa taarifa kuwa ana uraia wa canada
maoni hayo ameyatoa wakati wa hafla ya jumanne iliowashirikisha walinzi wa usalama katika jamii za marekani ambao wanalifuatilia genge maarufu la uhalifu la salvatrucha maarufu kama ms 
iran ni mshirika muhimu wa rais wa syria bashar assad na imekuwa ikitoa misaada muhimu ya kijeshi kwa majeshi ya assad
wanafunzi ambao walinusurika katiika shambulizi la kutumia bunduki la kinyama katika historia ya marekani wanarejea madarasani jumatano wakati serikali kuu na wabunge wakiendelea kujadili jinsi ya kuzuia vijana wadogo kupoteza maisha yao katika kile ambacho watu wote wanakubaliana kuwa shule ziwe sehemu salama katika taifa hili
wakazi wengi wa jiji hilo wanawalaumu maafisa wa serikali kwa kutoshughulikia miundo mbinu hasa mitaro iliyojaa takataka na kusababisha mafuriko hayo
serikali ya nigeria ilithibitisha hukumu iliyopitishwa dhidi ya harun yahya mwenye umri wa miaka ikiwa ni hukumu ya kwanza kutolewa kuhusika na utekaji nyara huo wa watu wengi uliozusha hasira kote duniani na kuanzishwa kampeni ya kimataifa ya bring back our girls ya kutaka wasichana hao kuachiliwa huru
jumla ya wanafunzi walitekwa katika shule ya serikali ya wasichana kutoka kwenye bweni lao usiku wa april mwaka 
hivyo basi miaka ya kwanza kama waziri mkuu ilikuwa kwa kiasi fulani ni mepesi
nilirithi mfumo ambao tayari ulikuwepo
yale ninayotakiwa kufanya ni kuanzisha mawazo mapya ili tuweze kuharakisha kukua kwa uchumi na maendeleo ya nchi ya malaysia amesema juu ya kipindi hicho cha utawala wake ambacho kilimalizika 
kuwekwa kizuizini kwa andrew brunson kwa miaka miwili mchungaji wa kanisa la kiinjili kutoka mji wa black mountain jimbo la north carolina zimeyumbisha mahusiano kati ya uturuki na marekani wote wakiwa ni washirika wa umoja wa kujihami wa nato
van den wijingaert amesema juhudi za bemba kusitisha uhalifu zimefuta wajibu wake kikamilifu
polisi wakifanya ukaguzi katika eneo ambako gari limegonga watu na kusababisha vifo vya wanne na kujerihiwa
ni vyema kama makubaliano yaliyopo kwenye mkataba yataheshimika ili kwamba kama mwenzako ametengeneza bidhaa za ziada jambo lililo bora ni kununua kutoka kwake kuliko kutafuta bidhaa hiyo nje ya muungano amesema
magufuli alichukuwa uamuzi baada ya kuzama kwa ferri mv nyerere septemba ukerewe mkoani mwanza na kusababisha vifo vya watu na matukio mbalimbali ya ajali za barabarani ambazo zimesababisha vifo ulemavu na kuharibu mali
trump amekubali kuwa ushuru wa bidhaa za china zenye thamani ya dola za marekani milioni kuendelea kuwa asilimia na hatoongeza ushuru huo hadi asilimia kwa hivi sasa kama alivyokuwa ametishia kutekeleza hilo ongezeko ifikapo januari kwa mujibu wa tamko la white house
nix ambaye alionekana kwenye video hiyo ya siri akieleza jinsi walivyotumia mbinu zisizo halali katika utekelezaji wa kazi zao alisimamishwa kazi siku ya jumanne kufuatia kashfa hiyo na kampuni hiyo ikaeleza kwamba inafanya uvchunguzi kuhusu sakata hiyo
kuapishwa kwa putin kwenye ikulu ya kremlin kumekuja siku mbili baada ya maandamano yaliyofanyika nchi nzima kupinga kuanza kwa muhula mwengine wa miaka sita ya urais wa kiongozi huyo wa zamani wa shirika la ujasusi la russia kgb
kwa mujibu wa katiba ya nchi hiyo uteuzi katika utumishi wa umma unafaa kutilia maanani kipengele kuhusu usawa wa jinsia ambapo si halali kwa raia wa jinsia moja kuchukua zaidi ya theluthi mbili ya nafasi za ajira
china imesema kiongozi wa korea kaskazini kim jong un amethibitisha katika ziara yake ya siri huko beijing kuwa yuko tayari kuondosha silaha za nyuklia katika rasi ya korea na kushiriki katika mazungumzo yatakayo zishirikisha korea kusini na marekani
mashirika hayo yamesema machafuko ambayo yanashuhudiwa nchini uganda yanamadhara makubwa kwa mataifa jirani hasa kenya na ni lazima yasitishwe
maafisa wa serikali katika jimbo hilo wamethibitisha kwamba makamanda wawili waandamizi wa jeshi walikuwa miongoni mwa waliokufa katika shambulizi hilo
hakuna mtu yeyote aliyedai kuhusika kwa shambulizi hilo lakini lilionekana kuwa ni shambulizi lililofanywa na kundi la wanamgambo wa al shabaab
maafisa wanao shughulikia matukio ya dharura hawakuweza kuleta vifaa vikubwa vya uokoaji katika eneo la itogon kutokana na maporomoko hayo kuacha njia kuwa hazipitiki ikiwalazimu waokoaji hao kuchimba kifusi kwa kutumia makoleo na mikono yao
baada ya trump kumfukuza kazi comey mei siku mbili baadae aliliambia shirika la habari la nbc kuwa atamfukuza comey katika hali yoyote akijua kuwa hakuna muda muwafaka kwa kufanya hivyo lakini alikuwa anafikiria uchunguzi unaofanywa dhidi ya russia alipoamua kumfukuza
mapema jumatatu wiki hii vyombo vya usalama nchini kenya vilimtia nguvuni ndubai ikiwa ni sehemu ya uchunguzi wa wizi wa takriban dola za marekani milioni vyombo vya habari vimeripoti jumatatu na mkuu wa upelelezi wa makosa ya jinai alisema watu walikuwa wanashikiliwa na polisi
kwa upande wao chama cha act wazalendo kimemtaka waziri wa mambo ya ndani mwigulu nchemba awajibike kwa kujiuzulu wadhifa wake kwa sababu ameshindwa kukomesha mfululizo wa mauaji ya watu wasio na hatia
watuhumiwa wote wamepewa dhamana
nitaweka masharti zaidi juu ya dhamana yao baadae jaji wa mahakama kuu stephen mubiru amesema katika kesi iliyorushwa na televisheni mubashara
bush na obama walikuwa wamekaribishwa kuja kutoa tanzia ya rafiki yao katika ibada hiyo ambayo ilikuwa imeandaliwa na mccain mwenyewe wakati akipambana na maradhi ya saratani ya ubongo
mccain alishindwa katika chaguzi mbili kwanza katika kinyang anyiro cha uchaguzi wa urais ndani ya chama chake aliposhindana na bush mwaka na pili katika uchaguzi mkuu wa urais alipogombea na obama mwaka 
taarifa zimekuja siku moja baada ya rais trump aliposema vikosi vya marekani vitaondoka syria hatua ambayo pentagon iliipinga
trump alisema mattis anastaafu huku mattis aliwasilisha barua pentagon inayoeleza kwamba anajiuzulu
rais museveni aliamrisha kuwekwa kwa kamera hizo na bunge lilipitisha bajeti ya dola milioni kufanikisha mradi huo
kulingana na ripoti za vyombo vya habari pande hizo mbili zilifikia makubaliano kwa njia ya simu jumamosi na wanatarajiwa kuzungumzia vipengele vya sheria kuhusu kutokea kwa christine blasey ford mbele ya kamati hiyo
imetayarishwa na sylivanus karemera sauti ya amerika kigali rwanda
polisi mkoa wa kigoma wamemtaka mbunge wa kigoma mjini zitto kabwe act wazalendo kuthibitisha madai yake kuhusu mauaji ya wananchi zaidi ya katika wilaya ya uvinza mkoani humo
amesema kuwa rais ameunda kitengo cha sheria ambacho kinarudisha nyuma haki za raia kila siku kwa watu wasio wazungu na watu wa jinsia mmoja wenye mahusiano ya kimapenzi watu waliobadili jinsia zao na imetengeneza mvutano mkubwa kati ya wamarekani wenyewe kutoka pwani moja hadi nyingine
kwingineko maelfu walikusanuyika katika bandari ya victoria mjini hong kong kutazama dakika kumi za maonyesho ya muziki na fataki zilizorushwa kutoka paa za nyumba
wanakutana kwa ajili ya kuandaa maongezi kabla ya mkutano uliopangwa kati ya rais donald trump na kiongozi wa korea kaskazini
kwa mujibu wa gazeti hilo hadi sasa imebainika kuwa mkoa wa arusha ndio unaongoza kwa idadi kubwa ya kata zake kuondokewa na madiwani huku halmashauri ya monduli pekee madiwani wake wanane walijiuzulu na kujiunga ccm
rais emmanuel macron ametoa wito jumapili akisisitiza utulivu na maelewano baada ya waandamanaji wa koti la njano kuandamana tena kwa wiki ya sita mfululizo jumamosi
taarifa iliyotolewa na mwanasheria wa muungano wa wanafunzi tanzania inaeleza kwamba abdul nondo amefikishwa katika makao makuu ya ofisi za uhamiaji na kutakiwa kuthibitisha uraia wake
madai ya nchi za kusini mashariki mwa asia ni kuwa nchi zote zinapaswa kuhamasika na zeozi hili la ndege zinazoruka katika eneo hilo ambazo zinaonyesha nia yake ya kudhibiti vitendo vya china katika eneo hilo amesema yun sun mtafiti wa ngazi ya juu katika programu ya mashariki ya asia kwenye kituo cha utafiti cha stimson washington
rais wa benki ya dunia jim kim alikuwa miongoni mwa viongozi wa kisiasa na biashara waliohudhuria tamasha hilo na alitangaza dola bilioni za uwekezaji katika afya na elimu kote barani afrika katika mwaka 
pia amesema kuwa magaidi hao walihusika na kuharibu mnara wa mawasiliano wa shirika la simu la safaricom
washtakiwa wote wanaachiwa kwa dhamana na kila mmoja atajidhamini mwenyewe kwa hati ya dhamana ya maneno ya sh milioni kwa kila mmoja
mkuu wa kanisa la kiinjili la kilutheri tanzania kkkt dkt fredrick shoo amesisitiza waraka uliotolewa na maaskofu wa kanisa hilo haukuwa na nia mbaya na wala kanisa halikukurupuka kuuandika
ni bahati kubwa kwamba ndege hiyo haikuwa na abiria
kwa sasa tungekuwa tukizungumzia mkasa mkubwa zaidi
hili ni jambo la kuchunguzwa kwa makini hususan kwa sababu tofauti na wahalifu wengine mtu huyo alikuwa na kibali cha kuwa kwenye uwanja huo alisema justin green machambuzi wa masuala ya uchukuzi wa angani
graham alisema kuwa prince huyo aliyeko madarakani saudia ni mpuuzi biashara kama kawaida juu ya kutolewa kwa msaada wa marekani kwa saudi arabia umefikia kikomo kwa upande wake
mkurugenzi wa nasa jim bridenstine alisema kutua kwa wakati huo huo maelfu ya wa nigeria wamekimbia kuingia cameroon kuepuka mashambulizi yanayofanywa na kundi la wanamgambo wa ki islam la boko haram ambalo lilianza uasi mwaka katika juhudi za kuunda taifa la ki islam
kundi la boko haram pia limeshambulia huko kaskazini mwa cameroon na kupelekea ghasia mbaya
rais ameweka wazi kuwa vikwazo dhidi ya korea kaskazini havitaondolewa mpaka pale nchi hiyo itakapokubali kuacha kutengeneza silaha zake za nyuklia
katika hotuba yake mshauri huyo wa usalama wa taifa alisema mabadiliko ya sera pia yanamaanisha kukabiliana haraka na kuongezeka kwa ushawishi wa kifedha na kisiasa wa china na russia barani afrika
kauli ya magufuli inajibu hoja za baadhi ya viongozi wakiwamo wabunge ambao mara kadhaa walikaririwa wakitaka kuongezwa kwa ukomo wa urais na ubunge hadi kufikia miaka saba ili kumpatia rais na wabunge muda wa kutekeleza majukumu yao
kuhusiana na kuchukuliwa hatua za kujenga hali ya kuaminiana upande wa masuala ya usalama kuwepo na hatua za kupunguza silaha hasa upande wa nuklia na watu wanatarajia hatua za dhati zitakazo leta mabadiliko
lakini hapo awali balozi wa rwanda nchini uganda frank mugambage alithibitisha kuwa ubalozi wa rwanda ulikwisha iandikia barua serikali ya uganda huku wakiomba maelezo ya visa vinavyowapata raia wa rwanda walioko uganda
kutokana na hali hiyo alitaka maelezo kutoka wizara ya katiba na sheria kuhusu hatua iliyofikiwa katika majadiliano baina ya timu ya serikali na kampuni ya barrick
jumamosi jioni bendera ya marekani kwenye ikulu white house iliteremshwa nusu mlingoti kwa heshima ya mwanasiasa huyo
professa abdilatif abdalla ambaye ni mwenyekiti wa bodi ya udhamini wa tuzo ya kiswahili ya mabati cornell anaelezea vigezo vinavyomfanya mwandishi bora kutuzwa
msemaji wake ameambia shirika la habai la afp kwamba aznavour ambaye amerejea nyumbani kutoka kwa ziara ya kimziki nchini japan ameaga dunia akiwa nyumbani kwake alpilles kusini mashariki mwa ufaransa
tayari umoja wa afrika kupitia balozi wake mmarekani ulituma ujumbe wa kuelezea kutoridhishwa na madai hayo
afa inasema kuwa upungufu ulioko unatokana na kuwa huu sio msimu wa avocado zinazopendwa aina ya faurte na haas
burundi ilizifungia idhaa za kimataifa za voa na bbc siku kumi zilizopita kurusha matangazo nchini humo
schoettes alisema utawala wa trump unashinikiza usajili ambao unawaumiza watu wanaoishi na hiv na kuumiza au kugeuza hatua muhimu iliyofikiwa katika mapambano dhidi ya ugonjwa huu
maonyesho ya sayansi na teknolojia nchini marekani maarufu kama stem yaani sayansi teknolojia uhandisi na mahesabu yamefanyika mjini washington dc nchini marekani mwezi wa april 
kwa mujibu wa shirika la habari la reuters kifo bado ni adhabu ya juu nchini uganda kwa makosa mbali mbali ya uhalifu ikiwemo mauaji uhaini na ubakaji lakini hakuna mtu aliyenyongwa tangu mwaka 
msemaji wa huduma za magereza nchini uganda amesema hivi sasa kuna takriban wafungwa waliohukumiwa kifo
kenyatta amesema tutaanza na mchakato wa mazungumzo juu ya kile kinachotusumbua na kile kinachotugawanya
kwa mujibu wa vyombo vya habari wapiga kura walijitokeza kwa wingi jumatano kupiga kura katika uchaguzi huo ambao unatarajiwa kutaleta mabadiliko makubwa yatakayo leta ajira na kupunguza hali ya umaskini
imeeleza kuwa rais magufuli amezuia ufadhili wa marekani wa programu ya hiv aids iliyokuwa inawafikia na kutoa huduma ya afya kwa mashoga idadi muhimu ya watu wanaolengwa na jitihada za kupambana na hiv aids
mkurugenzi wa wfp zimbabwe eddie rowe alisema zimbabwe inakadiriwa hivi sasa ina asilimia ya idadi ya watu wanaoishi vijijini ambao wanakumbwa na changamoto kubwa linalokuja suala la kupata fursa ya chakula katika msimu huu wa kilimo wa mwaka 
tunazungumzia watu milioni 
 ambao hawana chakula kwasababu hawana uwezo au wanashindwa kukidhi mahitaji ya majumbani mwao
katika maoni mafupi aliyo yatoa white house trump amesema marekani muda mfupi ujao itarejesha vikwazo vya uchumi katika juhudi za kuilazimisha iran kufanya mazungumzo mapya juu ya mkataba huo ikiwa ni pamoja na majaribio yake ya makombora ya ballistic na harakati zake za kijeshi huko syria yemen na maeneo mengine huko mashariki ya kati
wakati akielekea ankara kufanya mazungumzo na viongozi wa uturuki juu ya uchunguzi unaohusu kutoweka kwa mwandishi jamal khashoggi mwanadiplomasia wa ngazi ya juu wa marekani amewaambia waandishi kuwa mfalme salman na prince mohammed bin salman amemhakikishia kuwa watawafahamisha watu dunia nzima matokeo ya uchunguzi wao
katika ajali hiyo watu zaidi ya wamethibitishwa kupoteza maisha kufikia ijumaa huku wengine zaidi ya wakiwa tayari wamesha okolewa
serikali imesema zoezi hilo la uokoaji linaendelea
al mulki alikuwa amesisitiza kuendelea kuwasilisha muswada wa kodi mpya ya mapato pamoja na kuendelea kuwepo maandamano nchini kote
tayari wiki iliyopita serikali ya uganda imeshachunguza uwezekano wa makosa yaliyotokea na kufanywa na maafisa wake ilisema inapanua mashtaka kuona kama wafanyakazi kutoka umoja wa mataifa unhcr na program ya chakula duniani wfp walidaiwa kuhusika na rushwa ya wafanyakazi wa serikali ya uganda
jeshi la afrika kusini limeanzisha uchunguzi kuhusiana na ripoti kwamba wanajeshi wake katika kikosi cha kulinda amani cha umoja wa mataifa huko mashariki mwa jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc waliwashambulia na kuwatesa wanavijiji
ukweli ni kuwa hakuna kitu kama mwanasiasa huyo aliyekuwa amehukumiwa miaka jela kwa kosa la uhaini ameyasema hayo mara baada ya kuachiwa huru
katika baraza la seneti warepublikan waliwashinda kirahisi wademokrat waliokuwa wakishikilia viti katika majimbo ya indiana missouri na north dakota
kwa ushindi huo warepublikan wameongeza nguvu yao katika kudhibiti baraza la seneti kwa kuwa na viti zaidi ya viwili vya ziada walivyokuwa navyo kabla ya uchaguzi
ni wakati wa nchi wanachama wa au kuchukua hatua madhubuti ambazo zitalipatia suala hili msingi imara wa kisheria na kitaasisi
filamu fupi watu wote inasimulia tukio la mkenya wa kawaida alivyokabiliana na al shabaab
filamu hiyo ilishinda nairobi jumanne usiku
filamu hiyo inaeleza hali halisi iliyotokea disemba 
mjini washington mtoto wa kike wa miaka aitwaye leah ambaye wazazi wake ni wahamiaji wasio kuwa na kibali cha kuishi marekani alitoa ujumbe wenye hisia kali kwa watoto wote wahamiaji
lakini kwenye hotuba yake mnangagwa alisisitiza kwamba suala la uchaguzi wa mwezi julai ni historia na kwamba sasa ni wakati wa wanasiasa kutekeleza ahadi walizozitoa kwa wapiga kura
lakini amesema kuwa hakuna afisa yoyote aliyejeruhiwa katika shambulizi hilo
hii ilikuwa mechi ya tatu mfululizo kwa croatia kucheza dakika baada ya kulazimishwa kuingia dakika za nyongeza katika mechi zake mbili zilizopita dhidi ya russia na denmark kabla ya hapo
amesema anategemea hatua zaidi rasmi na juhudi za kidiplomasia kupinga hilo ikiwa ni pamoja na uwezekano wa mabalozi wa afrika kususia kuhudhuria hotuba ya rais ya hali ya taifa la marekani kwenye bunge la marekani
mlipuko huo ulikuwa umelenga makao makuu ya wilaya ya hodan huko mogadishu
video iliyochukuliwa kwa kutumia simu kwenye eneo hilo inaonyesha wingu kubwa linalotokana na mlipuko ambao ulifika juu sana hewani
mahujaji kutoka ulimwenguni kote walifurika ijumaa katika maeneo mbalimbali kupitia njia finyu zilizoko eneo la cobblestone wakipitia eneo la dolorosa katika mji wa zamani wa jerusalem ili kushiriki katika maandamano ya sherehe za ijumaa kuu
katika finali ya mwaka wakati wa superbowl ya walilazwa na the oakland raiders kwa point dhidi ya 
ndege iliyobeba mabegi ya fedha taslim ambayo ilizuiwa somalia akizungumza bungeni wiki hii ndugai alisema
mtaona kuna katabia kana muda sasa ka watu wanachokoza wanaisema serikali weee inapofika muda serikali kujibu wao wanachimba wanatoka humu ndani
amesema kuwa hakuna mtu yoyote katika nchi hiii aliyekuwa anastahili zaidi kuchukua wadhifa huu maalum kuliko wewe
mvutano huo umeibuka ikiwa imepita siku mbili tangu nec kuvitaka vyama vya siasa vinavyoshiriki uchaguzi huo mdogo unaofanyika februari kuwasilisha majina ya mawakala wao bahati kulikuwa na mtu aliyekuwa na nguvu na ushujaa wa kupanda na kumuokoa mtoto huyo msemaji wa zimamoto ameiambia afp shirika la habari la ufaransa
chama kinachotawala nchini liberia unity party kimemfukuza rais anayeondoka wa nchi hiyo ellen johnson sirleaf kutoka kwa uanachama taarifa ya umoja wa ulaya inajiri wakati wakili wa mbunge robert kyagulanyi almaarufu bobi wine akiripoti kwamba mbunge huyo anayezuiliwa katika gereza la kijeshi la makindye jijini kampala hawezi kuongea kusimama wala kuketi baada ya kupigwa vibaya na kikosi kinachotoa ulinzi kwa rais museveni sfc
ameongeza kuwa bobi wine hana haki ya kuzungumza kwa niaba ya raia wa uganda kwa sababu anawakilisha jimbo moja tu na kwamba aliye na haki ya kuzungumza kwa niaba ya taifa hilo ni rais yoweri museveni
idara ya uhamiaji nchini tanzania imewaachia huru na kuwarudishia hati za kusafiria waandishi wa kamati maalumu ya kuwalinda wanahabari duniani cpj na kudai kuwa waliingia nchini na kufanya shughuli zao kinyume na kibali cha matembezi walichokuwa wamepewa
kiungo cha moja kwa moja polisi kwenye taarifa yao pia walipendekeza kumfungulia mashtaka ya hongo michan na mchapishaji arnon moses
bara la afrika linapoteza zaidi ya dola za kimarekani bilioni 
 kila mwaka kutokana na uhalifu wa mitandao
na zaidi ya dola za marekani milioni zinapotea huko nigeria ameeleza itimi
mkazi wa kitongoji cha kiswanya mkoa wa morogoro nchini tanzania amina mapunda alijifungua nje ya kituo cha polisi baada ya kutolewa mahabusu alikokuwa akishikiliwa kwa tuhuma zilizomhusu mumewe anayedaiwa kununua kitanda cha wizi
katika hotuba yake kwa taifa museveni alikosoa wito wa wapinzani wake na watetezi wa haki za kibinadamu wanaotaka mataifa ya nje kusitisha msaada kwa uganda kutokana na madai ya dhulma dhidi ya wapinzani wake
nunes ametoa tamko ijumaa likieleza matumaini yake kuwa hatua zilizochukuliwa na warepublikan katika kamati ya usalama zitapelekea kutoa mwanga kwa kile alichokiita ni mtiririko wa matukio ya kuogopesha
shea anasema inawezekana wasichana hao walijitupa ndani ya maji wakiwa hai
wachambuzi wanasema utaratibu huo wa kutoa habari kila baada ya muda fulani umedumaza matuamaini ya riyadh kwamba gumzo kuhusu sakata hiyo litafifia
serikali inajukumu la kumlinda kila mtu nchini tanzania na kuheshimu haki zao za kibinadamu bila ya kuwabagua
ni lazima ichukue jukumu hili kwa uzito mkubwa na isianzishe programu au kutumia vyombo vya dola kuwaibia watu wa jinsia moja wenye mahusiano haki zao
mwanamziki maarufu nchini ufaransa charles aznavour aliyesema wiki jana kwamba alitaka afe akiwa kwenye jukwaa akitumbuiza wafuasi wake ameaga dunia akiwa na umri wa miaka 
lengo kuu la ziara hii ni kujaribu kufufua tena majadiliano yaliyokwama ya kidiplomasia kati ya marekani na korea kaskazini juu ya kuangamiza silaha zake za nuklia pamoja na kuimarisha ushirikiano kati ya nchi zao
kwa upande wa ethiopia wanariadha wake ruti aga na tirunesh dibaba walimaliza wikiwa namba mbili na namba tatu katika mbio hizo
matamshi hayo yanafuatia kukamatwa kwa meng wanzhou ofisa mtendaji mkuu wa masuala ya fedha katika kampuni ya huawei technologies ya china marais wa misri abdel el sisi na yule wa nigeria muhamadu buhari tayari wamezuru ikulu ya washington kwa mwaliko wa trump
kwa upande wake afisa wa programu wa baraza la habari tanzania mct pili mtambalike ametaka waandishi wa habari kupigania kuondokana na sheria kandamizi dhidi ya vyombo vya habari ambazo zikitumika zinaweza kuwa na athari katika maendeleo ya taaluma ya habari
chaguzi zote mbili za kenya za mwaka wa na ziligubikwa na utata na kupelekea kesi tatu kuwasilishwa kwenye mahakama ya juu
kati ya masuala yaliyozua utata ni matumizi ya mfumo wa kielektroniki uliotumiwa kwenye chaguzi hizo
hata hivyo tom ojienda wakili wa kidero ameieleza mahakama inayosikiliza kesi za ufisadi chini ya hakimu douglas ogoti kuwa mashtaka aliyosomewa kidero ni ya kisiasa
wiki iliyopita kundi la mataifa ya afrika lilisema katika taarifa kwamba matamshi ya trump yalikuwa ya kijeuri kibaguzi na kuchukia wageni
kundi hilo limedai msamaha utoletwe na kufutwa kwa kauli hiyo
hongereni askari wetu waziri mkuu alisema katika tamko la serikali
israel inachukua hatua thabiti na kwa azma ya kulinda uhuru wake na usalama wa wananchi wake
mkuu wa mkoa huyo amesisitiza kuwa anafuata sheria ya nchi inayokataza tendo la kutembea na mtu kinyume cha maumbile
akiulizwa ikiwa atamalika kim washington alijibu bila shaka
hata hivyo mwenyekiti wa tume ya taifa ya uchaguzi nec semistocles kaijage alikiri kuwa wapiga kura hawakuonyesha kushawishika kujitokeza kupiga kura katika majimbo ya ukonga na monduli na kuahidi kufanya mabadiliko makubwa kabla ya uchaguzi wa mwaka 
rais trump alikutana kwa saa mbili na waziri mkuu wa japan shinzo abe huko white house siku ya alhamis chini ya wiki moja kabla ya mkutano wake wa kilele na kim jong un huko singapore
hatuwezi kufika mahali tuseme nchi hii imepotea na hakuna demokrasia kisa tumekosa haki ya kuandamana haki ya kufanya mikutano ya hadhara
kila mtu alishuhudia mikutano ya kampeni za uchaguzi wa ubunge wa marudio katika majimbo ya kinondoni na siha ilivyogeuka sehemu ya kutukanana amesema cheyo
mwanateknolojia joel gasana ambaye ameunda programu hiyo app anasema nchini rwanda viwango vya maambukizi ya ukimwi vipo juu sana asilimia 
 ya idadi ya watu wameambukizwa
haki hiyo ya kurejea inadai kuwa ndugu wa wakimbizi ambao walipoteza makazi yao mwaka warejeshewe mali zao
ibrahim abiriga alipigwa risasi na watu waliotumia usafiri wa pikipiki
watu kadhaa wameuawa nchini uganda vifo ambavyo vimekuwa vikihusishwa na kundi la waasi la allied democratic forces adf
washambuliaji wasiojulikana wamevamia makao makuu ya jeshi maaluma la afrika katikati ya mali siku ya ijumaa vyanzo vya ndani na vya umoja wa mataifa vimesema
na rais rouhani mapema alisema iran itaendelea kuheshimu mkataba huo wa kimataifa
mamlaka jijini kigali nchini rwanda imepiga marufuku matumizi ya vipaza sauti vinavyotumika kutoa adhana kwenye misikiti
vyanzo vya habari vimesema onyo la pili linalotahadharisha mlipuko huo wakati mlima huo ukiendelea kutoa gesi ya moto na volcano nyingine kwenye bahari pamoja na wingu zito la majivu angani
alipotafutwa jana kueleza kuhusu mawakala hao kunyimwa viapo kailima alisema vyama hivyo vina haki ya kuwasilisha madai hayo
mateke amesema serikali ya uganda imekuwa ikitumia mbinu za kidiplomasia kusuluhisha migogoro kati yake na drc ikiwemo suala la kukabiliana na waasi wa allied democratic forces adf lakini sasa mashambulizi kutoka drc yamezidi na kwamba uganda ipo tayari kujibu mashambulizi hayo kwa nguvu za kijeshi
kwa mujibu wa lipumba cuf iliposhiriki uchaguzi mara ya kwanza mwaka haikufanikiwa kupata kiti hata kimoja cha ubunge tanzania bara lakini kamwe hawakuweza kususa uchaguzi wa mwaka na ndio maana wameshiriki uchaguzi wa ubunge longido na udiwani arusha mjini
wagonjwa wanne wamethibitika kuwa na ebola amesema waziri wa afya katika tamko alilolitoa jumapili
serikali ya rais magufuli imekuwa ikikosolewa na wanasiasa wa upinzani na vikundi vya haki za binadamu vya kimataifa kwa kile walichosema ni kuongezeka kwa udikteta na serikali kutoweza kuvumilia upinzani
lakini serikali inatupilia mbali madai hayo yanayo ikosoa
mkurugenzi wa usalama wa umma mjini pittsburgh wendell hissrich amesema hali ndani ya sinagogi la wahayudi ilikuwa yakusikitisha
moja kati ya shambulizi lililohuzunisha kuliko yote niliowahi kuyaona
juma alisema kuwa tillerson na kenyatta walifanya mazungumzo ya pamoja mapema siku ya ijumaa
bobi wine vile vile amedai kwamba kuna juhudi za maafisa serikalini kusajili chama kinachoitwa people s power yaani nguvu za watu na baadaye kutangaza kuwa kundi la waasi ili kuwakamata wabunge na raia wanaojihusisha nacho dhamira kuu ikiwa kumaliza nguvu harakati za kisiasa za wapinzani
tuzo ya amani inatolewa pamoja na dola za marekani milioni 
viongozi wa mataifa matano yenye uchumi unaokua haraka duniani maarufu kama brics wametoa tamko la pamoja kuunga mkono uwazi na ushirikiano wa mfumo wa biashara ya kimataifa ulioainishwa na shirika la biashara duniani wto
moto huo ulitokea katika eneo linalohifadhi mbao mratibu wa mji wa nairobi kangethe thuku ambaye ni afisa wa ngazi ya juu amesema
ukweli ni kuwa sidhani kama wademokrati wanataka kufikia makubaliano na mapema siku hiyo alisema anafikiria programu hiyo huenda imeshakufa
kati ya wale waliouwawa katika ajali hiyo walikuwa watoto wenye umri kati ya miaka miwili na minne
polisi wanamtafuta dereva wa gari ya uchimbaji ambaye alitoweka kutoka sehemu ya ajali
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
balozi wa marekani nchini kenya robert godec jumamosi alionyesha kuunga mkono ajenda ya maendeleo ya rais uhuru kenyatta na kutoa wito kwa vyama vya upinzani kumuunga mkono rais
akiongea alhamisi katika bunge kiongozi wa chama cha upinzani cha labour jeremy corbyn ameeleza kuwa rasimu ya mkataba huo ni uharibifu na kufeli kukubwa
siwezi kwa kweli kabisa na kwa nia njema kuangalia upande mwingne paul amesema katika hotuba yake ndefu iliyojaa hamasa bungeni ambayo ilichukua muda mwingi ambapo bunge lingeweza kuchukua hatua kuepuka kusitisha operesheni za serikali kuu ambazo si muhimu
tuna mswaada wa kurasa ambao hakuna ambaye ameusoma na ulichapishwa usiku hakuna kitakachofanyiwa mageuzi tunaendelea kupoteza muda
jeshi la uturuki limepoteza askari wake wakati wa makabiliano yake na wanamgambo wa kikurdi ndani ya syria kaskazini mwa nchi hiyo
upigaji kura ulianza majira ya saa kumi ya alfajiri na utaendelea hadi saa kumi na moja jioni
kwa mujibu wa tamko hilo pamoja na kuwepo taarifa za matukio haya ya uvunjifu wa amani yalitolewa na vyombo vya habari nchini hakukuwa hata na tamko lililolaani vitendo hivyo kutoka kwa mabalozi hao
shirika la habari la associated press ap limeripoti jumamosi kuwa mmoja wa waandishi wake walishuhudia wapalestina wawili katika matukio mawili tofauti ambao walikuwa wakitembea karibu na mpaka wa eneo lenye uzio la ukanda wa gaza linalotenganisha israeli kutoka kwa wapalestina
wanajeshi wa israeli waliwatupia risasi na kuwapata wapalestina hao miguuni
vyanzo vya habari nchini humo vimeripoti kuwa wafuasi wa chama hicho wanakilaumu chama tawala cha zanu pf kwa kujaribu kuiba kura za uchaguzi wa rais dhidi ya mgombea wao nelson chamisa
makubaliano hayo ya yalikuwa yakiutendaji ambayo yalikuwa hayajapitishwa na baraza la seneti ya marekani
mkataba utahitaji kupitishwa na baraza la seneti
kampuni ya erector engineering inawapa vijana na watoto nafasi kubwa ya kuwa wabunifu na katika banda lao wana vifaa mbali mbali vya kutengeneza robot au magari na watoto wanatumia uwezo wa ubunifui kutengeneza na kuchukua nyumbani
akaunti za twitter za quintal na mumo zimezimwa tangu wakati huo
ibada ya mazishi ya kitaifa nchini tanzania ya baadhi ya watu walio poteza maisha katika ajali ya ferri mv nyerere iliyozama septemba yamefanyika jumapili
ijumaa usiku maafisa wa serikali ya tanzania walisema huenda idadi ya waliofariki ikaongezeka
baadae wakati anatembelea maeneo yaliyo kuwa yameathiriwa na moto wa misituni upande wa kusini mwa california trump amewaambia waandishi kuwa serikali ya marekani itatoa ripoti yake jumanne kueleza nani aliyemuuwa khashoggi
sherehe hizo humalizika na maonyesho ya fataki baada ya jua kuzama
ripoti ya mwaka ya umoja wa mataifa un juu ya hali ya wakazi duniani inaonyesha kuwa kuna utamaduni wa watu kuwa na familia ndogo lakini katika nchi zinazoendelea hilo bado ni changamoto
baada ya ushindi huo wa scott chama cha republican sasa kinaongoza kwa viti kwenye baraza la seneti dhidi ya viti vya wademocrat
kiti cha seneti katika jimbo la mississipi bado kina utata na duru ya pili ya uchaguzi itafanyika novemba ya kumtafuta mshindi
uongozi wa kitengo hicho kama sisi wote wanahima ya hali ya juu katika kufuata maadili na hawawezi kuvumilia aina yoyote ya uvunjaji wa sheria amesema
kwa mujibu wa upande wa utetezi imebainika kuwa upande wa mashtaka wametoa ushahidi wa hisia na hivyo mahakama kuamua kumuachia huru
brett kavanaugh mteule wa rais donald trump katika nafasi ya mahakama ya juu marekani ijumaa alionekana kuwa anaelekea atapitishwa na baraza la seneti baada ya siku nne za mahojiano ambapo alifanikwa kujiepusha na vizingiti vikubwa pamoja na wademokrati kujaribu kwa hasira zote kuzuia uteuzi huo
wakati huohuo jeshi la polisi linawasaka wabunge wa wawili wa chama cha demokrasia na maendeleo chadema baada ya kutoripoti polisi wiki iliyopita
kuachiwa huru kwa wapinzani hao wakiwemo baadhi ya maafisa waandamizi wa upinzani imetokea siku tatu baada ya marekani kueleza wasi wasi wake kutokana na kukamatwa watu hao na kueleza kwamba wengi kati yao wanashikiliwa chini ya hali mbaya ya maisha
maudhui nyingine katika maonyesho hayo jioni nguvu ya filamu katika kuleta mabadiliko katika jamii
wakati akipokea tuzo ya oscar kwa kuwa muongozaji wa filamu bora del toro amesema filamu zinaondoa vizuizi kati ya jamii
kiongozi wa kanisa la kiinjili la kilutheri k
t nchini tanzania amesema kuwa suala la amani siyo la wanasiasa peke yao na kuwa linapaswa kuhubiriwa na wadau wote ikiwa ni pamoja na taasisi za dini
pesa hizo zilikuwa zimetolewa na serikali ili kufadhili utoaji wa mafunzo kwa watoto wa shule kuhusu upandaji miti kuanzisha bustani za miche katika shule za umma kote nchini na kufadhili kampeni ya kitaifa iliyonuiwa kuhakikisha kwamba asili mia ya ardhi yote inayokaliwa na shule za umma imejaa miti
tamko la serikali ya marekani pamoja na juhudi hizo za kidiplomasia mawaziri wa mambo ya nje wa russia na ujerumani watafanya mazungumzo yao alhamisi huko moscow na suala la iran likiwa katika ajenda
hivi sasa ni mwaka mmoja tangu siasa za sukari kutishia uhusiano kati ya kenya na uganda
sambi amekanusha kufanya kosa lolote katika kashfa ya passpoti lakini washirika wake wa kuwait na uae wamekaa kimya kuhusiana na sakata hilo
gazeti hilo limeripoti kuwa jana kulikuwa na taarifa iliyokuwa ikizunguka kwenye mitandao ya kijamii ikielezea kuwa kuna mtanzania ameuawa kikatili nchini afrika kusini
kupitia taarifa kwa vyombo vya habari tume hiyo aidha ilisema ni ukiukaji wa hali ya juu wa haki za binadamu kwa serikali ya kenya kupuuza maagizo kadhaa ya mahakama ya juu kuhusiana na sakata hiyo ya miguna miguna
wachache walijitolea zaidi au kuchangia zaidi kwa maslahi ya raia wenzaka na bila shaka watu wenye kupenda uhuru duniani bush amesema katika tamko lake
tido mhando hivi sasa ni mkurugenzi wa azam media
mike pence haijawahi kutokea huko nyuma wanawake wa ethiopia kushikilia nafasi za juu serikalini
wenzake katika kituo hicho cha habari walidai kwamba kasule alikamatwa na polisi baada ya kufichua ushirikiano kati ya walinda usalama na makundi ya uhalifu jijini kampala
akizungumza na waandishi wa habari jijini dar es salaam msemaji wa familia ya dewji azim dewji ameishukuru serikali kwa juhudi zake za kumtafuta mo ambaye ni mtendaji mkuu wa makampuni ya mohammed enterprises limited
kupitia mawakili wake okong o omogeni na john khaminwa jaji mwilu anasisitiza kuwa masuala yaliyoibuliwa na mkurugenzi wa mashtaka ya umma noordin haji dhidi yake ni mkakati na njama ya kumdhalilisha na kumuaibisha mbele ya umma na hatimaye kumuondoa afisini
begi lenye silaha aina ya ak zilikamatwa zikiwa katika boti ya kienyeji iliyokuwa inazisafirisha na zimehifadhiwa katika manuari ya kivita inayo tungua makombora iitwayo uss jason dunham iliyo kuwa katika ghuba ya aden agosti 
vyombo vya habari nchini kenya vimesema shilingi bilioni milioni zilikuwa zimeibiwa kupitia madai ya uongo na malipo kadhaa yaliyotolewa kwa kampuni moja iliyokuwa inatoa huduma kwenye taasisi hiyo ya vijana
wakati jeshi la iraq lilipojiingia nchini kuwait agosti ya bush aliunda ushirika wa kimataifa wa majeshi ya anga na ardhini ili kuikomboa nchi hiyo yenye utajiri wa mafuta na kutoa uhakikisho wa salama kwa washirika wake katika eneo la ghuba
operesheni ya kuikomboa kuwait ilianzishwa januari yam waka uliofuata
mawaziri wa biashara wa apec wamekuwa wakikutana kabla ya mkutano wa viongozi kesho na wameshindwa kufikia makubaliano juu ya tangazo la pamoja kutokana na mvutano juu ya mageuzi katika shirika la biashara dunia wto
eneo hilo linalotambuliwa na unesco kama hifadhi ya kimataifa nchini humo litaiwezesha tanzania kuwa na uwezo wa uzalishaji umeme zaidi ya mara mbili
bajeti ya mchapishaji wa gazeti la washington post fred ryan amelitoa ombi la gazeti hilo la hivi karibuni jumanne linalotaka taarifa zaidi zitolewe akisema siyo saudi arabia wala uturuki imetoa maelezo ya kuridhisha
dan kazungu mgogoro wa kisiasa katika nchi ya burundi ulianza mwaka kufuatia uchaguzi mkuu wa nchi hiyo ambao licha ya kuwa ulifanyika hali ya amani vitisho na vurugu viliendelea kuiandama nchi hiyo hatua iliyopelekea umoja wa afrika kuingilia kati na kuagiza jumuiya ya afrika mashariki kutatua mgogoro huo
bali china imesema itaongeza ushuru kwa asilimia kwenye bidhaa hizo za marekani
wachambuzi wa masuala ya kiuchumi wanahofia vita hivyo vya kibiashara kati ya mataifa hayo mawili vitaathiri uchumi wa dunia siku za mbele
wakili fatma karume amechaguliwa kuwa rais wa chama cha wanasheria tanzania tls
mwanamke huyo alimwita pence ni karagosi la kisiasa na kuonya kwa tamko la kisiasa kauli inayofanana na matamko ya pyongyang ya malumbano juu ya silaha za nyuklia
serikali ya kenya inasema kwamba wavuvi kutoka tanzania waliokamatwa katika bahari hindi waliingia maji ya kenya bila idhini na walivunja shera za uhamiaji pamoja na kanuni za uvuvi
uimarishaji wa amani na usalama waziri wa leba ukur yattani demokrasia ya kweli haitafutwi kwa kususasusa ila hutafutwa kwa mikiki ya kushiriki chaguzi zote zinazotangazwa na tume ya uchaguzi nec na kutoa salamu kwa wananchi kuwa haki haiko sawa kwa wote kwa kuwaeleza katika mikutano ya hadhara ya kampeni amesema mwenyekiti huyo
hatimaye alifanikiwa kuwasiliana na iom nchini libya na kuanza utaratibu wa kurejeshwa nchini sierra leone
barrie na mke wake na mtoto wake wa kiume waliwasili nyakati za alfajiri desemba kwa ndege ya kukodisha
ilikuwa ni furaha
pleyarais donald trump amesema ijumaa asubuhi kuwa korea kaskazini imetoa mrejesho wa ukarimu na ufanisi baada ya kusitisha mkutano wake na kim jong un
balozi huyo pia ametaka kupitiwa tena sheria zinazo toa adhabu kwa watu wa jinsia moja walioridhia kuwa na mahusiano yakimapenzi
balozi wa umoja wa afrika nchini marekani arikana chihombori quao ameiambia voa kuwa matamko hayo hasi juu ya afrika na uongozi wa trump wa sera ya marekani kwanza ni kimbingamizi kwa uhusiano wa muda mrefu wa karibu kati ya marekani na bara la afrika
kiongozi wa korea kaskazini kim jong un ameahidi kufunga eneo la kujaribia silaha za nyuklia nchini humo ifikapo mei na kuwashirikisha katika mchakato huo waandishi wa habari na wataalamu kutoka korea kaskazini na marekani ofisi ya rais ilioko seoul imetoa tamko hili jumapili
kati ya masharti mapya ni kuheshimu sheria zinazohusu mashirika ya kimataifa kama kuwaajiri wafanyakazi kutoka makabila yote kwa viwango vinavyoagizwa na katiba ya burundi
nitapenda wote kwa pamoja tuhakikishe kuwepo uchaguzi wa amani
je hilo ndilo upinzani unataka alihoji alisema katika tamko lake la kisiasa
 bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
rais xi jingping wa china amewaambia viongozi wa kisiasa na kibiashara wa nchi za afrika kwamba uwekezaji wa china katika bara lao unafanyika kwa ajili ya kuimarisha maendeleo ya afrika na wala sio miradi ya maonyesho tu
mwenyekiti wa chama kikuu cha upinzani labor party ian lavery alieleza katika taarifa kwamba mapungufu na kushindwa kwa may kumezuia kabisa serikali kusonga mbele katika wakati huu muhimu kwa nchi
marubani wa israeli waliweza kutoka katika ndege hiyo ambayo ilianguka ndani ya eneo la israel kwa mujibu wa jeshi la israeli
israeli imesema kuwa mmoja wa marubani hao alijeruhiwa vibaya sana wakati wa kuokolewa kwa dharura na mwengine aliumia kidogo
wakili huyo aliwahi kusema kwamba angejitolea kupigwa risasi kwa niaba yake
kenya uongozi wa trump umesema umekerwa sana na kitendo cha tehran kuzuia wananchi wa iran kuwasiliana kwa mitandao ya jamii katika juhudi za kukandamiza maandamano
mukwege anaendesha hospitali ya panzi iliyoko mashariki mwa drc eneo lenye vita ambako makundi yenye silaha yametumia uhalifu wa kingono kuwaweka katika vitisho wananchi wa sehemu hiyo
bukavu mji mkuu wa kivu kusini ambapo hospitali hii imekuwa ikitoa tiba kwa mamia ya wanawake wanao najisiwa kila mwaka
ni sauti ya mateso katika kile kilicho rikodiwa
ni rekodi yenye kuhuzunisha trump ameiambia fox news jumapili katika mahojiano yaliyofanyika na kurikodiwa ijumaabenki ya dunia wb kanda ya afrika imesema kuwa serikali ya tanzania imetakiwa kutekeleza masharti ya benki hiyo kabla haijapewa mkopo wa dola milioni za marekani kwa ajili ya kuboresha elimu nchini
bachelet amesisitiza kuwa serikali ya tanzania itekeleze wajibu wake wa kulinda haki za binadamu za wananchi wote katika ardhi yake ikiwemo kuwawajibisha watu ambao wanahamasisha chuki na ubaguzi na wale wanafanya vitendo vya kuvunja sheria
serikali inawajibika kuhakikisha kuwa wanaotetea haki za binadamu waandishi wa habari na wanaotoa huduma ya afya wanaweza kufanya kazi zao muhimu bila ya kudhuriwa au kubughudhiwa
ndege ya shirika la ndege la ethiopia ilituma picha kwa njia ya tweet ikionyesha ndege boeing dreamliner ikiruka katika safari yake fupi kutoka addis ababa kwenda asmara ikiwa na maelezo ndege ya amani imeruka kuelekea asmara familyreunion ethiopia eritrea akisoma maazimio ya kamati kuu iliyokutana jumatano dar es salaam makamu mwenyekiti wa chadema profesa abdallah safari alisema wamekutana kwa dharura jumatano na baadhi ya wajumbe wa kamati hiyo kujadiliana kuhusu viongozi wao kuwekwa mahabusu
wakati bulaya akiweka bayana jambo hilo wadau mbalimbali waliibuka na kulishambulia bunge kuwa limetunga sheria ambayo inawaumiza wananchi huku wakishangaa wabunge kutowajali wananchi wakati wao wanachukua mafao yao yote bila kukatwa chochote
viongozi hao wazi wazi wamekiuka sheria za haki za binadamu au wamewaamrisha wengine kukaidi sheria hizo
suala la rais wa ufilipino rodrigo duterte yeye ameamrisha watu kutekeleza mauaji ya washukiwa wanaojihusisha na madawa ya kulevya mkurugenzi mtendaji wa amnesty margaret huang amesema
marais hao na wakuu wa serikali watakutana kigali kwenye kikao cha dharura ambacho kinanuia kuanzisha mkakati huo ambao kimsingi ni mwanzo wa azimio la pamoja la kuwa na soko huria kwenye bara zima la afrika
vyanzo vya habari nchini humo vimesema maziko yake yanatarajiwa kufanyika saa jioni jumapili katika kitongoji anachotokea ihemi iringa vijijini mkoani iringa
cambridge analytica inashutumiwa kwamba ilihusika kwenye mzozo wa kupotosha watu na kutumia takwimu visivyo ambao pia unaikabili kampuni ya facebook
juni mwaka huu kikundi cha wanajeshi maofisa na askari wakiwa ni sehemu ya kikosi cha kulinda amani kilichopo jamhuri ya afrika ya kati tanzbatt car kikiwa kwenye jukumu la uwajibikaji kilishambuliwa kwa kushtukizwa na kundi la waasi la siriri
etukuri alichapisha taarifa ya upekuzi kuhusiana kifo cha mwekezaji kutoka bara ulaya katika hoteli moja maarufu jijini kampala na kukamatwa kwa viongozi wakuu wa polisi kisiri
zuckeberg alikubali wazo hilo
vine katika siku za baadae ilikuja kufeli kufanya hivyo lakini haiko wazi iwapo hatua ya facebook iliathiri kwa namna yoyote hilo
amesema mashambulizi hayo ya angani yaliyofanywa yanapaswa kuwa onyo kwa utawala wa syria kutoendelea kutumia silaha za sumu
wanamgambo hao pia walifanya mashambulizi kwenye majengo mawili ya serikali ya somalia huko qoryoley na mashallay
naibu gavana wa wilaya ya lower shabelle ali nur muhamed aliiambia sauti ya amerika kwamba vikosi vya amisom na somalia vimejibu mashambulizi hayo yote
rais wa marekani donald trump amesema jumamosi kwamba anaamini kuwa korea kaskazini iko tayari kufikia amani baada ya kiongozi wake kim jong un kutangaza kuwa yuko tayari kukutana na rais wa marekani
amesema kuwa kitendo cha trump kususia mkataba huo inaonyesha kwa mara nyingine kuwa tutakuwa na majukumu zaidi katika bara la ulaya katika sera za kigeni katika masuala ya kutafuta amani na masuala yanayotulazimu kutafuta suluhu za kisiasa
mcheza filamu maarufu nicole kidman pia alituza kwa nafasi aliyoicheza kwenye filamu lakini baadae wakati shambulizi linatokea salah anamhami abiria ambaye siyo muislam
anawaelezea magaidi ukweli juu ya maadili ya uislam wa kweli
hatimaye wanampiga risasi
jaji mubiru aliamuru watuhumiwa hao kupelekwa katika mahakama ya chini agosti lakini pia alikataa ombi kutoka kwa mwendesha mashtaka kwamba pasipoti zao zizuiliwe
serikali ya uganda yajibu kenyatta aliteua baraza lote la mawaziri takriban mwezi mmoja na nusu tangu kutangazwa mshindi wa urais na mahakama ya juu ya nchi hiyo
vyombo vya usalama nchini sudan vimesema kuwa watu wameuwawa tangu machafuko hayo yaanze disemba wakati shirika la kutetea haki za binadamu imetoa idadi ya watu ikinukuu ripoti za kuaminika
kwa mujibu wa shirika la habari la reuters watakaokiuka kanuni hizo huenda wakafungwa jela kwa miezi kupigwa faini ya shilingi milioni tano au adhabu zote mbili
rais wa kenya uhuru kenyatta ametuma salamu za rambirambi kwa jamaa wa waathirika wa ajali hiyo na kusema kwamba serikali itatoa msaada kwa familia zilizopoteza wapendwa wao
winnie madikizela mandela alizikwa jumamosi jioni kando ya wajukuu wake wawili katika kaburi la familia lililo kwenye kitongoji cha fourways takriban kilomita kaskazini mwa mji wa soweto afrika kusini
hata hivyo amewataka wale wenye fedha wanaotaka kusaidia mpango huo wampatie ili akamalizie mradi wa kujenga reli mpya ya kisasa na mradi wa stiegler s gorge
akizungumza na shirika la habari la afp caron alisema muziki wa gospel machozi vicheko na makofi yalitawala ndani ya mahakama ikiwa ni sehemu ya sherehe ya furaha ya kuachiwa kwao baada ya jaji xavier ndahayo kutangaza kuwa diane rwigara na mama yake adeline rwigara hawana hatiya
shirika la msalaba mwekundu iwapo kuna mtu yoyote alijipenyeza au kuchunguza wanaoshiriki katika kampeni ya rais kwa lengo lisilokubalika tunahitaji kujua kuhusu hilo na kuchukua hatua stahiki resenstein amesema kabla ya kukutana jumatatu na trump
utawala wa jubilee unavishutumu vyombo vya habari kwa kushindwa kuheshimu ushauri waliotoa wa kutorusha tukio la kujiapishwa kwa kiongozi wa upinzani siku ya jumanne
katika taarifa iliyotolewa jumatano siku moja kabla ya mahakama kuu kutoa maamuzi yake waziri wa mambo ya ndani fred matiang i amesema vituo hivyo vitafungwa mpaka uchunguzi unaofanyika ukamilike kuhusiana na kile alichokiita juhudi ya kuingilia kati serikali na kuchochea ghasia
uchaguzi huo ambao ulianza siku ya jumapili kwa wapiga kura walioko nje ya nchi unaendeshwa katika vituo vya kupigia kura 
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dcwakati rais wa russia vladimir putin akijitayarisha kufanya mkutano wa kwanza ana kwa ana na rais donald trump katika mji wa helsinki wiki hii wafuatilaiji wa siasa za russia wanasema matarajio ya kremlin hayana malengo mengi
mara baada ya kuwasili kazini nikuelekea chooni nalia mpaka pale ninapokuwa tayari kuingia kazini nikijaribu kuondokana na huzuni na kutabasamu mbele ya watu amesema mittelsted ambaye huwezi kutambua kuwa ana majonzi akijaribu kuzuia hisia zake
kwanini tusisubiri mpaka mwaka tuone mambo yatakavyokuwa amesema kabila huku akitabasamu katika mahojiano ya nadra kwenye makazi ya rais
katika maisha kama ilivyo katika siasa huwezi kufuta uwezekano wowote ameongezea rais kabila
trump alipozungumza na wana habari alisema bado hawajatoa tathmini yeyote ni mapema mno
hiyo ilikuwa ni ripoti ya awali lakini pia inawezekana
tutaona na tutakuwa na ripoti iliyokamilika jumanne serikali ya malawi hadi hivi sasa imeziweka wilaya kati ya katika tahadhari ya kipindupindu
hafla hiyo iliyodhaminiwa na hollywood foreign press association na kuongozwa na mchekeshaji maarufu seth myers ilihudhuriwa na nyota wengi katika fanui ya uigizaji ikiwa ni pamoja na msanii maarufu na wa muda mrefu oprah winfrey
kupungua huko kwa maji kumetokana na uharibifu wa mazingira kando kando ya mto nile lakini pia mabadiliko ya tabia nchi
hivyo basi mmbuni kushirikiana katika kukabiliana na changamoto hizo kwa pamoja amefafanua
tarehe ya kustaafu kwake itaanza mwisho wa julai 
mccain alizaliwa mwaka wa na aliwahi kuhudumu katika jeshi la wanamji kabla ya kuingia kwenye jeshi la wanahewa
bolton fedha hizo hazijaweza kuzuia mataifa kama china na rashia kufaidika na utajiri wa mataifa ya afrika kwa nguvu na maslahi yao binafsi
na hazijapelekea kuwepo na utawala bora wenye utulivu na uwazi ukuwaji wa kiuchumi na kuongezeka kwa maendeleo barani kote
kiongozi wa marekani alisema kufuatia ombi la wengi atapima mashtaka ya mauaji dhidi ya meja matthew golsteyn mwanajeshi wa zamani katika kikosi cha green beret
kwa maneno ya trump goldteyn ataweza kukabiliwa na adhabu ya kifo kutoka katika serikali yetu baada ya mwanajeshi huyo kukubali kumuuwa gaidi mtengenezaji bomu akiwa nje ya nchi
kenya na marekani zimekuwa na uhusiano wa muda mrefu na imara tangu tulipopata uhuru
tuko hapa kuuimarisha uhusiano huo
na tuna ushirikiano mwema hususan katika kupambana na ugaidi na hasa kwa sababu ya ujirani wetu
tunaendelea kupambana na al shabab ambapo marekani imekuwa mshirika mkubwa na wa karibu
cha muhimu zaidi ni kuimarisha ushirikiano wetu wa kibiashara ambao tayari uko imara
tuna makampuni mengi ya marekani nchini kenya
tunataka kuona jinsi ya kuimarisha ushirikiano huo kwa faida ya nchi zote mbili alisema rais huyo
makamu gavana mwengine ameliambia shirika la habari la reuters kuwa idadi kama hiyo ya watu ilinusurika katika ajali hiyo
mbunge wa zamani ababu namwamba atakuwa baadhi ya watu wa kwanza kuchukua wadhifa mpya kabisa wa katibu mkuu wa utawala
shirika la umeme la uganda lilitoa tangazo kuwaarifu wateja wake kuwa umeme umekatika nchi nzima na shirika hilo linafanya juhudi za kuurejesha
vyombo vya habari nchini uganda viliripoti baadaye kuwa huduma za umeme zilirejea muda mfupi baada ya baada ya kipindi cha straight talk kumalizika
mnamo mwaka riek alitaka kuchukua nafasi ya kiir lakini kiir alijibu kwa nguvu zote na kumfukuza serikalini
mwaka hali ilikuwa hivyo hivyo
matokeo hayo mawili yalisababisha vita vikubwa
mkataba huu wa amani unaeka mazingira yale yale ya mwaka na amesema allan akiongezea kwamba mkataba unapovunjika unavunjika vibaya sana
rais john magufuli tcra na mwanasheria mkuu wa serikali
ajali za boti hutokea mara nyingi katika mto nile nchini sudan
rais bush akimtunikia aretha franklin medali katika ikulu ya marekan nov
baada ya kupigwa kura rais donald trump alituma ujumbe wa tweet nalipongeza baraza la seneti kwa kumpitisha mteule wetu bora jaji brett kavanaugh kuingia katika mahakama ya juu ya marekani
baadae leo nitasaini waraka wa uteuzi wake na ataapishwa rasmi
ni furaha iliyoje unicef inatoa wito wa kupatikana kwa suluhisho la amani kwa mzozo na kuelezea kuwa kumalizika kwa ghasia ndiyo njia pekee ya kuwalinda watoto kutokana na hatari nyingi wanazokabiliana nazo
rais wa marekani donald trump ametuma ujumbe wa tweet jumanne kumjibu kiongozi wa korea kaskazini kim jong un akisema ufunguo wake wa silaha za nyuklia ni mkubwa zaidi kuliko ule wa kim
marekani ilimkosoa vikali rais kwa kutaka kujiongezea muhula wa tatu mwaka na hivi karibuni ili laani madai ya vitendo vya uvunjifu wa amani na vitisho dhidi ya wapinzani wanaodai kuwepo kura hiyo ya maoni
baadae kim alitokea kwa kujiamini na kutabasamu akizielekea camera wakati akiendelea kupeana mikono na waziri mkuu wa singapore lee hsien loong katika ikulu ya istana
rais donald trump the shape of water vyombo vya usalama jumapili vimesema idadi ya vifo imefikia 
amesema suala la kikosi kazi ni lazima lisitishwe mara moja kwani linachangia katika kuhamasisha chuki kati ya wanajamii
mashoga tayari wanakabiliwa na ubaguzi vitisho na kushambuliwa bila ya kuwepo matamko ya chuki ya aina hii
kadhalika eu imeongeza kuwa imesikitishwa na kupigwa risasi na kuuwawa kwa mwanafunzi wa chuo cha usafirishaji akwilina akwilini tukio lililojiri mwisho wa wiki iliyopita na wanaunga mkono wito wa rais magufuli akita uchunguzi ufanyike mara moja
mkurugenzi huyo wa usalama wa taifa wa korea kusini amesema ili kuendeleza wimbi la maelewano kupitia mazungumzo ya pamoja na mahusiano yaliopo hivi sasa kufuatia michezo ya kipindi cha baridi ya olympic iliofanyika pyeongchang bila shaka tutafikisha ujumbe kutoka kwa rais moon kuwa ana nia ya dhati na utayari wa kuondosha silaha za nyuklia kutoka katika rasi ya korea na kufikia amani ya kweli na ya kudumu
waziri wa mambo ya nje wa ufaransa jean yves le drian ameiambia radio rtl kwamba mkataba huo haujakufa
amesema rais wa ufaransa emmanuel macron na rais wa iran hassan rouhani watafanya mazungumzo jumatano na mawaziri wa mambo ya nje wa uingereza ujerumani watazungumzia hali hiyo na maafisa wa iran jumatatu
je rais anaweza kutengua kibali cha kuona ripoti za siri winfrey alipata tuzo la cecil demille la msanii aliyechangia pakubwa uigizaji wa filamu na vipindi vya televisheni kwenye maisha yake
trump amesema sisi kwa hivi sasa tunaunganishwa na suala la ulinzi wa majeshi yetu
tunafikra zinazofanana maadili sawa na hakuna kitu kinachoweza kutokea kwako ambapo hatutokuwepo kupigana kwa ajili yenu unajua hilo
na nataka kuwashukuru sana ni heshima kubwa kuwa hapa na wewe leo
imetayarishwa na kennes bwire sauti ya amerika washington dchii inasubiri mahakama kusikiliza ombi la wakazi watatu wa kisumu
kupitia mawakili wao kenneth amondi titus alila jackline otieno na francis ogada waliomwambia jaji stephen riechi kuwa kodi mpya zitapandisha gharama za maisha
mtuhumiwa wa amefunguliwa mashtaka ya kushiriki katika hujuma kompyuta ya taasisi iliyokuwa na jukumu la kusimamia uchaguzi ikiwemo bodi za majimbo ya uchaguzi mawaziri wa majimbo na kompyuta zinazogawanya software na teknolojia zinazotumiwa kusimamia uchaguzi rosenstein amesema
nitaendelea kutangaza waliochaguliwa katika nafasi za uwaziri zilizobakia na nafasi nyinginezo za makatibu wakuu na wakuu wa mashirika ya umma wakati tukiendelea kuwaweka wale wachapakazi katika serikali yetu ambao watatekeleza ajenda ya miaka mitano ijayo amesema kenyatta
jaji anthony kennedy mwenye msimamo wa kadiri katika mahakama ya juu marekani ametangaza kustaafu kwake jumatano akimpa rais donald trump fursa aliyokuwa anaitafuta kumweka mahala pake jaji ambaye ni mkonservative na kubadilisha muundo mzima wa mahakama ya juu kabisa ya taifa
msikate tamaa sisi kama nchi tunafanyakazi nzuri sio tu kwa jamhuri ya afrika ya kati tunathaminiwa na umoja wa mataifa hili tukio lilikuwa ni la kushtukiza haliwezi kuzuilika alisema dkt mwinyi
tamko lililotolewa na taasisi ya elimu ya royal swedish of sciences limesema washindi wa mwaka huu kwa umuhimu mkubwa wameweza kupanuwa wigo wa uchambuzi kwa kutengeneza vigezo mbalimbali vinavyo elezea jinsi gani masoko ya kiuchumi yanavyo kabiliana na tabia na ujuzi
baada ya kukamatwa na maafisa wa upelelezi jaji mwilu alipelekwa hadi kwa makao makuu ya idara ya upelelezi ili kuhojiwa kufuatia tuhuma kwamba amekuwa akihusika na visa vya ulaji rushwa
sikiliza video hiyo inajiri baada ya mauaji ya aliyekuwa mbunge wa manispaa ya arua ibrahim abiriga
masharti ya serikali waandamanaji huko mji wa new york ambako ni nyumbani kwa trump walikuwa wakiimba hakuna chuki hakuna vitisho wahamiaji wanakaribishwa hapa marekani wakiwa katika uwanja wa manhattan jua likiwa limewaka barabara kabla ya kuelekea na maandamano kuvuka daraja la brooklyn kwenda katika moja ya uwanja wa kitongoji cha brooklyn
baadhi ya vifo vya hivi karibuni vimetokea nje ya hospitali jambo ambalo linaongeza hatari ya kuenea kwa ugonjwa huu
jamii nyingi zina desturi ya kuzika ambapo wanaoomboleza wanagusa miili ya wapenzi wao na kuambukizwa virusi vya ugonjwa huo
kampuni inayomiliki ndege hiyo imesema kuwa watu wote waliokuwemo wamekufa
tshisekedi na kamerhe walipozinduwa kampeni yao katika mji wa goma disemba walisema watafanya marekebisho kwenye sekta ya madini ili wanainchi wa congo wanaufaike zaidi na uzalishaji wa madini kuliko ilivyo hivi sasa
zaidi ya hapo kumekuwa na utupaji wa risasi upya jumatatu kutoka upande wa israeli
hakuna maelezo zaidi yaliyotolewa juu ya kiwango au matokeo ya shambulizi hilo kwenye kambi ya kijeshi katika mji wa sevare inayotumiwa na kikosi cha g sahel ambacho kiliundwa mwaka kutokomeza ghasia zinazoletwa na wanajihadi katika eneo la jangwa la sahel huko afrika magharibi
saudi arabia imekiri kwamba mauaji ya khashoggi yalipangwa kwa kuzingatia ushahidi ambao umetolewa na uturuki
taarifa hiyo iliyotangazwa haikutoa maelezo zaidi kulingana na vifo hivyo
alikuwa hayupo afisini kwa takriban asilimia ya muda wake kazini
darzeni ya waandamanaji walichoma matairi na kushambulia vituo vya ebola mjini beni baada ya tume ya uchaguzi nchini cogo ceni kusema itachelewesha upigaji kura mpaka mwezi machi mwakani huko beni butembo na maeneo yanayozunguka kwa sababu ya mlipuko wa ebola
meli nane za china zimepelekwa katika eneo hilo kwa ajili ya kuwatafuta waliotoweka baada ya ajali hiyo na shughuli za uokoaji shirika la habari la china xinhua limesema
viongozi wa vyama sita cohen alijibu bila ya shaka alikuwa anajua alipoulizwa iwapo trump alikuwa anafahamu ni kosa kufanya malipo hayo ya kuwanyamazisha wanawake hao na kuongeza kuwa malipo hayo yalifanyika kumsaidia trump na kampeni yake
zuma ameiongoza nchi hiyo tangu mwaka wa kufuatia kujiuzulu kwa rais thabo mbeki ambaye pia alikabiliwa na tuhuma mbali mbali
alitangaza pia msaada kwa nchi za asia katika kile wachambuzi wanakieleza ni juhudi za china kuchukua nafasi ya marekani kutokana na sera za rais trump kujiondowa kutoka mikataba ya kimataifa
wizara ya ulinzi ya algeria imesema kuwa ndege hiyo ilikuwa inaelekea kwenye eneo la tindoufkusini mashariki mwa taifa hilo
george w
bush wa chama cha republikan na barack obama wa chama cha demokrat watatoa wasifu wa rafiki yao katika ibada ambayo tayari ilikuwa imeandaliwa na mccain wakati alipokuwa akipambana na maradhi ya saratani
pia tunaona tatizo linaloikabili nchi yetu ni taasisi ya rais kutokuwa na mamlaka inayoisimamia ndiyo maana rais anaonekana kuwa amegeuka mungu mtu alisema
nina uhakika kwamba hii leo sote tutafanya kila tunalo weza kuleta amani na utakuwa ni ushindi kwa ajili ya kuleta amani na demokrasia na heshima kwa wananchi wa madagascar
uamuzi huo ni dalili mpya kuwa serikali inachukua hatua kali kukabili ukatili unaofanywa na polisi baada ya miaka kadhaa ambayo raia na vikundi vya haki za binadamu vimekuwa vikiwatuhumu polisi kwa kutumia nguvu za ziada lakini maofisa hao mara chache wameshtakiwa na kwa sehemu kubwa hawaadhibiwi
na ndiyo vita iliyoko kati yetu na hawa watu kwa nini msifanye mambo yenu faragha mnayofanya na mnayatangaza mpaka kwenye dunia kwa watu ambao hawahusiki kwa nini mnataka watoto wetu waone mambo yenu ambao hawako hata katika umri wa kujua mambo hayo amehoji makonda
serikali ilisema kuwa bado inaendelea na uchunguzi ili kubaini kile inachokiita ukiukaji wa agizo lake juu ya kupeperusha matangazo ya moja kwa moja kwenye hafla ya uapisho wa kiongozi wa upinzani nchini humo jumanne
kwa upande wao baadhi ya viongozi wa vyama vya upinzani akiwemo mwenyekiti wa cndd amesema kutoshiriki kwa serikali ya burundi kuna wakatisha tamaa ya kupatikana kwa kile walichotarajia pia anatuhumiwa kuwa kidero alipokea shilingi milioni ishirini na nne kutoka kwa kampuni iitwayo lodwar wholesalers ltd kama rushwa
wakazi wapoteza kila kitu monica juma mambo ya nje pande zote raia na vikosi vya usalama ni kati ya wale walioathirika na shambuliz hilo maafisa wamesema
utafanyika mapema sana
ninayo tarehe
ninafahamu pahali utakapo fanyika alisema trump
imeshakubalika na wote kufanyika
pia idadi aliyoitaja maharagande inamjumuisha aliyekuwa naibu meya wa halmashauri ya jiji la dar es salaam mussa kafana aliyekuwa diwani wa kata ya kiwalani aliyejiuzulu juzi na kuomba kupokewa ccm
ilhan omari mhamiaji mwenye asili ya somalia ametokea afrika kuingia congress
vyama hivyo vimedai kuwa muswada huo una vipengele vingi vinavyo kandamiza vyama hivyo na kuwataka wabunge na wadau wa siasa kuupinga
maelezo haya yametolewa na mzazi huyo siku chache baada ya mwenyekiti wa mtandao wa wanafunzi tanzania tsnp abdul nondo kuhojiwa na idara ya uhamiaji mkoa wa dar es salaam kuhusu uraia wake vimesema vyanzo vya habari nchini tanzania
mueller alisema wafadhili hadi hivi sasa wametoa asilimia tano ya dola milioni zinazohitajika kwa cameroon mwaka huu
matatizo ya wakimbizi huko cameroon yanaongezeka kutokana na mapigano katika nchi jirani ya jamhuri ya afrika ya kati car
mwanasiasawa umoja wa upinzani wa nasa ambaye ni shupavu alisafirishwa kwenye ndege iliyokuwa inaelekea amsterdam na kuelekea canada jumanne februari usiku mawakili wake wamesema
jumla ya wagonjwa wenye hali ya homa kali na kutoka damu zimeripotiwa ikiwemo wagonjwa waliothibitishwa kuwa na ebola huenda wakagundulika nao na wanne wanashukiwa
siungi mkono hoja za kudai kuwepo mikutano ya hadhara hata kama ni kwa ajili ya kuongeza wanachama kama wanavyodai wengine naamini kwa sasa mitando ya kijamii ina nguvu kuliko kitu chochote nchini amesema cheyo
rusizi rais wa burundi pierre nkurunziza anataka kikao hicho kiahirishwe kwa wiki mbili zaidi akisema kwamba burundi haijajitayarisha kushiriki mkutano
anamrithi raul castro mwenye umri wa miaka ambaye ameachia madaraka baada ya kutumikia wadhifa wa urais kwa miaka 
kaka yake raul castro fidel alitumikia nafasi ya uwaziri mkuu na urais baada ya mapinduzi ya mwaka mpaka alipokuwa mgonjwa mwaka 
mwandishi wa idhaa ya kiswahili anaripoti kuwa mashamba hayo yamefunikwa na udongo na mazao kama vile miwa nyanya viazi na takriban kila kitu kilichokuwa shambani kimetoweka
hii ni mara ya pili kikundi hicho kimelenga ofisi za makao makuu ya wilaya mogadishu mwezi wa septemba
disemba mwaka jana mtulia alitangaza kujiuzulu nafasi hiyo ya ubunge na kufuatiwa na dkt mollel desemba 
hakimu mashauri alisema januari mwakani atakuwa na kazi nyingine hivyo aliahirisha kesi hiyo hadi januari mwakani
ndege hiyo ilikuwa inaelekea mji wa pangkal pinang nchini indonesia
mazungumzo yalipoanza huko poland maelfu ya watu walijitokeza katika mji mkuu wa ubelgiji wa brussels kuandamana kuzitaka nchi za dunia kuchukua hatua za dhati za kupunguza kuongezeka kwa joto dunianiu na kuloinda mazingira
watu wasiopungua waliripotiwa kufariki dunia kufikia ijumaa huku wengine zaidi ya wakiokolewa baada ya kivuko cha mv nyerere kuzama katika ziwa victoria siku ya alhamisi
hata hivyo mmiliki huyo wa facebook hakufafanua ni makosa gani facebook ilifanya lakini aliahidi kupitia apps zote na kuzihakiki kikamilifu iwapo zimehusika na vitendo vya jinai
kampuni ya nasa mkuu wa mfumo wa benki ya kiislam amesema japokuwa kuna wasiwasi juu ya iran kuendelea kutengeneza makombora ya balistika na harakati nyingine wanazofanya mashariki ya kati masuala hayo yanafaa kushughulikiwa kama mambo ya kando
 pamoja na kuwa baadhi ya maseneta wanatambua facebook inahitaji kuwa na mfumo wa kibiashara unaoingiza kipato kwa kutumia taarifa za watu binafsi kwa ajili ya kuwavutia watangazaji
wanajeshi hao wameanza shughuli ya kuondoa silaha katika vituo vya ulinzi mpakani katika sehemu isiyo na shughuli za kijeshi
maafisa wa dharura wameweka onyo la watu kutokaribia eneo la mlima huo wa anak krakatau ambao unaonekana utaripuka tena wakati wowote
chama cha act wazalendo kimemtaka waziri wa mambo ya ndani mwigulu nchemba awajibike kwa kujiuzulu wadhifa wake kwa sababu ameshindwa kukomesha mfululizo wa mauaji ya watu wasio na hatia
bwana bemba hawezi kuwajibishwa kwa uhalifu ulioendeshwa na wanajeshi wa mlc wakati wa operesheni huko jamhuri ya afrika ya kati amesema alipokuwa akisoma maamuzi ya jopo la majaji watano wa rufaa
ajali hiyo ni ya kwanza kuhusisha ndege ya boeing max ambayo imeuzwa sana kote duniani kutokana na injini yake kutumia kiwango kidogo cha mafuta
bobi wine ni mwanasiasa wa kambi ya upinzani nchini uganda
bunge la eu pia linataka maafisa wa usalama wanao wapiga waandishi wa habari kukamatwa na kushtakiwa nchini uganda
mara tu baada ya ndege hiyo kutua majira ya saa kumi na dakika arubaini jioni wananchi walivamia kiwanja cha ndege bila kujali katazo la kuvuka kuingia uwanjani
afisa mmoja alipata majeraha madogo katika mlipuko wa mapema jumatano katika barabara kuu na afisa mwengine alipiga bunduki kuelekea eneo la mlipuko huo
ni mara ya tatu katika wiki kadhaa waandamanji wamejitokeza kuonyesha kero yao na kushinikiza kukoma kwa ongezeko la kodi hasa katika bidhaa za petroli na kutaka kiongozi wa nchi hiyo emmanuel macron kusikiliza kero zao kwa kuandamana mitaani
kwa mujibu wa habari hizo za mtandao kamera za usalama za cctv za chuo hicho zilionesha baraka na mwanafunzi mwenzake wakikimbia kujiokoa wakati wanaume wawili kwenye teksi wakiwaandama
kufunguliwa mashtaka dhidi ya bijan kian m marekani mwenye miaka na ekim alptekin raia wa uturuki mwenye miaka kuliwekwa bayana jumatatu mahakamani kwenye mji wa alexandria katika jimbo la virginia nje kidogo na washington
hakuna maelezo zaidi yaliyotolewa kuhusu sababu ya kujiuzulu kwa muigai
racheal omamo ulinzi mapema mwezi huu ahmed na rais wa eritrea isaias afwerki walisaini makubaliano ya amani ya kihistoria ambayo yalimaliza moja ya migogoro sugu ya muda mrefu
tawi la afghan linalo fungamana na kikundi cha magaidi cha mashariki ya kati kinachojulikana kama isk p kimedai kuhusika na takriban mashambulizi yote ya hivi karibuni dhidi ya maeneo ya ibada ya mashia na mikusanyiko mbalimbali afghanistan
maafisa wa uwokzi na wazima moto wanasema hawana hakika lini wataweza kudhibiti mioto hiyo yote kwa hivi sasa
uhuru ambao tumepewa na katiba yetu hauwezi kutumiwa vibya na mtu yoyote kutoka upande wowote
hakuna nafasi yoyote ya uongozi ambayo tunashikilia itaweza hivi sasa kuingilia mihimili mingine ya serikali mugambi alisema
rais wa marekani donald trump amesema jumamosi kuwa alikuwa amewaamrisha wawakilishi wake wasisaini makubaliano yaliyofikiwa na viongozi saba wa mataifa ya g yenye uchumi mkubwa duniani nchini canada akinukuu matamshi yaliyotolewa na waziri mkuu wa canada justin trudeau baada ya kuondoka
ziara za viongozi zilizofululiza mjini washington zimetafsiriwa na wengi kama ni juhudi za viongozi hao za pamoja kumshawishi rais trump kutotupilia mbali makubaliano ya nyuklia ya iran na kuondoa ushuru wa kudumu kwa vyuma na aluminium kwa nchi wanachama wa umoja wa ulaya
rais trump aliandika ujumbe kwenye twitter unaosomeka jenerali jim mattis atastaafu mwishoni mwa februari huku kukiwa na tofauti ya mitazamo baada ya kuhudumu kwenye utawala wangu kama waziri wa ulinzi kwa miaka miwili iliyopita
katika kipindi cha uongozi wake kuna mafanikio mazuri yamefikiwa hususan heshima katika ununuaji wa vifaa vipya vya mapigano
rais trump aliandika maneno mengi na kisha alimaliza kwa kuandika namshukuru jim kwa utoaji wake huduma kwenye wadhifa huo
kyagulanyi mwanamuziki mashuhuri ametunga nyimbo kadhaa ambazo zimekuwa zikikosoa serikali ya museveni na kumpatia msanii huyo wafuasi wengi
waziri wa ulinzi msemaji wa rais wa korea kusini kim eui kyeom alisema kuwa dadake kim jong un aidha aliongeza kwamba rais moon anakaribishwa kutembea pyongyang wakati wowote akiwa tayari
rais magufuli alisema hayo katika kongamano la kujadili hali ya siasa na uchumi wa nchi lililojumuisha maprofesa na viongozi kutoka katika sekta mbalimbali za serikali na jeshi alhamisi katika chuo kikuu cha dar es salaam udsm
mtakuwa mmesikia jinsi ambavyo sasa wanafika mahali hata bila aibu wanasema sisi tuvumilie ushoga mnakubali mnakubali niende kuomba hela ya nchi halafu kuchekelea ushoga hata mbuzi hawafanyi kwetu sisi kama serikali hili si jambo jipya
huu ni muendelezo wa sera ya mabadiliko ya utawala
kwetu sisi hili si suala amewaambia wana habari mwishoni mwa mwezi mei mjini juba
wanawake afrika mashariki waendelea kuleta mabadiko wafanyakazi wa afya zaidi ya elfu moja na mia sita pamoja na watu waliokuwa na mawasaliano na wagonjwa wa ebola walipewa chanjo dhidi ya ebola iliolipuka mapema mwezi agosti kaskazini magharibi mwa drc
mwaka mmoja baada ya kupotea kwa mwandishi wa habari wa kujitegemea azory gwanda nchini tanzania kamati inayotetea waandishi wa habari cpj imerudia wito wake kwa serikali ya tanzania kufanya uchunguzi wa kuaminika ifahamike kilichomtokea
trump alijitoa kufanya mkutano na kim kama ilivyokuwa imepangwa alhamisi asubuhi akilaumu matamko yaliyotolewa na pyongyang hivi karibuni yakitishia kutoshiriki katika mkutano huo kwa kile waliocho kiona ni kauli za mashambulizi ziliotolewa na maafisa wa marekani amesema wanachama wao wamekuwa wakiripoti polisi lakini hakuna kitu chochote kinachofanyika
mchango wa kampuni ya explorlabs makubalianao kadhaa ya kibiashara ilitiwa saini wakati wa hafla hiyo
trump aliongeza kwa hiyo ni lazima niseme ni kitu cha kusikitisha sana wakati ujerumani inafanya makubaliano ya kiwango kikubwa cha mafuta na gesi na russia ambapo mlitakiwa kujiepusha dhidi ya russia
ujerumani inafanya malipo ya mabilioni na mabilioni ya dola kwa mwaka kwa russia
kwa hiyo tunailinda ujerumani tunailinda ufaransa tunazilinda nchi zote hizi na baada ya hilo nchi kati hizi zinakwenda na kusaini makubaliano ya pomba la mafuta na russia ambapo wanalipa mabilioni ya dola katika mifuko ya russia
lakini ujerumani inadhibitiwa kikamilifu na russia kwa sababu walikuwa wanapata kati ya asilimia mpaka za nishati yao kutoka russia na bomba la mafuta jipya
guterres alikuwa akizungumza wakati wa ufunguzi wa kikao cha marais na vingozi wa serikali wanachama wa umoja wa afrika mjini addis ababa ethiopia
maelfu ya watu wameuwawa tangu vilipoanza vita vya wenyewe kwa wenyewe vya sudan kusini mwaka chini ya miaka miwili baada ya nchi hiyo kujipatia uhuru wake kutoka sudan
mzozo huo pia umewalazimisha watu milioni tatu kukimbia nyumba zao
wakenya wanaelezea matumaini makubwa ya nchi yao wakati taifa hilo lilipoadhimisha miaka ya uhuru huku rais wa taifa hilo la afrika mashariki uhuru kenyatta akizitaka idara kuu za serikali kuziba mianya ya kunawiri kwa ufisadi
kenyatta alieleza kujitolea kupambana na jinamizi hilo kwa mara nyingine baada ya serikali yake kuweka maafikiano na serikali ya jersey kurejesha nchini humo fedha zinazofungamana na ufisadi
wakati majeshi ya myanmar yakifanya mashambulizi hayo dhidi ya wanamgambo wa rohingya yanayo daiwa na vikundi vya haki za binadamu kupitiliza mipaka na watu zaidi ya wa jamii ya rohingya walikimbilia nchi jirani ya bangladesh kutafuta hifadhi baada ya makazi yao na ardhi zoa kuharibiwa kwa kuchomwa moto
barua hiyo inaeleza pia wakati wote huo wako kizuizini maafisa hao waliweza kuingia kwenye akaunti yake quintal binafsi ya twitter na kutuma ujumbe wa uongo wakidai kuwa timu hiyo ya cpj ilikuwa imeachiwa
ripoti hiyo inahimiza mataifa kutoa huduma za afya kwa wote pamoja na huduma za uzazi ikiwa ni pamoja na njia mpya za uzazi wa mpango na kuhakikisha elimu bora zaidi inapatikana
inasisitiza kuhamasisha mabadiliko katika tabia ya wanaume kuelekea haki za wanawake kuchagua idadi wakati na mpangilio wa kupata watoto
serikali ya malawi yawastusha wanawake watakiwa wakapige kura nikki haley balozi wa marekani huko un ameita maandamano hayo ina onyesha dhahiri ushujaa wa wananchi ambao wamechoshwa na ukandamizaji wa serikali yao na wako tayari kuweka maisha yao hatarini kwa kuandamana
waziri wa teknolojia vyanzo vya habari vimefafanua jumapili kuwa sugu na masonga walinyimwa dhamana kwa muda wote huo na mahakama hiyo kutokana na hoja za upande wa jamhuri ukidai kuwa wanahofia usalama wao na kuwa shauri lake litasikilizwa kwa haraka na kuisha haraka
muhunzi amedai kuwa kitendo cha kuapa kimefanyika kinyume na kanuni za uchaguzi zinazoagiza wakala kuapa na kuondoka na kiapo chake
iwapo wabunge wa kenya wanania ya kupambana na ufisadi jaribio la kuwatishia waandishi kwa ajili ya kuwanyamazisha ni lazima liachwe mara moja amesema mwakilishi wa cpj kusini mwa jangwa la sahara afrika muthoki mumo
pia wamewataka mkuu wa jeshi la polisi igp simon sirro na kamanda wa polisi kanda maalumu ya dar es salaam lazaro mambosasa nao wajiuzulu kwa kushindwa kutekeleza majukumu yao ikiwamo kulinda usalama wa raia na mali zao
mwenyekiti wa chadema freeman mbowe ametuma ujumbe wa sikukuu ya pasaka akiwahakikishia wananchi kuwa tuko imara na wala msiwe na huzuni
picha ambazo zimepigwa zimebainisha kuwa kuna matatizo makubwa ya usafi wa vyoo kwenye wilaya hizo
wachambuzi wa kisiasa wanasema kuwa iwapo pendekezo hilo litapitishwa rais xi jinping ambaye sasa ana umri wa miaka ataendelea kuongoza taifa hilo baada ya muda kumalizika
ni sawa kwangu kushirikiana katika nchi hii na watu wengine kutoka duniani kote kessler amesema akiongoea kutoka katika jukwaa kabla ya mkutano huo kuanza rasmi lakini iwapo unawaleta watu wengi mno mara moja inakuwa siyo nchi ile tunayoijua na hili ndilo wanalofanya na ndio sababu wazungu wengi wanapata uchungu
rais yoweri museveni mwezi mei alisema kuwa mitandao ya jamii hutumika zaidi kwa udaku
uchunguzi wa wizara ya mambo ya nje watoto wanne wa kwanza waliokolewa na wazamiaji jumapili ambao walichukuliwa wa usafiri wa anga kupelekwa kwenye hospitali ya chiang rai na watano alitolewa kutoka katika pango siku ya jumatatu na anatarajiwa kuungana nao baada ya matibabu ya mwanzoni katika hospitali iliyoko karibu na mapango ya tham luang caves
waziri wa mambo ya ndani pascal barandagiye alitangaza masharti hayo katika mkutano na waakilishi wa mashirika ya kimataifa yasiyo ya kiserikali jumanne
mlipuko wa ugonjwa huo ulianza katika kijiji kilichoko kaskazini magharibi mwa drc katika eneo lilioko nje kabisa linaloitwa bikoro
nimemuambia kuwa jana nilizungumza na rais kagame na sasa nimeongoea na nkurunziza tumekubaliana kujifunza uwezekano wa kuanzisha tume ya mazungumzo na kwamba unchr itaunga mkono chombo hicho ambacho kitarahisisha mazungumzo yanayohusiana na wakimbizi walioomba hifadhi nchini rwanda munafahamu kuwa chombo kama hicho kiko upande wa tanzania nadhani ni muhimu kutafuta ufumbuzi wa matatizo ya wakimbizi kupitia mazungumzo
mazishi yake yalihudhuriwa na takriban watu akiwemo rais donald trump makamu wa rais mike pence wake zao familia ya mhubiri huyo na marafiki wa karibu
hata hivyo wademokrat wamesema watakiwajibisha chama cha republikan kuheshimu ahadi zake kwa kuendelea kuweka vipengele vinavyohitajika sana katika sheria hiyo kama vile kuwahakikishia watu wenye magonjwa wanaohitaji tiba wataweza kuendelea kupata matibabu hayo
miezi mitano iliyopita rais wa iraq saddam hussein alianza vita vya kikatili dhidi ya kuwait
hivi leo tumejiunga katika mapambano alisema rais wa george h
bush
seneta richard durbin mdemokrati alimuuliza zuckerberg je uko radhi kutuambia jina la hoteli uliofikia jana usiku um uh hapana alijibu zuckerberg
milipuko hiyo ilitokea jumamosi muda mfupi baada ya waziri mkuu wa ethiopia abiy ahmed na rais wa zimbabwe emmerson mnangagwa kuhutubia mikutano ya kisiasa mijini addis ababa na bulawayo mtawalia
kulingana na taarifa ya serikali ifuatayo ndio idadi ya wafungwa walisamehewa kulingana na wilaya wanakotoka kitu hicho kilicho kuwa katika bahasha kiliondoshwa kutoka katika eneo hilo kwa salama katika gari maalum na kikosi cha kutegua mabomu cha idara ya polisi ya mji huo
katika kikao na waandishi wa habari viongozi hao wawili wameeleza kwamba wanashirikiana katika kuendeleza agenda ya maendeleo na usalama katika nchi za maziwa makuu
baraza la seneti la marekani imepanga kupiga kura juu ya hatua ya kusitisha misaada ya marekani kwa jeshi la saudi arabia kutokana na kujihusisha kijeshi katika mgogoro wa yemen
akitoa hotuba yake ya kila mwaka mbele ya baraza kuu la ushauri shuraa hii jumatatu mfalme salman alipongeza mfumo wa sharia ulioko nchini mwake
alikamatwa baada ya kurejea nchini kutoka uholanzi alipokuwa uhamishoni kwa miaka na kugombea kiti cha urais katika uchaguzi wa mwaka 
malecela alikuwa akitoa tathmini yake kuhusu kutekwa kwa mfanyabiashara maarufu nchini afrika na duniani mohammed dewji maarufu pia kwa jina la mo na matukio mengine kadhaa ya namna hiyo yaliyo kwisha tokea nchini tanzania
sitarajii kitu chochote kutoka kwa donald trump bali vitu vibaya
hili unafahamu ni sehemu ya yale ambayo wanayafanya dhidi ya wapalestina hatua nyingine kitu kingine ambacho kitawaumiza wapalestina
mkuu wa masuala ya sera za kigeni wa umoja wa ulaya eu amesema kuwa makubaliano ya kimataifa juu ya programu ya nyuklia ya iran yana tija
sheria hizo zinataka makampuni kueleza wazi jinsi wanavyokusanya na kutumia taarifa hizo
matokeo yake kampuni zinaondoa misamiati wakati wakizifanyia marekebisho sera zinazosimamia faragha za watu
huku serikali ya kenya kwa mara nyingine ikionekana kuandamwa na zimwi la ufisadi hususan kwenye taasisi ya taifa ya huduma kwa vijana nys ambako takriban shilingi bilioni tisa zimeripotiwa kufujwa waziri wa masuala ya umma vijana na jinsia margaret kobia jumatatu aliwapa likizo ya lazima maafisa kadhaa wa shirika hilo
wagonjwa watano wapya wamethibitishwa kulingana na wizara ya afya ya congo na kufanya idadi ya wagonjwa kufikia 
inakisiwa kuwa watu wamefariki mpaka sasa kutoka na ugonjwa huo mapendekezo ambayo yamekataliwa na kenyatta yalipendekeza ushuru wa asilia kusogezwa mbele kwa miaka miwili zaidi na kuanza kutumika mwaka 
mwelekezi bora zaidi wa filamu katika mwaka wa ni guillermo dol toro aliyeelekeza filamu kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini tanzania rais amesema vibali hivyo vinaonyesha majaji hao na familia zao wanasafiri kwa ajili ya likizo
pia tumeshutshwa sana kwa taarifa kuwa waandishi waliokuwa wamekutana na timu yetu wamekuwa wakikabiliwa na shinikizo kubwa na vitisho
tunakuhimiza kuhakikisha kuwa waandishi wa tanzania hawalengwi kwa sababu ya kazi yao imeongeza
sera ya fayulu inayapa kipaumbele mambo sita nyeti utawala bora mshikamano wa kitaifa maendeleo ya kudumu haki sawa kwa raia wote wa congo uhuru wa kujieleza na uhuru wa kupata uraia unapotimiza masharti
wakati kampeni za kura ya maoni itakayofanyika tareh mei zikiendelea vyama vya upinzani nchini humo vimelalamikia hatua hiyo na kudai kuwa ni kinyume cha katiba
mashirika matatu ya umoja wa mataifa shirika la chakula duniani wfp shirika la kuhudumia watoto katika umoja wa mataifa unicef na shirika la chakula na kilimo fao yalikadiria mwezi januari kwamba watu milioni 
 huko kasai wanakabiliwa na hali mbaya ya upungufu wa chakula
ninaona katika mazungumzo mara nyingi mikakati na mbinu za kikundi cha wahouthi wamekuwa wakitumia mfululizo njia mbali mbali za mazungumzo yanayo fanyika kimataifa wanafuata mbinu ambazo tumezizoea kutokana na uzoefu wetu wa kufanya mazungumzo na iran kwani siku zote wamekuwa wakifuata utaratibu ambao unafanya mazungumzo kuwa ni magumu tueller amesema
tumepewa taarifa mgonjwa huyu alikuwa hayuko tena katika himaya ya wafuatiliaji baada ya kuhamia eneo la kasenyi amesema dkt charles olaro katika tamko lake
wasanii nchini kenya wakiwemo wanamziki maarufu sauti sol nao wamepanga maandamano makubwa katika jiji la nairobi wakitaka bobi wine kuachiliwa huru
baada ya mzozo wa uchaguzi uliogubikwa na dosari uhuru kenyatta aliapishwa kuongoza awamu ya pili kama rais mwezi novemba
odinga ambaye aliyakataa matokeo ya uchaguzi aliandaa sherehe za kuapishwa kwake akikaidi amri ya serikali ambayo ilisema hicho kitakuwa ni kitendo cha uhaini
amesema leseni zilizofutwa na wamiliki wake wanatakiwa kuomba tena na zinazihusu kampuni 
pia leseni hizo zinajumuisha migodi ya kati na mikubwa
alipoulizwa na mwandishi iwapo kutolewa kwa waraka huu kunaashiria kuwa upo uwezekano mkubwa wa naibu mwanasheria mkuu rod rosenstein kufukuzwa kazi trump amejibu tafuta hilo mwenyewe
nchi ambazo zinadai kuwa na haki eneo la bahari ambapo meli zinafanya safari zake wakati ndege za washington zikiendelea kuzuia harakati zozote za kuongeza shughuli za baharini zinazo fanywa na china ambaye ana pinga uwepo marekani katika eneo hilo
makuei amesema jumuiya ya kimataifa ni vyema ilenge katika kuleta amani endelevu kwa sudan kusini kwa kuhamasisha maridhiano kuponya na kuishi pamoja kwa amani na kufikiria kuhsu uwajibikiaji hapo baadaye
viongozi wa upinzani kenya ni nchi yenye vyombo vya habari vinavyoripoti zaidi ya ikiwemo cnn
lakini ni vyombo vitatu tu vilivyo fungiwa na hili lilikuwa baada ya mjadala mrefu na vyombo hivyo kabla ya kufikia uamuzi wa kuvifungia na sote tulikubaliana na watu wa sheria kwamba kile walichokuwa wanataka kukipeperusha kinapelekea kosa la uhaini amesema uhuru
serikali ya kenya imetoa tahadhari jumatatu juu ya uwezekano wa kuwepo mlipuko wa homa hatari ya rift valley inayouwa mifugo wakati mvua zikiendelea kunyesha kwa wingi
trump amesema kuwa yuko tayari anania na anauwezo wa kufikia makubaliano ya kuwahami wahamiaji vijana wasiondolewe nchini marekani chini ya programu ya daca ambao miaka kadhaa iliyopita waliletwa na wazazi wao kinyume cha sheria nchini
serikali ya jamhuri ya muungano wa tanzania ingependa kufafanua kwamba hayo ni mawazo yake na sio msimamo wa serikali limesema tamko hilo
nalo gazeti la mwananchi nchini tanzania limeripoti kuwa mkuu wa idara ya sheria tsnp deogratias mahinyila amesema taasisi yao kupitia wanasheria wao na wanasheria mbalimbali watawasaidia walezi na wazazi wa mwanafunzi huyo kufungua kesi ya madai mahakamani kutokana na uzembe uliofanywa na polisi ili iwe fundisho
ripoti za waandishi wa habari kutekwa nyara na watu wasiojulikana nchini uganda na kisha baadaye kupatikana gerezani baada ya siku kadhaa zimekera muungano wa waandishi na kuzua hofu kubwa miongoni mwao
lakini moja ya suluhu ya tatizo hilo ni kusainiwa kwa makubaliano haya ambayo yatatoa nafasi kwa wawekezaji wa kiafrika kuwekeza kwenye nchi yoyote bila kipingamizi
shtaka la pili njama ya udanganyifu wa fedha kupitia mitandaoni katibu mkuu wa uasu constantine wasonga amesema walikuwa hawajapinga agizo la waziri wa fedha ukur yattani la kutoa fursa ya kuwepo mazungumzo kufikia suluhu
kwa mujibu wa ripoti za afya zilizo thibitishwa sio chini ya wanawake wanalazwa hospitali nchini tanzania wakiwa wanasumbuliwa na athari za kutumia kope na makucha bandia na kujichubuwa
kwa rais mstaafu wa marekani barack obama inaweza ikawa ni fursa nyingine ya kukutana na wanachama wenzake
trump and obama face off in midterm battle kiongozi huyo wa marekani alizungumza wakati seneta mrepublican john mccain wa jimbo la arizona na seneta mdemocrat chris coons wa jimbo la delaware walipotoa pendekezo la kuwapatia kibali halali wahusika wa daca mpango ulioanzishwa na utawala uliopita wa rais barack obama ambao rais trump alikata kuongeza muda wa mpango huo utakao malizika mwezi ujao
waziri wa mambo ya nje wa marekani rex tillerson anatarajiwa kufanya ziara ya siku nane barani afrika kuanzia jumanne wiki ijayo
hii itakuwa ziara yake ya kwanza kwenye bara hilo kama waziri
kinana aliwasilisha barua ya kujiuzulu nafasi hiyo lakini kiongozi huyo wa nchi aliikataa akimwomba amsaidie kwa sababu ya uzoefu wake
waziri wa maji diane ambaye pia ni mfanyabiashara na mwanaharakati wa haki za binadamu akiwa ni mgombea pekee wa kike aliondolewa katika mbio hizo na tume ya uchaguzi ya rwanda kwa madai ya kutokamilisha idadi ya wadhamini waliohitajika na baadhi ya wale aliowaorodhesha tayari walishafariki
musanze said sadek wa chuo kikuu cha american university cairo kuna ukosoaji mkubwa juu ya rais maafisa wa serikali hivi leo ambao ilikuwa haiwezekani kukosoa kwa mfano miaka au iliopita chini ya utawala wa rais wa zamani gamal abdel nasser
kwa hivyo misri inapiga hatua lakini usiilinganishe na kile kilichotokea katika nchi ambazo zilipitia katika vita vya wenyewe kwa wenyewe na karne kadhaa kujenga demokrasia zao
amesema viongozi wa dini wanapaswa kuwa kiunganishi cha wananchi na viongozi wa vyama vya siasa na si kufanya kinyume cha hilo
iran imesema sababu zilizoelezewa juu ya mashambulizi la roketi yaliofanywa na israel dhidi ya syria siyo za kweli na zina ajenda ya siri
uchaguzi wa bunge umepangwa kufanyika novemba na netanyahu yuko katika awamu ya pili ya uongozi wake
marekani imewawekea vikwazo maafisa watatu waandamizi wa korea kaskazini kwa kile inachosema ni kuendelea kwa utawala katika ukiukaji mkubwa wa haki za binadamu na udhibiti
uharibifu huo kwa sehemu kubwa ulitokea katika mji wa palu ambako nyumba kadhaa zilifunikwa wakati tetemeko la ardhi lenye ukubwa wa 
 lilipotokea na kubadilisha eneo lenye unyevunyevu kuwa ni mto wenye matope
kati ya nyakati ambpo alishikilia msimamo wake pasina kujali chama ni wakati aliporejea kwenye seneti kupiga kura muhimu mwaka jana ambayo ilinuia kubadilisha hatma ya mswada ulioungwa mkono na rais trump kutaka kuibailisha kabisa sheria ya bima ya afya maarufu kama obamacare
nelson chamisa wa mdc akizungumza na wafuasi wake kwenye kampeni miaka miwili baadaye mwenyekiti wa kamisheni ya umoja wa afrika moussa faki mahamat ametoa taswira ya jinsi mataifa hayo ya kiafrika yanavyoendelea kuchangia kiasi hicho cha mapato kama ilivyokubaliwa na wakuu wa nchi hizo
nimefurahi kusikia kuwa hivi karibuni tutapata idadi kubwa ya watalii kutoka china alisema
amesema walinzi wa pwani ya libya walikamata jumatatu boti iliyokuwa inaelekea ulaya ikiwa na abiria 
kwa upande wake may ameahidi kushirikiana na kenya kutokomeza mtandao wa mafisadi
benki zilizopewa muda wa miezi sita kukidhi matwaka ya kisheria ni benki ya chama cha ushirika kilimanjaro benki ya wanawake twb na tandahimba community bank
upimaji damu ulionyesha kuwepo saratani kwa asilimia ya kesi na asilimia tu ilikuwa ni majibu ambayo hayakuwa sahihi kutoka katika kundi la watu ambao walikuwa na afya nzuri
hata hivyo zuma amekanusha tuhuma zote amesema abrahams
hotuba hiyo ya kila mwaka inayotolewa na marais wa marekani kwa mabunge ya marekani huwa inajikita zaidi katika masuala ya kitaifa
hotuba ya trump haitokuwa tofauti
pia itakuwa ni muhimu kwa wasikilizaji ulimwenguni kote kwa kuwa atazungumzia usalama wa taifa biashara na uhamiaji
polisi imelaumiwa vibaya sana kwa sababu ilihusika katika kesi za ukatili kati ya ikiwa ni sawa na asilimia anaeleza robert ssempala wa mtandao wa kusimamia haki za binadamu za waandishi wa habari nchini uganda
odinga amepinga matokeo ya uchaguzi wa marudio wa oktoba ambao aliususia
rais aliyepo mamlakani uhuru kenyatta altiangazwa mshindi
museveni aliandika kwamba mama yake alimwambia kwamba alizaliwa miezi mitatu kabla ya chanjo ya ng ombe wengi na wakati masikio ya ng ombe hao yalikuwa yanawekwa alama maalum za utambuzi na kwamba mlinzi wa siku nyingi aliyeshiriki zoezi la kutoa chanjo kwa ng ombe hao alimsaidia kudhinitisha kwamba alizaliwa mwaka 
kabla ya brando kuingiza siasa katika hotuba yake washindi wengi wa tuzo hiyo walijiepusha na hotuba zenye siasa hata kama masuala hayo yalifungamana na filamu yenyewe
serikali ya rashia imetangaza kuwafukuza wanadiplomasia wa uingereza na imetishia kuchukua hatua zaidi ikilipiza kisasi katika mgogoro unaoendelea kukua wa kidiplomasia kufuatia shambulizi la sumu lililofanywa dhidi ya jasusi wa zamani wa urusi nchini uingereza
wawakilishi wa serikali ya yemen na wale wa waasi wa houthi pande mbili ambazo zimekuwa katika vita nchini humo wamelaumiana vikali katika kikao cha kwanza cha mazungumzo ya kutafuta amani ambayo marekani imeeleza ni magumu lakini muhimu sana
kuongezeka wasiwasi tanzania kabemba ameeleza kuwa ubabaishaji uliopo ni kwa kabila kuuonyesha ulimwengu kuwa tuko tayari kufanya uchaguzi nimeandaa uchaguzi wananchi wa congo wametoa pesa na tume huru ya uchaguzi imeundwa kwamba hili limefanyika kwamba hili limefanyika kwamba hili limefanyika
kwa sababu katiba inasema lazima niendelee kuwa madarakani mpaka pale rais mpya atakapo apishwa hivyo nitaendelea kuwa madarakani
huo ndio mkakati
mkuu wa idara ya umoja wa mataifa inayohusika na uhamiaji william lacy swing ameiomba mamlaka nchini libya kuwatia ndani wahamiaji wanaokamatwa baharini na walinzi wa pwani wakati wakijaribu kuvuka bahari ya mediterranean kwenda ulaya geoffrey thomas mhariri wa tovuti inayofanya tathmini ya mashirika ya ndege yenye makao yake airlineratings
com website ameiambia voa kuwa huu ni mgogoro wa kisiasa akielezea juu ya hisia kali zilizotolewa na marekani
duru za habari za kuaminika nchini morocco zinasema kuwa rais azali alipelekwa hospitali kutoka uwanja wa ndege akiwa hajihisi vizuri na hakuna taarifa juu ya hali yake iliyotolewa rasmi na maafisa wa comoro au moroco
dawud alitoa mafunzo kwa wanakikundi wapya wa aqim ili kufanya mashambulizi mbalimbali katika eneo hilo
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dcmkurugenzi mtendaji wa facebook mark zuckerberg ametoa maelezo katika bunge la marekani congress kwa mara ya kwanza jumanne akijibu wasiwasi ulioelezwa na wabunge juu ya kushindwa kwa mtandao wa jamii maarufu kulinda taarifa zao
dhlakama alishindwa katika kila uchaguzi wa urais alioshiriki tangu mwaka na alikuwa anajitayarisha kugombania kiti cha urais kwa mara nyingine dhidi ya rais nyusi
aidha profesa baregu alipendekeza njia tatu za kuendeleza mchakato wa katiba mpya kwa kuwa hali iliyopo lazima kuwepo na njia ya kuishawishi serikali
wataalamu hao wanasema serikali inatakiwa kuendesha zoezi hili kulingana na viwango vya kimataifa vya haki za binadamu kama inavyopendekezwa na kamati za kiuchumi kijamii na kitamaduni
kwa upande wake rais xi wa china alitoa wito kwa viongozi wa asia kuchukuwa juhudi za pamoja ili kuimarisha ustawi na uchumi wa kikanda
marekani iliondoa vikwazo vya kiuchumi dhidi ya sudan mwezi oktoba lakini sarafu ya sudan imepoteza thamani yake kwa kiwango kikubwa
hatua za kuzuia kuenea maradhi hayo zimechukuliwa ili kudhibiti ugonjwa huo na shughuli za ufuatiliaji zinaendelea ikiwemo kutembelea nyumba hadi nyumba wagonjwa wenye rufaa uchambuzi wa takwimu na vianzo vyake na hivi ninavyo zungumza timu za madaktari wanafanya kazi bega kwa bega na wizara ya afya
nembo ya huawei technologies rais donald trumpo alihudhuria moja ya hafla za maadhimisho hayo kwenye kumbukumbu iliyojengwa mjini shanksville pennsylvania karibu na eneo ambapo ndege ya abiria ya united airlane nambari ilianguka baada ya abiria wapatao na wafanyakazi wa ndege kuchukua udhibiti wakekutoka kwa watekaji waliokuwa na uhusiano na kundi la kigaidi la al qaeda
kupitia halmashauri ya mawasiliano serikali imeamrisha kuzima runinga ya mashirika ya habari ya citizen na inooro zinazomilikiwa na royal media services ntv inayomilikiwa na nation media services na ktn na ktn news zinazomilikiwa na standard media group
kwa hiyo ghafla nikapata hisia niliangalia dirishani na kumuona baba yangu akiniangalia alininyooshea kidole
nilitoka dukani na akasema pole pole nenda nyumbani
raphel tuju waziri bila wizara kwa sasa ilhan omar aliweka historia mwaka alipoingia katika baraza la wawakilishi la jimbo la minnesota na kuwa mmarekani msomali wa kwanza kuwa mbunge katika jimbo hilo ambalo lina idadi kubwa ya jamii wa wamarekani wasomali
fred matiang i uchaguzi huu wa katikati ya awamu unafanyika wakati marekani iko katika mgawanyiko mkubwa wa kisiasa
wachambuzi wanasema kuwa wanasiasa wanatakiwa kuleta umoja na kueneza ujumbe wa kuunganisha watu
kampeni zinaendelea nchini cameroon kwa matayarisho ya uchaguzi wa urais octoba wanasiasa wawili wa upinzani wakiahidi kumuondoa rais paul biya madarakani
mzozo wa burundi ulilipuka mwezi april mwaka baada ya rais pierre nkurunziza ambaye anaiongoza burundi tangu mwaka kuchukuwa hatua ya kuwania muhula wa tatu hatua iliotajwa na wapinzani wake kwamba inakiuka katiba ya nchi
salem kwa hiyo ulifanyiwa upasuaji november siyo mpigaji kura mmoja aliyehojiwa amesema amefurahi atapiga kura na ni lazima nipige kura nimekua kimya hadi sasa nitaweza kueleza maoni yangu kwa kupiga kura na tunataka mabadiliko
mataifa yanaendelea na kasi kubwa ya kutenga kiasi hicho kulingana na kiwango kilichokuliwa
hii ina maana ndani ya muda wa miaka miwili tunakaribia kufikiwa kiwango cha msingi kinachotakiwa amesema
tarehe juni mwaka jana mama mmoja anaitwa ziada salum wa kitongoji cha maparani kibiti alichukuliwa na jeshi la polisi saa sita mchana na leo ni miezi mama huyo hajaonekana yupo wapi zitto alihoji
seneta mccain alipinga mswada huo na kusambaratisha juhudi za rais trump
hadi wakati wa kifo cha mccain trump alikuwa akimlaumu kwa kufeli kwa mswada huo ambao ulikuwa moja ya nyenzo muhimu wakati wa kampeni za urais za mwaka wa 
dr
nickolas papadopoulos anasema upimaji unaweza kugundua aina nane ya saratani zinazojulikana sana na pia ni upimaji wa kipekee katika uwezo wa kutambua sehemu ambayo saratani ipo
nchini tanzania asilimia ya raia wako hatarini huku kenya ikiwa na aslimia ya idadi ya watu walioko hatarini kupata malaria
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dc
wanakijiji na ndugu zao upande wa mashariki wa afghanistan jumamosi walichimba kaburi mmoja na kuwazika waathiriwa waliouwawa ijumaa katika shambulizi la kujitoa muhanga kwa bunduki na bomu katika msikiti wa mashia
maelfu ya wananchi wa jordan walijitokeza mitaani wakidai serikali iachilie mbali mageuzi ya kiuchumi yasiokubalika na wengi yanayotokana na sera za shirika la fedha duniani imf ambayo yameharibu hali za maisha ya watu
amekiri kuwa demokrasia nchini tanzania ina mapungufu tangu kuanzishwa mfumo wa vyama vingi hivyo aliwataka viongozi wa vyama vya upinzani kuacha kususia uchaguzi kwani siyo suluhisho la kudai demokrasia kwani ni hatua hasi inayopelekea ccm kuendelea kutawala nchini
rais wa marekani donald trump anatishia kufunga serikali kuu baadae mwaka huu kama bunge la marekani halitaidhinisha bajeti ya kutosha kwa ajili ya usalama kwenye mpaka ikijumuisha fedha za kujenga ukuta kati ya mpaka wa marekani na mexico
mwandishi wa idhaa ya kiswahili voa ameripoti kuwa katika hotuba yake ya kukabidhi ofisi kwa mrithi wake okoth ochola kayihura amesema alhamisi anaomba radhi kwa makosa yote ambayo huenda aliyafanya wakati akiwa katika madaraka na kusisitiza kwamba anajuta sana
mara baada ya hapo ukamataji huo ulianza kutekelezwa kwa kukamatwa mbunge wa ruaraka tj kajwang na aliyejitangaza kuwa jenerali wa kikundi cha national resistance miguna miguna
kwa mujibu wa mwandishi wa voa viongozi hao wawili walikuwepa kuzungumzia tofauti zao na kusisitiza mahusiano ya karibu yaliyoko kati ya nchi hizo na urafiki wao binafsi
kurudishwa kwa manuari hiyo inaonyesha mabadiliko makubwa katika mkakati wa jeshi la marekani
jambo la msingi linalozingatiwa ni kuhama kutoka katika vita ya ugaidi mashariki ya kati na kuangalia ushindani unaozidi kupamba moto kati yake na russia na china
mahojiano ya voa na silvanus karemera wa voa rwanda vyanzo vya habari nchini uganda vimeripoti kuwa mapema jumatano msemaji wa polisi emilian kayima amewaambia waandishi wa habari mjini kampala kuwa atakapowasili uwanja wa ndege wa kimataifa entebbe alhamisi mbunge huyo atapokelewa na familia yake na atapatiwa ulinzi kutoka uwanja wa ndege mpaka nyumbani
chuo kikuu cha michigan profesa katika chuo cha john hopkins ambaye anashughulikia saratani na patholojia nickolas papadopoulos anasema
upimaji umeanzishwa ili watu wasisubiri mpaka waone dalili
jumuiya hiyo ya kimataifa kwa sauti moja imempitisha waziri wa mambo ya nje wa rwanda louise mushikiwabo kuongoza jumuia hiyo katika mkutano uliofanyika nchini armenia
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dcvyama vya siasa vya upinzani nchini tanzania vimetangaza kuwa mwaka utakuwa ni mwaka wa kudai demokrasia nchini humo na kupigania uchumi ulioanguka
katika maoni yalioandikwa katika gazeti la washington post seneta wa republikan kutoka arizona john mccain amesema kitendo cha trump kujirudia katika madai ya habari feki zinapokuja habari ambazo trump hazipendi hutumiwa na viongozi wa nchi nyingine kama ni sababu wakati wanavinyamazisha vyombo vya habari ambavyo ndio moja ya nguzo za demokrasia
tamasha hilo la maadhimisho ya miaka tangu kuzaliwa kwa rais wa kwanza mweusi huko afrika kusini nelson mandela liliandaliwa na kundi la wanaharakati la global citizen na mwanamuziki kutoka marekani beyonce knowles aliongoza waimbaji nyota wengine waliokuwepo ndani ya tamasha hilo
pia tamasha hilo lililenga kuelezea mapambano dhidi ya umaskini ukosefu wa usawa wa kijinsia na njaa ambayo nelson mandela aliyapigania
wakati wa hotuba yake iliodumu kwa dakika trump alitoa wito kwa wabunge kupitisha pendekezo lake la kubadilisha mfumo wa uhamiaji nchini na kukarabati miundo mbinu iliyoko nchini
washtakiwa hao kwa pamoja wanakabiliwa na mashtaka ikiwemo kula njama kufanya mkusanyiko wenye ghasia kuhamasisha hisia za chuki kushawishi hali ya kutoridhika uchochezi na kushawishi utendaji wa kosa la jinai kati ya februari na mwaka huko dar es salaam
mwanasiasa maarufu wa chama cha upinzani nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc moise katumbi amewasili katika mji wa kasumbalesa ulioko mpakani baada ya serikali ya kinshsa kumkatalia kuingia nchini
kiongozi wa korea kaskazini kwa upande wake amesema kuwa amekubaliana na tangazo hilo la pamoja na mikataba iliyotangulia baina ya nchi hizo mbili bila ya kufafanua au kuthibitisha matokeo ya makubaliano hayo ya kuondosha vitisho vya programu ya silaha za nyuklia za nchi hiyo taasisi zetu za usalama na ulinzi zipo kwa ajili ya kuwalinda wananchi wa marekani sio kwa ajili ya kutumika kuwalenga kikundi kimoja kwa ajili ya maslahi ya kikundi kingine
umoja wa afrika umesema unaachana na kutegemea misaada ya wahisani kwa ajili ya kuendesha mambo yake
unahitaji kuwa na teknolojia ambayo inaweza kufuatilia mabadiliko haya na utalazimika kutopitwa na matukio ili kufahamu ni kikundi gani cha wapiganaji hao wana mafugamano na kikundi kingine christopher maier mkurugenzi wa kikosi cha kuitokomeza isis ameiambia voa
maandamano ya siku ya jumatano huko amman yametokea wakati walioandaa maandamano hayo wakiitisha tena mgomo wa siku moja
jumapili ya matawi wiki hii imeadhimishwa pamoja na siku ya vijana duniani
vyanzo vya habari vimeeleza kuwa taarifa ya mkurugenzi mtendaji wa halmashauri hiyo anderson msumba ilifafanua kwamba watoto walikutwa wakisafirishwa kutoka burundi kutoka rwanda na wengine kutoka mikoa ya ngara na kigoma tanzania
wizara hiyo imeeleza kuwa vitisho hivyo vimewauwa watu wasio na hatia na kwa sadfa ya ajabu wengi wa waliouwawa walikuwa kutoka chama tawala
mfalme abdullah alimteua razzaz mmoja wa mawaziri kama waziri mkuu mpya jumanne baada ya hani mulki kujiuzulu jumatatu wakati maandamano makubwa yakifanyika kupinga kuunga mkono kwake hatua za kubana matumizi
gazeti la german daily die welt mara ya kwanza liliripoti kuwa polisi walikuwa wamefanikiwa kuzuia mpango wa shambulizi lililokuwa likiwalenga watizamaji wa mbio hizo na washiriki wa michezo hiyo kwa kutumia visu
kanisa limekuwa linapata kejeli za aina mbalimbali kutoka kwa watu hao na kuwatuhumu kuwa maskofu walifikia maamuzi ya kuandika waraka huo kutokana na sababu za kimaslahi kwa maana ya sadaka makanisani kupungua jambo ambalo si la kweli
matumizi mabaya ya madaraka rais wa marekani donald trump na makamu wake mike pence wakati wa mazishi ya mwinjilisti maarufu billy graham mjini charlotte n
march 
marais wetu watakuja wakiwa wamejiandaa kusaini makubaliano haya kwa sababu ni azimio ambalo walishaliazimia tangu mwanzo
hii ni historia ambayo sasa inakwenda kuandikwa hasa baada ya wao kuweka saini makubaliano hayo
wataionyesha dunia kuwa hii ni hatua ya mwanzo muhimu kwa bara la afrika kuelekea muungano wa kweli amesema balozi
ryan told reporters that he agreed with the assessment of another key republican lawmaker congressman trey gowdy who reviewed documents in the case and concluded that the fbi did nothing wrong
ingawa voa pia hutangaza katika mawimbi ya masafa mafupi televisheni na kupitia mtandao katika nchi hiyo hapana shaka kwamba matangazo ya redio kupitia masafa ya fm ndiyo maarufu zaidi nchini burundi alisema lansing
matokeo kamili ya uchaguzi huo yanatarajiwa kutangazwa tarehe 
wakati uchaguzi wa kila baada ya miaka miwili wa wawakilishi wa bunge la congress na theluthi moja ya baraza la seneti huwa unakosa mvuto na vuguvugu la wapiga kura kinyume na ilivyo wakati wa uchaguzi wa rais kila baada ya miaka minne uchaguzi wa katikati ya awamu unaathari kubwa katika muundo na muelekeo wa bunge la congress
baada ya watu walioibiwa kutoa taarifa polisi walichukua jukumu la kwenda kupekua katika nyumba ambayo ilisemekana ina vifaa vya wizi lakini muhusika ambaye ni mume wa mama huyo abdallah mohamed hakuwapo nyumbani vyanzo vya habari vimeripoti
tukio la jumamosi halikuwa limetabiriwa na wataalam sasa wanaonya kwamba matukio zaidi ya tsunami yanatarajiwa kutokea indonesia
waziri wa mambo ya nje wa colombia carlos holmes trujillo amesema kwamba idadi ya wakimbizi wanaotafuta hifadhi nchini colombia kutoka venezuela huenda ikaongezeka marudufu na kufikia watu milioni ifikapo mwaka iwapo hali ya mgogoro ya venezuela haitapata suluhu la haraka
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
jeshi la majini la marekani ijumaa limeimarisha uwepo rasmi wa manuari yake ya kivita nd fleet ikiimarisha ulinzi upande wa kaskazini mwa bahari ya atlantic ambapo jeshi la russia linafanya operesheni za kivita katika kasi ambayo haijawahi kushuhudiwa tangu kumalizika kwa vita baridi vya dunia
viongozi hao wawili walisema hatua hiyo itaimarisha uhusiano wa kidiplomasia baina ya mataifa hayo mawili
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire voa washington dckamati ya baraza la seneti la marekani imempa ford fursa hadi saa nne usiku ijumaa kufanya uamuzi wa kutoa ushahidi lakini mwanasheria wake saa chache kabla ya ukomo wa muda huo aliomba aongezewe siku moja pamoja na mapungufu hayo wapinzani wanaeleza kuwa mapendekezo walio yawasilisha kwa msuluhishi yanaweza kuchangia katika kutatua mgogoro wa kisiasa unaoisibu burundi
lakini mwenyekiti huyo alitoa kauli ya kuwa uchaguzi huo wa marudio ulikuwa sawa
ametupilia mbali ripoti za madai ya mawakala wa chadema katika majimbo ya ukonga na monduli zinazodai kuwa walizuiliwa kuingia katika vituo vya kupiga kura na kusema umma uyapuuze madai yao
rais trump aliwaambia waandishi wa habari huko white house kabla hajasafiri kuelekea jimbo la california tutazungumza na cia baadae na masuala mengi menginey
pia nitazungumza na waziri wa mambo ya nje mike pompeo
tathmini ya cia iliripotiwa kwanza na gazeti la the washington post siku ya ijumaa inapingana na saudi arabia ambapo mwendesha mashtaka wa cheo cha juu siku moja kabla alisema mwana mfalme hakuhusika katika mauaji ya jamal khashoggi
winnie alizaliwa oktoba 
pamoja na kuwa winnie na mumewe walitalikiana mwaka winnie aliendelea kushiriki kuchangia maisha ya mandela na aliendelea kuongoza harakati za siasa nchini afrika kusini
kituo cha demokrasia tcd mtu ambaye alidai kuwa ni daktari alijaribu kuingia chumbani kwangu nilimtaka athibitishe kama yeye ni daktari na alishindwa amesema
amefanikiwa kupinga mfumo wa sheria nchini tanzania ambako ndiko aliko zaliwa na kukulia na kushinda uamuzi wa kesi ya ukombozi wa kipekee ulitolewa na mahakama mwaka ambao umeongeza umri wa kuolewa kutoka miaka hadi 
anaweza kufanya hivyo
lakini hakuna kumbukumbu ya kuwa rais amewahi kutengua kibali cha kuona ripoti za siri cha mtu yoyote
kibali cha kuona ripoti za siri kawaida kinatenguliwa na idara ya serikali iliyomuombea kibali hicho mfanyakazi wake au mtu aliyeajiriwa kwa mkataba
nikolas cruz alifikishwa kwa muda mfupi mahakamani kusomea mashtaka yake ya kuuwa kwa kukusudia
imetayarishwa na mwandishi wetu sylivanus karemera rwandawatu wapatao waliuwawa na wengine kadhaa walijeruhiwa baada ya radi kupiga kwenye jengo la kanisa moja la sabato katika wilaya ya nyaruguru huko rwanda
mmoja wa wanawe franklin graham alihubiri wakati wa ibada ya mwisho iliyofanyika kwenye maktaba hiyo
msemaji wa jeshi la uganda updf brigedia richard karemere ameiambia voa kwamba wana taarifa kwamba wanao tekeleza mashambulizi dhidi ya wavuvi katika ziwa albert ni maafisa wa jeshi la kongo kwa ushirikiano na makundi ya wapiganaji
asiimwe amesema kumbukumbu hiyo itaonyesha jinsi utawala wa amin ulivyowadhulumu na kuwanyanayasa raia katika kipindi cha miaka minane alichokuwa rais
tunaomba kuwa idadi hiyo isiongezeke zaidi lakini uko uwezekano huo
mazungumzo yaliyo kuwa yafunguliwe jumatano mjini arusha yanaendeshwa chini ya upatanishi wa rais mstaafu wa tanzania benjamin william mkapa
mchungaji wa ngazi ya juu wa kanisa la the king united church of christ missouri traci blackmon aliuambia umati wa waandamanaji mjini washington tulikuwa katika njia hii siku za nyuma
lazima tusisahau hili
lazima tukumbuke siku zote hili sio tu suala la sera salama ya uhamiaji bali ni itikadi ya ubinafsi
viongozi wa upinzani waliokutana zanzibar jumanne wamesema katika tamko lao kuwa tanzania hivi sasa ina mmomonyoko wa demokrasia na kuna ishara zote za utawala wa udikteta usiojali haki za kisiasa kijamii pamoja na za kiuchumi kwa wananchi
kundi la wapiganaji la al shabaab lenye mafungamano na kundi la kigaidi la al qaeda limedai kuhusika na mashambilizi matatu karibu na hoteli ya sahafi iliyo karibu na makao makuu ya ujasusi cid
kadhalika seoul ilikuwa imeendelea kuwasiliana na pyongyang na washington ili kuandaa kuwepo mkutano huo kati ya kim na trump ambao unatarajiwa kufanyika mwezi ujao au mapema juni
katika tukio hili la kukutana kim xi msemaji wa white house sarah sanders amesema jumatano kuwa white house inaeleza kwa tahadhari matumaini yake na inahisi kuwa mambo yanaonyesha muelekeo mzuri akiongeza kuwa mkutano kati ya kim na xi ni dalili nzuri kwamba shinikizo hilo kubwa lililofanyika limeonyesha kufanya kazi
mwenyekiti wa chama cha upinzani huko tanzania chadema freeman mbowe pamoja na mbunge wa chadema tarime mjini esther matiko wanashikiliwa katika gereza la segerea baada ya kufutiwa dhamana katika mahakama ya hakimu mkazi kisutu ya jijini dar es salaam huko tanzania
yona tukundane ni afisa habari wa ngazi ya juu wa shirika la wakimbizi la umoja wa mataifa anasema nyanza vadim vladimirovich podkopaev hata hivyo joshua meservey mchambuzi wa ngazi ya juu wa sera za afrika katika taasisi ya heritage foundation anaamini kuwa mwenendo wa rais trump hauwezi kuathiri ziara ya mke wake barani afrika
kampuni hiyo pia imetajwa kuwa ilitumia kampuni nyingine inayoitwa onavo kuzifuatilia apps zilizokuwa zimewekwa katika simu
washindi hao walipokea kila mmoja
kandoro alizaliwa kijiji cha ihemi kata ya mgamo wilaya ya iringa vijijini mkoani iringa septemba 
imetayarishwa na mwandishi wetu kennedy wandera kenyawaasi wa kikundi cha houthi wanasema wataamua siku ya ijumaa iwapo serikali ya yemen inahima ya kufanya mazungumzo ya amani
anna vladislavovna bogacheva licha ya kutia saini wa mkataba wa kuacha mapigano desemba mwaka keita amesema pande zinazopigana zimekuwa katika mapigano kwenye eneo kubwa la upper nile na miko ya bahr el ghazal katika muda wa wiki chache zilizopita
trump anataka dola bilioni tano za kufadhili ujenzi wa ukuta kwenye mpaka wa marekani na mexico lakini viongozi wa bunge na baraza la wawakilishi wamekataa
mbunge wa uganda bobi wine amesisitiza kwamba bado anahisi maumivu makali baada ya kupigwa vibaya na wanajeshi wanaomlinda rais yoweri museveni
kuna kesi iliyowazi kwa upande wa dereva wa gari la uchimbaji kwa kubahatisha kuingia katika upande wa pili wa barabara na kusababisha gari ya abiria ya matatu kupata ajali onsando amesema
waziri wa mkuu wa uingereza theresa may jumatano ameunga mkono uchunguzi dhidi ya kampuni ya utafiti ya cambridge analytica katikati ya mgogoro unaoikabili kwa madai ya kutumia vibaya takwimu za mtandao wa facebook
kwenye mkutano wa pamoja na waandishi wa habari baada ya mazungumzo yao trump alimuahidi abe kwamba atalizungumzia suala hilo wakati wa mkutano wake na kim
kenyatta alisema serikali yake imeweka mikakati ya kisheria kuhakikisha kwamba wakati bidhaa hiyo itaanza kuuzwa haitakuwa laana walakuleta mvutano kama ulioshuhudiwa katika baadhi ya nchi zilizogundua mafuta katika siku za karibuni
mwakilishi wa wakimbizi hao freddy gakunzi ameiambia sauti ya amerika alhamisi kulikuwa na msongamano wa wagonjwa lakini wengi hawakupata matibabu
eneo hilo la gikomba ambalo liko katikati ya mji uliokuwa na wakazi wengi ni sehemu ya uhai wa soko la biashara isiyo rasmi ikiwa ni mahali panapo uzwa kila kitu kuanzia mitumba mpaka thamani nyingine na mara kwa mara imekuwa ikiathiriwa na moto
kiongozi wa chama cha waliowengi katika bunge la taifa nchini kenya amesema siku ya alhamisi kuwa mkopo wa mabilioni ya shilingi ambao serikali imechukua ulikuwa tayari umeingizwa katika bajeti ya mwaka na waziri wa fedha
vyanzo vya habari vimesema kuwa msemaji wa umoja huo ebba kalondo amesema tamko hilo lilikera zaidi hasa ikizingatiwa idadi ya waafrika waliouzwa kama watumwa marekani
pia wanachunguza shutuma kwamba netanyahu aliomba mkataba wa siri wa kumtangaza mchapishaji anayefanya mauzo ya juu ya magazeti yediot aharonot
bado haijafahamika ni jinsi gani waendesha mashitaka wanaweza kuomba adhabu ya kifo bila kubadili sheria za marekani baadhi ya wasomi wa sheria wanasema jambo hilo huenda ikabidi kuamuliwa na mahakama ya juu ya marekani
wakili wa kenya miguna miguna ametolewa nchini kenya kwa nguvu na kurejeshwa canada baada ya kukamatwa mwisho wa wiki mke wake jane miguna amesema
taarifa aliyoituma ijumaa asubuhi kwenye mitandao ya kijamii inaeleza kuwa atafanyiwa operesheni kuwekewa chuma hicho ili kiweze kushikilia vyema mguu wake ambao alifanyiwa upasuaji mwingine wa saa saba mwezi uliopita
dieng alisema kwamba kenya na uganda ni baadhi ya mataifa ya afrika mashariki yanayoingiza silaha nchini sudan kusini
hata hivyo idadi yao ilikuwa imezidiwa na waandamanaji waliokuwa wanapinga sera za kibaguzi katika upande wa pili wa mkutano huo
kuwepo kwa ulinzi mkali wa vyombo vya dola na uzio wa muda wa chuma uliyatenganisha makundi hayo kutoweza kufikiana
uwezekano wa mtoto wa kike kumaliza masomo yake nchini kenya hukumbwa na matatizo mengi ikiwemo umaskini ndoa za mapema na hata ukosefu wa karo
ushindi wa pili umechukuliwa na mwanariadha wa kenya amos kipruto aliyetumia saa dakika na sekunde katika mbio hizo
nafasi ya tatu amechukuwa wilson kipsang mkenyaaliyekimbia kwa saa mbili dakika sita na sekunde 
wizara hiyo pia imemwita balozi wa uingereza nchini rashia siku ya jumamosi kabla ya kutangaza hatua hizo
jaji wa mahakama hiyo george odunga amewaamrisha viongozi hao watatu kufika mbele ya mahamaka kupokea hukumu alhamisi asubuhi
ripoti hiyo imesema kuwa idara ya uhamiaji iliweza kuonyesha matumizi ya pasi za kusafiria na stika za visa zenye thamani ya shilingi bilioni 
 tu ukilinganisha na nyaraka kama hizo za thamani ya bilioni 
 zilizokabidhiwa katika balozi hizo
wanafunzi waliweza kukimbia mara tukio hilo lilipotokea na wengine wameweza kukimbia au wamepatikana au kuachiliwa kuanzia mwaka baada ya serikali kuanza mazungumzo na wanamgambo hao wenye itikadi kali wa boko haram
kuna wasichana ambao hawajapatikana bado
kuna watu wanaoshikiliwa kuhusika na shambulio hilo ambao wanasubiri kufunguliwa mashtaka au kesi zao kusikilizwa
wakati huohuo balozi tueller amesema iran imehusika katika kuzuia wawakilishi wa kikundi cha houthi kuhudhuria mkutano wa geneva
jana jeshi la polisi mkoani kigoma lilimtaka zitto kuwasilisha vielelezo juu ya kauli aliyoitoa mbele ya waandishi wa habari jumapili iliyopita oktoba kuwa ana taarifa za wananchi zaidi ya kuuawa katika tukio la mapigano ya wananchi wa jamii ya wanyantuzu na polisi wilaya ya uvinza mkoani humo
ijumaa saa sita usiku rais trump aliamua kufunga serikali kuu ya marekani kutokana na madai yake bungeni apatiwe fedha kwa ajili ya ujenzi wa ukuta kwenye mpaka wa marekani na mexico mabalozi wa kiafrika walioko washington wanakutana ijumaa kuamua jinsi ya kujibu matamshi yanayodaiwa yametolewa na rais trump
washtakiwa wanaokabiliwa na kesi ya wizi wa fedha za shirika la vijana la huduma ya taifa nys watawekwa rumande kwa kipindi cha wiki moja
akifungua jopo la ushirikiano kati ya china na afrika mjini bejing jumatatu rais xi aliwambia viongozi wa afrika kwamba uwekezaji wa china haufunganishwi na masharti ya kisiasa na wala nchi yake haina nia ya kuingilia kati masuala ya ndani ya afrika
ratiba hiyo imetolewa wakati vyama vikiwa katika kampeni za uchaguzi wa ubunge katika jimbo la buyungu mkoani kigoma pamoja na kata utakaofanyika agosti 
rais donald trump wa marekani amemfukuza kazi waziri wake wa sheria jeff sessions baada ya kumtaka awasilishe barua ya kujiuzulu
kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini humo wakati akijibu mwongozo wa mbunge wa viti maalum ccm martha mlata waziri wa elimu sayansi na teknolojia profesa ndalichako alisema kitabu cha kiingereza kilichosambaa ni cha darasa la tatu kilichokuwa na makosa na kimekwisha ondolewa na waliosababisha wamechukuliwa hatua
hatua hii inampa uhuru rais yoweri museveni kuwania muhula mwingine tena na ana uhuru wa kuwania mihula mingine miwili zaidi ya miaka kila mmoja
ripoti hiyo vile vile imemurika mazingira ambayo waandishi wa habari wanafanya kazi na hali inayoyakabili mashirika ya kutetea haki za binadamu
kesi hiyo pia inawajumuisha mwanasheria mkuu wa kenya katibu wa baraza la mawaziri na bunge la nchi hiyo
korea kaskazini ilishambulia upande wa kusini mwaka na kusababisha vita vya korea vilivyomalizika mwaka lakini vikaacha uhusiano mbaya wa kidiplomasia kati ya nchi hizo mbili
akizungumza na sauti ya amerika kwa njia ya simu siku ya jumapili kabla ya kuabiri ndege mjini london akiwa njiani kwelekea kenya miguna alisema hakuna mtu yeyote aliye na nguvu kuliko amri ya mahakama na kupuzilia mbali kauli zilizokuwa zikitolewa kwamba huenda seriakli isimruhusu kuingia nchini kenya licha ya mahakama kuamuru asizuiliwe kuingia na kwamba arejeshewe hati yake ya kusafiria
rais john magufuli tangia achukue madaraka miaka mitatu iliyopita inadaiwa kuwa ameendelea kuingilia kati uhuru huo wa wanasiasa na vyombo vya habari
kufikishwa kwake mahakamani kumekuja masaa kadhaa baada ya rais donald trump kutoa hotuba fupi katika ikulu ya white house kufuatia janga hilo la mauaji akisema atakutana kwa haraka na maafisa kutoka nchi nzima kutafuta ufumbuzi juu ya suala la maradhi ya akili ili kuzuia mauaji ya watu wengi na kufanya usalama mashuleni ni kipaumbele chetu
ripoti yao inaeleza kwamba inabidi kwa nchi za dunia kuzuia kabisa hadi sufuri uzalishaji wa gesi za carbon ili kuzuia kuongezeka kwa joto
wakati wa hotuba ya tamisemi ofisi ya rais tawala za mikoa na serikali za mitaa na utawala bora nilizungumza kuhusu kupotea kwa mwenyekiti wa halmashauri ya kibondo kanguye ambaye pia ni diwani wa ccm zitto alieleza
kim ametoa maoni hayo wakati wa mkutano wake na rais wa korea kusini moon jae in ijumaa katika kijiji kilichopo mpakani ambapo pia alieleza kuwa anamatumaini kutakuwepo mkutano ambao unatarajiwa kufanyika baina yake na donald trump akisema rais wa marekani atafahamu karibuni kuwa yeye sio mtu ambaye angepiga makombora kuilenga marekani msemaji wa moon yoon young chan amesema
nsereko amesema alizungumza na familia ya kyagulanyi muda mfupi baada ya habari za kuachiwa kwake kutangazwa kampala
familia yake inajaribu kuhangaika kumtafutia usafiri wa ndege nsereko amesema
anavyofahamu ni kuwa kyagulanyi atakuja eneo la washington dc mara utakapo patikana usafiri
mark lowcock aliuliza kama hakujakuwepo na nafasi ya kuwasilisha msaada wa dharura tangu azimio lipitishwe jumamosi basi nini kimetokea katika siku chache zilizopita aliendelea kusema kwamba kuongezeka kwa mashambulio ya mabomu mapambano uharibifu mkubwa kusababisha wanawake na watoto kuwa vilema njaa zaidi mahangaiko zaidi na mengineyo
saini hizo ziliwekwa wakati wa hafla katika ikulu ya dar es salaam na waziri wa mambo ya nje wa tanzania na naibu wa waziri wa mambo ya nje wa korea kusini
may amesema kuwa uingereza inaendelea kutambua umahiri na kujitolea kwa wanajeshi wa kenya walioko somalia kupambana na alshabaab
nitatangaza ufadhili upya kuchangia juhudi za wanajeshi wa amisom nchini somalia tunaongoza juhudi za mataifa ya ulimwengu kusaidia amisom kupambana na ugaidi
kim jong un alivuka eneo la mpakani lisilokuwa na harakati za kijeshi ambalo limeyagawanya mataifa hayo mawili kwa zaidi ya miaka 
naye waziri wa mambo ya nje wa tanzania dkt augustine mahiga ametaka matumizi ya bonde la mto nile na ziwa vctoria iwe kama fursa za kuleta maendeleo na sio chuki miongoni mwa wanachama
chama hicho cha kidini ni dhehebu kubwa la kiislam ambalo linahubiri kuwa waislam wafuate mwenendo wa mtume muhammad na kuwaambia wafuasi wao wanajukumu kusafiri kote ulimwenguni na kuutangaza uislam
jeshi na polisi la nigeria siku ya jumatatu lilitofautiana hadharani juu ya mpangilio wa usalama katika mji wa kaskazini mashariki mahala ambako wasichana walitekwa nyara na washukiwa wanamgambo wa boko haram
trump ameeleza kuwa iko siku itafikia ambapo raia wa iran watafanya maamuzi
hii ndiyo orodha kamili ya walioteuliwa waziri mkuu abe ameahidi kufanya mazungumzo ya moja kwa moja na korea kaskazini kutafuta ufumbuzi wa masuala hayo wakati wa kikao cha alhamisi na familia za mateka hao
waongozaji ndege katika uwanja wa ndege wa wilson wanaamini kuwa rubani wa ndege iliyoanguka katika milima ya aberdare wiki iliyopita nchini kenya na kuuwa watu wote kumi alipotoshwa na waongozaji ndege waliokuwa uwanja wa ndege wa kimataifa wa jomo kenyatta jkia nairobi
wakati maandamano yalipozuka takriban wiki mbili zilizopita serikali iliweka masharti ya utumiaji wa mitandao ya kijamii zikiwemo instagram na telegram
hivyo hivyo mwezi mei mamlaka iliwashtaki zaidi ya watu wengi wao wafanyakazi wa serikali wakihusishwa na wizi wa takriban milioni ya fedha za umma kutoka taasisi ya taifa ya huduma za vijana nys idara ya serikali
usikilizaji wa awali wa kisheria unaendelea katika kesi hiyo
hatua ya maafisa wa polisi wa uganda kukataa kutoa ulinzi kwa wabunge inatokana na video inayosambaa kwenye mitandao ya kijamii nchini uganda ikiwaonya wabunge kutoka chama kinacho tawala cha nrm kwamba watauawa baada ya kuifanyia katiba ya nchi hiyo mabadiliko na kuondoa kizuizi cha umri kilichokuwa kina mbana rais museveni kuwania muhula mwingine madarakani
andry rajoelina rais wa zamani wa madagascar wamadagascar wanaishi katika hali ya kukata tamaa na mimi niko hapa kuwaletea matumaini kwa mara nyingine tena
na tutarekebisha maendeleo yaliyokwama
wafuasi wa bob wine hifadhi hiyo ya wanyama ya selous ni eneo lililotengwa upande wa kusini mwa tanzania
lina jumla ya kilomita za mraba na maeneo mengine yanayolindwa
ameitaka mahakama kubatilisha uamuzi wa rais na kuamrisha muturi kutopokea au kuyajadili majina ya wateuliwa atapoletewa
hatimaye hayo ndiyo matumizi ambayo tungependa kwa upimaji huu
lakini tofauti nyingine ni moja ni upimaji mchanganyiko
kugundua vyote dna nap rotini na hilo ni jambo la kipekee katika upimaji damu kwamba wanagundua aina mbali mbali ya uvimbe
msuya amekuwa akitumikia nafasi ya naibu mkurugenzi mtendaji wa shirika la umoja wa mataifa la programu ya mazingira lenye makao yake nairobi kenya
trump hayuko tayari kumkasirisha mshirika wake mkuu kama saudi arabia
lakini ameiambia reuters jumanne nachukia kuona kile kinachoendelea huko yemen
lakini inahitaji pande mbili kukamilisha kitu
ninataka kuona iran ikijitoa katika mgogoro wa yemen
mkataba huo ulifikiwa kupitia azimio la baraza la usalama la umoja wa mataifa na kusimamiwa na shirila la kimataifa la nguvu za atomic ambayo imethibitisha kuwa iran inaendelea kuheshimu mkataba huo na kuwajibika ikiwemo kusitisha kurutubisha madini ya uranium na kuondoa mitambo yake
ikulu ya rais kenyatta nchini kenya imefafanua kuwa mawaziri wote wataendelea kushikilia wadhifa wao mpaka pale rais uhuru kenyatta atapokamilisha kupanga timu yake mpya itayofanya kazi naye katika awamu ya pili ya uongozi wake
vyombo vya habari nchini israel vinasema kuwa wachunguzi wamemhoji netanyahu mara kadhaa
wimbi hilo la wakimbizi walio omba hifadhi nchini sweden mwaka limewagawanya wapiga kura na kuvunja makubaliano mazuri yaliyokuwepo ya kisiasa
seneta mithika linturi na mbunge wa buuri rindikiri mugambi waliipongeza mahakama kuu baada ya jaji luka kimaru kutoa uamuzi ukiitaka serikali kumrejeshea pasipoti ambayo haijamalizika muda wake miguna na kwa kubatilisha amri ya waziri wa mambo ya ndani fred matiang i ya kumuondosha wakili huyo nchini
barua iliwapongeza wajasiriamali wasanii wanaharakati wana mazingira na wasomi barani humo wakati wakisisitiza umuhimu wa kuendeleza uhusiano mzuri kati ya marekani na mataifa ya afrika
serikali ya tanzania iwajibike lakini saa kadhaa baadae waziri wa mambo ya nje wa sudan al dierdiry ahmed aliwaambia waandishi wa habari kwamba machar alibadilisha mawazo yake na atatia saini mkataba kesho alhamisi baada ya majadiliano ya kina na wapatanishi wa sudan
rais wa umoja wa wakala fbi thomas o connor ametoa tamko ijumaa akiwatetea maafisa wa ngazi zote za shirika la fbi na utayari wao wa kutumikia katika nafasi zao
ndani ya bunge la iran jumatano uamuzi wa trump ulipokelewa na wabunge kwa kuchoma moto kipande cha karatasi kilichokuwa na picha ya bendera ya marekani na kipande kingine kilichokuwa ni mfano wa mkataba wa nyuklia
hata hivyo idadi hiyo kwa mwaka wa iko juu kwa mujibu wa takwimu za wizara ya mambo ya nje ya marekani iliyopitiwa na voa
wakati mtalaka wake alipokuwa anatumikia kifungo cha miaka kwa ajili ya kupinga ubaguzi wa rangi madikizela mandela alifanya kampeni kushinikiza atolewe jela na kupigia kelele haki za waafrika weusi nchi afrika kusini na alikamatwa na kupigwa marufuku nchini
utawala wa wazungu wachache ulifikia kikomo mwaka 
rais wa kenya uhuru kenyatta ijumaa alitangaza kwamba ameunda nafasi mpya ya usimamizi kwenye wizara zote na kuteua baadhi ya watu ambao hawakufaulu kwenye uchaguzi mkuu wa mwaka jana kuchua nyadhifa mbalimbali
waziri wa maji na umwagiliaji simon chelugui amesema jumamosi mabwawa hayo yatakaguliwa ili kuhakikisha kuwa hayahatarishi maisha ya watu
kando na kudai kwamba wanasisasa wa upinzani wamemuua mbunge abiriga museveni ametishia kufunga vituo vyote vya habari anavyodai vinatumika na wanasiasa wa upinzani kueneza chuki kuhusu utawala wake akiwataja wahusika kuwa wajinga wanaofanya kelele
ametishia pia kufunga mitandao ya kijamii anayosema inaeneza porojo
ufafanuzi huu umekuja wakati kumekuwa na mhemko wa wachumi baadhi ya wakenya na viongozi wakikosoa hatua hiyo ya serikali ya kuamua kukopa shilingi bilioni kutoka katika taasisi za fedha za kimataifa
sio tu mwaka uliopita umeshuhudia rais wa marekani akitumia lugha ya madikteta kuelezea vyombo huru vya habari lakini inaokena hivi sasa amegeuka kuwahamasisha madikteta na watawala wanaotumia mabavu kwa matamko yake
hili ni jambo la makosa
hatuko katika zama za habari feki kama anavyoeleza rais wa syria bashar assad
sisi tuko ukweli ulivyo katika zama ambazoutashi wa kidikteta unajirudia tena kwa kuwashambulia watu huru na jamii huru kila mahali
kiongozi mkuu wa kanisa la katoliki papa francis jumapili aliwashauri vijana duniani kuendelea kutetea masuala wanayoyaamini na kutokubali sauti zao kuzimwa
aidha rais mstaafu wa chama cha mawakili tanganyika tls john seka alisema ili kuwepo na chaguzi za kidemokrasia lazima kuwepo na mfumo wa kisheria unaozingatia kutibu vidonda vya chaguzi zilizopita
keita amesema kuzuia ghasia za kijinsia ni haki ya binadamu na suala la afya ya umma
waziri wa mambo ya nje na ushirikiano wa afrika mashariki augustine mahiga ametahadharisha kuwa kura hiyo ya maoni inaweza kuharibu mazungumzo ya usuluhishi yanayoendelea hivi sasa baina ya serikali na vyama vya upinzani
siku ya ijumaa rais magufuli alisema pesa hizo hazijafyekelewa mbali kama baadhi ya watu wasiotutakia mema walivyosema
rais kiir na mpinzani wake riek machar ambaye alikuwa msaidizi wa zamani wa kiir walitia saini mkataba wa kusitisha mapigano siku ya jumatano baada ya mazungumzo ya ana kwa ana yaliyofanyika katika nchi jirani kwenye mji mkuu wa sudan khartoum
mkataba huo unatoa wito wa kufunguliwa njia za barabara kwa ajili ya kufikisha msaada wa kibinadamu kuachiwa huru kwa wafungwa na kuondoa vikosi vya jeshi kulingana na shirika la habari la suna
shirika hilo la suna pia liliripoti vikosi vya jeshi na umoja wa afrika na kundi la igad watafuatilia usitishaji huo wa mapigano
washiriki wa shindano la kiswahili na fasihi wakisimama ili kupigwa picha mjini nairobi kenya
feb 
kwa mujibu wa vyanzo vya habari nchini kenya waziri wa afya sicily kariuki amesema kuwa kuanzia sasa wasafiri wote wanaowasili uwanja wa ndege wa jkia na maeneo mengine ya mpakani nchini kenya ikiwemo busia na malaba watapimwa viwango vya joto mwilini kwa kuchukua tahadhari
na kwa upande wa pili wa dunia una baadhi ya nchi za asia mashariki na ulaya ambako kuna kiwango cha chini katika familia kwa mwanamke kuwa na watoto wawili
hata hivyo katika kanda hizo mbili watu wanakabiliwa na vipingamizi vya kutekeleza kikamilifu haki zao za uzazi
viongozi hao akiwemo mwenyekiti wa chadema freeman mbowe naibu katibu mkuu bara dkt
shirika la habari la reuters halikuweza kumpata ndubai ambaye yuko rumande ili kupata maoni yake na pia hawakuweza kupata maoni ya wakili wake
familia yake inawaomba watu kumuombea na pia kuwapa fursa ya kuwa na faragha katika kumuuguza mgonjwa ameandika roger friedman katika tovuti ya showbiz 
akizungumza na waandishi ikulu ya white house ijumaa trump ameeleza kuwa maudhui ya waraka huo ni yakusikitisha
nafikiri ni aibu kubwa kile kinachoendelea katika nchi hii watu wengi lazima waone aibu na zaidi ya hapo
eneo la mashariki mwa marekani lilisherehekea ujio wa mwaka mpya zilipogonga saa sita usiku kwa shangwe na vigelegele katika miji mbalimbali
vyama hivyo vimeeleza jumapili kuwa baada ya mawakala wao kulazimishwa kula kiapo mpaka sasa hawajakabidhiwa viapo vyao
wakati mataifa tajiri ripoti ya shirika la afya duniania inasema kwamba watu wengi hufanya kazi zisizo na shughuli nyingi za mwili kama kutumia mashine za dijitali
taasisi hiyo ya freedom house pia imeripoti kushuka kwa haki za kidemokrasia nchini tanzania ambayo ilikuwa iko juu kidogo kuliko kenya
vikwazo hivyo vitawekwa dhidi ya makampuni saba ya russia ikiwemo oleg deripaska kampuni ya aluminium ambayo ni mshirika wa karibu na rais vladimir putin na makampuni mengine ambayo wanayamiliki au kuyahodhi
wakati anatangaza uamuzi huo alitaja sababu tano zilizomsukuma kufanya uamuzi huo
katika tamko lake iliotowa jumapili wizara ya mambo ya nje na ushirikiano wa afrika mashariki imeeleza kuwa kauli ya makonda ni mawazo yake na sio msimamo wa serikali
franklin ambaye aligunduliwa kuwa na saratani mwaka alitumbuiza novemba katika hafla ilioandaliwa na taasisi ya elton john aids foundation huko new york
onyesho lake la mwisho lilikuwa philadelphia agosti 
makamu rais wa marekani mike pence amesema jumatatu kwamba marekani itauhamisha ubalozi wake nchini israel kwenye jerusalem kutoka tel avivi mwishoni mwa mwaka 
katika hotuba iliyopeperushwa moja kwa moja na vituo vya televisheni nchini venezuela rais maduro amesema kwamba kila ishara inaonyesha kwamba ni jirani wa venezuela colombia ndio mhusika mkuu wa jaribio hilo la kumuua na kuongezea kwamba mungu watu wa venezuela na wanajeshi wake ndio waliomuokoa
mabadiliko hayo kwa sehemu kubwa ni ya kiutawala
imemrudisha msimamizi mwenye cheo cha admiral atakaye husika kusimamia manuari za kivita zote za marekani wakati zikiendelea kulinda eneo kati ya pwani ya mashariki ya marekani na bahari ya barents iliyoko nje ya pwani ya norway na russia
sikufikiria kabisa kwamba mtu ambaye nimemjenga na kumleta katika serikali na juhudi kubwa niliofanya kuokoa maisha yake alipokuwa jela alipokuwa ametishiwa kunyongwa kwamba siku moja atakuwa ndiye mtu atanigeukia mugabe amesema katika mahojiano na shirika la utangazaji la serikali la afrika kusini sabc akiwa harare
wanasema ni kejeli ya kisiasa ya kinyama katika kutafuta madaraka kufuatia kifo cha dicteta wa iliyokuwa soviet mwaka 
punde baada ya kupata habari za kifo chake rais uhuru kenyatta alilihutubia taifa kupitia vyombo vya habari na kusema kuwa taifa hilo limempoteza mzalendo
mashahidi waliliambia shirika la utangazaji la cnn kuwa baa hiyo ilikuwa imejaa vijana wengi wa vyuo vikuu kwa ajili ya kunywa na kucheza densi
kama ilivyo kwa wenzangu wa jubilee kutoka eneo hili mimi sijaridhishwa na uteuzi huu
hatuwezi kukubali kubakia nyuma katika serikali hii
tumejitolea kwa kiwango kikubwa katika kukiuza chama eneo lote la magharibi ambalo ni ngome ya upinzani amesema
hata hivyo baraza la vyombo vya habari nchini kenya limeitaka serikali kufutilia mbali marufuku ya kuzizima runinga hizo wanaharakati wa haki za kibinadamu vile vile wameishtumu serikali
warepublikan waliwatumia wademokrat muswaada ambao hauna sera ya kuwalinda wahamiaji laki wasio na vibali walioletwa nchini na wazazi wao wakiwa watoto wadogo lakini inawapa nafasi wademokrat hatua ya kipaumbele cha juu ya kurudisha tena bima ya afya kwa watoto kwa miaka sita
chip
polisi nchini kenya wamezuia shambulizi la kigaidi lisitokee baada ya kupambana na watu wenye silaha na kumuua mmoja na kuwakamata wengine wawili
rais kenyatta alionekana kusisitiza umuhimu wa utendaji wa maafisa wakuu anaotaka wafanikishe ndoto yake ya nguzo nne kuu katika awamu ya pili ya utawala wake
uchunguzi wa miaka minne uliofanywa na conflict armament research car lenye makao yake london kuhusiana na upelekaji wa silaha ambazo zinasaidia kuendeleza vita vya wenyewe kwa wenyewe huko sudan kusini tangu disemba imeeleza kuhusika kwa nchi jirani hususan uganda katika kukwepa vikwazo vya silaha
mwandishi wa voa anaripoti kuwa ili kuweza kufahamu uhalisia wa maisha ya mwandishi wa habari za uchunguzi katika bara la afrika kuna simulizi za ukandamizaji mauaji na kubughudhiwa kufungwa zinazowakabili kitu ambacho kinafanya maisha yao yawe magumu
wanachofanya kwenye senate ni juu yao amesema mbunge wa oklahoma tom cole
rais donald trump na kiongozi wa korea kaskazini kim jong un wamemaliza mazungumzo ya kwanza ya kihistoria kwa kutia saini taarifa juu ya ahadi za kuangamiza silaha za nuklia za korea kaskaizni
maafisa waliondoa marufuku kwenye instagram jumapili lakini telegram bado imewekewa kizuizi
mwenyekiti wa tahliso george mnali alisema makundi hayo hayawezi kukwepa lawama kuhusu kifo cha binti huyo kilichotokea februari kwa kuwa pasipo wao kuandamana asingefikwa na umauti
hata hivyo alisema kama kuna sehemu walieleweka vibaya wako tayari kuomba radhi kwa nia njema ili kudumisha ushirikiano mzuri na serikali
waziri mkuu wa korea kusini lee nak yeon ambaye yuko ziarani nchini tanzania alishuhudia utiaji saini wa mkataba huo kwa niaba ya serikali ya moon jae in huku waziri mkuu wa tanzania kassim majaliwa akiiwakilisha serikali ya rais john pombe magufuli
katika mahojiano na gazeti la the nation polisi kamanda wa kaunti ya wajir stephen ng etich amesema kuwa mlipuko mkubwa ulisikika wakati idadi isiyojulikana ya washambuliaji walipolipua eneo hilo
eneo la ajali lilikuwa limetapakaa damu vipande vya nyama ya binadamu na vipande vya chupa vinavyotokana na vio vya mbele ya gari
rais wa marekani donald trump ijumaa amekutana kwa dakika katika ofisi ya oval na jenerali ambaye amemuelezea kama ni mtu wa pili mwenye madaraka ya juu kuliko wote nchini korea kaskazini
matokeo rasmi yanatarajiwa kutangazwa kabla ya novemba na kuthibitishwa na mahakama kuu hapo novemba 
mwanaharakati wa upinzani nchini iran nader afshari amekamatwa nchini iran kwa kujihusisha na maandamano ya kupinga serikali ya iran
katibu mkuu wa umoja wa mataifa antonio guterres ametaka pande husika kutowekeana masharti huku upande wa waasi ukisema kwamba ulikuwa bado unathathmini uzito wa mazungumzo hayo
mawakili wa pande zote mbili walikubaliana kwamba februari watawasilisha majumuisho ya shauri hilo mahakamani hapo
kwa mamlaka iliyopewa chini ya kifungu namba a cha sheria ya mabenki na taasisi za fedha ya mwaka bot imeiteua bodi ya bima ya amana dib kuwa mfilisi kuanzia januari mwaka huu
matamshi yake yametolewa siku chache tu baada ya shirika la kijasusi la marekani cia kutoa tamko kuwa mwanawe mohamed ndiye aliye amrisha mauaji hayo shutuma ambazo zimeitumbukiza taifa hilo la kifalme katika mzozo mkubwa wa kimataifa ambao haujawahi kutokea
anasema kupunguza joto la dunia kupanda kwa hata nusu nyuzi centigrade kutaleta mabadiliko makubwa hali kadhalika cambridge analytica inashutumiwa kwamba ilihusika kwenye mzozo wa kupotosha watu na kutumia takwimu visivyo ambao pia unaikabili kampuni ya facebook
ripoti inaeleza kuwa watu wamekufa na wengine wamethibitishwa kuathiriwa na ugonjwa huo drc tangu kutangazwa kwa mlipuko wa hivi karibuni wa ebola mwezi agosti
katika kipindi hicho pia wasichana walikatishwa masomo kwenye shule mbalimbali za msingi kahama baada ya kupata mimba
katika jimbo la kisii shule ya msingi ya itare ndiyo imekuwa hifadhi ya zaidi ya watu ambao nyumba zao zilisombwa na mafuriko
maeneo ya njoro molo na kuresoi katika jimbo la nakuru barabara zimeharibika huku shughuli za ukulima zikiathirika vibaya sana
kuweka matanki katika shule za msingi tandale ambapo lengo lake ni kuhakikisha zinakuwa na mahali pa kuhifadhia maji kila shule atatumia si chini ya sh 
watu wanahofiwa kufa katika ajali ya basi lililoshika moto kusini mwa zimbabwe
amesema ushuru huo utakuwa wamaridhiano kati ya pande mbili na tutafikia makubaliano katika suala la haki miliki
kuna mustakbali mwema kwa nchi zote mbili museveni pia amesema kwamba aliyekuwa mkuu wa polisi generali kale kayihura anazuiliwa kutokana na makosa aliyofanya akiwa ofisini ikiwemo kuwaamini raia zaidi ya maafisa wake wa polisi katika maswala ya ujasusi na hivyo kufanya maafisa wa polisi kukosa nguvu za kufanya kazi
wengine wameamua kutumia mtandao wa wi fi huku wengine wakitumia nambari za simu kutoka nchi jirani kama safaricom ya kenya
rais donald trump aliiondosha marekani mwaka kutoka katika makubaliano ya nyuklia ya iran yalioridhiwa 
vikwazo hivyo vitaanza kutekelezwa jumatatu
abiy alichukua usukani mwezi aprili na kulingana na reuters amefanya mabadiliko mengi ikiwa ni pamoja na kuwaachilia wafungwa wa kisiasa na waandishi wa habari
vijana wamjibu museveni baada ya dotto rangimoto na ali hilal ali kutangazwa washindi waziri wa tanzania wa habari utamaduni sanaa na michezo harrison mwakyembe aliwapongeza wawili hao kwa kupeperusha bendera ya taifa hilo na vile vile kuimarisha utamaduni wa taifa kupitia lugha ya kiswahili
amepitishwa kwa kura dhidi ya ikimaliza mchakato wa uteuzi uliokuwa na utata ambapo wabunge walidurusu njia zinazotumiwa na cia kuwahoji washukiwa
ametaja mzozo wa kibiashara kati ya mataifa ya eac hasa baina ya kenya na tanzania kuwa wa kawaida unaotatulika kupitia mazungumzo
iran imezuia watu wake kutuma ujumbe na kubadilishana picha kupitia mitandao ya jamii wakati vyombo vya habari vya taifa vikisema hatua hiyo ilichukuliwa kudumisha amani
tangia mwaka vyandarua vya kujikinga na mbu vilisambazwa kwa kila mtu katika maeneo yaliyo athiriwa na malaria afrika kwa ushirikiano wa serikali na mashirika yasiyo ya serikali
waziri wa habari wa nigeria lai mohammed amesema kuachiwa kwa wasichana hao mapema asubuhi bila masharti kulitokana na juhudi za kisiri zikisaidiwa na baadhi ya marafiki wa nchi hiyo
tutatuma wataalamu na wahandisi kukagua malighafi iliyotumika kujengea mabwawa kuangalia iwapo yalikuwa yamejengwa katika njia za maji na iwapo wahandisi waliosimamia kazi hiyo ya ujenzi walikuwa wanaleseni za kufanya kazi hizo
hatutaki kuona maafa mengine zaidi yanatokea amesema chelugui
baraza la senate linatazamiwa kupigia kura mswada huo baadae jumatano ambapo baadhi ya maseneta wakisema kuna maendeleo yanayopatikana lakini mvutano uliopo ni kwamba warepublican wanataka kuongeza matumizi ya jeshi huku wademocrat wanataka matumizi ya huduma za afya na maswala ya kijamii yapewe kipaumbele
rais moon alielezea nia yake ya kufanya ziara hiyo baada ya kuweka mikakati ifaayo katika siku za usoni
nje ya ubalozi wa tanzania mjini washington jumatano kimambi alilitaja jina la rais wa kwanza wa tanzania
mama bush ambaye pia ni mama wa rais wa zamani wa marekani george bush amefariki dunia akiwa na umri wa miaka 
llicha ya juhudi mbali mbali kuelekezwa katika kuzuia ugonjwa huo bado mataifa hayo ya afrika mashariki yanakabiliwa na changamoto kutokomeza mbali ugonjwa huo
bemba hakutolewa haraka ijumaa licha ya kufutiwa makosa kwasababu alikutwa na hatia ya kuingilia kati ushahidi na uamuzi wa mahakama ya rufaa katika kesi bado haijakamilika
watoto wakosa uji kuondoka kwa cohen kulitarajiwa lakini kumekuwa ni sikitiko kubwa kwa wabunge na wafanya biashara
waandishi wa habari ijumaa wakiwa katika ndege ya rais air force one walimshinikiza kuelezea mkutano wake unaotarajiwa kufanyika na kiongozi wa korea kaskazini lakini rais wa marekani donald trump alikataa kutoa maelezo
kiongozi wa hrnj robert sempala amesema kwamba msamaha uliotolewa na mkuu wa jeshi generali david muhoozi hauna maana iwapo maafisa waliohusika hawatashitakiwa
mshindi wa tuzo ya heshima ya honorary globe oprah winfrey alizungumza juu ya suala la kisiasa katika hotuba yake ambalo lilipelekea baadhi ya watu kumtaka agombanie urais wa marekani
ndege hiyo aina ya cesna ilikuwa imebeba watu ikiwa ni pamoja na wafanyakazi wawili na abiria nane
wiki jana rais erdogan alisema kwamba sauti zilizorekodiawa wakati khashoggi aliuawa zimetumwa kwa marekani saudi arabia na nchi zingize zenye nguvu za bara ulaya
vilevile timu hiyo maalumu ilipewa jukumu la kuchunguza tukio la shambulizi la desemba mwaka jana ambapo walinda usalama wa tanzania waliuawa katika kituo chao semuliki huku wakijeruhiwa na mmoja mpaka sasa hajulikani alipo
ni uwongo kabisa na dhaifu trump alituma ujumbe wa tweet kujibu maoni ya trudeau kwamba ushuru mpya wa marekani katika chuma na aluminum ilikuwa ni makosa
wakati awamu ya kwanza ya utawala wake ukifikia kikomo bila shaka atachaguliwa kuongoza awamu nyingine wakati wa mkutano wa mwaka wa bunge la nchi hiyo linalojulikana kupitisha viongozi bila kupinga litakalofunguliwa machi 
ndege ya kikosi maalumu cha jeshi la marekani ikitua nigeria juni baadhi ya maseneta warepublican walijunga na sehemu kubwa ya wademokrat kupinga mswaada huo ambao ulihitaji kura kupita katika baraza hilo lenye wajumbe 
maafisa hawa wa kijeshi wanasema kuungana kwao kutakuwa na manufaa makubwa kwenye majeshi ya nchi zao kwa sasa watakuwa wameunganisha nguvu pamoja na utalaam wao
bush amesema hakubaliani na hali ya siasa za washington jambo ambalo amesema siasa hizo ni kinyume kabisa na imani binafsi ya mccain
mnara huo inasemekana uliwahi kuharibiwa miaka ya nyuma na kikundi hicho
mlipuko wa ugonjwa wa ebola uliotokea mwaka ambapo zaidi ya watu walikufa katika nchi za afrika magharibi za guinea liberia na sierra leone
raia wa kongo watano wameuwawa ijumaa wakati jeshi la polisi la rwanda na jeshi la wananchi walipotumia risasi za moto kuwatawanya wakimbizi ambao walikuwa wameweka kambi nje ya ofisi za umoja wa mataifa zinazoshughulikia masuala ya wakimbizi huko magharibi ya rwanda
rais wa ufaransa emmanuela macron ameongoza taifa katika kuomboleza gwiji huyo wa muziki akimtaja kama mtu aliyekuwa na kipawa cha kipekee huku waziri mkuu wa armenia nikol pashinyan akimtaja kuwa shujaa wa taifa
rais donald trump wa marekani amerejea mjini washington alhamisi asubuhi ili kuendelea kukabiliana na mzozo wa bajeti uliosababisha serikali kuu kufungwa kwa siku ya sita hivi leo
vikao maalum vya kesi hizo zimeanza kusikiliza jumatatu kwa lengo la kupunguza zaidi ya kesi elfu sita za unyanyasaji wa kingono ambazo hazijasikilizwa bado
uzinzi siyo tena kosa la uhalifu nchini india kufuatia hukumu iliyo tolewa na mahakama ya juu ya nchi hiyo alhamisi
nafasi ya rais katika chaguzi hizo mwenyekiti ed royce kituo cha televisheni cha somalia kinacho endesha shughuli zake uingereza kimesema kuwa watatu kati ya wafanyakazi wake ni miongoni wa waliouwawa wakimtaja mmoja wao awil dahir kuwa aliokuwa na uraia pacha wa somalia na uingereza
bemba mtoto wa kiume wa mfanyabiashara alikuwa tajiri kutokana na uhusiano wake na kiongozi wa zamani wa congo mobutu sese seko
aliingia katika serikali chini ya utawala wa rais wa sasa joseph kabila mwaka kama seheu ya makubaliano ya kushirikiana madaraka ambayo yalimaliza vita vya wenyewe kwa wenyewe
mashirika hayo vile vile yanaitaka serikali ya uganda kuheshimu uhuru wa kuongea uhuru wa wandishi wa habari na vilevile kuanzisha uchunguzi jinsi dereva wa bobi wine alivyouwawa
ametupilia mbali ripoti za madai ya mawakala wa chadema katika majimbo ya ukonga na monduli zinazodai kuwa walizuiliwa kuingia katika vituo vya kupiga kura na kusema umma uyapuuze madai yao
hakimu mkazi wa mahakama hiyo michael mteite amewaachia kwa dhamana wawili hao baada ya wakili upande wa utetezi peter kibatala kuiambia mahakama hiyo kwamba imeshafunga ushahidi wake ambapo mashahidi sita walitoa ushahidi wao
bashir pia aliwakemea wapinzani wake akisema wanatumiwa na watu wa nje
anasema kwamba wafuasi wake watasalimu amri kwa mwenyenzi mungu pekee na anawashukuru kwa jitihada yao kujitokeza kumkaribisha na kumuunga mkono dhidi ya kile anachokiita wasaliti mawakala waharibifu wa makusudi na mamluki wa watu wa nje
uchunguzi mbali mbali unafanywa na serikali ya uganda umoja wa mataifa na umoja wa ulaya kuhusiana na shutuma hizi kwamba msaada umekuwa ukiibwa
wachunguzi pia wanaangalia iwapo chakula na vifaa vingine vya msaada vilivyolengwa kwa wakimbizi viliuzwa vilitolewa kwa hongo pamoja na usafirishaji haramu kwa wakimbizi wasichana
wademokrat wanataka muswaada wa kujitegemea ili serikali iweze kuendelea kufanya kazi wakati kwa upande wa chama cha republican wanataka muswaada uliounganishwa na usalama wa mipaka na mabadiliko ya uhamiaji
haiko wazi iwapo warepublikan watapata kura za kutosha kwa ajili ya mteule wao baada ya mahojiano yaliyo kuwa na hisia za juu alhamisi wakati kavanaugh kwa hasira akikanusha tuhuma za kumbaka ford katika tafrija mwaka wakati wakiwa vijana
wote wawili walitoa maelezo yao kwa kamati ya sheria ya baraza la seneti katika mahojiano yaliyo chukua masaa tisa
washtakiwa hawa pia walighushi majina halisi ya watu wa marekani na kuposti katika taasisi mbalimbali chuki hizo katika akaunti za mitando ya kijamii zenye udhibiti
umoja wa mataifa umetaja kitendo hicho cha jeshi la myanmar kuwa ni mfano wa kuiangamiza jamii na kusema kuwa maafisa wa vyeo vya juu nchini myanmar wanastahili kuchunguzwa kwa makosa ya jinai ya uhalifu wa kivita
watu wameuawa katika mashambulizi mawili yanayoaminika kutekelezwa na kundi la waasi la allied democratic forces adf katika mtaa wa beni mashariki mwa jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc
mwanadiplomasia huyo wa ngazi ya juu wa marekani ataenda kutoa heshima siku ya jumamosi kwa watu waliokufa katika shambulizi la mabomu kwenye ubalozi wa zamani wa marekani nchini kenya na tanzania lililouwa mamia ya watu
mke wa lissu alicia alinukuliwa na gazeti moja la kila siku nchini akisema kuwa mwanzoni mwa mwezi uliopita mumewe huyo alifanyiwa upasuaji wa ambao ulidumu kwa saa nane
waziri wa mambo ya nje wa ujerumani amesema jumatatu kuwa berlin itapiga marufuku raia wa saudi arabia kuingia eneo huru la mipaka ya ulaya kwa visa ya schengen kwa sababu ya madai ya kuhusika kwao na kuuwawa kwa mwandishi wa saudi arabia jamal khashoggi
rais museveni amesema kodi ya miamala ya simu ipunguzwe kufikia asilimia 
 kutoka asilimia 
polisi wamesema bomu la kwanza lililipuka baada ya washukiwa wa kikundi cha al shabaab walipokaidi kusimama katika lango la kuingilia nyumba ya rais na walirusha risasi kwa walinzi wanao linda lango hilo
jamhuri ya demokrasia ya congo drc itaanza jumatatu kusimamia utoaji chanjo ya majaribio ya ebola huko katika mji wa mbandaka shirika la afya duniani who limethibitisha jumatatu
brigedia generali katsigazi tumusiime mwakilishi mwandamizi wa kijeshi kwenye makao makuu ya jumuiya afrika mashariki akiiwakilisha uganda
inawezekana kwamba endapo tutaungana chini ya mtazamo mmoja kama jumuiya ya afrika mashariki tunaweza kuzitatua changamoto hizi za afya kwenye majeshi yetu
hapa rwanda tumeshuhudia mambo mengi yanayofanywa lakini pia nchi nyingine zimefanya kazi kubwa lakini mambo yanaweza kuwa mazuri zaidi tukiungana na kufanya kazi pamoja
makamu rais wa kwanza wa sudan kusini taban deng gai alisema hatua hiyo ya marekani itadumaza juhudi za kutatua kwa amani ugomvi uliyopo nchini mwake
balozi garang diing ameitwa kurudi juba
wanafahamu inamaana kidiplomasia alisema gai wakati akifunga sherehe za maadhimisho ya siku ya umoja wa kitaifa sudan kusini kwenye uwanja wa kitaifa mjini juba
rais donald trump ameeleza shambulizi hilo kuwa hakuna shaka ni shambulizi la kinyama moja ya mashambulizi mengi ambayo yamekuwa yakiendelea kwa muda mrefu nchini
ibada hiyo ya kumuombea marehemu kandoro ilihudhuriwa na shehe mkuu wa tanzania mufti abubakar zubeiry
siku ya jumapili rais magufuli aliivunja bodi ya ushauri ya wakala wa ufundi na umeme tamesa na kumfuta kazi mwenyekiti wake john ndunguguro kwa
mbali na baregu mbunge wa bunda mjini chadema ambaye pia ni waziri kivuli mwenye dhamana ya kazi na ajira ester bulaya pia aliwataka mhagama na isaka waachie ngazi
bobi wine alitaka kujua kutoka kwa balozi ni kwa nini yeye akiwa mwananchi wa uganda abambikiziwe kesi ya kumiliki bunduki mbili na risasi kadhaa na baadaye mashtaka yafutwe katika mazingira tatanishi bila kueleza nani mmiliki wa bunduki hizo na bunduki zenyewe kutoweka
lakini hilo limeibua lawama kutoka kwa baadhi watu wakisema amepuuza hatma ya walio wachache katika jamii ya kiislam ya rohingya wanaoishi myanmar
hotuba ya museveni inajiri baada ya aliyekuwa mkuu wa polisi mohammed kirumira kuuawa kwa kupigwa risasi
kirumira amekuwa akisema hadharani kwamba maafisa wa ngazi ya juu katika polisi ndio wanaoshirikiana na makundi ya wahalifu kuua na kutesa rais wakiwemo maafisa wengine maarufu nchini uganda
saudi arabia haijatoa video yoyote inayoonyesha khashoggi akiondoka kwenye ubalozi wake
ndege ya kwanza ya kibiashara ikitokea ethiopia kwenda eritrea imetua katika mji mkuu wa eritrea baada ya miaka ishirini ikiwa ni ishara ya hivi karibuni ya kurejeshwa mahusiano kati ya mahasimu hawa wa muda mrefu
rais amesema kuwa sheria za kenya zinaweka wazi kuwa ushoga ni kinyume cha sheria na wakenya waliowengi wanakubaliana na hilo
hata hivyo upande wa waakilishi wa serikali na wa waasi walikuwa wamekubaliana kubadilishana wafungwa na kuondoa wapiganaji walio jeruhiwa kutoka sehemu ya vita ili wapate matibabu mjini oman kabla ya mazungumzo pande zote zimejikita katika kutaka matakwa yake yatekelezwe wakati wa kikao
katika taarifa iliyotolewa na makao makuu ya cpj mjini new york jumatano kamati hiyo ya kimataifa imesema serikali ya tanzania haina budi kutekeleza ahadi yake ya kufanyia uchunguzi kamilifu wa kupotea kwa mwandishi huyo
katika mahojiano ya simu na voa siku ya jumatano maryam sabzeparvar alisema amefahamu kukamatwa kwa afshari wakati alipozungumza na maafisa katika mahakama ya mapinduzi katika mji wa karaj siku moja kabla
polisi wamesema wamewakamata wakimbizi kwa tuhuma za kuandaa maandamano kinyume cha sheria kuwateka watu na kuchochea vurugu
ilitua salama salimini kwenye mars maarufu kama sayari nyekundu
katika barua kwa rais museveni kadaaga amesema kwamba kinyume na taarifa za maafisa wa serikali kwamba mbunge bobi wine hakupigwa mbunge huyo ana alama zinazo onekana wazi za kupigwa na kuumizwa
mmiliki wa kampuni ya microsoft bill gates amechangia mabilioni ya dola za kimarekani katika kukabiliana na ugonjwa wa malaria
maafisa wa pentagon wameliambia gazeti la the new york times kuwa vituo vya kijeshi vya marekani huko cameroon kenya libya na tunisia pia vitafungwa iwapo waziri wa ulinzi jim mattis atapitisha mpango huo lakini marekani itaendelea kuwa na uwepo wa kikosi kikubwa cha jeshi lake nigeria na somalia
baraza hilo liliteuwa timu ya wachunguzi wa kimataifa ambao wamekuwa wakifuatilia vitendo vya mauaji na uhalifu mwengine vinavyoripotiwa nchini burundi
mwaka ilifanya majaribio ya silaha za kinyuklia mbali na mkombora ya masafa marefu yanayoweza kufika marekani
nilipoamua kufanya hivyo nilisema kuiambia nafsi yangu unajua suala hili la russia linalofungamanishwa na trump na russia ni habari iliozushwa
ni udhuru unaotolewa na wademokrati kwa kushindwa uchaguzi ambao walitakiwa washinde trump amesema
netanyahu ataanza ziara yake huko ujerumani ambako atafanya mazungumzo na chansela angela merkel kabla ya kuelekea ufaransa na uingereza ambako atakutana na viongozi wa nchi hizo
pia rais ameongeza nafasi ya uteuzi wa naibu waziri katika wizara ya kilimo kutokana na umuhimu wa wizara hiyo ambapo mbunge wa morogoro kusini omary mgumba ameteuliwa kushika nafasi hiyo
katika ujumbe alioandika rais trump ijumaa asubuhi alikiri kwamba kura za democrat zinahitajika kupitisha hatua hiyo lakini alipendekeza madai ya wademocrat ya kulinda suala la uhamiaji yataweza kuchelewesha fursa ya kupitisha mswaada huo na kupelekea serikali kuu kufungwa
mwanafunzi aliyekuwa amefukuzwa shule ya sekondari ya marjory stoneman douglas huko florida nchini marekani kwa sababu ya ukosefu wa maadili alirudi kwenye majengo ya shule hiyo na akiwa na silaha jumatano mchana na kuwauwa wanafunzi 
lakini tangu mwaka yamekuwa yakitajwa na jamii ya kimataifa kama mauaji ya kimbari ya rwanda
wanawake waandamana kupinga vita vinavyoendelea nchini sudan kusini
vyama takriban vyote vya wafanyakazi vikiwamo chama cha walimu cwt wafanyakazi wa serikali kuu na afya tughe wafanyakazi wa serikali za mitaa talgwu wafanyakazi wa vyuo vikuu thtu vilipinga kanuni hiyo huku vikisisitiza serikali kukaa meza moja na wadau ili kuleta mtangamano juu ya jambowatu wamefariki nchini uganda katika ajali ya boti jumapili iliyotokea katika eneo la ziwa victoria
alifanya kazi mbalimbali kabla ya kuingia katika uigizaji huko florida na new york na hatimaye akajiunga na hollywood na kutumikia majukumu mbalimbali katika televisheni
kiongozi huyo wa rashia pia amesema kwamba korea ya kaskazini imechukua hatua za kuanza kuangamiza mpango wake wa nyuklia lakini marekani haijajibu na inatoa masharti yasiyo malizika ya kuitaka kuangamiza kabisa silaha hizo
operesheni ya kupambana na ugaidi zinafanywa kwa mujibu wa sheria za marekani na kimataifa
shambulizi hili lilifanyika kufuatia amri iliotolewa na bunge la marekani congress mwaka ikiidhinisha kutumika kwa jeshi lake na kwa kushirikiana na gna imeeleza taarifa hiyo
na siku mbili baadaye katibu mkuu katika wizara ya usalama wa ndani karanja kibicho akielekeza jitihada za serikali kuyatambua na kulemaza utendakazi wa baadhi ya mashirika haya yanayotoa hamasisho la elimu kuhusu uchaguzi wa agosti nane
uingereza ndio nchi pekee ya kigeni inayowekeza zaidi nchini kenya na kutokana na hili theresa may anasisitiza kuwa ziara yake nchini kenya ni mpango mkakati wa uingereza kuhakikisha kuwa ndio itakayokuwa nchi ya kipekee katika muungano wa kiuchumi wa g kuwekeza zaidi barani afrika ifikapo mwaka wa 
khashoggi alitoweka tangu oktoba baada ya kuingia ubalozi mdogo wa saudi arabia mjini istanbul uturuki
utasikia wanasema hilo lilikuwa wazo langu hapana halikuwa wazo langu
nilikuwa nalifikiria miaka mingi iliopita
sawa nilifanya takriban sehemu kubwa ya kazi hiyo
tuwaulize hao wanao tutangazia haki za binadamu ni haki kutusambazia mambo yenu ya faragha
kwa sababu sasa hivi kama ninavyo ongea tayari kuna watu wamekwenda mahakamani ambao wao wamefanyiwa kinyume cha maumbile hawakuridhika wakaamua kujiripoti kitendo cha marekani kuzuia kampuni ya zte kununua vipuli kimekuja baada ya kampuni hiyo kwa maelezo ya mtaalamu mmoja kukamatwa na kidhibiti ikitumia teknolojia ya marekani katika bidhaa zake na kuuza bidhaa hizo nchi nyingine ziliwekewa vikwazo vya biashara na marekani ikiwemo iran na korea kaskazini
cpj imeeleza kuwa iwapo quintal na mumo walikuwa wamepewa taarifa zenye makosa juu ya visa na wawakilishi wa serikali yako wangeweza kukataliwa kuingia nchini au kurejeshwa
balozi wa kenya uganda trump mdogo alisema angependa kupata habari inayoweza kumharibia clinton ingawa alisema baadaye mwanasheria wa kirussi waliyekutana naye hakuwa na habari yoyote ya namna hiyo
ni sharti tuulinde na kuudumisha ufanisi huu kwa ajili ya shirika la ndege la kq na vile vile mamlaka ya viwanja vya ndege vya kenya na kwa nchi yetu
ni sharti tuutunze uwanja huu wa ndege wa jkia vizuri na kuupa fahari ya kimataifa
alieleza macharia
serikali ya tanzania imetoa ufafanuzi juu ya visima vilivyo chimbwa kwa ajili ya matumizi ya kawaida kuwa havihitaji kibali
rais donald trump wa marekani mara kadhaa ameitaka uturuki kumuachia brunson
baraza la usalama la umoja wa mataifa lilikutana katika kikao cha dharura ijumaa kuhusiana na hali ilivyo nchini iran baada ya kusisitizwa kufanya hivyo na un
bahati mbaya siasa nyingi leo zinaelekea kukanusha dhana ile ile ya kuwa na lengo la ukweli obama alisema
watu wanatengeneza mambo yao tunashuhudia kukosekana kwa aibu kati ya viongozi wa siasa ambapo wanakamatwa wakisema uongo na wanaongeza kusema uongo zaidi
angalia wanasiasa siku zote wamekuwa wakisema uongo lakini ilivyokuwa siku za nyuma wakikamatwa wanasema uongo watasema ah bwana
lakini hivi leo wanaendelea kusema uongo
ramazani shadari katibu mtendaji wa chama kilichopo madarakani jamhuri ya kidemokrasi ya kongo drc jumatano ameteuliwa kuwa mgombea kiti cha urais kwenye uchaguzi wa disemba 
katika barua yake ya kurasa nne ambayo shirika la habari la reuters wameiona amemshutumu mfanyakazi mmoja wa zamani ambaye hakumtaja jina kuwa ni chanzo cha ripoti ambazo zimetikisa jamii inayoshughulikia masuala ya kibinadamu ulimwenguni na kuichochea uingereza na umoja wa ulaya eu kutathmini ufadhili kwa oxfam
wakati huo huo mabalozi wa zamani wa marekani kwa nchi za afrika wamepeleka barua white house wakielezea wasi wasi wao mkubwa kuhusu matamshi mabaya ya rais wa marekani kuhusu bara la afrika
haya hufanyika duniani kote
ninajua raila si malaika lakini hata barack obama alikuwa hasimu mkubwa wa hillary clinton na baadaye walifanya kazi pamoja
ili kuzuia vita kuzuka tena mkataba huo unastahili kuhakikisha kwamba mamlaka mengi hayasalii katika mikono ya watu wachache amesema brian adeba naibu wa mkurugenzi wa shirika la sera enough project lenye makao makuu jijini washington
katika mahojiano ya nadra alisema kwa nini tusisubiri mpaka tuone mambo yatakavyokuwa
katika maisha kama ilivyo siasa huwezi kufuta uwezekano wowote muungano wa wanaharakati wa asasi za kiraia unaojulikana kama jopo la kufufua amani ulitoa taarifa alhamis ikiviomba vyama vinavyopingana kuweka pembeni maslahi yao binafsi na ya kisiasa na kuchukua hatua za dhati na za kuaminika ili kuhakikisha mafanikio kwenye mashauriano ya wiki mbili kuhusu namna ya kumaliza ghasia huko sudan kusini
tunafanya mipango ya mradi mkubwa wa ujenzi wa miundo msingi
barabara kubwa ambayo itakuwa kielelezo na mfano wa kuigwa
tuko na wajumbe walioandamana na rais kenyatta na tutatia saini makubaliano kadhaa ya kuzinufaisha nchi zote mbili na ni heshima kubwa kwa rais na mkewe kuzuru ikulu alisema rais trump
hivi karibuni ripoti ya washauri wa mahakama ya marekani wamesema zaidi ya mapadri waliohusika na unyanyasaji wa kingono waliwaharibu watoto katika dayosisi sita za pennsylvania kwa kipindi cha miaka 
vyanzo vya habari nchini tanzania vinasema kuwa mara baada ya kukamtwa quintal na mumo ujumbe wa twitter ulitumwa kutoka akaunti ya quintal ukisema mungu ni mkuu tumeachiliwa na tunarudi hotelini na kuzua hofu kuwa mtu fulani alitumia simu zake
wakati wakionyesha urafiki wao kwa maneno na vitendo trump na macron wamekiri kuwa wanashirikiana kuondoa tofauti zao katika mambo kama vile mabadiliko ya hali ya hewa na makubaliano ya nyuklia yaliyofikiwa na iran
maafisa wa usafiri wanasema kuwa kirasmi kivuko hicho cha mv nyerere kinafaa kubeba abiria tani za mizigo na magari madogo matatu
meli hiyo ya sanchi bado inaendelea kuwaka moto huku ikielea mpaka sasa
kuna mabaki ya mafuta yanaelea baada ya mlipuko huo na tunaendelea na juhudi za ukoaji wizara imesema
sharif gwira mshiriki katika utaratibu wa kukusanya takwimu anasema tumegundua kwamba kuna watu wanakwenda haja kwenye maeneo ya wazi katika sehemu tofauti na pia kuna vyoo ambavyo vinahitaji kufanyiwa maboresho katika maeneo mengi na maji hayalindwi yasichafuliwe
alhamisi msemaji wa wizara ya mambo ya nje wa marekani heather nauert alisema ziara ya tillerson kwa ujumla itaangazia masuala yafuatayo wakati wa uongozi wa rais obama alisaini amri ya kiutendaji iliyotangaza vikwazo dhidi ya viongozi wa burundi na rasilmali zao kufuatia uvunjaji wa amani dhidi ya raia ghasia uchochezi uliopelekea vurugu na ukandamizaji mkubwa wa kisiasa ambao ulikuwa unahatarisha amani usalama na utulivu wa burundi na eneo lote
serikali ya tanzania imesema kauli ya mkuu wa mkoa wa dar es salaam paul makonda ikitangaza kampeni ya kukabiliana na vitendo vya ushoga katika jiji la dar es salaam sio msimamo wa serikali
lakini jeshi hilo limekuwa na kasi ya pole pole kuanza kazi kwa nguvu kutokana na uchelewesho wa fedha na uratibu miongoni mwa nchi tofauti
program ya kugundua uvamizi wa viwavi jeshi kabla ya wadudu hao kushambulia mimea inaweza kuwasaidia wakulima kukabiliana na mdudu huyo kulingana na taarifa ya mwandishi wetu wa kampala halima athumani inayosomwa na kennes bwire
kwa upande wake macron alijibu kuwa alikuwa na mazungumzo ya wazi na moja kwa moja na trump na kuwa hali ni ngumu lakini kwa ujumla hiyo ndio njia ya kupiga hatua
mahakama ya hakimu mkazi kisutu alhamisi imewapa dhamana viongozi sita wa chadema ingawaje viongozi hao wataendelea kula pasaka wakiwa rumande
madai ya raia kudhulumiwa barua hii ya idhini ilipokewa na mkurugenzi mtendaji wa kenya airways sebastian mikosz kutoka kwa balozi wa marekani nchini kenya robert godec kwa niaba ya serikali ya marekani
amesema kuwa zilizo ruhusiwa ni nchi nane ambazo hazijatajwa majina tunahitaji muda kidogo zaidi kufikia idadi ya sifuri
bennett amesema uongozi wa voa kitengo cha afrika kimetoa ushirikiano kamili katika uchunguzi huu na kusaidia katika kufikia maamuzi ya kuwaachisha kazi au kuwaondoa kazini wafanyakazi husika
seneta jeff flake wa arizona amesema bado anafikiria namna ya kupiga kura baada ya kusikia maelezo ya ford na kavanaugh
waziri wa mambo ya nje mike pompeo amesema jumatano kuwa alipokutana na viongozi wa saudia hawakutaka kuzungumzia yanayo fahamika juu ya kutoweka kwa mwandishi wa habari wa saudia arabia ambaye ni mkazi na alikuwa anafanya kazi marekani
lakini kiongozi wa wachache kwenye bunge hilo nancy pelosi alimshutumu trump na kusema kwamba katika uamuzi wake rais huyo hakutilia maanani ukweli kwamba mkataba huo ulikuwa unafanya kazi kama ulivyokusudiwa
akizindua tafiti hiyo waziri wa afya maendeleo ya jamii jinsia wazee na watoto ummy mwalimu mwalimu ametaja halmashauri ambazo kiwango cha maambukizi ya malaria bado kiko juu ni pamoja na kakonko asilimia 
 kasulu 
 kibondo 
 uvinza 
 kigoma 
 buhigwe geita 
 nanyamba 
 muleba 
 na mtwara 
akiwa katika bustani ya kusini mwa white house rais huyo alisema kuwa serikali za marekani na korea kaskazini zimekuwa zikiendelea kufanya mawasiliano na mazungumzo pia yamehusisha kuachiwa kwa wamarekani watatu wanaoshikiliwa pyongyang
dzheykhun nasimi ogly cq aslanov pia anajulikana kama jayhoon aslanov pia anajulikana kama jay aslanov haki za binadamu tucta pia ilisema hata wakati wa majadiliano juu ya kanuni hiyo kulikuwa na mvutano mkubwa baina ya serikali na waajiri kwa upande mmoja na tucta upande mwingine hatua iliyosababisha hata wakati wa upigaji kura upande wa serikali na waajiri ulishinda
wizara ya usafirishaji ya china imesema watu waliotoweka katika ajali hiyo ni wafanyakazi wa meli hiyo wananchi wa iran na raia wawili wa bangladeshi
mitandao ya jamii ilionyesha picha za video ambapo waandamanaji wawili walipigwa risasi katika mji wa dorud magharibi mwa taifa hilo
mbunge wa chama cha fdc cecilia ogwal amesema mbona wakuu wa usalama wameshindwa kutambua hao wanasiasa wa upinzani wanaowaua watu kote nchini
wakati huo huo ripoti za habari za marekani zinasema salah bin jamal khashoggi mtoto wa kiume wa mwandishi wa habari jamal kashoggi aliyeuwawa katika ubalozi mdogo wa saudi arabia mjini instabul amewasili nchini marekani
kijana huyo raia wa marekani mwenye asili ya saudi arabia alizuiliwa na serikali ya saudi arabia kuondoka nchini humo mwanzoni mwa wiki hii
ripoti moja ya serikal ya marekani inasema kuwa athari za mabadiliko ya tabia nchi ikiwemo mvua kubwa ukame na moto katika misitu imeendelea kuongezeka nchini marekani
mapema mwezi huu uongozi wa trump uliiwekea vikwazo vilivyowalenga makamanda wa watano wa jeshi la myanmar na vikundi viwili vya jeshi kwa kuhusika na mauaji hayo
polisi wa tanzania walimtia nguvuni kiongozi huyo wa wanafunzi machi baada ya kudai kuwa ametekwa lakini baadaye akapatikana mjini iringa kusini mwa nchi hiyo
tuzo ya nobel kwa ajili ya tiba fizikia na kemia zilitolewa mapema wiki hii
tuzo ya fasihi haikutolewa mwaka huu kwa sababu ya kashfa ya ngono iliyo gubika chombo kinacho toa tuzo hiyo
monica juma ripoti ya austere malivika akiwa goma drc lakini alipoulizwa iwapo maafisa wa saudia wamemfahamisha iwapo khashoggi yuhai au amekufa pompeo amesema sitaki kuzungumzia masuala yoyote yanayo fahamika juu ya mwandishi
utawala wa saudia pia hautaki kuzungumzia hilo wanataka wapewe muda wa kukamilisha uchunguzi huu kikamilifu
idadi ya waliofariki kutokana na moto wa misituni katika maeneo mawili ya jimbo la california magharibi ya marekani imeongezeka na kufika na hivyo kufikia kiwango cha historia cha vifo kutokana na moto katika jimbo hilo
kwa hiyo msemo huu unamaana kuwa watu wanapenda kushiriki katika njia ya mafanikio na kujitenga mbali na jambo lililofeli
nchi za pacific zina niya ya dhati kushikamana na mkataba wa paris kwa sababu ni msingi wa kuendelea kwa visiwa hivyo kuwepo katika bahari ya pacific amesema dame meg taylor katibu mkuu wa jukwaa la visiwa vya pacific
kufikia mwezi mmoja siku ya leo tangia shambulizi hilo lilipotokea na kuleta taharuki kubwa katika muda ambao masomo yalikuwa yanafikia ukingoni mamia ya wanafunzi walikusanyika katika uwanja wa mpira kupinga kitendo cha bunge kutochukua hatua yoyote baada ya mauaji hayo na kujikumbusha shambulizi hilo wenyewe kwa wenyewe
watu watukufu wa iran wamekuwa wakikandamizwa kwa miaka mingi
wananjaa ya chakula na uhuru
pia wanataka haki za binadamu zitekelezwe na rasilmali za iran zinaibiwa
mazishi hayo yamefanyika katika kijiji cha bwisya kisiwa cha ukara wilaya ya ukerewe mkoa wa mwanza na kuongozwa na waziri mkuu kassim majaliwa
na wakati taifa linasubiri kwa hamu kupiga kura baadhi ya waangalizi wa kura kama vile claude kabemba ambaye ni mkurugenzi wa taasisi ya southern africa resource watch yenye makao yake johannesburg amesema kuwa wao hawana matumaini
katika ziara hii nadra rais moon anafuatana na ujumbe mkubwa wa watu ambao ni wafanya biashara maafisa wa michezo sanaa na maafisa wa serikali
ramazani shadary yuko kwenye orodha ya viongozi wa serikali ya drc waliowekewa vikwazo na umoja wa ulaya kufuatia tuhuma za uvunjifu wa haki za binadamu nchini humo
mkutano huo unalengo la usitishaji mapigano kati ya waasi wa syria na vikosi vya serikali mpango ulioandaliwa na moscow na ankara
kabla ya kukutana kwao rais erdogan alifanya mazungumzo ya faragha na rais wa russia vladimir putin na chansela wa ujerumani angela merkel
hakuna taarifa zaidi zilizotolewa juu ya mazungumzo yao
kitengo cha kudhibiti na kuzuia magonjwa marekani cdc kilisema kwamba idadi ya kesi za ugonjwa usiofahamika ambao unadhoofisha viungo vya mwili kwa watoto umefikia rekodi ya juu mwaka huu
dunia ikisubiri mkutano wa trump na kim jong un kupitia tv tayari viongozi kadhaa wa upinzani tanzania wakiwemo wa chama cha chadema ambacho lowassa ni mjumbe wa kamati kuu wanashtakiwa kwa tuhuma za uchochezi na wengine kwa kutoa maneno yasiyofaa dhidi ya rais na wengine kwa kufanya mikusanyiko bila ya kibali
bendera za somalia na eritrea zilipepea pembeni ya mitaa ya mji mkuu wa eritrea asmara kabla ya ziara hiyo kuanza
ziara ya farmajo imekuja baada ya mahasimu wa muda mrefu nchi ya eritrea na ethiopia kurejesha tena uhusiano wa kidiplomasia hatua ambayo ilimaliza kutengwa kwa eritrea kieneo na kimataifa kulikodumu kwa takribani miongo miwili
katika mashtaka mapya dhidi ya raia wa russia yaliyofunguliwa ijumaa na mwendesha mashtaka maalum raia wa russia ambao ni maafisa usalama wa jeshi wameshutumiwa kuingilia kati uchaguzi wa urais 
hii ni safari ya kisiasa
kama imani yake imemtuma kuhama chadema anaruhusiwa kwenda kokote kwa sababu uongozi ni uvumilivu na hakuna chama taasisi ambayo haina migogoro
uongozi ni busara na mungu amsaidie huko anakokwenda alisema
rais john magufuli siku ya jumapili amemwagiza waziri wa viwanda biashara na uwekezaji charles mwijage kuhakikisha wamiliki wa viwanda vya ndani wanaajiri wazawa
mwanaharakati wa haki za binadamu kenya ambaye alihusika na kuwasilisha kesi mahakamani okiya omtata alijaribu kuwasilisha nyaraka za maamuzi ya mahakama kwenye ofisi ya mamlaka ya mawasiliano siku ya ijumaa
tumeanza kusikia habari hizo tangu jana lakini bado hatujapata uhakika kwamba ameanza mgomo huo
lakini kama mnavyo fahamu yuko katika kizuizi ambacho ni sawa na jela na ameondolewa mpishi na kuchukuliwa simu zake na tangu jana tumesikia hali chakula isipokua maji amesema mchangama
tshisekedi anapania kukuza uchumi wa nchi na kuongeza mapato ya wanainchi wa congo
amesema atakapochukua hatamu za uongozi ataongeza mapato ya mwananchi wa congo kutoka dola na senti kwa siku sawa na dola kila mwaka hadi dola na senti kwa siku sawa na dola kila mwaka
mmoja wao aliyerejeshwa rwanda amezituhumu ngazi za upelelezi za uganda kuhusika kwenye kamata kamata hiyo
vyanzo vya habari nchini china vimesema kuwa uvumi umeenea kuwa rais huyo ataongeza kipindi chake cha utawala kupitiliza mwaka 
amekuwa rais wa nchi hiyo tangu mwaka 
mwandishi wa idhaa ya kiswahili ameripoti kuwa bado wengi wanajiuliza iwapo upo uwezekano wa rais kenyatta kumteua odinga na vinara wenzake katika serikali yake
matamko yanayo dadisiwa yalitolewa na mkuu wa mkoa wa dar es salaam paul makonda ambaye mapema mwezi huu alitangaza operesheni dhidi ya watu wenye mahusiano ya kimapenzi wa jinsia moja katika jiji hilo msemaji wa waziri huyo wa denmark ameliambia shirika la habari la reuters
wakati akiwa mgombea wa urais trump aliahidi kusitisha kabisa kuingia waislam nchini marekani
mara baada ya kuingia madarakani alisaini amri ya kiutendaji ikipiga marufuku wasafiri kutoka nchi kadhaa zenye waislam walio wengi kuingia marekani
avi gabbay kiongozi wa upinzani huko israel aliondolewa mamlakani mwaka wa na baadaye kupelekwa uhamishoni nchini saudi arabia ambako alifia mnamo mwaka wa 
serikali ya kenya imeviamuru vyombo vya habari kutopeperusha mubashara kuapishwa kwa kiongozi wa upinzani nasa kama rais wa wananchi ambako kumepangwa kufanyika januari chombo cha habari cha binafsi ntv kimeripoti
rais yoweri museveni amesema tunafufua safari zetu za ndege ya uganda airlines na ninamuomba waziri mkuu modi kukubali safari yetu ya kwanza kuwa ya kuelekea india
sitaki kwenda kwingine ambapo sijui
najua vizuri kwamba watu wa ukoo wangu wanatoka india na huko ndiko nitaenda
marekani inawashitaki wafanya biashara wawili wa zamani wenye uhusiano na aliyewahi kuwa mshauri wa usalama wa taifa kwenye utawala wa trump michael flynn kwa kuifanyia kampeni ya ushawishi uturuki kinyume cha sheria ndani ya marekani
kenya na hasa eneo la mpakani limekuwa likikabiliwa na mashambulizi ya al shabaab katika miaka ya karibuni
filamu ya watu wote inaangalia matatizo ambayo yamejitokeza kenya kutokana na uvunjifu huo wa amani
cpj inamtaka magufuli kuwajulisha juu ya jawabu la serikali yake juu ya hili
tutakuwa tunafuatilia kupitia wawakilishi wa ubalozi wa nchi yako imehitimisha barua hiyo
netanyahu amesema pendekezo hili la polisi dhidi yangu na mke wangu halimshangazi mtu yeyote mapendezo haya yalishakuwa yameamuliwa na yalivuja hata kabla ya uchunguzi kuanza
tulikuwa tumepanga kumteua besigye hata kama hakuwepo
wanachama wa fdc kote nchini walikuwa wamekubaliana alisema ingrid turinawe katika ripoti yake ya hivi karibuni
takwimu zilizotolewa na gazeti la mtanzania zinaonyesha tangu mwaka hadi idadi ya madiwani wa chadema waliojiunga ccm imefikia huku cuf ikifikia tisa
basi tuanze na usemi muhimu juu ya baba
mafanikio yana kinababa wengi lakini mambo yanayofeli ni sawa na yatima
salem shukran hilo limeshaondoka
katika ujumbe wa tweet jumatatu kabla ya kutangaza uteuzi huo trump alisema kuwa muda mrefu amekuwa akisikia kuwa uamuzi muhimu zaidi ambao rais wa marekani anaweza kufanya ni kuteuwa jaji wa mahakama ya juu
umoja wa afrika na serikali kadhaa za afrika walikuwa wamekasirishwa na matamko hayo ya trump
lakini wakati wa mkutano wake na waziri mkuu wa uingereza theresa may trump amesisitiza kuwa marekani na uingereza wanakubaliana na wanashirikiana vizuri kabisa mueller amesema kuwa hilo lilifanyika ili kupotosha maoni ya kisiasa wakati wa kinyang anyiro cha urais kati ya donald trump wa chama cha republikan na hillary clinton mpinzani wake wa chama cha demokrat
rais donald trump alikuwepo wakati wa hafla ya kuapishwa kwa mkurugenzi huyo kwenye makao makuu ya cia nje ya mji wa washington
 majadiliano ni nyenzo ya kupambana na tabia ya ubinafsi ili kujenga umoja huo lazima kuwepo na upendo mshikamano na maridhiano ya watu na kila mtu kupewa nafasi ya kutoa maoni hata kama yanapingana na mtu mwingine na ukiwa unapatanisha kwa njia hiyo unaitwa mwana wa mungu
mwanadiplomasia huyo alikuwa akizungumza katika chuo cha george mason kilicho nje kidogo ya mji wa washington
picha ya video kwenye mtandao wa twitter ilionyesha jinsi tukio hilo lilivyo sababisa taharuki kati eneo hilo na kusababisha watu kusambaratika na kutafuta eneo la kujificha
mwanasheria wake melinda taylor alisema anastahili kuachiwa kutoka gerezani mara moja wakati anasubiri adhabu katika kesi ya kuingilia kati ushahidi
hata hivyo mawakili wa upande wa mashitaka wanasema kukutwa kwake na hatia katika kesi hiyo ina maana huenda asitolewe karibuni
vikwazo dhidi ya eritrea na maafisa wa ngazi ya juu serikali viliwekwa mwaka baada ya wataalam wa umoja wa mataifa kuishutumu eritrea kwamba ilikuwa inayasaidia makundi ya wapiganaji nchini somalia
licha ya kauli hiyo wabunge wa chama cha demokrats wanamhimizatrump kukubali uamuzi ulofikiwa na idara za ujasusi za marekani
na warepublikan wanasisitiza watu wawe na subra huku wizara ya mambo ya nje ya marekani ikisisitiza kuwa hakuna uamuzi wa mwisho ulofikiwa
moon alimshukuru pompeo kwa ziara yake na aliwatakia mafanikio mema kwenye mkutano ujao kati ya kim na rais donald trump wa marekani
viongozi hao wawili walikutana mara ya mwisho mwezi june mwaka huko singapore
waziri wa fedha na mipango dkt philip mpango amesema nchi inapita kwenye kipindi kigumu baada ya wafadhili kupunguza misaada na ameeleza kuwa ile iliyobakia imekuwa na masharti yakiwemo ya kukubali ushoga ambayo ni ovyo kabisa
wananchi wa drc kwa muda mrefu wamekuwa wakiiomba jumuiya ya kimataifa kuchukua hatua ya kukiwajibisha chama tawala kuheshimu katiba ya nchi yao
donald trump mpaka sasa idadi ya vifo ni tangu maandamano hayo yaanze mara ya kwanza alhamisi iliyopita huko mji wa mashhad mji mkuu wa pili iran na baadae kuenea maeneo mengine ya nchi hiyo
vladimir putin ambaye ametumikia nafasi ya urais na waziri mkuu wa russia tangia ameapishwa tena kwa muhula wa nne kama rais jumatatu katika sherehe zilzofanyika ikulu ya kremlin
kwa muda sasa balozi godec amekuwa akisisitiza kuwa ni muhimu kuwepo mazungumzo yaliyo na uwezo wa kuwaleta wananchi wa kenya pamoja
serikali imetetea haki yake ya kuidhinisha uchimbaji mafuta sehemu yoyote nchini humo na kusema inatilia maanani kuwalinda wanyama na mimea katika maeneo mawili ya makumbusho ya unesco
hata hivyo baadhi ya wachambuzi wa masuala ya sisasa wanasema hata ikiwa miguna miguna hatazuiliwa kuingia nchini kenya huenda ikawa vigumu kwake kutimiza malengo ya vuguvugu la nrm hususan kufuatia mabadiliko makubwa ya kisiasa yaliyotokea tangu aende uhamishoni
ujumbe wa un uliwasili jumamosi nchini bangladesh ili kuweza kujioneya wenyewe hali ya wakimbizi wa rohingya kutembelea eneo la cox bazar ambapo kambi za wakimbizi za muda zimefunguliwa mpakani karibu na myanmar
serikali ya kenya imechukua tahadhari katika uwanja wake wa ndege wa kimataifa wa jomo kenyatta jkia na maeneo ya mipakani baada ya ugonjwa wa ebola kuripotiwa kaskazini magharibi mwa jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc
dereva huyo anaaminika kuwa ni mjerumani mwenye umri wa kati aliyekuwa na matatizo ya kiakili
reynolds ambaye alizaliwa michigan na kuwa nyota wa mpira wa football wakati akiwa mwanafunzi katika moja ya vyuo vikuu florida alionekana kuwa na mwelekeo wa kuingia katika michezo ya kulipwa kabla ya kujeruhiwa katika ajali ya gari
tunaishukuru serikali ya china kwa sababu tumepokea misaada na mikopo ya gharama nafuu na kuendeleza miradi mbalimbali kama vile mradi wa umeme wa kinyerezi awamu ya pili ya ujenzi wa uwanja wa ndege wa zanzibar alisema
mungu atakaponipa nafasi nisimame nitamke kuanzia sasa serikali yetu itajitegemea tutatafuta mikopo labda ya kibinadamu kama matetemeko na mafuriko hiyo ndiyo tutaenda kutafuta nje lakini vinginevyo tufanye wenyewe na tunaweza alisisitiza
mwanasheria mkuu wa zamani anaye julikana anaunga mkono rais kuwa na madaraka yaliopindukia ni chaguo la rais donald trump kwamba kwa mara nyengine aendeshe wizara ya sheria
na akihutubia waandishi wa habari kwenye makao makuu ya kijeshi ya marekani pentagon waziri wa ulinzi jenerali jim mattis alitoa maelezo zaidi kuhusu mashambulizi hayo na kusema kuwa yalilenga vituo vitatu kikiwemo kimoja cha utafiti na kingine cha kuhifadhi gesi ya sumu
hoja iliyokuwa imewasilishwa bungeni ilitaka tarehe hiyo ibadilishwe kutoka mwezi agosti hadi mwezi desemba
raia hao wamefuatana na waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo
mwandishi wa sauti ya amerika amefanya mahojiano na sam paul nahaima mwandishi wa habari akiwa kampala na kwanza kumuuliza hali ilivyo katika hospitali ambayo wabunge hao wamepelekwa kwa lazima
maafisa wa serikali mjini mogadishu mji mkuu wa somalia wanasema bomu liliripuka katika jengo la makao makuu ya wilaya na kuuwa watu wasio pungua sita na kujeruhi wengine 
alizsema nra inahamasisha mila ya umiliki bunduki inayosababisha maafa haya yote
jaji mbarouk alisema ratiba ya uchaguzi huo ilitolewa kwa kuzingatia masharti ya vifungu vya b na vya sheria ya taifa ya uchaguzi
viongozi hao wawili pia wamezungumzia utekelezaji wa makubaliano ya manunuzi ya umeme ambapo kenya itanunua mw kutoka ethiopia kila mwaka
tanzania kwa mara nyengine tena imefanya uchaguzi wa marudio unaotokana na wabunge wa upinzani kuhama vyama vyao na kugombea kupitia chama tawala ccm
kuendelea kuwepo kwa majeshi ya iran katika ardhi ya syria yakimuunga mkono rais bashar al assad ndio hasa linalomtia wasiwasi netanyahu
ameishutumu tehran kwa kutaka kuweka kituo cha kudumu cha kijeshi nchini syria
serikali tayari imechukua hatua ya kuwarejesha watoto hao kwa familia zao huku wasafirishaji haramu wakifikishwa kwenye vyombo vya sheria
wakikona ameiambia sauti ya amerika kwenye mahojiano ya simu kwamba maporomoko ya matope yalianza baada ya maji yenye msukumo wa kasi sana kufoka kutoka kwenye chemuchemu juu ya mlima
katika mahojiano ya moja kwa moja na idhaa ya kiswahili ya sauti ya amerika waziri wa mambo ya nje wa tanzania augustine mahiga alisema nchi yake inaikaribisha barua hiyo na kusema kwamba inaonekana rais huyo ameungama dhambi zake na kuomba msamaha
waombolezaji kadhaa walijiangusha chini wakilia kwa kuonyesha huzuni yao kwa kumpoteza mbunge wao mpendwa
idara ya sheria itaongeza wigo wa uchunguzi juu ya russia kuingilia kati uchaguzi wa urais marekani kwa kuangalia madai ya rais donald trump kwamba idara ya upelelezi ya makosa ya jinai fbi ilimpandikiza mtu kufanya ujasusi wakati wa kampeni yake white house imesema jumatatu
misaada yote ya marekani kwenda afrika ambayo ni jumla ya dola bilioni katika kila mwaka wa fedha kwa vipindi viwili vilivyopita inafanyiwa tathmini ya mwisho kwa mujibu wa bolton
kulingana na mtazamo wetu mpya kila uamuzi tunaofanya kila sera tunayofuata na kila dola ya msaada tunayotumia itakuwa kipaumbele cha marekani katika eneo
maafisa wa uganda wanawashutumu raia wa rwanda waliokamatwa kwa kuhusika na ujasusi usumbufu kwa wakimbizi na kujihusisha na mambo yanayo hatarisha usalama wa taifa wa nchi hiyo
sheria ya tanzania imekuwa ni tabia sasa kwamba wanapojitokeza wanasiasa na wananchi wenye kuhoji utenda kazi wa serikali ikitokea tu kwamba anatoka kigoma au mikoa ya pembezoni wanachukuliwa kama sio raia wa tanzania
ndio maana nimesema kwamba nitampeleka huyu kijana abdul nondo katika ofisi za uhamiaji na watuambie kama watu wa kigoma sio watanzania ceni pia imeakhirisha upigaji kura katika mji wa magharibi wa yumbi kwasababu ya ghasia za kikabila
wanasiasa wa maeneo hayo wamekosoa hatua hiyo kama jaribio la kuingilia kati kura kumpendelea mgombea wa chama tawala
antonia mulvey ni mkurugenzi wa legal action worldwide anadai jeshi la sudan kusini lilitenda manyanyaso ya kikatili ya ngono ikiwemo utumwa wa ngono mateso ya ngono na ubakaji wa genge dhidi ya wanawake na wasichana aliongeza kuwa raia wa burundi wamekuwa wakitegemea sauti ya amerika kwa matangazo yasiyoegemea upande wowote wakati nchi hiyo ikikabiliwa na mzozo unaoendelea wa kisiasa na wa kibinadamu
wilson aliwataja nat king cole dinah washington na jimmy scott kwamba walichangia katika mafanikio yake
mahojiano ya zuckerberg na bunge la marekani limeibua mazungumzo
odinga aliapishwa katika hafla ya iliyohudhuriwa na maelfu ya wafuasi wake katika bustani ya uhuru jijini nairobi na kueleza kuwa uapisho wake ni mwanzo wa mageuzi makubwa nchini kenya
kutokana na hatua hiyo hakimu mashauri alisema anawafutia dhamana washtakiwa hao wawili na walipelekwa gereza la segerea ambapo watakaa huko hadi hapo rufaa yao itakaposikilizwa
kesi imeahirishwa hadi disemba mwaka 
asubuhi mei polisi walimzuilia abdirahman na waandishi wengine kuripoti mkutano wa serikali za mitaa uliokuwa unazungumzia mgogoro kati ya mikoa hiyo miwili
waziri mkuu anawashinikiza washirika wa kimataifa kufuata hatua iliyochukuliwa na uingereza na kuanza kuangaza mabilioni ya dola ambazo kremlin imewekeza katika rasilimali zake ulimwenguni kote
waziri wa ugatuzi hata hivyo waziri mpango alisema mkazi yeyote wa tanzania asilazimishwe kulipia bidhaa au huduma yoyote hapa nchini kwa fedha za kigeni
waziri huyo aliviagiza vyombo vya dola viwachukulie hatua za kisheria wale wote watakaobainika kukiuka maagizo haya ya serikali
mechi ya sweden na korea kusini katika kundi imemalizika kwa ushindi wa sweden wa bao 
bao hilo limefungwa dakika ya na mchezaji granqvist kwa mkwaju wa penalty
iwapo atapitishwa na baraza la seneti nauert mwandishi wa habari wa kituo cha fox news ambaye alikuwa na uzoefu mdogo wa sera ya mambo ya nje kabla ya kuwa msemaji wa wizara ya mambo ya nje atachukuwa nafasi iliyoachwa na nikki haley
libya kwa muda mrefu imewavutia wahamiaji wanaosaka maisha bora
lakini changamoto za kiusalama ambazo hazijapatiwa ufumbuzi zimedhoofisha miundo mbinu na kushusha thamani ya sarafu na hivyo kupelekea hali mbaya za maisha na maamuzi yasiyo ya kawaida kwa wahamiaji wengi ambao wanajikuta wakiishi huko
cpj imesema sifa ya tanzania kama nchi ni ya kuheshimu uhuru wa habari na wageni wa kimataifa na ni yenye kusimamia majukumu yake kama mwanachama wa jumuiya ya kimataifa imeingia doa kwa kuwatendea ubaya timu ya cpj
chama cha upinzani cha demokrasia na maendeleo chadema nchini tanzania kimepinga matokeo ya uchaguzi mdogo katika jimbo la monduli kwa madai ya kuwa uchaguzi huo ulitawaliwa na uvunjifu wa sheria
kati ya wakimbizi hao ni aliyekuwa mlinzi wa rais wa rwanda paul kagame lt joel mutabazi aliyetekwa nyara na maafisa wa ngazi ya juu katika polisi wa uganda na kurejeshwa rwanda mnamo mwaka kabla ya kufunguliwa mashtaka ya kuhatarisha usalama wa rwanda
imetayarishwa na kennedy wandera sauti ya amerika kenya
jaji wa mahakama kuu jijini nairobi chacha mwita ametoa agizo la kusitisha mara moja marufuku iliotolewa na serikali ya rais uhuru kenyatta kwa vyombo vya habari
itogon iko katika mkoa wa cordillera ambako maafisa wametahadharisha kuwa shughuli za uchimbaji zinazo endeshwa kisheria au kinyume cha sheria katika eneo hilo zimesababisha pande za milima hiyo kuwa ni hatarishi kunapokuwa na maporomoko
makamu mwenyekiti wa nec jaji mbarouk salim mbarouk alisema uchaguzi huo umetangazwa baada ya kupokea barua kutoka kwa spika wa bunge job ndugai ambayo iliainisha majimbo matatu yaliyo wazi
kiongozi huyo ambaye ameleta mabadiliko makubwa ya kiutawala alikuwa tu amemaliza kutoa hotuba yake wakati nguruneti hiyo ilipolipuka
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dcrais wa ufaransa emmanuel macron anahitimisha ziara yake ya kwanza ya kiserikali nchini marekani jumatano akihutubia mkutano wa pamoja wa bunge la marekani na mkutano na wanafunzi wa chuo kikuu cha georgetown
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
watu wamefariki katika kipindi cha wiki moja nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc kufuatia ugonjwa wa ebola umeolipuka tena katika jimbo la beni kivu ya kaskazini
masharti mengine yaliyotolewa kwa ngo hizo ni kuhakikisha kabla ya kutekeleza miradi yao sharti wawasiliane na ofisi ya msajili wa mashirika yasiyo ya kiserikali na ofisi ya rais rais tawala za mikoa na serikali za mitaa tamisemi ili kufanikisha jukumu la uratibu
manusura wa mafuriko hayo wameeleza kuwa maji yameharibu nyumba na maeneo ya biashara baada ya bwawa la patel kupasuka katika kitongoji cha solai takriban kilomita kaskazini magharibi mwa mji wa nairobi
msemaji wa rais wa somalia abdinur mohamed aliandika jumamosi kwenye twitter somalia ipo tayari kuandika ukurasa mpya wa uhusiano wake na eritrea
nchi hizi mbili hazijawahi kuwa na ushirikiano wowote wa kidiplomasia kwa takribani miaka lakini msemaji wa rais wa somalia alisema ziara hiyo itafungua milango kwa uhusiano wa kidiplomasia na ushirikiano mpya kati ya mataifa hayo mawili
baada ya kuhimili mashambulizi kutoka kila upande uingereza walijikuta wakilizwa na ivan perisic alipokomboa kwa goli safi katika dakika ya 
haya ni makubaliano ni makubaliano bora kuweza kufikiwa na eu haitabadilisha misimamo wake wa msingi linapokuja suala hili kwa hivyo nafikiri bunge la uingereza kwa kuwa ni bunge lenye busara litapitisha makubaliano haya ameongeza ethiopia bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
waziri wa mambo ya ndani wa tanzania kangi lugola amekutana na mabalozi wa italia kenya na afrika kusini jijini dar es salaam alhamisi na kuwahakikishia kuwa hali ya ulinzi na usalama wa wananchi na mali zao uko vizuri
uamuzi wa mahakama ya juu hiyo umefutilia mbali sheria ya uingereza ya kikoloni ambayo ilikuwa ina wabagua wanawake
ilikuwa tayari imepangwa mkopo huu uidhinishwe na uongozi wa benki hiyo mwishoni mwa mwezi octoba
lakini chanzo cha habari ndani ya benki hiyo imeiambia cnn mradi huo badala yake ulikuwa umeondolewa na hautatekelezwa tena
chamisa alisema alikuwa na madai halali ya kuongoza taifa la zimbabwe baada ya kukataa uamuzi wa mahakama ya katiba uliomthibitisha mnangagwa ndiye mshindi wa kiti hicho
operesheni ya mwezi uliopita imepona angalau kwenye muscles
mfupa bado una kazi kubwa kidogo na utachukua muda kupona
kiongozi wa walio wachache bungeni nancy pelosi ameonya kwamba mapendekezo ya rais yanahitaji fedha au yataishia kuwa ahadi hewa kutoka utawala wake
imetayarishwa na mwandishi wetu mkamiti kibayasi washington dcrais wa marekani donald trump alitishia jumapili kufunga serikali kuu kama bunge halitapitisha mswada wa fedha za ujenzi wa ukuta kwenye mpaka wa marekani na mexico ili kuwazuia wahamiaji haramu
baada ya rais kenyatta kutangazwa mshindi wa kura ya urais katika uchaguzi wa agosti nane baadhi ya mashirika haya ya kutetea haki za kibinadamu yalionesha nia ya kupinga ushindi wake katika mahakama ya juu
vyanzo vya habari vimeripoti kuwa waziri mkuu kassim majaliwa ameteuwa tume ya watu saba ambayo itaanza uchunguzi juu ya ajali hiyo
amesema uchunguzi wa awali unaashiria kuwa waliohusika ni kikundi cha kigaidi cha al shabaab cha somalia
kampuni hii inafanya shughuli zake za mitandaoni kushawishi operesheni mbalimbali kwa niaba ya moscow
chini hapa ni maelezo zaidi ya mashtaka hayo
kwa mujibu wa vyombo vya habari nchini uganda raia pia watalipia miamala yote ya kibiashara inayofanyika kupitia simu za mkononi huku kila shughuli ya kibiashara ikitozwa asilimia ya thamani yake
mgombea huyo wa chama hicho kilichoko madarakani ameteuliwa wakati leo ni siku ya mwisho kwa wagombea wote kuwasilisha fomu zao za maombi ya kuingia katika kinyang anyiro hicho kwa tume ya uchaguzi ya taifa
maelezo zaidi juu ya mipango ya maziko ya rais mstaafu george h
bush ambaye aliaga dunia ijumaa akiwa na miaka yanaandaliwa na familia ya bush wizara ya ulinzi ya marekani imetangaza jumamosi
who inasema kuwa nchi zinazopakana na rwanda na uganda ziko tayari kukabiliana na kuenea kwa mlipuko huu
wachunguzi wa marekani wanamtafuta mtu aliyemtumia bahasha rais wa marekani donald trump na pentagon iliyo na sumu ya ricin
imetayarishwa na mwandishi wetu josephat kioko kenyawamarekani alhamisi wanasherehekea sikukuu kubwa ya mwaka ya kutoa shukrani kwa mafanikio ya mwaka mzima inayo julikana kama thanks giving day siku ambayo familia hukutana pamoja kwa mloo wa kitamaduni wenye kitoweo cha bata mzinga
ukimya ukanushaji na kuchelewesha taarifa havikubaliki
tunataka kujua ukweli ryan amesema katika tamko rasmi
ndege aina ya boeing dreamliner zinazobeba zaidi ya abiria zitachukua saa kutoka nairobi hadi new york na saa kutoka new york hadi nairobi kwa kutumia marubani wanne na wahudumu 
amesema kuwa kwa kupunguza kodi na kanuni marekani inajikomboa kibiashara na kukomboa wafanyakazi wake katika hatua ya kuwawezesha kubuni mazingira bora ya kibiashara
msimamo wa mufti wa afrika kusini ameeleza kuwa kulikuwa na utupianaji wa risasi kati ya kikosi cha usalama kilichokuwa kinayasindikiza mabasi hayo na washambuliaji ambapo raia mmoja alipigwa risasi na kuuwawa na baadhi ya polisi kujeruhiwa
aliwasili jumapili akitokea saudi arabia ambako mshauri mwandamizi wa sera wa pompeo brian hook anaefuatana naye alitoa wito kwa washirika wa ulaya na nchi nyingine kuweka vikwazo kwa iran ili kupunguza nguvu za program yake ya makombora
hook aliwaambia waandishi wa habari huko riyadh kwa maneno yake tunayasihi mataifa kote duniani kuwawekea vikwazo watu na viongozi wenye uhusiano na program za makombora za iran akiongezea kusema hilo lilikua suala kuu kwenye majadiliano yake na mataifa ya ulaya
wakati wa mkutano wa asubuhi wakati wakipata istiftahi pamoja na katibu mkuu wa nato jens stoltenberg trump alielekeza ukosoaji wake kwa ujerumani kwa kuruhusu kampuni ya nishati ya ujerumani gazprom kujenga bomba la mafuta nord stream kupitia kwenye bahari ya nchi hiyo
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
ramadhan ni wakati wa kujitathmini kwa azma ya mtu kujifahamu kwa undani nafsi yake na kuwa na dhana ya kushukuru kwa baraka nyingi ambazo wanazipata kutoka kwa mwenyenzi mungu
mapema mwezi huu mei asasi sita za kiraia ziliwasiilisha hoja mahakamani inayotaka kanuni hizo zisitishwe kwa muda
wanaharakati wameushutumu uamuzi huo wa mahakama kuwa ni shambulizi dhidi ya uhuru wa kujieleza
uhusiano wa kimataifa hauwezi kulazimishwa kwa kutumia hasira kutoa tu maneno ovyo ofisi ya rais wa ufaransa emmanuel macron imesema katika tamko lake juu ya kujitoa kwa trump kusaini makubaliano hayo
serikali ya kenya jumatano imekanusha vikali madai ya kuingiza silaha nchini sudan kusini
ni muhimu kwa uongozi huu kujua kuwa sera hizi ambazo zinavunja familia ambazo zinawatendea watu unyama na kuwachukulia watu hao kama wadudu sio njia anayotaka mungu hizi sio sheria za upendo amesema julie hoplamazian mhubiri wa kanisa la episcopal aliyekuwa katika maandamano hayo
marekani imeeleza nia yake ya kujadili mkataba na iran ambao utahusisha makombora ya ballistika na programu ya nyuklia ya iran mwakilishi maalum wa marekani iran amesema jumatano kabla ya mikutano ya umoja wa mataifa itakayo fanyika new york wiki ijayo kuanza
mwandishi anaeleza kuwa licha ya kuwa rahisi mfumo wa biashara bila pesa taslimu huenda ukavunja sheria za jiji
mkutano wa wa wakuu wa nchi za jumuiya ya afrika mashariki uliokuwa umepangwa kufanyika ijumaa jijini arusha kaskazini mwa tanzania umeahirishwa baada ya rais wa burundi pierre nkurunzinza kushindwa kuhudhuria wala kutuma mwakilishi
lakini nyumbani bush aliwasikitisha wapiga kura pale aliposhindwa kutekeleza ahadi yake ya kampeni ya kupunguza kodi
voa ina mitambo miwili ya fm ya kutupia matangazo nchini burundi ambavyo kunauwezekano na vyenyewe kufungiwa iwapo serikali itaendelea na marufuku hiyo
lakini wasikilizaji wanaweza kusikiliza matangazo ya voa katika matangazo ya masafa mafupi au kwa kutumia mitambo ya kupeperusha matangazo ya fm zilizoko nchi za jirani congo au rwanda
trump alikuwa hajampigia simu putin kumfahamisha uamuzi huu lakini badala yake balozi wa rashia anatoly antonov amefahamishwa hilo jumatatu asubuhi na wizara ya mambo ya nje ya marekani kwa mujibu wa afisa huyo
kavanaugh anatuhumiwa kwa udhalilishaji wa kingono na mwanamke ambaye anasema alimkabili katika nyumba moja iliyoko katika kitongoji cha washington wakati wakiwa ni vijana miaka ya 
mwezi mei cohen aliwashangaza wengi alipoonekana kujitenga na rais trump kwa kusema wakati wa mahojiano na kituo kimoja cha televisheni kwamba kipau mbele chake ni familia na nchi yake
maafisa hao wawili ambao wanafanya kazi kwenye idara ya uchunguzi wa makosa ya jinai walikamatwa mjini nairobi jumatano jioni katika operesheni kali iliyofanywa na maafisa wanaopambana na rushwa
shinikizo la chadema lakini kiongozi huyo amekanusha kulipia ngono kwa makahaba au kuwanyanyasa watoto wadogo
waziri wa habari na mawasiliano frank tumwebaze kupitia kwa mtandao wake wa twitter amekitaja kifo cha abiriga kuwa cha kuumiza moyo huku msemaji wa rais yoweri museveni don wanyama akisema kwamba wale ambao wamemuua abiriga kwa kumwaga damu nao damu yao itamwagika
mahakama ya juu nchini kenya alhamisi iliwatoza faini ya shilingi kila mmoja maafisa watatu waandamizi wa serikali kwa kukiuka maagizo ya mahakama kuhusu sakata ya wakili na mwanaharakati aliyeondolewa nchini humo miguna miguna
viongozi wa vyama mbali mbali waliomsaidia azali katika kura ya maoni hakuna hata mmoja kati yao aliyechaguliwa
kwa hivyo inaonesha kwamba yeye kawachukua wale watu wake anaowaamini mpaka sasa
mwaka alitangaza kwamba alizaliwa septemba kwa kile alichodai kwamba akafuata matukio ya kisayansi na historia wakati huo
hatutakubali mashambulizi ya kemikali aliongeza
jaji amesisitiza kuwa amri hiyo ya mahakama itadumu hadi wakati ambapo kesi iliyowasilishwa na mwanaharakati okiya omtatah itasikilizwa na kuamuliwa februari 
na jana wakati akitoa ripoti kwa baraza la usalama katibu mkuu wa umoja huo antonio guterres alisisitiza kuwa huenda machafuko yakaendelea kushuhudiwa nchini sudan kusini kwa sababu kuna baadhi ya mataifa jirani yanayoendeleza mzozo nchini humo
wapinzani hao wamesema serikali ya rais magufuli imekuwa ikiendeleza vita dhidi ya vyama vya upinzani pamoja na wote wanaonekana wana mawazo mbadala juu ya namna nchi yetu inavyoendeshwa ingawa katiba ya nchi inalinda mfumo wa vyama vingi
manley amesema wachunguzi mpaka sasa hawajajua sababu iliopelekea mtu huyo kufanya mashambulizi hayo
wakiendelea kutuchokoza tutajibu
tunachoka
hatuna uvumilivu tena
sehemu wanakotoka watu hawa hakuna uongozi thabithi
kwa hivyo hatuna watu wa kuzungumza nao kumaliza mashambulizi yao
hata jana jumanne wameuwa watu katika eneo la ziwa albert ameendelea kusema waziri mateke
serikali ya uganda imesema kuwa matumizi ya intaneti katika simu yameongezeka kwa asilimia mwaka uliopita wakati watu wengi zaidi wamekuwa wakitumia huduma za mitandaoni kwa ajili ya huduma hiyo na kufanya malipo
kwa mujibu wa maelezo ya cheyo mabaraza ya vyama vya siasa yakitumika kikamilifu yanaweza kuondoa malalamiko ya wananchi na viongozi wa upinzani
tshisekedi anashirikiana na mpinzani mwengine vital kamerhe baada ya wote wawili kujiondowa kwenye muungano lamuka unaojumuisha wapinzani vigogo kama jean pierre bemba na moise katumbi na kuongozwa na martin fayulu
wakati huo huo polisi mashariki mwa drc walifyatua risasi za moto na gesi ya kutoa machozi siku ya alhamisi kuwatawanya waandamanaji ambao walikuwa wakipinga uamuzi wa kuwaengua kushiriki upigaji kura wa jumapili katika uchaguzi wa rais
imetayarishwa na mwandishi wetu patrick nduwimana washington dcbalozi mpya wa marekani nchini zimbabwe brian nichols amesema kuwa zimbabwe lazima itekeleze ahadi ya mageuzi iliyotangaza iwapo inataka vikwazo ilivyowekewa na marekani viondolewe
katika mikutano iliyofuatia kati yake na rais wa ufaransa emmanuel macron trump amesema marekani imekuwa na pengo kubwa la kibiashara kwa miaka mingi kati yake na nchi za umoja wa ulaya na tunalifanyia kazi suala hili
na emmanuel amekuwa na msaada mkubwa sana juu ya hili
lakini hata hivyo ripoti ya wizara ya mambo ya nje ya marekani ya mwezi huu imegundua kuwa wadau wa afya mbalimbali nje ya marekani wamekubali matakwa ya sera hiyo mpya na kupokea ufadhili mpya
rais donald trump wa marekani mara kadhaa ameitaka uturuki kumuachia brunson
rais trump alieleza akiwa white house siwezi kusema lini serikali itafunguliwa
naweza kusema serikali itafunguliwa pale tutakapokuwa na fedha ya ukuta au uzio chochote wanachokiita mahakama pia inatakiwa kueleza iwapo bunge lilitii sheria kwa kuifanyia katiba marekebisho kuhusu utawala wa nchi badala ya kuruhusu raia kufanya uamuzi kupitia kwa kura ya maoni
mwezi huu tumeona maandamano mapya ikiwemo mgomo katika mkoa wa oromia ambako kuna vurugu tangu mwaka 
waandamanaji wamekuwa wakidai yafanyike mageuzi ya kisiasa na kiuchumi
mmarekani huyo mwenye umri wa miaka alikuwa akijulikana kwa kazi ya uchunguzi ambayo ilipelekea kuwabainisha wasafirishaji pembe na masoko ya biashara hiyo haramu
lakini rwanda inadai kuwa raia wake wanaokamatwa lazima wazuiliwe katika vizuizi vilivyo idhinishwa na waruhusiwe kuonana na ndugu madaktari na kupatiwa huduma za ubalozi
mkurugenzi wa zamani wa shirika la hisani la oxfam ambaye yuko katikati ya kadhia za manyanyaso ya ngono amesema alhamisi amefanya makosa wakati alipokuwa akifanya kazi nchini haiti
kwa sababu dkt kiiza besigye alikuwa amewahi kuwa waziri wa mambo ya ndani pamoja na kuwa kamisaa katika chama cha national resistance army chake museveni wakati huo kundi hilo la siasa lilihitaji msaada wake sana
kwa kuwa vyombo vya ulinzi na usalama viko hapa naviagiza mara moja vitafute mara moja watu wanaotengeneza na kuichafua serikali na hatua zichukuliwe alinukuliwa profesa ndalichako
emmanuel besnier ameliambia gazeti la kila wiki le journal du dimanche kuwa kampuni hiyo ya familia yake ambayo ni moja ya kiwanda cha maziwa kikubwa kuliko vyote duniani italipa fidia kwa kila familia ambayo iliathiriwa na hali hiyo
nakumbuka ilipofika alhamisi kuna kijana mmoja akanifuata akaniambia nakuomba uchukue fomu nikamwambia siko interested kwa sababu nilikuwa nataka nijipunguzie majukumu
maafisa hao watatu wameachiliwa kwa dhamana ya shilinggi milioni moja sawa na dola za kimarekani na kuaguizwa kupeana hati zao za usafiri kwa polisi gakunzi ameelezea wasiwasi wake mkubwa kwamba maafa yaweza kutokea kutokana na ukosefu wa huduma za afya kwa sababu kambini wakimbizi wengi wanasumbuliwa na ugonjwa wa malaria huku watoto wakisumbuliwa na ugonjwa wa kuharisha
amesema amekuwa akijiuliza wanawezaje kugharimia likizo hiyo ya siku wakiwa nchini afrika kusini uingereza na nchi nyingine wakati kipato chao anakijua
hatua hizi mpya zinakuja kufuatia maandamano na ghasia za wiki tatu zilizoathiri uchumi wa nchi hiyo
waandishi wa habari wanahisi kwamba sheria hiyo inalenga kuwanyima uhuru wao wa kuasilisha habari kwa uma kupitia kwa michoro
msemaji wa wizara ya mambo ya nje heather nauert amesema marekani ina uhusiano imara na waafrika na haiti uhusiano imara zaidi kuliko maoni yoyote ameripoti mwandishi wa voa
katika salamu zake kutokana na kifo hicho rais john magufuli alisema aidha serikali itachukua hatua ya kutumia jeshi la wananchi wa tanzania jwtz na bodi ya mazao mchanganyiko kununua korosho kwa bei ya zaidi ya shilingi kwa kilo na hakutakuwapo mnunuzi yeyote binafsi atakaye shiriki katika ununuzi huo baada ya muda uliotolewa na serikali kumalizika
lakini mamlaka ya hali ya hewa imelaumiwa kushindwa kutoa taarifa muhimu kuhusu hali inavyoendelea kubadilika
besigye baadaye aliwania urais mwaka na baada kutorokea uhamishoni afrika kusini baada ya kushindwa na museveni
kesi nyingine yafunguliwa huduma ya siri inasema kwamba bahasha hiyo iliyolenga kumfikia rais trump haikufika whitehouse
utamu wa kuingia fainali ya kombe la dunia kikundi cha wapiganaji wa al shabaab kimedai kuhusika na shambulizi hilo kwa kutuma ujumbe kupitia wenye akaunti yao ya mitandao ya jamii
vurugu zilizuka jumatatu usiku pale maafisa wa usalama walipompomlazimisha wakili huyo kuabiri ndege ya shirika la ndege la emirates lakini akakataa kusafiri na kusema kuwa hawezi kulazimishwa kufanya hivyo
vyanzo vya habari vimeripoti kuwa shirika la msalaba mwekundu nchini kenya limeripiti ajali hiyo katika akaunti yake ya tweeter likisema majeruhi wamepelekwa katika hospitali za nakuru level five na ile ya molo sub county
kwa mujibu wa wakili wake jebra kambole polisi wameeleza hawawezi kumwachia kwani wanaendelea kumhoji hivyo hawawezi kumpa dhamana malawi inaendelea kuandikisha kesi mpya za kipindupindu
ni ugonjwa unaoambukiza ambao unasababisha kuharisha sana na unaweza kuua katika muda wa saa chache kama matibabu hayatolewi haraka
kipindupindu kinasambaa kwa njia ya chakula ambacho si salama na maji machafu
nurow amesema majeshi ya serikali yaliyotumwa kutoka mji wa karibu wa baidoa ili kusaidia kituo hicho waliingia katika mapambano hayo mara moja na kuweza kuwauwa wapiganaji wasiopungua 
serikali kuimarisha ulinzi mwezi uliopita rais trump alitia saini mswada wa sheria wa matumizi ya dola trilioni 
 ambazo zinaendelea kuendesha kazi za serikali kuu hadi mwisho wa mwezi septemba
akizungumza kwenye mkutano wa kampeni katika mji wa washington township uliopo jimbo la michigan nchini marekani rais alisema bunge linatazamiwa kupigia kura mswaada wa sheria wa bajeti ya matumizi ya mwaka ujao hapo septemba lakini kama haitajumuisha fedha kwa ajili ya ukuta yeye hatatia saini mswaada huo
makamu rais wa kwanza wa sudan kusini taban deng gai kundi hilo lilionekana kupata faraja ya kuonekana na kupatiwa msaada josh ashby kutoka kitengo kinachoratibu uokozi new zealand alisema
kwa mujibu wa gazeti la daily monitor visa vya wanawake wajawazito kupoteza maisha yao kutokana na ukosefu wa damu vimeripotiwa kwenye hospitali za kawempe na arua huku baadhi ya wagonjwa wakihamishiwa kwenye hospitali ya rufaa ya mulago ili kupokea matibabu ya dharura
hata hivyo afisi ya mkurugenzi wa mashtaka ya umma inasisitiza kuwa jaji mwilu alikiuka sheria ya kimaadili na uongozi kwa kujiingiza katika harakati zinazoonekana za kifisadi kujinufaisha mwenyewe
graham alizikwa kando mwa kaburi la mkewe
ukitupa mawe kwa mtu aliye karibu nawe lengo ni kumuua ameandika museveni
 wahairi wa gazeti la upekuzi la red pepper radio ya juice fm na gazeti linalochapishwa kwa lugha ya kiganda la kamunye nao wanakabiliwa na mashtaka ya kujaribu kuipindua serikali na kutatiza amani ya rais yoweri museveni
waatalamu wanasema wanahofu kwamba mataifa yameanza kurudi nyuma katika utekelezaji wa makubaliano hayo amabyo wanasema yanahitaji mataifa makuu tajiri kugharimia sehemu kubwa ya miradi ya kulinda mazingira ambapo mataifa maskini ndiyo yataathirika zaidi pindi malengo hayo hayajatekelezwa
hata hivyo amesema kwamba awali baraza la usalama la un liliomba mataifa ya ulimwengu kuridhia ombi hilo la rwanda lakini mataifa yakaendelea kukaidi mwito huo
wanadiplomasia kadhaa ambao walihudhuria kikao cha un wamesema ilipendekezwa wakati wa kikao na haley kwamba trump atapeleka ujumbe kwa mkutano wa viongozi wa afrika unaofanyika addis ababa ethiopia januari na 
rais joseph kabila wa jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc anapanga kubakia katika siasa wakati atakapoachia madaraka baada ya uchaguzi wa disemba na hafuti uwezekano kwa kuwania tena urais katika uchaguzi wa mwaka ameliambia shirika la habari reuters siku ya jumapili
mwandishi wa sauti ya amerika mjini johnesburg anaripoti kuwa ukuaji wa benki za kiislamu ni mkubwa huko afrika kusini ambako ni kitovu cha uwekezaji wa fedha barani afrika
hali kadhalika wanaharakati wanasema wameshuhudia kushuka kwa kiwango kikubwa cha uhuru huo katika nchi za kenya na tanzania
mbandaka mji ulioko kaskazini magharibi wenye wakazi milioni 
 ambapo ugonjwa huo wenye kuuwa umewapata baadhi ya wakazi upo katika eneo la mto congo lenye shughuli nyingi na ni mwendo wa saa moja kwa ndege kutoka mji mkuu shirika la habari la ap limeripoti
waadamanaji wanashinikiza serikali kuacha kuongeza bei ya bidhaa na mpango wa kuongeza kodi ambapo wakosoaji wa sera hizo wanasema zinawalenga maskini na watu wa kipato cha kati
gavana wa jimbo la california jerry brown anasema wako katika zama zisizo za kawaida za hali ya hewa
wachambuzi wa kisiasa wanasema kuwa vikwazo vipya vya marekani vitaumiza zaidi sekta ya mafuta ya iran ambayo ni muhimu kwa nchi hiyo katika kuinua uchumi wake
tamko la bunge la eu limesema hatuwezi kukosa kuzingatia kile kinachoendela uganda
hakuna uhuru
kuna dikteta aliye madarakani na amekuwepo wa muda mrefu
lakini amesema mjadala huo utaendelea na ataendelea kutimiza jukumu alilopewa na wakuu wa nchi za jumuiya ya arfrika mashariki tec yahimiza kuwepo majadiliano storycorps mtoto asimulia majukumu ya baba yake hofu yaenea kwa raia kadhalika raia hao wamesema kuwa nyumba zao zimeanguka
pia kutokana na maafa hayo wanaiomba serikali iwapatie chakula
alichukuliwa vipimo na matokeo yaliyo tolewa septemba yalithibitisha kuwa alikuwa na virusi vya ebola
timu ya wataalamu kutoka beni imefika tayari katika eneo hilo kufanya uchunguzi wa mgonjwa huyu aliyekufa kumtambua na kupata taarifa za watu ambao aliwahi kugusana nao kwa ajili ya kuwafuatilia na kuchukua hatua zinazo hitajika kukabiliana na hali hiyo amesema dr olaro
msaada wake umesaidia sana katika kupunguza ugonjwa huo
vifo vinavyotokana na ugonjwa huo vimepungua kwa asilimia kati ya mwaka na ikiwa ni idadi ya uhai wa watu milioni saba waliookolewa kutokana na vifo vinavyosababishwa na malaria
wakati kamati hizo zilizoundwa na spika wa bunge job ndugai zikiwasilisha ripoti hiyo majina ya mawaziri hao yaliwekwa bayana
keriako tobiko congress muda mrefu lilikuwa tayari imeruhusu makampuni ya internet kufanya shughuli zake kwa usamimizi mdogo
hisia hiyo hivi sasa imebadilika
wachambuzi wa siasa wanasema kwamba hatua hiyo inamnufaisha rais wa sasa yoweri museveni ambaye katiba ilikuwa inamzuia kugombea tena urais baada ya kuitawala nchi hiyo kwa kipindi cha miaka 
kinshasa ambayo ni makazi ya watu takriban milioni ni jiji la tatu lenye watu wengi afrika baada ya cairo na lagos
shirika la wakimbizi la umoja wa mataifa unchr limekubali kuunga mkono chombo ambacho kitajumuisha wajumbe wa burundi na rwanda ili kujadili swala la wakimbizi wa burundi walioomba hifadhi nchini rwanda
rais ibrahim boubacar keita ambaye kipindi chake cha kwanza madarakani kimekabiliwa na hali mbaya kiusalama anakabiliana na washindani katika kinyang anyiro cha kuwania urais
rais bashir ambaye anatafutwa na mahakama ya kimataifa ya uhalifu kwa ukiukaji wa haki za binadamu katika jimbo la darfur nchini sudan ameiongoza sudan tangu mapinduzi ya mwaka 
wabunge hivi karibuni walifanya marekebisho ya katiba ili kumruhusu bashir kuwania tena uongozi mwaka 
kikao cha cha mazungumzo ya kumaliza mgogoro wa burundi kimemalizika jumatatu mjini arusha ambapo upande wa upinzani wamedai kuwa jumuiya ya afrika mashariki eac imeshindwa kusuluhisha mgogoro wa burundi
sarafu ya uingereza pound ilishuka thamani vibaya sana ikilinganishwa na dola ya marekani baada ya raab kujiuzulu
kwa upande wa waigizaji bora mchezaji katika vipindi vya televisheni sterling brown ambaye ni mmarekani mweusi alitoa hotuba ya kusisimua alipopata tuzo la mchezaji bora
mlipuko iliotokea nchini zimbabwe jumamosi tarehe juni 
saa kadhaa baadae jeshi la russia limesema kuwa itayaweka majeshi yake huko douma eneo ambako shambulizi la kemikali linashukiwa kutokea jumamosi ambalo liliuwa watu wasiopungua 
russia imesema majeshi yake yataendelea kuhakikisha usalama wa mji huo
vyama vya upinzani mkutano huo maalum utafanyika katika makao makuu wa umoja huo mjini addis ababa jumamosi na jumapili kwa msisitizo wa rais wa rwanda paul kagame ambaye amekuwa akiongoza shinikizo kuhusu mageuzi hayo
halima ameshindwa kuripoti yuko nje kwa matibabu na sisi ndiyo tuko hapa tunasubiri hayo maelekezo
mara baada ya kufungua kikao hicho msuluhishi huyo alisema anatarajia kukutana tena na washiriki hao baada ya siku mbili ili kupokea mapendekezo na maoni yao ambayao atayaweka katika ripoti atakayo iwasilisha kwa wakuu wa nchi za ushirikiano wa afrika mashariki sudan inakabiliwa na wimbi la maandamano ya raia yenye lengo ya kuuangusha utawala wa rais omar al bashir kufuatia kupanda kwa bei ya mkate uhaba wa chakula na mafuta
mgogoro wa muda mrefu unadumaza uchumi wa eneo la mashariki mwa nchi mahala ambako makundi yenye silaha yanaendelea na harakati zao huko kivu kaskazini na kusini mikoa miwili mikubwa ambayo inapakana na tanzania uganda rwanda na burundi
mapema mwaka huu umoja wa mataifa uliomba 
 bilioni ili kuwapatia msaada kiasi cha watu milioni tano walioathiriwa na ukame na mzozo
chini ya milioni au asilimia ndiyo zimepatikana
anasema wfp inagawa biskuti zenye virutubisho na kutoa pia resheni ya chakula cha miezi miwili katika baadhi ya maeneo
msemaji wa kitengo cha maafa cha taifa sutopo purwo nugroho amesema kuwa tsunami hiyo ilikuwa ina safari kilomita kwa saa na limeharibu majengo na miundo mbinu
tunahisi kuwa serikali imechukua uamzi huo ili kusiwepo shahidi yeyote wa kuripoti matukio ya ukiukwaji wa haki za binadamu nchini amesema wakili dieudonne bashirahishize nchini burundi
lakini pamoja na kusheherekea mkutano wa mwaka huu ambapo kila mwaka hufanyika wef imeshindwa kuzuia ongezeko la mwanya uliopo katika utajiri wanaharakati wanasema hivyo basi badala yake kushawishi mabadiliko katika matukio yao wenyewe yanayofanyika wakati wef inakutana wiki hii
kikao cha jumatano kiliongozwa na kituo cha kimataifa cha umoja wa afrika kinachoshughulika na masuala ya wanawake na wasichana au cieffa na ubalozi wa norway nchini ethiopia
suala muhimu kwa kamati hiyo lilikuwa ni wakati gani kitendo hicho cha ubakaji kilitokea na iwapo kuna mtu yoyote alisikia kitu chochote
wakili machachari miguna miguna anadai kuwa askari wa umoja wa falme za kiarabu uae wamekuwa wakijaribu kuingia kwa nguvu katika chumba ambako anashikiliwa katika uwanja huo wa ndege
anaeleza kuwa kesi hizo zinahusiana na ubakaji utekaji nyara kwa ajili ya kutaka kubaka unyanyasaji na nyenginezo
nick hailey balozi wa uingereza nchini kenya amepaza sauti yake na kuitaka serikali kuviruhusu vyombo vya habari kufanya kazi yake kwa njia huru
ameeleza hamu yake kuona migogoro ya silaha inamalizika ili kutoa fursa ya chanzo kipya cha ushirikiano kufikia mabara yote duniani
utekaji nyara pia umesambaa na kuwalenga watoto wadogo chini ya miaka licha ya maafisa wa polisi na jeshi kuingilia kati kukabiliana na watekaji nyara
itakumbukwa lissu alishambuliwa kwa risasi septemba mwaka nyumbani kwake wakati akiwa anahudhuria shughuli za bunge jijini dodoma
spika wa bunge la taifa justin muturi ameitisha kikao maalum cha wabunge jumanne na alhamisi wiki ijayo kujadili muswada huo na kuufanyia marekebisho
j akbar waziri mdogo wa mambo ya nje wa india amekanusha kuwa hakufanya kosa hilo na amesema atakabiliana na tuhuma hizo
baadhi ya watu wameshindwa kushiriki katika siasa kwa kufuata sheria wanapenda kuona maandamano kila siku mitaani
waache waandamane na watanitambua kuwa mimi ni nani rais amesema katika mkutano wa hadhara mapema mwezi machi huko kaskazini magharibi ya tanzania shirika la habari la reuters limeripoti
rais cyril ramaphosa alikuwa wa kwanza kati ya wale walioanza kutuma rambirambi wakiomboleza kifo cha winnie nchini afrika kusini zaidi ya watu walikamatwa amesema
rais donald trump amesema mkutano wake na kiongozi wa korea kim jong un uliopangwa kufanyika juni huko singapore hautafanyika
jambo hilo lilimwibua spika wa bunge job ndugai ambaye alikanusha hilo na kusema bunge linabebeshwa mzigo wa lawama lisiostahili kwa kuwa chombo hicho cha kutunga sheria hakitungi kanuni bali sheria
alipokamatwa alipatikana na zaidi ya pasi za kusafiria za nchi tofauti ikiwemo uganda tanzania kenya na uingereza
mahakama ya juu marekani jumanne iliunga mkono masharti ya marufuku ya safari yaliyowekwa na utawala wa trump kwa raia kutoka nchi tano za ki islam na kumpatia rais donald trump ushindi katika kutekeleza moja ya sera zake kuu zenye utata
jeshi la israel limeonyesha ijumaa picha za video za vituo vya jeshi la iran nchini syria vilivyolengwa na ndege za kijeshi za israel
wakati wa msimu wa mvua chache ambao utaendelea hadi mwezi may wfp inasema inafanya kazi kuzungumzia mahitaji ya haraka sana ya chakula
wapiga mbizi jumamosi wamemuokoa mtu mmoja kutoka katika mabaki ya ferri mv nyerere iliyokuwa imezama ziwa victoria mkoa wa mwanza nchini tanzania alhamisi na hadi sasa watu wasio pungua wamepoteza maisha
korea kaskazini imesema ijumaa bado iko tayari kufanya mazungumzo na marekani wakati wowote katika mpangilio wowote
johnson amesema ni juu ya uongozi wa marekani kuonyesha jinsi wanavyotaka jambo hili liendelee
mugabe amesema aliondolewa madarakani katika mapinduzi ya kijeshi na kuwa mnangagwa alichukuwa urais kinyume cha sheria
polisi wa israel walipendekeza jumanne kwamba waziri mkuu wa israel benjamin netanyahu afunguliwe mashtaka kwa shutuma za rushwa
ripoti hiyo inaeleza kuwa uganda na msumbiji ni miongoni mwa nchi zenye kiwango kikubwa cha watu wanaofanya mazoezi
katika nchi hizi asilimia pekee ya watu hawafanyi mazoezi wakati usalama ukiwa umeimarishwa kwa kuwekwa majeshi maalum ya somalia rais mohamed abdullahi farmajo alikuwa kwenye uwanja wa ndege wa kimataifa wa aden adde mogadishu kumpokea ahmed
bodi hiyo ambayo ni taasisi ya serikali imekuwa ikihisi kuwa mashirika haya yanahujumu utendakazi wa serikali na hivyo basi kutishia kufutilia mbali leseni za baadhi ya mashirika haya
akitangaza mkakati huo ijumaa mshauri wa usalama wa taifa wa marekani john bolton alishambulia sera za china na rashia kama ni za ukandamizaji na zinaiweka afrika katika madeni
kwa mujibu wa muungano wa wafanyakazi wa serikali ya marekani watu ambao wanatambulika kuwa ni muhimu itawalazimu kufanya kazi bila ya malipo wakati watu wengine hawataweza kuripoti kazini kabisa
miongoni mwa washindi katika uchaguzi wa jumanne ni pamoja na wabunge wa mara ya kwanza ikiwa ni pamoja na wanawake wawili waislamu mmarekani wa asili hapa nchini
baraza la wawakilishi litakuwa na wanawake litakapoapishwa januari mosi
china imemuita balozi wa marekani mjini beijing siku ya jumapili kuwasilisha upinzani mkali juu ya kukamatwa kwa ofisa wa juu wa teknolojia wa china nchini canada na washington kutaka apelekwe marekani ili kujibu mashtaka ya tuhuma za ubadhirifu
ufunguo wa nyuklia
kwa sababu kuna madai kwamba wakati wa kuwasilishwa kwake kiongozi wa upinzani hakuwepo bungeni na wabunge wa upinzani walifukuzwa na spika
polisi wanasema kumekuwepo na uvumi kama huo ambao ulisambaa katika sehemu nyingine wilayani humo lakini hakuna ghasia nyingine ambazo zimeripotiwa
balozi wa italia roberto mengoni alimpongeza waziri lugola kwa kuteuliwa na rais john magufuli kuiongoza wizara hiyo na pia alimhakikishia ushirikiano zaidi kati ya nchi yake na tanzania
alisema elimu bado inahitajika kwa watumiaji wake ili kuwaondoa katika utamaduni wa matumizi mabaya ya mitandao hiyo
rais wa ufaransa emmanuel macron yeye mwenyewe amemshukuru kijana mhamiaji jumatatu katika ikulu ya elysee ambako mamoudou gassama mwenye miaka kutoka mali amemwambia rais mungu alinisaidia katika hatua yangu ya kumuokoa mtoto
kiongozi huyo alitangaza misaada mbali mbali kwa nchi hiyo ikiwa ni pamoja na kufungua barabara kuu iliyogharimiwa na china
ijumaa saa sita usiku rais trump aliamua kufunga serikali kuu kutokana na madai yake kwa ajili ya ujenzi wa ukuta wa mpakani kiongozi namba mbili wa senate upande wa democrat dick durbin wa illinois alitweet na kuongezea hii haina maana na ni ukatili
hii ni mara ya nne katika muda wa miaka mitano kwa bunge la marekani na white house kushindwa kukubaliana juu ya fedha kiasi gani serikali kuu inaweza kutumia na kwa malengo gani na kusababisha kufungwa kwa baadhi ya shughuli za serikali kuu marekani
chama cha demokrasia na maendeleo chadema nchini tanzania jumatano kimetangaza kususia uchaguzi wote mdogo wa ubunge na udiwani unaotarajiwa kutangazwa na tume ya taifa ya uchaguzi nec
taarifa iliyotolewa na taasisi ya kofi annan ilimuelezea kama kiongozi aliyejitolea kwa kiwango kikubwa katika masuala ya kimataifa
wakati wa uhai wake wote alipigania kuwepo ulimwengu wenye amani
ili kuhakikisha sekta ya madini inawanufaisha watanzania serikali inafanya mazungumzo na kampuni nyingine za uchimbaji wa madini zikiwamo kampuni zinazojihusisha na biashara ya madini ya tanzanite alisema
baada ya hapo serikali kupitia ofisi ya waziri mkuu sera uratibu bunge kazi ajira vijana na wenye ulemavu kwa kushirikiana na ssra iliandaa semina kwa ajili ya wahariri wa vyombo vya habari mjini dodoma kuelezea umuhimu wa kanuni hiyo huku ikieleza kinagaubaga kwamba ni mkombozi kwa wafanyakazi
vyanzo vya habari nchini kenya vimeripoti kuwa kenyatta amefumbia macho matatizo ya kisiasa ambayo viongozi wa marekani na uingereza yanawakabili ndani ya nchi zao malawi ni miongoni mwa nchi za jumuiya ya maendeleo ya kusini mwa afrika sadc na dunia ambako wanawake wana uwakilishi mdogo ndani ya serikali
kati ya wabunge katika bunge la malawi wanawake ni tu
ripoti zinasema kuwa wale waliokuwa ndani ya ndege ni abiria walinzi wawili wahudumu wawili rubani na msaidizi wake
rais clinton na mkewe hawakuwemo wakati wa kisa hicho na msemaji wao alieleza kuwa kila kitu kiko shwari
mann na yote uliyokuwa unanifanyia
waziri wa michezo na turathi kiongozi wa walio wengi katika baraza la seneti mitch mcconnel mrepublikan wa jimbo la kentucky alimpongeza haspel mfanyakazi wa muda mrefu wa cia kuwa ni mwenye sifa ya kipekee kuweza kukabiliana na changamoto kubwa za kiusalama za kitaifa akiongeza kuwa mwanamke huyo ameweza kupata heshima na kukubalika na wanaume na wanawake wanaofanya kazi katika cia
rais wa marekani donald trump ameonyesha nia ya kutoa ushahidi mbele ya mwendesha mashitaka maalum anayechunguza kuingilia kati kwa rashia katika uchaguzi mkuu wa marekani mwaka na mambo mengine
bobi wine amesisitiza kwamba atarudi nyumbani baada ya matibabu na hataogopa kuendelea na harakati za kupigania haki na demokrasia nchini mwake
polisi nchini humo wamethibitisha ajali hiyo na wamesema shughuli za uokoaji bado zinaendelea
amri hiyo pia inamtaka wakuu wa ununuzi na uhasibu kupeleka taarifa zao binafsi katika ofisi ya mkuu wa utumishi wa umma ifikapo ijumaa wiki hii
pia wametaka hatua zaidi zichukuliwe eu imesema ikiwemo uchunguzi wa kina juu ya mauaji ya wanasiasa na wanaharakati wa haki za binadamu
muigizaji wa filamu hiyo ni mwanamke kwa jina la jua
anapanda basi hilo ili kumtembelea mama yake ambaye ni mgonjwa
tunamuona katika filamu hiyo jua akighadhishwa na mtoto wa kiislam anayeuza maji
abiria ambaye ni muislamu salah farah baadae anamuuliza kwa nini amekasirika na jua anasema mumewe na mtoto wake waliuwawa na magaidi
kadhalika amewataka wamiliki wa viwanda kuhakikisha wanatumia malighafi za ndani kutengeneza bidhaa badala ya kuagiza kutoka nje ya nchi
mkuu wa polisi anahusisha utekaji nyara huo na makundi ya kigaidi na amesema baadhi ya washukiwa ambao tumewakamata wana uhusiano na makundi ya kigaidi lakini sitayataja kwa wakati huu kwa sababu bado tunafanya uchunguzi
tutakapokamilisha uchunguzi wetu tutawaeleza
majibu ya trump yalikuja baada ya taarifa kwamba mmoja wa mawakili wake john dowd kuthibitisha kwamba anajitoa
wajumbe wa umoja wa mataifa wanaochunguza uvunjifu wa haki za binadamu nchini myanmar wamekutana na kiongozi anayetambulika nchini humo aung san suu kyi walipotembelea bangladesh ambako wakimbizi wamekimbilia kufuatia machafuko katika jimbo la rakhine nchini myanmar
rajoelina anarejea madarakani baada ya kumshinda hasimu wake mkuu wa kisiasa ravalomanana katika duru ya npili iliyokuwa na ushindani mkubwa lakini ni asilimia tu ya wapiga kura walioshiriki kwa mujibu wa taarifa za tume ya uchaguzi
baraza la mawaziri la mamlaka inayoshirikisha serikali katika maendeleo igad linatarajiwa kuendesha kikao cha kisicho cha kawaida addis ababa alhamisi ili kujadili adhabu zinazotakiwa kutolewa kwa wale wanaovunja amani nchini sudan kusini
amesisitiza ratiba kamili itolewe na bidhaa zinazohitajika lazima ziweze kupatikana kwa maslahi ya wananchi wa nchi hizo kutokana na mahusiano haya maalum
spika wa bunge la somalia mohammed mursal jumapili jioni alikubali hoja iliyotiwa saini na wabunge kati ya 
kwa mujibu wa shirika la habari la ufaransa afp waraka huo unamshutumu rais ambaye maarufu kwa jina la farmajo kukiuka katiba kwa kujihusisha na waraka wa siri wa maelewano na mataifa ya kigeni
uhusiano baina ya nchi hizo umezorota katika miezi ya hivi karibuni juu ya madai ya ujasusi na tuhuma za kuwa kila upande unasaidia waasi wa mwenzake
rais paul kagame wa rwanda ametoa msamaha kwa kiongozi wa upinzani victoire ingabire umuhoza na mwanamuziki maarufu kizito mihigo
alhamisi asubuhi pompeo amesema kupitia twitter kuwa uwezekano wa kuwepo mkutano kati ya viongozi wanaowakilisha marekani na korea kaskazini inawapa korea kaskazini fursa muhimu ya kufikia usalama na mafanikio ya kiuchumi
taifa la tanzania limempoteza mwanasiasa mkongwe mzee kingunge ngombale mwiru kilichotokea katika hospitali ya taifa ya muhimbili jijini dar es salaam mapema leo ijumaa taarifa ya ikulu yaeleza
rais museveni wiki hii amekutana na kiongozi mwenzake rais paul kagame kuhusu suala hili
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dckuongezeka kwa mvutano kati ya uturuki na marekani kunapelekea kuwepo hisia kwamba uturuki inapewa motisha zaidi kuimarisha uhusiano wake na russia
shirika la afya duniani linasema kwamba watu hawafanyi mazoezi ya kutosha jambo linalosababisha wasiwasi hasa kati ya wanawake ambao hawafanyi mazoezi ikilinganiswa na wanaume katika maeneo yote ya dunia kando na maeneo ya mashariki na kusini magharibi mwa asia
idara ya uhamiaji ya kenya inasisitiza kwamba miguna alipoteza uraia wake mwaka wa alipochukua uraia wa canada kwa sababu wakati huo katiba ya kenya haikuruhusu uraia pacha
kambi hiyo katika wilaya ya karongi inakaliwa na wakimbizi zaidi ya ambao wamekimbia kutoka jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc
jumatatu mabalozi wa nchi wanachama wa umoja wa afrika au ambao wanawakilisha nchi zao kwenye makao makuu mjini adis ababa walihudhuria kikao cha kuratibu masuala muhimu yatakayojadiliwa wakati wa mkutano huo utakaoendelea hadi tarehe mwezi huu
mtu mmoja aliyenusurika ambaye alipelekwa hospitali ana kumbuka ajali hiyo ya siku ya jumanne akisema gari hilo lilikuwa lina yumba na kupinda pinda ndipo nilipokuja kugundua kwamba lilikuwa linawatupa abiria nje na miili ilikuwa imesambaa pande zote
tangazo hilo la hailemariam limekuja baada ya maandamano kadhaa dhidi ya serikali miezi ya karibuni nchini ethiopia katika mikoa yenye machafuko ya oromia na amhara
maandamano hayo yalienea nchi nzima ambapo ilipelekea serikali kutangaza hali ya hatari ambayo imeondolewa
mtu ambaye anaonekana kuwa alikuwa na matatizo anatuhumiwa kuhusika na mauaji ya kutumia bunduki marekani ambaye inatarajiwa kuwa atafikishwa mahamani kwa mara ya kwanza alhamisi
mwenyekiti huyo wa tume hiyo meddie mulumba anasema juhudi yoyote ya kuzuia ugaid ni lazima izingatie nguzo za msingi za haki za binadamu
huku siku ya mwisho ikiwa imekaribia hapo ijumaa usiku kabla ya kuwa na uwezekano wa kufungwa kwa shughuli za serikali ya marekani wabunge wa vyama vya democrat na republican wako njia panda kukubaliana ili shughuli za serikali ziendelee bila ya kuweka hatarini mambo yalio na kipaumbele kwa vyama vyao
lakini rais wa marekani donald trump alipuuzia mbali maelezo ya kiongozi wa iran akisema katika ujumbe wa twitter wa maadhimisho yam waka mpya kuwa wakati umefika wa mabadiliko nchini iran
iwapo kipo chochote nilichokisema kikamuudhi au kikamwuumiza yeyote na iwapo nilivunja umoja wa nchi kwa njia yoyote nawaomba msamaha nakuomba ujiunge nami tubadilishe hilo amesema kenyatta
nchi yenye utajiri mkubwa wa madini ambayo ni theluthi mbili ya ukubwa wa ulaya magharibi lakini ina miundo mbinu michache haijawahi kukabidhiana madaraka kwa amani katika miaka ya kujitawala
rais alikuwa akizungumza wakati wa mkutano wa ushirikiano wa pande mbili katika ikulu ya kenya baada ya kuwasili abiy ahmed ambaye anafanya ziara ya kiserikali
rais yoweri museveni ushauri wa grosso rais wa baraza la umoja wa ulaya donald tusk alisema baada ya kile alichokiita mazungumzo marefu na ya wazi na may siku ya jumanne kwamba ni dhahiri wanachama wengine wa eu wanataka kusaidia kutatua hali hii lakini swali linakuja kwa njia ipi mapema mwezi huu alitangaza mawaziri tisa hatua ambayo ilikosolewa na baadhi ya wakenya hususan kwa sababu hakutaja hata jina moja la mwanamke kwenye uteuzi huo
mbabaishaji james comey ameemewa siyo mahiri na atajulikana kama mkurugenzi dhaifu kuliko wote katika historia ya fbi akilinganishwa na wengine waliotumikia wadhifa huo
mwanasiasa huyo ambaye ameachiliwa kwa dhamana taslimu ya shilingi milioni mbili machi mwaka huu alitajwa na ripoti ya kampuni ya kpmg iliyofanya ukaguzi wa utawala wake na kueleza kuwa takriban shilingi bilioni ishirini na moja hazihesabiwi kwenye akaunti za jimbo
kumekuwepo malalamiko ya muda mrefu kuhusu mataifa ya kiafrika kushindwa kufanya biashara na uwekezaji miongoni mwao kama ambavyo yanafanya mataifa ya mabara mengine kutokana na vizingiti mbalimbali
kwa kujibu ombi la wabunge muturi alichukua hatua ya kuitaka kamati ya bunge kuchunguza madai hayo kwa mujibu wa hansard
hata hivyo david lesch amesema anaimani kuwa siyo moscow wala tehran wanataka damascus itumie silaha za kemikali kitendo ambacho kitawapa marekani uhalali wa kuingilia kati zaidi suala la syria
baada ya miaka ya mafanikio katika kutokomeza malaria ugonjwa huo umeanza kuongezeka duniani na wataalamu wanaonya kuwa kama hatua za kudhibiti hazijachukuliwa ugonjwa huo utaenea na mafanikio yote hayo kuwa bure
gasana ameongeza kuwa kongamano hili limeniinua sana
programu yangu imekubaliwa na wizara ya afya na kituo cha biolojia cha rwanda
tutakutana na maafisa wiki ijayo ili kuanzisha ushirikiano
baadhi ya jamii zinazoishi katika maeneo hayo zimekuwa zikilalamika kwamba serikali inanuia kuchukua kiasi kikubwa zaidi cha mapato kutokana na mafuta hayo
zoezi hilo litawaathiri zaidi ya wakazi elfu ambao wataachwa bila makazi
hadi kufikia jumamosi tangu operesheni hiyo ilipoanza takriban watoto wamekuwa hawaendi shuleni
lakini wakosoaji wanadai kuwa imevunja katiba ya kenya na kukandamiza uhuru wa kujielezea pamoja na haki ya faragha ya mtu na umiliki
papa amesema wakati akiwa katika sehemu takatifu huko knock ireland jumapili kuwa kashfa hiyo kidonda kilicho wazi na hatua thabiti na imara lazima zichukuliwe kutafuta ukweli na haki
aretha franklin ametawala ulimwengu wa muziki kwa karibu nusu karne nzima huku nyimbo zake sio tu zikitamba katika chati bali kugeuka kuwa misemo katika maisha
aliwataka maaskofu na wachungaji wote kuendelea kuhubiri amani na utulivu na kuonya kuwa serikali haitasita kumchukulia hatua mtu yeyote mwenye nia ovu anayechochea uvunjifu wa amani nchini
wanajeshi wapatao wanne wa serikali ya somalia wameuwawa na sita wamejeruhiwa kufuatia shambulizi lililofanywa na mjitolea mhanga ambaye alishambulia mgahawa mmoja wa chai katika mji uliogawanyika wa galkayo huko kati kati ya somalia mashahidi na maafisa walisema jumamosi
umoja wa mataifa na washirika wake kadhaa wameelekeza lawama kwa majeshi ya syria kuwa yanahusika na mauaji hayo wakati syria na russia wamekanusha kuwa majeshi ya rais bashar al assad yalihusika na shambulizi hilo la kemikali
ameongeza kuwa tunafahamu ya kuwa kuna idadi kubwa ya watu ambao wanasafiri kuvuka ziwa albert kuja uganda na kuwa hali hiyo ni hatarishi sana juu ya kueneza maradhi hayo nchini uganda
wizara ya afya na washirika wake wanaendelea kusaidia wilaya zote zinazo pakana na drc ili kuongeza maandalizi na utayari wa kukabiliana na ugonjwa wa ebola unaoweza kujitokeza nchini uganda
ilikuwa imewachukuwa viongozi wa umoja wa ulaya na waziri mkuu wa uingereza theresa may dakika tu kusaini makubaliano ya uingereza kujitoa eu brexit baada ya miaka miwili ya majadiliano magumu lakini majaribio hayo na matatizo ya uingereza kujitoa yaliyopitishwa jumapili huko brussels bado yako mbali kabisa kufikiwa
shirika la habari la serikali ya ethiopia limeripoti kuwa wakati akiwa ethiopia rais huyo anatarajiwa kukutana na kuzungumza na waziri mkuu abiy ahmed juu ya juhudi za kuleta amani sudan kusini
kizza besigye kiongozi wa upinzani ambaye alikuwa mahakamani alijiunga katika kutoa huduma ya kwanza kumsaidia mtuhumiwa aliyezimia mahakamani
kufuatia maandamano yaliyotokea sehemu mbalimbali nchini uganda wanajeshi wamewatia nguvuni waandishi wa habari kadhaa akiwemo mpiga picha wa shirika la habari la reuters james akena
shughuli hiyo itatanguliwa na uchangishaji fedha wakati wa chakula cha usiku katika viwanja hivyo mchango ambao utawezesha kujengwa majengo ya kudumu yatakayo kuwa yanawakilisha koo mbali mbali za bamasaba katika viwanja vya mutoto
rais joseph kabila ambaye amekuwa madarakani tangu mwaka alitangaza mwaka huu kuachia madaraka
mapendekezo ya awali ya kuruhusu uchimbaji mafuta katika hifadhi yalipata upinzani mkali sana kutoka kwa wanaharakati wa mazingira ambao wanasema uchimbaji mafuta utawaweka wanyama pori katika hatari na pia uchimbaji huo utasababisha kuwepo kwa kiwango kikubwa cha carbon dioxide hewani na kusababisha hali ya joto joto ulimwenguni
kazi nyingi zimetoweka china
wizara ya biashara imeamrishwa kurekebisha hilo trump alituma ujumbe wa tweet jumapili siku chache baada ya kampuni ya zte kutangaza imesimamisha shughuli za operesheni zake kuu
katibu mkuu wa nato jens stoltenberg anataka viongozi wakubaliane kufadhili majeshi ya usalama ya afghan mpaka pamoja na watu nchi za magharibi kuwa wamechoshwa na nchi zao kujihusisha na mgogoro huo
wabunge wa kenya jumatano walishindwa kupitisha muswada uliokusudiwa kuifanyia katiba marekebisho kwa nia ya kubadilisha tarehe ya uchaguzi mkuu
wakati huo huo viongozi wa upinzani akiwemo dkt kiiza besigye nao wamekamatwa muda mfupi baada ya wine kufunguliwa mashtaka
uzinzi bado unaendelea kuwa ni uhalfiu katika nchi nyingi za asia kama ilivyo katika baadhi ya majimbo ya marekani
vyombo vya dola nchini tanzania alhamisi vimewaachia huru wanaharakati wa cpj kamati maalum ya kuwalinda wanahabari duniani muthoki mumo na angela quintal ambao walikuwa wanashikiliwa
ameongeza kuwa wabunge waliopitisha mabadiliko hayo ya kumruhusu rais kutawala bila ya kujali ukomo wa umri wamepata pigo baada ya hatua yao ya kutaka kujiongezea muda wa muhula wao kutoka miaka hadi kukataliwa na majaji wote 
maafisa wanaamini kuwa watu wapatao inawezekana kuwa walizikwa katika udongo huo laini
may amekuwa akijaribu mara kwa mara kuokoa mkataba kupitia mazungumzo na viongozi wa ulaya
lakini maafisa wa eu wamekuwa thabiti kuhusu kutokuwa na hamu ya kufanya tena mashauriano kwa misingi hiyo
katika hotuba ya pamoja rais kenyatta alimtambulisha odinga kama kaka yake
kabla ya hapo alikuwa mbunge wa eneo wakilishi la haltemprice and howden tangu mwaka wa 
sisi hatufanyi kazi ya kujenga taifa
kukarabati syria kutahitaji suluhisho la kisiasa na ni suluhisho ambalo linabidi kugharimiwa na majirani zake tajiri na sio marekani
wacha wagharimia na watalipa
sisi tunaamini kwamba ukosefu wa kuwanyonyesha unachangia kwa kiwango kikubwa katika vifo vya atoto
viwango vya vifo vya watoto wachanga havijashuka haraka sana kama vifo vya watoto wakati wa kujifungua
na moja ya wasi wasi ni kwamba hatutoi huduma bora za lishe hasa kwa watoto wenye uzito mdogo na hivyo kuzungumzia hili katika kutoa huduma za mapema itakuwa ni njia bora ya kuzuia baadhi ya mambo hayo
rais trump na rais kenyatta watajadili njia za kuimarisha biashara na uwekezaji kati ya mataifa hayo mawili pamoja na ushirikiano katika nyanja ya usalama iliongeza taarifa hiyo
msemaji wa rais amethibitisha jumanne kufanyika mkutano huo jumanne akisema gazeti la red pepper lilikuwa limeruhusiwa kurudi mitaani baada ya kuomba radhi kwa taifa
wananchi wa urusi wanaendelea kupiga kura jumapili katika uchaguzi mkuu wa urais ambapo hakuna shaka rais aliyeko madarakani vladimir putin ataendelea kushikilia madaraka na urais
putin ameongoza taifa la urusi kwa miaka 
hata hivyo tanzania imesema tuhuma kwamba imekiuka vikwazo vya umoja wa mataifa dhidi ya silaha za nyuklia za korea kaskazini na programu yao ya makombora ya balistika hazijaweza kuthibitishwa mccain ameaga dunia jumamosi akiwa na umri wa miaka baada ya kupambana na ugonjwa wa saratani ya ubongo
kiongozi wa walio wengi katika baraza la seneti mitch mcconnell m republican kutoka jimbo la kentucky kwa maneno yake alisema ninamatumaini baraza hili litaweza kuchukua fursa hii na kuleta maendeleo ya kweli
wameshindwa kuheshimu sheria katika kesi ndogo ndogo
na tunafikiri kuwa hii sheria ilivyo hivi sasa inawawezesha kuwapeleka washukiwa mahakamani na kusema kuwa hauko tayari kuendelea na mashtaka
na unaweza kuomba muda zaidi kuendelea na uchunguzi
la pili rumande ya polisi haina nafasi ya kutosha kuwashikilia washutumiwa amesema kamateka
gazeti la sueddeutsche pia limeripoti nyumba ya mshukiwa ilikuwa ikakaguliwa kutafuta uwezekano wa kuwepo na vilipuzi
hii itakuwa mara ya tatu kwa kipchoge kutwaa ushindi katika mbio hizo za berlin marathon
collins amesema kukosekana ushahidi kwa tuhuma dhidi ya kavanaugh ndio sababu ya kumuunga mkono
lakini ameongeza kuwa uamuzi wake isichukuliwe kwamba anakanusha umuhimu wa madai ya unyanyasaji wa kingono
mwanasheria huyo alikiri kwamba alifanya udanganyifu na kutoa habari za uongo kwa benki
ripoti ya ukaguzi wa fedha ambayo ilichapishwa na gazeti la uingereza la the guardian inaonyesha solheim alitumia jumla ya akisafiri siku kati ya siku 
ateye ameripoti kuwa nyumba zilibomoka kutokana na mafuriko hayo katika mji huo na nyengine ziliharibiwa kabisa katika mji wa harirad
pia amesema kuwa mashamba yameangamizwa wakati ambapo mafuriko hayo yakiharibu mazao
maafisa wamesema sasa wanahisi wamejiandaa vizuri zaidi kupambana na ebola ikiwa ni tofauti kubwa na mlipuko wa ambao uliuwa zaidi ya watu hasa guinea liberia na sierra leone
ili kuzuia mlipuko huu wa hivi karibuni wafanyakazi wa huduma walisambaza dawa ya chanjo ya majaribio yenye nguvu kwa mtu yeyote aliyegusana na wale walioathirika
siku ya ijumaa kwa mara ya kwanza uganda ilikiri kwamba inafanya mazungumzio na israeli kuhusu suala hilo lakini ikasema kuwa itawapokea tu wakimbizi ambao wataondoka israeli kwa hiari yao na wala siyo kwa kuzlazimishwa
kamanda wa polisi mkoa wa kigoma martin ottieno amekanusha madai hayo na kusema kuwa zitto amepotosha kwa kiwango kikubwa habari hizo na kuwa anatafuta umaarufu na hivyo apuuzwe
katika taarifa kwa voa meja sheryil klinkel msemaji wa pentagon alisema marekani utathmini mara kwa mara jinsi inavyowatumia wanajeshi wake kote duniani na kufanya marekebisho kulingana na mahitaji yake
nchi hii inajaribu kupunguza mvutano ulioko baina yake na marekani kufuatia mkutano wa ngazi ya juu kati ya kim na rais wa marekani donald trump mapema mwaka huko singapore
kinyume na ilivyokuwa syria na libya misri ili jaribu kuepuka vita vya wenyewe kwa wenyewe ambapo jeshi la nchi hiyo likizuia vurugu lakini wakati huo huo kukadamiza aina mbali mbali za uhuru mpya
fayulu ametupilia mbali madai hayo na kusema kuwa vyombo vya usalama inawezekana ndio waliokuwa wamehusika na uchomaji moto huo
katika tamko la pamoja ikiwemo marekani na uingereza wameeleza kuwa watakaopatikana na hatia wachukuliwe hatua ikiwemo kutaifishwa mali yao inayotokana na ufisadi
waziri mkuu wa israeli benjamin netanyahu anakutana na waziri mkuu wa uingereza theresa may london jumatano akijaribu kuishawishi kubadilisha mkataba wa kimataifa wa nyuklia na iran
ripoti za vyombo vya habari zimesema kuwa kim aliandaa chakula cha usiku kwa heshima ya ugeni huo kutoka korea kusini
kwa sababu za operesheni za usalama zinazoendelea gazeti hilo limesema haliwezi kutaja jina la hoteli hiyo
makamishna watatu kati ya sita wa tume ya uchaguzi nchini kenya wamejiuzulu wakati ambapo taasisi hiyo inakabiliwa na migogoro
kura za maoni zilikuwa zimetahadharisha kuwa chama cha mrengo wa kulia cha sweden demokrats kingeweza kushinda kwa kura ya veto juu ya vyama ambavyo vitaweza kuunda serikali ijayo
watu wasio pungua wameripotiwa kujeruhiwa na zaidi ya watu hawajulikani waliko bodi ya taifa ya kusimamia maafa indonesia bnbp imesema jumatatu ikiwa takriban siku mbili kamili baada ya janga la tsunami kutokea kaitka pwani ya jimbo la banten
mwezi aprili wakati rais john magufuli akiwaapisha majaji wapya wakili mkuu wa serikali naibu wakili mkuu wa serikali na naibu mkurugenzi wa mashtaka alisema kuna ugonjwa ambao umeingia nchini wa watu kudhani kwamba kila kinachoandikwa kwenye mitandao ya kijamii ni cha kweli
nayo ripoti ya mkaguzi mkuu iliyotoka jumamosi imekwenda mbali zaidi kuonyesha kuwa na nafikiri uchunguzi unaofanywa na mueller kwa jumla umeumbuliwa kabisa
gazeti la new york times liliripoti kwanza juu ya mpango huo mapema mwezi june ikieleza kwamba kupunguzwa operesheni maalum kutaweza kupunguza idadi ya makomando wanaofanya kazi katika bara hilo kutoka hadi kufikia katika kipindi cha miaka mitatu ijayo
maafisa wa kijeshi wameiambia sauti ya amerika voa kwamba ingawa maafisa wa pentagon wamekubaliana na sababu za msingi za kupunguza wanajeshi hao lakini hakuna uwamuzi wa mwisho uliochukuliwa
katibu mkuu wa umoja wa mataifa antonio guterres ametakiwa kuripoti kwa baraza la usalama la umoja huo ifikapo februari kuhusu hatua zitakazokuwa zimechukuliwa na eritrea kuimarisha uhusiano na majirani wake na atakuwa akiwasilisha ripoti kama hiyo kila baada ya miezi sita
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dcaskari polisi wa kenya wanadaiwa wamewasaidia wenzao wawili walio kamatwa kwa shutuma za rushwa kutoroka kizuizini
msururu wa waombolezaji waliendelea kutoa heshima zao kwa rais wa zamani wa marekani george h
bush kwa kuzunguka eneo maalumu ndani ya bunge la marekani mahala lilipowekwa jeneza na kufunikwa bendera ya marekani siku moja kabla ya mazishi ya kitaifa ya rais huyo wa marekani
vladimir venkovidadi kubwa ya wanajeshi wa nchi za nje wanaendelea kuwasili katika mji mkuu wa sudan kusini ikiwa ni sehemu ya kikosi cha ulinzi cha kikanda rfp kilichopendekezwa na baraza la usalama la umoja wa mataifa
mark hereward mkurugenzi msaidizi wa takwimu na uchambuzi katika unicef anaeleza wachambuzi wa siasa wanasema kuwa uchaguzi huu unatazamiwa utaleta mabadilishano ya kwanza ya madaraka kwa njia ya kidemokrasia tangu nchi hiyo ipate uhuru mwaka 
taarifa hiyo imeongeza kuwa alikuwa akitoa msaada nyeti sana ikiwa ni pamoja na taarifa mbalimbali za maeneo fedha na silaha kwa kikundi cha aqim na kuviwezesha vikundi vya kigaidi kuitishia na kuishambulia marekani na maslahi ya nchi za magharibi katika eneo hilo
thamani ya hisa ilishuka kutoka dola 
 siku ya jumatatu hadi dola 
 siku ya ijumaa jioni
hili lilinitatiza sana kuwa umri wa wavulana kuowa ulikuwa ni miaka lakini wasichana ni miaka amesema
aidha jaji mwilu pia anadaiwa kuwa kati ya juni na alishindwa kulipa ushuru kwa halmashauri ya ukusanyaji ushuru shilingi milioni 
 kwa ununizi wa ardhi
wakuu wa oxfam wameomba msamaha jumanne kwa uharibifu uliosababishwa na kusema kwamba kesi nyingine zinafanyiwa uchunguzi hivi sasa
mrithi wake atakaye tajwa na trump kuna uwezekano mkubwa atafanya jopo la majaji walio wengi kuongeza idadi ya wenye msimamo wa pamoja ambao ni makonservative katika mahakama hiyo
mashambulizi ya anga ya israeli ni muhimu kuliko yote tangia vita ya wenyewe kwa wenyewe kuanza nchini syria miaka saba iliopita
anzaniarais wa marekani donald trump na kim jong un wa korea kaskazini wamewasili mjini singapore katika kile ambacho kinachukuliwa kuwa mkutano wa kwanza kuwahi kutokea kati ya viongozi hao walio madarakani wa mataifa haya mawili
netanyaju ameliambia bunge la nchi hiyo linalokutana jumapili kuwa tunadhamira ya kuzuia vitendo vya uchokozi vya iran dhidi yetu hata kama hilo litakuwa kwa njia ya mapambano
ni bora hilo lifanyike hivi sasa kuliko hapo baadae
aliongeza hatutaki kuongeza mvutano lakini tuko tayari kwa hali yoyote
nchi kadhaa za afrika zinakabiliana na milipuko ya kipindupindu ikiwemo jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc na zambia
israel imeonya kuwa haitovumilia adui wake ambaye ni iran kuweka jeshi lake karibu na eneo lake
kamati ya usalama ya bunge imetoa waraka ambao unautata mkubwa ukionyesha madai yaliotolewa na warepublikan kwamba maafisa wa ngazi ya juu wa usalama walitumia vibaya madaraka waliopewa kuchunguza kuingilia kati kwa russia wakati wa uchaguzi wa urais nchini marekani
mahathir aliyekuwa amevalia vazi la utamaduni wa malaysia na kofia ya kiislam aliapishwa na mfalme sultan muhammad katika tafrija iliyofuata utamaduni wa nchi hiyo iebc commissioners who resigned in april cannot resume office because they did so irrevocably by following legal and official procedures the commission s chair wafula chebukati says
also read mudavadi wants resuming iebc commissioners charged in his statement sent to newsrooms mr chebukati has rejected the resumption of office by former vice chair consolata maina and commissioner margaret mwachanya pointing to their adherence to iebc resignation procedures and the constitution
na japo bw odinga alishindwa kueleza kile kinachofuata baada ya kula kiapo kilichokuwa dhahiri ni kukosekana kwa washirika wake kalonzo musyoka moses wetangula na musalia mudavadi
lakini kwa taarifa kwa vyombo vya habari watatu hao wameeleza kuwa ilikuwa vigumu kwao kukutana na kufanya mkutano kwa sababu ambazo hawengeweza kuziepuka na kusisitiza kuwa watakutana wote chini ya siku mbili kushauriana
kundi la kimataifa lisilo la kiserikali la global witness linaonya kwamba ukataji haramu wa miti unatishia uhai wa moja wapo ya misitu mikubwa duniani huko jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc
kundi hilo vile vile linawashutumu wasafirishaji mbao kama vile ufaransa kwa kutochukua hatua kukabiliana na hali hiyo
kuna wapiga kura milioni wanaoweza kushiriki katika uchaguzi ambao utafikisha kikomo mvutano wa kisiasa na ghasia zinazodaiwa kuwa zilizosababishwa na rais anaegombania nafasi yake katika kujaribu kubadili katiba mapema mwaka ili kuwazuia marais wa zamani kutoweza kushiriki katika uchaguizi
black hakuzungumzia hilo
baba alikuwa anarudi kila siku usiku akiwa amechoka sana na hujitupa tu kitandani
nakumbuka nilikuwa nachezea misuli yake
nimefanyiwa vipimo na kuonyesha kwamba nilidungwa kwa dawa iliyonifanya nipoteze fahamu kabla hawajaniweka kwa ndege kwa lazima alisema miguna
mahakama kuu ya madagascar ina siku tisa ya kuidhinisha matokeo hayo ya awali na kumtangaza kuwa mshindi
hata hivyo itachukuwa muda kwa mkataba huo kuanza kutumika wakati wabunge wa nchi hizo tatu lazima wapitishe mradi huo unao julikana kama mkataba wa us mexico canada au usmca
taarifa hizo zilidai kuwa mwanafunzi aliyejulikana kwa jina la baraka nafari aliyekuwa akichukua shahada ya uzamivu phd katika chuo kikuu cha johannesburg uj aliuawa mapema ijumaa februari mwaka huu kwa kugongwa na gari mara mbili na kubamizwa kwenye ukuta na baadaye kushambuliwa kwa visu
katika ujumbe wa tweeter rais macron aliwasifu maafisa wa usalama kwa kuweza kudhibiti maandamano hayo
trump alisema ukweli ni kuwa hatua ya kuitambua jerusalem itasaidia kurahisisha mazungumzo baina ya pande hizo mbili
kiongozi wa upinzani nchini kenya na aliyewahi kuwa waziri mkuu nchini humo raila odinga alisema anadhani anaweza kuleta tofauti katika mazungumzo yaliyokwama kati ya rais wa sudan kusini salva kiir na kiongozi wa waasi riek machar
mark zuckerberg alikuwa amekabiliwa na maswali magumu ambapo wabunge wa bunge la marekani congress walitaka majibu ya maswali hayo
akiwa kizimbani alikataa kusema chochote huku akikaribiana na waziri wa zamani wa mambo ya nchi za nje anayetuhumiwa kupanga njama hiyo ya jaribio la mapinduzi
mariama ndow ni mmoja wa mamia ya wahamiaji ambao wamerejea sierra leone mwaka 
anafurahia uhuru wake baada ya kukaa kwa takriban miezi kumi nchini kuwait
tukio hili limechochea maswali kuhusu uwezo wa vikosi vya usalama nchini humo kupambana na waasi ambapo serikali mara kwa mara inaeleza kwamba imewashinda waasi
wanajeshi waliopelekwa mwanzoni huko dapchi walihamishwa na kupelekwa kuongeza nguvu za wanajeshi waliokuwepo kanama kufuatia shambulio dhidi ya wanajeshi
hali hiyo imezusha mvutano kati ya jeshi na polisi lakini hakuna maelezo zaidi yaliyotolewa
habari za kufukuzwa kazi jenerali kale kayihura katika nafasi ya inspekta jenerali wa polisi igp na luteni jenerali henrytumukunde kama waziri wa ulinzi zimepokelewa kwa hisia tofauti na wasomaji wa mitandao nchini uganda
hii ni kashfa ya pili katika kipindi cha miaka mitatu kuikumba taasisi hiyo ambayo hutoa mafunzo yakuwawezesha vijana kupata kazi na kutoa huduma nyingine
lakini kyagulanyi amejibu kwa kusema mimi ni mwananchi wa uganda huru ambaye nina uhuru wa kuzunguka nchini kwangu
serikali ya sudan kusini inasisitiza kwamba mara hii mambo yatakuwa tofauti kati ya viongozi hao wawili na kwamba machar amejifunza kupitia hali ngumu na kwamba ameahidi kushirikiana na kiir kwa sababu hataki kurudi nchini afrika kusini
waandishi wa voa wakazi hao walikamatawa katika msako uliosimamiwa na mkuu wa polisi wa mkoa wa kampala ya kaskazini michael musana
kirumira miguna ambaye amejitangaza kuwa kiongozi wa vuguvugu la national resistance movement nrm kenya amekuwa akiishi uhamishoni tangu maafisa wa polisi walipomlazimisha kuabiri ndege katika uwanja wa kimataifa wa jomo kenyatta mjini nairobi mapema mwezi februari kwa madai kwamba yeye si raia wa kenya
inadai kampuni hiyo inafanyakazi zake kinyume cha sheria na ilikiuka vifungu muhimu vya kanuni za msiti nchini kongo na inaeleza kwamba imetumia picha za satelaiti kufuatilia shughuli zake
tuligundua pia baadhi ya maeneo yanaonekana kuwepo na uharibifu mkubwa wa mazingira unaosababishwa na kampuni hiyo
asilimia ya miti inayosafirishwa nje ni ile inayotajwa kuwa katika hatari ya kutoweka na inabidi kulindwa
ijumaa kremlin ilitoa agizo linalofanana kwa wanadipomasia kutoka nchi za magharibi katika kulipiza kisasi kwa kufukuzwa wanadiplomasia wa russia kwenye mataifa ya magharibi
uingereza inaonekana mlengwa kwa kuondolewa idadi kubwa ya wafanyakazi na balozi wa uingereza ameambiwa ana mwezi mmoja wa kupunguza wafanyakazi wake kufikia idadi sawa na wafanyakazi wa kidiplomasia wa russia huko uingereza
wakala wake ametangaza kifo cha mwigizaji huyu huko mjini jupiter florida lakini hakutoa sababu za kifo chake
miili mitano imepatikana katika eneo la pamoja watu wanakoishi huko kadutu baada ya maporomoko hayo kufuatia mvua kubwa usiku kucha mwakilishi wa serikali ya mtaa hypocrate marume amesema
msuya ana shahada ya uzamili ya sayansi kutoka chuo kikuu cha ottawa canada na digree ya sayansi kutoka chuo kikuu cha strathclyde scotland
ameolewa na ana watoto wawili
watu hao wawili walishtakiwa kwenye jimbo la virginia kwa njama ya kukiuka sheria za marekani na mmoja kati yao alishutumiwa pia kwa kuwadanganya wachunguzi wa serikali kuu kuzuia habari matumizi ya interneti wakati tukiacha kushiriki katika kupiga kura ikiwa hatuna umakini iwapo hatuchukuwi hatua sauti nyingine zinajaza nafasi hiyo iliyoko wazi obama ameuambia umati mkubwa wa wademokrat uliokusanyika anaheim
lakini habari njema ni kuwa katika kipindi cha miezi miwili tutapata nafasi ya kurudisha busara katika siasa zetu
kwa mujibu wa shirika la habari la sudan suna rais wa sudan kusini salva kiir na kiingozi wa waasi aliyekuwa makamu wake riek machar wamesaini mkataba wa amani katika mjii wa khartoum sudan
wiki iliyopita mwendesha mashtaka wa serikali ya saudi arabia alifutilia mbali tuhuma zote dhidi ya mwanamfalme menye ushawishi mkubwa mohamed bin salman anaye husishwa na mauaji ya mwandishi wa habari khashoggi aliyeuliwa ndani ya ubalozi mdogo wa saudia mjini istanbul oktoba 
mpaka hivi karibuni haikufahamika kama alikuwa na mpango wa kuwania awamu ya tatu ya uongozi
anastahili kuwania tena urais mwaka baada ya kupumzika
hayo yamejiri wakati shirika hilo limeanza kampeni ya kuchangisha pesa zaidi ya dola milioni kwa ajili ya kuwahudumia wakimbizi hao ambao asilimia wanaishi katika kambi za wakimbizi kwenye mataifa jirani
wachunguzi walitazamiwa kurudi katika eneo la ajali huko njabini kukusanya mabaki ya ndege hiyo kwenye eneo lenye mawe wakati timu nyingine inafungua vinasa sauti vilivyoko katika kituo cha kuongoza ndege huko jkia
yale ambayo yatabainika na timu mbili hizo yanaweza kutoa mwanga zaidi juu ya madai ya timu ya wilson kuhusu ajali hiyo
aidha walisisitiza kuwa chebukati hakuwa na uwezo wa kuiimarisha tume wakati panapokuwapo na maoni tofauti
na vile vile kurudisha rasilimali za iebc magari simu tarakilishi kadi za bima na kadhalika
huko paris rais wa ufaransa emmanuel macron ametoa tamko akisema hatuwezi kuvumilia kitendo cha kufanya matumizi ya silaha za nyuklia ni mwenendo wa kawaida akiongeza kuwa ukweli wa taarifa na kuhusika kwa utawala wa syria hauna mashaka
wastani wa wabunge kupoteza nafasi zao wakati rais anapokuwa anaungwa mkono kwa asilimia zaidi ya ni viti 
russia imekanusha ripoti hizo za shambulizi la kinyama la silaha za kemikali katika eneo la douma nchini syria shirika la habari la interfax limeripoti jumapili likieleza kauli ya wizara ya ulinzi ya russia
katika tamko lake cohn amesema ilikuwa ni heshima kubwa kwake kutumikia katika serikali na kuweza kupitisha sheria ya sera za kuboresha uchumi ili kuwanufaisha watu wa marekani
dazeni ya maafisa wa serikali ya kenya na wafanyabiashara walianza kufikishwa mahakamani tangu mwezi mei wakituhumiwa na makosa yanayo husiana na madai ya kuhusika na wizi wa mamia ya bilioni za shilingi kutoka katika akaunti za umma ikiwa ni hatua mpya ya kupambana na ufisadi
wizara imehoji kuwa ni hivi sasa tu ndio eu inataja juu juu shambulizi la silaha lililotokea mkoa wa pwani katika kipindi cha miaka miwili
kuchelewa kutolewa kwa matamko hayo baada ya muda mrefu na wakati mgumu unastaajabisha
pompeo alisema mazungumzo yajayo yatatoa fursa nzuri ya kupiga hatua ya kuridhisha kuhusu ratiba kamili ya ni lini korea kaskazini itakuwa imekamilisha mpango wake wa kuachana na programu yake ya silaha za nuklia
rais wa zamani wa marekani george herbert walker bush amefariki nyumbani kwake huko houston katika jimbo la texas
alikuwa na umri wa miaka 
aidha rais ametaja uendeshaji wa gari kiholela ndiyo unaochangia ajali nyingi zinazoshuhudiwa huku akitaka kila mmoja anaetumia barabara kuwa muangalifu katika kupunguza ajali za barabarani
wasilikilizaji wetu wanategemea kupata habari za ukweli kutoka voa ripoti za matukio ambayo yana malengo bila ya upendeleo wa upande wowote na kwa hiyo katazo hili linawanyima wananchi wa burundi kupata habari kutoka katika chanzo cha kuaminika katika wakati huu muhimu nchini humo
hili linashitusha zaidi kwa kuwa limefanyika siku moja baada ya maadhimisho ya siku ya uhuru wa habari duniani siku ambayo imetoa wito kwa serikali kuondosha na sio kuweka pingamizi dhidi ya vyombo vya habari
naibu waziri wa mambo ya ndani ya nchi hamad yusuph masauni alitoa kauli ya serikali bungeni ijumaa baada ya mwenyekiti wa bunge andrew chenge kumtaka kufanya hivyo
ameongeza kusema kuwa nchi ya tanzania haijakubali kwamba ni nchi inayokubali mashoga na hata katika tamko la haki za binadamu sisi hatujachukuwa ushoga ni sehemu ya haki za binadamu vinginevyo sheria hii isingeweza kuwepo iwapo ushoga ni sehemu ya haki za binadamu
waziri wa usalama wa ndani fred matiang i anasema kweli lazima tujifunze kuishi pamoja kama ndugu wamoja ili kuimarisha kazi tunayoifanya ndugu zetu kutoka mashirika ya kijamii nasema haya kinagaubaga
lakini kukosekana usawa wa jinsia ni jambo lililo wazi na linaendelea kuwepo nchini na haijulikani vipi maboresho katika uwakilishi wa wanawake katika serikali kuu yatakuwa na athari kwa nafasi ya zaidi ya wanawake na wasichana milioni nchini ethiopia
jaji philomena mbete mwilu anadaiwa kuwa kati ya july na desemba akiwa katika jimbo la nairobi alikataa kulipa ushuru kwa halmashauri ya ukusanyaji ushuru shilingi milioni 
 kwa unununizi wa kipande cha ardhi katika jimbo hilo
jumatatu trump alisema wademocrat lazima wamalize tatizo hili wakati viongozi wa democrat katika bunge wamemlaumu trump kwa kuitumbukiza nchi katika vurugu
mwanadiplomasia wa zamani raia wa canada michael kovrig alikamatwa na yupo kizuizini na sasa mtendaji mkuu wa biashara wa canada michael spavor pia yupo kizuizini serikali ya tanzania lazima ihakikishe kuwa hapana mtu yoyote hasa wale walioko katika madaraka kama vile paul makonda anatoa matamko au anachukuwa hatua kupandikiza chuki ambazo zinahatarisha maisha ya watu kwa sababu tu ya jinsia yao au maumbile yao
inaonekana kama kuna mpangilio fulani wa matumizi ya nguvu na ukandamizaji wa haki za kibinadamu kwa kutumia vibaya madaraka na dhuluma dhidi ya raia ameandika jenerali otafiire
kila siku anayefungua tu mitandao ya kijamii atalipia shilingi mia mbili hatua ambayo itaiwezesha serikali kukusanya kiasi cha shilingi bilioni kila siku
ripoti zinasema kwamba zaidi ya nyumba zimeharibiwa vibaya
jeneza la rais huyo wa lilipakiwa kwenye ndege jumatatu kutoka texas kwa kupigiwa mizinga na kusafirishwa kwa ndege ya rais iliyotolewa na rais trump hadi kituo cha jeshi la anga cha andrew kilichopo jimbo la maryland
madini ya almasi yaligunduliwa nchini zimbabwe mnamo mwaka wa na kuleta matumaini kwamba uvumbuzi huo ungesaidia kuimarisha pakubwa uchumi wan nchi hiyo uliodorora mno
kwa upande mwengine rais trump amefutilia mbali mazungumzo yake na rais vladimir putin wa rashia kabla ya kuwasili argentina lakini ataendelea kukutana na rais xi jingping wa china hapo kesho kuzungumzia mvutano wao wa kibiashara wakieleza matumaini ya kufikia makubaliano
jumla ya mashirika yamefungwa na serikali ya bujumbura na inakadiriwa kuwa yalikuwa na wafanyakazi wasiopungwa 
hata hivyo baadhi ya makundi ya kutetea haki za kibinadamu yamesifia mkataba wa amani uliofiikiwa hivi sasa lakini yakaonya kwamba ni hatua ya mwanzo tu
kabila alielezea pia kuahirishwa kwa uchaguzi kwenye miji ya beni na butembo huko mashariki mwa drc hakuhusiani na msingi wowote wa kisiasa na kuwa uchaguzi utafanyika jumapili
waathirika wa manyanyaso katika sekta ya misaada wameanza kuzungumza hatuahii inakaribishwa na wengi duniani
lakini kuna hofu kwamba ufadhili wa kifedha kwa shirika hilo utapunguzwa wakati dunia inakabiliwa na mizozo kadhaa ya kibinadamu
marekani imehamisha ubalozi wake kutoka tel aviv kwenda jerusalem
kama mabalozi wa zamani wa marekani kwa mataifa ya afrika tunaandika kuelezea wasi wasi wetu mkubwa kuhusiana na ripoti juu ya matamshi kuhusu nchi za afrika na kubainisha umuhimu wa washirika wetu katika mataifa mengi ya afrika
sisi hatutaki vita mkuu wa operesheni za jeshi la majini admirali john richardson amesema akiwa katika manuari ya kivita uss george h
bush inayobeba ndege za kivita huko norfolk virginia
makundi ya kupigania haki za binadamu yamesema kuwa hatua hiyo ni kitendo cha kutafuta njia ya kujisafisha kwa serikali hiyo kwani mpaka hivi sasa kuna hali ya wasiwasi kwa kukosekana usalama kwa wakimbizi wa rohingyas wanaorejea ambalo bado halijapatiwa ufumbuzi
gavana paluku amesema kwamba serikali inayo madawa na chanjo lakini imeomba washirika wa afya duniani ikiwemo shirika la afya duniani who kuendelea kuwasaidia katika kukabiliana na mlipuko huo mpya wa ebola
miguna aliwasili nchini canada jumatano usiku baada ya kuondoshwa kwa lazima nchini kenya ambako alikuwa anakabiliwa shtaka la uhaini
pia amesema kuanzia jumamosi atajikita katika kushiriki kufanya siasa za maendeleo na hasa kuunga mkono jitihada za rais
in the fade vyombo vya habari nchini ghana vinaeleza kwamba baadhi ya waombolezaji hawakuridhishwa na hatua ya jeneza la annan kufunikwa na kuwazuia waombolezaji kumuona kwa mara ya mwisho kiongozi huyo wa zamani
dhamana harry roque amesema mahakama hiyo ilioko the hague imemjulisha rais rodrigo duterte kwamba imefungua uchunguzi wa awali juu ya malalamiko yaliofunguliwa mwaka 
ndani ya jengo waraka wa awali umetundikwa na kuweza kuonekana na kila mtu pamoja na katiba na muswada wa haki za binadamu kwa ajili ya umma wa marekani kuweza kuuona
kwa mujibu wa wachambuzi wa siasa nchini tanzania marekebisho ya katiba yanalalamikiwa sana kwa kutungwa bila kuwapa watanzania nafasi ya kushiriki na pia kumrundikia rais madaraka yote bila hata kuwashirikisha wapiga kura wake
ripoti ya shirika la kushughulikia wakimbizi la umoja wa mataifa unhcr ilisema kwamba waafrika waliokuwa wakitafuta hifadhi wameondoka israel kwa hiyari na kuelekea uganda na rwanda tangu mwaka ripoti ambayo uganda na rwanda zimekanusha
rais donald trump wa marekani amefafanua wazo lake la kuwaruhusu waalimu kubeba silaha madarasani ili kuzuia mashambulizi mashuleni
mbunge huyo wa jimbo la garissa mjini aden duale amesema kuwa nchi ya kenya inauwezo wa kulipa deni hilo na kwamba kiwango cha deni ukikilinganisha na pato la ndani la taifa gdp ambalo hivi sasa limefikia asilimia ni hasi na linaweza kulipika ukilinganisha na nchi nyingine
pia duale amesema kuwa waziri wa fedha henry rotich alilifahamisha bunge jinsi ambayo kenya itarejesha mkopo huo
lowcock alisema umoja wa mataifa na washirika wake wapo tayari wakiwa na malori yaliyojaa msaada wa dharura pamoja na mipango ya kuhamisha wagonjwa mara baada ya milio ya bunduki itakapositishwa na kutoa fursa ya kuingia syria
uchaguzi huo ambao pia ulihusisha wajumbe wa baraza la uongozi lenye wajumbe saba ulifanyika asubuhi jumamosi kabla ya kuendelea kujadili masuala ya kisheria
phalombe ni wilaya ile ile ambako watu saba waliuawa na kundi la watu waliokuwa wamekasirika mwaka jana kutokana na uvumi wa imani za kishirikina na mashetani kushambulia wakazi
waipiku historia aliwahi pia kuwa gavana wa mkoa wa maniema alikozaliwa
kuhusu elimu yake shadary ana shahada ya chuo kikuu cha lubumbashi katika sayansi ya siasa na utawala
hilo limekuja siku moja baada ya kuwepo hali ya masikitiko wakati wa mazungumzo ya trump na wanafunzi walioguswa na matukio hayo ya mauaji mashuleni pamoja na wazazi wao
ndege ya shirika la malaysia mh ilitoweka machi wakati ikisafiri kutoka kuala lumpur kwenda beijing ikiwa na abiria na wafanyakazi wake
polisi wilaya ya tarime rorya mkoa wa mara nchini tanzania wanamshikilia afisa polisi kwa madai ya kuwa amemchoma kisu na kumuuwa raia chacha heche mdogo wake mbunge wa tarime vijijini john heche siku ya ijumaa
grummer strawn anasema ulimwenguni ni asilimia tu ya watoto walio na umri wa chini ya miezi sita ndiyo hupewa maziwa ya mama
ameiambia voa kwamba kwenye program hii huko barani afrika kiwango chake ni kidogo mno kiko kwenye asilimia nne
anasema hilo linatia wasi wasi kwa vile wanawake wachache wanapatiwa muongozo wanaohitaji kuhusiana na manufaa ya kuwanyonyesha watoto wao
tunawaomba watanzania kuungana kuitaka serikali kutokuchezea uhuru wetu wa kujieleza ambao upo kwa mujibu wa katiba
tusiposema sasa tutanyamazishwa kabisa alisema bisimba
mccain ambaye ni rubani mstaafu aliwahi kuwa mfungwa wa kivita baada ya kutekwa vietnam na kushikiliwa kwa zaidi ya miaka mitano
usiku wa jumapili wazamiaji waliwatoa watoto hao wanne ambao walikuwa wamevalishwa zana maalum za kuwasaidia kupumua
mahakama imemkuta na makosa ya uhalifu ikiwemo kuhusika kwake na mpango wa kufanya malipo ya dola za marekani ikiwa ni hongo ya kuwanyamazisha wanawake wawili ambao walidai kuwa walikuwa na mahusiano ya kimapenzi na trump na kwa kulidanganya bunge juu ya juhudi alizokuwa anafanya trump kujenga nyumba ya ghorofa kubwa moscow
maafisa pia wamesema kuwa mlipuko huo sasa umeenea katika jimbo jirani la ituri ambako mtu mmoja amethibitishwa kufa baada ya kurudi nyumbani akitoka mangina katika jimbo la kivu kaskazini ambako ugonjwa huo ulianzia
spika wa bunge la kitaifa justin muturi akizungumza wakati wa kikao cha jumatano alisema muswada huo haungepigiwa kura kwa sababu haukuungwa mkono na wabunge wa kutosha kama inavyo takikana na katiba
kwa mujibu wa katiba ya kenya rais uhuru kenyatta anatakiwa kila mwaka kueleza wananchi mafanikio ya serikali yake miradi aliyoanzisha iliyo na uwezo wa kuwanufaisha hali ya usalama wa nchi na mahusiano ya taifa na nchi za kigeni pamoja na mwongozo wa utekelezwaji wa katiba ya kenya
wanajeshi wa tanzania wanaolinda amani wametakiwa wasikatishwe tamaa na matukio ya mashambulizi wakati wanapokuwa katika ulinzi wa amani kwa kuwa wanatimiza wajibu wao
charles schumer kiongozi wa democrat vatican ambayo tayari imewatambua maaskofu kadhaa walio teuliwa na serikali ya china wameuita mkataba huo ni wa kiuchungaji na siyo wa kisiasa
msemaji wa polisi wa eneo la kipolisi la mjini kampala luke owoyesigyire amesema mutwe yuko kituo cha polisi kilichopo barabara ya jinja katika hifadhi salama baada ya kupelekwa huko na kitengo cha uchunguzi wa makosa ya jinai cid unaponunua katika maduka ya jrink hauhitaji kusubiri salio la pesa kwani mfumo wake wa malipo sio wa pesa taslimu
ni mfumo wa malipo kwa kutumia kadi za benki
hrw iliishutumu rwanda kwa ukiukaji haki za binadamu imetayarishwa na kennes bwire voa washington dc
viongozi wa ethiopia na eritrea wamekubaliana kukutana kwa mara ya kwanza katika muda wa takribani miaka ishara ambayo haikutegemewa ya kuanza upya uhusiano wa kidiplomasia kati ya mataifa hayo mawili jirani kwenye pembe ya afrika
kulingana na wafanyakazi wa msalaba mwekundu wengi wana matatiuzo ya tumbo kutokana na kutokula kwa siku kadhaa na upungufu wa maji mwilini
balozi john bolton kwa mujibu wa miguna maafisa waliokuwa na mavazi ya binafsi waliingia nyumbani kwake katika mtaa wa runda wiki ilityopita na kutumia vilipuzi ili kumfikia kwenye chumba alimokuwa
vyanzo vya habari vimeripoti kuwa wademokrat ambao wameuona waraka huo ambao ni maarufu kama waraka wa nunes na kuonyesha namna waraka huo ulivyochagua siri za kumkandamiza rod rosenstein naibu mwanasheria mkuu na kumfanya kuwa ndiye aliyekuja na njama za shirika la upelelezi fbi kumuangaza aliyekuwa msaidizi wa trump carter page
wanadiplomasia wameliambai gazeti la the nation kuwa rais kenyatta katika ziara yake ya washington jumapili atakuwa anatafuta uwezekano wa nchi yake kuyafikia masoko na kupata nyenzo ya kuwanyanyua wazalishaji wadogo wadogo nchini kenya ikiwa ni sehemu ya dhamira ya nchi hiyo katika kuboresha sekta ya viwanda
umoja wa mataifa unakadiria kuwa takriban wasichana na wanawake milioni wamepitia utaratibu wa fgm ikiwemo milioni wenye umri wa miaka au wadogo zaidi
utawala wa kenyatta hata hivyo umesema kuwa watakaopatikana na hatia ya kufuja fedha za umma watavchukuliwa hatua kali
naibu wa rais william ruto amesema kuwa angetaka kuona washukiwa wakifunguliwa mashtaka
wageni waheshimiwa kutoka kote duniani wanahudhuria mazishi ya kiongozi huyo
kati yao akiwemo katibu mkuu wa un wa sasa antonio gutterrez na rais alassane ouattara wa ivory coast
napenda kumshukuru ndugu kinana kwa utumishi wake katika chama cha mapinduzi ccm na ccm itaendelea kutumia uzoefu wake katika majukumu mbalimbali ya chama kwa kadiri itakavyohitajika imesema taarifa iliyotolewa na ccm
rwanda imeanza kuadhimisha ijumaa kumbukumbu ya miaka tangu kutokea mauaji ya halaiki yaliowauwa watu takriban millioni moja wengi wao wakiwa wa kabila la watutsi
museveni hakusita kuwalaumu raia kwa kukosa kushirikiana kukabiliana na uhalifu maafisa wa polisi kwa uzembe na kusema kwamba kifo cha mbunge ibrahim abiriga aliyemtaja kama mzalendo wake kimemuuma sana
hatukufanikiwa kuuleta ujumbe wa kikundi cha ansarullah kuwaleta wawikilishi wao hapa kutoka sanaa mjumbe maalum wa un huko yemen martin griffiths amesema akieleza kusikitishwa kwake kwa hatua ya kikundi cha houthi kususia mkutano huo
nimefurahi kuruhusiwa kwenda nyumbani ambapo nitaweza kupumzika na kurejesha kikamilifu hali yangu kutokana na maradhi ya muda mfupi tamko hilo limemkariri madikizela mandela
libya hivi sasa imegawanyika katika serikali mbili kinzani kila moja ikisaidiwa na vikundi mbalimbali vya wanamgambo
mwenyekiti wa chadema vijana bobi wine utamaduni uliokuwepo wakati huo ni washindi wa oscar walipokea tuzo zao na kutoa hotuba wakiishukuru taasisi hiyo na sekta ya filamu
juhudi za kuboresha uhusiano kati ya nchi hizo zimekuwa zikiendelea tangu mwanzoni mwa mwaka 
gharama ya kupiga simu nayo itapanda kutokana na ushsuru huo
vikwazo hivyo vitalenga makampuni mashirika ya meli na biashara meli na mtu mmoja duniani kote kutoka korea kaskazini mpaka china hadi tanzania kwa mujibu wa maafisa wa ngazi za juu wa serikali ya marekani
edda kwa hiyo alikuwa mkali sana wiki iliyopita cdc ilisema idadi ya kesi za ugonjwa huo mwaka huu inaonekana kuongezeka kama ilivyooneshwa na kupungua idadi ya wagonjwa ambao wamefanyiwa uchunguzi na uwezekano wa kuwa na afm
rais mstaafu wa marekani george h
bush ameaga dunia akiwa na umri wa miaka 
baada ya ushindi huo alianzisha taasisi ambayo imekuwa ikitetea elimu kwa wasichana ameshinda tuzo ya unicef ya malengo ya kimataifa na ametajwa mwanamke bora mwaka katika gazeti la new africa magazine
 saratani ni ugonjwa wa pili wa juu unaosababisha kifo duniani kote na watu wengi hawatambui kuwa wana maradhi hayo mpaka pale dalili zinapojitokeza
hili linaweza kubadilika kwa kupima damu ambayo hujulikana kama cancerseek
pia mfanyakazi wa kike wa hospitali alikuwa kati ya wale waliozama pia ameeleza kuwa mwaka cuf ilishinda kwa kishindo uchaguzi zanzibar lakini ukachakachuliwa na uliporudiwa chama hicho kilisusa na matokeo yake walipoteza viti vyote vya uwakilishi na ubunge zanzibar na kuanza kujilaumu kwa kususa bila kuangalia mambo ya msingi
waziri wa majanga na maswala ya wakimbizi wa uganda musa ecweru alinukuliwa akisema kwamba israel imeomba uganda kuwapatia hifadhi wahamiaji wapatao mia tano walowasili kati ya mwaka na 
vyombo vya habari hii inamaanisha bunduki zote zisizo halali zitatambuliwa alisema
washtakiwa wote walikanusha makosa waliokuwa wanatuhumiwa nayo
katika hotuba yake macron ameeleza kujitoa muhanga watu hawa waliouwawa katika vita miaka mia moja iliopita katika kipindi cha miaka minne ya mauaji ya kinyama huko ulaya
kwa hakika inatia wasiwasi kuwa katika jamii ambapo unahisi kuwa uko salama na baadae kila amani hiyo inachukuliwa kutoka kwako kabla hujamaliza kupepesa macho
wengi kati ya marafiki zangu wakaribu sana wengine mafariki wa kike tunaoshirikiana katika kikundi cha scout wameuwawa kraft amesema
katika ombi lake alilopeleka kwenye mahakama za sheria za milimani omtatah ametaja kukosekana kushirikishwa wananchi katika maamuzi ya kuingiza nafasi hizo mpya katika kuwasaidia mawaziri na majukumu yao
mzee majuto ni muigizaji wa kwanza kuandaa kazi zake katika mikanda ya video na kuziuza kupitia shirika la filamu tanzania tfc
idadi kubwa ya vifo imekuwa ikihusishwa na kundi la allied democratic forces adf
wamefanyiwa ukaguzi wa viungo vya ndani ya mwili
majeraha waliokuwa nayo ni ya nje ya mwili kutokana na kile walichosema ni kupigwa sana na maafisa wa jeshi amesema oulanya
kadhalika amependekeza kuongezwa fedha kwa idara za utekelezaji wa sheria kama ya msimamizi wa mashtaka na mahakama ili kuweza kukusanya mapato zaidi kupitia mahakama nchini na kuimarisha uchunguzi utakaopelekea kuziba mwanya wa wizi wa fedha za serikali
vile vile amependekeza punguzo la matumizi ya fedha katika idara zote za serikali
polisi waingiwa na hofu rais donald trump amevipongeza vyombo vya usalama muda mchache baada ya tukio hilo la kupatikana mshukiwa huyo katika ujumbe wake wa twitter
tafiti hiyo pia imezingatia faida nyingi za miundombinu ya maji asilia kama vile mabwawa bustani za mijini na shughuli za kilimo endelevu na imegundua kuwa kuna uwekezaji mdogo sana ambao umeelekezwa katika njia mbalimbali za usimamizi wa maji safi
alihisi ameumizwa na siasa ambazo zilimsaidia kutambua maisha yake na hivyo basi kukaa mbali na siasa hizo
lakini kifo chake mhubiri maarufu billy graham jumatano kimepewa heshima ambayo hutolewa kwa nadra sana kutoka kwa viongozi wa kisiasa wa ngazi ya juu akiwa eneo la bunge la marekani lijulikanalo kama capitol rotunda
kuchaguliwa kwake kunamfanya kuwa ni kiongozi mkongwe kuliko wote duniani
lakini kikundi cha spain kinachoitwa proactive open arms kimesema jumanne kilimkuta mwanamke mmoja akiwa hai na mwengine amekufa pamoja na mwili wa mtoto uliokuwa ndani ya boti ya mpira nje ya pwani ya libya
mazungumzo kati ya ikulu ya white house na bunge la marekani kuhusu programu ya daca imefungamanishwa na mikutano ya dharura wiki hii juu ya kufadhili operesheni za serikali kuvuka saa sita ya usiku ijumaa wakati bajeti ya matumizi ya hivi sasa iliyoidhinishwa ikimalizika muda wake
balozi wa kenya austria waziri wa kilimo walianza kushughulikia kesi ya kisheria kupinga sheria ya ndoa wakikusanya ripoti kuthibitisha kuwa ndoa za utotoni za wasichana ni tatizo la kitaifa na ni kwa nini lazima lizuiliwe
shirikiana kwenye twitter rais uhuru kenyatta ameeleza kuwa mzunguko wa bidhaa na watu kati ya nchi hizo mbili umeboreshwa kutokana na ujenzi wa kituo kimoja cha mpakani katika mji wa moyale ethiopia
taarifa hiyo iliyotolewa na wizara ya mambo ya nje ya tanzania pia imesema kuwa tayari nchi hiyo imechukua hatua kukubaliana na vikwazo vilivyowekwa na baraza la usalama la umoja wa mataifa dhidi ya korea kaskazini
nchi za magharibi ziliishutumu tanzania kwa kukiuka vikwazo hivyo
baadhi ya wanachama wa baraza la jiji la washington dc wanasema kwamba mfumo wa malipo bila pesa taslimu umepiga hatua zaidi na iwapo muswada mpya wa mwanachama wa baraza hilo david grosso utapitishwa baadhi ya biashara ambazo hazipokei pesa taslimu huenda zikatozwa faini kubwa
henry rotich mkuu wa mkoa wa mwanza john mongella alitembelea soko hilo na kuwaelekeza viongozi wa mitaa na wilaya ya nyamagana washirikiane na viongozi wa soko ili kuweka utaratibu mzuri wa kutambua vitu
serikali ya uturuki imeshikilia kuwa brunson ana kesi ya kujibu kwa tuhuma za kusaidia mtandao ambao uturuki inaulaumu kwa jaribio la kupindua serikali ya rais recep tayyip erdogan pamoja na kuhusika na kuwasaidia wapiganaji wa kikurdi ambao wamepigwa marufuku kisheria
kiongozi mstaafu wa kidini afrika kusini na mwanaharakati dhidi ya ubaguzi wa rangi askofu desmond tutu amesema ushujaa wake wa kupinga ubaguzi ulinihamasisha mimi na kuhamasisha vizazi vilivyokuja vya wanaharakati
pia ilimkosoa mtu ambaye alifukuzwa kazi na trump akitumikia nafasi ya ukurugenzi wa fbi james comey lakini ilitupilia mbali ile dhana kuwa kulikuwapo juhudi za kisiasa zilizo kuwa zikimlenga trump
kwa mujibu wa vigezo vya who suala la dharura ya kiafya kimataifa linakadiriwa kutokana na hali isiyo kuwa ya kawaida wakati ugonjwa unapo weza kusambaa kupita mipaka na kufanya mataifa yakabiliane na hali hiyo
white house pia imesema idara ya sheria itashirikiana na viongozi wa bunge kurejea nyaraka nyeti mno zinazohusiana na madai ya trump kuwa kuna mtu aliyekuwa akifanya ujasusi wakati wa kampeni yake
wakati huo huo siku sijazo maafisa zaidi wakiwemo magavana wanatarajiwa kufikishwa kizimbani kujibu mashtaka ya ubadhirifu wa fedha za umma
tumefanya mazungumzo na kukubaliana kuangaza ushirikiano wetu wa kihistoria ambao mababu zetu waliujenga kwa ajili yetu
tunayo fahari kwa yale tuliyokuwa tunayafanya kwa miaka mingi na lazima tuweze kufanikisha mengi zaidi amesema abiy ambaye amechukuwa nafasi ya uwaziri mkuu mwezi wa april
amesema ni masharti manne la kwanza kuonyesha makubaliano ya ushirikiano kati ya shirika hilo na wizara ya mambo ya nje kukubali kuheshimu sheria inayohusu utendaji kazi wa mashirika yasiokuwa ya kiserikali ambayo inaagiza makabila yote yaajiriwe kwa viwango vinavyoagizwa na katiba ya burundi asilimia ya watutsi ambalo ni kabila la walio wachache na asilimia ya wafanyakazi wawe ni wahutu
 mbali na mbowe viongozi wengine wanaokabiliwa na mashtaka hayo ni katibu mkuu wa chadema dk vicent mashinji mbunge wa iringa mjini mchungaji peter msigwa manaibu katibu wakuu john mnyika bara na salum mwalimu zanzibar na mweka hazina wa baraza la wanawake la chama hicho bawacha esther matiko
maandamano pia yameshuhudiwa nje ya ikulu ya rais donald trump greensboro north carolina chattanooga tennessee las vegas na sehemu nyingine mbalimbali nchini
utawala wa rais donald trump umetangaza mkakati mpya wa marekani katika bara la afrika ikiwa ni juhudi za kuzuia kuongezeka kwa ushawishi wa china na rashia barani humo
wengine ni wakuu wa majeshi wastaafu jenerali robert mboma na george waitara na mnadhimu luteni jenerali yakub mohamed ambaye alimwakilisha mkuu wa majeshi
uchaguzi wa julai ulikuwa wa kwanza kutomshirikisha kiongozi wa muda mrefu wa nchi ya zimbabwe robert mugabe aliyeondolewa madarakani kwa mapinduzi ya kijeshi
mshauri wa msuluhishi katika mgogoro wa burundi balozi david kapya amesema kikao cha mazungumzo ya kutafuta amani nchini burundi kitazinduliwa alhamisi mjini arusha licha ya kutokuwepo wawakilishi wa serikali ya burundi
wakati huohuo mkuu wa mkoa mohammoud saleh amethibitisha kwamba gari aina ya landcruiser lililokuwa limeibiwa na al shabaab mapema leo limeonekana katika msitu wa boni
idara hiyo inaripoti kuwa takriban watu kati ya walioathiriwa na mafuriko hawana makazi
msemaji wa wfp bettina luescher anasema idara yake inafanya kile inachoweza kusaidia katika sekta za makazi na usalama ili kujenga ustahmilivu
katika siku zijazo mheshimiwa rais atamaliza jukumu lake la kupanga baraza lake la mawaziri ili kutumikia awamu ya pili ya uongozi wake akiongozwa na sifa uaminifu na uwajibikaji kwa kufuata katiba
rais wa nigeria muhammadu buhari alisema jumapili kwamba ndege za jeshi za ziada pamoja na vikosi vilivyokuwepo katika eneo la tukio vimeanza kuwatafuta wasichana hao waliopotea
wapiganaji wenye silaha nzito wakiwa kwenye magari walishambulia mji wa dapchi siku ya jumatatu jioni inaripotiwa kwamba katika uvamiaji huo walikuwa wakiwataka wasichana wa shule pekee
takwimu zikionesha kuwa zaidi ya vyandarua vya kuzuia mbu milioni vimesambazwa kwa wakenya katika kaunti zilizo katika hatari ya kuambukizwa malaria
hata hivyo matumizi ya vyandarua hivyo yangali changamoto
seneta mitch mcconnell wa jimbo la kentucky kwa tiketi ya republican aidha alisema serikali itachukua kila aina ya hatua kuhakikisha matukio kama hayo yanadhibitiwa ili vijana waweze kufanyakazi zao vizuri
walioshuhudia wamesema mlipuko huo jumatatu na kusababisha uharibifu mkubwa katika jengo la makao hayo makuu
wakili adai ni tuhuma za kisiasa lakini waandishi wanatatizwa katika sehemu mbalimbali barani afrika na wanasema wana wasiwasi juu ya tishio kwa waandishi nje ya mipaka yao kauli za uadui za viongozi wa dunia wanasema zinatishia kazi zao muhimu sauti ya amerika inaripoti
hii leo nataka niseme kuwa maafisa wote wa ntsa waondolewe barabarani kazi ya trafiki iachiwe polisi wa trafiki asema uhuru
mchezo huo ulikuwa unafanyika katika jiji la minneapolis kwenye jimbo la minnesota na timu ya philadelphia eagles imeibuka mshindi kwa point dhidi ya za new england patriots
mkutano huo unafayika wiki moja baada ya rais wa marekani donald trump kuripotiwa kutumia maneno ya matusi yaliyolenga nchi za bara la afrika na haiti na kupelekea umoja wa afrika kutuma ujumbe kwa trump ukimtaka aombe msamaha
sote hivi sasa tuweke pembeni tofauti zetu
ni wakati wa kusonga mbele kwa kushirikiana kwa pamoja
mkurugenzi mtendaji huyo ameeleza kuwa quintal raia wa afrika kusini na mumo mkenya walikuwa wameeleza nia yao wakiwa katika forodha ya dar es salaam waliruhusiwa kuingia bila tatizo lolote na walikuwa wakifanya shughuli zao waziwazi
kwa bahati mbaya ziara yao ilisitishwa ghafla na maafisa waliowakabili kutoka serikali yako
siwezi kuwapeni majawabu kwa swali hilo la kufikirika
mteule huyo alisema
polisi wa kuzuia ghasia wamepelekwa kwenye makao makuu ya chama cha upinzani cha mdc nchini zimbabwe jumatano
bobi wine pia alikanusha madai ya serikali ya uganda kwamba yeye na wenzake wanatumiwa na nchi za nje
kama vikwazo hivyo havina athari itabidi twende kwenye awamu ya pili na hivi vya awamu ya pili vitakuwa ni kitu kibaya sana trump amesema wakati akizungumza akiwa na mgeni wake waziri mkuu wa australia malcolm turnbull ikulu ya white house ambaye anazuru marekani
zaidi ya wanafunzi wa shule hiyo pia watakusanyika jumatano huko baraza la wawakilishi la florida kutoa wito kuwepo kwa marekebisho ya udhibiti wa silaha
kampuni ya honda ilifungua kitengo cha kushughulika na utengenezaji wa robot zaidi ya miaka iliyopita
rais wa iran hassan rouhani amekiri kwamba taifa lake linakabiliwa na kile alichokiita hali ya vita vya kiuchumi hatua ambayo inaongeza mvutano baina ya marekani na iran
wanachama wa nrm wako tayari kuhakikisha kwamba hakuna shughuli zitakazoendelea katika mji wa nairobi hadi pale wanyanyasaji wa raia walionykua madaraka kwa nguvu waachie mamlaka na kukubali kufanyika kwa uchaguzi huru na wa haki nchini kenya miguna aliuambia mkutano aliohutubia mjini london siku ya ijumaa
mgombea huyo wa chama kilichoko madarakani ameteuliwa wakati leo ni siku ya mwisho kwa wagombea wote kuwasilisha fomu zao kwenye tume ya kitaifa ya uchaguzi
upinzani umesema utaendelea na sherehe hizo za kuapishwa huko eneo la uhuru park katika mji mkuu wa nairobi pamoja na mamlaka husika kusema kuwa eneo hilo limefungwa kwa ajili ya kufanyiwa ukarabati kwa kipindi hadi katikati ya mwezi wa februari
polisi mjini austin texas wanasema mshukiwa ambaye anahusishwa na mlolongo wa milipuko ya vifurushi vilivyokuwa na mabomu hatari ameuawa baada ya kulipua bomu lililokuwa katika gari yake wakati maafisa wa polisi wanamkaribia kumkamata
mann ndiyo unakumbuka kikwazo kingine ambacho nilikuwa nacho rais wa china xi jinping rais wa urusi vladimir putin waziri mkuu wa india narendra modi na rais wa brazil michel temer wanahudhuria kikao hicho cha kila mwaka pamoja na baadhi ya viongozi wa afrika walioalikwa
waghana walijitokeza kwa wingi kupiga kura imeyatarishwa na kennes bwire voa washington dcwakati wamarekani wakiendelea kusubiri matokeo ya uchaguzi wa rais ulokua na ushindani mkali viongozi wa dunia wameanza kutoa maoni yao juu ya matokeo hayo
wakati huo huo wachambuzi wameanza kutafakari juu ya kwa nini utafiti wa maoni ya wapiga kura kwa mara nyingine tena umetoa utabiri tofauti na matokeo
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
rais mteule wa marekani joe biden jana jumatatu amepokea chanjo dhidi ya virusi vya corona wakati akitazamwa moja kwa moja kwenye televisheni ili kushawishi wamarekani kuwa zoezi hilo ni salama
kulingana na matokeo ya awali yanayotangazwa na shirika la habari la taifa tbc wagombea kadhaa wa chama kikuu cha upinzani chadema wamepoteza karibu viti vyao vyote bungeni
idadi ya watu walioathiriwa na kirusi hicho china imepanda kwa asilimia kutoka ile ya awali huku nusu yao wakitokea jimbo la hubei ambao mji mkuu wake ni wuhan
katika taarifa kwa waandishi wa habari somalia ilidai kwamba kenya ilikuwa inamshinkiza kisiasa kiongozi wa eneo la somali ahmed mohamed islam maarufu kama ahmed madobe wa jubaland ili kutimiza malengo yake ya kisiasa na kichumi ndani ya somalia
shirikisho la kitaifa la mpira wa vikapu la wanawake wnba liliahirisha mechi jumatano baada ya timu ya washington mystics kususia mechi yao dhidi ya timu ya atlanta dreams wakilalamikia dhidi ya ubaguzi wa rangi
habari zaidi zilitokea uingereza ambapo watafiti wa chuo kikuu cha oxford wanasema chanjo ya virusi vya corona ambayo inajaribiwa hivi sasa kwa wanadamu inaweza ikawa tayari kwa matumizi mapema mwezi septemba 
kulingana na mpango wa malipo ya uzeeni wafanyakazi hao ajira zao zitasitishwa kwa makubaliano yatakayo fikiwa na pande zote hapo april 
amesema kwamba wanajeshi ambao wamerekodiwa wakiwapiga watu risasi za moto wamefanya hivyo katika hatua ya kujilinda akiongezea kwamba waliowapiga watu risasi kiholela watachukuliwa hatua baada ya uchunguzi kufanyika
amesema gracia ukweli ni kwamba taasisi zetu za habari ambazo zinafadhiliwa na serikali kuu haziendeshwi na serikali lakini kuwa huru ni jambo muhimu sana nott amesema
prine amekuwa ni mwimbaji mwenye ushawishi mkubwa na mtunzi wa nyimbo aina za kiasili country folk kwa takriban miaka 
nyimbo zake zimeimbwa na wasanii kama vile bonnie rait johnny cash na bette midler
hivi karibuni alikuwa ametambulishwa katika ukumbi wa umaarufu wa waimbaji na watunzi wa nyimbo wa marekani
katika hotuba yake rais ramaphosa amesema inabidi watu kutumia funzo lililopatikana wakati huu wa janga la corona na kusitisha migogoro barani humo
aina mpya ya virusi vya corona kwa jina 
v inaaminika kuongeza kasi ya maambukizi
kulingana na ibara ya ya sheria ya maudhui nchini uganda hakuna mtu anaruhusiwa kupeperusha habari bila ya kuwa na leseni ya tume ya mawasiliano ya nchi hiyo na anayefanya hivyo anaweza kuhukumiwa mwaka mmoja gerezani kulipa faini au kulipa faini na kifungo cha mwaka mmoja gerezani
rais uhuru kenyatta anatarajiwa sasa kubuni jopo hilo la watu saba kutoka kwa tume ya utumishi wa umma tume ya huduma za bunge tume ya maadhili na kupambana na ufisadi eacc baraza la mawakili nchini kenya lsk miongoni mwa taasisi nyingine
marais wastaafu barack obama bill clinton na george w
bush wanatarajiwa kuwa kati ya waombolezaji watakaohudhuria mazishi katika kanisa la ebenezer baptist eneo la kihistoria ambapo martin luther king jr
alikuwa akihubiri
kufikia wakati wa kuandaa ripoti hii kenya ilikuwa imerekodi visa vya maambikizi ya corona vifo na watu kupata nafuu na kuruhusiwa kuondoka hospitalini
hata hivyo marufuku hiyo haitahusisha uingereza ambayo imeripoti visa vya maambukizi ya corona
kwa upande waka papa francis akitoa hotuba yake ya kila mwaka juu ya hali ya dunia amezihimiza marekani na iran kuepusha uwezekano wa kutokea vita vikubwa huko mashariki ya kati na kufuata njia ya majadiliano
hata hivyo mutharika amekana kuhusika katika kupokea simenti ambayo haikulipiwa ushuru na hivyo kupingana na kauli ya msemaji wake mgeme kalirani ambaye aliliambia gazeti moja nchini humo mwezi june kwamba mutharika anastahili kuagiza bidhaa nje bila ya kulipia kodi
watafiti wanasema kwamba hakuna hata mmoja kati ya waliojitolea amepata madhara makubwa lakini nusu yao walipata kwa kiwango kidogo ama cha kati hali ya kichwa kuuma uchovu homa kubanwa na misuli na maumivu katika sehemu walizodungwa chanjo hiyo
kando na ebola drc pia inakabiliana na mlipuko mkubwa zaidi duniani wa surua pamoja na mapigano yaliotorosha maelfu ya watu kutoka makwao hasa mashariki mwa taifa
wanajeshi wa marekani wamepangiwa kuondoka somalia ifikapo januari tarehe siku tano kabla ya rais donald trump kuondoka madarakani
hali kadhalika marekani itaendelea kushirikiana na mamlaka husika lebanon kuangalia mahitaji gani ya kiafya na kibinadamu yanahitajika na kutoa misaada zaidi
video nyingine inamuonesha waziri huyo ambaye anawania kiti cha ubunge cha jimbo lililo kaskazini mwa uganda akishiriki katika mchakato wa kisiasa bila kufuata kanuni za wataalamu wa afya zinazosisitiza watu kutokaribiana sana
ushirikiano na china ubadilishanaji wa madaraka kenyatta akiwahutubia waombolezaji wengine wengi ambao walikuwa wamevalia mashati na kofia zilizo na nembo ya chama tawala wakati huo kanu aliwarai viongozi wa kenya kuipenda nchi yao kuitetea na kuilinda vilivyo
na hivyo mpishi kutoka tunisia taeib bouhadra anasema nchi yake inajivunia sana upishi wake tofauti tofauti wa couscous akisema wana aina nyingi ya nafaka hio na takriban kila nyumba ina aina yake
wakati dunia nzima ikijaribu kuzuia kusamba kwa virusi vya corona korea kaskazini imeanzisha uchokozi kwa kufyetua duru ya pili ya makombora ya masafa ya mbali katika kipindi cha wiki moja hadi leo
kabla sijajiunga na mpango huu nilikuwa nikiogopa sana kuzungumzia hali yangu ya hedhi hasa mbele ya wanaume nilikuwa naona aibu lakini nimepata ufahamu mkubwa sasa anasema beatrice
wafuatiliaji wa uchaguzi huo pia wameelezea wasiwasi wao kutokana na matukio ya kila mara ya wanasiasa wa upinzani kushambuliwa katika kampeni na hata mikutano yao kutawanywa na maafisa wa polisi wanaowarushia gesi ya kutoa machozi pamoja na mgombea wa upinzani tundu lissu kupigwa marufuku kufanya kampeni kwa muda wa siku baada ya kudai kwamba kulikuwa na njama za kufanya udanganyifu katika hesabu ya kura
netanyahu amesisitiza kuwa ameshinda kwa kishindo pamoja na kuwa anakabiliwa na mashtaka ya kujibu ya ufisadi
kesi yake imepangwa kuanza kusikilizwa machi 
membe amelazimika kutoa matamshi hayo jumamosi kutokana na kiwingu kwamba huenda amevuliwa uanachama wa ccm kufuatia kashfa ya mwaka ambayo ilihusisha pia wanachama wengine waandamizi wa ccm waliosikika katika mazungumzo ya simu wakimsema mwenyekiti wa chama hicho rais magufuli
mkuu wa who dkt tedros adhanom ghebreyesus amesema kiwango cha maambukizi nje ya china imeongezeka mara zaidi katika kipindi cha wiki mbili
dunia inaandhimisha june kama siku ya wakimbizi ambapo mwaka huu kauli mbiu ni kila hatua ni muhimu
kila mtu anaweza kuleta tofauti katika maendeleo ya dunia na hivyo kuwashirikisha katika jamii wanakoishi ni muhimu
austalia imesema alhamisi kwamba itachangia kiwango cha fedha dola milioni 
 kwa beirut huku uingereza ikiahidi kuchangia dola milioni 
 ya misaada na hungary ikieleza kuchangia dola milioni 
 kusaidia uokozi na juhudi za kurejesha tena hali ya kawaida
new zealand kulingana na msemaji wa serikali ya afrika ya kati ange mazime kazagui russia imetuma mamia ya wanajeshi na silaha nzito nzito afrika ya kati kwa ajili ya kupigana na waasi hao
hata leo al shabaab wamelivamia basi la abiria lililokuwa linatoka mandera kuelekea nairobi ambapo inahofiwa kuwa watu watatu walipigwa risasi na kuuwawa
juhudi zaidi zinahitajika na pia maafisa wa kijasusi wanastahili kuongezwa katika maeneo yanayotazamiwa kama hatari maambukizi ya virusi vya corona yanaendelea kuongezeka nchini misri yenye takriban watu milioni moja na kutishia kuwa hospitali huenda zikaelemewa
hadi jumatatu wizara ya afya ilikuwa imerikodi maambukizi vifo idadi ya juu kabisa ya vifo katika ulimwengu wa kiarabu
huu ni ubingwa wa nne kwa lebron james ambaye amecheza katika fainali yake ya 
james ameshinda ubingwa wa nba na timu za miami heat na na cleveland cavaliers 
james alimaliza mechi ya jumapili akiwa na pointi na kuchaguliwa kuwa mchezaji bora wa fainali za nba kwa mara ya nne
amedai kwamba pakistan ndio huwafadhili makundi ya wapganaji nchini mwake
pakistan imekanusha madai hayo
tundu lissu ambaye ameongeza nguvu kwa upinzani baada ya kurejea tanzania kutoka ulaya alikokuwa anatibiwa kwa muda wa miaka mitatu baada ya kunusurikay kifo alipopigwa risasi mara ameandaa mikutano mikubwa wa kampeni kuelekea uchaguzi wa jumatano
biden alikuwa akizungumza wakati wa mdahalo kati yake na mgombea mwingine wa tikiti ya chama cha demokratik seneta bernies sanders uliofanyika mjini washington dc na kupeperushwa moja kwa moja na mashirika ya habari ya cnn na univision
zaidi ya wasimamizi wa kampeni za wine walikamatwa jumatano adhuhuri walipowasili katika kisiwa cha kalangala kufanya kampeni
lakini ice mara kadhaa imekataa kujibu maswali yanayohusu wakandarasi wapi wamewapeleka watoto hao wakieleza hatari kwa usalama wao
mwanafunzi katika chuo kikuu cha syria mahmud al osman ameliambia shirika la habari la serikali anadolu kuwa alitumia mikono yake kumuokoa mwanaume na mwanamke kutoka chini ya kifusi
nimeaagiza jeshi la marekani kushambulia na kuharibu meli yoyote na za iran endapo zitachokoza meli zetu baharini ameandika trump kwenye twiter saa chache baada ya kikosi cha ulinzi cha jeshi la iran kusema kwamba kimeafirisha satellite ya kijeshi katika anga za juu
 amesema kadhaf al dam maambukizi itali salad ni mmoja wa wanaharakati zaidi ya wanaotaka sheria ya kutenga asilimia ya viti vya bunge kwa wanawake
katika makubaliano ya sasa kampuni ya total itamiliki asilimia 
 katika kila leseni ya kuchimba mafuta katika ziwa albert pamoja na mradi wa ujenzi wa bomba la kusafirisha mafuta hayo
mashariki ya kati waziri mkuu mpya alain guillaume bunyoni yuko chini ya vikwazo vya marekani kwa tuhuma za ukiukaji mkubwa wa haki za binadamu huku waziri mpya wa mambo ya ndani usalama wa taifa na maendeleo ya jamii gervais ndirakobuca akiwa amewekewa vikwazo na umoja wa ulaya kwa tuhuma za uvunjanji mkubwa wa haki za binadamu wakati wa maandamano ya kupinga muhula wa tatu wa rais pierre nkurunziza mnamo mwezi april mwaka wa 
nayo ethiopia imechukua uamuzi wa kuahirisha uchaguzi mkuu ambao ulikuwa unatarajiwa kufanyika tarehe august mwaka huu kutokana na mlipuko wa corona
shambulio la wisconsin siku ya jumapili limetokea miezi mitatu baada ya kifo cha mmarekani mweusi george floyd wakati akiwa mikononi mwa polisi mjini minneapolis na ambalo lilisababisha maandamano makubwa kote nchini kulalamikia dhidi ya ukatili wa polisi pamoja na ubaguzi wa rangi
maandamano kufuatia kitendo hicho cha kinyama cha ubakaji wa mwanamke mwenye umri wa miaka katika mji mkuu wa india mwaka ndani ya basi kumetoa shinikizo kuwepo ulinzi zaidi kwa wanawake
miaka saba imeshapita lakini vitendo vya uhalifu wa ngono haujaweza kuzuiliwa
tunachukulia mwaka kama mwaka uliopotea
mahitaji ya usafiri yamekuwa tu asilimia katika baadhi ya miezi na asilimia katika miezi mingine kilavuka ameliambia shirika la habari la reuters
mkutano huu utaongozwa na linord moudou mtangazaji wa kipindi cha afya wa kitengo cha afrika cha voaseneta wa jimbo la vermont la marekani bernie sanders jumatatu alimuidhinisha aliyekuwa makam wa rais joe biden kuwa mgombea wa urais kwa chama cha democratic
wakazi wa kiaremania wanaotaka kujitenga kutoka jimbo la nagorny karabakh walichukuwa mamlaka ya jimbo kutoka uongozi wa baku mnamo vita vya miaka vilivyosababisha vifo vya karibu watu 
rais erdoga alifanya ziara hiyo ambayo haikutazamiwa ikiwa ni sehemu ya juhudi zake za kuimarisha uhusiano na nchi zinazopakana na bahari ya mediterranean ambako ankara imekuwa na ugomvi na ugiriki juu ya rasilmali nje ya pwani ya kisiwa cha cyprus
msemaji wa jimbo hilo getachew balcha ameeleza kuwa watu waliokufa ni waandamanaji na maafisa wa usalama
hali kadhalika taarifa hizo zinaeleza kuwa baadhi ya maduka ya biashara yamechomwa moto
mpango huo unaoungwa mkono na marekani umewakasirisha sana wapalesina na kulaaniwa vikali na jumuia ya kimataifa mgombea joe biden alionyeshwa katika kanda za video akiungwa mkono miongoni mwa watu wengine na gabby giffords mbunge wa zamani wa baraza la wawakilishi ambaye aliwahi kukumbwa na shambulizi la bunduki
kukubali mpango huu kutapelekea uwekezaji wa kutoka nje ya palestina wa dola za marekani bilioni kupatikana ajira milioni moja kwa wapalestina kwa zaidi ya muongo mmoja na kuongezeka mara mbili au tatu ya pato la ndani la taifa la palestina madai ya kuongezwa kwa sehemu kwenye ripoti hiyo ambazo jopo halikukubaliana yametolewa na meja mstaafu john seii ambaye ni mojawapo ya wanachama katika jopo lililoandika ripoti hiyo
trump anatarajiwa kuwafahamisha kwa kina mpango uliokuwa unangojewa kwa muda mrefu katika kutafuta suluhu ya mgogoro wa israeli na wapalestina
mapema ijumaa kamishna wa idara ya usalama wa raia wa jimbo la minnesota john harrington aliwaambia waandishi wa habari chauvin alikamatwa bila ya kufahamu sababu halisi ya uamuzi huo
kifo cha preston kiliripotiwa hapo awali na jarida la people
wakati wa maadhimisho ya miaka tisa ya uhuru wa sudan kusini rais wa nchi hiyo salva kiir alhamisi alikiri kwamba miezi kadhaa ya mapigano ya ndani kwa ndani inatishia kuligawanya taifa hilo
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcrais wa zamani wa ufaransa nicolas sarkozy atafika mahakamani jumatatu ambapo anatuhumiwa kujaribu kutoa hongo kwa jaji na kupelekea ushawishi ikiwa ni moja ya uchunguzi kadhaa wa jinai ambao unatishia kuweka aibu kubwa katika utumishi wake wa muda mrefu wa kisiasa
raia na maafisa wa kulinda usalama wamepoteza maisha yao kufikia sasa alisema girma gelam naibu kamishna wa polisi katika jimbo la oromia
moja ya mafanikio makubwa sana ambayo wanawake wanajivunia kupatikana katika suala zima la haki sawa kwa wote ni wao kupewa sauti na fursa ya kufanya maamuzi kuzungumzia na kusuluhisha mapungufu ambayo yamekuwa yakijitokeza katika sekta mbali mbali
kuanzia vita na mizozo mpaka manyanyaso ya kijinsia
mkataba huo ulipendekezwa awali lakini haukusainiwa kama njia ya kuacha mlango wazi kwa makundi mawili muhimu ya waasi kujiunga kwenye makubaliano ya mwisho maafisa wamesema
ngumba ambaye alizungumza kupitia app moja ya kutuma ujumbe alisema alinyimwa haki zake kwa sababu anatuhumiwa kwa wizi na alifungwa gerezani kwa miaka miwili bila kufungulia mashtaka
wakati huo huo serikali hiyo imetishia itaondoka kwenye meza ya mazungumzo ikiwa hakuna maendeleo yatapatikana katika muda wa miezi minne
katika ripoti iliyoandikwa na unhcr na baraza la wakimbizi la udachi maelfu ya wakimbizi na wahamiaji hutaabika sana mikononi mwa maafisa wa usalama ikiwemo kupigwa na kunyanyaswa kingono na hata kuuawa
kauli yake imekuja siku moja baada ya mkuu wa jumuia ya madaktari ya japan iliposema itakuwa vigumu kwa japan kuwa mwenyeji wa olympic mpaka pale itapopatikana chanjo na kutolewa kwa umma
msikiti wa al aqsa endapo atapatikana na hatia huenda akafungwa miaka gerezani
vilianzia hatua hii inatokana na ripoti za kuwepo aina mpya ya virusi vya corona ambavyo vinasambaa kwa haraka sana kuliko aina ya kwanza
rais macron aliyepoteza umashuhuri wake anasema anataka kufufua upya malengo yake ya kuleta mageuzi baada ya kukabiliwa na upinzani mkubwa mnamo miaka mitatu ya utawala wake hasa kutokana na mageuzi yaliyokuwa na utata mfano suala la mafao lililozalisha vuguvugu la koti ya manjano
asema endapo atachaguliwa kuwa rais kutakuwa na uhuru kamili wa vyombo vya habari bila kusimamiwa au kuingiliwa na serikali
aliyekuwa makamu wa rais wa marekani joe biden na seneta anayewakilisha jimbo la california kamala harris wanatarajiwa kukubali rasmi uteuzi wa chama chao kama mgombea urais na mgombea mwenza mtawalia
imetayarishwa na mwandishi wetu patrick nduwimana washington dc
hisia mseto ziliendelea kutolewa na wadau mbalimbali jumanne baada ya kutangazwa kuahirishwa kwa michezo ya olimpiki kutokana na janga la coronavirus
huo wizara ya elimu imekuwa ik afisi ya umoja huo unayohusika na maswala ya kibinadamu maarufu ocha imesema kuwa drc inakabiliana na majanga mengi ya kiafya na kibinadamu kwa wakati mmoja likiwemo la virusi vya corona
marais wastaafu barack obama george w
bush na bill clinton
hali hiyo imesababisha wapiganaji wa kundi la codeco kuimarisha mashambulizi dhidi ya jeshi na kabila la hema
djerald amesema kwamba ukosefu wa maji unasababishwa maksudi akiongezea kwamba watu kadhaa wamekamatwa wakiwasha moto kwenye misitu ya nchi hiyo huku wengine wakikamatwa wakiharibu vigingi vya umeme na kwamba matukio hayo yote yamepangwa kuvuruga utulivu wa nchi
siku ya alhamisi ibada ya kwanza kati ya tatu ilifanyika katika mji wa minneapolisi na kuhudhuriwa na familia wanaharakati na maafisa wa serikali ya mji huo
ibada ya maziko ya george floyd yamepangwa kufanyika mjini raeford north carolina jumamlosi na maziko yatafanyika jumanne
hali kadhalika nchi hiyo ilisitisha michezo yote inayowaleta pamoja wachezaji na mashabiki wengi au makundi ya watu
katika hotuba iliyorushwa moja kwa moja na vyombo vya habari kutoka ikulu ya nairobi kenyatta alisema ni marufuku kwa watu kutoka au kuingia kenya kupitia mipaka hiyo
mbali na tatizo hilo wachambuzi wanasema ilikuwa suala la uongozi
rais donald trump hakulipatia umuhimu unaostahili tatizo hilo hata baada ya kutangazwa kuwa ni janga la afya kimataifa
washauri wa rais wanamtetea kwa kusema kwamba amri yake ya kuwapeleka walinzi wa usalama wa taifa ndio ilichangia katika kusitisha ghasia
katika mahojiano na televisheni ya kibinafsi nchini uganda nbs museveni amesema kwamba itakuwa hatua ya mwenda wazimu kuandaa uchaguzi mkuu wakati kuna janga la virusi vya corona
mfanyabiashara kutoka kabila la agni anayetambuliwa kuwa mfuasi wa upinzani alipigwa risasi na kuuawa
viongozi wa chama cha kabila cha pprd kama kambere kalumbi anamtaja rais tshisekedi kama dikteta na kwamba hawatakubali
kusimama mbele yenu kama rais leo ni heshima kubwa
ni heshima inayojaza furaha isiyosemeka na shukrani nyingi chakwera alisema katika hotuba yake ya kukubali kuchukua madaraka
mwakilishi huyu maarufu amefariki ijumaa baada ya mwaka mmoja wa kupambana na saratani iliyokuwa imepevuka
trump alikutana na timu yake ya usalama wa taifa ndani ya white house akiwemo waziri wa mambo ya nje mike pompeo na waziri wa ulinzi mark esper
alikuwa amepanga kutoa tamko jumatano asubuhi
akihutubia bunge hii leo rais tshisekedi amesema kwamba lengo kubwa la kuunda muungano kati yake na kabila lilikuwa kuleta maendeleo lakini baadhi ya watu wameuvuruga muungano huo na kukosa kutimiza malengo yake ndio maana ameuvunja na kuunda serikali ya umoja wa kitaifa
mchakato wa kurejesha uhusiano kati ya israel na sudan ni swala ambalo limezua hisia kali sana nchini sudan ambayo imekuwa mkosoaji mkali sana wa israel
mgombea kiti wa chama tawala aliyeteuliwa na nkuruziza jenerali aliyestahafu evariste ndayshimiye ambae hakujibu ombi letu la khojiana nae akifunga mkutano wake wa kampeni jumamosi amewashukuru wafuasi wake na wagombea wenzake kwa kuendesha kampeni iliyokua na ushindani mkubwa
hata hivyo rwanda imepinga shinikizo kutoka kwa mashirika ya kutetea haki za binadamu ya kutaka uchunguzi huru kufanywa kuhusu kifo cha msanii maarufu wa muziki wa kiinjili kizito mihigo
iti maambukizi zaidi ya virusi nigeria ambayo inaongoza kwenye orodha hiyo ilikuwa imewatuma wanafunzi mwaka jana ambalo ni ongezeko la takriban asili mia sita kutoka kwa kipindi cha kati ya mwaka wa na 
ya pili kwa wingi wa wanafunzi ni ghana
dkt aceng hata hivyo amejitetea akisema kuwa alikuwa akiufundisha umma namna ya kuvaa barakoa
mkurugenzi wa amnesty international eneo la mashariki na kusini mwa afrika deprose muchena alisema mashtaka haya yamechochewa kisiasa na lazima yatupiliwe mbali mara moja
ni mfano wa mafuriko ya tsunami
jambo ambalo kama hujalipitia wewe mwenyewe huwezi kulifahamu daktari pier giorgio villani nchini itali amesema katika mfululizo wa mafundisho kadhaa aliyotoa jioni kupitia mtandao wa webinar kwa jumanne sita mfululizo kutahadharisha vituo vingine vyenye kuhudumia watu mahututi kile ambacho watarajie
uganda nayo inaishutumu rwanda kwa kuiwekea marufuku ya kibiashara kufanya upelelezi dhidi ya serikali ya rais yoweri museveni kwa lengo la kutatiza usalama wake kuwafuta kazi maafisa wa ngazi ya juu raia wa uganda waliokuwa wakifanya kazi rwanda na kueneza habari za chuki dhidi ya uganda na maafisa wake serikalini
watt watembezwa kwa gari la mkokoteni latina mui wa idlib syria haiku ya eid al fitr afrika kusini na nigeria zimeripoti vifo zaidi huku ethiopia na burkina faso zikiwakaribisha madaktari kutoka china kusaidia kupambana na janga hilo
hatang anasema hii ni ishara njema
wakati huohuo uhispania itali ufaransa ujerumani uingereza uholanzi uswitz hazikuripoti maambukizi mapya katika saa zilizopita
ubeljiji imeripoti visa vipya pamoja na vifo mnamo saa zilizopita
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilibaada ya wimbi la habari za uvumi kuwa kiongozi wa korea kaskazini ni mgonjwa sana au amekufa kim jong un ameibuka hadharani kwa mara ya kwanza baada ya siku 
ubeljiji imethibitisha watu wepya pamoja na vifo mnamo saa zilizopita
russia imeripoti watu elfu na waloambukizwa na vifo 
ntabo ntaberi sheka alikutwa na hatia ya mauaji ubakaji utumwa wa ngono na kuandikisha wanajeshi watoto walio chini ya umri wa miaka mahakama ya jeshi ilitoa uamuzi mwishoni mwa kesi yake iliyoendeshwa kwa miaka miwili
voa ambayo inafadhiliwa na serikali kuu ni shirika la kimataifa la utangazaji linatoa huduma kupitia zaidi ya lugha kwa watu karibu milioni kwa wiki
lina historia ambayo inaanzia tangu vita vya pili vya dunia na ina mamlaka kutoka katika bunge kuripoti habari kwa kina bila ya kuelemea upande wowote
amnesty international inapendekeza wanahabari hao waachiwe huru bila masharti yoyote
saudi arabia ni furaha ilioje kuwa na wewe hapa netanyahu alisema
na ishara muhimu ya wakati huu
waziri wa uchukuzi nchini kenya james macharia wakati akizindua safari za kimataifa za kenya airways jumamosi asubuhi katika uwanja wa ndege wa kimataifa wa jomo kenyatta jkia ameeleza kuwa amefanya mazungumzo kupitia video na waziri wa kazi uchukuzi na mawasiliano nchini tanzania isack aloyce kamwelwe na kuzika mgogoro huo
hatua hii kwa kweli itakuwa na tija kwa kuongezwa idadi ya vituo ambavyo vitaweza kupima maambukizi ya kirusi hiki alisema jennifer nuzzo msomi wa ngazi ya juu katika kituo cha usalama wa afya chuo kikuu cha johns hopkins
shirika la mazingira la umoja wa mataifa unep linaeleza katika taarifa yake kwamba janga hili la virusi vya corona linakumbusha binadamu jinsi alivyo mdhaifu na hatari zinazoikabilli dunia
makundi ya wapiganaji yanadhibithi theluthi tatu ya jamhuri ya afrika ya kati ambayo sehemu kubwa ya watu ni maskini sana
huko amerika kusini mexico imeripoti watu wengine aloambukizwa pamoja na watu kufariki mnamo saa zilizopita
wengine ni maj gen
sabiiti muzeyi ambaye ametimuliwa kutoka kwa nafasi ya naibu wa mkuu wa polisi na col chris serunjogi ddamulira ambaye ni kiongozi wa ujasusi katika jeshi la polisi
katika salamu kadhaa kwenye mitando ya jamii ofisi ya waziri mkuu iliyoko downing street imewatakia waingereza jumapili ya pasaka njema ikiwakumbusha kuwa makanisa yataendelea kufungwa na amri ya kutotoka majumbani itaendelea kutekelezwa
hii ni baada ya wizara ya sheria kutangaza kesi ya waziri mkuu benjamin netanyahu itaanza kusikilizwa tarehe march wiki mbili baada ya uchaguzi mkuu
waandishi wa habari wagoma hata hivyo raia wa marekani pamoja na jamaa zao au watu walio na vyeti maalum vinavyowaruhusu kuishi au kufanya kazi marekani maarufu green card wako huru kuingia
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
rais wa sudan kusini amechukua hatua ya kihistoria iliyokuwa inasubiriwa kwa muda mrefu kwa kulivunja baraza la mawaziri na kumchagua kiongozi wa upinzani riek machar kuwa makamu wa kwanza wa rais siku moja kabla ya kuapishwa jumamosi kwa serikali ya mpito ya umoja wa taifa
ghafla walipokua hapo tulimsikia mmoja akizungumzakwa kiswahili akisema hakikisha hakuna hata mtu mmoja anabaki kua hai
halafu wakaja katika nyumba hii nyumba ya wanaume na kuwaua wote katika siku za nyuma maspika wa seneti na baraza la wawakilishi walisema kwamba ni vigumu kutekeleza sheria hiyo bila kuvunja sheria nyingine zinazowapa raia uhuru wa kuwachagua viongozi wanaowataka
jumanne asubuhi rais uhuru kenyatta alithibitisha ripoti za kifo cha rais huyo wa zamani na kusema kwamba serikali yake ingetoa taarifa ya kina baadaye
amesema zarif marekani bado inaongoza kwa idadi kubwa ya maambukizi ambapo yamezidi milioni 
 huku vifo vikizidi katika ripoti ya jumatano
diab aliunde serikali mwezi januari mwaka huu baada ya vuta nikuvute ya kisiasa ambayo hata kabla ya hapo mara kwa mara ilikuwa ikishuhudiwa nchini humo
jua litachomoza hata mvua inyeshe kiasi gani nobert mao barr agusia uchunguzi wa mtoto wa biden nafikiri huku kwa kweli ni kulipiza kisasi kwa mambo mengi ambayo nimekuwa nikiyaleta katika ofisi kuu turner ameiambia voa katika mahojiano yake
amesema sababu zilizotolewa juu ya kuondolewa kwake hazina hoja
uo huenda usiwe wenye manufaa bila shaka ninaheshimu msimamo wake wakutetea haki za binadamu lakini mimi pia ni mtetezi wa haki hizo
hata hivyo sheria za nchi yetu zinaheshimu misingi ambayo inawakilisha utamaduni na ustarabu wetu
mwandamanaji jerome lau mwenye umri wa miaka amesema kuchukua pumzi yangu ya mwisho nitajitokeza na kupambana kwa ajili ya uhuru wangu
hakuna uhuru wa kujieleza kukusanyika na elimu
wanajaribu kukandamiza uhuru huo kwa kadiri wanavyoweza
nafikiri kukubali kwa serikali ya sudan na kukubali kwa waasi kuondolewa kwa rais omar al bashir na watu wengine wanaotuhumiwa na kukabidhiwa icc kesi yao kusikilizwa kwa makosa ya jinai waliotenda huko darfur ni shinikizo linalovuma amesema
rais wa kamisheni ya umoja wa ulaya eu urusla von der leyen jumatano ameitisha mkutano wa wafadhili mbalimbali utakaofanyika mei kuchangia fedha kwa ajili ya utafiti wa kutengeneza na kusambaza ulimwenguni chanjo dhidi ya covid 
katiba ya rwanda iliyoandikwa mwaka baada ya vita vya kimbari vya mwaka inatoa fursa kwa wanawake wengi kushiriki katika siasa ikitaka asilimia ya viti vya kisiasa kutengewa wanawake
watu wengi wananikashifu wakiniambia mimi kama mwanamme sifai kuzungumzia masuala ya hedhi wengine wanasema dini hairuhusu anasema atito
katika ngazi ya kikanda baada ya kumaliza muda wake wa urais mkapa alishiriki kusuluhisha mahasimu wa kisiasa kenya na burundi
imekataa kuongeza muda wa azimio la marufuku ya silaha dhidi ya iran ambalo limekuwepo kwa miaka kutoa mwanya kwa taifa linaloongoza kufadhili ugaidi kununua na kuuza silaha bila ya kuwepo masharti ya un kwa mara ya kwanza katika zaidi ya muongo mmoja amesema katika tamko lake
kuwadanganya familia za waganda wanaotii sheria kuwa wawatoe watoto wao kwa ajili ya kulelewa na watu wengine kumesababisha majonzi makubwa amesema waziri mdogo wa hazina justin g
muzinich
bajeti ya uganda vile vile imetoa nafasi kwa benki za uganda kuratibu upya mikopo iliyokuwa imetolewa kwa wafanyabiashara na watu binafsi ili kuweka mazingira mepesi ya kulipa mikopo hiyo kwa kuzingatia kuyumba kwa soko la fedha kote duniani
waziri huyo wa afya ameeleza masikitiko kwamba watu walio omba sana shughuli za kawaida zifunguliwe ndio wanaoongoza katika kukiuka maagizo ya kudhibiti maambukizi ya virusi vya corona
kwa ushindi huu rais magufuli amepata awamu ya pili ya uongozi wa miaka mitano na chama chake cha ccm kimeendeleza utawala wake katika nchi hiyo tangu kupata uhuru miaka iliyopita
cawthorn pia alimzungumzia kiongozi wa kutetea haki za kiraia dr
martin luther king jr
mlk ambaye alizungumza kuhusu ndoto yake ya watu kuangaliwa kulingana na tabia zao na siyo rangi ya ngozi yao
amesema mamilioni ya watu ambao wanajaribu kuja marekani wanakubaliana na ndoto hii
sasa corona inaendelea kutula sote
inakula uchumi wetu tupende tusipende na inatafuna uhai wetu
hiyo ndio hali halisi mwenye macho haambiwi ona alisisitiza
mbio za uchaguzi kumteua mgombea urais wa chama cha demokratiki imepunguza idadi ya wagombea waliokuwa zaidi ya kufikia wagombea muhimu wawili baada ya matokeo ya kishindo jumanne kwa upande wa makamu wa rais wa zamani joe biden na senetor wa jimbo la vermont bernie sanders
mzozo kati ya ethopia na misri utachukua muda kutanzuliwa mnamo mwaka mradi huo wa kuchimba mafuta ulikumbana na changamoto kubwa baada ya kampuni ya total kujiondoa katika mradi matokeo ya awali ya uchaguzi huo yatatolewa januari 
ukiangalia kile kinachoendelea nchini sielewi kwa nini hatutoi amri ya kutotoka majumbani fauci amesema
kamilika kwa mihula miwili ili kadia camara ambaye ni waziri wa eleimu wa ivory coast alimtaja coulibaly kama mwanasiasa aliyekuwa na uwezo mkubwa wa kufanya upatanishi
shirika la habari la afp linaripoti kwamba korea kusini ni moja ya nchi ambazo zimeshuhudia kanisa nyingi zikiwa bila waumini
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimadaktari nchini kenya wanakabiliana na uhaba mkubwa katika kitengo cha wagonjwa mahututi icu katika kipindi hiki cha mlipuko wa virusi vya corona
vyanzo vya habari vinaeleza kuwa waumini hao walikumbwa na maafa hayo wakati wakikanyagana kwa ajili ya kugombania kukanyaga mafuta yaliyomwagwa na mhubiri huyo yakidaiwa kuwa na upako
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
wakati idadi ya vifo kutokana na virusi vya corona ikiwa imepindukia watu marekani meya wa jiji la los angeles amewataka watu katika mji wa pili kwa ukubwa nchinikuvaa maski wanapokuwa katika maeneo ya umma
kwa upande wa marekani ni siku tu tangu mgonjwa wa kwanza kuugua kutokana na virusi vya corona gavana wa new york andrew cuomo anayeedelea kupambana na hali ngumu ambayo imeilikumba jimbo lake
ni kama litaendelea katika uhai wote
linick aliteuliwa kuwa mkaguzi mkuu na rais barack obama
hatutaondoka mpaka watulipe gharama za ujenzi wa kambi hiyo amesema trump akitishia kuiwekea vikwazo iraq ambavyo hawajawahi kuvishuhudia iwapo marekani itashindwa kuondoka iraq kwa msingi wa kirafiki zaidi
historia ya radio matamshi hayo ya khamenei ni mwendelezo wa kauli zake zilizo na msimamo mkali na aliyatoa wakati wa hutba ya sala ya ijumaa ikiwa ni mara ya kwanza mjjini tehran tangu mwaka 
hata hivyo kinachowakera waathiriwa raia wa kenya na tanzania ni kwamba familia zao haziko kwenye orodha ya watu watakaofaidika na uamuzi huo kwani kesi yao ilirejeshwa kwa mahakama ya chini na hatma yake kufikia leo miaka baadaye haijulikani
rais michel aou ambae leo ameitisha kikao cha dharura cha baraza lake la mawaziri amesema wahusika watapewa adhabu kali sana
pia yeye na waziri mkuu walitembelea bandari ya beirut ambako mlipuko ulitokea na kusema wapiganaji walijaribu kuingia mji mkuu wa bangii lakini wakazuiwa na wanajeshi wa kulinda amani wa umoja wa mataifa minusca
waziri wa mambo ya nje wa iran javad zarif ameandika kwa twitter kwamba trump ataondoka katika mda wa siku lakini iran itabaki daima akiongezea kwamba sio jambo jema kutegemea watu wengine kutoa ulinzi kwa taifa la wengine
amesema kwamba iran ipo tayari kwa mazungumzo na majirani kutatua migogoro
kuna madai kwamba wahamiaji watatu wamekufa kutokana na mateso hayo
matokeo hayo hayakumridhisha rais trump aliyeandaa kampeni ya kufikisha malalamiko mahakamani
alifikisha zaidi ya mashtaka lakini hatimae mahakama kuu ikamua kwamba hakukuwa na msingi wa mashtaka kutokana na ukosefu wa ushahidi
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliidadi ya watu walioambukizwa na virusi vya corona duniani imefikia milioni 
 na waliofariki ni zaidi ya kulingana na takwimu za chuo kikuu cha john hopkins nchini marekani wakati nchi za ulaya zikichukuwa tahadhari kufungua biashara
katiba mpya inatoa mamlaka kwa jeshi kuingilia maswala ya usalama wa nchi zingine huku magenerali wake wakiwa wanaelezea wasiwasi kuhusu hali ya usalama nchini libya na mali
mume wa kelly kwa miaka john travolta amethibitisha kifo hicho jumapili jioni baada ya kupambana na ugonjwa wa saratani ya matiti kwa miaka miwili shirika la habari la ufaransa ap limeripoti
white house baadae ilisema kuwa rais alikuwa anafanya mashara
kwa mujibu wa tume ya uchaguzi ya burundi rwasa alipata asili mia 
seneta wa marekani jim risch mwenyekiti wa warepublikan katika kamati ya seneti ya mambo ya nje amesema kupitia ujumbe wa twitter kuwa leo haki imefanyika akiongeza kama nilivyokuwa nimeionya serikali ya marekani huko nyuma wasifanye makosa kuchukulia kujizuia kwetu kuchukua hatua katika mashambulizi walioyafanya siku za nyuma kuwa ni udhaifu wetu
akizungumza na waandishi wa habari jumapili akiwa white house rais trump ametupilia mbali ripoti hiyo ya new york times kwa kusema ni uzishi
tusiwe kama mama aliyejifungua mtoto baada ya kufikisha miezi 
tusubiri hadi miezi 
tusikose subira
tusubiri kwa siku zaidi alisema museveni
wagombea wa urais wanatarajiwa kukutana leo ijumaa kujadiliana kuhusu hatua ya kuchukua
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimaelfu kwa maelfu ya watu waliokuwa wamekwama katika mji wa wuhan baada ya kutangazwa amri ya kuufunga mji huo kutokana na mlipuko wa covid wameonekana jumatano wenye furaha wakati wakisubiri kuchukuwa usafiri wa umma
natumai hii ina maana kuwa watu watajitokeza na kuiona filamu hii katika kumbi za sinema kama ilivyokusudiwa mendes amesema wizara ya afya ya iraq kwa kifupi imesema chanzo kinacho ripoti kile walichodai madaktari sio sahihi
yao anasema chanjo ambayo tangu ithibitishwe kuwa ni salama na ifanya kazi itasaidia kuharakisha kudhibiti virusi
hadi hivi sasa zaidi ya watu wamepatiwa chanjo katika mbandaka na wangata
anasema dozi za chanjo zimepatika na zinatarajiwa kupelekwa hivi karibuni
ziara ya waziri wa mambo ya nje wa marekani katika kituo cha kijeshi cha ulinzi wa anga cha prince sultan psab na kituo cha kujihami cha marekani cha patriot battery inasisitiza mahusiano ya kiusalama ya muda mrefu kati ya marekani na saudi arabia
vifaa mjadala huo utaangalia ubaguzi unavyokiuka haki za binadamu ukatili wa polisi dhidi ya watu wenye asili ya kiafrika na vitendo vya ukatili dhidi ya waandamanaji wanaoshinikiza kuondolewa kwa mfumo kandamizi na wakikatili wa polisi
nchini uganda matokeo ya waandishi wa habari kuchapwa kukamatwa na kufunguliwa mashtaka yanatajwa kuwa yanalengo la kuwatisha kufanya kazi yao matukio hayo na yameendelea kuripotiwa
matayarisho ya uchaguzi waziri wa afya saeed namaki amesema nchi hiyo imejikita kwa nguvu zote kuzuia maambukizo mapya ya ugonjwa huo yanayo sababishwa na watu ambao hawaheshimu kanuni za afya
mwendesha mashtaka ya uma amesema kwamba ofisi yake inachunguza madai ya ufisadi katika mikoa mitatu ikiwemo kituo cha karantini kinachosemekana kumilikiwa na afisa wa serikali pamoja na ununuzi wa vifaa vya matibabu kutoka mkoa wa kwa zulu natal
maombi maalum yalifanyika kuombea taifa hilo dhidi ya janga la corona
mikutano ya pembeni imefanyika katika baraza la usalama la umoja wa mataifa ikiwa na jukumu la kushugulikia jambo hilo
kuna makaburi ambayo watu wamezikwa katika siku za karibuni katika sehemu yalipo makanisa mjini mai kadra
shirika la umoja wa mataifa linaloshughulikia masuala ya watoto unicef lilisema jumanne kwamba kufungwa kwa majengo ya elimu kutokana na janga la covid limepelekea watoto milioni wa shule za chekechea duniani kukosa kusoma na kupata maendeleo
rais wa marekani donald trump jumamosi alitishia kufanya mashambulizi zaidi katika maeneo mbalimbali nchini iran iwapo nchi hiyo itachukuwa hatua yoyote ya kulipiza kisasi kufuatia mauaji ya soleimani
nafaka hiyo ya couscous ikiliwa peke yake haina mvutio sana lakini pale unapoata kitoweo cha samaki au nyama na michuzi na mboga zenye ladha basi couscous huwa chakula kitamu kweli
kila nchi kati ya hizo nne zinajivunia kuwa na couscous bora zaidi kuliko mwngine
amesema kwamba watu wameuawa katika ghasia kwenye kisiwa hicho kabla ya upigaji kura
miongoni mwa waliokamatwa na polisi ni mwenyekiti wa chadema freeman mbowe aliyekuwa mbunge wa arusha godbless lema na aliyekuwa meya wa manispaa ya ubungo boniface jacob
maduka kadhaa huko minneapolis na mji pacha wa st
paul yalichomwa moto alhamisi usiku
gen elweelu aliongoza mashambulizi dhidi ya ufalme wa rwenzuru wilayani kasese mnamo mwaka yaliyopelekea vifo vya zaidi ya watu 
amri hiyo itakayoanza kutekelezwa kesho ijumaa itadumu kwa mda wa siku katika juhudi za kukabiliana na maambukizi ya virusi vya corona
ubalozi wa marekani umeandika kwenye ukurusa wake wa facebook kwamba hatua hiyo inaanza kutekelezwa rasmi leo jumatatu na kwamba taarifa iliyosainiwa na waziri wa mambo ya nje mike pompeo itachapishwa kwenye gazeti la serikali kuu
lakini mpango wa marekani uliozinduliwa mwezi januari pia unataka uingiaji wowote uwe sehemu ya mpango mkubwa wa amani ikiwemo mashauriano ya kuundwa kwa taifa la palestina kwenye eneo la takriban asilimia ya ukingo wa magharibi unaounganisha gaza
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dckwa siku ya mfululizo maelfu kwa maelfu ya waandamanaji wamekusanyika katikati ya mji mkuu wa belarus wa minsk kumtaka rais alexander lukashenko kujiuzulu na kukomesha utumiaji nguvu wa polisi dhidi ya waandamanaji
wiki kadhaa baada ya janga kutangazwa singapore ilipongezwa kwa juhudi zake za kufuatilia maambukizi ya virusi kwa kuchukua hatua za mapema na kuwaeleza raia kuhusu hatari za ugonjwa na kutumia njia ya ufuatiliaji wa karibu
kenyatta aidha alitangaza kuongezwa kwa muda wa marufuku ya kutoka nje usiku kote nchini na zuio la kutoka au kuingia kwenye kaunti za nairobi mombasa kwale kilifi na mandera
me rais wa ufaransa emmanuel macron na kansela wa ujerumani angela merkel wameziamuru nchi zao kurejesha kwa tena amri ya watu kusalia nyumbani kwao kudhibithi wimbi la pili la maambukizi ya virusi vya corona yanayotishia nchi za ulaya
diallo amejitangaza mshindi wa uchaguzi huo
imetayarishwa na mwandishi wetu wakati huo huo spika amemtaka kiongozi huyo kurejesha fedha alizopewa ambazo zilitolewa kama sehemu ya wabunge wanaohudhuria vikao vya bunge lakini pamoja na baadhi ya wabunge wenzake walisusia vikao hivyo
amesema kwamba idadi ya watu ambao wameambukizwa na wale ambao wamefariki kutokana na corona imeongezeka mara mbili zaidi na kutaka viongozi wa mexico kuchukua hatua madhubuti kwa haraka
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmwanahabari mpiga picha wa shirika la habari la reuters kumerra gemechu alikamatwa na polisi wa ethiopia mjini addis ababa tangu alhamisi na ataendelea kuzuiliwa kwa angalau wiki mbili zijazo familia yake imesema jumatatu
wakati huohuo miji mikubwa ya china ya bejing na shanghai ikiripotiwa kuwa haina harakati zozote wakati wasi wasi ukiongezeka baada ya serikali kuwataka watu kubaki nyumbani kutokana na kuongezeka kwa vifo idadi rasmi ikiwa imefikia na maambukizo ya ugonjwa huo kufikia watu 
mkataba wa uhusiano bora kati ya sudan na israel uliosimamiwa na marekani umeifanya serikali ya khartoum kuwa ni serikali ya tatu ya kiarabu kurejesha uhusiano na israel katika kipindi cha miezi miwili na mkataba huo unakuwa wa tano tangu mwaka 
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dcserikali ya mpito ya sudan inafikia makubaliano na mataifa makubwa juu ya masuala ya haki za binadamu ikiwa ni sehemu ya mpango kamili wa kuepukana na kutengwa kiuchumi
hata baada ya ahadi za msaada kutoka wafadhili wa kikanda binafsi na msaada wa nchi kwa nchi afrika bado inakabiliwa na pengo kubwa la karibu dola bilioni wameeleza maafisa wa mashirika ya kimataifa ya fedha
licha ya kauli yake wakososaji wanasema alitakiwa kufuata kanuni za serikali ikizingatiwa kwamba baadhi ya waganda wamefariki na wengine wamewekwa gerezani kwa kukiuka taratibu hizo
mgogoro waongezeka zaidi jamhuri ya kidemokrasia ya kongo ilikuwa imebakiza siku mbili tu kabla ya kutangaza kumalizika kwa janga la pili la ugonjwa mkubwa wa ebola wakati mlolongo mpya wa maambukizo uliogunduliwa mnamo aprili kufuatia zaidi ya wiki saba bila kesi mpya
wachambuzi nchini marekani wanasema rais donald trump amelazimika kubadili msimamo wake kuwataka wamarekani kuvaa barakoa baada ya kuonekana anashindwa katika utafiti wa maoni na mpinzani wake joe biden kwa ajili ya uchaguzi wa novemba
serikali ya mpito ya sudan halikadhalika inapiga marufuku ukeketaji wa wasichana na wanawake na mtu kubadili dini haitokuwa tena jambo la uhalifu
tahadhari katika karibu kila nchi ya afrika zimeendelea kuchukuliwa wakati maambukizi mapya yakiendelea kuripotiwa
kenya inaorodheshwa nambari moja kati ya nchi za afrika mashariki zilizo na wanafunzi wengi kwenye vyuo vikuu vya marekani na ni ya tatu kati ya nchi za bara za afrika zilizo mashariki mwa jangwa la sahara kwa idadi kubwa ya wanafunzi hao ikifuatiwa na ethiopia
nchini afrika kusini rais cyril ramaphosa aliongeza muda wa watu kusalia majumbani mwao kwa wiki mbili zaidi hadi mwishoni mwa mwezi aprili
ambao wanafunza shule za ser hakuna mwanaharakati ambaye yuko juu ya sheria
ikiwa wanahusika katika shughuli za kutiliwa shaka lazima tuwachunguze ili kusaidia kuthibitisha au kutothibitisha baadhi ya madai haya
alisema enanga
imetayarishwa na waandishi wetu washington dc
rais wa zamani wa marekani barack obama alisema jumatano kuwa anaamini marekani itakuwa bora zaidi kutokana na kuwa vijana wako kwenye mstari wa mbele kushinikiza mabadiliko kupitia maandamano yanayoendelea kushuhudiwa
james lankford seneta mrepublican wa oklahoma kumekuwepo na makubalianio ya msingi ya muda mrefu kwamba hakuna haja ya kufikia hali hiyo
kulikua na maridhiano katika mapendekezo ya ya kuwataka polisi kote nchini kutotumia mbinu hiyo na mimi nina dhani sisi hatuna tatizo nalo
hatua hiyo mpya ya kenya huenda ikafungua njia ya kupata suluhu katika mvutano wa tanzania na kenya uliosababisha tanzania kufuta kibali cha ndege za kenya kutua nchini tanzania
shirika la ndege la kenya kq pamoja na mashirika mengine yamezuiliwa kutua katika viwanja vya tanzania kwa miezi miwili sasa
janga hilo limekuwa na athari hasi kwa uchumi wa kenya ambapo watu wengi wamevuliwa ubinadamu wao na kuathiriwa vipato vyao hadi kufikia hali ya kushindwa kuzipatia familia zao chakula na kulipa kodi
amasema kenyatta rais wa rwanda paul kagame naye kwa kutumia ujumbe wa twitter amesema anakubaliana na matamshi ya mwenyekiti wa umoja wa afrika ya kutaka ushirikiano katika kuangamiza maambukizi ya virusi vya corona
mwanajeshi huyo mstaafu amesema alikuwa ameingiwa na hamasa ya kukusanya fedha kutokana huduma aliyopokea wakati alipofanyiwa matibabu ya mfupa wa paja uliokuwa umevunjika na kutibiwa saratani
imetayarishwa na sunday shomari voa washington dcmadai ya kuwepo kura bandia yametolewa na wagombea wa upinzani hasa katika vituo vya kupigia kura jijini dar es salaam kigoma na pangani tanga japo mwenyekiti wa tume ya uchaguzi amesema madai hayo hayajathibitishwa
latin amerika imeripoti robo tatu ya maambukizi ya watu yaliyoripotiwa wiki iliyopita
hata hivyo waatalamu wengi wanatahadharisha wakisema uchunguzi zaidi wa kisayansi unahitajika kuhakikisha dawa hiyo inaleta mabadiliko
jeshi la ethiopia limekuwa likipigana na majeshi ya tigray tangu vita mzozo ulipozuka novemba wakati abiy alipotuma wanajeshi wa kitaifa katika eneo hilo
tume ya kutetea haki za kibiandamu inayoongozwa na serikali nchini ethiopia imesema kwamba shambulizi hilo lilikuwa limewalenga watu kutoka kabila la amharic
lakini wiki iliyopita rais wa rwanda paul kagame alituma salamu za rambirambi na kuamuru bendera kurushwa nusu mlingoti akiashiria kuwa atatumia fursa hiyo kuondoa tofauti na jirani yake burundi
kenya airways ilirejelea safari za ndege za kimataifa agosti mosi mara ya kwanza baada ya kusitisha safari hizo machi mwaka huu kutokana na maambukizi ya virusi vya corona
mgombea wa urais kupitia chama kikongwe cha democratic party dp nobert mao ametoa taarifa kwa vyombo vya habari akiwataka wanasiasa wote na watetezi wa demokrasia kuingilia kati na kuhakikisha kwamba bobi wine anaachiliwa huru
imetayarishwa na sunday shomari voa washington dcsudan imesema alhamisi kiwango cha maji katika mto nile kimepungua wakati ethiopia inaripotiwa kuanza kujaza maji katika bwawa lake la kuzalisha umeme la grand renaissance
mgombea urais nchini tanzania kupitia chama cha upinzani cha chadema tundu lissu ameahidi kwamba vyombo vya habari nchini humo vitakuwa na uhuru mkubwa wa kufanya kazi zao endapo atachaguliwa kuwa rais
mkurugenzi wa masuala ya dharura who det mike ryan ametahadharisha dhidi ya utabiri kuhusu uwezekano wa virusi hivyo kutokomezwa kabisa
akizungumzia tangazo la rais azali la ikiwa kukiri kuwepo na mtu aliyembukizwa kutabadilisha hali ya mambo el arif amesema sidhani unafahamu katika nchi inabidi serikali kutoa taarifa ya uhakika ndipo watu watatanabahi kuna jambo lakini ikisema kuna mtu mmoja pekee watu watadharau na kuendelea na maisha yao ya kawaida
muongozo kutoka cdc unashauri kuwa watu ambao walikuwa wamekaribiana katika harakati za kawaida na wagonjwa wenye kirusi hatari ni ndogo ya kupata maambukizo
seneta sanders anatoa ufafanuzi mwaka nyongeza za mishahara ya mfanyakazi wa wastani ilikuwa chini ya asilimia moja
maisha ya nusu ya watu wetu yanategemea mshahara wa wiki baada ya wiki huo sio uchumi unaowasaidia wamarekani huo ni uchumi unaowafaidisha asilimia pekee ya wananchi matajiri
tutaunda uchumi utakao wafaidisha watu wote sio tu matajiri wanaochangia katika kampeni
iwapo itathibitishwa kwamba anaugua corona tabboune ataingia katika kundi la viongozi duniani ambao wameugua virusi hivyo akiwemo rais wa marekani donald trump waziri mkuu wa uingereza boris johnson na rais wa brazil jair bolsonaro
mtangazaji wa iliyokuwa idhaa ya kijerumani ya sauti ya amerika robert bauer wiki iliyopita ofisi yake ilitoa ripoti ambayo ilikuwa siri ya ofisi ya idara ya utawala wa wafanyakazi wa serikali ikisema taasisi hiyo imefeli kwa miaka kadhaa kutekeleza uchunguzi wa kiusalama kwa waajiriwa wapya wakiwemo waandishi wa kigeni wanaoletwa kwa sababu ya taaluma yao ya lugha maalum
mkuu wa kanisa katoliki papa francis na kiongozi wa kanisa la anglikana askofu wa canterbury justin welby wameahidi kwamba watatembelea sudan kusini baada ya kiir na machar kuunda serikali ya umoja wa kitaifa
siasa za kuunda jopo la maridhiano maarufu kama bbi zimetawala mwaka mzima nchini kenya
japo nia ya bbi ni kuunganisha nchi mchakato huo umebuni makundi mawili nchini humo kundi moja likiongozwa na naibu war ais william ruto na lingine likiongozwa na kiongozi wa upinzani raila odinga pamoja na rais uhuru kenyatta
kuunga mkono kwetu serikali kuu ya somalia na kazi yetu tunayotekeleza somalia itaendelea hadi kufikia lengo lake na dhamiri yake kupitia majukumu yake na kutekeleza matakwa ya kisheria ya wananchi wa somalia ya kuishi wakiwa huru kwa amani na usalama amesema mahamat katika tamko la vikosi vya kulinda amani vya au nchini somalia amisom jumapili imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
tetemeko la ardhi nchini iran limekuwa pigo kubwa kwa nchi hiyo ambayo inaendelea na juhudi za kupambana na virusi vya corona
hakuna ishara ya maambukizi kumalizika
mtu akiambukizwa akiwa katika baa anaweza kurudi nyumbani na kuwaambukiza watoto na maambukizi hayo kuendelea kusambaa kwa haraka
tunaona hali ya watu kurejea katika maisha ya kawaida hata maafisa wa afya wameanza kuzembea
hatari ni kubwa ameonya kagwe
maambukizi mapya marekani sudan ilipata afueni wiki iliyopita baada ya marekani kuthibitisha kwamba itaiondoa kahrtoum katika orodha ya nchi zinazofadhili ugaidi duniani
lissu mwenye umri wa miaka ambaye yupo uhamishoni tangu aliposafiri nje ya tanzania kwa matibabu baada ya kunusurika kifo alipopigwa risasi na watu ambao hadi sasa hawajulikani ameangazia ukandamizaji demokrasia na haki za binadamu katika maelezo yake aliyoyatoa wakati wa kutangaza nia ya kuwania nafasi ya juu ya uongozi nchini tanzania
kwa mujibu wa shirika la habari la uingereza reuters hisa za shirika la ndege la ujerumani luftansa zilipanda kwa asilimia 
 baada ya waziri wa uchukuzi wa nchi hiyo kusema serikali iko tayari kulisaidia shirika hilo
kufikia sasa zaidi ya watu wameambukizwa virusi vya corona nchini nigeria wamefariki
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliidadi ya watu wanaoambukizwa ugonjwa wa covid barani afrika inakaribia milioni moja wiki hii huku afrika kusini ikwa nchi yenye idadi kubwa zaidi ya wagonjwa wanaofikia nusu milioni
agizo hilo hata hivyo linaripotiwa kutotiliwa maanani
atito anayefahamika kama the period man anasema alijitwika jukumu hilo baada ya kuona wasichana wengi wadogo wakipata taabu kwa kukumbwa na matatizo fulani wakati wa siku zao za hedhi
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliembed mara kwa mara mahakama ya kenya imellalamika kwamba bunge halifuati maagizo yako
wiki hii mvutano huo uliongezeka zaidi wakati wapiganaji kadhaa wakiwemo wanamgambo waliuawa ndege za kivita ambazo hazikutambuliwa ziliposhambulia kituo cha kijeshi cha syria karibu na mpaka wa iraqi
mabadiliko hayo yanajiri siku chache baada ya maandamano yaliyotokea katika sehemu mbalimbali za uganda kufuatia hatua ya kukamatwa kwa mgombea wa urais robert kyagulanyi maarufu bobi wine
waziri kasaija anaeleza kulipa ushuru ni jukumu ambalo hatuwezi kuepuka
tunahitaji ushuru wako hasa nyinyi wafanyabiashara ili tuwatengenezee mazingira mazuri ya kufanya biashara zenu na kupata faida nzuri zaidi
msemaji wa wmo claire nullis anasema miaka yote hiyo hadi mwaka imekuwa na hali ya joto bila ya el nino ikiwemo mwaka ambao ulikuwa mwaka wa pili wenye hali ya joto sana katika rekodi
anaeleza hali hiyo inaendelea hadi kuingia mwaka 
jumanne nchi mbili kila mmoja imeishtumu nyingine kushambulia ngome zilizoko nje ya nagorno karabakh baada ya mkataba wa sitisho la mapigano uliopatikana kutokana na juhudi za waziri pompeo
wagonjwa wa corona walithibithishwa wakati shughuli za kawaida zilikuwa zimesitishwa gombe na asilimia ya watu waliokaribiana na wale walioambukizwa kupatikana
mapema wiki hii trump alizindua makatazo kadhaa katika kufanya miamala na wamiliki wa programu za ujumbe mfupi wechat na tiktok na kuongeza mvutano kati ya nchi hizo mbili
amesema phiri guterres kwa mujibu wa taarifa amezitaka mamlaka za afrika ya kati kuchunguza mashambulizi haya ya kinyama na haraka kuwachukulia hatua za kisheria wanaoendeleza mashambulizi hayo
kamera zote mbili zilizokuwa zimevaliwa zilianguka wakati wa purukushani hiyo ambapo rolfe alikuwa anataka kumfunga pingu brooks baada ya kuongea naye kwa dakika japokuwa brooks anaonekana akitaka kupigwa miale ya kumdhibiti kwa chombo maalum kijulikanacho kama taser kabla ya kupigwa risasi
twitter kwa ujumla imekuwa inafanya haraka kuliko facebook katika miezi ya karibuni kuweka ilani kwa ujumbe wote wa rais ambao unakiuka sera zilizowekwa dhidi ya upotoshaji wa taarifa na unyanyasaji
pence kwa unyenyekevu mkubwa alikubali uteuzi wa republican kuhudumu kwa mara ya pili kama makamu rais akisema katika nyakati hizi zenye changamoto nyingi nchi yetu inahitaji rais ambaye anaamini kuhusu marekani
rais donald trump ametishia kuafutilia mbali msaada wa kifedha kwa shirika la afya duniani akidai kwamba shirika hilo linapendelea china
kulikuwa na ukumbusho wa mivutano ya ubaguzi ambayo imeligawanya taifa kuanzia kwa meya wa washington dc muriel bowser miongoni mwa wengine
televisheni za uturuki zilionyesha picha za watu wakikimbia nje ya majumba kutokana na hofu na pia moto uliokuwa unawake juu ya jengo
tafiti mbalimbali zinaonyesha kuwa radio iliandaliwa kuzifikia jamii zilizo katika maeneo yaliyoko kando ya miji na vijiji ambavyo haviwezi kufikiwa kwa urahisi kutokana na matatizo ya barabara na usafiri
hizi ndizo jamii ambazo zinaathirika zaidi na matatizo mbalimbali
jamii hizi zinamakundi kama vile waliokosa fursa za elimu wenye ulemavu wanawake vijana na maskini
mgao mkubwa wa bajeti ya uganda umepewa sekta za uzalishaji hasa kilimo biashara viwanda na utalii katika kile serikali inasema ni hatua ya kujikwamua kutokana na msukosuko wa kiuchumi unaosababishwa na janga la corona
serikali inadai kwamba mnamo oktoba katika tawi la benki ya absa mjini kampala nicholas opio alipata kwa jina la shirika la haki za binadamu chapter 
waendesha mashtaka wanasema wakati huo alijua pesa hizo zilikuwa za mapato ya uhalifu
alipowasili hapo jana mwana diplomasia mkuu wa marekani amesema kwa upande wao maafisa wa kundi la taliban nao wamejitokeza na kuthibitisha mpango huo
shirika la afya duniani who limetangaza ugonjwa huo wenye dalili za kama homa kuwa ni dharura ya kimataifa lakini siku ya jumanne ikasema haujafikia kiwango cha janga ingawa umeenea katika mataifa mengi zaidi
rais john pombe magufuli ambae anaomba ridhaa ya kuongoza muhula wa pili kwa tiketi ya chama tawala cha ccm ajenda yake inatarajiwa kujikita katika kueleza mafanikio ya chama chake kati ya mambo mengine kama vile kukabiliana na ufisadi na kurejesha nidhamu serikalini
maafisa wa afya wameeleza wasiwasi kwamba idadi ya maambukizi huenda ikaongezeka zaidi kwa sababu watu wamekataa kuzingatia maagizo ya afya kuzuia maambukizi
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilikampuni ya simu ya safaricom ya kenya imesema kampuni yake inatafakari kuipatia kandarasi kampuni kuu ya mawasiliano ya china ya huawei kutekeleza mradi wake wa mtandao wa g mwaka 
tangazo lililotolewa na mamlaka hiyo linasema kwamba kanuni hizo mpya zimeanza kutumika tangu julai mosi mwaka na kwamba radio na televisheni nchini zinazoendelea kurusha matangazo ya kimataifa vitakuwa vinaeendelea kutenda makosa kurusha matangazo hayo bila kigali
obama amewaambia wahitimu hao itawabidi mkuwe kwa haraka kuliko baadhi ya vizazi vilivyopita
janga hili limetikisa mwenendo wa kawaida na imedhihirisha wazi matatizo mengi yaliyojikita katika nchi yetu kuanzia kukosekana usawa kiuchumi hadi matabaka ya kikabila na ukosefu wa huduma ya msingi ya afya kwa watu wanaohitajia
imewazindua vijana wengi juu ya ukweli wa kuwa njia za kizamani za kuendesha mambo hazifanyi kazi na kuwa haijalishi ni kiwango gani cha fedha unapata iwapo kila mtu anayekuzunguka ana njaa na anaumwa na kuwa jamii yetu na demokrasia yetu inafanya kazi pale tu tunapokuwa hatujifikirii sisi wenyewe tu lakini kuhusu kila mmoja wetu
polisi na wanajeshi wamekanusha madai hayo
maafisa wa polisi wa st paul wanaripoti kuwa maafisa wake wamepigwa na mawe pamoja na chupa
biden ameshinda katika majimbo manne likiwemo michigan na kujiweka katika nafasi nzuri sana na kushinda uchaguzi huo wenye kinyang anyiro kikali kati yake na seneta bernie sanders
tunaungana na watanzania katika maadhimisho haya hata ingawa mwaka huu hatutafika moja kwa moja kwenye eneo la shambulizi hilo alisema afisa huyo
japo kuwa wanaokosoa kwamba nafasi za juu kama rais na naibu wake zimeshikiliwa na wanaumme kuna wanaosema kwamba uteuzi wa ramaphosa ni hatua nzuri nay kuleta matumaini ya kupatikana usawa wa jinsia nchini afrika kusini
nchi zote hizo zimekosolewa kwa kukiuka vikwazo vya silaha vya umoja wa mataifa na kuchochea vita vya wenyewe kwa wenyewe vinavyoiharibu libya
rais wa marekani donald trump na mkewe melania trump wamepata maambukizi ya virusi vya corona
ardern amesema ni mapema mno kusema lini nchi hiyo itafikia kuwa haina maambukizi ya covid hatua ambayo ni muhimu kuweza kufunguwa tena kikamilifu shughuli zote nchini
waziri mkuu wa ethiopia abiy ahmed ameshutumu vikosi vya tigray kwa kushambulia kambi ya jeshi la ethiopia
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
idadi ya vifo vinavyotokana na kirusi corona nchini china imevuka watu usiku wa jumamosi zaidi ya idadi ile ya waliofariki kutokana na ugonjwa wa homa ya mafua sars duniani miaka iliyopita
uchaguzi wa huru na haki utadhihirisha kwamba kila mtu anasauti katika manegeuzi haya kura zinaendelea kuhesabiwa nchini guinea baada ya uchaguzi mkuu wa jana jumapili huku rais wa sasa alpha conde mwenye umri wa miaka akitarajiwa kushinda muhula wa tatu madarakani
uchaguzi ni shughuli ngumu sana kwa taifa lenye misukosuko kama somalia
kwa hivyo tumekuja pamoja kujadiliana kuhusu swala hilo
tumekuwa tukishirikiana ajamii kwa siku tatu zimepita
tumekuwa tukiwajumulisha viongozi wa koo watu wa kawaida wafanyabiashara na vijana
tunajaribu kushirikiana katika kukubaliana namna ya kuendesha uchaguzi mkuu na jinsi ya kushughulikia migogoro endapo itajitokeza baada ya uchaguzi
watafuatiwa na watu wazee na watu wenye matatizo mbali mbali ya kiafya
serikali ya somalia jumatatu ilisimamisha utoaji wa vibali vinavyotolewa kwenye uwanja wa ndege nchini humo kwa wageni kutoka kenya
serikali inajaribu kutumia saikolojia ya watu ili kuwaondoa hofu lakini nadhani serikali inapaswa kuwa ya kweli kwa watu ili kila kitu kitekelezwe kufuatana na hali halisi
alisema alobi
kura zimepigwa kwa njia ya posta na kwa njia ya kawaida ya mpiga kura kufika katika kituo cha kupigia kura
idadi ndogo ya maambukizo ni kielelezo cha mlipuko huo kuendelea kwa miaka mingi
katika ripoti iliyochapishwa na jarida la kitaalamu katika masuala ya afya la new england watafiti walitoa dozi mbili za dawa katika majaribio kwa watu waliojitolea ambao umri wao ni kati ya miaka mpaka 
india imetangaza jumatano mpango wake wa kuruhusu shughuli za uzalishaji viwandani na mashambani kuanza tena katika maeneo ya vijijini ifikapo aprili wakati amri ya kutotoka majumbani nchi nzima ikiendelea kutekelezwa mpaka mapema mwezi mei
fitzsimons anasema kesi mpya ya kutisha inamuhusu mbunge wa upinzani nchini zimbabwe joana mamombe
anasema mbunge huyo alizuiliwa mwezi mei baada ya kushiriki maandamano ya kuomba ulinzi zaidi kwa watu maskini wakati wa janga la corona
kwa hivyo mkakati uliobora zaidi na ule ambao wanashauri serikali iufuate amesema ni kujikinga na kupunguza madhara ambayo yatasababishwa na virusi hivyo kwa bara la afrika
watu wameuwawa katika vurugu tangu mwezi agosti wakati rais ouattara alipotangaza kuwania muhula wa tatu hatua ambayo upinzani unasema unakiuka katiba ya nchi
akizungumza nawaandishi habari mjini kinshasa siku ya jumanne dkt longondo amethiubitisha kwamba mtu wa kwanza kuambukizwa na virus corona anatibiwa mashariki maw mji wa kinshasa
kushiriki kwa linick katika mchakato wa kesi ya kumuondoa madarakani rais uliishia katika kutoa muhtasari kwa kamati mbalimbali za bunge na kuwapatia wabunge nyaraka kutoka kwa mwanasheria wa rais rudy giulian
wakati wote walipokuwa wameniteka walinifunga kitambaa usoni nilikuwa sioni chochote
walinitishia sana
baadhi ya watu wamesema kwamba nimepanga kutekwa nyara
kwa sababu gani nifanye hivyo kwa manufaa gani amesema mazrui
iwapo wafanyabiashara watawalaghai raia wa kawaida watachukuliwa hatua kali aliongeza
watu watatu wengine waliokuwa ndani ya basi wameripotiwa kujeruhiwa katika shambulizi hilo
basi hilo lililokuwa linasafiri kutoka mombasa kwenda mji wa lamu
zitto amesema ningependa kumtambulisha rasmi bernard membe kawa mwanachama wetu mpya ambaye aliwahi kuwa waziri wa mambo ya nje wa tanzania
wiki iliyopita alitembelea tawi letu kijijini kwao rondo kusini mwa tanzania na kujisajili kuwa mwanachama wetu
kutokana na utamaduni wake jithada zake lakini kutokana na utashi wake katika masuala ya haki za binadamu kusimamia ukweli uongozi na siasa tunaona ni hatua kubwa na nikaona niwajulishe hili
madai ya wizi wa kura yamegubika uchaguzi wa tanzania polisi wakishutumiwa kutumia nguvu dhidi ya raia karatasi bandia za kura wanasiasa wa upinzani kukamatwa na polisi na kuzuiliwa na mawakala wa vyama vya upinzani kuzuiwa kufuatilia uchaguzi huo
madai haya yameorodheshwa pia katika taarifa ya ubalozi wa marekani nchini tanzania
amesema lotfy
baloch anasema umoja wa mataifa una habari kidogo juu ya hali katika kisiwa hicho na inataka serikali itoe ruksa ya kutembelea kambi hizo ili kuhakikisha kuwa kisiwa hicho ni mahali salama pa kuishi
anasema wakimbizi lazima wapate fursa ya kupewa huduma za afya maisha na elimu na walindwe kutokana na majanga ya asili na hatari nyingine
shirika hilo la fedha sasa linatarajia uchumi wa dunia kukua kwa kiwango kilicho chini ya asilimia 
mwaka huu
takwimu mpya za marekebisho ya ukuaji wa uchumi wa dunia zitatolewa wiki zijazo
ripoti kamili na patrick nduwimana
utawala wa rais trump imeiwekea china vikwazo kadhaa vya kiuchumi
maafisa wa kampeni wa rais wa marekani donald trump wamefungua kesi mahakamani kupinga matokeo ya uchaguzi mkuu wa rais katika jimbo la michigan
boris johnson azma ya kuifanyia marekebisho katiba ya kenya imekuwa ikiibua hisia mseto baadhi ya wananchi wakiipinga kwa misingi kwamba nia yake kubwa ni kuongeza nyadhifa za uongozi kwa wachache na kwamba huu si wakati muafaka kwa sababu ya mazingira ya janga la corona
kampuni iliyoandaa mpango huo wa kitapeli wa malezi ya watoto hao ilitumia kampuni ya mawakili ya mirembe kushughulikia masuala ya kisheria ya malezi ya watoto hao baadhi ya mipango hiyo ilikuwa ya kurubuni au kughushi nyaraka za mahakama
patty alleman mtaalamu muandamizi wa masuala ya jinsia na maendeleo unicef anasema hebu angalia kiwango cha ndowa za utotoni kimebadilika kidogo kutoka mtoto mmoja kuolewa kati ya nne kupunguka na kua moja kati ya tano na nyingi zinatokea afrika
hali ni sawa inapohusu wanafunzi kutoka shule ya msingi kuelekea sekondari tungali tuna idadi ndogo kabisa afrika ya wasichana kubaki shule na kupata maarifa wanayohitaji kufanikiwsa katika maisha yao
kenya hatimaye iliibuka mshindi baada ya kupata theluthi mbili ya kura zote zilizopigwa alhamisi kama inavyohitajika na kanuni za baraza hilo
uturuki inaiunga mkono serikali inayotambulika kimataifa ya mjini tripoli russia na umoja wa falme za kiarabu ni miongoni mwa nchi washirika wa jeshi la jenerali haftar
wajumbe wa pande zote mbili wanaendelea na mazungumzo yao leo kwa siku ya tatu mfululizo mjini bamako ikisemekana wanajeshi wanataka kubaki madarakani kwa kipindi cha miaka mitatu
wagombea wengine wasitisha kampeni kutaka bobi wine aachiliwe ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimeneja wa kampeni wa chama cha upinzani cha act wazalendo visiwani zanzibar amesema kwamba alikuwa ametekwa nyara jumapili na kutishiwa na watu waliokuwa wamejihami kwa bunduki huku mgombea ubunge wa chama hicho akiwa bado hajulikani alipo siku chache kabla ya uchaguzi mkuu utakaofanyika jumatano oktoba 
wakati huo huo umoja wa mataifa umetoa wito wa kupewa msaada wa dola billioni ili utowe msaada wa kibanadamu wa kuokoa maisha ya watu millioni mwaka ujao wakati madhara ya kiuchumi yaliosababishwa na janga la virusi vya corona yalipelekea ma millioni ya watu ulimwenguni kujikuta katika hali mbaya ya umaskini
miongoni mwa wanaolengwa kuwekewa vikwazo ni pamoja na mkuu wa mji wa hong kong carrie lam kwa kuunga mkono utekelezaji wa sheria ya usalama
hiyo inaifanya idadi ya watu waliombaukizwa virusi hivyo katika taifa hilo la afrika mashariki kufikia 
taarifa ya wizara ya afya ilieleza kwamba wote ni raia wa nchi hiyo
time ya kampeni ya biden na harris imeeleza wagombea hao wataongea katika mji wa wilmington katika jimbo la delaware kuhusu kufanyakazi kwa pamoja kurejesha imani ya taifa lao
kipindi hicho kinaweza kuongezwa kwa mwaka mmoja zaidi lakini waziri mkuu johnson anasema nchi yake itajiondoa kabisa kutoka mfumo wa soko la eu hapo januari mosi 
hata hivyo inamatumaini ya kufikia makubaliano ya biashara kabla ya muda huo kumalizika
idadi ya watu walioambukizwa kote duniani alhamisi ilikuwa imezidi million 
 na vifo ni zaidi ya na wagonjwa zaidi ya million 
 wamepona kulingana na ripoti ya kitengo kinachofuatilia maambukizi ya covid duniani worldometer
ameongeza kuwa yote yale tunayofanya tusisahau tishio ni virusi na siyo watu
sudan yaondolewa kwenye orodha ya wafadhili wa ugaidi duniani katika tukio ambalo si la kawaida katika kipindi hiki cha kipekee bila ya mikusanyiko ya kijamii na matamasha ya televisheni eva longoria baston nyota wa holywood aliongoza kwa ustadi siku ya kwanza ya mkutano
wakati huohuo maafisa wa lebanon wanasema wanatarajia idadi ya vifo kuongezeka wakati wanaendelea kufukua vifusi
makadirio ya awali ya hasara iliyosababishwa na mlipuko huo ni takriban dola bilioni 
mwanadada brigid kosgei wa kenya alifanikiwa kutetea taji lake la mbio hizo kwa upande wa wanawake akishinda katika muda wa saa dakika na sekunde 
kosgei mwenye umri wa miaka sasa ameshinda mashindano ya chicago na london marathon mara mbili mfululizo
serikali ya sudan inayoongozwa na jenerali abdel fattah al burhan mkuu wa baraza la utawala na upande wa raia ukiongozwa na waziri mkuu abdalla hamdok inasema inaona ujenzi wa amani kama msingi wamuhimu sana katika juhudi zake zote
kutembelea kwa waziri huyo ni umuhimu endelevu unaoweka shinikizo la juu kabisa dhidi ya iran na kusisitiza ahadi ya marekani katika kuimarisha usalama wa nchi za ghuba na utulivu wa eneo la mashariki ya kati
mwesigye fred philippe nassif mkurugenzi wa shirika la kutetea haki amnesty international kwa mashariki ya kati na afrika kaskazini ameliambia shirika la habari la associate press kuwa alitaka taasisi yake au un kwenda libya na kukusanya ushahidi juu ya kufanyika kwa jinai ya kivita na mauaji mengine ili hatimaye mchakato ufanyike kutafuta haki kwa wale waliodhulumiwa
matamshi ya museveni yanajiri wakati wapinzani wake katika kugombea urais katika uchaguzi wa januari mwaka ujao wanaendelea kumkosoa museveni na wafuasi wake kwa kutumia polisi na wanajeshi kuvunja mikutano yao na picha zao kuharibiwa
wale ambao wanaandamana wakishambulia wafuasi wa chama cha nrm jijini kampala watapoteza hamu hivi karibuni kwa kiasi kwamba hata wataogopa kugusa fulana ya chama cha nrm hata kama imetupwa kando mwa barabara
wameanza vita ambavyo tunajua vizuri sana
amesema museveni
unamlenga mtu ambaye amepewa kila analotaka maishani lakini amekosa kufanya mema wakati yupo madarakani
mkuu wa shirika la afya duniani who tedros adhanom gehebreyesus amesema jumatatu kwamba hakuna haja ya kuchukua hatua ambazo zitaingilia kati usafiri wa kimataifa na biashara katika kujaribu kuzuia kuenea kwa virusi vya corona
miongoni mwa stesheni hizo ni ghetto tv inayomilikiwa na chama cha national unity platform nup cha mgombea wa urais robert kyagulanyi maarufu kama bobi wine
mapema wiki hii abiy ambaye alishinda tuzo la amani la nobel mwaka uliopita kwa juhudi zake za kumaliza vita na migogoro ya kila mara kati ya ethiopia na eritrea alitoa amri ya saa kwa vikosi vya tigray katika mji wa mekele kujisalimisha la sivyo washambuliwe kijeshi
rais donald trump huenda wiki ijayo akapitisha marufuku ya kusafiri ambayo itazikumba nchi saba nazo ni tanzania sudan nigeria eritrea kyrgyzstan belarus na myanmar vyanzo karibu na suala hilo vimesema
ma amesema muda ambao kirusi hiki cha corona kinachukuwa hadi kujitokeza ni kati ya siku mmoja hadi na kuwa kirusi hiki kinaambukiza hata wakati kinajijenga mwilini kitu ambacho kilikuwa tofauti kwa homa kali ya mafua sars kirusi corona kilichoibuka china na kuua takriban watu duniani mwaka na 
afrika kusini sasa ina jumla ya watu wenye kuuguwa ugonjwa wa covid 
wakati wa mkutano huo wa kihistoria lewis aliwakumbusha wamarekani juu ya nguvu za harakati za haki za kiraia
katika picha ya video iliyochapishwa na kituo cha habari cha taifa jumamosi siyo kim wala maafisa wa ngazi ya juu waliokuwa wamemzunguka walikuwa wamevalia maski usoni
wachambuzi wanasema pande hizo mbili zinaonekana zitakuwa na mvutano mkubwa kaika duru hiyo ya kwanza ya mazungumzo baada ya uingereza kujiondoa kutoka eu mwezi uliyopita
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dckamishna wa umoja wa mataifa un wa haki za binadamu michelle bachelet ameonya jumatatu hatma ya mpango wa israeli kuchukuwa kwa mabavu eneo la ukingo wa magharibi una uwezekano wa kuleta maafa kwa israel wapalestina na eneo hilo na italeta madhara makubwa juu ya fursa ya suluhisho la kuwa na mataifa mawili
umoja wa mataifa umepongeza maafisa waliomkamata kabuga mwenye umri wa miaka na ambaye amekuwa akisakwa kwa zaidi ya miongo miwili
rais wa afrika kusini cyril ramaphosa alitangaza kutenga kiasi cha dola bilioni kusaidia kampuni na wafanyakazi milioni wakati huu wa janga la corona
kifo cha kizito mihigo akiwa kizuizini kinazua maswali mengi sana yanayohitaji kuchunguzwa kabisa
mara nyingi watu wanaotuhumiwa kwa makossa ya kukosoa serikali hupatikana wamekufa katika mazingira yenye utata amesema lewis
kwa mujibu wa takwimu za shirka la afya duniani who afrika kusini ndiyo nchi yenye idadi kubwa zaidi ya maambukizi barani afrika na ni ya nne duniani kwa nchi zenye idadi kubwa zaidi ya maambukizi ya kila siku
tunatarajia kwamba utawala wa joe biden utawasikiliza waafrika
tunataka demokrasia katika nchi nyingi za afrika
tuna viongozi wengi wa afrika wanavunja sheria na kujichukulia madraka waking ang ania madarakani kwa miaka 
tunataka mfumo wa kidemokrasia kama wa marekani kujengwa afrika
unaanzia juu
amesema sarfo abebrese hivi karibuni rais kagame alisema rusesabagina anafuatiliwa na vyombo vya sheria vya rwanda kutokana na vitendo vya kuhatarisha usalama wa taifa kupitia kundi analolifadhili la fln
wanajeshi wake walilaumiwa kwa kuharibu takribani nyumba na biashara pamoja na kuongoza kiasi cha watu kuingia katika ajira za kulazimishwa
taquet anasema hawajaridhishwa na hali fulani ya uamuzi
wilaya ya lira inapakana na arua ambapo amekuwa bobi wine
ya mkuu wa utawala wa rais wa jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc vital kamerhe itasikilizwa na mahakama ya wilaya ya kinshasa mei kwa mashtaka ya ulaji rushwa ubadhirifu wa mali na utumiaji mbaya wa madaraka
waziri wa afya zweli mkhize alisema watu kati ya waliokufa walikuwa na matatizo mengine ya afya yakiwemo kisukari na shinikizo la damu
mmoja wa waathirika aliyelipwa fidia alisema tunayo furaha kuwa korti hatimaye imetambua madhara ambayo tulipata
walakini hatuelewi ni kwanini korti ilitutenga na haikutoa fidia kwa waathirika wengine wanne
lakini nyamu aliongeza kuwa uamuzi huo ulikuja kwa wakati muafaka
mmoja kati ya walonusurika anne gideo ameliambia shirika la habari la ufaransa la afp kwamba shambulio lilitokea baada ua usiku wa manane hii leo
mkutano wa viongozi mwaka unafanyika katikati ya janga na covid na kuzusha hoja mpya juu ya ushirikianio wa kiamtaifa
karibu viongozi wamealikwa kutoa hotuba ya dakika tatu tu kupitia video pale mkutano wa baraza kuu utakapoanza jumanne
kwa mara ya kwanza katika zama hizi za leo katikati ya juhudi zinazoendelea kujikinga na maambukizi ya covid waislam nje ya saudi arabia hawakuweza kuhudhuria ibada ya hijja
watu waliojitolea wengi wao wakiwa wafanyakazi wa afya ndio wanashiriki kwenye jaribio la chanjo dhidi ya covid nchini kenya
kiwango cha maambukizi kwingineko kiongozi wa kanisa katoliki papa francis ameshutumu kile ametaja kama watu wanaotumia janga la maambukizi ya corona kujibinafsisha kibiasashara
serikali ya kenya haijajibu madai wala hatua hiyo ya somalia
kaaba ndiko waislam wote wanaelekea kwa ajili ya kufanya ibada kila siku
mpango huu wa the period man nchini kenya unajiri wanaharakati wa kijamii wanaoendelea kushinikiza serikali mbalimbali kuweka mikakati ya kuhakikisha bidhaa kama vile taulo za hedhi zinapatikana kwa urahisi
tafadhali sikilizeni wito ninaotoa hapa wito wa familia zetu wito unaosikika barabarani kote duniani
watu wa tabaka zote jinsia zote na rangi zote wameungana kuomba mageuzi amesema philonise
kwa watu millioni wanaoishi na hiv ulimwenguni kote millioni kati yao wanatumia dawa za kupunguza makali ya ukimwi
mwaka watu laki na elfu walifariki kutokana na maradhi yanayohusishwa na ukimwi
kulingana na wizara ya afya ya uganda kati ya madereva wa magari ya kubeba mizigo na hufanyiwa vipimo nchini uganda kila siku
ujerumani zaidi ya watu tayari wamekufa nchini humo tangu kuzuka kwa ebola kwenye majimbo ya ituri kivu kusini na kaskazini mwezi agosti 
katika kampuni ya mawakili london na katika kipindi cha miaka iliyopita alikuwa ameajiriwa na kampuni ya madawa ya dutch pharmaceutical iliyo na makao ya makuu mjini reading
kulingana na walioshuhudia ghasia hizo mtu mmoja kutoka kwa kundi linalodaiwa kuwa linaunga mkono serikali ameuawa
ni kawaida kwa waandishi wa habari kusukuma na kusema maadili ya uandishi yanahusu habari kuwa na pande zote mbili na iwe na ufanisi lazima tuonyeshe uaminifu
wizara hiyo ilisema kwamba wote waliopoteza maisha yao ni wanaume
mkutano mkuu ulilenga zaidi maeneo ya wafuasi wa trump pamoja na makundi ambayo yalionyesha uungaji mkono mdogo kwake yaani wanawake na watu walio wachache
ikiwa ni pamoja na hotuba ya alice johnson mwanamke mweusi ambaye hukumu yake ya kifungo cha maisha kwa shutuma za dawa za kulevya trump aliifuta na ann dorn mjane wa afisa mweusi mstaafu ambaye aliuawa wakati maandamano
katika mji mkuu bangui mkazi wa mjini humo desire ngaibona anasema kwa kweli nimefurahi kupiga kura na nawataka raia hata wale ambao bado wako majumbani kujitokeza kupiga kura kwa wingi ili ifikapo kesho amani irejee nchini mwetu
maafisa wengine wa serikali kutoka wizara husika wamesafiri hadi eneo hilo la ajali lakini hatuna taarifa zaidi zilizotolewa
waziri mkuu wa uingereza boris johnson ameruhusiwa kutoka hospitali jumapili baada ya kuwekwa katika matibabu katika chumba cha mahtuti kutokana na maambukizi ya ugonjwa mpya wa virusi vya corona
haijafahamika mara moja kilicho sababisha milipuko hiyo lakini milio ya bunduki ya hapa na pale ilisikika karibu na uwanja huo
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dcmajimbo manne kaskazini mwa nigeria yamefunga shule zote kufuatia tukio la kutekwa nyara kwa mamia ya wanafunzi katika jimbo la katsina
isabel dos santos mwenye utajiri wa dola bilioni 
 ameendelea kushikilia taji la mwanamke tajiri zaidi barani afrika
tunasonga mbele katika kufanikisha mradi wetu wa kitaifa na siyo kuruhusu uvamizi kufanikisha kutokemezwa na kuendeleza mradi
tusikae kimya tusipitishe wala tusikubaliane na hili alisema arouri
wakati huohuo tume ya taifa ya uchaguzi imeatangaza kuanza kwa shughuli ya uchukuaji fomu za kugombea nafasi ya urais wa jamhuri ya muungano wa tanzania kuanzia wiki hii na tayari baadhi ya vyama vimetoa ratiba ikiwemo chama cha mapinduzi ambapo mgombea wao rais john magufuli anataraji kuchukua fomu hizo wiki hii
marekani imeeka masharti kwa wasafiri wote wanaoingia marekani kutoka uingereza kupimwa virusi vya corona na kuonyesha vyeti vya kutoambukizwa vilivyotolewa saa kabla ya safari yao
shirikisho la nba pia limeahirisha mechi za finali zilizokuwa zifanyike jumatano baada ya timu ya milwaukee bucks kususia mechi yao
timu hiyo ilijitokeza mbele ya waandishi habari na kutoa sababu zake za kutoshiriki kwenye mechi dhidi ya timu ya orlando magic
forward wa timu hiyo sterling brown na mlinzi george hill walizungumza kwa niaba ya wenzao
macron alizungumzia juu ya katuni wakati wa kumbu kumbu ya mwalimu wa shule samuel paty ambaye alikatwa kichwa na mtu mwenye msimamo mkali wa kiisilamu mwezi oktoba kwa kuwaonyesha wanafunzi wake katuni za mtume muhammad darasani wakati wa darasa la uhuru wa kujieleza
imeainisha vifaa vya tiba muhimu ambavyo vinaupungufu katika nchi zilizokuwa na maambukizi zaidi kama vile marekani na baadhi ya nchi za ulaya wakati nchi nyingi zilizoathirika na vita na kusambaratishwa hawana chochote cha kuanzia kukabiliana na maradhi hayo
chango hiyo mpya imetengenezwa na kiwanda cha dawa chenye makao yake marekani na ilitengenezwa na watafiti kutoka taasisi ya taifa ya magonjwa ya kuambukiza ya marekani
tunawexza kuokoa maisha ya watu wengi zaidi katika miezi kadhaa ijayo amesema alipohutubia huko wilmington ijumaa iliyopita
waziri wa afya zweli mkhize amethibitisha vifo hivyo akisema marehemu wote hao walifia magharibi mwa cape province itahitaji utawala bora kuweza kushughulikia masuala haya anasema balozi aliyestahafu phillip carter
aliyekuwa anawania uteuzi wa kugombea urais elizabeth warren alikosoa jinsi rais alivyoshughulikia janga la virusi vya corona
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwanasiasa wa upinzani wanasema kwamba watu waliuawa huku kukiwa na wasiwasi mkubwa iwapo uchaguzi wa jumatano utakuwa huru na haki
watu waliuawa katika mashambulizi mengine mawili mnamo mwezi mwezi septemba katika sehemu hiyo ya metakal
jaribio la warepublican kutaka kura zilizopigwa na wapiga kura waliofanikisha zoezi hilo wakiwa kwenye magari yao katika vituo vya kupigia kuwa zisihesabiwe lilikataliwa na mahakama katika jimbo la texas
hata hivyo amewaasa raia wa kenya kutofanya safari ambazo si muhimu kwenda kwenye nchi ambazo zimethibitishwa kuwa zina kesi za virusi vya corona
 mercy mwangangi naibu katibu katika wizara ya afya akiwa ziarani pwani ya kenya mwishoni mwa wikiendi alidokeza kuwa hakuna msongamano wa malori unaoshuhudiwa kwa wakati huu
wiki jana rais evariste ndayishimiye aliapishwa kama kiongozi mpya wa taifa hilo kufuatia uchaguzi ulioibua utata
mjini addis ababa pompeo atakutana na waziri mkuu abiy ahmed na rais sahle work zewde ka mazungumzo juu ya juhudi za pamoja kuhamasisha usalama wa kikanda na kusaidia ajenda ya mageuzi ya kisiasa na kiuchumi ya serikali ya ethopia
kiwango tarhouna iko kilomita kusini mashariki ya mji mkuu wa libya tripoli
wakati dunia ikishuhudia bei za hisa zikishuka wachambuzi wanasema hatua ya saudi arabia kupunguza bei hiyo itaathiri zaidi wazalishaji wengine wakuu duniani ikwemo marekani na rashia
emery pacifique igiraneza kiongozi wa shirika linalojumuisha raia wa burundi waishio ugenini linalotetea uongozi bora map burundi
anasema hamaini kwamba uchaguzi utakua huru na wa haki
iwapo bodi ya uchaguzi ya michigan haitaidhinisha matokeo ya kura za uchaguzi wa nov kufikia jumatatu wiki ijayo jimbo hilo ambalo kwa sasa linadhibitiwa na warepublican litahitajika kuingilia kati na kuteua wafuasi wa trump kuwa waamuzi wa kura na kutupilia mbali kura za wapiga kura wa kawaida
mchakato wa uchaguzi ulianza mwaka na sasa tunakaribia kumaliza
siwezi kujiuzulu kwa sababu ya mambo madogo yanayojitokeza
tumewajibika katika kazi yetu kama tume ya uchaguzi la kuweka mwelekeo namna wagombea wanastahili kufanya kampeni lakini wagombea na wafuasi wao ndio wamekataa kufuata mwelekeo huo
shirika la habari lilizuiliwa kuonyesha upendeleo vyanzo vya habari vimesema kwamba mkewe lema na familia yake walikuwaa wamekataliwa kuvuka mpaka na maafisa wa uhamiaji wa tanzania kwenye mpaka wa namanga wakitaka aambatane na mume wake
kiongozi wa tume ya umoja wa mataifa nchini libya stephanie williams anasema pande hizo mbili zimefikia makubaliano kuhusu masuala kadha nyeti ambayo yataboresha moja kwa moja maisha na ustawi wa wananchi wa libya
baadhi ya watu wametaka amri hiyo ya kutotoka usiku iangliwe upya na kusema ianze saa tatu usiku badala ya saa moja usiku
sherehe za kuukaribisha mwaka mpya nchini australia ambayo huwa nchi ya kwanza kukaribisha mwaka mpya huwa zinafuatiliwa sana kote duniani
msumbiji pia imekuwa ikifanya mazungumzo na uingereza na nchi jirani ya afrika kusini kwa msaada katika kupambana na uasi unaoongezeka
miongoni mwa mbinu hizo anasema ni kufunga shughuli za miji yote na kuwataka watu kubaki majumbani kuwapima watu mapema na kuimarisha huduma za afya za umaa
mechichi amesema kwamba lengo la serikali litakuwa kutatua hali ngumu ya maisha wanaopitia watu wa kawaida na kujenga uchumi ambao umeharibika
kenyatta alisema serikali inawafahamu wote waliohepa
nchini kenya siku ya jumanne mwanafunzi aliwekwa kwenye karantini katika hospitali mjini nairobi baada ya kuwasili kutoka wuhan china eneo ambalo ndio chimbuko la mlipuko huo
said issa mohammed pia amepitishwa na baraza hilo kuwa mgombea wa urais wa chama hicho kwa upande wa zanzibar
hata hivyo alisema kuwa polisi wengi wanatekeleza jukumu lao ipasavyo na kwamba wamekaribiswa kwenye mjadala unaoendelea
ili ombi kama hilo liweze kukubaliwa na baraza hilo linahitaji kuungwa mkono na angalau taifa moja
orodha hiyo iliongezwa hadi mnamo agosti lakini tanzania haikuwa katika orodha hiyo jambo ambalo lilisababisha hisia kali kutoka kwa serikali ya tanzania ambayo ilijibu kwa kufuta leseni ya kenya airways kutua katika ardhi ya tanzania
mahakama imeeleza kwamba makosa yanayomkabili ya ugaidi na mengineyo ni makubwa na kutokana na hilo ataendelea kukaa rumande kwa siku nyingine 
lakini hivi karibuni na hasa mwaka migogoro hii imeongezeka kufikia vita baridi kati ya uganda na rwanda na rwanda na burundi na huku rwanda na jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc zikiwa zinaendelea kuimarisha maelewano yao
tamko lililotolewa jumatano limesema kuwa charles alikuwa anaonyesha dalili za mbali za ugonjwa huo lakini mbali na hilo yuko katika hali nzuri
ndirakobuca alikua mkuu wa idara ya upelelezi chini ya uongozi wa hayati nkurunziza
alikuwa amezuiliwa katika kituo cha polisi tangu wiki iliyopita baada ya kukamatwa wilayani nyaruguru
wafanyakazi muhimu zaidi maduka ya chakula na ya dawa pekee ndiyo yanaruhusiwa kufunguliwa
akiwa mjini lira museveni amesema kwamba mafuta ambayo yanatarajiwa kuanza kuchimbwa hivi karibuni ni hatua nzuri sana itakayoimarisha uchumi wa mji huo na uganda kwa jumla
wamiliki wa hoteli ya hampton inn suites huko mcallen texas wamesema ijumaa usiku kuwa wamesitisha kupokea maombi ya wateja wapya kuingia katika vyumba hivyo ambavyo watoto walikuwa wamefungiwa ndani limeripoti shirika la habari la ap
siku jumatano maafisa wawili wa umoja wa mataifa watawasilisha ripoti inayoeleza kwamba kuna ushahidi wa kutosha unaodhihirisha kwamba saudi arabia ilidukua simu ya bezos
miongoni mwa waliotangaza nia ya kugombea urais ni mwanamziki ambaye pia ni mbunge robert kyagulanyi maarufu kama bobi wine anayeonekana kama mpinzani mkuu wa rais yoweri museveni ambaye ametawala uganda tangu mwaka 
iceland kanisa katoliki limeandaa misa ambayo wakazi wa dar es salaam na nje ya mji huo watapata fursa ya kuuaga mwili wa marehemu siku nzima ya jumapili hadi jumatatu
kuzidiwa rasimu ya mkataba wa biashara na ushirikiano wa eu na uingereza inamaanisha kuwa kuanzia saa tano usiku kwa saa za huko ifikapo disemba wakati uingereza hatimaye inaondoka katika soko moja na umoja wa forodha la umoja wa ulaya hakutakuwa na ushuru au mgao juu ya usafirishaji wa bidhaa zinazotoka sehemu yeyote kati ya uingereza na eu
kura ya wajumbe ni ya uthibitisho wa utaratibu wa kawaida kwenye kalenda ya uchaguzi wa urais wa marekani
lakini tangu kura ya kitaifa ya novemba trump amedai mara kwa mara bila ushahidi wwowote wa kuaminika kwamba kura katika majimbo yaliokuwa na ushindani mkali aliyopoteza kwa biden kwa viwango tofauti ilikuwa ya wizi ikimgharimu kuchaguliwa tena
wameuawa baada ya kuambiwa na watu hao waliokuwa na silaha kwamba walitaka kufanya nao mkutano amesema elias
inaaminika kwamba bi dos santos alijipatia utajiri wake wakati babake alipokuwa rais ambapo alianza kumiliki hisa katika makampuni mengi ya angola pamoja na benki
ripoti za vyombo vya habari uganda vinakariri mashahidi wakisema kwamba francis kalibala aligongwa na gari la jeshi la uganda updf wakati msafara wa bobi wine ulikuwa unarudi kampala kutoka masaka katika kampeni
suala la maridhiano na ushirikiano kuelekea kwenye uchaguzi huu miongoni mwa vyama vya upinzani limeendelea kujitokeza pia katika mkutano huu
wimbo huu wa ushirikiano ambao bado haijajulikana namna utakavyopatiwa ufumbuzi imekuwa mada inayotajwa mara zote tangu kuanza kwa mchakato huu wa uchaguzi
eu inapinga hatua ya marekani kufanya uamuzi yenyewe kuzuia safari kuingia nchini humo bila ya kuwashauri marais wa kamisheni ya eu na baraza la ulaya wamesema
mwenyekiti wa kamisheni ya au moussa faki mahamat amesema taasisi hiyo haitapuuzia vitendo vya uhalifu kama hivyo dhidi ya ubinadamu ikisisitiza kuwa haitatishika kwa vitendo vya uoga vya kihalifu vinavyofanywa na magaidi ambao hawataki amani iwepo somalia
idadi ya maambukizi na vifo kutokana na janga la covid katika nchi zilizoathirika zaidi inaongezeka ambapo kulingana na takwimu za who kuna watu milioni moja laki tatu elfu waloambukizwa kufikia alhamisi
kutokana na shinikizo la waatalamu hivi sasa ufaransa imeruhusu madaktari kutumia dawa hiyo kwa tahadhari katika hospitali peke yake
ubalozi wa marekani mjini harare haujajibu madai hayo
mfumo wa majimbo ulianzishwa na rais kiir wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka mitano na nusu ambavyo vimesababisha vifo vya zaidi ya watu na mamilioni kukimbilia nchi jirani wengi wao wakiishi uganda kama wakimbizi kwa kuhofia usalama wao
wakati tu ndio utaeleza
alisaidia kujenga shule nyingi sana alisema
charles na mkewe wamejitenga wenyewe katika makazi yao huko scotland
nde shuleni watoto wanaonekan chama cha magufuli ccm ambacho kimetawala tanzania tangu kupata uhuru mwaka kimepata asilimia ya viti vya bunge
baada ya mama huyo na mtalaka mume wake kupokea fidia ya dola milioni kutoka jiji la new york kwa mtoto wao kuuawa kwa makosa aliandika na mwenza wake kumbukumbu inayoitwa my heart will cross this ocean
wanafunzi wanaotarajiwa kufanya mitihani ya kitaifa wakiwemo wa darasa la nane kidato cha nne wataendelea na masoko yao chini ya uangalizi wa kiafya
alipoulizwa na waandishi wa habari ni nani aliyempigia kura trump alisema nimempigia kura jamaa mmoja anayeitwa trump na kuongeza kwamba ni heshima kwangu kuweza kupiga kura
baraza la wawakilishi linalodhibitiwa na wademocrats linajiaanda kupitisha msaada wa dola trillioni 
 ambao unapingwa na warepublican
dr
kiiza besigye wakati akishinikiza kufungua shughuli za kawaida marekani kwa hatua mbalimbali zinazokusudiwa kupunguza maambukizi ya virusi vya corona rais donald trump hivi karibuni amekuwa akihamasisha mfumo wa upimaji nchini marekani
lakini mfumo huo umekosolewa kwa kufeli katika wiki za kwanza za dharura zilizokuwa na maambukizi na bado una mapungufu ukilinganisha na mifumo ya upimaji ya nchi nyingine
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dcmuungano wa makanisa nchini uganda unataka katiba ya uganda kufanyiwa marekebisho na kusitisha uchaguzi wa januari ili kumruhusu rais yoweri museveni kuendelea kuwa madarakani kwa mda wa miaka zaidi
pia ziara hii ni fursa kwa marekani kuendeleza nia yake ya kusimama na saudi arabia dhidi ya tabia hatarishi ya iran
kusimamishwa huko kwa thrdc ni ushahidi mwingine wa kushambuliwa kwa nafasi ya raia alisema zitto kabwe kiongozi wa chama cha act wazalendo alipozungumza na mtandao wa anadolu agency
polisi mmoja wa zamani katika mji wa minnesota aliyefunguliwa mashitaka ya mauaji ya mwanaume mweusi akiwa chini ya ulinzi wa polisi amepewa dhamana
jeshi la kenya limesema moshi unaoonekana kwenye mkanda wa video kutoka eneo la tukio unatoka kwenye gari la mafuta lililoathiriwa katika shambulizi hilo na tayari umedhibitiwa na tayari hatua ya kuimarisha usalama zimechukuliwa
dozi ya kwanza ya chanjo hiyo itatolewa jumatatu wakati maambukizi ya virusi vya corona yameendelea kuongezeka kwa kasi nchini uingrereza
nchini marekani biashara kwenye masoko ya fedha kipimo cha dow jones kilikuwa kimeshuka kidogo kimauzo wakati s p na nasdaq yalikuwa katika wigo chanya wa biashara wakati soko la wall street alhamisi likionyesha mwanzo wenye biashara mchanganyiko
mwandishi wa habari wa israeli amotz asael anasema netanyahu ameshinda lakini anasafari ndefu ya kisiasa mbele yake
wakati ujumbe wa tweet unapovunja kanuni zake twitter inawataka watumiaji wa mtandao kuondoa tweet hiyo inayolalamikiwa na inawakataza kutoweka ujumbe wowote mwengine mpaka wafanye hilo
serikali imeweka karantini katika mji wa wuhan ikizuia watu kuingia na kutoka nje ya mji huo
gazeti la new york times liliripoti wiki hii kwamba rais donald trump anapanga kuondoa wanajeshi wa marekani nchini somalia
wakati huo huo mjini ankara rais tayyip erdogan wa uturuki amemonya jenerali hafter kwamba atampa funzo kali akijaribu kuanza tena vita baada ya kuondoka moscow bila ya kutia saini mkataba wa kusitisha mapigano
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilizaidi ya watu milioni tano ambao wanastahili kupiga kura katika nchi ya afrika mashariki ya burundi wanapiga kura jumatano kumchagua mrithi wa rais wa muda mrefu pierre nkurunziza vimeeleza vyanzo mbalimbali vya habari
kenya ina kesi takriban zilizothibitishwa za virusi vya corona
watu sita wamefariki kwa mujibu wa takwimu za karibuni kutoka chuo kikuu cha johns hopkins ambacho kinafuatilia janga hili kote duniani
polisi walitumia maji ya kuwasha gesi ya kutoa machozi na risasi za moto kukabiliana na waandamanaji
taarifa ya polisi imesema kwamba watu wameuawa na kujeruhiwa lakini baadhi ya vyombo vya habari nchini humo vimeripoti kwamba huenda idadi ya waliouawa ni zaidi ya hiyo
covid act yaishauri serikali ya tanzania ifuate muongozo wa who biden katika kinyang anyiro cha tatu cha kuwania urais wa marekani aliongoza maeneo yote ya kusini na hivyo kushinda virginia north carolina alabama oklahoma tennessee na arkansas pamoja na minnesota na massachusetts
malaysia hali ya kuchanganyikiwa ilionekana katika mji wa monrovia wenye jumla ya watu milioni wengi wakisema kwamba walikuwa wamepata habari kupitia mitandao ya kijamii kwamba serikali ilikuwa imetangaza watu kusalia majumbani mwao kuanzia saa tisa alasiri hadi saa kumi na mbili asubuhi na wala sio kufunga shughuli zote kabisa
mgogoro kati ya somalia na kenya umeongezeka zaidi kufuatia ziara ya rais wa somaliland ambayo ilijitangazia uhuru kutoka kwa somalia muse bihi abdi nchini kenya
al shabaab imekuwa ikifanya harakati za kuindoa serikali kuu ya somalia tangu mwaka wa ili kuweka uongozi wake wenye sheria kali za kiislamu
mashambulizi katika jimbo la kaskazini mwa msumbiji la cabo delgado yanaendelea kusababisha watu kukimbia makazi yao huku serikali ikionekana kushindwa kukabiliana na mashambulizi hayo yanayofanywa na wapiganaji wenye misimamo mikali wa kundi la kiislam
mamilioni ya watu wameepuka kukusanyika kwa wingi kwa sherehe hizo ili kudhibithi maambukizi
alhamisi msemaji wa serikali ya kenya cyrus oguna amevieleza vyombo vya habari jijini nairobi kwamba kenya bado haijaafikia uamuzi wa kuwarejesha nyumbani raia wake waliokwama wuhan
rawlings atakumbukwa kama kiongozi aliyeongoza mapinduzi ya kijeshi nchini humo mara mbili na baadaye kuleta mfumo wa demokrasia kwa taifa hilo la afrika magharibi
raia akizungumza na waandishi habari baada ya mkutano wao pompeo alitangaza kwamba marekani itatoa msaada ziada wa dola milioni kuasaidia katika juhudi za kupambana na uvamizi wa nzige katika pembe na mashariki ya afrika
makundi yenye silaha yamekabiliana na maafisa wa usalama katika sehemu mbalimbali za nchi hiyo ikiwemo katika sehemu zilizo karribu na mji mkuu wa bangii
ufaransa itali na uhispania amesema gentile
lakini hatua hiyo imekosolewa na mkuu wa mazungumzo hayo aliyetetea msimamo wa umoja huo akisema kwamba unastahili kulinda maslahi yake
lengo la siku hii netanyahu pia ametuhumu gantz kwa kujaribu kudhoofisha matokeo ya uchaguzi huo kwa kushinikiza kuwepo sheria itakayo weka katazo kwa waziri mkuu kuendelea kutumikia wadhifa wake wakati akiwa amefunguliwa mashtaka
la kujiuliza kwamba kwa kweli imetayarishwa na patrickl nduwimana voa washington dcmataifa ya afrika mashariki yametakiwa kufungua milango yao kuwapokea wakimbizi kutokana na kuendelea kwa mizozo nchini somalia sudan kusini na jamhuri ya kidemokrasia ya congo licha ya kuwepo kwa janga la covid ushirika wa jumuiya za wakimbizi katika pembe ya afrika afrika mashariki na afrika ya kati heca imesema
lakini le drian amesema hakubaliani na fikra hiyo akieleza kuwa makundi ya wanamgambo wa kiislamu hayakusaini mkataba wa amani wa mwaka ambao ulijenga msingi wa kurejesha amani kaskazini mwa mali
madaktari wanajitahidi kutibu dalili za ugonjwa huo ambazo zinajitokeza kwa wagonjwa hao amesema rajabu
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilishirika la fedha la kimataifa imf linasema kwamba kuenea kwa kasi kwa virusi vya corona kutaondoa matumaini yeyote ya ukuaji mkubwa wa uchumi mwaka 
tuna bahati kuwa visa vingi tulivyonavyo vinahusu watu walio na mifumo ya bima ya afya ya kibinafsi na kampuni hizo zinawafaidi
lakini linapokuwa suala la magonjwa ya kawaida serikali kupitia nhif itatekeleza wajibu wake
kisha serikali inaweza kuongeza mfuko huo
amesema kagwe
waombolezaji wengine kufuatia desturi za kiafrika walivalia mavazi meusi kipande cha kitambaa cheupe kikining inia kwenye nguo kuashiria kuwa ulikuwa wakati wa kuomboleza
watafiti wa wavuti wa north unaofuatilia masuala ya korea kaskazini wamesema picha za satellite zilizopigwa kati ya agosti na zinaonyesha kituo cha utafiti wa sayansi cha yongbyon ambacho kina mifumo ya kupooza silaha za nuclear kimeathiriwa na mafuriko hayo
mgonjwa huyo ametengwa katika hospitali mmoja na hali yake inaendelea vizuri tamko la idara hiyo limesema
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
salamu za rambi rambi kwa watu wa lebanon zimetumwa kutoka sehemu mbali mbali duniani ikiwemo jirani zake israel ambao walisema haraka kwamba hawajahusika na mlipuko huo tutaweka hatua zote muhimu kuhakikisha umoja wa kitaifa katika juhudi dhidi ya uvamizi afisa mwandamizi wa fatah jibril rajub alisema mjini ramallah katika mkutano na wanahabari ambapo pia afisa wa hamas saleh alarouri alizungumza kwa njia ya video kutoka beirut
height kundi la wanamgambo wa al shabaab linaaminika kufanya shambulizi hilo baada ya msafara wa jenerali kuondoka katika eneo la wizara ya ulinzi mjini mogadishu siku ya jumatatu ambapo jenerali huyo alinusurika katika shambulizi hillo
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
anataka kamati kuu ya chama tawala ccm itoe tamko kuhusu uanachama wake ghasia za kisiasa hivi sasa hazipo
kwa bahati mbaya mafanikio yetu katika kumaliza ghasia za kisiasa hivi sasa yanatishiwa na aina tofauti ya ghasia alisema kiir
tamko hilo limefafanua kuwa haki ya kukusanyika kwa amani na uhuru wa kujieleza ni mambo yaliyo jumuishwa na yanayolindwa na katiba ya tanzania na tamko la kimataifa la haki za binadamu
guarcello anasema familia zinatuma watoto kuuza bidhaa barabarani baadhi chakula maua n
k kwa hivyo tayari wanaanza kufanya kazi
wamewekwa kufanya kazi katika mazingira ya hatari kwa sababu ya kuongezeka uwezekano wa kuhusika katika sekta isiyo rasmi
kimesema ingawa kinaamini kinaingia katika uchaguzi huku hoja zao za kutaka tume huru ikiwa bado hazijapatiwa ufumbuzi hata hivyo kipo tayari kwa uchaguzi huo
katika siku za karibuni kumeshuhudiwa maandamano makubwa kwenye barabara za tehran kufuatia kutunguliwa kwa ndege ya shirika la ndege la ukraine ambayo viongozi wa iran wamekiri kwamba ilitunguliwa kwa makosa
nchini jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc jumapili kumekuwa na vifo vitiate vipya na maambukizi zaidi ya 
zaidi ya darzeni ya majimbo ya marekani yameshuhudia kuongezeka kwa maambukizi
dkt tom inglesby mkurugenzi wa kituo cha usalama wa afya katika chuo cha afya ya jamii cha johns hopkins bloomberg amesema kupitia kipindi cha fox news sunday kwamba kuongezeka kwa maambukizi kunatokana na mchanganyiko wa kuongezeka kwa upimaji na mlipuko hasa wa maambukizi
mwenyekiti wa kamati ya utendaji ya m rfp choguel maiga amewaonya wale walioiwekea nchi yake vikwazo kwamba wanakiuka makubaliano ya kimataifa
serikali ya ufaransa imesema amekuwa mafichoni kwa muda mrefu na kwamba kwa wakati mmoja aliishi nchini kenya kisiri
katika mkutano mkuu wa chama hiko uliofanyika jumatano jijini dar es salaam pia umepitisha ilani ya chama hiko ambapo miongoni mwa masuala yanayoanisnwa ni kujenga uchumi jumuishi unaobeba maendeleo ya watu na si vitu pekee utata mkubwa kwenye tipoti hiyo unahusu marekebisho kwenye tume ya uchaguzi mahakama na maeneo bunge
katika muswada wa awali wa bajeti yake serikali ilikuwa inategemea sana mapato ya mafuta wakati pipa moja lilikuwa linauzwa kwa dola ili kugharimia miradi yake muhimu
kiongozi huyo aliahidi pia kukomesha kabisa uwekezaji kutoka serikali ya uingereza katika uchimbaji makaa au mitambo ya umeme inayotumia makaa katika nchi za nje akiongeza london itazingatia katika kuunga mkono miradi ya nishati mbadala
sheria ya kenya inasema kwamba lazima tume hiyo iwe na makamishna saba
na si icu zote zinatumika kikamilifu nchini kenya
thoms chokwe wa chuo kikuu cha nairobi na hospitali ya taifa ya kenyatta anasema kwamba hata katika mahospitali makubwa ya rufaa ambayo hivi karibuni yamepanua huduma za icu ni sehemu ndogo tu vitanda vinaweza kkutumika kwa usalama kwasababu ya uhaba wa wafanyakazi
kwa waweru siika anasema ana matumaini kuwa janga la covid linatabainisha umuhimu wa kuwa na watalaamu wa kutosha katika kitengo cha icu nchini kenya
amesema marubani wawili wa ndege hiyo aina ya tornado walifanikiwa kuchomoka kwa salama kabla ya ndege hiyo kuanguka wakidai kuwa wahouthi waliwashambulia kwa bunduki
amesema wahouthi wanajukumu juu ya uhai na usalama wa marubani hao kwa mujibu shirika la habari la saudi arabia
tanzania amesema wako wanafunzi kutoka tanzania ambao wanasoma katika vyuo mbalimbali katika mji wa wuhan
wizara ya mambo ya nje ya khartoum imesema kwamba wajumbe wa sudan na israel watakutana katika muda wa wiki chache zijazo kujadiliana kuhusu uwezekano wa kupatikana mkataba wa kibiashara kilimo na uhamiaji
amefafanua hali hiyo hiyo ilikuwa kwa magonjwa mengine ambayo yamekuwa yakitokea nchini
magonjwa kama tb magonjwa kama ukoma yalikuwa yanatisha na kutia hofu
ukimuona mtu mwenye ukoma unajiuliza kuhusu maisha yake yatakuaje lakini sasa hakuna tena hofu kwenye magonjwa hayo
serikali inaongeza juhudi za kupambana na ugonjwa unaosababishwa na kirusi corona huku kukiwa na shutuma kutoka kwa wananchi ya kutokuwepo na uwajibikaji wa kutosha
uganda ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwatumiaji wa mitandao ya kijamii nchini china wanafuatilia uchaguzi mkuu wa marekani kwa kuandika jumbe za kejeli hasa baada ya rais donald trump kudai kwamba alikuwa anaongoza katika hesabu ya kura
nyumbani kwa amuriat ni wilayani tororo
mkurugenzi wa idara ya magonjwa ya kuambukiza katika ofisi ya who kanda ya mashariki ya kati yvan hutin ameliambia shirika la habari la afp mjini cairo kwamba inabidi serikali za kanda hizo kuchukuwa hatua za haraka hivi sasa kutokana na kuongezeka kwa idadi ya mambukizi ingawa ni ndogo
boris ameahidi kwamba mfumo wa uhamiaji wa nchi yake utabadilishwa na kuruhusu watu wenye ujuzi wa teknolojia na wale wanaotaka kusoma katika vyuo vikuu watakaribishwa
taarifa hiyo ya rfi imeongeza kuwa wanajeshi wako tayari kumuruhusu keita kurudi nyumbani kwake au kuondoka nchini
viongozi mbalimbali duniani wanaendelea kutuma ujumbe wa pongezi kwa rais mteule wa marekani joe biden baada ya matokeo ya awali yanaonyesha kwamba ameshinda uchaguzi mkuu wa urais uliondaliwa iki iliopita
dakika chache baadaye kilomita kutoka nairobi hali ilikuwa ni hiyo hiyo kwenye ubalozi wa marekani mjini dar es salaam tanzania
lakini hali ilianza kubadilika katika kilomita ya pale kipchoge alipoanza kupunguza kasi na kundi la akina kitata kepchumba lemma na wengine wakachukua fursa hiyo kumtoka haraka bingwa huyo wa dunia
mataifa wanachama katika shirika la umoja wa mataifa linalosimamia dawa nusra yapigie kura hatua ya kuondoa vizuizi dhidi ya matumizi ya bangi ili kurahihisha utafiti kuhusu mmea huo kwa matumizi ya tiba
wakati huo huo rais wa senegal macky sal anakutana na rais wa ufaransa emmanuel macron mjini paris kujadili hali ya huko mali na janga la corona
miamala yote ya masoko yote matatu ya fedha ya marekani imefungwa kwa sababu ya kuadhimisha sikukuu ya kumbukumbu ya mashujaa marekani
kila maja anadai atapata ushindi na hapo kuzusha hoja ikiwa mmoja akishinda mwengine atakubali matokeo au kunaweza kutokea vurugu tena
rwasa anasema ikifika hali kwamba wanashindwa atafuata mkondo wa sharia
ripoti hiyo inasema ukamataji kiholela kuachiwa huru na kukamatwa tena kwa wapinzani imekua mbinu ya vitisho inayotumiwa na vyombo vya dola
 mamlaka ilieleza kuwa watu wengi waliofariki walikuwa wanafunzi wa chuo kikuu wanaorudi kwenye masomo pamoja na maafisa polisi
shirika la habari la reuters limeripoti kwamba kiongozi wa chama kinanachotwala katika jimbo hilo tplf debretsion gebremichael alituma ujumbe wa twitter ulioeleza kwamba mji wa mekele ulikuwa unakabiliwa na mashambulizi makali kutoka kwa wanajeshi wa serikali kuu
mwezi januari chama kinachotawala cha cndd fdd kilimteua evariste ndayishimiye kuwa mgombea wake wa urais
hata hivyo kamati ya nobel ina utamaduni wa kuweka siri mshindi wa tuzo hiyo inayoheshimiwa sana ulimwenguni
tuzo yenyewe huandamana na takriban dola milioni 
 za kimarekani pamoja na medali ya dhahabu ambazo hukabidhiwa mshindi mjini oslo kila decemba tarehe ikiwa siku ambayo mwanzilishi wa tuzo hizo alfred nobel alipofariki
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmarekani imeambia mkutano wa shirika la kimataifa la biashara wto kwamba haimuungi mkono raia wa nigeria ngozi okonjo iweala kuongoza shirika hilo licha ya mwanamama huyo kupata uungwaji mkono kutoka mataifa yaliyo nje ya bara la afrika vyanzo viwili vililiambia shirika la habari la reuters
katika tamko lake alhamisi amezitaka serikali kuhakikisha huduma za afya zinapatikana na kufikiwa na watu wote misaada ya kiuchumi inawasaidia wale walioathirika zaidi na janga hili na kila mtu anauwezo wa kupata chakula maji na makazi
kesi hiyo ikiwepo uwezekano wa kukata rufaa kadhaa inaweza kuchukua miaka mingi
kamishna wa kaunti irungu macharia amesema wale waliouawa na wengine waliojeruhiwa hawajaweza kutambuliwa hadi hivi sasa
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dc
marekani na kikundi cha taliban wamesaini makubaliano jumamosi mjini doha qatar wakiandaa mazingira kumaliza vita vilivyodumu kwa takriban miaka nchini afghanistan na hivyo marekani kurejesha vikosi vyake vilivyoko nchini huko
kizito mihigo alikua ni mtunzi na muimbaji maarufu wa nyimbo za injili zilizo wafurahisha na kuwaburudisha wanyarwanda na warundi ndani na nje ya nchi
idadi ya kesi zilizothibitishwa za virusi vya corona kote duniani jumapili zimeongezeka maandamano yalitokea jumatano katika sehemu kadhaa za uganda baada ya bobi wine kukamatwa
lissu aliomba kinga katika ubalozi wa ujerumani wiki iliyopita kwa madai kuwa maisha yake yako hatarini
mwanasiasa huyo ambaye alinusurika jaribio la kuuawa mwaka alidai kuwa amepata habari za kuaminika kuwa maisha yake yako hatarini
wakati ambapo nchi nyingi duniani zimejikita katika programu za kupima kutambua maambukizi kuwatenga walioambukizwa na kufuatilia wale waliokuwa wamekaribiana nao kuna wasiwasi juu ya maeneo ambapo upimaji wa umma haupo na watu wanaishi kwa kuchanganyikana
ripoti kwenye tovuti ya gazeti la uingereza telegraph inaeleza zaidi juu ya baadhi ya mambo yaliyo gunduliwa kwamba masoko yenye misongamano madarasa ya kujifunza kudansi mabaa yenye makelele na kuimba kwa sauti kubwa inawezekana ikawa ni mambo yanayo changia kueneza virusi vya corona
pesa hizo zinatarajiwa kuwa sehemu ya dola trilioni 
 zitakazotumika kugharamia shughuli za serikali kwa mda wa miezi tisa ijayo
biden akimtaja sanders kuwa rafiki alisema ana matarajio makubwa sana kufanya kazi na sanders akiahidi kufanya kila awezalo kutimiza matarajio yao
mwisho kabla ya kua mfalme shiekh sabah alikua waziri wa mambo ya kigeni kwa miaka na kuleta uwiyano katika uhusiano na majirani wakubwa wa kuwait
trump alivitaka vyombo vya habari na wanasiasa wasifanye chochote kile kitakacho chochea hofu kwa sababu hakuna haja ya kuwepo wasiwasi kabisa
kutua kwa salama amesema behnken kutakamilisha uwezo wa marekani kusafirisha wanaanga wake na kuwarudisha
warren alijaribu kuondoa fikra ya kuwa mgombea mwanamke atakuwa dhaifu katika kinyang anyiro hicho
jaji ruth bader ginsburg wa mahakama kuu ya marekani amefariki duniani ijumaa mjini washington
alikuwa na umri wa miaka 
msiamini habari za kupotosha aliongeza
hadi na darasa la tano ha wakati huo huo baadhi ya nchi ambazo zimepigwa vibaya na janga hili zikijitayarisha kwa awamu nyingine ya hatua kali licha ya khofu kutanda kuhusu wimbi la pili la maambukizi
mabalozi wa nchi za kiarabu kenya inatarajia kupunguza maambukizi zaidi ya virusi vya corona kupitia madereva wa malori ya masafa marefu nchini mwake na kuwahakikisha usalama wa raia wake
baadhi ya viongozi wa zamani nchini burundi wakati wa utawala wa buyoya wamekosoa hatua ya serikali ya burundi kutomuandalia mazishi ya heshima rais huyo wa zamani na badala yake kuzikwa nchini mali
walioambukizwa wote ni raia wa tanzania wakiwa dar es salaam na mmoja mjini arusha
wakiwa na hamasa kubwa kusheherekea mafanikio tangu kuangushwa kwa dikteta wa muda mrefu omar al bashir mwaka na kuundwa serikali ya mpito viongozi wa sudan walikutana katika mji mkuu wa sudan kusini wa juba
zaidi ya dakika zilipita kati ya muda ambao brosnan alikuwa akigonga mlango wa gari ya brooks wakati akiwa ameweka gari yake katika njia ya mgahawa wa wendy na pale risasi ziliporindima rolfe aliwasili katika eneo la tukio dakika baadae
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dc
hii itakuwa mara ya kwanza katika uchaguzi wa tanzania kwa vyama vya upinzani kuwa na ushirikiano nyuma ya mgombea mmoja
maafisa wanaosimamia shughuli ya kutoa chanjo hiyo wamesema kwamba wanatarajia watu milioni kupata dozi za kwanza mbili zinazohitajika kabla ya mwisho wa mwaka
shirika la un limetahadharisha kuwa kuendelea kwa janga la mlipuka wa virusi vya corona kunaweza kuathiri uchumi wa afrika ambao tayari umedorora ambapo bara hilo linatarajia kutumia zaidi ya dola bilioni 
 katika kuongezeka kwa ghafla bajeti za afya za nchi hizo ili kuzuia kuenea kwa maambukizi ya virusi vya corona
di saba pamoja na kidato cha kwanza hadi cha tatu watasalia katika madarasa inasikitisha kwamba nchi kadhaa duniani na mashirika mbalimbali ikiwemo marekani china na shirika la afya duniani yanakabiliwa na tishio la maambukizi ya corona
hakuna haja ya viongozi kuanza kuashambulia wengine au shirika lolote kwa sasa ameandika kagame
daktari huyo mwenye umri wa miaka amekufa usiku wa alhamisi katika hospitali ya kati ya wuhan ambako alifanya kazi na inawezekana ndiko alikopata kirusi wakati akiwatibu wagonjwa siku za awali za mlipuko huo
nchini tanzania rais john pombe magufuli alishinda mhula wa pili madarakani kwa kupata ushindi mkubwa uliopingwa na upinzani kutokana na tuhuma kubwa za udanganyifu
jumapili rais reuven rivlin alikataa ombi la gantz kiongozi huyo wa chama cha white and blue kuongezewa muda wa wiki mbili kuweza kumaliza mazungumzo ya kunda serikali ya mseto ya dharura na chama cha likud cha waziri mkuu benjamin netanyahu
akiwa huko alipanga kwenda kuzungumza katika makanisa baada ya kupata mwaliko wa mchungaji
huwezi kumshinda trump na siasa zile zile za zamani
tunachohitaji ni siasa mpya zinazoleta tabaka ya wafanyakazi katika harakati zetu za siasa zitakazowaleta vijana katika harakati zetu za kisiasa ambazo mwezi novemba itawaleta wapiga kura wengi zaidi katika historia ya siasa za marekani amesema sanders
maafisa wa serikali wanasema upungufu wa mafuta hivi sasa unatokana na kuharibika kwa bomba la mafuta kutoka kiwanda cha kusafisha mafuta
robert redfield mkurugenzi wa vituo vya kudhibiti na kuzuia maradhi cdc ameliambia gazeti la washington post jumanne kuwa wimbi la maambukizi baadae mwaka huu wakati kipindi cha flu kikianza kinaweza kuwa kigumu zaidi na kufanya mfumo wa afya kuelemewa zaidi
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilisaudi arabia inawazuilia mamia ya wahamiaji wengi wao kutoka ethiopia katika mazinira mabaya sana mjini riyadh
wakati huo huo rais wa rwanda paul kagame ameomba nchi za umoja wa afrika kuungana katika kuagiza vifaa vinavyohitajika katika kupambana na corona hasa vifaa vya kupima ugonjwa huo
wizara ya mazingira misitu na utalii imesema kwamba itauza ndovu hao kwa mnada kwa mtu yeyote ndani ya namibia au nje ya nchi chini ya mpangilio maalum utakaowekwa kuhusu mahali ndovu hao watawekwa iwapo wananunuliwa na mtu ndani ya nchi
mashtaka dhidi ya aliyekuwa waziri mkuu antoine nduwayo yamefutwa baada ya ushahidi dhidi yake wa kushiriki katika njama hiyo kukosekana
nimeongea na ofisi ya unhcr amnesty international na wahusika wengine wote
nitashughulikia swala hili kikamilifu jumatatu asubuhi
amesema wakili george
rais pia ameruhusu kufunguliwa tena kwa sehemu za ibada akiweka masharti ibada hizo ziwe kwa saa moja na mahudhurio yawe siyo zaidi ya watu kwa wakati
hii ni baada ya chanjo hiyo kuonyesha ufanisi wa asilimia 
rais wa rwanda paul kagame na rais wa uganda yoweri museveni kuna wasiwasi mkubwa nchini guinea kwamba huenda kukatokea ghasia baada ya kutangazwa kwa matokeo ya uchaguzi ambayo yatachukua mda kutolewa
seneta wa massachusetts elizabeth warren seneta kamala harris wa california na mwenzao wa minnesota emi klobuchar wanatajwa na wachambuzi kama kati ya wanawake ambao huenda wakapewa nafasi hiyo
atakae mridhi anatarajiwa kuwa na uwezo wa kuongoza shirika hilo wakati ulimwengu ukishuhudia misukasuko ya kiuchumi janga la corona na taharuki ya kibiashara hasa kati ya marekani na china
viongozi wa kanda hiyo wana wasiwasi kwamba maandamano ya muda mrefu yanaweza kutatiza juhudi za kupambana na makundi ya wanamgambo wa kiislamu ambayo yanaaminika kutekeleza mashambulizi kutoka mali
awamu ya kwanza ya uchaguzi huo uliocheleweshwa sana ilifanyika wiki tatu zilizopita licha ya mashambulizi na vitisho kutoka kwa makundi ya wanamgambo
kama ungesikia kile ambacho kinatoka sauti ya amerika kinachukiza
mambo ambayo wanasema yanachukiza kwa nchi yetu trump amesema wakati akiongea na wana habari kuhusu virusi vya corona kwenye eneo la rose garden mnamo april 
tarehe mpya haijatangazwa
ndani ya white house kuna wataalam wa afya wanaoweza kumwangalia saa kwa siku alisema dkt conley
marekani yasema yafuatilia hali ya uganda mahafali hizo mbili zilionyeshwa mubashara kupitia mitandao ya youtube facebook na twitter kwa sababu ya amri ya kutotoka nje iliosababishwa na janga la virusi vya corona lilioko duniani na kufanyika kama njia mbadala ya utamaduni wa sherehe za kumaliza masomo
imetayarishwa na mwandishi wetu tanzaniatimu ya wabunge ya baraza la wawakilishi la bunge la marekani wanamaliza kutoa hoja zao za ufunguzi ijumaa baada ya kufafanua kwa undani jana sababu za kumshtaki rais kutokana na utumiaji mbaya wa madaraka na kuzuia bunge kufanya kazi yake
kipimo cha hisa cha paris cac kiko juu kwa asilimia wakati dax huko frankfurt kikiwa kimeongezeka kwa asilimia 
kipimo cha hisa cha uingereza ftse kimefungwa kwa sababu ya sikukuu hii leo
hata hivyo wachambuzi wamekosoa mtindo wa uongozi wa magufuli wakidai kwamba umewatisha wawekezaji
amesema hayo wakati akitangaza washauri wa ngazi ya juu wa uchumi akiwemo aliyekuwa mwenyekiti wa benki kuu janet yellen ambaye ameteuliwa kuwa waziri wa fedha
membe kujaza kugombea urais jumatatu iwapo kamati kuu ya ccm itamjibu libya imekuwa katika hali ya ghasia tangu baada ya kupinduliwa kwa kiongozi wa muda mrefu muammar ghaddafi na tangu imegawika kati ya serikali ya gna na lna ya mashariki
katika sala hiyo viongozi wa kidini wakiwemo wa kanisa katoliki na wa kiislamu walimuomba mwezi mungu ailaze nafsi yake mahali pema na amuamehe kwa yale ambayo hakutenda akiwa kiongozi
bashir ambaye amewekwa jela huko khartoum tangu alipoondolewa madarakani baada ya kufanyika maandamano makubwa mwaka jana anatafutwa na icc kwa shutuma za uhalifu wa kivita mauaji ya halaiki na uhalifu dhidi ya binadamu katika eneo lenye shida la mkoa wa darfur nchini sudan
wachambuzi wa mambo wanasema kwamba marekani imekuwa nchi iliyokumbwa vibaya sana na ugonjwa huo wa hatari wa corona kutokana na kutojitayarisha
ramaphosa amsema kwamba msaada wa kifedha unahusu msamaha wa kulipa ushuru kulipa mishahara kupitia kwa bima ya kukosa ajira na kufadhili biasahra ndogondogo
tedros mwenye asili ya tigray aliwahi kuhudumu kwenye serikali ya ushirika ya ethiopia iliyokua inaongozwa na chama cha tplf kama waziri wa afya na waziri wa mambo ya nje kati ya mwaka wa na 
mkuu wa serikali ya gna fayez al sarraj ametoa agizo kwa wanajeshi wote kusitisha mara moja mapigano na operesheni za kijeshi katika maeneo yote ya libya taarifa ya serikali imesema
kwa hali yeyote tunashuhudia wakati wa kihistoria
sheka amepatikana na hatia ya uhalifu wa vita ni mtu ambaye hakika hakuna mtu yeyote aliyedhani wangewahi kumuona kizimbani kwa hivyo hii ni hatua kubwa kusonga mbele katika upatikanaji haki baraza la wanasheria nchini kenya litaelekea mahakamani jumatatu kupinga katazo hili linalotekelezwa kinyume cha sheria na ambalo limetumiwa vibaya na maafisa wa polisi
hii ina maana kwamba wanafunzi hao wa kigeni ambao watakuwa na nia ya kuhitimu kwa shahada zinazochukua zaidi ya miaka miwili katika vyuo vikuu vya marekani hawataweza kufanya hivyo
kamanda wa polisi mkoa wa dodoma gilles muroto katika taarifa yake kwa vyombo vya habari nchini humo amesema taarifa walizonazo ni kutoka kwa muathirika mbowe alidai kuwa alipokuwa akiingia nyumbani kwake akiwa anatokea kwa mzazi mwenzake joyce mkuya mbunge wa viti maalum chadema alishambuliwa na kuumizwa mguu
kati yao ni kiongozi wa walio wengi bungeni viranja wa vyama na viongozi wa kamati mbalimbali za bunge
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmwanasiasa mashuhuri wa upinzani wa russia alexei navalny ambaye yuko mahututi baada ya tuhuma za kuwa alipewa sumu amewasili katika mji mkuu wa ujerumani berlin jumamosi asubuhi kwa ndege maalum ambako atapatiwa matibabu katika hospitali kuu mjini hapo
lakini wachambuzi wanasema wakati utafiti wa chanjo unaendelea kugawa kwa usawa chanjo hiyo wakati itapatikana bado ni changamoto
sheria na kanuni zinazosimamia vyombo vya habari zimefanyiwa mabadiliko na nyingine kuimarishwa zaidi katika utawala wa awamu ya tano ya rais john pombe magufuli
miongoni mwao ni sheria za habari mtandaoni na kuanzishwa kwa leseni za kuendesha mifumo kama blogu au akaunti za youtube na kadhalika
ni vigumu sana kuondoa tu stesheni kwa sababu serikali nataka stesheni hiyo iondolewe kwenye you tube
tunafuata sheria kila mara lakini ni lazima iwe amri kutoka mahakamani
barua zinaonyesha tu yake ucc imewasilisha kwa ubalozi
sio amri ya mahakama amesema oooko
ripoti katika eneo zinasema watu wapatao wameuawa na vikosi vya usalama kwa kukiuka miongozo iliyowekwa ili kudhibiti kusambaa kwa covid 
uganda hivi sasa ina zaidi ysa kesi zilizothibitishwa za ugonjwa huo
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwafuasi wa rais wa ghana nana akufo addo wamekusanyika nje ya makazi yake kusherehekea kuchaguliwa kwake tena kwa muhula wa pili baada ya uchaguzi wa rais uliokuwa na upinzani mkali
who akizungumza wakati wa mkutano wa baraza lake la mawaziri hii leo netanyahu amesema vyombo vya habari vinaripoti maandamano hayo muda mwingi zaidi na kupotosha habari za ghasia
biden alishinda majimbo nane na sanders manne likiwemo jimbo muhimu la california wakati upigaji kura ukitambaa katika ngazi ya kitaifa ambapo kinyang anyiro kinaendelea katika majimbo kutoka pwani hadi pwani
doug hurley na bob behnken walishiriki katika sherehe ya kuwatakia safari njema jumamosi katika kituo cha anga cha kimataifa saa kadhaa kabla ya safari yao iliyokuwa imepangwa kufanyika na chombo cha spacex dragon
china ilikuwa ndio chimbuko la mlipuko wa ugonjwa huo na hivi sasa marekani ndio inaongoza kwa maambukizo
imeyatarishwa na kennes bwire voa washington dcwaziri mkuu abiy ahmed ameandika ujumbe wa twiter kwamba mlango wa mwisho wa amani ambao ulikuwa wazi kwa vikosi vya tplf kutumia sasa umefungwa kabisa baada ya vikosi hivyo kudharau watu wa ethiopia
rais uhuru kenyatta anaendelea kusisitiza kwamba ripoti hiyo maarufu bbi itasuluhisha matatizo yanayoikumba kenya na kwamba ni vizuri kwa raia kuipitisha kupitia kura ya maamuzi
wanasiasa wa upinzani ikiwa ni pamoja na mgombea urais wa chadema tundu lissu mbowe na kiongozi wa chama kingine cha upinzania act wazalendo zitto kabwe jumamosi waliitisha maandamano ya amani kupinga matokeo hayo ya uchaguzi kuanzia jumatatu
hayo yakiendelea kulikuwa na ibada ya maombolezi ya george floyd katika jimbo alikozaliwa la north carolina siku ya jumamosi na maziko yake yamepangwa kufanyika kesho huko houston alikokulia
kifo chake ndicho kilichochochea maandamano haya ya kutaka mageuzi
pamoja na kushindwa ni kwa nini walilengwa pia wamekuwa katika mchakato mrefu wa kutafuta haki
 p 
 mb wanaharakati na wanasayansi wa mazingira wanasema uchafuzi wa mazingira umepungua kwa kiwango kikubwa pale watu wengi walipolazimika kubaki nyumbani
wafanyakazi wa afya ni kati ya wale walioambukizwa
daktari mmoja amefariki kutokana na ugonjwa huo
miongoni mwao ni mpiga picha wa televisheni ya bobi wine ya ghetto tv ashraf kasirye mwandishi wa shirika la habari la nation media group ntv ali mivule
taarifa hiyo inaendelea kusema kwamba kwa ajili ya kujibu hatua hiyo kwa kiwango sawa tanzania itaondoa marufuku iliyowekewa ndege zote kutoka kenya ambapo ni pamoja na kenya airways fly limited safarilink aviation na airkenya express limited na kwamba ndege hizo zinaweza kurejea safari zake mara moja
barr alikwenda siku ya jumatatu white house ambapo trump alisema mwanasheria mkuu huyo aliwasilisha barua yake ya kujiuzulu
lakini maafisa wa kilimo uganda wanaeleza kuwa madhara zaidi yanatarajiwa baadae wakati nzige hao wakianza kuzaana
wanafunzi kutoka kenya na tanzania wameeleza kuwa mlipuko wa kirusi corona nchini china unaendelea kuleta hali ya wasiwasi kutokana na kukosekana kwa tiba kamili ya uhakika
haya yatatakuwa marekebisho ya kwanza ya katiba ya na yanakusudiwa kuboresha katiba hiyo
huu sio mwisho wa marekebisho kwani mengine yatafuata katika siku za usoni alisema
balozi wa kenya jijini beijing sarah serem amenukuliwa na vyombo vya habari akieleza kuwa hali inayowagubika wakenya hao iko mikononi mwa mungu
uwongozi wa jeshi la taifa la libya unatangaza usitishaji mashambulizi magharibi ya nchi kuanzia usiku wa manane wa januari kwa sharti kwamba upandewa pili unatekeleza usitishaji mapigano kwa wakati huo huo
ukiukaji wowote wamakubaliano haya yatajibiwa vikali
inatarajiwa kurudi afrika kusini kesho kutwa ijumaa katika safari itakayogharimu dola milioni 
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimlipuko wa bomu mjini mogadishu somalia umeuwa watu zaidi ya ofisi ya huduma ya dharura kwa wagonjwa imeeleza jumamosi
polisi maafisa wa usalama na kundi la vijana linalojulikana kama imbonerakure linaloungwa mkono na chama kinachotawala vimeshutumiwa kwa dhuluma hizo japo serikali imekuwa ikikana madai hayo kila mara
wakati huo wanamaji wa marekani waliuawa wakati magaidi walipodaiwa kulipua boti ndogo iliyokuwa karibu na meli hiyo ya marekani iliyokuwa ikijaza mafuta katika bandari ya aden limeripoti gazeti la the east african
ireland imetangaza mojawapo ya masharti makali zaidi ya kupamba na maambukizi ya virusi vya corona barani ulaya
hali hiyo imelazimu mabadiliko kwa namna sherehe mbalimbali zinavyofanyika huku serikali za nchi nyingi zikiweka masharti mabalimbali na mamilioni ya watu kusalia majumbani
januari mwaka mahakama ya mkoa wa bubanza iliwahukumu kifungo cha miaka miwili na nusu na kila mmoja kulipa faini ya million pesa za burundi
pia alhamisi madaktari watatu wa iraq waliohusika na upimaji wa virusi vya corona wamesema nchi hiyo ina maelfu ya watu wenye maambukizi zaidi ya hisabu ya watu iliyotolewa na maafisa wa serikali ya 
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliserikali ya kenya imesema imefanikiwa kudhibiti shambulizi la kikundi cha kigaidi cha al shabaab jumapili katika kambi ya kijeshi inayotumiwa na wanajeshi wa kenya na marekani bila ya kuwepo madhara yoyote
spika pelosi anaeleza nimestushwa na idadi ya watendaji wakuu ambao wamejitokeza kuongelea hilo kwa mara ya kwanza amesema kellie mcelhaney mhadhiri katika chuo cha biashara cha haas huko uc berkeley na muasisi wa kituo cha uwiano jinsia na uongozi katika chuo hicho
wakati hayo yakiarifiwa misaada ya kimataifa imekuwa ikipungua nchini humo
katika ripoti ya hivi punde kituo cha jeshi la marekani lenye barani humo africom kimesema kwamba ukweli kuhusu shambulizi lililotekelezwa februari tarehe unaonyesha kwamba raia mmoja aliuawa na wengine watatu kujeruhiwa
kundi la adf limekuwa nchini drc tangu mwanzoni mwa miaka ya baada ya kufurushwa uganda
hakuna taarifa iliyotolewa iwapo rwanda ipo tayari kufungua mpaka wa katuna ili kuruhusu raia wake kuingia uganda au kuruhsu bidhaa za uganda kuingia rwanda
mnamo mwaka matokeo ya uchaguzi mkuu yalichelewa kutolewa baada ya kesi kufikishwa mahakamani kujua mshindi wa jimbo la florida kati ya rais george bush na mpinzani wake al gore
hatimaye bush alitangazwa mshindi
uvamizi wa nzige wizara ya afya ya kenya imesema kwamba inamulika hali ya maambukizi nchini humo kwa mda wa wiki mbili jizajo kabla ya kutanhaza masharti zaidi iwapo itahitajika kufanya hivyo
nchi kati ya za afrika zimethibitisha zaidi ya maambukizo ya virusi vya corona wakati duniani kote zaidi ya watu wameambukizwa na virusi vya covid na kupelekea vifo hadi ijumaa wiki iliopita machi 
ivory coast imefanya kumbukumbu katika mji mkuu abidjan iliyorushwa kupitia televisheni na kumpa heshima waziri mkuu amadou gon coulibaly ambaye alifariki dunia ghafla wiki iliyopita kutokana na mshtuko wa moyo
kile kilichomfikia floyd kinatokea kila siku katika nchi hii yetu ikiwa ni katika huduma za elimu na afya na katika kila fani ya maisha ya wamarekani
wakati umefika kwa sisi kusimama kwa jina la george na kusema ondoa goti lako kwenye shingo letu al sharpton mtetezi haki za kiraia marekanialisisitiza
shirika la habari la serikali limeripoti kwamba wanajeshi wa serikali wamedhibithi uwanja wa ndege wa humera karibu na mpaka na sudan na eritrea
amekumbusha kuwa kutengeneza chanjo ni mchakato unafanywa kwa majaribio na kisha kurejea majaribio hayo tena
mkurugenzi mkuu wa shirika la afya duniani tedros adhanom ghebreyesus ameonya kufungwa kwa mipaka ya nchi na kusitisha shughuli zote ili kupambana na janga la covid kunaweza kusababisha kuongezeka kwa vifo kutokana na ugonjwa wa malaria katika nchi za afrika
mgombea wa urais robert kyagulanyi maarufu bobi wine amekuwa akiandaa mikutano mikubwa ya kampeni
umati mkubwa wa wafuasi umekuwa ukijitokeza kumlaki barabarani mijini na katika viwanja vya michezo kwa ajili ya kampeni kaskazini mwa uganda
mwenyekiti wa kampuni ya kushauri waekezaji ya bel air amesema kwamba masoko ya hisa yameimarika kote duniani kwa sababu watu wana imani kwamba hatimaye kuna matumaini baada ya mwaka mgumu kiuchumi na janga la kiafya
miaka mitano baada ya mkataba wa mjini paris kuhusu hali ya hewa umoja wa ulaya umesema unataka kuongoza katika vita dhidi ya viwango vya juu vya joto duniani
wakati huo somalia iliishutumu kenya kwa kuingilia kati maswala yake ya ndani na siasa za nchi hiyo
mohamed alikuwa miongoni mwa wagombea walioteuliwa kuwania uongozi wa wto wengine wakiwa ni ngozi iweala kutoka nigeria yoo myung korea kusini mohammad maziad al tuwaijri kutoka saudi arabia na liam fox kutoka uingereza miongoni mwa wengine
elez biberaj akizungumza kwenye mkutano huko tirana albania katika hotuba ambayo aliitumia kutoa mtazamo wake kwa nchi akitafuta uungwaji mkono katika juhudi zake za kutaka kumshinda rais donald trump katika uchaguzi mkuu wa novemba tatu mwaka huu biden aidha aliukosoa utendakazi wa rais trump na kusema kwamba iwapo atachaguliwa ataubadilisha mstakabal wa marekani
pia mwanamke huyo anapendekeza kuwa katika kugawana fedha hizo wafanyakazi wa ngazi ya chini na maafisa usalama waambata wa ubalozi wasipewe taarifa hizi za mgao huu
prosper bazombanza kutoka chama cha uprona aliidhinishwa kama makamu rais kwa kura huku wabunge wawili wakikosa kumuunga mkono na mmoja mmoja kutopiga kura wakati majimbo mbalimbali nchini marekani yanaendelea kupambana kupata vifaa vya kupima covid kwa ajili ya wakaazi wake white house inatangaza rais wa marekani donald trump na makamu wa rais mike pence watakuwa wakifanyiwa vipimo vya covid kila siku
kwa hivyo ni nini mpango wa marekani juu ya hayo sales hakuwa wazi
kupitia ujumbe wa twitter wfp limesema kuwa ushindi huo ni ujumbe muhimu unaokumbusha ulimwengu kuwa kupambana na njaa ni njia moja ya kuhakikisha kuna amani
kupitia msemaji wake tomson phiri shirika hilo linasema kuwa ni heshima kubwa kwao kupata tuzo hiyo
hatua hiyo inamruhusu machar kusafiri katika nchi yoyote mwanachama wa igad
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
serikali ya uganda jumanne ilifichua kwamba inawazuilia raia wa rwanda baada ya kuachilia wengine zaidi na kufikisha idadi ya raia wa rwanda walioachiliwa na uganda kuwa 
hakuna shaka kwamba tunaelekea kushuhudia wimbi jipya la maambukizi ya virusi vya corona amesema waziri kagwe akiongezea kwamba iwapo viongozi hawatatilia maanani maagizo ya kiafya wanapotosha raia kwamba kila kitu kipo sawa wakati hali ni mbaya
lazima viongozi waajibike
kenyatta inakitaja kuwa uingizaji wa maambukizi ya kiwango cha juu nchini mwake na hivyo basi kuwaweka raia wake katika hatari ya maambukizi ya virusi vya corona
polisi wa rwanda wanasema mihigo alijitoa uhai akiwa katika kizuizi cha polisi cha ramera
miongoni mwa masuala yenye utatanishi ni pale alipotangaza watu wanaofanya mapenzi ya jinsia moja wakamatwe jambo lililokemewa na makundi ya haki za binadamu na mataifa mbalimbali duniani
wakati huo huo australia ilitangaza mpango wa hatua tatu leo ijumaa wa kuanza taratibu za kufungua tena shughuli za umma baada ya kufunga shughuli zote ili kuzuia kusambaa kwa virusi vya corona
remdesivir hivi george farmah mwandamanaji mjini minneapolis anasema ghasia hizo zinabidi kuwa ni funzo
hii ni mara ya pili kwa bernie sanders kuwania tiketi ya chama cha democratic katika uchaguzi wa urais bila mafanikio
sehemu ngumu zaidi ni kukirusha chombo hiki kwenda angani lakini hatua muhimu zaidi ni kuturejesha nyumbani amesema behnken
matarajio ya mabadiliko mlipuko wa corona umepelekea ligi za soka kufungwa duniani kote na njia moja ambayo wanariadha na washabiki wanakabiliana na hilo ni kucheza game za video
madaktari na wauguzi wanaripotiwa kulemewa na wagonjwa huku makanisa migahawa vyumba vya wagonjwa kusubiri huduma ya madaktari na sehemu za kuegesha magari zikigeuzwa na kuwa hospitali ili kuwahudumia wagonjwa
kulingana na taarifa ya benki ya dunia ripoti yake ya alhamisi april kuhusu athari ya maambukizi ya virusi vya corona katika nchi za afrika haitaji tanzania mahali popote wala kuangazia juhudi zinazochukuliwa na nchi hiyo kukabiliana na maambukizi ya virusi hivyo
amy ameolewa na mwanasheria jesse barret na wana jumla ya watoto saba
eneo la ituri lenye utajiri mkubwa wa mali asili limeshuhudia mapigano mabaya zaidi yakitokea kati ya mwaka na baada ya mzozo wa madaraka kati ya makundi ya waasi na kupelekea mapigano ya kikabila kati ya makabila ya hema na lendu
wengine ni bahati mugenga emma rwamuco augustine rutisiri etiene nsanzabahizi charles byaruhanga na claude iyakaleme
cassama ameiambia cpj kuwa itagharimu takriban euro au kutengeneza vifaa vilivyo haribiwa
mzaliwa wa jimbo la kisii nchini kenya momanyi alihamia marekani mnamo mwaka wa akiwa na umri wa miaka 
nchini jamhuri ya kidemokrasia ya congo hali ya kisiasa mwaka huu imekuwa ya msukosuko licha yam waka kuanza kwa utulivu baada ya kuapishwa kwa rais felix tshisekedi
mwaka unapokamilika ushirikiano kati ya rais tshisekedi na mtangulizi wake joseph kabila unaendelea kuyumba yumba
kikosi hicho kilivunjwa baadae lakini maandamano yaliendelea ahata kushika kasi baada ya mashambulizi ambayo amnesty international lilisema kuwa vikosi vya usalama viliua watu karibu kwa kuwapiga risasi
lakini bajeti hiyo inaonyesha ushuru utakaotozwa kwenye bidhaa zinazoagizwa kutoka nje ya nchi umeongezwa katika hatua ya kuimarisha uzalishaji ndani ya uganda
rais yoweri museveni ameamrisha watu wanaotaka kufanya mazoezi kufanya hivyo nyumbani
baadaye video na picha zilizomuonyesha akifanya mazoezi ndani ya nyumba zilienea mitandaoni
el arif anasisitiza kwamba mimi bidhati ninaweza kukuambia uncle kafariki kutokana na ugonjwa huo wa covid 
duniani according to local police about hundred armed men attacked the villages of kerawa rago zareyawa marina hashimawa and unguwar barau all in the igabi district shooting residents and looting and burning homes
kupanga na kuandaa mikakati kutafanikisha au kuharibu shughuli hii ambayo haijawahi kutokea na tunahitaji uongozi na ushiriki kutoka ngazi za juu za serikali na mipango thabiti ya kina ya uratibu wa kitaifa na mifumo iliyowekwa dk matshidiso moeti mkurugenzi wa kanda wa who wa afrika alinukuliwa akisema katika taarifa kwa vyombo vya habari
uingereza pia imeyataja madai hayo katika taarifa yake na kutaka uchunguzi kufanyika
waziri wa maswala ya afrika nchini uingereza james duddridge amesema kwamba uingereza imesikitishwa sana na ripoti za kutokea vurugu na polisi kutumia nguvu wakati wa uchaguzi pamoja na kuwakamata wanasiasa wa upinzani
mapigano tigray ethiopia jeshi la mali lilimuondoa madarakani rais ibrahim boubacar keita mwezi agosti
hali ya mgogoro hata hivyo inaendelea nchini humo licha ya kuwepo serikali ya mpito na juhudi za kutaka kuandaa uchaguzi mpya
kiwango cha umaskini pia kimeongezeka kufikia asilimia ya wamarekani wote kulingana na taasisi ya pew
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilikiongozi wa zamani wa kundi la wanaharakati wa kipalestina la hamas khaleed meshaal anasema wanapinga mpango mpya wa amani uliopendekezwa na marekani
umoja huo ulipunguza msaada wake wa kifedha kwa msumbiji mnamo mwaka baada ya nchi hiyo kufichua taarifa za kuwa na madeni mengi kutokana na mkopo yaliyokuwa yamesimamiwa na serikali
shirika hilo limeonya kwamba mzozo huo unaweza kuvuka mipaka ya taifa hilo iwapo nchi jirani hazitasaidia kukabiliana na uasi huo nchini msumbiji
maambukizi yameongezeka katika jimbo la california siku chache baada ya sikukuu ya thanksgiving
cory booker seneta wa new jersey alisema leo tumekusanyika hapa kwa maombolezi sio tu ya kifo cha kikatili bali pia kutoa heshma kwa maisha yake george floyd
hivi sasa tunasita kwa dakika nane na sekunde kumkumbuka george floyd
vikwazo hivyo ni kukabilina na kitisho cha tehran na kuifanya washington kutaka vikwazo zaidi vya umoja wa mataifa kwa iran ambavyo havikukubaliwa jumamosi iliyopita
imetayarishwa na mwandishi wetu wa nairobi kennedy wandera
rais donald trump alirejea kauli mbiu yake alhamisi usiku aliyoitoa katika hotuba ya mkutano mkuu wa chama hicho mwaka na siku ya kuapishwa kwake mwaka 
mkitaka kujua vile urais wa biden unaweza kuwa tazameni mabaki yanayotoka moshi mjini minneapolis vurugu mjini portland na barabara zilizojaa damu mjini chicago kisha fikirieni ghasia zitakazokuwa kwa kila mji wa marekani alisema kabla ya biden kutoa hotuba yake
mashuhuda wa shambulizi hilo wameeleza kuwa watu hao wenye bunduki walijaribu kulizuia basi lakini dereva aliendesha basi hilo kwa kasi na wakaanza kurusha risasi na kupiga magurudumu na kulizuia basi
kufikia sasa burundi imeripoti visa vya maambukizi ya corona
ofisi ya masuala ya kibinadamu ya un imesema alhamisi nchi maskini duniani hazitegemewi kufikia kilele cha maambukizi ya covid mpaka baada ya miezi mitatu au sita lakini tayari nchi hizo zinashuhudia ukosefu wa ajira na kipato pamoja na mgawanyo finyu wa mahitaji ya chakula na watoto wakiwa hawapati chanjo za kawaida
makundi ya kutetea haki za wanawake yanasema kwamba yanahitaji kuakilishwa vipasavyo katika utungaji sheria ili kukomesha maovu dhidi ya wanawake nchini humo
hata hivyo punde tu baada ya hotuba hiyo spika wa baraza la wawakilishi nancy pelosi akionekana mwenye hasira alirarua nakala ya hotuba hiyo na kuitupa mezani
katika amri ya kiutendaji ya rais iliyotangazwa ijumaa katika vyombo vya habari vya sudan kusini salva kiir pia alimteua rebecca nyandeng mjane wa mwanzilishi wa taifa hilo john garang kuwa moja kati ya makamu wa rais watano akiwemo machar wani igga taban deng gai na mtu mmoja zaidi ambaye bado hajatajwa
barack obama rais wa zamani wa marekani amesema mnapo jitayarisha kuanza maisha meya inabidi kukumbuka kwamba tunahitaji kufanya mambo yawe mazuri zaidi
tukumbuke kwamba ustawi wetu binafsi unategemea ustawi katika jamii tunaoishi
kwa hiyo yanyotokea sasa iwe ni wito wa mwamko kwenu
bozize amezuiliwa kugombea urais utakaofanyika jumapili
kamerhe aliyewahi kuwa spika wa bunge la taifa katika utawala wa rais joseph kabila ni mmoja wa watu wa karibu sana na rais tshisekedi na ndie aliye msaidia wakati wa kampeni ya uchaguzi hadi kuingia madarakani
kushuka kwa bei kutokana na mlipuko wa ugonjwa unaosababishwa na virusi vya corona
mgombea huru na ambaye alikuwa waziri wa usalama kabla ya kufutwa kazi mwaka jenerali henry tumukunde amesema kwamba uganda imefikia kiwango cha kubadilisha historia
hivi sasa zinahitajika theluthi mbili za kura katika baraza la seneti kumuondoa rais jambo ambalo halitawezekana na hivyo kuna uwezekano mkubwa hatopatikana na hatia na kesi kumalizika
tayari australia imeingia mwaka kwa sherehe kubwa zilizohusisha kufyatua fataki katika mji wa sydney
matokeo ya kura za madiwani na wabunge yanatarajiwa kuanza kutolewa wakati wowote
maandamano hayo yalisababisha kukamatwa kwa wine na kupelekea mapambano kati ya vikosi vya usalamana wafuasi wa upinzani
watu waliuawa
in brazil the health ministry reported record rise of new confirmed cases pushing the country s total above 
msemaji wa serikali faisal salih alisema amri ya watu kusalia makwao pia itahusisha mji wa omdurman
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
mahakama moja magharibi mwa burundi alhamisi imewahukumu kifungo cha miaka na miezi wanahabari wa gazeti la iwacu kwa shutma za kufanya jaribio la kuvuruga usalama wa taifa gazeti hilo limeripoti kwenye mtandao wake wa twitter
amesema bila shaka janga hilo litasababisha uchumi wa bara hilo kushuka kwa asilimia 
 mwaka ambacho ni kiwango kibaya kuwahi kushuhudiwa
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliidadi ya vifo kutokana na maambukizo ya kirusi corona imeongezeka na kufikia jumatatu
kiongozi wa chama cha wachimbaji madini sam mollel ameiomba serkali kuendelea kuwapa nafasi wachimbaji wadogo nchini tanzania ili wajiajiri wenyewe na pia kuwa na fursa ya kujipatia kipato
museveni alimfuta kazi amama mbabazi kutoka nafasi ya waziri mkuu baada ya kugundua kwamba alikuwa na nia ya kugombea urais katika uchaguzi mkuu wa mwaka 
kudorora kwa uchumi kwa hiyo kwenye magonjwa watu wa umri wangu wanakumbuka siku za nyuma wakati ugonjwa wa surua umeingia ilikuwa ukisikia kuna familia kuna surua hata kwenda kusalimia unaogopa kwamba mtaambukizwa surua lakini leo ni ugonjwa wa kawaida na hofu imeondoka amesema rais magufuli
jimbo la lagos limeamuru uchunguzi wa kina kufanyika
naibu wa kamisaa wa tume ya usimamizi wa dawa nchini china chen shifei ameambia waandishi wa habari mjini beijing kwamba hatua hiyo imefanyika jana usiku
tumesikitishwa sana na ripoti za kutokea udanganyifu katika uchaguzi wa tanzania wanasiasa wa upinzani kukamatwa kwa sababu za kisiasa na kutokea ghasia nchini humo wakati wa uchaguzi wa wiki iliyopita
tunahimiza mamlaka kushughulikia mambo hayo ameandika pompeo
ni dhahiri kuwa serikali ya tanzania hawana kesi yoyote dhidi ya idris sultan na kwa uchache tu wanataka kumsumbua kwa sababu uchekeshaji wake umewakera wao binafsi
mahakama ni lazima itupilie mbali mashtaka yaliyoletwa dhidi ya mchekeshaji huyu imesema amnesty international
idadi ya watu waloambukizi na ugonjwa wa covid nchini afrika kusini imevuka baada ya siku ya jumamosi kurikodi maambukizo kwa siku moja
kundi hilo limesema wataalam wa kimataifa ni lazima waruhusiwe kuingia lebanon ili kutafuta chanzo na wakuwajibishwa kutokana na mlipuko huo na kupendekeza hatua za kuchukuliwa ili kuhakikisha hili halijirudii tena
ripoti hiyo yenye kurasa iliyotolewa jumatatu imetolewa na bodi ya umoja wa mataifa ya biashara na maendeleo unctad
kennes bwire washington dc
kufuatia shambulizi la anga lililofanywa na marekani kumuua kiongozi wa jeshi maalum la quds la iran nchini iraq wito umetolewa na pande mbili moja ikitaka nchi hiyo kujizuia na wengine wakitaka ilipize kisasi
rais wa uganda museveni alikutana na waziri wa mambo ya nje wa ethiopia demeke mekonnen nchini uganda
wemo vyuo vikuu na taasisi nyi amesema kwamba maafisa kutoka serikali ya ubelgiji na marekani wamemtembelea gerezani na kwamba mawakili wake wameruhusiwa kuasiliana naye
serikali ya ujerumani jumatatu ilizishauri nchi wanachama wa jumuiya ya afrika mashariki eac kuimarisha mikakati ya pamoja ya kukabiliana na athari za kiuchumi zinazotokana na janga la corona hasa katika sekta ya utalii
ghasia za uchaguzi visiwani zanzibar zinajiri wakati kuna wasiwasi kuhusu uchaguzi wa tanzania
trump pia alitangaza kuongezwa kwa muda wa zuio la wasafiri kutoka nchi za ulaya china uingereza ireland na viswa vya macau
mizozo kati ya wafugaji ng ombe na wakulima wa mazao imekuwepo nchini nigeria kwa miaka mingi na maelfu ya watu waliuwawa wakati wa mapigano makali ya ardhi kwa ajili ya malisho
waandishi walitaka suala la watergate liwe ni somo la uraia litangazwe kuonyesha kwamba nguvu ya marekani haiko kwa rais kwamba hajawahi kufanya kosa lakini uwezo wa bunge kusahihisha kosa hilo kupitia mchakato unaostahili amesema cull
mwishowe muafaka ulifikiwa kwamba kila wakati kama kuna habari mbaya kuhusu rais habari nzuri ni vyema itolewe pia
castle hospitality ambayo inaiendesha mcallen ilikataa kusema ni vyumba vingapi vilikuwa vimetumika na ice au wakandarasi binafsi mvm inc
msimamo wa kisheria kuhusu lissu ujumbe wake katika kampeni unamlenga rais museveni moja kwa moja akidai kwamba chini ya utawala cha chama cha nrm uganda haina usawa katika usambasaji wa raslimali za nchi
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliafrika kusini imerekodi vifo vya watu watano kwa siku moja kutokana na virusi vya corona
idadi hiyo ndiyo ya juu zaidi kuwahi kuripotiwa katika nchi hiyo ndani ya siku moja
makubaliano yamefikiwa na kikundi cha taliban ambao unaleta makubaliano muhimu ambayo ni ya dharura kuweza kumaliza vita nchini afghanistan
wakati kuna kazi inaendelea hatua hii iliyofikiwa inatoa fursa ya kihistoria kufikia amani tamko hilo limesema
mara baada ya habari za kifo cha jaji ginsburg kuenea mamia ya waombolezaji walianza kukusanyika mbele ya mahakama ya juu mjini washington kuomboleza kifo chake
hii ni mara ya kwanza kwa papa francis mwenye umri wa miaka kukosa kuhudhuria misa ya kufungua mwaka mpya kwa sababu za kiafya
kufunga kulingana na katiba ya burundi uamuzi wa mahakama ya katiba hauna rufaa
baadaye ameandika kwa twiter kwamba tunafuatilia yanayojiri katika ofisi ya spika wa bunge la tanzania na tukithibitisha hujuma au usaliti hatutasita kuchukua hatua
amemalizia kwa kusema kwamba turejee kwenye mjadala kuhusu uchaguzi
kiongozi wa serikali ya mpito nchini sudan ametetea mkataba wa kurejesha uhusiano kati ya nchi hiyo na israel ambao ulisimamiwa na marekani akisema kwamba mkataba huo haujakamilika lakini utakuwa wa manufaa makubwa kiuchumi kwa sudan
ukarabati wa reli hiyo utagharimu shilingi trilioni 
 za uganda na unakuja wakati uganda inakabiliwa na gharama ghali ya kusafirisha mizigo kwa kutumia barabara
imetimia miaka tangu tulipogundua kwamba tuna utajiri wa mafuta lakini kampuni za kuchimba mafuta zimekuwa zikituchelewesha kupata utajiri huo
hatimaye tumekubaliana nao na sasa tutaanza kuchimba
amesema museveni katika mkutano na wafuasi wa chama chake cha national resistance movement nrm
kalinichenko pia amesema kuwa baada ya kupokea ombi la wanafamilia juu ya kusafirishwa kwa mgonjwa familia ya navalny itasimamia kikamilifu jukumu la safari hiyo
mkapa alishika wadhifa wa urais novemba mwaka baada ya uchaguzi wa kwanza wa vyama vingi nchini humo na kuliongoza taifa hilo kwa awamu mbili mpaka desemba mwaka 
jamshid ataungana na dada yake kaka na watoto wake saba ambao wamekuwa wakiishi nchini oman tangu miaka ya 
haruhusiwi kurejea zanzibar
mwenyekiti wa kamati katika baraza la seneti marekani lamar alexander alitoa taarifa akipinga uamuzi wa trump akisema hatua hiyo itaingilia kati majaribio ya maabara ambayo ni muhimu katika utengenezaji wa chanjo
mkutano huo ulikuwa umepangiwa kufanyika kuanzia tarehee hadi june mwaka huu
biden naye amekita kambi katika jimbo lenye ushindani mkubwa la pennsylvania ambako amehutubia wafuasi wake na kumshutumu rais trump kwa jinsi alivyolishughulikia suala la janga la corona
mnangagwa amesema kwamba wanaopanga maandamanao wanapanga kuipindua serikali yake
pack amepangiwa kuhojiwa na kamati ya mambo ya nje septemba 
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dc
makamu wa rais wa zamani wa marekani joe biden aliyeshinda kwa urahisi uchaguzi wa awali uliofanyika south carolina anakabiliwa hivi sasa na changamoto mpya kutoka kwa seneta wa vermont bernie sanders wakati majimbo watakapopiga kura jumanne katika kinyang anyiro cha uchaguzi wa chama
tangazo hilo limetolewa na mwenyekiti wa mawaziri wa eac vincent biruta kutoka rwanda ambaye alisema kaimu waziri wa ulinzi wa marekani chris miller amewaambia waandishi wa habari kwamba idadi ya wanajeshi wa marekani nchini afghanistan na iraq itakuwa wanajeshi katika kila nchi kufikia januari 
kikosi cha sfc kina majukumu ya kumlinda rais wa uganda na kusimamia majukumu mengine ya kipekee kulingana na amri za kamanda mkuu wa jeshi ambaye ni rais yoweri museveni
dkt augustine mahiga akutana na mwanadiplomasia wa taifa lingine
gerald r
ford alisema bara hilo halina mifumo na miundombinu ambayo inaweza kustahimili athari za virusi hivyo
kulingana na chuo kikuu cha johns hopkins maelfu ya watu wanaripotiwa kuambukizwa virusi vya corona nchini marekani kila siku watu wamefariki
burundi nkurunziza afariki ndayishimiye aingia madarakani norway msemaji wa wizara ya mambo ya nchi za nje hua chunying amewaambia waandishi habari kwamba china inahitaji kwa dharura maski na mavazi ya kujikinga na maambukizi ya virusi
kabla ya uchaguzi utafiti ulionesha mgombea wa chama cha demokratik joe biden atapata ushindi mkubwa katika majimbo yenye ushindani lakini kufikia leo imedhihirika kuna ushindani mkubwa kati yake na rais donald trump
hivi sivyo ambavyo marekani inatakiwa kufanya na kuna uwezekano ikakiuka mikataba na desturi za kimataifa larry pfeiffer mkurugenzi wa kituo cha utafiti wa kiusalama sera na ulinzi wa kimataifa katika chuo kikuu cha george mason ameiambia sauti ya amerika
kesi yake ilikuwa imepewa umaarufu mkubwa ambapo mashtaka dhidi ya maafisa wa polisi yalirushwa kupitia tv ya mahakama
ulimwengu mzima uliangalia kesi hiyo kadiatou diallo alisema
wachambuzi wanasema wakati wa uongozi wa rais huyo wa zamani uporaji wa mali ya umma ulikithiri na uchumi wa kenya kudorora kwa kiwango ambacho hakikuwa kimeshuhudiwa hapo awali
viongozi wa dini wataka bobi wine kuachiliwa huru naye gavana wa new york andrew cuomo ametangaza kwamba wanajeshi watapelekwa katika mji wa new roshell ulio kaskazini mwa jimbo hilo katika juhudi za kuzuia virusi vya corona kusambaa
virusi hivyo vya corona huwenda vilienezwa wakati wanakwaya walipokuwa wakisalimiana wakibadilishana vinywaji na huku wakiongea kwa kukaribiana
uingereza imechapisha maelezo ya makubaliano yake finyu ya biashara na umoja wa ulaya siku tano tu kabla ya kutoka katika moja ya umoja mkubwa zaidi wa kibiashara duniani katika mabadiliko yake makubwa ulimwenguni tangu kupotea kwa himaya
kuna zaidi ya visa milioni 
 vilivyothibitishwa vya covid nchini marekani
lakini kupitisha ajenda hii biden huenda akatakiwa kufikia muafaka na upande wa upinzani hasa kiongozi wa walio wengi katika baraza la senate mrepublican mitch mcconnell wa kentucky ambaye ameshinda muhula mwingine wa miaka sita
hotuba ya trump imehitimisha mkutano mkuu wa kitaifa wa chama cha republican ambao ulivunja utamaduni ulizoeleke na taratibu ikiwemo maamuzi ya kufanya baadhi ya matukio huko white house huku baadhi wakikosoa kuwa ni ukiukaji wa maadili akichanganya kampeni na utawala
chama hicho kipya cha upinzani hakikubaliana na matokeo ya uchaguzi wa bunge na wa baraza la wawakilishi wala hakikutambua matokeo ya uchaguzi wa rais
mgombea wa chama cha fdc akamatwa nzige hao wa jangwani walivamia mataifa ya afrika mashariki kwa kiwango ambacho kilisababisha wasiwasi mkubwa kati ya rai ana serikali kuhusu uwezekano wa ukosefu wa chakula kutokana uharibifu mkubwa kwa mimea
kulingana na mkataba huo viongozi wa sudan kusini wanatarajiwa kuunda jeshi moja la kitaifa lenye jumla ya wanajeshi 
mkurugenzi wa ofisi ya who zimbabwe eddie rowe anasema wanahitaji fedha hizo kwa shughuli zao za dharura hadi mwezi wa agosti ili kuepusha janga kubwa zaidi nchini humo
serikali za ulaya na baadhi ya majimbo ya marekani ni miongoni mwa sehemu ambazo zimeruhusu aina fulani ya biashara kufunguliwa tena na kuruhusu watu kwenda kwenye migahawa na madukani lakini kwa sharti la kuepuka misongamano na kutokaribiana na watu wengine
hatua hizo zitaziwezesha nchi za itali na uhispania zilizoathiriwa zaidi na ugonjwa huo kuweza kupata msaada huo wa kuweza kujikwamua kwa sharti kwamba fedha hizo zitumike kwa mahitaji ya mifumo yao ya afya
karibu watu milioni 
 wameambukizwa virusi vya corona na wamefariki kwa mujibu wa hisabu ya janga hilo duniani
mkuu wa idara ya magonjwa ya kuambukizwa katika hospitali ya fann mjini dakar senegal moussa seydi anasema wametumia mchanganyiko wa dawa nyingine na zimeonesha dalili nzuri lakini anaonya
al halabi mwanachama wa chama cha vijana wa palestina amesema tunatoa wito kwa taasisi za kimataifa mashirika ya haki za binadamu na nchi zote huru kutoa heshima zao kwa george floyd na mpalestina iyad hallak na kuwachukulia ni mashujaa wa kupigania uhuru na ubinadamu katika kiwango cha kimataifa
waandishi hao walionekana wakiwa na mkuu wa jarida hilo ofisi ya china jonathan cheng uwanja wa ndege wa beijing
kwa mujibu wa mwandishi wa sauti ya amerika rwanda na uganda zimeahidi kuzidi kutekeleza vipengele vya mkataba wa amani wa luanda
waombolezi walijaa kwenye kanisa la fountains of praise houston texas siku ya jumanne kumwaga floyd aliyekua na umri wa miaka ambae kifo chake kilichotokea akiwa anakamatwa na polisi kimezusha maandamano ya kimataifa dhidi ya ukatili wa polisi na ubaguzi wa rangi
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwatanzania wamekwenda kwenye sanduku la kura oktoba na kuchagua viongozi wao rais jamhuri ya muungano wabunge pamoja na madiwani watakaowaongoza kwa miaka mitano ijayo
gavana wa south dakota mrepublican kristi noem amesema katika mahojiano na kituo cha televisheni cha fox news mapema wiki hii tumewaambia watu waliokuwa na wasiwasi wanaweza kubaki nyumbani
boucher ambaye hivi sasa ni profesa wa masuala ya mambo ya nje katika chuo kikuu cha brown amesema kwamba pande zote baadaye ziliachana na malumbano
chini ya wiki mbili baada ya mahojiano hayo kurushwa whitworth alihamishwa kutoka katika wadhifa wake kama kaimu mkurugenzi wa voa na nafasi yake kuchukuliwa na mteuliwa wa white house robert r
reilly
msemaji wa polisi jijini kampala patrick onyango amesema kwamba zaidi ya watu wamekamatwa
trump alituma ujumbe wa tweet kwamba tayari imekwisha viorodhesha vituo ndani ya iran ambavyo marekani itavishambulia kwa haraka na nguvu kubwa iwapo iran itamshambulia mfanyakazi yoyote wa marekani au mali zake
idadi hiyo ya inawasilisha wamarekani waliokuwa wametekwa miaka mingi huko nyuma
mwezi uliopita watu kumi na sita kati yao wakiwa wanafamilia moja waliuawa katika mashambulizi kama hayo katika kijiji cha bakali jirani na wilaya ya giwa
tangu majid takht ravanchi ambao ni watahiniwa wa mtihan biashara na shule katika sehemu nyingi za marekani zimeendelea kufungwa zikizusha maandamano dhidi ya magavana na amri walizotoa kwamba watu wakae majumbani na kujiepusha kukaribiana kwa kadiri wanavyoweza
sisi hatukuanzisha vita
sisi hatuanzishi vita kwa vile tunapenda kuuwa au kuuliwa lakini tunabidi kupigana ili kukomboa miji kutoka kwa wanamgambo na makundi ya uhalifu
ikiwa hili linaweza kufanyika kwa amani sisi tuko tayari
hii ni kulingana na hesabu ya chuo kikuu cha johns hopkins hapa marekani
muungano wa madaktari hata hivyo umesema kwamba kuna baadhi ya kaunti ambazo zimeendelea kuchukua hatua ambazo sio nzuri kwa sekta ya afya nchini humo
bazoum ambaye alikuwa waziri wa mambo ya ndani anatarajiwa kushinda uchaguzi huo na kumrithi rais mahamadou issoufou anayestaafu baada ya kuwa madarakani kwa mihula miwili
itakuwa ni mara ya kwanza kwa chombo hiki kutia majini katika kipindi cha miaka 
mara ya mwisho kutua kwa chombo kama hicho ilikua ni safari ya pamoja ya anga za juu ni pale marekani na urusi ziliposhirikiana mwaka katika safari iliyojulikana kama apollo soyuz
lakini katika wiki kadhaa kabla ya uchaguzi wa mwaka huu chama cha upinzani cha ndc kilitoa madai ya ufisadi dhidi ya akufo addo
mwendesha mashtaka maalum wa kupambana na ufisadi wa ghana alijiuzulu wiki tatu tu kabla ya uchaguzi akidai kuingiliwa kisiasa
baadhi ya maafisa wa sudan wamesema kwamba mkataba huo unastahili kupitishwa na bunge la serikali ya mpito ambalo halijaundwa baada ya zaidi ya mwaka mmoja wa maandamano yaliyomuondoa madarakani omar al bashir
mahujaji wako katika maandalizi ya kwenda saudi arabia kutoka nchi zote ulimwenguni ifikapo mwisho wa mwezi julai kutekeleza ibada ambayo ni lazima kwa mwenye uwezo na afya kutekelezamara moja uhai wa kila muislam
hii ni mara ya kwanza kwa idadi kubwa ya abiria kuambiwa kujitenga na watu wengine
shirika hilo limesema mwanamke ni mpalestina kutoka syria na amepelekwa hospitali mjini beirut
limeongeza kuwa linachukuwa hatua muhimu zinazohitajika kuwasaidia familia yake kujitenga na misongamano na kwamba inapeleka timu ya wataalam kuchukuwa vipimo vya virusi vya corona
chini ya miezi mitatu kabla ya uchaguzi changamoto kwa vyama vyote ni kujenga hamasa kwa wagombea wakati huu wa janga la corona
serikali ya kenya imetangaza kurejesha baadhi ya masharti yaliyokuwa yametolewa awali katika kupambana na wimbi jipya la maambukizi ya virusi vya corona nchini humo
tumetaka tusitangaze siku moja kuonyesha kukerwa kwetu na kile kinachoendelea katika sekta hii
serikali ya gna maandamano ya miaka mitatu dhidi ya serikali yalimlazimisha waziri mkuu wa zamani hailemariam desalegn kujiuzulu mwaka baadae akateuliwa waziri mkuu wa hivi sasa abiy ahmed ambae nae ni kutoka kabila la oromo
zoezi la kuhesabu kura linaendelea nchini burkina faso baada ya uchaguzi mkuu ambao uligubikwa na mashambulizi ya makundi ya waasi nchini humo
lakini jospato kabitungu anafikiri kuwa vyombo vya usalama viko imara kenya serikali yetu imeweza kudhibiti mashambulizi ya al shabaab kabisa kwa kushirikiana na wakenya na hata nchi nyingine
nancy pelosi amesema leo tumeweka historia wakati waendesha mashtaka watapeleka katika hatua ya kihistoria mashtaka dhidi ya rais wa marekani kwa kutumia vibaya madaraka yake na kuzuia bunge kufanya kazi yake
trump aliandika katika ujumbe wa twitter kuhusu tamko la pamoja kati ya nchi hizo tatu akisema kuwa hilo kwa kweli ni jambo la kihistoria
aliyekuwa waziri wa usalama generali henry tukunde amefanya kampeni yake magharibi mwa uganda katika wilaya za rubanda rukiga na kabale akiwahimiza wafuasi wake kumchagua kwa ahadi ya kile anataja kama uganda mpya
kati ya mwaka wa ni rawlings alitawala akiwa mwenyekiti wa baraza la uongozi wa pamoja wa kijeshi na kiraia
mwaka wa alichaguliwa rais chini ya katiba mpya ya ghana na kuhudumu kwa mihula miwili kabla ya kustaafu na kumwachia uongozi mrithi wake rais john kufuor mwaka wa 
hata hivyo kampuni inayomilikiwa na serikali ya china cnooc iliamua kuiuzia total ya ufaransa vitalu vyake
tebboune mwenye umri wa miaka alipelekwa ujerumani karibu wiki mbili zilizopita baada ya kugundulika kuambukizwa virusi vya corona
membe ataka kamati kuu ya ccm itoe tamko juu ya uanachama wake jeshi la ufaransa limeanza kuwahamisha wagonjwa katika hospitali mbalimbali nchini katika juhudi za kudhibiti kuenea kwa virusi vya corona katika maeneo yaliyoathiriwa zaidi ndani na maeneo yanayo izunguka paris
ndege za kujeshi helikopta na treni zinawasafirisha wagonjwa katika maeneo yaliyo kuwa na maambukizi machache magharibi ya ufaransa
na hivyo kuharibu muundo uimara na muonekano wa jengo hiloambapo makumbusho yake yalilazimika kuhamishiwa eneo jingine
rais wa sasa anakabiliana na mtangulizi wake rais wa zamani familia zilikusanyika karibu na bandari kutafuta taarifa za wale wote waliopotea na kusababisha hasira kubwa dhidi ya mamlaka kwa kuruhusu kiwango kikubwa cha shehena za kemikali zenye kulipuka kuhifadhiwa kwa miaka yote katika sehemu isiyo salama ndani ya ghala la bandari
tangazo lake netanyahu linatolewa siku chache tu kabla ya israel kutekeleza nia yake ya kukalia maeneo kadhaa ya ukanda wa magharibi na bonde la jordan
wmo inasema matukio mengi yenye hali mbaya ya hewa yanatokea dhidi ya mabadiliko ya hali ya hewa
inasema mawimbi ya joto yanaongezeka kutokana na mabadiliko ya hali ya hewa na hilo linasababisha madhara makubwa kwenye matukio mabaya kama vile vimbunga na mvua kali
afrika mashariki kwa mfano inashuhudia mvua nyingi na mafuriko
maafisa wa vyombo kadhaa vya usalama walimpeleka katika kituo cha polisi cha uwanja wa ndege wa kimataifa wa moi
huko katika msikiti wa al aqsa jerusalem eneo la tatu takatifu la uislam baada ya makka na madina sala ya eid haikuruhusiwa ndani ya msikiti huo pamoja na kuwa eneo hilo lilitarajiwa kufunguliwa tena baada ya sikukuu ya eid
kamati ya kimataifa ya ukoaji imetoa ripoti mpya alhamisi ikitaka masuala ya misaada ya dharura yazingatiwe
vituo vya kupiga kura vimeshuhudia idadi ndogo sana ya wapiga kura katika maeneo mengi ya nchi
hivi sasa waziri mkuu abiy ahmed anawataka raia wa ethiopia kushikamana na suala la kujitenga pamoja na kuwepo makundi ya watu wanaopuuzia tahadhari hiyo na kukusanyika katika shughuli mbalimbali katika mji huo mkuu wa addis ababa
umoja wa afrika au unatoa wito kwa nchi wanachama kuongeza juhudi zao katika kusitisha migogoro na utumiaji silaha barani humo
sheria iliyopitishwa na bunge la china hapo juni na kuanza kutumika hong kong julai mosi inatoa hukumu ya mpaka kifungo cha maisha gerezani kwa makosa ya nia ya kujitenga ugaidi kutotii mamlaka na kula njama kwa mamlaka
the festivities started friday and the afghan government ordered security forces to cease operations against the insurgents
waziri wa afya wa uturuki ametoa amri sawa na hizo za indonesia akisema watu waache utamaduni wa kufuturu na marafiki zao na familia zao katika mfungo wa ramadhani hadi mwakani
maelfu ya wananchi wengi wakiwa wamevalia rangi za chadema na kupeperusha bendera za chama hicho walijitokeza katika uwanja huo kumlaki kiongozi huyo ambaye tayari ameomba chama chake kimteue kugombania nafasi ya urais katika uchaguzi mkuu wa oktoba
endapo atapata ridhaa ya chama chake atapambana na rais john magufuli ambaye ameteuliwa na chama tawala cha ccm kuwania muhula wa pili
magufuli mwenye umri wa miaka alianza kuchukua hatua zilizosifiwa na wananchi wa tanzania alizotaja kama kubana matumizi ya pesa za serikali kwa manufaa ya raia
miongoni mwa hatua hizo ni pamoja na kupiga marufuku safari za nje ya nchi za wafanyakazi wa serikali wakiwemo mawaziri
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmajira ya saa tano asubuhi huko nagasaki manusura wa tukio hilo na wengine walisimama kimya kwa dakika moja kuwaenzi zaidi ya watu waliokufa wakati ndege ya kivita b bockscar ilipoangusha bomu la aina ya kemikali ya plutonium lenye tani 
 ambalo lilipewa jina la fat man katika mji huo
hata hivyo amekosolewa sana na makundi ya kutetea haki za kibinadamu na wanasiasa wa upinzani kwa kukandamiza haki za kibinadamu upinzani na uhuru wa vyombo vya habari
kilichopatikana miaka baada ya mapinduzi ya nchi za kiarabu file waziri mkuu nikol pashinyan idadi ya ndovu imeongezeka kwa kasi nchini namibia kutoka mwaka hadi mwaka 
mchekeshaji maarufu nchini tanzania idris sultan atafikishwa mahakamani kwa mara ya pili alhamisi kujibu mashtaka ya kutosajili laini ya simu iliyokuwa inamilikiwa na mtu mwingine na kushindwa kuripoti mabadiliko ya umiliki wa laini hiyo ya simu
katika tamko hilo mkuu wa tume ya au moussa faki mahamat alilaani vikali mwenendo wa polisi katika kesi ya floyd na kutoa rambirambi za dhati kwa familia na wapendwa wa floyd
mkuu wa who tedros adhanom ghebreyesus amepongeza china kutokana na hatua ilizochukua akiongeza kuwa shirika lake halijapendekeza hatua dhidi ya usafiri au biashara na china
serikali ya tanzania imeyanunua madini hayo kwa kumfanya laizer kuwa ni miongoni mwa mabilionea wachache nchini humo
madini hayo yana thamani ya zaidi ya shilingi bilioni saba
serikali ya sudan inakumbana na hali ngumu ya kiuchumi ikiwemo mfumuko mkubwa wa bei sarafu dhaifu na ukosefu wa bidhaa za msingi
waziri mkuu wa ethiopia abiy ahmed ameandika ujumbe wa twitter kwamba mawaziri wa maji wa nchi hizo tatu watakutana kutafuta makubaliano ambayo kila nchi itapata haki yake inayostahili bila yeyote kupoteza chochote
hata hivyo tarehe rasmi ya mkutano huo haijatangazwa
bwawa hilo lipo karibu na mpaka wa ethiopia na sudan
imetayarishwa na mwandishi ketu abdushakur aboud washington dc
kagwe anasema maafisa wa afya wanafuatilia mwenendo wa wanasiasa wanaokiuka maagizo ya kisayansi na kufanya mikutano ya kisiasa yenye mikusanyiko ya watu wengi
haya yalijiri katika siku ambayo tume ya uchaguzi ya tanzania ilitangaza kwamba uchaguzi mkuu utafanyika tarehe mwezi oktoba mwaka huu
amesema kwamba magavana wataendelea kufungua majimbo kutokana na shinikizo kutoka kwa raia
akizungumza na waandishi habari afisa mmoja wa wizara ya mambo ya ndani ya mali amesema maafisa waandamizi wanakamatwa kuna hali ya sintofahamu hatujui kinachotendeka
mo alizaliwa tarehe mei mwaka mjini ipembe mkoa wa singida akiwa pili miongoni mwa watoto sita wa gulamabbas dewji na zubeda dewji
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
serikali ya tanzania jumanne iliagiza shule na vyuo vyote kuendelea kufungwa kwa muda usiojuliakana kama hatua mojawapo ya kudhibithi maambukizi ya virusi vya corona
taarifa zinasema wakazi wa wilaya hiyo iliyopo mkoa wa bujumbura vijijini hasa wafuasi wa chama cha upinzani cha cnl wana wasiwasi mkubwa baada ya kutokea mapigano hayo
nalo shirika la umoja wa mataifa la kutetea haki za binadamu pia linawashutumu polisi wa kenya kwa makosa mbalimbali ikiwa ni pamoja na mauaji na unyanayasaji wa kingono kwa baadhi ya raia
kabla ya kuchukua uwamuzi wa kujiunga na serikali chama cha act kilipinga matoneo na kusema hakitashiriki kwenye serikali
serikali inapanga kufungua shule za chekechea aprili wakati watoto wengine muda wao wa kurejea shuleni ni kuanzia wiki ijayo
ombi la serikali linajiri wakati kampeni kuelekea uchaguzi mkuu wa januari zinaendelea
mgombea wa urais robert kyagulanyi amepata wafuasi wengi sana kupitia mitandao ya kijamii kama facebook na you tube
hotuba ya biden ambayo iliangazia masuala mengine kadhaa kwenye usiku wa nne na wa mwisho wa mkutano mkuu wa chama cha democratik aliitoa akiwa katika mji anaotoka wa wilmington kwenye jimbo la delaware hata ingawa awali chama cha demokratik kilikuwa kimepanga hafla hiyo ifanyika mjini milwaukee wisconsin
rais donald trump jumanne akirudia tena mikutano ya kueleza juu ya hali ya virusi vya corona alionekana kubadili kabisa msimamo wake kuhusiana na namna ya kukabiliana na janga hili la corona
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dc
madaktari nchini kenya wametangaza kumaliza mgomo na kurejea kazini baada ya kufikia makubaliano na serikali
ingratitude zambia waziri mkuu wa italia giuseppe conte amesema kwamba wanataka kuhakikisha kwamba kuna mfumo wa uwajibikaji unaoambatana na mshikamano
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
kampeni zilizomalizika mwishoni mwa wiki ziligubikwa na ghasia kati ya wafuasi wa vyama vikuu viwili chama tawala cha cndd fdd na kile kikuu cha upinzani cha cnl na kuzusha hofu ikiwa uchaguzi utafanyika kwa amani na haki
ingawa baraza hilo lina wanachama watano tu wa kudumu marekani china russia ufaransa na uingereza ambazo kila mmoja ana kura ya turufu nchi zingine kumi huwa zinawakilishwa kwa kipindi cha miaka miwili kila moja na huwa zina ushawishi katika masuala mbalimbali
nchini humo wanaeleza kuwawat mgonjwa huyo ni mkongo wa miaka anaishi ufaransa ambaye aliingia nchini humo siku ya jumapili na alikuwa amewekwa karantini baada ya uchunguzi aliofanywa katika uwanja wa ndege wa kinshasa kubaini kuwa ana ishara za mtu aliyeambukizwa na virusi hivyo
patrick amuriat oboi colombia jengo la one world trade center limewashwa kwa taa za rangi za nyekundu blu na kijani kutoa heshima kwa watumishi wa afya kote nchini wanapo pambana na ugonjwa wa ovid 
taarifa ya umoja wa mataifa kwa hiyo tuna wasiwasi mkubwa kutokana na taarifa hiyo
idadi ya watu ambao wamethibitishwa kuambukizwa virusi vya corona nchini botswana imeongezeka mara mbili zaidi kutoka watu july hadi watu 
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimashirika ya kutetea haki za kibinadamu yanataka serikali ya rwanda kuruhusu uchunguzi huru na wa kina kuhusiana na kifo cha mwanamziki maarufu wa nyimbo za injili na maridhiano nchini humo kizito mihigo
akizungumza kwenye kikao cha baraza la usalama jumatano kilichohudhuriwa pia na mawaziri wa mambo ya nje kwa njia ya video katibu mkuu gutterres amesema hakuna tena muda huko libya ambako uingiliaji kati kutoka nchi za nje umeongezeka kwa hali ya juu pamoja na kupelekwa kwa vifaa na silaha za kisasa pamoja na mamluki wanaoongezeka
trump anadai kuwa virusi vya corona vilivyo gundulika katika mji wa kati wa wuhan mwisho wa mwaka vilitokea kwenye maabara ya kutafiti kinga dhidi ya maambukizi ya virusi vinavyo wadhuru binadamu na wanyama hata baada ya idara za ujasusi za marekani kufikia uamuzi kuwa virusi vya covid haikutengenezwa na mtu wala haitokani na vinasaba
wataalam wanasema kwamba huenda zaidi ya watu milioni wakafariki mwaka huu
mikutano kati ya mawaziri makati wa kudumu na maafisa waandamizi wa serikali imepunguzwa na mikutano yao itafanyika kwa njia ya video
ghasia hizo zilianza ijumaa katika mji wa bongouanou ambayo ni ngome ya mgombea wa upinzani pascal affi n guessan kilomita kutoka mji wa kibiashara wa abidjan
mataifa yenye nguvu dunaini yamesisitiza kuwepo uwazi katika matumizi ya msaada huo wakichelea kupeleka msaada kwa serikali ambayo wananchi wengi wa lebanon wanaona kama ni yenye ufisadi na wakieleza wasiwasi wao juu ya ushawishi wa iran katika serikali hiyo kupitia kikundi cha mashia cha wapiganaji wa hezbollah
moto umeripotiwa katika gereza la wilaya huku mojawapo ya maduka makubwa likiteketezwa moto
tiktok ni programu au app ya kutumiana picha za video na watu wawili wanaolifahamu suala hili wameliambia shirika la habari la uingereza reuters kuhusu nia ya twitter inc kutaka kufanya manunuzi hayo
kundi la mamluki lenye uhusiano na russia maarufu wagner group linadhaniwa kufanya harakati nyingi katika nchi za afrika zikiwemo msumbiji libya sudan ivory coast na jamuhuri ya afrika ya kati
muda wa kufunga shughuli hizo za western union kwa upande mwengine waatalamu wanasema umetokea wakati muafaka pale serikali ya havana imefungua safari za ndege za kimataifa wiki hii torres anasema hii itaruhusu watalii kurudi na kusaidia uchumi tena lakini hakuna uhakika itachukua muda gani kuwavutia tena hao watali
maandamano ya upinzani yalianza juni mwezi uliopita na kufanyika kila ijumaa yakimtaka rais keita kuachia madaraka kwa kushindwa kutuliza mashambulizi ya wapiganaji wa kiislamu kaskazini mwa nchi ambayo yameenea katika kanda ya sahel tangu kuchukua madaraka pamoja na mapigano ya kikabila katikati ya nchi na madai ya utawala mbaya na ulaji rushwa ambao upinzani unasema umesababisha uchumi kudumaa
tume ya kupambana na ufisadi nchini sierra leone imesema kwamba inaweza kutoa hati ya kukamatwa kwa aliyekuwa rais wa nchi hiyo ernest bai koroma baada ya kukataa kufika mbele ya tume hiyo kwa mahojiano
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dc
mwendesha mashtaka wa burundi jumatatu ameomba mahakama itoe adhabu ya kifungo cha miaka kwa wanahabari wanne wa gazeti la iwacu linalo chapisha habari zake kupitia mtandao wa intanet
the european union disapproves of the fact that the us decision to impose travel ban was taken unilaterally and without consultation the presidents of the european commission and european council said
museveni amedai kwamba waandamanaji wanaungwa mkono na nchi za nje ambazo hazitaki kuona maendeleo uganda
hakutaja nchi hizo wala kudhibithisha madai yake
amesema amemwelekeza waziri mkuu dk
ruhakana rugunda na waziri wa mambo ya nje sam kutesa kusimamia mpango wa kuwarejesha nyumbani raia wa uganda waliokwama nje ya nchi
abdi alikutana na rais wa kenya uhuru kenyatta jumatatu
muungano wa wafanyakazi wa afrika kusini umeondoa kesi mahakamani uliyokuwa umewasilisha dhidi ya serikali kuhusiana na uhaba wa vifaa vya matibabu na vya kujikinga dhidi ya hatari ya maambukizi kwa ajili ya madaktari na wauguzi kama ulishindwa kufanya nilichokuambia usilete vurugu kwa kuniambia kwamba niondoke madarakani
wapiga kura ndio wanaoamua amesema museveni akiongezea kwamba hata nikiondoka nani hao wasiokuwa na maana yoyote ambao wanataka kusukumwa kama mkokoteni wanaotaka kuongoza nchi hii
muniache niendelee kuongoza kwa sababu raia wa uganda wananihitaji niwepo
nitaondoka tu iwapo kuna mtu wa maana nitakayeona naweza kumuachia uganda
nataka niwe na uhakika mahali naiacha uganda maduka masoko na benki vimefungwa katikati mwa harare polisi na wanajeshi wakishika doria
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dckatika wagonjwa waliopatikana ni mwanaume mtanzania mwenye umri wa miaka aliyesafiri nchi za uswisi denmark na ufaransa kuanzia machi hadi mwaka huu na kurejea nchini machi 
mzozo wa ndani kwa ndani unaendelea katika maeneo tofauti ya nchi yetu
kama serikali hatutaruhusu jambo kama hili kujirudia aliongeza
siku ya uhuru wa vyombo vya habari kenya joe biden alimshinda donald trump kwa kura katika kaunti za milwaukee na dane ambapo hesabu ya kura itarudiwa
serikali ya uganda iliruhusu kampuni ya tullow kuuza sehemu yake ya vitalu kwa kampuni ya total katika eneo la albert
fedha hizo ni kwa ajili ya kusaidia walioathiriwa na janga la virusi vya corona kabla ya bunge la marekani kusitisha vikao vyake na kwenda kwenye kampeni za uchaguzi wa novemba 
siku ya jumapili rais erdogan amekua na mazungumzo mjini na fayez al sarraj waziri mkuu wa serikali inayoitambuliwa na umoja wa mataifa ambayo anaiunga mkono
anasema hadi hivi sasa wamepokea vifaa kutoka china na wameshasambaza kwa baadhi ya mataifa na wanataraji kupokea vifaaelfu wiki ijayo
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dc
masoko ya hisa ya asia na ulaya yamepanda alhamisi baada ya soko la wall street marekani kupanda jana kufuatia habari za matokeo chanya ya majaribio ya matibabu ya ugonjwa wa covid ahadi ya benki kuu ya marekani kusaidia kuimarisha uchumi na kupanda kwa bei za mafuta
msemaji wa saa amekataa kutoa matamshi yoyote juu ya pendekezo hilo huku vyama viwili vya wafanyakazi vikithibitisha kwamba pendekezo hilo limewaslishwa na watajadili na wanachama wao
only time will tell rais cyril ramaphosa aliingia madarakani kwa ahadi ya kupambana na ufisadi baada ya aliyemtangulia jacob zuma kuondolewa madarakani na chama chake cha africa national congeress anc
kabuga ambaye amekuwa mafichoni kwa zaidi ya miaka hadi alipokamatwa nchini ufaransa mwezi may atafikishwa mbele ya mahakama ya icc
waziri wa afya ya umma eteni longondo amesema hali imedhibitiwa licha ya ongezeko la idadi ya watu wanaoambukizwa
amesema kwamba serikali inafikiria kufungua shule
lakini mwaka huu sherehe hizo zimeghubikwa na kuenea kwa virusi vya corona ambapo nchi nyingi zimeweka masharti makali ya kutotoka nje baada ya kulegeza masharti hayo wakati wa mwezi wa ramadhan iliyopelekea mlipuko mkubwa wa maambukizi
tumekamata kura ambazo zimeshapigwa katika jimbo langu la uchaguzi
tutazuia kila mbinu yao chafu
kila mbinu yao chafu ameandika kabwe
china imetekeleza maombolezo ya kitaifa kwa dakika tatu jumamosi wakati bendera zikipeperushwa nusu mlingoti na ving ora vikilia kuwakumbuka wahanga wa covid na wafanyakazi wa afya waliokufa wakiwa mstari wa mbele katika taifa hilo la asia kupambana katika kuokoa maisha ya wagonjwa
wakati wa sherehe hafla hiyo naibu wa rais william ruto ametaka mjadala mpana utakaowashirikisha raia wote wa kenya kuhusu rasimu hiyo kabla ya kupitishwa
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimaafisa wa serikali ya somalia wamesema jumapili kwamba majeruhi takribani walioathiriwa vibaya jumamosi asubuhi kutokana na shambulizi la bomu ambalo liliuwa takriban watu katika mji mkuu wa somalia mogadishu wamesafirishwa kwenda uturuki kwa matibabu
rais wa marekani donald trump anasema biden amerusha baruti katika moto na anajukumu la kutoa maelezo kwa watu wa marekani juu ya mkakati na mpango wa kuhakikisha vikosi vyetu na wafanyakazi wa ubalozi watu wetu na maslahi yetu yote hapa nchini na nchi za nje na washirika wetu katika eneo lote la mashariki ya kati na maeneo mengine
karibu watu wamekimbilia sudan kutoka ethiopia kufuatia mapigano hayo katika eneo la tigray huku maafisa wakielezea wasiwasi wao kwamba huenda idadi ya watu wanaokimbia mapigano hayo ikaongezeka kwa kasi
marufuku ya usafiri kutoka au kuingia katika majimbo ya nairobi kwale mombasa na kilifi pia iliongezwa muda kwa siku 
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwanasiasa wa upinzani nchini ivory wamekataa kuvunja serikali yao ya mpito waliounda baada ya uchaguzi mkuu uliofanyika jumamosi na ambao rais alllasane outtara alishinda mhula wa tatu madarakani
china kuliko anzia ugonjwa huo viongozi wameripoti leo maambukizi mapya pekee ikionekana kuwa taifa hilo limepiga hatua kubwa kwa kudhibiti mlipuko huo
katika uchaguzi huu mgombea wa chama tawala cha cndd fdd evariste ndayishimiye jenerali wa jeshi mstaafu ambaye anaongoza kitengo cha masuala ya kijeshi katika ofisi ya rais atachuana na kiongozi wa zamani wa waasi agathon rwasa wa chama cha upinzani cha cnl
kaskazini stern ambaye aliongoza nba kwa miaka alipatwa na kiharusi disemba na kufanyiwa matibabu ya upasuaji wa dharura
utafiti huo ambao uliendeshwa kati ya tarehe na tarehe oktoba unaonyesha asilimia ya wafuasi wa biden hawatokubali ushindi wa trump na asilimia ya wale wanaotaka trump achaguliwe kwa muhula wa pili hawatokubali ushindi wa biden
sherehe hizo mjini new york zilifanyika kwenye bustani ya times towers ambako mamia ya watu walihesabu dakika pamoja na sekunde kabla ya mwaka mpya kuwadia
waziri mkuu awali alitangaza siku za hali ya dharura aprili katika mji wa tokyo na majimbo sita mengine ikiwemo mji wa kati wa bandari wa osaka wakati idadi ya maambukizi ya covid yakiendelea kuongezeka
kadhalika makonda alianzisha kampeni ya kuwafungulia mashtaka na kuwawajibisha wanaume wote wanao wanyanyasa wake zao au wapenzi wao
rais mteule wa marekani joe biden amefanya mkutano kwa njia ya video na wafanyabiashara wadogo wadogo na wafanyakazi ambao wameathiriwa pakubwa kiuchumi kutokana na janga la virusi vya corona
jordan inawafiki kila juhudi ya kweli inayolenga kufikia suluhisho la kina na la haki ambalo wtu watalikubali waziri wa mambo ya nje wa jordan ayman safadi amesema katika tamko lake
pleya kupiga aliandaa uchaguzi wa kidemokrasia mwaka moja baadaye na kukabidhi madaraka kwa rais raia na hivyo kupata jina la umaarufu la askari wa demokrasia
hong kong imetangaza hali ya dharura imesitisha sherehe zote za mwaka mpya unaofuata hisabu ya kalenda ya mwezi na kufunga mashule
mke wake alikuwa amelazwa katika hospitali moja nairobi kenya katika kile kiliripotiwa kama maambukizi ya virusi vya corona
kanda ya video inayosambaa inamuonyesha lissu akitoka makazi ya balozi wa ujerumani kwa magari ya ubalozi huku akisindikizwa na maafisa wa ubalozi huo na wa marekani
afisa mmoja wa ubalozi alioneoneka akimsindikiza lissu hadi ndani ya uwanja wa ndege
uamuzi wa saudi arabia umechukuliwa baada ya rashia mzalishaji wa pili mkubwa duniani wa mafuta kukataa pendekezo la umoja wa nchi zinazo safirisha mafuta kwa wingi duniani opec kupunguza uzalishaji wa mafuta baada ya bei ya mafuta kushuka
nchini afrika kusini watu zaidi wameambukizwa virusi vya corona na kujumulisha idadi ya watu ambao wameambukizwa virusi vya corona nchini humo
wakati huohuo baada ya wiki kadhaa za kutoelewana serikali ya afghan na kikundi cha taliban walifanya mazungumzo ya moja kwa moja jumapili wakitumia mtandao wa video wa skype kujadili suala la kuachiwa kwa wafungwa
wachezaji binafsi timu mbalimbali za michezo duniani kote na wadau wengine walikuwa na maoni mseto huku baadhi wakielezea kuhuzunishwa kwao na wakati huo huo wakieleza kwamba kulikuwa na umuhimu wa kuchukua hatua hiyo
afisa mmoja wa usalama aliyethibitisha shambulizi hilo kutokea amesema watu wawili waliokuwa wamejeruhiwa pia walifariki na idadi kufikia watu 
wakati huo huo jimbo la georgia limetangaza kurudia kwa hesabu ya kura jinsi maafisa wa trump walivyoomba huku rais mteule joe biden akiwa anaendelea na mipango ya kupanga utawala wake
mataifa yaliyo wasilisha pendekezo ili chakula hicho kiwekwe kwenye orodha ya unesco ni pamoja na algeria morocco tunisia na mauritania huenda yakawa na tofauti kubwa kati yao lakini upendo wao wa nafaka hiyo ya couscous pengine ndio inawaunganisha pamoja
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwizara ya afya ya jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc imethibitisha watu wengine wameambukizwa virusi vya corona kulingana na vipimo vilivyofanywa siku moja na idadi jumatano imefikia 
nchi nne zilizosaini makubaliano zipo kwenye mpaka wa umoja wa ulaya na wahamiaji hufikia kwanza mipaka yao
shambulio jingine kama hilo lilitokea mwezi uliyopita katika mji wa witu kaunti ya lamu ambapo watu watatu waliuawa mwezi disemba 
baada ya hapo alihudumu kama mjumbe maalum wa umoja wa mataifa nchini somalia akisimamia kitengo cha siasa kati ya mwaka na 
philonise floyd kakake george floyd watu watatu wamekufa tanzania kutokana na maambukizi ya virusi hivyo vinavyosababisha mgonjwa kuwa na shida ya kupumua
taarifa ya polisi inasema kwamba bobi wine amekamatwa kwa kushindwa kuzingatia maagizo ya tume ya uchaguzi namna ya kuzuia kusambaa kwa virusi vya corona kwa kuandaa mkutano wa kampeni wenye zaidi ya watu 
mgombea wa urais tanzania bara tundu lissu amesema kwamba dosari nyingi zimejitokeza katika vituo vingi vya kupigia kura pamoja na kuwepo vijisanduku vya kupigia kura ambavyo tayari vilikuwa vimeshajazwa kura kabla ya zoezi la kupiga kura kuanza
kwa mujibu wa kamati hiyo wanachama hao wana nafasi ya kuomba radhi kwa maandishi ili kurejeshewa uanachama wao
mkuu wa kimkoa wa idara ya wakimbizi ya sudan alsir khaled amesema ijuma kwamba kuna waethopia elfu walovuka mpaka wengi vijana walikua na njaa na wamechoka baada kutembea kwa siku kadhaa
hakuna uhalali wowote kwa vikosi hivyo kuacha kutekeleza majukumu yao katika suala hili au kwa mtu yoyote kuwazuia kufanya hivyo amesema sistani
mapigano ya tigray yamesababisha zaidi ya wakimbizi wa ethiopia kukimbilia sudan wengi wao wakiwasili katika jimbo la al qadarif
rais wa afrika kusini cyril ramaphosa alitangaza jumapili kwamba serikali yake inarejesha masharti yaliyokuwepo ya kutotoka nje usiku na kupiga marufuku uuzaji wa pombe
kampuni zinazotengeneza chanjo hiyo zinatarajiwa kuomba ruhusa ya mamlaka ya dawa na tiba nchini marekani kuanza kutumia chanjo hizo
majaji wameshindwa kutekeleza wajibu wao wa kutenda haki ameongeza
kaburahe amesema watakata rufaa
miezi mitano baada ya mtu wa kwanza kupimwa na kupatikana na virusi vya corona huko afrika bara hilo lingali na idadi ndogo zaidi ya wagonjwa ukilinganisha na mabara mengine ya dunia ikiwa na asilimia tu ya wagonjwa wote milioni laki hii leo
maawsiliano yamekatwa katika eneo la tigray
ujumbe huo umewasili siku moja baada ya maelfu ya wananchi kumiminika katika mji mkuu wa mali wakionyesha kuunga mkono baraza hilo la jeshi liliofanya mapinduzi
ahata makamu wa kwanza wa rais wa burundi gaston sindimwo anaegombania pia kiti cha rais kupitia chama cha uprona anapongeza jinsi uchaguzi umeendelea lakini anasema kuna kasoro kadha wa kadha zinatendeka
rais donald trump anasema ninadhani watu wanabidi kupewa ikiwa uamuzi ni wangu
huwenda nikafanya hivyo
huwenda nikaitumia mimi mwenyewe
itabidi niwaulize madaktari kuhusu jambo hilo lakini huwenda nikaitumia
waandamanaji wanataka jeshi kuachana kabisa na siasa pamoja na kutaka serikali kumaliza ufisadi matakwa ambayo hayajatimizwa kabisa
mmoja wapo ni waziri wa zamani wa mambo ya nchi za nje akiwa mmoja wa wachache waliopigania uhuru wa comoro waliobaki muzawar abdallah alifariki alhamisi asubuhi kutokana na kile familia yake inaiamabia sauti ya amerika kwamba wameambiwa na madaktari kuwa ni dalili za covid lakini serikali haikuwaruhusu kutangaza
waziri wa afya mutahi kagwe amesema kwamba kwa kawaida serikali huwa haigharamii matibabu kutokana na magonjwa kama janga la corona kwa sababu utakuwa mzigo mkubwa kwa serikali
marekani ndio nguvu pekee ya nje inayojaribu kuingilia kati
wiki hii papa francis alitoa dola kusaidia waathiriwa wa mashambulizi ya wanamgambo huko cabo delgado
fedha hizo zitatumika kujenga vituo vya afya kwa wale waliokimbia makazi yao
mawakili wao wameiomba mahakama kuwaachia huru wateja wao wakieleza kuwa wanahabari hao walitekeleza wajibu wao wa kuwajuza wananchi kuhusu yaliyo kuwa yanaendelea nchini
uamzi wa mahakama unasubiriwa kutolewa katika kipindi cha siku zijazo
mwanasheria huyo mkuu wa marekani anayemaliza muda wake pia alitoa maoni yake juu ya mashambulizi ya hivi karibuni ya mtandao dhidi ya marekani na madai yasio na msingi ya rais donald trump juu ya udanganyifu na wizi wa kura
obama alisema kuwa ni wakati wa kufahamu kuwa maisha na ndoto za wale wanaojihisi wanalengwa yana thamani
lissu amedai kwamba haki za kibinadamu na utawala wa sheria umechanwa vipande vipande na tanzania imekuwa nchi ya vilio na machozi utekaji nyara mateso na ukandamizaji kwa wakosoaji wa serikali kwa kuwafungulia kesi za kupandikiza mauaji ya wananchi ukosefu wa uhuru wa vyombo vya habari ni baadhi ya mambo lissu amemkosoa magufuli wakati anatangaza nia yake ya kugombea urais akitoa orodha ya watu wanaodaiwa kupotea kuuawa kukamatwa au kuteswa wakati wa utawala wa magufuli
orodha hiyo ni pamoja na wanasiasa wafanyabiashara na waandishi wa habari
sheria ya marekani inaagiza kuwa katika hali ambayo waziri wa mambo ya nje wa marekani ana habari za kuaminika kwamba maafisa wa nchi nyingine wamehusika na ufisadi mkubwa au ukiukaji wa haki za binadamu watu hao na wana familia wa karibu hawataruhusiwa kuingia nchini marekani
gilead imeelezea nia yake ya dhati ya kutengeneza takriban dawa katika kipindi cha wiki sita zijazo hapa nchini marekani na kusema idara za afya katika majimbo ya marekani zitaigawa dawa hiyo kwa mahospitali husika kwenye majimbo yao taarifa ya wizara ya afya imesema
msemaji wa kundi la wanajeshi kanali ismael wague nae amesema wamekubaliana kuhusu baadhi ya maswala na mashauriano zaidi yataendelea
pia umuhimu wa upimaji ni kutokana na kutokea kwa kifo cha kwanza nchini kutokana na kirusi hicho mtu mwenye umri wa miaka kutoka jimbo la washington
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimjadala unaenelea nchi mbali mbali duniani juu ya dawa zinazotumiwa kwa muda mrefu kutibu malaria chloroquine zinaweza kuleta nafuu kwa wagonjwa wa covid 
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
watu wasiopungua ambao wanaaminika ni wahamiaji wasiokuwa halali kutoka ethiopia wamekutwa wamekufa katika lori la mizigo nchini msumbiji wiki hii
vyombo vya habari vina kabiliwa na changamoto kugharimia kazi zao drc miji mingine kadhaa katika jimbo la hubei ambapo wuhan ni mji mkuu wanakabiliwa na katazo kali la kusafiri kutoka sehemu moja kwenda nyengine
waombolezaji walijipanga katika mitaa mbalimbali katika njia ambapo gari lililokuwa limeubeba mwili wa lewis lilipita jumatano likiupeleka mwili wa marehemu katika jengo la bunge
kabla ya kuwa rais mkapa alikuwa miongoni mwa wanadiplomasia waandamizi wa tanzania akishika nafasi kama waziri wa mambo ya nje na balozi wa tanzania katika utawala wa rais wa kwanza mwalimu ulius nyerere na rais wa awamu ya pili ali hassan mwinyi
serikali imewekeza mabilioni ya dola katika ujenzi wa barabara reli mabwawa ya kuzalisha umeme na kununua ndege kwa ajili ya shirika la ndege la umma
aliyekuwa makam wa rais joe biden amepata ushindi mkubwa wa majimbo tisa kati ya katika uchaguzi wa jumanne akifuatiwa na seneta bernie sanders
nicodemus ndalana alikua anazungumza baada ya wapiganaji wakundi la al shabab kushamnbulia tena shule ya msingi ya kamuthe kaunti ya garissa jumatatu usiku
shambulio hilo limesababisha vifo vya walimu wa tatu na moja kutekwa nyara kulingana na polisi wa kaunti hiyo
taarifa kutoka kwa wakfu wa nelson mandela inasema kwamba imefurahishwa sana na kushindwa kwa rais donald trump na kwamba wana furaha kuwa hawataendelea kuona taasisi za demokraisia zikikandamizwa kwa miaka mingine minne
mchimbaji huyo saniniu laizer ambaye ni kijana wa kimasai ambaye anatokea katika jamii ya wafugaji ameishukuru serikali kwa kuchukua hatua za haraka na kuyanunua madini hayo
matokeo yaliyochapishwa jumatatu katika jarida la madawa la uingereza the lancet yalionyesha chanjo inayofanyiwa majaribio na kampuni ya madawa ya astra zeneca na chuo kikuu cha oxford ilitoa majibu mazuri kote kwenye seli zinazopambana na maradhi pamoja na seli muhimu kwenye mfumo wa kinga zijulikanazo kama t cells
wanasiasa zaidi wamuunga mkono bobi wine kwa mujibu wa shirika la habari la ap rusesabagina mwenye umri wa miaka kwa mara ya kwanza ameelezea namna alivyopotea alipokuwa matembezini dubai na baadaye kuonekana akiwa amefungwa pingu nchini rwanda
maafisa wa marekani na malaysia wanasema kwamba karibu dola bilioni 
 ziliibwa kutoka kwa mfuko wa maendeleo wa malaysia mdb katika sakata iliyomhusisha aliyekuwa waziri mkuu wa malayis najib razak na benki ya marekani ya goldman sachs miongoni mwa wat una mashirika mengine
kutosha imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
rasimu hiyo inapendekeza kubuniwa nafasi ya rais makam wa rais waziri mkuu na manaibu wake wawili watakaoteuliwa na rais pamoja na kiongozi wa upinzani
tebboune ametangaza pia mipango ya kuimarisha sekta ya nshati ya algeria na kuacha kutegemea gesi na mafuta hatua ambayo pia inatarajiwa kubuni nafasi kadhaa za ajira katika nchi hiyo ya kaskazini mwa afrika yenye jumla ya watu milioni 
shirika la afya duniani who limeonya jumatatu hapatakuwa na miujiza kumaliza janga la virusi vya corona pamoja na kuwepo juhudi za kuharakisha kugundua chanjo inayofanya kazi
msigwa alisikika mwaka akisema huu ni wakati wa kuibana serikali na kuonyesha utofauti wa mihimili akieleza kuwa wabunge wenzake wanadhani serikali ina nguvu kuliko wao wakati ni kinyume chake ilihitajika bunge liiwajibishe serikali kwa matumizi ya fedha ambayo wabunge hawakuidhinisha aliongeza
ivanka trump ambaye ni mshauri wa rais alisema leo usiku nasimama mbele yenu kama mtoto mwenye kujivuna wa rais wa watu
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimahakama ya katiba nchini burundi alhamisi iliidhinisha matokeo ya uchaguzi wa mei mwaka huu kama yalivyotangazwa na tume ya uchaguzi ya nchi hiyo
hata hivyo zaidi ya nusu ya mataifa yanayo shuhudhia kupunguka kwa maambukizo na vifo yameanza kufunguwa shughuli za biashara na kiuchumi polepole huko ulaya
engel anataka utawala war ais trump kuwawekea vikwazo kamanda wa jeshi nan chi kavu generali peter elwelu generali james birungi ambaye ameondolewa kama kamanda wa kikosi maalum cha jeshi sfc na mkuu wa ujasusi generali abel kandiho
kwa mujibu wa waziri ummy mgonjwa huyo alitua uwanjani hapo na kufanyiwa ukaguzi na kuonekana hana homa lakini baadae mgonjwa huyo alianza kujisikia vibaya akiwa hotelini na kwenda hospitali ya mkoa ya mt
meru
wanasema kwamba watawapiga wafuasi wangu
hutampiga mtu yeyote na huwezi kumpiga mtu yeyote
waliojaribu kufanya vurugu jijini kampala wanajua kilichowafikia
huwezi kuwatishia wala kuwapiga wafuasi wa nrm
unatafuta matatizo makubwa
amesema museveni mikutano hiyo imesitishwa
lakini matokeo ya uchaguzi yalibadilisha picha hiyo
uchaguzi huo unafafana kwa namna mbalimbali na ule wa miaka miwili iliyopita na mwaka huu hakuna chama kilicho na njia ya kuunda serikali ya mseto ya waliowengi
abiy ameandika ujumbe wa twiter kwamba mauaji hayo ya raia katika benishangul gumuz ni tukio baya sana na kwamba serikali itashughulikia sababu zilizopelekea shambulizi hilo kutokea akiongezea kwamba wanajeshi wametumwa eneo hilo
imetayarishwa na mwandishi wa voa kennedy wandera nairobi kenyarais uhuru kenyatta jumamosi ametoa wasifu wa pongezi kwa rais wa zamani daniel toroitich arap moi wakati akizundua shughuli za mazishi rasmi ya kiserikali kabla ya mwili wa rais wa pili wa kenya kwenda kuzikwa
kumekuwa na matokeo mengi mazuri ya dawa hiyo na pengine mengine sio matuzi hilo sifahamu
nimesoma tukio moja tu trump alisema katika mkutano wake na waandishi wa habari wa kila siku
debretsion gebremichael amesema kwamba wapiganaji wake walishambuliwa kila upande na maelfu ya wanajeshi wa eritrea na vifaru anavyodai waliingia tigray kuwasaidia wanajeshi wa ethiopia
idadi kubwa ya wanajeshi wa jamhuri ya kidemokrasia ya congo wanaripotiwa kutopata mafunzo mazuri na ya kutosha
hatua hiyo inaonekana kuwa mtihani mkubwa kwa hali ya amani na utulivu ambayo imerejea ivory coast tangu vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyoua watu kati ya mwaka na 
kiongozi wa kiroho wa tibet dalai lama amesema ameona picha za video ya floyd akiwa amelala chini huku polisi akimwekea goti lake juu ya shingo yake
hispania trump ambaye mwaka jana alibadilisha makazi yake rasmi kutoka new york hadi florida alipiga kura mwendo wa asubuhi katika mji wa west palm beach
imetayarishwa na sunday shomari voa washington dchaya yanajiri siku chache baada ya maafisa wa afya nchini humo kuripoti kuwepo aina mpya ya virusi vya corona vinavyosambaa kwa kasi sana
biden pia alimtaja mwanadiplomasia wa zamani wa marekani na waziri wa zamani wa mambo ya nje john kerry kuchukua nafasi mpya ya mjumbe maalum wa rais kwa ajili ya mabadiliko ya hali ya hewa
kerry anateuliwa akiwa na cheo cha waziri mjumbe wa baraza la usalama wa taifa
kadiatou diallo ameeleza kuwa kifo cha mwanawe kama kile cha floyd ni ni kielelezo cha wakati tulioko katika historia
amesema kiliwasukuma watu wa rangi na itikadi zote kuandamana kwa mshikamano na kudai maelezo vipi binadamu anaweza kupigwa risasi mara kati ya hizo risasi zilimpata diallo
reli kutoka malaba hadi kampala yenye urefu wa kilomita ni muhimu pia kwa bidhaa za uganda zinazouzwa nje ya nchi kupitia bandari ya mombasa
lakini trump amekanusha madai hayo na jana aliandika kwenye ukurusa wake wa twitter kwamba habari hiyo ya mpango wa russia kuwaua wanajeshi wa marekani huko afghanistan ni uzushi
waziri wa maji wa ethiopia seleshi bekele amethibitishwa kwamba bwawa hilo la umemee limeanza kujazwa maji
shambulizi hilo lilitokea katika sehemu ya jilib karibu kilomita kusini mwa mji mkuu wa somalia mogadishu
akiongea katika mkutano wa geneva dkt tedros adhanom ghebreyesus mkurugenzi mkuu wa who amesema idadi hiyo inaweza kuwa ya juu zaidi kama upimaji ungekuwa wa kutosheleza barani afrika
gantz amesema yeye anasubiria kwa hamu kwa kile alichokiita ni ziara muhimu sana
na katika nchi jirani ya guinea mgogoro wa kisiasa unaendelea baada ya uchaguzi mkuu baada ya rais alpha conde kugombea urais kwa mhula wa tatu hatua ambayo upinzani wanasema ni kinyume na katiba ya nchi hiyo
surur inasemekana alikuwa anatafutwa na vyombo kadhaa vya usalama kwa kujihusisha na kusafirisha dawa za kulevya na biashara haramu ya pembe za ndovu na faru ambao ni wanyama wanaoandwa na majangili pembe hizo zina thamani ya dola milioni 
wasimamizi wa serikali kuu wanasema kituo hicho kilikuwa na matatizo kadhaa ikiwemo kushindwa kutambua na kuanza tiba sahihi ya wazee wakati ugonjwa wa kupumua ulipoanza na kujulikana kuwa ulisababishwa na virusi vya corona
kituo hicho bado hakijatoa tamko lolote kuhusu faini hiyo
chama cha chadema hakijatoa ratiba kamili ya shughuli za lissu baada ya kuwasili nchini humo
wachambuzi wanadhani huenda chama hicho kitasubiri mpaka baada ya maziko ya aliyekuwa rais wa nchi hiyo benjamini william mkapa aliyefariki wiki iliyopita na anayetazamiwa kuzikwa jumatano
jengo la ghorofa linalo fahamika kama house of wonders bait al ajaib lililopo stone town zanzibar limeanguka ijumaa huku baadhi ya watu walio kuwemo wakidaiwa kufukiwa na kifusi cha jengo hilo
mnamo mwaka wa mahakama moja hapa marekani iliiagiza sudan kulipa kiasi cha dola bilioni kama ridhaa kwa familia za wamarekani waliothirika katika mashambulizi hayo
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilikatibu mkuu wa umoja wa mataifa antonio guterres amesema mlipuko wa virusi vya corona umeanza kwa kasi kuwa mgogoro wa haki za binadamu
watu wameuawa katika machafuko hayo ya ghasia
wizara ya sheria ya sudan ilitangaza jumamosi usiku kwamba watu nchini sudan wasiokuwa waislamu wataruhusiwa hivi sasa kutumia pombe ikiwa ni uamuzi ambao unabadili sheria ya karibu miaka iliyowekwa chini ya sera za kiislamu wakati wa utawala wa rais wa zamani jaafar al nimeiri
kituo cha kuzuia na kudhibithi magonjwa nchini marekani kimesema katika taarifa kwamba abiria wanaoingia marekani kutoka uingereza lazima wawe na vyeti kuonyesha kwamba hawajaambukizwa virusi hivyo kuanzia jumatatu wiki ijayo
dkt fauchi itali hispania na ufaransa baadhi ya wanajeshi wa ngazi ya chini walipatikana na hatia mwaka na kuhukumiwa lakini baadhi ya watu nchini burundi wana maoni kwamba haki haijatendeka
chama cha chadema kinamuunga mkono mwanasiasa mkongwe wa chama cha act wazalendo seif sharif hamad katika jaribio lake la sita kugombea urais visiwani zanzibar
mkuu wa idara ya mawasiliano na uenezi kwa umma wa chama hicho edward simbeye amesema mkutano huo pia utapitisha jina la mgombea wa kiti cha urais zanzibar ambapo ni mwanachama mmoja tu aliyejitokeza kwenye nafasi hiyo
upinzani unaitisha maandamano kuzuia udikteta huu
amesema affi
hisa kuu za hang seng huko hong kong ziliporomoka kwa zaidi ya asilimia wakati wa mauzo jioni
awali kabla ya kusema hayo katika kikao na waandishi wa habari trump alishambulia shirika la who kupitia ujumbe wa twiter akilishutumu kwamba linapendelea sana kusifia jinsi china imeshughulikia janga la maambukizi ya corona
pentagon inatarajiwa pia kupunguza wanajeshi wa marekani nchini iraq kufikia ikiwa ni punguzo la zaidi ya wanajeshi 
mahakama nchini malaysia alhamisi imetoa kibali cha muda kuzuia kampuni ya mafuta ya petrosaudi international kutumia zaidi ya dola milioni zilizo nchini uingereza ambazo waendesha mashtaka nchini malaysia wanaamini kwamba ziliibwa kutoka katika mfuko wa maendeleao wa mdb
chama cha nccr mageuzi kimefanya mkutano wake mkuu maalum ijumaa kwa ajili ya kumchagua mgombea wa urais wa jamhuri ya muungano wa tanzania na zanzibar
kabla ya kufungwa kulikuwepo na ulinzi mkali katika eneo la ubalozi huo mdogo jumapili wakati wafanyakazi walikuwa wanajitayarisha kuondoka katika jengo hilo
imetayarishwa na sunday shomari voa washington dcdunia nzima inafuatilia kwa karibu sana matokeo ya uchaguzi mkuu nchini marekani wenye ushindani mkali sana
uchumi wa afrika kusini ulikuwa tayari umedorora kabla ya janga la covid kuanza kuathiri vibaya uchumi wa taifa hilo
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dc
hatua hii imefuatia uamuzi wa kenya jumanne kuruhusu watanzania kuingia kenya bila kukaa karantini ya siku jumatano afisa wa who na wanadiplomasia waliliambia shirika la habari la reuters kwamba tume ya who inatarajiwa kwenda china wiki ya kwanza ya mwezi januari kuchunguza kiini cha virusi vya corona
taasisi huru inayosimamia mdahalo wa wagombea urais wa marekani jumatano imesema itarekebisha utaratatibu wa mdahalo
kila mtu isipokuwa wafanyakazi mkuhimu kabisa watafanyia kazi nyumbani
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilikila mwaka mei ni siku ya uhuru wa vyombo vya habari inayoadhimishwa kote duniani lakini kutokana na janga la corona mwaka huu siku hii inaadhimishwa kupitia vyombo vya habari na mitandao bila sherehe maalum za kawaida kuhamasisha haki na uhuru wa waandishi na vyombo vya habari
jamhuri ya muungano wa tanzania ilihasisiwa tarehe mwezi aprili mwaka tanganyika kuukngana na zanzibar
utafiti unaonyesha kwamba chanjo hiyo ina ufanisi wa asilimia 
makamu wa rais mike pence akikubali uteuzi wake hapo jana ametowa wito wa kukomeshwa kwa ghasia mara moja iwe ni minneapolis portland au hata kenosha
anatazama filamu wanaenda sok wafugaji hawana shida yoyote na wakuu wa shule au wanafunzi
shida yao iko kwa wakulima mahali ambako wanaweza kulisha ng ombe wao
kwa hivyo sijui uhusiano kati ya utekaji nyara wa wanafunzi hao na mivutano na wakulima
alisema alobi
utawala wa tigray unadaia kwamba serikali ya abiy inawakandamiza na ilichukua hatua za kidikteta kuahirisha uchaguzi mkuu
tafiti mbalimbali pia zinaonyesha dawa ya malaria hydroxychloroquine haiponyi virusi hivyo na pengine ukweli ulivyo inahatarisha maisha ya wagongwa wa covid 
awamu tatu za utawala wake umeshuhudia uvunjifu wa amani mara kwa mara na tuhuma za kimataifa juu ya uvunjifu wa haki za binadamu jambo ambalo serikali yake inakanusha
akizungumza kwenye maadhimisho hayo katika uwanja wa nyayo mjini nairobi kenyatta alieleza hatua muhimu zilizochukuliwa na utawala wake tangu alipochukua hatamu za uongozi mnamo mwaka wa 
licha ya kushuka huko kwa ujumla mwezi wa april unaonekana ulikuwa mzuri kwa masoko ya fedha kwani kipimo cha dow kilishuhudia faida ya asilimia 
 huku kipimo cha s p kupata faida ya asilimia 
 ikiwa ni faida ya juu kabisa kwa mwezi tangu mwaka na ni muamala bora zaidi katika mwezi aprili katika kipindi cha miaka 
taifa la mali linakabiliwa na wanamgambo wenye msimamo mkali na maandamano makubwa yaliozua mzozo wa nchini humo
maafisa nchini marekani maeneo mengi imewataka watu kujiepusha na mikusanyiko wakati wa sikuku ya kikristo ya pasaka mapema mwezi huu wakati baadhi ya makanisa yamekaidi amri ya kutotoka nje na kuendesha ibada hizo makanisani
hatua hiyo ni ufanisi mkubwa katika kukabiliana na janga la virusi vya corona japo bado kuna changamoto namna chanjo hiyo itakavyotolewa katika nchi zenye mifumo mibovu ya afya
akufo addo wa chama chenye mrengo wa kati kulia cha new patriotic party npp alipata kura au asilimia 
 ya kura wakati john mahama wa chama chenye mrengo wa kati kushoto cha national democratic congress ndc alipata sawa na asilimia 
 mwenyekiti wa tume ya uchaguzi jean adukwei mensa alisema
sijaona kitu kama hicho maishani mwangu
taharuki ilitanda
hatukujua nini kimetokea ila tulijipata na majeraha mabayadamu ilikuwa kila pahali
hadi leo nikisikia mlipuko wa aina yoyote huwa natoroka alisema mwadama akizungumza na idhaa ya kiswahili ya sauti ya amerika
hobbs ambaye ni mdemocrat ametangaza matokeo hayo akiwa pamoja na viongozi wengine wa ngazi ya juu wa chama cha republican
umoja wa mataifa unaamini kuwa hatua yake ya kutoa dola milioni za dharura itachochea wafadhili wengine wa kimataifa kutoa fedha zaidi kwa drc
timu ya trump imedai kuwa takriban watu walihudhuria kulingana na takwimu kutoka kwenye vifaa vya kiusalama vinavyokagua watu kwenye viingilio
kulingana na takwimu za shirika la afya duniani who jumatatu kuna watu milioni walioambukizwa na wengine takriban waliofariki
tangazo hilo lilitolewa wakati wa omani walisimama katika njia za mji mkuu wa muscat kutoa heshima zao za mwisho pale jeneza la qaboos al said ilipokua inapita
wakati huohuo india na brazil zimetangaza ongezeko kubwa la maambukizi ya virusi vya corona jumatatu ambapo india kumekuwepo na watu walioambukizwa na brazil ikifikisha rikodi mpya ya watu elfu walioambukizwa kwa siku moja kulingana na who
martin dempsy mkuu wa zamani wa majeshi marekani amesema nilifikiria kwamba kutokana na hali ya ghasia na hatari ambayo inaweza kuleta athari mbaya katika uhusiano kati ya wanajeshi na raia wa marekani niliona ni afadhali nitoe maoni yangu
amanda iovino mrepublican anayeandaa mikakati alisema umeonyesha ubinadamu kwa alice johnson na kuleta mageuzi katika sheria ya uhalifu
nadhani kilichotia hamasa kubwa katika hotuba ya usiku ni ann dorn
kwa mara nyingine tunauona uso na kuweka hisia kwa sheria na utaratibu ambao mara kwa mara tunaweza kusikia sauti kali lakini nadhani kwa kweli alichokieleza kimetufikisha nyumbani na kubainisha umuhimu wa wapiga kura wa mijini
alikuwa madarakani hadimwaka 
guterres pia ametoa msaada wa un dujarric anasema kufukua makaburi hayo kuwatambua waathirika kuchunguza sababu za vifo vyao na kukabidhi miili hiyo kwa familia zao
ubelgiji ina idadi kubwa ya maambukizi ukilinganisha na ukubwa wa nchi hiyo ikiripoti alhamisi imethibitisha watu wameambukizwa virusi hivyo na hivyo vifo ni zaidi ya 
ikiwa na idadi ya watu milioni 
 ubeljiji ina karibia kuwa katika nchi duniani kwa idadi zote mbili
chini ya theluthi moja ya wamarekaani wanaidhinisha jinsi trump anavyokabiliana na janga la covid 
alijitetea mbele ya watu ambapo wachache tu walikuwa wamevaa barakoa na kukaa karibu karibu
wengi wao inadaiwa hawajapimwa kama wana covid 
naye aliyekuwa mbunge wa mbeya mjini joseph mbilinyi au sugu alikuwa maarufu kama mtetezi wa wamachinga katika jiji la mbeya na atakumbukwa kwa juhudi zake za kuwatetea wakulima wa mbeya na sakata la vitambulisho akisema wasilazimishwe kununua vitambulisho hivyo kwani wakulima hao sio wamachinga
alidai kuwa vitambulisho hivyo vilivyotolewa na rais magufuli vinawaumiza watu wake
ingawa kumekuwa na ishara kwa baadhi ya wafuasi wa vyama kushangilia lakini matokeo ya mwisho ikiwemo yale ya udiwani na ubunge huenda yakaanza kujulikana kuanzia alhamisi mchana au jioni
tangazo hilo limetolewa wakati serikali ya bejing ilikuwa inafungua hospitali ya muda yenye vitanda elfu iliyojengwa kwa haraka ili kuweza kukabiliana na mlipuko huo wa kirusi corona
chama cha cndd fdd kinashikilia kwamba uchaguzi huo ulikuwa wa haki na huru licha ya wadau mbalimbali kutokubaliana na msimamo huo
wanahabari hao walikamatwa mwezi oktoba mwaka wakielekzea kufanya uchunguzi kuhusu habari ya shambulizi la kundi la waasi katika mkoa wa magharibi mwa burundi bubanza
sekta ya teknolojia benki viwanda vya nguo na burudani zimetuma ujumbe kuunga mkono wale wanaoandamana dhidi ya vitendo vya polisi dhidi ya watu weusi
chini ya makubaliano ya sasa kampuni ya total imepata haki ya kumiliki asilimia 
 katika kila sehemu ya machimbo ya mafuta pamoja na ujenzi wa bomba la kusafirisha mafuta hayo
pia lililo muhimu ni uungaji mkono kutoka kwa warepublican na wapiga kura huru
gavana wa zamani wa ohio john kasich ambaye ni mrepublican anamuunga mkono biden
maafisa wa korea kusini walitupilia mbali ripoti hizo wakisisitiza kuwa kim yungali hai na anaendelea kutawala nchi hiyo ya korea kaskazini
sala ya mazishi zilifanyika katika uwanja mkuu wa michezo wa gitega ambako wakazi kutoka sehemu mbalimbali za nchi walikua wamevalia nguo nyeupe kutokona na wito wa maafisa wa serikali
katika maeneo mengine duniani canada ilishindwa na ireland na norway kwenye uchaguzi uliokuwa na ushindani mkali jumatano uliopekea ireland kuomba usaidizi wa mwanamziki maarufu bono na kupeleka wajumbe wa umoja wa mataifa kwenye onyesho lake nchini canada na pia kupleeka wengine kwenye show ya mwanamuziki mwingine maarufu celine dion ili kuwarai kupiga kura
kabuga anakabiliwa na mashtaka ya mauaji ya halaiki ya watu kuchangia mauaji hayo na uhalifu dhidi ya binadamu
wanaounga mkono mswada huo wanataja mafanikio yaliyopatikana katika naadhi ya nchi za afrika kama rwanda inayoongoza ulimwengu kwa kuwa na asilimia ya viti vya bunge kwa wanwake
abdishakur amesema kwamba serikali imeidhinisha majina ya wanachama wanaopendelea utawala wa sasa mjini mogadishu na katika maeneo mengine
australia idadi ya vifo uingereza imefikia hadi kufikia wikiendi ambapo watu walikufa siku ya jumamosi
masoko ya hisa ya bara la asia yalidondoka jumatatu katika kipindi cha kwanza cha biashara tangu benki kuu ya serikali kuu ya marekani kutangaza kuwa inapunguza kiwango chake cha riba kwa karibia sefuri kukabiliana na janga la kimataifa la ugonjwa hatari mpya wa virusi vya corona
kifo chake kinajiri saa chache baada ya kumtumia ujumbe wa twitter mchezaji maarufu wa basketiboli anayechezea lakers le bron james akimsifia kwa kuvunja rekodi ya ufungaji na kumwondoa kobe bryant katika nafasi ya tatu ya wafungaji bora
amesema haya katika mkutano na viongozi wa chama tawala cha national resistance movement nrm kutoka wilaya za lamwo agago pader na kitgum
viti vilivyosalia vitaamuliwa katika duru nyingine ya uchaguzi utakaondaliwa baadaye mwezi hu una mapema mwezi desemba
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dckatibu mkuu wa umoja wa mataifa antonio gutteres amelionya baraza la usalama kwamba mzozo wa libya umeingia katika awamu mpya ambapo uingiliaji kati wa kigeni umefikia viwango ambavyo havijapata kushuhudiwa
wameitisha maandamano ya amani nchi nzima kupinga ushindi wa asilimia wa rais john magufuli
viongozi katika chama cha rais tshisekedi cha udps wamekuwa wakimhimiza kujiondoa kwenye mkataba na kabila wa januari ambao yaliyomo hayajawekwa wazi kwa uma
inavunja moyo kutizama kile kinachotokea usiku kutizama mji ukiteketea
inasikitisha pia kufahamu kwamba hasira na tafrani inyowajaa watu rohoni hadi kufikia hali hii ya hatari
kwa hivyo inabidi tutafute njia ya uwiano hapa
inatubidi tuweza kuandamana kwa amani lakini pia kufanya kazi ili kila mtu amlinde mwenzake kadhalika ubalozi mdogo wa marekani huko wuhan umetangaza jumapili kuwa utawaondoa wafanyakazi wake na baadhi ya raia wake kwa kutumia ndege ya kukodishwa
katika mjadala huo wa ana kwa ana uliotayarishwa na shirika la televisheni la cbs seneta huru wa vermont bernie sanders aliulizwa jinsi atakavyo imarisha uchumi zaidi ya anavyofanya rais donald trump ikitiliwa maanani kwamba masoko ya hisa ya marekani yamekuwa yakifanya vyema katika siku za hivi karibuni
bei ya mkate imeongezeka kutoka dola za zimbabwe had idola 
wfp inaomba dola za marekani milioni kutekeleza mpango wa miradi ya kutengeneza miundombinu iliyoharibika kwa manusura wa idai mwaka 
fedha pia inahitajika kwa dharura kukabiliana na utapiamlo unaoongezeka
mkuu wa polisi huko detroit amesema maafisa wa polisi hawatamzuia mtu yeyote atakaye andamana kwa amani baada ya sheria ya kutotoka usiku ilipoanza kutekelezwa wakati meya wa seattle jenny durkan aliondoa amri ya kutotoka usiku ambayo ilitakiwa itekelezwe hadi jumamosi
tume hiyo ilisema rwasa kiongozi wa chama cha upinzai cnl alipata asili mia ya kura
kampuni za mafuta zimekuwa zikisubiri makubaliano hayo ili kuanza utekelezaji wa miradi kadhaa ikiwemo kuchimba mapipa za mafuta ghafi kila siku katika zaidi ya machimbo 
maambukizi yaongezeka kwa kasi marekani brazil na mexico haikubaliki kuwa shehena ya tani na nyingine tani za kemikali ya ammonium nitrate kuhifadhiwa katika ghala kwa miaka bila kuchukua hatua za kuzuia ambazo zinahatarisha usalama wa raia aoun ameandika kwenye twitter
wanasiasa wakuu wa upinzani wamekataa matokeo ya uchaguzi yanayoonyesha kwamba rais ouattara amepata ushindi mkubwa
thamani ya kipimo cha hisa cha paris cac imeshuka kwa zaidi ya asilimia na thamani ya kipimo cha hisa cha frankfurt dax imepata hasara ya asilimia 
 katikati ya siku wakati biashara ikiendelea
marufuku dhidi ya uuzaji au uhamishaji wa silaha za kawaida kusafirishwa kwenda iran au kutoka iran unafikia ukomo ifikapo octoba chini ya mkataba kamili wa mpango wa utekelezaji jcpoa
ndege hiyo ya uturuki kabla ya kuwachukua majeruhi hao ilishusha vifaa vya kitabibu pamoja na madawa kusaidia mahospitali ya mogadishu yaliyojaa wagonjwa ili kukabiliana na idadi kubwa ya majeruhi wa sasa kutokana na shambulizi
maambukizi abiy alisema chama cha tigray people s liberation front tplf kilichokuwa kinatawala zamani kilikuwa kimefadhili kufundisha na kuandaa jeshi lolote ambalo lilikuwa tayari kushiriki katika vitendo vya vurugu na haramu ili kukomesha mpito wa kidemokrasia ambao ameufuata
baraza la mawaziri nchini uganda limeidhinisha mpango wa serikali wa kukarabati reli ya kitambo kutoka malaba mpaka wa kenya na uganda hadi kampala
rais donald trump katika ujumbe wa tweet alhamisi usiku alishambulia uongozi wa mji huo wa minneapolis kwa kushindwa kurudisha utulivu na kutishia kupeleka walinzi wa usalana au jeshi
mao alikuwa amepangiwa kufanya kampeni wilayani kamuli mashariki mwa uganda lakini polisi wakiongozwa na kamanda ahmed madiri walifunga barabara punde tu alipowasili mjini humo na kumuamuru kurudi kampala
wanasiasa wa upinzani wameituhumu nisa kwa kuupotosha umma katika tuhuma za hivi karibuni
siku ya jumatano mwenyekiti wa tume ya taifa ya uchaguzi tanzania jaji semistocles kaijage katika mazungumzo na wanahabari ameeleza kuwa tume bado inaendelea kukusanya taarifa zaidi kuhusu mchakato wa uchaguzi
kwa mujibu wa waziri mkuu wa japan shinzo abe kamati ya kimataifa ya olimpiki lilifikia uamuzi huo baada ya kujadili suala hilo kwa wiki nne
siku muungano huo umesema kwamba mazingira ya sasa nchini humo hayaruhusu kufanyika uchaguzi huru na haki
baraza la seneti la marekani limemuidhinisha jaji amy coney barret kwa kura dhidi ya kuwa jaji kwenye mahakama ya juu ya marekani kuchukua nafasi ilioachwa na marehemu jaji ruth bader ginsburg
nchi kadhaa tayari zimeanza kulegeza masharti ya kutotoka nje yaliyokuwa yamewekwa kudhibiti kuenea kwa virusi hivyo kwa kipindi cha miezi michache iliyopita wakati maafisa wakiwa na matumaini kuwa hali mbaya kuliko zote ya maambukizi imepita katika mataifa yao
tamko hilo limetolewa na ubalozi wa marekani alhamisi likielezea ni pamoja na kuwakamata viongozi wa vyama vya siasa vya upinzani wakiwa katika vikao vyao vya ndani na kufuta leseni ya gazeti la chama cha siasa cha upinzani
kwa upande wa mke wa rais melania trump ameandika kupitia ujumbe wa twitter posho kauli ya boris johnson akizungumza kwa njia ya mtandao wa zoom lissu aliwashukuru watanzania wanaoendelea kumtakia heri njema
reilly ameshachapisha makala akimunga mono pack
usagm imekata kujibu maombi ya barua pepe kuzungumzia juu ya nani atachukua nafasi ya biberaj
wanasiasa kadhaa wa upinzani wamekamatwa wakati na baada ya matokeo ya uchaguzi huo kutangazwa
wanasiasa wa upinzani wameonya uwezekano wa kutokea ghasia iwapo uchaguzi huo hautafanyika kwa kuzingatia mfumo ambao utakubaliwa
libya ambayo inakabiliwa na vita vikali ni njia muhimu sana kwa wahamiaji kutoka nchi kadhaa za afrika wanaojaribu kufika ulaya
kamati maalum iliyoundwa kusimamia mazungumzo kati ya rwanda na uganda inaripotiwa kupendekeza katika kikao cha ijumaa wiki iliyopita mjini kigali kwamba viongozi hao wafungue mpaka watakapokutana ijumaa wiki hii
kura zinaendelea kuhesabiwa nchini tanzania baada ya uchaguzi ambao kwa kiasi kikubwa maafisa wa uchaguzi wanasema umekuwa mtulivu
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcshirika la afya duniani linaeleza wasiwasi wake kutokana na kuogezeka kwa maambukizo ya virusi vya corona katika baadhi ya nchi wakati idadi ya waliofariki duniani imefikia nusu milioni kutokana na janga hilo
lakini mtalaam wa taaisis ya ushauri ya songhai khobi annan anasema viongozi wote hawa wamefanya vibaya madarakani
katika taarifa yake iliyowalenga viongozi wa chama cha tplf abiy amewasihi wapiganaji hao kujisalimisha kwa amani ndani ya saa akisema kwamba safari yao imefika mwisho
ubalozi wa marekani imetoa onyo la kusafiri ikiwashauri raia wake kuhusu vitisho vilivyopo kusini mwa tanzania
aliiambia voa kwamba kukamatwa kwa bushiri kunapasa kumaliza mzozo wa kidiplomasia
mexico
india ireland na norway zilichaguliwa lakini sasa itabidi mataifa yote ya umoja huo yakutane tena ili kujaza pengo lililobaki baada ya kenya ambayo ilikuwa imepata uungwaji mkono wa umoja wa afrika kutopata idadi ya kura iliyohitakjika
amri el arif bobah ambae ni binamu wa abdallah amezungumza na sauti ya amerika na anasema hafahamu kwa nini serikali imechukuwa muda huu wote kutangaza kuwepo kwa ugonjwa huu wakati yeye anafahamu mjomba wake alikuwa ameambukizwa kulingana na madaktari
inadaiwa trump alikuwa anaishinikiza ukraine kuanzisha uchunguzi dhidi ya mpinzani wake wa kisiasa joe biden iwapo wanataka msaada huo uwafikie
wapinzani wake wanahofia kwamba mgombea huyo aliyejitangaza mdemokrat mwenye mrengo wa kushoto wa kisoshalisti anaweza kushindwa na rais donald trump wakati wa uchaguzi wa novemba 
gazeti la philadelphia inquirer limemtaja mmarekani aliyeuawa kama joe ritchie bennett umri miaka ambaye alihamia uingereza takriban miaka iliyopita
katika taarifa kwa vyombo vya habari muungano huo wa kijeshi umesema kwamba serikali ya sudan itachukua jukumu la kuhakikisha kwamba eneo hilo lina usalama wa kutosha
katika barua kwa rais kenyatta maraga alisema kwamba ingawa hatua hiyo itaigharimu serikali ni muhimu ichukuliwe ili kuonyesha kwamba viongozi wa kisiasa wanafuata na kuheshimu katiba ya nchi
walikuwa wakikabiliwa na mshtaka ya kuifanyia ujasusi rwanda kumiliki silaha kinyume cha sheria na kupanga njama za kuipindua serikali ya rais yoweri museveni
serikali ya rwanda inasema bado kuna idadi kubwa ya raia wake wanaozuiliwa uganda
hatua ya sudan kuwa kwenye orodha ya wafadhili wa ugaidi duniani ilikuwa imeizuia kupata misaada ya kifedha ya kimataifa na kusamehewa madeni
haya mambo mengine waziri mkuu wa korea kusini chung sye kyun pia ametangaza kusitisha ruhusa ya visa kwa watu ambao wanatoka nchi ambazo hivi sasa zimewazuia wananchi wa korea kusini kuingia katika nchi zao pia kutoa amri zinazo wakataza raia wa kigeni wanaosafari bila sababu za dharura
watu takribani wawili wanaripotiwa kufariki katika tetemeko hilo leo katika mji mkuu wa tehran
baadhi ya wilaya za jimbo la assam nchini india zimetangaza upya masharti ya watu kutotoka nje na kufungwa shughuli zote hadi julai 
kulingana na muungano wa wafanyabiashara jijini kampala kacita asilimia ya bei ya mizigo inayosafirishwa kutoka mombasa hadi kampala ndio gharama inayotumika kwa usafiri
obama amesema anatarajia kuwa kila mhitimu badala yake atajikita katika maadili yenye kudumu kama vile ukweli uchapaji kazi kuwajibika uadilifu ukarimu na kuheshimu wengine
sio kwamba mtapatia kila wakati mtafanya makosa kama vile sote tunavyokosea
lakini mkisikiliza ukweli ulioko ndani ya nafsi zenu hata kama ni jambo gumu hata kama halikupendezi watu watatambua
wataegemea kwenu nyinyi
nyinyi mtakuwa ni sehemu ya suluhisho badala ya kuwa sehemu ya tatizo
trump anatarajiwa kutangaza alhamisi muongozo mpya japokuwa maafisa wa afya wamesema kulegeza masharti mapema mwezi mei itakuwa ni haraka sana na hatimaye masharti hayo ni uamuzi wa kila gavana katika jimbo lake
wananchi wampa kura nyingi waandishi habari waendelea kunyanaswa na vyombo vya usalama uganda sanders ameonyesha kuongoza kitaifa kuweza kuteuliwa kuwa mwakilishi wa chama hicho baada ya ushindi katika majimbo matatu
leo majira ya alfajiri mmiliki wa hati ya kusafiria namba a na kitambulisho namba ambaye alikuwa anatafutwa nchini marekani kwa makosa yanayo husiana na ujangili wa pembe za ndovu na faru alikamatwa alipowasili uwanja wa ndege wa kimataifa wa moi hatimaye amekabidhiwa kwa polisi wa kimataifa interpol nairobi kwa ajili ya hatua zaidi za kisheria ripoti ya polisi juu ya kukamatwa huko imeeleza
gazeti la new york times jumapili limeripoti kwamba rais wa marekani donald trump alilipa kodi ya dola pekee mwaka aliowania urais
lakini baadhi ya wataalamu wanasema idadi ya walioathiriwa inaweza kuwa kubwa zaidi
bernard membe alisema ni heshma kubwa kwangu kuwa mwanachama wa act wazalendo natarajia kushiriki kikamilifu katika uchaguzi ujao taifa letu linahitaji mabadiliko sasa nitatumia uzoefu wangu wa miaka tisa na nusu kama waziri wa mambo ya nje kukisaidia chama changu kutengeneza sera zitakazoisaidia tanzania kutokua taifa linalotazamwa kwa ubaya na jumuiya za kimataifa na kuirejeshea heshma yake kama awali
kuwarudisha wawekezaji na kuboresha uchumi ili kuiweka tanzania kuwa kiongozi katika uimarishaji utangamano katika nchi za maziwa makuu
 serikali ya kenya imesema kwamba imejitolea kufanya uwekezaji wa kimkakati katika sekta ya afya ili kuhakikisha kwamba raia wote wa nchi hiyo wanapata huduma muhimu za afya wanazohitaji ifikapo mwaka 
umoja wa ulaya umesema kwamba hautatuma waangalizi kufuatilia uchaguzi mkuu wa uganda mwaka ujao kwa sababu mapendekezo yake ya mwaka ambayo yalitakiwa kutekelezwa ili kuhakikisha uchaguzi huru na haki yalipuuzwa kabisa na hakuna hata moja limetekelezwa kuelekea uchaguzi wa mwaka 
kwa mujibu wa familia yake rwanda ni nchi ambayo rusesabagina asingerejea kwa hiyari yake mwenyewe
msemaji wa unhcr babar baloch anasema haiwezekani kuthibitisha kile kinachotokea kwa sababu mawasiliano yote huko tigray yamekatwa lakini anasema kuna ripoti kwamba baadhi ya wakimbizi huenda wamekimbia kutoka katika kambi na sasa ni wakimbizi wa ndani katika eneo la kaskazini mwa ethiopia
baadhi ya wahamiaji walifanikiwa kukimbia walipofika sehemu ya kushuka boti hizo zilipokuwa zinapelekwa ufukoni iom imesema
corona huko mexico wizara ya mambo ya nje amewashauri wananchi wa mexico wanaoishi katika nchi hasa marekani wasisafiri kuja nyumbani kutembelea familia zao hivi sasa kwa sababu ya hatari ya kuleta maradhi hayo
waandishi hao walikuwa wanafuatilia tukio ambalo polisi walimzuia bobi wine kufanya kampeni na kuzua makabiliano kati ya polisi na wafuasi wa bobi wine katika mji wa masakaa
serikali ya marekani inataka huawei ambayo ni mojawapo ya makampuni yanayo fanya kazi na safaricom pamoja na nokia kufungiwa kuingia katika baadhi ya masoko ya biashara ya mawasiliano ikiwa ni pamoja na ujenzi wa mtandao wa g huko uingereza na ulaya
wapiga kura wa tanzania bara na visiwani zanzibar watapiga kura kumchagua rais na wabunge baada ya kampeni zilizoshuhudia idadi kubwa ya watu waliojitokeza kwenye mikutano ya kampeni ya vyama vyote vya siasa
taarifa ya tangazo la machar iliyotolewa jumapili ina haribu uwezekano wote wa kutanzua mzozo kati yao na matumaini ya kumaliza vita vya miaka sita
who imetoa tahadhari hiyo katika maelezo yake ya kisayansi wakati ikithibitisha maambukizi ya virusi vya corona duniani kufikia milioni 
baadae waendesha mashtaka waliwashutumu wanahabari hao kushirikiana na kundi la wahalifu jambo ambalo waliendelea kukana
kati ya waliopewa msamaha ni watu ambao awali walikabiliwa na hukumu ya kifo
bennett mtendaji na mhariri wa zamani wa bloomberg news na philadelphia inquirer alipewa wadhifa wa mkurugenzi wa voa mwaka na ameendelea kuongoza shirika hilo mpaka kuingia kwa utawala wa trump
utwa kutokana na ueneaji wa vi ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilirais wa zamani wa marekani barack obama amesema rais wa sasa wa marekani donald trump jinsi anavyoshughulikia suala la janga la virusi vya corona ni maafa kamili yasiokuwa na udhitibiti
yi huida mkazi wa shanghai anaeleza ninadhani biashara zote hazitafanya viziuri mnamo robo ya kwanza ya mwaka 
ninatumaini mambo yataweza kubadilika baadae lakini hata iwapo biashara zitafunguliwa kila mtu anaogopa kutoka nje
nilijiuliza kwa muda ikiwa niweke bango la trump nje ya nyumba yangu au la kwa sababu niliogopa huwenda nyumba yangu ikafyetuliwa risasi
na baadae nikafikiria na kusema unajua nini siwezi kukubali kuishi kwa hofu kuna ripoti kwamba mapigano bado yanaendelea kati ya vikosi vya tigray na wanajeshi wa ethiopia
rais trump alionekana kuwa na furaha kutokana na jinsi alivyotangaza mipango yake kwenye ukurasa wake wa twitter jumatano saa kadhaa baada ya uamuzi huo kutolewa
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
zaidi ya watu nusu milioni kusini mwa jangwa la sahara wamo katika hatari kubwa ya kufariki kati ya sasa na mwaka ujao kutokana na ugonjwa unaosababishwa na upungufu wa kinga mwilini ukimwi huku pia wakikabiliwa na tishio la maambukizi ya virusi vya corona iwapo serikali haizitachukua hatua za haraka kuokoa maisha yao
bedie alijiunga na wanasiasaa wa upinzani katika kususia uchaguzi huo pamoja na kuunda serikali mbadala
mwishoni mwa mwezi wa oktoba washington ilitangaza kwamba ni lazima kampuni hiyo ya kusafirisha fedha duniani kusitisha shughuli zote za nchini cuba kwa vile inafanya kazi ingawa chama hicho hakikubainisha moja kwa moja namna jeshi hilo linavyojitumbukiza katika masuala ya kisiasa
lakini kimesisitiza kwa kunukuu baadhi ya kauli zinazotolewa na maafisa wa jeshi hilo ambazo kimedai kwamba zinafanana na zile zilizowahi kutolewa na chama tawala ccm zimealia karibu wiki tatu uganda kuandaa uchaguzi mkuu januari mwaka ujao 
nchini tanzania msemaji wa ubalozi wa marekani ambaye hakutaka jina lake litajwe aliiambia sauti ya amerika kwamba wanaendelea kusimama na familia za wale walioathiriwa na shambulizi hilo
mwanamuziki ambaye sasa ni mgombea urais robery kyagulanyi maarufu bobi wine anayegombea urais kwa tiketi ya chama cha nup amefanya kampeni kubwa mjini arua kaskazini mwa uganda na kuvutia umati mkubwa wa watu hasa vijana
hata hivyo afisa wa ngazi ya juu aliyeondolewa afisa mkuu wa mahesabu grant turner amesema hatua hiyo ni kuadhibiwa kwa kusema wazi juu ya mwenendo unaokiuka maadili ya uongozi tangu pack alipochukuwa madaraka mwezi juni na ni kuhusu uvunjaji wa sheria ya firewall ambayo inawalinda waandishi wa usagm na shinikizo lolote la kisiasa
wakati huo mihigo alikuwa amezuiliwa kwa makosa ya kupanga njama ya kumuua au kumuumiza rais paul kagame na viongozi wengine nchini humo
wachambuzi wanawasiwasi katika mkutano wake wa kwanza wa uchaguzi zanzibar lissu alisema maalim seif na wenzake wamekuwa sauti kuu ya upinzani zanzibar kwa karibu miaka kuitetea zanzibar na maslahi yake
seneta harris mwenye umri wa miaka ni mmoja wa watu mashuhuri sana ndani ya chama hicho na alitajwa kama mmoja wa watu ambao wangeteuliwa kuwa wagombea wenza wa biden punde tu alipositisha kampeni yake ya kuwania uteuzi wa chama
wakati huo huo benki ya dunia imefutilia mbali taarifa inayosambaa kwenye mitandao ya kijamii inaodai kwamba tanzania imechukua hatua nzuri zaidi na za kipekee kukabiliana na maambukizi ya virusi vya corona ikidai kwamba nchi zingine za afrika zinatumia mbinu zinazotumika na mataifa ya magharibi
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo amelikosoa baraza la usalama la umoja wa mataifa un kwa kushindwa kutekeleza jukumu lake la kuendeleza usalama na amani ya kimataifa
karantini yawekwa mji wa wuhan prof abdool alisema kuchukua hatua za haraka na kuamurisha watu kukaa majumbani kulisaidia sana kukabiliana na virusi vya corona kusambaa nchini humo
kwa fedha zinazopelekwa na fam lia za wa cuba ndio pato kubwa la kwanza la fedha za kigeni kwa taifa hilo la kikomunisti ikifuatiwa na bishara za huduma na utali
akizungumza kabla ya ndege ya shirika hilo kuondoka uwanja wa ndege wa kimataifa wa jomo kenyatta kuelekea london mkuregenzi wa kq allan kilavuka amesma tulitangaza kwamba tutaanza tena safari za kimataifa kuelekea sehemu lakini tumeongeza hadi kutokana na ongezeko la mahitaji
katika salamu zake za rambirambi rais john magufuli alimtaja mahiga kama afisa mchapakazi na mwenye unyenyekevu
lakini kahindo fatuma msemaji anayewawakilisha waathirika aliliambia shirika la habari la afp kwamba tumefurahishwa na hukumu hii ni ishara tosha kwa wababe wengine wa vita aliongeza kuwa waathirika watapata faraja kidogo
hatutaandika habari kuhusu maafisa wa usalama hadi mtakapotuheshimu na kuheshimu kazi yetu
mmoja wa waandishi wa habari amesema
anataka pia wafuasi wake waliokamatwa wakati wa maandamano kuachiliwa huru
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilikiongozi wa upinzani nchini burundi agathon rwasa alhamisi aliwasilisha kesi mahakamani kupinga matokeo ya uchaguzi wa urais uliofanyika wiki jana
juhudi za kudhibiti maambukizi ambayo imehusisha katazo la usafirishaji na kusafiri na kusitisha matukio ya sherehe kubwa utaongozeka amesema ma wakati akizungumza na waandishi wa habari wengi waliojitokeza siku ya pili ya mapumziko ya mwaka mpya unaotumia hisabu ya mwezi
mashambulizi ya kuvuka mpaka yaliyofanyika jumanne katika eneo la abu tyour yamefanyika wakati kumekuwepo mapigano ya wiki nzima katika jimbo la kaskazini mwa ethiopia la tigray ambako wakuu wa jimbo wakipinga mamlaka ya serikali kuu
suala la iwapo watu waruhusiwe kukusanyika kwa ajili ya ibada nchi nyingi zinakabiliana nalo na miongoni mwa dini nyingi
khamere ambaye ni mkuu wa utawala wa rais felix tshisekedi ambaye yuko jela kwa siku sasa anakanusha tuhuma hizo kuhusiana na ubadhirifu wa mali kuhusiana na mradi wa ujenzi wa miundo mbinu na makazi ya watu wa mapato ya chini ulioahidiwa na rais tshisekedi kuanza katika siku za mwanzo wa utawala wake
siku nne baadae aliuawa
wakosoaji wake wanasema hatua hizo zinaonekana utashi wa kisiasa na zinakiuka sheria ambazo zimewekwa kulinda uhuru wa waandishi wa usagm na kuhakikisha kuwa habari zinazotolewa ziko sahihi zina mizania na za kina
katika makala hiyo ya maoni mead alikuwa anakosoa namna china ilivyo shughulikia mlipuko wa virusi vya corona vijulikanavyo kama covid na juhudi zilizo kuwa hazina tija pamoja na hatari zinazolikabili soko la fedha la nchi hiyo
geng hakusema iwapo serikali ya china ilikuwa imekasirishwa na ukosoaji huo
maelfu ya warundi walisimama kando ya barabara kuelekea mji mkuu wa gitega ulio eneo la katikati mwa nchi hiyo ambako mwili wa rais wa zamani pierre nkurunziza ulisafirishwa chini ya ulinzi mkali kwa mazishi ya kitaifa siku ya ijumaa
maafisa usalama wa serikali waliohojiwa na voa wamethibitisha kuwa nane kati ya wale waliouawa ni wanajeshi wa serikali na wengine ni wanafamilia wa wanajeshi waliokuwa katika kambi hiyo wakati huo wa mlipuko
mugisha gregory muntu yameongezeka hata hivyo rais huyo alisema magari ya mizigo bado yataendelea kuruhusiwa kuingia na kutoka lakini ni lazima madereva wawe wamefanyiwa vipimo na kubaini kwamba hawana virusi vya corona
waislamu wasofuata masharti ya kutokaribiana katika mskiti wa medan sumatra kaskazini indonesia mtafiti wa shirika la amnesty international nchini ethiopia na eritrea tukielekea katika bara la afrika taarifa ya shirika la habari la afp inasema hadi sasa zaidi ya maambukizi elfu na yameripotiwa katika bara hilo pamoja na vifo 
wengi wa washukiwa kwenye orodha hiyo ni wanajeshi wastaafu na waliokuwa maafisa katika chama chenye watutsi wengi cha uprona na wengi wao wanaishi katika nchi jirani ya rwanda na ubelgiji
wakati wanasiasa wa upinzani wanakamatwa kwa kukiuka maagizo ya tume ya uchaguzi namna ya kuzuia maambukizi ya virusi vya corona mwanamuziki moses ssali maarufu bebe cool anaendelea kuvutia umati wa watu akimfanyia kampeni rais yoweri museveni bila mikutano yake kuvunjwa na maafisa wa usalama
kenya mara kadhaa imesisitiza kuwa haitawarudisha nyumbani raia wake walioko china na iwapo itafanya hivyo huenda itakuwa inahatarisha mamilioni ya raia wake
waziri mkuu pia ametangaza kuongeza muda wa kuzuia watu kutosha nje mpaka aprili 
kwa upande wake rais donald trump amepanga kukutana na viongozi wa kidini maafisa wa polisi na wamiliki wa biashara ndogo ndogo hii leo alhamisi huko dallas wakati anatafakari juu ya namna ya kujibu matakwa ya waandamanaji yaliyofuatia kifo cha george floyd
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dcrais wa zamani wa ivory coast laurent gbagbo ameonya kwamba taifa hilo la afrika magharibi linaweza kuingia kwenye machafuko makubwa iwapo wagombea kwenye uchaguzi wa jumamosi hawatosuluhisha mvutano uliosababisha maandamano ya vurugu na wito wa upinzani wa kususia uchaguzi
pamoja na viongozi wa chama wajumbe wengine wa kikao caha ijumaa walikuwa ni john heche mchungaji peter msigwa joseph mbilinyi maarufu sugu boniface jacob suzan kiwanga john mrema julius mwita rodrick rutembeka patrick ole sosopi hashim juma na john pambalu ambaye ndiye mwenyekiti wa baraza la vijana wa chama hicho
jussa anasema makubaliano hayo yatawawezesha kutetea vilivyo malalamiko yote ya kasoro kwenye uchaguzi kutaka uchunguzi kufanyika kutokana na kunyanyaswa na kupigwa kwa wanachama na hatimae kushiriki katika kupanga mustakbali mzuri zaidi wa uchaguzi na utawala visiwani zanzibaraliyekuwa rais wa tanzania benjamin mkapa amefariki
mkapa aliaga dunia usiku wa kuamkia ijumaa katika hospitali moja mjini dar es salaam
kwa mujibu wa gazeti la politico hapa marekani masharti yoyote mapya huenda yakaleta mivutano ya uhusiano kati ya marekani na nchi ambazo zinalengwa katika mpango huu mpya ambapo baadhi ya nchi zimekuwa ni mshirika wa marekani katika mapambano dhidi ya
baadhi ya mataifa hayo yamekuwa na mahusiano mazuri na washington katika mapambano hayo ya kigaidi
akitangaza rasmi matokeo hayo mwenyekiti wa nec jaji semistocles kaijage alisema john magufuli ndio mshindi wa uchaguzi amepata kura nyingi halali kuliko wagombea wengine amechaguliwa kuwa rais wa tanzania na samia suluhu hassan kuwa makamu wa rais
shambulizi la makombora ni hatua mpya katika mlolongo wa matukio ya kipindi cha wiki mbili zilizopita na kuongeza mvutano kati ya marekani na iran
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwatu nchini mauritius kuanzia sasa watafanya manunuzi ya bidhaa muhimu kwa siku maalum ambazo zimetengwa kulingana na herufi ya kwanza ya jina lao la pili ikiwa ni hatua ya kuzuia kusambaa kwa virusi vya corona
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
kwa kawaida makampuni mbalimbali nchini marekani hukaa kimya kunapotokea maandamano lakini siyo kipindi hiki
televisheni ya taifa ya sudan imeripoti tukio hilo huku video zikionyesha magari yaliyokuwa kwenye msafara wa hamdok yaliyoharibiwa zikisambaa kwenye mitandao ya kijamii
ametoa wito sawa na huo kwa viongozi nchini mexico akisama kwamba hali nchini humo ni mbaya sana
katika tukio hilo alizungumza na kundi dogo lililokuwa katika kituo hicho cha kijeshi na kuwatahadharisha kuchukua hatua za kujikinga japokuwa yeye mwenyewe umri wake miaka ni katika kundi lenye uwezekano mkubwa wa kupata maambukizi na ni kati ya wale walioshauriwa kujiepusha na safari ambazo sio muhimu
zaidi ya watu waligunduliwa kuambukizwa virusi vya corona nchini uingereza jana jumanne
shirika la marekani linaloshughulikia maendeleo ya kimataifa limepeleka timu ya kusaidia maafa kusaidia kuratibu na kusambaza misaada tamko hilo limesema
ripoti zinasema kwamba kulikuwa na ukungu mzito katika sehemu ajali ilitokea karibu na milima ya calabasas
uae hivi sasa ipo katika orodha ya darzeni za nchi zilizothibitishwa kuwa na kirusi hicho ikiwemo australia canada ufaransa ujerumani japan korea kusini thailand marekani na vietnam
pence na gavana wa jimbo la texas greg abbot ambao hawakuwa wanawahimiza watu kuvaa barako walikuwa wameivaa jana walipokutana na waandishi habari na kuwalaumu vijana kutokana na kuongezeka kwa maambukizo
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwizara ya fedha ya marekani inayodhibiti mali za marekani nje ya nchi ofac imewawekea vikwazo raia wanne wa uganda kufuatia amri ya kiutendaji nambari inayoimarisha na kutekeleza sheria ya kimataifa ya uwajibikaji wa haki za binadamu ya magnitsky
hata hivyo msemaji wa afisi ya waziri mkuu billene seyum amenukuliwa akisema kwamba mashambulizi hayo hayatalenga makazi ya raia wa kawaida na kuongeza kuwa serikali inalipa suala la usalama wa wananchi umuhimu mkubwa
mtiririko haramu wa kifedha unaibia afrika na kufifisha matarajio ya watu wake unadhoofisha uwazi na uwajibikaji na kuharibu imani kwa taasisi za kiafrika japokuwa chanzo rasmi cha mlipuko huo hakijulikani aoun aliandika kwenye mtandao kwamba sitapumzika hadi tunampata mtu aliyehusika na kile kilichotokea na kumfikisha kwenye vyombo vya sheria na kumhukumu
maelekezo yaliyokuwa yanatolewa kupitia picha za video yalikuwa yameandaliwa na umoja wa vitengo vya kuhudumia wagonjwa mahututi ya utaliana giviti na taasisi isiyokuwa ya kibiashara mario negri institute
amesema kwamba ameamua kuendelea na kampeni bila walinzi wake kwa sababu hivyo ndivyo wanavyotaka maafisa wa usalama nchini uganda
waziri mkuu wa algeria abdelaziz djerad amesema kwamba matukio ya sasa nchini humo yanastaajabisha
albania kwa upande wa benki za ulaya hisa zilipanda kwa asilimia 
 baada ya benki ya deutche ujerumani kutangaza faida kubwa ambayo haikutarajiwa kwa robo ya kwanza ya mwaka 
kampuni ya kutengeneza dawa ya novartis sandoz division imesema kwamba itahakikisha kwamba dawa inayotengeneza ya kusaidia katika tiba dhidi ya maambukizi ya virusi vya corona itatolewa kwa nchi zinazoendelea bila ya kutaka kupata faida
madai ya lissu kuhusu utawala wa magufuli spain ni moja ya nchi zilizo na maambukizi ya virusi hivyo ikiwa nyuma ya marekani na itali kwa idadi ya maambukizi
wasiwasi kutokana na mashambulizi familia na wagon wahudhuria ibada ya maziko ya george floyd ndani ya kanisa la the fountain of praise shughuli hiyo inatarajiwa kuanza leo alhamisi na ni lazima ikamilike kabla ya desemba tarehe moja
kirusi hicho kinaweza kusababisha homa kukohowa kupumua kwa shida na homa ya mapafu
kirusi hicho ni sehemu ya familia ya kirusi corona ambacho kinauhusiano na virusi vya sars na mers ambavyo vilisababisha milipuko siku za nyuma
tayari chama chake cha ccm kina viti vya bunge ambavyo imevipata bila kupingwa kulingana na taarifa ya tume ya uchaguzi
mgombea urais kwa tiketi ya chama cha demokrasia na maendeleo chadema tundu lissu amesema uchaguzi uligubikwa na kasoro nyingi zikiwemo mawakala wao katika baadhi ya vituo kuzuiwa ukamataji kura feki na ukiukwaji sheri na taratibu za uchaguzi zinakosesha uhalali wa uchaguzi huu na kutaka jumuiya za kimataifa kuingilia kati
pia raia wengine kwenye kivuko la likoni walilazimishwa kulala chali palipo na vidimbwi
eneo la ituri lenye utajiri mkubwa wa mali asili limeshuhudia mapigano mabaya zaidi yakitokea kati ya mwaka na baada ya mzozo wa madaraka kati ya makundi ya waasi na kupelekea mapigano ya kikabila kati ya makabila ya hema na lendu
imetayarishwa na sunday shomari voa washington dc
rais magufuli ameshinda kwa kura dhidi ya mpinzani wake wa karibu tundu lissu wa chadema aliyepata kura imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmarekani jumatatu imeweka vikwazo vingine dhidi ya iran kukabiliana na mipango ya tehran ya nyuklia makombora na uzalishaji wa silaha wenye utata
sanders aliahidi kuleta pamoja timu yake ya kampeni na kushirikiana na ya biden katika kampeni kuelekea uchaguzi mkuu wa mwezi novemba mwaka huu
changamoto kubwa hivi sasa ni ikiwa kiongozi wa waliowengi katika baraza la seneti mitch mcconnell na warepublikan watakubali madai ya wademoktrats kusikiliza mashahidi muhimu na ushahidi mpya ulojitokeza hivi sasa
alishinda tuzo baada ya kutengeneza filamu fupi iliyopewa jina dear basketball iliyoangazia shairi alilotunga kabla ya kustaafu mwaka 
wakati wa alfajiri mapambano yalitokea kati ya maafisa wa usalama wa israeli na waumini waliokuwa wamekusanyika nje ya msikiti huo
hata hivyo sala ya eid hatimaye ilifanyika nje mpiga picha wa shirika la habari la afp alisema
karibu wahamiaji wanazuiliwa nchini libya baada ya kukamatwa baharini
wengi wao hawapati huduma za afya na wanaishi katika hali mbaya
wataalam wa afya wa kimataifa watajibu maswali mbalimbali juu ya maambukizi ya virusi vya corona na namna ya kujikinga maafisa wa pentagon walisema wanachama wa timu ya mpito ya biden waliwasiliana na idara ya ulinzi mara tu baada ya emily murphy msimamizi wa utawala mkuu wa huduma za serikali kuamua kwamba biden ndiye mshindi wa dhahiri wa uchaguzi na kwamba mpito unaweza kuanza
kitendo cha murphy kinamruhusu sasa biden kupata fedha za umma kwa kipindi cha mpito kupokea taarifa za usalama na maafisa wake wa mpito kupata taarifa za idara ya mashirika ya serikali kuu
wakati huo huo umoja wa mataifa un umeonya kwamba janga la virusi vya corona linaendelea kusababisha matatizo ya kiakili na msongo wa mawazo hasa katika nchi ambazo kuna sekta dhaifu za afya
ningependa kusisitiza kwmaba nipo tayari kwa mazungumzo ya wazi na kweli yanayozingatia sheria
amesema outtara katika hotuba kwa taifa
hata hivyo haftar na makundi washirika bado wanaendelea kudhibiti mashariki na eneo kubwa la kusini na vilevile eneo kubwa lenye vinu vya mafuta nchini libya
zaidi ya watu wanalazwa hospitalini
waziri mkuu wa ethiopia abiy ahmed alimbadilisha mkuu wa jeshi lake jumapili huku wanajeshi wengi wakiripotiwa kujeruhiwa katika mzozo wa siku tano katika mkoa wa kaskazini wa nchi hiyo wa tigray
idadi ya watu ambao wamekimbilia sudan kutokana na mzozo huo kaskazini mwa ethiopia imeongezeka hadi shirika la wakimbizi la umoja wa mataifa na maafisa wa eneo hilo walisema jumapili
viongozi wa upinzani nchini ivory coast wamesema kwamba wanaunda serikali ya mpito baada ya kususia uchaguzi mkuu uliofanyika jumamosi
kiongozi huyo aliongeza kusema kuwa maadili ya kibinadamu yameundwa na yanaweza kubadilishwa wakati wowote lakini maadili ya kidini ni matakatifu kuliko kila kitu
viongozi hao wawili pia walizungumza kwa kirefu juu hali inayoboreka nchini libya na mvutano unaoongezeka kati ya ufaransa na uturuki na hali ya mashariki ya kati kwa ujumla
wanajeshi na polisi wanaripotiwa kuua watu katika mitaa miwili ya lagos oktoba kulingana na walioshuhudia pamoja na shirika la amnesty international
katika baadhi ya maandamano hayo watu walikuwa wanawaunga mkono waandamanaji wa wamarekani na wengine wakidai pia kukomeshwa ubaguzi na utumiaji nguvu wa polisi katika nchi zao kama huko mexico haiti na brazil
polisi wameshutumiwa kutumia nguvu kuzidi kiasi wakati wakitekeleza amri hiyo tangu ilipoanza ijumaa wiki iliyopita
wito huo umetolewa wakati bunge lilikuwa linasikiliza pia mapendekezo ya mageuzi katika vikosi vya polisi ambapo kaka yake george floyd philonise amewarai wawakilishi kusikia kilio cha wananchi cha kuleta megeuzi
tayarishwa na mwandishi wetu washington dc
waislam katika sehemu mbali mbali duniani wameanza kuadhimisha sikukuu ya eid al fitr isiyokuwa na shamrashamra jumapili wengi wakiwa chini ya amri ya kutotoka nje
mashambulio hayo ambayo ndio mabaya tangu yanazusha hofu ya kuzuka vita vipya kati ya maadui wa muda mrefu azerbaijan na armeni ambao wamekuwa kwa miongo kadhaa katika hali ya uhasama kwa ajili ya ardhi wanayogombania ya nagorny karabakh iliyoko upande wa azerbaijan lakini yenye wakazi wake wengi wa armenia wanaotaka kujitenga
anavyoripoti waziri mkuu alifariki mchana huu akiwa chini ya uangalizi wa matibabu katika hospitali moja nchini afrika kusini akaongeza bila kuelezea sababu ya kifo cha dlamini
maafisa wa unhcr wamesema kwamba hali ya kibinadamu inaendelea kuwa mbaya katika eneo la tigray
maafisa wa serikali ya lebaon jumatano wamesema huenda idadi ya vifo kutokana na mlipuko mkubwa kabisa kuwahi kutokea katika jiji la beirut ikaongezeka kwa sababu operesheni ya kuwatafuta watu chini ya vifusi vya majengo yalioharibika bado inaendelea
tunadhani matarajio ni mazuri sana
masud yuko chini ya ulinzi wa serikali ya sasa ya libya na hatuna sababu ya kufikiria serikali hiyo inavutiwa kujihusisha na kitendo hiki kibaya cha ugaidi na hivyo tuna matumaini kwamba watamkabidhi ili kukabiliana na mkondo wa sheria
alisema barr
sweden haikuripoti kisa kipya norway imeripoti kisa kimoja katika saa zilizopita
wazee kutoka jamii ya kikalenjin pamoja na familia nzima ya rais mstaafu moi ilimteua na kumpongeza fimbo ya nyayo ambayo ni rungu aliyotumia moi kwa mwanawe gideon moi kama ishara ya kumrithi katika siasa za chama chake
awali roketi nyingi ambazo zimekuwa zikienda kwenye kituo cha kimataifa cha anga za juu zikiwa ni pamoja na zile za marekani zimekuwa zikiondoka kutoka vituo vya russia
guinea imekuwa katika mgogoro wa kisiasa kufuatia hatua ya rais alpha conde kugombea muhula wa tatu madarakani baada ya kubadilisha katiba
mkurugenzi wa kitengo cha biashara moi alifariki jumanne februari mwaka huu katika hospitali yanairobi huku kifo chake kikitangazwa rasmi na rais uhuru kenyatta
wakati huohuo vifo kutokana na virusi vya corona vilivyotokea jumatatu duniani ni kwa mujibu wa taarifa za mtandao wa worldometer
taarifa hiyo inaonyesha maambukizi duniani yamefikia watu vifo na waliopona ni hadi hivi leo
biashara za rejareja kama vile maduka ya target ambalo liliharibiwa na kuibiwa katika mji mbalimbali nchini wao pia wamepaza sauti zao
kifo cha mtu mweusi aliyekuwa ameshikiliwa na polisi mzungu ndio iliyoibua hasira iliyojificha kwa miaka mingi amesema afisa mtendaji mkuu wa target yenye makao yake makuu minneapolis
kamanda aliyeuawa ambaye ni maarufu kwa jina la ahsraf azmi abu hamdan ni raia wa nepal ambaye alikuwa mkufunzi mwandamizi katika kundi hilo lenye msimamo mkali wanayodai kuwa ni ya kiislam
hii ni ishara nzuri kwa sababu wameonesha ishara za kupona na wanaendelea vizuri aliongeza
kituo hicho kimeripoti kuwa watu millioni na laki wameambukizwa virusi vya corona katika nchi wanachama wa umoja wa ulaya ukijumulisha uingereza iceland liechtenstein norway na uswizi
lakini utawala wa trump unasema ni lazima wawaondoe nchini watoto ili kuzuia kuenea covid ukinukuu tamko la dharura lilitolewa mwezi machi na kituo cha kudhibiti na kuzuia magonjwa cha marekani
abubakar malami amesema kwamba ni mapema sana kusema iwapo polisi walihusika katika tendo la kuwapiga risasi waandamanaji waliokuwa wanalalamikia vitendo vya polisi kutumia nguvu kuzidi kiasi
ndadaye aliuawa katika mapinduzi ya kijeshi baada ya kuongoza kwa miezi mitatu
sanders pia ameshinda majimbo ya magharibi ya colorado na utah pamoja na jimbo lake la nyumbani la vermont upande wa kaskazini mashariki ya marekani
ripoti za hivi karibuni zinaonyesha idadi iliyothibitishwa ya wagonjwa wenye kirusi hicho kukaribia ikiwemo vifo na wagonjwa wengi kati ya hao na vifo vyote vimetokea china
watu wengine wawili wanaoshtakiwa ni jammal sammih mfanyabiashara mwenye asili ya lebanon aliyepewa kandarasi ya kujenga nyumba za watu wa tabaka la chini
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
hisa katika masoko makubwa duniani zimeanguka kufuatia ripoti kwamba nchi zenye uchumi mkubwa duniani zimerudisha masharti ya watu kusalia nyumbani kama ilivyokuwa awali na kupelekea uchumi wa dunia kudorora
ya halmashauri
katika hali kumekuwa na shida ya kupata mawasiliano ya internet huku baadhi ya huduma kama whatsapp you tube twiter na mitandao mingine ikisitishwa kabisa
hii ni mara ya kwanza kwa hali kama hiyo kushuhudiwa nchini tanzania
waziri mkuu mpya castex anaetokea mrengo wa kulia na anachukua pia jukumu la kutayarisha sera mpya ya mageuzi ya kijamii kiuchumi na mazingira kuelekea uchaguzi mkuu wa hasa baada ya chama cha rais kushindwa kwenye uchaguzi wa serikali za mitaa mwishoni mwa wiki iliyopita
rais xi jinping alikuwepo katika kumbukumbu hiyo ya kitaifa mjini beijing pamoja na viongozi wengine wa china mbele ya bendera ya taifa vyombo vya habari vya serikali vimeripoti
mjini washington maelfu ya watu waliandamana nje ya white house na bunge la marekani na kutembea kwenda mtaa wa pennsylvania wakati vikosi vya taifa polisi na walinzi kutoka vikosi vya serikali kuu wakilinda maeneo hayo
amesema ijumaa atajaribu kupima manufaa na madhara ya uamuzi huo akishirikiana na washauri wake wa afya na uchumi
habari za kifo chake ilikuwa ni pigo la pili kwa kampuni ya filamu ya bollywood hindi na mamilioni ya washabiki wake baada ya kapoor kufariki siku moja baadae msiba huo ukitanguliwa na mcheza filamu mashuhuri irrfan khan aliyefariki kutokana na saratani
aliandika kwenye twitter kwamba lazima mazungumzo yafanyike na mapigano kukomeshwa ili kuepuka vifo na uharibifu wa uchumi
waandamanaji mjini auckland walielekea hadi ubalozi mdogo wa marekani huku wakiimba kauli mbalimbali zinazotumiwa na waandamanaji marekani ikiwemo maisha ya mtu mweusi muhimu na hakuna haki hakuna amani
inatarajiwa kuwa atakuwa na kuna kura nyingi za wajumbe wa mkutano mkuu ujao wa kitaifa wa uteuzi wa mgombea wa chama cha demokrat katika msimu wa joto katika duru ijayo ya kupiga kura
serikali ya kenya imeeleza kuwa imetoa shilingi milioni 
 za matumizi kwa wanafunzi mia moja wanaoishi jijini wuhan nchini china ambako kuna idadi kubwa ya maambukizi ya virusi vya corona
shughuli zote za uzalishaji zimesimama wuhan barr amekuwa akikabiliwa na shutuma mbalimbali hususan kutoka kwa wademokrat kwamba anatekeleza majukumu yake kulingana na vile rais trump anataka na wala siyo kwa mujibu wa sheria na kwa manufaa ya wamarekani wote kama inavyostahili
waghana wanaenda kupiga kura jumatatu huku rais wa sasa nana akufo addo na rais wa zamani john mahama wakiwa wagombea wa juu
chama cha akufo addo kimefanya kampeni kikinadi juu ya mipango yake ya elimu wakati cha mahama kimejikita katika kufungua nafasi za ajira na kushambulia rekodi ya mpinzani wake juu ya ufisadi
japo jeshi la marekani lina mamlaka ya kuchukua hatua za kujilinda matamshi ya trump yanaonekana kuashiria uwezekano wa kutokea mgogoro zaidi kati ya iran na marekani
waziri wa ulinzi wa ureno joao gomes cravinho akimaliza ziara ya siku tatu nchini humo amesema tume ya maafisa wa jeshi wa ureno wataanza kufanya kazi kuanzia mwezi ujao na wenzao wa msumbiji juu ya mipango hiyo
ushindi wake huo wa kiwango kikubwa umemwezesha kujizatiti katika nafasi yake ndani ya chama ambacho amekiongoza kwa miaka 
erdogan ameapa kuongeza msaada wa kijeshi kwa gna katika mapambano yake na kiongozi wa eneo la mashariki ya nchi haftar yanayoendelea kwa miezi kadhaa ambaye anajaribu kuchukua udhibiti wa mji mkuu watripoli
baraza la habari tanzania mct linasema mazingira yanayoendelea kuwabana waandishi wa habari wanapokuwa katika majukumu yao hayakubaliki na yanapaswa kukemewa kwa kauli zote
lakini pigo kubwa hapa marekani pia ni watu kupoteza ajira zao karibu watu milioni wamepoteza ajira na biashara nyingi kubwa kubwa kufungwa
maeneo ya ibada yatatikiwa kuheshimu masharti ya kuhakikisha usalama wa waumini wakati huu wa janga la virusi vya corona
mafundisho ya watoto kanisani jumapili na madrasa za kiislam zitaendelea kufungwa
hadi usiku wa manane ijuma hakuna maafisa wa usalama wa serikali kuu waliojitokeza katika eneo la jingo la mahakama mahali walipokuwa wanakutana waandamanaji kwa wiki kadhaa na kulikuwa hakuna ishara ya kuwepo kwa wasimamizi wa usalama kulizunguka eneo hilo
nchi zote za jumuiya ya afrika mashariki ziliamrisha bendera zao kupeperushwa nusu mlingoti kufuatia kifo cha nkurunziza juni 
jumuiya ya kimataifa imetoa rambirambi kwa wote waliopoteza maisha na kutoa misaada kwa watu wa beirut kwa ajili ya kuwapatia unafuu
bila kutoa ushahidi wowote msemaji wa chama cha zanu pf patrick chinamasa ameambia waandishi wa habari kwamba balozi wa marekani mjini harare brian nichols anajihusisha na vitendo vya kutaka kuinagusha serikali ya rais emmerson mnangagwa
nitawashangaza kwa kuanzisha miradi mingine mingi ya maendeleo iwapo nitashinda uchaguzi huu
niliyofanya kwa miaka ni kidogo sana ya yale ninayopanga kufanya alisema magufuli katika mojawapo ya mikutano yake mikubwa ya kampeni
watu wamefariki kutokana na maambukizi ya corona kote duniani
zaidi ya nusu ya idadi ya vifo imeripotiwa ulaya
buyoya ambaye sasa anafanya kazi kama mwakilishi maalum na kiongozi wa ujumbe wa amani wa kimataifa unaongozwa na afrika afisma nchini mali amekuwa akitafutwa na mamlaka nchini burundi baada ya kibali cha kimataifa kutaka akamatwe na kupelekwa nchini humo kutolewa mnamo mwaka 
uchaguzi wa uganda utafanyika januari 
kupitia taarifa ya pamoja wamesema kuwa zoezi la uchaguzi haliwezi kufanyika kamwe kwa mazingira yaliopo nchini
anasema wanafunzi wenzake kutoka kenya na nchi nyingine za afrika mashariki wana wasiwasi mkubwa wa kupata maambukizo
muungano wa vyama vya upinzani wa cap ambao ousmane ni mwanachama vimetoa madai ya kufanyika udanganyifu katika hesabu ya kura
nchi kadhaa zimefungwa mipaka yake kwa wasafiri kutoka uingereza baada ya ripoti za kuwepo aina mpya ya virusi vya corona nchini humo
naye dana spinant msemaji wa kamisheni ya ulaya anaeleza tutatafakari juu ya hati iliyochapishwa lakini kwa hivi sasa hatuna maoni yoyote juu ya mapendekezo hayo
hata kama hakuna maendeleo yanayopatikana tumejitayarisha
lakini ni mapema mno kuzungumzia matokeo hata kabla ya kuanza majadiliano
kufanya mkuu shirika hilo dkt tedros adhanom ghebreyesus amesema jumatano kuwa idadi ya maambukizi nje ya uchina vimeongezeka mara katika wiki mbili zilizopita
walinda usalama wa umoja wa mataifa wamelisaidia jeshi la congo kuzuia mashambulizi ya kundi la waasi la codeco waliojaribu kuingia mjini bunia siku ya jumamosi
tunachotaka ni rais ghani na mtendaji mkuu wa zamani abdullah wafikie makubaliano ya namna ya kuunda serikali ya pamoja inayokubalika na pande zote afisa mwandamizi wa wizara ya mambo ya nje ya marekani amewaambia waandishi wa habari
sheria hiyo mpya inaifanyia marekebisho sheria namba ya mwaka ya tume ya uchaguzi nchini kenya iebc na inatoa mwongozo wa kubuni jopo litakalokuwa na jukumu la kutangaza kuhoji na kufanikisha mchakato wa kuajiri makamishna wa uchaguzi ambao mwishowe watateuliwa na rais
wahudumu wa afya walikuwa wa kwanza kuanza kupewa chanjo dhidi ya corona jana jumatatu
hati ya kukamatwa kwake ilitolewa januari mwaka baada ya mfululizo wa mashambulizi ambayo ndc na makundi mengine mawili yanashutumiwa kubaka watu takribani watu katika vijiji kati ya julai na agosti mwaka 
ninatarajia kuwa na majadiliano yenye tija juu ya mambo ya kisiasa kibinadamu na usalama yanayohusu mustakabali wa amani utulivu na ustawi kwa mataifa yetu mawili yenye udugu na kanda nzima hamdok aliandika kwenye ukurasa wake wa twitter mapema katika ziara yake
umoja wa ulaya ambao ulikuwa unachangia kwa kutoa msaada wa asilimia kwenye bajeti ya serikali ilisitisha msaada huo tangu mwaka wa ukiishtumu serikali kuvunja haki za binadamu na kukandamiza uhuru wa kujieleza na kutoa maoni
kiongozi wa wilaya ya nyabiraba ferdinand simbananiye amewaambia waandishi wa habari kwamba kundi lenye wapiganaji lisilojulikana lilishambulia wilaya yake jumapili miongoni mwao waliuawa katika makabiliano na jeshi la polisi
biden amesema bernie alipiga kura mara tano kupinga muswada wa brady na kusubiri kwa mda saa 
sisemi kwamba anawajibika kwa vifo vya watu tisa lakini mshambuliaji hangeweza kupata silaha iwapo mda wa kusubiri kuchunguzwa ungekuwepo jinsi nilivyokuwa nimependekeza
mwezi uliopita unicef ilionya kwamba hali ya usalama huko ituri inazidi kudorora kwa kasi na kuitaka jumuiya ya kimataifa na serikali ya drc kuchukua hatua za haraka kuepusha mzozo ambao utawalazimisha watoto wengi zaidi kuondoka katika eneo na kuhatarisha maisha yao
makamu wa rais mike pence na mkewe karen pence wakiwasili kwenye mkutano wa chama chake kutoa hotuba ya kukubali kuwa mgombea mwenza wa rais donald trump fort mchenry in baltimore maryland u
 miaka kumi baadae tumerudi nyuma ingawa tungali tunaona matumaini miongoni mwa vijana
lakini serikali inafanya kila njia kukandamiza watu kwa kukiuka haki za binadamna kutoshtahmilia ukosoaji wa mtu yeyote kutangazwa kwa hali ya dharura kulikuwa na ukomo wa kutotangaza amri ya kisheria ya watu kutotoka nje taifa zima kwa sababu ya katiba ya japan ya kipindi baada ya vita vya pili vya dunia ambayo inaipa uzito mkubwa wa upendeleo wa uhuru wa kiraia
barr amesema kwamba wizara hiyo haijapata sababu yoyote inayoweza kubadlisa matokeo ya uchaguzi huo
sarkozy ambaye aliongoza ufaransa kutoka mwaka hadi na amebaki na ushawishi mkubwa kati ya wahafidhina amekanusha makosa yoyote katika uchunguzi wote dhidi yake na kupambana vikali ili kesi hizo zifutwe
pompeo aliyewasili addis ababa jumatatu usiku akitokea luanda angola alikutana na mshindi wa tunzo ya nobel ya amani bw
ahmed na kujadili mageuzi ya kisiasa yanayofanyika nchini mwake na namna marekani itakavyoweza kusaidia kifedha juhudi hizo
takriban watu wameuawa katika vurugu zinahusiana na maandamano tangu mwezi oktoba wakati maandamano yalipozuka mjini baghdad na eneo lote la kusini lenye wafuasi wa dhehebu la kishia waliowengi akishinikiza kufanyika mabadiliko ya viongozi wa kisiasa
hakuna rais wa afrika mashariki ambaye yuko madarakani aliyehudhuria mazishi ya marehemu rais wa zamani wa burundi pierre nkurunziza yaliyofanyika ijumaa gazeti la the east african limeripoti
umri wa museveni wazua mdajala museveni amekuwa akishindwa kitgum kwa miaka mingi kampuni hiyo imetangaza kwamba hailengi kupata faida yoyote kutokana na dawa hizo hadi pale janga la virusi vya corona litakapomalizika kabisa au hadi chanjo ya corona itakapopatikana
hadi sasa watu wametengwa kwa uangalizi maalum nchini kenya baada ya kugunduliwa kukaribiana na wagonjwa wenye virusi vya corona wanaoendelea kupokea matibabu katika hospitali za mbagathi na kenyatta jijini nairobi
ilikuwa inatisha kwani samani zilizoko ndani ya jengo zilituangukia
tulifanya haraka kutoka nje melahat can anayeishi jimbo la elazig ameliambia shirika la habari la afp
rais museveni anaendelea kukutana na wagombea wa viti mbalimbali katika kampeni yake ambayo ameitaja ya kisayansi nila kuwepo umati mkubwa wa watu
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dckiongozi wa chama cha upinzani cha act wazalendo nchini tanzania ameishutumu tume ya uchaguzi nchini humo pamoja na jeshi la polisi kwa kile alichokiita kuhatarisha amani ya taifa kwa kukatiza na kuhujumu mchakato wa kisiasa kwelekea kwa uchaguzi wa mwezi oktoba mwaka huu
serikali ya ujerumani imeruhusu maduka madogo kufunguliwa jumatatu wakati ikiendeleza amri ya watu kutosogeleana
rais kenyatta alisema raia wa kenya bado wanaweza kuingia nchini kwa masharti kwamba watawekwa kwenye karantini kwa kipindi cha siku baada ya kuwasili nchini
rais farmaajo ambaye alishinda uchaguzi huo anagombea mhula mwingine
maafisa wa polisi wameshika doria katika miji kadhaa ya tanzania kuzima maandamanao hayo huku wanasiasa wa upinzani kadhaa waliokuwa wametangaza kuongoza maandamano hayo wakiwa wamekamatwa na polisi na kuzuiliwa
hii ilikuwa siku ya nne mfululizo ambapo india imesajili zaidi ya maambukizi 
imetayarishwa na mwandishi wetu patrick nduwimana washington dc
meya wa minneapolis jacob frey ametangaza hali ya dharura katika mji uliojaa mvutano ambako mmarekani mweusi aliuwawa alipokuwa chini ya ulinzi wa polisi jumatatu usiku
lakini wachambuzi wa kisiasa wanasema matumaini yote yanategemea marais yoweri museveni wa uganda na paul kagame wa rwanda ambao wajumbe wao walioko katika mazungumzo yanayosuasua huko kampala wamesema tayari wameshauriana na wakuu wa nchi zao husika
taasisi ya amadou diallo iliwasiliana na jeshi la polisi
mmoja wa mwanachama wake wa bodi ni graham weatherspoon ambaye ni mstaafu kutoka kitengo cha polisi cha new york
wiki kadhaa baada ya shambulizi la septemba wizara ya mambo ya nje chini ya utawala wa george w
bush ilijaribu kuzuia voa kutangaza mahojiano maalum na kiongozi wa taliban mullah omar aliyekuwa amemruhusu osama bin laden kuishi afghanistan
mkurugenzi wa shirika la afya duniani who bara la ulaya ametahadharisha jumatano dhidi ya watu kuharakisha kulegeza amri ya kutotoka majumbani iliyo kusudiwa kuzuia kuenea kwa virusi hivyo
wachambuzi wengi hata hivyo wanasema hawamini mdahalo huo utaweza kubadili mawazo ya wapiga kura ambao wameshamua ni nani watampigia kura na ni wachache sana ambao hawajaamua bado
aggrey mwenye umri wa miaka ambaye ni kaka ya aliyekuwa makamu wa rais nchini kenya moody awori atawakilisha wazee kutoka kijiji cha madibira b manispaa ya busia
dkt fauci imetayarishwa na mwandishi wetu washington dctimu ya kampeni ya rais wa marekani donald trump jumapili ilipuuza madai kuwa watu hawakujitokeza kwa wingi kwenye mkutano wa kisiasa uliofanyikia jumamosi usiku kwenye ukumbi wa bok mjini tulsa oklahoma kutokana na tishio la maambukizi ya virusi vya corona au uwezekano wa kutokea kwa maandamano
ninataka watusaidie hivi sasa kutuandaa vyakutosha kuanza kupata chanjo ya mafua makali na kuiondoa sura ya mafua makali amesema
walianza kutoa maelekezo haya wiki mbili baada ya mgonjwa wa covid wa kwanza kufikishwa katika chumba cha mahututi hospitalini itali na siku kumi kabla ya donelson kuanza kuugua texas
maafisa wa wizara ya afya walivieleza vyombo vya habari jumamosi kuwa saba hao walikuwa miongoni mwa watu wengine waliofanyiwa vipimo vya afya katika kipindi cha saa ishirini na nne
anaripotiwa kujaribu kujiunga na kundi la rwandan patriotic army rpa kwa nia ya kulipiza kisasi kwa niaba ya familia yake kabla ya kurejea rwanda mwaka 
ahmed mismari msemaji wa jeshi la taifa la libya lna waziri wa fedha wa uganda matia kasaija anatema kwa kuzingatia majanga ambayo tumekumbana nayo katika siku za hivi karibuni serikali imelegeza baadhi ya ushuru kwa kujali hali ya maisha ilivo kwa sasa ili kusaidia uchumi kufufuka na kukua kwa kasi
nimesikitishwa kwamba hivi sasa naongeza jina la george floyd ikiwa katika orodha ya wengine waliouawa akiwemo breonna taylor eric garner michael brown na wamarekani weusi wengine waliouawa wakiwa hawana silaha kwa miaka mingi katika mikono ya polisi na wengine kama vile ahmaud arbery na trayvon martin waliouawa na watu wengine katika jamii ameeleza
waandamanaji vile vile wanapinga ecowas kwa tamko lao la kulaani mapinduzi hayo na kwa kufunga mipaka ya majirani wa nchi ya mali katika umoja wa eneo lenye nchi wanachama
akizungmza jumapili wakati akimuapisha waziri wa katiba na sheria dkt mwigulu nchemba huko chato mkoa wa geita rais magufuli ametumia nafasi hiyo kuwahakikishia watumishi wote wa umma wakiwemo walimu ambao ndio wengi zaidi kuwa serikali itaendelea kuwalipa mshahara hadi shule zitakapofunguliwa
waandamanaji huko bamako wengine wakinyanyua mabango yao wakipaza sauti kuwa kamati ya kitaifa ni mkombozi wa wananchi cnsp ni jina ililopewa baraza la utawala wa kijeshi
katika mikutano yake na waandishi wa habari rais wa marekani hakuonyesha heshima ya kutosha kwa china akitoa kauli za kudhihaki juu ya nchi hiyo ya asia ilivyokabiliana na mlipuko huo
kiongozi huyo wa marekani alikuwa akiita virusi hivyo ni virusi vilivyoanzia china
hata hivyo ilikubali kuendelea kuwa katika umoja huo hadi mwishoni mwa mwaka ili kufanya majadiliano ya kuweka mazingira mema ya kufanya biashara na nchi wanachama wa umoja huo
tunaamini ni watu wawili waliokufa na wengine wamejeruhiwa bado tuko katika juhudi za uokoaji amesema mkuu wa polisi wa mai huo abdul karim
amesema dkt takeshi
duniani kote kufikia alhamisi watu waliopimwa na kuthibitishwa kuwa na maambukizi ya virusi vya corona takriban milioni 
 na vifo 
wale waliopona ni kufikia leo ni 
chakwera mwenye umri wa miaka alishinda kwa asilimia 
 ya kura katika uchaguzi uliofanyika jumanne ikiwa ni mabadiliko kwa matokeo ya uchaguzi wa awali mwezi mei ambao ulifutwa na mahakama shirika la habari la uingereza reuters limeripoti
italia ni mmoja ya mataifa ya dunia yaliotaabika sana kutokana na janga la corona
katiba ya rwanda inatenga asilimia ya nafasi katika kamati zote zinazofanya maamuzi ya sera za serikali kwa wanawake
lakini wengi kama siyo watu wote waliobakia waliojitokeza katika tukio hilo walikuwa wamevalia maski katika kundi la mamia waliojitokeza kwenye tafrija hiyo ya ufunguzi wa kiwanda cha mbolea
waziri wa fedha ukur yatani ambaye wizara yake imeshutumiwa kwa kuchelewa kutoa pesa kwa serikali za kaunti na hivyo kuchelewesha malipo ya mishahara amesema kwamba serikali imepiga hatua muhimu sana katika kumaliza mgomo huo
sherehe za kitaifa za kuuaga mwili wa rais mkapa zilifanyika dar es salaam na baada ya hapo mwili wake ulisafirishwa kwa ndege ya jeshi la anga la tanzania hadi mtwara
marekani imeshindwa ijumaa kupata ridhaa ya kuongeza muda wa vikwazo vya silaha dhidi ya iran vinavyofikia ukingoni kukiwa na uwezekano wa washington kulazimisha vikwazo vya zamani vya kimataifa dhidi ya iran kurejeshwa mara moja
mwingine ni mwanaume mtanzania mwenye umri wa miaka pia ambaye alisafiri afrika kusini kati ya tarehe machi hadi na kurejea nchi machi usiku
museveni amekuwa akimlenga sana bobi wine katika kampeni zake akisema kwamba hakuna cha maana ambacho bobi wine anaweza kufanyia vijana
utafiti huko korea kusini uligundua pia kuwa mazoezi ya nguvu ya viungo katika nyumba za mazoezi zilizo na msongamano zinaweza kuongeza hatari ya maambukizi ya virusi vya corona
wine amesema kwamba lengo la maafisa wa polisi ni kumzuia kufanya kampeni kwa kuwakamata maafisa wake wote wanaosimamia kampeni
nchi nyingi zimeanzisha amri ya kutotoka majumbani kuzuia watu kwenda shuleni makazini au kuenda kununua bidhaa ambazo sio muhimu kwa matarajio ya kuzuia maambukizi mapya
lakini wataalam wa afya wanaonya kuwa kuna uwezekano wa maambukizi hayo kuibuka tena iwapo amri hizo za kutotoka nje zitaondolewa kwa haraka
malalamiko ya trump kimsingi yalihusu masuala mawili kwanza kwamba voa ilitumia takwimu zisizo za kweli za china kuhusu maambukizi ya virusi vya corona na vifo nchini china katika ripoti zake shutuma ambazo zimepingwa vikali na taasisi ya habari
amri hiyo ya kiutendaji kutoka kwa rais wa uae khalifa bin zayed al nahyan inalenga katika kuunga mkono ushirikiano wa pande mbili kwa ajili ya kufikia kuwepo kwa mahusiano kati ya nchi hizo shirika la habari la reuters limeripoti
kiir na kiongozi wa waasi machar anaeishi uhamishoni wanakabiliwa na shikikizo la kimataifa kutanzua tofauti kati yao ifikapo februari na kuunda serikali ya umoja kama sehemu ya makubaliano ya amani
alikuwa akizungumzia mchakato wa kuidhinisha uteuzi wa wagombea wa ubunge na udiwani ambao umeibua utata na kukosolewa na wapinzani na makundi ya kutetea haki za kiraia kwamba ulitumiwa kuwaengua wafuasi au wagombea kutoka kwa vyama vya upinzani
uingereza ilijiondoa umoja wa ulaya januari na imekuwa katika mchakato wa kujiondoa kabisa tangu wakati huo
inahitajika iwe imejiondoa kabisa kutoka soko la pamoja na umoja wa forodha ifikapo mwishoni mwa mwaka
rais wa kenya uhuru kenyatta amefanya mazungumzo na rais wa somaliland muse bihi wakati uhusiano kati ya kenya na somalia ukionekana kuyumba yumba
eu unachukuwa hatua madhubuti kuzuia kuenea kwa virusi hivyo wamesisitiza
amesema kwamba hilo linaweza kutokea lakini hiyo sio sababu ya kufunga shughuli za kawaida kwa mara ya pili
mkutano wa dharura uliosimamiwa na waziri mkuu wa cameroon joseph dion ngute wiki iliyopita ulitangaza kwamba covid ilikuwa tishio katika magereza ya cameroon lakini haukusema ni wafungwa wangapi walikuwa wameambukizwa au kufa kutokana na janga hilo
moctar ouane ambae aliteuliwa waziri mkuu wa muda mwezi uliopita kuongoza serekali ya mpito kwa kipindi cha miezi baada ya mapinduzi ya kijeshi ya agosti amesema serekali yake iko tayari kuendelea na mazungumzo na waasi wa kiislamu
mahakama mmoja nchini somalia imemkuta na hatia mwanachama wa kikundi cha al shabab kwa kuratibu shambulio hilo
huu ni msaada mkubwa na utaleta mabadiliko makubwa kwetu cuomo amesema
trump mwenye umri wa miaka na biden miaka wanakutana mbele ya idadi ndogo ya watu kutokana na masharti ya covid baada ya kushambuliana vikali hivi karibuni juu ya uwezo wao wa kutumikia kiti cha rais trump akidai biden anatumia dawa za kumpatia nguvu na anahitaji kupimwa
kagame pia alisema kuongoza jumuiya ya afrika mashariki ni kazi ngumu sana kuliko kuongoza umoja wa afrika au
biden alitajwa kuwa mshindi wa urais wa marekani siku ya jumamosi baada ya kupata uongozi mkubwa wa kura katika jimbo la pennyslvania ikifuatiwa na ushindi wa huko nevada
anatarajiwa kuapishwa januari 
nchi nyingine tayari zimechukua hatua hizo kusitisha watu kuwa na harakati za kawaida za maisha
kulingana na viongozi hao wa makanisa wanasiasa hawafuati kanuni za maafisa wa afya namna ya kuzuia maambukizi ya virusi vya corona na hivyo kuwepo ongezeko la maambukizi na vifo
ethiopia pia inawasafirisha wafungwa ambao ni raia wa kigeni walioshtakiwa kwa makosa ya usafirishaji wa dawa za kulevya kurudi makwao
pendekezo la trump siku ya alhamisi kenya iliripoti kisa cha kwanza cha coronavirus cha mwanamke mwenye umri wa miaka ambaye alikuwa amesafiri kutoka jimbo la ohio marekani
kulingana na ukusanyaji wa maoni baada ya kupigwa kura ushindi wa biden katika majimbo ya michigan mizuri missisipi na aidaho ulihusisha uungwaji mkono kutoka kwa wafuasi wake wakiwemo wanawake wamarekani weusi wanafunzi watu wenye umri mkubwa wanachama wa muungano ya wafanyakazi
tamko la wizara ya mambo ya nje la nchi hiyo limekuja baada ya trump kutangaza hilo jumanne ambapo alisema kuwa who haikufanya uchunguzi wa kutosha juu ya ripoti za awali juu ya kuwepo mlipuko wa virusi hivyo nchini china
nhif pia hugharamia mahitaji ya matibabu ya ghafla na huwa nafuu kwa wagonjwa wenye kipato cha chini
hatutaruhusu mali ya uma ambayo imepatikana kwa hali ngumu na walipa ushuru wafadhili na jumuiya ya kimataifa kutoweka kutokana na ufisadi alisema ramaphosa
aidha waziri huyo alifafanua kuwa vipimo vingine vitafanywa katika kipindi cha saa zijazo kuthibitisha hali kamili
mzozo kati ya meli za kivita za iran na za marekani ulikuwa jambo la kawaida kati ya mwaka na wakati jeshi la marekani lilifyetua risasi kadhaa hewani kutahadharisha meli za irani dhidi ya kuzisongea
kenya na djibouti zinataka pande husika katika vita vya ethiopia kusitisha vita na kufanya mazungumzo
na hilo linaweza kufikia kuharibu taswira ya china na kuchochea hisia hasi dhidi ya china ulimwenguni wakosoaji wamefafanua
katika taarifa yake bachelet amesema kujiingiza katika eneo hilo ni kinyume cha sheria na kuwa jaribio lolote la kulitawala eneo la wapalestina ambalo tayari linakaliwa kimabavu na israeli kunaweza kuendeleza na kuongeza hali mbaya ya uvunjaji wa haki za binadamu ambayo imekuwa ni sehemu ya mgogoro kati ya pande hizo mbili kwa miongo kadhaa
katika mkutano wake na waandishi wa habari alhamisi jijini dar es salaam mkuu wa jeshi la polisi igp sirro amesema kwamba katika eneo la kitaya mkoani mtwara ambako kundi hilo lilivamia kumekuwa na matukio ambayo yanadhihirisha kuwa kuna watanzania wanahusika na kundi hilo la kihalifu kutoka nchini msumbiji
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dcjumuia ya afrika mashariki jumapili ilimuidhinisha waziri wa spoti na utamaduni wa kenya amina mohamed kama mgombea wao katika uongozi wa shirika la biashara duniani wto
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliiran imeshambulia kwa kutumia darzeni ya makombora ya balistika mapema siku ya jumatano ikilenga kambi mbili za jeshi la anga nchini iraq ambazo zinakaliwa na vikosi vya jeshi la marekani wizara ya ulinzi ya marekani imeeleza
majimbo mengi ambayo yanamaambukizi lakini hayana tatizo kubwa la ugonjwa huo wameniuliza iwapo nitaweza kulifikiria jambo hilo na hivyo tutaliangalia trump amesema
wito wake umetolewa wakati bunge lilikuwa linasikiliza pia mapendekezo ya mageuzi katika vikosi vya polisi ambapo kaka yake george floyd philonise amewarai wabunge kusikia kilio cha wananchi cha kutaka mageuzi
na kulikuwa na ukosoaji mwingi dhidi ya rais donald trump na mvutano wa hivi karibuni na iran
rais wa mali boubou cisse ametetea uamuzi wa kuandaa awamu ya mwisho ya uchaguzi wa bunge akisema ni fursa nzuri ya kurejesha nchi hiyo katika hali ya utulivu
kambi ya simba iliyoko manda bay kaunti ya lamu nchini kenya ndio ambayo al shabaab ilidai kuishambulia
museveni amesema kwamba atatumia mbinu zote kuwanyamazisha wapinzani wake wanaomsumbua kutishia wafuasi wake na kutishia amani ya uganda
amesema hayo wakati polisi walikuwa wanakabiliana na mgombea wa urais patrick amuriat pamoja na kumkamata wakili maarufu wa kutetea haki za kibinadamu
nchini somalia wizara ya afya imesema mtu mmoja mwanamme mwenye umri wa miaka amekufa kutokana na maambukizi ya corona
rais donald trumop anapanga kukubali rasmi uteuzi kuwania awamu ya pili ya uongozi hivi leo alhamisi lakini shamra shamra za mkutano mkuu ni kabla ya yeye kupanda jukwaani
hatua ya nba leo inafuatiliwa kupigwa risasi kwa kijana mmoja mmarekani jacob blake katika jimbo linakotokea timu hiyo ya bucks wisconsin
blake alipigwa risasi mara saba na polisi wakati anajaribu kuingia ndani ya gari lake baada ya mvutano na polisi
watoto wake watatu walikuwa ndani ya gari hiyo
blake yuko hospitali mpaka sasa na madaktari wanasema huenda asiweze kutembea tena kwa miguu yake mwenyewe
afisa mmoja wa usalama ameliambia shirika la habari la reuters kuna watu kadhaa waliojeruhiwa lakini hakuna afisa wa serikali miongoni mwao
chama cha ccm pia kimejipatia ushindi mkubwa katika bunge la jamhuri ya muungano na nafasi za udiwani katika halmashauri za nchi hiyo
hadi idadi ya mwisho itakapotoka bunge la tanzania huenda likawa na zaidi ya asilimia ya wanachama wa ccm
marehemu mzee benjamin william mkapa aliyefariki alhamisi akiwa na umbra wa miaka atazikwa kijijini kwake lupaso wilaya ya masasi mkoa wa mtwara kusini mwa tanzania
maelfu wanasemekana kukusanyika kwenye mji mkuu wa brazil wa rio de janeiro ambako fataki zilirushwa huku mziki ukinoga kwenye bandari maarufu ya copacabana
museveni amekuwa akifuata maagizo hayo na kuhutubia wafuasi wake kupitia mitandao ya kijamii na vyombo vya habari lakini katika siku mbili zilizopita amehutubia umati wa watu ambao hawakufuata maagizo ya afya katika wilaya za busia na bukedi
ubelgiji rais magufuli amekuwa akisisitiza maombi katika kupambana na covid na aliwashukuru viongozi wa kidini nchini humo kwa kuwacha nyumba za ibada wazi ili watu waendelee kuomba kwa mungu kuondokewa na janga na corona
maduka yatafungwa siku ya jumapili
tunasisitiza tena kwamba harakati zote za kuhama kama ilivyotajwa hapo awali kwa bhasan char lazima ziwe za hiari na kulingana na mashauriano na habari kamili juu ya hali ya maisha katika kisiwa hicho na haki na huduma ambazo wakimbizi wataweza kupata
aliongeza baloch
japokuwa kuna wagombea wanaowania kiti cha urais kinyang anyiro kinatazamwa kua kati ya rais aliyepo madarakani nana akufo addo wa chama cha new patriot na rais wa zamani john mahama kiongozi wa chama cha upinzani cha national democratic congress
bazombanza aliwahi kuhudumu kama makamu wa kwanza wa rais chini ya uongozi wa rais wa zamani aliyefariki pierre nkurunziza kuanzia mwaka wa hadi 
mkurugenzi huyo amesema ni kitu gani tutakacho kifanya kuhusiana na msimamo wa marekani kuhusu utumiaji huawei hatuna suala hilo hapa afrika
sidhani marekani itatuambia kile kenya inabidi kufanya au kutofanya
ni uhusiano tofauti kati ya marekani na afrika
wamarekani wanaweza kujivunia taifa letu lina makamu rais mwanamke mteule kwa mara ya kwanza mcconell pia iliamrisha jarida la time magazine na kituo binafsi ya matangazo kinacho fadhiliwa na marekani kinacho rusha matangazo ya sauti ya amerika watoe kwa mamlaka husika nchini china taarifa kamili juu ya shughuli wanazofanya nchini china
watafiti wasema chanjo ya covid inaonyesha matumaini kibali hicho cha kukamatwa kilitolewa na mwanasheria mkuu wa burundi sylvestre nyandwi kwa kushukiwa kupanga njama za kumuua rais wa kwanza kutoka jamii ya hutu ndadaye
mapema wiki hii rais kiir alikubali kupunguza idadi ya majimbo kufuatia shinikizo kali kutoka kwa vyama vya upinzani
marehemu alikufa wiki iliyopita kutokana na saratani akiwa na umri wa miaka 
kituo cha umoja wa ulaya cha kukinga na kudhibiti magonjwa kimesema kwaba virusi vya corona vinaendelea kuenea kote barani ulaya
aidha lissu amesema anajua ana damu ya watanzania wakenya na wabelgiji asiowafahamu baada ya kuwekewa damu katika matibabu yake hospitali za dodoma nairobi na ubelgiji alikofanyiwa upasuaji mara saba
wanawake wapewe nafasi ya uamuzi mary chebet naye alisema kupitia mtandao wa twitter naona uhuru na raila wana nia njema kwa wakenya
sidhani wanajitafutia tu madaraka
hata hivyo wajukuu zake wa kike walisema alikuwa anawaambia siku zote wamweke mungu mbele kuliko kitu chochote na wala wasichukulie vitu juu juu
robert trump alianza maisha yake huko wall street akifanya kazi na mashirika ya fedha lakini baadae alijiunga na biashara ya familia akisimamia biashara ya majumba na hoteli akiwa mtendaji wa ngazi ya juu katika taasisi ya trump
naahidi kushirikiana na nyinyi kuhakikisha kwamba tunapata maendeleo ya taifa
maendeleo bila ubaguzi
siasa sio vita siasa sio fujo sote ni watanzania
tshisekedi aliingia madarakani januari na kuunda serikali ya mseto kwa kushirikiana na kabila lakini muungano huo umeendelea kuonyesha dalili za kutokuwepo mshikamano
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimarekani imejiondoa rasmi kutoka kwa mkataba wa paris wa kupambana na athari za mabadiliko ya hali ya hewa
trump anasema naibu mwanasheria mkuu jeff rosen atakuwa kaimu mwanasheria mkuu wa serikali
katika mahojiano na turner pia aligusia suala la kinga dhidi ya shinikizo la mahitaji ya uandishi
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmarais wa benin togo na ghana wamshuhudia hafla ya kuapishwa kwa rais wa ivory coast alassane ouattara iliyofanyika leo jumatatu
washtakiwa hao wakiongozwa na mwenyekiti wa chadema freeman mbowe walilazimika kwenda jela baada ya kushindwa kukamilisha taratibu za kulipa faini hiyo waliohukumiwa na mahakama ya hakimu mkazi kisutu
ingawa biden anakwenda kwenye mdahalo akiwa na nguvu hasa baada ya gazeti la new york times kuchapisha ripoti kwamba trump alilipa kodi chache na kuendelea kutilia shaka upigaji kura kwa njia ya posta anabidi kuwavutia wale ambao hawajamua bado na kusisitiza juu ya utendaji kazi wa trump kuhusiana na janga la corona
nilitoka nyumbani jioni moja kwenda kuonana na rafiki
alisema kwamba tunataka kwenda kuchukua vitu kutoka kwa duka la mjomba wake
tulikwenda huko tukachukua chupa za gesi na mafuta ya injini
polisi walinikamata
gereza sio mahali pazuri alisema
matumaini yaliongezeka jumatano baada ya afisa wa afya wa cheo cha juu hapa marekani kusema kwamba dawa ya kupambana na virusi ya remdesivir iliyotengenezwa na kampuni ya gilead sciences inc huenda ikawa ni tiba kwa ugonjwa wa covid 
uchaguzi huo utafanyika mwezi march ikiwa ni miezi baada ya kufanyika uchaguzi uliopita
mwezi uliopita rais donald trump aliungana na baadhi ya viongozi waliomtangulia ambao walielezea kutopendezwa na ripoti za voa lakini kwa nguvu isiyo ya kawaida na uchangamfu
un imesema katika taarifa yake kuwa mashambulizi dhidi ya un na vikosi vya afrika ya kati yalitokea huko dekoa katika mkoa wa kemo na bakouma katika mkoa wa mbomou lakini haikutoa maelezo zaidi
inabidi tushirikiane kwa karibu katika kupambana na covid maas alituma ujumbe wa twitter
moja ya vitega uchumi bora ni kuiimarisha hususan ambayo haina ufadhili wa kutosha kwa mfano kwa ajili ya kutengeneza na kusambaza vifaa vya kupimia na chanjo
marehemu mkapa ni rais pekee wa tanzania ambaye kabla ya kuingia katika siasa alikuwa mwana habari aliyebobea
mwaka mkapa aliteuliwa kushika wadhifa wa mhariri wa gazeti la serikali la tanzania nationalist ambapo mwaka alifanya kazi katika magazeti ya daily news na sunday news na mwaka aliteuliwa katibu wa habari wa rais wa kwanza wa tanzania julius kambarage nyerere na kutokana na kazi yake hiyo mwaka alishiriki katika kuanzishwa rasmi kwa shirika la habari tanzania shihata
chakula mara ya mwisho kugawiwa katika kambi hizo kwa ajili ya wakimbizi wanaopatiwa makazi katika kambi nne ni kabla ya jeshi la ethiopia kuanza mashambulizi ya kijeshi kwa tigray novemba 
katazo la trump imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcbaraza la usalama na ulinzi la sudan limetangaza dharura ya kitaifa ya miezi mitatu kutokana na mafuriko yaliyosababishwa na mvua kubwa zinazoendelea kunyesha na ambazo zimesababisha vifo vya takribana watu kufikia sasa
shirika la habari la serikali suna liliripoti mapema jumamosi
wamelazwa hospitalini mjini masaka
kutesa alikanusha madai ya serikali ya rwanda kwamba uganda inawazuiliwa raia wake bila makosa akisisitiza kwamba wanaozuiliwa wamepatikana na makosa ya kuhatarisha usalama wa uganda
khamenei amesisitiza kwamba umati mkubwa wa watu ulijitokeza ili kuhudhuria mazishi ya jenerali wa jeshi aliyeuawa katika shambulizi lililotekelezwa na marekani mapema mwezi januari 
uwamuzi huo umechukuliwa wiki chache tu baada ya tume ya uchaguzi ya tanzania kulizuia shirika hilo kutoka kwenye orodha ya mashirika yaliyoidhinishwa kutoa elimu kwa mpiga kura na kufuatilia uchaguzi mkuu ujao wa oktoba nchini humo
rawat anataka kuhakikisha kuwa imetengezwa india kauli mbiu inayopendelewa zaidi na waziri mkuu wa india narendra modi inakuwa ukweli
jeshi la ethiopia lenye uzoefu wa kupigana na wapiganaji wa somalia na waasi kwenye mpaka na eritrea lina karibu wanajeshi 
marekani ilikilaumu kikundi cha wanamgambo kinachosaidiwa na iran kwa shambulizi la roketi katika ardhi ya iraqi lililouwa mkandarasi wa jeshi la marekani
new vision imeripoti kuwa bobi wine amezuiliwa katika kituo cha polisi cha nalufenya katika mji wa jinja mashariki mwa mji mkuu kampala
un hata huna ruhusa ya kunitisha wala kuninyooshea kidole
kwa nini ufanye hivyo ukifanya hivyo unatafuta shida kubwa kutoka kwangu
mimi huwa nawabembeleza watu nakuwa muungwana na kuongea na watu vizuri
nawabembeleza hata wanaofanya makosa
halafu wewe uje kunitishia utajuta
amesema museveni
wanataka sehemu zote mahakamani kunyunyuziwa dawa idadi ya watu wanaohudhuria vikao kudhibitiwa na wafanyakazi ambao hawana magari binafsi kusafiriswa na magari ya idara hiyo kutoka nyumbani hadi kazini na kurejea wafanyakazi wenye umri wa zaidi ya miaka kuruhusiwa kufanya kazi wakiwa nyumbani miongoni mwa masharti mengine
itali jumla ya watu wamethibitishwa kuambukizwa virusi vya corona nchini sudan kusini
wakati wa hotuba yake ya kujiuzulu keita anayeshikiliwa katika kambi ya kijeshi karibu na mji mkuu bamako alitangaza kufutwa kwa bunge la taifa na serikali ya waziri mkuu boubou cisse
taarifa iliotolewa ijumaa na wizara ya mambo ya nje ya marekani imeelezea tuhuma hizo ni uvunjaji wa haki za binadamu ukandamizaji wa siasa za upinzani ukandamizaji wa haki ya kujieleza na mikusanyiko na kuwakandamiza watu ambao wanatengwa katika jamii
meya wa atlanta keisha lance bottoms alitangaza kujiuzulu kwa mkuu wa polisi wakati wa mkutano na waandishi wa habari mchana jumamosi na kuamrisha mara moja afisa aliyepiga risasi
kwa watahiniwa wa darasa la na wanasiasa wa upinzani waendelea kukamatwa tanzania wengine waenda mafichoni waandishi wa sauti ya amerika waliendelea kutembelea vituo mbalimbali na kutuma ripoti zao ili kupeperushwa kwa njia ya redio televiseni na mtandao wa internet
na sanders alisema anahofia mvutano ulioko kati ya marekani na iran unaweza kuelekea pabaya
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
rais wa kenya uhuru kenyatta jumatatu ametangaza kuanza tena shughuli za kawaida nchini wakati serikali ikichukua hatua ya kulegeza masharti ya covid 
eritrea imekanusha madai hayo
walifika karibu saa saba usiku na kuanzakufyetua risasi kuanzia nyuma ya nyumba
halafu ninadhani ni kiongozi wao aliyesimama mbele ya nyumba
wakabaki hapo wakifyetua risasi kila sehemu mmoja kati ya viongozi wa wanajeshi walioasi amewambia waandihsi habari kwamba wamewakamata maafisa waandamizi wa jeshi pia katika kambi ya kati na wamechoshwa na utawala wa ibk
kuna msaada zaidi unakuja trump amesema
tanzania imesema kwamba itaanza mashambulizi dhidi ya wapiganaji hao katika msitu unaopakana na msumbiji
wanaanga wawili wa marekani doug hurley na bob behnken wako katika safari ya mwisho na sehemu muhimu ya majaribio ya chombo cha kampuni binafsi cha spacex kurejea duniani jumapili
dorries amechukuwa tahadhari zote na kujitenga na watu wengine kwa kujiwekea karantini nyumbani kwake
saa chache za kwanza daima ni kiashiria kizuri ikiwa watu watatoka nje
ikiwa wataona umati wa watu na wanajiheshimu na kisha kupata maoni kwamba ni rahisi sana kwenda kupiga kura hatimaye huenda watakwenda hata ikiwa mwanzo hawakutaka kufanya hivyo
alisema
zaidi ya vifo na maambukizi yameripotiwa ufaransa
wakati hukumu ilipotangazwa februari kadiatou diallo aliegemea katika imani yake ya kiislam kuzungumza na waandishi wa habari
trump kwa hivyo anaingia uwanjani tayari kujitetea akiwa yuko nyuma mpinzani wake katika utafiti wa maoni kitaifa
huku biden akingia uwanjani akiwa na matumaini ya kubadili maoni ya wale ambao bado hawajamua
mwandishi wa sauti ya amerika mjini kampala ameripoti kuwa baada ya taarifa ya kukamatwa kwa bobi wine wafuasi wake pia wameandamana katika mji wa masaka kati kati mwa uganda na kuweka vizuizi barabarani
wizara ya mambo ya jumuiya ya afrika mashariki vijana michezo na utamuduni nazo pia zimejumuishwa pamoja na kuwa wizara moja inayoongozwa na aliyekua waziri wa mambo ya kigeni ezechiel nibigira
ameongezea kwamba mazungumzo kati ya muungano wa madaktari na serikali za kaunti pamoja na serikali kuu yanaendelea na kufikia januari kuhakikisha kwamba maswala yenye utata kuhusiana na maswala ya afya nchini humo yanatatuliwa
polisi wamesema mapigano pia yalienea katika wilaya ya jirani ya isare
 p 
 mb hizo amri ya kiutendaji ya white house inaelezea mipango ya kuzuia mali za watu wanao husika kusafirisha mali ghafi za silaha na vifaa vya jeshi kwenda na kutoka iran
katika taarifa microsoft ilithibitisha kwamba mkurugenzi wake mkuu alikutana na rais trump na alikuwa na nia ya dhati kuinunua kampuni ifikapo tarehe ya mwisho iliyotolewa
trump aidha alisema angependa kuona kiasi fulani cha fedha zitakazolipwa katika makubaliano hayo ya ununuzi kinaenda kwa wizara ya fedha ya marekani
rais mteule wa marekani joe biden ameteua maafisa wa ngazi ya juu kusimamia uchumi wa marekani unaoathiriwa na janga la virusi vya corona
hatua za mwisho za kufanya mazungumzo kuepuka uchaguzi huo zilikosa kufanikiwa
waziri mkuu wa sudan abdallah hamdok amekutana na mwenzake wa ethiopia abiy ahmed mjini djibouti jumapili wakati vikosi vya sudan vikisonga mbele kwenda kuchukua udhibiti wa maeneo yaliyochukuliwa na wanamgambo wa ethiopia katika mpaka ulioko kati ya nchi hizo mbili
wakati huo huo viongozi wa jimbo la arizona wameidhinisha ushindi wa rais mteule joe biden na kuendeleza ushindi wa biden katika majimbo ambayo rais donald trump amekuwa akidai kwamba kulifanyika wizi wa kura bila kutoa ushahidi wowote
akiwa munich kwa mkutano wa usalama duniani pompeo amezionya nchi za afrika katika kukubali uwekezaji wa china
wahanga hao wanaaminika kuwa walikufa kutokana na ukosefu wa hewa
walionusurika walichukuliwa kupatiwa matibabu katika hospitali ya eneo hilo
dereva wa lori na mtu mwengine wamewekwa rumande
rais wa iran hasan rouhani ameilaumu israel kwa mauaji hayo akisema ni dhihirisho la wazi la kiwango cha chuki na kubabaika kwa maadui wa iran
kwa upande mwengine jumuiya ya mataifa yanayozungumza kifaransa oif yamesitisha uwanachama wa mali kutoka jumuia hiyo kufuatana na kaibu mkuu louise mushikiwabo
conte mpaka sasa hakuna taarifa kamili za nani atachukuwa nafasi ya coulibaly ambaye alikuwa akiheshimika sana
wanasiasa wa upinzani wamekumbana na vitisho ikiwemo kutekwa nyara kwa kiongozi wa upinzani soumalia cisse
shirika la hrw limekuwa kundi la wanaharakati wa kisiasa kwa lengo la kuvuruga siasa za afrika ameongezea kuandika balozi ayebare
ushindi huo ambao ni lazima uidhinishwe na mahakama ya katiba unampatia rais huyo mkongwe mwenye umri wa miaka muhula mwingine uongozini kufuatia uchaguzi uliokuwa na ushindani mkali huku upinzani ukipinga kushiriki kwa rais huyo kwenye kinyang anyiro hicho
kyrgyzstan kufuatia kifo chake wakenya walikuwa na hisia mseto
ingawa rais kenyatta alimsifu kama kiongozi mzalendo aliyeitumikia kenya na bara nzima la afrika wengine walikuwa na mtazamo tofauti
iwapo bunge litavunjwa katiba inasema ni lazima uchaguzi mkuu ufanyike ndani ya kipindi cha siku sitini
ningependa jaji mkuu awaambie wakenya kama anadhani hilo linawezekana kwa mazingira ya sasa muturi alikiambia kituo cha televisheni cha ntv mjini nairobi jumatatu usiku
trump alitoa kauli yake ya awali alipokuwa yuko njiani kuelekea mji wa norfolk virginia kushuhudia kuondoka kwa meli ya jeshi la majini ambayo ni hospitali ikielekea jijini new york kusaidia kukabiliana na mlipuko wa janga la corona
nitazungumza na waziri wa mambo ya nje kujua mipango iliyopo kuwafikia raia wa uganda waliokwama nje ya nchi na kuhakikisha tunawarudisha nyumbani
hili ni jambo rahisi
tutawasafirisha halafu tuwaweke karantini kwa mda
hili linawezekana kabisa bila kuhatarisha maisha ya wengine alisema museveni katika hotuba kwa taifa jumanne
aliwasilisha kesi mahakamani ya kupinga matokeo ya uchaguzi huo lakini ikatupiliwa mbali kwa ukosefu wa ushahidi kwamba kulikuwepo udanganyifu katika hesabu ya kura
vikundi hivyo vimesema kuwa madaktari wamefariki kutokana na virusi hivyo
maambukizi kati ya wafanyakazi wa afya ni takriban asilimia ya maambukizi yote itali
tumepata taarifa kwamba ni hawampi dawa zake anazotumia kuna dawa anazotakiwa kutumia kila siku
lakini sasa tumeambiwa anapewa dawa asizozijua na ambazo hata sisi hatuzijui
kwa hiyo tunaiomba rwanda ikubali daktari wetu aje kumuhudumia
alisema carine
mapema jumatano who lilitangaza mlipuko wa corona kuwa janga la kimataifa ikimaanisha ugonjwa huo unasambaa kwa kasi kubwa kote duniani
mihigo ni miongoni mwa watu wakiwemo viongozi wa juu wa upinzani walioachiliwa huru kutoka gerezani mwaka kufuatia msamaha wa rais paul kagame
kabwe ameorodhesha mbinu kadhaa ambazo amesema zilitumiwa na tume hizo kuwaengua wagombea wa upinzani akitoa mfano wa zanzibar ambako ni wagombea tu wa chama hicho ambao waliidhinishwa kati ya jumla ya wagombea 
hatua ya kutangaza kuunda serikali ya mpito inaongeza mgogoro zaidi baada ya nchi hiyo kuingia katika hali ya wasiwasi mwezi agosti wakati ouattara alipotangaza kwamba atagombea mhula mwingine madarakani
washington imetumia zaidi ya dola milioni kwa ajili ya msaada wa usalama ili kusiadia taasisi za usalama za senegal tangu 
bei ya hisa ya kampuni za mafuta imepanda na kuimarisha imani ya wawekezaji kuhusu ukuaji wa uchumi
hili halikubaliki kuendelea kutokea pamoja na kuwepo wito kuacha kabisa kuwarejesha watu walioko hatarini vizuizini na kufanyiwa vitendo vya viovu amesema safa msehli msemaji wa iom
kampuni ya novartis kusaidia nchi zinazoendelea tiba dhidi ya covid lissu ambaye alikuwa katika hifadhi ya ubalozi wa ujerumani nchini tanzania kwa karibu wiki nzima alianzia safari yake kutokea makazi ya ubalozi kuelekea uwanja wa ndege wa kimataifa wa dar es salaam
reuters haikufanikiwa kumpata muakilishi wa gicheru
alichukua hatua kali sana kupiga marufuku mikutano ya kisiasa na kuanza kubana wakosoaji wake
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwizara ya sheria ya marekani imetangaza mashtaka dhidi ya afisa mmoja wa zamani wa ujasusi wa libya ambaye anadaiwa kutengeneza bomu lililolipuka ndani ya ndege ya pan am nambari juu ya anga la lockerbie scotland miaka iliyopita
alijiuzulu kwenye wadhifa huo ambao alikuwa anashikilia tangu mwaka wa baada ya kuhukumiwa na mahakama ya juu ya burundi kifungo cha maisha jela katika kesi ilioendeshwa bila yeye mwenyewe kuwepo
watu waliuawa wiki iliyopita katika makabiliano kati ya makundi mawili kutoka majimbo somali na afar ambayo yamekuwa yakizozania mpaka
aidha alizungumzia juhudi za kuleta uwiano baina ya jamii zainazoishi kwenye mipaka ya nchi husika akitaja uganda na ethiopia kama mfano ambapo kenya na serikali za nchi hizo zilifikia makubaliano ya jinsi ya kufanya biashara kwa raia wa pande zote kwenye mipaka ya nchi hizo
 mazungumzo na makundi ya wapiganaji katibu mkuu wa umoja wa nchi za kiarabu ahmed aboul gheit amesema jumatano kuwa kwa kusoma mpango huo mara ya kwanza unaonyesha kutokuwepo kwa kiasi kikubwa haki ya kikweli ya wapalestina lakini jumuiya hiyo inatafakari vizuri suala hilo na inaunga mkono juhudi zozote za kufikia amani
imetayarishwa na mkamiti kibayasi voa washington dcchama cha upinzani nchini tanzania chadema kimefutilia mbali orodha ya wabunge wa viti maalum walioapishwa bungeni jijini da es salaam kikisema kwamba hakina taarifa kuhusu uteuzi huo
nayo lesotho inabaki kuwa nchi pekee ya afrika ambayo hakuna mtu yoyote aliyeambukizwa na virus vya corona hadi hivi sasa
vikundi hivyo vidogo vya waandamanaji ambavyo vingi vinamuunga mkono trump vimejitokeza katika miji mikuu ya majimbo kadhaa vikilalamika kuwa amri ya kutotoka majumbani inakiuka haki zao za kikatiba
chama chake magufuli kilishinda viti vingi vikiwemo vya bunge
mgawanyiko ulionekana ndani ya chama kikuu cha upinzani chadem baada ya baadhi ya wanachama wake kuapishwa katika viti maalum wakati baadhi ya viongozi wa chama walisema hawakujua aliyewateua
amesema de blasio
matangazo ya moja kwa moja yameonyesha kuwa idadi ya watu kwenye uwanja ilikua ndogo
kenyatta asema kuna kutoaminiana baina ya wanachama wa jumuiya ya eac kauli hiyo imekuja kipindi ambacho katika mataifa mengi ya afrika na ulaya wengi wameshindwa kuhudhuria ibada ya krismasi kutokana na hofu ya kuambukizwa ugonjwa huo unaoendelea kusambaa katika mataifa hayo
tume hiyo ilisema diallo alipata asili mia 
 ya kura
matokeo ya uchaguzi huo yamekuwa yakitolewa kwa awamu lakini kwa kiasi kikubwa yamekuwa yakionyesha kwamba rais conde alikuwa akielekea kushinda hali ambayo imepelekea maandamano katika ngome za upinzani ambako takriban watu wamepoteza maisha yao
kansela wa ujerumani angela markel ameonekana kukiri kwamba kutakuwepo changamoto hizo
imetayarishwa na kennes bwire washington dc
biashara kwenye masoko ya fedha ya dunia imekuwa ikiimarika pole pole jumatano wakati serikali mbalimbali zikiondosha masharti ya kutotoka nje yaliowekwa kudhibiti kuenea kwa janga la virusi vya corona
chanzo cha habari kimesema kuwekwa kizuizini kwa wanafamilia hao kulitokea siku ya jumamosi
shirika la habari la uingereza halikuweza kupata ufafanuzi sababu zilizopelekea kuwekwa kizuizini watu hao
katika mahojiano na sauti ya amerika rais wa somaliland amesema ziara yake nchini kenya haina uhusiano wowote na mzozo unaoendelea kati ya kenya na somalia na kwamba malengo ya somaliland ni kuboresha ukuaji wa uchumi na diplomasia kwa manufaa ya watu wake
museveni amesema kwamba watu wanaochanganya siasa na njama za kutaka kupindua utawala wake ndio wanaokamatwa pekee
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dcwatu waliokuwa wamejihami kwa bunduki wameua watu na kuchoma moto zaidi ya nyumba magharibi mwa ethiopia
wafanyabiashara katika maeneo mbalimbali ulimwenguni wamenukuliwa na vyombo vya habari wakilalamikia kushuka kwa biashara kutokana na athari za janga la corona katika msimu ambao kwa kawaida huwa wanashuhudia ongezeko kubwa la biashara
viongozi hao waliwahutubia waafrika kote duniani kwa lengo la kuhamasisha upya kauli mbiu hiyo
ametangaza kwamba atamteua waziri mkuu katika serikali yake katika juhudi za kuleta maelewano na vyama vingine vya kisiasa
habari za kupelekwa the hague zimetolewa baada ya mazungumzo katika mji mkuu wa sudan kusini juba kati ya wajumbe wa serikali ya mpito ya sudan na makundi ya waasi kutoka jimbo la darfur
mbalimbali jeshi limevunja ibara ya ya sheria inayosema kwamba wanajeshi wa uganda wanastahili kushirikiana na raia wakati kuna hali ya dharura na majanga kama la covid 
imesema taarifa ya baraza la viongozi wa kidini
kituo cha kudhibiti na kuzuia maambukizi cdc kimependekeza kuwa watu wavae maski kwenye mdomo na puani hata zisizokuwa za tiba kuzuia kuenea kwa virusi vya corona wiki kadhaa baada ya kuuhakikishia umma kuwa maski hazikuwa lazima
hata hivyo trump amesema yeye hatovaa
hata hivyo mpinzani mkuu wa conde cellou dalien diallo amesema ana ushahidi wa udanganyifu katika mchakato huo wa uchaguzi na kwamba atawasilisha hoja ya kupinga matokeo hayo mahakamani
waandamanaji walikusanyika wakati wa chakula cha mchana katika kituo cha biashara klichopo katika eneo lenye harakati katikati ya wilaya ya kibiashara
mshauri wa ngazi ya juu wa trump jared kushner atakuwa kati ya maafisa wa marekani katika ndege hiyo ya el al itakayoanza safari yake agosti saa nne za asubuhi gmt afisa mmoja wa marekani ameeleza
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
japan imepanga kuondoa hali ya dharura mjini tokyo na wilaya nne jirani zilizokuwa katika hali hiyo mwezi uliopita katika kilele cha mlipuko wa virusi vya corona
kifo cha ginsburg kimempa fursa trump kujaribu kuifanya mahakama iwe ya waconservative zaidi chini ya wiki sita zijazo kabla ya uchaguzi wa rais kufanyika
nyote mnapaswa kukumbuka kuwa tutavuka katika hili mwishoni kila kitu kitakuwa sawa inaweza kuchukuwa muda moore alisema
mwisho wa siku sote tutavuka salama
kulingana na video iliyotolewa na polisi brooks mwenye umri wa miaka aliyekuwa amelala ndani ya gari lake karibu na dirisha la mgahawa wa wendy la kuhudumia wateja alibainika amelewa na polisi alipotaka kumkamata alikataa na wakaminyana kidogo na brooks alipokuwa anakimbia afisa wa polisi alimfyetulia risasi
meya wa atlanta akizungumzia tukio hilo anasema hadhani kulikuwa na haja ya kutumia nguvu hizo zote
uganda nayo imeripoti visa vipya vya maambukizi
watu hao mmoja ni raia wa uganda mwenye umri wa miaka na mwengine ni mkimbizi wa burundi mwenye umri wa miaka 
wawili hao wanaaminika kwamba walikutana na mkimbizi wa burundi aliegundulika kuwa na corona
hadi sasa uganda ina visa wagonjwa walipona hakuna kifo kilichokwisha ripotiwa
pia amesema waatalamu wa afya wana wasiwasi kutokana na uwezekano wa idadi kuwa kubwa zaidi kuliko ilivyo hivi sasa kwa sababu ya ukosefu wa vifaa vya kupima na vizingiti vingine
aligusia tukio ambalo watu wachache wangeweza kubashiri wakati kama huu mwaka kutokea upinzani uliopata umashuhuri uliopelekea kupinduliwa kwa rais wa sudan omar al bashir baada ya kutawala kwa miaka ambapo kulikuwa na ukandamizaji na uvunjifu wa haki za bindamu na jaribio la mauaji ya halaiki katika eneo la darfur
rais donald trump alikosolewa kwa kuimarisha sheria kali za uhamiaji na jinsi wanavyotendewa watu wanaoomba hifadhi na wahamiaji wasio na nyaraka halali
mmoja wa wenye hisa katika kampuni ya twitter kampuni ya silver lake inapendelea kusaidia kutoa fedha kudhamini manunuzi haya chanzo kimoja kimeeleza
maafisa wengine wa usalama akiwemo maj gen
henry matsiko nao wamekataa kuomba msamaha
tunapata faraja kujua kuwa usimamizi wake wa kigaidi umemalizika rais alisema akiongeza kuwa marekani tayari imeshatambua maeneo mengine kadhaa ya kuyashambulia
kufa shahidi kwa soleiman kutaifanya iran kuwa na maamuzi muhiimu katika kupinga kuenea kwa uvamizi wa marekani na kutetea maadili yetu ya kiislam rais wa iran hassan rouhani amesema katika tamko lake
bila ya mashaka yoyote iran na nchi nyingine zinazotafuta uhuru wake katika eneo la mashariki ya kati watalipiza kisasi
kenya inakuwa nchi ya pili kuingia katika mgogoro na somalia baada ya guinea kuhusiana nah atua ya kushirkiana na somaliland
wakristo ulimwenguni kote ijumaa walisherehekea sikukuu ya krismasi kama maadhimisho ya kuzaliwa kwa yesu kristo aliyezaliwa zaidi ya miaka iliyopita kwa mujibu wa wanahistoria
wakati huo huo kiongozi wa kanisa katoliki duniani papa francis siku ya jumapili aliwaombea waathirika wa shambulizi la bomu lililotokea mjini mogadishu
chama hicho kimesema nyingi za hotuba zitafanyika kwa njia ya mtandao
kwa miaka mingi sasa mashirika ya kimataifa kama vile voa dw na bbc yamekuwa tegemeo la wasikilizaji wengi katika ukandahuu wa afrika mashariki
waziri wa maswala ya wanawake jamii na watoto fatou kinteh ameambukizwa virusi vya corona na kuwa waziri wa nne kuambukizwa virusi hivyo nchini gambia katika mda wa wiki moja
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
mkurugenzi mkuu wa shirika la ndege la ethiopian airlines tewolde gebremariam anasema shirika lake hivi sasa linajikita kusafirisha mizigo badala ya abiria ikiwa ni hatua ya kujikwamua kiuchumi kutokana na athari za maambukizi ya virusi vya corona
lakini familia yake inaendelea kukanusha madai hayo dhidi ya rusesabagina
nimepigiwa simu na mheshimiwa godbless maanake mimi ni wakili wa chama cha chadema wakili wake wakili wa mbowe na wakili wa tundu lissu
alinipigia simu akaniambia prof njoo namanga nataka kukuona
nimemkuta na mama na watoto watatu
ameniambia anakambia tanzania kutokana na hali ya siasa ilivyo
kwamba amechoka kushikwa na heri auwawe akiwa kenya kuliko akiwa tanzania
amesema wakili george luchiri wajackoyah akiongezea kwamba wamekamatwa wakiwa safariki kuelekea ofisi za umoja wa mataifa za kuwahudumia wakimbizi unhcr
waziri mkuu benjamin netanyahu alifunguliwa mashtaka ya ufisadi na anatarajia kurejea ofisini kwa mara ya sita
kwa upande wake kenya imekuwa ikipambana na maambukizi ya covid na hata kufunga shughuli katika baadhi ya miji mikubwa ya nchi hiyo
wiki hii kenya ilitangaza hatua nyingine kadha katika jitihada za kupunguza maambuziki na hadi ijumaa ilikuwa imetangaza maambukizi zaidi ya 
watu wasiopungua tisa wameuawa na takriban wengine kujeruhiwa jumamosi katika mlipuko wa bomu lililokuwa ndani ya gari mbele ya mlango wa kuingilia kwenye kituo cha kijeshi mjini mogadishu mashahidi na maafisa wa usalama wamesema
maeneo ya burudani na migahawa imetakiwa kufungwa kabla ya saa tatu usiku
shirika la kimataifa la fedha duniani imf linatarajia kasi ya ukuaji wa uchumi wa tanzania kupungua kwa asilimia 
 mwaka huu
fedha hizo pia zitatumiwa kununua chakula kujenga makazi kutoa maji na usafi wa kimazingira pamoja na huduma nyingine muhimu kama kukabiliana na covid 
mvua kubwa zinazo nyesha kaskazini ya sumatra wiki hii zilisababisha maafa hayo na wengi walizama ndani ya maji au kupigwa na magogo ya miti yaliyo kuwa yanapelekwa kwa kasi na mawimbi shirika hilo limesema
katika taarifa ya pamoja siku ya jumanne waandalizi wa tokyo na ioc walisema mapambano hayo yalitokea baada ya wakazi wa eneo kuwatahadharisha polisi kuwepo kwa darzeni ya watu wenye silaha waliojificha katika mashamba ya kahawa wilaya ya nyabiraba kiongozi wa eneo ameliambia shirika la habari la uingereza reuters kwa sharti la kutotajwa jina lake
amesema ataendelea na kampeni katika wilaya za bukomansimbi na mpigi kulingana na mpangilio wa tume ya uchaguzi
makundi ya waasi ya sudan kwa kiasi kikubwa yanaundwa na makundi ya waliowachache wasiokuwa waarabu ambao kwa muda mrefu walipinga utawala wa waarabu waliowengi katika serikali ya khartoum
wale wote wenye matatizo ya kiafya pia wametahadharishwa kutohudhuria mikusanyiko ya ibada
dr
lina zedriga amekamatwa pamoja na wafuasi wengine wa chama hicho kwa kubeba watu wengi kwenye gari lake
ni saudi arabia pekee inayoipiku india katika ununuzi wa silaha za kigeni gazeti hilo limeelezea katika ripoti yake
ili kukamilisha uchunguzi unaoendelea tutaomba ushirikiano kutoka kwa baadhi ya idara mbalimbali za usalama wa taifa duniani
kati ya wagongwa ambao wamelazwa hospitalini ni raia wa kigeni
msemaji wa jeshi la iran abolfzl shekarchi amesema kwamba trump anastahili kuangalia namna ya kuokoa wanajeshi wake na janga la corona
wajumbe wa republican nchini marekani wanaanza kukutana wiki hii huko charlotte kwenye jimbo la north carolina ambapo wanatarajiwa kumteuwa rais donald trump kama mgombea wao atakayekabiliana na m democrat joe biden makamu rais wa zamani kwenye kinyang anyiro cha uchaguzi mkuu wa urais mwezi novemba
zaidi mnyika sasa kama mgonjwa zinatolewa taarifa za uongo dhidi yake madaktari waliompokea mwenyekiti mara ya kwanza kabisa wajitokeze wasema waziwazi
ukweli ni kwamba mwenyekiti hakuwa amelewa chakari kama ambavyo inavyosemwa yote haya yanasemwa ili kuhamisha mjadala
shirika la haki za binadamu amnesty international limeeleza masikitiko yake juu ya hatua hiyo ya mahakama ya rufaa likisema haki haikutendeka kamwe
kenyatta alitaja majimbo ya kwale na mandera kama yaliyoshuhudia ongezeko kubwa la maambukizi ya corona lakini akaongeza kwamba kwa ujumla hatua ambazo zimechukuliwa na serikali yake zimesaidia pakubwa kuzuia idadi ya maambukizi kupand zaidi
kamati maalum iliyoundwa na rais kushughulikiwa maambukizi ya virusi vya corona imesema mjini lilongwe kwamba wafanyakazi muhimu pekee na magari ya kubeba bidhaa muhimu kama mafuta na dawa ndiyo ataruhusiwa kuvuka mpaka
uchaguzi huo umefanyika baada ya miezi kadhaa ya maandamano yaliyopelekea watu kadhaa kuuawa katika msako wa maafisa wa usalama dhidi ya waandamanaji waliokuwa wakimpinga rais alpha conde
akiwa anajitayarisha kwa ucahguzi wa mwaka trump anafurahia uchunguzi mpya wa maoni unaompatia kiwango cha juu cha kufanya kazi cha asilimia tangu kuingia madarakani
fedha hizo hazitawekewa masharti ya kisiasa au mageuzi ya kitaasisi ofisi ya macron imesema
nyumbani msemaji wa serikali ya tanzania hassan abbas amekaririwa na vyombo vya habari akikanusha kwamba kuna vitisho dhidi ya wanasiasa wa upinzani nchini humo
kampuni ya kuchimba mafuta ya tullow imetangaza kumaliza mchakato wa kuuza vitalu vyake kwa kampuni ya total na kufunga shughuli zake zote nchini uganda baada ya miaka 
katika kura ya kwanza seneta mrepublikan wa jimbo la uttah mitt romney amekuwa seneta wa kwanza katika historia ya marekani kupiga kura iliyokinzana na wabunge wenzake akishirikiana na wademokrat katika suala lenye umuhimu mkubwa kama hilo
serikali imemshutumu aliyekuwa rais wa nchi hiyo francois bozize kwa kupanga kupindua itawala wa faustin archange touadera
bozize amekana madai hayo
watu wakitizama televisheni wakati kiongozi kim alipojitokeza kwa mara ya kwanza may mahakama kuu ilisema serikali inawajibika kwa kushindwa kufanya uchunguzi huru na ulio bora wa mashtaka ya uhalifu wa unyanyasaji wa kingono na kijinsia wakati wa ghasia za baada ya uchaguzi
matokeo yake ilisema ilikuwa ni ukiukaji wa haki zao za kikatiba
wapiganaji wa vuguvugu hilo ambao wengi wao walikuwa kutoka kabila kubwa la kikuyu waliwashambulia viongozi wa kikoloni na walowezi ambao nao walijibu kwa kuwakamata na kuwaua baadhi ya wakenya hao
new york imepokea meli yenye vifaa vya kusaidia kupumua jumamosi kutoka china
erdogan ameeleza wasiwasi wake kuhusiana na mzozo wa libya walipozungumza na waandishi wa habari
katika mazungumzo yao xi alimpongeza pia rais john magufuli kufuatia ushindi wake katika uchaguzi mkuu wa mwezi oktoba
karibu wiki mbili zilizopita marekani kupitia shirika lake la maendeleo ya kimataifa usaid lilitangaza ufadhili wa zaidi ya shilingi milioni hamsini kuwapa mafunzo wahudumu wa afya katika majimbo ya kenya
serikali ya marekani ilitangaza kuwa ufadhili huo ungeiwezesha serikali ya rais uhuru kenyatta kukinga wananchi wake kutokana na makali ya virusi vya corona na vile vile kusaidia katika mwelekeo wa kuhamasisha umma kuhusu athari ya virusi hivyo hatari
ukiniambia ni sawa kwa wengine na sio timu zote zinazoshiriki kuteua mwamuzi nina mashaka yangu kama hiyo ni haki
amesema naibu wa rais william ruto
tanzania ina jumla ya watu milioni 
wakosoaji wanasema hatua ya china ni ukiukaji wa kushtusha wa uhuru wa vyombo vya habari na uhuru wa kujielezea wakati ikipeleka tishio kwa waandishi ambao bado wanafanya kazi huko china
sheria ya umma serikali hiyo ya wajumbe iliundwa chini ya usimamizi wa serikali ya riyadh ambayo inaongoza muungano wa nchi za kiarabu unaopambana na wahouthi wanaoungwa mkono na iran wanaoshikilia mji mkuu wa sanaa tangu 
miongoni mwa mambo yanayosubiriwa na jumuiya mbalimbali za kimataifa ni ripoti za waangalizi wa uchaguzi huu ambapo taarifa zinaeleza kuwa zitaanza kutolewa kuanzia ijumaa
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
mara baada ya kuachiwa huru kutoka jela mwandishi wa habari za uchunguzi eric kabendera baada ya kulipa faini na fidia ya jumla ya shs milioni mkurugenzi wa shirika la kutetea haki za binadamu kimataifa amnesty international ofisi ya afrika mashariki na kusini mwa afrika deprose muchena ameeleza masikitiko yake juu faini ya fedha kubwa kiasi hicho
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmichelle obama mke wa rais wa zamani amemsifu mgombea mteule wa chama cha demcratic joe biden kama mtu mwenye uwezo wa kuliongoza taifa huku akimkosoa vikali rais donald trump kwa kushindwa kufahamu hisia za wengine
virusi vipya vya corona vimeuwa takriban watu na kuambukiza watu wasiopungua milioni 
 tangu mlipuko wa ugonjwa covid kutokea huko wuhan nchini china mwezi disemba iliopita kulingana na takwimu za who
uchumi wa algeria umeathirika sana kutokana na janga la virusi vya corona
ni wakati muwafaka kupitia tena mara mbili au tatu juhudi zetu za pamoja katika kudhibiti maradhi haya tukiungwa mkono kikamilifu na jamii hans kluge amewaambia waandishi
sudan ilitajwa kama taifa linalofadhili ugaidi miaka ya wakati nchi hiyo ilipompa hifadhi ya muda mfupi aliyekuwa kiongozi wa kundi la al qaeda osama bin laden na wanamgambo wengine wa kundi hilo ambao walikuwa wanatafutwa
michezo maafisa wa nasa walisema jumatano kwamba jaribio lingine la kurusha chombo hicho litafanyika siku ya jumamosi wiki hii
mahiga ambaye pia alihudumu kama waziri wa mambo ya nje wa taifa hilo la afrika mashariki kutoka mwaka wa hadi awali alikuwa balozi wa tanzania kwenye umoja wa mataifa kati ya mwaka wa na 
wanasiasa wa upinzani na makundi ya kutetea haki za binadamu wamesema kwamba serikali imekuwa ikikandamiza upinzani na kufunga vyombo vya habari pamoja na kupiga marufuku mikutano ya wanasiasa wa upinzani wakati wa utawala wa muhula wa kwanza wa magufuli
rais wa zamani robert mugabe mara kwa mara alikuwa akitumia sheria zinazobana vyombo vya habari wakati wa utawala wake wa miaka 
ulipotokea roketi inayosafirisha seteliti ya iran nour kuelekea anga za juu katika siku za hivi karibuni umoja wa ulaya imeendelea kushirikiana na walinzi wa pwani na vikosi vingine vya libya kuzuia kuingia kwa wahamiaji
kikosi cha jeshi la marekani afrika africom kimethibitisha baadhi ya moshi huo inawezekana ulitokana na uharibifu wa vifaa katika kituo hicho
alipovuka mpaka aliondoka kwa gari binafsi na maafisa wa polisi tanzania walipogundua kwamba amewakwepa waliwapigia simu maafisa wa kenya na kuripoti kwamba kuna mtu ameingia nchini kenya kutoka tanzania bila idhini na kwamba lazima akamatwe na kurudishwa tanzania
imetayarishwa na mkamiti kibayasi voa washington dcuhispania imeanza kulegeza baadhi ya masharti ya kutotoka nje jumatatu kwa kuwaruhusu wafanyakazi wa sekta ya viwanda na ujenzi kurejea makazini
nchini sudan na guinea kulijitokeza vizuizi mbalimbali na uongozi unaonang ania madarakani
nchini zimbabwe maandamano yalikuwa zaidi juu ya hali ya uchumi
wakati katika maeneo ya vijijini ethiopia na jamhuri ya kidemokrasia ya congo maandamano yalikuwa juu ya haki za jamii ambazo zimelazimika kukimbia makazi yao
uturuki kwa upande mwengine imefikia makubaliano na gna juu ya mipaka ya baharini na inataka kulinda maslahi yake katika eneo hilo
magufuli amewaahidi wapiga kura kwamba miradi yake ya miundombinu itachochea ukuaji wa uchumi kwa asilimia 
kwa masikitiko makubwa tumepata msiba mkubwa
mzee wetu rais wa awamu ya tatu benjamin mkapa amefariki akiwa hospitalini mjini dar es salaam ambako alikuwa amelazwa alisema rais magufuli
shughuli za ujenzi uzalishaji mali zimesimama
huduma muhimu kama vile hospitali polisi kudhitibiti watu wasisongamane magari ya kufanya usafi maduka ya madawa na maduka ya kuuza chakula zinaendelea
makamu rais wa zamani wa marekani joe biden amepata ashindi mkubwa katika uchaguzi wa awali wa kumtafuta mgombea wa chama cha demokratiki kuelekea uchaguzi mkuu wa novemba 
rais chakwera ameamuru waziri wa elimu kuwaadhibu wahusika wote kabla ya mwezi huu wa novemba kukamilika
kutokana na hayo rais azali amesema anatangaza hatua za kupiga marufuku mkusanyiko wa zaidi ya watu kufungwa shule na misikiti na amri ya kutotoka nje usiku
hapo kesho itakuwa ni zamu ya mawakili wa rais trump kutoa hoja zao kupinga mashtaka hayo kwa siku tatu
waziri wa mambo ya ndani nchini somalia mohamed abukar islow duale aliiambia voa kwamba ndege ya mizigo ya jeshi la uturuki imewachukuwa majeruhi kwenda ankara kwa matibabu
wakazi hong kong waeleza wasiwasi wao chini ya sheria mpya viongozi hao wamesema kwamba uchaguzi mkuu katika jimbo hilo ulikuwa wa kweli sahihi na ulifuata sheria za uchaguzi za jimbo la arizona
hadi sasa nchi zilizo athirika vibaya sana misri ikiwa na maambukizi afrika kusini na algeria 
kuna maambukizi katika bara lote hadi kufikia machi 
georgieva anasema wakati huu ni vigumu kutabiri muda gani mlipuko utadumu akiongeza kuwa ufanisi na hatua za kudhibiti mlipuko vitakua na fasi muhimu kwa kubaini athari za uchumi
virusi vya corona tayari vimewasili katika nchi ambapo maambukizi yaliyopimwa yamefikia na vifo ni kwa mujibu wa takwimu za shirika la afya duniani who
kupitia mtandao wa twitter hamdok amesema kwamba hatua hiyo inakuja baada ya sudan kukubali kulipa fidia kwa waathirika wa shambulizi la kigaidi nchini marekani ni nzuri sana kwa khartoum
vyanzo vya habari vimeeleza kuwa mwanamuziki huyo aliyegeuka kuwa mwanasiasa alifariki majira ya saa za asubuhi
hata hivyo awali rwasa alinukuliwa na vyombo vya habari akisema kwamba iwapo hatapata haki kwenye mahakama ya katiba atawasilisha malalamishi yake kwa mahakama ya jumuiya ya afrika mashariki nchini tanzania
amesema serikali imeendelea kutoa shilingi milioni kila wiki kusaidia familia zenye matatizo ambazo zimeathiriwa na virusi na mafuriko katika maeneo mbalimbali nchini
uingereza imeibuka kuwa moja ya maeneo yaliyoathirika zaidi katika janga hili na imeripoti vifo zaidi ya jumapili
usalama umeimarishwa kwenye mahakama hiyo wakati majaji wakipelekwa kwa magari yenye uwezo wa kukinga risasi
amesema kwamba amri aliyotangaza ya watu kusalia nyumbani kwao ili kudhibithi maambukizi huenda ikaendelea kutumika
asilimia ya mawaziri katika serikali ya abiy ahmed ni wanawake
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
bei za hisa katika masoko ya ulaya na asia zimepanda jumatatu kufuatia habari za kuanza kupunguzwa kwa masharti ya watu kutotoka nje kutokana na kupungua kwa maambukizi ya covid 
mkutano wa kila mwaka kuhusu dawa za kulevya ambao huleta pamoja maafisa wa umoja mataifa kuhusu dawa na tume inayosimamia uchunguzi wa uhalifu wamepiga kura jumatano
zaidi ya watu wamewekwa karantini katika kaunti ya mandera huku juhudi zikiendelea kuwatafuta watu waliokaribiana na wagonjwa ambao wamelazwa katika hospitali kuu ya kaunti hiyo
israeli iliwahi kumshtumu mwanasayansi huyo kwa kuhusika na mpango wa kisiri wa kuunda silaha za nyuklia
hata hivyo waziri mkuu hataanza kazi mara moja kwa mujibu wa taarifa ya ofisi yake ikiongeza kuwa ataendelea kusubiri ili apate nafuu zaidi akiwa nyumbani kwake
alisema kwamba ni vigumu kumshinda rais yoweri museveni kwa sababu ataiba kura
ufaransa imesema idadi ya vifo ni zaidi ya na kuifanya iwe ni nchi ya nne ikiwemo marekani itali na uhispania
wamiliki wa maduka ya kubadili fedha za kigeni wametakiwa kuondoa mabango yote yenye kutangaza biashara zao yaliyoandikwa maduka ya kubadili fedha mkuu wa benki ya taifa ameongeza
imetayarishwa na asiraji mvungi mwandishi wa voa arusha tanzaniamakamu rais wa zamani wa marekani joe biden hatimaye alhamisi alikubali rasmi uteuzi wa chama cha democratik kuwa mgombea wa urais marekani
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcni miaka ishirini na miwili tangu mashambulizi ya kigaidi yaliyolenga ubalozi wa marekani nchini kenya na nchini tanzania kwa wakati mmoja na kusababisha zaidi ya watu wakiwa wamekufa na maelfu kujeruhuhiwa
kwa mujibu wa katiba ya tanzania matokeo ya kura za urais hayapingwi mahakamani
mitandao ya kijamii hasa twitter whatsapp instagram na you tube imeminywa nchini humo na kuathiri mawasiliano
abiria wengi wamesitisha kusafiri ikiwa ni hatua ya kuepuka misongamano ya aina yoyote ikiwemo safari za ndege
kura inayopigwa jumatano inafanyika wakati kuna mlipuko wa virusi vipya vya corona nchini burundi ambapo hadi sasa watu wameambukizwa na kifo kimoja katika nchi yenye takriban watu milioni 
mjadala umekuwa ukiendelea nchini uganda baada ya marekani kutaka nchi hiyo kuandaa uchaguzi huru na haki pamoja na kuheshimu haki za kibinadamu
meneja operesheni za dharura katika who michel yao anasema shirika la afya duniani lina zaidi ya wafanyakazi huko na liko tayari kupeleka watu zaidi kama ni muhimu
ameiambia voa kwamba who inafanya kazi na washirika wake kufungua vituo vya matibabu kuafuatilia hatari zitakazojitokeza na kujibu kwa haraka na kuzitambua kesi mpya
kubwa nchini tunisia mapinduzi ya arab spring yalileta mafanikio kwa vile yameweza kubuni taasisi za utawala na taifa ambalo linafuata misingi ya kidemokrasia na kuwajibika kwa raia wake idadi ya maambukizi yanakaribia kufikia watu milioni duniani na vifo 
hadi alhamisi idadi ya vifo duniani kutokana na virusi vya corona imefikia na jamhuri ya kidemokrasia ya congo ikiwa na vifo vipya viwili katika idadi hiyo
makamu rais wa burundi gaston sindimwo azungumzia uchaguzi mkuu ripoti ya benki ya dunia vile vile inaonya kwamba sekta ya utalii ndio itaathirika zaidi katika jumuiya ya afrika mashariki
muhoozi kainerugaba wakoloni wanaounga mkono upinzani watashindwa wagonjwa waliobainika kuwa na virusi hivyo hatari ni wanaume watatu na wanawake wanne
wanne kati yao ni raia wa kenya wawili wa asili ya congo na mmoja raia wa uchina
niliomba watu wawe watulivu reuben alutsachi wa kakamega kenya anasema maoni yangu ni serikali haijafanya vya kutosha kukabiliana na ukaidi
mwezi mei jeshi la taifa liliripoti kuwauwa wapiganaji katika mapigano mawili tofauti katika jimbo hilo la kaskazini ambako wapiganaji wamefanya mashambulizi mwaka pekee
rais wa sasa faustin archange touadera anagombea mhula wa pili madarakani na anatarajiwa kushinda uchaguzi huo
baadhi ya makundi yaliyoandamana kuipinga serikali ya sudan aastha sharma meneja wa kampuni ya kusambaza chakula anasema bado tunasikia matukio kama hayo ya ubakaji kila wiki kila mwezi na kila mwaka
mwanasiasa wa ufaransa ameiambia shirika la habari la ap kuwa ushindani wa manunuzi ya mahitaji ya afya umekuwa ni hazina inayotafutwa ulimenguni kote
lema na familia yake wamekuwa wakiishi nchini kenya kwa takriban mwezi mmoja
naibu mwenyekiti wa chama cha upinzani cha act wazalendo visiwani zanzibar nassor mazrui ameachiwa huru kwa dhamana baada ya kushikiliwa na polisi tangu siku ya pili baada ya uchaguzi mkuu hapo tarehe octoba
mazrui ameachiwa pamoja na ayub bakari hamad siku moja kabla ya kusikilizwa kesi yao leo ya kutaka kuachiliwa huru
akizungumza na sauti ya amerika kutoka hospitali mjini nairobi ismail jusa afisa muandamizi wa act wazalendo aliyeumizwa wakati walipokamatwa oktoba anasema ni jambo zuri kwa zanzibar na hivi sasa wataendelea na juhudi zao kudai haki kufuatia uchaguzi ambao anasema ulikua na wizi mkubwa wa kura
wakati huu ambapo hatua za karantini zimeanza kulegezwa tumuombe mungu atupe sote neema yake ili tuwe makini na tuendelee kuheshimu sheria ili janga hili lisirudi tena papa francis alisema
aliporudi nyumbani wamba dia wamba alichaguliwa seneta katika bunge la congo na kupewa wadhifa wa makamu rais wa kamati ya sheria na utawala ya baraza la senate wakati wa serikali ya mpito
familia ya rais wa zamani wa tanzania marehemu benjamin william mkapa imesema kuwa kiongozi huyo alikuwa anaugua malaria na hatimaye alifariki kwa mshtuko wa moyo
matamshi hayo yaliyotolewa katika misa ya maziko ya mkapa jumapili mjini dar es salaam yalilenga kuzima uvumi kwamba alifariki kutokana na virusi vya corona
imeandikwa na harrison kamau voa washington dcshirika la afya duniani linaeleza wasiwasi wake kutokana na kuogezeka kwa maambukizo ya virusi vya corona katika baadhi ya nchi wakati idadi ya waliofariki duniani imefikia nusu milioni kutokana na janga hilo
lewis alitumikia baraza la wawakilishi kwa miaka akiwa ni mwakilishi kutoka wilaya ya uwakilishi ya tano ya jimbo la georgia inayoijumuisha atlanta
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
shirika la afya duniani who limetahadharisha kuwa katazo la kusafiri kudhibiti kuenea kwa kirusi korona ambacho ni kipya kilichoibuka china linaweza kufeli na kupelekea hali ya kuenea kwa janga hilo kuwa mbaya zaidi duniani
huu siyo ushindi wa kishindo
hili haliwapi fursa na nguvu za kutawala kama wanavyosema
hili haliwafanyi wao kwa ushindi huo kuunda serikali inayotarajiwa waunde ili waweze kumaliza mvutano wa kisiasa ambao tumekuwa nao hapa nchini kwa mwaka mzima alisema asael
kusaidia amesema mnastahili kuaminika kuwajibika na kutopendelea upande wowote
mnastahili kuongozwa kulingana na sheria za uchaguzi ili haki ipatikane katika shughuli nzima ya uchaguzi
hamstahili kuwa na upendeleo na kumnyima mshindi haki yake
hatua hiyo inajiri wakati nchi hiyo inaendelea kufanya kampeni ya kutoa chanjo kwa watu milioni kabla ya maadimisho ya mwaka mpya nchini china unaoadhimishwa mwezi febrauri
tamko la snapback ni mchakato ambao utaanzisha upya kurejeshwa vikwazo vya zamani vilivyowekwa na umoja wa mataifa dhidi ya iran
kiongozi mpya wa mai kadra fentahun bihohegn amesema kwamba mashambulizi hayo ni ya kikabila
mauaji mabaya ya kikabila yamefanyika dhidi ya watu wa amhara
nimeshuhudiza jehanamu hapa mai kadra
upinzani ukiongozwa na agathon rwasa hata hivyo ulidai kuwepo udanganyifu mkubwa katika hesabu ya kura
taarifa zinasema wanamgambo wa al shabab walivamia hoteli ya kifafari iliyopo katika ufukwe wa lido walitegua bomu la kwenye gari na baadae wakafyatua risasi wakitumia bunduki za rashasha
sikiliza hapa hakuna kundi lililodai kuhusika na shambulizi hilo
katika jimbo la california lilioko magharibi mwa marekani gavana wake gavin newsom amesema ataruhusu watu kutoka majumbani pale tu idadi ya watu wanaolazwa hospitalini kutokana na virusi vya corona itapopungua kwa angalau wiki mbili mfululizo kuwepo kwa vifaa vya kutosha vya kujikinga kwa wafanyakazi wa afya maafisa watakapokuwa na uwezo bora wa kufuatilia walioambukizwa na kuwatenganisha na jamii
hadi kufikia sasa mpango huo alioanzisha mwaka jana umefaulu kuwafikia takriban wasichana katika pwani ya kenya
kalenda ya masomo ya mwaka hu chama hicho kilitangaza uteuzi huo jumapili kupitia ujumbe wa twitter
lakini wapinzani wake akiwemo seneta wa minnesota amy klobuchar wanadai kwamba mpango wake sanders utaongeza gharama ya huduma za kijamii kwa ajili ya afya na elimu kwa kiwango kikubwa sana
akiongea na wahitimu hao wa vyuo ambavyo kihistoria viliasisiwa na watu weusi obama amesema hebu tuweni wakweli ugonjwa kama huu covid inadhihirisha masuala ya ndani ya kukosekana usawa na majukumu zaidi yanayo wakabili jamii za watu weusi ambayo historia inatuonyesha namna walivyokabiliana nayo katika nchi hii
maandamano yametokea eneo la kabyelie waandamanaji wakifunga vituo vya kupigia kura
amefunguliwa mashtaka ya kuchochea ghasia na kuzuia haki kutendeka pamoja na kudharau mamlaka ya kitaifa ya waendesha mashtaka
wapinzani wake ouattara wanasema kwamba katiba inamzuia kugombea urais kwa mhula mwingine tena lakini ouattara anasema mihula yake miwili ya kwanza haiwezi kuhesabiwa kwa mujibu wa katiba ya mwaka 
waziri mkuu abiy ahmed ameandika ujumbe wa twitter kwamba ethiopia ina uwezo wa kutosha kufanikisha malengo yake katika eneo la tigray bila msaada wowote lakini hakujibu moja kwa moja madai ya debretsion
taarifa zinaongeza kusema kuwa watu wenye vyeti vya kusafiria vya kidiplomasia watahitajika kupata idhini kutoka kwa wizara ya mambo ya kigeni mjini mogadishu kabla ya kusafiri nchini humo
iliamuliwa tarehe mei sherehe hizo zifanyike ili pia kuadhimisha tangazo la windhoek juu ya uhuru wa vyombo vya habari barani afrika na kujulikana sasa kama siku ya uhuru wa vyombo vya habari duniani
tangazo la pfizer na kampuni inayoshirikiana nayo ya biontech limetolewa wiki moja baada ya kutolewa matokeo yanayoonyesha matumaini ya kupatikana chanjo dhidi ya virusi vya corona
ini nairobi
alipoulizwa mwezi januari iwapo wagner inapigana nchini libya rais wa russia vladimir putin alisema kama kuna raia wa russia nchini libya hawako kuiwakilisha serikali ya russia na wala hawalipwi na serikali yake
rais mahmoud abbas wa palestina ambaye kawaida huhudhuria mkutano wa kilele wa umoja wa afrika kama mgeni mwalikwa mara hii ameshindwa kuhudhuria huku maafisa wa serikali yake wakisema anaelekea umoja wa mataifa kulishinikiza baraza la usalama kuulaani mpango huo wa amani
msichana wa kisomali akimbeba dadake wakisubiri kupewa chakula kutoka wfp mjini mogadishu viongozi wa kijeshi waliofanya mapinduzi wamesema ijumaa wamefungua mipaka kwa safari za anga na ardhini
maafisa walikuwa wamesema kwamba hatari ya maambukizi ilikuwa ndogo sana marekani lakini hali ya wasiwasi iliongezeka baada ya maambukizi mapya kuripotiwa mapema machi
mwaka migogoro ya kidiplomasia na usalama biana ya rwanda na uganda iliongezeka na kufikia viwango vilivyokuwa havijawahi kushuhudiwa
kwa mara ya kwanza nchi hiyo ilijitokeza hadharani na kuishutumu vikali uganda kuwa inawasaidia waasi ambao wanataka kuleta mabadiliko ya kiutawala kigali
msikiti mkuu wa makka umekuwa na waumini wachache wanaohudhuria ibada tangu mwezi machi ambapo kwa ajabu eneo la kaaba tukufu ambalo kawaida huzungukwa na waumini kila wakati kwa mara ya kwanza likiwa halina watu kaaba ambayo ni ya mraba ambapo waumini hufanya ibada zao
abiy ambaye alishinda tuzo la amani la nobel mwaka aliamurisha mashambulizi ya angani na kutuma wanajeshi tigray wiki iliyopita akishutumu jeshi la tplf kwa kushambulia kambi ya jeshi
upendo wa kelly na maisha yake yatakumbukwa siku zote alisema travolta katika ujumbe wake wa instagram
muhoozi anachukua nafasi ya kamanda wa kikosi hicho kutoka kwa maj
gen
james birungi
abiy amekataa pendekezo la kufanya mazungumzo
katika utafiti mwengine wanakwaya walikutikana kua na uwezekano wa kuambukizwa virusi hivyo lakini wanasayansi wanaamini kuimba siyo njia pekee ya kueneza maambukizi katika kipindi cha siku za awali za maambukizi kabla ya utaratibu wa kutosogeleana kufuatwa
wizara hiyo imeongeza kusema kwamba wanajeshi wake walitungua helikopta ya jeshi la azerbaijan na ndege tatu bila ya rubani zilizokuwa zina shambulia jimbo hilo linalotaka kujitenga
baadaye maafisa wa kulinda usalama wa rais walituma ujumbe kupitia mtandao wa twtter na kuthibitisha kwamba afisa mmoja alimpiga risasi mtu mmoja karibu na white house
katika kanda ya afrika mashariki na maziwa makuu tanzania kwa mara ya kwanza jumatano imeripoti idadi kubwa ya maambukizi
watu walikutwa na ugonjwa wa corona baada ya kufanyiwa vipimo na hivyo kufanya idadi ya jumla kufikia imesema ripoti ya wizara ya afya ya nchi hiyo
watu wamefariki walipona
karibu nusu ya hasara ya dola billioni 
 kwa mwaka ni mapato ya bidhaa zinazouzwa nje kama vile dhahabu almasi na madini ya platinum kwa mujibu wa ripoti ya unctad
rais wa burkina faso roch marc chrstian kabore amezindua kampeni yake ya kugombea mhula mwingine madarakani akiahidi kuimarisha usalama na amani nchini humo
lakini wataalamu wa afya wanaendelea kuonya kwamba hali yaweza kuwa mbaya zaidi katika nchi nyingi barani afrika kutokana na migogoro inayoendelea usafi duni makazi duni ya mijini na hospitali zisizo na vifaa vya kutosha
mfano jamuhuri ya afrika ya kati yenye raia million 
 na inayo vifaa vinne pekee vya kusaidia wagonjwa kupumua
wakili maarufu wa haki za kibinadamu akamatwa kagwe pia alisema kuwa matokeo ya pili ya vipimo vya afya ya mgonjwa wa kwanza na wa tatu kutambulika na virusi vya corona yanaonyesha kutokuwa na dalili za maambukizi
sampuli za vipimo hivyo zimechukuliwa katika kipindi cha saa ishirini na nne
maafisa wa iraqi wamesema kuwa shambulizi jingine la anga lilifanyika mapema jumamosi baada ya masaa ya lile lililomuua soleimani yaliwalenga msafara wa wanamgambo wanaosaidiwa na iran kaskazini mwa baghdad na kuua watu wasiopungua watano
hakuna habari za kuthibitisha shambulio hilo zilipatikana mara moja kutoka washington
aidha wana haki ya kukata rufaa ndani ya siku kupnga uamuzi huo wa kamati kuu
akiwa ziarani nchini india pompeo alizungumza kwa njia ya simu na waziri mkuu wa armenia nikol pashinyan pamoja na rais wa azerbaijan ilham aliyev
kwa mujibu wa shirika la afya duniani who dalili za ugonjwa huu wa corona ni pamoja na kupungukiwa nguvu mwilini joto jingi kikohozi kilicho kikavu na kuwa na vidonda vya koo pamoja na kuwa na matatizo ya kupumua vizuri
hilo linatokana na makubaliano yaliofikiwa ambayo maafisa wa oregon wanatarajia yataendelea kupunguza mvutano wakati mji huo uliokuwa na ghasia za maandamano kwa miezi kadhaa ukijaribu kusonga mbele shirika la habari la ap limeripoti
maafisa serikalini wafutilia mbali shutuma za kubana uhuru wa habari wawili hao walioana mwaka mjini paris baada ya kukutana katika kucheza filamu na walipata watoto watatu
kikao cha kamati kuu ya chadema kilikuwa kimeitishwa ili kuwajadili wanachama wao walioapishwa novemba kuwa wabunge wa viti maalum mjini dodoma
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dctebboune mwenye umri wa miaka alisema jumamosi kwamba alikuwa amejiweka karantini baada ya maafisa wa ngazi ya juu walio karibu naye kuambukizwa virusi vya corona
wataalam walionya kwamba wakati maendeleo ya chanjo yanapaswa kusherehekewa ni hatua ya kwanza tu katika kutolewa kwa mafanikio
nchini tanzania rais john magufuli aliwataka wananchi kuendelea kumuomba mungu alilinde taifa dhidi ya jangaa la corona katika kipindi hiki ambacho mataifa mengine yanaendelea kuathiriwa na ugonjwa huo
wataalam hao wanaeleza kuwa hatari ya kweli inayoweza kuwa na athari mbaya zaidi kiuchumi ni pale ukosefu wa ajira utakapoendelea kwa muda mrefu
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilishirika la kutetea haki za binadamu tanzania thrdc limesitisha shughuli zake nchini humo wakielezea vitisho vikali na kuingiliwa katika shughuli zake na idara za usalama nchini humo
rusesabagina alipata umaarufu kutokana na filamu iliyoelezea maisha yake mwaka ikielezea namna alivyowaokoa watu zaidi ya katika mauaji ya halaiki
serikali ya waziri mkuu abiy ahmed imefutilia mbali madai hayo na kuendelea kushambulia utawala wa eneo la tigray
alimtaja trump kuwa mtu ambaye hawajibiki katika kukabiliana na janga la corona na kwamba anakataa kuongoza
hakuna maambukizi yalioenea na kushindwa kutambuliwa katika jamii nchini new zealand ardern ametangaza
tumeshinda vita hiyo
touadera na wafuasi wake wamemshutumu kiongozi wa zamani francois bozize kwa kuwa upande wa waasi na kushawishi ghasia zinazolenga kuipindua serikali shutuma ambazo bozize amekanusha
lakini kubwa kuliko yote kuna sura mpya ya radio hivi katika miaka ya hivi karibuni baada ya mawasiliano mbalimbali kuunganishwa
radio inatumia aina ya teknolojia mpya kama vile simu za mkononi vifaa ya elektroniki kama vile tablet na mitambo yenye nguvu inayosambaza ujumbe mwingi kwa wakati mmoja kupitia mawasiliano ya broadband
maafisa wa unicef wamesema kwamba hali imeendelea kuwa ngumu kwao kufikisha msaada wa kibinadamu katika eneo hilo licha ya kusainiwa makubaliano ya kuwaruhusu kufanya hivyo
saa chache baada ya tume ya uchaguzi kutoa taarifa yake polisi katika wilaya ya oyam kaskazini mwa uganda wamemkamata naibu mwenyekiti wa chama cha national unity platform nup cha bobi wine
burundi ambayo inakumbwa na mzozo wa kisiasa tangu april inajianda kuelekea kwenye uchaguzi mkuu mwezi mei 
rais aliyeko madarakani pierre nkurunziza hatagombea tena baada ya kuhudumu mihula mitatu tangu mwaka wa 
lakini sio wote waliomuona moi kama kiongozi mbaya
jane komen aliiambia sauti ya amerika kwamba atamkumbuka kama mtu aliyependa watoto
mara tu sudan itakapotoa pesa hizo nitaiondoa kwenye orodha ya wafadhili wa kigaidi ameandika trump
waziri wa ulinzi wa cameroon joseph beti assomo ametoa wito kwa raia kushirikiana na jeshi la nchi hiyo kwa kutoa taarifa kuhusu wapiganaji
lakini kwa wakati huu kwa hakika sijui nitampigia kura nani ninachojua nitakwenda kupiga kura
kama nilivyosema safari ya mwisho nilimpigia trump
sijui nitafanya nini safari hii itanibidi kuchunguza vyema kuhusu biden na kuona kama nina kubaliana na mawazo yake ndipo niamuwe amesema rosky
msemaji huyo alisema ameona ni vizuri kuweka wazi sababu iliyomwua rais ili kuzima uvumi ambao ulikuwa umeanza kuenea kwamba amefariki kutokana na covid 
mkapa ambaye alikuwa na umri wa miaka alionekana hadharani kwa mara ya mwisho katika mkutano mkuu wa chama tawala cha ccm kilichomteua rais john magufuli kuwania awamu ya pili ya urais kiasi cha wiki mbili zilizopita
profesa noel al sema tunataka kuwafikia wapiga wetu
ambao kiasili wanakipigia kura chama cha republican kuwafikia wapiga kura weusi wapia kura walatino
na hivyo tutawaonyesha kwamba tuna watu wawili ambao kama hao ambao wanatupigia sisi kura
kwahiyo huenda mkawa katika hali nzuri
na hiyo huo ni sehemu moja ya mkakati
na mchambuzi wa kisiasa wa chuo kikuu cha american bill sweeney anasema kutotaja kesi dhidi yake haimanishi kwamba hajakasirishwa na hali hiyo na mvutano uliyopo
museveni hata hivyo ameonekana kumsifu aliyekuwa waziri mkuu amama mbabazi na mke wake jackline mbabazi akisema kwamba wanafanya vya kutosha kuimarisha kilimo cha majani ya chai
inatukumbusha orodha ndefu ya wale waliouawa bila ya haki na polisi na wale waliouawa bila ya haki kwa sababu ya upendeleo wasiokubali rai za wengine na wabaguzi sharpton amesema katika ujumbe wake kwenye mtandao wa kijamii kabla ya ibada hiyo
ni aibu kubwa kwako alisema nadler
voa au maudhui yake haionekani kuwa ni sababu ya shambulizi hilo kwa mujibu wa tamko la mkurugenzi wa mahusiano ya umma voa
mkuu wa nchi amesema kuwa kulegeza masharti kwa asilimia kutasababisha maambukizi kufikia kileleni ifikapo novemba na kukadiria kuwa kutakuwa na maambukizi na vifo 
sikitiko letu liko kwa wote walioathirika na tukio hili johnson ameandika
tunalaani vikali shambulizi hili na tumetoa msaada wetu kwa vyombo vya usalama vya uingereza
maafisa wa umoja wa mataifa wanaripoti hakuna uhusiano kati ya mlipuko wa ebola uliotangazwa juni huko mbandaka jimbo la equateur na mlipuko ambao ulizuka karibu miaka miwili iliyopita nchini drc katika majimbo ya kivu kaskazini na ituri
asilimia ya wapiga kura walijitokeza katika uchaguzi mkuu wa urais mwezi desemba mwaka uliopita
naibu wa rais william ruto na viongozi wengine wanaendelea kushinikiza kujumulishwa kwa maoni ya kila mtu ndipo ripoti hiyo ipitishwe
tafadhalini mdumu katika kushikamana na misingi ya amani ya katiba ya japan ikiwemo azma ya kutoanzisha vita
nchini rwanda waziri wa afya anasema maafisa wanatafuta njia mpya za kutibu wagonjwa na kuwa na mpango wa kuwa tayari kitaifa ambao hadi sasa umegharimu dola milioni 
marehemu alifariki siku tatu baada ya kukamatwa karibu na mpaka wa burundi polisi wakimtuhumu kuwa alitaka kutoroka nchini na kujiunga na kundi la waasi lenye kufanya harakati dhidi ya serikali ya rwanda
takriban wiki moja baada ya serikali ya kenya kutangaza kuwa imefanya mazungumzo na tanzania kusuluhisha mgogoro ulioibuka ijumaa wiki iliyopita baada ya tanzania kutangaza kufuta ndege za shirika la ndege la kenya airways kq kufanya safari zake humo katika viwanja vyake vya ndege vya dar es salaam kilimanjaro na zanzibar kenya airways inasema bado hamna jibu ya kufanya safari nchini humo
pia alitaka kamati ya uchunguzi iundwe haraka
diab ametangaza jumatano ni siku ya maombolezi nchini lebanon
lisa schlein anaripoti kutoka geneva kwamba mashirika hayo mawili yanazindua ripoti iliyopewa jina covid na ajira kwa mtoto wakati wa mgogoro kuashiria siku ya dunia dhidi ya ajira kwa watoto
filamu hiyo kwa jina francesco imeonyeshwa katika tamasha la filamu mjini rome jumatano
mazungumzo hayo yanahusu umoja na usimamizi mzuri wa uchaguzi mkuu ujao
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dcwananchi wa tripoli mji mkuu wa libya wanasherekea tangazo la kiongozi wa jeshi la taifa la libya la lna jenerali aliyeasi khalifa haftar kwamba anasitisha mapigano magharibi ya nchi yao kuanzia jumapili januari 
buttigieg tunaweza kuendelea kupambana bila ya kuwa na majeshi ya kudumu ardhini
lakini kile kinachoendelea hivi sasa ni kuwa rais anatuma majeshi zaidi
burundi inakabiliwa na uhaba wa sarafu za kigeni tangu wafadhili wake kuzuia msaada wa fedha waliokuwa wanatoa kwa taifa hilo
vital kamerhe amesema mashitaka hayo yalikuwa ya kisiasa na atakata rufaa kupinga hukumu hiyo
wakati huo huo washauri wa white house wamesema rais donald trump anatarajiwa kulihutubia taifa juu ya suala la ubaguzi baada ya kukosolewa vikali kutokana na pendekezo lake wiki iliyopita kutaka kupeleka wanajeshi kuzima ghasia na maandamano hayo
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwaziri mkuu wa ethiopia abiy ahmed ametoa muda wa mwisho kwa majeshi ya jimbo la tigray kujisalimisha au wakabiliwe na hatua za kijeshi katika mji mkuu wa jimbo hilo wa mekele
wakati janga hili likienea katika mataifa mbalimbali ulimwenguni kenya haijaepuka hili
hatujawahi kukabiliwa na tishio la maslahi yetu ya kitaifa kwa kiwango hiki huko nyuma amesema kenyatta
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
ghasia za bunduki mabadiliko ya hali ya hewa na covid ni masuala ambayo yamepewa umuhimu katika siku ya tatu ya mkutano mkuu wa kitaifa wa chama cha democratic jana jumatano wakati seneta kamala harris wa california alipokubali uteuzi wa kuwa mgombea mwenza wa joe biden
hospitali za marekani zimekuwa zikipambana na virusi vya corona katika hali ya kutokuwa na vifaa vya kutosha
byabakama alikuwa akihutubia waandishi wa habari baada ya kufanya mkutano na mgombea wa urais robert kyagulanyi maarufu bobi wine katika makao makuu ya tume ya uchaguzi jijini kampala
akizungmza akiwa huko chato rais magufuli amefafanua hatua kwa hatua namna ambavyo serikali imeendelea kushughulikia janga la corona na hali ilivyo
prine aliwahi kuugua saratani mara mbili na iliathiri sauti yake
aliweza kupona kwa kiwango kikubwa na kurikodi nyimbo iliyotoka mwaka na alikuwa na mpango wa kufanya mizunguko mwaka huu kabla ya mlipuko wa virusi vya corona
rais wa kenya uhuru kenyatta jumamosi alitangaza kufungwa kwa mipaka kati ya nchi hiyo na majirani wake tanzania na somalia katika kile alichokiita juhudi zaidi za kukabiliana na kuenea kwa virusi vya corona
baada ya sala maalum ya siku ya eid ijumaa asubuhi rais ashraf ghani alitangaza katika hotuba yake iliorushwa kwa njia yakwamba televisheni serikali yake inashughulikia kuwaachia huru kiasi cha wafungwa wataliban ili kubadilishana na mateka wa vikosi vya usalama vya afghanistan kutoka mikononi mwa waasi maambukizo yameongezeka nchini majimbo manne zaidi yakiripoti maambukizi mapya huku baraza la wawakilishi likipitisa bajeti ya dola bilioni kukabiliana na hali hiyo
nafikiri watu wanauelewa zaidi wa haki zao alisema olugboji
nani angeweza kufikiria bashir angepinduliwa sudan malengo mengine ni kuzuia kuongezeka kwa unene kupunguza ukosefu wa damu kwa wanawake wanao beba mimba kupunguza watoto kuzaliwa na uzito wa chini na kupunguza uharibifu
netanyahu amesita kutoa tangazo ambalo linaweza kuleta malumbano siku ya jumatano
imetayarishwa na mwandishi wetu khadija riyami washington dc
takriban serikali zote za afrika zimetangaza hatua kali za kupambana na janga hilo la afya ambalo halijawahi kushuhudiwa kote duniani ambapo mataifa yamefunga mipaka yake kuahirisha safari za ndege na kupitisha hatua kali za karantin
bila ya kutoa ushahidi wowote muungano huo umedai kwamba chama kinachotawala kimefanya udanganyifu
freeman mbowe lt
gen muhoozi kainerugaba aliwahi kuwa kamanda wa kikosi hicho hadi mwaka 
wakati huo kulikuwa na madai kutoka kwa baadhi ya makamanda katika jeshi kwamba museveni alikuwa anamtayarisha mtoto huyo wake wa kiume kumrithi
mkurugenzi wa jarida la iwacu antoine kaburahe ameandika kwenye ukurasa wake wa twitter walihukumiwa miaka miwili na nusu jela kwa madai yasiokua na msingi
walimuomba rais awasamehe na sasa tunapongeza kuachiliwa kwao
trump alitoka kwenye hospitali ya walter reed iliyo mjini bethesda jimbo la maryland mwendo wa saa kumi na mbili na dakika thelathini na tisa na kupelekwa kwa gari hadi kwenye helikopta ya kijeshi iliyokuwa imeegeshwa karibu na hospitali hiyo na kuondoka bila kuwahutubia waandishi wa habari
cassama ambaye pia anaripoti katika idhaa ya kireno ya voa amesema vitisho hivyo vilivyokuwa vikitolewa walifahamishwa polisi
rais kenyatta ambaye aliwasili nchini akitokea marekani usiku wa jana alianza siku yake kwa kuongoza kikao kisicho cha kawaida cha mawaziri kilicho hudhuriwa na naibu rais william ruto mawaziri na kamati ya mazishi yaliyoongozwa na mkuu wa huduma za umma joseph kinyua taarifa ya ikulu ya kenya imeeleza
wa ujenzi wa bomba la kusafirisha mafuta kufuatia hatua ya kuvunjika kwa mkataba wa kununua sehemu ya mali za kampuni ya mafuta ya tullow kwenye mradi wa maendeleo wa albert
rais donald trump alisema jumanne usiku kwamba anafikiria kwenda mahakamani kupinga matokeo hayo
katika ujumbe wa tweeter hamdok aliwahakikishia wananchi wa sudan kwamba yuko salama na kusema kilichotokea ni jambo linalowatia motisha kuleta mabadiliko sudan
aliyekuwa kamanda wa jeshi la uganda generali mugisha muntu ambaye anagombea urais kwa tiketi ya chama cha alliance for national transformation ant naye amewawataka wanajeshi kutotumiwa kisiasa kuvuruga mikutano ya kampeni ya wagombea wa upinzani
bloomberg aeleza mkakati wa rashia nkurunziza aliyetawala kwa miaka alifariki ghafla tarehe mwezi huu akiwa na umri wa miaka kutokana na mshituko wa moyo kulingana na taarifa ya serikali
kulingana na umoja wa mataifa kundi hilo limeua zaidi watu tangu mwanzoni mwa mwaka licha ya kuwepo msako wa maafisa wa jeshi la drc
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcrais wa marekani donald trump ambaye amekutwa na maambukizi ya covid alirejea katika ofisi ya rais ndani ya white house jumatano mchana
ingawa hakuna kati ya maafisa hao wa serikali waliojeruhiwa lakini ina ripotiwa kuna zaidi ya watu waliojeruhiwa na huenda idadi ya vifo ikaongezeka
polepole amesema mbali ya ajenda hiyo kamati kuu pia ilijadili ajenda nyingine ikiwemo kasi ya maambukizi ya virusi vya corona katika nchi mbalimbali duniani pamoja na tatizo la uvamizi wa nzige waliopo katika nchi jirani ambapo kamati kuu imeitaka serikali kuchukua hatua madhubuti za kukabiliana na majanga hayo
daniel arap moi alihudumu kama rais wa kenya kutoka mwaka hadi 
alichukua urais kufuatia kifo cha rais wa kwanza wa kenya jomo kenyatta kilichotokea agosti mwaka 
moi atazikwa jumatano ya februari katika makazi yake huko kabarak nchini kenya
viongozi wa marekani na iran wametupiana vitisho kufuatia kuuawa kwa jenerali wa ngazi ya juu wa iran kufuatia shambulizi la angani lililofanywa na marekani katika mji mkuu wa iraq baghdad
safari kuingia na kutoka katika majimbo shirika la habari la fox jumamosi liliripoti kwamba maseneta wamesema wataunga mkono uteuzi huo wa jaji barrett
wiki iliyopita jeshi lilisema kwamba serikali ya jimbo la lagos iliomba jeshi kuingilia kati na kurejesha utulivu wakati wa maandamano lakini wanajeshi hawakuhusika katika kupiga raia risasi
shinikizo halikuwa dhahiri kabisa lakini walieleza bayana kwamba sikutakiwa kuwa na jukumu katika maamuzi ya kiuhariri amesema whitworth ambaye ana ujuzi kama mwandishi wa habari katika shirika hilo na siyo mteuliwa wa kisiasa
aliamua kustaafu mapema
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwagombea kiti cha urais wanaoshindana kukiwakilisha chama cha demokratik katika uchaguzi mkuu wa marekani walimshambulia vikali seneta wa vermont bernie sanders kuhusiana na msimamo wake mkali wa mrengo wa kushoto wakati wa mjadala muhimu kabla ya uchaguzi wa awali katika jimbo la south carolina
afrika inaweza kupoteza nusu ya pato lake la taifa kwa kuanguka kwa ukuaji wa uchumi kwa sababu kadhaa ikiwemo kusambaratika kwa mifumo ya usambazaji bidhaa ya kimataifa amesema katibu mtendaji wa eca vera songwe katika tamko lake
hadi jana kenya imethibitishwa kuna watu walioambukizwa na virusi vya corona
wamepiga toka kuanza kutekelezwa kwa sheria hiyo matangazo ya waandamanaji yanayotaka uhuru ama yale yanayo kosoa serekali yameondoka kabisa katika mitaa ya hong kong
uchaguzi wa urais ubunge wajumbe wa baraza la wawakilishi na viongozi wa serikali za mitaa tanzania bara na zanzibar utafanyika jumatano wiki ijayo
amri hiyo inatekelezwa katika majimbo ya abuja lagos na ogun
nchini kenya idadi ya maambukizi imeongezeka zaidi huku baadhi ya watu waliokuwa wamelazwa wakiruhusiwa kurudi nyumbani baada ya kupona
aliongoza kundi la wapiganaji la hutu wwakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini burundi jambo la pili serikali imeweza kufufua uchumi wa maeneo kupitia fedha zilizopelekwa kwa familia hizo ambazo ni kiwango cha shilingi milioni kila wiki
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcserikali ya kenya imesema kwamba haiwezi kugharamia matibabu kwa wagonjwa wa corona nchini humo kupitia bima ya afyaya nhif kwa sababu matibabu hayo ni ghali sana
qatar tayari imepeleka hospitali ya muda jumanne kuwasaidia walojeruhiwa
mahamadou issoufou rais wa niger mwenyekiti wa ecowas kwa hivyo tutaanza majadiliano na viongozi wa baraza la kijeshi ili kuwasilisha ujumbe wa jumuiya yetu na kuwafahamisha kwamba muda wa kuchukua madaraka kwa nguvu umekwisha
fisseha tekle washia walio wengi katika bunge la iraq walipiga kura kupitisha azimio hilo likitaka serikali ya mpito kusitisha mkataba wa pande mbili ambapo muungano wa jeshi linaloongozwa na marekani liliweka vikosi vyake katika ardhi ya iraq
utafiti uliofanywa na wizara na unicef aida khenan ndiye mbunge pekee wa chama hicho aliyeshinda katika uchaguzi wa mwezi uliopita
alimshinda mgombea wa chama cha ccm kwa kura katika eneo bunge la nkasi kaskazini rukwa
aliapishwa wiki mbili zilizopita
hata hivyo nchi hiyo imeripoti kwamba watu wamepona ugonjwa huo
marufuku hiyo ya kutoka nje usiku ambayo inaanza saa moja jioni awali ilizua sintofahamu na kupelekea makabiliano makali kati ya raia na maafisa wa kulinda usalama
ni jaribio la wazi la kutaka kuficha makosa yake hadi hivi leo na kuwanyamazisha wale ambao inawezekana wanataka kueleza wasiwasi wao juu ya maamuzi yake ya siku za usoni tamko hilo lilieleza
idara ya usalama wa taifa imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcshirika la ndege la kenya airways linasema kuwa mamlaka ya usafiri wa anga tanzania haijabatilisha uamuzi wa kufuta kibali cha kuziruhusu ndege zake kusafiri nchini humo takriban wiki moja baada ya waziri wa uchukuzi wa kenya james macharia kueleza kuwa nchi hizo mbili zimefikia makubaliano
kagwe amesema kwamba maafisa wa afya wanaendelea kufuatilia mwenendo wa wanasiasa wanaokiuka maagizo ya kisayansi na kufanya mikutano ya kisiasa yenye mikusanyiko ya watu akionya kwamba huenda hatua kali zikalazimika kutumika kurejesha nidhamu kati ya raia
naitore nyamu mkuu wa madaktari wa haki za binadamu phr kenya anasema kwamba uamuzi wa kihistoria umetolewa na mahakama kuu ya kenya
serikali ya rwanda imeongeza mda wa kusitisha shughuli za kawaida nchini humo hadi april 
mipaka yake itaendelea kufungwa
amri hiyo ya rwanda ilianza march 
watu hawaruhusiwi kuondoka nyumbani kwao kando na kwenda dukani kununua chakula au dawa
polisi wameshika doria kuhakikisha kwamba amri hiyo inaheshimiwa
hayo yanajiri wakati kiongozi wa eneo lililojitenga nchini ethiopia tigray amethibitisha kwamba wapiganaji wake walifanya mashambulizi ya roketi kwenye uwanja wa ndege katika mji mkuu wa eritrea
kufa kwa floyd kulisababisha maandamano na ghasia huko minneapolis na kikosi cha kitaifa cha ulinzi kilipelekwa kulinda amani
baada ya muungano wa vyombo vya habari kukataa kupeperusha hotuba hiyo wanyama aliandika ujumbe wa twitter kwamba hotuba ya rais imeahirishwa hadi siku ambayo tutawaarifu
tunasikitika kwa usmbufu wowote ambao umejitokeza
hatua ya salva kiir sherehe za kuaga mwili wake zilifanyika kwenye uwanja wa ambo
ndadaye aliuawa oktoba siku baada ya kuapishwa kuwa rais wa burundi
jeshi la lna la jenerali haftar linaungwa mkono na umoja wa falme za kiarabu misri na russia
serikali ya sudan inakumbana na hali ngumu ya kiuchumi ikiwemo mfumuko mkubwa wa bei sarafu dhaifu na ukosefu wa bidhaa za msingi
mshukiwa huyo alikuwa akiishi kwa kutumia kitambulisho bandia kwenye viunga vya paris kulingana na wizara ya sheria ya ufaransa
uchaguzi mkuu wa burundi ulifanyika jumatano wiki iliyopita baada ya kampeni kughubikwa na madai ya wizi wa kura na ambao ulifanyika licha ya kuwepo wasiwasi wa maambukizi ya virusi vya corona
sikiliza mahojiano hapa polisi walimshtumu kwamba amekiuka masharti ya tume ya taifa ya uchaguzi kwa kuhamasisha zaidi ya wafwasi wake kuhudhuria kampeni yake wakati tume hiyo inaruhusu watu wasiozidi kushiriki kwenye kampeni za wagombea urais ili kuzuia kusambaa kwa virusi vya corona
soko la mafuta limeendelea kuimarika wakati bei ya mafuta ghafi marekani ya soko la west texas intermediate yakiuzwa kwa dola 
 kwa pipa ikiwa bei imeongezeka kwa asilimia 
 wakati mafuta ya brent katika soko la kimataifa yalikuwa yanauzwa dola 
 kwa pipa ikiwa imepanda kwa asilimia 
kabla ya biden kuhutubia wafuasi wake wademokrat wa ngazi ya juu walitoa hotuba zao wakiwemo seneta cory booker na meya pete bittigieg
wachambuzi wanasema kutokana na kutokuwepo na majeruhi miongoni mwa wamarekani ni ishara kwamba iran imekusudia kutoa onyo tu kwa marekani kwamba inaweza kujibu vikali
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilishirika la umoja wa mataifa la kuhudumia watoto unicef limelaani vikali shambulizi ambalo limeua watu wakiwemo wasichana watano walio na umri wa chini ya miaka juni katika jimbo la ituri mashariki mwa jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc
wizara ya fedha ya kenya inakadiria kuwa uchumi wa taifa utashuka kati ya asilimia hadi asilimia 
 mwaka huu ukilinganisha na asilimia 
 mwaka uliopita wa 
idadi kubwa ya walioambukizwa ni wale walioingia uganda kutoka nchi za nje hasa dubai
hivi nyinyi watalii siku hizi wanakwenda nchi gani wanaenda nchi gani hizo nchi jirani mtalii gani anakwenda wapi huko rwanda anakosifia kuna mtalii anayekwenda huko uganda kuna mtalii kenya kuna mtalii wapi kuna utalii unaponda nchi yako bila sababu yoyote
na hii ni pandemic ni tatizo la dunia
halikuletwa na mtu
na kubeba nongwa kila wakati kuzungumzia kana kwamba kuna jambo limeletwa na kundi fulani
sijambo ambalo ni sawasawa
umoja wa mataifa umetoa dola milioni kusadia jamhuri ya kidemkrasia ya congo kukabiliana na maambukizi mapya ya ugonjwa wa ebola pamoja na majanga mengine ya kibinadamu kutoka kwenye mfuko wake wa misaada ya dharura
tukio hilo limesababisha kuongezeka wito wa kupitishwa sheria kuhusu mageuzi kwenye jeshi la polisi na mfumo wa sheria
tutaendelea kuchapisha sehemu ya pili na ya tatu ya makala hii
endelea kuifuatilia katika mitandao yetu
rais uhuru kenyatta wa kenya alisema alhamisi kwamba bado anaunga mkono juhudi za kuimarisha jumuiya ya afrika mashariki licha ya changamoto zilizopo na kukiri kuwa moja ya vizingiti vikubwa katika mchakato huo ni hali ya kutoaminiana
mapema ijumaa marekani ilikuwa na wagonjwa waliothibitishwa kuwa na maambukizo ya virusi hivyo china ilikuwa na wagonjwa na itali ambayo ni chimbuko la maambukizi bara la ulaya ilikuwa na wagonjwa kwa mujibu wa kituo cha kufuatilia virusi vya corona cha johns hopkins
nchini liberia vurugu zimeshuhudiwa wakati wa kutekeleza amri ya watu kutotoka majumbani polisi wakitumia nguvu kuwalazimisha watu waliokuwa wanafanya shughuli za kujitafutia vitu muhimu za matumizi kukaa makwao
amri hiyo mpya inaanza kutekelezwa april na itaendelea kwa siku tano
wakati huo mkuu wa polisi nchini ethiopia endeshaw tassew amesema kwamba mohammed alikamatwa baada ya kutokea hali ya kutoelewana na polisi juu ya kifo cha mwanamuziki huyo
henry momanyi mmarekani mweusi wa asili ya kenya anagombea kiti cha udiwani katika mji wa brooklyn park eneo wakilishi la west district jimbo la minnesota kwa tikiti ya chama cha demokratik
katika kesi iliyo sikilizwa na mahakama ya mkoa wa bubanza kaskazini magharibi mwa burundi mwendesha mashtaka huyo amewashtumu wanahabari hao kwa kushirikiana na kundi la waasi lililofanya shambulizi katika mkoa huo mwezi oktoba
kifo cha george floyd ndugai amuonya mbowe ikiathiri hata zaidi sherehe za kidini katika nchi nyingi hasa mashariki ya kati kutoka saudi arabia mpaka misri uturuki na syria nchi hizi zimekataza ibada zenye mikusanyiko wakati wa sherehe hizi ili kupunguza kuenea kwa ugonjwa huo
vyama vya upinzani kikiwemo chake bozize vinataka uchaguzi huo kuahirishwa
wote wakiwa wafanyabiashara wa muda mrefu robert na donald walikuwa wanaonekana kuwa na hulka tofauti
kufuatia hilo rais wa baraza la wanasheria nchini kenya lsk nelson havi aliishtumu vikali hulka hiyo ya baadhi ya maafisa wa polisi
msemaji wa wizara ya mambo ya nje ya china tunatoa wito kwa jumwiya ya kimataifa kuungana zaidi katika utaratibu wa ushirikiano wa kimataifa na kuongeza uwekezaji na uungaji mkono kwa shirika la afya duniani na kulinda usalama wa afya ya umma kimataifa
biden alimshukuru sanders kwa kumuidhinisha akisema anamhitaji sana sio kushinda kiti cha urais lakini hata katika kuongoza marekani
walionusurika katika janga hilo wanaendelea kuwa na maisha magumu kuweza kumudu maisha yao tena
waziri wa afya wa afrika kusini dkt zweli mkhize ameeleza wasiwasi kuhusiana na ongezeko la maambukizi ndani ya nchi
serikali ya afrika kusini imeanzisha hatua ya kupima watu kutoka mlango hadi mlango
maafisa wa saudi arabia hawakuweza kupatikana mara moja kutoa maelezo yao mapema jumamosi
ofisi ya serikali inayoshughulikia masuala ya habari haikujibu ombi la shirika la habari la reuters likiwataka watoe maelezo
rais mpya wa malawi lazarus chakwera ameapishwa kuongoza kwa muhula wa miaka mitano jumapili saa kadhaa baada ya kumshinda kiongozi wa zamani peter mutharika katika uchaguzi uliorejewa
darzeni za watu hawajulikani waliko al maliki amekaririwa akisema ndege hiyo ilikuwa inatoa msaada wa angani kwa majeshi ya serikali ya yemen yanayopigana na wahouthi
hivi karibuni kimetambuliwa na kuwekwa kwenye orodha ya urathi wa utamaduni ya shirika la umoja wa mataifa la sayansi na utamduni unesco
kinatambuliwa hivi sasa kama urathi wa kiutamaduni duniani
serikali ya korea kusini inaendelea kuongeza idadi ya barakoa inazopeleka nchi nyingine ikilenga zile ambazo zinahitaji kwa haraka kutokana na milipuko mikubwa zaidi ya maambukizi ya covid 
wagombea wa urais kupitia vyama vya upinzani kama patrick amuriat oboi wa chama cha forum for democratic change fdc na luteni jenerali henry tumukunde anayewania kama mgombea huru nao wameshuhudia visa vya polisi kutawanya mikutano yao kwa kutumia gesi akutoa machozi
uganda imeongeza idadi ya watu ambao wameambukizwa virusi vya corona kutoka hadi kulingana na takwimu za jumatano
viongozi kutokia mataifa ya afrika wanahudhuria mkutano huo ambao unatarajiwa kutoa tangazo muhimu la kuimarisha biashara na mikataba ya biashara yenye thamani ya mabilioni ya dola
siasa za guinea hugubikwa sana na ukabila
rais conde anatoka jamii ya malinke huku mpinzani wake diallo akitoka jamii ya fulani
lakini viongozi wa eu wanatoa hoja kuwa ushauri wao wa kisayansi unaeleza kuwa katazo la kusafiri haliwezi kuzuia maambukizi wakati virusi hivyo tayari viko takriban duniani kote na wamelalamika kuwa hawajashauriwa
gazeti la wall street limeripoti kuwekwa kizuizini kwa wana wa mfalme wawili hao mapema ijumaa na wameeleza inafungamana na madai ya kuwa wanahusika na jaribio la kufanya mapinduzi
viongozi hao watakutana na mabalozi wa mataifa matano wanachama wa kudumu wa baraza la usalama la umoja wa mataifa wanaotarajiwa kuwasili bamako siku ya jumapili
wizara za mambo ya nje na biashara za marekani pia zimeelezea namna raia hao wa kigeni na biashara zitakavyo kabiliwa na vikwazo
viongozi wa chama cha upinzani zanzibar cha act wazalendo wanasema wamejiunga na serikali ya mapinduzi ya zanzibar kwa maslahi ya wananchi na siasa za visiwa hivyo
jaribio la pack kuwachafua si jingine bali ni kupotosha jaribio lake la kubomoa uhuru wa kisheria wa maamuzi ya uhariri wa habari wa voa ili kuingiza propaganda itakayo upendelea utawala jambo ambalo ni kinyume cha sheria kwa mujibu wa muongozo wa bunge la marekani uliounda voa na usagm lansing ameandika
mbali na maandamano ya hapa marekani mandamano yaliendelea katika miji kadhaa ya dunia ikiwa ni pamoja na budapest paris sau paulo brazil hadi sydney australia
kulingana na taarifa ya wizara ya afya vifo vitano vipya vimefanya idadi ya waliopoteza maisha kufikia 
hivi sasa watu wasiopungua wamepona kutokana na covid 
akizungumza mjini dodoma jumapili mbele ya viongozi wa serikali cha chama cha ccm rais magufuli aliahidi kushirikiana na viongozi wote ikiwa ni pamoja na wa upinzani katika kuongoza nchi hiyo baada ya ushindi wake wa asilimia katika uchaguzi wa wiki iliyopita
museveni amesema kwamba chama cha nrm kina wataalam wa fujo
matokeo hayo yamempatia makamu rais wa zamani wajumbe kati ya wajumbe wanaohitajika ili kuchaguliwa kuwa mgombea kiti cha rais kwa tiketi ya chama cha demokratik wakati wa uchaguzi mkuu wa disemba
sasa ubalozi huo unatarajiwa kufunguliwa tena ukisimamiwa na balozi wa somalia nchini kenya mohamoud ahmed nur tarsan
sanders alisema na hivi sasa kile kinachonitia wasiwasi kabisa ni tunaye rais ambaye anasema uongo tena na anaweza kutuingiza katika vita ambayo itakuwa mbaya kuliko ile ya iraq
al sharpton aahidi maandamano kuendelea uganda inajitayarisha kuandaa uchaguzi mkuu januari tarehe 
museveni agombea mhula wa madarakani hana mpango wa kustaafu pompeo ambaye ni mwanadiploamsia wa ngazi ya juu wa rais donald trump hakuzungumzia mgogoro kati ya israel na palestina katika ziara yake nchini israel
hali ya mvutano ilionekana wazi mwezi july baada ya tshisekedi kuteua majaji watatu wapya katika mahakama kuu baraza la kikatiba na kupelekea malalamiko katika chama cha fcc
balozi nathan sales mratibu wa marekani wa kukabiliana na ugaidi hivi karibuni alitembelea msumbiji na afrika kusini kuona jinsi marekani inavyoweza kusaidia katika hatua za kuzuia kuharibu na kushinda harakati inayoongezeka
kwa hali ngumu kiasi hiki alisema suluhisho la kijeshi halitoshi
amri ya rais inaeleza kwamba wasafriri kutoka nchi za mkataba wa schengen wamezuiwa
hii ina maana kwamba nchi nyingine za ulaya ikiwemo ireland hazitaathirika na marufuku hiyo
kulingana na mahakama hao wamepatikana na makosa ya kushambulia kiongozi wa nchi na kujaribu kusababisha machafuko mapigano na mauaji ya halaiki ya watu nchini burundi
hadi sasa watu tu ndio walioripotiwa kufariki kutokana na ugonjwa wa covid lakini wataalamu wa uchumi wanatabiri inaweza kukabiliwa na kudumaa kwa uchumi kwa mara ya pili mfululizo pale janga hilo la afya litakapo sababisha shughuli zote za kiuchumi kusita
washington d
wagombea wa urais uganda mwaka may alielezea sifa za mkurugenzi wa voa amanda bennett kama ni mtu aliyetoka katika utawala wa rais mdemokrat barack obama ambaye alishindwa kuelezea kwa kina sera za utawala wa trump kwa dunia
kulingana na muungano huo madkatari wamekufa kutokana na virusi vya corona nchini kenya tangu kisa cha kwanza kiliporipotiwa mwezi machi mwaka huu
hayo yakiendelea maandamano yamendelea kufanyika ijuma katika miji mbali mbali ya dunia huko asia waandamanaji wa korea kusini walikusanyika kudaia haki kutendeka kwa ajili ya floyd
wakati wakazi wa beirut lebanon na ukanda wa gaza watu waliwaunga mkono wamarekani katika kutaka kukomeshwa ubaguzi wa rangi
idadi ya vifo kutokana na mlipuko wa virusi vya corona imeongezeka na kufikia akiwemo daktari li wenliang aliyekuwa wa kwanza kutahadharisha juu ya ugonjwa huu ambaye alikaripiwa na jeshi la polisi nchini china
janga la covid limesababisha hasara kubwa ya kifedha kwa sekta ya usafiri wa ndege na mamlaka ya usafiri wa ndege wa kimataifa iata inasema mashirika ya ndege ya afrika yatapoteza karibu dola bilioni 
 baada ya maelfu ya safari kufutwa
siku ya kimataifa ya wanawake ilitangazwa kwa lengo la kusherehekea mafanikio ya wanawake katika uchumi masuala ya kijami na kisiasa
vile vile un ilitaka siku hiyo itumike kuhamasisha haki za wanawake ambazo wanaharakati wanasema zingali nyuma bado kama anavyoeleza katibu mkuu wa umoja wa mataifa un antonio guterres
carine kanimba binti wa rusesabagina ameandika kwenye ukurasa wa facebook yake jumanne kwamba babake alitekwa nyara na kupelekwa rwanda kwa kwa njia ya kipekee na ya kisiri ya kuhamisha wahalifu
airbus ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwakati mji wa minneapolis ukiteketea kwa moto kutokana na polisi kumuua george floyd na mshtuko na hali ya kushangazwa ikikua afrika baadhi ya balozi za marekani katika bara la afrika zimechukua hatua zisizo za kawaida kutoa matamko ya kukosoa tukio hilo wakisema hakuna mtu aliyekuwa juu ya sheria
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dc
jeshi la somalia limemuua kamanda mmoja wa kundi la al shabaab katika operesheni ya kijeshi radio ya serikali ya somalia ilitangaza siku ya alhamisi
ouatarra kwa upande wake anasema kuwa marekebisho ya katiba yaliofanywa yanampa nafasi ya kugombea urais upya bila kuzingatia mihula miwili aliohudumu tayari
burundi ambayo inajumuisha makabila kama yale ya nchi jirani ya rwanda imepitia misukosuko ya kiukabila na vurugu za kisiasa kwa miongo kadhaa ikiwemo vita vya wenyewe kwa wenyewe kati ya ambapo watu wengi wao raia waliuawa
mwishowe watu walikufa huku takriban wakijeruhiwa
kati ya waliokufa walikuwa raia wa marekani
kupata idhaa ya kiswahili ya sauti ya amerika inatoa rambi rambi zake kwa familia jamaa na marafiki zake wa comoros na afrika mashariki
kilavuka amesema kwamba kufikia sasa shirika hilo limefuta kazi wafanyakzi hasa marubani mafundi wafanyakazi wa ndani ya ndege na wale waliokuwa wameajiriwa hivi karibuni
amezitaka nchi hizo kendelea kuimarisha huduma za afya hospitali juhudi za kuwahamasisha wananchi na kuongeza uwezo wa kuwapima watu
katibu wa kudumu wa wizara ya fedha julius muia ameieleza kamati ya bunge la kenya kuhusu fedha kuwa imepokea ombi kutoka kwa wizara ya afya kutolewa kwa shilingi bilioni moja nukta nane kujenga kituo cha kudhibiti maambukizi ya virusi vya corona
white house msimamo huo umekua ukielezewa na wachambuzi na wanasiasa wengi pamoja na wanaharakati tangu tukio kutokea wakidai mageuzi kufanyika akiwemo mbunge wa zamani wa georgia stacey abrams
msemaji wa polisi fred enanga anasema polisi na mamlaka ya ujasusi wa fedha wa uganda wamekuwa wakimfuatilia opio na wana sababu za kumkamata
kiongozi mkuu wa kanisa papa francis ametoa msaada wa dola za marekani kwa waathiriwa wa mashambulizi ya wanamgambo katika jimbo la kaskazini mwa msumbiji la cabo delgado
john f
lansing amesema kwamba janga hili ni jaribio kwa ushirikiano wa kimataifa jaribio ambalo jumuiya ya kimataifa imeshindwa
watu wasiopungua wanne wamekufa na wengine hawajulikani waliko baada ya mvua kubwa kusababisha mafuriko katika pwani ya bahari ya black sea uturuki
ambako taarifa ya umoja wa mataifa haijasema nchi ambazo zimeunga mkono wala kukataa matumizi ya bangi kwa utafiti wa tiba wakati wa kikao hicho cha vienna
kuhusu utaratibu wa wananchi wa kawaida mawaziri hao wamesema jukumu hilo wamepewa wakuu wa mikoa yote iliyoko mpakani mwa nchi hizo ambao watahakikisha kuwa wananchi wenye mahitaji pande zote wanayapata bila usumbufu na wakati huo huo wakichukua tahadhari
visa hizo ambazo trump amezikosoa siku za nyuma zinapatikana kwa bahati nasibu kwa waombaji kutoka nchi zenye idadi ndogo ya wahamiaji walioko marekani
wachezaji wa timu ya mystics walivalia t shirts zenye jina la jacob blake zikiwa zimetobolewa mara mgongoni kuonesha risasi aliyopigwa kijana huyo na polisi
seif sharif hamad kkongozi wa upinzani zanzibar azungumza na wanahabari joseph kony ni kiongozi wa kundi la waasi la lords resistance army ambalo lilianzishwa kwa lengo la kupigana vita na kumuondoa madarakani rais yoweri museveni
mkuu kulingana na shirika la habari la afp maduka mengi na migahawa katika mji wa bongouanou imechomwa moto na magari kadhaa kuharibiwa
lakini katika taarifa yake haikutoa maelezo zaidi
marekani imekuwa ikifanya mashambulizi kadhaa yanayoilenga al shabaab nchini somalia
msemaji wa pack ametetea kuondolewa kwa turner na wengine katika gazeti la politico akisema lebanon iko katika maombolezi marekani inaongoza kwa idadi ya vifo na maambukizi kutokana na corona kote duniani
serikali ya kenya imezindua mpango wa kutoa bima ya afya kwa kila raia wake ili kuwawezesha kupata matibabu kwa bei nafuu
karibu watu milioni 
 wamesajiliwa kupiga kura burkinafaso lakini upigaji kura haukufanyika katika karibu vijiji kutokana na ukosefu wa usalama
kesi hiyo ilianza kumulika vitendo vya unyanyasaji dhidi ya wanawake nchini india
wanawake katika mji huo mkuu wa india wametaja kuwa mji huo ni moja ya miji isiyokuwa salama duniani na hali bado haijatengemaa
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimgonjwa wa kwanza mwenye homa kali ya mapafu inayosababishwa na virusi vya corona ameripotiwa nchini tanzania jumatatu
akizungumza jumamosi mkoani lindi kusini mwa tanzania membe alisema anahitaji kamati kuu itoe tamko kuhusu uanachama wake na uhuru wake wa kuingia katika kinyang anyiro ili asiwekewe vikwazo katika hatua za kuchukua fomu na kutafuta wadhamini endapo atatangaza nia bila uwazi kuhusu msimamo wa kamati ya kuu juu yake
miller amesema kwamba hatua ya kupunguza wanajeshi hao haitokani na mabadiliko ya sera au malengo ya marekani kulingana na vita dhidi ya ugaidi na kwamba wanajeshi hao wataondolewa kwa njia itakayohakikisha kwamba wanajeshi wa marekani wanalindwa saw ana wanadiplomasia maafisa wa ujasusi na washirika wa marekani
timu ya los angeles lakers imerudi katika kilele cha mpira wa kikapu marekani kwa kushinda ligi ya nba msimu huu baada ya kuishinda miami heat katika mechi ya sita ya fainali za ligi hiyo
lakers imeshinda mechi 
kiongozi wa chama cha upinzani cha act wazalendo zitto kabwe alimuidhinisha tundu lissu kuwa mgombea wa urais tanzania bara akisema kwamba ana nafasi nzuri ya kumshinda rais magufuli katika uchaguzi wa rais
mgombea ubunge kwa tiketi ya chama cha chadema katika jimbo la kawe halima mdee alikamatwa napolisi na kuachiliwa baadaye alipodai kwamba kulikuwa na udanyanganyifu ulikuwa unaendelea katika baadhi ya vituo vya kupigia kura
lissu alifanya kampeni kali dhidi ya rais magufuli akimlaumu kwa matumizi mabaya ya fedha za taifa katika miradi ya ujenzi ukandamizaji wa wapinzani na kumshutumu pia kwa mauaji au kupotea kwa raia kadha wa tanzania chini ya utawala wake
kuhusu usalama wake lissu alisema wakati wale waliotenda uovu dhidi yake wanaitwa wasiojulikana anaamini kwamba bado wapo na wana lengo hilo na kuna hatari katika maisha yake akisisitiza kwamba hatari haijaondoka na kwamba mwenyekiti wa chama chake ameandika barua kuomba ulinzi kutoka katika vyombo vya usalama vya tanzania lakini hajajibiwa
imetayarishwa na kennedy wandera voa nairobi
katika kanda ya nchi za maziwa makuu na afrika mashariki idadi ya maambukizi nchini jamuhuri ya kidemokrasia ya congo drc imefikia baada ya visa vipya kuripotiwa hapo jana mjini kinshasa
mohamed lotfy mkurugenzi mtendaji wa kamisheni ya haki na uhuru ya misri ecrf anasema srikali ya misri inafanya kila iwezako kutokoweza ndoto ya mapinduzi ya januari watu wote anatakiwa kuvaa barakoa wakiwa katika shughuli za kawaida ili kudhibithi maambukizi
hatua hiyo inafuatia maambukizi ya mfanyakazi mmoja kwenye makazi ya rais
polisi wa kenya wanasema shambulio hilo linaonekana kua mfululizo wa mashambulizi yanayofanywa na kundi hilo tangu mwanzo wa mwaka mpya
joe biden akifurahia ushindi wake wa kwanza jimboni south carolina swala hilo limesababisha mipasuko kati ya wanajeshi pamoja na viongozi wa kiraia wakati nchi hiyo inajaribu kurejesha hali ya utulivu baada ya utawala wa rais wa zamani omar al bashir
akizungumza na sauti ya amerika ahmed tugod mwakilishi wa kundi la waasi la vuguvugu la haki na usawa jem amesema pande zote zimekubaliana kuwakabidhi raia wanne wa sudan walofunguuliwa mashtaka na icc akiwemo bashir
miller amesema kwamba amezungumza na vionozi kadhaa na kuwaarifu kuhusu mpango huo wa marekani wakiwemo viongozi wa bunge katibu mkuu wa nato na rais wa afghanistan ashraf ghani
uhuru wa vyombo vya habari unakandamizwa tanzania maafisa wa afya wameeleza masikitiko yao kuwa umma utaangalia hatua hiyo kama ni dalili ya kuwa tishio la virusi haliko tena
katika mitandao ya kijamii suala la kifo cha kiongozi wa korea kusini likawa ni utani wa mitandao kukiwa na hashtag inayosema kimjongundead ikivuma katika twitter instagram na mitandao mengine
hii ni katika juhudi za kutafuta ufumbuzi kwa kile wakosoaji wa mfumo wa sasa hivi wanasema ni upungufu wa vituo vya upimaji wa kirusi hicho
janga la virusi vya corona limeathiri kabisa sekta ya usafiri kimataifa mashirika ya ndege ya afrika yakitarajiwa kupata hasara ya dola bilioni mwaka huu
ameelezea kwamba kinyume na nchi nyingine tanzania imekuwa msiri kuhusiana na ugaidi kituo ambacho kinaweka viwango vya habari kwa umma katika suala hili
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliugonjwa wa corona unaoambukizwa na virusi vya covid unaendelea kutitishia maisha kutokana na kasi ya kuenea ulimwenguni ambapo tayari watu zaidi ya milioni moja wameambukizwa ulimwenguni
mkutano huo utawapa fursa ya kwanza wabunge kusikiliza maelezo moja kwa moja kutoka kwa maafisa wa ujasusi waliobobea juu ya madai hayo
akizungumza katika mkutano wa waandishi wa habari uliofanyika kupitia teknolojia ya video huko brussels von der leyen ameiita chanjo itakayopatikana ni njia bora ya pamoja katika kutokomeza virusi vya corona
kati ya sekta zilizoathirika vibaya zaidi katika uchumi benki ya ufaransa iliorodhesha sekta hizo kama ujenzi usafiri migahawa na hoteli
go la kusaidia serikali kudhib naibu rais william ruto ameeleza wasiwasi kuhusu wanasiasa kuhusika katika uteuzi wa makamishna wa iebc
wakati johnson akiendelea kupata nafuu waziri wa mambo ya nje dominic raab amekuwa akikaimu nafasi ya uwaziri mkuu
imetayarishwa na mwandishi wetu wa nairobi kennedy wanderamlinzi wa bobi wine auawa katika mazingira tatanishi amewasilisha taarifa rasmi ya kutangaza nia ya kugombea urais kwa katibu mkuu wa chama cha chadema miongoni mwa vigezo vyake na sifa za kuwania urais ikiwa ni pamoja na kupigania katiba mpya kuwa rais wa chama cha mawakili kabla ya uongozi wake kukatizwa kikatili kwa kupigwa risasi kuwa na msimamo thabithi katika kutetea maslahi ya raia na taifa kwa jumla akidai kuboresha uchumi demokrasia kushughulikia kile amekitaja kama kilio na hofu ya watanzania na kuwaondoa katika kile alichodai maisha ya ukandamizaji
hali ya taharuki ilitanda
mamia ya watu wakafa na maelfu kujeruhiwa
mamia walionekana wakitoroka baadhi wakiokolewa na kukimbizwa hospitalini huku nguo zao zikiwa na damu
kutokubaliana huko kumeonyesha mvutano uliopo katika serikali ya mseto baina ya tshisekedi na washirika wa mrithi wake aliyekuwa madarakani kwa muda mrefu joseph kabila
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliserikali ya burundi imesema jumanne imewaua wahalifu wasiopungua katika eneo la milimani linalokabili mji mkuu wa bujumbura tangu wiki iliyopita katika kile ilichoeleza kuwa ni uhalifu unafungamana na uchaguzi wa rais uliopangwa kufanyika mwezi mei 
nchini jamhuri ya kidemokrasia ya congo mgonjwa aliyethibitihswa kuambukizwa corona ametengwa na anaendelea kupokea matibabu akifikisha idadi ya maambukizi kusini mwa jangwa la sahara kuwa watu saba
katika uamuzi wa pamoja jopo la majaji watano liliamuru kuwa uchaguzi mpya wa rais ufanyika katika kipindi cha siku 
rais wa sasa donald trump anatetea nafasi hiyo kupitia chama cha republican huku aliyekuwa makam wa rais joe biden akigombea kupitia chama cha democratic
wagombea wengine wa urais ambao wametangaza rasmi nia yao ni aliyekuwa rais wa nchi hiyo kati yam waka na henri konan bedie na ambaye ni kiongozi wa mojawapo ya vyama vikuu vya upinzani nchini ivory coast pdci
serekali inadai ujumbe wa maandamano wa ukombozi wa hong kong mapinduzi ya wakati wetu ni kinyume cha sheria chini ya sheria mpya kwa kushutumu kwamba ujumbe huo unaodai uhuru upo katika vipengele vya kutaka kujitenga na kutotii mamlaka
msemaji wa serikali ya kenya cyrus oguna ameambia waandishi wa habari kwamba kenya haitachukua hatua kama ilizochukua somalia na badala yake inasisitiza kufanyika mazungumzo
kumerra mwenye umri wa miaka amefanya kazi na reuters kama mpiga picha wa kujitegemea kwa miaka 
kulingana na shirika la habari linalomilikiwa na serikali abiy amesisitiza kwamba serikali yake itajenga upya eneo la tigray na kuendelea kutoa msaada wa kibinadamu kwa watu wa eneo hilo
wakili mkuu wa trump pat cipollone ameeleza kanuni hizo zilizo wasilishwa na mkuu wa baraza la senate kuwa ni njia sawa ambayo itapelekea kwa rais kutopatikana na hatia
dkt anthony fauci mtaalam wa ngazi ya juu wa magonjwa ya kuambukiza wa marekani ambaye anaendelea kumshauri rais trump ameiambia cnn alhamisi usiku haelewi kwa nini baadhi ya majimbo ya marekani hawajatoa amri ya kutotoka majumbani wakati nchi ikipambana na virusi vya corona
moi aliliongoza taifa hilo la afrika mashariki kwa miaka tangu mwaka wa kufuatia kifo cha rais wa kwanza jomo kenyatta
ujerumani maafisa wa afya wamesema kulikuwa na wagonjwa wapya ikifanya nchi hiyo iwe njiani muda sio mrefu kuwa nchi ya pili kuipita china kwa maambukizi
majimbo hayo kumi na nne yana theluthi moja ya wajumbe wanaohitajika kwa mgombea kupata ushindi katika mkutano mkuu wa chama utakaofanyika mjini milwaukee jimbo la kati la wisconsin
uchaguzi wa burundi unatazamiwa kuleta mabadiliko ya uchumi na uwongozi bunge la uturuki imetayarishwa na sunday shomari voa washington dcmaafisa wa juu wa idara ya ujasusi ya marekani alhamisi wanatarijwa kufika katika kikao cha faragha mbele ya viongozi wa wabunge kueleza kile wanachojua kuhusu shutuma za njama za russia kuwalipa wanamgambo wa kundi la taliban ili wawashambulie wanajeshi wa marekani na washirika wao huko afghanistan
kigaila alieleza kisa cha mgombea mmoja aliyeomba fomu ya kukata rufaa na badala yake mkurugenzi akaondoka na kufunga ofisi huku mgombea akilazimika kusubiri ofisini kutwa nzima bila mkurugenzi kurejea ofisini hapo
anasema baada ya kumaliza masomo yake amefanya kazi ya kuhamasisha masuala ya kijamii kwa zaidi ya miaka ishirini kabla ya kuamua kuwania nafasi ya kisiasa
imetayarishwa na mwandishi wetu khadija riyami washington dc
viongozi wa marekani mapema jumatano wamesema wamefikia makubaliano ya dola trilioni kuokoa uchumi zitakazotumika kuwasaidia wafanyakazi na biashara kuhimili athari zinazotokana na mlipuko wa virusi vya corona
netanyahu anatuhumiwa kwa ubadhirifu wa mali ya umma kuchukua hongo na kukiuka kiapo chake
hata hivyo netanyahu amekanusha kuhusika na makosa yote hayo
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
maelfu ya watu huko new zealand waliandamana jumatatu kuunga mkono maandamano yanayoendelea marekani kulaani kifo cha mmarekani mweusi george floyd akiwa chini ya ulinzi wa polisi
kenyatta ameonya wasimamizi wa mpango huo kutofuja fedha za umma zinazotakiwa kufanikisha utekelezwaji wake
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dcmwanaume wa kimarekani ni kati ya watu watatu waliouawa kwa kuchomwa visu katika mji wa reading nchini uingereza jumamosi balozi wa marekani nchini uingereza amethibitisha tukio hilo jumatatu bila ya kutaja jina la raia huyo
waziri wa usalama damantang albert amesema kwamba watu sita wamekufa wakiwemo maafisa wa polisi wawili na wengine kadhaa kujeruhiwa katika makabiliano katika ngome za upinzani nje ya mji wa conarkry
robert alikuwa akifuatwa na watu kuingilia kati kutatua tatizo lolote linapotokea
maluza anasema hatua zinapaswa kuchukuliwa kuharamisha vitendo vya kitamaduni vinavyodhuru unyanyasaji dhidi ya wanawake
kulikuwa na ukamataji wa waandamanaji polisi walitumia nguvu za ziada na mihimili mingine ya vikosi vya usalama vilifanya hivyo amesema
hakujakuwa na uwajibikaji wa aina yoyote
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcrais wa malawi lazarus chakwera ametangaza mipango ya adhabu kali dhidi ya wale wanaofanya unyanyasaji wa kijinsia baada ya kuongezeka kwa kesi na aina hiyo wakati wa janga la corona
katika hotuba yake ya kitaifa ya siku ya haki za binadamu desemba chakwera alisema malawi pia itahitaji kufundishwa kwa haki za binadamu mashuleni
kesi hiyo imelivutia taifa na kuwafanya wananchi wa malawi kusikiliza bila ya kukosa matangazo ya stesheni za radio kwa masaa mengi wakati mashahidi wakitoa vidhibiti juu ya uchakachuaji wa kura
india s lockdown of more than billion people has left hundreds of millions homeless and without food prompting prime minister narendra modi to beg for their forgiveness
uchaguzi umeahirishwa katika kata ya nne baada ya kukosekana karatasi za kupigia kura
marekani alhamisi imeripoti kuwa kuna zaidi ya maambukizi mapya 
majimbo manne arizona california florida texas wanahusika na nusu ya maambukizi hayo mapya
ubalozi wa marekani mjini khartoum jumatatu umesema rais donald trump ameiondoa rasmi sudan kwenye orodha ya nchi zinazofadhili ugaidi duniani
idadi lakini msemaji wa wizara ya mambo ya ndani ya israel ameliambia shirika la habari la reuters kwamba hawajui chochote kuhusu mpango huo
hadi sasa bandari hiyo imepokea taarifa za kusitishwa safari za meli ambazo zilikuwa zimepangwa kuingia katika bandari ya kenya mwezi wa machi wakati hatma ya meli haijaweza kujulikana
mosi kata tatu hazikufanya uchaguzi huu baada ya wagombea wake kufariki dunia huku kata moja uchaguzi huo imebidi uahirishwe baada ya kukosewa kwa karatasi za kupigia kura
kupanda kwa bei za bidhaa kulipelekea maandamano kote nchini yaliomuondoa madarakani rais wa zamani omar al bashir mwaka 
watanzania tuache mzaha wa kutumia mitandao ya kijamii kufanya upotoshaji wa tahadhari katika jambo hili alionya
chaguzi mbili zilizopita hazikufanikiwa kuunda serikali moja thabithi na kupelekea uundwaji wa serikali ya umoja wa kitaifa
rais huyo alipinga ukosiaji katika uhusiano wake wa karibu na rais wa misri abdel fattah al sisi akisema kwamba kuchukua hatua kali juu ya kuheshimu haki za binadamu itakuwa hakuna tija
macron alimkaribisha sisi ambaye alimtaja kama rafiki yake kwa mazungumzo katika siku ya pili ya ziara ya serikali ya misri ya siku tatu nchini ufaransa
baada ya hukumu hiyo iliyosomwa na hakimu mkazi mkuu thomas simba chadema walianza kuchangishana fedha kwa ajili ya kuwalipia faini viongozi wake hao
watu wanne wamenyongwa ijumaa miaka saba baada ya kukutikana na makosa ya ubakaji wa kinyama wa pamoja na mauaji ya mwanafunzi wa miaka mjini new delhi
wasiwasi huo huo ulielezwa na aliyekuwa meya wa south bend indiana na mstaafu wa vita pete buttigieg
taarifa hiyo inaeleza kwa hivyo hatua ya kuachiwa kwa wafungwa kutoka pande zote mbili na dhamana ya kuendelea na mchakato huo kwa kufuata sheria na sheria za kibinadamu za kimataifa zimepokelewa vema
ushindi wa ouattara uliokumbwa na utata mwaka ulisababisha ghasia na umwagikaji wa damu vyama vya upinzani vikidai kwamba tume ya uchaguzi ilimpendelea ouattara
watu watano wameripotiwa kuwa na ugonjwa huo nchini thailand
kulingana na mamlaka ya dawa nchini uganda nda vipimo vya maabara vilibaini kwamba kondomu za life guard zilikuwa na mashimo na rahisi kupasuka wakati wa tendo la ngono
wanawake wanashikilia asilimia ya viti katika bunge la somalia
idara hiyo ilisema maelezo zaidi yatatolewa baadaye
aliyekuwa rais wa zamani wa burundi pierre buyoya amefariki dunia usiku wa jana kuamkia ijumaa hii akiwa na umri wa miaka kutokana na ugonjwa wa covid vyanzo mbalimbali vya habari vimesema
katika kanda ya afrika magharibi wanaharakati wenye itikadi kali ya kiislamu walivuruga mifumo ya elimu
kamanda anderson ametaja zaidi ya shule elfu tatu zilizoharibiwa na makundi ya wanaharakati hao nchini mali na burkina faso
rais erdogan azuru tunis imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dctakwimu mbali mbali zinaonyesha mmoja kati ya wasichana kumi hukosa shule wakati wao wa hedhi
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliserikali za uganda na rwanda jumapili zilikubaliana kubadilishana wafungwa katika juhudi za kupunguza uhasama baina yao baada ya kushutumiana kwa mda mrefu na kufanyiana ujasusi unaotajwa na wachambuzi kama wenye lengo la kutatiza amani ya kila upande
hamdok alitembelea addis ababa baada ya idadi ya wakimbizi wanaokimbia ethiopia na kuingia sudan wakikimbia vita vya tigray kufikia watu kabla ya kusafirishwa ijumaa dkt anatoly kalinichenko wa hospitali no
katika mji wa omsk ambako navalny alikuwa hana fahamu na amewekewa kifaa cha kumsaidia kupumua amesema hali ya mgonjwa inaendelea kuimarika
imetayarishwa na kennes bwire na patrick nduwimana voa washington dcchama cha ccm ambacho kimetawala tanzania tangu nchi hiyo kupata uhuru mwaka kilishinda uchaguzi wa urais mwaka kwa asilimia ya kura zilizopigwa
rais amesema katazo la kuingia na kutoka mji mkuu wa nairobi na mombasa na kaunti kadhaa za mandera litaondolewa kuanzia saa kumi alfajiri jumanne na watu wataruhusiwa kuingia na kutoka katika kaunti hizi
ameonya kwamba hali hiyo inaweza kuvuruga hali ya kisiasa nchini humo na kuharibu mafanikio ambayo yamepatikana tangu mwaka ikiwemo kukabidhiana madaraka kwa njia ya amani na kutatua changamoto za kiusalama katika sehemu kubwa ya nchi hiyo
tafadhali achana kabisa na siasa za uganda pamoja na mikakati yetu ya kupambana na virusi vya corona
hatuna haja na ukosoaji wako ameandika balozi ayebaye akiongeza kwamba ken roth ameshindwa kabisa kutekeleza kazi yake katika shirika la kufuatilia haki za kibinadamu human rights watch na kuangusha shirika hilo kwa jumla
waziri mkuu amelazwa hospitali tangu jumapili baada ya dalili zake za virusi hivyo kuendelea katika kipindi chote cha kujitenga baada ya kupimwa na kukutikana na virusi
tuna changamoto za kifedha kwa sababu hatujapata uidhinishwaji kama ilivyo kwa wanasiasa wengine waliobobea
hiyo ina maana kwamba hatuna hela za kutosha kufadhili kampeni yetu
lakini tunajitahidi na kumtanguliza mungu alisema momanyi
ushahidi ambao umesomwa kwa kina juu ya chanjo hii unazidi sana changamoto zozote ambazo tumeona dk hayley gans kituo cha matibabu cha chuo kikuu cha stanford alisema alhamisi
chakwera pia alisema malawi itahitaji kufundishwa kwa haki za binadamu mashuleni
wakati wa kuripoti kashfa ya watergate iliyopelekea rais richard nixon kujiuzulu mwaka voa ilikinzana na maafisa wa usia waliotaka habari hizo zipewe sura nzuri
makubaliano yalifikiwa kuwa kila wakati habari mbaya itakapo ripotiwa juu ya nixon habari yenye kumwonyesha vizuri pia iripotiwe wakati huo huo
wagombea hao wakiwemo waliokuwa majenerali katika jeshi wamesema kwamba hawawezi kuendelea kufanya kampeni wakati mgombea mwenzao anaendelea kunyanyaswa na polisi kwa madai yasiyo na msingi na kinyume cha sheria
wahusika hao wote wametengwa na hali zao zinaendelea vizuri huku juhudi za kufuatilia watu walio karibu na wagonjwa waliothibitika kuwa na covid zinaendelea ambapo hadi sasa idadi ya watu wanafuatiliwa jijini arusha na watu wanafuatiliwa jijini dar es salaam
maandamano ya mwishoni mwa wiki yalipata nguvu kutokana na kushiriki kwa wasanii mbali mbali na wachazeji mashuhuri wa mpira wa kikapu nba na american football nfl pamoja wakiunga mkono wito wa kupatikana mageuzi na usawa wa rangi katika fani zote za maisha hapa marekani
kamishna wa kaunti ya lamu irungu macharia amethibitisha kwa vyombo vya habari kutokea kwa shambulizi hilo
muungano wa upinzani unaojulikana kama cod na ambao bozize ni mwanachama unadai kuwa ghasia zimezuia wagombea wa urais na ubunge kufanya kampeni zao
wanasema kuwa vifaa muhimu vya kampeni pia vimeharibiwa kwenye ghasia hizo wakati pia kukiwa na madai ya kutishiwa maisha
mkurugenzi wa bodi ya mitihani nchini malawi gerald chiunda ameambia waandishi wa habari kwamba huenda karatasi za mitihani zilivuja kutoka ofisini mwake na kwamba uchunguzi unaendelea
serikali ya somalia inasisitiza kwamba somaliland ni sehemu ya somalia
biden ataapishwa rasmi hapo januari akiwa ameweka historia mpya hapa marekani kwa kuteua baraza la mawaizri lenye mchanganyiko wa watu na hasa kuteua wanawake wengi zaidi katika nafasi za juu kuwahi kushuhudiwa hapa nchini
tulishuhudia kuathirika kwa mapato yanayozidi dola za marekani bilioni hayo ni takriban mapato kutokana na asilimia ya wasafiri wa kimataifa
kwa hiyo hii itakuwa ni kutetereka kwa mapato yanayokaribia kiwango cha kipindi cha mzozo wa kifedha ulioikabili dunia mchumi mwandamizi wa iata brian pearce amewaambia waandishi wa habari huko singapore
wanajeshi wa kenya alhamisi wamewaua washukiwa wanne wa wapiganaji wa kikundi cha al shabaab na kumkamata mmoja wao baada ya tukio la kushambuliwa basi katika kaunti ya lamu
wakati huo marekani mara moja ilijitokeza na kukosoa ubalozi wake mjini beijing ukituma tahadhari muhimu ya kiusalama iliyosema ubaguzi dhidi ya wamarekani weusi mjini guangzhou na kugusia vitendo vinavyo fanywa dhidi ya watu wanaofikiriwa kuwa waafrika au na mahusiano na afrika
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcrais wa uganda yoweri museveni amemteua mwanawe wa kiume lt gen muhoozi kainerugaba kuwa kamanda wa kikosi maalum cha jeshi sfc
rais ibk aliahidi kuitisha tena uchaguzi katika wilaya hizo na kuanza mazungumzo ya kuunda serikali ya mpito
ijumaa waziri mkuu wa canada justin trudeau akizungumzia kifo cha floyd amesema katika makala ya gazeti la the washington post ubaguzi uko
uko nchini marekani lakini pia uko canada
tunafahamu watu wanakabiliwa na mfumo wa ubaguzi kuegemea upande mmoja na ubaguzi dhidi ya watu weusi bila ya kujitambua kila siku
mkurugenzi wa uchaguzi dkt
wilson mahera charles aliithibitishia voa kwamba wamepokea malalamiko na mapingamizi na kwamba bado wanayafanyia kazi na kusema kuwa katika kipindi cha siku nanewatatoa maamuzi
iwapo itaidhinishwa na baraza la seneti atakuwa mmarekani mweusi wa kwanza kuchukua wadhifa huo
viongozi wameomba kufanyike uchunguzi wa haraka huku waziri mkuu hassan diab akiahidi kuwa waliohusika na mlipuko huo watachukuliwa hatua kali
waziri mkuu wa japan shinzo abe ametoa tamko rasmi la utatanishi juu ya michezo ya tokyo olympics ambalo waandaaji wameahirisha kwa mwaka mmoja baada ya kugundua hakuna njia salama ya michezo hiyo kufanyika kuanzia julai
kampeni yake itakuwa ya kukutana na makundi ya watu wachache kutoka sehemu tofauti katika kila wilaya
wanaharakati wanasema serikali inaharibu kazi za asasi za kiraia na inazitesa asasi hizo za kiraia na viongozi mmoja mmoja
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dczaidi ya watu wameuawa katika jimbo la oromiya nchini ethiopia katika maandamano ya kupaza sauti dhidi ya mauaji ya mwanamuziki haacaaluu hudneessaa aliyepigwa risasi jumatatu usiku katika kile polisi wanasema ni shambulio la makusudi
idadi ya maambukizi inaendelea kuongezeka wakati zaidi ya maambukizi milioni yakithibitishwa ulimwenguni na takriban vifo 
wataalam wa afya na serikali zinaendelea kuhangaika katika vita hivyo dhidi ya maradhi hayo
mwezi aprili kituo cha kitaifa cha kudhibiti magonjwa ya maambukizi hapa marekani cdc kilibatilisha msimamo wa awali na kusema kuwa sasa wamarekani wote wanahitajika kuvaa barakoa na sio wahudumu wa afya pekee kama ilivyo kuwa imeelekeza muda mfupi baada ya janga kutokea
kundi hilo lilidai limefanya mashambulizi mapema jumapili dhidi ya kambi hiyo ya kijeshi nchini kenya
wakati huo huo biashara kwenye masoko ya ulaya ilikuwa inaendelea kupanda wakati kipimo cha hisa cha london ftse kikiwa juu kwa asilimia 
 hadi asubuhi nacho cha paris cac kilipanda kwa asilimia 
 na kile cha frankfurt dax kikiwa juu kwa asilimia 
alikuwa anatarajiwa kuondoka madarakani mwaka 
kufukuzwa kwa waandishi hao watatu kumekuja siku moja baada ya serikali ya marekani kuorodhesha vyombo vitano vya habari vya serikali ya china vilivyoko marekani kama ni ofisi za ubalozi wa china kwa sababu vinatumika kama wasemaji wanaofanya juhudi ya kusambaza propaganda za serikali ya china
india imeripoti takriban maambukizi mapya kwa siku ya virusi vya corona ijumaa
peter magelah mwanasheria wa haki za binadamu wa shirika lisilo la kiserikali la chapter four anasema waziri huyo anatakiwa kufahamu muongozo wetu unaoeleza kwamba baadhi ya waganda wanafikiri virusi hivi ni ulaghai na vinatumiwa kwa ajili ya mafanikio ya kisiasa
polisi wanamshtumu kwamba amekiuka masharti ya tume ya taifa ya uchaguzi kwa kuhamasisha zaidi ya wafuasi wake kuhudhuria kampeni yake wakati tume hiyo inaruhusu watu wasiozidi kushiriki kwenye kampeni za wagombea urais ili kuzuia kusambaa kwa virusi vya corona
libya ina mpaka mrefu na tunisia na maelfu ya walibya wamevuka mpaka na kuomba hifadhi tangu uasi wa uliosaidiwa umoja wa majeshi ya kujihami ya ulaya nato na kusababisha kupinduliwa kwa kiongozi wa muda mrefu muammar ghadafi
umoja wa mataifa unaadhimisha miaka tangu kuanzishwa kwake bila ya shamra shamra mikutano na matukio mbalimbali kama ilivyokuwa kawaida kutokana na janga na virusi via corona
jengo la ubalozi lililo eneo la westlands mjini nairobi lilinunuliwa mwaka wa na limekuwa likikarabatiwa kwa miaka miwili iliopita
rais kenyatta alimtaja moi kuwa mwalimu wake wa siasa siasa zilizomwezesha kupata nafasi ya kuchaguliwa kuwa rais wa kenya
akizungumza mjini moscow jumanne baada ya kukutana na waziri mwenzake wa sri lanka lavarov anasema kiongozi wa jeshi la kitaifa la libya lna jenerali khalifa haftar ameomba siku mbili zaidi ili kuweza kujadili na washirika wake juu ya mkataba wa kusitisha mapigano ulopendekezwa na uturuki na rashia
wakiwa wameathiriwa sana na janga ukuaji katika taifa la watu milioni unatarajiwa kushuka mwaka huu hadi chini kabisa katika miongo mitatu hadi asilimia 
 kulingana na shirika la fedha la kimataifa ikiwa ni kupungua kwa kasi kutoka ukuaji wa asilimia 
 mnamo mwaka 
polisi watashika doria kuhakikisha kwamba masharti hayo yanatimizwa
viongozi wa vikosi vya tigray na makamanda wake wanatafutwa kwa lengo la kufunguliwa mashtaka ya uhalifu na kutaka kupindua serikali
abe aliendeleza hatua hiyo ya dharura nchi nzima siku chache tu kabla ya muda wa amri hiyo kumalizika na pole pole akaanza kuiondoa kwa kadri ya hali ilivyoonekana kuwa shwari
amri hiyo ilikuwa awali imepangwa kumalizika mei 
kampeni zimefanyika katika mazingira ya kawaida licha ya kuwepo janga la corona ulimwenguni
tanzania ilisitisha kupima na kutoa takwimu za maambukizi ya virusi vya corona mwezi april na rais magufuli alitangaza kwamba virusi vya corona vilishindwa nguvu nchini humo kutokana na nguvu za maombi
kipimo cha hisa cha london ftse kilikuwa chini kwa asilimia 
 wakati kile cha paris cac na cha frankfurt dax biashara yake ilikuwa imeshuka kwa asilimia 
tume ya umoja wa ulaya inataka mabadiliko makubwa kwenye sheria za uhamiaji zinazotumika na nchi wanachama ili mzigo wa kuwapokea wahamiaji unagawa kwa nchi zote za umoja huo na wala sio kuwachiwa ugiriki italy malta na spain
ni wazi kwamba serikali ya tanzania imeongeza vitendo vya kukandamiza upinzani wanaharakati na vyombo vya habari kuelekea uchaguzi mkuu amesema mkuu wa utafiti wa hrw afrika oryem nyeko akiongezea kwamba badala ya kuweka mazingira bora ya kuhakikisha kwamba watu wake wana haki ya kujieleza wakati huu maafisa wa serikali wameamua kuchukua hatua ambazo zinaleta mazingira ya kutilia shaka iwapo uchaguzi mkuu utakuwa huru na haki
serikali hiyo mpya iliyoapishwa na rais abderabbo mansour hadi siku ya jumamosi imeundwa kupambana na uasi unaoendelea katika sehemu kubwa ya kaskazini mwa nchi hiyo
vyama mbalimbali vya siasa tanzania vimeendelea na mchakato wa kupitisha majina ya wagombea nafasi ya urais 
wakati huohuo mataifa ya afrika yanaendelea kutangaza mbinu kali za kudhibithi maambukizi ya virusi vya corona ambavyo vimeua zaidi ya watu barani humo
wakenya wameishutumu serikali kutokana nah atua hiyo
wameikashifu serikali kupitia kwa mitandao ya kijamii wakisema haijali kabisa raia wake wanaofanya kazi kwa bidii kila siku kujenga uchumi wa nchi hiyo
kwa sasa inagharimu dola kupima virusi vya corona kila mtu
gharama hiyo imepelekea wakenya wengi kukosa kujipima na kutambua iwapo wameambukizwa virusi hivyo
maandamano yaliyoanza kwa amani alhamisi jioni mjini minneapolis yaligeuka kuwa ghasia wakati wa usiku na kufikia saa nne hasira ziliongezeka katika mji huo na mji pacha wa st paul
idadi ya vifo imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcrais donald trump amemsamehe mshauri wa zamani wa usalama wa taifa michael flynn akilenga moja kwa moja katika siku za mwisho za utawala wake katika uchunguzi wa russia ambao kwa muda mrefu amesisitiza ulitokana na upendeleo wa kisiasa
trump alitangaza msamaha huo jumatano na kuuita heshima kuu
kulingana na sheria za tanzania mshukiwa anaweza kukamatwa na kuzuiwa kwa saa bila kufunguliwa mashtaka mahakamani godbless ameniambia ameshikwa mara na amekuwa akipigwa kila mara anapigwa
wakati nipo katika kituo cha polisi nimekuwa nikisia mawasiliano kati ya polisi wa kenya na tanzania wakitaka godbless arudishwe tanzania haraka iwezekanavyo
akiongezea kwamba kulingana na ibara ya ya sheria za unhcr za mwaka mtu yeyote anayekimbia nchi yake kwa kuhofia maisha yake hastahili kuwa na stakabadhi za utambulisho ndio maana nimemwaacha mikononi mwa polisi kama mhamiaji anayetafuta hifadhi
ripoti hiyo inaendelea kusema kwamba serikali ya tanzania imeendelea kuwakamata na kuwazuilia wanasiasa wa upinzani hasa wa vyama vya vikuu vya upinzani act wazalendo na chadema
waliulizana maswali na kujibu katika mazungumzo ya ziada yaliyoanza baada ya biden kumuuliza sanders kama ana swali lolote la kumuuliza
wachambuzi wanasema vyovyote vile mahakama itakavyochagua kuna uwezekano wa kuzuka ghasia katika taifa hilo la kusini mwa afrika
kwa sasa inagharimu dola kusafirisha kasha la futi kutoka bandari ya mombasa kenya hadi kampala kwa kutumia barabara
mzigo kama huo unagharimu dola 
makabiliano kati ya waandamanaji na maafisa wa kulinda usalama yamekuwa yakishuhudiwa tangu jumamosi
wuhan akizungumza na waandishi wa habari malpass amesema wakopeshaji wa g hawajafikia makubaliano kuhusu pendekezo la benki ya dunia na shirika la kimataifa la fedha imf la kurefusha kipindi cha mwaka mmoja kwa mataifa masikini yaweze kulipa madeni yao
rais faustin anatarajiwa kushinda uchaguzi huo
mahojiano na iddy uweso juu ya matokeo ya uchaguzi tanzania wanajeshi wa kulinda amani wa umoja wa mataifa wamesema kwamba waasi hao wameshindwa nguvu na kuzuiwa kuingia mji mkuu wa bangui
wafanyakazi maalum wenye vibali ndio wanaruhusiwa kuingia na kutoka sehemu hiyo
museveni anakabiliwa na ushindani mkubwa kutoka kwa wagombea wengine akaiwemo mwanamuziku rober kyagulanyi maarufu bobi wine
japan imepitisha amri ya hali ya dharura katika mji wa tokyo na maeneo mengine mapema wiki hii na alhamisi wizara yake ya afya imeripoti maambukizi mapya yaliyopimwa 
kamishna wa oparesheni na mafunzo katika jeshi la polisi tanzania liberatus sabas amesema kwamba baadhi ya mashambulizi yanayotokea katika eneo la kusini mwa tanzania mpakani na msumbiji yanafanywa na vijana waliotoroka tanzania baada ya kufanya vitendo kama hivyo katika mikoa ya pwani na tanga
juhudi zetu za kufikia maafisa wa serikali kujibu tuhuma za njama ya kufanya udanganyifu katika uchaguzi mkuu hazikufaulu
mkutano huo uliitishwa kujadili usalama katika kanda hiyo pamoja na janga la virusi vya corona
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo amezisihi armenia na azerbaijan kufikia suluhisho la kidiplomasiya kuhusu mzozo kati yao wa kudhibiti jimbo lenye ugomvi la nagorno karabakh ambako ghasia zilizoanza miezi miwili iliopita ziliendelea jana jumanne licha ya mkataba wa kusitisha mapigano uliofikiwa na pande zote mjini washington
naye mkurugenzi mkuu wa unaids winnie byanyima ameonya kwamba mpango wa kutoa tiba kwa wagonjwa wa ukimwi unaweza kutatizika kutokana na janga la corona
wanasiasa kadhaa wa upinzani walidai kutishiwa maisha akiwemo tundu lisu aliyetorokea ubelgiji huku aliyekuwa mbunge gdbless lema akikimbilia canada
baadhi ya vituo vya kupigia kura vimeanza kuweka hadharani baadhi ya matokeo ya uchaguzi uliofanyika jumatano tanzania ambao ni wa sita kufanyika tangu taifa hilo lilipoanzisha mfumo wa vyama vingi vya siasa mwaka 
nacho chama cha wananchi cuf kupitia kwa mwenyekiti wake profesa ibrahim lipumba wao kinasema kimepokea taarifa za wagombea wao kuwekewa pingamizi na baadhi ya maeneo wagombea wao kuporwa fomu za ugombea na watu wasiojulikana
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcureno inasema itaisaidia msumbiji katika masuala ya uchukuzi na kuimarisha uwezo wake wa kijeshi
nchini afrika kusini watu wengine sita wamethibitishwa kuambukizwa corona na kufikisha idadi ya maambukizi kuwa watu 
bloomberg aliyeingia katika kinyang anyiro hicho miezi mitatu iliyopita na kutumia dola nusu bilioni katika kampeni amesema amejiondoa kwenye kinyang anyiro ili kuweka mazingira mazuri zaidi ya mgombea wa chama cha democratic kumshinda rais donald trump katika uchaguzi wa novemba 
mwanasheria mkuu wa minnesota keith ellison alitangaza jumatano kuwa derek chauvin aliyemkamata floyd amefunguliwa mashtaka ya daraja la pili la mauaji na daraja la pili la mauaji bila ya kukusudia baada ya kukamatwa wiki iliyopita
ushindani tanzania bara imetayarishwa na mkamiti kibayasi voa washington dcmamlaka ya ushirikiano wa serikali za nchi za pembe mwa afrika kwa ajili ya maendeleo igad imeondoa marufuku ya usafiri aliyokuwa amewekewa makam wa rais wa kwanza wa sudan kusini riek machar
conde anakabiliwa na ushindani mkali kutoka kwa kiongozi wa upinzani cello diallo na wagombea wengine 
tayari diallo amedai kwamba huenda rais conde akafanya udangayifu katika hesabu ya kura
maadamano juu ya ubaguzi kwa jumla yaliwaleta pamoja maelfu ya watu jumamosi huko toronto forbes imeripoti
hadi tukiandaa ripoti hii ethiopia haikuwa imejibu madai ya misri na sudan
kenya itapokea dola milioni kutoka kwa benki kuu kusaidia kupambana na maambukizi ya virusi vya corona
waziri wa afya mutahi kagwe amesema pesa hizo zitatumika kununua vifaa vya afya hasa vya kuwakinga wafanyakazi wa afya dhidi ya maambukizi kufanya utakasaji na kuongeza idadi ya vitanda kwa wagonjwa hispitalini
trump amewaambia wafuasi wake na wafanyakazi wa kiwanda hicho kwamba anazingatia sana umuhumu wa kuhakikisha kwamba kuna utengenezaji wa bidhaa za kutosha nchini marekani
henry tumukunde mkuu wa ofisi ya who nchini burundi walter kazadi mulombo pamoja na wataalam wengine watatu wa afya wameandikiwa barua na serikali wakitakiwa kuondoka nchini
beijing imejisifu sana kwa kile imetaja kama kufanya kazi kubwa kupata mafanikio makubwa katika kukabiliana na virusi vya corona ndani ya mipaka yake
 p 
 mbpolisi nchini uganda jumatano walimfungulia mashtaka mgombea urais wa upinzani robert kyagulanyi maarufu bobi wine kwa kufanya kitendo ambacho kinaweza kusababisha kusambaa kwa virusi vya covid gazeti la serikali la new vision limeripoti
makundi ya kutetea haki yameelezea wasiwasi kuhusu vita hivyo umoja wa mataifa ukitoa wito kwa waziri mkuu abiy ahmed kufanya mazungumzo na kumaliza vita hivyo kwa njia ya kidiplomasia
wanasiasa wakuu wa upinzani wanakabiliwa na kesi mahakamani baada ya kususia uchaguzi wa oktoba na kuunda serikali yao
rwanda imeweka marufuku ya biashara na kufunga mpaka wake na uganda tangu februari mwaka uliopita na kuwaonya raia wake kutoingia uganda
taifa hilo dogo hivi sasa lina kesi nyingi za virusi vya corona katika eneo la asia kusini mashariki zaidi ya kesi 
malaysia ina kesi ambazo zimethibitishwa na chini ya watu ni miongoni mwa wahamiaji
katika hotuba yake iliyorikodiwa kabla ya biden kumteua kamala harris kuwa mgombea mwenza wake bi
obama amemsifu mgombea huyo kuwa ni mtu mwenye imani na kusikiliza mawazo ya wengine na ataweza kuiongoza nchi hii vizuri zaidi kuliko kiongozi aliyeko madarakani
lakini utafiti wa maoni kabla ya uchaguzi unaonyesha kwamba sanders mwenye mrengo wa kushoto wa kisoshalisti aliyejitangaza kugombea kupitia chama cha demokratic anaongoza kwa kiasi kikubwa huko california
hatua ya kuwakamata walinzi na wasimamizi wa kampeni yangu haitatuzuia kuendelea na kampeni kwa sababu sio kwa ajili yangu wala timu yangu ya kampeni
ni kwa ajili ya uganda
amesema wine
kulingana na wakili george godbless alikataa kutumia njia za kisheria kuvuka mpaka wa tanzania na kenya kwa kuhofia kwamba angekamatwa
vile vile alitumia gari la umma maarufu dala dala kusafiri ili asitambuliwe kwa rahisi
elimu wanaeleza kuwa pangekuw kobe bryant imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dcwasimamizi wa sekta ya afya nchini china wamesema kwamba wameidhinisha chanjo dhidi ya virusi vya corona ambayo imetengenezwa na kampuni inayomilikiwa na serikali ya sinopharm
katika baadhi ya nchi waislam wanasali majumbani na sehemu nyingine misikiti imeweka utaratibu maalum wa kuruhusu idadi ndogo tu kuhudhuria ibada hiyo
mkurugenzi huyo amesistiza tena wasiwasi wa who kutokana na kuongezeka kwa mambukizo ya magonjwa mbali mbali barani afrika mashariki ya ulaya amerika kusini na baadhi ya nchi za asia
uchaguzi wa uganda umepangwa kufanyika januari mwaka ujao 
uganda imekataa kuzungumzia mgogoro wake na rwanda katika vyombo vya habari
uchaguzi huo wa jumapili ni hatua muhimu sana kwa nchi hiyo yenye misukosuko mikubwa ya usalama kiwango kikubwa cha umaskini na mashambulizi ya kila mara kutoka kwa makundi ya waasi
utafiti mpya wa who uligundua kuwa nchi nyingi za kiafrika haziko tayari kwa kile kitakachokuwa harakati kubwa zaidi ya chanjo barani humo
kwa nini uturuki wakati huo huo wabunge wengi hawajaridhika na maelezo ya maafisa wa white house juu ya sababu walizotoa jana kuhusu kwa nini trump alichukua uamuzi huo
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcrais mteule wa marekani joe biden anatarajiwa kumteua jenerali mstaafu wa jeshi lloyd austin kuaa waziri wa ulinzi
kwa mujibu wa ratiba ya mikutano hiyo obama atazungumza siku ya jumatano
muuguzi mmoja amekiambia kituo cha habari cha abc yeye na wafanyakazi wenzake wanahisi mfano wa kondo kwenda machinjoni wanapoelekea makazini
alifikishwa mahakamani na kufunguliwa mashtaka ya kufanya kampeni katika njia inayoweza kusambaza virusi vya corona
aliachiliwa kwa dhamana na anaendelea na kampeni yake
bei ya mafuta zimeporomoka kutokana na masharti ya karantini yaliyowekwa duniani kote na kusababisha kutokuwepo mahitaji ya mafuta na hivyo mafuta kufurika katika soko
pia imesababisha bei ya mafuta ghafi marekani kufikia chini ya sifuri kwa pipa wiki mbili zilizopita
shambulizi hilo limefanyika saa tatu asubuhi majira ya burundi katika mtaa wa rubirizi kaskazini mwa nchi hiyo washambuliaji walilenga nyumba ya kinyozi na duka
maa maendeleo ya elimu kwa wan waislam katika bara la asia kutoka indonesia hadi pakistan malaysia na afghanistan wamekusanyika katika masoko katika shamrashamra za manunuzi ya sikukuu wakikiuka muongozo wa kudhibiti virusi vya corona na wakati mwengine polisi wakijaribu kutawanya mikusanyiko ya makundi makubwa
kiongozi wa chama cha democratic dp nobert mao anatarajiwa kuzindua kampeni yake jumatano
umoja wa mataifa nao umesema uko tayari kusaidia wananchi wa lebanon katika wakati huu mgumu
jaribio la chanjo hiyo inatoa matumaini mapya wakati dawa ya kukinga virusi iliripotiwa haikuweza kupambana na virusi vya corona kwa wagonjwa nchini china
katika jaribio la hapa na pale remdesivir dawa iliyotengenezwa na taasisi ya gilead sciences yenye makazi yake california haikuonyesha manufaa yoyote kwa wagonjwa wa covid na ilishindwa kupunguza uwepo wa virusi hivyo katika mfumo wa damu mwilini mwao
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilikenya iliishinda djibouti siku ya alhamisi kufuatia duru ya pili ya uchaguzi uliofanyika kwenye makao makuu ya umoja wa mataifa mjini new york marekani
taifa hilo la afrika mashariki sasa litakuchukua nafasi isiyo ya kudumu kwenye baraza hilo kwa kipindi cha miaka miwili kuanzia tarehe januari mwakani
kuanzia ulaya afrika marekani na asia viongozi wameanza kukabiliana na mivutano na ukosoaji wa amri walizotoa za watu kubaki majumbani mwao
baraza jipya la utawala wa kijeshi nchini mali cnsp linapinga uingiliaji kati wa nchi za kigeni katika masuala ya ndani ya nchi hiyo na limetangaza alhamisi kwamba litaunda serikali ya mpito hivi karibuni baada ya kukutana na viongozi wa vyama vyote vya kisiasa na asasi za kiraia
mohamed eisa alikuwa na umri wa miaka pale wanamgambo waliposhambulia kijiji chake upande wa mashariki mwa darfur miaka iliyopita na baba yake na ndugu zake kuuawa na kuwalazimisha familia yote kukimbia kuokoa maisha yao
muungano wa madaktari nigeria umesema ingekuwa vyema kwa serikali kuwaajiri madaktari wasiokuwa na ajira nchini humo badala ya kuleta madaktari wa china wasiofahamu maisha utamaduni au changamoto za kufanya kazi nigeria
tunatarajia kuwa uhuru na haki za raia zitaheshimiwa na kwa kanuni za nchi mmoja mifumo miwili maas amesema
zimejitokeza
james atito ni kijana mwanaharakati kutoka mombasa nchini kenya ambaye amewashangaza wengi baada ya kuamua kujitosa katika kampeni ya kuangazia masuala ya hedhi kwa wasichana
kalembe nancy linda waziri mmoja wa serikali ya uingereza amesema mabaa na migahawa vitaendelea kufungwa hata baada ya nchi hiyo kuanza kuelegeza masharti yakutotoka nje yaliwekwa nchi nzima ifikapo mei 
wakili huyo anadaiwa kuwahonga mashahidi katika kesi dhidi makamu rais wa kenya william ruto katika mahakama hiyo
mkazi kutoka wilaya ya kitgum uganda ocan acaa hawezi kusahau namna walivyokumbwa na njaa baada ya nzige kuvamia wilaya yake miaka ya na 
imetayarishwa na mwandishi wetu wa nairobi kennedy wandera
wapatanishi wa jumuia ya uchumi ya africa magharibi ecowas na viongozi wa mapinduzi wa mali wamekubaliana juu ya baadhi ya mambo yanayolenga kurejesha utawala wa kiraiya baada ya mapinduzi ya wiki iliyopita yaliomuondoa madarakani rais ibrahim boubacar keita
nina wasiwasi mkubwa kuhusu afrika alisema
mda unayoyoma maafisa walikuwa wameashiria kuwa hatua hiyo inaweza kuchukuliwa mapema jumatano lakini muda wa idhini ya ya mwisho bado haiko bayana
mswada wa kuzima habari kwenye mitandao ya kijamii kwa upande wake rais donald trump amepanga kukutana na viongozi wa kidini maafisa wa polisi na wamiliki wa biashara ndogo ndogo alhamisi huko dallas wakati anatafakari juu ya namna ya kujibu matakwa ya waandamanaji yaliyofuatia kifo cha george floyd
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo jumapili aliishutumu beijing kwa kuficha hali mbaya iliyokuwa ikiendelea juu ya virusi hivyo na kuendelea kuhodhi shehena za vifa vya matibabu
china imerejea mara kadhaa kukanusha tuhuma hizo
ujumbe wa ecowas pia utakutana na rais aliyeondolewa madarakani keita pamoja na maafisa wa serikali na jeshi wanaozuiliwa na wanajeshi waasi afisa mmoja wa ecowas ameliambia shirika la habari la afp
hata hivyo aliyekuwa makam wa rais joe biden ameahidi kurejesha marekani kwenye mkataba huo endapo atashinda uchaguzi mkuu ambao matokeo yake bado yanasubiriwa
tafadhali tafadhali tafadhali siwezi kupumua tafadhali anasikika akisema hayo wakati watu walioko pembeni wakipiga makelele kumtaka polisi aache kuikandamiza shigo yake
rais wa somalia aligusia kuwa mbali na kuwa moi alipenda nyama pia alipenda kunywa mvinyo pamoja naye na aliyekuwa mwanasheria mkuu charles njonjo ambaye alisheherekea sikukuu yake ya kuzaliwa mwezi uliopita alipofikisha miaka 
umati wa wakazi wa kenya jumamosi asubuhi walijipanga kwenye mitaa ya nairobi wakisubiri kuingia majengo ya bunge la kenya kuuaga mwili wa raiswao wa zamani nchini humo daniel arap moi aliyefariki jumanne ya februari mwaka huu akiwa na umri wa miaka professor ina gouws wa chuo kikuu cha free state afrika kusini amefurahishwa na ushindi wa kihistoria wa harris na kusema kwamba marekani inaonekana inataka kuzingatia sana bara la afrika na wanastahili kuonyesha kwamba wanajali kwa kuleta maendeleo kupitia uwekezaji
uganda hivi sasa inajitayarisha kukabiliwa na upungufu mkubwa wa chakula iwapo nzige hao wa jangwani hawatadhibitiwa katika kipindi cha wiki mbili zijazo
wachambuzi wanasema haitakuwa rahisi kupitisha sheria hiyo kwa haraka na haitarajiwi kumgusa waziri mkuu hivi sasa
nchi za ulaya zina matumaini kwamba joe biden atatafuta njia ya kurudisha marekani katika mkataba wa nuclear na iran
mashirika ya kimataifa yana uwezo wa kifedha na kiteknolojia kuweza kufikia matukio kwa haraka kwa sisi ambao tuko huku ndani ya nchi uwezo wetu katika hayo mawili unatubana kuyafikia matukio yanayojiri ulimwenguni kote kwa hiyo walaji wetu wa habari watapata taarifa ambazo pengine hazikidhi viwango ambavyo vyombo vya kimataifa vimekua vikitoa alisema nyoni rwanda rusesabagina akamatwa pia mifumo ya masomo imehamia katika mitandao ya jamii lakini siyo wanafunzi wote wanayo teknolojia inayohitajika kushiriki ikidhihirisha na jamii zilivyokuwa zimegawanywa kutokana na uwezo wao wa maisha
kundi la wapiganaji wa kiislamu la boko haram limedai kuhusika na utekaji nyara huo
watalaamu wanasema kuna ushahidi uliojitokeza kwamba mpango wa netanyahu wa kusonga mbele hauenda ni sawa na ule wa washington
hatua hiyo ni sehemu ya utekelezaji wa kanuni mpya zilizopitishwa na mamlaka ya mawasiliano nchini humo tcra hivi karibuni
chombo cha habari cha sabq chenye uhusiano na serikali kimesema mahakama ya kupambana na ugaidi ya saudi arabia imemkuta al hathloul na hatia ya uchochezi wa kuleta mabadiliko akifuata ajenda ya kigeni na kutumia mtandao wa intaneti kuharibu utulivu wa umma
wakati huo huo hossein dehghan mshauri wa kijeshi wa kiongozi mkuu wa kidini wa iran ayatollah ali khamenei ameapa kuwashambulia walitekeleza mauaji hayo kama radi
rais donald trump wa marekani amepata ushindi wa muda leo katika mahakama kuu ya nchi baada ya mahakama hiyo kuzuia bunge la marekani na waendesha mashitaka wa jimbo la new york kupata rekodi za ulipaji kodi za rais trump kwa sasa
kampuni ya moderna imesema kwamba imekamilisha kufanyia majaribio chanjo hiyo kati ya watu na matokeo yake yalikuwa mazuri sana
katibu mkuu wa umoja wa mataifa antonio guterres alisema ijumaa kwamba ana wasiwasi kwamba iwapo virusi vya korona vitasambaa kwa wingi barani afrika mamilioni ya watu huenda wakapoteza maisha yao
serikali ya yemen inayoungwa mkono na saudi arabia illitangaza kusitisha operesheni za kijeshi katika kipindi cha wiki maili lakini waasi wa kihouthi wanaoungwa mkono na iran walikuwa hawakubaliana na pendekezo hilo la serikali
mandela alikuwa rais wa kwanza mwafrika kuongoza afrika kusini
utawala wake umepata sifa nyingi kiasi cha kushinda tuzo ya amani ya nobel na kumuweka upande tofauti na baadhi ya marais wa hivi karibuni nchini marekani
mwili wa lewis uliwekwa katika bunge la marekani washington kwa siku mbili kabla ya kuondoshwa na kupelekwa georgia kwa mazishi
mgonjwa wa kwanza kupatikana california amegunduliwa baada ya kukutikana na kirusi wagonjwa katika jimbo la washington januari na chicago januari 
wagonjwa wote wawili washington mmoja mwanaume na chicago mwanamke pia walikuwa wamesafiri kwenda china
ukuwaji wa uchumi utashuka kwa kiwango cha zaidi ya asilimia 
 kutoka ukuaji wa asilimia 
 uliotabiriwa mwezi januari na imf kwa kuzingatia afueni iliyopatikana kwenye mzozo wa biashara kati ya marekani na china
biden amesema kwamba anajua kwamba hali ni ngumu sasa lakini anataka kila mmarekani kujua kwamba msaada upo njiani unakuja
kamisheni hiyo imeripoti kuwa maambukizo mapya yalipungua siku ya jumamosi kwa mara ya kwanza tangu mwezi februari kufikia ikiwa hivi sasa ni jumla ya maambukizo 
uchunguzi wa maoni wa hivi karibuni ulofanywa na shirika la habari la abc pamoja na gazeti la washington post unaonyesha kuwa asilimia ya wamarekani hawajaridhishwa na namna trump aliovyochukulia janga hilo
muhoozi ameandika kwenye twitter baada ya wakili wa bobi wine robert amsterdam kuandika ujumbe wa twitter akitaka jumuiya ya kimataifa kuingilia kati na kuwaajibisha maafisa katika serikali ya uganda baada ya polisi kuwajeruhi waandishi wa habari jumapili asubuhi
biden amesisitiza haja ya kushirikiana pamoja kufanya kazi kwa ajili ya mambo mazuri kwa taifa
hili ni shambulio la kwanza baya kutokea tangu rais mpya evariste ndayishimiye achukuwe hatamu za uongozi hapo juni mwaka 
kampuni ya kutengeneza dawa ya moderna imesema kwamba inataka idhini ya dharura kwa ajili ya kutumia chanjo yake dhidi ya virusi vya corona hapa nchini marekani na ulaya
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwaziri wa katiba na sheria wa tanzania dkt augustine mahiga aliaga dunia ijumaa akiwa nyumbani kwake dodoma kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na kurugenzi ya mawasililiano ya ikulu
museveni hata hivyo amesema huenda ikawa vigumu kutekeleza agizo la kuwaondoa raia wake katika nchi ambazo zimefunga mipaka yake kama marekani
kufikia sasa kuna karibu watu milioni ambao wamesajiliwa kwa mfumo wa bima ya afya ya kitaifa nhif ambayo wasimamizi wake wanasema watatumia taarifa za waliosajiliwa kuharakisha ufanisi wa mfumo mpya ambao umezinduliwa
russia imeripoti maambukizi mapya elfu na pamoja na vifo katika saa zilizopita
suluhisho la kijeshi halitoshi balozi sales kwa kipindi cha miezi miwili watoto wangu wamekuwa ndani amesema ishrat jahan mama mwenye watoto wanne katika soko lenye harakati huko katika mji wa rawalpindi nchini pakistan
rais trump amesema jumapili katika mkutano wake wa kila siku anaoeleza taifa juu ya hali ya virusi vya corona baadhi ya magavana wamekwenda mbali zaidi na amri zao na watu wanahaki ya kuandamana kupiga hilo
lakini amesema yote hayo kiukwelihayajalishi mwisho wa siku kwa sababu majimbo hayo yataanza kurudi katika hali ya kawaida
amesema leyen rais wa tanzania john magufuli
serikali imesema kwamba rais barrow hajaambukizwa
kanuni hizo hazijasema lolote kama maombi hayo yatachukuwa muda gani kujibiwa mbali ya kusisitiza kwamba mkurugenzi mkuu wa tcra ana mamlaka ya mwisho kuhusu kuwepo kwa mashikiano hayo
baada ya shambulizi hilo lissu alipelekwa nairobi kwa upasuaji wa haraka na baada ya wiki kadhaa nairobi alipelekwa brussels ubelgiji ambako amekuwa akiendelea na matibabu
merkel ameeleza kufunguliwa kwa chuo kikuu cha pamoja kuwa ni mfano wa ushirikiano wa kipekee kati ya uturuki na ujerumani
rais wa seneti cristina kirchner alithibitisha uamuzi huo baada ya zaidi ya saa za majadiliano
ofisi yake imesema hatua hiyo ni ya kuchukua tahadhari na kuwa bado anaendelea kuliongoza taifa la uingereza
opiyo anazuiliwa gerezani baada ya kufunguliwa mashtaka ya utakatishaji wa fedha
kwa nguvu ya madai yetu ari yetu na idadi yetu tutaondoa ubaguzi katika eneo la kusini na tutawaunganisha wananchi kwa nguvu za mungu na demokrasia
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
uamuzi wa saudi arabia jumatatu kupunguza bei ya mafuta na kuogeza uzalishaji umezusha wasiwasi mkubwa katika masoko ya hisa kote duniani
benki kuu ya uganda imepewa jukumu la kuhakikisha kwamba ada zinazotozwa kwa wanaotuma na kupokea pesa kwa kutumia simu sawa na kulipia ada zao kwa kutumia kadi za benki zinapunguzwa kabisa ili kuzuia watu kubeba pesa taslimu ikiwa mojawapo ya mikakati ya kupunguza maambukizi ya virusi vya corona kwa watu kupokezana pesa
vatican imesema kwamba papa francis ataingoza misa ya ijumaa adhuhuri
muathirika huyo ni george floyd
polisi wa minneapolis wanasema anashabihiana na mshukiwa wa kesi ya kughushi na wanasema maafisa walichukuwa hatua hiyo baada ya floyd kukataa kuwekwa chini ya ulinzi
buyoya alikanusha shutuma dhidi yake akisema kesi hiyo imechochewa na sababu za kisiasa
watu wasiopungua walikufa na wengine walijeruhiwa kwa mujibu wa afad
balozi wa iran katika un majid takht ravanchi amesema katika tamko lake kuwa vikwazo vyovyote au masharti yoyote yale yatakayo wekwa na baraza la usalama yatajibiwa kwa hatua kali na iran na ziko njia nyingi za kukabiliana na hilo
tunaichukulia senegal kama nanga ya demokrasia na usalama afrika magharibi
maafisa wameonya kwamba huenda idadi ya vifo kutokana na corona ni ya juu zaidi kuliko inavyojulikana kwa kuzingatia vifo vilivyotokea katika sehemu maalum za kuwahudumia watu wazee ambao hawakufanyiwa vipimo
 kila nchi itawakilishwa na mwanadiplomasia mmoja kutoka kwenye ubalozi wao mjini new york kwenye mkutano huo utakaofanyika kupitia mtandaoni
robert trump aliripotiwa kulazwa hospitali katika kitengo cha wagonjwa mahututi kwa siku kadhaa katika mwezi huo
miezi kadhaa ya vurugu iligubika kenya kufuatia uchaguzi wa urais uliopingwa mnamo mwaka 
vikundi vya haki viligundua kuwa zaidi ya watu waliuwawa na watu wasiopungua walinyanyaswa kingono pamoja na ubakaji wa genge na kuhasiwa
sherehe za siku ya wafanyakazi mei pia hazitafanyika
mkurugenzi wa shirika la afya duniani who tedros adhanon ghebre yesus amesema kwamba kuna uwezekano wa zaidi ya watu nusu milioni kufariki afrika kutokana na ukimwi na hali hiyo itakuwa mbaya sana
huku rais museveni anatarajiwa kukampeni eneo la karamoja ambalo katika uchaguzi uliopita alipata ushindi mkubwa kutokana na juhudi zake za kumaliza wizi wa mifugo na kunyang anya silaha makundi ya wapiganaji
maafisa wa usalama waligundua manusura pamoja na miili ya wahamiaji wengine walipofungua mlango wa kontena hilo
na nchini uganda joto la kisiasa linaendelea kuongezeka wakati tunakamilisha mwaka
kote katika kanda ya maghreb couscous pia inajulikana kama seksu au kusksi au kseksu ni chakula kikuu kama vile mchele au tambi zilivyo kwa watu wa asia au ugali kwa watu wa afrika mashariki basi couscous nayo haikosekani kwenye nyumba ya watu wa nchi za afrika kaskazini
mke wa haacaaluu santu demisew diro amesema haacaaluu hakufa atabaki katika moyo na masikio ya mamilioni ya wa oromo milele
hata hivyo igp amesema kwamba jeshi la polisi kwa sasa linawashikilia watu takribani kati ya mahabusu mbalimbali nchini baada ya kudaiwa kujihusisha na vurugu za wakati wa uchaguzi mkuu
maafisa wa mamlaka ya dawa ya umoja wa ulaya ema wanakutana jumatatu kujadili juu ya kuidhinisha chanjo ya kupambana na virusi vya corona
rais daniel arap moi enzi za uhai wake akila kiapo cha kuongoza taifa la kenya seneta amy klobuchar hapana hesabu sio sahihi
kwa hakika katika kipindi cha televisheni cha minute wikendi hii alisema hataongeza gharama
niwaambie kwamba mpango wake utagharimu dola trilioni 
basi je unafahamu mipango yake yote itagharimu kiasi gani cha pesa rasimu ya jopo la maridhiano maarufu bbi inalenga kuifanyia mabadiliko katiba ya kenya
tukio hilo lilichochea maandamano makubwa na ghasia mjini minneapolis kote marekani na duniani
rais wa marekani donald trump jumamosi alimteua amy coney barrett kuchukua nafasi ya jaji wa mahakama ya juu ilioachwa wazi kutokana na kifo cha jaji mliberali ruth bader ginsburg
imetayarishwa na mwandishi wetu wa nairobi kennedy wandera
miaka iliyopita disemba mohamed bouazizi mchuzi wa matunda nchini tunisia alijitia moto na kifo chake kikasababisha mapinduzi makubwa kuwahi kushuhudiwa katika nchi za afrika kaskazini na mashariki ya kati
makamu wa rais mike pence alituma ujumbe wa twitter akisema kituo cha kuzuia maradhi cdc kinawataka wakazi wote wa majimbo hayo matatu kutofanya safari ambazo siyo muhimu kwa kipindi cha siku zijazo
unesco inasisitiza kuwa ulimwenguni bado radio imebakia kuwa ni chombo kinachosikilizwa na watu wengi zaidi
norman ornstein ni msomi kutoka taasisi ya american enterprise na anasema kuwa msimamo wa trump unaonekana kusababisha matatizo
itali hispania na ufaransa hivi sasa zimeweka katazo imara dhidi ya watu kuzunguka majiani wakati wakikabiliana na idadi ya juu ya maambukizi ukilinganisha na nchi nyingine duniani
mwenyekiti wa ccm ambaye pia ni mgombea urais wa jamhuri ya muungano wa tanzania dkt
john pombe magufuli ameongoza ufunguzi huo
salih amefafanua kuwa mkuu wa baraza la mpito amethibitisha kwamba alichukuwa binafsi jukumu hilo na hakushauriana na mtu yeyote na anachukua dhamana yote kuhusiana na suala hilo
msemaji wa afisi hiyo jens laerke alisema kuwa janga la covid limeumiza uchumi wa mataifa mengi ulimwenguni huku akiongeza kuwa vita dhidi ya covid haviwezi kukamilika hadi pale litakapoangamizwa katika kila taifa
maandamano ya kudai haki za wanawake marekani mjini washington dc
waziri mkuu wa uingereza boris johnson aliutaja mpango huo kama utekelezaji wa mwisho wa matakwa ya watu wa uingereza ambao walipiga kura asilimia dhidi ya kwa brexit katika kura ya maoni mwaka wakati viongozi wa ulaya walisema ni wakati wa kuiacha nyuma brexit
madaktari wanaofanya kazi katika hospitali za serikali nchini kenya wameanza mgomo wa kote nchini hii leo wakilalamikia kutopewa bima ya afya na ukosefu wa vifaa vya kujikinga na maambukizi ya virusi vya corona wanapowashughulikia wagonjwa walioambukizwa virusi hivyo
mradi huo unatarajiwa kuiletea uganda dola bilioni 
serikali mpya ya mseto ya israeli iliyoapishwa kuchukuwa madaraka katikati ya mwezi mei na kuongozwa na waziri mkuu benjamin netanyahu ina mpango wa kuchukuwa takriban asilimia ya eneo la ukingo wa magharibi ikiwemo maeneo yanayokaliwa kwa nguvu na waisraeli na maeneo ambayo yana idadi kubwa ya wapalestina
mpango huo wa serikali hauna ridhaa kamili ya umma wa waisraeli
lakini tulishuhudia kukandamizwa kwa watetezi wa haki za bindamu katika nchi kama vile zimbabwe mavhinga aliiambia sauti ya amerika
idadi kubwa ya maambukizi imeripotiwa nchini brazil ambayo karibuni iliripoti maambukizi ya watu wengi kuliko ujerumani ufaransa na uingereza
odinga alisema familia ya moi ilimtaja kuwa mtu aliyekuwa mhimili mkubwa mkarimu mcha mungu na mpenda amani
lakini siasa hazikuachwa nyuma
baraza hilo lina wanachama wa kudumu watano marekani china russia ufaransa na uingereza ambao kila mmoja ana kura ya turufu
umoja wa ulaya kamanda wa jeshi la polisi mkoa wa mtwara mack njera amesema kwamba zoezi la upigaji kura limefanyika vizuri na kwa amani na kusisitiza kwamba usalama umeimarishwa ili kufanikisha zoezi hilo
kauli ya bunge la iraq kwa jeshi la marekani ondokeni wapiganaji wasambaza video kuonya wapiga kura shirika la afya duniani who linaeleza alhamisi kwamba hospitali tatu za mjini beirut ziliharibiwa vibaya katika mlipuko na kwa sasa hazifanyi kazi
who inaeleza kuwa hospitali mbili zinafanyakazi kwa ufanisi mdogo
gavana wa jimbo hilo gavin newsom ameonya kwamba hali ya maambukizi inaendelea kuwa mbaya sana na kuwataka wakaazi kuheshimu maagizo ya maafisa wa afya
mtaalam wa ngazi ya juu wa magonjwa ya kuambukiza dkt anthony fauci amesema katika mahojiano na kituo cha televisheni cha cnn jumapili kuwa anafikiri baadhi ya amri zilizowekwa pengine zinaweza kuondolewa mapema mwezi ujao
siku ya jumatano viongozi wa umoja wa mataifa ulaya na nchi za kiarabu
wameionya israeli kutusu mpango huo ambar utakuwa pigo kubwa kwa amani ya mashariki ya kati
kampuni ya kuchimba mafuta ya tullow imepata ruhusa kutoka kwa serikali ya uganda kuuza mgao wake wa machimbo ya mafuta katika eneo la ziwa albert kwa kampuni ya ufaransa ya total
mtu mmoja anasemekana kuuawa kwenye maandamano hayo wakati polisi walipokuwa wakikabiliana na watu waliochoma matairi pamoja na vifaa vya mbao
kutesa alisema kati ya walioachiliwa kufikia sasa wamejihusisha katika kufanyia ujasusi serikali ya rwanda na makosa mengine yanayohusiana na usalama mwaka 
chama cha ccm ambacho kimetawala tanzania tangu nchi hiyo kupata uhuru mwaka kilishinda uchaguzi wa urais mwaka kwa asilimia ya kura zilizopigwa
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dc
hali ya taharuki imeendelea kutanda ijumaa kwenye mji mkuu wa ivory coast abidjan siku moja tu baada ya polisi kutumia gesi ya kutoa machozi kuwatawanya waandamanaji waliokusanyika kwenye barabara za mji huo
 p 
 mb ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimeya wa london sadiq khan amesema wiki hii kifo cha george floyd kinabidi kumulika ukosefu wa usawa na ubaguzi wa rangi kote duniani
tangazo hilo lilitolewa na waziri wa habari wa somalia osman abukar dubbe kupitia televisheni ya taifa
kutokana na kasi ya mlipuko wa wa coronavirus hali kuwa mbaya duniani kotebodi ya utendaji leo imeanzisha mchakato mpya wa mpango wa mazingira maalum
wachambuzi na wanasiasa barani afrika wamefurahishwa na tangazo la kuwa joe biden na kamala harris ndio washindi wa uchaguzi mkuu wa urais marekani
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwaziri mkuu wa sudan abdalla hamdok alifanya ziara ya muda mfupi addis ababa siku ya jumapili kwa mazungumzo juu ya eneo lenye vita la tigray nchini ethiopia ambako mapigano yamesababisha maelfu ya watu kukimbilia sudan
nchini libya tangu mwezi april jeshi la taifa la libya lna lililoundwa na jenerali aliyeasi khalifa haftar linashikilia sehemu ya mashariki ya nchi
jeshi hilo limekuwa likijaribu kuchukua udhibiti wa mji mkuu wa tripoli
guterres amethibitisha tena nia ya dhati ya un kufanya kazi kwa karibu na washirika wa kitaifa kieneo na kimataifa taarifa hiyo imesema kwa ajili ya amani na utulivu katika jamhuri ya afrika ya kati
sherehe hizo zilizotarajiwa kuanzisha mkutano huo ambao kwa kawaida huwaleta pamoja viongozi kutoka karibu mataifa ya dunia pamoja na mawaziri mabalozi waandishi wa habari na wanaharakati wa masuala mbalimbali
wagombea wa upinzani wanaowania urais dhidi yar ais kabore wamemkosoa kwa kushindwa kukomesha umwagikaji wa damu
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcshujaa mwakilishi wa baraza la wawakilishi john lewis atazikwa alhamisi baada ya ibada ya maziko yake huko atlanta
korea kusini wakati akitoa hotuba yake trump alishambulia mpinzani wake kutoka chama cha demokratik joe biden akimtaja kuwa mwenye msimamo mkali wa mrengo wa kushoto huku akilaumu china kwa kuleta maambukizi ya virusi vya covid nchini marekani
kudharau huko kwa wasafiri dhidi ya maonyo ya hali inavyozidi kuwa mbaya wakae nyumbani na kupunguza mikusanyiko yao ya likizo hii kunachochea wasiwasi wa wimbi jingine la maambukizo ya virusi vya corona na vifo vya covid wakati wa msimu wa likizo ya desemba
kuongezeka kwa kasi katika kesi husababisha kuongezeka kwa idadi ya vifo baada ya wiki kadhaa
waandishi tukiendelea kunyamaza haitatusaidia
iliobakia ni waandishi tusimame kwa pamoja siyo kupinga serikali tujenge hoja za msingi zinazokubalika halafu tuziwasilishe serikalini naamini serikali yetu ni sikivu na itatusikiliza ameeleza
mayala
wapiganaji walijaribu kudhibithi mji wa nne kwa ukubwa wa bambari jumanne ulio kilomita kutoka bangii lakini wakazidiwa nguvu na wanajeshi wa serikali kwa msaada wa walinda usalama wa umoja wa mataifa
absalom kibanda apongeza uwamuzi wa act kujiunga na serikali ivory coast yamkumbuka hayati waziri mkuu juhudi za kuwakagua wahamiaji zitaimarishwa mpakani kuwazuia wahamiaji wakiuchumi kuingia umoja huo na kurudishwa nchi wanazotoka
 kbps mp mkurugenzi wa kanda ya pacific ya magharibi ya who takeshi kasai akizungumza na waandishi habari kupitia mtandao siku ya jumanne amsema ingawa kuna mafanikio yanayopatikana huko uchina na korea kusini lakini janga linaendelea kwa haraka katika mataifa mengine na hivyo kuzitaka serikali za dunia kuimarisha juhudi za kupunguza kasi za mambukizi
amekana mashtaka dhidi yake akisema ni ya uongo
maafisa wa usalama wanaendelea kukaidi sheria na kuendelea kuwahangaisha wanasiasa wa upinzani
hatua yao inaisukuma nchi hiii hadi hatua ya kuvunjika
kama mgombea wa urais anaweza kukamatwa kwa njia hii raia wa uganda wanastahili kujiuliza kile kinachoweza kuwafanyika
amesema muntu
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwaziri mkuu wa israeli anahangaika kuunda serikali ya mseto hata baada ya kumshinda hasimu wake mkuu wa majeshi wa zamani benny gantz katika uchaguzi uliofanyika jumatatu uchaguzi uliorudiwa mara ya tatu mwaka huu nchini humo
televisheni ya uturuki imeonyesa mama mmoja ayse yildiz na mtoto wake wa kike yusra akiokolewa kutoka katika mabaki ya nyumba iliyokuwa imebomoka huko katika mji wa elazig
walikuwa wamekwama ndani ya jengo hilo lililoanguka kwa masaa 
maaskofu walisema katika barua yao kwamba taifa linakabiliwa na mfululizo wa mizozo ikiwemo uchumi unaodorora umaskini uliokithiri rushwa na ukiukwaji wa haki za binadamu
maelfu ya watu waliingia kwenye mitaa ya tehran mji mkuu wa nchi hiyo mapema ijumaa bila ya kufuata kanuni za afya zinazowataka watu kutokaribiana ili kuzuia kusambaa kwa maambukizi ya ugonjwa huo
msimamo huo ulifuatia uamuzi wa awali wa shirikiso la wanaume nba kusitisha michuano baada ya baadhi ya timu kususia mechi zao dhidi ya tukio hilo hilo
baadhi ya wachambuzi wanaiona taarifa ya mutharika kama mpango wa kukwepa kukamatwa
kampuni ya marekani ya google imeiambia serikali ya uganda kuwasilisha kesi mahakamani kuhusiana na ombi lake la kutaka kufunga stesheni kadhaa za televisheni zinazopeperusha matangazo yake kupitia you tube
kifo chake kimesababisha maandamano makubwa mjini addis ababa na katika jimbo la oromia maandamano ambayo yalipekea zaidi ya watu kuuawa kutokana na milipuko mitatu
wanajeshi kutoka muungano wa afrika wanaoshika doria nchini somalia amisom wameanza hatua za mwisho za kupokeza majukumu ya kiusalama kwa wanajeshi wa somalia kwa matayarisho ya kuondoka nchini humo ifikapo desemba mwaka ujao kulingana na maamuzi ya baraza la usalama la umoja wa mataifa namba 
kuwepo kwa ulinzi huu unaimarisha ulinzi wa kijeshi wa saudi arabia wenye kuunganisha mifumo ya ulinzi wa angani na makombora ya kuihami miundombinu muhimu ya kijeshi na kiraia
ubaguzi unaendelea kuwepo katika kiini cha maumivu makali na sura mbaya kwa jamii yetu afisa wa fedha mkuu wa benki ya citibank mark mason ambaye ni mmarekani mweusi ameandika katika blogi yake
muda wa kuwa hilo ni kweli maadili pacha ya marekani ambayo ni uhuru na usawa hayawezi kufikiwa
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliidadi ya wanao ambukizwa na virusi vya corona duniani inaendelea kuongezeka na kufikia ijumaa zaidi ya watu milioni 
 na zaidi ya watu wamefariki kutokana na janga hilo
hatua ya kuwarejesha nyumbani raia hao wa sudan imepata pingamizi kubwa kutokana na uhusiano mbaya kati ya nchi hizo mbili pamoja na changamoto za kisheria katika mahakama za israel
ripoti ya africom kuhusu mauaji na majeruhi ya raia inaangazia operesheni zake katika nchi za somalia libya na nchi zingine za afrika
japan ajifunze kubadilika freeman mbowe amekuwa kiongozi muda mrefu usiwapelekeshe wabunge wako kiasi hicho
wabunge wakipata mshahara wanakatwa kupelekwa kwenye chama chake
matumizi ambayo wala hayaeleweki
waliniambia mimi ndio spika wao
situngi maneno
kwa nini mnachukuwa fedha za wabunge hawa piga hesabu ya miaka uone
ni bilioni kadhaa
zikisha fika hakuna transparency yoyote
wanatumia wanavyotaka
huwezi kuwa kiongozi namna hiyo
jirekebishe na kusema wenzako
na sisi lazima tukwambie maneno ambayo lazima urekebike
amekosoa spika
aina hiyo mpya inayotokana na ile inayosababisha ugonjwa wa covid iligunduliwa kusini mashariki mwa uingereza na watu kadhaa walioambukizwa na aina hiyo ya virusi wamepimwa huko denmark uholanzi ubelgiji na australia
taarifa za awali tulizonazo ni kuwa ni waumini wamepoteza maisha lakini tunaendelea kufuatilia maeneo mengine ya zahanati vituo vya afya na hospitali kama kuna watu walipelekwa huko amesema kippi
valentin tapsoba kiongozi wa unhcr kusini mwa afrika amesema familia ambazo zilikuwa zimeanza kurejea katika maisha ya kwaida baada ya hasara kubwa zilizo sababishwa na kimbunga kenneth mwaka wa zililazimika kukimbia tena mashambulizi ya wanamgambo
wamarekani waliokuwa ndio walezi wa watoto hao bila ya kujua hilo waliwasili uganda kuwachukua watoto hao ili kuwalea na kusafiri nao kuja marekani
uingereza serikali ya bujumbura imekata kuwaruhusu wafuatiliaji kutoka umoja wa afrika au na umoja wa mataifa ikidai au inaunga mkono upinzani
na jumuia ya afrika ya mashariki haikuweza kupeleka maafisa wao kwani bujumbura iliwataka wabaki karantin kwa siku hivyo hawataweza kufanya kazi zao kwa muda unaostahiki
rais huyo hata hivyo alisema kuuawa kwa mwanasayansi huyo hakutalemaza juhudi za iran za kwendelea na mpango wake wa kuimarisha uzalishaji wa nyuklia suala ambalo kwa miaka kadhaa sasa limeibua changamoto za diplomasia ya kimataifa
limbaugh alitangaza mapema wiki hii kwamba anaugua saratani ya mapafu
mwaka uliopita mahakama ya kimataifa ya uhalifu icc ilimuachilia na kumuondolea gbagbo mashtaka ya uhalifu wa kivita yanayohusiana na mzozo uliofwatia uchaguzi wa ambapo watu elfu waliuwawa
kamisheni ya ulaya yatoa ufafanuzi rais alitoa onyo muhimu kwa iran
kile alikuwa anasisitiza ni kwamba meli zetu zina haki ya kujilinda dhidi ya uchokozi amesema kaimu waziri wa ulinzi david norquist katika kikao na waandishi wa habari pentagon siku ya jumatano
amesema hajaweza kukubaliana na takwimu hizo namna zilivyo huenda kuna watu wengi zaidi hawajatambulika bado
virusi mgombea wa fdc adai tume ya uchaguzi inashirikiana na polisi kukandamiza wagombea wa upinzani muteshi amesema kwamba hatua hiyo inafuatia kenya kufungua anga yake kwa ufasiri wa kimataifa
tundu lissu amesisitiza kwamba hana doa lolote maishani mwake hajawahi kushitakiwa kutuhumiwa au kuadhibiwa mahakamani na kwamba hakuna lolote linaloweza kumfutia sifa ya kugombea urais tanzania licha ya spika wa bunge la tanzania job ndugai kumuondoa katika wadhifa wake wa ubunge
ma seneta karibu wote wa chama cha republican wamepiga kura kumuidhinisha jaji barret
seneta mrepublican wa jimbo la maine susan collins ameungana na ma seneta wa democrats wote kwa kutomuudhinisha jaji barret
mwili wa rais mstaafu benjamin mkapa uliwasili nyumbani kwake jumanne jioni julai kutoka dar es salaam ambako mauti yalimkuta
maelfu ya waandamanaji walijumuika kupinga sheria hiyo iliyopangwa katika viwanja vya bunge jumatano
walitimuliwa na polisi waliotumia mabomu ya kutoa machozi na maji yenye kuruka kwa nguvu
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcuingereza imesisitiza kwamba umoja wa ulaya unastahili kubadilisha msimamo wake na kuruhusu kufanyika makubaliano ya kibiashara baada ya uingereza kujiondoa umoja huo
taarifa ya muungano huo wa waasi unaojiita wazalendo wa mabadiliko cpc ulioanza mapigano dhidi ya serikali ijumaa iliyopita umetangaza kusitisha vita kote nchini kwa mda wa saa 
kufikia sasa umoja huo umepokea asilimia pekee za msaada wa dola bilioni mbili zilizohitajika mwaka huu
huku hayo yakiarifiwa naibu mwenyekiti wa chadema tundu lissu ambaye tayari ameteuliwa na chama chake kuwa mgombea wa urais katika uchaguzi ujao ameitwa katika mahakama ya kisutu anakokabiliwa na kesi za uchochezi
akihojiwa na sauti ya amerika kamishna wa kaunti ya mandera onesmus kyatha amesema uchunguzi unafanywa kwa wakati huu na kwamba abiria wengi walinusurika kwa vile polisi waliokuwa karibu walifika kwa haraka
kwa mujibu wa kamanda wa polisi wa jiji la dar es salaam lazarus mambosasa polisi imewakamata viongozi hao wa chadema ili kuchukua hatua za tahadhari kusitokee vurugu ambazo zitaharibu amani
wanachama wengine takriban wamekamatwa mkoani singida na kuna ripoti za wengine zaidi kukamatwa katika mikoa mbali mbali
voa itakuwa siku zote ni chanzo cha kutegemewa na kuaminika cha habari
habari za voa zitaendelea kuwa sahihi bila kuegemea upande wowote na za kina
preston alikuwa mpenzi wa fani ya filamu na televisheni kwa miaka mingi na kucheza filamu ikiwemo jerry maguire twins na wakati mwengine akishiriki katika filamu alizocheza mumewe kama vile battlefield earth na gotti
maandamano ya mwishoni mwa wiki yaligubikwa na kifo kingine cha rayshard brooks aliyepigwa risasi na polisi mzungu alipokataa kukamatwa nje ya mgahawa wa wendys huko atlanta ijumaa usiku
fauci amesema hilo linaweka mkazo zaidi juu ya haja ya kuendelea kutafuta chanjo ambayo itakuwa tayari iwapo duru ya pili ya maambukizi ya virusi vya corona itatokea pamoja na kuwa na orodha ya dawa ambazo zinaweza kutibu na silama kwa matumizi ya wagonjwa wanaopata virusi hivyo
katika kusaidia nchi za afrika china imeshaanza kupeleka maelfu ya vifaa vya kupima ugonjwa unaosababishwa na virusi vya corona na wanatarajia zaidi wiki ijayo kulingana na mkurugenzi wa kituo cha kudhibiti magonjwa cha afrika john nkengasong
gates ambaye pia ni mfadhili mkuu wa who amesema uamuzi huo wa trump ni hatari kama unavyosikika
kikosi cha ulinzi wa taifa kitawapa chakula baadhi ya watu ambao wameambiwa kujitenga na kukaa nyumbani kwao katika sehemu hiyo
kadhalika rwanda nayo iliishutumu uganda kwa kuhujumu miradi ya miundombinu ya pamoja biashara na vitendo vya kuwatesa raia wa rwanda ambao wanatembelea uganda
kigali ilifunga mipaka yake na uganda na kuwaamrisha raia wake kutotembelea uganda
familia inaomba rusesabagina aruhusiwe kupewa madaktari kutoka nje ya nchi ili wamuhudumie
toronto canada wizara ya mambo ya nje ya kenya imesema katika taarifa kwa vyombo vya habari kwamba viongozi hao wawili wamezungumzia maswala ya muhimu yanayohusu nchi hizo mbili
huko palestina kwenye ukingo wa magharibi katika mji wa bethlehem mchoraji asiyejulikana amechora picha kubwa ya george floyd kwenye ukuta unaowatengenisha na israel
kwa wapelstina wengi kama hani al halabi mjumbe wa chama cha vijana wa palestina kifo cha floyd kinawakumbusha vita vyao vya uhuru museveni afanya kampeni kwa njia ya radio runinga na facebook zaidi ya watu wengi wao watoto wamekimbia ghasia mbaya za maeneo ya djugu mahagi na irumu katika jimbo la ituri tangu mwanzoni mwa mwaka huu
wengi wao wamepewa hifadhi na jamii wenyeji na kwenye makazi yenye msongamano mkubwa sana katika vituo vya watu wasiokuwa na makazi ndani na kuzunguka bunia
afisa aliyekuwa anakandamiza shingo ya floyd akimtaka atulie lakini anaendelea kuweka goti lake juu ya shingo ya floyd kwa dakika kadhaa baada ya muathirika huyo kuacha kufurukuta
mmoja wa walioshuhudia tukio hilo amesema alimsikia floyd akimwita mama yake kabla ya kukata roho
nchi ilikua chini ya masharti ya kufunga shughuli zote kwa hiyo alikamatwa kwa madai hayo
akiwa gerezani ripoti tulizosikia ni kwamba aliteswa na kufanyiwa ukatili wa dhulma ya kingono
waokozi hii leo wameendelea kutafuta watu katika vifusi vya majengo mjini beirut wakati nchi ikiendelea kuomboleza wale wote waliouwawa katika mlipuko mkubwa jumanne katika bandari ya mji mkuu huo wa lebanon
kabla ya upungufu wa mafuta kulikuwepo na upungufu wa mkate jambo ambalo limesababisha hali ngumu kwa serikali mpya inayojaribu kuleta mabadiliko na maisha bora baada ya kupinduliwa kwa omar al bashir mwaka 
lakini china na russia zimesalia kimya zikisubiri maamuzi ya mahakama
wakati huo huo uturuki inasema inaendelea kutoa msaada wa kijeshi kwa upande wa pili wa mgogoro huo serikali ya makubaliano ya kitaifa gna inayotambuliwa kimataifa ambayo makao yake makuu ni tripoli
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcvikosi vya usalama nchini uganda vinafanya msako kwa waandishi wa habari ambao wanafuatilia na kutoa changamoto dhidi ya utawala wa miaka wa rais yoweri museveni
tofauti ilioonekana kwenye majadiliano hayo ni kuhusu kiwango cha msaada wenyewe
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwaziri mkuu wa armenia nikol pashinyan ametangaza utawala wa kijeshi na kuweka hali ya juu ya tahadhari baada ya mapambano na azerbaijan katika jimbo linalogombaniwa la nagorno karabah
na kwa kumaliza habari ya kusikitisha zaidi mwaka ni kifo cha mchezaji mashuhuri wa mpira wa vikapu kobe bryant aliyefariki kutokana na ahali ya helikopta mwezi januari
serikali ya afrika kusini imetuma ndege kuwachukua zaidi ya raia wake waliokwama wuhan china kufuatia mlipuko wa corona
mawasiliano yamekatwa katika eneo hilo huduma ya internet hamna kabisa na kufanya vigumu kwa waandishi wa habari kupata uthibitisho wa idadi ya vifo na ripoti za ghasia
mashahidi walisema erekat alikuwa kwenye machela wakati anawekwa ndani ya gari la wagonjwa nje ya nyumba yake huko yeriko
rais wa marekani donald trump ameasilisha maombi ya kutaka kura katika jimbo la wisconsin kurudiwa kuhesabiwa
kama ilivyo katika nchi nyingine marekani haina vifaa vya kutosha vya kupima virusi vya corona ikimaanisha kuwa watu walio katika hali mbaya ya maambukizi ndio wanapimwa na wale wenye dalili hafifu kuchukuliwa vipimo baadae jambo linaloongeza uwezekano wa wale wenye dalili za awali au wasio na dalili wanaweza wasipimwe kabisa na hivyo kutohesabiwa
tundu lissu ambaye ni mshindani mkuu wa rais wa sasa john magufuli ameambia waandishi wa habari kwamba matatizo yaliyojitokeza wakati wa uchaguzi yana maana kwamba matokeo yake hayawezi kuaminika
changamoto za hivi karibuni kabisa zikisababishwa na janga la korona lililopelekea baadhi ya nchi kufunga mipaka katika juhudi za kukabiliana na maambukizi hali ambayo imeleta misuguano ya hapa na pale ya kidiplomasia
wakati huohuo serikali ya iraq imetangaza inatafakari juu ya kupunguza mishahara ya wafanyakazi katika bajeti inayotayarishwa upya kutokana na kupunguka sana kwa bei za mafuta
hisa katika masoko makubwa duniani zimeanguka kufuatia ripoti kwamba nchi zenye uchumi mkubwa duniani zimerudisha masharti ya watu kusalia nyumbani kama ilivyokuwa awali na kupelekea uchumi wa dunia kudorora
ikiwa ni nchi pekee iliyoathiriwa na silaha za nyuklia wakati wa vita ujumbe huu utaendelea kutobadilika katika taifa letu ili tuweze kusonga mbele hatua kwa hatua juhudi za jumuiya ya kimataifa kufikia hali ya kutokuwepo silaha za nyuklia duniani
awali thabane mwenye umri wa miaka alikuwa ameahidi kuondoka madarakani mwishoni mwa mwezi julai lakini wapinzani kutoka chama chake cha all basotho convention wakafanya mkataba na chama kikubwa cha upinzani cha democratic congress wa kuunda serikali mpya ya muungano
vituo vya kupigia kura vitafunguliwa saa moja asubuhi na kufungwa saa kumi alasiri saa za afrika mashariki
akizungumza kwenye mkutano wake wa kila wiki na waandishi habari mkurugenzi mkuu wa who tedros adhanom ghebreyesus amesema ugonjwa wa mapafu uliokuwa hatari sars inaaminika kuwa uliuwa watu zaidi ya na kusababisha watu kuugua nchini china na mkoa maalum wa uongozi wa hong kong
lakini kama afisa mkuu wa marekani wa kukabiliana na ugaidi anavyosema mzozo huu unaathiri zaidi si kona moja tu ya kijiji cha taifa moja la kusini mwa afrika
mzozo huo umeenea hivi karibuni katika nchi jirani ya tanzania na kuongeza uwezo wa kuingiza kanda hiyo kwenye kutokuwa na uthabiti na kulipa nguvu kundi lililo na uhusiano na islamic state
hopewell chinono ni mwandishi wa habari nchini zimbabwe
amekamatwa mara mbili mwaka huu baada ya kuandika ujumbe wa twitter
takwimu za serikali zilizokusanywa na shirika la habari la ap zinaonyesha watoto walishikiliwa mara katika hoteli ya mcallen mwezi aprili na juni
tume ya uchaguzi imesema tuhuma zote sio za kweli na sinastahili kupuuzwa
muungano mkubwa wa wafanyakazi cosatu na ambao unashirikiana sana na chama kinachotawala cha anc umesema katika taarifa ya maandishi kwamba serikali ya ramaphosa imechukua hatua za haraka kupambana na madai hayo ya ufisadi
kikundi cha wanamgambo wa kiislam boko haram kilidai kuhusika na utekaji nyara wa wavulana hao wa shule na kutoa picha ya video inayoonyesha baadhi ya wavulana waliotekwa kabla ya kuachiliwa huru
hata hivyo aliongeza kwamba marekebisho hayo hayatatatua mizozo yote ya kikatiba nchini humo
ujerumani imetangaza kufunga baa migahawa na majumba ya sanaa kuanzia novemba hadi 
wakati tukifanya juhudi kufikia malengo endelevu ya maendeleo na kutanzua matatizo ya hali ya hewa radio inajukumu muhimu la kuwa ni chanzo cha habari na uhamasishaji kwa wakati mmoja umesema ujumbe wake
masharti ya kenyatta john lewis aliibuka kuwa mashuhuri kama kiongozi wa kipindi cha sasa aliyeshiriki katika harakati za haki za kiraia miaka ya na 
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dcmakamu wa rais wa zamani wa marekani joe biden amepata ashindi mkubwa katika uchaguzi wa awali wa kumtafuta mgombea wa chama cha democratiki kuelekea uchaguzi mkuu wa novemba 
jumamosi iliopita serikali ililaumu aliekuwa rais wa taifa hilo francois bozize kwa kupanga kupindua serikali baada ya kunyimwa nafasi ya kuwania kiti cha urais
kwa mujibu wa shirika la habari la reuters mapigano yamekuwa yakiendelea kwenye miji kadhaa uliwemo ule wa mbaiki ulioko takriban kilomita kutoka bangui
gazeti la business daily linaripoti kwamba jaji mkuu david maraga alitangaza kwamba vikao vya mahakama vitafanyika katika sehemu za wazi kuanzia jumatano punde tu baada ya wizara ya afya kuidhinisha pendekezo hilo
vyombo vya uhamiaji na forodha vimethibitisha kuwa watoto wote wameshaondolewa hotelini siku mbili baada ya shirika la habari la associated press kuripoti kuwa hoteli hiyo ni kati ya hoteli tatu zilizotumika zaidi ya mara kuwashikilia watoto ambao wengine ni chini ya umri wa mwaka mmoja
wakati wa utawala wa george h
bush usia ilijaribu kuzuia mahojiano ya voa na fang lizhi mpinzani huyo wa china alipokuja marekani mwaka 
fang alikuwa amekimbilia ubalozi wa marekani mjini beijing na sehemu ya makubaliano ya kumruhusu kuondoka china ilikuwa washington haitatumia habari ya mpinzani huyo kwa maslahi yake
malipo hayo
erick kabiduka ni mwalimu jij alizungumza nje ya ofisi ya downing street akisema kuwa wakati anafahamu watu hawana uvumilivu tena na wana wasiwasi kulegeza masharti hivi sasa itahatarisha wimbi jipya la vifo na ugonjwa huo litakalo athiri zaidi uchumi
lakini maafisa wa utawala wa bush waliheshimu haki ya shirika hili kuripoti bila ya upendeleo maafisa hawakutaka voa ifanye mambo ambayo tulidhani yatakuwa ni faraja kwa adui richard boucher msemaji wa wizara ya mambo ya nje wakati huo alisema katika mahojiano ya karibuni
kikundi cha al shabab cha somalia kimeendelea kufanya mashambulizi mbalimbali nchini kenya katika muongo uliopita
kikundi hicho kinasema kinalipiza kisasi kwa kitendo cha kenya kuchangia vikosi vyake katika jeshi la kulinda amani la umoja wa afrika amisom nchini somalia
amekamatwa na kufikishwa katika mahakama ya kijeshi akidaiwa kumiliki sare na silaha za kijeshi
uamuzi huo umefikiwa katika siku iliyokuwa ina mvutano wakati madaktari wa russia hapo awali walikata shauri kuwa ni hatari kabisa kumsafirisha navalny lakini baadae walibadilisa mawazo baada ya shinikizo la umma lililopigia kelele jambo hilo
kulingana na tamaduni nyingi za kiafrika mijadala kama hii haipaswi kuzungumziwa hadharani huku wanaume wakikwepa kujihusisha na shughuli zinazowahusu wanawake moja kwa moja
shura kitata wa ethiopia alichukua ushindi kwa kumtoka vincent kipchumba katika sekunde za mwisho kabisa na kumaliza mbio hizo katika muda wa saa dakika na sekunde 
kepchumba alimaliza wa pili sekunde moja baadaye na nafasi ya tatu ilichukuliwa na mkimbiaji mwingine kutoka ethiopia sisay lemma katika muda wa saa dakika na sekunde 
rais trump anakabiliana hivi sasa na matatizo ya uchumi maandamano yanayoendelea juu ya dhuluma za kijamii na rangi pamoja na kukosolewa kufuatia namna alivyoshughulikia janga la virusi vya corona ambalo limeuwa zaidi ya wamarekani huku akiwa nyuma ya biden kwenye kura nyingi za maoni ya kitaifa
hata hivyo mkuu wa wafanyakazi wa white house mark meadow amesifia maadili ya kazi za mkubwa wake huku akitilia mkazo anastahili kuendelea na muhula wa pili
mjini vatican papa francis amekemea wale wanaotaka kutumia janga hili kutengeneza faida ya kibiashara akiwaombea mioyo yao ibadilike
wakenya wamekasirishwa na shambulio jingine la kigaidi jumatano lililouwa abiria wanne katika kaunti ya mandera kenya
kikundi cha mawakili na wanaharakati walikwenda kwenye kitengo maalum cha upelelezi cha polisi wa uganda jumatano kudai kumwona opio na kuwataka polisi wamwachilie huru
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwacongo na waafrika kwa ujumla waomboleza kifo cha msomi mwanasiasa na mwanaharakati profesa ernest wamba dia wamba aliyefariki mbanza nugu huko jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
baadhi ya majimbo yamekuwa na mvutano na white house kwa sababu uongozi wa trump haujaanzisha muelekeo wa pamoja kama taifa kukabiliana na virusi hivyo na kutaka kila jimbo la marekani kutengeneza mkakati wake kutafuta vifaa vya tiba na madawa kupambana na janga la virusi
rwanda inadai kwamba zaidi ya raia wake wanazuiliwa uganda kinyume cha sheria na kutaka wote waachiliwe huru
maafisa mipaka ya malawi na viwanja vya ndege vilifunguliwa oktoba baada ya kiwango cha maambukizi ya virusi vya corona kupungua japo baadhi ya wataalam wanasema kwamba huenda idadi kamili ya maambukizi ikawa kubwa sana kwa sababu watu pekee ndio wamefanyiwa vipimo
mara ya mwishi bobi wine kufanya kampeni mjini arua ilikuwa katika uchaguzi mdogo mwaka ambapo ulimalizikakwa machafuko kifo cha dereva wake na gari la rais yoweri museveni kuripotiwa kupigwa mawe
na wolf amesema nchi hizo sita zimeshindwa kukidhi viwango vya kubadilishana taarifa na masuala ya kiuslama iliyopelekea umuhimu wa katazo hili jipya
wizara ya afya inasema idadi ya waliopoteza maisha imeongezeka na kufikia pamoja na zaidi ya watu walio jeruhiwa katika mlipuko
maafisa wanatarajia idadi ya vifo kuongezeka
makundi hasimu ya wapalestina ya fatah na hamas alhamisi yaliahidi kuungana pamoja dhidi ya mipango ya israel ya ujenzi huko ukingo wa magharibi katika mkutano wa nadra wa pamoja ikiwa ni dalili ya kuibuka kwa mvutano kati ya israel na washington juu ya mradi huo
biden alipata ushindi mkubwa kwenye uchaguzi mkuu wa novemba mwaka huu akimshinda rais donald trump kwa zaidi ya kura milioni na kupata kura za wajumbe wa uchaguzi
dayyabu kerawa diwani katika eneo amesema mashambulizi hayo yamefanyika kulipiza kisasi operesheni ya jeshi inayofanywa dhidi ya majambazi hao katika eneo
washambuliaji hao wamewatuhumu wakazi wa vijiji hivyo kwa kutoa taarifa zao mahali walikojificha kwa jeshi hilo amesema
kulikuwa na afisa utawala aliyepelekwa voa kutoka idara ya habari ya marekani amesema cull
alikuwa anaidhinisha kila habari
kujitoa kwa bekele kuliwacha uwanja wazi kwa kipchoge na ilielekea hivyo kwa sehemu kubwa ya mbio hizo ambazo mwaka huu hazikutumia njia ya kawaida badala yake ilikuwa mizunguko ya eneo maalum lililotengwa
seneta mrepublican mike lee ni moja wapo wa wabunge walohudhuria kikao maalum pamoja na maafisa wa white house
afisa wa polisi alinaswa kwenye runinga akimhangaisha mwanahabari wa shirika la habari la nation media mjini mombasa peter wainaina saa chache kabla kipindi cha katazo hilo kufika
saa chache baadaye nba ilitoa taarifa ikisema mechi zote zilizokuwa zichezwe jumatano usiku ikiwa ni pamoja na houston rockets dhidi ya oklahoma city thunder na los angeles lakers dhidi ya portland trailblazers zimeahirishwa
mahmoud dicko kwa hakika ninawataka wasitumbukizwe kwenye mtego wa ghasia kwa hakika tuna hitaji kuondoa ghasia katika vitendo vyetu
dhamira yetu katika juhudi hizi ni kudumisha tena hadhi na heshima ya taifa la mali
tangu wakati huo viongozi wa juu wa voa na mitandao mengine wameacha kazi wenyewe au kuondolewa ajira mpya na matumizi yamesitishwa na pack amezuia maombi ya kuongeza muda visa za waandishi wa kigeni wanaofanya kazi katika shirika hilo
hatua hiyo imekuja baada ya kujiridhisha kupungua kwa maambukizi ya covid nchini humo
williams anasema wajumbe wanaoshiriki kwenye mazungumzo hayo wamekubaliana kufungua barabara zinazounganisha majimbo na miji yote ya libya na kuruhusu safari za ndege zifanyike tena nchini kote
uhusiano kati ya china na marekani umekuwa mbaya katika utawala wa rais donald trump hasa kuhusu hati miliki za kiteknolojia biashara na hong kong pamoja na janga la virusi vya corona
georgieva na rais wa benki ya dunia david malpass wamesisitiza umuhimu wa kuwepo ushirikiano katika kuchukua hatua ili kudhibiti athari za kiuchumi na kibinadamu zinazotokana na kirusi cha corona
boko haram imekuwa ikipigana kwa kipindi cha muongo mmoja ili kumtawalisha kiongozi wa dola ya kiislam nchini nigeria
kundi la codeco ambalo wapiganaji wake wengi wanatoka kabila la lendu linashutumiwa na umoja wa mataifa kwa mauaji kukata watu vichwa kunajisi wanawake na uhalifu mkubwa dhidi ya binadamu mashariki mwa jamhuri ya kidemokrasia ya congo
anderson anakubaliana na wachambuzi wanaoamini kuwa kundi la wagner lina mahusiano na kremlin madai yanayopingwa na russia
aliteuliwa julai mwaka baada ya kutokea machafuko nchini burundi kufuatia marehemu rais pierre nkurunziza kuelezea azma yake ya kuwania muhula wa tatu madarakani
utaratibu wa amani ulikumbwa na vikwazo na mivutano kati ya pande ambazo zilikuwa zinahusika katika mgogoro wa burundi
na mara kwa mara alielezea kusikitishwa kwake kuwa mazungumzo ya amani hayasongi mbele kwa vile upande mmoja katika mazungumzo hayo unakuwa haupo kwenye meza ya majadiliano ili kusukuma mbele juhudi za kupatikana kwa amani
baadhi ya mashirika ya ndege ya marekani tayari yanataka wasafiri wake kupimwa virusi vya corona kabla ya kusafiri
shirika la habari la reuters likinukuu vyanzo vya serikali ya marekani na nchi za ulaya vinaripoti kwamba marekani hivi karibuni ilipata ripoti ya ujasusi ambayo inathibitisha madai hayo ya russia kutoa pesa na vifaa vya kijeshi kwa taliban ili kushambulia wanajeshi wa marekani na wanajeshi wa jeshi la ushirika
jumla ya watu wamefariki kutokana virusi vya corona nchini uganda
wiki iliyopita rais wa rwanda paul kagame alisema kwamba hatashurutishwa kufungua mpaka kati ya rwanda na uganda hadi serikali ya rais yoweri museveni itakapotimiza matakwa ya serikali ya rwanda ambayo ni pamoja na kuachilia huru raia wake wote wanaozuiliwa katika magereza ya uganda
mwenyekiti wa tume hiyo ibrahime coulibaly kuibert amesema kwamba lengo letu la msingi ni kuhakikisha kwamba uchaguzi unaandaliwa kwa njia huru na haki
uongozi wa burundi kwa kiasi kikubwa umepuuza hatari za virusi vya corona na kuruhusu mikutano mikubwa ya kisiasa kufanyika hadi kufikia siku ya kupiga kura na kutoweka masharti yoyote juu ya mizunguko ya watu
mamlaka hiyo imesema kuwa hatua hiyo imechukuliwa ili kusimamia maudhui ya nje yanayorushwa mbashara nchini tanzania na kwamba huo ni utaratibu wenye lengo la kuleta ufanisi katika usimamizi wa matangazo
watu wazima ndiyo hasa wanakabiliwa na hatari ya maambukizi ya virusi vya corona na vituo vya kulea watu wazima siyo tu marekani lakini pia katika nchi nyingine vimekosolewa kwa kutokuwa wa wazi kuripoti maambukizi ya covid 
na mfumo wa malipo ya mishah kuna mijadala kwenye mitandao ya kijamii tanzania kuhusu hatua zinazochukuliwa kudhibithi maambukizi nchini humo
mkutano huo wa siku mbili wa bodi ya uongozi wa who ulichunguza namna ulimwengu unavyopambana na janga la covid na ulisikia wito kutoka ujerumani uingereza na austria kuhusu kuimarisha shirika hilo la umoja wa mataifa
cdc inategemea kuwa wamarekani zaidi wakutikana na kirusi hicho kipya kilichogunduliwa ambacho inaaminika kuwa inachukuwa kipindi cha wiki mbili kuweza kujitokeza wakati idadi ya maambukizo duniani imethibitishwa kukaribia wagonjwa 
tukio kama hilo lilitokea pia mwaka wakati utawala wa clinton ulipofanikiwa kuachiwa huru kwa wei jingsheng na kujaribu kuzuia kutangazwa hewani mahojiano aliyofanya na voa kwa kuhofia kuwa itazuia siku za usoni kuachiwa kwa wapinzani wengine
russia imepeleka ndege yenye hospitali ya kijeshi wakiwemo madaktari 
qatar pia inapeleka hospitali na iraq inawapeleka wafanyakazi wa afya na malori yenye mahitaji muhimu
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimataifa ya afrika mashariki yametakiwa kufungua milango yao kuwapokea wakimbizi kutokana na kuendelea kwa mizozo nchini somalia sudan kusini na jamhuri ya kidemokrasia ya congo licha ya kuwepo kwa janga la covid ushirika wa jumuiya za wakimbizi katika pembe ya afrika afrika mashariki na afrika ya kati heca imesema
marekani ilipata uhuru wake kutoka kwa uingereza tarehe mwezi julai mwaka wa 
ripoti hiyo vile vile inataka ushirikiano na sudan katika kumaliza kile ilichokitaja kama kukomesha maadui wa israel kama iran na hamas kutumia ardhi ya sudan
kirusi corona kimesababisha vifo nchini china na maambukizi kwenye mataifa mengine
bara la afrika halikutajwa sana wakati wa kampeni za marekani
biden ana wanawake wawili katika ngazi ya juu ya uongozi wake kama washauri wake
wakati huo huo taasisi mbali mbali za dunia hutoa takwimu na orodha ya hali ya waandishi wa habari katika takriban mataifa ya dunia na norway inaongoza kwa kuwa na uhuru mkubwa wa wandishi habari na korea kaskazini nchi ya mwisho kulingana na takwimu za freedom house hapa marekani
vifusi vilitapakaa kila pahali watu wakijaribu kuelewa ni nini hasa kilikuwa kimetokea
katika kipindi cha miaka kumi watunisia wameidhinisha katiba mpya na kumekuwepo na uchaguzi wa rais mara mbili na kumchagua mwanasiasa asiyejulikana kais saied mwaka jana kwa kutoridhika na vyama vya kisiasa pamoja na mara mbili kuchagua wabunge ambao wamegawiga zaidi kuliko ilivyokua miaka iliyopita na na si watu wengi wenye kusherehekea siku hii ya leo
naibu waziri wa afya edward argar amesema johnson yuko katika hali nzuri na yenye matumaini
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
kiongozi wa chama cha mrengo wa kati cha bulu na nyeupe cha israel benny gantz anasema leo ni siku ya masikitiko makubwa kwa israel
kipimo cha hisa cha tokyo nikkei kilifunga biashara kikiwa asilimia 
 juu baada ya taarifa kwamba serikali ilikuwa tayari kuondoa hali ya dharura mjini tokyo
uhusiano kati ya burundi na rwanda ulidorora baada ya bujumbura kuishutumu kigali kupeleka majasusi kwenye mipaka yake dai ambalo rwanda ililikanusha vikali sana
lakini shutuma hizo tayari zilijenga uhusiano wenye doa kati ya mataifa hayo mawili licha ya juhudi za mkapa
alisema kuyatenga makao makuu ya kiuchumi ya taifa new york utaleta mtikisiko katika soko la hisa na kudhoofisha uchumi wakati ambao trump ameeleza anahangaika kurejesha hali ya uchumi mahali pake nchini
jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc imetayarishwa na mwandishi wetu harrison kamau washington dcwajumbe wakiwa wamepiga kura siku ya jumatatu walimpa rasmi joe biden zaidi ya kura za uchaguzi zinazohitajika kuthibitisha ushindi wake wa uchaguzi
maafisa kadhaa waliokuwa katika serikali ya bouteflika wamekamatwa na kufunguliwa mashtaka ya ufisadi
 kbps mp msemaji wa serikali ebrima sankareh amesema kwamba masoko yametakiwa kufunga shughuli ifikapo saa nane mchana
pia matukio ya vyombo vya habari kutumbukia katika mikono ya dola yakielezwa kuwa makubwa
kenyatta akiuaga mwili wa rais wa zamani moi kulingana na meya bakwanamaha washambuliaji walikuwa wengi na walifanikiwa kuvunja milango ya gereza kwa kutumia machine za wahunzi zinazotumia umeme
msimamo huo unaungwa mkono na vyama kadhaa vya kisiasa nchini mali ambavyo vinasema vinalaani mapinduzi lakini hivi sasa yamefanyika hivyo inabidi mazungumzo kuanza ili kuunda utawala wa mpito kuelekea uchaguzi mpya
rais chakwera alisema kiwango cha ubadhirifu ni kibaya kuliko kashfa ya rushwa ya mwaka iliyojulikana kama cash gate ambapo fedha za serikali ziliibiwa katika mahojiano yake na vyombo vya habari vya mrengo wa kulia na taarifa za habari pack amejieleza kuwa yeye ni mleta mabadiliko anayetaka kuondoa upendeleo wa upande mmoja na uongozi mbaya katika usagm
miongoni mwa maafisa waliomshambulia roth ni balozi wa uganda katika umoja wa mataifa adonia ayebare baada ya kukosoa hatua ya tume ya uchaguzi kupiga marufuku kampeni za moja kwa moja katika wilaya kadhaa ambazo wachambuzi wa siasa uganda wanasema bobi wine ana umaarufu mkubwa
mkurugenzi wa imf kristalina georgieva amesema katika mkutano wa biashara wa mataifa ya afrika kwa njia ya mtandao
hata baada ya tahadhari hiyo siku mmoja mkewe alimkuta hawezi kupumua ngozi yake ikibadilika kuwa blu na kuita huduma ya dharura 
kenya hupokea zaidi ya asilimia ya bidhaa zake zinazoagizwa kutoka china na kwa vile usafirishaji wa meli ni biashara ya kimataifa imeathiri idadi ya meli zinazosafirisha mizigo na matukio yake biashara kuwa katika hali mbaya
alirudi comoros mwaka na kujiunga mara moja na vita vya uhuru na kuchaguliwa katibu mkuu wa chama cha kisoshalist cha comoros pasoco
alishirikiana na vyama mbali mbali vya kisiasa na vijana katika vita vya kupambana na ukoloni akijitokeza kuwa moja wapo ya wanasiasa waliopinga vikali sera za ufaransa kuingilia kati masuala ya afrika
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
waandishi wa habari nchini somalia wamesema kwamba kwa kawaida huwa wanakabiliana na changamoto nyingi lakini sasa wakati huu wa janga la corona wanahofia ukandamizaji hata zaidi ikiwa ni pamoja na kukamatwa kwa amri za baadhi ya viongozi wa kisiasa
katika zilizojitokeza kim alikuwa amefanyiwa upasuaji wa moyo ulokua na matatizo na kusababisha kifo chake alikuwa amezuiliwa nyumbani kwa sababu ya hofu ya virusi vya corona au alijeruhiwa kutokana na uzembe ulitokea katika jaribio la makombora
rais huyo mstaafu alisema tunashuhudia kukosekana uwiano wa athari ya covid katika jamii zetu kama vile tunavyoshuhudia pale mtu mweusi anapotoka kufanya mazoezi ya kukimbia na baadhi ya watu wanahisi wanaweza kumsimamisha kumhoji na kumtupia risasi iwapo hatasimama kujibu maswali yao akifanya rejea ya tukio la ahmaud arbery mtu mweusi wa miaka aliyepigwa risasi wakati akifanya mazoezi huko georgia
aliyekuwa mgombea wa ugavana katika jimbo la georgia stacey adams pia anatajwa kama mwenye nafasi nzuri ya kuwa mgombea mweza wa biden au sanders
katika kesi iliyosikilizwa kwa muda mfupi siku ya ijumaa bila wakili kuwepo mahakamani jaji aliamuru kumerra aendelee kushikiliwa kwa siku nyingine ili polisi ipate muda zaidi wa kuendelea na uchunguzi wake familia ya mwanahari huyo imesema
msimamizi mkuu wa mazungumzo hayo zalmay khalilzad na mullah abdul ghani baradar naibu mkuu wa taliban katika masuala ya kisiasa alitia saini makubaliano hayo wakati wa tafrija fupi katika hoteli moja mjini qatar ambako waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo na mawaziri wa mambo ya nje wengine kutoka nchi kadhaa walihudhuria
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcvisa vya maambukizi ya virusi vya corona vinaongezeka kwa kasi katika baadhi ya maeneo ya afrika na serekali zinatakiwa kuchukua mikakati ya kukabiliana na wimbi la pili la maambukizi kituo cha kukinga na kudhibiti magonjwa barani afrika kimesema jana
shirika la waandishi wa habari wasio na mipaka rsf linaitaja tanzania kama nchi ambayo waandishi wa habari wanapitia katika wakati mgumu
mmoja ya hayo ni kupotea kwa mwandishi wa habari wa kujtegemea azory gwanda jambo linaloendelea kuakisi matokeo ya jumla yanayowaandama waandishi wa habari ingawa serikali imekuwa ikikanusha kuwabana wanahabari
waziri wa afya greg hunt amesema jumatatu mchana takriban wananchi wa australia milioni walikuwa wamepakua app hiyo katika simu zao za kisasa
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmivutano na ushindani baina ya marekani china na russia inaelezwa kuhatarisha juhudi za kukabiliana na janga la covid 
nafasi ya kuwakilisha wazee imeundwa hivi karibuni na bunge la uganda ili kuwa na watetezi wa maslahi ya watu hao katika sheria za nchi hiyo prof magoha
akisisitiza kuwa tanzania imejiandaa vyema kukabiliana na mlipuko wa covid majaliwa aidha alisema mikusanyiko yote ya watu wengi yakiwemo matamasha ya muziki mikutano ya hadhara mbalimbali imepigwa marufuku kwa sasa
museveni aendelea na kampeni mashariki mwa uganda kitu kilichokuwa wazi ni kutokuwepo kwa mwakilishi wa wapalestina ambao umekataa mpango huo wa amani hata kabla ya kupata fununu za pendekezo hilo la kurasa na ambao walikuwa hawajahusishwa katika mazungumzo juu ya mpango huo
ni kawaida kwa serikali kusema tunalipia hili tunataka habari zetu nzuri zielezewe amesema profesa cull wa usc
mahakama ya rwanda imeeleza rusesabagina alikamatwa katika uwanja wa ndege wa kimataifa wa rwanda na kuzusha utata wa taarifa ya awali ya polisi kwamba alikamatwa kwa ushirikiano wa kimataifa
rais wa afrika kusini cyril ramaphosa akizungumza kama mwenyekiti wa jumuiya ya umoja wa afrika amelaani mabadiliko yasiyo kuwa ya kiserikali nchini mali
mpango huo unatarajiwa kuzinduliwa kwa umma siku ya jumanne wakati wa mkutano wa pamoja kati ya trump na netanyahu na waandishi wa habari
amesema kwamba atatangaza uamuzi wake kupitia kwa hotuba kwa taifa agosti 
jamhuri ya afrika ya kati imekumbwa na vita vya kila mara tangu kutokea mapigano ya wenyewe kwa wenyewe mwaka 
harsama anaeleza nzinge zilipoanza kujitokeza mwezi disemba zilikuwa katika nchi tatu lakini hivi sasa zimeenea katika nchi na hizo ni robo tatu ya adhi ya nchi za afrika na hilo ni tishio kubwa katika kuzalisha chakula
tunapeleka ujumbe wenye kukinzana kwa magavana na wananchi kama kwamba tupuuze sera na mapendekezo yanayotolewa na wataalam wa afya wa serikali kuu gavana wa maryland mrepublikan larry hogan amekiambia kipindi cha hali ya taifa kituo cha televisheni cha cnn jumapili
sio kawaida jamii kuona kijana mdogo wa kiume akijishughulisha na kampeni inayozungumzia masuala ya wanawake na hivyo atito alipitia changamoto nyingi kabla jamii kumuelewa
awali jamshid mara kadhaa alinyimwa ruhusa ya kustaafu nchini oman kwasababu za kiusalama
maelfu ya waliokuwa katika utawala wake wa zamani wanaishi nchini humo baada ya kupewa uraia katika miaka ya na 
maelfu ya waisraeli waliandamana jumamosi usiku kumtaka netanyahu kujiuzulu kutokana na tuhuma za ulaji rushwa na jinsi serikali yake inavyokabiliana na janga la corona
umoja wa ulaya umetoa wito jumatano kutaka usitishaji mara moja wa utumiaji silaha za hatari katika ugomvi wa mashariki ya kati katika uhasimu uliopo kati ya marekani na iran na kuzihimiza pande zote mbili kuanza majadiliano
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwaziri mkuu wa lebanon hassan diab jumatatu usiku alitangaza kujiuzulu kwa serikali yake kufuatia shinikizo kutoka kwa raia wa nchi hiyo ambao wamekuwa wakishiriki maandamano kwa siku kadhaa kufuatia milipuko mikubwa mjini beirut jumanne wiki jana iliyosabisha maafa na hasara kubwa
aidha waziri kagwe alieleza kuwa jumla ya watu wamechunguzwa na kufanyiwa vipimo vya afya
wengine zaidi ya walitajwa kutangamana na wagonjwa wanaolazwa katika hospitali ya mbagathi jijini nairobi
waangalizi hao walifuatilia uchaguzi huo katika miji miwili pekee kutokana na wasiwasi wa ukosefu wa usalama kutokana na tisho la makundi ya waasi kufanya mashambulizi
imetayarishwa na harrison kamau voa washington dc
waombolezaji wamepanga kukusanyika alhamisi katika mji wa minneapolis marekani kuombeleza moja ya maombolezo matatu yaliyo tayarishwa kwa ajili ya george floyd
sudan sudan in focus kulingana na umoja wa mataifa watu wameuawa na zaidi ya nusu milioni kuachwa bila makao kufuatia mapigano hayo
wizara ya ulinzi ya marekani imetetea hatua hiyo ya kumuua soleimani kwa sababu alikuwa anajihusisha na mipango ya kuandaa mashambulizi dhidi ya wanadiplomasia na wafanyakazi wa marekani walioko iraq na maeneo yote
jenerali huo alikuwa ni mwanamikakati muhimu wa kivita kwa taifa la iran
wagonjwa wengine wamethibitishwa kuwa na maambukizo wakati serikali ikiongeza muda wa mapumziko kwa siku tatu katika sherehe za mwaka mpya unaofuata kuandama kwa mwezi
wizara ya afya ya kenya imesema wa wengine waliojitolea watashirikishwa kwenye jaribio la chanjo dhidi ya corona kwa binadamu mara tuu uthabiti na usalama wa chanjo utakua umethibitishwa mnamo miezi ijayo kwa kundi la kwanza la waliojitolea
alipoulizwa kuhusu ushindani uliopo kati ya marekani na china nchini angola na maeneo mengine afrika pompeo amesema atawaachia wengine kufanya tathmini jinsi mbinu za marekani zinavyo tofautiana na china kibiashara akiongeza tunapokuja nchini kwenu tunawaajiri wananchi wa angola
wameongeza kusema kuwa kwa kawaida wanawake na watoto ndiyo huathiriwa zaidi na njaa
mapigano mengi yanasemekana kusababishwa na njaa ingawa pia yanasababisha hali hiyo
na kwa mara ya kwanza katika kipindi cha miaka burundi ilipiga kura kuchagua waziri mkuu nafasi ambayo ilitenguliwa huko nyuma na katiba ya zamani ya nchi hiyo
mataifa mengi ya dunia hasa ulaya yameongeza muda wa watu kubaki nyumbani wakati idadi ya maambukizi ikiongezeka huku baadhi yakianza kupunguza masharti ya kutotoka nje
mawaziri kadhaa wanaripotiwa kuwa wanafikiria kujiuzulu
baraza la mawaziri litakutana siku ya jumatatu
kuna idadi fulani ya chanjo ambazo ziko katika hatua ya tatu ya majaribio na sisi sote tuna matumaini kupatikana chanjo kadhaa ambazo zinazofanya kazi kuweza kuwasaidia watu kutoambukizwa
maseneta waliopiga kura na kumfutilia mashtaka mawili ya utumiaji mbaya wa madaraka na kuzuia utaratibu wa kazi ya bunge yaliyofikishwa na wademokrats wa baraza la wawakilishi
hata hivyo kulegezwa kwa masharti katika baadhi ya nchi kunatoa afueni kwa waumini katika baadhi ya nchi pamoja na kuwepo hofu ya maambukizo ya hali ya juu ya virusi vya corona
utawala wa rais donald trump na serikali ya mpito ya sudan wamekuwa wakifanya mazungumzo kuhusu sudan kuondolewa kwa orodha ya nchi zinazofadhili ugaidi duniani marekani ikitaka fidia kwa waathiriwa hasa wa shambulizi la kigaidi la mwaka dhidi ya ofisi za balozi za marekani nchini kenya na tanzania
wakati huo huo umati wa wakazi wa kenya jumamosi asubuhi walijipanga kwenye mitaa ya nairobi wakisubiri kuingia majengo ya bunge la kenya kuuaga mwili wa rais wao wa zamani nchini humo daniel arap moi aliyefariki jumanne ya februari mwaka huu akiwa na umri wa miaka 
alihitimu masomo yake katika chuo kikuu cha jeshi cha west point mwaka wa na akapanda vyeo katika kipindi cha miongo minne ya kazi yake
katibu binafsi wa mfalme monehela posholi alisema jumanne kuwa baraza la mawaziri wakati likifanya kikao hapo jumatatu lilimshauri mfalme letsie wa kumuapisha waziri wa fedha moeketsi majoro kuwa waziri mkuu baadaye siku ya jumatano
baadhi ya wachambuzi wa siasa nchini marekani na makundi ya kutetea haki za kiraia yameonya kwamba hatua ya rais donald trump kujaribu kujitangaza mshindi wa uchaguzi huo kabla ya mchakato kumalizika ni kinyume cha kanuni za kidemokrasia za marekani
mkutano huo unaohudhuriwa na rais uhuru kenyatta wa kenya waziri mkuu wa ethiopia abiy ahmed makamu rais wa sudan kusini rebecca garang na uganda ina wakilishwa na balozi wake nchini djibouti rebecca otengo
vyombo vya habari nchini tanzania radio na televisheni vimepigwa marufuku kuanzia sasa kurusha matangazo ya vyombo vya kimataifa hadi pale vitakapo pata kibali maalumu kutoka serikalini
olf shane ni kundi ambalo liliundwa kutoka kwa kundi la oromo liberation front olf ambalo ni kundi la upinzani ambalo lilikuwa likiishi uhamishoni kwa mda wa miaka kadhaa lakini likakubaliwa kurudi ethiopia baada ya waziri mkuu abiy ahmed kuingia madarakani mwaka 
hatuwezi kulishinda janga hili wakati ulimwengu umegawanyika amesema
tunafuraha kwamba tumepata asilimia ya viti tulivyo navyo bungeni kwa sasa lakini kuwepo sheria ni muhimu sana ili kuhakikisha kwamba hatupotezi vipi tulivyo navyo na tupate nguvu za kuimarisha demokrasia kwa kuwa na waakilishi wengi katika kufanya maamuzi ya sera
ameendelea kusema salad
afisa wa ngazi ya juu wa pentagon amesema matamshi ya trump kuhusu iran yamechukuliwa kama onyo kwa tehran lakini akapendekeza kwamba jeshi la marekani litaendelea kufanya kazi yake kwa kuzingatia maadili ya kazi na kuchukua hatua za kujilinda
miongoni mwa hatua alizochukua rais huyo kukabiliana na maambukizi ya virusi vya corona ni kupiga marufuku usafiri wa magari kufunga biashara ambazo sio muhimu isipokuwa uuzaji na ununuzi wa chakula na dawa
chini ya uamuzi wa rais vifungo vya maisha vilipunguzwa kwa miaka na wale ambao vifungo vya maisha vilipunguzwa hadi miaka waliondolewa miaka mitano kwenye hukumu zao
waziri mkuu wa uhispania pedro sanchez na waziri mkuu wa italia giuseppe conte ambao nchi zao za kusini mwa ulaya zinakabiliwa na mzigo wa kuwapokea wakimbizi wametaja mkataba wa tume ya umoja wa ulaya kuhusu uhamiaji kuwa hautoshi
kituo cha kudhibiti na kuzuia maradhi cha marekani cdc kimesema idadi ya vifo ni makadirio pungufu idadi iliyofuatilia vifo tu vilivyothibitishwa baada ya sampuli zao kupimwa
jamshid anaelezewa ana uhusiano wa kidugu za mtawala wa sasa wa oman haitham bin tarek ambaye wote wanatokea katika ukoo wa kifalme
mtanzania wabunge hawa wa upinzani pia watakumbukwa kwa visa mbali mbali bungeni kimojawapo mwaka kiliwahusisha esta bulaya na halima mdee walipewa adhabu kwa kudharau mamlaka ya spika na kufungiwa baada ya kuingilia kati hatua ya kutolewa nje mbunge wa upinzani john mnyika kutokana na utovu wa nidhamu huku esta bulaya akiwahamasisha wabunge wa kambi ya upinzani watoke nje ambao walifuata matakwa yake
pendekezo lililowasilishwa kwa pamoja na nchi hizo nne kwa baraza la unesco lilitoa hoja kwamba couscous haikosekani katika kila shughuli aidha ya kitamaduni au kijamii hivyo kwa wakati mmoja ni chakula cha kawaida na spesheli
wanaeleza kuwa couscous si chakula tu cha kawaida kwa sababu kinaliwa sana lakini ni spesheli kwa kuwa kina kuwa na jukumu maalum la kuunganisha watu kwenye mijumuiiko ya kijamii ambapo chakula huletwa na kuliwa
afisa wa tcra akizungumza na waandishi august rais azali assoumani wa comoros alitangaza alhamisi asubuhi kwamba kuna mtu mmoja mwenye umri wa miaka anaeaminika aliambukizwa na mkomoro mmoja aliyetokea ufaransa machi na kulazwa hospitali april 
mpaka sasa wanafunzi kutoka tanzania kenya ethiopia nigeria na misri wote katika mji huo wa wuhan na miji mingine hawajapata maambukizo yoyote amesema rajabu
kamati ya midahalo ya wagombea urais imesema mapungufu yalioonekana katika mdahalo wa kwanza yameonyesha umuhimu wa kuwa na muundo wa ziada ili kuruhusu majadiliano
katika jamhuri ya kidemokrasia ya congo sherehe ya krismasi zilifanyika katika hali tulivu katika maeneo mabalimbali ya mji wa bukavu jimbo la kivu kusini lich ya wakazi kulalamikia hali ngumu ya maisha wakati huu mgumu wa janga la corona na pia kupanda kwa bei ya vyakula
ushindi wa biden waidhinishwa arizona lakini ahadi hizo za michango zimetolewa kwa ajili ya msaada wa muda mrefu ambao utategemea na mabadiliko yatakayo fanywa na mamlaka husika kasri ya elysee imeeleza
kiongozi huyo alisema hayo alipokutana na chansela wa ujerumani angela merkel walipokuwa wanazindua chuo kikuu kipya cha pamoja kati ya uturuki na ujerumani mjini istanbul
burhan amesema kwamba uhusiano kati ya jeshi na raia katika baraza la utawala umeimarika sana na kwamba amefikia makubaliano na viongozi wa kisiasa wanaoakilisha raia kwamba mkataba na israel unastahili kuidhinisha na bunge ambalo bado halijaundwa
tunataka tuonyeshe kwamba sekta ya habari ni muhimu kwa maendeleo ya nchi amesema diamantino domingos lopes katibu mkuu wa jumuiya ya wafanyakazi
ripoti ya kwanza iliyochapishwa mwezi april ilieleza kwamba raia wawili waliuawa katika shambulizi la angani la mapema mwaka 
taaria hizo zilitolewa wakati mkuu wa tume ya umoja wa afrika moussa faki mahamat amelaani mauaji hayo ya floyd na kusema ijumaa taasisi hiyo ya afrika inapinga vitendo vya ubaguzi vinavyoendelea dhidi ya raia weusi wa marekani
chama cha wafugaji wa ng ombe cha miyetti allah hakikuzungumza juu ya shutuma kutoka kwa polisi lakini kikundi hicho kilishiriki katika kujadili kuachiliwa kwa wavulana wa shule
hivi sasa kutokana na wenzake ambao wana mawazo sawa wanaungana pamoja unatarajia nini kutoka kwake
sisi hatukutajaria kamwe ataungana na watu wa ethiopia ili kuwalaani hao wengine rais john magufuli wa chama cha ccm alipata kura milioni 
katika uchaguzi wa rais kuna wagombea wanaotaka kuchukua nafasi ya pierre nkuruziza ambae anatajwa sasa kama kiongozi mkuu wa taifa
amewadhibiti watendaji wabaya
ni matumaini yangu ataendelea kuwakomboa wananchi wa angola kutokana na ufisadi waziri wa mambo ya nje wa marekani alisema
benki na maduka yanayouza vyakula yanatarajiwa kufunguliwa tena katika sehemu ya gombe kitovu cha maambukizi ya corona drc
misri nayo inataka taarifa rasmi kutoka kwa ethiopia kuhusu hatua hiyo
kuporomoka kwa hisa kuliendelea katika biashara ya asubuhi bara la ulaya ikiwa hisa za uingereza ftse na hisa za frankfurt zote zikiuzwa kwa kiwango cha chini ya asilimia saba
huu ni mkutano wa kawaida wa kikao cha cha pamoja cha wakuu wa nchi na serikali ya umoja wa afrika wa siku mbili unaomalizika chini ya kauli mbiu nyamazisha bunduki barani afrika
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmsemaji wa baraza la usalama wa taifa marekani amesema rais donald trump hajafutilia mbali hatua ya kuwawekea vikwazo zaidi maafisa wa ngazi ya juu wa china kutokana na namna walivyoshughulikia suala la hong kong
spika wa baraza la wawakilishi nancy pelosi ametaka kuondolewa kwa sanamu kubwa za wanajeshi na maafisa wa enzi ya vita vya wenyewe kwa wenyewe hapa marekani mwaka hadi 
kiongozi huiyo alipimwa joto la mwili wake na kuzungumza na wakazi wa mtaa wa anhuali xi na kuwaambia wananchi inabidi kuwa na imani ya uwezo wetu wa kuushinda ugonjwa huyo
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmisri ilisema jumanne kwamba imeamua kujiondoa kwa mazungumzo na ethiopia kuhusu bwawa kubwa la kuzalisha umeme ambalo ujenzi wake umegharimu mabilioni ya dola kwenye mto blue nile
huo ulikuwa ndio ujumbe mkuu wa mkutano ambao ulifanyika wakati wa mkutano wa wa umoja wa afrika
kiongozi wa sera ya mambo ya nje wa umoja wa ulaya ameonya kwamba mapigano ya ethiopia yanayumbisha eneo zima la afrika mashariki
umoja wa mataifa ulitangaza ijumaa kwamba wafanyakazi wake wapatao wameambukizwa virusi hivyo
alikuwa siyo tu mdogo wangu bali rafiki yangu mkubwa
tutamkumbuka sana kwa kututoka lakini tutakutana naye tena
kumbukumbu yake itabakia moyoni mwangu milele
robert nakupenda
pumzika kwa amani
umoja wa mataifa unasema karibu watu laki tatu waliuliwa na watu milioni na nusu walikoseshwa makazi yao kutokana na vita hivyo
baraza la wawakilishi la bunge la marekani litapiga kura hii leo kupitisha azimio litakalozuia uwezo wa rais donald trump kuanzisha vita na iran
tangu wakati huo kituo hicho kimekuwa kikitangaza habari na maudhui nyingine kupitia mtandao wa facebook
kundi kubwa la mabalozi wa wto walipendekeza okonjo iweala awe mkurungezi wa shirika hilo lakini uamuzi huo unahitaji makubaliano kati ya nchi wanachama wa wto ikimaanisha kwamba nchi yoyote inaweza kuzuia uteuzi wa okonjo
zambia tayari imegubikwa na ongezeko la deni la umma kabla ya mlipuko wa virusi vipya vya corona na kulazimisha kufungwa kwa shughuli mbali mbali kote ulimwenguni na hivyo kuwa pigo kubwa kwa mahitaji ya mali ghafi
mgogoro huo umekuwa ukitishia kuharibika kwa makubaliano yaliyo sainiwa kati ya marekani na kikundi cha taliban mwezi februari
nchi hizo zimekuwa na mbinu tofauti ya namna ya kupambana na janga la virusi vya corona tanzania ikisisitiza kwamba hakuna virusi vya corona kabisa nchini humo
baadhi ya waliojitokeza kusheherekea kupitishwa kwa sheria hiyo walionekana wakitokwa na machozi
watu kadhaa wakiwemo walinzi na wasimamizi wa kampeni ya bobi wine walikamatwa na bado wanazuiliwa na polisi katika kituo cha polisi cha mjini masaka
nitawatumikia watanzania wote
napenda kuwashukuru washindani wangu kwa kushiriki katika uchaguzi amesema magufuli katika hafla ya kukubali rasmi ushindi wake mjini dodoma
familia nyingi nchini nigeria ni maskini zikiishi kwa chini ya dola mbili kwa siku sababu inayopelekea familia hizo kutegemea shule za kiislamu kwa msaada wa masomo na mahitaji mengine ya kibinadamu
wakati ulimwengu ukiendelea kukabiliana na janga la kuenea kwa virusi vya corona sasa hivi maambukizi yamefikia milioni moja na elfu na miaa huku vifo vikikaribia elfu 
taarifa zinasema buyoya alipatwa na virusi vya corona akiwa mjini bamako nchini mali
alilazwa hospitalini kwa wiki moja mjini humo akipewa huduma za afya
wafuasi wa navalny pia walijadili kuwa kuchelewesha kwa namna yoyote ile kupelekwa kufanyiwa matibabu yatayaweka maisha ya mwanasiasa huyo hatarini na pengine itazuia kugundua kitu gani kilimuathiri kwa ghafla mwanasiasa huyo
stesheni ambazo ucc inataka zifungwe zinaonyesa sana kampeni za wanasiasa wa upinzani
watetezi wa uhuru wa maoni pamoja na haki za binadamu wanasema kwamba mazingira ya wanahabari ya kufanya shughuli zao yanakabiliwa na wakati mgumu kuliko nyakati nyingine
maelfu ya watu wamekimbilia sudan kama wakimbizi
machafuko mjini lagos ambao ni mji mkubwa zaidi afrika yameongezeka tangu jumatano wiki hii
biden alikuwa hajawahi kushinda kwenye jimbo lolote katika uchaguzi huo wa awali wa urais mara tatu hadi mafanikio hayo ya jumamosi
bozize amekana madai hayo dhidi yake
marekani imefanya jaribio la kwanza la chanjo hiyo mwezi machi huko seattle washington
canada russia na nchi nyingine pia wanashughulika kutengeneza chanjo lakini wataalam wanasema hata kama itapatikana inayofaa hivi karibuni utengenezaji wa chanjo hiyo na usambazaji wake unaweza kuchukua mwaka mmoja au zaidi
uingereza imeripoti vifo kwa usiku mmoja ikiongeza idadi ya vifo katika nchi hiyo kufikia zaidi ya watu 
akizungumza na shirika la habari la afp akram taher mumini moja amesema sherehe za eid hazifani manmo wakati huu wa hali ya janga la corona watu wanahisia ya kua na hofu polisi wanastahili kuwa na nguvu za kufanya kazi yao ipasavyo na kukabiliana na visa vya uvunjifu wa sheria vitisho dhidi ya maisha ya wat una kulinda mali
polisi yeyote asitetekeleza wajibu wake lazima aondolewe
kuna maelfu ya watu wanaotaka kazi hiyo
amesema museveni
shule za kibinafsi na wazazi vikosi vya serikali vyazingira tigray habari hizi zinakuja wakati marekani imerekodi karibu vifo kutokana na virusi hivyo kulingana na kituo cha taarifa za virusi vya corona kutoka johns hopkins
hisa kuu za soko la australia s p asx zimeuzwa kwa bei ya chini na kuanguka kwa takriban asilimia wakati wa kufunga mauzo hayo wakati hisa za soko la shanghai nchini china na hisa za kospi korea kusini ziliporomoka kwa zaidi ya asilimia tatu na hisa za nikkei japan zilimalizika kuuzwa kwa chini ya asilimia 
vurugu pamoja na unyanyasaji wa kingono inaendelea kuwa mada kuu katika uchaguzi wa urais nchini kenya ambapo uchaguzi unaofuata utafanyika ifikapo agosti 
lakini talyor anasema suala la kipato sio kikwazo
serikali ya tebbourne inachukuwa kila hatua kuzuia kutokea maandamano kutokana na kupungua kabisa kwa mapato ya nchi kutoka kwa uuzaji wa mafuta
mzozo kati ya kenya airways na tanzania bado kutatuliwa yasema kq baadaye mashirika ya kutetea haki za binadamu yalianza kuishinikiza kenya kumpa hifadhi ya kisiasa
mwanasiasa huyo amekuwa mmoja wa viongozi wa upizani ambao walilalamikia vikali matokeo ya uchaguzi mkuu uliofanyika mwezi oktoba nchini tanzania wakidai kwamba ulijawa na dosari za kila aina
wote ni raia wa kenya
mmoja ana uraia pacha wa kenya na uingereza alisema waziri wa afya mutahi kagwe
katika kifo hicho dr li wenliang amekuwa ni sura ya ghadhabu inayotokota katika jamii juu ya chama cha kikomunisti kudhibiti taarifa na malalamiko kuwa maafisa wanasema uongo au kuficha milipuko ya magonjwa kusambaa kwa kemikali bidhaa hatari zinazouzwa kwa wateja na wizi wa fedha
mikutano yote miwili mikuu ya democratic na republican imekosolewa kwa kulenga sana kuhusu tabia ya mtu kumsifia mgombea na kumbeza mpinzani na siyo kuzungumza vya kutosha kuhusu sera zao
vile vile wanawake hawatakuwa na haja ya kuomba ruhsa kutoka kwa wanaume wa familia zao kuweza kusafiri na watoto wao
kipindi hicho ndirakobuca alikuwa mkuu wa utawala katika afisi ya rais nkurunziza
maafisa wa shirika la afya duniani who wanasema wanapeleka timu ya wataalamu huko afrika hivi karibuni wakati waziri wa afya akionya kwamba nchi yake inaweza kushuhudia wimbi la pili la maambukizi
na huko mexico kampuni inayosambaza dawa imeanza kutumia ndege ndogo zisizoendeshwa na rubani kufikisha barakoa glovu na vifaa vingine vya hospitali
unicef inasema kwamba kanda hizo zinazokumbwa na ghasia ndizo zenye watoto wengi zaidi wanaohitaji msaada makubwa kuliko maeneo mengine duniani
hamdok aliteuliwa kuwa waziri mkuu wa taifa hilo mwezi agosti mwaka kuongoza utawala wa mpito baada ya kuondolewa madarakani kwa omar al bashir kufuatia miezi kadhaa ya maandamano dhidi ya utawala wake
matokeo hayo hivi sasa wanasema wadadisi yatasababisha watu kutoamini tena utafiti wa maoni kwani ni matokeo saw ana yale yaliyotolewa mwaka pale hillary clinton alionekana atapata ushindi lakini matokeo yake ni trump aliyebuka mshindi
hiyo ukweli wa mambo kwa sasa ni kwamba robert kyagulanyi ni wimbi la mabadiliko
sote tukiungana na kumuunga mkono mabadiliko yatakuja
amesema nsereko
buyoya alirudi tena madarakani mwaka wa katika mapinduzi ya kijeshi dhidi ya rais sylvestre ntibantunganya na kuongoza hadi mwaka wa 
takriban wapiga kura 
 wamejiandikisha kwa zoezi hilo ambapo kati ya hao wamejiandikisha visiwani zanzibar
wakati huohuo meya wa jiji la new york bill de blasio tayari amependekeza wakazi wa new york kuvaa skafu kitambaa au aina yoyote ya maski iliyotengenezwa kienyeji kufunika midomo na pua lakini siyo maski maalum za tiba ya upasuaji
amesema hizo zisitumiwe kwani ni kwa ajili ya wataalam wa afya
kura za jimbo la michigan ni muhimu kwa ushindi wa kura za wajumbe ambazo mshindi anastahili kupata
gazeti hilo limemnukuu baba yake robert ritchie akisema kuwa hapo awali mtoto wake alikuwa akifanya kazi kuuaga mwili wa marehemu katika ibada ya umma na binafsi imepangwa kufanyika jumamosi huko north carolina jimbo ambako floyd alizaliwa na itafuatiwa na ibada kubwa jumatatu huko houston ambako alikuwa kwa muda mwingi zaidi wakati wa uhai wake
waasi wa yemen wanaojulikana kama wahouthi wameushutumu ushirika wa majeshi yanayo ongozwa na saudi kwa kufanya mashambulizi hayo ya kulipiza kisasi baada ya wao kutungua ndege ya kivita ya ushirika huo katika jimbo la jawf
wakati wa maadhimisho ya jumamosi kenyatta alitangaza kwamba serikali yake iko tayari kuhakikisha kwamba wanafunzi wote watarejea shuleni tarehe mwezi januari mwakani baada ya kuwa likizoni kwa takriban miezi tisa kwa sababu ya cahangamoto za janga la corona
ndio ni lazima tulinde maisha ya watu lakini wakati huo huo ni lazima kuufufuwe uchumi unaoduma na bila shaka watali wa kimataifa ni sehemu muhimu ya suluhisho hilo lakini msemaji wa wanajeshi waliotekeleza mapinduzi hayo wanaojiita kamati ya kitaifa ya uokozi wa wananchi amesema walifanya hivyo kuiokoa mali isiingie katika mzozo mkubwa zaidi
waziri wa mambo ya nje wa iran mohammad javad zarif alisema katika ujumbe wake wa tweet kuwa iran ilichukuwa hatua hiyo na imekamilisha kiwango stahili cha kujihami kwa kuilenga kambi ambako shambulizi la kiuoga dhidi ya raia wetu na maafisa wetu wa ngazi ya juu lilifanyika
amesema kuwa wananchi wa israeli walimpa kura nyingi zaidi katika uchaguzi wa waziri mkuu kuliko mtu yeyote katika historia ya israel na alisema ulikuwa ushinidi mkubwa
serikali ya somalia ilitangaza kuvunja uhusiano wake wa kidiplomasia na kenya jana jumatatu na kuamurisha wanadiplomasia wake wote walio nairobi kurudi mogadishu huku wanadiplomasia wa kenya walio somalia wakitakiwa kuondoka ndani ya siku saba kuanzia leo
kikao cha mahakama kusikiliza ombi la kuachiliwa kwa dhamana wakili opiyo chaahirishwa
nchini nigeria watu wamethibitishwa kuambukizwa virusi vya corona jumatano ikiwa ni idadi ya juu zaidi ya maambukizi kuwahi kurekodiwa kwa siku moja nchini humo
shirika la afya duniani kupokea kiasi kikubwa cha pesa kutoka kwa marekani
tumewapatia zaidi ya dola milioni 
walikosoa na kukataa mpango wangu wa kuweka marufuku kwa safari kuingia na kutoka nchini
walifanya makosa na wamekuwa wakifanya makosa kila mara
walipata taarifa mapema kuhusu maambukizi ya corona
wanaonekana kupendelea sana china
hilo ni jambo ambalo tunastahili kufuatilia sana amesema trump
hajawahi kukaribia kiti cha urais jinsi hii katika maisha yake yote
bila shaka anayo nafasi nzuri mwaka huu alisema profesa david monda mhadhiri wa chuo kikuu cha new york na mchambuzi wa masuala ya siasa
alizaliwa january katika mkoa wa ngozi burundi
baada ya hapo alirejea tanzania na kuanza kushiriki katika usimamizi wa kampuni ya mohammed enterprises tanzania limited metl iliyoanzishwa na babake miaka ya 
baadaye alipanua wigo wake na kuanzisha makampuni mbalimbali hali iliyomfanya mmoja wa watanzania maarufu zaidi
serikali imeripoti leo maambukizi matano mapya tu na waziri mkuu jacinda ardern amesema mamlaka husika zitaendelea kufuatilia maambukizi yoyote yale mapya
new zealand inamaambukizi yaliyothibitishwa kwa vipimo na vifo 
rashia wajumbe wa kikosi kazi cha virusi vya corona cha white house wamepangiwa kutoa ushuhuda mbele ya kamati ya nishati na biashara ya baraza la wawakilishi jumanne na spika wa baraza la wawakilishi nancy pelosi amesema wananchi wa marekani wanahitaji majibu kwa nini rais trump anataka upimaji upunguzwe kasi wakati wataalam wanasema upimaji zaidi unahitajika
baadhi ya wauguzi na wahudumu wengine katika hospitali hiyo wamekuwa wakilalamika kwamba hakuna vifaa vya kutosha vinavyohitajika ili kutekeleza majukumu bila kuhatarisha maisha yao
tulikuwa na mkutano mjini kigali na walisema walikuwa tayari wameachiliwa watu wetu wawili
kwa upande wetu tunafanya kile ambacho ni muhimu katika kurejesha uhusiano mwema
hii si ishara kwamba watu hawa hawana hatia aliendelea kusema
nkurunziza alikuwa kiongozi bora wa afrika mashariki ambaye kifo chake ni pengo kubwa kwa eneo hilo amesema rais kiir
waendesha mashtaka wa icc mjini the hague walitoa hati ya kukamatwa kwa al bashir baada ya kutofika mbele ya mahakama hiyo kukabiliwa na mashtaka ya mauwaji ya darfur
kizingiti cha muda mfupi wa kcse watatangaziwa ratiba waziri mkuu li kequang alitembelea mji wa wuhan katika kituo cha mlipuko wa kirusi hicho
magufuli anakabiliwa na ushindani mkali kutoka kwa mgombea wa chama cha upinzani cha chadema tundu lissu
museveni ambaye pia ni mkuu wa vikosi vya ulinzi anasema majibu dhaifu ya polisi katika siku za nyuma yamepelekea maoni potofu kwamba usalama wake pia ni dhaifu
amefafanua kuwa wanafunzi wanaosoma katika vyuo vilivyoko wuhan wako katika uangalizi kuhakikisha vyuo hivyo vimeendelea kuchukua tahadhari kubwa kuwakinga wasipate maambukizi ya virusi vya corona
hiki ni kinyang anyiro cha tatu kati ya viongozi hawa wawili tangu mwaka wakati mahama alipomshinda akufo addo ikifuatiwa na ushindi wa akufo addo mwaka 
wakati huo huo wanawake watatu ni miongoni mwa wagombea wanaompa changamoto akufo addo lakini macho yameeelkezwa kwa jane naana opoku agyeman waziri wa zamani wa elimu ambaye ni mgombea mwenza wa makamu rais wa mahama akiwa mwanamke wa kwanza kusimama kwa tiketi ya chama kikubwa cha kisiasa nchini ghana
vyanzo vya habari hong kong vimesema vipimo vilivyo kuwa vimechukuliwa vya abiria vimeonyesha hawana maambukizi
wakosoaji wanamshtumu mnangagwa ambaye alikuwa makamu rais wa robert mugabe kwa kutumia mifumo ya kidikteta kama ile iliyoshuhudiwa wakati wa utawala wa mtangulizi wake
ilikuwa ni kilio cha wazi cha george floyd picha ya video iliyochukuliwa akionekana amekandamizwa shingo yake na goti la afisa wa polisi ardhini hiyo lilimuuma kadiatou diallo akikumbuka kifo cha mtoto wake ambaye alikuwa bado kijana mdogo
wakati huohuo benki kuu ya japan imerahisisha sera yake ya kifedha kwa kuimarisha ununuzi wa sarafu katika soko la fedha na mali nyingine zilizo katika hatari ya kufilisika
mkuu wa majeshi ya ethiopia berhanu jula akizungumza na waandishi habari alhamisi amemtuhumu mkurugenzi wa who kwa kukiunga mono chama cha tplf na kukitafutia silaha
kwa hiyo kuna vigezo tofauti vya vitisho
naweza kusema kwamba wanafanyiwa vitisho kwa njia mmoja ama nyingine
amesema thomas fitzsimons uturuki imeweka amri ya kutotoka nje na kupiga marufuku vijana wenye umri chini ya miaka na wazee walio na umri wa zaidi ya miaka kutotoka majumbani
onyo hilo linajiri wakati jeshi la ethiopia limetangaza ushindi baada ya kutwaa mji mkuu wa mekele katika eneo la tigray
mgombea wa urais mara nne bila mafanikio dkt kiiza besigye hayupo kwenye orodha ya wagombea mwaka huu baada ya kusema kwamba kuendelea kugombea nafasi hiyo dhidi ya rais yoweri museveni ni kupoteza muda
mkutano huo wa mobilizing with afrika uliofanyika wakati wa mikutano ya majira ya vikao vya benki kuu ya dunia na imf
nayo serikali ya ethiopia imethibitisha kwamba kiongozi huyo maarufu wa upinzani nchini humo mohammed amekamatwa
mohammed ambaye hapo awali alikuwa mmiliki mkubwa wa vyombo vya habari na aliyejiunga hivi karibuni na chama cha oromo federalist congress
serikali ya new zealand imeripoti wagonjwa wapya ambayo imepelekea idadi ya maambukizi ya nchi hiyo kufikia 
alisema wizara ya elimu itafanya marekebisho ya ratiba kwa wanafunzi wanaotarajiwa kufanya mitihani yao kuanzia tarehe mwezi mei
mtali apimwa joto la mwili alipowasili havana cuba ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimeya wa zamani wa south bend indiana pete buttigieg amamua kujitoa katika kinyang anyiro cha kuwania urais wa marekani 
masharti ya eu fakhrizadeh alifariki hospitali baada ya kushambuliwa mjini absard katika kaunti ya damavand
daktari david silverstein ambaye alikuwa daktari wake binafsi moi anaeleza kuwa kulikuwa na mahusiano makubwa zaidi kuliko yale ya daktari na mgonjwa wake wakati akikumbuka mambo mengi yaliyo katika kumbukumbu yake waliokuwa wakijadili
mwandishi wetu wa bukavu mitima delachance pia alichangia ripoti hii
waziri mkuu wa jimbo la new south wale gladys berejiklian anataka mahakama kuu kutangaza maandamano hayo yanakwenda kinyume cha sheria
uchaguzi wa taifa wa jamhuri ya afrika ya kati unafanyika wakati serikali washirika wa kimataifa na walinda amani wa umoja wa mataifa wameshirikiana kuzuia shambulizi lolote la waasi
kama byabakama ameshindwa kuandaa uchaguzi anastahili kujiuzulu amoja na timu yake kwa sababu tunanyanyashwa na amesalia kimya
amesema kyagulanyi
wachamnbuzi wanataja hatua hiyo ya biden kama mwendelezo wa azma yake ya kuwa na maaafisa wa ngazi za juu kwenye serikali yake ambao ni wa misingi mchanganyiko iwe ya rangi dini au jinsia
serikali ya mali imeshindwa kuongoza sehemu kubwa ya katikati na kaskazini mwa nchi kutokana na makundi ya wapiganaji
maambukizi yameongezeka katika majimbo yote 
museveni alisema kati ya wale waliouawa hawakuwa waandamanaji na kwamba watalipwa fidia
alitoa wito kwa wananchi kujitokeza kwa wingi katika uchaguzi mkuu wa mwaka huu kwa sababu ni muhimu kuliko wowote nchini humo
tamko la saudi arabia makundi mawili ya waasi yalikataa kushiriki katika makubaliano hayo
maandamano hayo wataalamu wanasema huenda ndio yaliwahamasisha wamarekani wengi zaidi kujitokeza kupiga kura kuliko wakati mwngine ule
walitaja hatua ya ouattara kuwa ukiukaji wa katiba na mapinduzi ya uchaguzi katika nchi hiyo ya afrika magharibi
viongozi wa kijeshi wanaongozwa na kanali assimi goita na wasuluhishi wa ecowas wanaongozwa na rais wa zamani wa nigeria goodluck jonathan walikutana jana katika kikao cha faragha
pamoja na msaada huu vikosi vinavyounga mkono gna vilikamata ngome kuu ya mwisho ya jeshi la haftar karibu na tripoli ijumaa na kumaliza ghafla mashambulizi yake ya miezi katika mji huo mkuu
mkutano wa aln uliofanyika addis ababa jumamosi ulitoa fursa kutathmini mafanikio yaliyopatikana kabla ya kilele cha mkutano wa lishe kwa ukuaji wa watoto utakaofanyika tokyo japan disemba 
mamilioni ya watoto wa sudan huondoka nyumbani kutafuta ajira kila siku badala ya kuhudhuria masomo kutokana na umasikini uliokithiri na pili mfumo wa elimu usiyo na rasilmali za kutosha kuweza kuwahudumia
afunzi
mwaka na alishindwa na ibrahim boubacar keita ambaye alipinduliwa na jeshi agosti tarehe mwaka huu
kwa jumla zaidi ya watu laki duniani wameambukizwa virusi hivyo
aliporudi nyumbani alifungwa jela huko jamhuri ya kidemokrasia ya kongo wakati ilipokuwa inafahamika kama zaire kabla ya kukimbilia uhamishoni tanzania
joe biden mgombea kwa tiketi ya wademokrat alisema tumepoteza heshima yetu katika eneo hilo
tumepoteza ushirikiano na washirika wetu
rais anayekuja ni lazima awe na uwezo kuwaleta washirika wetu pamoja
hayo yakiendelea makampuni mbali mbali duniani yamelazimika kuacha majukumu yao ya kawaida na kuanza kutengeneza vifaa vya afya ikiwa ni pamoja na mashini ya kusaidia mtu kupumua maski hadi nguo za wauguzi na madaktari
maafisa wa serikali ya kenya jumatano wamewaruhusu abiria ambao waliwasili katika uwanja wa kimataifa wa jomo kenyatta mjini nairobi wakiwa ndani ya ndege ya china southern
mavhinga alisema viongozi wa afika wanatakiwa kufanya mabadiliko zaidi wakati wananchi wanaleta mabadiliko wao wenyewe
ametoa mfano wa taifa lenye katiba iliyoendelea kuliko zote katika bara la afrika kuwa ni afrika kusini ambayo inapokea uongozi katika mzunguko wa uenyekiti wa umoja wa afrika mwaka 
moi alishiriki katika matukio muhimu ya maisha yangu sikukuu ya kuzaliwa ya mtoto wangu na ndoa ya channa aliwaambia waliohudhuria katika ibada hiyo kwenye viwanja vya kabarak
sanders ameahidi kupanua mpango wa bima ya afya unaowahudumia wazee utakao pia mhusisha kila mtu bila ya kuzingatia umri
wawekezaji wana wasiwasi kuwa mvutano wa kibiashara kati ya nchi mbili zenye uchumi mkubwa kuliko nchi zote duniani zinakaribia kuanza upya kutokana na tuhuma za uongozi wa trump
kwa mujibu wa shirika la habari la reuters mkandarasi binafsi wa kijeshi wagner group anaendelea kuajiri mamluki hao chini ya usimamizi wa jeshi la russia kwa mujibu wa vyanzo viwili vya upinzani vya ngazi ya juu nchini syria na chanzo cha kieneo
mwanachama wa zamani wa wagner group amesema kuwa mara ya kwanza ilipeleka libya wapiganaji raia wa syria ilikuwa mwaka 
msemaji wa polisi patrick onyango amesema kwamba waliokamatwa walikuwa wanaharibu mali wizi kuchochea ghasia kuwapiga polisi mawe na kushiriki maandamano kinyume cha sheria
hii kisha hufanywa kama tembe ndogo ambayo huchujwa na baadae kuloekwa majini na kisha kupikwa kwa mvuke
watoto hapo awali ilidhaniwa kuwa hawako katika kundi hatari la maambukizi ya virusi lakini ripoti zinaanza kujitokeza zikionyesha hilo si sahihi
waziri mkuu wa uingereza boris johnson ambaye amejitenga baada ya kuwa na maambukizi ya virusi vya corona amesema katika ujumbe wake kwa njia ya video kuwa uingereza itaongeza upimaji wa wananchi wake ikiwa ni hatua ya msingi ya hatimaye kutokomeza virusi hivyo
mke wake prine na meneja fiona whelan prine walitangaza mapema mwezi huu kuwa alikuwa amegunduliwa kuwa na virusi na mt una mkewe walikuwa wamejizuia kutoka nyumbani na pia kujitenga wao wawili
mkutano mkuu wa democrat mkuu wa shirika la afya who nchini burundi alifukuzwa wiki iliyopita baada ya kueleza wasiwasi wake juu ya uelewa wa serikali unavyokinzana na hatari inayoletwa na virusi vya corona
ruweng in mojawapo ya maeneo matatu ya utawala yaliyopendekezwa na rais salva kiir
linapatikana kaskazini mwa nchi hiyo yenye utajiri mkubwa wa mafuta
wapiganaji wanaoongozwa na dkt
riek machar walipigana sana na wanajeshi wa serikali kudhibithi ruweng
buyoya aliongoza burundi kati ya mwaka na alipokabidhi madaraka kwa rais wa kwanza kutoka kabila la wahutu melchior ndadaye
maafisa wa wizara ya afya walithibitisha kwamba watu hao wawili walikuwa wametangamana na mgonjwa wa kwanza
taeib bouhadra mpishi kutoka tunisia anasema ni chakula kizuri sana
na kinaokana na watu wa kabila la berber
wao ni wa kwanza katika kanda ya maghreb ya afrika yaani nchi za tunisia morocco algeria na libya
lakini coucous bora zaidi ni ile kutoka tunisia hata kwenye mashindano tulioshiriki na morocco na algeria couscous ya tunisia imeshinda tuzo nyingi
kupitia ukurasa wa twitter chadema kimesema kwamba kiongozi wao ameachiliwa huru baadaye
hatujafanikiwa kuandamana lissu ameambia shirika la habari la reuters
rais wa kenya uhuru kenyatta na mkewe margaret kenyatta walikuwa watu wa kwanza siku ya jumamosi kuuaga mwili wa rais wa pili wa kenya daniel arap moi kwenye majengo ya bunge katika mji mkuu wa kenya nairobi
africa kusini rais wa marekani donald trump alisema jumatatu kwamba atapiga marufuku app maarufu ya video iitwayo tik tok ya china ifikapo septemba vinginevyo kampuni ya microsoft au kampuni nyingine yeyote ile ya marekani iinununue kama uamuzi wake
miongoni mwa viongozi wa nchi za afrika mashariki waliohudhuria mazishi ya nkurunziza ni waziri mkuu wa tanzania kassim majaliwa na rais wa zamani wa nchi hiyo jakaya mrisho kikwete
kuhusu suala la kesi yake iliyoko katika mahakama ya kisutu jijini dar es salaam alisema ametishiwa sana kwamba akirejea atakamatwa lakini akaongeza kwamba ana kesi katika mahakama ya kisutu ambazo zote ni kauli zake za kukosoa au kupinga sera za serikali ya tanzania
maadhimisho ya siku ya ukimwi duniani mjini capetown afrika kusini
utafiti wa kituo cha kuzuia maambukizi ya maradhi cdc kilichowahusisha watoto uliochapishwa mwezi aprili umegundua kuwa mmoja kati ya watoto watano wenye maambukizi walilazwa hospitali ukilinganisha na watu wazima ambapo mmoja kati ya watatu walilazwa na watoto watatu walifariki
idadi ya watu wanaohudhuria maziko na harusi imeongezwa kutoka watu hadi wakitakwa kufuata masharti ya afya kenyatta amesema
who ni dharura ya kitaifa maambukizi ya virusi vya corona yameongezeka kwa asilimia mwezi oktoba mwezi mmoja baada ya kenya kulegeza baadhi ya masharti yaliyokuwa yameekwa kudhibithi maambukizi
chama hicho vile vile kinataka mahakama kuu kuingilia katika shughuli ya kuhesabu kura katika jimbo la pennsylvania akidai kwamba kuna udanganyifu ulikuwa unafanyika bila kutoa ushahidi wowote
mgawanyiko wa kikabila na mvutano wa kisiasa kati ya kiir na machar ulianzisha vita ya wenyewe kwa wenyewe sudan kusini disemba 
ibada hiyo ya siku hiyo tukufu inafanyika tofauti mwaka huu wakati waumini wengi watalazimika kuangalia ibada hiyo kupitia mitandao mbalimbali ya jamii badala ya kuhudhuria makanisani wakati dunia ikikabiliana na covid 
kwa pande wa ulaya hispania italia uingereza ujerumani ufaransa uholanzi na sweden hazikuripoti maambukizo mapya kwa siku ya pili mfululizo ijuma
ubelgiji ndio inaendelea kukumbwa na maambukizi ambapo watu wameambukizwa kwa siku moja na watu kufariki siku hiyo
virusi vya corona mara ya kwanza viliibuka mwisho wa mwaka huko china katika jimbo la hubei na kuua watu zaidi ya 
elimu kuhusu afya ya uzazi pamoja na masuala yanayofungamana na ngono ni baadhi ya mambo yanayoendelea kuzua gumzo pamoja na hisia mbalimbali katika jamii nyingi barani afrika
uingereza inatarajiwa kurejesha masharti makali ya kusitisha shughuli za kawaida katika baadhi ya maeneo ya nchi hiyo ili kudhibithi maambukizi
ubalozi huo pia umeeleza unafahari kusaidia na kuunga mkono uhuru wa kujieleza na ushiriki jumuishi wa kisiasa kwa namna zote
upungufu mkubwa wa mafuta umesababisha maelfu ya wafanyakazi wa sudan kushindwa kwenda kazini na badala yake wakingojea katika mistari mirefu ya msongamano wa magari katika vituo vya kujaza mafuta
umoja wa mataifa uliridhia kuadhimishwa rasmi siku ya kimataifa ya wanawake march mwaka kwa lengo la kuikumbusha dunia juu ya haki za wanawake na usawa wa kijinsia
uamuzi huu ulifikiwa kupingana na mfumo dume ambao ulitamalaki katika jamii mbali mbali kote ulimwenguni na kuminya haki za msingi za wanawake
mwengine ameiambia kituo cha televisheni cha cnn kuwa hospitali anapofanya kazi imekataa kumpima iwapo ana maambukizi ya virusi vya corona
amesema baadae alipimwa na rafiki yake katika hospitali hiyo na kuonekana na maambukizi
muuguzi huyo anasema alikuwa akiwatibu wagonjwa wakati akijaribu kuomba apimwe
kama atakutwa na hatia huenda atakabiliwa na kifungo cha miaka gerezani
haijulikani ni lini kesi yake itasikilizwa tena
mpaka sasa ni rais john pombe magufuli peke yake ambaye amechukua fomu kuwania urais kwa tiketi ya ccm akiwa anawania awamu ya pili ya uongozi
endapo membe ataingia katika kinyang anyiro hicho itakuwa jambo la nadra kwa rais aliyeko madarakani tanzania kupata changamoto ndani ya chama chake wakati anawania awamu ya pili
imetayarishwa na harrison kamau voa washington dcrais wa tanzania john pombe magufuli jumamosi alitoa msamaha kwa wafungwa wapatao na kuwaachilia huru wakati wa maadhimisho ya miaka ya muungano wa tanzania
ujumbe wa pili wa mwezi novemba ambapo alimkosoa jaji mkuu wa zimbabwe
msemaji wake rupert colville anasema bachelet amekerwa zaidi na ripoti ya shirika la haki za binadam la amnesty internationl kuhusu tuhuma za mauwaji ya halaiki huko mai kadra kusini magharibi mwa tigray
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dcrais wa russia vladmir putin amesaini sheria inayotoa kinga ya kutoshitakiwa kwa waliokuwa marais wa nchi hiyo
ripoti zake za moja kwa moja za video na maandishi zilisambaa sana kwenye mitandao ya kijamii mwezi februari
taarifa hiyo iliyosainiwa na mkurugenzi mkuu wa tcaa hamza johari imesema kwamba tanzania imechukua hatua ya kuondoa marufuku hiyo baada ya kenya kuondoa marufuku ya kutaka wasafiri kutoka tanzania kuwekwa karantini ya siku 
kwa walimu
nchini yemen ambako kiongozi wa muda mrefu ali saleh ambae pia aliondolewa kwa malalamiko ya wananchi mapigano yangali yanndelea na taifa hilo linatajwa kua na janga kubwa la binadamu kuwahi kutokea na shirika la hisani la international rescue committee irc
weza kuwaruhusu watoto kufanya anasema mnamo miaka miwili na nusu madarakani rais lorenco amefanya kazi kuba kuhakikisha ulaji rushwa na zingaombwe la zamani
mapigano hayo yamepelekea zaidi ya watu milioni moja kutoroka makwao katika muda wa miaka miwili iliyopita
usafiri kuingia na kutoka katika mji huo uliokuwa kitovu cha mlipuko wa covid ulifunguliwa baada ya marufuku ya siku kuondolewa jumanne
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dctume ya uchaguzi nchini guinea conakry ilitangaza jumamosi kwamba rais alpha conde alishinda uchaguzi wa tarehe mwezi huu kwa kupata asili mia 
 ya kura zote zilizopigwa kwa mujibu wa matokeo yote ya awali
mkurugenzi wa mamlaka ya bandari ya kenya daniel manduku amesema hata meli hizo chache ambazo zimewasili bandarini hapo mapema mwezi februari zimefikisha kiwango kidogo sana ikiathiri kiasi cha mzigo uliokuwa unatarajiwa
nchi wanachama wa g ni pamoja na afrika kusini argentina australia brazil uingereza canada china ufaransa ujerumani india
nyingine ni indonesia italy japan mexico russia saudi arabia korea kusini uturuki marekani na umoja wa ulaya
maelfu ya warundi walisimama kando ya barabara kuelekea mji mkuu wa gitega ulio eneo la katikati mwa nchi hiyo ambako mwili wa rais wa zamani pierre nkurunziza ulisafirishwa chini ya ulinzi mkali kwa mazishi ya kitaifa siku ya ijumaa
tullow inatarajia kupokea dola milioni zaidi wakati maamuzi ya mwisho ya uwekezaji yatakapochukuliwa
itapokea pia malipo kutokana na mapato ya awali wakati uchimbaji mafuta utakapoanza
imesema taarifa ya kampuni ya tullow kwa vyombo vya habari immendelea kusema kwamba kumalizika kwa mchakato huu wa malipo ni hatua inayoambatana na makubaliano yaliyofikiwa oktoba pia yaliyohusisha namna ya kutekeleza mkataba wa kulipa ushuru kukabidhi keza vitalu vya kampuni ya tullow kwa total na umiliki wa sehemu ya ya machimbo ya mafuta ambayo ilikuwa inasimamiwa na kampuni ya tullow
amekana madai dhidi yake akiyataja kuwa yaliyochochewa kisiasa
ugonjwa huo unaosababishwa na virus vya covid tayari imesababisha vifo 
mazungumzo ya kutanzua moja wapo ya ugomvi mbaya tangu kusambaratika kwa urusi kwa sehemu kubwa yamekwama tangu kufikiwa makubaliano ya 
hawajamfungulia mashitaka rasmi
na bado hawajachukua maelezo yake
tunaendelea kufuatilia hali ikiwa watakubali kumwachilia kwa dhamana au kumfungulia mashitaka
elone alisema
mexico mipaka ya ghana itaendela kufungwa kwa wiki mbili zaidi ili kudhibithi maambukizi ya virusi vya corona
nzige hao wanasemekana kuwa wanazunguka katika vikundi vidogo vidogo vya nzige na hawajasababisha madhara yoyote hadi sasa
idadi ya watu ambao wamekufa kutokana na corona marekani ni mara tano zaidi ya idadi ya wamarekani waliokufa katika vita vya vietnam na zaidi ya ya idadi ya watu waliokufa katika shambulizi la kigaidi la septemba mwaka dhidi ya jengo la kibiashara world trade center
nzige tayari wameangamiza mamilioni ya hekta za mimea katika pembe ya afrika
katika mahojiano kwa njia ya simu na televijeni ya fox news trump amesema ingawa idadi ya wakazi wa marekani ni asilimia tu ya wakazi wote duniani lakini ina robo ya watu milioni walioambukizwa na covid 
na idadi ya wagonjwa imeongezeka kwa asilimia mnamo wiki iliyopita katika majimbo ya arkansa na florida peke yake
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcbaadhi ya vyama vya siasa vya mali vimelaani mapinduzi ya kijeshi yaliofanyika mapema wiki hii na kutaka kuundwa kwa haraka utawala wa mpito wa kiraia
mashirika madogo madogo pia yamesamehewa kulipa ushuru sawa na wafanyakazi ambao hawatatozwa kodi kwa mshahara wao hadi kufikia mwezi septemba 
hadi kifo chake alikuwa amelazwa katika nairobi hospital kwa takriban mwezi mmoja
dkt anthony fauci mtaalam wa ngazi ya juu wa maradhi ya maambukizi amekiambia kituo cha televisheni cha cnn kuwa hali ya maambukizi ya virusi vya corona ndio inayoweza kufanya maamuzi iwapo ni sahihi kuruhusu shughuli kufunguliwa au lau
ametahadharisha kuwa maamuzi ya haraka yanaweza kupelekea wimbi jipya la maambukizi
mwaka wa shirika la marie stopes liliagiza kuondolewa zaidi ya kondomu milioni moja kutoka madukani nchini uganda baada ya kugunduliwa kwamba mipira hiyo ilikuwa haikithi viwango na haifai kutumika kabisa
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcfamilia ya paul rusesabagina aliepata umaarufu kutokana na filamu ya hollywood inayoeelezea namna alivyookoa raia wa ki tutsis wakati wa mauaji ya kimbari ya mwaka wa nchini rwanda inawashtumu viongozi wa rwanda kwa kumteka nyara
imethibitishwa kwamba watu zaidi wameambukizwa na virusi vya corona kote marekani maambukizi mapya yakiripotiwa katika majimbo ya colorado maryland tennesee na texas na katika mji wa san francisco
hata hivyo waziri ummy amewatoa hofu watanzania kwamba serikali inaendelea kuchukua hatua madhubuti za kuhakikisha ugonjwa huo unadhibitiwa ili usiweze kusambaa nchini
wizara za sheria jinsia na utawala zitaandaa marekebisho ya sheria husika ikiwa ni pamoja na utaratibu wa makosa ya jinai na nambari ya ushahidi ili kuharakisha kushughulikiwa kwa kesi kama hizo kutoa adhabu kali za lazima dhidi ya wakosaji na kuanzisha sajili ya wahalifu wa kijinsia
alisema chakwera
mabango mengine yaliyotundikwa katika roshani kwenye magorofa ziliandikwa ikomboeni hong kong mapinduzi ya nyakati zetu na uhuru wa hong kong kile hasa ambacho waandamanaji wanapigania na nini beijing wanajaribu kukandamiza
pamoja na kuwa marekani inaongoza ulimwenguni kwa idadi ya maambukizi ya covid maafisa wa eneo hilo wanasema hakuna utaratibu wowote wa kuhakikisha watu hawakaribiani au wanavaa barakoa katika sherehe hizo
lakini barakoa zitatolewa bure kwa wale wanaotaka kuzitumia
ufuatiliaji huo unasaidia mamlaka husika kufahamu nani anatakiwa ajitenge yeye mwenyewe na nani atahitaji kuchukuliwa vipimo ili kuzuia kueneza ugonjwa huo
nawashukuru ndugu zangu watanzania kwa kuniombea na kujitolea kuhakikisha ninatibiwa na kupona alisema mwanasiasa huyo akiwa nchini ubelgiji
idadi kubwa ya maambukizi yameripotiwa jijini dar es salaam ikifuatiwa na arusha dodoma mbeya kilimajaro pwani tanga na manyara
ujumbe wa twiter wa wizara hiyo umesema kwamba somaliland ni muhimu sana katika ushirikiano wa nchi za pembe ya afrika katika kupambana na ugaidi hasa kundi la kigaidi la al shabaab
ujumbe katika wimbo huo kwa jina rais wa ufaransa emmanuel macron amesema nchi yake itatuma madaktari wa dharura na tani kadhaa za vifaa vya matibabu huku russia ikisema itachangia katika ujenzi wa hospitali ya dharura na kutuma madaktari
wafanyakazi muhimu pekee ndio wanaruhusiwa kuondoka nyumbani kwao na kuelekea kazini huku watu wengine wakiruhusiwa tu kuondoka nyumbani iwapo wanaenda kununua chakula au kutafuta matibabu
besigye amesema kwamba ana mpango mbadala wa kumuondoa madarakani yoweri museveni japo hajasema wazi ni mpango gani na amesema kwamba atawafanyia kampeni wagombea ambao wanaunga mkono mpango wake
fedha hizo zitatumika kusaidia biashara na raia kuendeleza shughuli za uzalishaji kufuatia athari za janga la virusi vya corona kwenye uchumi wa nchi hiyo
wakati wa kikao hicho ambacho kiligubikwa majibizano yenye cheche za maneno wabunge wa mrengo wa chama cha demokratic walimshutumu barr kwamba anaminya haki za wamarekani za kfanya maandamano na kwamba anachukua hatua ambazo zinaunga mkono kampeni ya kuchaguliwa tena kwa rais donald trump mwezi novemaba mwaka huu
netanyahu ambaye ni waziri mkuu aliyeko madarakani kwa kipindi kirefu zaidi anaupungufu wa viti vitatu ambayo vinge muwezesha kuunda serikali ya mseto
vimeripotiwa kwa mujibu wa takwimu za chuo cha johns hopkins brazil kimekuwa kitovu kipya cha maambukizi ya corona huku ikiwa tu inashindwa na marekani kwa idadi ya watu waliopata ugonjwa huo
nadhani ninaiona hatua nzuri ambayo inaleta matumaini
baada ya yote ni nchi yao na libya ni ya wa libya wote
ndio maana naendelea kuwa na matumaini kwamba pande hizo zitafikia makubaliano ya sitisho la mapigano la kudumu alisema
maswala nyeti yanazongumziwa ni pamoja na hatma ya rais aliyeondolewa madarakani ibrahim boubacar keita na maelezo kuhusu utawala wa mpito kukabidhi madaraka kwa serekali ya kiraia
ameeleza iwapo mlipuko mkubwa utatokea katika maeneo hayo itakuwa ni dalili tosha kuwa virusi hivyo vinaweza kuwa vya misimu na nchi za kaskazini ya dunia wajiandae kwa mlipuko wa mara ya pili wa virusi hivyo mwakani
hatukubaliani na chochote ambacho kimefanyika na matokeo yoyote
watanzania ndio walioibiwa haki yao ya kuchagua na tumesema mara nyingi sana kwamba hatutakubali chochote ambacho sio uchaguzi huru wa haki aunaokubalika
amesema lissu
ndayishimiye aliyekuwa generali katika jeshi la nchi hiyo pamoja na kusimamia idara inayoshughulikia masuala ya jeshi katika ofisi ya rais alikuwa pia waziri wa mambo ya ndani na usalama
baadhi ya watu wamekuwa wakisimama kwa siku kadhaa kwenye mistari mirefu ya msongamano wa magari unaofikia takriban kilomita kadhaa tangu kuanza tatizo la upungufu wa mafuta mwishoni mwa wiki iliyopita
ujerumani imejiunga katika kulitetea shirika hilo huku waziri wa mambo ya nje heiko maas akisema jumatano kuwa kutoa lawama hakutasaidia
naibu waziri mkuu wa ethiopia demeke mekonnen hassen ambaye pia ni waziri wa mambo ya nje pamoja na wawakilishi wa tigray wanatarajiwa nchini uganda jumatatu kwa mazungumzo hayo
wakati gani na vipi watu watahitimisha amri ya kutotoka nje na vilevile kurejea kwa shughuli za biashara duniani ni suala zito linalozikabili serikali mbalimbali
ibrahim lipumba kiongozi wa chama cha cuf hatua ya kabila kumpokeza tshisekedi madaraka kwa njia ya amani ilikuwa ya kwanza kuwahi kutokea tangu nchi hiyo ilipopata uhuru kutoka kwa ubelgiji mwaka 
serikali imetoa taarifa katika mtandao wa twitter ikisema nkurunziza amefariki kwa mshtuko wa moyo jumatatu katika hospitali ya karusi mashariki mwa burundi
mkaguzi mkuu linick ameadhibiwa kwa kuenzi kutekeleza jukumu lake kuilinda katiba na usalama wa taifa letu kama anavyotakiwa kufanya hivyo na sheria ya nchi hii na kiapo chake
hatua ya kuorodheshwa kwa nchi hizo imezisababishia madhara makubwa ya kiuchumi wawekezaji wachache wakionyesha nia ya kuwekeza katika nchi hizo
katika hatua nyingine nec imetupilia mbali pingamizi dhidi ya mgombea urais wa chama cha mapinduzi rais john magufuli na mgombea urais wa cuf profesa ibrahim lipumba lililowekwa na mgombea urais wa chadema tundu lissu kuwa fomu zao zilijazwa kimakosa na hawakurudisha fomu hizo kwa kufuata masharti
taarifa hiyo imeeleza kuwa wagombea hao walikidhi matakwa ya kisheria katika fomu zao na kwamba wanaendelea kuwa wagombeamwenyekiti wa tume ya uchaguzi nchini uganda jaji simon mugenyi byabakama amesema kwamba tume hiyo haitasita kumchukulia hatua rais yoweri museveni ambaye ni mgombea urais kupitia chama cha national resistance movement nrm endapo hatafuta sheria za kampeni zilizowekwa na tume
uchumi wa tanzania umekuwa kwa kiasi cha asilimia katika kipindi cha miaka iliyopita
mwelekezi wa filamu ambayo papa francis amenukuliwa akisema hayo evgeny afineevsky amesema kwamba nadhani anatufanya tuelewe kwamba sisi ndio tulio na msimamo mbaya dhidi ya watu wa jinsia moja walio katika uhusiano wa kimapenzi na kwamba tunajiundia mambo mabaya wenyewe
lakini wakati huo huo anaturuhusu kuelewa kwamba hata tunapofanya makosa tunaweza kukiri makosa hayo na kubadilika
msemaji wa wizara ya mambo ya nje ya china wang wenbin alisema vitendo kama hivyo vilikuwa vinaingiliana na masuala ya ndani ya china na yameathiri maslahi ya usalama wake bila ya kutoa maelezo zaidi
ukweli ni kuwa sioni hilo kutokea japokuwa wafuasi wa likud wanafanya bidi kubwa kuwapata wale waliotayari kuhama chama chao lakini ilivyokuwa kwamba ni uchaguzi uliofungamana na itikadi sioni kabisa uhakika wa wale watakao kuwa tayari kuhama vyama vyao na sifikirii iwapo likud itakaposhindwa kupata kura wataweza kuwavuta makubaliano hayo kwa maslahi yao
joe biden kushoto na donald trump kulia wako tayari kwa mdahalo hatua hiyo inachukuliwa baada yar ais trump kuwafuta kazi maafisa wa ngazi ya juu wizara ya ulinzi na kuteua wale wanaounga mkono maamuzi yake
akizungumza mwishoni mwa wiki ikiwa ni mara ya pili katika wiki moja kiongozi huyo alisema anaivunja mahakama ya katiba kuitisha uchaguzi katika majimbo yaliokuwa na utata
upinzani unashikilia lazima ajiuzulu
oduor ong wen alisema kwamba moi atakumbukwa kama kiongozi aliyeminya uhuru wa wanaharakati wa kutatea haki
serikali inazingatia sana maslahi ya walimu na raia wote wa zimbabwe wakiwemo wanafunzi
kwa sasa walimu wanapewa asilimia ya kufanya kazi katika mazingira magumu na tunatarajia kwamba hatua ambazo serikali inachukua zitasaidia sana katika kuboresha maisha ya wafanyakazi wake
tunatarajia kwamba walimu watawajibika na kurudi kazini kwa ajili ya wanafunzi ambao hatuwezi kuwatumia kama mtego kutimiza mahitaji yetu
uwanja nje ya umoja wa mataifa ukiwa mtupu wakati wa kuadhimisha miaka imetayarishwa na sunday shomari voa washington dchali ya wasiwasi inaendelea kuongezea jamhuri ya kidemokrasia ya congo kutokana na hali ya kutoelewana kati ya rais felix tshisekedi na watu wanaomuunga mkono rais wa zamani joseph kabila
gavana wa jimbo la michigan gretchen whitmer alijibu hotuba ya rais akikana madaia ya rais kwamba mpango wa wademokrat wakupanua mpango wa huduma za afya kugharimiwa na serikali ni mapinduzi ya kisoshalisti
amesema kwamba baadhi ya vijana hao walitoroka shule na kujiunga na makundi hayo
msemaji wa jeshi la kenya amesema katika tamko lake kuwa washambuliaji watano waliuawa
biden amesimamia mkutano huo kutoka nyumbani kwake wilmington delaware ambapo anafanyia shughuli zake za kujitayarisha kuingia madarakani baada ya kuapishwa januari 
viongozi wa chama cha nrm katikati mwa uganda wamemuambia museveni kwamba imekuwa vigumu kufanya kampeni katika sehemu hiyo kwa sababu ya ufuasi mkubwa anaopata bobi wine na kuomba msaada wa museveni kutumia kila mbinu kukabiliana na ufuasi huo
waasi wa kundi la sudan liberation movement slm na wale wa kundi la sudan people s liberation movement north splm n waliingia mkataba na serikali jumamosi
maafisa wa ucc hawajajibu barua hiyo
kenya inataka muungano wa igad na comesa kuingilia kati na kusuluhisha mgogoro huo wa kidiplomasia
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dcmahakama ya hakimu mkazi kisutu jijini dar es salaam imemwachia huru mwandishi wa habari za uchunguzi erick kabendera jumatatu ameachiwa huru na mahakama ya hakimu mkazi dar es salaam
uganda maambukizi yaliokwisha thibitishwa hadi sasa ni 
huko kenya idadi ya maambukizi ilifikia jana baada ya visa vipya kuripotiwa
tayari watu wamefariki kutokana na ugonjwa huo walipona imesema ripoti ya wizara ya afya ya nchi hiyo
tchamba anasema baada ya miaka na miezi minne ya kuwekwa kizuizini katika hali ya kinyama hatimaye amepata uhuru wake wa shukran kwa covid ambayo imekuwa ikienea nchini cameroon na kuwaambukiza wafungwa
inatia huzuni
watu wengi wanauwawa yemen ni janga kubwa na hakuna uhalali wowote hilo kutokea
miaka mitano ya mgogoro huu na pande hasimu bado wanashindwa kuwajibika amesema grande imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
thamani za hisa katika masoko ya fedha marekani zimeshuka tena ijumaa pale wastani wa hisa za kipimo cha dow jones kikishuka kwa asilimia na hisa za vipimo vya s p na nasdaq zikishuka kwa zaidi ya asilimia baada ya kuongezeka kwa biashara siku mmoja kabla
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmvutano kati ya israeli na iran umekuwa unaongezeka kwa haraka katika siku za karibuni wakati vikosi vya israeli vikiwakabili wanamgambo wanaoungwa mkono na iran walioko katika maeneo ya lebanon na syria yanayopakana na israeli
seneta mrepublikan lamar alexander aliyetarajiwa kuleta mabadiliko kwenye kesi hiyo alitangaza jana kwamba hataunga mkono hoja ya kuruhusu mashahidi na kuvuruga matumaini ya wademokrats kupata wenzao watatu tu kufikia kura zinazohitajika kuruhusu mashahidi na kesi kuendelea
wakati ambapo china na raia wake wanaomboleza na kumtaja kama shujaa daktari aliyekuwa mstari wa mbele kufichua mlipuko wa corona
dr
li wenliang ni miongoni mwa waliokufa
iwapo ouattara mwenye umri wa miaka atashiriki zoezi hilo basi atakutana na wagombea wengine kadhaa akiwemo aliyewahi kuwa rais henri konan bedie
wakili mmoja wa kenya amejisalimisha kwa viongozi wa uholanzi ili kukabiliana na mashtaka dhidi yake kwenye mahakama ya kimataifa ya uhalifu icc
rais alionesha wazi mvutano uliyopo kati yake na spika wa baraza la wawakilishi nancy pelosi kwa kutosalimiana naye alipowasili katika ukumbi wa bunge kabla ya kuanza hotuba yake
kumekuwapo na malumbano iwapo china imekuwa wazi kutoa takwimu za afya juu ya virusi hivyo na tarehe ambayo virusi hivyo viliibuka
waziri ummy amesema mgonjwa huyo ambaye aliondoka nchini machi mwaka huu alitembelea nchi za sweden na denmark ambapo akiwa ubelgiji mume wa mwenyeji wake alikuwa mwathirika wa virusi vya corona
kwa mujibu wa ripoti iliyotolewa mjini nairobi na mamlaka hiyo maafisa sita wa polisi watashtakiwa kwa makosa ya mauaji na unyanyasaji baadhi wakituhumiwa kuhusika kwa vitendo vya kufyatua risasi kiholela dhidi ya raia wakati wakitekeleza masharti ya marufuku hiyo
pamoja na kura za wajumbe kutoka california kati ya za mwisho kupigwa jumatatu biden ana kura za uchaguzi zaidi ya kiwango kinachohitajika kushinda urais
kirusi hicho kinaendelea kuenea katika pande mbalimbali za dunia
wachambuzi hao na wasiasa sasa wametoa orodha ndefu ya mambo ambayo utawala ujao unastahili kuweka kipaumbele kwa bara la afrika
trump na pelosi hawajazungumza tangu mwezi oktoba na ugomvi wao ulijidhihirisha wazi hapo jana
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilirais wa uganda yoweri museveni ameonya wafuasi wa upinzani wanaoandamana kwa siku ya pili mfululizo katika sehemu mbalimbali nchini humo baada ya polisi kumkamata mgombea urais robert kyagulanyi maarufu bobi wine akisema kwamba wanaoandamana watakipata wanachotafuta
huko ulaya thamani ya vipimo vya hisa vya london ftse frankfurt dax ujerumani na paris cac vilianguka kwa zaidi ya asilimia biashara ilipoanza mapema leo
netanyahu amesema ushirikiano huo utakuwa katika nyanja za utafiti maendeleo na teknolojia jambo ambalo anasema litaweza kuimarisha huduma za afya katika kanda zima
katika barua yake mkuu wa benki ya taifa jean ciza aliowaandikia wamiliki wa maduka hayo amesema kutokana na kukaidi agizo la benki ya taifa la kuheshimu kiwango cha ubadilishaji na athari za mwenendo huo wa kutoheshimu sheria kwenye uchumi wa taifa mmenyanganywa leseni za usajili mliokuwa mmpewa
wakati huohuo barabara za mji mkuu wa nigeria lagos ambao kawaida kuna msongamano wa magari hivi sasa zimefurika watu wakifanya mazoezi kutokana na kusitishwa shughuli zote katika juhudi za kupambana na ugonjwa wa covid 
ruto na mwanahabari joshua sang walishtakiwa kwa kuchochea ghasia za kikabila baada ya uchaguzi uliokumbwa na utata wa mwaka ambapo watu elfu waliuwawa
tumetoa mafunzo kwa vikosi vya maafisa wa usalama wa kuwalinda watu maarufu na wanasubiri tu kuanza kazi wakati wowote hata kesho
watafanya kazi hapa juba kuwalinda watu mashuhuri
la pili wanajeshi wamepewa mafunzo ya kutosha amesema makuei katika mahojiano na waandishi wa habari mjini juba
lakini maisha yao ni bora kuilko ilivyo katika mataifa jirani yaliyoshuhudia mapinduzi kuanzia libya misri yemen hadi syria
nchini libya baada ya miaka ya mapigano angu kupinduliwa kwa kiongozi wa muda mrefu muammar ghadafi kutokana na msaada wa ushirika wa nato wajumbe wa pande mbili wamefikia makubaliano ya kuunda serikali
wajumbe wa serikali inayotambuliwa na umoja wa mataifa mjini tripoli imefikia makubaliana na wale wa serikali ya mashariki inayoungwa mkono na jenerali aliyeas khalifa haftar
rouhani alisema jumamosi kwamba serikali yake italipiza kisasi kufuatia mauaji ya mwanasayansi huyo yaliyotokea nje ya mji mkuu wa tehran siku ya ijumaa
shirika la afya duniani who limetahadharisha jumamosi kuwa hakuna ushahidi kwamba wale waliopona kutokana na covid na wanakinga tayari mwilini dhidi ya ugonjwa huo hawawezi kuambukizwa virusi vya corona kwa mara nyingine
msemaji wa serikali ya kenya cyrus oguna amesema kenya itatumia njia za kidiplomasia kusuluhisha mzozo kati yake na somalia
ramaphosa alisema marufuku hiyo ya kutoka nje usiku itaanza kutekelezwa jumatatu tarehe mwezi julai na itakuwa ikianza saa tatu usiku hadi saa kumi asubuhi kila siku
watu walioathiriwa watanusurika tu iwapo tutakabiliana na majanga yote kwa wakati mmoja
itakuwa kazi bure iwapo tutakabiliana na ugonjwa mmoja kwa kuwa mwingine utajitokeza na kuangamiza watu aliongeza laerke
utawala wa abiy wafutilia mbali madai unesco ilianzisha siku ya radio duniani mwaka mara baada ya baraza kuu la unesco kutambua umuhimu wake
februari un ilianzisha radio ya umoja huo
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcrais wa uganda yoweri museveni atasimamia mazungumzo ya kuleta amani nchini ethiopia kati ya serikali na maafisa wa eneo la tigray
watakuwa na haki yakulipwa mshahara wa wiki moja kwa kila mwaka waliofanyakazi kulipwa mwezi mmoja badala ya malipo ya kusitishwa kazi na kulipwa siku za likizo zao zilizobaki
matatizo yaliyoelezwa na wolf ni kati ya teknolojia inayotumika ya pasipoti za kusafiria na kushindwa kwa nchi hizo kubadilishana taarifa juu ya washukiwa wa ugaidi na wahalifu
kufuatia kuapishwa kwao mnyika alifanya mkutano na wanahabari na kueleza kuwa hakuna kikao kilichokaa na kupitisha majina hayo na kuyapeleka nec lakini leo tume hiyo imemtaja mnyika kuwa aliwasilisha majina hayo
waziri wa afya wa afrika kusini amesema kwamba idadi ya maambukizi nchini humo imekuwa ikiongezeka kwa kiasi kikubwa hasa katika western cape ikiwemo mji wenye shughuli za utalii wa cape town
waziri mkuu wa australia scott morrison ametangaza hali ya dharura ya kuwalinda binadamu na maambukizi jumatano ikipitisha ruhsa kwa serikali kutangaza katazo la kutoka nje na karantini
serikali ya uingereza imesema kwamba imeagiza dozi milioni ambazo zinatosha watu milioni california hussein mwinyi ni mnyenyekevu sana hajaubeba urais wa baba yake na ndio maana wakati anashukuru hapa hajaanza kumshukuru baba yake kamshukuru mkapa akamshukuru kikwete kisha kanishukuru mimi akafuata baba yake mwinyi ana hekima
kwa mujibu wa ripoti za tafiti mbalimbali duniani taifa hilo hivi sasa linashika nafasi ya tano duniani kwa kuwa na idadi kubwa zaidi ya maambukizo
wizara ya afya imesema kwamba watu sita waliothibitishwa kuambukizwa virusi vya corona hawajulikani walipo baada ya kutoroka kutoka kwa kituo cha matibabu katika mji mkuu
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dcmgombea urais nchini uganda robert kyagulanyi maarufu kama bobi wine amesema kwamba ataendelea kufanya kampeni siku moja baada ya polisi na wanajeshi kumkamata na kumsafirisha kwa ndege ya jeshi kutoka kisiwa cha kalangala hadi kampala na kumpeleka hadi nyumbani kwake chini ya ulinzi mkali
viongozi hao ambao kila mmoja anaunga upande mwengine wa ugomvi walikubaliana pia kusitisha mapigano nchini syria na kutoa wito kwa pande zote zinazogombana kuanza mazungumzo katika nchi zote mbili
afisa wa ngazi ya juu wa saudi arabia amewataka wale wanaopanga kwenda hija kuahirishwa uamuzi huo kwa hivi sasa
hatua hiyo ni baada ya malalamiko kutolewa kuhusu mdahalo wa kwanza wa jumanne kati ya rais donald trump na mpinzani wake joe biden
baraza la wawakilishi pamoja na senate wanatarajiwa kupiga kura kuhusu makubaliano hayo baadaye leo jumatatu
pleyatcra yasema haijakataza matangazo kuendelea ila vyombo vya ndani vipate vibali ndani ya muda wa siku saba kuendelea kurusha matangazo ya vyombo vya kimataifa rasimu ambayo imeandaliwa itaweka masharti ya uhamiaji kwa nchi hizo lakini siyo marufuku ya moja kwa moja kwa raia wa mataifa hayo kuingia nchini marekani
masharti hayo huenda yakawakumba maafisa fulani fulani wa serikali kwa mfano wale ambao wataomba aina fulani ya visa
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilirais wa ufaransa emmanuel macron amemteua jean castex mtumishi muandamizi wa serikali na meya wa mji mdogo wa ufaransa kuwa waziri mkuu mpya wakati anafanya mageuzi makubwa katika baraza lake la mawaziri
tuna matarajio kwamba hali hii inaweka mwelekeo kwa afrika kusini kwamba hatutakuwa na aibu kumteua rais mwanamke
tukiwa na uongozi kama huu tutapata fursa ya jambo hilo kutokea hapa afrika kusini
ilikuwa ni mara ya kwanza kwa mujibu wa rekodi zilizopo kwa kundi la al qaeda kutekeleza shambulizi kubwa jinsi hiyo na ndipo osama bin laden na wanamgambo wa kundi lake walianza kupata umaarufu kwani vyombo vya habari kote duniani vilianza kuwaangazia kwa kina
wakati huohuo shirika la afya duniani who linazihimiza serikali za afrika na mashaiki ya kati kuchukuwa nafasi hii ya kupambana na janga la corona kuimarisha mifumo yao ya afya wakati idadi ya maabukizi ya virusi vya corona ingali ndogo ukilinganisha na maeneo mengine ya dunia
maafisa polisi wa ufaransa walimkamata kabuga jumamosi alfajiri kwa saa za ufaransa wizara ilisema
barani ulaya sherehe kubwa zilifanyika ballina ireland licha ya watu katika nchi hizo kuwa chini ya masharti makali ya kukabiliana na maambukizi ya virusi vya corona
ukoo wa biden unaanzia ireland
shambulizi katika kituo cha capital fm lililaaniwa na maafisa wa serikali ya guinea bissau ikiwemo kauli ya waziri katika ofisi ya rais mamadu serifo djaquite
baadhi ya madereva kwenye kituo cha mpaka kati ya kenya na tanzania cha namanga wamekuwa wakilalamikia kile wanachokiita unyanyapaa
lazimika kusubiri zaidi kupata hakuna sababu maalum imetolewa kuhusiana na mauaji ya watu 
waziri mkuu wa ethiopia abiy ahmed anasema ghasia huko tigray zimekoma na kwamba hakuna haja ya ombi la sudan la kusuluhisha mzozo huo
clint kiprono moi mjukuu wake wa kiume alisema alikuwa na hisia mchanganyiko kufuatia kifo cha moi
malori matatu yalionekana yakiingia katika eneo la jengo hilo wakati maaskari waliovalia sare za jeshi la polisi na wale waliovaa kiraia walijipanga pande zote mbili za barabara zilizokuwa zimewekewa vizuizi vya chuma
idadi ya vifo yafikia lakini katika mji wa dallas tulimsaidia kwa kila kitu ambacho kilikuwa katika uwezo wetu amesema
kulingana na sheria ya utangazaji nchini uganda ya mwaka kila mgombea katika uchaguzi anastahili kupewa nafasi sawa katika vipindi na habari zinazochapishwa au kupeperushwa na vyombo vyote vya habari nchini humo
wakati huo huo rais huyo alikanusha ripoti zilizochapishwa na baadhi ya vyombo vya habari kwamba kenya itatumiwa kwa majaribio ya chanjo dhidi ya ugonjwa huo
mkutano mkuu wa democrat kupitia mtandao rais wa tanzania john magufuli amewataka wapiga kura kupiga kura kwa amani naye mpinzani wake mkuu katika kuwania urais tundu lissu akihitimisha kampeni zake jumanne amewasihi wafuasi wake kupiga kura kwa utulivu
amri ya kwanza ya watu kusalia nyumbani ilikamalika jumapili
kati ya waliohudhuria mkutano huo ni aliyekuwa naibu wa waziri wa mambo ya nje tony blinken waliokuwa mabalozi wa marekani nicholas burns na samantha power generali mstaafu stanley mcchrystal miongoni mwa wengine
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimaafisa wa nchi za ulaya wamesema wamestushwa na kukerwa alhamisi baada ya rais wa marekani donald trump kutangaza katazo la safari zote kupitia bahari ya atlantic wakihofia itaumiza uchumi ambao tayari umetetereka kutokana na janga la maambukizi ya virusi vya corona
aliandika mpatanishi mkuu wa palestina saeb erekat amepelekwa hospitali jumapili kwa gari la wagonjwa kutoka nyumbani kwake katika ukingo wa magharibi hadi hospitali israel kwa matibabu ya maambukizi ya virusi vya corona yanayozidi kuwa mabaya inasema taarifa ya chama cha plo
amesema mwanasiasa huyo amekuwa akitumia janga la kama kigezo cha kuisema serikali jambo ambalo amesisitiza kwamba halikubaliki hata kidogo
rais wa mali amesema napendelea mazungumzo na makundi yote ya taifa hili ili kuweza kuunda serikali ya maridhiano itakayo wakusanya pamoja wazalendo wa nchi na wala si waharibifu
nitachukuwa hatua za kutekeleza mapendekezo ya jumuia ya uchumi ya afrika magharibi ecowas
trump anaelekea mjini lumberton carolina kwa mkutano wa kampeni na baadaye kwenye majimbo ya ohio na wisconsin
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
waziri mkuu wa jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc amepinga kitendo cha kukamatwa kwa waziri wa sheria akisema serikali ya mseto inaweza kuvunjika juu ya suala hilo na kumtaka rais kuwahakikishia mawaziri utetezi wa kisheria
kulingana na takwimu za mashirika mengine idadi ya waloambukizwa afrika imefikia na watu wamefariki
na maafisa wa who wanatahadhariusha juu ya kusamba kwa habari za uwongo juu ya ugonjwa huo na kuzitaka serikali kuhakikisha watu wanaelimishwa juu ya hatari
mahojiano na ismail jusa afisa muandamizi wa act wazalendo walipata msiba mwaka baada ya mtoto wao jett kufa huko bahamas
shirika la afya duniani bila kutaja jina la yeyote rais huyo alisema kuwa ni wakati wa kushinikiza walioko madarakani kuchukua hatua
mkutano wa pamoja na waandishi wa habari uliubeza mpango wa amani weye utatanishi wa rais donald trump wa marekani ambao unafungua njia kwa israeli kuvamia eneo inalolikalia kimabavu huko ukingo wa magharibi ikiwa ni pamoja na makazi ya walowezi wa kiyahudi ambayo yanaonekana kuwa si halali kwa mujibu wa sheria ya kimataifa
rais amesema sasa hivi mimi ninayo maski yangu ambayo nina ibeba kila ninapokwenda na kuitumia bila shida
nahimiza umuhimu wa kuvaa barakoa wakati ukikaribiana na mwenzako au ukiwa kwenye kundi la watu
mimi nitaiva nikiwa katika kundi la watu
kwa mujibu wa shirika la habari la reuters katibu mkuu wa umoja wa mataifa antonio guterres wiki iliopita alihimiza umuhimu wa kulinda hali ya hewa akisema wanadamu wako kwenye hatari ya kuangamiza mazingira
biden amekuwapo kwenye uwanja wa siasa za marekani kwa karibu nusu karne na ushindi wake katika kura za wajumbe umemfanya trump mrepublican rais wa tano wa marekani katika historia ya miaka ya nchi hii kupoteza uchaguzi baada ya muhula mmoja katika ikulu ya marekani
wafanyakazi wa afya walio katika msitari wa mbele kupambana na janga la corona na wahudumu katika vituo vya kuwasaidia watu wazee ndio watu wa kwanza kupewa chanjo hiyo
katika mazungumzo na vyombo vya habari kwa njia ya mtandao kiongozi wa chama cha act wazalendo zitto kabwe alimtambulisha mwanasiasa huyo kama mwanachama wao mpya
mamia ya watu walikusanyika jumanne jioni eneo ambalo floyd alikufa kupinga maafa hayo
sheria kali dhidi ya vyombo vya habari zilipitishwa waandishi wa habari wakaanza kukamatwa sawa na wanaharakati na wanasiasa wa upinzani
wasichana wabadilisha dhana mshindi huyo wa tuzo ya amani ya nobel wakati huo huo alitaka jamii ya kimataifa ielewe operesheni ya kijeshi aliyoanzisha wiki hii dhidi ya chama cha tigray ambacho ameshutumu kwa kutaka kuleta hali ya ukosefu wa uthabiti katika taifa hilo
rais uhuru kenyatta akimkaribisha rais wa somalia mohamed abdullahi farmajo ikulu nairobi 
ruto vile vile amesema kwamba hatua ya kubadilisha tume ya uchaguzi haifai kwa sasa akisema kwamba vyama vichache vya kisiasa haviwezi kuchagua makamishina wa tume hiyo na waandae uchaguzi huru na haki
chama hicho kilishinda kiti kimoja cha bunge
wilaya hizo ni pamoja na mbarara kabarole luweero kasese masaka wakiso jinja kalungu kazo kampala na tororo
mkataba huo sasa unakamilisha mchakato wa zaidi ya miaka ambao kwa wakati mmoja ulionekana kama mgumu kufanikiwa
taarifa hiyo ya kuambukizwa covid imethiitishwa na vituo mbalimbali televisheni vya marekani
serikali hiyo ya umoja wa kitaifa iliundwa mapema mwaka huu baada ya kufikia muwafaka kumaliza vita vya wenye kwa wenye nchini sudan kusini iliyodumu kwa miaka sita
wakati huohuo wizara ya afya imesema abiria walishauriwa kujitenga kwa muda wa siku kama hatua ya tahadhari dhidi ya uwezekano wa kusambaza virusi vya corona
huko syria nako usitishaji mapigano unatarajiwa kuanza kutekelezwa jumapili ingawa shirika la kutetea haki za binadam la syrian observatory for human rights linalofuatia vita huko syria linaripoti kwamba watu waliuliwa juammosi na wengine kujeruhiwa baada ya jeshi la anga la syria kushambulia miji minne katika jimbo la kaskazini magharibi la idlib
wizara inaposema watoto wasie baada ya karibu miezi miwili ya kutoripoti kisa chochote cha maambukizi ya virusi vya corona malawi imesema kwamba imerekodi visa na kufikisha idadi ya watu ambao wameambukizwa virusi hivyi nchini humo
anasema kati ya wabunge walioapishwa na spika job ndugai katika bunge la dodoma ni waliokuwa wabunge katika bunge la 
wengine ni sura mpya bungeni
kulingana na katiba ya uganda uchaguzi unapoahirishwa spika wa bunge anastahili kuongoza serikali
kwa sababu inasikitisha kuna idadi kubwa ya watu umewakusanya mahala mwenye jukumu la kuhakikisha usalama wao ni wewe uliyewakusanya hapo pamoja na jukumu la serikali kuhakikisha watu wako salama
kwa idadi kubwa ya watu kama hiyo unapotoa maelezo au maneno ambayo yanaweza kusababisha mhemko na watu wakaweza kukimbizana na kufikia hatua ya kuumia basi una wajibu wa kuwajibishwa katika kosa hilo
masoko ya fedha yaliporomoka jumatatu yakiburuzwa kutokana na wasiwasi wa bei ya mafuta na athari za uchumi zinazotokana na virusi vya corona vilivyoenea katika nchi zaidi ya 
aliachiliwa huru mwezi oktoba miezi sita baada ya kuzuiliwa na wapiganaji
iwapo issoufou atamkabidhi madaraka mshindi kwa amani itakuwa mara ya kwanza kwa kwa viongozi kukabidhiana madaraka kwa njia ya amani nchini niger yenye jumla ya watu milioni 
china nayo jumatano imekosoa uamuzi huo ikieleza kwamba hatua hiyo itakuwa na athari mbaya kwa nchi zinazoendelea msemaji wa wizara ya mambo ya nje zhao lijian anaisihi jumuia ya kimataifa kuimarisha msaada wao kwa who
mapigano yamekuwa yakiendelea kwa siku nne katika mkoa wa ituri kaskazini mashariki mwa drc
kwa mujibu wa sheria za taifa hilo la afrika mashariki mahakama ya katiba ina hadi tarehe mwezi juni kuamua kesi hiyo
mamlaka zilipitisha sheria kadhaa zinazokandamiza ripoti huru na zinazuia kazi ya vyombo vya habari mashirika yasiyokuwa ya kiserikali ngos na makundi vya upinzani wa kisiasa
mapema mwaka huu tume ya mawasiliano nchini uganda ucc iliamuru watu wote wanaoandika maudhui kwenye mitandao ya kijamii kusajili kurasa zao la sivyo wachukuliwe hatua za kisheria
taarfia hiyo inaendelea kusema kwamba japo polisi wanadai kwamba wanatekeleza masharti ya kuzuia kusambaa kwa virusi vya corona tumeona wazi kwamba na wao wanavunja masharti hayo
wamevunja pia ibara ya ya sheria inayosema kwamba polisi wanastahili kuwa wazalendo na kutenda kazi yao kwa uadilifu
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilishirika la hali ya hewa duniani wmo linasema sehemu nyingi za dunia zitarajie hali ya joto joto kuliko kiwango cha kawaida kutoka mwezi huu wa mei hadi juni 
polisi wameimarisha usalama kote nchini guinea baada ya kutokea ghasia katika sehemu tofauti za nchi kupinga hatua ya conde kuwania muhula wa tatu
rais chakwera alisema takwimu inayoonyeshwa na idara ya taifa ya takwimu za ghasia za kijinsia inaogopesha
muda wa katazo la kutoka nje kati ya saa nne usiku na saa kumi macheo litadumu hadi januari 
evariste ndayishimiye kushoto akiwa pamoja na rais pierre nkurunziza kulia baada kuteuliwa mgombea wa chama cha cndd fdd wanahabari hao agnes ndirubusa christine kamikazi egide harerimana na terence mpozenzi walihukumiwa na mahakama ya mwanzo na ile ya rufaa kifungo cha miaka na nusu jela kwa shutuma za kuhatarisha usalama wa taifa wakati walikua wamekwenda kuchunguza habari kuhusu mapigano kati ya kundi la waasi na wanajeshi wa serekali katika mkoa wa magharibi wa bubanza
lakini tumeendelea kulipa mishahara bila hata wao kufundisha kuna nchi zimeshindwa kulipa mishahara
kiongozi huyo wa tanzania alisisitiza kwamba nataka kuwathibitisha walimu tutaendelea kulipa mishahara yenu hadi shule zitakapofunguliwa pia watumishi wengine wote tutaendelea kuwalipa mishahara na hii ndio dhana ya kutokuumiza uchumi kwa tatizo hili ambalo litaondoka
kwa kusema kwamba alisimama na hilo papa francis aliashiria kufafanua msimamo wake wakati alipokuwa askofu mkuu wa buenos aires ambapo alipinga mchakato wa kuunda sheria ya kuidhinisha ndoa kati ya watu wa jinsia moja lakini akaunga mkono uundwaji wa sheria kuwalinda watu walio katika uhusiano huo
aliyekuwa makamu wa rais joe biden alitumia tukio la mashambulizi ya risasi la mwaka katika kanisa linalohudhuriwa na idadi kubwa ya watu weusi charleston kukabiliana na sanders kuhusiana na msimamo wake wa awali kupinga uundaji wa sheria ambayo ingewalazimu watengenezaji wa bunduki kuajibika na mashambulizi ya risasi nchini marekani
katika taarifa polisi walisema mihigo mwenye umri wa miaka alipatikana amejinyonga kwa kutumia shuka la kujifunika jumatatu asubuhi
kihistoria siku ya uhuru wa vyombo vya habari iliidhinishwa na baraza kuu la umoja wa mataifa mwezi disemba kutokana na ushauri wa shirika la elimu na sayansi la umoja huy unesco
kuhusu hali ilivyo katika nchi wanachama kwa ujumla naibu katibu mkuu wa jumuiya ya afrika mashariki anayeshughulikia huduma za jamii chiristopher bazivamo alisema jitihada zinazofanywa na kila nchi kukabiliana na tatizo hilo zinaendelea kuonyesha mafanikio
hesabu hiyo imetolewa wakati chanjo dhidi ya corona inaendelea kutolewa kote nchini
eneo la tigray lililo kaskazini mwa ethiopia lina majimbo tisa
omar ameongeza kuwa mwajeshi moja wa serekali aliuwawa na watu walijeruhiwa
vijana wanawatizama polisi wa kupambana na ghasia wakipiga doria mtaa wa stone town zanzibar hatua hiyo inatarajia kutoa fursa ya kuanza kwa hatua ya mwisho ya uwekezaji katika kuchimba na kusafirisha mafuta ya uganda kwa soko la kimataifa ikiwemo ujenzi wa bomba la kusafirisha mafuta hao kutoka hoima uganda hadi tanga tanzania
waziri mkuu pravind jugnauth amesema hatua hiyo huenda ikasaidia kuepusha misongamano na kuongeza kuwa wanunuzi watapewa muda wa dakika kununua bidhaa
mkutano wa beijing nyota huyo wa filamu amefariki akiwa na umri wa miaka alipata umaarufu kwa picha aliyocheza utotoni ya mera naam joker my name is joker ilipelekea kukonga nyoyo za mamilioni ya washabiki ikisimulia mapenzi ya utotoni bobby mwaka 
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwatu wameuwawa jumatano mjini kampala katika mpambano kati ya polisi na wafuasi wa mgombea urais robert kyagulani maarufu bobi wine polisi wamesema
kamahungye anajibu jigawieni kila mmoja dola 
serikali hata hivyo imetishia kuwafuta kazi walimu wanaokataa kurudi kazini
tatizo la watoto wenye udumavu limepungua kwa asilimia nane katika bara la afrika tangu mwaka ambayo ni hatua iliyopigwa kwa moja ya malengo ya umoja wa mataifa hadi kufikia amesema pamoja na changamoto ambazo zinaendelea kuikabili nchi hiyo inaonyesha jinsi raia wa iran wanavyounga mkono utawala wake
tunaweza kuwa wapinzani lakini siyo maadui biden amesema katika hotuba yake
karibu watu wameuawa katika milipuko miwili inayo ripotiwa kuutikisa uwanja wa ndege wa kimataifa wa aden kusini mwa yemen jumatano muda mfupi tu baada ya kuwasili ndege iliyokuwa ina wasafirisha wajumbe wa serikali mpya ya umoja wa kitaifa
afrika kusini imesema imepata mafanikio ya kipekee na kwamba hakuna nchi imefanikiwa kupunguza idadi ya maambukizi kwa haraka jinsi iilivyofanya
shambulizi hilo linaongeza wasiwasi wa kusambaa kwa vita katika eneo hilo la pembe ya afrika
conde ambaye alikuwa mwanasiasa wa upinzani kwa mda wa miaka kadhaa aliingia madarakani mwaka baada ya kushinda uchaguzi mkuu
watu wengi wanasumbuka na wanatuambia kwamba wanataka kuchagua makamishna wapya wa iebc
sisi hatuna shida na iebc
wachaguliwe wale wanachaguliwa kwa iebc
sisi tunajua kura inaamuliwa na wananchi
amesema william ruto
msemaji wa serikali ofwono opondo amesema kwamba mapendekezo ya viongozi hao yamepitwa na wakati
zaidi ya watu walikuwa wanategemea msaada wa chakula hata kabla ya vita hivyo
roketi za fataki zimefyatuliwa kutoka jumba maarufu la opera na kuunda upinde angani wa rangi mbalimbali zenye maandhari ya kuvutia kabisa
alhamisi makahama ya mwanzo mjini kigali inatarajiwa kutoa maamuzi iwapo rusesabagina ataachiwa kwa dhamana au la
tume huru ya uchaguzi nchini niger imeendelea kutangaza matokeo ya uchaguzi wa urais na ubunge uliofanyika jumapili
taarifa hiyo aidha ilieleza kwamba wagonjwa wapya wote ni wanaumme wenye umri wa kati ya miaka na 
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dckufikia jumamosi israel haikuwa imetoa tamko lolote kuhusiana na shutuma za kuhusika kwa kifo cha mwanasayansi wa masuala ya nyuklia wa iran mohsen fakhrizade
jina la mwanamme huyo halijatajwa lakini waendesha mashtaka wamesema mwanamme huyo alikuwa akifanya kazi katika benki na anamiliki duka la kuuza dawa anayetuhumiwa kwa kuandaa orodha ya watutsi waliopangiwa kuuawa katika mashambulizi hayo yam waka 
wiki mbili zilizopita mke wa nkurunziza denise alikimbizwa nairobi kenya na ripoti zilisema kuwa alikuwa anaugua ugonjwa wa covid 
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc maafisa wa afya wanasema ongezeko la maambukizi ya virusi vya corona linatokana na hali ya watu kutozingatia maagizo ya kujizuia na maambukizi
ulaya na marekani zimerekodi asilimia ya maambukizi kila mmoja
matayarisho ya uchaguzi yanaendelea nchini brazil watu wamefariki na kuifanya kuwa nchini ya pili kurekodi idadi ya juu ya vifo kutokana na corona baada ya marekani ambayo imerekodi vifo vya watu 
abbas alimalizia kwa kusema masharti hayo yalikuwa muhimu na yalikuwa katika viwango vya kimataifa
ubingwa huo ni wa katika historia ya la lakers na ubingwa wa nne wa nba kwa nyota wa timu hiyo lebron james ambaye sasa ameshinda ubingwa akiwa na timu tatu tofauti
moja ya sababu zilizotolewa kulingana na utafiti huo ni kwamba wazazi wanaogopa kuwapeleka watoto wao marekani hususan kufuatia ongezeko la ghasia na visa vya mashambulizi ya bunduki dhidi ya wamarekani weusi
hotuba hiyo imetajwa na wachambuzi kama iliyo muhimu zaidi kwa maisha yake yote ya kisisa
dharura ya upimaji inaongezeka wakati maafisa wa afya wanaripoti kuwepo kwa maambukizo mapya ya kirusi cha corona nchini marekani
aidha bei kwenye masoko ya mafuta zilikuwa zikiendelea kupanda alhamisi wakati bei ya kampuni ya west texas intermediate ambayo ni kipimo cha soko la marekani la mafuta ghafi pipa moja ikiuzwa kwa dola za marekani 
 ikiwa imepanda kwa asilimia 
nayo bei ya kipimo cha kimataifa cha brent haikubadilika ikiwa pale pale yani dola 
 kwa pipa
makuei amesema huenda rais kiir akasaini mabadiliko hayo na kuwa sheria siku ya ijumaa
trump amezuia kuingia kwa wasafiri kutoka mipaka huru ya nchi zinazotumia mkataba wa viza za schengen lakini haizihusishi uingereza na ireland katika kile alichosema ni hatua kabambe zenye juhudi za kudhibiti kuenea kwa ugonjwa hatarishi
hatua hiyo imechukuliwa wakati wanasiasa nchini burundi wanaendela na mikutano mikubwa ya kampeni kuelekea uchaguzi mkuu licha ya onyo la wataalam wa afya likiwataka watu kutokaribiana katika juhudi za kudhibithi maambukizi ya virusi vya corona
amri ya kutotoka nje iliyoanza kutekelezwa machi na imeongezwa kwa wiki mbili zaidi hadi aprili lakini mamlaka husika imesema huenda hali hii ikaendelea iwapo v rusi hivyo havionyeshi dalili ya kutoambukiza
nchi hiyo huenda ikakumbana na hali ngumu kiusalama wakati inajitayarisha kwa uchaguzi mkuu
japan imeripoti maambukizi mapya na vifo 
korea kusini imeripoti visa vipya pamoja na kifo kimoja
amerika kusini mexico zimeripoti maambukizi mapya elfu pamoja na vifo mnamo saa zilizopita
maelfu ya wafungwa wa cameroon wameachiwa huru kama ilivyoamriwa na rais wa nchi hiyo paul biya baada ya serikali yake kuripoti kwamba janga la virusi vya corona lilikuwa linaenea kwa kasi na wafungwa walikuwa miongoni mwa vikundi vilivyoambukizwa kwa kiwango cha juu
uingereza imeagiza dozi milioni za chanjo hiyo ambazo zinatosha watu milioni 
katika hafla hiyo iliyoongozwa na rais uhuru kenyatta viongozi mbalimbali walimtaja moi kama kiongozi shupavu aliyeonyesha mengi ya kuigwa vitendo vya kukumbatiwa wakati akiwa rais wa pili wa kenya
kaimu mkurugenzi wa huduma za afya nchini kenya patrick amoth amesema idadi ya wagongwa wanaolazwa hospitalini imeongezeka kutoka hadi katika mda wa siku moja
wagonjwa wanapumua kwa usaidizi wa machine huku wakiwa wameekewa oxygen
jaji wa mahakama kuu california amesema jumatano atatupilia mbali ombi la makanisa matatu linalotaka amri ya mahakama kusitisha kwa muda amri ya gavana
wanadai kuwa serikali inavunja haki ya kwanza ya marekebisho ya katiba ya uhuru wa kuabudu na kukusanyika
naye naibu rais wa kenya william ruto aliyanukuu maneno ya rais huyo mstaafu na kuwataka raia wa kenya kuyaiga na kuyafanyia vitendo
unaweza kupambanua kati ya kuongezeka upimaji na hali ya dharura ya ugonjwa huu kwa kuangalia kiwango cha watu wanaolazwa hospitali kiwango cha watu walioko kitengo cha mahututi na asilimia ya jumla ya wale wanaogundulika kuwa na maambukizi katika jimbo mojawapo inglesby amesema
maandamano yaungwa mkono duniani shughuli zimesitisha katika mji mkuu wa biashara wa lagos ambako ni kitovu cha ugonjwa huo nchini humo pamoja na mji mkuu wa abuja na jimbo la ogun
serikali imeamrisha watu kubaki majumbani lakini watu wanasema afadhali kufanya mazoezi kuliko kukaa ndani bila ya kufanya chochote
bunge la kenya lilifanya kikao maalum jumanne na kujadili mapendekezo yaliyopitishwa na baraza la mawaziri kuhusu jinsi ya kukabiliana na athari zinazojitokeza kutokana na maambukizi ya virusi vya corona
katika biashara ya mafuta bei ya mafuta ghafi ya kipimo cha west texas intermediate kilikuwa dola za marekani 
 kwa pipa ikiwa juu kwa asilimia 
 wakati kile cha soko la kimataifa cha brent bei ya mafuta ghafi ilikuwa dola 
 kwa pipa ikiwa imepanda kwa asilimia 
hata hivyo ripoti ya shirika la un kwa ajili ya wanawake plan international na unicef inaonesha kumekuwepo hata hivyo na maendeleo fulani kwa wanawake na wasichana hasa katika nyaja ya elimu
mapema asubuhi wine alikamatwa na polisi kabla ya kuelekea kwenye kampeni yake katika wilaya ya luuka iliyo mashariki mwa uganda hali ambayo ilipelekea wafuasi wake kuandamana katika maeneo mbalimbali ya nchi
joaquin phoenix ambaye alicheza nafasi joker katika filamu iliyo na jina hilo hilo na renee zellweger aliyecheza nafasi ya judy garland katika filamu ya judy ilichukuwa nafasi ya tuzo ya heshima ya ubora zaidi katika filamu ya vichekesho
kulingana na mwandishi wa habari nchini rwanda bryson bichwa polisi wanafanya uchunguzi huku raia nchini humo wakiwa na mashaka kuhusu kifo hicho
 baada ya kutekelezwa mapendekezo haya na kuripotiwa kwa viongozi wa nchi wasimamizi hao wa makubaliano hayo watakutana katika siku katika mkutano wa marais utakaofanyika gatuna katuna kwa ajili ya ufunguzi wa mipaka na hatimaye kurejesha mahusiano kati ya nchi hizo mbili
aidha iwapo mapendekezo ya hivi karibuni ya wizara ya usalama wa ndani ya marekani yatatekelezwa wanafunzi kutoka nchi nyingi za afrika zikiwemo kenya tanzania na uganda watazuiliwa kupata viza za kukaa nchini kwa zaidi ya miaka miwili
sheria hiyo ni sehemu ya mabadiliko ya katiba yaliyopitishwa kote nchini humo mwaka huu na kumruhusu putin kusalia madarakani hadi mwaka 
kenya na tanzania zenye sera za kuwaweka kambini wakimbizi hazijaitikia wito wa kuwawezesha wakimbzi kuweza kukidhi mahitaji yao ya maisha kwa kufanya kazi
nadhani hatua yako ya kuniidhinisha ina maana kubwa sana
ina umuhimu mkubwa sana kwangu
nadhani kuna watu watashangaa kwamba baadhi ya sera zetu hazifanani lakini tunakubaliana katika mambo mengi sana
nitakuhitaji sana sio tu kushinda uchaguzi bali pia kuongoza taifa alisema biden katika mazungumzo yao
uamuzi wa jumatano ulifuatia mchakato wa siku kadhaa ambap waendesha mashtaka wa chama cha demokratik walitoa hoja zao kuwarai maseneta hao kumpata na hatia rais trump wakifuatiwa na mawakili wa trump ambao walijibu kwa kusema kuwa mteja wao hakuwa amafanya makosa yoyote
serikali ya tripoli inaungwa mkono na qatar italy na uturuki
wataalam hao watazungumzia changamoto za kukabiliana na covid barani afrika
waandamanaji wanane waliuawa wiki hii katika mashambulizi yaliowalenga makundi ya waandamanaji yaliofanywa na wafuasi wa kiongozi maarufu wa kidini moqtada sadr waliokuwa pia katika mji mtukufu wa najaf nyumbani kwa kiongozi wa dhehebu la kishia
baadae kampuni ya twitter imesema ujumbe wa trump unakiuka maadili ya mtandao wa twitter kuhusu kusambaza habari za uongo na kupotosha za janga la covid 
baada ya mwaka wa aina ya kipekee ambao kwa wengine ni mwaka wa ajabu hatimaye watu katika sehemu mbali mbali za dunia wanajitayarisha kuuaga na kukaribisha mwaka mpya wa kwa matumaini kwamba utarejesha utulivu na mafanikio
mchambuzi wa masuala ya kisiasa absalom kibanda anasema uwamuzi huu wa sasa wa act wazalendo umetuonesha baadhi yetu kwamba chama hicho kimejifunza ama kwa makosa yake ya ambapo waliamua kususia uchaguzi maalum na uteuzi wa baraza la wawakilishi na mwishowe wakajikuta wanapoteza katika majukwa ya kushiriki katika maamuzi na uwongozi
kulingana na ripoti za vyombo vya habari polisi na wazima moto waliondoka kutoka kituo hicho ambacho polisi wanne wazungu waliohusika na kifo cha floyd wanasemekana walikuwa wakifanya kazi
kuondoka kwao ndio kulisababisha waandamanaji kuingia ndani na kutia moto
uchaguzi huo ulikumbwa na machafuko ya kabla ya uchaguzi
karibu watu waliuawa katika machafuko hayo
marekani ilionya mwaka uliopita kwamba itawekea vikwazo vikali mtu yeyote anayehujumu juhudi za kuleta amani nchini sudan kusini
kulingana na hesabu ya chuo kikuu cha johns hopkins watu milioni 
 wameambukizwa virusi vya corona nchini marekani na wengine kuaga dunia kufikia sasa
wakati huo huo kipimo cha hisa cha thamani ya kipimo cha hisa cha hong kong hang seng imeshuka kwa kiwango cha kustaajabisha cha asilimia na ile ya hisa za seoul kospi ilipata hasara ya asilimia 
 wakati thamani ya hisa ya sydney ilikuwa iking ara katika kanda hiyo kwa kupanda asilimia 
mbunge wa kampaka muhammad nsereko ambaye ni maarufu sana katika siasa za uganda na ambaye alikuwa mwanachama wa chama tawala cha nrm ametaka wagombea wengine wote wa urais kutoka vyama vingine vya upinzani kumuunga mkono bobi wine akisema kwamba kulingana na mazingira yalivyo ndiye anayeweza kushindana na rais museveni
licha ya hayo makampuni ya kutengeneza dawa yanaanza majaribiio ya chanjo hivi sasa huku watu wakitafuta tiba kwa haraka iwezekanavyo amesema dkt takesha papa fransis amesema kwa hivyo kwa mara nyingine ninatoa wito kwa pande zote zinazohusika kuepusha kuzidisha ugomvi na kuendelea na juhudi zamazunguzo kustahmiliana na kuheshimu sheria za kimataifda
baraza la seneti la bunge la marekani kwa mara ya tatu katika historia ya nchi hii litasikiliza kesi dhidi ya rais baada ya kupokea rasmi jumatano mashtaka mawili kutoka baraza la wawakilishi dhidi ya rais donald trump
haijulikani ni lini bunge hilo litaundwa ambalo ni sehemu ya mchakato wa serikali ya mpito katika kuandaa uchaguzi ulio huru na haki
eric feigl ding mtaalamu wa magonjwa ya milipuko katika chuo kikuu cha harvard anatoa hoja kwamba hatua kama hiyo inabainisha kwamba marekani haitaki kushirikiana kuhusiana na haki miliki za chanjo za ugonjwa wa covid 
siku moja baada ya upigaji kura nchini tanzania matokeo ya uchaguzi kutoka majimbo na mikoa mbalimbali yameanza kutolewa ambapo chama cha mapinduzi kinatangazwa mshindi katika majimbo mengi yakiwemo yaliyokuwa yakishikiliwa na upinzani
mbowe alidai kuwa alipiga kelele wakati anashambuliwa lakini hakupata msaada wowote isipokuwa kutoka kwa dereva wake ambaye alimchukua na kwenda naye hadi kwa mbunge mkuya na kisha kuelekea hospitali kwa matibabu na kuongezea hakuna umuhimu wa kutoa taarifa polisi kabla ya kwenda kwa joyce na hospitali
akiwa makamu rais alikua kando ya rais wa zamani anwar sadat aliyeuliwa na wanamgambo wa kislamu kutokana na kutia saini mkataba wa amani na israel
siku ya ijumaa timu ya waendesha mashtaka wataeleza kwa kina jinsi rais trump alivyozuia baraza la wawakilishi kufanya kazi zake kwa kuwazuia washauri wake wa karibu kutotoa ushahidi wala kuwasilisha nyaraka zote zinazohusiana na kesi hiyo
inatarajiwa kwamba rais tshisekedi atatangaza maamuzi yake hivi karibuni baada ya kufanya mashauriano
katika kikao cha ufunguzi mwenyeji wa mkutano rais ismail guelleh alipongeza juhudi zilizopatikana katika kudumisha amani na utulivu katika kanda hiyo licha ya kuwepo kwa janga la covid na majanga mengine ya mafuriko na uvamizi wa nzige
embed afrika kusini iliwasilisha pia ombi la msaada wa fedha kwa shirika la kimataifa la fedha duniani imf katika juhudi zake za kupambana na virusi vya corona
imf inatarijiwa kutoa jibu kuhusu ombi hilo wiki ijayo
wabunge nchini marekani wamekubaliana kuhusu pesa za kusaidia biashara na watu wasiokuwa na ajira kiasi cha dola bilioni baada ya malumbano ya miezi kadhaa
kwa upande mwingine watu wamekuwa wakivunja sanamu na alama zote zinazowakilisha ubaguzi wa rangi na ukoloni hapa marekani na hata ulaya
binti yake carine kanimba katika maohojiano na sauti ya amerika amesema kwamba baba yake alionekana ni mwenye afya dhaifu alipokuwa kizimbani
wizara ya afya inasema idadi ya waliopoteza maisha imeongezeka na kufikia pamoja na zaidi ya watu kujeruhiwa katika mlipuko huo
hata hivyo maafisa wanatarajia idadi ya vifo kuongezeka
suala la kuachiwa kwa wafungwa takriban kwa kubadilishana na takriban wafanyakazi wa usalama wa afghanistan limekuwa likuzuia kuanza kwa mazungumzo kati ya taliban na vikundi vingine vya afghanistan ambavyo ilikuwa uanze machi kwa mujibu wa makubaliano yaliyo sainiwa kati ya marekani na kikundi cha taliban huko doha mwezi februari
viongozi kutoka jamii za wafugaji wa kuhamahama wamesema kuwa sharti maoni yao yajumulishwe katika ripoti hiyo la sivyo wataipinga
wamesema katika hatua za awali wananchi watakaoguswa na mpango huu ni pamoja na wakulima ambao wamelima mazao yao upande wa pili wa mpaka ambapo sasa watawekewa utaratibu wa kuvuna mazao yao
novemba shambulizi katika soko la al raqw liliuwa raia wakiwemo raia wa ethiopia na baada ya siku chache baadae raia wasiopungua waliuawa na wengine kujeruhiwa katika tukio hilo la pili
taarifa iliyotolewa na mkurugenzi wa mawasiliano ya ikulu gerson msigwa ilieleza kwamba rais magufuli ana imani kwamba wafungwa hao wamepata funzo lililokusudiwa na kwamba watajiunga na watanzania wengine kulijenga taifa
the east african linasema watu wanaendelea kwenda miskitini kwa wingi hasa wakati wa sala ya tarawehe wakati huu wa mwezi mtukufu wa ramadhan
canada mji mkuu wa biashara wa china wa shanghai nao umesitisha shughuli zake zote na wakazi wanahofia kuporomoka kwa uchumi
afrika kusini inalazimika kufikia viwango amesema
ni lazima itekeleze haki za binadamu na kutekeleza urithi aliouacha nelson mandela amesema mavhinga
lakini ni juu yetu kuendelea kushinikiza hilo lifanyike amesema
rusesabagina ambaye ni raia wa ubelgiji amekuwa akimkosoa rais paul kagame anakabiliwa na mashitaka ikijumuisha kufadhili ugaidi kushiriki katika mauaji kuandikisha wanajeshi watoto na kuunda kundi la uasi
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
rais wa china amemwambia rais wa marekani ijumaa kuwa china iko tayari kutoa msaada kwa marekani katika kupambana na virusi vya corona aina ya covid 
rwanda inadai kwamba uganda inaunga mkono makundi ya waasi yenye lengo la kupindua serikali ya rais paul kagame huku utawala wa rais wa uganda yoweri museveni ukidai kwamba rwanda inapanga kutatiza usalama wa uganda
watu wengi katika mji wa mombasa na pwani ya kenya kwa ujumla wameshikilia sana dini ya kiislamu na imekuwa changamoto kwa atito kueneza kampeni yake hasa katika maeneo ya umma
makundi ya vijana waliojihami kwa marungu yamekabiliana na maafisa wa polisi katika baadhi ya mitaa ya lagos polisi wakiripotiwa kupiga risasi na kuuwa waandamanaji jumanne usiku katika wilaya ya lekki
hani al halabi mwanachama wa chama cha vijana palestina amesema tunatoa wito kwa taasisi za kimataifa mashirika ya haki za binadam nan chi zote huru kutoa heshima zao kwa george floyd na mpalestina iyad hallak na kuwachukulia ni mashujaa wa kupigania uhuru na ubinadamu katika kiwango cha kimataifa
maandamano mengine makubwa yaliyofanyika ni kudhimisha miaka minne tangu maandamano makubwa ya kudai haki za wanawake kufanika hapa marekani mwanzoni mwa mhula wa rais trump
rwanda ambayo ni nchi ndogo ya afrika mashariki inajivunia kwa sifa kubwa ya kuwa na idadi kubwa ya wanawake katika nafasi za kisiasa na serikalini
wagombea wa vyama vya upinzani wamedai kuwepo wizi wa kura wakati wa uchaguzi
mpaka sasa kenya imeripoti kesi zinazoshukiwa lakini ambazo hazijathibitishwa kuwa za maambukizi ya ugonjwa huo
huko korea kusini ambako upimaji wa virusi vya corona kwa taifa umesaidia kudhibiti kiwango cha maambukizi nchini maafisa wameripoti maambukizi mapya ya watu jumatano
nchi hiyo imeanza kutekeleza amri mpya ya karantini ya siku kwa kila mtu anayeingia nchini
baadhi ya viongozi wa kitaifa wa chama cha demokratiki wameeleza wasiwasi wao juu ya mgombea sanders ambaye ametaka kuwepo mfumo wa huduma ya afya unaoendeshwa na serikali na kusitishwa kwa mipango ya bima binafsi ambayo hivi sasa inatumiwa na wamarekani wengi kusaidia kulipia gharama za matibabu yao
amri ya watu kutotoka nyumbani kwao inaanza kutekelezwa kuanzia saa nne usiku hadi saa kumi na moja asubuhi kuanzia leo alhamisi
maandamano makubwa ya nchi nzima yalitokea nigeria kupinga polisi kutumia nguvu kuzidi kiasi mnamo mwezi uliopita
katibu mkuu wa chama cha chadema john mnyika ameandika ujumbwe wa twiter ambao umesambazwa na ukuraswa wa twiter wa chama kwamba kamati kuu ya chama cha chadema haijafanya uteuzi wa wabunge wa viti maalum mpaka sasa
hivyo hakuna orodha iliyopelekwa na katibu mkuu kwa tume ya uchaguzi nec
ujumbe huo umeendelea kusema kwamba chama cha chadema kimapata taarif akwamba wahusika waliotengeneza orodha hiyo wanataka kughushi saini na orodha ili tume ya uchaguzi ifanye uteuzi haramu na bunge litabariki
imf imetoa pia mkopo huo wa dharura kwa uganda nchi hiyo imepewa dola million kwa kupunguza athari za janga la corona kwenye uchumi wa taifa
uganda sasa ina visa vya maambukizi ya corona baada ya visa viwili vipya kuripotiwa hapo jana
watu hao wawili waliokutwa wameambukizwa na madereva wa lori kutoka kenya
milio ya risasi imesikika katika mtaa wa ikoyi mjini lagos huku waandamanaji wakichoma vitu barabarani
majaji waliohusika na utapeli lourence alichaguliwa kuwa rais mwaka wakati rais wa zamani jose eduardo dos santos alipoachia madaraka baada ya kutawala nchi hiyo kwa miongo mine
nhial anasema kuwa amepata majeraha matatu ya moto kuvunjika mguu wake wa kulia na uti wa mgongo
rubani aliwaambia abiria kwamba wanarejea uwanjani
waziri wa fedha wa marekani steven mnuchin na spika wa baraza la wawakilishi nancy pelosi walikutana jumatano ili kufikia muafaka juu ya msaada wa fedha kwa raia wa marekani
katiba mpya inapendekeza kuwepo kikomo kwa mihula ya utawala wa rais bunge na mahakama kupewa mamlaka zaidi
kulingana na familia yake cisse amefariki akiwa nchini ufaransa baada ya kuambukizwa virusi vya corona
viwanda ni sekta nyingine ambayo serikali nyingi zinaangalia wakati zikianza kuondoa masharti ya kibiashara ili kuwarudisha watu makazini na kuanza tena shughuli za kiuchumi zilizokuwa zimesimama
mataifa hayo yanachangia karibu robo moja ya gesi inayotokana na greenhouse ulimwenguni yakiwemo mexico na nigeria
undp hata hivyo limesema kuwa huenda janga la covid likawa kizingiti cha mataifa mengi kuwasilisha ripoti zao kwa wakati
akizungumza jijini dodoma mara baada ya kutangazwa mshindi na kupewa ridhaa ya kugombea urais wa zanzibar mwinyi amesisitiza ushirikiano na mshikamano ndani ya chama hicho wakati huu wa kuelekea uchaguzi mkuu mwezi oktoba 
vyama hivyo vimetoa wito kwa tume ya taifa ya uchaguzi nec kushughulikia malalamiko yao ambayo yamewasilishwa rasmi baada ya maafisa katika ngazi za chini kuondoa wagombea wengi wa ubunge na udiwani kutoka vyama vya upinzani kuliko ilivyo kwa wagombea wa chama tawala cha ccm
maafisa wa afya wamesema kwamba dozi ya kwanza ya chanjo haitasaidia sana kudhibithi maambukizi
askofu liboa aliwaambia waandishi wa habari jumatatu kwamba msaada huo utatumiwa kujenga vitoa vya afya hususan katika maeneo ambako wakimbizi wengi wanahifadhiwa katika wilaya za montepuez na chiure
watoto wa tatu wameuawa na watu wengine wa nane kujeruhiwa katika shambulizi la guruneti lililotokea alhamisi asubuhi katika mtaa moja nje ya mji mkuu bujumbura gazeti la mtandaoni la sos media limeripoti
biden ambaye alikuwa mbele katika kinyang anyiro hicho ana ushindi mdogo sana mbele ya sanders katika jimbo la south carolina lakini wachambuzi wanasema kwamba sanders anaweza kushinda jimbo hilo na kumuweka katika nafasi nzuri kuelekea uchaguzi wa jumanne maarufu kama super tuesday ambapo zaidi ya wajumbe watashiriki
rais john pombe magufuli ametangazwa rasmi kama mshindi wa uchaguzi mkuu wa tanzania kwa kupata asilimia ya kura ambayo ni sawa na kura ya kura zote zilizopigwa jumatano
kenyatta ambaye alikuwa waziri mkuu tangu mwaka wa aliapishwa kama rais wa kwanza wa nchi hiyo mnamo mwaka wa 
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
jeshi la ethiopia leo limemshtumu mkurungenzi wa shirika la afya duniani who tedros adhanom ghebreyesus kukiunga mkono chama tawala cha tplf katika jimbo la tigray kwa kujaribu kutoa msaada wa silaha na kidiplomasia kwa chama hicho
inaomba atetewe na mawakili watakaopendekezwa na familia
walikamatwa na maafisa wa saudi arabia kwa sababu hawana vibali vya kuishi nchini humo
sheria za sasa hazitekelezwi kathewera banda imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcchanjo dhidi ya kirusi cha corona iliyotengenezwa na kampuni ya astrazeneca kwa ushirikiano na chuo kikuu cha oxford imeidhinishwa kwa matumizi nchini uingereza
ushirika unaoongozwa na saudi umekiri kuwa siku ya alhamisi ulifanya mashambulizi katika mji wa monabbih wilaya ya saada ambako soko hilo liko
baadhi yao wamekesha nje ya jengo hilo baada ya kundi kubwa kukaidi amri ya kutokaribia na kuwasha moto karibu na jengo hilo jana jumanne
msemaji wa jeshi la serikali mohamed qanunu alisema mapema wiki hii kwamba wao hawapendelei vita
siasa za bbi zatawala mwaka kenya sanders na biden walikuabliana kuunda tume maalum zitakazofanya kazi kwa pamoja kuhusu maswala ya sera jinsi ya kushughulikia maswala muhimu ya mabadiliko ya hali ya hewa afya na uhamiaji miongoni mwa mengine
khalid al faki mchambuzi wa siasa mjini khartoum ameliambia gazeti la the east african kuwa serikali ya waziri mkuu abdallah hamdok inafanya kila inchoweza kuondolewa katika orodha ya nchi zilizowekewa vikwazo
wakati mamlaka nchini misri inajitahidi kuzuia kuenea kwa mlipuko wa virusi vya corona vyombo vya usalama vimejaribu kukandamiza ukosoaji jinsi serikali ya rais abdel fattah el sissi inavyoshughulikia mgogoro wa afya
museveni alisema kwamba usafiri wa reli ambao mara ya mwisho kufika gulu ilikuwa ni mwaka utaanza tena kwa sababu serikali yake inatambua kwamba usafiri kwa gharama nafuu ni muhimu kwa ukuaji wa biashara
museveni aelekea karamoja zaidi ya wanafunzi wavulana hawajulikani walipo hadi sasa baada ya watu waliokuwa wamejihami kwa silaha kushambulia shule ya sekondari mjini kankara katika jimbo la katsina kaskazini magharibi mwa nigeria
serikali ya tanzania inasema inaungana na msumbiji kuzindua operesheni ya pamoja dhidi ya mashambulizi mabaya yanayofanywa na wanamgambo wa kiislamu kwenye mpaka wao
rawat amesema india inalazimika kusaidia viwanda vya ulinzi vya ndani hata kama silaha wanazo zitengeneza zinafanya kazi kwa viwango vilivyo punguzwa kiufundi
dkt anthony fauchi anasema imetayarsihwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dcidara ya usalama wa taifa ya somalia imeishutumu nchi ya kigeni bila ya kuitaja jina kwa kupanga shambulizi la bomu lililokuwa katika lori ambalo liliuwa watu wasiopungua mjini mogadishu jumapili usiku
watafiti wa marekani wanasema chanjo ya virusi vya corona inayofanyiwa kazi kwa sasa imeonyesha matokeo mazuri katika kukinga virusi hivyo kwa mujibu wa uchunguzi wao unao endelea sasa
thomas thabane na mkewe wa sasa maesaiah thabane hatua hiyo inajiri wakati tume ya uchaguzi nchini humo inataka wagombea wote kufanya kampeni kwa njia ya internet kutumia mitandao ya you tube facebook twitter na kadhalika pamoja na radio televisheni kutokana na janga la virusi vya corona
katika kikao hicho kilichoshirikisha mawaziri wakuu wa mikoa makatibu tawala na wataalam wa sekta mbalimbali viongozi hao wamekubaliana kuanzia sasa madereva wa malori watapimwa katika nchi zao na kupewa cheti kitakacho tambulika popote watakapo kwenda kwa muda wa siku 
waziri wa elimu anaeleza nchi hii haiwezi kutekeleza haki za watoto
ilichofanya ni kuweka mfumo wenye uwezo wa kusaidia asilimia ya watoto pekee huku asilimia wakibaki bila nafasi ya kupata masomo na hiyo ndiyo sababu kubwa ya kuwa na watoto milioni ambao hawahudhurii masosmo kulingana na ripoti ya unicef
wakuu wameamuru kwamba nijulishe taifa juu ya kifo cha kusikitisha na cha mapema cha mheshimiwa waziri mkuu ambrose mandvulo dlamini naibu waziri mkuu themba masuku alisema
chama cha republikan kinatarajiwa kufanya mkutano wake mkuu kuanzia jumatatu hadi alhamisi wiki ijayo ambapo trump na makamu wake mike pence watakubali rasmi uteuzi wa chama hicho
serikali ya nchi hiyo imewasamehe wafungwa waliokuwa wamehukumiwa kifungo cha miaka au chini ya hapo kudhibiti kuenea kwa virusi katika magereza
mwezi desemba mwaka uliopita uganda iliachilia huru raia kadhaa wa rwanda waliokuwa wanazuiliwa kwa maadai ya kuifanyia rwanda ujasusi
katika siku za karibuni serikali ya kenya imesema kumekuwa na ongezeko kubwa la maambukizi kutokana na kutofuatwa kwa kanuni zilizowekwa kupambana na ugonjwa huo kwenye mipaka yanke na nchi jirani
baadhi ya wagombea wa urais wamekamatwa na kufunguliwa mashtaka mablimbali mahakamani akiwemo bobi wine aliyefunguliwa mashtaka ya kupanga njama za kuipindua serikali yake museveni
zaidi ya watu wamefariki hadi hivi sasa ikiwa ni matokeo ya ghasia zinazoendelea katika jimbo la ituri tangu mwanzoni mwa mwaka 
mwezi aprili na mei pekee unicef imepokea zaidi ya shutuma za ukiukaji mkubwa sana wa haki za watoto kama vile ubakaji mauaji na ukataji wa viungo na mashambulizi kwenye shule na vituo vya afya huko ituri
sabah alikuwa sehemu ya nasaba ya utawala iliyoanza zaidi ya miaka 
kifo chake kinaacha pengo kwa umoja wa nchi za kiarabu ya ghuba ya uajemi inayoshirikiana na magharibi kuwa bila ya mmoja wa viongozi wake wazee wenye uzoefu wakati ambapo wanachama wa kambi hiyo pamoja na qatar saudi arabia na misri wamegawanyika sana na uhasama ambao emir wa kuwait alijaribu kuupatanisha
rais tebboune ametaka wapiga kura nchini humo kubadilisha katiba akisema italeta mabadiliko makubwa ya uongozi na ukuaji wa uchumi nchini humo baada ya maandamano ya mwaka uliopota yaliyofikisha mwisho wa utawala wa miaka wa abdelaziz bouteflika
lakini kulikuwa pia na matumaini kwa waziri mkuu wa ethiopia kushinda tuzo ya nobel ya amani kwa ajenda ya mabadiliko aliyokuja nayo na hatua za kutafuta suluhu na mahasimu wao eriteria amegusia mkurugenzi msaidizi wa uhamasishaji wa hrw afrika babatunde olugboji
msemaji wa serikali ya sudan kusini michael makuei aliiambia sauti ya amerika kwamba baraza la mawaziri lilikubaliana kufanyia marekebisho makubaliano ya amani yaliyoafikiwa agosti na kuongeza maamuzi ya kurejesha nchi hiyo katika utawala wa mfumo wa majimbo kutoka majimbo ya sasa
nchi za afrika kaskazini ndio zina idadi kubwa ya watu waloambukizwa barani humo
dkt anthony fauci mkurungenzi wa kituo cha taifa cha maradhi ya hasasia na maambukizi marekani amesema anamatumaini idadi hiyo haitofikia kiwango hicho cha juu lakini kiuhalisia wa mambo watu ni lazima wawe tayari kupokea habari hizo
lakini tredros alitupilia mbali madai hayo ya marekani na kusema kwamba who iliendelea kutoa taarifa kwa ulimwengu
kiongozi wa upinzani nchini mali soumaila cisse aliyekuwa ametekwa nyara na makundi ya wapiganaji kwa muda wa miezi sita amefariki dunia
visa millioni vya maambukizi ya virusi vya corona vimethibitishwa ulimwenguni kote kulingana na takwim za chuo kikuu cha marekani john hopkins
watu millioni na laki walifariki kutokana na ugonjwa huo huku ma millioni ya wengine wakipoteza ajira wakati wa masharti magumu yaliochukuliwa na serekali tofauti kudhibiti kusambaa kwa virusi vya corona
mpatanishi mkuu wa matatizo ya darfur ahmed mohamed kutoka sudan revolutionary front srf ushirika wa makundi tisa ya waasi yaliyoshiriki kwenye mazungumzo na serikali ya sudan alisema tunaamini hii ni hatua moja muhimu
mohamed aliliambia shirika la habari la afp kwamba hakuna shaka hatua hii itasaidia utaratibu wa kufanikisha amani ya kudumu huko darfur na pia utafanikisha utaratibu wa serikali ya mpito huko sudan kusonga mbele kwa utulivu bila kuwepo vizuizi
umoja wa mataifa umeeleza wasiwasi kuhusu hali ya usalama saw ana mzozo wa siasa usiomalizika
umoja huo umeonya kwamba mzozo huo unaweza kudhoofisha nchi hiyo na kurudisha nyumba madanikio yaliyopatikana
daktari wa white house ronny jackson amethibitisha juu ya taarifa hizi lakini ameeleza kwamba rais trump na mke wake wapo katika hali njema
rais trump hakusema katika taarifa yake ya ijumaa kama ana nia ya kuteua jaji mwingine kabla ya uchaguzi mkuu wa novemba ama la
imetayarishwa na sunday shomari voa washington dcmisri na sudan jumatatu ziliikosoa ethiopia kwa kile zilikitaja kama kuanza kujaza maji kwenye bwawa lake la kuzalisha umeme kwenye mto blue nile bila kuwepo makubaliano
uchaguzi wa urais umevutia wagombea katika uchaguzi huo wa jumapili desemba 
ajili hatua hiyo ina utata nchini sudan ambayo imekuwa mkosoaji mkubwa wa isreal na imezua pingamizi kati ya makundi ya kisiasa
serikali ya burundi ilimhukumu maisha jela pierre buyoya bila ya kuwepo mahakamani
alishutumiwa kwa mauaji ya aliyekuwa rais melchoir ndadaye shutuma ambazo alikanusha
yi huida mkazi wa shanghai anasema anadhani ugonjwa utakua na athari kubwa kwa biashara nchini humo
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilirais wa kenya uhuru kenyatta jumapili alitangaza kwamba shule na vyuo vyote vitafungwa kwa muda usiojulikana kuanzia jumatatu katika juhudi za kukabiliana na kuenea kwa virusi vya corona
wakati huohuo rais emmanuel macron wa ufaransa amepongeza uamuzi wa viongozi wenzake wa umoja wa ulaya kwa kufikia maridhiano juu ya mpango wa kuokoa uchumi wa nchi zao kutokana na athari za janga la virusi vya coorna
polisi wamewaambia waandishi kuwa wanaendelea na uchunguzi ingawaje hakuna tamko rasmi lililotolewa hadi sasa na walioshambulia kituo hicho hawajaweza kutambuliwa
moja bila shaka ni mradi wa nyuklia na jengine ni jaribio la iran kujenga uwezo wake wa kijeshi karibu na mpaka wa israeli ili kuishambulia israeli
licha ya kuwepo na wagombea hao wagombea wawili ndio wanaotajwa zaidi nao ni mgombea wa chama tawala cha cndd fdd evariste ndayshimiye mgombea mkuu wa upinzani na agathon rwasana wa chama cha cnl
naye mgombea wa urais kupitia chama cha forum for democratic change patrick amuriat amedai kwamba maafisa wa tume ya uchaguzi wanashirikiana na maafisa wa usalama kuwapiga kuwatesa na kuvuruga wafuasi wa upinzani
mwakilishi wa spla io maj gen martin abucha amekashifu tukio hilo na kuomba msamaha kwa niaba ya kundi hilo akisema kwamba waliokamatwa waliachiliwa huru
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilibofya hapa chini ugunduwe apps mbalimbali za sauti ya amerika voa na kurasa mbalimbali za simu
app ya voa haitakuwapo tena baada ya januari uhispania ambayo ina maambukizi zaidi ya na vifo takriban inapanga siku zaidi za kutotoka nje hadi aprili 
wakati bado kuna wasiwasi wa kuenea kwa virusi hivyo makampuni yanatakiwa kuwapa wafanyakazi vifaa vya kujihami na kuhakikisha kuwa pendekezo la watu kutokaribiana kwa mita mbili linazingatiwa
mgombea urais wa chama tawala cha ccm zanzibar ni dkt hussein mwinyi ambaye alikuwa waziri wa ulinzi katika awamu ya kwanza ya rais john pombe magufuli katika jamhuri ya muungano ya tanzania
kampeni za uchaguzi wa urais na wabunge zanzibar zinaanza rasmi septemba 
viongozi wa somalia wanadai kwamba kenya imekuwa ikiingilia maswala yake ya ndani na siasa zake
viongozi wa eu wamaitaka kamisheni ya umoja huo kutayarisha mpango wa dharura wa pamoja kukabiliana na athari za janga la virusi vya corona na kuunganisha mfuko wa dharura kupambana na janga hilo katika bajeti ya muda mrefu ya 
waziri mkuu shinzo abe atatangaza rasmi kuondolewa kwa hali hiyo ya dharura jumatatu
makanisa marekani akizungumza kutokea ukumbi mkuu wa umoja huo mjini new york jumatatu kabla ya viongozi wa duania kuanza kutoa hotuba zao za kila mwaka kupitia mtandaoni guterres amesema hakuna anayetaka serikali moja ya dunia nzima lakini ni lazima kufanyakazi kwa pamoja ili kuimarisha utawala bora
maambukizi mengi yameripotiwa katika mji mkuu wa kibiashara wa lagos na katika mji wa abuja
mapema ijumaa kiongozi mkuu wa kanisa katoliki ulimwenguni papa francis alitoa wito kwa watu wote duniani kujali maslahi ya wenzao katika kipindi hiki kigumu
mwili wa marehemu utaagwa kitaifa siku ya jumanne julai na viongozi mbalimbali watahudhuria
baada ya programu hiyo mwili wa marehemu utasafirishwa kwenda wilayani masasi na kuagwa na wazazi wa eneo hilo
ayatollah ali khamenei aliongoza ibada ya sala ya ijumaa mjini tehran kwa mara ya kwanza tangu aliposita kufanya hivyo mwaka akitoa hutba katika msikiti mkuu wa mji mkuu tehran
kiongozi huyo wa juu kwa muda mrefu amekuwa anatoa hotuba hizo kwa umma pale tu kunapotokea misukosuko ya kitaifa siku za nyuma
kwa hakika voa ilielezea udhaifu wa china kwa habari zisizo za kweli karibu mara kwa mujibu wa kamati ya wanahabari kundi ambalo linatetea uhuru wa habari
naye nicholas wamunyinyi juma wa nairobi kenya anasema kuwa anaona hakuna juhudi zinazo fanyika kabisa
wange weka hali kamilifu kuzuia sio kukimbilia wakati magaidi wamelipua mahali
uchunguzi kwa mujibu wa polisi umethibitisha kuwa siku ya tukio mbowe alitembelea maeneo kadhaa ya starehe ambayo yaliuza vileo ikiwepo royal village na kupata vinywaji
kwa mujibu wa taarifa ya polisi alipofika hospitali alionekana akiwa katika hali ya ulevi chakari kiasi cha kushindwa kutamka maneno sawa sawa
nacho kitengo cha kitaifa kinachofuatilia magonjwa ya kuambukiza rwanda biomedical center kimesema wilaya za rwanda zilipata angalao mtu mmoja aliyeambukizwa nazo wilaya hazijaripoti maambukizo yoyote
nkurunziza anaachia madaraka baada ya kuongoza kwa miaka miaka mitano ya mwisho iliyokuwa na machafuko baada ya kuendelea na muhula wa tatu uliopata upinzani na kusababisha vifo vya watu na zaidi ya raia kukimbia machafuko katika nchi hiyo maskini
maafisa wa serikali wameshindwa kukubaliana namna ya kukabiliana na wimbi jipa la maambukizi waziri mkuu borris johnson akishutumiwa namna anavyoshughulikia wimbi hilo jipya la virusi vya corona
idadi ya vifo kutokana na covid mashariki ya kati na asia imekuwa iko chini kuliko ulaya na marekani lakini maambukizo yanaongezeka na kusababisha hofu ya virusi hivyo vinaweza kufanya mifumo ya afya ambayo haipewi fedha za kutosha kuelemewa
kati ya watu waliopata uhuru wao kutoka kwenye magereza ya bamenda bafoussam bertoua na buea ni emmanuel ngomba anayesema alikamatwa miaka miwili iliyopita akiwa na miaka na kushikiliwa katika gereza kuu la buea
voa swahili imezunguma na beatrice adhiambo mmoja kati ya wasichana wanaoendelea kufaidika na mpango huu wa the period man
ningetaka kuwafahamisha kuwa balozi amina c
mohamed ameidhinishwa kuwa mgombea wa jumuia ya afrika mashariki kuchukua nafasi ya mkurugunzi mkuu wa wto kufuatia ombi kutoka kwa mwenyekiti wa eac rais paul kagame la kimuidhinisha
baada mwangalizi mkuu wa jumuiya ya ulaya javier nart aliambia mkutano na waandishi wa habari jumatano kwamba waghana walipiga kura kwa uhuru
width kikundi cha hamas bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
shirika la umoja wa mataifa linalowashughulikia wakimbizi unhcr linaeleza wasi wasi kutokana na kuongezeka idadi ya wakimbizi duniani kwa milioni mnamo mwaka wa pekee yake
wanawake hususan huwa na jukumu kubwa katika utengenezaji na upishi wa couscous
spika pelosi dan khasiani bobea mwalimu wa india pakistan sri lanka afghanistan na ethiopia zitapata mgawo wa kwanza wa fedha hizo
fedha hizo zimeelekezwa kwa ajili ya vifaa muhimu vya afya ikiwemo maski na mashine za kusaidia kupumua
raia na washambuliaji wa ndio waliouawa katika shambulizi hilo omar aliandika kwenye twitter
na wakati haya yote yanaendelea tunazungumza sana kuhusu ushirikiano katika jumuiya ya afrika mashariki
tutaendelea tu kuzungumza kuhusu ushirikiano huo bila mafanikio kama tunayofanya ni tofauti na tunayosema
tunastahili kufanya yaliyo sawa aliendelea kusema kagame
corona
nchi lisu aklongeza kwa mujibu wa sheria za nchi kwa ufahamu wake yote aliyoshitakiwa nayo siyo makosa ya jinai na kwamba mahakama haijawahi kufuta dhamana yake akisema anarudi kama raia huru asiye na kosa lolote la jinai
lissu amesema mfumo wa sheria za vyombo vya habari tanzania kwa sasa una lengo la kuwaziba mdomo wanahabari
utawala wake utakuwa na lengo la kuwafungua mdomo wanahabari kwa kufuata mfumo wa uhuru wa vyombo vya habari nchini ghana
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilikamishna wa umoja wa mataifa un wa haki za binadamu michelle bachelet ameonya jumatatu hatma ya mpango wa israeli kuchukuwa kwa mabavu eneo la ukingo wa magharibi una uwezekano wa kuleta maafa kwa israel wapalestina na eneo hilo na italeta madhara makubwa juu ya fursa ya suluhisho la kuwa na mataifa mawili
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
serikali ya tanzania jumanne ilitangaza kufungwa kwa shule zote kuanzia za chekechea hadi kidato cha sita kwa siku kama hatua ya kuzuia kuenea kwa maambukizi ya corona nchini humo
serikali kuu hata hivyo itakuwa na mamlaka chini ya vifungu vya katiba vinavyosimamia biashara kuweka karantini dhidi ya wasafiri wa kimataifa au wale wanaosafiri kutoka jimbo hadi jimbo ambao huenda wakawa wanapeleka magonjwa hatarishi
kupitia taarifa kwa vyombo vya habari ijumaa wiki iliyopita mkurugenzi mkuu wa mamlaka ya safari za anga nchini tanzania tcaa hamza johari alisema serikali ya tanzania imesimamisha mara moja safari za ndege za shirika la kenya airways kutoka nairobi kutua viwanja vyake kufuatia tangazo la kenya kuiacha nje ya nchi zinazoruhusiwa kufanya safari humo
mike pompeo amesema kwa niaba ya marekani natuma salamu zetu za rambirambi kwa wote walioathirika na mlipuko mkubwa katika bandari ya beirut
tuna simama pamoja kusaidia serekali ya lebanon inayopitia kipindi kigumu
mtaona marekani ikitangaza vitu kadhaa vitavyo saidia watu wa lebanon katika siku za zijazo
hadi tukiandaa ripoti hii zaidi ya watu nusu milioni walikuwa wamethibitishwa kuambukizwa virusi vya corona nchini afrika kusini ikiwa ndio idadi ya juu zaidi afrika
taarifa hiyo imeendelea kusema kwamba hatua hiyo ni uhalifu wa kivita
ujumbe muhimu wa museveni kwa wapiga kura ni kwamba anagombea mhula wa sita madarakani ili kulinda hali ya baadaye ya raia wote wa uganda
hata hivyo alizungumzia pia ushirikiano wake na china na mikataba ya biashara na mafanikio yake ya kigeni iikiwa ni pamoja na kumualika mgeni maalum rais wa venezuela anaetambuliwa na marekani juan guaido
lakini wanahabari hao wamepinga shutuma hizo wakisema walikuwa wanafanya kazi yao ya kuchunguza habari wakati lilipotokea shambulizi hilo
mwenyekiti huyo amesema kata hizo zitafanya uchaguzi wake katika muda utakaotangazwa hapo baadaye
waziri mkuu benjamin netanyahu wa serikali ya ushirika wa mrengo wa kati alipanga alhamisi kuwa ni siku ya kuanza utekelezaji wa mapendekezo ya trump
wafanyakazi waandamanaji nchini denmark walitembea hadi ubalozi wa marekani mjini copenhagen jumapili wakibeba mabango yakiwa na ujumbe mbalimbali kama vile acheni kuwaua watu weusi
nchini ujerumani waandamanaji walibeba ujumbe unaosema wawajibisheni askari na nani unamwita wakati polisi anapouwa raia wa mali wanaounga mkono kuondolewa kwa rais ibrahim boubacar keita wakisheherekea mapinduzi mjini bamako mali agosti
bara la asia hakuna mengi yaliyobadilika jamhuri ya kidemokrasia ya congo mwaka ikilinganishwa na mianka mingine kando na mabadiliko ya rais
chini ya uongozi wake nba iliongeza timu saba mpya kuunda ligi ya wanawake wnba na ligi ndogo zinazojulikana kama league kuandaa wachezaji kuingia katika ligi kubwa
wakenya wengi wamestushwa na uamuzi wa serikali kuruhusu abiria kutoka china kuingia nchini
tanzania tayari imeongeza usalama kwenye eneo la mpakani na hivi sasa wanaungana na majeshi ya msumbiji watadhibiti kile wanachokiita ugaidi
msemaji wa wizara ya mambo ya nje ya india ametaja madai hayo kuwa ya kuundwa na yanayotokana na fikra tu za watu ambazo hazipo kabisa
sheria ya unhcr kuhusu watu wanaokimbia nchi yao na kutafuta hifadhi nchi nyingine mtoto huo alipigwa risasi tumboni polisi walipokuwa wanatekeleza amri ya watu kutotoka nje ya nyumba zao
ramaphosa ameahidi kwamba serikali yake itawachukulia hatua kali wote wanaotumia njia zisizofuata sheria wakishirikiana na maafisa wa serikali kupora mali ya uma
haftar anaungwa mkono na russia uae na misri kwa mujibu wa wataalam wa un na baadhi ya vyanzo vya usalama
nchi hizo zote zinakanusha kuhusika moja kwa moja katika mgogoro wa libya
bazoum ana asilimia ya kura kutoka vituo vya kupigia kura kati ya 
mshindani wake wa karibu ambaye ni aliyekuwa rais mahamane ousmane ana asilimia 
kuna wagombea wa urais 
maeneo ya jirani na mji mkuu wa indonesia jiji kuu lenye wakazi zaidi ya watu milioni yalizama katika mafuriko hayo na kuwafanya maelfu ya watu kuishi katika kambi za muda
mamia kadhaa ya waandamanaji mjini paris waliandamana dhidi ya sheria ya mji mkuu huo ya kuwalazimisha watu kuvaa barakoa
pendekezo hilo la trump liliochukuwa muda mrefu hadi kutangazwa mara moja lilikataliwa na wapalestina ambao wamegoma kushirikiana na uongozi wake kwa sababu ya madai yao ya kuwepo upendeleo kwa waisraeli
hali hiyo imezusha wasi wasi mkubwa katika viwanja vya ndege baada ya baadhi ya nchi hizo kufunga usafiri kwa hofu inayotokana na aina mpya ya virusi vya corona
kwa upande wake david malpass mkuu wa benki ya dunia kuna haja ya kufadhili biashara ndogo ndogo na ubunifu na hilo kufanywa kupitia ufadhili wa kiwango cha chini cha mtaji na hivyo ndivyo vyombo vinatumiwa na benki ya dunia katika swala hili
kumekuwa na ripoti kuhusu kuwepo kwa baadhi ya kura bandia katika baadhi ya vituo na nyingi ya ripoti hizo zinasema kura hizo zilikamatwa katika jimbo la kawe jijini dar es salaam pangani tanga na buhigwe huko kigoma
waziri wa mambo ya ndani george simbachawene amesema kiongozi huyo wa kidini anatakiwa kuwajibika kwani hakuchukuwa tahadhari wakati wa kuwakusanya waumini katika ibada hiyo na hivyo serikali lazima ichukue hatua zinazostahiki
watu waliuawa katika ghasia za baada ya uchaguzi mwaka nchini ivory coast
wapinzani wake katika kinyang anyiro hicho akiwemo shamsi vua nahodha aliyepata kura na dkt khalid salim mohammed aliyepata kura 
marekani imeonya raia wake kutosafiri hadi china wakati idadi ya vifo kutokana na virusi vya corona huku shirika la afya duniani who alhamisi likitangaza mlipuko huo kuwa dharura ya kiafya inayohitaji hatua za kimataifa
fani yake stiller ilihusisha nafasi alizoigiza katika maonyesho mbalimbali ya broadway kama vile the ritz na hurlyburly na pia filamu zilizopata umashuhuri hairspray na zoolander
waliomchagua walikuwa na matumaini makubwa kwanza angeleta mfumo wa demokrasia nchini humo baada ya utawala wa kidikteta wa miongo kadhaa
wakati huo huo rais wa tume ya umoja wa ulaya ursula von der leyen amesema kwamba umoja huo utatumia dola millioni kwa ajili ya kufanya vipimo vya haraka vya covid wakati virusi hivyo vinaongezeka kwa kasi kote barani ulaya
mamlaka nchini nigeria mnamo mwaka ilitangaza kwamba kundi la boko haram limeshindwa na hivi karibuni lilikanusha madai ya kundi hilo hilo juu ya utekaji nyara wakielezea kuwa ni minong ono kutoka kwa farasi anayekufa
lakini wataalam wa usalama watakuwa wakifuatilia hali hiyo kwa karibu ili kuona nini kitatokea baadaye
barua hiyo inaongezea kwamba habari na maoni yanayopeperushwa na stesheni hizo yana upendeleo yanaonyesha miili ya watu waliokufa waliojeruhiwa vibaya ajali mbaya na zinaweza kusababisha wasiwasi mkubwa katika jamii
pamoja na wao kukubali uteuzi huo hafla mbalimbali zimepanwa kufanyika katika siku hizo nne na viongozi wa ngazi ya juu kwenye chama hicho wakiwa ni pamoja na rais wa zamani wa marekani barack obama kutoa hotuba zao
imetayarishwa na sunday shomari voa washington dcrais wa burundi evariste ndayishimiye alhamisi aliwasahemehe wanahabari wanne wa jarida la mtandaoni iwacu ambao walikua wanazuiliwa jela tangu oktoba mwaka wa 
rais mke wake melania pence na mkewe pence walijichanganya katika mkunsanyiko uliokuwepo hapo baada ya pence kumaliza hotuba yake
somalia imeamurisha wanadiplomasia wote wa kenya kuondoka mogadishu ndani ya siku saba kuanzia jana jumanne huku wanadiplomasia wake mjini nairobi wakitakiwa kuondoka mara moja
wenzake opio wawili ambao walikamatwa pamoja naye wameachiliwa kwa dhamana
hii ni kulingana na hesabu ya chuo kikuu cha john hopkins hapa marekani
rais chakwera alisema miongoni mwa mambo mengine ripoti imeonyesha kwamba dola milioni hazikuweza kuelezewa matumizi yake dola milioni moja zilitumiwa kulipia miradi ambayo haijakamilika na dola laki nne ambazo zilitumiwa kwa mafuta ya petroli bila ya kuwepo kwa nyaraka za matumizi
wakati wa mkutano huo wa alhamisi rais kenyatta pia alisisitiza kwamba hana nia ya kwendelea kuwa rais wa kenya baada ya muhula wake wa pili kuisha akisema kuwa wakenya wanataka katiba inayompatia kila rais mihula miwili ya mika mitano iheshimiwe
hata hivyo alipoulizwa iwapo ana nia ya kuwa waziri mkuu baada ya kipindi chake cha urais kukamilika kiongozi huyo alisema hana habari kama kutakuwa na nafasi kama hiyo iwapo katiba itafanyiwa marekebisho
polisi wanasema baadhi ya wahalifu walikuwa wameanza kutumia fursa ya maandamano kufanya uhalifu
mgombea wa fdc asema tume ya uchaguzi inashirikiana na polisi kukandamiza upinzani bila ya kuwa na maelezo ya kufuata wala hakuna muda wa kusubiri kupatikana utafiti juu ya janga hilo tovuti ya video za youtube ilikuwa chombo muhimu kuelezea uchunguzi unaopatikana na picha za vipimo vya x ray zilikuwa zikimiminika katika mitandao ya twitter na whatsapp
ufafanuzi wa trca jumatano hata hivyo haujaweka bayana siku hizo saba zinaisha lini na endapo stesheni imeshindwa kupata kibali inaweza kuomba kuongezewa muda au italazimika kusimamisha matangazo ya vyombo vya nje
viti maalum bungeni balozi za marekani mubarak aliyekua kiongozi mwenye nguvu na alama ya utulivu mashariki ya kati aliondolewa madarakani kutokana na mapinduzi ya wananchi
tangu ilipoanzishwa mwaka kupambana na propaganda ya wanazi na pamoja na kuwepo baadaye sheria zinazolinda uhuru wa uamuzi wa wahariri katika chumba cha habari cha voa shirika hili limepigania changamoto zake mbalimbali katika kuendeleza uhuru wake
hii hapa ni mifano mbalimbali imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcrais wa algeria abdelmadjid tebboune amemaliza matibabu baada ya kuambukizwa virusi vya corona lakini ofisi yake imesema kwamba atafanyiwa uchunguzi zaidi wa kiafya
badala yake iliwashauri wote wanaosafiri nchini humo kuomba viza kwenye ubalozi wake mjini nairobi kabla ya kusafiri
kati ya masuala muhimu yatakayojadiliwa kwenye mkutano huo unaoongozwa na umoja wa afrika ni namna bwawa hilo litakavyofanya kazi wakati wa kiangazi au kama hakuna mvua ya kutosha na iwapo makubaliano yatakayofikiwa yatatambuliwa kisheria
waandamanaji wakibeba bendera ya belarus ya rangi ya nyekundu na nyeupe waliandamana hadi uwanja wa uhuru kufuatia wito wa viongozi wa upinzani kuwataka kuendekea na shinikizo la kumtaka rais kuachia madaraka
iwapo mapendekezo hayo ya wizara ya usalama wa ndani ya marekani yatatekelezwa wanafunzi wa kigeni kutoka nchi kama kenya nigeria vietnam na ufilipino hawataweza kupata shahada zao katika vyuo vinavyotoa mafunzo ya miaka minne alisema wakili reinchhlin melnick
afya ya ginsburg ilikuwa dhoofu katika miaka ya hivi karibuni akiingia na kutoka hoispitali mara kadha
ripoti za awali zinasema amefariki kutokana na saratani
afrika kusini ilitangaza vifo vya watu saba kutokana na virusi vya corona na kujumulisha idadi ya watu ambao wamekufa kutokana na virusi hivyo afrika kusini kuwa 
mgombea wa urais kupitia chama kikuu cha upinzani patrick amuriat oboi amekamatwa na polisi kaskazini mwa uganda katika wilaya ya kitgum
lakini kiongozi huyo wa ufaransa aliepuka kumkosoa moja kwa moja aliyekuwa jenerali wa jeshi al sisi ambaye amewashambulia wafuasi wa rais aliyeondolewa madarakani mohammed morsi na vile vile kwa wale wenye mrengo wa kushoto na waliberali
amesema katibu wa unctad mukhisa kituyi
netanyahu ambaye ni waziri mkuu aliyebaki madarakani kwa muda mrefu anakuwa kiongozi wa kwanza wa nchi hiyo kufunguliwa mashtaka akiwa madarakani
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilishirika la afya duniani who linasema linahitaji dola za marekani milioni kwa shughuli za huduma za dharura nchini zimbabwe
kulingana na ratiba ya tume ya uchaguzi amuriat alitarajiwa kufanya kampeni katika wilaya ya lamwo na kitgum jumanne kaini polisi wamemzuilia na kumkamata kwa sababu rais yoweri museveni alikuwa bado anafanya kampeni sehemu hizo
muimbaji huyo aliuawa jumatatu mjini addis ababa na watu wasiojulikana waliokuwa na silaha
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
biashara kwenye masoko ya fedha ya ulaya imeshuka leo alhamisi kukiwa na ongezeko la hofu ya kwamba uchumi wa dunia bado unakabiliwa na hatari ya janga la virusi vya corona
aliongeza kuwa maambukizi ni ya watu walioingia kenya kupitia wajir kupitia mpaka wa namanga kupitia mpaka wa isebania kupitia mpaka wa lunga lunga na mmoja kupitia mpaka wa loitokitok
aliviita vitendo hivyo ni wafuasi wa upinzani kupata msaada wa nje na kutokuhofia kushtakiwa
mazungumzo yanaendelea jumatatu pande hizo zimewaambia waandishi wa habari
misri na sudan zina wasiwasi kwamba ethiopia imekiuka makubaliano ya awali ya kutojaza bwawa hilo kabla ya kufanyika mazungumzo
yote hayo yanahusiana na mauaji ya halaiki rwanda mwaka kwa mujibu wa umoja wa mataifa katika mahakama inayofuatilia uhalifu rwanda irmct
watu walikufa kutokana na kirusi corona jumamosi kamisheni ya afya ya taifa ya china imesema jumapili asubuhi
kiongozi huyo wa kidni mwenyewe amejiweka karantini huku ibada akiziendesha bila ya waumini na zikionyeshwa kupitia mtandao wa internet
ghasia katika kampeni ivory coast bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
mazisihi ya muimbaji kutoka kabila la oromo aliyeuawa mapema wiki hii yamefanyika alhamisi katika mji wa ethiopia wa ambo chini ya ulinzi mkali
iwapo twitter itajaribu kukusanya kikundi cha wawekezaji masharti yatakuwa magumu
wadau wake wanaomiliki hisa wanaweza kupendelea uongozi uweke mkazo na uangalizi zaidi katika biashara ambayo tayari wanayo
waziri mkuu wa sudan abdalla hamdok amemshukuru rais donald trump wa marekani kwa hatua yake ya kutangaza kwamba yupo tayari kuiondoa sudan katika orodha ya nchi zinazofadhili ugaidi duniani
ameendelea kusema kwamba anajivunia utendakazi wa jeshi la uganda updf hasa walipokabiliana vilivyo na wasaliti wanaoungwa mkono na watu katika nchi za nje wiki chache zilizopita
mashtaka hayo yamefunguliwa baada ya kuposti video kwenye mitandao ya kijamii akiwa amefurahishwa na picha ya zamani ya rais john magufuli aliyekuwa amevaa suti isiyokuwa saizi yake
kbc na kupeperushwa kwa vipind jaji barret ameapishwa katika hafla iliyofanyika white house
masoko ya hisa kote duniani yameripoti kwamba thamani ya hisa imeongezeka sana kwa mara ya kwanza katika mda wa miezi miwili
mapema jumatano maafisa wa umoja wa ulaya eu wamesema jumuiya hiyo inasitisha kazi zake za kutoa mafunzo ya kijeshi nchini mali kufuatia mapinduzi yaliyomuondoa madarakani rais keita
guarcello ameongeza kusema afrika ina idadi kubwa zaidi ya wafanyakazi watoto
kati ya wafanyakazi watoto milioni duniani anasema milioni 
 wako kwenye kazi za hatari
anasema wengi huajiriwa katika sekta ya kilimo
nanaia mahuta ni mwanamke wa kwanza kuwa waziri wa mambo ya nje wa new zealand
kuna takriban maambukizi milioni yaliyothibitishwa duniani lakini kutokana na tatizo la kuwepo vipimo katika maeneo mengi kiwango cha maambukizi kwa kweli kiko juu zaidi
takwimu zilizotolewa na chuo kikuu cha johns hopkins jumatano kimeeleza idadi ya vifo ni zaidi ya 
mapato kutoka kwenye mafuta na gesi yamepungua kwa kiasi kikubwa na hivyo kuathiri shughuli kadhaa za serikali
wakati huo alimtaka kiongozi huyo kumfanyia uchunguzi mpinzani wake mkuu makamu rais wa zamani joe biden
na shughuli zao za kawaida
watoto hawa wanacheza mpira katika kamusi za kiarabu nafaka hiyo ya couscous iliorodheshwa tangu karne ya japo inajulikana kuwa ilikuwepo hata kabla ya hapo
solomon muyita ni msemaji wa mahakama anasema masoko ya hisa pia yanaripotiwa kuimarika marudufu kufuatia ushindi wa joe biden katika uchaguzi wa rais wa marekani
biden ameshinda kura za wajumbe katika jimbo hilo baada ya kupata zaidi ya kura ya alizopata trump
francis amewaomba watu wanaojifaidisha kutokana na corona kubadili mioyo yao na kutenda yaliyo ya haki kwa binadamu na kwa mwenyezi mungu akiomba mungu kubadilisha mioyo na nafsi zao
trump ameandika hayo kwenye twitter wakati rais mteule joe biden akiwa anaendelea na mikakati yake ya kukabiliana na janga la virusi vya corona akitarajiwa kukutana na wakurugenzi wa kampuni zinayotengeneza chanjo dhidi ya virusi hivyo
compaore ambaye alipinduliwa kufuatia maandamano ya mwaka baada ya kuwa madarakani kwa miaka yupo mafichoni lakini baadhi ya wapiga kura wanataka utawala wake
nchini libya serikali inayoungwa mkono na umoja wa mataifa imetoa amri ya watu kusalia makwao siku nzima
rais wa nigeria ametoa wito kwa raia wa nchi hiyo kuacha maandamano na kushirikiana na serikali katika kusuluhisha matatizo yanayoikumba nchi hiyo akisisitiza kwamba serikali imesikia matakwa ya waandamanaji na inayashughulikia
kiongozi wa upinzani ambaye alimaliza katika nafasi ya pili katika uchaguzi mkuu wa mwaka zephirin diabre amegombea urais kwa mara nyingine tena kupitia chama cha aliyekuwa rais blaise compaore
pence anasema kabla ya kwenda mbali naomba mniruhusu nisema neno moja kwa familia na jamii ambazo ziko katika eneo ambalo kimbunga laurant kitapita
utawala wetu unafanya kazi kwa karibu sana na mamlaka katika majimbo ambayo yatapata athari za kimbunga
fema imehamasisha kupata rasilimali na vifaa kwa wale ambao wataathirika
hii dhoruba ni ya kweli
tunawasihi wale wote walio katika maeneo yaliyoathiriwa kuheshimu mamlaka ya majimbo na miji
kae salama ni vyema mfahamu kamba tutakuwa na nyinyi kuwasaidia katika kila hatua kuwaokoa kujibu na kurejea katika hali ya kawaida kwa siku na wiki zitakazofuata
hicho ndicho wamarekani wanachofanya
duru ya pili ya uchaguzi itafanyika februari iwapo mshindi hatakuwa amepatikana katika duru ya kwanza
ripoti hiyo inatazamiwa kuharibu zaidi uhusiano kati ya mtu tajiri kabisa duniani na utawala wa kifalme baada ya mauaji ya jamal khashoggi aliyekuwa anafanya kazi na gazeti la washington post linalomilikiwa na bezos
alisema vifaa vya kituo hicho ikiwemo kifaa cha kurushia matangazo kuchanganya sauti na kompyuta viliharibiwa
nchi hiyo ya afrika mashariki ina viwango vya juu vya watoto wasichana kuoleka manyanyaso dhidi ya wanawake kunajisiwa na ukeketaji wa wanawake
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcviongozi wa serikali ya jimbo la tigray la kaskazini mwa ethiopia wamenukuliwa wakisema kwama wanajeshi wa serikali kuu inayoongozwa na waziri mkuu abiy ahmed jumamosi walianza mashambulizi ya kuuteka na kuudhibiti mji mkuu wa jimbo hilo mekelle
lakini anasema radio pia ni chanzo cha ubunifu ambacho kilipeleka mbele maingiliano na wasikilizaji na kupatikana maudhui inayotokana na watumiaji wa radio miongo kadhaa kabla ya kuwa chombo cha habari cha kawaida
rais wa china xi jinping alionekana akiwa amevalia maski akitembelea mtaa mmoja wa beijing jumatatu na hospitali moja iliyopangwa kuwapokea wale waloambukizwa na virusi vya corona
tehran inaeleza kwamba mashambulizi hayo ni ulipizaji kisasi mauaji ya jenerali qassem soleimani yaliyofanywa na marekani karibu na baghdad siku ya ijuma
kampeni ya rais museveni aliyekuwa rais wa nigeria olusegun obasanjo ameelekea ethiopia kwa mazungumzo
vya corona baadhiya walimu katika hotuba iliyoonyeshwa moja kwa moja na televisheni ya taifa mwenyekiti wa kamati ya serikali kupambana na corona prof abdool karim alisema kuna mafanikio katika kudhibiti kiwango cha maambukizi mapya
mmiliki wa mgahawa kutoka morocco hicham hazzoum alikuwa miongoni mwa wapishi wa kwanza wa couscous waliofurahia tuzo hiyo ya hadhi ya couscous kutoka unseco
mkakati wa australia mtajuta sana ameonya museveni wakati anafanya kampeni yake anayoiita ya kisayansi kaskazini mwa uganda ambapo anaendelea kukutana na viongozi wa juu wa chama chake cha national resistance movement nrm
mamlaka nchini lebanon wanaamini tani za kemikali aina ya ammonium nitrite iliyokuwa imehifadhiwa katika maghala kwa kipindi cha miaka sita iliyopita ndio iliyopelekea mlipuko huo wiki hii
gavana huyo amesema kwamba wapiganaji walishambulia msafara wa jeshi na kujeruhi wanajeshi wanne na magari tano ya kijeshi kuharibiwa kaskazini magharibi mwa mji wa kumbo
kupitia ujumbe wa twitter mwangi ameandika kwamba madai ya seii hayana msingi wowote na anachosema ni ulaghai
ameendela kuandika kwamba yaliyoandikwa kwenye ripoti ya bbi yaliafikiwa na wanachama wote na kuweka sahihi bila kusurutishwa
kwa mfano ni vigumu kuwaondoa raia wa uganda walio marekani kwa sababu wanaishi sehemu mbalimbali na usafiri nchini humo unazuiliwa
hatuwezi kutuma ndege kutafuta kila mtu mahali alipo ameeleza museveni
chama cha mostaqbal want maana yake hali ya baadaye ya taifa kinamuunga mkono rais abdel fattah al sisi kimepata viti katika bunge lenye viti katika mfumo wa utawala ambapo mshindi anapata madaraka yote
kwa mujibu wa zitto kabwe bernard membe atatambulishwa kesho kwa wanachama na watanzania
waziri mkuu wa jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc amepinga kitendo cha kukamatwa kwa waziri wa sheria akisema serikali ya mseto inaweza kuvunjika juu ya suala hilo na kumtaka rais kuwahakikishia mawaziri utetezi wa kisheria
rais trump alitoa hotuba yake bila ya kutaja mashtaka dhidi yake katika baraza la seneti ambalo jumatano linatarajiwa kupiga kura ya kufutilia mbali mashtaka hayo
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dc
wataalam wa usalama wa nigeria wanatia shaka madai ya maafisa kwamba uhasama kati ya wakulima na wafugaji wa ng ombe ulisababisha wimbi la utekaji nyara hivi karibuni katika jimbo la katsina lililopo kaskazini magharibi mwa nchi
wanafunzi wavulana zaidi ya walitekwa nyara mapema mwezi huu lakini baadaye wakaachiliwa huru
ingawa hakusema moja kwa moja kwamba chadema inamwondoa mgombea wake zanzibar said issa mohammed katika kinyang anyiro hicho matamshi ya lissu yana maanisha kuwa chadema haitamnadi mgombea huyo na badala yake itaungana na act wazalendo kumnadi maalim seif katika kuwania urais wa zanzibar
 kabila aliachia madaraka mwaka jana lakini anaendelea kuwa na madaraka mapana kupitia wawakilishi wake walio wengi bungeni na kuwa wanashikilia wizara nyingi na ofisi ya waziri mkuu
tunda anasauti katika chama cha pprd cha kabila
marekani na umoja wa ulaya zimewawekea vikwazo majenerali kadhaa kwa madai ya kutoa silaha kwa makundi ya wapiganaji na wahalifu nchini humo
watu wameripotiwa kuuawa jumamosi wakati uchaguzi ulikuwa unaendelea
mwenyekiti wa tume ya uchaguzi ya ghana jean mensa alitangaza kuwa rais nana akufo addo ameshinda muhula wa pili baada ya uchaguzi wa rais uliokuwa na upinzani mkali akimshinda mpinzani wake wa muda mrefu john mahama
kiongozi huyu amesema kuweko kwa taarifa za nchi jirani kufunga mipaka na hata kuzuia watanzania kuingia katika nchi hizo au kuwekewa utaratibu mpya wa masharti inatokana na kukataa ushauri wa kisayansi
hakustahili kufa
tulichokiona ni kitu kiovu
kiukamilifu na wazi kimevuruga mambo
maisha ya mtu huyu yanathamani meya alisema
ninaamini kile nilichokiona na kile nilichokiona kwa kiwango chochote kile ni kitendo cha makosa
kuwa mtu mweusi marekani isiwe ni hukumu ya kifo
ndc pia ilishutumiwa kuwapatia mafunzo angalau watoto katika safu zake za kijeshi
tukio hilo lilionekana kwenye video pale polisi mzungu akimwekea goti kwenye shingo lake hadi kufariki
mapema ijumaa mkurugenzi wa tume ya taifa ya uchaguzi nec dk wilson mahera leo ijumaa alisema katibu mkuu wa chadema john mnyika alimuandikia barua novemba yenye orodha ya majina ya wanachama wanaopendekezwa kuteuliwa kuwa wabunge wa viti maalum na kwamba tume hiyo ilitumia orodha hiyo kuteua wabunge wa viti hivyo
alikuwa anamlilia mama yake alisema mwanamke huyo
nilimsikia kama mama wa amadou diallo
na kina mama wote walisikia kilio chake
mkuu huyo amesema maduka ya kubadili fedha katika benki za biashara ndio yataendelea kufanya shughuli hizo
mmoja kati ya wapinzania waliokamatwa baada ya uchaguzi godbless lema ambaye alikuwa mgombea ubunge wiki hii aliingia nchini kenya ambako amesema ana nia ya kuomba hifadhi ya kisiasa bila kutaja katika nchi gani akidai kuwa amepata vitisho dhidi ya maisha yake
tebboune alichaguliwa kama rais wa algeria baada ya maandamano yaliyodumu zaidi ya mwaka mmoja yaliyomuondoa madarakani rais abdelaziz bouteflika
jumla ya watu wameambukizwa virusi vya corona nchini tanzania kufikia wakati tunaandaa ripoti hii idadi kubwa ikiwa katika mji wa dar es salaam
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwaziri mkuu wa israel benjamin netanyahu amelaani ghasia zilizotokea jana wakati wa mapambano kati ya waandamanaji wanaomtaka ajiuzulu na polisi akilaumu vyombo vya habari kwa upendeleo na kuchochea maandamano hayo kufanyika
tutashirikiana kutatua changamoto zinazosumbua ulimwengu kama janga la virusi vya corona kudorora kwa uchumi mabadiliko ya hali ya hewa utawala bora uchumi wa kidigitali na jamii usalama na mifumbo mbalimbali
amesema rais wa tume ya umoja wa ulaya ursula von der leyen
mgombea wa cndd fdd anasema atafanya mageuzi katika mfumo wa sharia ili kuhakikisha haki inatendeka
trump anaona hatua hii ya awali ya kukataliwa mpango huo kama ni kizingiti cha muda na kuwaambia wale waliokuwa katika east room kuwa alituma barua kwa abbas akimwambia kama atachagua njia ya amani marekani na nchi nyingine nyingi watakuwa pamoja naye
tutakuwa na nyinyi kuwasaidia kwa njia nyingi mbalimbali
waandamanaji hao wamekuwa pia wakitaka serikali ya diab kujiuzulu kwa shutuma za uongozi mbaya na kuhujumu uchumi wa nchi hiyo
hata hivyo kile ambacho hakiko bayana hivi sasa ni iwapo majimbo yote yatafuata kile trump atachosema
trump hakusimamisha rasmi shughuli zote nchini na alimwaachia kila gavana kufanya maamuzi katika jimbo lake
katika baadhi ya nchi za afrika ambazo uchaguzi umefanyika hivi karibuni na kukumbwa na utata wa matokeo kama guinea baadhi ya raia wameeleza kusikitishwa na rais trump kudai ushindi wakati hata hesabu ya kura ilikuwa inaonyesha kwamba alikuwa nyuma ya joe biden
pia washirika watano wa kimataifa wa nchi hiyo wamelaani shambulizi hilo ikiwemo jumuiya ya kiuchumi ya afrika magharibi ecowas umoja wa afrika au jumuiya ya nchi zinazoonegea kireno umoja wa ulaya na umoja wa mataifa
imetayarishwa na sunday shomari voa washington dcshirika la umoja wa mataifa la kuhudumia wakimbizi unhcr limesema kwamba zaidi ya wakimbizi wamekimbia kutoka ethiopia na kuingia mashariki mwa sudan kufuatia mapigano yanayoendelea eneo la tigray
hadi alhamisi ripoti zinaeleza kuwa watu wamefariki drc na wamepona
pompeo aliwasili angola jioni jumapili baada ya ziara yenye tija huko senegal ambako alishuhudia kusainiwa kwa hati tano za maelewano katika ushirikiano wa sekta binafsi kati ya makampuni ya senegal na marekani
televisheni ya ethiopia fana tv imeripoti kwamba wapiganaji wameuawa bila kutoa maelezo zaidi kuhusu wahusika
idadi ya kesi zilizothibitishwa za virusi vya corona kote duniani zimeongezeka na kufikia zaidi ya milioni nne huku baadhi ya nchi ambazo zimepigwa vibaya na janga hili zikijitayarisha kwa awamu nyingine ya hatua kali licha ya khofu kutanda kuhusu wimbi la pili la maambukizi
kwa mujibu wa shirika la umoja wa mataifa linalowahudumia watoto unicef imetoa wito hii leo ikihamasisha msaada zaidi wa karibu dola milioni 
 ili kupambana na janga la ugonjwa wa covid katika nchi za mashariki ya kati na afrika kaskazini
wakati huo huo idara ya uhamiaji ya kenya imeondoa msamaha uliowaruhusu raia kutoka nchi zingine kuishi nchini humo bila kibali baada ya muda wao wa kuwa nchini kukamilika kutokana na janga la virusi vya corona
kwa upande wake kiongozi wa kidini wa iran ayatollah ali khamenei akilihutubia taifa jumatano amesema mashambulio ya makombora kutokea tehran dhidi ya vituo vya marekani nchini iraq ni kofi la uso kwa marekani na inabidi iondoshe majeshi yake kutoka kanda zima la mashariki ya kati
hatua ya wo kuwakaribisha inafuatia tangazo la china mapema jumamosi imewanyang anya vitambulisho vya uandishi waandishi wernau stu woo na stephanie yang waliokuwa wanaandikia jarida la the wall street
katika hotuba yake trump alizingatia zaidi masuala ya ndani ya nchi akilenga kutoa wito kwa wapiga kura kabla ya uchaguzi mkuu baadae mwaka huu
matukio ya vurugu yamekuwa yakiripotiwa ethiopia tangu kundi hilo lililiporudi nchini humo
mkutano mkuu wa chama cha republikan utaanza jumatatu tarehe agosti na kwendelea hadi alhamisi tarehe ambapo rais donald trump pamoja na makamu wake mike pence wanatarajiwa kukubali uteuzi wa chama chao wa kugombea urais kwa muhula wa pili
waziri huyo wa ulinzi ametoa wito kwa wapiga kura na wagombea kutozingatia vitisho vya makundi ya wapiganaji na kuendelea na mchakato wa uchaguzi
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dczikiwa zimesalia siku chache kabla ya kufanyika uchaguzi mkuu katika jamhuri ya afrika ya kati umoja wa mataifa umesema kwamba kuna ripoti za kuongezeka kwa mashambulizi dhidi ya maafisa wa usalama wagombea wa viti mbalimbali katika uchaguzi huo na dhidi ya maafisa wanaosimamia uchaguzi
aliendelea kusema hali hii ya sauti nyingi kupazwa hawa vijana wanaoshikana mikono na kuandamana wakilaani na kudai haki wanasema uhai wa mtu mweusi unathamani kila uhai unathamani hili ni jambo hata makampuni makubwa hawalipuuzi hivi leo
kwa mara ya kwanza katika historia ya canada baraza la mawaziri lilipata idadi sawa ya wanawake na wanaumme miaka iliyopita waziri mkuu justin trudeu alipoanzisha utawala wa usawa wa jinsia
hapo awali washington ilitaka hatua zaidi ya kujadidisha bila ukomo vikwazo vya silaha kuwepo vikwazo zaidi na haki ya kimataifa kuzuia usafirishaji wa silaha
lakini ilirudi nyuma na azma hiyo mapema wiki hii na kuwasilisha ujumbe uliorekebishwa unaotaka kuendelezwa kwa vikwazo vya silaha
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
rais wa senegal macky sall ametetea msimamo wa nchi yake wa kutotambua mapenzi ya jinsia moja alipokutana na waziri mkuu wa canada
ufafanuzi huo umekuja baada ya taharuki iliyotokea kuanzia mwanzoni mwa wiki tcra ilipotangaza ongezeko la kipengele katika sheria ya mwaka iliyofanyiwa marekebisho kutaka vyombo vya ndani vipate vibali ili kurusha matangazo ya vyombo vya kimataifa
aidha kabwe amesema inspekta mkuu wa polisi simon sirro alitembelea kisiwa cha pemba tarehe nne mwezi huu wa septemba na kuwatishia wakazi kwa kisingizio kwamba alikuwa anashinikiza amani
kupitia kauli ya ikulu rais kenyatta alisema moi atazikwa kwa heshima zote za kitaifa na akaagiza bendera zote za kenya zipeperushwe nusu mlingoti hadi siku ya mazishi
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwanachi wa israeli huenda wakalazimika kupiga kura kwa mara ya nne katika kipindi cha mwaka mmoja iwapo kiongozi wa upinzani benny gantz atashindwa kuunda serikali ya mseto ifikapo usiku jumatatu
amesema ikiwa hatua hizo zitaendelea kwa miezi sita basi wanatarajia kupata karibu kesi milioni za ghasia kuhusiana ugomvi wa jinsia kote duniani akitaja takwimu kutoka shirika la idadi ya watu la umoja wa mataifa
who haipendekezi kuweka zuio lolote la kusafiri na biashara pamoja na kuwepo ongezeka la kasi la ugonjwa huo nchini china na haupungui lakini unaendelea kuenea ulimwenguni
zaidi ya watu wameripotiwa kuwa na ugonjwa huo katika nchi nyingine 
ibada ya alhamisi ndio inahitimisha wiki nzima ya maadhimisho ya kuenzi maisha ya lewis
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dcmarekani inapeleka misaada ya dharura lebanon ikianza kutuma chakula maji na mahitaji ya tiba chini ya maelekezo ya rais donald j
trump kufuatia mlipuko wa jumanne mjini beirut mshauri wa usalama wa taifa robert c
o brien amesema ijumaa
hadi tulipokuwa tukitayarisha ripoti hii kenya ilikuwa na visa vya maambukizi vilivyothibitishwa huku watu waliokufa kutokana na ugonjwa huo wakifikia 
ureno imetangaza amri ya kusitisha kuwasili kwa ndege zote za kibiashara katika viwanja vyake vya ndege na raia wake hawataruhusiwa kutembelea miji mingine ila tu kwa shughuli za kikazi
makampuni ya teknohama yamefaidika sana kutokana na janga la covid lakini wakati huo wakubuni njia chungu nzima za mawasiliano kutokana na watu kulazimika kubaki nyumbani na kufanya kazi pamoja na wanafunzi kusoma kutoka nyumbani pia
eric ries muandishi wa kitabu cha the lean startup anasema teknolojia mwaka huu imeokoa maisha ya watu wengi sana
tutawaletea taarifa zaidi kadri tutakavyo zipata
rais wa ivory coast alassane ouattara ameshinda mhula wa tatu madarakani kwa asilimia 
 ya kura
lakini hadi sasa juhudi hizo zimekwama pamoja na kuungwa mkono na misri umoja wa falme za kiarabu uae na rashia
waziri wa mambo ya nje wa bahrain abdellatif al zayani amesema kwamba mkataba uliosimamiwa na marekani kuhusu ufalme wa ghuba na umoja wa falme za kiarabu umeboresha uhusiano na israel na utaimarisha amani katika mashariki ya kati
tedros ameiambia bodi ya watendaji wakuu wa who kwamba wanatoa wito kwa nchi zote kutekeleza maamuzi kulingana na ushahidi uliyopo akirudia uamuzi wake wa mwishoni mwa januari alipotangaza dharura ya kimataifa
china imesema jumatano kuwa uamuzi wa rais wa marekani donald trump kusitisha ufadhili kwa shirika la afya duniani kutaziathiri nchi zote wakati dunia ikikabiliwa na hatua muhimu ya kupambana na janga la virusi vya corona
maandamano dhidi ya waziri mkuu huyo wa muda mrefu yanafanyika kote nchini kutokana na hali mbaya ya uchumi ilioathiriwa na janga la corona
kundi la kwanza la watu nchini kenya wamejitolea kushiriki majaribio ya chanjo dhidi ya virusi vya corona iliyotengenezwa uingereza
kikao cha leo kimesfanyika kwa njia ya video kutoka gereza la kitalya
kimsingi israel inaendelea kuwa katika hali ya vita na sudan ambayo iliunga mkono makundi ya kiislamu yenye itikadi kali chini ya utawala wa omar al bashir aliyepinduliwa mwaka 
ameongeza kuwa familia zetu shule zetu maisha yetu jinsi tunavyo abudu uchumi wetu biashara zetu wafanyakazi wetu kila raia wa kenya anakabiliwa na hatari ya ugonjwa huu wa covid usioonekana adui asiyerudi nyuma
ni wazi kabisa ulipokuwa anatizama wabunge hukuwaona wademokrats wakimpigia makofi kuhusu masuala yanayohusiana na umoja wa taifa
wakati huo huo hujamsikia akipendekeza kufanya kazi kwa pamoja pia jambo ambalo ni kawaida kusisitiza katika hotuba yake juu ya hali ya taifa
babake michael coney alikuwa mwanasheria huku mamake linda coney akiwa mlezi wa watoto nyumbani
katika hotuba kwa taifa siku mbili baadaye tshisekedi alikiri kuwepo hali ya kutoelewana kuhusu usalama wa taifa usimamizi wa mali za taifa uhuru wa mahakama na usimamizi wa uchaguzi mkuu
wito huo umetolewa baada ya rais wa marekani donald trump kusema kwamba utawala wake unatafakari hatua ya kutoendelea kutoa msaada wa kifedha kwa shirika la afya duniani who akilishitumu kwa kupendelea china katika vita dhidi ya corona
mataifa mbali mbali ya ulimwengu yameendelea kuchukua hatua madhubuti kutokana na kuongezeka kwa maambukizi baadhi zikiweka amri ya kubaki majumbani kwa wakati fulani huku nyingine zikisimamisha shuguli za kawaida kwa muda fulani
sana umoja wa mataifa unatoa wito kwa serikali kuheshimu nia yake ya dhati kwamba harakati za kwenda katika kisiwa hicho zitakuwa ni za hiari
baloch anasema unhcr inasikitishwa na picha za wakimbizi walio na matatizo wakati wa mchakato wa kuhama na imepeleka wasiwasi wake kwa mamlaka za bangladeshi
tanzania yaimarisha usalama mpakani kwa mujibu wa taarifa zilizotolewa ijumaa na chama hicho mchakato unaofuatia ni jina la mgombea huyu litafikishwa katika mkutano mkuu wa taifa wa ccm ili kumthibitisha rasmi kuwa mgombea wa ccm zanzibar
hotuba hiyo ilijiri wakati ambapo wamarekani wamegawanyika kisiasa kwa hususan kufuatia hatua ya baraza la wawakilishi kuwasilisha mashtaka ya kutaka kumwondoa mbele ya baraza la seneti huku taifa likielekea kwa uchaguzi mkuu utakaofanyika mwezi novemba mwaka huu
 wuhan iko mbioni kukamilisha maeneo mapya mawili ya muda yatakayotumika kutibu idadi ya wagonjwa inayoongezeka
kirusi hicho kinaaminika kuwa kiliibuka mwishoni mwa mwaka katika soko la vyakula vya baharini yaliyokuwa yanauza wanyama pori kinyume cha sharia
buyoya ambaye alikuwa mwakilishi maalum wa umoja wa afrika nchini mali na katika kanda ya sahel alifariki dunia desemba alipokuwa anapata matibabu nchini ufaransa
alikuwa na umri wa miaka 
marais wa zamani wa russia walikuwa tayari na kinga ya kisheria kutoshitakiwa kutokana na makosa waliofanya walipokuwa madarakani
sehemu ya lawama ya kuongezeka kwa maambukizi ya covid zinaelekezwa kwa gavana wa new jersey phil murphy ikiwa ni uzembe watu kutovaa barakoa au kukaidi kutokaribiana
kenya ilitumia mbinu mbalimbali kujaribu kuzishawishi nchi zingine kuipigia kura
ilimteua tom amolo kama balozi maalum wa kuiongoza kampeni hiyo akisaidiwa na balozi catherine mwangi na lazarus amayo ambaye ni balozi wa kenya kwenye umoja wa mataifa
bila kujali matokeo au idadi ya wapiga kura wachambuzi wanatarajia uchaguzi wa ghana utakuwa wa haki na amani kama na chaguzi mbili zilizopita
chuo kikuu cha ghana kilichapisha utafiti wa wapiga kura ambao uliipa npp makadirio ya kuongoza kwa asilimia juu ya ndc na asilimia tano ya wapiga kura wakiwa hawajaamua
wakati huohuo mahujaji nchini saudi arabia wamemaliza kufanya ibada ya kuzunguka al kaaba mara saba kufuatia siku ya kwanza ya kumbukumbu ya ibada ya kurusha vijiwe kumpiga sheitani iliyofanyika ijumaa ambayo pia ni sikukuu ya eid el hajj inayohusisha ibada ya kuchinja mnyama na watu kukusanyika misikitin kusali sala ya eid
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
dunia inaadhimisha miaka ya siku ya dunia jumatano ambapo kumekuwepo hewa safi zaidi na mazingira bora zaidi kutokana na kusita kwa harakati za wanadamu kutokana na janga la covid 
naye rais wa zamani barack obama alizungumza kwa mara ya pili wiki iliyopita alipokuwa anashiriki katika ghafla ya kuwapongeza wanafunzi wanaohetimu vyuo vikuu mwaka huu ambao hawawezi kusherehekea kutokana na janga la corona
rais wa marekani donald trump jana jumanne alisema kuwa iran italaumiwa kutokana na uharibifu wowote utakaotokea kwenye ubalozi huo
la lombardy ingawa wizara hiyo inasema kuna uwezekano kwa wanafunzi kuomba waongezewe muda wa viza zao baada ya miaka hiyo miwili hakuna hakikisho kwamba wataongezewa muda huo
wizara ya afya imesema kwamba wafu wamefariki kufikia sasa
maandamano kote nchini nigeria yaligeuka na kuwa vurugu oktoba baada ya kuripotiwa kwamba wanajeshi walikuwa wamewapiga risasi baadhi ya waandamanaji mjini lagos muda mfupi baada ya kuwekwa masharti ya watu kusalia nyumbani saa 
utafiti huo uligundua kuwa watu waliambukizwa na virusi hivyo katika siku baada ya kushiriki katika mafunzo ya dansi yenye mahadhi ya muziki wa kilatini katika maeneo mbalimbali yanayotoa mafunzo
eneo la ofisi na studio za voa washington dc photo diaa bekheet mgombea wa urais kwa tiketi ya chama cha alliance for national transformation ant generali mugisha muntu amekemea hatua ya kukamatwa kwa bobi wine na kutaka aachiliwe haraka
katibu mkuu wa umoja wa mataifa antonio guteres ameliambia baraza la usalama la umoja huo katika tipoti kwamba ana wasiwasi kuhusu mgogoro wa kisiasa katika muungano wa vyama vinayounda serikali jamhuri ya kidemokrasia ya congo
amesema kwamba shirika hilo linatarajia ukuaji wake kuwa chini ya asili mia mwaka huu lakini kuna matarajio ya safari za ndege kuongezeka kutokana na mahitaji ya usafiri
kenya imesema kwamba inazingatia sana namna ya kuimarisha biashara na uekezaji kati yake na somaliland
tungependa kumkumbusha inspekta sirro kwamba amani hutokana na haki amesema kabwe
nkurunziza aliaga dunia juni akiwa na umri wa miaka 
serikali ilisema kwamba alifariki kutokana na mshutuko wa moyo
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dckinyang anyiro kinatazamwa kati ya rais aliyepo madarakani nana akufo addo wa chama cha new patriot na rais wa zamani john mahama kiongozi wa chama cha upinzani cha national democratic congress amuriat alifungua dirisha la gari lake kuzungumza na polisi kwenye barabara ya bugiri kuelekea tororo na ndipo afisa wa polisi kwa jina abraham asiimwe alipochukua fursa hiyo kumnyunyuzia pilipili machoni
huko gaza serikali ya hamas iliruhusu sala kufanyika miskitini pamoja na kuwepo kifo cha kwanza cha mgonjwa wa virusi vya corona jumamosi lakini waumini wengi wao walikuwa wamevalia barakoa na waliweka misala yao hatua kadhaa ili kutosogeleana wakati wa ibada hiyo
ikiwa utulivu hautapatikana kwa haraka iwezekanavyo hali ya ghasia itakayoongezeka libya itaathiri kanda zima la mediterranean amesema
umoja wa afrika un watakiwa kuingilia kati serikali zilitumia ndege kunyunyuzia dawa wadudu hao bila mafanikio
waliendelea kuzaana kwa kasi na kusababisha uharibifu mkubwa shambani
abiy alizindua kampeni hiyo huko tigray mnamo novemba baada ya kushutumu vikosi vya eneo hilo kwa kushambulia wanajeshi wa serikali kuu walio katika jimbo la kaskazini ambalo linapakana na eritrea na sudan na lina makazi ya watu wapatao milioni 
serikali ya rwanda haijajibu bado tuhuma za familia kwamba rusesabagina alitekwa nyara
kulikuwa na dosari kote nchini
mikoa yote na hata wilaya zote
uchaguzi uligubikwa na udanganyifu alisema mwanasiasa huyo
vijijini mijini wakiendelea taarifa kutoka ofisi ya rais haijaeleza wazi iwapo rais abdelmadjid tebboune ameambukizwa virusi vya corona lakini hali yake inaripotiwa kuwa imara na kwamba alikuwa anaendelea kufanya kazi
pamoja na kusifia juhudi zake za kuimarisha uchumi rais huyo ambaye anakabiliwa na mashtaka ya kutaka kumwondoa mamlakani aliguzia masuala mengine kadhaa ikiwa ni pamoja na sera zake kuhusu elimu uhamiaji jeshi la marekani ugaidi na nafasi za ajira kwa wamerkani weusi na wanawake
mwezi januari wizara ya mambo ya nje ya marekani ilimpiga marufuku yeye na mkewe mary felix kuingia marekani
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilispika wa bunge la jamhuri ya muungano wa tanzania job ndugai amekosoa vikali hotuba iliyotolewa na chama cha upinzani chadema akisema kiongozi huyo amekuwa na ajenda isiyotaka kuitendea haki tanzania hasa katika kipindi hiki cha janga la corona
huwezi kutumia jeshi kujaribu kubadili baadhi ya matokeo katika maeneo bunge ambayo tumeshinda
tutapinga majaribio yoyote ya kupindua mapenzi huru ya watu wa ghana
alisema mahama
akizungumza na shirika la habari la reuters meshaal anasema wameanza juhudi za kuhakikisha mpango huo hautatekelezwa wala kufanikiwa
waziri mkuu huyo amezungumza baada ya maadamano makubwa ambayo hayajawahi kutokea dhidi yake tangu kutokana na tuhuma za ulaji rushwa
mwaka alishindwa na bi hillary clinton
rwanda imekuwa na uhusiano mbaya na majirani wake burundi na uganda huku burundi ikiishutumu kwa kuyapatia silaha makundi yanayopinga utawala wa rais piere nkurunziza na kupanga njama za kuangusha utawala wake katika mapinduzi yaliyofeli ya mwaka 
hata hivyo afp imeripoti kuwa jumapili bozize aliwasihi watu kutopiga kura katika uchaguzi wa jumapili
mkurugenzi wa voa amanda bennett alilipinga dai hilo na kusema shirika linajitahidi kuripoti bila ya kupigia debe habari ya upande wowote
kufikia alhamsi jumla ya watu walikuwa wameambukizwa virusi vya corona nchini botswana watu wakiwa madereva wa magari ya kubeba mizigo
china ni chanzo pekee kikuu cha soko la kenya ikichangia moja ya tano ya bidhaa zinazoingia nchini kila mwaka
afrika kusini ina zaidi ya watu walioambukizwa virusi hivyo ikiwa idadi kubwa zaidi katika afrika ambapo zaidi ya watu barani humo wamethibitishwa kuwa na ugonjwa wa virusi vya corona
naye mbunge adam schiff anaye ongoza tume ya wabunge kama waendesha mashtaka anasema kutoruhusu mashahidi na hati kuwasilishwa mbele ya baraza hilo kutaifanya kesi hiyo kuwa jambo la dhihaka
iran imekuwa katika mazungumzo na ukraine canada na nchi nyingine ambazo walikuwa na raia wao katika ndege hiyo iliyotunguliwa na ambao wameshinikiza kuwepo uchunguzi wa kina juu ya ajali hiyo
ilikuwa ni mara ya kwanza kwa mdahalo kama huo kufanyika bila mashabiki kuwa ukumbini kama njia ya kukabiliana na uwezekano wa kuenea kwa virusi vya homa ya coronavirus
makubaliano kati ya umoja wa mataifa na serikali ya ethiopia yaliyotangazwa desemba tarehe yalilenga kuhakikisha kwamba wafanyakazi wa kutoa msaada wanaingia katika eneo linalodhibitiwa na serikali katika sehemu za tigray ambapo wanajeshi wa serikali wamekuwa wakipigana na vikosi vya tigray tplf
ripoti hiyo vile vile inasema kwamba itagharimu kati ya dola milioni na kwa uchumi kurejea hali yake ya kawaida baada ya janga la corona
microsoft imesema jumapili inakusudia kukamilisha mazungumzo kwa ajili ya manunuzi ya tiktok katikati ya mwezi septemba
muathirika wa karibuni alikuwa mwanamme mwenye umri wa miaka ambaye alilazwa hospitali tangu jumapili
dazeni ya makundi yenye silaha yanafanya harakati zake mashariki mwa drc eneo ambalo kuna ukosefu wa sheria lenye utajiri wa madini
wamefanya vurugu kwa miongo kadhaa tangu kumalizika rasmi kwa vita vya mwaka mpaka ambapo mamilioni ya watu walipoteza maisha
ndc bado liko kwa jina jingine la ndc renovate au ndc r
maafisa wa uchaguzi nchini algeria wanaendelea na mchakato wa kuhesabu kura katika kura ya maoni kufanyia mabadiliko katiba ya nchi hiyo
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo na spika wa baraza la wawakilishi nancy pelosi wamepinga sheria mpya ya usalama ya china inayoshinikizwa hong kong
polisi watumiwa gesi ya kutoa machozi dhidi ya wafuasi wa upinzani wamesema mtu aliyejitoa muhanga alikusudia kuulipua msafara wa maafisa wa usalama katika mji mkuu wa mkoa wa pul e alam
afya matumaini pembe ya afrika sudan kituo cha udhibiti na kinga ya magonjwa cdc ya marekani u
s kimetahadharisha kuwa safari zote zisizo za dharura kwenda china zisitishwe wakati shirika la ndege la uingereza limetangaza jumatano kuwa limesitisha ndege za moja kwa moja kwenda na kutoka china bara
viongozi wengine mbalimbali katika ukanda wa maziwa makuu wamekuwa na kauli zinazofanana wakiwatakia raia wa nchi zao heri njema ya krismasi na mpya wa 
biden alishinda jimbo la michigan kwa zaidi ya kura 
wasichana nao sio tu hujifunza kupika couscous lakini pia wanajifunza mbinu zote za utengenezaji wa nafaka hio na hata nyimbo zinazoimbwa wakati wa mchakato mzima wa utayarishaji wa couscous kuanzia uzalishaji hadi upishi
vyama vinne ikiwemo ccm wagombea wake wameshachukua fomu katika tume ya taifa ya uchaguzi nec na kuacha uwanja kwa vyama vingine ambavyo vinaendelea kujipanga
mengi zaidi yanatarajiwa kutoka kwa viongozi wa afrika ameongeza kuwa pande zote zimekubaliana kuachana na kauli za uchochezi na kuwawajibisha wale wote wanaotumia matamshi ya chuki kwenye mitandao ya kijamii ili kuchochea ghasia
mlipuko huo uliuwa watu na kujeruhi zaidi ya watu na kuwaacha wengine bila makazi
watu wamebakia majumbani katika mji mkuu wa china bejing wenye wakazi milioni baada ya wakuu wa serikali kuwataka wafanye hivyo na kutangaza kuendelea kwa sikukuu ya mwaka mpya inayotumia hisabu ya mwezi hadi februari 
yossi kuperwasser mkurugenzi wa zamani wa utafiti usalama wa kijeshi idf kuna mvutano unaoendelea kati ya israeli na iran juu ya masuala mawili ambayo ni tofauti kubwa kati ya israeli na iran
wachezaji mbalimbali ambao ni nyota wa mchezo wa mpira wa kikapu akiwemo mchezaji mashuhuri michael jordan wamemwagia sifa kemkem stern kwa kunyanyua mchezo wa mpira wa vikapu kufikia hadhi ya kimataifa jambo lililopelekea kuwasaidia wao kupata umashuhuri katika maisha yao ya mpira wa vikapu
mgombea wa urais kupitia chama kinachotawala mohamed bazoum anaongoza katika hesabu ya kura kufikia sasa japo hana idadi ya kura ya kutosha kuepuka duru ya pili ya uchaguzi
wanahabari christine kamikazi agnes ndirubusa egide harerimana terence mpozenzi na dereva wao walikamatwa tarehe oktoba katika mkoa huo wa bubanza
dereva wao aliachiwa baadae kwa dhamana
maafisa wamekata huduma ya internet katika jaribio la kusitisha maandamano na kufanya iwe vigumu kwa makundi ya haki za binadamu kufuatilia mauaji hayo kwa mujibu wa shirika la habari la reuters
wamarekani kwa mara ya kwanza wataweza kuwaona wagombea wawili wa kiti cha rais wanaoshindana vikali wakijadilia juu ya masuala muhimu ya taifa kwenye jukwa moja kwa mdahalo wa kwanza kati ya tatu
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimlipuko wa ugonjwa wa homa ya mapafu kutokana na virusi vya corona huko china unasababisha serikali na taasisi mbali mbali kuweka masharti ya kutembelea china na mashirika ya ndege kusitisha safari zao
tunachosema ni kwamba mtupe muda
haitachukua muda mrefu itakuwa oparesheni ya muda mfupi
amesema msemaji wa tume maalum ya mgogoro wa tigray redwan hussein akiendelea kusema kwamba hatujaiomba uganda ama nchi yoyote ile kuingilia kati baada ya rais wa uganda yoweri museveni kukutana na waziri wa mambo ya nje wa ethiopia katika hatua hiyo
hilo limeonyeshwa na amri kadhaa mpya zilizotolewa wiki hii katika bara la afrika
malawi ni kati ya nchi zilizofanya hivyo hivi karibuni wakati rais peter mutharika alipotangaza jumanne amri ya kutotoka majumbani kwa siku kuanzia jumamosi ijayo
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcrais wa marekani donald trump jumanne usiku alianza hotuba yake ya tatu ya hali ya taifa kwa kuelezea hatua ambazo alisema utawala wake umepiga katika kuimarisha uchumi tangu alipoingia mamlakani
rais erdogan alisema tulipata nafasi ya kujadili juu ya njia za kushirikiana kuweza kufikia makubaliano ya kusitisha mapigano nchini libya kwa haraka iwezekanavyona kuanza tena utaratibu wa kisiasa
mgonjwa huyo raia wa drc anayeishi ufaransa alirudi congo wiki hii march na hakuonyesha dalili za maambukizi ya corona
wanasiasa wa upinzani wanasema kwamba watu waliuawa huku kukiwa na wasiwasi mkubwa iwapo uchaguzi wa jumatano utakuwa huru na haki
idadi hiyo siyo ya mwisho kuna uwezekano ikaongezeka kadiri juhudi za uokoaji zinavyoendelea zayyad ibrahim mbunge nchini nigeria ameliambia shirika la wakala wa habari la ufaransa afp jumatatu
tangu mwezi aprili tanzania haijatoa idadi ya maambuziki ya covid nchini mwake na rais john magufuli amekaririwa mara kadha akisema hakuna tena corona nchini humo
baraza kuu la mwaka huu limefanyika kwa njia ya mtandao kutokana na janga la corona na limekuwa likiangazia zaidi namna ya kukabiliana na covid 
ureno ina wagonjwa wa corona waliopimwa chini ya 
hivyo inaonekana kana kwamba iran imechagua kujibu kwa makombora ya masafa mafupi ili kutoa ujumbe maalum
walijaribu kulipiza kisasi lakini kwa njia ambayo wanadhibiti hali ya mambo kuliko kumtumia mmoja wapo ya washirika wake kutekeleza mashambulio hayo
na ni wazi walitaka kupeleka ujumbe bayana kwamba wana uwezo wa kujibu vikali timu za maafisa usalama zilipelekwa katika eneo la nyongoro na maeneo yanayo lizunguka ili kukabiliana na wale waliowashambulia watu hao kwa bunduki
tume ya uchaguzi polisi museveni wala jeshi halijazungumzia hatua ya bebe cool kuvutia umati mkubwa wa watu katika kampeni bila kuzuiliwa
rais wa afrika kusini cyril ramaphosa ametangaza hali ya dharura ya kitaifa nchin humo na kuonya kwamba mlipuko huo huenda ukasababisha madhara makubwa kwa uchumi wa nchi
chanjo inayotolewa marekani imetengenezwa na kampuni ya pfizer biontech
ukumbi huo wenye uwezo wa kuketi watu ulionekana kuwa na takriban nusu ya idadi hiyo licha ya timu hiyo kudai kuwa zaidi ya watu milioni moja walikuwa wamejiandikisha kuhudhuria
uchaguzi huo umeshuhudia chama tawala cha ccm kikijizolea viti vingi vya bunge na udiwani na kumpa tena rais john magufuli muhula wa pili kwa asilimai 
mkataba huo ulikuwa wa kutoa fursa ya kufanyika uchaguzi usio wa moja kwa moja nchini somalia lakini kiongozi wa jubaland sasa anataka serikali ya somali kuondoa wanajeshi wake katika eneo la gedo ili utawala wake uandae uchaguzi
hatua hiyo inapingwa na serikali kuu
waziri wa mambo ya nje wa ujerumani heiko maas kwa pande wake anatoa wito wa majadiliano kuanza tena
tunajua kuwa baadhi ya uchunguzi unafanyika lakini katika hatua hii hatujakaribishwa kushiriki
tunatarajia siku za karibuni kupewa muhtasari hilo litafanyika wapi na kujadili uwezekano wa kushirikiana nao ameseme galea
rais kila siku sio tu amejiandaa lakini anafanya kazi kubwa kuliko rais yeyote ambaye nimewahi kupata fursa ya kumfanyia uchunguzi na kusoma kuhusu kile anachotaka kuhakikisha kwamba tunasonga mbele katika wakati mgumu ajenda muhimu kwa watu wa kawaida marekani wanaofanya kazi kwa bidii
ulinzi uliimarishwa katika eneo la kaburi lake wanajeshi waliovalia sare rasmi za kijeshi nyeupe na nyekundu kando kando yao ikiwa ni familia yake huku katika mstari wa mbele akiwa ni amiri jeshi mkuu na rais wa kenya uhuru kenyatta
wakati baraza la seneti likijitayarisha kukutana jumatatu trump amesema serikali kuu inaweza kuongeza maradufu msaada wa dharura wa hivi sasa wa dola trilioni 
tangu juni maelfu ya watu wamelazimika kuhama makwao katika mkoa wa ituri kutokana na mashambulizi ya makundi ya waasi
katika tangazo ambalo lilikuwa likitarajiwa na baadhi ya wadau waandalizi wa michezo ya olimpiki tokyo iliyokuwa imepangwa kuanza tarehe mwezi julai walisema kwamba michezo hiyo itaahirishwa kwa kipindi cha mwaka mmoja
vigezo hivyo vinatabiri kuwepo maambukizi ya polepole watu wenye umri mdogo ambao wanamagonjwa sugu na kiwango cha chini cha vifo ukilinganisha na kile kilichoshuhudiwa katika nchi zilizoathiriwa zaidi sehemu zilizobakia ulimwenguni taarifa hiyo ya who imeeleza
katika hali ya kusitushwa nimisha anasikika akimwambia kamahungye kuwa ikiwa kuna kiwango chochote kimebakia fedha hizo azitafutie njia ya kuzitumia
kipimo cha hisa japan cha nikkei kilipanda asubuhi kwa asilimia 
 wakati soko la hisa la wall street lilipofunga jana jioni hisa zilikuwa juu kwa wastani wa 
 kufikia nukta 
pendekezo la couscous lafikishwa baraza la unesco dangote anafuatiwa na mfanyabiashara wa misri nassef sawaris ambaye aliongeza utajiri wake kutoka dola bilioni 
 alizokuwa nazo mwaka uliopita hadi dola bilioni nane
hatari ya maambukizi yanayoletwa na watu kutoka nje ya nchi ambayo inarudisha nyuma mafanikio ya kudhibiti kuenea kwa covid katika jamii kumefanya hatua kama hii kuchukuliwa na china ambayo kwa miezi kadhaa ilikuwa ikiongoza duniani kwa maambukizi ya virusi vya corona lakini hivi sasa imekuwa ni nchi inayotoa matumaini ambapo kidogo kidogo wameanza kuondoa katazo la watu kukaa majumbani
hisa za maduka ya jumla na nyumba za kukodisha zimepanda kwa kiasi kikubwa kwa matarajio kwamba watu wengi wataanza shughuli za ununuzi na biashara kwa kasi
makubaliano ya biashara yaliyopatikana hii leo yanahitajika kuidhinishwa na bunge la ulaya ndani ya wiki chache zijazo
wengine ni pamoja na mwenyekiti wa tume huru ya uchaguzi ya kitaifa halima ismail ibrahim daktari maarufu amina aden mohamed na mwanaharakati wa haki za wanawake luul maxamed feerayare
wabunge wanawake katika bunge la sasa la somalia ni miongoni mwa watu wanaosukuma mswada huo upitishwe
cdc imethibitisha tafiti kutoka singapore inayosema kuwa asilimia ya maambukizi mapya yanasambazwa na watu ambao hawana dalili zozote za kuwa wagonjwa
tafiti hiyo ina thibitisha haja ya kuendelea watu kutosongamana na kutokaribiana cdc imesema
hatua hiyo itapelekea taifa hilo kupata mikopo ya kimataifa ili kufufua uchumi wake uliodidimia
taarifa ya wizara hiyo haijatoa maelezo zaidi kuhusu muda ambao mazungumzo hayo yatachukua kumalizika
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
mapigano zaidi yalizuka juu ya kuchaguliwa tena kwa rais wa ivory coast alassane ouattara jumanne wakati mataifa ya afrika magharibi na ufaransa yakitaka mazungumzo ya kumaliza mivutano juu ya kipindi chake cha tatu kilichopingwa
jenerali qassem soleimani mkuu wa kikosi maalum cha quds na mtayarishaji wa mkakati wa usalama wa eneo hilo aliuawa katika shambulizi la anga mapema ijumaa karibu na uwanja wa ndege wa kimataifa uliopo makao makuu ya iraq
wapinzani hata hivyo wanasisistiza kwamba outtara hana haki ya kikatiba kugombea mhula wa tatu madarakani
katika kanda ya afrika mashariki na nchi za maziwa makuu shirika la fedha kimataifa imf jumatano liliidhinisha mkopo usiokuwa na masharti mengi na wenye kiwango cha chini cha riba wa dola million utakaoisaidia kenya kukabiliana na athari za kiuchumi kutokana na janga la corona
tayari wameshaunda timu ya kuelekea kuleta upinzani kwa rais donald trump na makamu wake mike pence katika uchaguzi wa novemba 
wapiga kura wote wa burkina faso wanakubaliwa kuingia katika vituo vya kupigia kura na kushuhudia zoezi la kuhesabu kura
hivyo ndivyo sheria inavyosema
kwa hivyo nahimiza kila mmoja wenu kufanya hivyo ili kuhakikisha kwamba hakuna udanganyifu unafanyika
ummy amesema waziri mkuu mh kassim majaliwa muda wowote kuanzia sasa anatarajiwa kukutana na mawaziri wa sekta mbalimbali ili kuweka mikakati ya pamoja ya namna ya kukabiliana na ugonjwa huo ambao umesambaa katika nchi mbalimbali duniani
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimaafisa wa usalama kwenye ubalozi wa marekani mjini baghdad jumatano wamelazimika kutumia gesi ya kutoa machozi kutawanya waandamanaji
sera hiyo mpya imezinduliwa jumamosi na uongozi unaosimamia chakula na madawa marekani fda kufuatia malalamiko dhidi ya serikali kuwa ukosekanaji wa vifaa vya kupimia umeruhusu kirusi hicho kuenea bila ya kujulikana
tayari kuna watu milioni 
 waliopimwa na kuthibitishwa kuwa na maambukizi duniani kote wakati idadi ya vifo ikifikia 
gostin anaeleza hatuja jitayarisha tulijua hali hii inatufikia ilitubidi kujitayarsha ilipofika mara ya kwanza na tatizo kubwa lililojitokeza ni upimaji
gari iliogonga gari ya gavana ilikuwa imejaa vilipuzi kwa ajili ya kujitoa muhanga ali amesema
tunakaribisha sana msaada kutoka marekani na mashirika ya kihisani ya kimataifa kwa sababu wao ni washirika wetu wa karibu alisema osewe
ginsburg alikuwa mwanamke wa pili kuteuliwa kushika nafasi katika mahakama hiyo na hadi kufa kwake alikuwa mmoja wa majaji watatu wanawake katika mahakama hiyo ya juu kabisa nchini marekani
wengine ni sonia sotomayor and elena kegan
mkataba uliofikiwa jumatatu unazingatia masuala makuu ya usalama umiliki wa ardhi mfumo wa mpito wa sheria kushirikiana madaraka na kurejea nyumbani kwa watu waliohama makazi yao kwa sababu ya mapigano
maafisa wamewataka wakulima kuhifadhi chakula na majani kwa ajili ya wanyama wakijiandaa na uharibifu unaotokana na nzige
tunatafakari juu ya mipaka yote trump alisema
wanafamilia wengine wa rais trump watazungumza kwenye matukio mbali mbali wiki hii akiwemo mkewe melania trump
rais anatarajiwa kuonekana kila siku usiku kuanzia jumatatu na siku ya alhamis atatoa hotuba akiwa white house ya kukubali rasmi uteuzi wa chama kuwania muhula wa pili madarakani
chama kikuu cha upinzani nchini tanzania chadema kimelitaka jeshi la polisi nchini humo kujiweka kando na masuala ya kisiasa ili kuacha uwanja wa kisiasa kuwa sawa kwa vyama kushindana wakati huu wa kuelekea katika uchaguzi mkuu
naye mhariri alichukuliwa kutoka nyumbani kwake baada ya kudadisi takwimu rasmi za maambukizi ya virusi vya corona
daktari mjamzito amekamatwa baada ya rafiki yake kutumia simu yake kuripoti maambukizi ya virusi vya corona yaliyokuwa hayajathibitishwa
kim gang lip amesema takwimu zilizo kusanywa kutoka katika simu aina ya smartphones zinaonyeshawatu wengi wanatoka kwenda kwenye migahawa na viwanjani katika wiki za hivi karibuni
wizara ya mambo ya nje inasema ina taarifa zakuaminika kuwa makonda alihusika katika uvunjaji wa amani katika nafasi yake kama mkuu wa mkoa wa dar es salaam
tunapiga hatua moja mbele halafu kumi nyuma
msako dhidi ya waandishi wa habari za upekuzi unaendelea
mfano ni dhidi ya hopewell chinono
mashambulizi dhidi ya vyombo vya habari yamekuwa yakiongezeka
sheria zinaendelea kutungwa kubana uhuru wa habari mfano ni mswada wa usalama wa mitandao ambao lengo lake ni kutoa mamlaka kwa wanajeshi kukabiliana na watu wanaojieleza
museveni amesema kwamba dawa hiyo imefanyiwa majaribio kwa wagonjwa kadhaa wa corona na kupona na itaanza kutumika vikamilifu kwa watu wote desemba tarehe mwaka huu
idadi hiyo inaonyesha ingezeko la waandishi wa habari wanaouawa wengi wao wakiwa waandishi wanaoandika habari za uchunguzi kuhusu uhalifu ufisadi na maswala ya mazingira
hata hivyo katazo hilo limeshtumiwa na raia mbalimbali wa kenya baada ya maafisa wa polisi kunaswa kwenye runinga nchini humo wakitumia nguvu kupita kiasi viboko na gesi za kutoza machozi kuwafukuza waliojipata nje
umoja wa mataifa unafuatilia hali uganda katika mahojiano na idhaa ya kiswahili ya sauti ya amerika matangazo ya jioni novemba katibu mkuu wa chama cha chdema mnyika john amesema kwamba hana taarifa yoyote kuhusu wabunge walioapishwa na spika ndugai na kwamba uteuzi wao ni jambo geni kwa maafisa wa chama
mkuu wa tume ya umoja wa ulaya ursula von der leyen ametaja mkataba huo kuwa mzuri
villani anayefanya kazi katika mji wa lodi ulioko kaskazini ameelezea juhudi za kuwapokea watu waliokuwa wakiongezeka mfululizo wakihitaji vifaa vya kuwasaidia kupumua
hata hivyo haikuweza kufahamika mpaka sasa juu ya ni nani kwa sasa anatawala katika nchi hiyo
miaka mingine minne miaka mingine minne walisema
matamshi hayo yametolewa baada ya viongozi wa ecowas kukutana kwa kikao cha dharura alhamisi kupitia mtandao na kuamua kwamba wanapeleka ujumbe wa viongozi wa juu
rais wa niger mahamadou issoufu ambae ni mwenyekiti wa ecowas hivi sasa anasema wakati wa mapinduzi umekwisha
vikwazo hivyo vinajumuisha kudhibiti biashara na watu wanaohusiana na programu za silaha za nyuklia wa iran
ndio maana ndugu zangu sikufunga mipaka niliheshimu majirani zangu tumezungukwa na karibu nchi nane ukizifungia maana yake umezinyima uchumi wao kuna baadhi ya nchi wanategemea vyakula vya tanzania
tusihusishe hili la corona kwenye uchumi wa nchi yetu mimi nimepata uzoefu katika miezi miwili au mitatu tangu ugonjwa huu uingie
nchi yetu asilimia ya watumishi ni walimu ambao ndio wengi zaidi kuliko wengine amesema magufuli akiongeza kusema biden amkosoa sanders tunisia imejitolea kuwaleta wagonjwa nchini mwao kwa ajili ya matibabu na ujerumani imepeleka timu ya waokoaji na mbwa wenye uwezo wa kutafuta watu waliokwama katika vifusi
serikali ya isreali hivi sasa inajitayarisha kupiga kura jumapili kwa ajili ya kuendelea kulikalia bonde la kimkakati la jordan na makazi yote ya israeli katika ukingo wa magharibi
maslahi ya taifa la marekani yanafikiwa kwa kuwasiliana moja kwa moja na watu ulimwenguni kupitia radio
kufanikisha hilo sauti ya amerika lazima iweze kuwavutia na kuheshimika na wasikilizaji wake
kwa hivyo misingi hiyo ndio itasimamia matangazo ya sauti ya amerika waasi wanaosaidiwa na iran walitoa picha za kutisha zikionyesha jengo lililokuwa limeharibiwa kabisa na magari na miili ya waliouawa kueleza shambulio hilo
waandishi wa ripoti hiyo waliwahoji wakimbizi na wahamiaji 
amesema kwamba huwa nakasirika sana ninaposikia watu wakiniambia kwamba niondoke madarakani lakini huwa najaribu sana kujizuia na kuwa mtulivu
afisa aliyefukuzwa kazi ametambulishwa kama garret rolfe aliyekuwa ameajiriwa oktoba na yule aliyesitishwa kazi akiwa analipwa ni devin brosnan aliyekuwa ameajiriwa septemba kwa mujibu wa tarifa iliyotolewa na msemaji wa polisi sajenti john chafee
chanjo tisa za majiribio ziko kwenye ratiba ya kituo cha chanjo cha kimataifa cha who covax ambacho kinakusudia kusambaza dozi billioni kufikia mwisho mwa 
matarajio ya ulaya katika hotuba maalum rais yoweri museveni ambaye amekuwa madarakani kwa miaka alivaa koti la kijeshi na hakumumunya maneno
akirejelea vyama vya upinzani kama magenge ya wahalifu museveni alisema maandamano ya vurugu ambayo yalisababisha kupoteza maisha ya watu hayatarudiwa kamwe
polisi wametumia nguvu kuvunja mkutano wa mgombea wa chama cha forum for democratic change patrick amuriat wilayani kabarole
gen mugisha muntu na gene henry tumukunde wamekuwa wakilalamika kile wamekitaja kama polisi kutumiwa kuvuruga kampeni na kusema wanapendelea pande mmoja katika kampeni
uchaguzi huo unaandaliwa wakati kuna tisho la mapigano kutoka kwa makundi yanayotaka kujitenga na kuunda nchi yao yenye watu wanaozungumza kiingereza kutoka kwa sehemu zingine za nchi zenye watu wanaozungumza kifaransa
kuna familia zinatafuta watu wao kwenye pwani hiyo na hakuna majibu ya kuwapa imesema ripoti hiyo
kumekuwepo wasiwasi kwamba machafuko ya hivi karibuni yamechukua mkondo wa kikabila rais conde akishutumiwa kwa kusababisha migawanyiko kwa manufaa yake ya kisiasa shutuma ambazo amekana
waziri wa ulinzi wa israel na waziri mkuu mbadala benny gantz ambaye anatarajiwa kuchukua uongozi kama waziri mkuu mwezi novemba mwaka alielezea wasi wasi wake kuhusu kuchochea mivutano ya kieneo na kusema uingiaji katika eneo hilo ni vyema usubiri mpaka janga la virusi vya corona lidhibitiwe
umoja wa ulaya eu umnesema hii leo kwamba kuna matumaini mazuri kwa libya baada ya serikali mbili zinazo hasimiana nchini humo kutangaza usitishaji wa mapigano ijumaa na kupanga kufanyika uchaguzi mkuu kote nchini
membe alifafanua kwamba kulingana na anavyofahamu taratibu za ccm ni halmashauri kuu ya taifa nec peke yake ndio yenye mamlaka ya kumfukuzu au kumrudishia mjumbe uanachama wake
karibu theluthi tatu ya wabunge na asilimia ya mawaziri ni wanawake
spika wa bunge chini ni mwanamke
tuna furaha kubwa kwaba sultan jamshid atakuwa na sisi katika nchi hii katika siku zake za mwisho
sisi pia tunaishukuru serikali ya oman kwa kumpa ruhusa ya kustaafu hapa kwa kweli nadhani ni kwasababu za kibinadamu amesmea yusuf al shibl mwenye umri wa miaka raia wa oman ambaye alizaliwa zanzibar na hivi sasa anaishi muscat
polisi nchini uganda wamesema kwamba watu wamefariki na kujeruhiwa kufuatia vurugu zilizotokea baada ya kukamatwa kwa mgombea wa urais robert kyagulanyi maarufu bobi wine
kuna uwezekano wa kesi kufikishwa mahakamani kupinga matokeo ya uchaguzi huo hali ambayo inaweza kuchelewesha matokeo rasmi kwa wiki kadhaa
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcsheria hiyo mpya inaifanyia marekebisho sheria namba ya mwaka ya tume ya uchaguzi nchini kenya iebc chama cha upinzani forum for democratic change fdc kimekuwa kikishinda viti vingi katika uchaguzi enep la acholi
amri ya kufunga ubalozi mdogo wa marekani mjini chengdu ilitolewa ijumaa iliyopita kulipiza kisasi dhidi ya amri ya serikali ya marekani iliyofunga ubalozi mdogo wa china mjini houston texas wamekosoa maafisa wa usalama kwa kile wametaja kama kuwakandamiza wagombea wa upinzani kuwakamata kuwazuia kufanya kampeni kutumia gesi ya kutoa machozi kutawanya mikutano ya kampeni na kuwapiga wafuasi wa upinzani
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
chama kikuu cha upinzani nchini tanzania chadema kimelitaka jeshi la polisi nchini humo kujiweka kando na masuala ya kisiasa ili kuacha uwanja wa kisiasa kuwa sawa kwa vyama kushindana wakati huu wa kuelekea katika uchaguzi mkuu
madaktari wa russia walitangaza hapo awali kwamba wamekubaliana na maombi kumruhusu navalny kupatiwa matibabu ujerumani na hivyo kumaliza mzozo juu ya nani atamuangalia mwanasiasa huyo kufuatia kile ambacho familia ya navanly imesema ilikuwa ni jaribio la makusudi la kumua alipokuwa anatembelea siberia mapema wiki hii
habari kutoka ofisi ya rais adama barrow imethibitisha habari hizo dhihirisho la kwamba virusi hivyo vinaendelea kusambaa kwa kasi nchini humo makamu wa rais akiwa amewekwa karantini baada ya kugunduliwa kuambukizwa wiki iliyopita
ripoti ya who washikadau wengine wa sekta ya anasema unhcr ina wasiwasi kuwa wakimbizi wa rohingya hawakuwa na taarifa waliyohitaji kufanya uamuzi huru na ulio na taarifa kamili juu ya kuhamia bhasan char
janga la corona limeathiri sana uchumi wa marekani ambao ndio mkubwa zaidi duniani
mkutano huo unahudhuriwa pia na mwenyekiti wa kamisheni ya umoja wa afrika moussa faki mahamat aliyesema kwenye kikao hicho cha ufunguzi kwamba mvutano wa kidiplomasia kati ya kenya na somalia unazusha wasi wasi kwenye umoja wa afrika
whitmer alisema kila mdemokrati anaegombania kiti cha rais ana mpango wa kupanua huduma ya afya kwa wamarekani wote
inajaribu nini kinachopelekea biashara kupaza sauti amesema mhadhiri huyo ni ukatili ulionekana katika picha ya video ukionyesha afisa polisi huko minneapolis akimwekea goti nyuma ya shingo ya george floyd ambaye alikufa
gretchen whitmer gavana wa jimbo la michigan mwaka uliopita biden alimtaja waziri mkuu wa uingereza boris johnson kuwa sehemu ya donald trump
pamekuwa na hofu kuhusu hatma inavyonekana hivi sasa vita vya kutetea matokeo hayo vitatokea mahakamani kwani trump ametangaza atawasilisha mashtaka kusitisha kuhesabiwa kura
hilo linaonekana halitafanikiwa lakini kuna uwezekano akapinga matokeo kama ilivyotokea mwaka wakati wa ushindani kati ya george bush na al gore
mahakama ya rwanda imeeleza kwamba makosa yanayomkabili rusesabagina ya ugaida na mengineyo ni makubwa na kutokana na hilo ataendelea kubaki rumande kwa siku nyingine 
hayo yakiendelea wakuu wa zamani wa jeshi wamekuwa wakijitokeza kumkosoa vikali rais donald trump kwa namna alivyoshughulikia maandamano hayo na hasa kutaka kutumia jeshi kuyazima maandamano hayo hali ambayo ni nadra kutokea
hata hivyo shirika la unhcr na lile la kazi duniani ilo zinafanya juhudi kutoa mafunzo ya kazi kwa wakimbizi kwenye kambi kubwa ya wakimbizi duniani daadab ili kuweza kupata ajira na kujitegemea
maandamano yamendelea kwa siku ya mfululizo jumatano ingawa waandamanaji walikuwa wachache kabisa katika miji kadhaa ya hapa marekani huku juhudi zikiendelea kujaribu kuleta mabadiliko katika mfumo wa sheria na polisi
waandamanaji jumamosi usiku waliwasha moto mgahawa wa wendy s ambako brooks aliuawa usiku moja kabla ya tukio hilo na kuzuia njia ya barabara kuu iliyoko karibu
lourenco amewashangaza wengi kwa utawala wake kuonekana ukipambana na ufisadi kwa nguvu zote
lakini baada ya mapinduzi ya alikubali kujiunga na serikali ya mapinduzi ya ali soilihi na kuteuliwa kuwa waziri wa mambo ya ndani
mipango ya uzinduzi huo ilisitishwa takriban dakika kabla ya roketi hiyo kuruka kutoka kituo cha kennedy space center jimbo la florida
nimefanya majadiliano ya kina na mwenzangu kutoka tanzania na kwa kweli hakuna mafarakano
mwisho wa siku hii ushauri uliotolewa na mamlaka ya usafiri wa anga ya tanzania utabatilishwa na kuruhusu ndege za kenya airways kuingia tanzania alieleza macharia
akizungumza na vyombo vya habari mjini mwanza ambako amekuwa akiendelea na kampeni jumamosi lissu amesema atafuta sheria nyingi za vyombo vya habari ambazo zimekuwa zikiwekwa na awamu kadha za serikali za tanzania
tunda amekwaruzana na rais felix tshisekedi juu ya mabadiliko ya mahakama yaliyopendekezwa na chama cha tunda ambayo yataipa wizara ya sheria udhibiti zaidi juu ya uendeshaji wa kesi za jinai
ripoti hiyo iliyotolewa jumapili na iran inaonyesha abiria walikuwa bado hai kwa muda baada ya athari za mlipuko wa kwanza kutokea
hans noel profesa wa masuala ya siasa za vyama na itikadi katika chuo kikuu cha georgetown anasema tarajia trump kuwa na matamshi ya zaida badala ya kusoma kile kilichoandikwa mapema katika hotuba yake ikiwa ni juhudi ya kuwavutia wapiga kura ambao bado hawajaamua wamchague nani
kituo cha yongbyong kilicho karibu na mto kuryong kilomita kaskazini mwa mji mkuu wa pyongyang korea kaskazini hutengeneza vifaa vya nuclear kuchuja mafuta na madini ya uranium vinavyoaminika kutengenza silaha za nuclear
viongozi wa serikali ya mpito nchini sudan na wakuu wa makundi ya waasi katika jimbo la darfur leo wamefikia makubaliano ya kihistoria ya mkataba wa amani unaoelezewa ni hatua muhimu ya kwanza kuelekea katika kumaliza vita vya takriban miaka 
rais alimtembelea ndugu yake katika hospitali ya huko new york ijumaa baada ya maafisa wa white house kueleza alikuwa mahututi
mwaka karibu wakimbizi milioni walitoroka mateso na vurugu huko myanmar na kwenda cox s bazar ambako wanaishi katika kambi duni zenye msongamano wa watu
bangladesh inasema inataka kupunguza msongamano katika kambi hizo na inaona kuwahamisha hivi karibuni wakimbizi hao ni hatua ya kwanza katika mpango wa kuhamisha wakimbizi kwenda bhasan char
kiongozi wa upinzani na ambaye alikuwa mgombea urais wa chama upinzani cha chadema katika uchaguzi wa oktoba tundu lissu ameondoka nchini tanzania jumanne kuelekea ubelgiji
iwapo pande hizo mbili zitshindwa kufikia makubaliano leo bunge litakuwa na jukumu la siku kumteua mtu mwengine kuunda serkali na ikishindikana waisrael watalazimika kupiga kura kwa mara ya nne
hatimaye tanzania na kenya zimekubaliana kumaliza mgogoro wa madereva wa malori uliokuwa unafukuta katika mipaka ya nchi hizo kwa takribani wiki mbili sasa
katika mazungumzo yake na vyombo hivyo bernard membe mwenyewe alishiriki na kueleza kuwa tarehe julai alikwenda katika ofisi za tawi la act wazalendo rondo na kujisajili
waliohudhuria misa hiyo walifuata maagizo ya maafisa wa afya ikiwemo kuvaa barakoa
rais wa tanzania john magufuli jumatano amemuondoa paul makonda katika wadhifa wake kama mkuu wa mkoa wa dar es salaam ambaye ametumikia nafasi hiyo tangu rais aingie madarakani
katika soko la biashara ya mafuta ghafi mafuta ya marekani yanauzwa kwa dola 
 kwa pipa hivyo ikiwa imepanda kwa karibu asilimia 
 wakati soko la kimataifa la mafuta ghafi ya brent limebakia katika bei ya dola 
 kwa pipa
waziri wa sheria celestin tunda alikamatwa na polisi jumamosi jioni na kuachiwa baada ya saa kadhaa za kuhojiwa na waendesha mashtaka katika mahakama na kusababisha mgogoro wa kisiasa katika serikali ya mseto iliyoko madarakani shirika la habari la reuters limeripoti
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliviongozi wa nchi za afrika benki kuu ya dunia who na shirika la fedha la kimataifa imf wametoa wito wa hatua ya dharura ya kimataifa kusaidia nchi za afrika kukabiliana na janga la virusi vya corona
spika ndugai mwanasheria mkuu adanech abebe amesema wafungwa walio hukumiwa kwa makosa ya jinai madogo madogo ambayo yamebakiza kifungo cha chini ya mwaka mmoja na wanawake wenye watoto wanastahiki kuachiwa
angola nigeria na afrika kusini zenye uchumi mkubwa zaidi afrika zinatabiriwa kuathirika zaidi kiuchumi
harris alizaliwa nchini marekani na wazazi wahamiaji na raistrump amekuwa akikosolewa kwa kutochukua msimamo wa wazi kuhusu tetesi hizo
moja kati ya nchi zilizotoa katazo la hivi karibuni kusitisha shughuli zote isipokuwa zile muhimu ni vietnam amri iliyoanza kutekelezwa jumatano
jumapili white house ilikubali kwamba seneta kamala harris anaweza kuwa makamu rais na kumaliza tetesi zilizokuwa zikirudiwa na rais donald trump kwamba mwanasiasa huyo alikuwa hastahili kuhudumu wadhifa huo
wakati wa janga kama hili hivi sasa ndipo unabaini kuwa unahtiaji kwatalaamu wa icu
huwezi kuwapatia mafunzo ya haraka
lazima uwaptie mafunzo kwa kipindi kirefu kijacho na lazima wawepo kama rasilimali ili waweze kutumika inapohitajika chokwe anasema
waombolezaji wengi waliokuwa wamevalia vazi jeusi na kubeba bendera ya iraqi na bendera ya wanamgambo wanaosaidiwa na iran ambao ni waaminifu kwa soleimani
mji wa nairobi unaongoza kwa maambukizi ukifuatiwa na nakuru mombasa trans nzoia kisii kiambu kakamega kisumu busia kilisi na nandi
kanuni hizo mpya za tcra zinasema pia kuwa baada ya kupata kibali cha kurusha matangazo ya shirika la nje mwenye leseni atawajibika kwa maudhui yoyote yasiyozingatia sheria na kanuni hizo
maafisa wa vyombo vya habari tanzania wanasema huo utakuwa mzigo usiobebeka kwao
jeshi la msumbiji limesema kwamba mapigano yanaendelea kukomboa bandari muhimu ya mocimboa da praia huku ripoti zikisema kwamba makundi ya wapiganaji wa kiislamu yameiteka bandari hiyo
mpango huo unalenga kuzisaidia nchi zenye mifumo duni ya afya katika nchi za afrika asia amerika kusini ukraine na maldova
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire voa washington dc
kiongozi wa upinzani wa sudan kusini riek machar amepinga pendekezo la kufikia amani lililotolewa na rais salva kiir linalohusiana na kupunguza idadi ya majimbo lakini kuunda pia maeneo matatu ya utawala nchini humo
alfajiri julai kikundi cha wanaume waliokuwa wamevaa nguo za polisi na wakiwa wana silaha za kivita waliingia katika ofisi za capital fm katika mji mkuu bissau naibu mkurugenzi sabino santos aliiambia sauti ya amerika voa
maafisa wa afya uingereza wamesema chuo kikuu cha oxford kimepanga kuanza majaribio ya aina moja ya chanjo itakayotolewa kwa watu alhamisi
tulishangazawa sana wakati suala la maeneo bunge lilipowasilishwa na kuthibitishwa na wote walioenda naivasha katika kikao cha wabunge
amesema john seii katika mahojiano na runing ya ktn akiongezea kwamba hapakuwepo maafikiano kati ya wanajopo kuweka nafasi ya waziri mkuu na manaibu wake watakaoteuliwa na rais kwa sababu hiyo ingeongeza mzigo kwa raia wa kenya wanaolipa ushuru
kupitia amri iliyotangazwa na white house wasafiri waliokuwa kwenye ardhi ya brazil kwa siku kabla ya siku yao ya kusafiri hawatarushusiwa kuingia marekani
rais wa marekani donald trump ameashiria nia yake kuruhusu shughuli za kiuchumi kuendelea kama kawaida haraka iwezekanavyo
nchi za mashariki ya kati na asia zinatazamiwa kufuata hatua ya saudi arabia katika juhudi za kuihimiza rashia kupunguza uzalishaji ili kupandisha bei ya mafuta
kauli ya unicef baada ya sanders kumuidhinisha biden walishiriki mazungumzo wakiangazia jinsi rais trump ameshughulikia janga la maambukizi ya virusi vya corona maswala ya uchumi gharama ya juu ya masomo miongoni mwa mengine
nchini japan maambukizi yameripotiwa hadi hivi sasa lakini wasiwasi unaongezeka kutokana na baadhi ya maeneo ya nchi hiyo ikiwemo tokyo idadi ya maambukizi imekuwa ikiongezeka kwa kasi kubwa
mwakilishi wa wapalestina ujumbe huo umefutwa muda mfupi baadaye
hakuna sababu imetolewa baada ya tweet ya museveni kufutwa
magufuli amesema hayo jumamosi julai katikahotuba yake ya kukubali uteuzi mara baada ya kuchaguliwa kwa kishindo
magufuli alichaguliwa kwa kura asilimia anaingia katika kinyang anyrio cha urais kwa tiketi ya ccm kuwania tean urais wa tanzania na dkt
mwinyi amepitishwa na chama hicho kuwania urais wa zanzibar
 maafisa hao wanaendelea kuchukuwa hatua za kukabiliana na mlipuko huo ambao shirika la afya duniani linasema huenda ugonjwa huo umeanza kupunguza kasi licha ya kwamba idadi ya vifo vinaongezeka
mazungumzo kati ya ecowas na viongozi wa mapinduzi mali yaendelea kampeni hiyo ya kuchangisha fedha iliyoendeshwa mtandaoni mwanzoni ilikuwa imekusudia kukusanya takriban dola za marekani 
baada ya tom moore kumaliza matembezi yake aliyokusudia kampeni hiyo ilitangazwa katika televisheni mubashara na juhudi hiyo ilikuwa imekusanya zaidi ya dola milioni 
lissu amedai kwamba utawala wa miaka mitano wa rais wa sasa john pombe magufuli unaomalizika mwaka huu umeiweka tanzania katika mtihani mkubwa kiuchumi kisiasa na kidiplomasia
amesema tanzania ipo katika njia panda na uchaguzi mkuu wa oktoba ni muhimu sana katika kurejesha uhai wa nchi
wagombea wa viti mbalimbali wametakiwa kutumia mitandao ya kijamii na vyombo vya habari kufanya kampeni
katika taarifa yake jumatano ramaphosa alitaka wanajeshi waasi katika taifa hilo la afrika magharibi kumwachilia huru rais wa mali ibrahim boubacar keita waziri mkuu boubou cisse na viongozi wengine wa juu wa serikali
kenya ni kituo cha usafirishaji afrika mashariki inayohudumia bidhaa zinazotoka nje ya nchi ambazo hazina bandari kama vile uganda rwanda sudan kusini burundi na drc kuzorota kwa shughuli za bandari bila shaka kutaathiri nchi za jirani yake
pia hong kong imetangaza abiria wote pamoja na wafanyakazi waliokuwa wamewekwa karantini katika meliya world dream wataruhusiwa kuondoka
iendeleza masomo kwa wanafunzi imetayarishwa na na sunday shomari voa washington dcwaziri mkuu wa mpito wa mali amesema yuko tayari kufanya mazungumzo na wanamgambo wa kiislamu ambao uasi wao umefanya eneo kubwa la mali lisitawalike lakini ufaransa koloni wl zamani la mali imepinga wazo hilo
kiongozi wa zamani wa wanamgambo huko jamhuri ya kidemokrasi ya congo drc ntabo ntaberi sheka amehukumiwa kifungo cha maisha gerezani kwa makosa ya uhalifu wa vita na ubakaji wa watu wengi uamuzi uliosifiwa na umoja wa mataifa kama ni pigo dhidi ya kutoadhibiwa kwa makundi yenye silaha nchini humo
didier raoult mkurugenzi ya taasisi ya magonjwa ya kuambukiza ya mediterranian ufaransa anasema kuna hii hali ya shauku ya lazima tupate dawa mpya
lazima tupate chanjo mpya
ukiwambia sikilizeni kuna hii dawa tunayo ifahamu na inafanya kazi vizuri ya cloroquine na isiyo ghali wanakataa
ninadhani ni suala la fedha tu
kulinda wakati huo huo kampuni ya kutengeneza dawa ya pfizer imesema kwamba vipimo vya chanjo yake dhidi ya virusi vya corona vinaonyesha kwamba chanjo hiyo ina ufanisi wa asilimia na pia inawakinga watu wazee dhidi ya kifo kutokana na virusi hivyo
wakati huo huo shirika la afya duniani who limesema kwamba lina wasiwasi sana kutokana na kuongezeka haraka kwa idadi ya watu wanaoambukizwa virusi vya corona nchini brazil na mexico
rais wa ivory coast alassane ouattara alisema viongozi lazima waliangalie suala hili kwa upana zaidi
nimependekeza au iangaze katika kukabiliana na utapiamlo kama ni kauli mbiu ya 
alikuwa anataka kuwepo mageuzi kama vile sheria ya mwanaume kumsimamia mwanamke na kuwaruhusu wanawake haki yao ya kuendesha magari
hata hivyo sasa kuna utamaduni wa western union ulojitokeza hapa wana matawi kote nchini na kutoa fedha
lakini kwa hivi sasa ninaamini njia mbadala ambao si mzuri sana ni kufunguliwa uwanja wa ndege na kuwasili kwa watali na ndege za kigeni kuweza kuleta hali fulani ya afwen nchi hiyo yenye utajiri wa almasi imerekodi kasi kubwa ya maambukizi virusi vya corona kwa mujibu wa msimamizi wa tume maalum ya kupambana na corona kereng masupu ambaye alisema kwamba wiki hii tumeona ongezeko la maambukizi kwa kasi kinyume na ilivyotarajiwa na sasa inatubidi kusitisha tena shughuli za kawaida na kutekeleza mikakati ya kukabiliana na maambukizi
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwajukuu na daktari wa muda mrefu david silverstein wa rais wa zamani daniel moi wametoa rambirambi zao kwa kumsifia marehemu katika ibada ya kumuaga jumatano katika viwanja vya kabarak kaunti ya nakuru
jumla ya watu wameripotiwa kuambukizwa virusi vya corona kila siku nchini ujerumani
kufikia katikati ya wiki tcra ililazimika kutoa ufafanuzi kadha kuhusu kanuni hiyo mpya na hatimaye kutamka kuwa vyombo vya ndani vinaweza kuendelea kurusha matangazo ya mashirika ya nje lakini yakamilishe utaratibu wa maombi ya kibali katika muda wa siku saba
wiki iliyopita kumekuwa na ongezeko la asilimia katika taarifa za idadi ya maambukizi zilizo ripotiwa katika bara langu afrika na asilimia ya ongezeko la vifo
kutokana na changamoto za hivi sasa za kupata vifaa vya kupima covid inawezekana kuwa idadi halisi iko juu kuliko kile kulingana na chapter wakati wa kukamatwa kwake opio alikuwa akifanya kazi ya kukusanya ushahidi unaohusu mauaji na ukamataji ambao ulitokea baada ya maandamano ya novemba na 
jumla ya wademokrat sita wanaogombea walitofautiana juu ya masuala ya biashara huduma ya afya na sera ya kigeni
erekat mwenye miaka alikuwa akipatiwa matibabu nyumbani tangu oktoba nane alipotangaza hali ya afya yake kwamba alikuwa amepata virusi vya corona
katika kuongezea jukumu lake kama mpatanishi mkuu erekat ni katibu mkuu wa chama cha plo
wanajua lengo langu katika siasa lakini wanataka kunishawishi niache msimamo wangu
wanapiga kelele kwamba nastahili kuondoka madarakani utadhani sina pa kwenda amesema museveni akitumia mojawapo ya lugha zinazozungumzwa magharibi mwa uganda
msemaji wa seikali ya japan yoshihide suga amesema hatua hii ya kurudia mara kwa mara kufyetua makombora ni suala tete linaloikumba jumuia ya kimataifa kwa ujumla
kwa mujibu wa shirika la habari la uingereza reuters marekani itasitisha kutoa viza ambazo zinaweza kupelekea mtu kupata ukazi wa kudumu marekani kwa raia wa eriteria kyrgyzstan myanmar na nigeria kaimu waziri wa mambo ya ndani wa marekani chad wolf amesema wakati akiongea na waandishi wa habari ijumaa
huo drc mpango huo unazima mpango wa awali wa ujenzi wa reli ya mwendo wa wastani sgr na hakuna ripoti yoyote kuhusu ujenzi wake
maandamano hayo yalianza tarehe mwezi oktoba vijana wakidai kuvunjwa kwa kikosi cha polisi cha sars walichokishutumu kwa mauaji ya kiholela na kuvunja haki za kibinadamu
msaada huo kutoka kwa mfuko wa dharura wa umoja wa mataifa unatarajiwa kuimarisha mfumo wa afya wa drc hasa kwa wale waliopona ebola huku uangalizi ukiongezwa miongoni mwa jamii pamoja na kuwepo kwa mikakati ya kukabiliana na dharura
angalau asilimai ya maswala yenye utata kama mfumo wa majimbo yameshughulikiwa
tunaunga mkono hatua hiyo ya rais na pia tunataka swala la eneo la utawala la ruweng kujadiliwa amesema gatkuoth katika mahojiano na makala ya voa ya uingereza ufaransa chile na italy zimesema kwamba hatua ya marekani ni ya kusikitisha
peter paul nhial ambaye ni manusura pekee katika ajali hiyo ameiambia sauti ya amerika kwamba anaamini injini ya ndege iliharibika na kusababisha ajali hiyo ya ndege ya antonov viongozi kadhaa duniani wamesalia kimya waziri wa mbambo ya nje wa uingereza dominic raab akiambia waandishi wa habari kwamba kila mtu anasubiri kujua matokeo ya uchaguzi huo
unaids imetoa wito kwa serekali kuongeza uwekezaji na kuchukua hatua dhidi ya ukimwi na majanga mengine
gelernt amesema kufungua mashtaka kwa niaba ya watoto wasiotajwa majina yao ni muhimu kwa sababu serikali inakataa kutoa maelezo juu ya watoto hao
waliopokea hongo vita hivyo ambavyo vimegharimu maisha ya watu na kuwakosesha makazi mamilioni zaidi vimeingia katika nchi ya jirani za cameroon niger na chad
vyanzo vya habari vimesema kuwa wakati akiwa madarakani nkurunziza alitengwa kidiplomasia baada ya wakati alipoamua kugombea urais kwa muhula wa tatu ulioibua maandamano kupinga hatua hiyo
hatua ya mitihani hiyo kuvuja ilipelekea mitihani ya kitaifa kuahirishwa na kupelekea wanafunzi kuingia mitaani kwa maandamano wakikabiliwa na polisi waliowatawanya kwa kutumia gesi ya kutoa machozi
un inasema raia ima wameuawa au kujeruhiwa katika mashambuliz katika soko hilo la al raqw
eric ries mwandishi wa kitabu the lean startup anasema hakuna shaka hata kidogo kwa mamilioni ya watu teknolojia imekuwa kitu cha kuokoa maisha yao
je nani aliweza kufikiria manzoni mwa janga hili mapema mwaka huu tungeliweza kuwa na chanjo ifikapo mwisho wa mwaka
na je nani alifikiria tutakuwa na apps chungu nzima za kufanya mambo mbali mbali kukidhi mahitaji yetu
tangu mwaka uganda imekuwa ikikumabana na changamoto kadhaa za kisheria kuhusiana na uchimbaji mafuta yake yanayotarajiwa kuielea dola bilioni 
kura ya maoni kuhusu katiba hiyo inatarajiwa kufanyika jumapili wiki hii
outtara ameapishwa kwa mhula wa tatu madarakani wkaati kuna mzozo wa kisiasa kuhusu hatua yake ya kugombea mhula mwingine madarakani
mwaka ghasia zilitokea zanzibar baada ya uchaguzi mkuu na kusababisha vifo vya zaidi ya watu 
pamoja na kuongezeka idadi ya vifo idara ya afya ya china inasema idadi ya waliothibitishwa kuambukizwa kirusi corona wamefikia ikiwa ni idadi kubwa kupita ile ya wale waliokuwa wameambukizwa kirusi cha homa ya mafua sars iliyouwa watu dunia nzima kati ya mwaka 
mfumuko wa bei umeongezeka nchini zimbabwe na kufikia asilimia mwezi machi kutoka asilimia mwezi februari
sara hall wa marekani alichukua nafasi ya pili kwa upande wa wanawake katika muda wa saa dakika na sekunde moja
vyanzo vya habari vinaeleza kuwa jengo hilo ambalo liko pembezoni mwa bahari ya hindi katika barabara ya mizingani limejengwa kati ya makumbusho ya kale ya zanzibar ambalo pia limekuwa kielelezo kikubwa cha historia na tamaduni za watu wa zanzibar na kukua kwa lugha ya kiswahili
ijumaa serikali ya kenya ilitangaza kufungua anga zake kwa safari za ndege za kimataifa baina ya kenya na nchi mbali mbali zikiwemo nchi jirani za ethiopia uganda na rwanda isipokuwa tanzania
chakwera alisema mwelekeo huo unaonyesha kuwa chini ya vizuizi vya kutoka vilivyowekwa ili kupambana na covid uhalifu wa kijinsia umeenea
alitangaza mipango ya adhabu kali dhidi ya wale wanaofanya vurugu za kijinsia
mahakama hiyo haina mamlaka ya kushughulikia suala hilo
kwa hivyo hakimu alimsomea tu mashtaka na kumpeleka katika gereza la kitalya hadi jumatatu wiki ijayo
faili lake litahamishiwa kwenye mahakama ya kupambana na ufisadi
na huko ndio litakaposhughulikiwa kwenda mbele
pompeo alikutana pia na rais sahle work zwewde na kujadili juu ya matayarisho ya uchaguzi mkuu mwezi ogusti mwaka huu na juhudi za kupanua uhuru wa kujieleza na kukutana huko ethopia
kampuni hiyo ya uswizi imesema kwamba itatoa dawa hiyo kwa zaidi ya nchi zilizorodeshwa na benki ya dunia zenye kipato cha chini kabisa ama zenye kiwango cha wastani ngazi ya chini
upinzani wajibu ni wakati wa kila mmoja kutembea anakotaka bila kuwa na wasiwasi wa kushambuliwa alisema
mkuu wa kpa amesema japokuwa bado hawajafanya tathmini kujua kiwango cha hasara ya kibiashara iwapo janga hili la corona halitadhibitiwa mapema wanatarajia kupungua zaidi kwa idadi ya meli hususan kutoka china
mwezi uliopita serikali ya sudan ilisema kuwa ingemwasilisha bashir mbele ya mahakama ya kimataiafa ya jinai ya icc kwa tuhuma za uhalifu wa kivita pamoja na mauwaji ya halaiki
gazeti la new york times limeripoti kuwa australia ambayo imekuwa na mafanikio kudhibiti maambukizi kuwa ya chini kabisa hivi sasa inaweka amri ya kutotoka nje katika eneo lenye watu katika jamii yenye idadi kubwa ya wakimbizi katika jimbo la victoria
nchi moja iliyokopo mwisho wa upande wa pili wa maambukizi austria ambapo maafisa jumatatu wamesema wanafikiria kuanza kusitisha amri ya watu kutotoka majumbani kwa kuruhusu maduka madogo madogo kufunguliwa wiki ijayo na maduka makubwa nchini humo kuanza kutoa huduma mei 
austria imethibitisha kuwepo maambukizi ya watu 
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
rais wa tanzania john magufuli anasema wagonjwa wa corona wamepungua nchini humo na anafikiria kufungua shughuli za masomo ya vyuo vikuu na michezo katika siku chache zijazo
kwa mujibu wa wanafunzi hao wanafunzi wote wanapokea taarifa mbalimbali kutoka kwa madaktari wataalamu wa afya na kutoka ofisi ya jumuiya ya wanafunzi wa kimataifa
kulingana na shirika la kimataifa la msalaba mwekundu ghasia katika jimbo la cabo delgado zimesababisha mzozo wa kibinadamu ambapo watu wanaripotiwa wameuliwa na zaidi ya nusu milioni kupoteza makazi yao
waziri mkuu mteule nchini tunisia amesema kwamba ataunda baraza la mawaziri lenye watu ambao sio wanasiasa kufuatia mzozo usiomalizika kati ya vyama vya kisiasa kuhusu uundwaji wa serikali mpya
kwa upande mwingine kuendelea kuminywa kwa mitandao ya mawasiliano kama vile internet iliyopungua kasi kumesababisha kilio kikubwa kwa mamia ya wananchi wanaosema wanashangazwa na kitendo hicho wanachodai kinajitokeza kwa mara ya kwanza katika historia ya kurejea kwa uchaguzi wa mfumo wa vyama vingi tangu mwaka 
ripoti ya unicef inasema watoto elfu wako katika hatari ya kupoteza maisha iwapo hawatapata msaada wa dharura
mgogoro wa safari za ndege ulianza august kenya ilipotoa orodha ya kwanza ya nchi zilizoruhusiwa kuingia kenya bila karantini na kuiwacha tanzania nje ya orodha hiyo
mara moja tanzania ilijibu kwa kuondoa ruhusa kwa shirika la kq kutua katika viwanja vya tanzania
marufuku hiyo ilidumu kwa miezi miwili
wataalam wameonya kwamba vita vya ethiopia ambavyo vimedumu karibu mwezi mmoja huenda vikageuka na kuwa mzozo usiomalizika
makamu katibu mkuu wa umoja wa mataifa na mwakilishi wa ngazi ya juu wa masuala ya kusitisha silaha za maangamizi izumi nakamitsu amesema katika ujumbe wake katika kumbukumbu ya nagasaki peace memorial kwamba dunia ni lazima irejee katika uelewa ya kuwa katika vita vya nyuklia hakuna anayeshinda na lazima visitokee akiongeza kuna ulazima kuzuia kufutika kwa utaratibu huo wa kuzuia silaha za nyuklia
rais donald trump amerejea kusema anaamini idadi ya maambukizi yaliothibitishwa nchini marekani ambayo inaongoza duniani kukiwa na zaidi ya maambukizi milioni 
 ni kutokana na juhudi katika nchi hii kufanya upimaji
george floyd ambaye baadae alifariki akiwa anashikiliwa na polisi akizungumza na afisa wa zamani wa polisi wa minneapolis thomas lane wakati alipokamatwa nchini nigeria zaidi ya watu waliuawa kutika maandamano dhidi ya ukatili wa polisi
patty alleman mtaalamu muandamizi wa masuala ya jinsia na maendeleo unicef anachambua baadhi ya changamoto akisema tunazingatia elimu hatari za ghasia tunaangazia suala la hedhi
kuna mambo mengi na ninadhani ukiangalia kwa ujumla kwa hakika hakuna nchi yeyote duniani iliyofanikiwa kufikia usawa katika mambo hayo yote
al shabaab imesema katika tamko lake kwamba ilikuwa inashikilia sehemu ya kituo hicho cha kijeshi na ilikuwa imesababisha vifo katika shambulizi hilo
viongozi wa m rfp wanasema mapendekezo ya wanajeshi hayakutilia maanani hati ya mwisho walokubaliana na kwamba mazungumzo yalifanyika chini ya mazingira ya vitisho
kutokana na hofu ya kutokuwepo usalama barabarani wanawake lazimi wawe makini wanaposafiri hususan wakati wa usiku amesema mwandishi wa habari za chakula na safari ayandrali dutta
ufaransa waziri wa mambo ya nchi za nje wa saudi arabia faisal bin farhan al saud amesema kwenye mkutano wa davos kuwa madai hayo ni upuuzi mtupu
aliwataja baadhi ya wapinzani wake wakuu lt
gen henry tumukunde ambaye alikuwa waziri wa usalama na aliyekuwa kamanda mkuu wa jeshi maj
gen
mugisha muntu kuwa watu wazembe wanaotaka kusukumwa kama mkokoteni ndipo wafanye kazi
waziri mkuu wa uhispania pedro sanchez amesema jumamosi atalitaka bunge kuongeza amri ya kutotoka majumbani kwa mara ya pili baada ya kuongeza muda hadi aprili 
kufuatia mchakato uliodumu kwa takriban miezi minne na ulioigawanya mareni kwa misingi ya kisiasa mwendo wa saa kumi na dakika jumatano alasiri jaji mkuu wa marekani john roberts alitoa tamko kwamba kufuatia kura mbili zilizopigwa kwenye seneti siku hiyo rais trump hakuwa na kesi ya kujibu
alichangia sana kuimarisha uhusiano kati ya comoros na tanzania na kutetea uhuru na uzalendo wa mwafrika
ripoti ya waandishi wa habari wasio na mipaka inasema kwamba asilimia ya waandishi wa habari ambao wameuawa mwaka huu walilengwa maksudi
itakuwa vigumu sana kuweza kuongeza kuungwa mkono california biden alikiri jumapili alipokuwa anaongea na kipindi cha abc news this week
lakini amesema ninafaraja kwa namna ilivyo katika majimbo mengine akiongeza kuwa hata hana uhakika iwapo atakuwa nyuma ya sanders katika hisabu ya kura za mkutano mkuu wa demokratik baada ya kupigwa kura jumanne
buyoya ambaye anatoka jamii ya watutsi ametaja mashtaka dhidi yake kuwa mbinu ya kugawanya nchi na kubadili mawazo ya watu kutokana na matatizo yanayoikumba nchi hiyo
john heche alikuwa kinara wa kutetea wafanyakazi wa uchimbaji migodi mkoani mara akitetea haki zao na kutaka mauaji yakomeshwe katika maeneo hayo
akitaka serikali itenge maeneo kwa wananchi
kituo hicho kilikuwa ni chanzo cha maambukizi mapema mlipuko huo mwanzo ulipotokea marekani
kundi lingine linasemekana kuingia kwenye majengo ya serikali na kuzua vurugu huku wengine wakisemekena kufunga barabara kuu
kiongozi wa muungano wa upinzani wenye vyama zaidi ya darzeni moja ameapa kuitisha maandamano ya kila siku hadi pale pashinyan atakapo kubali kukabidhi madaraka kwa serikali ya mpito itakayo twikwa jukumu la kuitisha uchaguzi wa bunge ndani ya kipindi cha mwaka mmoja
 gideo ameendelea kusema kwamba washambulizi hawakondoka mara moja
machar aliwekewa marufuku hiyo wakati wa vita vya sudan kusini
siku tu baada ya mashambulizi ya septemba nchini marekani ambayo yaliua wamarekani na kujeruhi wengine kadhaa mshirika wa karibu sana wa osama bin laden na mlinzi wake nchini afghanistan kiongozi mullah omar alifanya mahojiano maalum na idhaa ya pashto ya voa
wakazi wa hong kong wanasema wanajikuta katika hali ya hofu toka kutungwa kwa sheria ya usalama wa taifa na china bara
matokeo ya kura ya jumatatu yalikuja saa kadhaa baada ya polisi kusema watu watano wameuwawa katika ghasia zinazohusiana na uchaguzi wakiweka doa katika ya nchi inayosifiwa kwa demokrasia thabiti
kwa upande wake mwakilishi mkazi wa shirika la afya duniani who hapa nchini dk tigest katsela mengestu amesema ugonjwa wa corona umekuwa tishio katika nchi mbalimbali huku akiipongeza serikali ya tanzania kutokana na hatua inazozichukua katika kukabiliana na ugonjwa huo
kikundi cha nchi ishirini tajiri duniani g zinazitaka nchi zote ulimwenguni taasisi za kimataifa na watu binafsi kuchungia juhudi za mfuko wa kupambana na covid na wameweka lengo la kukusanya dola za marekani bilioni 
wanafunzi watakaoathiriwa moja kwa moja iwapo hatua hiyo itachukuliwa ni wa kutoka kenya rwanda uganda tanzania burundi south sudan somalia and ethiopia benin burkina faso burundi cameroon central african republic chad dr congo republic of congo c te d ivoire djibouti equatorial guinea eritrea gabon the gambia ghana guinea guinea bissau liberia libya malawi mali mauritania niger nigeria north korea papua new guinea senegal sierra leone sudan togo na zambia
wizara ya mambo ya nje sasa inaongozwa na aliyekua balozi wa burundi kwenye umoja wa mataifa albert shingiro huku wizara ya ulinzi kwa mara nyingine ikiongozwa na raia
maandamano siku ya jumatano usiku katika miji mbalimbali kwa mara nyingine yalikuwa kwa kiwango kikubwa ya amani
naye kiongozi wa kanisa la kiinjili la kilutheri tanzania kkkt dayosisi ya karagwe dk benson bagonza anasema ushindi huo wa ccm safari hii unawashangaza walioshinda na walioshindwa ikiwa ni pamoja na wapiga kura akimnukuu baba wa taifa hilo la tanzania marehem mwalimu julius nyerere aliwahi kusema tumetoka mfumo wa chama kimoja kwenda vyama vingi na tukishindwa vingi hatuwezi tena kurudi chama kimoja bali tutaelekea mfumo mwingine labda udikteta na kwa uchaguzi huu anasema tunarudi katika mfumo wa chama kimoja
mwanasheria mkuu wa marekani william barr jumanne alitetea kwa shauku kubwa hatua ya utawala wa rais donald trump ya kuwatuma mamia ya maafisa wa serikali kuu wa kulinda usalama kwenda katika mji wa portland jimbo la oregon na kwingineko kutuliza ghasia wakati wa maandamano
wakati akufo addo akikana ufisadi wowote katika utawala wake wachambuzi wanasema ni ngumu kujua ikiwa madai hayo yataathiri kura hiyo
wakati nchi inaendelea kugubikwa katika ghasia za kijamii na maandamano ya mitaani trump alisisitiza kuhusu sheria na utaratibu akijaribu kuelezea kuwa makamu rais wa zamani joe biden ni farasi wa jeshi ambaye amedhibitiwa na watu wenye mtizamo wa mrengo wa kushoto katika chama cha democratic
tangu wakati huo viongozi wa afya wametafuta njia za kuzuia maambukizo yoyote mapya
lakini ijumaa dereva wa boda boda mwenye umri wa miaka ambaye alikuwa amepimwa virusi vya ebola alikimbia kutoka kituo ambacho alikuwa akitibiwa katika mji wa beni
hatua hiyo inaiweka tunisia katika mgogoro mkubwa wa kisiasa wakati inajaribu kukabiliana na athari za kiuchumi kutokana na janga la virusi vya corona
polisi walithibitisha kwamba watu wamejeruhiwa katika mfarakano huo
ndege hiyo ikitokea dubai ilikuwa na abiria pamoja na wafanyakazi ilipopitiliza na kuvuka uwanja wa kutua wizara ya masuala ya anga imesema katika ttaarifa yake imeripoti shirika la habari la uingereza reuters
kufuatia mashambulizi hayo taarifa ziliibuka kwamba yalikuwa yametekelezwa na watu waliokuwa na uhusiano wa moja kwa moja na kundi la kigaidi la alqaeda lililoongozwa na osama bin laden na ambalo lilikuwa limeapa kuwashambulia wamarekani kila lilipopata nafasi hiyo
baadhi ya wagombea wa urais kama jenerali mugisha muntu ambaye alikuwa mkuu wa jeshi na jenerali henry tumukunde ambaye alikuwa waziri wa usalama wamesitisha kampeni zao hadi bobi wine atakapoachiliwa huru
wagombea wawili mara kwa mara waliingiliana au kuzungumza kwa wakati mmoja na muongoza mudahalo chris wallace mwanahabari wa televijeni ya fox news alikemea kwa kutozingatiwa kanuni
trump amekataa kukubali kwamba ameshindwa na biden katika uchaguzi wa urais uliofanyika nov na badala yake ametangaza kupinga mahakamani matokeo hayo katika kaunti zilizo katika majimbo aliyoshindwa
wenye hisia tofauti na zao
tunawaomba waendelee na uvumilivu wawashauri wafwasi wao libya iliingia katika machafuko kufuatia machafuko ya yaliyopelekea kupinduliwa na kuuawa kwa kiongozi wa kiimla moammar gadhafi na kuwa ni kituo kikuu cha wahamiaji waafrika na waarabu wanaokimbia vita na umaskini wakielekea ulaya
machar anamtaka kiir kutafakari upya wazo la kuunda maeneo hayo akionya maeneo hayo yanaweza kuzusha matatizo zaidi
viongozi serikali wanaendelea kuweka masharti na kupitisha sheria zinazo onekana kubana uhuru wa vyombo vya habari huku tume ya kusimamia mawasiliano nchini humo ikishutumiwa kwa kuwa msitari wa mbele katika kuminya uhuru wa habari
wakati huo huo vyombo vya habari vinaripoti kwamba wapiganaji wa pande mbili nchini humo wako katika mapigano mapya kati ya miji ya misrata na sirte
alikuwa kati ya raia wa kenya waliokwama yemen wakirejea nyumbani kwa ndege ya skyward express iliyokodishwa na kuwasili mapema jumatano asubuhi
kufuatia hilo mashambulizi ya marekani yalilenga maeneo ya wanamgambo nchini iraq na syria na kusababisha malalamiko yaliyotolewa na serikali ya iraq na kufuatiwa na maandamano yaliyoongozwa na wanamgambo katika ubalozi wa marekani mjini baghdad
katika taarifa iliyotumwa kwa magazeti ya politico na new york post msemaji wa usagm amesema hatua hiyo inakusudia kurudisha heshima kwa utawala wa sheria katika maeneo yetu ya kazi hapa usagm baada ya uhakiki kuonyesha uchunguzi kwa wageni na waandishi wengine wanaoajiriwa na shirika hilo kwa mitandao yake mitano ikiwemo sauti ya amerika voa haufanyiki ipasavyo
serikali ya magufuli vile vile imepitisha sheria kadhaa zenye lengo la kuiletea faida serikali ya tanzania kutoka kwa sekta yake ya madini na kutaka kampuni za kuchimba madini kutoka nchi za nje kuilipa tanzania mamilioni ya dola kama ushuru
idadi ya waliokufa kutokana na kirusi hicho imefikia nchini china
china imetoa makatazo kadhaa ya kusafiri katika maeneo yaliyoathiriwa vibaya sana katika nchi hiyo ili kuzuia kuenea kwa kirusi hicho
biden akiwa anajiandaa kuwa rais wa wa marekani na akiwa na umri wa miaka atakuwa rais mwenye umri mkubwa zaidi wakati wa kuapishwa kwake januari huku rais donald trump akiwa anaendelea na jaribio lake la kisheria la muda mrefu la kutengua ushindi wa uchaguzi wa novemba wa kidemokrasia
maafisa wa mji huo wenye watu milioni wanasema wanatarajia watu waliokuwa wamekwama watasafiri kwa mabasi na treni hii leo
je agathon rwasa ni nani darzeni ya wanaharakati wameenda mafichoni huku wakitafutwa na polisi kwa kuitisha maandamano hayo
deprose muchena mkurugenzi wa amnesty international kwa afrika mashariki na kusini mwa afrika amesema kuwa wakati nchi katika eneo hilo zinakabiliwa na uhalisia wa hali ya dharura ya afya ya umma nchi zenye kupata misaada kutoka kwa washirika wa kimataifa lazima zitafute ufumbuzi ambao utaheshimu haki za kimataifa za binadamu na kutekeleza kwa dhati sheria za wakimbizi ikiwemo haki ya kuomba hifadhi
tayari kuna zaidi ya miji na baadhi ya majimbo ambayo yamepitisha sharia ya kupunguza utumiaji nguvu wa polisi ikiwa ni pamoja na kupiga marufuku kumkaba koo mtuhumiwa kupatiwa mafunzo na kutumia njia ya kumshawishi mtu unapomkamata
katika taarifa kwa vyombo vya habari iwacu imesema tunayo masikitiko kuwatangazia warundi na jumuiya ya kimataifa kwamba mahakama ya rufaa imetupilia mbali rufaa yetu
wanahabari wetu watasalia gerezani
wasi wasi mkubwa ulioko ni kuenea kwa kurusi hicho kwenye mataifa yasiyo na uwezo mkubwa wa kudhibiti hali au ambayo hayapo tayari kukabiliana na janga hilo
hili naliweka wazi kwamba hatua hii hailengi kutokuwa na imani na china
ouattara amesisitiza kwamba katiba mpya iliyopitishwa mwaka inamruhusu kugombea mhula mwingine madarakani
mjadala huo umefanyika siku nne kabla ya jimbo la south carolina lenye wajumbe wa democratic kuanza kupiga kura ya awali
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcripoti ya mashirika ya kibinadamu yakiongozwa na shirika la umoja wa mataifa la kuwashughulikia wakimbizi unhcr imenakili visa vya watoto kusajiliwa na makundi ya wapiganaji katika miezi sita ya kwanza yam waka ikilinganishwa na visa mwaka 
meja knali ismael wague kati kati msemaji wa baraza la kijeshi cnsp kampuni ya sinopharm ni mojawapo ya kampuni za kutengeneza dawa nchini china ambazo zinatengeneza chanjo dhidi ya virusi vya corona ambavyo vimeua zaidi ya watu milioni 
 kote duniani
mahakama kuu nchini burundi imemhukumu aliyekuwa rais wa nchi hiyo pierre buyoya kifungo cha maisha gerezani bila yeye kuwepo mahakamani
kiongozi wa waliowengi katika baraza la seneti mitch mcconnell amesema baraza litarejea kazini kuendelea kuchukua hatua kukabiliana na covid na vile vile mambo mengine muhimu
utawala wangu utachukua hatua zote muhimu kuhakikisha usalama wa raia wetu kutokana na kitisho hicho
hazzoum asema nadhani muda umefika kwa couscous ya morocco kutambuliwa duniani kote kama vile pizza na mapishi mengine yanavyotambuliwa
lakini ukilinganisha ubora wake hauwezi kulinganisha
kwa hiyo ninawashukuru wale walioipatia nafaka hii utamubulisho huu pamoja na kuchelewa kutambulika thamamni yake lakini nafaka hii inastahiki kutambuliwa huko na unesco
juhudi za rais kupunguza kasi ambapo upimaji unahitajika kwa dharura kuficha ukweli wa kiwango cha maambukizi ya virusi inamaanisha wamarekani zaidi watapoteza maisha yao amesema pelosi katika tamko lake jumapili
katika taarifa yake waziri aceng anaeleza kwamba alikuwa hafanyi mkutano wa kisiasa kama ilivyodaiwa lakini alikuwa anasambaza vyandarua na barakoa
maafisa wa umoja wa mataifa wameelezea wasiwasi wao wakisema iwapo virusi hivyo vitasambaa nchini yemen athari yake itakuwa janga kubwa kwa sababu mfumo wa huduma za afya kwa nusu ya raia wote wa yemen ni duni sana
mubarak alieyfariki akiwa hospitali atapewa maziko rasmi ya kijeshi lakini hakuna tarehe iliyotajwa bado
spain imethibitisha jumatano kuwa idadi ya walioambukizwa virus vya corona imefikia wakati maafisa wa wamarekani wamewataka wananchi lazima wajiandae kuwepo kwa uwezekano wa vifo kati ya hadi vinavyotokana na virusi vya corona kama ilivyo singapore nchi hiyo inategemea kwa kiasi kikubwa ajira nafuu kutoka katika nchi za karibu ili kukidhi mahitaji ya wafanyakazi wa viwandani
wengi wao wako katika mashamba ya mpira na mitende
serikali inasema ina kiasi cha wahamiaji milioni mbili na nusu wanaoishi nchini humo kihalali ingawaje kuna wengi ambao wako nchini kinyume cha sheria
matokeo kutoka wilaya kati ya yanaonyesha kwamba conde amepata kura nyingi mara mbili zaidi ya mshindani wake wa karibu cellou dalein diallo ambaye amesema ana ushaidi wa kutosha kwamba udanganyifu mkubwa ulifanyika katika hesabu ya kura na kwamba atawasilisha kesi katika mahakama ya kikatiba
kulingana na matokeo yaliyotangazwa na tume ya taifa ya uchaguzi nec magufuli alipata asilimia ya kura zilizopigwa akifuatiwa na tundu lissu aliyepata asilimia 
alikuwa akiongoza ibada katika kanisa kuu la mtakatifu petro mjini vatican ambayo ilihudhuriwa na waumini wachache kuliko ilivyo kawaida na ambayo ilipeperushwa moja kwa moja kwa njia ya mtandao
hali ya wasiwasi imekuwa ikiongezeka katika eneo hilo tangu septemba wakati viongozi wa tigray walipopuuza amri ya waziri mkuu abiy ahmed ya kutoandaa uchaguzi wakati huu wa janga la virusi vya corona
kwa nini wailenge kenya mnadhani wakenya wanaweza kuunga mkono jamba kama hili aliuliza
mjadala umepata nguvu baada ya baadhi ya madaktari wa china na korea kusini ambako ugonjwa ulianzia kusema wagonjwa waliopewa dawa hiyo kwa mchanganyiko na dawa za antibiotics wameweza kupona haraka
utafiti uliofanywa hivi karibuni na kituo kiitwacho duke global health innovation umeonyesha kwamba nchi zenye kipato cha juu zitapata kiurahisi chanjo hiyo ikipatikana
russia imeendelea kuwa mshirika thabiti wa rais wa syria bashar al assad wakimsaidia kuzima uasi nchini humo
kujihusisha kwa moscow nchini libya ni muendelezo wa utashi wake wa kujikita katika eneo la mashariki ya bahari ya mediterranean baadhi ya wataalam wanasema
wakati huo huo faustin archange touaderarais wa nchi hiyo amemshutumu kiongozi aliyemtangulia francois bozize kwa kupanga mapinduzi
mchambuzi gumzo lilikuwa linaendelea kwa muda kuhusu uwezekano wa kuahirishwa kwa michezo hiyo ambayo ina umaarufu mkubwa mno na ambayo uandaaji wake hugharimu kiasi kikubwa cha pesa kuziletea taadhima nchi zinazoshiriki na kuleta faida kubwa kwa wafanyabiashara
kukamatwa kwa viongozi kunafuatia kauli ya maalim seif kutangaza kupinga matokeo ya uchaguzi visiwani humo
kabla ya kukamatwa seif hamad alifanya mazungumzo na wanahabari na kuelezea msimamo wao
polisi wametawanywa pia sehemu mbali mbali katika miji ya goma na bukavu kulinda usalama endapo kutatokea vurugu
waandamanaji wamepokea kwa moyo mkunjufu hatua ya waendesha mashtaka wa jimbo la minnesota kuwafungulia mashtaka maafisa wengine watatu kuhusiana na kifo cha floyd
lakini uchaguzi kumchagua rais na wabunge haujafanyika katika maeneo ambayo makundi ya wanamgambo yamekuwa yakitekeleza mashambulizi karibu kila siku
siku ya alhamisi canada na misri zimetangaza msaada wa dharura wa mamilioni ya dola na india kupunguza kiwango cha riba ili kuokoa uchumi wake
who yatahadharisha vifo zaidi barani afrika iwapo serikali hazitachukuwa hatua
ridha tuliyotoa hivi punde ni kwa ajili ya amani na nina matumaini upinzani utajibu kwa hatua sawa
na kitendo cha kwamba mpaka leo tarehe unaendelea mgomo wako
sasa bado hivi naongea na nyinyi hajarudisha fedha kuonyesha kwamba alikuwa na nia ya kuchukuwa hizo fedha kwa hiyo arudishe hizo fedha hilo ni jambo la haraka
pia amemshukuru mwenyekiti wa chama chake freeman mbowe na wanachama wa chadema na vyama vingine nchini humo
askofu anasema watu wengi wamefadhaika na hivyo hatuwezi kutegemea kuwapatia chakula pekee yake ni jambo dogo tu
chakula ni muhimu kweli inakuwezesha kuendelea kuishi lakini baadhi ya watu wamefadhaika sana kutokana madhila yanayowakumba
kwa hivyo tunashuhudia matatizo ya kiakili na hivyo kunahitajika msaada wa kijamii
sudan pia ilikubali kuimarisha uhusiano wake na israel chini ya makubaliano yaliyosimamiwa na rais wa marekani donald trump
kenyatta pia ameongeza siku zaidi za kufungwa baa na vilabu vya pombe kwa siku lakini ameruhusu mahoteli kuuza pombe kwa wageni wanaofikia katika hoteli hizo
migahawa inatakiwa kufungwa saa mbili usiku rais amesema
viongozi wanane wa chadema pamoja na aliyekuwa katibu mkuu wa chama hicho dkt vicent mashinji machi walihukumiwa kulipa fiaini ya sh milioni au kwenda jela miezi mitano baada ya kutiwa hatiani kwa makosa kati ya yaliyokuwa yanawakabili
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilirais mstaafu wa marekani barack obama jumamosi alitoa hotuba mbili kwa njia ya mtandao ya kwanza ni mahafali ya wahitimu wa vyuo vya kihistoria vilivyoasisiwa na watu weusi maarufu kama hbcu na nyingine kwa wahitimu wa mwaka wa shule za sekondari
wakati huo huo kufuatia kulegezwa kwa baadhi ya masharti ya kukabiliana na kusambaa kwa virusi vya corona maambukizi yameongezeka kwa kasi katika maeneo mabalimbali nchini humo
kabla ya kupokea chanjo hiyo biden alionekana akijiandaa na kisha kumweleza muuguzi kuendelea na shuguli wakati akiwa kwenye hospitali moja mjini newark delaware
mkewe jill biden saa kadhaa kabla pia alipokea chanjo kwenye hospitali hiyo ambayo iko karibu na kwao nyumbani
baadhi ya viongozi wengine mashuhuri wa marekani waliopokea chanjo hiyo tayari ni pamoja na makamu wa rais mike pence spika wa bunge nancy pelosi na kiongozi wa walio wengi kwenye baraza la senate mitch mcconnell
rais wa marekani donald trump ambaye mwezi oktoba alipatikana kuwa na virusi vya corona kufikia sasa hajasema ni lini amepanga kuipokea
marekani inaongoza ulimwenguni kwenye idadi ya maambukizi huku tayari ikiwa imeshuhudia zaidi ya vifo kutokana na covid kwa mujibu wa takwimu za chuo kikuu cha johns hopkins
umoja wa mataifa unasema kwamba dola za marekani milioni kati ya msaada huo zitatumiwa kununua dawa kwa ajili ya waliojeruihiwa na wagonjwa pamoja na chakula na maji ya kunywa
mwezi uliopita serikali ya zimbabwe ilimuita balozi nichols baada ya afisa wa ngazi ya juu wa white house kusema kwamba zimbawe ilikuwa miongoni mwa nchi zilizokuwa zikichochea maandamano ya nchini marekani kufuatia kifo cha george floyd
mwezi februari mawakili wa kampuni ya goldman sachs walikataa mashtaka katika mahakama ya malaysia ya kuwapotosha wawekezaji kuhusu uuzaji wa hisa za kiasi cha dola bilioni 
 ambazo benki ya uekezaji ya marekani ilisaidia mfuko wa uekezaji wa malaysia mdm kupata
pamoja na hongera za kawaida ambazo zinatolewa kwa wahitimu wakati kama huu obama alikosoa uongozi wa marekani ulioko madarakani jambo ambalo rais huyo mstaafu amekuwa akijizuia kufanya
idadi ya kesi zilizothibitishwa za virusi vya corona kote duniani zimeongezeka na kufikia milioni 
kampuni ya mawakili kulingana na mwandishi wetu wa drc austere malivika tshala muana anazuiliwa na polisi ili kutoa maelezo zaidi kuhusu wimbo wake
kadhalika watajibu maswali yaliyowasilishwa na wasikilizaji na watazamaji wa vipindi vya voa afrika kupitia mitandao yake ya kijamii
hata hivyo mkurugenzi mkuu wa shirika hilo dk tedros ghebreyesus anasema tofauti kubwa kati ya idadi ya waloambukizwa afrika kusini mwa jangwa la sahara na maeneo mengine ya dunia huenda ikawa ni ishara ya utaratibu dhaifu wa afya na upungufu wa vifaa vya kupima katika baadhi ya nchi
waziri mkuu boris johnson serikali ya uganda imekubali kuchukua hatua kabambe kuzuia mashambulizi hayo iwapo itathibitisha madai hayo ya rwanda ni kweli na kuzuia yasitokee tena
hatua hii kwa mujibu wa tamko la mkutano ni lazima ithibitishwe na kamisheni ya mawaziri ya muda kwa kutekeleza makubaliano yaliyofikiwa mjini luanda
kyrgyzstan hivi karibuni imetangaza maambukizo ya kwanza jumatano
tayari ilikuwa imeshafunga mipaka yake kwa wageni kuingia nchini humo
kwa miaka mitatu eneo la kaskazini mwa msumbiji limekuwa ni kitovu cha shughuli na kikundi cha wanamgambo wa kiislam wenye msimamo mkali
mashambulizi yao yamesababisha kupoteza makazi kwa zaidi ya watu na vifo vya zaidi ya wengine katika mkoa wa cabo delgado
flybe ilikuwa inatoa huduma zake hasa uingereza na viwanja vya ndege vya ulaya kuliko katika vituo vya uwanja wa ndege vikubwa
kuanguka kwa shirika hilo kunaonekana ni kikwazo kwa juhudi za serikali kuboresha kuunganisha safari na kusawazisha tena uchumi wa uingereza
wizara ya ulinzi imetoa taarifa ikieleza kwamba jibu lao litakuwa la nguvu sana na uongozi wa kijeshi na kisiasa wa azerbaijan wanawajibika kikamilifu na hali hii mpya
mauaji ya muimbaji haacaaluu hundeessaa yamechochoea maandamano ya siku mbili na kusababisha vifo vya zaidi ya watu 
makamishna roselyn akombe connie nkatha paul kibiwott kurgat na margaret mwachanya walijiuzulu miaka miwili iliyopita kwa kile walidai kama kuingiliwa kwa kazi ya tume hiyo na watu kutoka nje ya tume
wamesitisha kampeni kuanzia jumatano baada ya bobi wine kukamatwa akiwa katika kampeni mashariki mwa uganda katika wilaya ya luuka
shirika la habari la associated press limeripoti kuwa baadhi ya mahitaji ya vifaa vya afya yaliyopelekwa na serikali kuu katika baadhi ya majimbo hayawezi kutumika kwa sababu kadhaa ikiwemo maski zilizo haribika na mashine za kusaidia kupumua ambavyo havifanyi kazi
kiongozi wa kanisa katoliki papa francis amehutubia kundi dogo la watu katika misa ya krisimasi katika kanisa la mtakatifu petro nchini italy
mbuga ya virunga imekuwa kitovu cha mashambulizi ya mara kwa mara yanayotekelezwa na wanamgambo mbalimbali wakiwemo wale wa fdlr wanaodai kwamba ni wakombozi wa rwanda
baadhi ya wanasiasa wa upinzani wameripotiwa kusitisha kampeni zao kama ishara ya kuungana na wafuasi wa bobi wine kupinga hatua zinazochukuliwa na polisi dhidi yao
huu ndio mwaka katika historia ya marekani ambapo imerekodi idadi ya juu sana ya vifo hasa kutokana na virusi vya corona
mgombea wa urais katika uchaguzi wa mwezi uliopita tundu lissu anaishi katika ubalozi wa ujerumani mjini dar es salaam kwa kuhofia maisha yake
na katika jamhuri ya kidemokrasia ya congo waandishi wa habari wanakabiliwa na changamoto kubwa ya kutokuwa na uwezo wa kuripoti na vyombo vya habari kutokuwa na fedha za kutosha kugharimia kazi zao
trump alikabiliwa na tuhuma za kukiuka katiba kwa kushikilia msaada wa kifedha uliokuwa umeidhinishwa na bunge kuisaidia ukraine
ijumaa kulikuwa na janga la vifo marekani kutokana na virusi ikirikodi vifo
sudan na ethiopia zina wasiwasi kwamba hatua ya ethiopia kujaza bwawa lake la kuzalisha umeme itapunguza kwa kiasi kikubwa kiwango cha maji katika mto nile
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilirais wa zamani wa muda mrefu wa misri amefariki akiwa na umri wa miaka katika hospitali ya kijeshi ya galaa mjini cairo
nina majonzi makubwa kuwafahamisha kuwa ndugu yangu mwema robert amefariki kwa amani usiku donald trump ameeleza katika taarifa yake
 matamshi yanajiri siku chache baada ya mmoja wa wanajeshi wenye ushawishi mkubwa katika jeshi la uganda brig
deogratius sunday kusema kwamba jeshila uganda updf halipo tayari kupokeza madaraka kwa wagombea wa upinzani kwa sababu hawapo tayari kupoteza walichopigania
hiyo ilikuwa moja kati ya ibada mbali mbali inayofanyika hapa nchini wakati maandamano yanaendelea kwa amani na utulivu kukiwa na ghasia za hapa na pale katika baadhi ya miji lakini si sawa na zilizoshuhudiwa wiki iliyopita
mikusanyiko ya watu pia imepigwa amarufuku
barr ndiye mwanasheria mkuu wa pili kuhudumu katika utawala wa trump baada ya mwanasheria mkuu wa kwanza jeff sessions kuulizwa na rais huyo ajiuzulu
hakuna kundi la wapiganaji limedai kuhusika na shambulizi hilo hadi wakati tunaanda ripoti hii
shughuli ya mpito ya rais mteule wa marekani joe biden imeanza rasmi baada ya idara ya serikali kuu gsa kumtangaza mshindi wa dhahiri wa uchaguzi wa urais wa wakati rais donald trump akiendelea na jaribio lake la muda mrefu la kutengua ushindi wa biden kwenye kura
ingawa ndoto ya kubadili ukurasa katika nchi za kiarabu iliyojitokeza miaka kumi iliyopita imetoweka kwa sehemu fulani lakini matumaini yanaonekana yagali yapo kufuatia mapinduzi ya algeria na sudan yaliyofanyika karibu miaka minnae baada ya mapinduzi ya awali
umoja wa mataifa umetangaza msaada wa dharura wenye thamani ya dola milioni kwa raia waliojikuta katikati ya mapigano katika jimbo la tigray nchini ethiopia
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
mlipuko wa ugonjwa wa ebola mashariki mwa kongo unaweza kuenea tena baada ya mgonjwa mmoja kutoroka kutoka kwenye kliniki na kupelekea ugumu katika udhibiti wa ugonjwa huo ambao umeambukiza watu sita tangu wiki iliyopita shirika la afya ya ulimwenguni who lilieza jumapili
mechi za nba wnba zaahirishwa kupinga kupigwa risasi mmarekani mweusi hata hivyo polisi wamesema kwamba waliokamatwa walinaswa kwenye video za cctv wakidunga misumari matairi ya magari ya polisi na kutoa hewa wamechochea ghasia kuzuia polisi kufanya kazi yao na kushindwa kufuata masharti ya maafisa wa afya katika kudhibithi maambukizi ya virusi vya corona nchini uganda
waziri huyo amefutilia mbali madai kwamba rusesabagina alitekwa nyara na kupelekwa rwanda akisema kwamba nyota huyo wa filamu ya mwaka kwa jina hotel rwanda iliyoangazia mauaji ya kimbari nchini humo alipanda ndege na kupelekwa rwanda bila kushurutishwa na akashuka ndege hiyo mwenyewe
minong ono kuhusu afya yake kim ilianza pale habari kuenea kwamba hajajitokeza katika maadhimisho makubwa ya kisiasa ya siku ya kuzaliwa babu yake kim il sung korea yanayofanyika kila mwaka aprili 
sababu za kutoshiriki katika maadhimisho hayo ya muanzilishi wa korea kaskazini ya leo bado hazijulikani na vile vile wakati wa uamuzi wake wa kujitokeza tena hadharani
katika hoja yake aliyowasilisha kwenye mahakama ya katiba mjini katika mji mkuu bujumbura rwasa anasema ana ushahidi wa kutosha kuonyesha kwamba zoezi hilo liligubikwa na dosari za kila aina
lancet imetaka vyombo vya habari vya daily nation na the star vilivyochapisha habari hiyo kuomba msamaha
lakini haijawa wazi iwapo wachunguzi hao wa who watasafiri kwenda mji wa wuhan ambao ndio ulikuwa kitovu cha virusi vya corona na mazungumzo yanaendelea kuhusu safari hiyo
rais kiir wa alitangaza jana kwamba atarudisha mfumo wa majimbo kutoka na kuunda maeneo matatu ya utawala ya pibor ruweng na abyei ikiwa ni ridha kwa moja wapo ya matakwa makuu ya upinzani
alisema sultan al said gesi ya kutoa machozi ilitumika kutawanya wafuasi wa bobi wine na kwa bahati mbaya waandishi wa habari walijeruhiwa amesema msemaji wa polisi fred enanga
ameonya uwezekano wa kutokea janga kubwa la kiafya akieleza kwamba vijana wanaendelea kupuuza hatari ya virusi hatari vya corona
makamu wa rais wa zamani joe biden kulingana na umoja wa mataifa wanajeshi washauri wa polisi polisi wafanyakazi wa kiraia wa kimataifa na wafanyakazi wa kiraia wa sudan wanafanya kazi ya usalama eneo la dafur sudan
amekanusha mashtaka ya ugaidi wakati wa kikao cha mahakama kilichochukua mda mfupi jumatano na kuzuiliwa gerezani bila kupewa dhamana
mabadiliko hayo yanaunda nafasi ya kiongozi wa upinzani ambaye atakuwa amemaliza katika nafasi ya pili katika kinyang anyiro cha urais
uongozi wa trump umeweka makatazo zaidi ya kusafiri katika safari zinazohusiana na iran kwa kuwa kunamlipuko mkubwa wa kirusi cha corona huko na tahadhari ya katazo la kutosafiri kuelekea maeneo ya itali na korea kusini ambayo yameathiriwa zaidi na kirusi covid 
trump aliongeza kuwa ilivyokuwa hivi sasa makubaliano yamefikiwa natarajia mataifa ya kiarabu na kiislam yatafuata mfano wa uae
balozi wa marekani nchini congo mike hammer akinukuu ujumbe wa tweet kutoka kwa mjasiriamali wa vyombo vya habari nchini humo aliyemtumia ujumbe huo akisema balozi nchi yako inatia aibu
wamesema kwamba wamefikia hatua hiyo baada ya majadiliano ya mda mrefu yaliyoangazaia janga la virusi vya corona na hali ya kisiasa ilivyo hivi sasa nchini uganda wakisema kwamba mazingira ya sasa hayawezi kufanikisha uchaguzi ulio huru na haki
wanajeshi hao wanatoa mafunzo kwa jeshi la somalia namna ya kukabiliana na ugaidi
serikali ya uganda pia imeanza mipango ya kufufua usafiri wa meli kutoka kisumu kenya hadi bandari za kasensero na bukakata
afisa mtendaji mkuu wa kampuni ya microsoft satya nadella amewaambia wafanyakazi kuungana nami na kila moja katika uongozi wa juu katika kushinikiza kupatikana mabadiliko ndani ya kampuni katika jumuiya zetu na jamii kwa ujumla
mkurungenzi mtendaji wa imf kristalina georgieva alitoa taarifa hiyo baada ya kumalizika kwa kikao cha kamati ya utendaji ya imf
radio za kijamii marekani itaendelea na ahadi yake ya kuwatafuta na kuwafichua watu wote wanaokiuka haki za binadamu ulimwenguni
kipimo cha hisa cha japan nikkei kilifunga biashara yake kikiwa juu kwa asilimia 
 wakati kile cha taipei tsec kilihitimisha mauzo yake kikiwa juu kwa asilimia 
vipimo vya biashara hong kong shanghai na sydney vilikuwa viko kwenye wigo la mauzo hasi
juhudi za un kutafuta suluhisho la amani hadi hivi sasa hazijafanikiwa na wachambuzi wanasema njia pekee ni kwa uturuki na rashia kufikia makubaliano kumaliza mzozo huo wa libya
nchi inajitahidi kudhibiti janga la covid kwa kununua vifaa kwa ajili ya icu hasa mashine za kusaidia kupumua ambazo zinahitajika sana katika kesi nyingi za wagonjwa wenye matatizo ya kiafya
anasema wanataraji makubaliano hayo yatafikiwa mnamo wiki chache zijazo
pompeo ambaye amewasili new delhi katika ziara yake ya kwanza ya asia amesema kwamba ni muhimu kwa pande zote husika latika mgogoro wa libya kuunga mkono mkataba huo wa geneva ambao umesimamiwa na umoja wa mataifa
uganda imekuwa ikikanusha madai ya kuakamata raia wa rwanda wanaotii sheria ikisisitiza kwamba wanaokamatwa wanashukiwa kufanya uhalifu
nkurunziza alizikwa katika eneo lililotengwa kwa mazishi ya waathiriwa wa mizozo mbalimbali ya taifa hilo lililo katika mtaa wa musinzira mjini hapo gitega
ikiendelea kuingia au kutoka nchini kenya ikiwa ni pamoja na magari ya abiria sasa ni marufuku alisema kenyatta
mahakama imetoa uamuzi huo baada ya mazungumzo na makubaliano baina yake na mkurugenzi wa mashtaka tanzania dpp
waziri mkuu micheal martin amesema kwamba masharti hayo ataendelea kutumika kwa mda wa wiki sita
polisi wanasema zaidi ya nyumba zilichomwa moto na baadhi ya watu kuuawa na washambuliaji ambao mamlaka zinasema walikimbilia nchini msumbiji
katika wiki nne zilizopita visa vya maambukizi viliongezeka kwa asilimia kwa wiki nchini kenya asilimia nchini drc na asilimia nchini mistri kiongozi wa kituo hicho john nkengasong amesema
jeshi la polisi uingereza limesema raia mwanaume mwenye umri wa miaka alikamatwa katika eneo la tukio na inaaminika alikuwa amefanya shambulizi hilo peke yake tukio hilo linashughulikiwa kama linahusika na ugaidi hivi sasa linachunguzwa na kikosi cha polisi cha kupambana na ugaidi
maagizo hayo ni pamoja na kunawa mikono kutumia vitakasa mikono kuvaa barakoa na kutokaribiana
makundi ya kutetea haki za kibinadamu yamekuwa yakishutumu marekani kwa kutekeleza operesheni zake nchini somalia kwa usiri mkubwa na kufanya vigumu kupata ripoti za uajibikaji iwapo kuna ajali zinatokea na hasa kuhusu vifo vya raia
mashambulio hayo yalioanza tangu katika jimbo lenye utajiri mkubwa wa gesi kaskazini mwa msumbiji yanaripotiwa kuongezeka mnamo mieizi michache iliyopita
kijiji cha macomia ni mojawapo ya vijiji vilivyoshambuliwa hivi karibuni
hali hiyo ya wasiwasi pia imeelezwa na mwanafunzi wa uzamivu anthony waigwa wa chuo kikuu cha chinese academy huko wuhan
wafuasi wa chama cha cnl cha naibu spika wa bunge agathon rwasa wamekuwa wakilalamika kwamba wanakamatwa kiholela na polisi ikiwashutumu kuhusika katika harakati za kuvuruga usalama
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcumoja wa afrika au umelaani shambulio la kigaidi lililouwa watu wasiopungua na kujeruhi wengine mjini mogadishu somalia jumamosi na imesema itafanya juhudi zaidi kuimarisha usalama katika nchi ya pembe ya afrika
tumesikia ripoti kutoka kwenye kambi kwamba baadhi ya wakimbizi wanaweza kuhisi wanashinikizwa kuhamia bhasan char au labda wamebadilisha maoni yao ya mwanzo juu ya kuhamishwa na hawataki tena kuhama
ikiwa ni hivyo wanapaswa kuruhusiwa kubaki katika kambi hizo
alisema baloch
akizungumza na waandishi habari alhamis mjini khartoum msemaji wa serikali faisal mohamed salih amasema suala la uhusiano israel sio jukuma la serikali ya mpito kulishughulia
itali ni imeathiriwa vibaya sana kuliko nchi nyingine kwa kiwango cha vifo ikiwa na zaidi ya vifo 
viongozi wake wametangaza jumatano kuendeleza amri ya watu kutotoka nje ya nyumba zao kwa matumaini ya kuendelea kuwepo maambukizi machache zaidi ikiwa ni hatua ya kudhibiti mlipuko wa maradhi haya nchini humo
msaada uko njiani kiongozi wa waliowengi mitch mcconnell amesema
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwaziri mkuu wa uingereza boris johnson amewambia viongozi wa nchi za afrika uingereza itakuwa mkarimu zaidi kwa wahamaiji kutoka bara lao baada ya brexit wakati akifungua mkutano wenye lengo la kuimarisha uhusiano wa kibiashara kati ya nchi yake na afrika
 jerusalem haiwezi kuuzwa
haki zetu zote haziwezi kuuzwa na siyo za kujadiliwa
na mpango wako hujuma hiyo haitapitishwa rais wa palestina mahmoud abbas amesema katika maelezo yake yaliyorushwa na televisheni akiyaelekeza kwa trump kutoka ramallah ukingo wa magharibi nccr mageuzi ambacho katika miaka ya hivi karibuni kiliwakaribisha wabunge watatu waliokuwa chama cha demokrasia na maendeleo chadema kinaendelea na mkutano wake na kinatarajiwa kupitisha jina moja miongoni mwa wagombea watatu waliojitokeza kuwania nafasi hiyo inaripoti mtandao wa habari wa global publishers tv tanzania
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilirais uhuru kenyatta wa kenya amezindua mpango wa kuchochea uchumi wenye thamani ya shilingi bilioni 
 za kenya
katika jumuiya ya afrika mashariki kenya tanzania na rwanda zote zimeripoti maambukizi ya virusi vya corona wakati uganda burundi na afrika kusini hazijawasilisha takwimu zozote hadi ijumaa iliyopita
waislam katika mji mkuu wa malaysia wametakiwa kusali majumbani na misikiti yao kuendelea kufungwa
ramkalawan alipata asilimia ya kura naye rais faure alipata asilimia 
 katika uchaguzi uliofanyika mwishoni mwa wiki iliyopita tume ya uchaguzi imesema
familia yake imeiomba serekali ya rwanda kumruhusu daktari kutoka nje ya nchi amchunguze hali yake ya afya yake na apate huduma anazohitaji
suala la vikosi vya marekani awali trump alishangiliwa na wabunge wa chama cha republican muda mfupi baada ya kuanza hotuba yake
imetayarishwa na sunday shomari voa washington dcmsako dhidi ya wanasiasa wa upinzani unaendelea nchini tanzania siku chache baada ya rais john magufuli kuapishwa kwa muhula wa pili madarakani
buhari amehutubia nchi wakati maafisa wa usalama katika mji mkuu wa lagos wanapata wakati mgumu kutekeleza amri ya watu kusalia nyumbani kwao katika juhudi za kumaliza maandamano ya kupinga polisi kutumia nguvu kuzidi kiasi
wanasiasa hao walisusia uchaguzi huo baada ya rais alassane ouattara kugombea mhula wa tatu madarakani
hakuna mtu amekamatwa chini ya sheria yoyote inayohusiana na uhuru wa vyombo vya habari
lakini kama sheria imevunjwa katika idhara nyingine ya usalama wetu basi haijalishi kama ni mwandishi wa habari wakili daktari
watu watakamatwa
kando na hayo mazingira ya waandishi wa habari ni mazuri
nchi zote duniani zimesitisha shughuli zote katika miji mikuu mikoa na hata taifa zima kujaribu kudhibiti kuenea kwa virusi hivyo
wakati huo huo gavana wa jimbo la pennsylvania hapa tom wolf alisema jumanne kuwa joe biden amethibitishwa kuwa mshindi wa uchaguzi wa urais katika jimbo hilo
gavana wolf aliandika katika ukurasa wake wa tweeter kwamba idara ya mambo ya nje ya jimbo hilo imethibitisha matokeo ya uchaguzi wa rais na makamu wa rais kama inavyotakiwa na sheria ya serikali kuu nimesaini cheti cha kuthibitisha kwa orodha ya wapiga kura ya joe biden na kamala harris aliongeza
serikali ya moscow mwezi uliyopita imekanusha ripoti ya gazeti la marekani la new york times kwamba imewapeleka mamluki kuungana na haftar katika vita vyao na umoja wa mataifa umemtuhumu kiongozi huyo mwenye ushawishi mkubwa kwa kuwaandikisha wapiganaji kutoka sudan
china ambayo ndio kitovu cha mlipuko wa virusi vya corona huzalisha karibu asilimia ya bidhaa zinazo hitajika kote duniani
vipimo vyake hii leo vinathibitisha ana ugonjwa wa covid 
hali yake ya afya inaendelea kuwa nzuri na sasa tunawatafuta wale wote waliokaribiana naye kufahamu jinsi alivyoambukizwa na watu ambao huenda waliambukizwa naye
kufungwa kwa mpaka kulikotekelezwa machi kuliyumbisha maisha ya jamii na uchumi siyo tu ya watu wanaoishi kuzunguka maeno ya mpaka huo lakini pia usafiri na biashara ya kitaifa baina ya nchi hizo mbili
ni mara ya tatu polisi wamemkamata amuriat akiwa katika kampeni kaskazini mwa uganda
viongozi hao wakiongozwa na imam mashuhuri mahmoud dicko wanakutana na viongozi wa kijeshi katika kambi ya kijeshi ambako uwasi ulianza wiki iliyopita na kusababisha kuondolewa madarakani kwa rais keita kwa mazungumzo yao ya kwanza jumatano juu ya utaratibu wa mpito
mpaka kati ya rwanda na burundi una idadi kubwa ya wanajeshi wanaoshika doria kila siku tangu rwanda ilipoanza kuripoti mashambulizi kutoka kwa waasi miaka miwili iliyopita
francis alitoa tamko katika ibada yake ya misa ya kila asubuhi ambapo huwa anachukua fursa hiyo kutoa maoni kuhusu mada tofauti zinazohusiana na virusi vya corona
lakini uamuzi huo wa mahakama kuu pia umekuwa pigo kwa upande mwingine kwa kuonyesha kwamba rais hana kinga ya moja kwa moja inayomwezesha kukataa kutoa rekodi zake za fedha
hata hivyo jeshi linasalia kuwa na mamlaka makubwa sana katika siasa za nchi hiyo japo halijakuwa na mchango mkubwa sana katika uongozi wa nchi hiyo tangu tebboune alipoingia madarakani
uhusiano kati ya kundi la fatah linalodhibiti eneo la ramallah ambalo ni makao ya mamlaka ya wapalestina na kundi la kiislamu la hamas ambalo linadhibiti ukanda wa gaza umegubikwa na migawanyiko kwa zaidi ya muongo mzima
wuhan kama ilivyo miji mingine ya china imetengwa katika juhudi ya kuzuia maambukizo ya kirusi corona
beijing imekosolewa kwa ukosefu wa uwazi katika kukabiliana na janga hili wakati marekani ikifanya uchunguzi iwapo virusi hivyo vilitokana na maabara ya uchunguzi wa kutafuta kinga dhidi ya maambukizi ya virusi vinavyo wadhuru binadamu na wanyama
jenerali mugisha muntu ant chini ya makubaliano ya kubadilisha wafungwa yalioainishwa katika mkataba wa amani kati ya marekani na taliban
imeripotiwa kwamba rais wa marekani donald trump amependekza kuondoa wanajeshi wa marekani nchini somalia
viongozi hao wametoa wito kwa marekani kuweka kando siasa kwa sasa na badala yake kuungana mkono katika kupambana na janga la maambukizi ya virusi vya corona
rais nana akufo addo rais wa ghana akiongoza mazungumzo ya mali mjini accra vitendo hivyo viliambatana wito wa kuondolewa alama zote zinazowakilisha wakoloni na wamiliki utumwa baada ya maandamano yaliyochochewa na kifo cha george floyd wiki tatu zilizopita
jumuia ya kimataifa imetoa rambi rambi kutokana na vifo vilivyotokea na imeahidi kuwasaidia watu wa mjini beirut
rais wa marekani donald trump ni kati ya wale ambao wamekuwa wakipaza sauti zaidi akitaka shughuli za kiuchumi marekani zianze kama kawaida ambalo ni uchumi mkubwa zaidi duniani
niger imeshuhudia mapinduzi ya kijeshi mara nne tangu ilipopata uhuru kutoka kwa ufaransa mwaka 
new york ni jimbo la marekani lililoathiriwa vibaya sana na virusi vya corona ambako imesababisha vifo zaidi ya 
wataalam wa afya ya umma wanasema muda siyo mrefu hali itakuwa mbaya zaidi siyo tu kwa new york lakini marekani yote pia
je hali ilikuwa mbaya hivyo stephane amesema kwamba kila mtu ana haki ya kufanya maandamano kwa amani na matumizi ya nguvu na maafisa wa usalama ni jambo ambalo linatia wasiwasi
mbunge mmoja wa marekani carolyn maloney alimwandikia barua rais paul kagame kutaka rusesabagina kuachiliwa huru
kwa upande wa kiuchumi mubarak alihidi mageuzi makubwa lakini umaskini na ukosefu wa ajira uliongezeka hadi mwishoalilazimika kuacha madaraka baada ya maandamano ya kipekee ya wananchi iliyodumu siku hapo mwaka 
akizungumza hadharani kwa mara ya kwanza tangu maafisa wa wizara ya ulinzi kuthibitisha kuwa shambulizi la anga karibu na uwanja wa ndege wa kimataifa wa baghdad ijumaa lilikuwa limekusudia kumuua soleimani
trump ameionya iran kuwa inajiweka hatarini kwa kukabiliwa na mashambulizi zaidi iwapo itaendelea kuwalenga wamarekani
harakati za wapiganaji nchini libya zinakiuka marufuku ya silaha iliyowekwa na un na kaimu mwakilishi wa un kwa libya mei alilisihi baraza la usalama kusitisha mmiminiko mkubwa wa silaha vifaa vya kijeshi na mamluki
mohameds qanunu msemaji wa serikali ya gna anasema rais wa kenya uhuru kenyatta amesema nchi yake imepiga marufuku wageni kutoka nchi ambazo zimeripoti maambukizi ya corona na kwamba raia wa kenya pekee na wale walio na vibali sahihi vya kuishi kenya wanaruhusiwa kurejea nchini humo
mkurugenzi wa baraza la biashara la afrika mashariki peter mathuki na baadhi ya wadau wamepongeza hatua hiyo huku wakiahidi kutoa ushirikiano wa kuhakikisha makubaliano hayo yanakuwa na tija pande zote
lissu alitangazwa mshindi baada ya kupata kura sawa na asilimia 
 za wapiga kura katika baraza kuu la chama hicho katika ukumbi wa mlimani city jijini dar es salaam
hii ni mara ya pili jeshi la marekani kukiri kuua na kujeruhi raia tangu lilipoanza kutoa ripoti zake kuhusu mauaji ya raia katika shughuli zake za kijeshi barani afrika
mkurugenzi wa wakfu wa mandela sello hatang amesema mambo ambayo rais trump amefanya bahati mbaya yalikuwa ambayo tusingependa kuona tena katika nchi hiyo kubwa
kuongezeka kwa chuki lilikuwa linaanza kuwa jambo la kawaida na kuweka mazingira ya kushambulia wenzako kwa maneno hata wapinzani wa kisiasa bila kujali ni akina nani hakukuwa na uongozi
kampeni nyingine iliyoanzishwa na makonda ni ile ya tezi dume ambapo alidai timu yake itapita nyumba hadi nyumba kuwapima kinababa
ametangaza kusitisha kampeni hadi bobi wine atakapoachiliwa huru na kutoa wito kwa raia wote wa uganda kuishinikiza serikali kumwachilia huru
nobert mao mapinduzi hayo yaliongozwa na mkuu wa majeshi kanali assimi goita mwenye nguvu nchini mali na kuamuru rais boubakar keita kujiuzulu na kutengua bunge na serikali
kuna wanawake wengi ambao wanahitimu hata kuwa rais
naahidi sasa hivi kwamba nitamteua mwanamke kama makamu wangu alisema
ni wafungwa wawili walipigwa risasi na kuuawa wakati wa tukio hilo la jumanne saa kumi na nusu asubuhi saa za jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc
wale wanaopinga mabadiliko hayo wanasema yatadumaza uhuru wa mahakama
museveni mwenye umri wa miaka na ambaye anagombea muhula wa sita madarakani amesema kwamba iwapo wagombea wengi wanazuru sehemu mbali mbali za nchi kuomba kura hakuna yeyote kati yao mwenye ujuzi wa kuongoza nchi kumshinda
wabunge hao ni halima mdee naghenjwa kaboyoka esther matiko esther bulaya grace tendega cecilia pareso kishoa david anatropia theonest salome makamba conchesta rwamlaza hawa mwaifunga na tunza malapo
amesema kwamba maafisa wa usalama na makundi yenye silaha pamoja na maafisa wa kulinda usalama kutoka nje ya nchi hiyo wanatakiwa kuheshimu sheria ya kimataifa na haki za kibinadamu
jengo la ubalozi wa marekani nchini kenya lilikuwa limelipuliwa pamoja na majengo mengine yaliyolizunguka
haijabainika kile ambacho trump atawaambia wabunge hao wala idadi ya wabunge watakaoitikia mwito wake na kusafiri hadi washington kwa mkutano huo
hosni mubara akiwa pamoja na waziri mkuu wa israel shimon peres vatican imesema kwamba papa francis anahisi maumivu makali kwenye mguu wake wa kulia
zambia imeomba mkopo kutoka shirika la kimataifa la fedha duniani imf kwa ajili ya mapambano ya covid wakati taifa hilo likianza kuorodhesha washauri wa kifedha ambao watasaidia katika kushughulikia kupunguza mzigo wa madeni wizara ya fedha ya nchi hiyo imesema hivi leo jumapili
lissu alinusurika kifo mwaka baada ya kupigwa risasi 
marais wa nchi za ecowas waliwapa viongozi wa kijeshi wa mali hadi septemba ili kumtaja kiongozi mpya wa kiraia kuongoza utawala wa mpito nchini humo
george osewe mmoja wa wasimamizi waandamizi wa hospitali hiyo ambako wagonjwa wengi wanaugua maradhi ya corona wanaendelea kupokea matibabu ameiambia sauti ya amerika kwamba misaada inayotolewa na taasisi za kimataifa kama benki kuu ya dunia na nchi za magharibi kama marekani ya kusaidia katika kukabilina na janga la corona itaelekezwa kule ilikokusidiwa
alitazamiwa kuondoka madarakani mwezi august baada ya jenerali evariste ndayishimiya kushinda uchaguzi mkuu mwanzoni mwa mwezi huu
ili juhudi za kondowa alama za ukoloni na ubaguzi zimefanyika katika nchi kadhaa za dunia huko nairobi kenya sanamu ya malkia victoria imebomolewa na samuel obiero mkazi wa mji huo anasema sanamu hizi za kikoloni zinabidi kuondolewa kote duniani
umoja wa ulaya umekaribisha ushindi wa joe biden
nchini burundi shirikisho la mpira limepiga marufuku mechi zote za mpira nchini humo wiki mbili baada ya kuripoti kisa cha kwanza cha maambukizi ya virusi vya corona
ameendelea kukosoa utawala wa museveni kwa ukandamizaji wa haki za kiraia polisi kutumia nguvu kuzidi kiasi na kukandamiza wanaisasa wa upinzani
mgomo huo ulikuwa umepangiwa kuanza desemba lakini ukaahirishwa kwa mda wa wiki mbili ili kuruhusu mazungumzo kati ya viongozi wa madaktari na serikali kufanyika
kwa hivyo leo ninataka kumpongeza rais mteule joe biden mcconnell alisema
rais mteule si mgeni katika baraza la seneti
amejitolea kwa utumishi wa umma kwa miaka mingi
ninataka pia kumpongeza makamu wa rais mteule mwenzetu kutoka california seneta kamala harris
wamarekani wote wanaweza kujivunia kuwa taifa letu lina makamu wa rais mwanamke mteule kwa mara ya kwanza kabisa
alisema mcconell
amy coney barrett ni nani akiwa luanda atakutana na rais joao lourenco na waziri wa mambo ya kigeni manuel augusto kuthibitisha tena uungaji mkono wa marekani katika juhudi za angola kupambana na rushwa na kuimarisha demokrasia
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliserikali ya kenya imeongeza muda wa kutotoka nje usiku nchi nzima kwa siku nyingine amri iliyokuwa imewekwa kwa ajili ya kuzuia kuenea kwa covid 
msemaji wa jeshi la kitaifa la libya chini ya haftar amekanusha kuwa iliandikisha wapiganaji kutoka syria
imerejea mara kadhaa kuelezea uwepo wa wapiganaji wa syria upande wa maadui zao
kulingana na chapter opio amekuwa akikusanya ushahidi kuhusiana na mauaji na ukamataji ambao ulitokea wakati wa siku mbili za maandamano nchini uganda yaliyoanza novemba 
utafiti huo unakosa takwimu kamili kwa matukio yote ya maambukizi lakini pia inapendekeza kuwa watoto wengi waloambukizwa hawana dalili zozote kitu kinachoweza kuwafanya waeneze virusi kwa wengine
trump amekuwa akihamasisha suala hilo kama ni mpango wa karne wakati undani wa mpango huo ukiwa siri katika kipindi chote cha miaka mitatu ya maandalizi yake
benki ya dunia imepitisha takriban dola za marekani bilioni kwa ajili nchi zilizo maskini zaidi duniani kupambana na janga la virusi vya corona
maelfu ya waandamanaji walikusanyika katikati ya mji wa london kupaza sauti kuonyesha uungaji mkono wao kwa wenzao wa marekani ambao wamejitokeza kulaani vitendo vya polisi tangu kutokea kifo cha floyd wiki iliyopita huko mjini minneapolis jimbo la minnesota
wanamgambo wanaodhaniwa ni wa kundi la al shabaab wanalaumiwa kwa mashambulio ya mara kwa mara katika eneo hilo la kaskazini mashariki ya kenya
waziri mkuu wa japan shinzo abe amesema serikali yake inajipanga kutangaza hali ya dharura mapema jumanne katika mji wa tokyo na mingine sita
amri hiyo itadumu kwa mwezi mmoja na inawataka watu kutotoka majumbani
serikali pia inapanga msaada wa kiuchumi wenye thamani ya dola za marekani trilioni 
david kligerman ambaye alitumikia kama mwanasheria mkuu wa usagm na kabla ya hapo sauti ya amerika pia ameondolewa
sultan wa amani wa oman qaboos bin said al said sisi siyo majeshi ya kulinda amani ambayo yanapaswa kupelekwa duniani kote rawat ameliambia the times
kwa hiyo hatutakiwi kuagiza kiwango kikubwa ambacho hakifanani na mahitaji ya operesheni zetu
hali hii imefufua kumbukumbu za mfumuko mbaya sana wa bei chini ya utawala wa miaka wa hayati rais robert mugabe utawala uliomalizwa na mapinduzi ya kijeshi mwaka 
mamia ya watu wameripotiwa kuuawa tangu vita hivyo vilipoanza novemba na zaidi ya watu wamekimbilia sudan kama wakimbizi
uingereza ilimkaribisha waziri mkuu boris johnson kazini jumatatu baada ya kuwa kiongozi wa kwanza wa dunia kuambukizwa covid na kuwekwa siku kadhaa katika wadi ya wagonjwa mahtuti
kwa hivyo nawahimiza wa burkinafaso kutozembea na kushiriki katika upigaji kura kwa sababu hii inahusu demokrasia nchini burkinafaso inahusu maendeleo ya burkinafaso na inahusu sana usalama wan chi yetu
amesema kwamba watu walio katika uhusiano wa mapenzi ya jinsia moja wanastahili kupata haki ya kuwa na familia
hakuna anayestahili kutengwa au kufanywa kujihisi kutengwa kwa sababu ya hilo
tunachostahili kufanya ni kuunda sheria ya kulinda uhusiano wao
kwa njia hiyo watalindwa kisheria
nilisimama na hilo
muroto amesema kuwa polisi walipofika nyumbani kwa mbowe walimkuta kijana wake james mbowe ambaye hakufahamu kuhusu tukio lililotokea hapo nyumbani na badala waliona ni vyema kumjulisha joyce mkuya aliyekuwa mbali na eneo la tukio
bunge la israel lilivunjwa moja kwa moja jumanne usiku namna inavyohitajika kisheria baada ya mda wa mwisho wa kupitisha bajeti ya majimbo ya mwaka kupita
wizara ya mambo ya nje ya ufaransa imesema pia inaliangalia pendekezo hilo kwa karibu ikisisitiza umuhimu wa suluhisho la kuwepo mataifa mawili ya israeli na palestina
kesho nitakutana na rais trump na jumanne sote kwa pamoja tutaandika historia
badala yake rusesabagina alivyoshuka tu kwenye ndege alizungukwa na wanajeshi wa rwanda kwa mujibu wa ripoti hiyo
miaka miwili iliyopita eneo hilo hilo lilikumbwa na ebola
ilichukua takriban kipindi cha chini ya miezi minne kudhibiti mlipuko kwamba msaada wa chanjo ya majaribio ambayo ilitolewa kuwalinda watu dhidi ya virusi
jumla ya watu wameambukizwa corona nchini kenya
warren alisema hakuna mtu aliyekuwa na suluhisho na utatuzi wa kulimaliza hili
ni lazima tuondoshe vikosi vyetu huko
havisaidii kuweka mazingira salama zaidi kwa taifa la marekani au eneo hilo
hilo linafuatia kanuni mpya za maudhui ya habari zilizotangazwa na tcra kuvitaka vyombo vinavyoshirikiana na mashirika ya kimataifa kama voa bbc na dw kukamilisha utaratibu wa kupata kibali katika muda wa siku saba kwa kuwasilisha maombi na mikataba yao kwa mamlaka hiyo
hatua hiyo ni ishara ya uwezekano wa kurejesha uhusiano wa kawaida kati ya israel na sudan baada ya miongo kadhaa ya migororo baina ya nchi hizo mbili
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwajumbe watatu wa cheo cha juu ndani ya chama cha democratic nchini marekani na ambao pia ni wabunge walisema jumapili kwamba wanataka uchunguzi ufanyike kuhusu iwapo maafisa wa idara moja ya serikali kuu walitumia vibaya mamlaka ya dharura wakati walipowasaka na kuwakamata waandamanaji waliokuwa watulivu wakipinga serikali wiki iliyopita katika mji wa portland jimbo la oregon
umoja wa falme za kiarabu uae umethibitisha kuwa familia moja ambayo ilikuwa imerejea hivi karibuni kutoka wuhan imekutikana na kirusi korona na kuwa ni ambukizo la kwanza katika masharikii ya kati
wagombea kadhaa wa urais kupitia vyama vya upinzani wamesitisha kampeni zao hadi bobi wine atakapoachiliwa huru
kuna takriban maambukizi ya covid milioni duniani
marekani inakaribia kufikia maambukizi milioni 
garcetti pia amesema kuvaa maski sio ruhusa ya kuwafanya watu waanze wote kutoka nje na kwamba ni lazima waendelee kukaa majumbani isipokuwa pale wanapohitajika kutekeleza majukumu muhimu kama vile kununua chakula
trump amekuwa miongoni mwa viongozi wa dunia walioambukizwa ugonjwa huo akiwemo waziri mkuu wa uingereza boris johnson rais wa brazil jair bolsonaro rais wa honduras juan orlando hernandez rais wa bolivia jeanine anez na kiongozi wa armenia nikol pashinyan
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcleo ni sikukuu ya eid el hajj kwa waislam duniani
mataifa mengi duniani yanaadhimisha sikukuu hii kwa kuchukua tahadhari ya kuepuka mikusanyiko na pia watu wanasheherekea katika familia zao
mkuu wa polisi wa mji wa atlanta erika shields amejiuzulu baada ya rayshard brooks umri miaka kuuawa ijumaa usiku na kusababisha wimbi jipya la maaandamano mjini altanta baada ya kuwepo maandamano makubwa ya kulaani kifo cha george floyd akiwa chini ya ulinzi wa polisi huko minneapolis yaliyokuwa yamepungua kasi
viongozi wa baraza la kijeshi hawakufikia makubaliano na ujumbe wa ecowas mapema wiki hii juu ya kuunda utawala wa mpito wa kiraia pale wanajeshi walipoeleza kwamba suala hilo litajadiliwa kati ya raia wa mali wenyewe
rais wa utururuki tayyip erdogan amesema kuwa serikali yake inatadhmini kuchukua hatua madhubuti dhidi ya watu wanaokiuka masharti yaliowekwa kuhusiana na karantini
mwenyekiti wa bodi ya hospitali ya mbagathi iliyo mjini nairobi kenya amesema usaidizi wowote wa kimataifa wa kukabilina na virusi vya corona utatumiwa kwa uangalifu na kwa njia inayofaa
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
idadi ya wagonjwa wa covid duniani imezidi million 
 kufikia ijumaa na zaidi ya yatu wamefariki huku wagonjwa million 
 walipona kulingana na ukurasa wa tovuti wa worldometer
waziri wa mambo ya nje wa jimbo la arizona katie hobbs ameidhinisha matokeo ya uchaguzi katika jimbo hilo
taasisi za kimataifa kama umoja wa afrika sadec jumuiya ya afrika mashariki na taasisi za kimataifa zisitoe matangazo kwamba kulikuwa na uchaguzi hapa
zitoe taarifa za kweli kuhusu hiki ambacho kimefanyika
zisije zikatoa baraka kwa mchakato ambao ni haramu
amesema tundu lissu akiongezea kwamba jumuiya ya kimataifa na nchi rafiki wa tanzania vile vile zisije zikakubaliana na hiki ambacho kimefanyika leo
baraza la mawaziri lilikutana kujadili maadalizi ya taifa kwa ajili ya hatua ya mwisho ya mazishi ya rais wa zamani atakaye kumbukwa kwa kuhakikisha kenya inabakia kuwa imara wakati wa machafuko yaliyokuwa yanaendelea katika bara la afrika katika kipindi cha miaka ya utawala wake
ugonjwa wa virusi vya corona covid ambao uliibuka katika mji wa wuhan nchini china umeuwa watu zaidi ya duniani kwa mujibu wa takwimu zilizokusanywa na chuo kikuu cha johns hopkins na kuthibitisha kuwa maambukizi yamefikia watu milioni 
watatu hao hawakuhusika na chochote katika chapisho hilo la maoni lililokuwa limeandikwa na profesa wa chuo kikuu cha brand walter russel mead
waziri mkuu giuseppe conte amesema watu wataruhusiwa kutembelea ndugu zao katika makundi madogo lakini itawalazimu wavae maski usoni
viwanja vya umma vimepangwa kufunguliwa lakini shule zitaendelea kufungwa hadi september
japan haijasaini mkataba huo
manusura wengi walianza kuugua saratani na magonjwa mengine kwa sababu ya athari za mionzi ya nyuklia
utafiti huo ulionyesha majibu mazuri juu ya maamuzi ya npp ya kupambana na covid vifaa vya umeme na elimu
kesi ya trump yakutaka kumuondoa madarakani imekuja wakati kuna mpasuko mkubwa wa kisiasa nchini na imekuja wakati wademokrat wakiwemo maseneta kadhaa wakiwa wanagombea kinyang anyiro cha nafasi ya urais dhidi yake katika uchaguzi wa rais unaokuja
chumba cha falkon dragon masomo kwa wanafunzi wengine yataendelea kwa njia ya internet na wanatarajiwa kurejea darasani kwa masomo ilivyokuwa kawaida januari mwaka 
kazi pompeo aliandika ujumbe huo wa twiter saa chache baada ya mwenyekiti wa kamati ya maswala ya kimataida katika bunge la marekani eliot engel kutaka serikali ya marekani kuwawekea vikwazo maafisa kadhaa wa usalama nchini uganda kutokana na ukiukaji mkubwa wa haki za kibinadamu nchini uganda
rais yoweri museveni amefanya kikao na balozi wa marekani nchini uganda natalie brown nyumbani kwa museveni rwakitura magharibi mwa uganda
seneta warren alisema leo marekani ina vifo vingi zaidi vinavyotokana na covid hapa duniani na uchumi umeanguka na mizozo yote miwili ni migumu sana kwa watu weusi na familia ambazo si za wazungu
idadi ya maseneta iliyohitajika ili kummpata na hatia ni 
lindmeier anasema nchi zinahaki ya kiutawala kuchukua hatua zozote wanazoamini ni bora katika kuwalinda raia wao wasipate maambukizo
jukwaa la kimataifa linalozileta pamoja serikali na magavana wa mabenki kutoka nchi na umoja wa ulaya nchi za g zimekwisha kusanya dola bilioni 
 hadi ijumaa kwa taarifa yao
saudi arabia ambayo inashikilia hivi sasa urais wa g imechangia dola milioni 
tunatafuta wengine
tangu tumeanza kuwakamata washukiwa wanasiasa wa upinzani wamejizuia na mji ni mtulivu amesema mambosasa
amesema wengi kati ya wale waliojeruhiwa walipelekwa katika mahospitali huko jawf na mji mkuu wa yemen sanaa
tume ya uchaguzi imesema kwamba uchaguzi huo ulikuwa huru na haki na hakuna ushahidi wowote wa kufanyika udanganyifu kama kuwepo karatasi bandia ya kupigia kura
mbabazi aligombea urais na kumaliza katika nafasi ya tatu nyuma ya yoweri museveni na dr
kiiza besigye akiwa na asilimia ya kura
tukianzia kwenye mataifa ya afrika mashariki waziri wa afya wa kenya mutahi kagwe ijumaa amelalamikia namna wakenya wanavyochukulia suala la maambukizi kwa wepesi hata baada ya idadi ya maambukizi kuongezeka kutoka hadi 
tunajivunia sana ushindi huu
kuwepo kwenye orodha ya walioteuliwa kupokea tuzo hiyo tayari ilikuwa ni heshima kubwa
nimelitumikia shirika hili kwa miaka sasa na nimeshuhudia namna watu wanavyojitolea kuleta mabadiliko ulimwenguni
kabla ya mimi kuhamia makao makuu mjini geneva nikuwa sudan kusini ambako nilishuhudia watu wakitembea kwa miguu ili kufikishia wenzao misaada
ni heshima kubwa kwangu kuwa sehemu ya timu iliopata ushindi huu mory keita ambaye ni raia wa guinea amesema kwamba rais trump anaonyesha mfano mbaya sana kwa nchi za afrika ambazo bado ni changa kidemokrasia huku bachir diallo akisema kuwa hatua ya trump ni ya kuleta fedheha sana kwamba hayo ni mambo ambayo yanatarajiwa kutokea katika nchi yenye utawala mbovu sana na wala sio marekani
taron egerton rocketman na awkwafina the farewell walikuwa washindi wacheza filamu wa mara ya kwanza katika eneo la vichekesho na muziki
london uingera imekuwa nchi ya kwanza ya magharibi kuidhinisha chanjo kwa raia wake na imepongezwa kwa kuchukua hatua hiyo katika juhudi za kutokomeza virusi vya corona
kauli nzito za kulaani sheria hiyo imetolewa ijumaa na waziri wa mambo ya nje wa ujerumani heiko maas aliyesema umoja wa ulaya eu unakubaliana kuwa hong kong kiwango chake cha juu cha uhuru wake haiwezekani kuachiwa kukandamizwa
pia amegusia shinikizo wanalokutana nalo watu maskini na watu ambao maisha yao yako hatarini katika maeneo ambayo kuna amri ya kukaa majumbani na ameomba nchi zinazoendelea zisaidiwe iwapo hazina rasilmali kuweza kupanua programu zao za huduma za mahitaji ya kijamii
aliyekuwa mwanadiplomasia sahle work zewde alichaguliwa kuwa rais octoba na kuwa mwanamke wa kwanza kushikilia nafasi hiyo nchini humo
kucheka siyo uhalifu
kufanya kitendo uchekeshaji kuwa kosa la jinai ni hatua mpya kabisa ya chini nchini tanzania katika juhudi za kukandamiza uhuru wa kujieleza
sheria ya sasa inatoa kinga ya kutoshitakiwa maisha yao yote hawawezi kukamatwa kukaguliwa kuchunguzwa wala kufunguliwa mashtaka
ufunguzi wa shule waahirishwa hadi serikali ya tanzania mara moja imejibu tuhuma hizo ikisema kupitia msemaji mkuu wa serikali dr
hassan abbas kuwa madai hayo hayana msingi wowote na hayana budi kupuuzwa
mgombea kiti cha rais meya wa zamani wa new york mike bloomberg
kapteni francis babu uganda inapanga kufadhili bajeti yake kwa asilimia 
 huku ikikopa kiasi cha asilimia 
 ya shilingi trilioni 
 zinazohitajika
bajeti hiyo ambayo tayari imejadiliwa na kupitishwa na bunge inaanza kutekelezwa july mwaka huu
rwanda mwanasiasa huyo alipigwa risasi kadhaa mwaka na amekuwa akipokea matibabu nchini ubelgiji baada ya kuhamishiwa huko kutoka hospitali moja nchini kenya
hukumu yake imekuja mwaka mmoja baada ya mlipuko wa virusi hivyo ambavyo mwanzoni vilikuwa vinatajwa kuwa homa ya mapafu
maafisa wa saudi arabia hawajasema lolote kuhusu ripoti hiyo
baadaye walikata rufaa kwenye mahakama ya juu ya burundi
burhan na hamdok walihudhuria sherehe za kupatikana mkataba huo shirika la habari la afp limeripoti naye rais wa sudan kusini salva kiir amesimamia sherehe hizo
lakini katika kipindi hiki uvumi huo ulikuwa mkubwa na hoja zinazotafautiana pia
kundi hilo limedai kuhusika na shambulizi lililoua watu na kuteka nyara watu mkesha wa krisimasi
hata hivyo taarifa hiyo haikueleza alikuwa anaugua nini
rais rivlin amesema kutokana na hali ya dharura ya kupambana na covid hataongeza muda
maj gen abucha amesema kwamba tukio hilo linasikitisha na kwamba hatua zimechukuliwa kuhakikisha kwamba halitatokea tena
somaliland alijitangazia kujitawala kutoka kwa somalia mnamo may lakini uhuru wake haujatambuliwa kimataifa
uganda ilianza kuwapima madereva wa magari ya kubeba mizigo wiki mbili zilizopita
mwandishi wetu hata hivyo amesema inatarajiwa kwamba marais joao lourenco wa angola na felix tshisekedi watahudhuria mkutano huo wa ijumaa
kwenye shtaka la pili la kuzuia kazi ya baraza la wawakilishi maseneta walimpata bila hatia dhidi ya maseneta 
johnson alikuwa amelazwa hospitali ya st
thomas mjini london wiki moja iliyopita siku kumi baada ya vipimo kuonyesha ana virusi vya corona
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahili imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcnchini uingereza watu wamedhibitishwa kuambukizwa virusi vya corona ndani ya siku moja
serikali za mitaa zimeanza kutekeleza masharti makali ya kudhibiti maambukizi
wanamgambo hao walitia moto kituo cha polisi kilichokua karibu na kuharibu mnara wa mawasiliano ya simu wakati wa shambulio hilo la alfajiri
polisi wameanza uchunguzi kuhusiana na kifo cha mtoto mwenye umri wa miaka aliyekufa baada ya kupigwa risasi akiwa amesimama kwenye varanda ya nyumba yao jijini nairobi jumatatu
baada ya kufanya uamuzi wa kutoshiriki kwenye mechi hizo wachezaji kutoka timu ya washington ya mystics pamoja na wenzao wa wnba walijitosa kwenye viwanja ili kuonyesha wazi malalamiko yao huku baadhi wakipiga goti huku wengine wakivalia t shirt zenye maandishi ya black lives matter
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcshirika la umoja wa mataifa linalohudumia watoto unicef linasema maisha ya ma elfu ya watoto walio na umri wa chini ya miaka mitano nchini yemen yamo hatarini kutokana na hali ya utapiamlo mbaya sana
pack anasema ameagiza uchunguzi ufanyike kufuatilia operesheni zote zinazotiliwa mashaka za shirika hilo na kwamba udhaifu uliogunduliwa unakandamiza uwezo wa shirika hilo kutekeleza ujumbe wake unaharibu ufanisi na ufanikishaji wa nguvu kazi ya serikali kuu na unahatarisha usalama wa taifa la marekani
imetayarishwa na mwandishi ketu patrick nduwimana washington dcwaziri wa sheria nchini rwanda johnston busingye amesema kwamba kesi inayoendelea mahakamani dhidi ya paul rusesabagina inatilia maanani ukweli uliopo
ifuatayo ni orodha ya nchi zinazoongoza kwa usawa wa kijinsia serikalini
italy ndilo taifa la bara la ulaya ambalo linazidi kuhangaika kukabilianana janga la corona
takwim za kitengo cha dunia kinachofuatilia maambukizi ya corona zaonyesha kuwa idadi ya vifo imezidi muda mfupi uliopita huku maambukizi yakizidi laki 
trump alikuwa anajibu jumapili azimio lililopitishwa na bunge la iraqi linaloitaka serikali ya nchi hiyo kuamuru vikosi vya marekani vyenye wanajeshi kuondoka nchini humo
ubalozi wa china mjini beijing uliiaga ofisi yao ya chengdu katika picha ya video iliyopostiwa baadae kwenye akaunti ya twitter ya ubalozi huo ikisema tutakukosa daima
waandishi wa ripoti hiyo wanaonya janga hili la ulimwengu linaweza kubadili miongo kadhaa ya maendeleo thabiti yaliyofanywa katika kupunguza idadi ya wafanyakazi watoto
katika miaka iliyopita ilo inasema ajira kwa watoto imepungua kwa milioni 
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
wabunge na maafisa wa kijeshi nchini somalia wanasema kwamba hatua ya kuondoa wanajeshi wa marekani nchini humo itasababisha janga kubwa na huenda ikaliimarisha kundi la al shabaab pamoja na makundi mengine ya kigaidi
file photo khalifa haftar kiongozi wa kijeshi wa libya anaeshikilia eneo la mashariki ya nchi
may 
reuters baadhi ya viongozi wamesema wanaimani kuwa nchi zao zimeshuhudia mpito wa hali mbaya kuliko zote za janga hilo na wanatarajia kuanza kuruhusu baadhi ya shughuli za kila siku kuendelea kama kawaida
tunakabiliwa pia na changamoto kubwa kutokana na sababu mbalimbali
na pia kuna hali ya kutoaminina kati ya mambo mengine
hii ndiyo imani niliyo nayo kwamba ni lazima tukabiliane na changamoto hizi na njia ya kukabiliana nazo ni kuja pamoja na kushirikiana alisema
kwa wachambuzi wa maswala ya uchumi wa uganda na wafanyabiashara kama kapteni francis babu bajeti ya nchi hiyo inaleta matumaini makubwa licha ya kuwepo janga la corona
doc rivers kocha wa la clippers asema inahuzunisha sana kwanza ninapotazama mkutano wa kitaifa wa chama cha republikan ambapo wengi wanaozungumza wanaeneza woga
kitu unachosikia ni donald trump na wote wakizungumzia hofu
sisi ndio tunaouwawa
sisi ndiyo tunanyimwa haki ya kuishi miongoni mwa jamii fulani
shirika la ndege la kenya airways kq limeanza tena safari zake za kimataifa jumamosi agosti kuelekea mataifa kwa mara ya kwanza baada ya kusitisha mwezi machi kutokana na janga la virusi vya corona
dkt ghebreyesus anasema anahofu kubwa kutokana na viwango vya maambukizi hayo
janga la virusi vya corona limeleta ubunifu kwa watu wengi duniani ambao nchi zao zimetoa amri ya kutotoka majumbani na vilevile wanaendelea kutoa misaada kwa wafanyakazi wa afya ambao wanawatibu wale waliopata maambukizi ya covid 
wakaazi wa mji mkuu wa algiers na miji mingine ya nchi wanakumbana na hali ngumu ya maisha wakikosa nguvu za umeme na maji kwa siku kadhaa
makampuni hayo yanaendeshwa na binadamu amesema mhadhiri huyo
wana wafanyakazi watendaji wateja weusi na rangi nyingine
kuna kubahatisha kwa hali ya juu lakini faida ya kukosoa vitendo vya polisi vinazidi hatari nyingine
waatalamu wa afya wanaendelea kuhimiza watu kufuata masharti ya kutokaribiana na kuendelea kuvaa barakoa
mtaalamu wa magonjwa ya kuambukiza anthony faucci ambaye ni mjumbe wa tume maalum ya white house ya kupambana na virusi vya corona anasema njia iliyopo ni kuamua ikiwa uko upande wa kupatikana suluhisho au upande wa matatizo
amesema mkutano maalum wa wazee unaojulikana kama jirga au baraza la watunga sheria litaitishwa kufanya uamuzi wa kuwaachia wafungwa waliosalia ili mazungumzo ya makundi mbalimbali ya afghanistan yaweze kuanza
mwanasiasa mkongwe nchini tanzania bernard membe ametangaza jumatatu kujiunga na chama cha act wazalendo
korea kusini inawataka watu kuvaa maski wanaposafiri kwa likizo ndefu wikiendi ili kuendeleza yale yaliyofikiwa nchini katika kuzuia kuenea kwa virusi hivyo
nchi hiyo inapitia hali mgumu kiuchumi na makovu ya vita vilivyotokea miaka iliyopita
wakati huo huo waziri mkuu wa sudan abdalla hamdok amesema kwamba amekubaliana na mwenzake wa ethiopia abiy ahmed kuandaa mkutano wa dharura utakaoleta pamoja nchi zote za afrika mashariki ili kujadili namna ya kusuluhisha mzozo wa tigray nchini ethiopia
pia tukio ambalo haliwezi kusahaulika mwaka ni maandamano ya miezi kadhaa ya kupinga ubaguzi wa rangi na kutetea haki za kiraia kufuatia kuuliwa kwa marekani mweusi geoge floyd huko minniapolis
wasiwasi uliongezeka mwezi julai baada ya polisi kupiga risasi na kuua watu 
kundi hilo lilisaini makubaliani ya amani ya mwaka yaliyomaliza vita vya miaka sita na kupelekea riek machar kuteuliwa kama makam wa rais
von der leyen amesema kongamano hilo litaandaliwa nchini brussels lakini litaendeshwa kwa njia ya mtandao na nchi zitatoa ahadi ya michango yao
tigray iliyo mkoa wa kaskazini zaidi miongoni mwa majimbo tisa ya ethiopia kwa ukaidi walifanya uchaguzi mnamo mwezi septemba ambapo debre tsion gebre michael aliibuka mshindi licha ya uamuzi wa waziri mkuu abiy kuahirisha uchaguzi huo kutokana na janga la corona
un imeeleza kuwa taifa hilo linakabiliwa na uhaba wa vifaa muhimu vya matibabu wataalam wa kutosha na uhaba wa vituo vya kutoa huduma
hakuna ukusanyaji maoni uliofanywa kujua anayeongoza kwenye uchaguzi huo
watu wengine tisa walifariki dunia kutokana na ghasia katika miji mingine miwili jumatatu wakati mahakama ya juu ya nchi hiyo ilithibitisha ushindi wa uchaguzi wa ouattara
mwanasheria mkuu nchini nigeria amesema kwamba watu waliowapiga risasi na kuua waandamanaji nchini humo hawajulikani na kwamba huenda watu waliofunika nyuso zao na kuvalia sare za kijeshi ndio waliohusika
karibu dozi milioni zimesambazwa kote marekani katika zoezi kubwa zaidi la kutoa chanjo kuwahi kufanyika marekani
nchini marekani majimbo ya magharibi ya oregon na washington yamesema watatuma new york ambako ndio kwenye maambukizi zaidi nchini maelfu ya vifaa vya kusaidia kupumua vinavyo hitajika kwa dharura kote marekani
mkataba huo unaoanza kutekelezwa miaka minne na nusu baada ya wapiga kura wa uingereza kuamua kuondoka umoja wa ulaya unaweka kanuni mpya za kibiashara na usalama
mkuu wa wilaya ya moshi kippi warioba alithibitisha taarifa hizo za awali juu ya waumini kufa
cisse alishindwa katika uchaguzi wa rais nchini mali mara tatu
wapiganaji wa serikali ya gna inayotambuliwa na un walionekana wakitayarisha silaha zao kabla ya kuelekea mji wa sirte kutokea magharibi huku wapiganaji wa mashariki wakijitayarisha pia
hakuna haki kabisa katika kile kilichofikiwa mahakamani mjini dar es salaam hivi leo amesema mkurugenzi huyo
taarifa za awali zinaeleza operesheni za uokaoji zinaendelea na wasafiri wanapelekwa hospitali kutibiwa wizara imesema katika tamko lake
hakuna moto uliozuka ndani ya ndege
waziri mkuu wa eswatini utawala wa mwisho kabisa wa kifalme wa afrika alifariki dunia katika hospitali moja ya afrika kusini jumapili baada ya kuambukizwa virusi vya na corona serikali ilisema katika taarifa
buyoya aliiongoza burundi mara mbili kuanzia mwaka wa hadi alipokabidhi madaraka kwa rais wa kwanza kutoka kabila la wahutu melchior ndadaye ambaye alimshinda kwenye uchaguzi
mnamo mwishoni mwa miaka ya tisini marekani na nchi zingine za magharibi zilimshinikiza moi kutowania tena urais na baadaye akatangaza kwamba angestaafu kutoka kwa siasa baada ya muhula huo kumalizika
kenya nayo iliripoti visa zaidi vya covid siku ya ijumaa
tunataka makubalino haya ya kutenga asilimia ya viti vya bunge kwa wanawake kuwa sheria amesema deqa abdiqasim salad mkurugenzi wa shirika la wanawake kwa jina hear women yaani msikilize mwanamke
katika miezi ya hivi karibuni kundi la wapiganaji linaloripotiwa kuwa na uhusiani na kundi la islamic state limeteka nyara miji kadhaa na kusababisha maelfu ya watu kutoroka makwao
biden amemteua avril haines kuwa mkuu wa idhara ya ujasusi wa kitaifa na janet yellen kama waziri wa fedha
ni wanawake wa kwanza kuteuliwa katika nafasi hizo
wakimbizi wa tigray waliokimbilia sudan kutoka mai kadra wanasema kwamba vikosi vya serikali ndivyo vilivyotekeleza mauaji hayo wakati waliposhambulia mji huo wenye wakaazi 
maafisa wanasema idadi hiyo mpya ni ya watu katika wilaya na majimbo mengine ya china na idadi ya walofariki imefikia 
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dcwatu wenye silaha wameripotiwa kuuawa katika mapigano na vikosi vya kulinda usalama vya serikali ya burundi yaliotokea jumapili katika wilaya mojakusini mwa mji mkuu bujumbura
dr hussein mwinyi akihutubia mkutano mkuu wa ccm dodoma tanzania wakati akikubali kugombea nafasi ya urais zanzibar kwa tiketi ya chama chake agosti 
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilishirika la afya duniani limeripoti ijumaa kuwa maambukizi ya covid barani afrika yameongezeka kwa asilimia na vifo vimefikia asilimia 
akieleza hali ya mji wa wuhan rajabu amesema kuwa shughuli za kila siku zimepungua sana na usafiri wa umma umesitishwa
couscous hutayarishwa kutokana na ngano au shyiri
na mara nyengine pia kutoka mahindi au mtama ambayo husagwa na kuwa semolina
kampeni zilifanyika huku mashambulizi ya makundi ya wanamgambo yakiendelea na kusababisha umwagikaji wa damu
taarifa za twitter na tiktok kuwa katika hatua za awali za mazungumzo na microsoft ikionekana kama inaongoza katika manunuzi hayo ya programu hiyo ya tiktok inayoendeshwa marekani iliripotiwa hapo awali na jarida la the wall street
nchini brazil wizara ya afya imeripoti kuongezeka kwa maambukizi mapya yaliyothibitishwa na hivyo idadi ya maambukizi kufikia 
abiy amewaonya wakazi wa mekele kuweka chini silaha na kusalia majumbani mwao
tunapigwa na kunyanyaswa na polisi kila mara
polisi ni ndugu zetu
ni dada zetu
ni jamaa wetu
tuna ukoo nao lakini wanaedelea kutupiga kila mara
ni vyema wajue kwamba hii nchi ni yetu sote na hatutachoka kudai haki hadi pale kila mtu atakapohisi amekombolewa
amesema kyagulanyi maarufu kama bobi wine
imetayarishwa na mwandishi wetu khadija riyami washington dcmamlaka inayoangazia utendakazi wa polisi nchini kenya ipoa jumatano ilisema kwamba wakenya wapatao wameuawa na polisi katika taifa hilo la afrika mashariki katika kipindi hiki ambacho kumewekwa marufuku ya kutoka nje usiku kati ya masharti mengine kama hatua za kudhibiti kasi ya ongezeko la maambukizi ya virusi vya corona
patrick amuriat fdc alobi anasema kulaumu mapigano ya wakulima na wafugaji kwa utekaji nyara kunaweza kutupilia mbali uwezekano wa kupanua msimamo mkali katika maeneo mengine ya nchi
nawashukuru wote walioniamini wale ambao wako katika vyama na wasiokua ndani ya vyama
baadhi ya wanafunzi tayari wamerejea shuleni na vyuoni
wapiganaji hao wanapewa mafunzo katika kambi ya kijeshi iliyoko mji wa homs kabla ya kupelekwa libya kulingana na vyanzo vya habari ambao wameeleza kuwa malipo yao ni kati ya dola hadi kwa mwezi
polisi wakamata wafuasi wa bobi wine maafisa wameimarisha shughuli za upimaji kujua watu walioambukizwa virusi hivyo hatari
kwa upande mwengine kupanda kwa lisa kunatokana na huko ulaya kuwepo matumaini kwamba mashirika ya ndege yatapata msaada mkubwa wa fedha kunusuru usafiri wa ndege
muungano huo umesema kwamba serikali ya kenya imepuuza maslahi ya wafanyakazi wa afya nchini humo
house of wonders kwa sasa lilikuwa limefungwa kutumika kutokana na sehemu kubwa ya jengo hilo kupasuka na kuharibika na kuanguka roshani yake mwaka kisha kuanguka paa la jengo hilo mwaka 
kiongozi wa upinzani nchini tanzania tundu lissu ametaka jumuiya ya kimataifa kutotambua matokeo ya uchaguzi mkuu wa tanzania kwa madai kwamba umejaa dosari chungu nzima
utawala wa kidikteta vifo washington iliamrisha china kufunga ofisi ya houston kulinda haki miliki za kielimu na taarifa binafsi za wamarekani
pompeo amemwambia augusto kuwa ziara yake imekuja wakati muhimu katika historia ya angola kwa sababu biashara asasi za kiraia na wananchi wa angola wako tayari kwa mabadiliko
momanyi na familia yake mkewe jeliah momanyi na watoto wao watatu wanaishi katika mji huo wa brooklyn park
katika hotuba yake kwa taifa alhamisi jioni saa za nigeria buhari aliwaomba vijana kuacha maandamano na kukubali kushirikiana na serikali kutafuta suluhisho
wizara imesema kuwa wafungwa watakuwa wakifuatiliwa kwa kutumia teknolojia ya kielektroniki kuhakikisha wanakaa majumbani na wanaweza kurudishwa jela endapo watakiuka amri hiyo
kabla ya virusi vya corona kuingia nchini ambavyo vinasababisha covid dr
wangari waweru siika kwa miaka kadhaa amekuwa akifanya kazi kujibu maswali magumu kuhusu maisha na vifo ambavyo hivi sasa dunia inaulizia katika ya janga hili ambapo mgonjwa gani sasa anapewa kitanda icu na mashine ya kumsaidia kupumua na vifaa vingine vya kuokoa maisha nayupi asipatiwe vifaa hivyo
ubalozi wa uturuki umeiambia voa kuwa raia wake wawili waliokuwa wanafanya kazi katika kampuni ya ujenzi walikuwa kati ya waliouawa na bomu hilo
jeshi la jamhuri ya kidemokrasia ya congo limesema kwamba limewaua wapiganaji na kupoteza wanajeshi wawili katika mapigano makali kukomboa sehemu zilizokuwa zimeshikiliwa na makundi ya wapiganaji
watu waliokuwa wamejihami kwa bunduki wanaoaminika kuwa wapiganaji wa kundi la adf walivamia gereza la kangbayi mjini beni na kuachilia huru zaidi ya wafungwa 
wafungwa pekee walisalia gerezani
nchini saudi arabia maafisa jumatano wamewaambia wafanyabiashara katika sekta binafsi ikiwezekana kuhakikisha wafanyakazi wao wanatekeleza majukumu yao wakiwa nyumbani na kwa wale ambao lazima wawepo katika maeneo yao ya kazi kuchukua hatua za kuhakikisha wafanyakazi hawakaribiani
imetayarishwa na sunday shomari voa washington dcwatu walio katika uhusiano wa mapenzi ya jinsia moja wanastahili kupata haki ya kuwa na familia
hakuna anayestahili kutengwa au kufanywa kujihisi kutengwa kwa sababu ya hilo asema baba mtakatifu
kaimu mwenyekiti wa jumuia hiyo rais nan akufo addo wa ghana ammesema hii leo ndio ilibidi baraza la kijeshi kutangaza serikali ambayo itaambatana na masharti yaliyowekwa mwezi ogusti
jambo hilo halijatendeka
china imewashutumu baadhi ya wafanyakazi wa ubalozi mdogo hapo chengdu kuwa walikuwa wanajishughulisha na mambo ambayo hayalingani na hadhi yao ya kidiplomasia
miaka kadhaa baadaye mahakama ya kimataifa ya jinai icc huko the hague iliwafungulia mashtaka rais wa kenya uhuru kenyatta na naibu wake william ruto kwa uhalifu dhidi ya binadamu lakini kesi zote mbili zilishindikana baada ya mashahidi kushindwa kutoa ushahidi wao
katika uamuzi wake alhamisi mahakama pia ililipa gharama
balozi woody johnson ametuma ujumbe wa tweet akitoa rambirambi zake za dhati kwa familia ya wale wote waliouawa katika shambulizi hilo la juni akiongeza kuwa mmoja wa waliokufa ni raia wa marekani
wakati huohuo huko uhispania kumekuwa na ongezeko la vifo mwishoni mwa wiki kupindukia elfu hata hivyo idadi ya watu wepya kuambukizwa nchini humo ilianza kupungua
benki kuu ya china imetangaza kwamba imetenga dola bilioni za kusaidia biashara zitakazovkabiliwa na matatizo kutokana na mlipuko huo
waziri wa sheria ya uingereza amesema jumamosi kuwa maelfu ya wafungwa wataachiwa huru katika wiki mbili ikiwa ni sehemu kubwa ya kampeni ya kudhibiti kuenea kwa virusi hivyo
shirika hilo linasema watu wengi wao watoto wameathiriwa na maradhi haya ambayo husababisha kuharisha vipele na ukosefu wa kumbukumbu ni hatarishi kama haujatibiwa
mtu aliyekuwa pembeni alichukuwa picha ya video na kuiweka katika mitandao ya kijamii na kwa haraka iliweza kuonekana nchini kote marekani
maafisa wa serikali wamesema kwamba viongozi wa jeshi waliarifiwa wikendi iliyopita kuhusu mpango huo
jeshi la somalia limemuua kamanda mmoja wa kundi la al shabaab katika operesheni ya kijeshi radio ya serikali ya somalia ilitangaza siku ya alhamisi
akihutubia mabalozi katika mkutano wa kila mwaka na waakilishi wa nchi za nje pamoja na mashirika ya kimataifa katika ikulu ya raia mjini kigali kagame alizungumzia swala la uganda na rwanda akigusia kwamba maafisa wake wanajitayarisha kwa mkutano wa angola kuzungumzia uhusiano kati ya nchi hizo mbili
china imeendelea kuripoti idadi ya chini ya maambukizi mapya ya virusi hivyo ijumaa ikisema jimbo la hubei ambapo virusi hivyo vilianza ilirikodi maambukizi maambukizi sifuri wakati maeneo mengine ya china yalikuwa na idadi ya maambukizi ya watu 
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dc
makamu mwenyekiti wa chama cha upinzani cha chadema nchini tanzania tundu lissu jumanne alitangaza rasmi kurejea nyumbani tanzania siku ya jumatatu julai mwaka huu ili kushiriki shughuli za kisiasa nchini humo
ripoti hiyo inasema nusu ya mahospitali tu nchini yemen zinatoa huduma kikamilifu lakini thuluthi mbili ya wananchi wa nchi hiyo hawana huduma ya afya
pia imeeleza juu ya uhaba wa vitanda na vifaa vya kusaidia kupumua katika vyumba vya watu mahtuti huko sudan kusini syria kaskazini na venezuela
askari wanaojiita kamati ya kitaifa ya kuokoa wananchi walikuwa bado wakimshikilia keita jumatano
saudi arabia ni mwenyeji wa mkutano unaofanyika kwa njia ya video jumamosi na jumapili wa kundi la g la mataifa yaliyoendelea na yale yanayoinukia kiuchumi duniani
rais wa marekani donald trump anatarajiwa kushiriki katika mkutano huo kwa siku zote mbili kulingana na white house
ukosefu wa usalama limekuwa swala kuu katika kampeni na wanajeshi wameshika doria katika sehemu mbalimbali za nchi wakati wa kampeni na uchaguzi katika nchi hiyo ya afrika magharibi ambayo ni miongoni mwa nchi maskini sana afrika
white house na wizara ya mambo ya nje wamekataa ombi la voa kuelezea zaidi juu ya ukosoaji wa rais uliotangazwa katika televisheni au katika shutuma tofauti ambazo zimeelezewa kwa kina katika kijarida cha white house mapema mwezi huu ambapo iliishutumu voa kwa kukuza propaganda za wachina katika matumizi yake ya takwimu wakati wa janga la virusi vya corona
kutaka msemaji wa bushiri ephraim nyondo alielezea sababu ya bushiri kukimbilia malawi
spika wa baraza la wawakilishi la marekani nancy pelosi anasema wakati wa kutoa amri ya kitaifa kwa watu wote kuvaa barako imefika jambo ambalo utawala wa trump haujatekeleza
hata hivyo hakuna uthibitisho wowote iwapo twitter itaweza kununua na kuipiku kampuni ya microsoft corp na kuweza kukamilisha ununuzi huo katika siku rais wa marekani donald trump alizowapa bytedance kufikia makubaliano ya kuuza kampuni hiyo chanzo kimeeleza jumamosi
waatalaam wanabisha uchunguzi wa watu hautoshi kusema ni utafiti wa kisayansi uliokamilika
lakini raoult anaamini ubishi unatokana na dhana ya makampuni ya dawa kuwa na tamaa ya kupata fedha nyingi
marekani inaongoza kwa maambukizi na vifo vinavyotokana na virusi vya corona duniani
zaidi ya watu milioni 
 nchini marekani wana maambukizi na idadi ya waliokufa inakaribia 
byekwaso hata hivyo amekatakaa kuomba msamaha na hivyo kupelekea waandishi kuondoka katika kikao hicho
uchunguzi wa unicef unaonyesha kuwa visa vya utapiamlo wa kawaida vimeongezeka kwa asilimia na visa vya utapiamlo mbaya vimeongezeka kwa asilimia 
 mwaka huu
kuongezeka kwa mivutano ya mataifa hayo kulionekana wazi katika mikutano ya pembeni ya baraza kuu la umoja wa mataifa siku ya alhamisi
mengine yatafuata kauli mbiu ya mwaka ni kila mtu ni haki sawa ikimaanisha kuwa hiyo ni kuelekea katika kuiwezesha dunia na pia kusherehekea mafanikio ya wanawake na kuhakikisha kuwa hatua zinachukuliwa kwa ajili ya usawa kwa wote
mzozo katika jimbo la kordofan kusini na jimbo la blue nile ulizuka mwaka baada ya sudan kusini kujipatia uhuru na hivyo kuanzisha tena vita vya miongo miwili
mapigano kati ya wanajeshi wa serikali kuu ya ethiopia na wapiganaji wa chama kinachotawala katika jimbo la tigray cha tplf yalianza tarehe mwezi novemaba na tayari sudan ni mwenyeji wa zaidi ya waethiopia waliokimbia vita hivyo
maeneo mengine ya ulaya yameonyesha kuwepo nafuu ya maambukizi na vifo baada ya kuathirika vibaya sana kutokana na virusi hivyo ambavyo vimesababisha serikali mbalimbali kutoa amri ya watu kutotoka majumbani ili kupunguza kuenea kwa maradhi hayo imeripotiwa na austere malivika sauti ya amerika goma
shirika la ndege kubwa zaidi la uingereza ni muathirika wa hivi karibuni kibiashara kutokana na mlipuko wa virusi vya corona
flybe ilikuwa imeokolewa ikiwa karibu kutetereka mwezi januari lakini hatimaye limefilisika alhamisi
waziri wa kamisheni ya afya ya taifa ma xiaowei akizungumza na vyombo vya habari amesema uwezo wa serikali wa kufahamu kirusi hiki kipya ni finyu na hawajui hatari zinazoweza kuambatana na kubadilika kwa kirusi hiki
mratibu wa mkoa wa pwani john elungata ametoa ripoti hiyo masaa kadhaa baada ya shambulio la kushitukiza katika eneo la nyongoro sehemu maarufu ambayo al shabaab imekuwa ikifanya mashambulizi yanayo lenga abiria katika magari na vyombo vya usalama
imetayarishwa na mwandishi wetu kennes bwire washington dc
rais wa tanzania john magufuli ametangaza kufungua vyuo pamoja na kuanza masomo kwa wanafunzi wa kidato cha sita kuanzia juni mosi mwaka huu
utumiaji pombe ulipigwa marufuku kwa mara ya kwanza na nimeiri mwaka kwa kutupa chupa za mvinyo wa whisky ndani ya mto nile katika mji mkuu wa khartoum
mvutano mkali wa kupigania udhibiti wa madaraka umekua ukiendelea kati ya serekali mbili hasimu ile inayotambuliwa kimataifa yenye makao yake mjini tripoli na ile inayoongozwa na kamanda aliyeasi jenerali khalifa haftar ambayo ina makao yake mjini benghazi
wapalestina wameandamana kupinga zaiara yake ya leo alhamisi katika biashara za wayahudi katika ukingo wa magharibi
ninga na mtandao
hata hivyo changamoto kadhaa ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilibaraza la mawaziri la serikali ya mpito ya sudan linasema kiongozi wa kijeshi jenerali abdel fattah al burhan hakutoa ahadi zozote kwa waziri mkuu wa israel benjamin netanyahu kuhusu kuanzisha uhusiano wa kidiplomasia kati ya nchi hizo mbili
hayo ni baada ya nchi ambazo zinategemea sana mkaa wa mawe kuunga mkono lengo hilo lililoboreshwa
tunapongeza juhudi zilizopo za kuchangisha fedha kutoka ulimwenguni kote na tunasisitiza umuhimu wa kuziba pengo hili la upungufu wa fedha
kadiatou diallo na mwanawe amadou diallo hajawahi kubadilisha msimamo
alianza akiwa kijana leo ni mzee lakini msimamo wake juu ya zanzibar haujatetereka
huyo ndio mtu ambaye anayeweza kuishinda ccm zanzibar na huyo ndio mtu ambaye sisi chadema tutamuunga mkono alisema lissu
rais wa uganda yoweri museveni amesema kwamba maeneo ya uganda ambayo yalikumbwa na vita miaka ya na mwanzoni mwa miaka ya yamebadilika sana yameshuhudia maendeleo chini ya uongozi wake
amesema ana furahia maendeleo yamepatikana eneo la acholi tangu alipoingia madarakani mwaka 
wanasema atakumbukwa katika eneo na kimataifa kwa juhudi zake kubwa za kuleta mafanikio katika taifa lake na majirani zake
baada ya kuondoka madarakani alishika nyadhifa mbali mbali kimataifa mwenyekiti wa south centre mwenyekiti mwenza wa investment facility for africa awf kamishna wa umoja wa mataifa kuhusu kuwawezesha kisheria maskini na pia mwanachama wa baraza la interaction
katika hatua nyingine mkuu huyo wa jeshi la polisi ametoa tathmini ya hali ya nchi baada ya kumalizika kwa uchaguzi mkuu wa octoba na tanzania bara na visiwani ambapo ameeleza kushangazwa na madai ya baadhi ya viongozi wa vyama vya upinzani ambao wameleeza kutishiwa maisha na hata kulazimika kutafuta hifadhi nje ya nchi
tumechukua hatua leo kurejesha heshima na hadhi ya utawala wa sheria katika sehemu ya kazi yetu hapa usagm
tutachukuwa hatua zaidi kurejesha utukufu wake wa siku za nyuma
ethopia taifa la pili la afrika lenye wakazi wengi likiwa na wakazi milioni na mshirika mkuu wa marekani inashuhudia mageuzi muhimu ya kisiasa yaliyoanzishwa mwaka jana na mshindi wa tunzo ya nobel
hii ni mara ya kwanza kwa mwanachama wa umoja wa ulaya kuondoka rasmi umoja huo
mkataba wa baada ya uingereza kuondoka umoja wa ulaya unaanza kutumika leo alhamisi baada ya kusainiwa na kuwa sheria
mwito wa buhari na katika vipimo vya biashara vya hisa za marekani dow jones s p na nasdaq hali haikuwa mbaya kutokana na bishara kuwa juu kwa asilimia 
imeelezwa kuwa rais ataendelea na majukumu yake wakati anafuata taratibu za kiafya
tumeona jinsi virusi hivyo havibaguwi lakini athari zake zinabagua ikidhihirisha udhaifu mkubwa katika utoaji huduma za umma na kukosekana usawa katika miundo ya huduma hizo ambazo zinawazuilia wao kuzifikia
ni lazima tuhakikishe masuala haya yanapatiwa ufumbuzi katika kukabiliana nayo guterres amesema
katibu mkuu wa un anasema haki za binadamu haziwezi kukamilika bila ya haki za kibinadamu za wanawake
na mnamo mwaka huu ambayo inaadhimisha miaka tangu tangazo la bejing tumeshuhudia juhudi za kurudisha nyuma haki za wanawake
hiki kiwango cha kushtusha cha ubaguzi dhidi ya wanawake mashambulio dhidi ya watetezi wa haki za wanawake pamoja na kupitisha sheria na sera zinazosababisha uwonevu na kuwateng wanawake
kampuni ya fedha ya cuba fincimex inayomilikiwa na jeshi imekua mshirika mkuu wa western union nchini humo kwa zaidi ya miaka na kutumiwa mamilioni ya wa cuba wanaoishi marekani na nchi nyingi za dunia kupeleka fedha kusaidia fam lia zao na uchumi wa nchi hiyo kwa ujumla
ugonjwa huo umeshauwa zaidi ya watu hivi sasa huku mataifa kote duniani yakiendelea kuchukuwa hatua za kukabiliana na mlipuko huo
muungano wa cpc uliundwa mwezi desemba tarehe na makundi yenye silaha yanayomshutumu rais faustin archange touadera kwa kujaribu kufanya udanganyifu katika uchaguzi mkuu utakaofanyika kesho kutwa desemba ili asalie madarakani
trump alitia saini marufuku ya kusafiri kwa wananchi wake kupewa visa kuja marekani januari wiki moja tu baada ya kuingia madarakani
amri hiyo awali iliwanyima visa rais kutoka mataifa saba yenye waislamu wengi
baadhi ya mataifa hayo ni iran libya somalia syriana yemen
chad ilikuwemo lakini iliondolewa katika orodha ya awali
india lazima iache kununua silaha na kutegemea silaha zinazotengenezwa nje ya nchi hiyo na badala yake ianze kutengeneza silaha zake mkuu wa jeshi la ulinzi la india jenerali bipin rawat ameliambia gazeti la the times of india katika mahojiano maalum jumamosi
tumeshaeleza bayana kwamba ikiwa marekani itachukua hatua zaidi iran itajibu kwa namna inayostahili na kwa vikali zaidi
hata hivyo asili ya covid bado haijajulikana baadhi ya wanasayansi wanashuku kuwa virusi hivyo viliambukizwa na wanyama kwa wanadamu katika soko la mazao ya baharini huko wuhan
libya imekua katika hali ya ghasia na mapigano tangu kupinduliwa na kuuliwa kwa kiongozi wa muda mrefu moammar ghadafi 
idadi ya watu ambao wamekufa kutokana na maambukizi ya virusi vya corona hapa marekani ilifikia zaidi ya jumatatu katika siku ambayo chanjo dhidi ya virusi hivyo ilianza kutolewa
taala nchini kwa ushirikiano raia wa malawi waliofurushwa kutoka nchi nyingine pia wataruhusiwa kuingia nchini humo lakini watalazimika kufanyiwa vipimo vya corona
mawaziri watatu nchini gambia wamethibitishwa kuambukizwa virusi vya corona
conde mwenye umri wa miaka ametumia fursa ya katiba mpya iliyozua utata kugombea tena mhula mwingine madarakani
ombi hilo la msaada linaloendelea linajumuisha nchi tisa kwenye orodha ya mataifa yaliyo katika hatari zaidi benin djibouti liberia msumbiji pakistan ufilipino sierra leone togo na zimbabwe
kwa kuwa wamarekani wengi wamepitia janga hili nitakaa nyumbani baada ya kugundulika kuambukizwa covid 
tupo katika hali nzuri na nimeahirisha shughuli zote za umma
tafadhali hakikisha mnakuwa salama na tutapita katika hili
rashid ali mwandishi habari azungumzia upinzani kuitisha maandamano kwa upendo anakumbuka kuwa alipokuwa mdogo zaidi jina lake la ukoo lilikuwa linafanana na la rais wakati watu walikuwa mara kwa mara wanauliza moi wa uganda ni nani
sheria hiyo inafuatia mabadiliko makubwa ya kisiasa ambayo yamefanywa na putin nchini russia mwaka huu
ripoti hiyo ina sisitiza kwamba hali katika nchi za kusini mwa janga la sahara ndio inatia wasi wasi mkubwa zaidi
akizungumza na shirika la habari la ufaransa la afp kamishna ndalana anasema imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmchungaji aliyejitangaza kuwa nabii na kiongozi wa kanisa
shepherd bushiri amejisalimisha kwa polisi nchini malawi alikokuwa amekimbilia
bushiri anatafutwa kwa tuhuma za wizi na biashara haramu ya mzunguko wa fedha nchini afrika kusini
wapinzani wa museveni wasema wanahangaishwa sana na polisi kluge anasema ghasia baina ya watu huongezeka wakati wa aina yoyote ya dharura na hivyo kuwataka viongozi kuchukulia kwamba ni jukumu lao kuhakikisha idara za kuwasaidia watu zinapatikana katika miji na vijiji
makundi mbali mbali pia yamesemwa kwamba maoni yao hayakujumulishwa kwenye ripoti hiyo iliyozinduliwa na rais uhuru kenyatta mwezi uliopita
msaada huo wa fedha unalenga kuboresha uchumi wa marekani kwa kutuma malipo moja kwa moja kwa zaidi ya asilimia ya wamarekani na biashara mbalimbali za marekani kuwasaidia mara moja kuhimili kuongezeka kwa athari za uchumi zinazotokana na maambukizi ya virusi vya corona
kusudio la israeli ni kuzima jaribio lolote la iran kushambulia kwa kutumia mamluki wao nchini syria na lebanon
kadhalika wafanyakazi walioko mstari wa mbele katika hospitali nne new york wanaokpambana na ugonjwa huu watapimwa kinga zao dhidi ya virusi gavana ameeleza
maafisa wa ngazi ya juu katika serikali ya drc waliteuliwa na joseph kabila aliyeondoka madarakani mwaka baada ya kutawala nchi hiyo kwa miaka 
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dckaribu watu wamekimbia mashambulizi ya wanamgambo kaskazini mwa msumbiji shirika la umoja wa mataifa linalohudumia wakimbizi unhcr limesema jumatatu
bila sera inayoeleweka au mipango thabithi ya kiuchumi au ya kibiashara sasa serikali yetu imejiingiza kwenye biashara kuanzia kuuza na kununua mazao ya biashara mabenki uchimbaji madini hadi biashara ya kuendesha shirika la ndege amesema tundu lissu
mchambuzi abdirashid khalif hashi amesema serikali isitume madai kama haya kupitia ujumbe wa tweet bila ya kutoa maelezo zaidi
anderson anasema baadhi ya makundi hayo ya kigaidi yanategemea msaada wa nje kutoka makundi ya mamluki
netanyahu alirudi tena baada ya uchaguzi uliopita huku chama chake cha likud kikiwa kikubwa zaidi na rais wa israel reuven rivlin anatarajiwa kumpa fursa ya kwanza kuunda serikali
wakati huo huo museveni ametangaza mipango ya kuwarudisha uganda raia wa nchi hiyo ambao wamekwama nchi za nje kutokana na janga la corona
trump amesema haisawiri kwake kukaa katika ofisi yake ya ikulu akiwa amevaa maski usoni
nivae maski usoni wakati nina wasalimia marais mawaziri wakuu madikteta wafalme na malikia sioni hilo kufanyika
matokeo ya kura za urais anatarajiwa kuchukua mda kutolewa
wanaharakati hao wanaeleza kwamba ukosefu wa magari njiani na kufungwa viwanda ni ushahidi kwamba kunahitajika mabadiliko makubwa katika tabia ya binadamu kutokana na jinsi hewa imebadilika katika miji mikubwa duniani
imetayarishwa na sunday shomari voa washington dcrais mteule wa marekani joe biden amekutana na washauri wake wa usalama wa taifa katika mkutano ambao haukuhudhuriwa na wataalam wa upelelezi wa serikali wakati rais donald trump anaendelea kuzuia mchakato wa kipindi cha mpito
lakini wakati trump akielekea norfolk alituma ujumbe wa twitter ninafikiria kuanzisha karantini katika maeneo yanayoendelea kuwa hatarishi zaidi new york new jersey na connecticut
uamuzi utafikiwa kwa njia moja au nyingine muda sio mrefu
akijibu swali kutoka kwa mmoja wa washiriki wa mkutano huo ambao kimsingi ulikuwa unajadili mahusiano kibiashara kati ya kenya na marekani na mstakabali wa makubaliano yaliyotiwa saini mapema mwaka huu kati yake na rais donald trump kenyatta alisema mchakato wa kuimarisha jumuiya ya afrika mashariki umekabiliwa na changamoto chungu nzima
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliafrika kusini ijumaa imetangaza vifo vya watu wawili kutokana na maambukizo ya virusi vya corona wakati idadi ya maambukizo nchini humo ikifikia na amri ya kukaa majumbani kutangazwa kwa muda wa wiki tatu
kwa kiwango ambacho kuna uchunguzi nadhani kuwa inashughulikiwa kwa uwajibikaji na kwa weledi kwa sasa ndani ya idara
na hadi sasa sijaona sababu ya kuteua mwendesha mashitaka maalum na sina mpango wa kufanya hivyo kabla ya kuondoka
alisema barr
magavana katika majimbo ya kaskazini mwa nigeria wamekubaliana kufunga shule za kiislamu zinazotoa mafunzo kwa mamilioni ya vijana katika eneo hilo kutokana na janga la virusi vya corona
wanasiasa wa upinzani katika uchaguzi wa mwaka huu wamesema kwamba mikutano ya kampeni ya wagombea wao imekuwa ikivurugwa mara kadhaa baada ya wagombea wa nafasi mbalimbali kufungiwa nje ya kinyang anyiro hicho
sudan iliorodheshwa mwaka wakati kiongozi wa al qaeda osama bin laden alipoishi nchini humo kama mgeni wa serikali
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwiki sita baada ya uchaguzi wa rais wa marekani kiongozi wa walio wengi katika baraza la seneti mitch mcconnell alikiri jumanne kuwa mdemokrat joe biden ndiye rais mteule wa nchi hiyo
nchi hizo jirani zenye silaha za nuclear zimepigana mara tatu tangu zilipopata uhuru kutoka kwa uingereza na zimekuwa zikishutumiana kwa kuwafdhili makundi ya wapiganaji yanayopigana na serikali kila upande
zaidi ya watu elfu moja walijitokeza mjini portland kaskazini magharibi mwa marekani mapema jumamosi kuandamana kwa utulivu siku tatu baada ya tangazo la kupunguzwa kwa maafisa wa usalama wa serikali kuu
miaka kabla ya kifo cha floyd mei huko minneapolis minnesota maafisa wa polisi wanne wa jiji la new york walimpiga risasi kadhaa kijana mdogo zaidi diallo katika eneo lisilokuwa na mwanga la nyumba alimokuwa anaishi katika mji wa bronx
kuna ripoti kwamba baadhi ya wagombea wa viti mbalimbali hasa wa upinzani wamekuwa wakizuiliwa kufanya kampeni balozi wa marekani donald wright akieleza wasiwasi wake kwa matukio hayo
kati ya wale waliouawa katika mlipuka ni pamoja na wanafunzi wa vyuo vikuu wanawake watoto na wafanyakazi wa vikosi vya usalama wa taifa vya somalia
amewatoa hofu watanzania na kusema kwamba ubalozi wa tanzania nchini china umekuwa ukifanya mawasiliano ya mara kwa mara na vyuo wanavyosoma watanzania ili kujiridhisha kuhusu ya usalama wao
mapema jumatatu daktari wa rais huyo sean conley alisema kwamba ingawa hakuwa amepona kabisa vipimo walivyovifanya vilionyesha kwamba ni sawa kwake kurejea kwenye ikulu
imetayarishwa na mwandishi wetu sunday shomari washington dc
rais wa marekani donald trump amesema marekani haitaondoka iraq mpaka itakapolipwa gharama iliyotumia kujenga kituo cha jeshi la anga katika nchi hiyo
muda si mrefu baada ya hapo wnba nayo ikatangaza kuahirisha mechi zake tatu ambazo zilikuwa zichezwe usiku
kutokana na teknolojia hiyo wasani hasa wanamuziki wameweza kufurahisha na kutumbuiza watu kupitia ukurasa wa mtandao kama zoom na mengineo na mikutano takriban yote iekua ikifanyika kupitia mawasliano ya mtandao
majaribio hayo ni sehemu ya hatua ya pili ya uchunguzi wa chou cha oxford ambao haukuangalia iwapo chanjo inazuia dhidi ya maambukizi ya virusi vya corona swali ambalo litajibiwa kwenye hatua ya tatu ya majaribio ambayo tayari imeshaanza
ni matumaini ya kila mtu uchaguzi ufanyika kwa amani na salama
mtaalam wa marekani anayeongoza mapambano dhidi ya maradhi ya kuambukiza ametahadharisha kuwa mlipuko wa virusi vya corona ambavyo vinaendelea kuenea duniani inawezekana ikaja kuwa ni matukio ya kujirudia
imetayayarishwa na harrison kamau voa washington dckwa sauti ya amerika voa mtendaji mkuu wa habari ambaye alifanya maamuzi mazito habari ya kipekee na ilikuwa si ya kawaida kuiacha ipite tu
amechaguliwa kuwa mgombea wa urais wa chama cha congress for national liberty cnl februari imetayarishwa na kennedy wandera voa nairobirais wa malawi ameagiza bodi ya mitihani ya kitaifa nchini humo kuvunjiliwa mbali baada ya mitihani ya kitaifa ya mwaka huu kuvuja na kusambaa kwa mitandao ya kijamii kabla ya watahiniwa kuifanya
cisse alitekwa nyara mwezi machi tarehe na watu wasiojulikana alipokuwa katika kampeni wakati wa uchaguzi wa wabunge katika eneo la timbukutu kaskazini magharibi mwa mali
ohio ni moja kati ya majimbo manane yenye ushindani ambayo ni lazima mgombea apate ushindi kuweza kunyakua ushindi hapo novemba 
baadhi ya makundi hayo ya kigaidi yanadai kuwa yamekuja kumaliza ukosefu huo wa haki lakini anderson anasema kuwa njia zao za dhulma zitafikia kikomo
rais wa ivory coast alassane ouattara anaongoza katika hesabu ya kura katika uchaguzi uliofanyika jumamosi
familia hiyo ilitangaza kupitia ujumbe akaunti yake jumapili kuwa msanii huyo mwenye umri wa miaka alikuwa hapo awaliamelazwa hospitali alhamisi na kuwa amewekewa kifaa cha kupumulia jumamosi usiku
ujumbe huo kupitia akaunti ya twitter ulisema hali yake ni mbaya
matamshi ya papa francis yamenukuliwa kutoka kwa video mpya ambayo imetolewa jumatano
matamshi yake yametolewa mda mfupi baada ya agizo la trump
makamu wa rais isatou touray aligunduliwa kuambukizwa virusi hivyo julai na kulazimu rais adama barrow kuwekwa karantini
brazil ni ya tatu duniani kuripoti idadi kubwa ya maambukizi ya virusi vya corona baada ya marekani na russia
ni vyema
tunawashukuru sana kila mtu
nataka kila mtu kuelewa kwamba mkataba ambao nimesaini sio mwisho bali ndio mwanzo
na nadhani ni mwanzo wa uhusiano mzuri sana utakavyokuwa kati ya uingereza na marafiki wetu katika umoja wa ulaya
mkataba ndio huu
najua swali mtakalokuwa mnajiuliza ni iwapo nimeusoma
jibu ni kwamba nimeusoma na ni mkataba mzuri sana kwa nchi hii
na pia kwa marafiki na washirika wetu
amesema waziri mkuu wa uingereza boris johnson
waangalizi wa uchaguzi kutoka umoja wa afrika jumuiya ya uchumi wa mataifa ya afrika ya kati na wa kutoka ukanda wa sahel wamesema uchaguzi mkuu wa jamhuri ya afrika ya kati uliofanyika jumapili iliyopita kuwa hatua muhimu sana iliyoimarisha demokrasia ya nchi hiyo
msemaji wa chama hicho amesema kwamba mabalozi hawastahili kuwa na tabia kama za majambazi na kwamba balozi nicholas ni jambazi
mgombea wa chama kikuu cha upinzani cha forum for democratic change patrick amuriat naye alikamatwa mjini gulu kuzuiliwa kwa muda kabla ya kuachiliwa huru
nyota huyo mara wa mchezo wa basketiboli anatambuliwa sana kama mmoja wa wachezaji wazuri sana wa mchezo huo duniani
mwanadiplomasia mkuu wa wizara ya mambo ya nje ya marekani kwa afrika tibor nagy alishutumu mashambulizi ya vikosi vya tigray dhidi ya eritrea na kulaani kile alichokiita juhudi zao za kuufanya mzozo huo kuwa wa kimataifa
serikali ya mpito iliyochukuwa madaraka mwaka baada ya kupinduliwa rais wa muda mrefu omar al bashir akiahidi kuifanya sudan taifa la kidemokrasia na kukomesha ubaguzi na kufikia makubaliano na waasi wa taifa hilo
kenya jumamosi iliadhimisha miaka tangu kupata uhuru kutoka kwa uingereza
hafla ya maadhimisho ya kitaifa ya siku maarufu kama jamhuri day iliongozwa na rais wa nchi hiyo uhuru kenyatta
ccm ni ya pili kuzindua kampeni baada ya chama kikuu cha upinzani chadema kufanya uzinduzi wake ijumaa mjini dar es salaam
shirika la chakula duniani wfp limeelza kuridhika kwake kupata tuzo mashuhuri ya amani ya nobel na kusema ni ushindi unaozingatia umuhimu wa kumaliza ghasia mapigano na njaa duniani
hapa washington waandamanaji walikuta uzio mkubwa umewekwa nje ya white house kuwazuia kuingia kwenye uwanja maarufu wa la fayette
hata hivyo waandamanaji walibakia hapo hadi muda wa amri ya kutotoka nje kuanza saa tano usiku
imetayarishwa na mwandishi wetu khadija riyami washington dc
masoko ya fedha ya ulaya yanafanya biashara kwa thamani ya juu jumatatu
markets in paris and frankfurt trading higher with london closed miongoni mwa walioteuliwa ni aliyekuwa mwenyekiti wa benki kuu ya marekani janet yellen ambaye anakuwa mwanake wa kwanza kuwa waziri wa fedha katika historia ya miaka ya wizara hiyo
katumba john
biden anaongoza katika jimbo la georgia kwa kura ambalo wademocrat hawajawahi kushinda tangu uchaguzi wa mwaka 
shughuli ya kuhesabu kura inachukua mda mrefu kukamilika kutokana na idadi kubwa ya kura zilizopigwa kupitia njia ya posta
mwakilishi wa who mjini beijing dkt gauden galea amesema alitarajia china itazungumzia ushirikiano na taasisi hiyo katika siku za karibuni
ametaka walioenguliwa waidhinishwe na tume hizo na kusema kwamba chama chake kiko tayari kutumia mbinu mbalimbali kushinikiza mamlaka husika kuwatendea haki wafuasi wake
maafisa hao baadae walidai kuwa walimfananisha kwa makosa na mhamiaji mwenye umri wa miaka kutoka afrika magharibi kwa kushukiwa kubaka na hivyo walimpiga risasi kujihami wakati alipotoa kitu cheusi ambacho walifikiria ni bastola
ilikuwa ni pochi ya kuhifadhi fedha
vyombo vya habari vya marekani hata hivyo vimeripoti kwamba mkurugenzi wa zamani wa voa robert reilly mwandishi na mwanadiplomasia aliyekua mkurugenzi wa voa kati ya ndie ameteuliwa
wakati huohuo viongozi mbalimbali wa serikali na ccm wakiwemo marais wastaafu wamehudhuria ufunguzi huo
un inahimiza serikali mbalimbali kuzingatia afya ya akili kama sehemu ya kukabiliana na athari zinazo sababishwa na virusi vya corona
seneta mdemokrat bob menendez wa new jersey hivi karibuni aliandika barua white house akisema pack bado hajajibu maswali ya kamati kuhusu shutuma za biashara yake taarifa za zamani za kodi ya mapato na kudai mazingira mabaya ya kuondoka kwake katika kazi yake ya zamani
mkurugenzi huyo amesema ni wajibu wa taasisi hizo kuchukuwa hatua zinazostahili kuzisaidia nchi za afrika kukabiliana na janga hilo
 p 
 mb shinikizo za kimataifa tebboune ambaye alichaguliwa desemba mwaka uliopita amekuwa akijaribu kurejesha hali ya utulivu nchini algeria baada ya kutokea maandamano makubwa yaliyomuondoa madarakani abdelaziz bouteflika
kando na kutaka kulipwa mshahara wa dola kila mwezi walimu wanataka vifaa vya kutosha kujikinga dhidi ya maambukizi ya virusi vya corona ndipo warudi darasani
wakati huohuo watu zaidi ya wameambukizwa duniani na wamekufa kutokana na ugonjwa huo
kansela wa ujerumani angela merkel hii leo ametoa wito kwa kura zote kuhesabiwa katika uchaguzi huo ulokua na ushindani na kusisitiza kwamba marekani itaendelea kua mshirika muhimu wa ujerumani pamoja umoja wa ulaya bila ya kujali matokeo yake
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilishirika la afya duniani who limesema alhamisi kuwa halijapata mwaliko kutoka china kuungana na wachunguzi wanaotafuta chanzo cha janga la virusi vya corona
maambukizi ya virusi vya corona yameripotiwa katika nchi za afrika na idadi ya maambukizi inaendelea kuongezeka
japo hakuna taarifa zaidi zimetolewa kuhusu makubaliano ya jumapili inafahamika kwamba viongozi hao wawili walikubaliana kubadilishana wafungwa katika kikao kitakachofanyika februari kwenye mpaka uliofungwa kati ya rwanda na uganda mjini katuna
vyama vya kisiasa vimesema kwamba maafisa wa polisi walivuruga mikutano yao wakati wa kampeni na maafisa wa uchaguzi kuwaondoa baadhi ya wagombea wao kutoka katika kinyang anyiro cha viti vya bunge
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
nchini ivory coast watu wawili wamefariki katika ghasia za uchaguzi ikiwa ni wiki mbili kabla ya upigaji kura katika uchaguzi mkuu kwenye nchi hiyo ya afrika magharibi
bilioneya na mwanasiasa mpya wafanyakazi katika makao ya watu wazee madaktari na maafisa wengine wa afya watakuwa wa kwanza kupokea chanjo hiyo
iwapo mswada huo wa kudhibithi mawasiliano kupitia internet utapitishwa na kuwa sheria raia wa zimbabwe watakaoshutumiwa kwa kueneza habari za uongo kupitia mitandao ya kijamii wanaweza kupata adhabu ya mahakama ya hadi kufungo cha miaka mitano jela
afrika mashariki wamesema baada ya tatizo lakundi hilo kutatuliwa litafuata kundi la wafugaji na pia makundi mengine
agathon rwasa akizungumza kwenye mkutano mkuu wa chama chake cha congres national pour la liberte cnl kamanda huyo alizungumza na waandishi wa habari kwa njia ya mtandao kutoka makao makuu ya kikosi cha jeshi la marekani kwa ajili ya afrika africom makundi ya kigaidi yanaendelea na harakati za kuimarisha ngome zao m mjini stuttgart ujerumani
lazima tukumbuke kuwa kuna majanga mengine yanayohitaji kushugulikiwa kama vile surua ebola njaa na ukosefu wa lishe bora na ni lazima ufadhili ueendelee kutolewa
tunaomba wafadhili wa kimataifa kutobagua majanga wanapotoa misaada alisema
mwili wa marehemu utatua katika uwanja wa ndege wa nachingwea na kutoa fursa kwa wakazi wa eneo hilo kuaga mwili wa marehemu
wasiwasi uchunguzi wa umoja wa mataifa un unaonyesha kuwa mamia ya watu waliouawa wakati wa machafuko hayo walilengwa na vikosi vya serikali tuhuma ambazo burundi imezikanusha
wakati huo huo habari ambazo hazijathibitishwa zinaeleza kwamba mwili wa rais wa zamani pierre nkurunziza utazikwa ijumaa tarehe katika mji wa gitega ulio takriban kilomita sitini mashariki mwa bujumbura kwa mujibu wa gazeti la new times la rwanda
spain ambayo ilikuwa imepata afweni siku kadhaa zilizopita imeripoti maambukizi mapya elfu na vifo mnamo saa zilizopita
shirika la habari la fana linaloshirikiana na serikali limeripoti kwamba wanajeshi wamekamatwa kwa kutatiza mfumo wa mawasiliano unaotumika na wanajeshi wa serikali ya jimbo la tigray na kuhatarisha usalama wa jeshi la jimbo hilo tplf
uchumi wa dunia umekaribia kutokua wakati marekani na serikali nyingine ulimwenguni zimetoa amri kwa raia wake kujiwekea karantini ikifunga mashule migahawa saluni vivutio vya utalii na burudani kudhibiti kuenea kwa kirusi covid ambacho kimewaathiri zaidi ya watu duniani na kuuwa zaidi ya watu 
upinzani ulisusia uchaguzi huo ukisema uliandaliwa bila kuzingatia sheria
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimwaka utakumbukwa kama mwaka ambao marekani iliongoza na watu zaidi walioambukizwa pamoja na kufariki duniani kutokana na virusi vya corona
mtu aliyefariki hivi karibuni ni mzee mwenye umri wa miaka ambaye alikuwa ana mgogoro wa kiafya
kwa upande wake mkurugenzi wa kitengo cha biashara ya kimataifa katika shirika la bishara la umoja wa mataifa unctad bi pamela coke hamilton anasema bidhaa muhimu zinazosafirishwa nje na uchina ikiwa ni pamoja na vipuri vya bidhaa kuanzia magari hadi simu za mkononi zinakadiriwa kushuka kwa asili mia mbili mnemo mwezi wa februari na hivyo kugharimu mataifa na viwanda vyao karibu dola bilioni 
rais donald trump akiwa amevaa barakoa atoka kwenye kituo cha kupigia kura cha west palm beach florida jumamosi oktoba 
amesema kuwa kuwafikia wapiga kura katika mwaka ambako kuna janga la covid nalo ni muhimu
rais donald trump anatarajiwa kuchukua hatua hatarishi ya kwenda mji wa mount rushmore katika jimbo la south dakota ijumaa kuhudhuria maadhimisho ya siku ya uhuru wa marekani yanayofanyika mapema ambapo mamia ya watu wanategemewa kuhudhuria
kabendera amekiri pia shtaka la utakatishaji fedha na mahakama imeelezwa kuwa mwandishi huyo maarufu wa habari za kiuchunguzi tayari ameshalipa kiasi cha shs milioni kama faini ya shtaka
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmcheza filamu mkongwe wa bollywood nchini india rishi kapoor amefariki alhamisi mjini mumbai baada ya kuugua kwa miaka miwili saratani ya damu leukemia
nayo taasisi yenye makao yake mjini new york marekani ya kulinda waandishi wa habari cpj imesema imeweka kumbukumbu ya kesi za waandishi wa habari walau walioshambuliwa na wana usalama kuwekwa kizuizini au kushtakiwa kwa makosa yanayo husiana na kufanya kazi zao mwaka huu ikilinganishwa na kesi nne kama hizo mwaka jana
baadhi ya biashara zimeruhusiwa kufunguliwa na baada ya ukosoaji kutoka kwa wananchi serikali imesema kuanzia jumapili watoto chini ya miaka wataruhusiwa kutoka nje kutembea
michael kwena wa marsabit kaskazini mwa kenya anasema makundi ya kigaidi yamesalia kuwa tishio kubwa kwa usalama hasa hapa kenya
waziri mkuu mark draneford amesema kwamba anaelewa kuwa watu wamechoshwa na masharti ya kukabiliana na maambukizi lakini masharti hayo ni muhimu sana kwa wakati huu katika kupambana na virusi vya corona
mkutano wa siri kati ya jenerali burhan na waziri mkuu netanyahu mjini entebbe mapema mwezi februari ulizusha utata mkubwa nchini sudan pale waziri mkuu wa israel alipotangaza kuwa khartoum itafunguwa ubalozi wake israeli karibuni
kenya imeripoti maambukizi ya corona kati ya watu na vifo hii leo
haijafahamika iwapo hii ndio ishara ya kenya kuridhia shinikizo la kuwaondoa raia wake kutoka wuhan
china imeripoti kupungua kwa kasi maambukizi mapya ya virusi hivyo ambavyo vimesababisha vifo vya watu zaidi ya elfu mbili
seneta bernie sanders aliyekua anaongoza katika uchunguzi wa maoni hadi jumanne wiki iliyopita amepatwa na pigo jingine kubwa wiki hii baada ya kushindwa katika super tuesday na wachambuzi wanasema itakua vigumu kwake yeye kuweza kumfikia biden hivi sasa akiwa na wajumbe kabla ya uchaguzi huu wa jumanne
rais wa marekani donald trump amemfukuza kazi mkaguzi mkuu wa wizara ya mambo ya nje ijumaa jioni
familia yake imezungumza siku moja baada ya rusesabagina kuonekana jumatatu mbele ya waandishi wa habari wa rwanda akiwa amepigwa pingu
polisi ya rwanda imesema rusesabagina alikamatwa kwa tuhuma za ugaidi chini ya hati ya kimataifa ya kumkamata
kulingana na vyombo vya habari nchini uganda kiongozi wa mawasiliano wa kampuni ya google barani afrika dorothy ooko amesema kwamba kampuni hiyo haiwezi kufunga stesheni hizo kwa sababu tu kwamba serikali imetaka ifanyike hivyo
polisi tanzania wamesema kwamba watu kadhaa wamekamatwa wakihusishwa na matukio hayo ya mashambulizi kati ya tanzania na msumbiji
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcshirika la ndege la afrika kusini saa limependekeza kuwalipa wafanyakazi wake malipo yao ya uzeni kwa mara moja baada ya serikali kusema kwamba haitatoa tena fedha zaidi kulinusuru shirika hilo kufilisika
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dcafisa wa polisi mjini atlanta georgia amefukuzwa kazi baada ya video inayomuonyesha anampiga risasi mtu mmoja mweusi na kuuawa kutolewa na idara ya polisi mapema jumapili
uchaguzi wa jamhuri ya afrika ya kati umetajwa kuwa mtihani muhimu kwa nchi hiyo yenye matatizo makubwa ya usalama
naye alain guillaume bunyoni afisa mwenye cheo cha juu sana katika polisi ya taifa hilo ambaye ni waziri wa usalama wa muda mrefu wa serekali inayoondoka madarakani alipitishwa kwa jumla ya kura za wabunge kama waziri mkuu mpya
hata hivyo utawala wake mara kwa mara ulikosolewa vikali na serikali za mataifa ya magharibi wapinzani wanaharakati na watatezi wa haki za binadamu
imetayarishwa na sunday shomari voa washington dcchama kinachotawala nchini zimbawe jumatatu kilimuita balozi wa marekani nchini humo kuwa jambazi na kumshutumu kwa kufadhili wanasiasa wa upinzani kupanga maandamano dhidi ya serikali ambayo viongozi wa serikalini wanasema yana lengo la kuipindua serikali
watafiti wanaofanya kazi na shirika lisilo la kiserikali wamekuwa wakitumia picha na video pamoja na kufanya mahojiano na watu walioshuhudia matukio mbali mbali kujua yanayoendelea katika mapigano ya tigray
amewaomba wafadhili kusaidia wale ambao maisha yao yako hatarini
ili kufanya mipango ya ulezi wa watoto hao mirembe akisaidiwa na ecobu waliwahonga majaji wa uganda mukiibi musene na maafisa wengine wa serikali moja kwa moja au kupitia kwa wakala wao
lissu amesema kwamba hakubali kabisa matokeo ya kura hizo akisema kwamba mchakato mzima wa maandalizi wake ulikuwa na makosa ikiwemo kuzuiwa kufanya kampeni katika baadhi ya sehemu za nchi na wagombea wa upinzani kuenguliwa na tume ya uchaguzi kutoka kwa orodha ya wagombea
kiongozi wa kanisa papa francis amesema kwamba watu walio katika uhusiano wa mapenzi ya jinsia moja wanastahili kulindwa na sheria za mahusiano
trump ameituhumu who yenye makao yake geneva kwa kushindwa kupata taarifa zenye kujitegemea juu ya virusi vya corona vilivyoibuka kutoka mji wa kati wa wuhan nchini china na badala yake kutegemea ripoti rasmi ya serikali ya china
wasi wasi wake mkubwa wa kwanza hata hivyo itakuwa kushughulikia ongezeko la janga la virusi vya corona
jumatatu anatarajiwa kutangaza kikosi kazi chake ambacho kitamshauri rais mteule kuhusu njia za kukabiliana na virusi ambavyo vimeua zaidi ya watu nchini marekani na kuwaambukiza zaidi ya watu milioni 
 kwa mujibu wa chuo kikuu cha johns hopkins
takriban watu ambao walikuwa wakisaidiwa na mashine za kuchimbia wamekuwa wakifanya shughuli ya kuchakua kifusi katika baridi ya barafu huko elazig upande wa mashariki wa nchi hiyo baada ya tetemeko lenye ukubwa wa 
 kilichopiga ijumaa jioni
shirika la habari la taifa mawakili wa trump waliachana na kesi walizokuwa wamewasilisha katika mahakama kupinga matokeo ya kura katika jimbo la michigan
hatua hiyo ni mwendelezo wa utamaduni wa kuwaachilia wafungwa katika taifa hilo la afrika mashariki wakati wa maadhimisho ya siku hiyo muhimu kihistoria
amina mohamed anadaiwa kuwa na uzoefu mkubwa kwenye wto kutokana na kuwa aliwahi kuwa balozi wa kenya kwenye shirika hilo na pia mwanamke wa kwanza kuwa mwenyekiti wa baraza kuu mwaka 
muungano huo umeeleza wasiwasi kwamba hali ya kisiasa ilivyo sasa nchini uganda inaweka mazingira magumu ya kufanyika uchaguzi ulio huru na haki
kama ilivyokuwa kwa ndugu zake wakubwa ambao walizungumza mapema wiki hii ivanka trump alihutubia mkutano huo wakati wa kumkaribisha baba yake
waziri mkuu netanyahu waangalizi wa uchaguzi kutoka umoja wa afrika wamesema kwamba uchaguzi huo umedanyika kwa njia iliyo huru na haki
kwa kawaida serikali hulipia ada hizi kwa wote waliojiunga na wanalipia kila mwezi kuwawezeisha mwananchi kufikia huduma maalum za matibabu kote nchini katika hospitali za umma na za kibinafsi
uingereza mexico na ureno zimetangaza muda zaidi wa watu kubaki majumbani
idadi hiyo ndogo imezusha dhana kote afrika kama waafrika hawaambukizwi na virusi hivyo lakini hadi hivi sasa hakuna uchunguzi wa kisayansi kuthibitisha dhana hiyo
chama chake za zanu pf kimemshutumu balozi wa marekani nchini zimbawe kwa kufadhili maandamano hayo kikimtaja kuwa jambazi
aliachiliwa pamoja na raia wa ufaransa sophie petronin na watu wengine wawili raia wa italia
italy ambayo ina vifo vingi zaidi imeripoti idadi ndogo ya vifo katika wiki mbili wakati uhispania pia imeripoti mtiririko wa hivi karibuni ya ugonjwa huo wa idadi ya chini katika vifo na maambukizi mapya
oss the country to new york the hardest hit area in the country
hutba ya khamenei s imekuja wiki mbili baada ya marekani kufanya shambulizi la kujihami lililomuua jenerali wa juu qassem soleimani katika uwanja wa ndege wa baghdad
amesemwa kwamba wanajeshi wametumwa eneo hilo kutoa usalama kwa piga kura wagombea na vifaa vya kupigia kura akionya wapiganaji kwamba watauawa endapo watafanya mashambulizi
mipango ya tshisekedi ya kuleta mabadiliko nchini humo imekwamba kutokana na vizingiti vya kutakiwa kufanya kazi na muungano wa vyama vya kisiasa vinavyoongozwa na watu waliokaribu san ana rais mstaafu joseph kabila
vya kabla ya kulegeza masharti hayo kiwango cha maambukizi kilikuwa kimeshuka na kufikia asilimia maana kwamba yameongezeka mara nne katika kipindi cha siku thelathini
kurejea kwa wanaanga hawa kutakamilisha ziara yao ya miezi miwili inayomaliza kipindi cha muda mrefu wa kutofanyika safari za anga za juu kwa upande wa marekani ambayo ilikuwa inategemea roketi zinazo safirisha wanaaga wa russia kwenda kituo cha anga za juu baada ya marekani kusitisha kupeleka vyombo vyake vya anga za juu
ambapo imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmkuu wa jeshi la polisi nchini tanzania simon sirro amekiri kuna watanzania wanahusika katika kundi la kihalifu linalofanya mauaji utekaji na uchomaji wa nyumba mpakani mwa msumbiji na tanzania wakitokea nchini msumbiji
 daktari huyo alifanya kazi katika kituo cha mlipuko wa ugonjwa huo wuhan alithibitisha kwenye mitandao ya kijamii wiki iliyopita kwamba alikuwa na kirusi corona
tume ya uchaguzi imepiga marufuku kampeni katika wilaya na miji kadhaa ikisema kwamba wilaya hizo zina idadi kubwa ya maambukizi ya virusi vya corona na huenda kampeni zinaeneza virusi hivyo hatari
hatua hiyo ya tanzania ilifuatia tangazo la serikali ya kenya kutoiorodhesha nchi hiyo kuwa miongoni mwa nchi ambazo wasafiri wake wanaruhusiwa kuwasili kenya wakati usafiri wa kimataifa unaporejea
stern ataenziwa kama kiongozi aliyeinua umaarufu wa ligi hiyo baada ya kuchukua uongozi wake mwaka 
bara la afrika lenye watu billioni 
 lilifanikiwa kudhibiti janga la corona kuliko ilivyokua inatarajiwa likiwa na asilimia ndogo ya vifo kuliko katika kanda nyingine kutokana na hatua kali za kufunga shughuli zote zilizochukuliwa mwezi march
masharti ya kutotoka nje yalitangazwa katikati ya mwezi machi
umoja wa mataifa umeripoti kuwa watu milioni 
 nusu ya hao watoto wanahitaji msaada wa kibinadamu ili kuendelea kuishi
amri kama hii haijawahi kujaribiwa katika zama hizi na kwa matukio machache wakati karantini ilipopingwa mahakama kwa ujumla zilikubaliana na maamuzi ya maafisa wa afya ya umma
ameongeza kusema kwamba wakati tumepokea ombi la wanafamilia kumruhusu mgonjwa kusafirishwa hivi sasa tumefikia uamuzi hatuna pingamizi kusafirishwa kwake kwenda kutibiwa hospitali nyingine
hatua hiyo ya marekani ilikuwa ni kichocheo kikubwa kwa serikali ya khartoum kurejesha uhusiano wake na israel
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilirais donald trump jumatano alipatikana bila hatia katika kesi iliyomkabili ya kutaka kumwondoa mamlakani kwa tuhuma za matumizi mabaya ya mamlaka na kuzuia utendakazi wa baraza la wawakilishi la marekani
dhuluma zote ambazo maafisa wa usalama wanatufanyia kama wagombea wa upinzani ni za maksudi na tume ya uchaguzi ni sehemu ya mpango huo
kwenda kushitaki kwa mwenyekiti wa tume ya uchaguzi jaji byabakama ni sawa na kwenda kushitaki kwa rais yoweri museveni ambaye ndiye amepanga haya yote tunayopitia
amuriat ameliambia gazeti la uganda la daily nation
malaysia inajitahidi kuwapima mamilioni ya wahamiaji kubaini kama wana virusi vya corona ili kuepuka kurejewa kwa mlipuko ambao umeipiga nchi jirani ya singapore ambako wafanyakazi wa kigeni walisongamana katika mabweni na wengi wao walithibitishwa kuwa na covid 
marekani tangu hapo awali iliahidi kutoa zaidi ya dola milioni ya misaada ya dharura kwa nchi hiyo waziri wa mambo ya nje michael pompeo amesema na itaendelea kuwasaidia wananchi wa lebanon wakati wanaendelea kujinasua kutoka katika maafa haya
umoja huo ukiadhimisha miaka tangu kuanzishwa kwake jumatatu mei umefanya mikutano kadhaa kupitia mtandao pamoja na tamasha la wanamuziki wa afrika wakiwa nyumbani chini ya mada ya mwaka huu ya tunyamazishe silaha barani afrika
membe alisema pia alipotokea mbele ya kamati ya maadili mwanzoni mwa mwaka huu kamati hiyo ilimhakikishia kwamba sio kosa kwake kutaka kuwania ugombea urais kupitia chama cha ccm katika uchaguzi wa mwaka huu
dira yangu inawasilisha fursa ya maslahi kwa pande zote mbili suluhisho la uhakika la mataifa mawili ambalo linatatua hatari ya taifa la palestina kwa upande wa usalama wa israeli trump amesema akiwa white house chumba cha east room
china imeripoti visa vipya tangu jana korea kusini imeripoti maambukizi mapya japan haikuripoti kisa kipya tangu jana
hata hivyo wakati matokeo yakiendelea kutolewa baadhi ya vyama vya upinzani vimetangaza kutokubaliana na matokeo hayo
jamuhuri ya kidemokrasia ya congo drc inaendelea kuongoza kwa idadi kubwa ya maambukizi ambapo hadi jana ilifikia baada ya visa vipya kuripotiwa
watu wamefariki kutokana na corona walipona
akitangaza ushindi huo mwenyekiti wa kamati ya nobel berit reiss anderson ushindi huo amesema kuwa janga la virusi vya corona limeongeza hali ya njaa kwa mamilioni ya watu kote ulimwenguni na kuomba serikali kuhakikisha kuwa wfp pamoja na mashirika mengine ya kutoa misaada yanapata ufadhili unaohitajika ili kukabiliana na tatizo hilo
rais donald trump ameendelea kudai kwamba alishinda uchaguzi mkuu wa nov na kwamba kulifanyika udanganyifu katika uchaguzi huo bila kutoa ushahidi wowote
virusi hivyo vimeshaenea katika nchi za dunia licha ya kwamba serikali mbali mbali zinachukuwa hatua za tahadhari ambazo hazijawahi kushuhudiwa
india dkt anatoly kalinichenko wa hospitali no
katika mji wa omsk russia akizungmza na waandishi wa havari
afrika kusini nayo imesema inafanikiwa katika vita dhidi ya virusi vya corona kutokana na amri ya watu kusalia makwao
maambukizi yanaripotiwa kupungua nchini humo
hatua ya tume ya uchaguzi imeniathiri sana
wilaya ya wakiso ina wapiga kura milioni 
 kampala ina wapiga kura milioni moja jinja na masaka zina maelfu ya wapiga kura
najiuliza ni wapi nitatoa kura iwapo sitafanya kampeni amesema generali henry tukukunde mgombea wa urais
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dckundi kuu la upinzani nchini sudan kusini sudan people s liberation army spla io limoemba msamaha kufuatia ripoti kwamba wapiganaji wake waliwakamata wafanyakazi wa umoja wa mataifa mwezi uliopita
iran ambayo imepitia mlipuko wenye vifo vingi katika mashariki ya kati imewataka raia wake kuepuka kusafiri wakati wa eid wakati ikipambana kudhibiti kiwango cha maambukizo nchini humo
hadi tukitayarisha ripoti hii shirika la afya duniani halikuwa limetoa taarifa kujibu matamshi na vitisho vya trump
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dcujumbe maalum wa jumuia ya uchumi ya afrika magharibi ecowas ukiongozwa na rais wa zamani wa nigeria goodluck jonathan umewasili mjini bamako mali kukutana na viongozi wa baraza la kijeshi lililomlazimisha rais ibrahim boubacar keita kuachia madaraka na serikali yake mapema wiki hii
hata hivyo matokeo ya uchaguzi yaliyotangazwa na tume ya uchaguzi nchini humo nec yalimpa ushindi rais magufuli wa asilimia ya kura zote
chadema na vyama vingine vya upinzani tanzania mara moja vilipinga matokeo hayo vikidai kulikuwa na ubadhirifu mkubwa na wizi wa kura
ushuru wa kila siku uliowekewa mitandao ya kijamii imewafanya raia wengi wa uganda kutuingia katika mitandao ya kijamii na kutazama video za moja kwa moja za wanasiasa wanapofanya kampeni
madai ya kuwepo kura bandia yametolewa na wagombea wa upinzani hasa katika vituo vya kupigia kura jijini dar es salaam kigoma na pangani tanga japo mwenyekiti wa tume ya uchaguzi amesema madai hayo hayajathibitishwa
mwaka el sissi akiwa waziri wa ulinzi aliongoza jeshi kumuondoa rais wa kwanza aliyechaguliwa kidemokrasia mohamed morsi baada ya utawala wake wa muda mfupi ulizusha maandamano ya nchi nzima
katika miaka iliyofuatia el sissi amekuwa akiwakamata waasi akiwafunga wapinzani wa siasa za kiislam wanaharakati wa kiraia waandishi wa habari na wanawake wacheza dansi
akizungumzia wasifu wa hayati rais nkurunziza waziri mkuu majaliwa alisema kati ya majukumu makubwa aliyoyatekeleza ni kuhakikisha burundi tanzania na jumuiya ya afrika mashariki wanaendelea kushirikiana katika nyanja mbali mbali
nchi hizo za afrika magharibi zimekuwa zikirekodi ongezeko la watu wanaoambukizwwa virusi vya corona na haijulikani namna zitakavyokabiliana na maambukizi hayo
hatua hiyo ilipingwa na washauri wa kijeshi na kidiplomasia
naibu wa rais william ruto ambaye hotuba yake ilitatizwa mara kwa mara na baadhi ya wanasiasa waliokuwa katika hafla hiyo ameonyesha wasiwasi wake kuhusu mapendekezo ya kuundwa kwa baraza la polisi litakaloongozwa na waziri wa usalama akisema kwamba hatua hiyo itakuwa ya kuingilia uhuru wa polisi
licha ya hali ya kisiasa kutulia uchumi ungali unasusua
mjini khartoum ni kawaida kuona watoto wadogo wakifanya kazi za useremala ufuaji chuma pamoja na biashara wakati wakipata kati ya dola moja na moja na nusu kwa siku
aliongeza pia kuwa jukumu kubwa liko kwa walinda sheria kwa kuwa watu wengi wamegadhabishwa na tabia za baadhi ya maafisa wa polisi
nigeria hata hivyo idara ya polisi imesema matukio yatanayotajwa katika ripoti hizo yanatakiwa kufanyiwa uchunguzi wa kina
museveni akutana na balozi wa marekani kwa mujibu wa kituo cha kutabiri hali ya hewa mvua kubwa zinatarajiwa kunyesha huko giresun na mikoa iliyoko jirani ya trabzon rize na artvin lat
kampeni kuelekea uchaguzi mkuu nchini uganda zimeanza baada ya tume ya uchaguzi kumaliza zoezi la kuwasajili wagombea wa urais ubunge na viongozi wa serikali za mitaa
kwingineko waendesha mashataka wa uholanzi wamesema kwamba wamemkamata mwanamme raia wa rwanda mwenye umri wa miaka ambaye amekuwa akiishi uholanzi kwa muda wa miaka baada ya kupata ombi kutoka kwa serikali ya kigali la kutaka akamatwe na kurudishwa nchini humo
tangazo lake linasubiriwa kwa wasiwasi sana nchini humo na kuzua uvumi mjini kinshasa
zaidi ya hayo kiongozi wa china alitaka mataifa ya kundi hilo kusaidia mashirika ya kimataifa kupambana kikamilifu na mlipuko huo na kuahidi msaada wa china kulisaidia shirika la afya who kuongoza juhudi za kimataifa kupatikana tiba
mwandishi wa sauti ya amerika mjini kampala ameripoti kuwa baada ya taarifa ya kukamatwa kwa bobi wine wafuasi wake wameandamana katika mji wa masaka kati kati mwa uganda na kuweka vizuizi barabarani
ilikadiriwa kwamba mwaka wa wazungu waliishi nchini kenya ambako idadi ya waafrika ilikuwa takriban 
blue nile ni tawi la mto nile ambao misri inategemea kupata asilimia ya maji kwa watu wake milioni 
huu ndio wakati ambao tunalazimika kujitayarisha kwa wiki ijayo wakati tunatarajia kushuhudia idadi kubwa ya watu watakaoambukizwa na watakaofariki
kile nilicho bayana wiki iliyopita ni kuletewa madaktari na maafisa wa afya kutoka jeshi ili kutusaidia orodha hiyo ya kenya ni ya pili tangu serikali ya nchi hiyo ilipoanza kufungua shughuli zake za kawaida ikiwemo usafiri wa ndege kwa safari za kimataifa
wafuatiliaji wa mkataba wa kusitisha vita nchini sudan kusini pia wamesema kwamba wahusika wameendelea kuvunja mkataba huo na kuwalaumu kwa kukataa kuuheshimu
tungependa kujua aina ya hotuba atakayotoa rais museveni kabla ya kupanga namna ya kuipeperusha
iwapo hotuba hiyo ni kampeni basi vyombo vya habari vinavyotaka kuipeperushwa vinastahili kulipwa kwanza
imesema barua ya muungano wa wamiliki wa vyombo vya habari kwa mamalaka ya mawasiliano ucc
wakati huo huo maandamano ya kutaka mageuzi katika mfumo wa polisi na sheria kandamizi pamoja na kukomeshwa ubaguzi wa rangi marekani yanafanyika kwa amani kwa zaidi ya siku sasa tangu kufariki kwa mmarekani mweusi george floyd alipokuwa anashikiliwa na polisi mjini minneapolis
kabla ya ujumbe wa twitter wa rais trump kutangaza kuambukizwa covid alitangaza kwamba mkurugezi wa mawasiliano wa white house hope hicks ameambikizwa covid 
yale ambayo yamekua yakitokea mnamo miaka iliyopita uharibifuwa mali mauwaji watu kukoseshwa makazi na ugaidi pamoja na uhamiaji haramu ni jibu la wazi kwamba hapakuwepo na mapinduzi ya arab spring
kilichokuwepo ni shambulizi la nato la kumua muammar ghadafi rais huyo wa zamani anakabiliwa na mashtaka ya mauwaji ya halaiki uhalifu wa vita na uhalifu dhidi ya ubinadamu kutokana na vita vilivyotokea katika jimbo la darfur nchini mwake mnamo mwaka 
najib amekana mashitaka kuhusika na sakata hilo
hatua zinazochukuliwa zinafanana na zile zilizochukuliwa mwongo mmoja uliopita wakati kulikuwa na mgogoro mkubwa wa kiuchumi kote duniani
rais wa mali ibrahim boubacar keita amejiuzulu na kulivunja bunge saa chache tu baada ya maafisa wa jeshi kumkamata na kumzuilia pamoja na maafisa wa ngazi ya juu katika serikali yake
katika hotuba fupi kupitia televisheni ya taifa keita alisema sitaki damu imwagike ili niendeleaa kuwa mamlakani
kulingana na shirika hilo la utangazaji la serikali miongoni mwa waliopoteza nafasi zao ni mwenekiti wa chama cha chadema freeman mbowe ambaye kwa mujibu wa shirika la habari la afp uchaguzi wa jumatano ulijaa vurugu na udanganyifu mkubwa katika hesabu ya kura
austin alizaliwa mwaka wa katika jimbo la alabama na kukulia katika jimbo jirani la georgia
john lansing mteule wa obama aliyekuwa madarakani kabla ya pack kuongoza usagm kuanzia septemba hadi septemba amesema katika tamko lake alhamisi kuwa viongozi wanaoondolewa madarakani ni watumishi wa umma ambao utendaji wao ni uliotukuka na alikuwa na fahari kufanya nao kazi
chanjo hiyo inayojadiliwa ni ile iliyotengenezwa kwa pamoja na kampuni ya biotech ya ujerumani na pfizer ya marekani
hilo limetokea baada ya mke wa navalny yulia navalnaya kutoa tamko hadharani akimuomba rais wa russia vladimir putin kupitia mtandaoni kusaidia juu ya suala hilo
gazeti la washington post limeripoti white house ilifahamishwa rasmi juu ya mlipuko huo uliotokea china januari lakini uongozi wa trump ulichukuwa siku kutambua kuwa mlipuko huo ni janga hatarishi hali ilioko hivi sasa
rais trump muda mfupi uliopita ameandika kupitia ujumbe wa twitter kwamba yeye na mke wake wameambukizwa covid 
pence alihutubia kutoka fort mchenry ambako wamarekani waliitetea bandari ya baltimore kutoka kwa uingereza wakati wa vita vya mwaka na kumtia hamasa francis scott key kuandika the star spangled banner
chanjo mbili mpya zimekuwa na athari kubwa katika kuzuia ebola lakini mashambulizi ya wanamgambo yamezuia wafanyakazi wa afya kufikia maeneo kadhaa yaliyoathiriwa na virusi hivyo nchini drc
bila kutoa maelezo zaidi taarifa fupi ya polisi imethibitisha kukamatwa kwake na kusema kwamba anachunguzwa kuhusiana na utakatishaji wa fedha
kukamatwa kwake kunajiri siku chache baada ya serikali ya ugand akufunga akaunti kadhaa za benki za masharika yasiyo ya kiserikali yakishutumiwa kwa kufadhili kampeni za wagombea wa upinzani na ugaidi
siku ya ijumaa maadhimisho yalipangwa kufanyika katika maeneo ya mashambulizi hayo mjini nairobi kenya ingawa hakukutarajiwa hafla kubwa kwa sababu ya changamoto za janaga la corona
mara ya mwisho mkapa alionekana hadharani wiki mbili zilizopita mjini dodoma katika mkutano wa taifa wa chama tawala cha mapinduzi ccm kilichomteua rais magufuli kugombania awamu ya pili ya uongozi nchini katika uchaguzi wa oktoba 
ni uamuzi wa kihistoria madaktari wa taasisi ya haki za binadamu madaktari waliokuwa wamewasili na ndege hiyo walikuwa wanaamini navalny alikuwa katika hali inayoruhusu kusafirishwa saa kadhaa kabla ya madaktari wa russia kutoa tathmini ya mgonjwa inayolingana na ile ya madaktari wa ujerumani
hata hivyo hali ya uchumi na kijamii haijabadilika kamwe na janga la covid waatalamu wanasema limezidisha maisha kua magumu
msemaji wa rais cyril ramaphosa khusela diko na afisa wa afya wa ngazi ya juu wa gauteng wamechukua likizo ya mda baada ya ripoti ya vyombo vya habari kueleza kwamba bwanaye diko alishinda zabuni ya kununua vifaa vya matibabu kwa serikali ya gauteng
wakimbizi hao ambao wanafika sasa wanataja kuona vituo zaidi vya ukaguzi kwenye barabara ambazo zinaunganisha ethiopia na sudan
wanataja ugumu wa kuzunguka kwa hivyo lazima wachukue njia nyingine kufika sudan
alisema baloch
kenyatta alitangaza kufungwa kwa shule zote zisiizo za malazi kuanzia jumatatu huku wanafunzi wote wanaolala shuleni wakitakiwa kuondoka na kwenda manyumbani mwao kuanzia jumanne
akiwa anataka kuchukua nafasi ya aliyemtanguliwa ndaysimiye anakabiliwa na changamoto kubwa ya kufuta tuhuma za ukiukaji wa haki za binadam na mateso yaliyotendwa chini ya utawala wa nkurnziza
wiki hii huenda ikaona vyombo vya habari nchini tanzania vikawacha kurusha matangazo ya washirika wao wa nje endapo vitakuwa havijapata kibali kutoka mamlaka ya mawasiliano tcra baada ya kumalizika muda wa siku saba zilizotolewa na mamlaka hiyo wiki iliyopita
saudi g kapoor aliwahi kutibiwa katika hospitali ya new york kwa mwaka mmoja kabla ya kurejea india mwezi septemba mwaka 
alikuwa amelazwa katika hospitali ya mumbai jumatano
umoja wa afrika unaunga kwa dhati juhudi za who katika kupambana na virusi vya corona na kutaka viongozi wote wa dunia kuungana katika kuzuia maambukizi na vifo kutokana na virusi hivo ameandika mahamat kwenye mtandao huo
mgombea huyo ametaka jumuiya ya kimataifa kuchukua hatua kusaidia watanzania kwa kuwaadhibu hawa ambao wameharibu uchaguzi huu kwa njia mbalimbali
hawa ambao wameshiriki moja kwa moja
total ilisitisha shughuli hiyo kutokana na kuvunjika kwa mkataba wa kununua sehemu ya vitalu vya kampuni ya tullow
keenan amepata chanjo hiyo ya kampuni ya pfizer biontech asubuhi majira ya uingereza wiki moja kabla ya kutimiza miaka 
katika siku zijazo tutajipanga kusaidia ufaransa na ulaya kwa ujumla
ninapanga mshikamano wetu wa ulaya na kwa ujumla mshikamano wa kimataifa na katika saa kadhaa zijazo ufaransa itapendekeza mikakati na mijadala na tutakuwa na timu ya usaidizi kwa wananchi na mamlaka pia amesema macron
tofauti na miaka ya nyuma sherehe za mwaka huu zimegubikwa na janga la covid 
imetayarishwa na mwandisi wetu khadija riyami washington dc
mataifa ya afrika yametuma barua kwa baraza la haki za binadamu la umoja wa mataifa kuliomba kuitisha kikao cha dharura kujadili ubaguzi na ukatili wa polisi
wapinzani waliitisha maandamano ya amani kupinga matokeo hayo
serikali mara moja iliwakamata baadhi ya viongozi wa upinzani na wengine kuachiliwa kwa dhamana baadaye
katika miezi ya hivi karibuni mamia ya wahamiaji wamekamatwa baharini na kurejeshwa libya licha ya vita vinavyoendelea nchini humo
waislam hao waliokuwa wamevaa barakoa wanazunguka nyumba takatifu ya kaaba ni jiwe lililowekwa ambalo ni takatifu kuliko mawe yote katika uislam
radio imeendelea kuwajulisha watendaji mbalimbali matatizo ya jamii kama hizi tulizozitaja kupitia mijadala mbalimbali na kuwapa fursa viongozi kuchukua hatua
mijadala hii ya umma inawaunganisha watu bila ya kujali tofauti zao za kielimu
pia radio husaidia sana kufikisha ujumbe katika hali za dharura na kuwapa taarifa za matumaini kwa waathirika wa majanga mbalimbali wakati misaada mbalimbali inapokuwa iko njiani kuwafikia
italy amina chombo voa mombasamamilioni ya watu nchini marekani wanasafiri kabla ya likizo ya siku ya shukrani licha ya kuongezeka kwa idadi ya vifo kutokana na covid na rekodi kubwa ya wagonjwa kulazwa hospitalini
afisa huyo amesema mawaziri wa ulinzi wa eu wanaokutana berlin jumatano watazungumzia hali ya mali
napendekeza tuahirishe michezo hii kwa mwaka mmoja rais wa ioc thomas bach kwa alisema abe
kiir na machar walikutana ethopia mapema mwezi februari lakini mazungumzo yalimalizika bila kufikia makubaliano
waziri mkuu wa sudan abdalla hamdok amenusurika kifo baada ya shambulizi dhidi ya msafara wake jumatatu katika mji mkuu wa khartoum kufeli
mikutano ya jumuiya ya afrika mashariki ya viongozi wa nchi hizo wakati sisi tukiwa hatuna wawakilishi ndio mwanzo wa lockout kutengwa ameeleza mbowe
nullis ameiambia sauti ya amerika voa kwamba kujiandaa kwa hali hii na kudhibiti madhara ya matukio mabaya sana ya hali ya hewa inakuwa vigumu sana kutokana na janga la covid 
anaeleza kwamba mataifa hayachukui hatua za kutosha kwa mifumo inayotoa onyo mapema kwa sababu ya janga hili
mahakama imetoa uamuzi huu baada ya kujiridhisha na vielezo vya vyama vya upinzani juu ya mapungufu mbalimbali yaliyo kuwepo katika uchaguzi huo shirika la habari la reuters linaripoti
rais wa nchi hiyo uhuru kenyatta amesema mpango huo ni sehemu ya agenda zake nne za maendeleo kwa ajili ya raia wote wa kenya
hamza anasema watoto kutoka mitaa ya karibu hawawezi kuendelea na masomo kutokana na hali ngumu ya maisha
baba zao huwaleta hapa ili tuwatafutie cha kufanya kutokana na ugumu wa maisha
hata hivyo siyo wengi ambao huvumilia hali hii
murtada kwa upande wake amevumilia kutokana na kuwa anaishi karibu hapa na pia kutokana na hali ngumu ya maisha anayopitia
byabakama amewaambia waandishi wa habari kwamba tume ya uchaguzi imepanga kukutana na maafisa wa usalama pamoja na wagombea ili kukubaliana namna ya kushirikiana kufanikisha uchaguzi mkuu wa januari na uwe huru na haki
katika siku za karibuni kumekuwa ripoti za vituo vya afya kukumbwa na misongamano mikuwa na uhaba wa vifaa vya kitabibu hali ambayo serikali imedai inachangiwa kwa kiasi kikubwa na ajali zinazosababisha na ulevi
polisi wamesema kwamba shughuli ya kupiga kura ilifanyika katika mazingira yenye utulivu
wakati huo huo mpinzani wa rais trump joe biden aliweka historia wiki iliyopita kwa kumteuwa seneta kamala harris kama mgombea mwenza wake
harris ni mwanamke wa kwanza mweusi kuteuliwa kwenye wadhifa huo na chama kikubwa cha kisiasa na naibu meneja kampeni kate beningfield anasema lengo la biden ni ushirikishwaji na ahadi ya kuponya taifa wakati linakabiliwa na janga la virusi vya corona
saa kadhaa baadae kampuni ya twitter ilizuia kwa muda kampeni ya trump kutuma ujumbe katika akaunti yake mpaka itakapo ondoa video hiyo yenye utata
akaunti ya trump ilituma video hiyo tena
alimwakilishi ali soilihi katika mikutano mbali mbali ya kimataifa na kutetea umoja wa visiwa vya comoros kama visiwa vinne wakati wote
alifungwa kwa miaka mitatu chini ya utawala wa pili wa ahmed abdallah na kuteuliwa balozi wa nchi za ulaya chini ya rais said mohamed djohar
na mwaka aliteuliwa tena waziri wa mambo ya nchi za nje na rais mohamed taki abdulkarim
ulaya uingereza ilijiondoa kuwa mwanachama kamili wa umoja wa ulaya mwezi januari kufuatia kura ya maamuzi iliyofanyika nchini humo juni tarehe 
arshid adib moghaddam profesa katika chuo cha london cha taaluma ya afrika na mashariki ya kati soas akizungumza na shirika la habari la afp anasema wananchi wa kanda ya mashariki ya kati wameweka kipmo cha kisiasa ambapo katika baadhi za nchi hawakufanikiwa na baadhi kuna matumiani makubwa bado kama tunisia
mahakama zimetoa uamuzi uliojirejea kwa miaka kadhaa kwamba mamlaka ya kuamrisha karantini katika majimbo ni la uongozi wa majimbo hayo kwa ujumla chini ya vifungu vya katiba za kujitawala na sio wazi iwapo zimetolewa kwa serikali kuu kuyaamulia majimbo
wamepiga marufuku usafiri wa magari kati ya miji na kutekeleza sheria za hali ya dharura ili kuhakikisha kwamba amri hizo zinatekelezwa
waziri wa elimu nchini humo pr serikali ya yemen inayotambulika kimataifa na wanaotaka kujitenga wa kusini wameunda serikali mpya ya kushirikiana madaraka hapo disemba na waliwasili katika mji huo wa kusini wa aden jumatano baada ya kuapishwa nchini saudi arabia
lakini kutokana na janga la virusi hivyo na saudi arabia kupiga marufuku kuingia miji ya makka na madina waziri wa masuala ya hija na umra muhammad saleh bin taher banten amekiambia kituo cha televisheni cha taifa watu wasubiri mpaka hali itakapo kuwa inaeleweka zaidi mustakbali wake
rais wa nchi hiyo uhuru kenyatta katika hotuba yake kwa taifa alisema kuna umuhimu wa kuongeza muda huo ili kupunguza athari ya kuongezeka kwa kasi kwa maambukizi ya homa hiyo hatari
nchini ivory coast watu wawili wamefariki katika ghasia za uchaguzi ikiwa ni wiki mbili kabla ya kuandaliwa kwa uchaguzi mkuu wa urais katika nchi hiyo ya afrika magharibi
waziri mkuu wa uingereza boris johnson tutaendelea kushikilia viwango vya juu kabisa kile tunachokitaka ni kutaambua na kuheshimu viwango vya juu vya kila kitu na kuweza kuingia katika masoko ya kila mmoja wetu
bado haijafahamika nani aliyerikodi mazungumzo hayo
lakini inawezekana kuwa mmoja wa wafanyakazi wa ubalozi alifanya hivyo
rais wa rwanda paul kagame na mwenzake wa uganda yoweri museveni ambao walikuwa marafiki wakubwa sana kabla ya kutofautiana walifikia makubaliano hayo katika kikao cha mjini luanda angola
kila mtu anayeondoka nyumbani kwake atahitajika kubeba kibali kutoka kwa mamlaka kuonyesha sababu yake ya kuwa nje
waliokuwa marais watatu wa nchi za afrika wamefika addis ababa kujaribu kufanya mazungumzo kumaliza vita hivyo
watakaondoka nyumbani kwao wanatakiwa kuwa na sababu ya msingi
haitham anachukua madaraka akikabiliwa na changamoto kubwa za ndani ya nchi kutokana na hali ngumu ya kifedha ukosefu mkubwa wa ajira madeni na hasa wakati wa mvutano mkubwa kati ya iran na marekani
kabla ya sherehe hizo maafisa wa serikali kupitia televisheni ya taifa wamesema walifanya uteuzi huo baada ya kufungua barua ya saultan qaboos iliyomtaja binamu wake kuchukua nafasi yake bila ya kutoa maelezo zaidi
mwezi machi mwaka huu rais trump alitanzaza zuio kwa raia wa nchi za ulaya kuingia nchini marekani ili kudhibiti kuenea kwa virusi vya corona
habari za kifo cha mkapa zimewashitua wakenya wameshtushwa na kifo cha mkapa
mmoja ya sifa zake mkapa alikuwa mkosoaji mkali wa masuala mbali mbali lakini hakuwa akificha kutoa pongezi zake pale anapoona jambo jema limefanyika
aliwapongeza watu wa kenya kwa kufanikisha malengo makubwa ya ukuaji wa uchumi na kukumbatia mfumo kidemokrasia wa siasa
na kubainisha hata mafanikio ya majirani yalikuwa ni kichochea kwa taifa lake
mapigano hayo ya tangu novemba yanaripotiwa kusababisha vifo vya maelfu ya watu
ni kipindi cha mwezi mmoja tangu new zealand ilipowataka watu kutotoka majumbani na kuamuru shughuli zote ambazo siyo muhimu kufungwa
wataalam wa sheria wanasema kuwa mfumo wa sheria wa ufaransa huenda ukachukua wiki kadhaa kabla ya kabuga kufikishwa mbele ya mahakama maalum ya kimataifa iliyobuniwa na umoja wa mataifa kusikiliza kesi za mauaji ya halaiki ya rwanda ya mwaka wa 
kitengo cha kushughulikia maafa uturuki kimesema jumatatu idadi ya waliokufa kufuatia tetemeko la ardhi lenye nguvu imeongezeka kufikia 
nayo ugiriki imekasirishwa na mkataba huo ikieleza ina kiuka sheria za kimataifa lakini ankara inadai inalengo la kulinda haki zake katika kanda hiyo na inaambatana kabisa na sheria za safari za baharini
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilikenya inaimarisha juhudi za kupambana na uvamizi wa nzige kwa kutoa mafunzo maalum kwa kikosi cha kitaifa cha huduma ya vijana knus
maafisa wameripoti kwamba shughuli ya kuwapima watu imeongezeka nchini humo na wanaopatikana kuambukizwa kutakiwa kukaa nyumbani kabisa na kujitenga na watu wengine
akiongea na gazeti la the new york times chini ya uangalizi wa maafisa wa serikali ya rwanda rusesabagina amesema alidhani ndege binafsi aliyopanda dubai ilikuwa ikielekea bujumbura burundi
pompeo anataka kuonesha kwamba dhana kua taifa kuu la dunia halina mkakati maalum kwa afrika ni uwongo
waziri wa mambo ya nje wa taiwan joseph wu amewakaribisha waandishi watatu wa habari wa marekani ambao vibali vyao vya kufanya kazi china vilifutwa kuendelea na shughuli zao za uandishi katika kisiwa hicho
tunasikitika kutangaza vifo vitatu vilivyotokea jijini dar es salaam vya watu waliothibitishwa kuwa na maambukizi ya covid imemalizia kueleza taarifa ya wizara ya afya ya tanzania
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
idadai ya watu waliofariki kutokana na mlipuko wa kirusi corona nchini china imepindukia jumatatu na idadi maambukizo kufikia zaidi ya watu 
msemaji wa jeshi la somalia abdiqani ali ashkir amesema kwamba vikosi vya ulinzi viliwafyatulia risasi na kuwaua washambuliaji kabla ya gari lililokuwa na mabomu kuegeshwa na kulipuliwa
inaelezwa shambulizi hilo lililengwa kwa jenerali raheh kutokana na juhudi zake za kupambana na wanamgambo hao
madaktari na wauguzi katika hospitali hiyo wamesema alikuwa akiwaburudisha hadi mwisho wa uhai wake
alikuwa ni mcheshi na mwenye matuamini ya kuishi kwa kipindi chote cha miaka miwili ya matibabu yake katika mabara mawili alikokuwa akitibiwa familia ya kapoor imesema katika tamko lake
uchaguzi unaweza kua wa huru na haki kufikia sasa watu wamethibitishwa kuambukizwa virusi vya corona na kuaga dunia nchini drc
shirika la afya duniani who limetangaza kuwa kuenea kwa virusi vya corona katika mataifa mbalimbali duniani hivi sasa kumefikia kuwa janga la kimataifa
naelewa lazima uhakikishe hakuna gari pikipiki hakuna kitu chochote kinachokufuata
siku zote lazima nipige simu na kuongea na mtu nikiwa safarini kuhakikisha usalama wangu
nyota mchekeshaji kwenye jukwaa filamu na televisheni jerry stiller amefariki akiwa na umri wa miaka 
pfeiffer ambaye ni mkurugenzi wa zamani wa chumba cha matukio cha white house amesema vitisho vya trump vinafanana na tamko linalotolewa na serikali ya kidikteta kama vile korea kaskazini
youssef al hadri msemaji wa wizara ya afya inayoendeshwa na wahouthi amesema mashambulizi hayo yameuwa watu wasiopungua wakiwemo watoto na wanawake
kiongozi wa baraza la kijeshi kanali assimi goita alihudhuria mkutano huo wa accra ikiwa ni mara yake ya kwanza kusafiri nje ya nchi tangu mapinduzi ya kijeshi ya mwezi ogusti polisi wamekamata wanafunzi na walimu watatu kutoka shule baada ya kupatikana na karatasi sita za mitihani zilizosambazwa kwenye mitandao ya kijamii
kutokana na kifo hicho serekali inatangaza msiba wa kitaifa wa siku kuanzia leo tarehe juni na bendera zote zitapandishwa nusu mlingoti
shirika la afya duniani who limetahadharisha uwezekano wa kuendelea virusi vya corona vikaendelea kuwepo daima
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
kiongozi wa chama cha upinzani act wazalendo zitto kabwe anasema ikiwa watu hawatafuata miongozo inayotolewa na shirika la afya duniani kuna hatari ya ugonjwa wa homa kali ya mapafu inayosababishwa na virus vya corona kusambaa kwa haraka kote nchini
mmoja wa wanadiplomasia hao mwanamke anasikika akilalamika katika mgao huo wenye wasiwasi wengine wanapata zaidi kuliko sisi
serikali ya uingereza imesema kwamba baada ya kikao hicho inatarajia kuwepo mikataba yenye thamani ya dola bilioni 
 kati yake na mataifa ya afrika
viongozi wa umoja wa afrika au wanaokutana mjini addiss ababa wamesisitiza watachukuwa jukumu muhimu zaidi katika kutanzua migogoro inayoendelea katika bara hilo
mashambulizi hayo ya twitter dhidi ya ken roth pia yamemhusisha msimamizi wa habari wa rais yoweri museveni don wanyama aliyeandika swala la ni nani maarufu wapi litaamuliwa na wapiga kura wa uganda januari na wala sio mawakala wa ukoloni wanakaa katika nchi za magahribi
heshimu uhuru wetu
lakini maambukizo ya virusi yamekuwa yakienea polepole barani humo ambapo hadi sasa haijafikia idadi kubwa ya maambukizo na vifo vilivyotokea ulaya marekani na sehemu nyingine
hadi sasa trump amewafukuza kazi wasimamizi watatu baada ya kutokutwa na hatia na baraza la seneti katika kesi aliyofunguliwa na baraza la wawakilishi ya kutumia madaraka vibaya na amekuwa akiwakosoa wengine
tume ya uchaguzi ilimtangaza mutharika kuwa mshindi katika kinyang anyiro hicho pamoja na kuwepo malalamiko juu ya mapungufu mengi ikiwemo makaratasi ya matokeo yakiwa na baadhi ya vifungu vilivyofutika au kubadilishwa kwa kufutwa kwa wino maalum
waziri wa ulinzi atembelea maeneo yenye ukosefu wa usalama kabendera amekiri shtaka la kukwepa kodi ya shs milioni 
kwa mujibu mahakama ameahidi kulipa kiasi hicho kwa mafungu ndani ya kipindi cha miezi 
ngalla anasema kwamba ataishi katika mji wa bamenda ulio kaskazini magharibi unaokaliwa na idadi kubwa ya watu wanaozungumza kiingereza hadi uchaguzi umalizike
anahisi kwamba mji huo ni salama
wakosoaji wake wamemshutumu kwa utawala wa kimabavu na kukandamiza wakosoaji vyombo vya habari na kuzuia mikutano ya wanasiasa wa upinzani
maafisa wa serikali ya tanzania wamekuwa wakikanusha madai ya kuwepo utawala wa kimabavu nchini humo
kura zitarudiwa kuhesabiwa kwa njia ya mkono na wala sio mashine
hayo yakiendelea meli ya utali iliyokua baharini kwa wiki mbili baada ya kukataliwa nan chi tano kutia nan ga imekubaliwa kuingia cambodia hii leo
abiria na wafanyakazi katika meli ya ms westerdam walikua na furaha nyingi meli ilipokua inatia nan ga katika bandari ya sihanoukville
baraza hilo pia limeunda kamati maalum ya kushughulikia janga hilo ambayo itaongozwa na waziri sheikh
rais mteule wa marekani joe biden ameahidi kuteua baraza la mawaziri ambalo ametaja kama litafanana kama marekani akiahidi kuwateua wana kadhaa katika serikali yake
wapinzani wanadai kwamba shirika la habari la serikali limekataa kuonyesha mikutano yao moja kwa moja ilivyo na mikutano ya museveni na kwamba ni gharama ghali kulipia katika vituo vya habari vya kibinafsi
barr anaondoka madarakani wiki ijayo baada ya rais donald trump kutangaza jumatatu kwamba amekubali kujiuzulu kwake baada ya wiki kadhaa za mvutano dhahiri kati ya rais na afisa huyo mkuu wa sheria nchini marekani
south dakota moalimu alisema kuwa ukandamizaji dhidi ya waandishi wa habari hasa wakati huu wa janga la corona ni lazima ukomeshwe
mazungumzo ya karibu mwongo mmoja yamekosa kufikia makubaliano namna ethiopia inastahili kutumia maji ya mto huo huku ikijali maslahi ya misri na sudan
trump alimteua juni michael pack mtengeneza filamu mconservative na mkuu wa habari kama mtendaji mkuu wa usagm
rasimu hiyo inapendekeza kubuniwa nafasi ya rais makam wa rais waziri mkuu na manaibu wake wawili watakaoteuliwa na rais pamoja na kiongozi wa upinzani
fitzsimons anasema mamombe aliachiliwa kwa dhamana na baadae akakamatwa tena
anasema vitisho vya mara kwa mara kuwazuia kuwaacia huru na kuwakamata tena wapinzani ni mbinu inayotumiwa na viongozi walioko madarakani kudhoofisha upinzani ili kusalia madarakani
hakuna maelezo yaliotolewa na nchi zilizotajwa katika ripoti ya ipu
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcrais wa ufaransa emmanuel macron alisema jumatatu kwamba hatatoa masharti katika uuzaji wa silaha kwa misri juu ya haki za binadamu kwa sababu hakutaka kudhoofisha uwezo wa cairo wa kukabiliana na ugaidi katika eneo hilo maoni ambayo yanaweza kukasirisha wakosoaji
tanki la mafuta ya ndege lilipasuka vipande viwili ilipopitiliza wakati inatua na kutumbukia katika korongo televisheni mbalimbali zimeripoti
kufuatia taarifa hizo serikali ya rwanda inapanga kutumia maabara ya kupima virus vya hiv ili kufanya vipimo zaidi vya virus vya covid 
kitengo cha kupima magonjwa ya kuambukiza rwanda biomedical center kinasema hivi sasa kinawapima kiasi cha watu kwa siku na lengo ni kupima watu wengi zaidi
anataka pia wazee wapatiwe matibabu bila malipo na haki yao ya kumiliki mali hasa ardhi kuheshimiwa
siku ya alhamisi erdogan aliahidi kuongeza msaada wa uturuki kwa ajili ya mshirika wake nchini libya ili kudhibiti mafanikio yaliyopatikana
siku ya jumamosi haftar alikuwa nchini misri ambako rais abdel fattah al sisi alitangaza mpango mpya wa amani
kagame alitaja hatua ya uganda ya kuachilia huru raia wa rwanda kuwa nzuri lakini akawa mwepesi wa kuongezea kwamba haitoshi na kwamba ni idadi ndogo sana ya raia wa rwanda waliachiliwa huru akidai kwamba raia wawili wa rwanda walikufa wakiwa kizuizini uganda kutokana na mateso
baraza la zamani la mawaziri chini ya utawala wa hayati rais pierre nkurunziza lilikuwa na mawaziri 
dkt mwinyi amepata kura katika kura za mchujo ambazo ni asilimia ya kura zote
vile vile rais huyo alipendekeza kwa mataifa tajiri kusaidia mataifa maskini kuimarisha mifumo yao ya afya
hakuna mtu yeyote amefunguliwa mashtaka kuhusiana na mauaji ya waandishi wa habari nchini mexico
haya yanajiri wakati rais donald trump anaendelea kutoa madai kwamba kulifanyika wizi wa kura na kukataa kukubali kwamba alishindwa na rais mteule joe biden
huko mjini seattle jimbo la washington maafisa wa serikali kuu wamependekeza kituo cha kuwaleya watu wazima kulipa faini ya dola za marekani ambapo watu walikufa kutokana na virusi vya corona
katika ujumbe wake rais trump amewema watapamabana na ugonjwa huo na watakuwa salama
vifo vimeripotiwa katika nchi hiyo ya afrika magharibi
hata hivyo vitendo vya uchokozi vinavyo fanywa na serikali ya iran katika eneo ikiwemo kutumia wapiganaji walioko katika eneo kuyumbisha majirani zao ni lazima ukome na lazima ukome hivi sasa
imetayarishwa na austere malivika voa gomajeshi la polisi tanzania limesema kwamba raia wa tanzania wanahusika na mashambulizi yanayofanyika mpakani mwa msumbiji na tanzania
waandamanaji hao wanaongozwa na wapiganaji wanaoungwa mkono na iran na wamekusanyika kwa siku ya pili sasa
wanahabari wanyanyaswa uganda waliandamana kilomita chache hadi eneo la polisi ambapo walipambana na polisi waliokuwa wamevalia vifaa vya kupambana na fujo
wakati huo huo marekani inaendelea kuongoza kwa maambukizi yaliyokuwa yamefikia zaidi ya muda mfupi uliopita huku kukiwa na vifo zaidi ya 
taarifa ya leo imesema watu zaidi ya elfu wamepona kutokan na maambukizi ya corona nchini marekani
nalufenya ni kituo cha polisi chenye historia ya ukandamizaji mkubwa wa haki za kibinadamu ambapo washukiwa wa makosa makubwa kama ugaidi huzuiliwa
mamlaka zinasema watu wenye covid wanatibiwa katika mahospitali kote nchini humo
hii inaonyesha ni jinsi gani utawala ujao wa biden ulivyojipanga kushughulikia mabadiliko ya mabadiliko ya hali ya hewa kama suala la haraka la usalama wa kitaifa ilieleza ofisi yake ya mpito
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dc
mdemocrat joe biden atachukua madaraka ya urais wa marekani wakati ambapo taifa linajitahidi kupambana na janga la covid uchumi uliotetereka na umma wa marekani uliogawanyika
watu wakiwemo wafungwa na walinzi wa magereza wameambukizwa corona katika gereza la ndolo mjini kinshasa
kim mwenye umri wa miaka anaonekana ameongeza uzito tangu kuchukuwa madaraka kutoka kwa baba yake kim jong ii baada ya kuaga dunia mwaka 
tanzania yajibu waatalamu wanasema kwamba licha ya juhudi kubwa za kuangamiza baa la njaa duniani kufikia hali ilioko inaashiria huenda hilo lisiwezekane kulingana na wanavyosema wataalam
juhudi za un zimejikita sio tu katika kusitisha vita hivyo lakini kutoa nafasi kwa makundi ya misaada ya kibinadamu na serikali mbalimbali kupata fursa bora zaidi ya kufikisha misaada inayohitajika haraka na kujaribu kuzuia kuenea kwa virusi vya corona katika jamii ambazo zina mazingira hatarishi zaidi duniani
tutatathmini jinsi watu wanavyokaribiana kwa siku na kama kutakuwa na ongezeko la maambukizi tutatoa amri ya kufunga shughuli nchini
lakini siku ya jumapili imam mmoja alisimama katika membari wakati maafisa wa usalama baadhi yao wakivalia barakoa walikuwa wamesimama kati kati ya mistari ya waumini waliokusanyika mbele ya kaaba kutekeleza ibada ya eid misala yao ikiwa imetenganishwa ili kutokaribiana
msemaji wa pack aliiambia voa kuwa hataki kutoa maoni kwa habari hiyo kutokana na kuendelea kwa utaratibu wa uteuzi wake
kulingana na matokeo yaliotangazwa na tume ya uchaguzi rwasa ambaye alivutia umati mkubwa wa watu wakati wa kampeni amepata takriben asilimia 
 ya kura huku wagombea wengine watano wakipata chini ya asilimia kwa pamoja
kushindwa kwa baraza la usalama kuchukua maamuzi muafaka kulinda usalama na amani ya kimataifa hakukubaliki hata kidogo
ni mara ya kwa la lakers kuchukua ubingwa wa nba ikiwa sasa inafungana na timu ya boston celtics katika historia ya ligi hiyo
wakiwa wizara ya mambo ya nje ya kenya imesema kwamba mazungumzo kati ya kenyatta na bihi yataangazia maslahi ya nchi hizo mbili
gavana wa minnesota mdemokrat tim walz ameomba kuwepo na utulivu alipokuwa anaidhinisha amri ya kuwapeleka walinzi wa usalama wa taifa kufuatia ombi la meya wa minneapolis
wiki iliyopita new zealand ilifunga migahawa mabaa ofisi na shule
waziri mkuu jacinda ardern alisema jumatano ni mapema mno kusema ni kwa kiasi gani hatua hizo zilizochukuliwa zimesaidia hadi sasa na akasisitiza kuwepo upimaji zaidi kwa ajili ya kugundua maambukizi na kuzuia kuenea kwa maambukizi mapya
nchi hizo mbili vile vile zina mzozo wa mpaka unaosubiri kutatuliwa na mahakama ya haki ya kimataifa
mamia ya watu wameuawa na maelfu kukimbilia sudan tangu vita hivyo vilipoanza
majaji wa uganda moses mukiibi mukiibi na wilson musalu musene musene mawakili dorah mirembe mirembe na mumewe mirembe patrick ecobu ecobu walishiriki katika utapeli huo ambao katika mazingira fulani watoto waliondolewa kutoka kwenye familia zao uganda kwa ahadi ya programu maalum kupatiwa elimu na kusoma marekani na hatimaye wakatolewa kwa familia za marekani kuwalea
benki ya dunia inaeleza kwamba itafanya kazi na washirika wa lebanon kuanzisha mpango wa umma na binafsi kufadhili ujenzi
haikufahamika kama hiki kitaathiri mazungumzo yaliokuwa mashakani baina ya lebanon na shirika la fedha la kimataifa
wanaoumia sana ni walimu na makamu wa rais wa marekani hili limetokea wakati nchi ya kenya ikiwa imeripoti maambukizi mapya ya covid jumanne ikiongeza idadi ya maambukizi yaliothibitishwa kufikia nchi nzima
jamii ya kimataifa imekuwa ikisistiza kufanyika mazungumzo na kumaliza vita hivyo
kamati hiyo vile vile ilitaka pande husika kuheshimu haki za kibinadamu kwa raia wa pande zote
ripoti iliyotolewa jumanne inawanukuu wahamiaji hao wakisema kwamba wanazuiliwa katika mazingira mabaya sana yenye idadi kubwa ya watu na kwamba wamepigwa na walinzi wanaotumia vyuma vilivyowekwa mpira juu yake
wanajeshi wa ethiopia wamekuwa wakipigana na vikosi vya tigray tangu novemba wakati abiy alipotuma jeshi la ulinzi wa taifa katika eneo hilo baada ya vikosi hivyo kushutumiwa kwa kushambulia kambi ya jeshi la taifa
miezi michache baadae alionekana kizimbani mahakamani akituhumiwa kwa mauwaji ya waandamanaji 
alihukumiwa kifungo cha maisha lakini aliachiwa huru mwaka baada ya mahakama ya rufaa kutupilia mbali mashtaka yake
wagonjwa wote walioripotiwa tanzania bara wanaendelea vizuri isipokuwa wagonjwa wanne wanaopatiwa huduma za wagonjwa wanaohitaji uangalizi maalum imesema taarifa ya wizara ya afya ya tanzania iliyosainiwa na waziri wa afya ummy mwalimu
wanasiasa wa upinzani hata hivyo wamesema hatua hiyo ni ya kisiasa kwa sababu sehemu ambapo kampeni zimepigwa marufuku ni ngome za kisiasa hasa za mgombea wa urais bobi wine
nchini indonesia taifa lenye waislam wengi zaidi duniani watu wamehiari kuwatumia walanguzi na hati bandia za kusafiri ili kukwepa amri za kutotoka nje kwa ajili ya kusafiri wakati wa kumalizika ramadhan jambo ambalo linaweza kuongeza maambukizo
hakuna taarifa zaidi imetolewa kuhusu hali ya afya ya mawaziri hao
hata hivyo mwenyekiti huyo wa tume amesema ripoti hizo hajabainisha bayana ni vituo gani ambako kura hizo zilikamatwa na wala tume haijathibitisha kuhusu madai hayo akisema kwamba taarifa za madai hayo hazijawasilishwa rasmi kwenye tume ya taifa ya uchaguzi
tume inawasihi wananchi kupuuza taarifa hizo ambazo sio rasmi na hazijathibitishwa
jumanne taifa hilo la kisiwani liliripoti kifo cha tano kufuatia mlipuko wa covid tangu kuripotiwa maambukizi nchini humo
baada ya kumaliza masomo ya shule ya upili alijiunga katika chuo cha kikatoliki akitaka kuwa kuhani na kwa kutumia muziki alitangaza kuwasamehe walioua baba yake
share wanawake wanashikilia asilimia ya viti katika bunge la somalia
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliuamuzi wa sudan mwezi huu kuwafungulia mashtaka katika mahakama ya kimataifa ya uhalifu icc maafisa wa zamani wa nchi hiyo akiwemo rais omar al bashir aliyepinduliwa umepokelewa vyema na watu wanaoishi katika eneo la darfur lenye mapigano
wakati kundi la taliban likitimiza masharti ya mkataba huo marekani nayo itaondoa wanajeshi wake wote ndani ya muda wa miezi ijayo
waziri mkuu wa israeli benjamin netanyahu ametangaza alhamisi nchi yake itashirikiana na umoja wa falme za kiarabu uae katika vita dhidi ya virusi vya ukimwi licha ya kwamba hakuna uhusiano wa kidiplomasia kati ya nchi hizo mbili
filamu hiyo ilimfanya rais wa zamani wa marekani george bush kumpa rusesabagina tuzo ya ushujaa
ameacha mke venessa na watoto wasichana watatu natalia bianca na capri
wametumia gesi ya kutoa machozi virungu fimbo na hata kufatua risasi dhidi ya raia
mtaalam wa afya wa kimataifa katika mkutano ulioandaliwa na sauti ya amerika voa alhamisi washington dc marekani aeleza hali ya maambukizi new york
msafara wa hambdok ulishambuliwa kwa bomu kwenye mji mkuu wa khartoum alipokua anaelekea kazini leo asubuhi
kufikia sasa hakuna kundi lililodai kuhusika
maelfu ya wafuasi wa nrm wamekuwa wakiandaa mikutano mikubwa kaskazini mwa uganda inayoongozwa na bebe cool
pili rais alikuwa amekasirishwa kwamba ameshindwa kuhakikisha mkuu mpya aliyemteua kuongoza taasisi kuu ya voa u
agency for global media kwa kipindi cha zaidi ya miaka miwili kwasababu ya vikwazo vya wademokrat kumthibitisha katika baraza la senate
huko asia nako kipimo cha hisa cha japan cha nikkei kimepata hasara ya asilimia 
 na hisa za s p asx zilishuka kwa asili mia 
 huku masoko mengine yaliwa yamefungwa kwa ajili ya sikukuuu ya mei mosi
ripoti iliyochapiswa kwenye wavuti wa benki ya dunia inasema kwamba kiwango cha ukuaji wa uchumi afrika kinatarajiwa kushuka kutoka 
 hadi 
 ikiwa ndio hali mbaya zaidi ya uchumi kwa mda wa miaka kutokana na janga la maambukizi ya virusi vya corona
pia dola milioni zilizobaki zitatumika katika kujenga makazi ya muda vituo vya afya na visima vya maji kwa ajili ya maelfu ya wakimbizi waliokimbia na kuingia nchi jirani ya sudan
mnamo utawala wake trump ameondoa sheria kadhaa zilizopitishwa na utawala wa obama zilizokuwa zinalinda haki za wanawake kama vile kupata mishahara sawa na wanaume kudhibiti unyanyasaji wa wanawake kingono makazini na kuondoa msaada wa serikali kwa mashirika yanayounga mkono utoaji mimba
barack obama wakati wa hotuba hiyo alipitia video za waandamanaji wanaoharibu magari na mabango yake ya kampeni na kumvua nguo mwanamke ambaye alikuwa amevalia fulana ya manjano
akizungumza wakati wa ibada ya jumapili katika kanisa la kilutheri mkoani geita magharibi mwa tanzania rais magufuli alitoa idadi za wagonjwa wachache wa covid waliobaki katika hospitali mbali mbali nchini humo na kusema mafanikio hayo yamechangiwa kwa kiasi kikubwa na sala na maombi kwa mwenyezi mungu
ghana na burkina faso wagombea wa urais ni 
wanaume na mwanamke mmoja
watu wasiopungua hawajapatikana baada ya tetemeko la 
 katika kipimo cha rikta kutokea ijumaa usiku ambako chimbuko lake lilikuwa ni katika mji mdogo wa sivrice ulioko pembeni ya ziwa mashariki ya jimbo la elazig
msemaji wa wfp elizabeth byrs ameiambia voa shirika lake halina fedha zitakazo wawezesha kufanya ujenzi wa maeneo muhimu yaliyoharibiwa na kimbunga
anasema mwezi februari wfp ililazimika kupunguza resheni kwa asilimia hamsini kwa zaidi ya nusu milioni ya watu wanaofanya kazi katika miradi ya kufufua maeneo yaliyoharibiwa na kimbunga
baadhi ya radio maudhui yake siyo mazuri
lakini zile public broadcasting stations kama bbc dw halafu kuja kuwaambia wametangaza kitu na unataka kumshtaki kitu kimetangazwa na dw ama voice of america ama bbc kuja kumshtaki mtu wa radio free afrika huu ni uonevu kupita maelezo amesema
viongozi wa afrika wanasema watajihusisha zaidi na kwa nguvu katika kumaliza mizozo ya libya na sudan kusini
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimipaka ya uganda itaendelea kufungwa kwa siku zaidi huku watu wakitakiwa kutotoka nje ya nyumba zao kuanzia saa moja jioni hadi saa kumi na mbili asubuhi
viongozi wa ecowas wametoa wito wa kuachiliwa kwa rais keita na maafisa wake na kurudishwa madarakani mara moja kulingana na katiba ya mali
vicky ntetema mwenyekiti wa bodi ya thrdc alisema katika taarifa yake kwamba polisi walilazimisha viongozi wa benki kufungia akaunti zao
baada ya ufanisi huo hivi sasa spacex inaelekea kuwa chombo cha kwanza kuwarejesha watu duniani
rwanda ilifunga mpaka wake mwezi februari mwaka uliopita na kupiga marufuku biashara kati yake na uganda
thamani ya hisa za mafuta katika masoko ya marekani imepanda kwa asilimia 
 kukiwepo matumaini kwamba watu wataanza safari kuelekea sehemu za utalii na safari za ndege kuongezeka kote duniani
tulitarajia mengi zaidi kutoka kwa viongozi wa kusini mwa afrika akiwemo rais ramaphosa wa afrika kusini kwa misingi ya ahadi na dhamira zao kuwapa wanachi haki zao katika eneo hilo amesema
miongoni mwa viongozi wanaohudhuria kikao cha leo mjini london ni rais wa misri abdel fattah al sisi uhuru kenyatta wa kenya muhamad buhari wa nigeria na nana akufo addo wa ghana
alisafiri hadi ufaransa akiwa kijana ambako alisomea historia katika chuo kikuu cha aix en provence
sri lanka imeondosha amri ya kutotoka nje kwa thuluthi mbili ya nchi hiyo ikiwa na mpango wa kulegeza masharti ya kutotoka nje ifikapo jumatano
uae na israeli pia zinapanga kupanua nakuchochea ushirikiano katika tiba na utengenezaji wa chanjo ya virusi vya corona marekani inaongoza hadi sasa ikiwa na maambukizi 
idadi kubwa ya maambukizi hayo iko katika mji wa new york ambako gavana andrew coumo jumatano alipongeza juhudi zilizochukuliwa za amri ya kutotoka majumbani zikionyesha kuleta tija huku akiwahimiza watu hatuwezi kusitisha hili sasa
waziri wa mambo ya nje wa iran kenyatta vile vile alisema watu waliopimwa na kupatikana na maambukizi ya virusi vya corona kutoka nchi hizi mbili wamerejeshwa nchini mwao kupata matibabu zaidi
hata hivyo hakusema siku ambayo atatangaza rasmi kugombea mhula mwingine
jeff bezos kutoka marekani anayemiliki mali yenye thamani ya dola bilioni 
 alitangazwa kuwa mtu wa pili kwa utajiri zaidi duniani huku nafasi ya tatu ikienda kwa mjasiriamali tajika bill gates mwenye mali yenye thamani dola bilioni 
akizungumza na waandishi habari hii ijumaa kutokea mjini copenhagan mwakilishi wa who katika nchi za ulaya hans kluge amesema huko ulaya itali imeshuhudia idadi ya waliopona kwa siku imezidi idadi ya waliofariki kwa mara ya kwanza tangu kuanza kwa janga hilo nchini humo
mgomo huo umeanza leo baada ya muungano wa madaktari wanafamasia na madaktari wa meno kusema kwamba serikali imekosa kushughulika mahitaji yao kwa mda wa miezi nane iliyopita
kampuni hiyo imesema katika taarifa iliyotolewa jumatano jioni kuwa ujumbe huo ulivunja kanuni zinazokataza upotoshaji wa covid
msemaji wa lna ahmed mismari alitangaza uwamuzi huo kwa masharti kwamba upandewapili unaheshimu mkataba huo
tangazo hilo limetolewa chini ya ulinzi mkali wa maafisa wa jeshi la burundi
munyaradzi masiyiwa ni mwalimu wa sayansi katika shule ya upili
ana umri wa miaka 
anasema kwamba anapata pesa nyingi akiuza fagio kwa watu barabarani ikilinganiswa na kufundisha
wakati hali ya janga hili ikiendelea watu wengi zaidi wanazidi kupoteza ajira na kusababisha baadhi ya mataifa kutangaza misaada mikubwa ya kifedha kujaribu kuokoa uchumi
afrika haijawahi kushuhudia maandamano ya aina hii ambayo yamezuka kote marekani lakini waafrika wengi wameelezea kuchukizwa na kusikitishwa waziwazi wakijiuliza ni lini marekani itaweza kufuata njia sahihi
filamu zilizotarajiwa kushinda kama ya martin scorsese ya the irishman kuhusu uhalifu na marriage story ya noah baumbach ambazo zilitokea katika mtandao wa netflix zilichukuwa tuzo moja kwa pamoja
ilikuwa kwa msaada wa ushiriki wa laura dern kama wakili aliyeachika katika hadithi ya marriage story ambaye alipita mvuto wa jennifer lopez kama mcheza densi machachari katika hustlers
biden hata hivyo ana historia ndefu kama mbunge aliyekuwa akifikia muafaka wakati wa uhuduma wake wa miongo kadhaa kama seneta na makamu rais wa barack obama
katika nyakati mbali mbali wakati wa utawala wa obama biden alifikia makubaliano ya kupunguza bajeti na mcconnell
ujuzi huo huenda ukamsaidia kukabiliana na mkwamo uliopo washington
rais emmanuel macron wa ufaransa taifa la zamani la kikoloni amekua na mazungumzo na viongozi wa nchi za afrika magharibi akihimiza kuwepo na majadiliano zaidi ya upatanishi kupitia jumuia ya uchumi ya afrika magharibi ecowas kulingana na ikulu ya paris
baadhi ya wataalam wamekosoa ushauri unaotolewa na viongozi tanzania ukiwemo kuwataka watu kukusanyika makanisani kwa maombi kama njia ya kushinda nguvu virusi vya corona
taarifa nyingine ya polisi inaeleza walimu walouliwa ni kutoka sehemu nyinginje zakenya na kuna mmoja aliyetekwa nyara
washambuliaji walimuagia huru mmuguzi kwasababi alikua mwanamke
kiir pia ametoa amri ya kiutendaji kuvunja baraza la mawaziri na jopo la washauri wake
amemchagua tut gatluak kew kuwa mshauri wa rais juu ya masuala ya kiusalama na mayik ayii deng kuwa waziri katika ofisi ya rais
bajeti yake ya hivi sasa anayopendekeza ambayo itatolewa jumatatu ni muongozo wa pendekezo la matumizi ambalo siyo rahisi kwa mara nyingine kupitishwa hususan katika mwaka huu wa uchaguzi
chansela wa ujerumani angela merkel inampango wa kuruhusu baadhi ya shule kufunguliwa mei kufuatia mpango kama huo uliopo katika nchi nyingine za ulaya
amesema baadhi ya maduka yanaweza kufunguliwa wiki ijayo
vuguvugu la maandamano limepungua sana jumatano lakini waandamanaji wamekuwa wakibomoa kuharibu na kuvunja vichwa vya sanamu ya christopher columbus kuanzia miji ya boston upande wa kaskazini hadi miami huko kusini
wakati huohuo wito ukitolewa kuondolewa alama zote zinazowakilisha wakoloni na wamiliki utumwa baada ya maandamano yaliochochewa na kifo cha george floyd wiki tatu zilizopita
vituo vya marekani vya kudhibiti na kuzuia magonjwa na serikali za majimbo na za mitaa zimekuwa zikihimiza sana watu kubaki majumbani na kufanya sherehe zao za shukrani kuwa ndogo
makamo rais wa zamani ambaye atashindana na trump kwenye uchaguzi ujao wa novemba joe biden amewapa pole waathirika na ameomba utawala wa trump na jumuia ya kimataifa kukusanya haraka msaada wa dharura kwa ajili ya maelfu ya watu waliojeruhiwa katika mlipuko huo
daktari mmoja amekamatwa baada ya kuandika makala juu ya mfumo mbovu wa wafya nchini misri
serikali ya nigeria inapanga kuwaalika madaktari kutoka china kusaidia nchi hiyo kupambana na virusi vya corona japo madaktari nchini nigeria wamesema hawakubaliana na hatua hiyo
pia amesema yametokea magonjwa megi kama zika na ebola katika nchi nyingine mbalimbali na hofu zilijengeka
niwaombe watanzania tuondoe hofu na kubwa zaidi tuendelee kuchukua tahadhari
idadi ya maambukizi duniani alhamisi imefikia watu million vifo vilivyokwisha thibitishwa ni na wagonjwa laki walipona kituo cha worldometer kinachofuatilia maambukizi ya covid ulimweguni kimeripoti chini ya makubaliano hayo marekani itaanza kuwaondoa wanajeshi wake kwa sharti ya kuwa taliban wazuiye mashambulizi ya kigaidi dhidi ya serikali ya afghanistan
hii si mara ya kwanza kwa facebook kuondoa ujumbe wa trump facebook imesema lakini ni mara ya kwanza imefanya hivyo kwa sababu inaeneza taarifa potofu juu ya virusi vya corona
kampuni hiyo imetoa tahadhari kuhusu ujumbe anaotoa
mkanda wa video uliosambazwa kwenye mtandao ya kijamii whatsapp unaonyesha wengi kati ya waliojeruhiwa ni vijana
matamshi yake nsereko yanajiri saa chache baada ya naibu mwenyekiti wa chama cha democratic party dp fred mukasa mbidde kutangaza kwamba anamuunga mkono bobi wine badala ya kumfanyia kampeni mwenyekiti wa chama nobert mao akisema haoni mgombea mwingine wa upinzani mwenye uwezo wa kushindana na rais yoweri museveni katika uchaguzi wa januari 
msemaji wa rais wa zimbabwe george charamba amesema viongozi wa msumbiji zimbabwe afrika kusini botswana na tanzania walikuwa wanatarajiwa kukutana leo kuhusu uasi wa msumbuji
bei ya vyakula imeendelea kuongezeka katika wiki za hivi karibuni
waziri mkuu huyo hakutoa maelezo zaidi lakini alisema ushirikaino huo utatangazwa rasmi na mawaziri wa afya wa nchi hizo mbili baada ya mawasiliano ya kina mnamo miezi michache iliyopita
jumuiya ya afrika mashariki inazishirikisha nchi sita kenya uganda tanzania rwanda burundi na sudan kusini
tume ya uchaguzi hata hivyo imesema kwamba rais museveni anaweza kuendelea kuzindua miradi ya serikali katika sehemu ambazo kampeni zimepigwa marufuku
serikali ya kenya inasisitiza watu kutilia mkazo maagizo ya afya ili kuzuia maambukizi kusambaa katika jamii zinazoishi mipakani
watahiniwa wa mtihani wa taif hatutaki kuongeza mapambano ya kivita lakini tutajitetea dhidi ya uvamizi wowote utakaofanyika zarif alisema
mkapa ambaye alikuwa rais wa tatu wa tanzania kati ya na atazikwa jumatano katika kijiji chake lupaso katika mkoa wa mtwara
waokoaji wameendelea alhamisi kutafuta watu katika vifusi vya majengo mjini beirut wakati nchi ikiendelea kuomboleza wale wote waliouwawa katika mlipuko mkubwa jumanne katika bandari ya mji mkuu huo wa lebanon
mlipuko india ilisema alhamisi kuwa ilikuwa imerekodi kiasi cha maambukizi katika siku nne
chuo kikuu cha johns hopkins kimesema mapema ijumaa kuwa taifa la asia kusini linamaambukizi zaidi ya ya covid 
ni mwanamme pekee katika maisha yangu niliyekuwa namwita honey hukumu za miaka kumi zilipunguzwa kwa miaka mitatu vifungo vya miaka mitano vikapunguzwa kwa miaka miwili na hukumu za miaka mitatu zilikatwa kwa mwaka mmoja
waziri mkuu wa uhispania pedro sanchez analenga ifikapo kipindi cha pili cha mwezi mei kufikia upeo wa kupunguza maambukizi wakati serikali yake na wengine wakianza kupanga kulegeza masharti magumu yaliyowekwa kudhibiti kuenea kwa virusi vya corona
familia ya donelson ilikuwa haijaondoka katika makazi yao kwa wiki mbili baada ya covid kuanza kuenea huko texas wakiwa na matumaini ya kumlinda aliyepokea kiungo kilichopandikizwa mwilini mwake
amesema iwapo maambukizi hayo hayatakuwa yamedhibitiwa kufikia mwezi julai mwaka huu itabidi mipango ya kuandaa uchaguzi mkuu uliopangwa februari mwaka ujao itathminiwe upya
baadhi ya malalamiko yamewasilishwa mahakamani
chama cha upinzani nchini tanzania chadema ijumaa kiliwavua uanachama wanachama wake walioapishwa kuwa wabunge wa viti maalum wa bunge la jamhuri ya muungano wa tanzania
niliomba kuwepo na utulivu na maombi anakumbuka hilo
niliwaambia wote uvunjifu wa amani usisababishe uvunjifu zaidi wa amani
amadou alikabiliwa na uvunjifu mkubwa wa amani
lakini niliendelea kuwa na ari yangu na nimewaambia watu kuwa nitaendelea kupigania usawa haki na haki ya kuishi
miongoni mwa wagombea wengine ni pamoja na aliyekuwa waziri wa mambo ya nje bernard membe
kile ambacho ningependa kusisitiza ni kwamba sio kwamba tunataka kufuta watu kazi
hao wafanyakazi hawajafanya kosa lolote
ni wafanyakazi wazuri sana lakini ni kwa sababu hatuwezi kuwalipa kwa sasa
kabla ya mlipuko wa virusi vya corona wagombea hao walikuwa wameanza mikutano na wafuasi wao mashinani kujitayarisha kwa uteuzi na tume ya uchaguzi
kulingana na vyombo vya habari marekani ndege hiyo iliwaka moto kabla ya kuanguka saa nne asubuhi saa za marekani
na huko asia hisa zilipanda baada ya benki ya japan kutangaza msaada zaidi wa kufufua uchumi kutokana na janga la corona
zaidi ya watu wameambukizwa virusi vya corona nchini senegal
ligi za kitaifa za baseball na soka zimeahirisha na pia mechi zao wakati bingwa mara mbili wa tennis upande wa wanawake naomi osaka ametoa taarifa akiungana na wenzake kwa kujiondoa kwenye nusu fainali ya michuano ya western na southern open inayoendelea mjini new york
zaidi ya viongozi wakiongea katika mkutano uliofanyika kwa njia ya simu chini ya uwenyekiti wa rais emmanuel macron wa ufaransa wamesema msaada huo uwafikie mara moja uwe wa kutosha na unalingana na mahitaji ya watu wa lebanon na ufikishwe moja kwa moja kwa wananchi wa lebanon kwa ufanisi na uwazi
aidha wizara ya afya nchini humo imetoa ombi kwa wizara ya fedha kutaka kutolewa kwa shilingi bilioni 
 kujengwa kituo cha kukabili virusi hivyo katika hospitali ya mbagathi jiijini nairobi
shirika la habari la serikali ubc na radio zake zote zinazotangaza kwa lugha za kiasili zinapeperusha kampeni za rais museveni sawa na kuonyeshwa kwenye ukurasa wake wa facebook
biden ametoa wito kwa senate kupitisha mswada wa kufadhili wafanyakazi na biashara mwezi huu wa desemba kabla ya maseneta wapya waliochaguliwa kuanza mhula wao januari
chanzo cha mgogoro kati ya kenya na tanzania akizungumza katika mkutano huo membe ameeleza azma yake ya kushiriki kutaka kuwa na mchango wa kuleta mabadiliko kwani tanzania inayahitaji na kwamba atashiriki katika uchaguzi mkuu mwaka 
maandamano hayo yanatokana na kupendekezwa kwa sheria mpya ya usalama wa taifa inayoshawishiwa na china ambapo wanaoikosoa wanasema italeta ukomo kwa hali ya uhuru wa kujitawala ya mji huo
lukashenko aliyeko madarakani tangu mwaka akiongoza utawala wa mabavu aliwatuma kikosi chake cha kupambana na ghasia kuyatawanya maandamano yalioanza baada ya kiongozi huyo kudai ushindi kwenye uchaguzi mkuu wa ogusti na kumwezesha kubaki madarakani kwa mhula wa sita
masanamu yameondolewa pia uholanzi ubelgiji na uingereza ambapo pia kuna majadiliano juu ya kuondolewa sanamu mbalimbali zinazo kumbusha enzi za ukoloni na utumwa
umoja wa mataifa unataka raia kupewa ulinzi ukiongezea kwamba kuna haja ya pande husika katika vita hivyo kuhakikisha kwamba raia wanaruhusiwa kutoka sehemu moja hadi nyingine ikiwemo kuvuka mpaka kwa njia salama wanapokimbia mapigano hayo
mike lee seneta mrepublican amesema si jambo linalokubalika kwa maafisakutoka utawala sijali ikiwa ni kutoka cia au wizara ya ulinzi au kwengineko kuja na kutuambia hatuwezi kujadili na kuzungumzia umuhimu wa hatua ya kijeshi dhidi ya iran
hiyo haiambatani na maadili ya kimarekani
inakwenda kinyume cha katika na ni makosa
mkutano huo unafanyika kwa mara ya kwanza kwa njia ya mtandao mwaka huu kwa sababu ya janga la covid 
washiriki wanatarajiwa kujadili athari za ugonjwa wa virusi vya corona kwenye uchumi wa dunia na kutathmini njia za kuchochea kufufua pamoja na ukuaji wa uchumi
amri hizo zinafanya hali kuwa ngumu kwa shughuli za kila siku za mwezi mtukufu wa ramadhani wa waislam
museveni ameongezea kusema kwamba wanasayansi wa uganda wamezindua vipimo vya corona kwa kuumia sampuli ya mate na kutoa matokeo ndani yam da wa dakika 
meya wa washington muriel bowser alilegeza masharti ya kutotoka usiku yakianza saa tano usiku badala ya saa moja usiku baada ya usiku kadhaa wa utulivu
wageni ambao vibali vyao vimepitwa na wakati watakiwa kuondoka imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
tanzania ilitangaza jumatatu kwamba watu zaidi wameambukizwa virusi vya corona na kufikisha jumla ya wagonjwa nchini humo
idadi ya wagonjwa imeongezeka kutoka iliyotangazwa awali hadi 
akizungumza kutoka kibarazani kwake wakati wa ibada papa francis alielezea namna alivyoguswa na tukio hili kwamba anaungana na familia zote katika kuwaombea majeruhi na wale waliopoteza maisha
naibu wa msemaji wa chama kikuu cha upinzani splm io peter gatkuth alisema chama hicho hakipingi siku ya mwisho februari iliyowekwa kwa ajili ya kuunda serikali ya umoja wa kitaifa lakini kinataka kuona makubaliano yote ya mkataba wa amani yakiwemo ya kiusalama yakitekelezwa kwanza
raistrump aliandika ujumbe wa twitter muda mfupi baadaye kueleza kwamba ameelezwa kuhusu kimbunga na amezungumzia masuala ya maandalizi na magavana wa texas na lousiana
hatua zitakazo chukuliwa amesema mugoya zitategemea na matokeo ya uchunguzi huo na hatua nyingine stahiki zaidi zitachukuliwa
uongozi wa rais trump unaendelea kuangaza jinsi ya kuruhusu shughuli za kiuchumi kuanza tena ambazo zilifungwa kutokana na virusi vya corona
zaidi ya wamarekani milioni wameomba wasaidiwe na serikali baada ya kupoteza ajira kutokana na janga hili
abdi ameishutumu somalia akisema kwamba imekuwa ikizuia ushirikiano wa somaliland na nchi zingine kwa muda mrefu
japo serikali za nchi hizo nne hazina uwezo wa kufanya mabadiliko kuhusu sheria za uhamiaji za umoja wa ulaya zimesema kwamba uhamiaji wa lazima unastahili kusalia kama chombo muhimu cha umoja
imetayarishwa na mwandishi wetu wa nairobi kennedy wanderachanjo ya virusi vya corona inaweza kupatikana mwishoni mwa mwaka huu kwa mujibu wa mkuu wa shirika la afya duniani who
po maafisa pia wameripoti vifo vya watu 
lakini makonda pia alianzisha kampeni kadhaa ambazo hazikuwa na hitimisho ikiwemo za wasanii dhidi ya matumizi ya dawa za kulevya
hata hivyo hakuna msanii aliyefikishwa mahakamani baada ya kamata kamata hiyo
wakati akilikosoa gazeti hilo kwa kushindwa kuomba msamaha geng alisema wizara hiyo imeamrisha waandishi hao watatu naibu msimamizi wa ofisi josh chin na waandishi chao deng na philip wen kuondoka china ifikapo jumapili
chin na deng ni raia wa marekani wakati wen ni raia wa australia
wakati wa enzi ya kennedy mzozo wa kombora la cuba mwaka voa kimsingi ilikuwa ikifanya kazi chini ya uangalizi wa serikali amesema nicholas cull profesa wa diplomasia ya umma katika chuo kikuu cha southern california annenberg katika chuo cha elimu ya mawasiliano na uandishi wa habari na mwandishi wa kitabu the cold war na idara ya habari ya marekani
nchi hiyo haijaripoti kisa chochote cha maambukizi ya corona lakini amri ya watu kusalia makwao imekuwa ikitekelezwa kwa mda wa wiki tatu zilizopita
tugod anasema makubaliano ya kuwakabidhi watu hao haitatekelezwa hadi pale makubaliano kamili ya amani yanafikiwa kati ya pande zote zinazo zozana huko sudan kufikiwa
muungano huo wa kijeshi ulianzisha mashambulizi usiku wa kuamkia leo katika uwanja wa ndege wa kimataifa wa sanaa na katika sehemu mbili zikazoshikiliwa na wahouthi katika eneo la rima hamid wilayani sanhan na wadi rjam katika wilaya ya bani hashish kusini mwa sanaa
mfalme wa kuwait sheikh sabah al ahmad al jaber al sabah ambaye alitumia ushawishi wake kama mwanadiplomasia wa juu wa nchi hiyo kusaidia kuunda vita vilivyoongozwa na marekani dhidi ya wavamizi wa iraq mwaka na kisha kama mtawala alisimamia kurejeshwa kwa uhusiano na baghdad baada ya kuanguka kwa utawala wa saddam hussein amefariki akiwa na umri wa miaka 
hayo yakiendelea benki kuu ya dunia na shirika la fedha la kimataifa imf mashirika mawili makuu ya fedha duniani yameeleza imani yano na nguvu za uchumi wa china licha ya wasiwasi unaojitokeza
majimbo yenye ushindani mkubwa yanayosubiri matokeo ya kura ni pamoja na michigan wisconsin north carolina na georgia
visa vya maambukizi ya corona nchini kenya vimefikia watu huku majimbo yaliopo mipakani mwa taifa hilo la afrika mashariki yakishuhudia kupata virusi hivyo kutoka mataifa jirani trump atataka kupunguza msaada kwa nchi nyingine kwa asilimia katika pendekezo hilo ambalo linataka dola bilioni 
 katika kipindi cha mwaka wa fedha unaokuja ukilinganisha na dola bilioni 
 zilizopitishwa katika mwaka wa fedha uongozi wa trump umesema
mama yake kabendera alikufa wakati yeye yuko mahabusu kipindi kifupi baada ya kutoa maombi yake kwa rais john magufuli kupitia kituo cha televisheni kwamba amwachie huru mtoto wake
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilirais wa marekani donald trump amewaalika wabunge muhimu wa chama cha republican kutoka jimbo la michigan kwa mkutano katika white house leo ijumaa baada ya kushindwa katika kesi alizofikisha mahakamani kupinga ushindi wa rais mteule joe biden
nawaambia hii siri hussein mwinyi nilimteua kuwa mgombea mwenza pamoja na mama samia lakini kwakuwa mama samia ni mwanamke akashinda kuwa makamu wa rais maana huwezi kushindana na wanawake ukashinda wanawake wanatuzidi kwa mambo mengi wanawake oyee jumla ya majimbo ya marekani yameripoti maambukizi ya corona kufikia sasa na makamu wa rais mike pence akisema jumla ya watu wameambukizwa na virusi hivyo nchini marekani hadi sasa
hali ya wasiwasi inaendelea kutanda visiwani zanzibar baada ya ghasia kutokea jumanne saa chache kabla ya kufanyika kwa uchaguzi mkuu
mwakilishi wa unicef huko drc edouard beigbeder amesema tunalaani vikali sana shambulizi hilo kwa watoto wasiokuwa na hatia
amezitaka pande zote kuheshimu haki za wanawake na watoto
mnamo mwaka mikakati iliowekwa na jumuiya ya kimataifa iliwezesha taifa hilo kufikia makubaliano ya amani
haijajulikana bado ikiwa serikali ya damuscus inayoungwa mkono na rashia na iran itaheshimu makubaliano hayo
hata hivyo rais huyo alisisitiza kwamba hakuna litakalobadilika iwapo matakwa ya rwanda hayatazingatiwa
rais donald trump ameifagilia dawa hiyo kuwa inaponya inabadilisha mchezo wote katika kutibu maradhi hayo
alhamisi alikanusha kuwa amebadilisha maoni yake juu ya dawa hiyo
akihutubia mkutano wa kampeni mjini unguja mgombea urais wa jamhuri ya muungano kupitia chadema tundu lissu amesema maalim seif shariff hamad wa act ndio mgombea pekee ambaye anaweza kuishinda ccm zanzibar
kuwa mujibu wa umoja wa mataifa wanawake wanaendelea kudharauliwa kulipwa mishahara ya chini kuliko wanaume kunyimwa nafasi nzuri za kuendelea mbele pamoja na kuendelea kushuhudia aina mbali mbali za unyanasaji na ghasi kote duniani
kwa mujibu wa shirika la habari la reuters moi pia alishutumiwa kwa uongozi wa kidhalimu na uliogubikwa na ufisadi huku baadhi ya wakenya wakisema utawala wake ulikuwa wa kidikteta
biberaj alisema atarudi katika nyadhifa yake ya zamani kama mkurugenzi wa idhaa ya ulaya na asia
marekani ni mfadhili mkubwa kuliko nchi zote kwa who ikichangia zaidi ya dola milioni mwaka ambayo ni asilimia ya bajeti nzima ya taasisi hiyo
hiyo ndio idadi kubwa kabisa ya wakambizi kuwahi kuorodheshwa ikiwa ni asili mia ya wakazi wa dunia hivi sasa
walau mtu mmoja aliuawa katika mji wa kati mashariki wa m batto jumanne wakati vurugu zilipoibuka kati ya jamii zinazopingana za kikabila juu ya muhula wa tatu wa ouattara wakazi wa eneo hilo walisema
vitolewe vipimo kwa sababu tunajua kwamba hili jambo halipo ni bongo ni uzushi
hatuna imani na uchunguzi ambar unaendelea kufanywa na jesti la polisi
na chama kinaendelea kutafakari hatua za ziada za kuchukuwa
lakini katika hatua hii kwa sasa tungependa wananchi wapuuze amesema mnyika
badala ya kuzingatia mazingira halisi ya kiuchumi ndani na nje ya nchi yetu rais magufuli ameendesha uchumi wetu bila sera au mipango madhubuthi ya kiuchumi bali kwa kutumia amri za kiutendaji na majukwaa ya siasa
marekani inaichukulia senegal kama mshirika nyeti katika juhudi za washington kudumisha amani na usalama afrika magharibi na dunia kwa jumla
sudan iliaminika pia ilikuwa njia inayotumiwa na iran kwa kupeleka silaha kwa wanamgambo wa palestina katika ukanda wa gaza
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwachambuzi na wanasiasa barani afrika wamefurahishwa na tangazo la kuwa joe biden na kamala harris ndio washindi wa uchaguzi mkuu wa urais marekani
hata kama janga limepelekea baadhi ya ripoti kutoandikwa waandishi wameendelea kushambuliwa
waandishi wa habari wamejeruhiwa wamelengwa wakati wa maandamano kote duniani
tumeshuhudia hilo hivi karibuni nchini ufaransa wakati wa sheria ya usalama wa dunia na katika maandamano ya kupinga sheria hiyo
kwa hivyo ni jambo tunaloliona kila mahali tunayashuhudia katika umoja wa ulaya asia africa na marekani hasa wakati wa maandamano ya george floyd
waandishi wanaoandika kuhusu maandamanao wanashambuliwa na wanalengwa sana
kikao cha halmashauri kuu ya chama cha mapinduzi ccm kimempitisha waziri wa ulinzi wa tanzania hussein mwinyi kugombea urais wa zanzibar
sylvie briand mkurugenzi wa kuzuia mambukizi who anasema kwa hivi sasa hatujafika kiwango cha janga la kimataifa
tuko katika awamu ya dharura kukiwepo na mambukizo katika maeneo mbali mbali na tunajaribu kuzia kuenea kwa uambukizaji
moshen rezaei kamanda wa zamani wa kikosi cha jeshi la mapinduzi la iran amesema italipiza kisasi kwa nguvu zote dhidi ya marekani
vyanzo vya habari vimesema kenya airways imesema kuwa bado iko kwenye mazungumzo na wizara ya afya na wizara ya mambo ya nje juu ya wakati muafaka wa kusitisha safari kwenda china
wameandika kwamba hatua ya rais trump ni sawa na kujitangaza mshindi kabla ya mashindano kukamilika
katika tamko lake katibu mkuu anaeleza radio inawaunganisha watu
katika zama za mabadiliko ya haraka ya vyombo vya habari radio bado inaendelea kuwa na nafasi maalum katika kila jamii ikiwa ni chanzo muhimu kinachofikiwa kupasha habari na kutoa taarifa
viongozi wa baraza la wawakilishi mpaka hivi sasa hawajatangaza mipango ya kukutana mjini washington wakati wakitafuta ushauri kutoka kwa madaktari wa bunge juu ya njia salama zaidi za kukutana
djibouti ilikataa kuheshimu uamuzi wa umoja wa afrika na kuamua kwendelea na mchakato wa kampeni ya kutafuta uungwaji mkono kutoka kwa nchi mbalimbali
maandamano hayo yametajwa kuwa mabaya zaidi tangu kurejea kwa utawala wa kiraia mwaka 
tshisekedi ana matumaini kwamba serikali atakayounda itatimiza maslahi ya taifa akisitiza kwamba atafanya kazi na wale ambao wapo tayari kushirikiana naye
idadi ya watu ambao wamethibitishwa kuambukizwa virusi vya corona afrika kusini imeongezeka na kufikia watu 
museveni amesema hatua alizochukua zimesaidia sana kukabiliana na maambukizi na haziwezi kulegezwa kwa sasa hadi virusi hivyo vitakaposhindwa nguvu kabisa
lakini katika mahojiano hayo mwanahabari hakumuuliza iwapo vipimo vilionyesha kwamba hana tena virusi vya corona ambavyo vimesha ua zaidi ya watu laki mbili na kuambukiza zaidi ya millioni saba ncini marekani
rais wa marekani rais chakwera amesema kwamba hatua ya mitihani hiyo kuvuja ni dhihirisho kwamba bodi inayosimamia mitihani ya kitaifa haina uwezo wa kusimamia mitihani nchini humo
waziri biteko amesema ukuta uliojengwa na serikali ya tanzania katika migodi ya madini ya tanzanite nchini humo kwa lengo la kudhibiti utoroshaji wa rasimali hiyo umeanza kuwanufaisha wachimbaji wadogo wa madini hayo ambayo hupatikana nchini tanzania pekee
waziri mkuu wa israeli benjamin netanyahu ametangaza ushindi wa kishindo ijumaa baada ya kushinda kinyang anyiro cha kuwania uongozi wa uchaguzi wa awali na hivyo kumwezesha kuongoza chama chake cha mrengo wa kulia cha likud katika uchaguzi mkuu utakaofanyika machi 
kulingana na shirika la habari la reuters msemaji wa ruto hakupendelea kutoa maelezo yoyote kuhusu kesi ya wakili gicheru lakini amesisitiza kwamba gicheru hakuwahi kufanya kazi kama wakili wa ruto
alipokuwa anafanya kazi katika taasisi ya trump alikuwa anajulikana kama trump mwema mwandishi wa maisha ya familia ameliambia shirika la habari la associated press
watu wengine watatu walikuwa wamejeruhiwa vibaya katika shambulizi hilo katika uwanja wa bustani ya forbury mjini reading mji wenye watu ulioko kilomita magharibi mwa london
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmamlaka husika nchini tanzania jumanne ilipiga marufuku uuzaji wa mipira ya kufanyia ngono maarufu kama kondomu zinazotengenezwa na kampuni za lifeguard chishango pudence ultimate na maximum classic
misri nchi moja wapo iliyokuwa imetangaza vita dhidi ya israeli wakati ule haijakataa dira ya trump
akihutubia waandishi wa habari jumapili waziri wa afya mutahi kagwe amesema kwamba kiwango cha maambukizi ya virusi vya corona kimeongezeka nchini humo akiripoti visa vipya jumapili pekee
taarifa iliyotolewa jumanne na kituo cha habari cha serikali inasema kwamba ukarabati wa reli hiyo itakuwa hatua muhimu sana katika kuimarisha shughuli ya kubeba mizigo na abiria nchini uganda
mwandishi wa voa kennedy wandera pia amechangia ripoti hii waziri wa zamani wa mambo ya nje na mkuu wa zamani wa majeshi ya marekani colin powell ni miongoni mwa waliomkosoa rais jumapili pamoja na mkuu wa zamani wa jeshi jenerali martin dempsey
hadi hivi sasa fedha hizo zimepelekwa kusaidia biashara ndogo kuweza kujiendeleza kupeleka mahitaji ya hospitali na kuwapa walipa kodi fedha za matumizi
hilo ni jambo la hatari wanasema watalamu wa afya na kuitaka serikali ya comoros kuchukuwa hatua kali zaidi za kudhibiti ugonjwa huo afisa huyo katika wizara ya habari amesema kwamba vituo sita vya televisheni vimepewa leseni hivi karibuni nchini zimbabwe na kwamba vituo vya habari vya kimataifa sasa vina uhuru wa kufanya kazi nchini humo
baadae siku ya jumanne saudi arabia ilitoa tamko lililosema kufuatia tangazo la marekani serikali ya saudia inasisitiza kuwa inaunga mkono juhudi zote zinazolenga kufikia suluhisho la kina na la haki kwa ajili ya harakati za wapalestina
netanyahu ni lazima ajaribu kupata angalau wajumbe watatu wa mrengo wa kati kubadilisha msimamo wao na kuiunga mkono serikali yake
gayil talshir profesa wa sayansi ya kisiasa huko chuo kikuu cha hebrew anasema hilo siyo rahisi kutokea
serikali kuu ya nigeria haijatoa ripoti yoyote kuhusu mazungumzo na waliohusika katika utekaji nyara huo kwa lengo la kuwaachilia huru wanafunzi hao
tumechukua hatua usiku wa jana kuzuia vita trump amewaambia waandishi wa habari akiwa nyumbani kwake mar a lago florida
mexico na india zilichaguliwa bila kupingwa
mataifa mapya kwenye baraza hilo lenye wajumbe yataanza muhula wao wa miaka miwili januari mosi mwaka 
hatuwezi kuwambia wananchi wa senegal ghafla kuwa wahalalishe mapenzi ya watu wa jinsia moja na mambo kama hayo
kila kitu kina wakati wake na kila watu wanautamaduni wao rais amefafanua
new york kote katika taifa letu wafanyakazi wa marekani katika sekta muhimu wanafuata ushauri wa wataalam na kuchukuwa tahadhari mpya wakati wakihudhuria kazini na kufanya kazi ambazo hazina njia mbadala ambazo nchi inahitaji huduma hizo
kuanzia jumatatu baraza la seneti nalo litafanya hivyo mcconnell amesema katika tamko lake
hoja ya wademokrats kutaka kuletwa mashahidi ilionekana kushindwa baada ya warepublikan waliotarajiwa kuungana nao kubadili mawazo yao na hivyo wachambuzi wanasema huenda kesi ikamalizika ijumaa usiku na kumfutia mashtaka rais trump
mwanasheria mkuu abubakar malami amewaambia waandishi wa habari mjini lagos kwamba uchunguzi unaendelea na kwamba kuna haja kujua iwapo kweli kuna watu walipigwa risasi na kwamba kama tukio hilo lilitokea na kama waliohusika walikuwa wanajeshi
wfp ambayo ni shirika moja wapo ya mashirika ya umoja wa mataifa lilibuniwa na mwaka uliopita lilisaidia zaidi ya watu milioni kwa kutoa resheni bilioni za chakula kwenye takriban mataifa kote duniani
wataalamu wanatabiri kuwa idadi ya wapiga kura mwaka huu itazidi millioni waliopiga kura kwenye uchaguzi wa rais wa alioshinda donald trump
kura millioni pekee ndizo zilipigwa kabla ya siku ya uchaguzi mwaka 
tangu masharti mbalimbali kuwekwa na serikali ya rais uhuru kenyatta katika juhudi za kupambana na ugonjwa huo wa corona wakenya katika miji mbalimbali wamekuwa wakilalamikia hulka ya polisi kutumia nguvu kupita kiasi na kuwanyanyasa kwa njia mbalimbali
mshukiwa wa mauaji ya halaiki nchini rwanda felicien kabuga ambaye anashutumiwa kuwa mmoja wafadhili wakuu katika mauaji ya kiasi cha watu laki nane alikamatwa jumamosi karibu na mji mkuu wa ufansa paris baada ya kujificha kwa miaka ilisema wizara ya sheria ya ufaransa
comoros yatangaza kuwepo na mtu aliyeambukizwa na virusi vya corona katika mkutano wa wadau mjini mombada uliowaleta pamoja magavana na viongozi wengine wa serikali kuu ili kuthathmini hatua muhimu zilizofikiwa katika mpango wa majaribio imeelezwa kwamba kuna nafasi kubwa sana kwa mpango huo kutekelezwa kwa haraka katika majimbo yote ya kenya 
rais alihitimisha mkutano mkuu wa kitaifa wa chama cha republican alhamisi usiku kwa hotuba ya kukubali rasmi uteuzi wa chama chake mbele ya watu takriban waliokuwepo kwenye eneo la south lawn huko white house
mungu isaidie lebanon alisema
maandamano yanaendelea kwa amani lakini wanasiasa wa upinzani nchini tanzania wana wasi wasi kuhusu namna serikali itakavyokabiliana na vitisho
hivyo
kiongozi wa waliowachace katika seneti chuck schumer amesema muswada huo bado unamapungufu lakini baada ya kufanya maboresho katika masiku ya majadiliano ni lazima upitishwe kwa haraka
makubaliano kati ya isreal uae yanasubiri mazungumzo kuhusu maelezo ya namna ya kufungua balozi baina yao biashara na muungano wa safari kabla ya kusainiwa rasmi
aathirika pakubwa na hata kudu raia wa nchi nyingine wanaotaka kununua ndovu hao wanatakiwa kuonyesha idhini ya maafisa nchini mwao kwamba wanaruhusiwa kuingiza ndovu hao nchini mwao
mkurugenzi mtendaji wa shirika la fedha duniani kristalina georgieva ameonya kuwa janga la virusi vya corona linaweza kupelekea hivi sasa hali mbaya zaidi ya kudumaa kwa uchumi duniani tangu ilivyotokea mwaka 
nchi zingine za afrika ambazo zimeripoti maambukizi ya corona ni misri nigeria tunisia morocco senegal na afrika kusini na jumla ya watu wameathibishwa kuambukizwa virusi hivyo wote wakiwa wageni kutoka nje ya afrika
kwa upande wa mafuta bei zimeshuka ambapo mafuta ghafi ya marekani kwa kipimo cha west texas ilikua dola 
 kwa pipa ikiwa chini kwa asilimia 
 wakati bei ya kimataifa ya mafuta ya brent inauzwa kwa dola 
 kwa pipa ikiwa imeshuka kwa asilimia 
muungano wa nato sasa una wanajeshi wengi zaidi nchini afghanistan kuliko marekani na maafisa wa kijeshi wanasema kwamba pentagon inawasihi kuendelea kuwa na idadi hiyo ya wanajeshi nchini humo hata wakati rais trump anapunguza idadi ya wanajeshi wa marekani
kubandikwa kwa matokeo hayo kunafanywa baada ya kazi ya kujumulisha matokeo ya kura na hatimaye kusainiwa na pande zote ikiwemo maafisa wa tume hiyo pamoja na mawakala wa vyama vya siasa
tume ya uchaguzi atishia kuwaondoa baadhi ya wagombea membe awapongeza wana ccm zanzibar na wapinzanitanzania bara rais wa zamani wa zambia kenneth kaunda alikuwa mgeni wa heshima akiwa kiongozi wa mwisho hai aliyekuwepo pale umoja wa nchi huru za afrika oau ulipoanzishwa mjini addis ababa tarehe mei 
viongozi wamekiri ukubwa wa changamoto hiyo lakini walikuwa bado wanamatumaini
tunaweza kutokomeza njaa afrika alisema rais wa madagascar andry rajoelina moja wa viongozi watano wa afrika wanaohamasisha lishe bora
natoa wito kwa wadau wenzetu wote kuendelea kufanya kazi nasi kukabiliana na njaa na utapiamlo
matokeo rasmi yanayo muidhinisha mgombea wa chama cha cndd fdd evariste ndayishimiye mwenye umri wa miaka kuwa rais wa burundi yatachapishwa rasmi juni 
aidha rais huyo alitangaza marufuku ya abiria kutoka nchi zote ambako visa vya coronavirus vimeripotiwa kufikia sasa
mwa ikiwa jamaa hawa wanatanagaza vita wacha wafahamu kwamba hata sisi tumetangaza vita dhidi yao na tutawafuta kokote pale wanapojificha
na nina kuhakikishia vita vimeanza leo tuna maafisa tayari na wamepata amri ya kuwamaliza derek chauvin mwenye umri wa miaka ambaye anakabiliwa na mshitaka ya kuua bila kukusudia katika tukio la mei la kifo cha george floyd mwenye umri wa miaka aliachiwa kwa dhamana ya dola milioni moja jumatano
na kufikia wakati huu tunapot ayarisha makala haya marekani imekuwa na wagonjwa zaidi ya milioni na zaidi ya wamefarki
idadi ya waliokufa huenda ikaongezeka kwa kuwa hakuna taarifa ya ujumla ya majeruhi waliopelekwa katika vituo vya afya vya jirani pamoja na hospitali ya rufaa ya kcmc
wafuasi wa upinzani nchini burundi wamefurahishwa na hatua ya chama cha national congress for liberty cnl kumteua naibu wa spika wa bunge la nchi hiyo agathon rwasa kuwa mgombea wa urais katika uchaguzi mkuu wa mei mwaka huu
pande zote zinatambua kuwa kuna mpasuko
tuangalie kama wataweza kufikia suluhu leo
imetayarishwa na sunday shomari voa washington dcafisa wa juu wa kupambana na ugaidi wa marekani ameelezea wasiwasi wake juu ya kuzorota kwa hali nchini msumbiji ambapo kundi linaloshirikiana na islamic state limeteka eneo kaskazini mashariki mwa nchi hiyo
lakini balozi nathan sales anasema suluhisho la kijeshi sio jibu
mgogoro wa kisiasa drc kwa upande wake kiongozi wa upinzani kenya raila odinga kando na kukariri kuwa moi alitoka katika familia ya umasikini na kuwa rais amewataka wakenya kufahamu kuwa unaweza kuwa rais bila kutoka katika familia ya kitajiri
aidha alieleza kuwa moi alimfunza mengi yaliomsaidia
pia xi alitaka g kuongeza juhudi zake kuratibu sera za kiuchumi katika kupunguza athari zinazotokana na janga hili na kuepusha uchumi wa dunia kudumaa
waandishi walipigwa na kujeruhiwa na mabomu ya kutoa machozi
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dctanzania ijumaa ilitangaza maambukizi zaidi ya virusi vya corona watu watano wakiwa wamethibithishwa kuambukizwa jijini dar es salaam
wengine ni mke wa aliyekuwa rais michelle obama rais wa zamani wa marekani bill clinton na mkewe hillary clinton
katika nchi zenye serikali za kiimla maafisa wamekosoa vitendo vya polisi hao wakati vyombo vya habari vinavyodhibitiwa na serikali vimeonyesha maandamano kwa kiwano cha malalamiko ya serikali ya marekani juu ya kukamatwa kwa waandamanaji katika nchi nyingine kama vile china inavyowatendea waandamanaji wanaounga mkono demokrasia huko hong kong
anderson amegusia pia taarifa ya hivi karibuni kwamba makao maku ya africom yatahamishwa kutoka ujerumani kuelekea nchi moja wapo ya ulaya
wanajeshi wa umoja wa mataifa na umoja wa afrika wamekuwa dafur tangu mwaka katika juhudi za kumaliza mapigano mabaya yaliyotokea eneo hilo la magharibi mwaka kati ya wanajeshi wa serikali na makundi ya waasi
indonesia nchi yenye waislam wengi wengi zaidi duniani imekataza mamilioni ya watu wanaoishi katika miji mikubwa kusafiri kurudi majumbani kwao
maafisa katika mji mkuu wa jakarta wameogeza muda wa kutotoka nje mpaka mei na kuwataka waislam kuacha kwenda msikitini
nilikuwa na hofu kusali katika hali kama hiyo lakini kama muislam niwajibu wangu kutekeleza ibada ya eid kwa jamaa kama njia ya kumshukuru allah mmoja wa wale waliohudhuria ibada hiyo aliiambia afp
pia baadhi ya mashirika ya habari yameripoti kuwa idadi ya zaidi ya watu milioni 
 wameambukizwa
rais ronald reagan akitoa hotuba yake ya kila wiki kupitia radio ya sauti ya amerika tundu lissu kwa upande wake mwenyekiti mahamat aliyeanzisha mfuko maalum mwezi machi kuchangisha dola milioni moja kusaidia nchi za afrika kuimarisha mifumo yao ya afya na hasa kuwasaidia wananchi kukabiliana na matatizo ya kiuchumi na kijamii kutokana na janga hilo amewataka waafrika kuchanga popote pale walipo
mratibu wa misaada ya kibinadamu wa un nchini yemen lise grande amesema mashambulizi haya ya kinyama katika wilaya ya maslub yameuwa raia na kujeruhi kufuatia ripoti ya awali kutoka katika eneo la shambulizi hilo
katika moja ya taarifa chache za mapambano jumatano usiku polisi wa new orleans walitumia mabomu ya kutoa machozi kuwatawanya mamia ya waandamanaji
maafisa wa polisi wamesema waandamanaji walikaidi amri ya kutovuka daraja
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dc
rais wa rwanda paul kagame alisema jumatano kwamba serikali yake itafungua mpaka na uganda wakati itajihisi kufanya hivyo akisisitiza kwamba hakuna mtu wala nchi yoyote itamshurutisha kufanya hivyo
msemaji wa polisi eneo la busoga michale kasadha ameambia waandishi wa habari kwamba mao hakutaka kufuata maagizo ya tume ya uchaguzi na kwamba hakuwa ameomba kibali kufanya kampeni katika ehemu aliyokuwa anataka kuhutubia wafuasi wake
wajumbe wa baraza wanajua kinacho endelea juu ya dhamira ya marekani katika mchezo huu amesema richard gowan mkurugenzi wa kundi la kimataifa linaloshughulikia migogoro ics
hatua hiyo ya kulipiziana kisasi iliongeza mivutano baina ya nchi hizo juu ya masuala ujasusi wa kibiashara na viwanda hadi masuala ya haki za binadamu
imetayarishwa na mwandishi wetu wa nairobi kennedy wandera
saeb erekat mwenye miaka alikuwa akipatiwa matibabu nyumbani tangu oktoba nane alipotangaza hali ya afya yake kwamba alikuwa amepata virusi vya corona matokeo yake hatua ya jumatatu ilihusu mali zote na maslahi yoyote katika mali zao watu hao waliotajwa katika vikwazo hivyo na kitu chochote chao wanachomiliki wao wenyewe au watu wengine iwe ni asilimia au zaidi wao wenyewe mmoja mmoja au na watu waliowekewa vikwazo ambazo ziko marekani au zinamilikiwa au kusimamiwa na watu wa marekani zimezuiliwa na lazima ziripotiwe katika ofisi ya ofac
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilichama cha demokrasia na maendeleo chadema kimeanza mchakato wa kuwalipia faini wabunge wa kawe halima mdee esther matiko tarime mjini na ester bulaya bunda
mkutano huo wa nne wa marais wa rwanda uganda angola na jamhuri ya kidemokrasia ya congo umefanyika katika mpaka wa pamoja wa mji wa gatuna katuna
makubaliano ya luanda yamesimamiwa na angola na drc
mwezi juni burundi iliomboleza kifo cha aliyekuwa rais wa nchi hiyo pierre nkurunziza siku chache kabla ya kumpokeza madaraka evariste ndayishimiye
kifo cha nkurunziza kilighubika uvumi mwingi serikali ikikanusha kwamba alikuwa amekufa kutokana na virusi vya corona
vuguvugu hilo ndilo liliongoza maandamano tangu june kumtaka rais ibrahim boubacar keita ibk kuacha madaraka kutokana na ulaji rushwa ulokithiri kushindwa kukabiliana na uwasi na ugaidi kaskazini mwa nchi pamoja na usimamizi mbaya wa utawala
mwanajeshi aliyekuwa amelewa ameua watu na kujeruhi wengine tisa kwa risasi mashariki mwa jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc
wakati huo huo majimbo ya marekani kati ya majimbo yamepanga kufungua baadhi ya shughuli mwishoni mwa wiki hii katika hali ya kulegeza masharti magumu yaliochukuliwa ili kuzuia kusambaa kwa virus vya corona
ssemujju ibrahim nganda msemaji wa fdc anasema ujumbe wa museveni kwa upinzani ni kwamba wao na wafuasi wao wako hatarini
ingawa kwa kawaida mikutano mikuu ya vyama huvutia maelfu ya watu mwaka huu hali ni tofauti na wafuasi wengi wa chama hicho wanatarajiwa kutazama au kufuatilia yatakayojiri kupitia vyombo vya habari
hii itakuwa chanjo ya kwanza itakayoidhinishwa kuweza kutumiwa na mataifa yote ya umoja wa ulaya
kenya imeishi kwa amani na haina chuki na yeyote
watu wanatakiwa kutatua mizozo yao bila kuwashambulia au kuwatia hofu wengine alisema moi
italina uhispania ni kati ya nchi kadhaa za ulaya ambazo zimeanza kulegeza masharti ya kutotoka majumbani yaliyokuwa yamewekwa kuzuia kuenea kwa virusi hivyo wakati ufaransa imeongeza mapema leo muda wa amri hiyo ya kutotoka majumbani
qaboos alitawala taifa la kale la kifalme la mashariki ya kati akichukua madaraka kutokana na mapinduzi ndani ya kasri ya mfalme
alifahamika kimataifa kwa msimamo wake wa kidiplomasia wa kutopendelea upande wowote katika kanda yenye mizozo ya mashariki ya kati
mara nyingi alichukua jukumu la mpatanishi katika mazungumzo kati ya wahasimu wawili wakuu iran na marekani
mlipuko wa bomu la kujitoa muhanga katika eneo la kati la somalia limeua watu watano akiwemo gavana wa mkoa huo jumapili maafisa wameiambia sauti ya amerika voa
mamia ya wanafunzi walitekwa nyara wiki iliyopita katika shule ya sayansi inayopatikana kankara
saidi mussa mkazi wa dar es salaam anasema kanda ya video ambayo imekuwa ikisambaa katika mitandao ya kijamii haikuchukuliwa na serikali
shirikisho walikubaliana kuandaa uchaguzi usio wa moja kwa moja kuwachagua wabunge na rais
benki ya maendeleo ya afrika ilisema katika taarifa kwamba mkopo huo ni wa kulinda maisha ya raia wa afrika kusini kwa kuhifadhi nafasi za ajira na kuyasaidia makampuni katika uchumi rasmi na usio rasmi
amemwalika aliyekuwa rais hneri bedie kwa mkutano katika siku za hivi karibuni
sala ya maziko katika uwanja wa taifa ilihudhuriwa na rais john magufuli pamoja na makamu rais waziri mkuu na viongozi wengine kadha wa ngazi za juu pamoja na maelfu ya wananchi
rais donald trump amesema nawashukuru wananchi kwa kuchukuwa tadhari
maambukizi yamepungua na kunusuru maisha ya wamarekani wengi
nchi yetu sasa ipo katika awamu nyingine ya kukabiliana na virusi hivi
ipo salama kabisa na tunaanza kufungua shughuli za kawaida
nani aliwahi kufikiria kwamba tungekuwa tunazungumzia kufungua tena shughuli za kawaida inakuwa nchi ya kwanza kuidhinisha chanjo dhidi ya virusi vya corona baada ya kufanyiwa majaribio makubwa
kampuni ya pfizer hata hivyo imesema kwamba chanjo hiyo haitatolewa kwa haraka
majadiliano juu ya lini na namna gani ya kulegeza masharti yanaendelea katika serikali mbalimbali duniani kote
toure aliongoza mapinduzi ya kijeshi mwaka wa dhidi ya kiongozi wa kijeshi moussa traore baada ya maandamano dhidi ya serekali yaliogubikwa na ghasia
makosa yaliyotokea mnamo miaka ya sabini na ya sitini yaliyopelekea kuvunjika kwa jumuiya ya zamani ya afrika mashariki bado yapo na hali ya kutoaminiana bado ipo kwa kiasi fulani
mimi nimekuwa katika msitari wa mbele nikisema kwamba yaliyopita si ndwele na tunaweza kujifunza kutokana na makosa yetu ya zamani aliongeza kenyatta
kwa mujibu wa jeshi hilo shambulizi hilo pia liliharibu ndege kadhaa za marekani na magari kabla ya kulidhibiti
ilikuwa ni shambulizi la kwanza lililohusishwa na kikundi cha al qaida dhidi ya vikosi vya marekani katika nchi hiyo ya afrika mashariki
wizara ya mambo ya nje ya palestina imesema katika tamko jumapili kuwa hakuna mpalestina atakaye kubali mpango huo
polisi wamewarudisha nyuma watu ili wasifike uwanjani mkazi mmoja wa ambo ambaye alijaribu kuhudhuria sherehe hizo lakini akakutana na umati wa watu ambao waliambiwa warudi nyumbani ameliambia shirika la habari la reuters
karibu watu waliuawa katika makabiliano ya kijamii mnamo mwezi agosti na septemba katika miji kadhaa nchini ivory coast baada ya rais alassane outtara kutangaza nia ya kugombea mhula wa tatu madarakani
kwa upande wake katibu mkuu wa umoja wa mataifa un antonio guterres ametangaza kuongeza msaada kwa walinzi wa amani barani afrika akisisitiza haja ya kumaliza migogoro na kuzingatia maendeleo ya kiuchumi na kupambana na ghasia za kijinsia
hayo yakijiri mkutano wa mgombea wa urais kupitia chama cha democratic party dp nobert mao umevuruggwa baada ya polisi kutumia gesi ya kutoa machozi na kutawanya wafuasi wake
kwa jumla idadi ya wanafunzi wa kigeni wanaoingia marekani imepungua kwa mujibu wa utafiti uliofanywa na wizara ya mambo ya nje ya marekani kwa ushirikiano na taasisi ya elimu ya kimataifa mijini new york
kulingana na kamanda wa polisi wa dar es salaam lazaro mambosasa mbowe lema jacob na watu wnegine saba ambao ni wafuasi wa chama hicho wamekamatwa katika hatua ya kuzuia uharibifu wa mali kwa kisingizio cha kufanya maandamano
katika ufadhili huu unaotarajiwa kupigia pondo shughuli za serikali ya bw kenyatta kituo cha marekani cha kutafiti na kudhibiti maradhi kinaeleza kuwa takriban shilingi milioni zitawasilishwa mara moja kugharamia mahitaji ya kimsingi na muhimu kudhibiti virusi vya corona nchini kenya
biden alimteua seneta wa jimbo la california kamala harris kama mgombea mwenza amabye alikubali rasmi uteuzi huo jumatano usiku
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmgombea urais wa chama cha democratic joe biden amechukua uongozi wa kura chache dhidi ya rais donald trump katika majimbo muhimu yenye ushindani mkali ya georgia na pennyslvania hivyo anaelezewa kuwa anaelekea kupata kura za kutosha za wajumbe kutangazwa mshindi
nchini sudan shughuli za kawaida zitasitishwa kwa muda wa wiki tatu katika mji mkuu wa khartoum kuanzia jumamosi hii ili kukabiliana na maambukizi ya virusi vya corona
waandishi wa habari walikuwa wamefunguliwa mashtaka ya kuripoti kampeni ya bobi wine
niliona miili ya wanajeshi wasiopungua nane na gari ya huduma ya dharura iliyokuwa ikiharakisha kufika katika eneo la tukio kuwaondoa majeruhi shuhuda wa tukio ameiambia voa kwa sharti jina lake lisitajwe
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
vyombo vya habari vya serikali nchini iran vimepotosha habari zilizo tangazwa na vyombo vya habari vya nchi za magharibi juu ya hotuba ya ijumaa ambayo ni nadra kutolewa na kiongozi wa juu wa iran
siku ya jumatano bodi ya benki kuu ya dunia iliidhinisha dolla milioni ambazo ilisema zimetolewa kwa kenya kupambambana na hali hiyo
umasikini ulivyokithiri sudan hispania imeripoti kwa pande wake ongezeko kubwa la maambukizi kwa siku moja kufikia watu elfu na kulingana na wizara ya afya ya nchi hiyo idadi ya maambukizi imefikia 
mwanasheria mkuu wa marekani william barr anasema serikali ya nchi hiyo ina matumaini kwamba raia huyo wa libya ambaye alishtakiwa katika shambulizi la bomu la ndege ya pan am nambari mnamo mwaka atakabidhiwa kwa mamlaka nchini libya
waziri wa uchukuzi nchini kenya james macharia wakati akizindua safari za ndege za kenya airways to nchi wiki iliyopita katika uwanja wa ndege wa kimataifa wa jomo kenyatta jkia alieleza kuwa amefanya mazungumzo na waziri wa kazi uchukuzi na mawasiliano nchini tanzania isack aloyce kamwelwe na kukubaliana mgogoro huo
kwa upande wa bilioneya na mwanasiasa mpya tom steyer ni wakati wa kuanza kushughulikia upya usalama wa taifa
mashambulizi yametokea dhidi ya maafisa waliotumwa kufanikisha uchaguzi huo huku serikali ikiendelea kutoa wito kwa raia kushirikiana na maafisa wa usalama na kutounga mkono makundi ya wapiganaj
wawekezaji watakuwa wanaangalia kuona iwapo waziri wa fedha bruno le maire ambaye alisimamia mageuzi kuboresha uchumi na kutumia fedha nyingi kuyanusuru makampuni kama air france na renault kuendelea kuzalisha wakati wa mtikisiko wa kiuchumi ataendelea na nafasi yake katika mabadiliko haya
heiko maas waziri wa mambo ya nchi za nje wa ujerumani anasema tofauti iliyoko leo ni mitandao ya kijamii na picha za video zinazoweza kupigwa na kila mtu ili ulimwengu uone namna george floyd alivyouawa
kama ingelikuwa hakuna picha ya video ingekuwaje habari hiyo ingelikuwa ya namna gani laerke alionya kuwa maswala hayo yasiposhugulikiwa kwa haraka athari yake huenda ikawa kubwa
maafisa wametakiwa kushika doria kwenye mpaka wa gambia na senegal na wageni wote wanaoingia gambia kupimwa ili kutambua iwapo wameambukizwa virusi hivyo
nchi za ulaya zinaripotiwa kwamba zinapanga kuingilia kati na kujaribu mbinu za kumaliza mzozo huo
norway imeripoti kwamba inapanga kutuma mjumbe maalum
oguna amesema kwamba kenya haitawafukuza wanadiplomasia wa somalia kama ilivyofanya serikali ya somalia kwa sababu hiyo itakuwa sawa na kulipiza kisasi
kukosekana kwa besigye katika kinyang anyiro cha urais waziri wa mambo ya nje mike pompeo watu watatu waliuawa na wengine watatu kujeruhiwa vibaya sana wakati washukiwa wa wapiganaji wa al shabaab waliposhambulia basi lililokuwa linaelekea lamu kutoka mombasa
nchini nigeria visa vipya vya maambukizi ya virusi vya corona vimeripotiwa
aliyekuwa kiongozi wa chama cha forum for democratic change ambaye sasa ni kiongozi wa chama cha alliance for national transformation maj gen mugisha muntu amezindua kampeni yake jijini kampala akisisitiza kwamba jiji hilo lina changamoto nyingi ikiwemo mfumo mbovu wa usafiri licha ya kuwa kitovu cha uchumi wa uganda
kampuni zinazodaiwa ushuru na serikali deni wanalodaiwa halitazalisha riba na kampuni zitasaidiwa katika uzalishaji ili kubuni nafasi kadhaa za ajira
amos wekesa ni mwekezaji katika sekta ya utalii ameongeza
wakati huo huo waziri mkuu wa israel benjamin netanyahu ameusifu mpango huo kama nafasi nzuri ya kupatikana amani alipokutana na rais vladimir putin mjini moscow
putin hakuutaja mpango huo wakati viongozi hao walipokutana
ameendelea kusema kwamba nashukuru kwa msaada wenu kunifukuza mjini na kunisindikiza hadi nje ya mji lakini hii ni gharama tunayolipia katika kutaka kurejesha demokrasia nchini humu
daima jua litachomoza kila baada ya mvua hata iwe kubwa namna gani
ukweli na haki vitapatikana hivi karibuni
mpango wa mkutano huo ni kushughulikia usalama wa israeli mikakati ya kieneo na kuna matumaini ya kupatikana utulivu katika kufikia hilo amesema
wanasayansi wa wmo wanasema janga la covid ni zaidi ya janga jingine lililowahi kutokea hapo kabla linaongeza umuhimu wa kuwepo utabiri wa hali ya hew ana mitazamo ya muda mrefu ya hali ya hewa
wanasema viwango vya joto na unyevunyevu vina madhara makubwa kwenye masuala muhimu ya kiuchumi na mifumo ya afya ya umma ikielezewa kwamba shughuli nyingi ziko katika hali ya kuanguka kutokana na janga hili
itali kwa upande wake imeshuhudia kupungua kwa watu wanaokufa ambapo watu walifariki kati ya jumapili na leo
nchini humo baadhi ya maduka yameanza kufunguliwa pole pole
wakati norway inapanga kufungua shule za msingi sawa na mji wa huan huko china kitovo cha mlipuko wa ugonjwa wa covid 
eliud kipchoge bingwa wa mbio za marathon alishindwa kutetea taji lake la london marathon jumapili baada ya kuishiwa nguvu katika kilomita za mbio hizo na kujikuta akimaliza katika nafasi ya nane
mtu huyo hana historia yoyote ya kusafiri nje ya somalia na alikuwa akipata matibabu katika hospitali ya martini kwenye mji mkuu wa mogadishu
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmamlaka nchini sudan kusini zinaeleza takriban watu wameuawa katika mapambano makali baina ya kundi la raia wenye silaha na wanajeshi waliokuwa katika zoezi la kunyang anya silaha
conde atoa wito wa utulivu idadi ya watu wasiojulikana walifariki dunia na maelfu ya raia wa ethiopia kukimbilia sudan kama wakimbizi
matumizi mabaya ya madaraka upindishwaji wa sheria unyanyasaji na ujahili na hata matamshiya vitisho kutoka kwa viongozi kwa wanahabari na vyombo vyao yakiambatana na ari kubwa ya kufungia vyombo vya habari kwa kiasi ambacho hakijawahi kuonekana katika historia ya tanzania ni mambo ambayo yanalishushia hadhi taifa letu mbele ya jumuiya ya kimataifa
kutokana na uwamuzi wa kufunga western union wa cuba tayari wanatafuta njia mbadala kwenye mtandao kupeleka na kupokea fedha
na njia moja wapo ni kutumia sarafu ya mtandao bitcom
vyanzo vya habari mahojiano ya waandishi wa voa nicholas cull the decline and fall of the united states information agency american public diplomacy alan l
heil jr voice of america history 
waziri wa mambo ya nchi za nje wa marekani mike pompeo anakutana na rais macky sall wa senegal kwa mazungumzo yenye lengo la kuimarisha ushirikiano wa usalama na kupanua uhusiano wa kiuchumi
rais barack obama akihojiwa na mwandishi wa voa andre denesnera white house maafisa wa marekani walisema mei wanaamini russia ilikuwa ikishirikiana na assad kupeleka wapiganaji na vifaa vya kijeshi kwenda libya
papa francis ana matatizo ya kupata maumivu kutoka mgongoni hadi kwa sehemu ya chini ya mwili
polisi na jeshi wamezuia waandamanaji walio jaribu kuandamana na kuvuruga shughuli za kibiashara
tulipokea maswali yenu na wataalam hao watajibu na kutoa ushauri mbalimbali
fuatilia makala hii maalum itakayokuwa katika mitandao ya kijamii ya voaswahili jumatano
rais wa marekani donald trump akiwa na makamu wa rais mike pence na uongozi wake unaoshughulikia mlipuko wa virusi vya corona jumamosi alijaribu kulipa moyo taifa juu ya hatua zinazochukuliwa wakati kifo cha kwanza kinachotokana na ugonjwa huu mpya kutangazwa
alikuwa kati ya watoto saba kwenye familia yake dada watano na kaka mmoja chama hicho kiliundwa masaa machache baada ya tshisehedi kutangaza kuvunja makubaliano kati yake na kabila wiki iliyopita akitaja tofauti ya kimaono namna ya kuendesha serikali
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dcmuungano wa waalimu nchini zimbabwe umekataa nyongeza ya mshahara ya asilimia 
alikuwa kiongozi wa mpito wa serikali ya muungano wa kitaifa baada ya makubaliano ya amani yaliyosainiwa mjini arusha tanzania mwaka wa yaliyomaliza vita vya wenyewe kwa wenyewe vya muongo mmoja vilivyosababisha vifo vya takriban watu 
ukamataji huo unaendelea kwa ushirikiano wa maafisa wa usalama wa tanzania na msumbiji
hivi sasa maelfu ya wakimbizi wamekwama katika mipaka kati ya uganda na jamhuri ya kidemokrasia ya congo drc uganda na sudan kusini kenya na somalia na kenya na sudan kusini
ushirikiano huu wa kikanda ni wa kufurahisha kweli na unaweza kuimarisha kipaji cha nchi za kipato cha chini na msimamo wao kwenye soko la kimataifa
jussa na kibanda wanasisitiza kwamba uamuzi huo haujasaliti dhamira na ma ego ya wanachama wao na wapigaji kura kama jinsi wakosowaji wanavyo dai
the european union is taking strong action to limit the spread of the virus they insisted
na nchini marekani biashara kwenye masoko ya fedha kwa vipimo vya dow jones s p na nasdaq ilifungwa jana jioni ikiwa imepanda kwa asilimia 
serikali inasisitiza kwamba itafanikisha jukumu lake kwa sababu inaelewa azma ya waasi
waziri wa mambo ya nje wa bahrain ametoa wito wa kufanyika mazungumzo upya kwa ajili ya amani kati ya israel na palestina
uamuzi wa rais trump kufanya uteuzi kabla ya kinyang anyiro cha urais chenye ushindani mkubwa kufanyika ili achaguliwe tena akishindana na makamu wa rais wa zamani joe biden kimesababisha mvutano wa kisiasa mkali mjini washington
kwa mujibu wa shirika la habari la reuters wanajeshi hao wamesisitiza kuwa uchaguzi huo utafanyika katika wakati muwafaka
mlipuko huo ulitokea katika kituo kimojawapo cha kukagua magari eneo la makutano ya njia panda mjini mogadishu
kenya ina vitanda icu kwa mujibu wa kenya healthcare federation and critical care society ingawaje sizo ambazo zinafanya kazi
mwezi februari utafiti wa chuo kikuu cha makerere uliripoti kwamba ugandaina vitanda vya icu
sudan kusini ina vitanda vya icu na mashine nne za kusaidia kupumua
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
serikali ya china imetangaza jumatatu kwamba inahitaji misaada ya vifaa vya huduma za afya na maski zinazotumika katika vyumba vya upasuaji wakati idadi ya vifo kutokana na ugonjwa unaosababishwa na kirusi corona ikiongezeka na kufikia 
gen
mugisha muntu gen
tumukunde na nobert mao imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
kirusi corona kimezuia sherehe za mwaka mpya unaotumia hisabu ya kalenda ya mwezi kufanyika ambazo huhudhuriwa na mamilioni ya watu wa china
baada ya kutoa wito huo mwezi machi katibu mkuu wa un antonio guterres aliripoti wiki iliyopita kuwa pande zote hasimu katika nchi mbalimbali zimekubali wito huo ikiwemo cameroon libya sudan kusini syria na ukraine
idadi ya watu ndio ya chini zaidi tangu march 
idadi ya watu wanaolazwa katika vyumba vya wagonjwa mahtuti imepungua kwa siku ya tisa mfululizo
hii na baada ya takribani miaka ya kuhudumu afisi za umma na kujaribu mara mbili mawili kuingia white house mwaka na lakini akashindwa
wfp inasema watoto hawapati chakula cha kutosha na wanakosa virutubisho kuwafanya waweze kuwa na afya
inasema kujitokeza kwa tatizo hili kubwa ni mlipuko ambao ni nadra kutokea wa ugonjwa wa pellagra unaosababishwa na ukosefu wa vitamin b 
joseph eisenberg profesa wa magonjwa ya milipuko katika shule ya afya ya jamii katika chuo kikuu cha michigan ameiambia shirika la habari la reuters ilikuwa mapema mno kusema iwapo mlipuko wa kirusi corona ndio unatia kasi kwa sababu ya kutokuwepo uhakika wa idadi kamili ya wagonjwa
rais muhammadu buhari alisema kwamba waliopoteza maisha ni raia polisi na wanajeshi saba katika maandamano hayo mabaya zaidi kuwahi kutokea nigeria katika siku za hivi karibuni
mbunge maarufu kaskazini mwa uganda odonga otto naye ametangaza kwamba atamfanyia bobi wine kampeni badala ya chama chake cha forum for democratic change
barua hiyo iliyosainiwa na nchi imeandikwa na balozi wa burkina fasoka katika umoja wa mataifa kwa niaba yao
msemaji wa baraza hilo ameliambia shirika la habari la ufaransa afp
gen mugisha muntu ashauri jeshi kutotumiwa kisiasa akizungumza na shirika la habari la reuters anasema hivi sasa wanageuza malengo yao yote na rasilmali zao kwa kujikita kusafirisha mizigo ambapo anasema wanageuza ndege aina ya boeing na mbili za kuwa mizigo kuelekea maeneo yote ya dunia kila siku
shirikisho la mabunge lilifwatilia kesi za wabunge wa upinzani nchini ivory coast ambao walikamatwa na kuzuiliwa kinyume cha sheria kwa mashtaka ya kusababisha vurugu na kusambaza habari za uongo
miaka minne iliyopita nilijibu wito wa kunitaka nijiunge katika jukumu hili kwasababu nilifahamu kwamba donald trump uongozi wake na mtizamo wake kwa marekani ni mkubwa sana
katika muda wa miaka minne iliyopita nimemuangalia rais huyu akivumilia mashambulizi yasiyokwisha na kusimama kila siku kupambana kutimiza ahadi alizotoa kwa watu wa marekani
kwahiyo kwa heshima kubwa na imani ya rais donald trump kwangu mimi uungaji mkono wa chama changu cha republican na uwezo wa mwenyenzi mungu kwa unyenyekevu mkubwa nakubali uteuzi wenu wa kunitaka niwanie na kuhudumu tena kama makamu rais wa marekani alieleza pence
kongo ni nchi ya ya afrika kuthibitisha kwamba kuna wagonjwa waloambukizwa na virusi vya covid nchini mwao
mara baada ya hukumu hiyo kutangazwa milio ya risasi imesikika katika mji wa buka kivu kusini mwa nchi ambako ni nyumbani kwa kamerhe na wafuasi wa chama chake cha unc wamesema hawatakubali kiongozi wao kuwekwa gerezani wakidai kuwa kesi dhidi ya kiongozi wao ni ya kisiasa
wameambukizwa iran ilirusha zaidi ya darzeni moja ya makombora ya masafa mafupi siku ya jumnanne usiku katika makambi mawili ya kijeshi ya iraq ambayo ni kituo kinachotumiwa na wanajeshi wa marekani
msemaji wa wizara ya mambo ya nje ya michigan jake rollow amesema kwamba kampeni ya trump inaeneza madai ya uongo ili kufanya watu wakose imani na uchaguzi mkuu akisisitiza kwamba uchaguzi katika jimbo la michigan ulifanyika kwa njia ya haki na matokeo yake yanaonyesha mapenzi ya wapiga kura
trump alisaini sheria ya uhuru wa hong kong jumanne inayomruhusu kuwawekea vikwazo na marufuku ya visa maafisa wa china na mashirika mengine ya kifedha yanayo jihusisha na kuiwekea hong kong sheria ya usalama wa taifa
amesema berhanu
ukusanyaji wa maoni ulioendeshwa na shirika la habari la reuters kwa ushirikiano na taasisi ya ipsos umeonyesha kuwa zaidi ya wafuasi wanne kati ya kumi wa rais donald trump na mpinzani wake joe biden wamesema hawatokubali matokeo ya uchaguzi wa novemba iwapo mgombea wanayemuunga mkono atashindwa
alishtakiwa katika mashitaka sita yaliyofunguliwa jumatano na alitarajiwa kufikishwa kwa jaji wa serikali kuu huko new york
twitter imebadilisha akaunti yake na ina ujumbe blacklivesmatter maishayawatuweusimuhimu
ujumbe kutoka kwa mkuu wa un umekuja wakati maafisa wa afya wameonya kuwa pamoja na kuwa baadhi ya nchi zimepiga hatua kubwa na zimeanza kulegeza masharti ya kutotoka nje vita dhidi ya virusi hivi bado kabisa haijamalizika
chibanzi amesema kwamba madaktari wamerejea kazini kuanzia leo ili kuhakikisha kwamba wakenya wanasherehekea krisimasi bila kuwepo uoga wa kukosa huduma za afya
lilipwa mshahara mwezi machi
maisha ni magumu
uteuzi huo unafuatia mabadiliko ambayo rais museveni amefanya jumatano katika uongozi wa jeshi la uganda upfd pamoja na katika jeshi la polisi
kituo hicho kinachotumiwa na vikosi vya marekani vinavyo pambana na ugaidi vilivyoko nchini kenya kabla ya kuingia alfajiri jumapili
mwana wa kiume wa rais yoweri museveni ambaye ni kamanda wa kikosi maalum cha jeshi kinachomlinda rais museveni lt
gen
muhoozi kainerugaba ameonya wale aliwataja kama wakoloni wanaounga mkono upinzani nchini uganda akisema kwamba watashindwa vibaya sana katika uchaguzi mkuu wa jnauari 
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
rais wa marekani donald trump amesema tume maalum ya kikosi kazi ilioundwa kusimamia juhudi za kukabiliana na maambukizi ya virusi vya corona itamaliza kazi yake hivi karibuni
kim woo joo profesa wa magonjwa ya kuambukiza anatema ingawa chloroquine imekuwa ikitumiwa na wagonjwa wengi wa covid lakini athari na faida zake za kitatibu hazijathibitishwa kupitia utafiti
utafiti wa kisayansi umeanza kuonyesha dalili kwamba choloroquine kwa hakika inatibu covid 
katika kanda lenye mgawanyiko kuna matumaini kuwa kutambuliwa couscous na unesco kutaboresha hali na hadhi ya umoja wao
mara ya mwisho tanzania kutoa takwimu za covid ilikuwa aprili na idadi ya watu walioambukizwa virusi hivyo hadi sasa imesimama kwenye 
gavana andrew cuomo wa new york ambaye amekosoa serikali kuu inavyokabiliana na maradhi hayo wakati jimbo lake likiwa ni chimbuko la maambukizi nchini amesema kuyatenga majimbo itakuwa sawa na serikali kuu kutangaza vita
timu ya kampeni ya rais trump imekwenda mahakamani kujaribu kuzuia maafisa wa uchaguzi katika jimbo la michigan kuidhinisha ushindi wa joe biden
serikali ilijibu kwa msako wa kijeshi na kupelekea makundi ya wapiganaji kuchukua sialaha na kuanza vita wakisema kwamba walikuwa wanawalinda raia
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilirais wa uganda yoweri museveni amesema kwamba huenda uchaguzi mkuu nchini humo ukaahirishwa iwapo janga la virusi vya corona litakuwa halijadhibitiwa
oguna amesema kwamba kenya imekuwa nchi yenye ukarimu mkubwa sana kiasi cha kuwapa makao wakimbizi kutoka somalia wanaoishi katika mojawapo ya kambi kubwa sana ya wakimbizi duniani ya dadaab na hagadera na kwamba juhudi zote zitachukuliwa kurudisha uhusiano mwema kati ya nchi hizo mbili
kulingana na wizara ya afya ya malawi watu wamefariki dunia
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmgombea urais kwa tiketi ya chama kinacho tawala nchini burundi evariste ndayishimiye ametangazwa mshindi wa uchaguzi wa urais
korea kusini haijafuata hatua madhubuti zilizochukuliwa na nchi nyingine za amri ya kutotoka majumbani lakini imefanikiwa kwa kiwango kikubwa kupunguza maambukizi mapya ya virusi ikiwataka watu kutokaribiana na kuamuru shule zote zifungwe
napenda kuwashauri kuheshimu kikamilifu amri hii kwa sababu ni kwa ajili ya maslahi ya nchi yetu mutharika amesema
katika taarifa icc iliwaomba viongozi wa uholanzi kumfikisha mahakamani gicheru mara tu utaratibu wa kumkamata utakapomalizika
file sen
kamala harris d calif maambukizi ya corona yamethibitishwa katika jela ya ndolo mjini kinshasa wafungwa wanne wameambukizwa corona katika jela hiyo tangu jumanne wiki hii imesema ripoti ya kitengo cha kupambana na covid nchini humo
naye kiongozi wa iran ayatollah ali khamenei amekemea vitendo vya marekani ndani ya iraq na syria huku akimjibu trump kupitia ujumbe wa tweet kwamba hakuna chochote anachoweza kufanya dhidi ya taifa lake
jeshi lasisitiza linafanya kazi ipasavyo mapema jumatatu kulikuwa na watu milioni 
 walithibitishwa kuwa na maambukizi duniani kote vifo kwa mujibu wa takwimu zilizotolewa na chuo kikuu cha johns hopkins
kati ya idadi hiyo marekani inamaambukizi 
baadhi ya viongozi barani afrika wameeleza kushangazwa kwao na tamko la rais wa marekani kwamba anafikiria kusitisha msaada wa kifedha kwa shirika la afya duniani who
korea kusini imeshuhudia idadi ya maambukizi mapya ya kila siku ikiendelea kupungua ambapo serikali imetangaza jumatatu maambukizi mapya
besigye anataka wagombea wote wa urais kukutana na kujadiliana namna ya kuendelea na kampeni
australia new zealand ufaransa urusi na mataifa mengine pia yametangaza mipango ya kuwaondoa raia wake kutoka mjini wuhan wiki hii
kamati ya kitaifa ya dharura kwa ajili ya covid imetoa taarifa hiyo kwenye twitter bila ya kutoa maelezo zaidi
imesema mgonjwa anaendelea vizuri na anapewa huduma za afya zinazohitajika
viongozi wa fcc walisusia sherehe ya kutawazwa kwa majaji hao iliyofanyika oktoba 
rais wa somalia mohamed abdullahi mohamed alilaani vikali shambulizi hili na kuliita kitendo cha ugaidi na alilishutumu kundi lenye msimamo mkali wa la al shabaab la nchini somalia ambalo lina uhusiano na al qaida ambao pia wamekuwa wakifanya mashambulizi ya mara kwa mara yanayosababisha vifo kwenye majengo yenye maduka mengi ya biashara na mashule katika nchi jirani ya kenya
mshauri wa usalama wa taifa wa white house robert o brien amesema jumatatu kwamba utawala wa rais wa marekani donald trump unaweka vikwazo vipya kwa iran
amesema ukiukaji wa sheria ni pamoja na kumpangia kazi kwa muda mhariri anaye simamia viwango vya uandishi steven springer na sera ya visa za j akisema zinazoenda sambamba na kile nilichokiona kuzuia mitandao kupata mahitaji yao ya kitaaluma
amesema kwamba asilima ya wapiga kura wameshiriki katika zoezi la upigaji kura lakini hajatoa ushahidi wowote
waandamanaji mjini bend oregon wakipinga kile wanachokiita unyamavu wa wazungu akizungumza wakati wa hafla hiyo mike pompeo alitoa wito kwa kikundi cha taliban kuheshimu makubaliano hayo na kuacha mahusiano na vikundi vyenye itikadi kali
katika miaka iliyopita kiwango cha joto kali kimetokea katika miaka ya el nino
lakini hilo linabadilika
taasisi inayofuatilia hali ya hewa duniani inasema kwamba mwezi april mwaka huu wa kipindi kisicho cha el nino kimekutana na mwezi wa joto kali kwenye rekodi ya mwezi april mwaka wakati ambapo kulikuwa na el nino kali sana pamoja na mabadiliko ya hali ya hewa
twitter itakabiliwa na wakati mgumu kuweza kukusanya fedha za kutosha kununua mtandao wa tiktok unaoendesha shughuli zake marekani
haina uwezo wa kukopa kiasi cha kutosha amesema erik gordon mhadhiri katika chuo kikuu cha michigan
rais mteule joe biden kwa hivyo kwa kuzingatia sheria ya mawasiliano ya mwaka namba b j x na tume inataka google kufunga kabisa stesheni hizo inasema barua ya ucc kwa kampuni ya google
mawaziri ambao wameripotiwa kuambukizwa ni waziri wa fedha mambureh njie waziri wa nshati fafa sanyang na waziri wa kilimo amie fabureh
kampuni ya netflix ilituma ujumbe wa tweet kukaa kimya ni kuunga mkono uhalifu ikiongeza kuwa tuna wajibu kwa washiriki wafanyakazi watengenezaji na vipaji wetu weusi kupaza sauti
rais bill clinton akizungumza kutoka sauti ya amerika washington dc octoba 
rais donald trump anasema anataka uchumi wa marekani uanze kufanya kazi kwa haraka iwezekanavyo wakati amri ya kujizuilia majumbani ikiwa inatekelezwa na majimbo mengi ya marekani ambapo wafanyakazi wako majumbani na biashara kama vile migahawa mabaa na majumba ya sinema yamefungwa
ubao wa mechi ukionyesha katika mechi ya bucks na magic jumatano jioni august 
reuters kevin c
cox usa today sports nafahamu kuwa watu kadhaa walioachishwa kazi walikuwa wanajaribu kuufahamisha uongozi wa juu wa taasisi hiyo juu ya uwezekano wa hatua zisizokuwa sahihi au vitendo vinavyo kiuka sheria vilivyofanyika wakati wa miezi ya kwanza ya bwana pack kushika nafasi hiyo engel amesema katika tamko hilo
kikao cha angola kilisimamiwa na rais joao lourenco na kuhudhuriwa na rais wa jamhuri ya kidemokrasia ya congo felix tshisekedi
tayari wameshindwa mara mbili kutekeleza makubaliano kwa muda ulowekwa ili kuweza kumaliza vita vya miaka sita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyo sababisha vifo vya watu na mamilioni kuwa katika hali ya umaskini kabisa au kupoteza makazi yao
wakati wakichunguza waligundua kwamba sarkozy na wakili wake walikuwa wakiwasiliana kwa kutumia simu za mkononi zilizosajiliwa kwa majina ya uwongo
simu ya sarkozy ilisajiliwa kwa jina la paul bismuth
aidha kenyatta alitangaza hatua zingine mpya za kukabilina na janga hilo
hatua hii ni ishara ya nia njema ya kutaka uhusiano mwema kati ya nchi hizi mbili
tuna matumaini kwamba rwanda itafuata njia hii katika kurejesha uhusiano mwema jinsi ilivyokuwa awali amesema kutesa
shirika la ndege la kenya airways liliripoti hasara ya dola milioni mwaka hata kabla ya janga la virusi vya corona kutokea
taarifa hizi zimekuja kufuatia mkutano kati ya kiongozi wa baraza huru la mpito abdel fattah al burhan na waziri mkuu wa israeli benjamin netanyahu mjini entebbe wiki mbili zilizopita
mkutano huo ulikuwa unatafuta kufufua mahusiano kati yao ambayo yalikuwa yamekufa kwa miongo mitano
raia ndiyo waliipiga video hiyo na kuisambaza
anaugua shinikizo la damu na matatizo ya moyo
akizungumza katika hafla ya kuwaapisha viongozi aliowateua hivi karibuni katika ikulu ya chamwino jijini dodoma rais magufuli ameeleza kuwa licha ya kuwepo kwa covid lazima wanafunzi waendelee na masomo na maisha mengine yaendelee
kubandikwa kwa matokeo hayo kunafanywa baada ya kazi ya kujumulisha matokeo ya kura na hatimaye kusainiwa na pande zote ikiwemo maafisa wa tume hiyo pamoja na mawakala wa vyama vya siasa
na katika majimbo mengi katika yale ulioonyesha hususan arizona texas carolinas florida kile tunacho shuhudia ni kuongezeka maambukizi kwa waliopimwa na wengi wao kulazwa hospitalini hali ya wagonjwa ikiwa mbaya
pili ghani na abdullah walijitangaza kuwa marais wan chi hiyo baada ya uchaguzi uliokuwa na mvutano
tayari lissu ametangaza kwamba atawania nafasi ya urais iwapo chama chake kitaridhia
chakwera amesema tayari amemuamuru waziri wa sheria kujadili suala hilo la vyombo husika kama kikosi cha kupambana na rushwa katika jeshi la polisi la malawi na mahakama ili kuharakisha kesi za wizi na rushwa
hili alisema linajumuisha kufuatilia mapato yote ya wafanyakazi wa serikali dhidi ya utajiri walio nao
gutterres ameendelea kusema kwamba licha ya kuongezeka kwa mivutano un imeendelea kujadiliana na pande zote ili kuzuia vita kuenea katika jimbo lenye utajiri wa mafuta ambalo linazalisha asilimia ya mapato ya mafuta ya nchi hiyo
pompeo amewashinikiza viongozi hao wawili kutekeleza ahadi zao za kusitisha mapambano na kutafuta suluhisho la kidiplomasiya taarifa ya wizara ya mambo ya nje ya marekani imesema
lakini kamishna mstaafu wa polisi na mchambuzi wa usalama lawrence alobi hakubaliani na wazo hilo kwamba wafugaji walifanya shambulizi hilo
amesema ushirikiano na mshikamano ndiyo utakao kiwezesha chama hicho kupata ushindi wa kishindo katika uchaguzi mkuu ujao kwa pande zote mbili za muungano
tume ya uchaguzi nchini ivory coast imeahidi kuandaa uchaguzi huru na haki huku chama kinachotawala cha rhdp kikimtaka rais alassane ouattara kugombea mhula mwingine madarakani wakati wa uchaguzi wa oktoba mwaka huu
wakati huo huo tume ya uchaguzi imesema kwamba itawaondoa wagombea wanaokosa kufuata masharti yaliyowekwa kuzuia kusambaa kwa virusi vya corona wkaati wa kampeni
kansela wa ujerumani angela markel amehimiza watu kutosongeana na kupunguza safari zisizo na umuhimu mkubwa
makundi mbali mbali ya kijamii pia yamedai kwmaba maoni yao hayakutiliwa maanani kwenye ripoi hiyo
burundi mexico city afisa wa ngazi ya juu katika serikali ya uingereza ametaja mazungumzo hayo kuwa magumu kwa sababu ya tofauti kubwa zilizopo katika msimamo wa wahusika
naye katibu mkuu wa umoja wa mataifa un antonio guterres katika ujumbe wake mwaka amesema siku ya radio duniani sote kwa pamoja tutambue nguvu himilivu ya radio katika kuhamasisha ushiriki wa watu mbalimbali na kujenga dunia yenye amani na yenye kumshirikisha kila binadamu
hatua ya bunge la iraqi kuvitaka vikosi vya marekani kuondoka inatokana na maandamano dhidi ya kitendo cha marekani kutumia ndege isiyokuwa na rubani kushambulia uwanja wa ndege wa baghdad na kumuua jenerali wa ngazi ya juu wa iran qassem soleimani
taarifa ya wizara ya afya hata hivyo haijasema idadi ya watu ambao wamekufa wala kupona kutokana na virusi vya corona nchini humo
 baada ya miaka saba ya kungoja na kucheleweshwa leo waathirika wa unyanyasaji wa kijinsia wanaweza kupata pumziko la furaha kwa sababu leo mahakama kuu imetoa haki kwa waathirika wa unyanyasaji wa kijinsia
huu ni uamuzi mzuri ambao hautakuwa na athari tu nchini kenya lakini ulimwenguni kote kutokana na masuala ya ulinzi uchunguzi na mashtaka ya kesi za unyanyasaji wa kijinsia na kingono alisema nyamu
floyd alifariki baada ya afisa wa polisi mzungu derek chauvin kuweka goti lake nyuma ya shingo ya mshukiwa kwa zaidi ya dakika nane hata pale floyd aliporejea mara kadhaa kumwambia afisa huyo hawezi kupumua
huduma ya mtoto na elimu ya awali kwa mtoto inajenga msingi bora ambao kila mtoto anategemea kupata maendeleo hayo
janga la covid limeweka msingi wa elimu kuwa kwenye kitisho kikubwa
utafiti mfupi ulioelezewa na ofisi ya utafiti ya unicef ulilenga kwenye hali ya elimu inayotolewa awali kwa mtoto na huduma ya mtoto pamoja na madhara ya janga la corona yanavyowaathiri
zaidi ya wiki moja baada ya kuambukizwa virusi vya corona rais wa marekani donald trump jumapili amesema anajisikia yuko vizuri sana na hatumii dawa yoyote
mapema mwezi huu raia wa algeria walipitisha mabadiliko ya katiba yanayotoa mamlaka zaidi kwa bunge na waziri mkuu pamoja na kuruhusu jeshi la nchi hiyo kushiriki katika juhudi za kuleta amani katika nchi za nje
serikali inatakiwa ifikirie hatua mbalimbali kama vile upimaji wa covid tahadhari na eneo la kuwaweka karantini wakimbizi katika eneo la mpakani ili kuwawezesha kuomba hifadhi katika nchi hizo amesema muchena katika taarifa ya pamoja iliotolewa juni 
akiwa pamoja na mkuu wa idara ya dharura ya who mike ryan wakuu hao wamesisitiza kwamba mataifa yote inabidi kuchukua hatua thabiti ya kuwataka watu kufuata mambo ya msingi ya afya ya umma ikiwa ni kukosha mikono kuvaa barakoa na kutokaribiana ili kudhibiti ugonjwa na kuzuia maambukizo
hii ingekuwa mara ya kwanza kwa chombo kama hicho kurushwa kutoka kituo cha kurushia roketi hapa marekani kwa kipindi cha miaka tisa
anagombea mhula wa pili madarakani na amesema lengo lake kubwa ni usalama wa nchi hiyo
watu wengi wanaadhimisha krisimasi wakiomboleza baada ya kufiwa na jamaa wao
immaculate maluza ni rais wa chama cha wanasheria wanawake nchini malawi
anasema mitazamo kuhusu unyanyasaji wa kijinsia lazima ibadilike
jumuiya hiyo ilikuwa imetaka mamlaka husika nchini guinea bissau ifikapo jumatano wawe wamejibu madai yao kwa wahusika kuwajibishwa na kufikishwa mahakamani
marekani inaendelea kuwa na idadi kubwa ya watu wanaofariki kwa siku
kwa siku ya mbili mfululizo jumla ya watu elfu mbili wamefariki na kufikisha idadi ya vifo toka mlipuko uanze nchini marekani kufikia kulingana na takwimu za chuo kikuu cha johns hopkins hapa marekani
wanawake nchini somalia wamechangia sana katika kurejesha nchi hiyo katika hali ya utulivu na maendeleo tangu kutokea vita mwaka na sasa wanasema wana haki ya kuwa na mchango dhabithi bungeni
spika wa baraza la wawakilishi mamlaka ya safari za anga tanzania tcaa imesema katika taarifa fupi jumatano kuwa imeondoa marufuku hiyo siku moja baada kenya kuijumuisha tanzania katika orodha mpya ya nchi ambazo raia wake wanaruhusiwa kuingia kenya bila kukaa karantini ya siku 
imetayarishwa na harrison kamau
mwanasheria mkuu wa marekani william barr amesema kwamba wizara ya sheria haijapata ushahidi wowote wa kufanyika udanganyifu katika hesabu ya kura kwa uchaguzi mkuu wa marekani uliofanyika nov 
katibu na afisa mtendaji wa iebc ezra chiloba alifutwa kazi mwezi oktoba mwaka kwa tuhuma za matumizi mabaya ya pesa za tume hiyo wakati wa uchaguzi mkuu wa mwaka 
alex vines mkurugenzi wa mpango wa afrika huko chatham house anasema kuna sababu kadhaa ambazo ulimwengu unatilia maanani kona hii ndogo ya afrika
moja cabo delgado ina amana kubwa ya mafuta na gesi ambayo haijaguswa inakadiriwa kuwa na thamani ya dola bilioni 
kukosekana kwa utulivu kumezuia eneo hilo kuendelezwa
barrett mwenye umri wa miaka aliteuliwa katika mahakama ya rufaa ya serikali kuu kwa wilaya ya saba mwaka na kwa wakati mmoja alihudumu kama mhadhiri wa chuo kikuu cha notre dame
hali hii imekuja wakati kukiwa na taarifa ya kifo cha mtu wa sita aliyekuwa na maambukizo ya virusi vya corona ambapo hadi sasa watu wameambukizwa
mwandishi wa maudhui varsha kar anasema haikubaliki
takriban kila siku kuna tukio la habari zinazoongelea ubakaji mpya
sidhani kama kuna mabadiliko hata kidogo
kabla ya kuwasili dakar trudeau alitembelea ethopia na kukutana na viongozi wa nchi za kiafrika na kuwahimiza kuunga mkono canada kuweza kupata nafasi yake kwenye baraza la usalama
umoja wa majeshi yanayo ongozwa na saudi arabia ambayo yamekuwa yakipigana na waasi wa yemen wahouthi kwa miaka mitano yametangaza kusitisha mapigano kwa wiki mbili kuanzia alhamisi kufuatia wito wa umoja wa mataifa wa kuwepo amani wakati huu ambapo dunia inakabiliana na janga la virusi vya corona
pia umeshutumu who kushirikiana na china na haikutekeleza jukumu lake kwa kuiwajibisha juu ya vitendo vyake wakati virusi vya corona vilipoanza kwa mara ya kwanza mwaka uliopita
katika mahojiano na shirika la habari la marekani la pbs guterres alisema ni lazima mataifa ya dunia yashirikiane kwa karibu katika vita dhidi ya ugonjwa wa covid la sivyo virusi hivyo vitakuwa na athari kubwa kwa binadamu
nchi za magharibi ziliisifu tunisia kwa mabadiliko ya uongozi kwa njia ya demokrasia tangu mwaka yalipotokea maandamano yaliyopelekea mabadiliko makubwa katika uongozi wan chi hiyo
kwa mujibu wa wizara ya afya kenya majimbo matatu ikiwemo kajiado busia na kwale japo visa hivyo vinathibitishwa lakini bado kuna changamoto
kati ya mikakati kwenye mipaka hiyo ni kuhakikisha madereva wa malori ya mizigo na matrela wanapimwa kabla ya kuruhusiwa kuingia kenya
serikali hiyo mpya iliyoapishwa na rais abderabbo mansour siku ya jumamosi imeundwa kupambana na uasi unaoendelea katika sehemu kubwa ya kaskazini mwa nchi
mamlaka ya kupambana na ufisadi nchini afrika kusini ilisema jumatu ilisema inachunguza madai ya ufisadi katika utoaji wa zabuni kwa ajili ya ununuzi wa vifaa vya kupambana na janga la corona nchini humo
hii siyo mara ya kwanza kumekuwa na uvumi juu ya hali ya afya ya kim
mwaka kim alitoweka katika matukio ya umma kwa takriban siku na kuzuwa kila aina ya uvumi
hatimaye alijitokeza tena akitembea kwa kutumia bakora
maafisa wa afya wa serikali kuu hadi sasa hawajashauri watu wavae maski
wiki iliyopita baraza la usalama lenye wanachama lilikubaliana kwa pamoja kuondoa wanajeshi hao katika eneo hilo kuanzia leo kufikia june tarehe mwaka ujao 
vifo katika nchi mbalimbali duniani vimevuka kwa mujibu wa takwimu zilizotolewa na chuo kikuu cha johns hopkins kilichoko jimbo la maryland
mapema jumapili johns hopkins ilisema jumla ya vifo duniani kutokana na covid imefikia 
upande wa mashtaka unataka mda zaidi kuendelea na uchunguzi huku wakili wa opiyo david mpanga akisema kwamba opiyo ameendelea kuzuiliwa bila kufunguliwa mashtaka na kwamba madai dhidi yake na hali ya kuendelea kuzuiliwa inaonekana kama hatua ya kumuadhibu tu kwa kutetea haki za kibinadamu nchini uganda
marekani kwanza baada ya hapo alifungwa na kuzibwa uso na kutojua kule alikokuwa
na pia nawaomba viongozi wa mataifa mbalimbali duniani kukubali kumweka mungu mbele katika mapambano dhidi ya ugonjwa wa huo badala ya kutegemea nguvu za binadamu pekee aliongeza rais magufuli
msiwategemee binadamu kwani siku zote watakuangusha siku zote imani yako iweke kwa mungu mmoja wa wajukuu zake wa kike laila cherobon amesema
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwahusika katika kesi iliyofunguliwa dhidi ya rais donald trump ili kumuondoa madarakani wana wikiendi ndefu ya kutafakari majukumu na nafasi zao katika kesi hiyo
kulingana na taarifa iliyotolewa kwa vyombo vya habari baada ya mkutano huo viongozi hao walikubaliana kushirikiana katika maswala mbali mbali ikiwemo kenya kufungua ubalozi mdogo mjini hargeisa nchini somaliland ifikapo machi mwaka kuanzisha safari za ndege za moja kwa moja kati ya nairobi na hargeisa kuimarisha sekta za biashara kilimo teknolojia elimu usalama na ushirikiano kati ya maafisa wenye ujuzi wa juu kati ya serikali hizo mbili miongoni mwa mambo mengine
bryant aliyejulikana kama black mamba alitarajiwa kutangazwa kuwa miongoni mwa wachezaji mashuhuri sana wa mchezo wa basketiboli katika kumbukumbu ya naismith mwezi ujao tuzo ya juu kabisa kwa wachezaji nchini marekani
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwaziri mkuu wa tunisia elyes fakhfakh amejiuzulu alhamisi
nawashukuru pia washindani wangu ambao walijitahidi kuvumiliana na kuvumilia wengine huko london waandamanaji katika viwanja vya trafalgar square walikusanyika kupinga kile walichokiita ni ukandamizaji wa kitiba ukiwalazimisha kuvaa barakoa na kutokaribiana
viongozi waliohudhuria hafla hiyo wakiongozwa na rais wa kenya uhuru kenyatta wamewataka wakenya kuiga hulka zake moi za kulitaka taifa kuwa na umoja na amani ili kuyafikia malengo yake ya maendeleo
tangazo la kuvamia lina maana kuwa risasi imepigwa juu ya kuundwa kwa taifa la wapalestina na hii ina maana ni tangazo la vita kwetu sisi na leo sote tumekutana pamoja kama fatah hamas na kila mtu mwingine kujadili na kuchukua uamuzi ambao utakuwa ni muafaka kwa tabia hii ya ukaliaji wa kimabavu ambao ni adui yetu
leo tunataka kuzungumza kwa sauti moja alisema rajub
mwanamke huyo anaendelea kupokea matibabu katika hospitali ya kenyatta mjini nairobi
trump anasema anapendelea kuona shughuli zote zinaanza kama kawaida ifikapo mei 
amekuwa kimya tangu wakati huo hadi hivi karibuni alipoanza kuonekana katika picha za ikulu ya rais akiwa na rais museveni
al shabab hawatengenzi kitu kazi yao nikuharibu amesema
hawajengi shule vituo vya afya wala kuwalisha watoto wameingia mkataba wa kuzuia maendeleo na kuuwa watu na watoto wa taifa la somalia
alikuwa akifanya utafiti juu ya kiunganishi cha chimbuko la lugha ya kiswahili kutoka pawni ya afrika ya mashariki hadi comoro na madagascar
alikuwa pia na kipaji cha kuandika mashairi kilichoonekana katika mawasiliano ya awali ya ukumbi wa zanzinet mwanzoni mwa enzi ya mtandao
tanzania na burundi hazijatoa taarifa yoyote mpya kuhusu maambukizi ya corona
mnamo mwezi juni rais wa afrika kusini cyril ramaphosa alisifiwa alipoteua baraza lake la mawaziri ambalo asilimia ni wanawake ikiwa ni mara ya kwanza katika historia ya nchi hiyo
bado sitakuwa nimewashukuru madaktari na wauguzi vya kutosha wameokoa maisha yangu johnson aliwaambia wafanyakazi wa huduma ya afya ya taifa katika hospitali hiyo jumapili ikiwa ni kauli yake ya kwanza kutoa tangu alipopelekwa katika kitengo cha watu mahtuti
mamlaka nchini bangladeshi ijumaa ilihamisha zaidi ya wakimbizi wa rohingya kwenda bhasan char ghuba isiyo na wakazi ya kisiwa cha bengal inayoweza kuathiriwa na vimbunga na kukabiliwa na mafuriko
nchini rwanda idadi ya maambukizi hadi jana ilikua baada ya visa vipya kuripotiwa
wagonjwa walipona
lakini kituo cha taifa kinachopima magonjwa ya kuambukiza kimesema wagonjwa wote waliopona na kurudi nyumbani lazima wafanyiwe vipimo vingine vya haraka ili kuhakikisha kwamba afya yao ni salama
magufuli alisisitiza kuwa tanzania itafanya inachojua na haitashurutishwa na watu wa nje kuchukua hatua zaidi ya ilivyofanya tangu mgonjwa wa kwanza wa covid kupatikana nchini humo mwezi march
spika wa baraza hilo linalodhibitiwa na wademokrats nancy pelosi anasema wanachukuwa hatua hiyo kwa sababu uamuzi wa rais trump kuruhusu ndege isiyo na rubani kumshambulia na kumuua afisa wa juu wa iran jenerali qasem solemani wiki iliyopita ulifanyika bila ya kulishirikisha bunge
biashara zote zitafungwa kuanzia ijumaa hadi novemba 
taarifa za waangalizi wa haki za binadamu wakati huohuo china imetupilia mbali uwezekano kwamba janga la virusi vya corona lilianzia katika maabara hiyo na kuwa haijatokana na maambukizi ya wanyama kwa wanadamu huko wuhan kama inavyoaminika hivi sasa
nchi nyingine ni iran korea kaskazini na syria
hata hivyo shule zitaendelea kufunguliwa na shughuli za ujenzi kuendelea
kibeida umasikini ulioko sudan unaathari kubwa kiasi cha kutoweza kuzuia ajira za watoto ingawa kuna sheria inayowazuia kufanya kazi kabla ya kutimiza umri wa miaka 
kudhibiti umasikini ni suala muhimu kabisa
virusi vya corona viliibuka mwisho wa mwaka huko china katika jimbo la hubei na kuua zaidi ya watu 
shemeji yake mubarak jenerali mounir thabet amesema jumanne kwamba familia yake ilikua hospitali pamoja nae alipofariki na ofisi ya rais itapanga mazishi yake
tabani moyo ni mkuu wa chuo cha habari cha media institute of southern africa nchini zimbabwe mpaka sasa serikali ya tanzania haijatoa taarifa kuhusu matamshi ya kenya
au ilianda mkutano kwenye mtandao uliyoongozwa na mwenyekiti wa sasa wa au cyril ramaphosa ambaye pia ni rais wa afrika kusini pamoja na mwenyekiti wa kamisheni ya afrika moussa faki mahamat
majenerali hao ni aliyekuwa waziri wa usalama henry tumukunde na aliyekuwa kamanda wa jeshi mugisha muntu
ameahidi pia kuunda wizara ya umoja na maridhiano ya taifa ilikuunganisha taifa hilo ambalo limegawanyika kisiasa
wizara hiyo itasimamia mazungumzo ya umoja wa kitaifa
siku moja baada ya kuzindua kampeni yake ya kutafuta mhula wa sita madarakani
watoto mayatima watasaidiwa na serikali za majimbo katika sehemu watakapopelekwa
kulingana na polisi amuriat alikuwa amekiuka maagizo ya tume ya uchaguzi ya namna ya kufanya kampeni katika mazingira ya kupunguza maambukizi ya virusi vya corona
mpinzani wake wa karibu lazarus chakwera aliyekuwa nyuma yake kwa kura alidai kura zake kuwa zimeibiwa
wajukuu zake walimwagia sifa kemkem kiongozi huyo wa zamani wa kenya aliyefariki jumanne ya februari akiwa na umri wa miaka wakisema kuwa alikuwa mchapa kazi na mkweli
jeshi limesema kwamba mashambulizi yanaendelea kushinda nguvu wapiganaji hao wanaotumia wakaazi wa sehemu hiyo kama kinga shirika la habari la kimataifa afp limeripoti alhamisi
huko visiwani zanzibar jeshi la polisi limemkamata mgombea urais kwa tiketi ya act wazalendo seif sharif hamad na viongozi wakuu wa chama hicho kwa tuhuma za kuchochea vurugu
ethiopia ni nchi ya pili yenye idadi kubwa ya watu afrika
imechukua hatua madhubuthi kuimarisha usawa wa kijinsia katika uteuzi wa maafisa serikalini tangu waziri mkuu abiy ahmed alipoingia madarakani mwaka 
rais munangagwa alipoingia madarakani mwaka aliahidi kuwepo uhuru wa kujieleza
alitoa ujumbe wa matumaini kati ya waandishi wa habari na raia kwa jumla
mfano polisi ya uganda ilimkamata na kumuachia mara kadha mbunge wa upinzani maarufu bobi wine tukio la karibuni ni jumanne wiki hii ambapo inadaiwa kuwa polisi walimpulizia gesi ya kutoa machozi akiwa ndani ya gari lake
bobi wine alikataliwa kuanda mikutano kwa madai kwamba atavuruga usalama wa umma
wakati ubalozi mdogo wa china ukifungwa ijumaa iliyopita kundi la wanaume ambao walidaiwa kuwa ni maafisa wa marekani walionekana wakivunja mlango wa nyuma kuingia katika jengo hilo
kupigwa marufuku huko kulitokana na shutuma ya kuwa makonda anashiriki katika ukandamizaji wa haki za binadamu ikiwa ni pamoja na kunyima watu haki ya kuishi haki ya uhuru wa kujiamulia mambo na usalama wa watu
pia huenda suala la kampeni ya kuwakamata mashoga ikawa ni moja ya sababu hizo
amerika ilio na fahari ambayo ilipitia hatua mbalimbali kuanzia ubaguzi hadi kumchagua barack obama hadi hivi leo haijaweza kutokomeza uovu wa kishetani wa ubaguzi
ni watu weusi wangapi wanatakiwa wauawe na maafisa polisi wazungu kabla ya vyombo vya serikali kuchukua hatua thabiti mashirika ya ndege yanayosafiri kutoka london hadi uwanja wa john f
kennedy hapa marekani kama delta british airways na virgin atlantic yamekubali ombi la gavana wa new york andrew cuomo kuhakikisha kwamba wasafiri wote wamepimwa virusi vya corona saa kabla ya kuanza safari kutoka uingereza
wakati stephen donelson alipowasili katika chuo kikuu cha texas katika kituo cha tiba kilichopo kusini magharibi katikati ya mwezi machi alimkuta dkt kristina goff akiwa ni kati ya wale waliogeukia kile alichokiita simulizi kutoka maeneo mengine ambayo yaliaathiriwa awali
lakini wapalestina wamepinga mwenendo wa uongozi wa trump na kile wanachokiona ni upendeleo kwa waisraeli na mafanikio hayaonekani kabisa
chama cha mapinduzi ccm kimeeleza kuwa tayari kimemlipia mwanachama wake mpya dkt mashinji faini hiyo
kampuni ya pfizer na biontech ilikuwa imesema kwamba chanjo yake ina ufanisi wa asilimia 
hii ina maana utoaji mimba unaruhusiwa katika taifa anakotoka papa francis hadi wiki ya ya ujauzito
kwa hiyo nitoe rai kwa viongozi wa madhehebu na shughuli za kidini na mikusanyiko mbalimbali kujua kwamba wanao wajibu wa kuhakikisha usalama wa watu hao
mchungaji au mtume boniface mwamposa baada ya tukio hili alitaka kukimbia
lakini hivi ninavyo zungumza yuko katika mikono ya jeshi la polisi
na tunafikiria kumtoa dar es salaam kumrudisha moshi ili aende akawajibike kwa kosa au madhara haya ya maafa ambayo kwa kweli kwa uwazi yeye na wenzake wamesababisha ameeleza waziri
wakati huohuo kadiatou diallo anaendelea kushinikiza kuwepo mabadiliko kwa upande mmoja kupitia kamati za sheria taasisi ya ngazi za chini new york zinazopinga vitendo vya uvunjifu wa amani vya polisi na kusudio lengo lao ni kuwapa nguvu watu wa rangi mbalimbali
taeib bouhadra couscous inauzwa kote duniani na huwa nasema kuwa couscous imekuwa chakula kikubwa kuliko hata pasta
leo kuna hata mashindano ya dunia ya couscous huko sicily italy
ni shindano ambalo hushirikisha zaidi ya mataifa kumi
hata brazil kuna mashindano ya kupika couscous rwanda inaishutumu uganda kwa kuunga mkono makundi ya wapiganaji yenye lengo la kupindua serikali ya kagame kuwakamata raia wa rwanda na kuhujumu uchumi wake
ikiwa hatumalizi mlipuko huu basi hata wale ambao wako wazima watakuwa katika hatari ya kusambaza ugonjwa
kwa hivyo njia pekee ya kulimaliza janga hili na kushirikiana pamoja
sri lanka mbowe alitoa rai rasmi kwa rais magufuli akimsihi kwamba washauri wake wanamwogopa na hawamuelezi hali halisi ya ugonjwa huo nchini tanzania
sudan baadaye ilikata rufaa
lakini mwezi mei mwaka huu mahakama ya juu ya marekani ilikubaliana na mahakama ya chini kwamba ni lazima sudan ilipe kiasi hicho cha pesa
hali ya sintofahamu bado inazunguka namna rusesabagina alivyokamatwa
nzige hao walioingia uganda kupitia wilaya ya amudat nchini kenya wakati wa wikiendi wameonekana kuanzia wakati huo katika wilaya nyingine takriban nane
wananchi waliolazimika kukimbia makazi yao kutokana na vita darfur wakiwa katika kambi ya wakimbizi
walioshuhudia tukio hilo wamesema baadhi ya abiria walifanikiwa kukimbia
al shabab hawakudai kuhusika na shambulio hilo lakini wachambuzi na viongozi wengine wa somalia wamelaumu wale waliokuwa na misimamo mikali kufanya shambulizi
kikundi hicho hakikudai kuhusika na mashambulio ya nyuma likiwemo lile la octoba ambapo watu waliuawa mjini mogadishu
maadhimisho hayo yalihudhuriwa pia na naibu wa rais william ruto waziri mkuu wa zamani raila odinga makamu wa rais wa zamani kalonzo musyoka na mke wa rais kenyatta margaret kenyatta kati ya wengine
tangu mwaka rais nkurunziza alipowania mhula wa tatu madarakani katika hatua iliyokumbwa na mzozo mamia ya raia wa burundi wameripotiwa kuuawa katika makabiliano na maafisa wa usalama
tovuti ya tmz inayozungumzia udaku kuhusu watu mashuhri mbalimbali duniani iliripoti kuwa kim ameaga dunia
nchi za kiafrika zimeonyesha kupiga hatua kubwa katika kufikia lengo la asilimia la watoto ulimwenguni kuwa wananyonyeshwa maziwa ya mama zao bila ya kukosa kwa kipindi cha miezi sita tangu kuzaliwa
dunia imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
umoja wa mataifa umesema kuwa mataifa mengi huenda yakachelewa kuwasilisha ripoti kuhusu udhibiti wa hali ya hewa mwaka huu kama inavyohitajika kuambatana na mkataba wa paris kutokana na janga la corona linaloendelea
mapendekeo hayo pia yanazitaka viza za ukazi wa wanafunzi kutoka kwa nchi ambazo zimeorodheshwa kama wadhamini wa ugaidi sudan iran syria na korea kaskazini kuwa za miaka miwili pekee
baada ya takriban miaka miwili ya kucheleweshwa kuthibitishwa pack ambaye alithibitishwa hatimaye juni kuchukua nafasi ya juu kabisa ya usagm akimrithi turner ambaye alikuwa muda wote anakaimu nafasi hiyo
mpishi mmorocco atayarisha mloo wa couscous katika mgahawa mjini rabat nchini afrika kusini yeye mkewe na wengine wawili wanatuhumiwa kuiba dola milioni 
 kupitia biashara haramu ya mzunguko wa fedha na wizi
lakini wakati ghana imepiga hatua kubwa wengi bado wanaishi katika umaskini uliokithiri na upatikanaji mdogo wa maji safi au umeme
jimbo la tigray lenye maeneo tisa liko kaskazini mwa ethiopia
mafunzo hayo yanatolewa na waatalamu kutoka morocco waliopelekwa na shirika la chakula duniani fao kuisadia kenya iliokumbwa zaidi na nzige wa jangwani wanaotishia kuharibu chakula nchini humo
waziri wa mambo ya nje wa sudan asmaa abdallah akizungumza na shirika la habari la afp alisema mwezi juni kwamba wako katika hatua za mwisho za kutekeleza uamuzi huo wa mahakama ya juu ya marekani
wachambuzi wanasema kujihusisha kwa huawei katika mfumo wa g wa safaricom utaweza kuzusha matatizo katika mazungumzo juu ya biashara huru kati ya marekani na kenya yaliyotangazwa wiki ilyiopita hapa mjini washingotn
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilisalim hadji himidi aliyewahi kuwa waziri wa mambo ya nchi za nje wa visiwa vya comoros na mwana siasa aliyepigania uhuru wa comoros amefariki mjini paris ufaransa jumamosi asubuhi akiwa na umri wa miaka 
bavaria inakuwa sehemu ya kwanza kurejea katika hatua ya kufunga shughuli za kaiwaida kwa mara ya pili nchini ujerumani tangu mwezi april
iliorodheshwa baada ya aliyekuwa rais wa nchi hiyo omar al bashir kutangaza uhusiano na aliyekuwa kamanda wa kundi la kigaidi la al qaida osama bin laden mwishoni mwa miaka ya 
maiti wametapakaa kando mwa barabara na kuanza kuoza magharibi mwa tigray
mkurungenzi wa who tedros adhanom ghebreyesus ametoa wito wa mshikamano na dhamira ya kisiasa kwa viongozi wote ili kuhakikisha kwamba chanjo zitatolewa kwa usawa
bobi wine ameendelea na kampeni yake katika maeneo ya mashariki mwa uganda idadi kubwa ya watu wakiendelea kujitokeza barabarani na kuusindikiza msafara wake licha ya marufuku ya tume ya uchaguzi ya watu kutokusanyika kutokana na janga la virusi vya corona
kulingana na msemaji wa museveni don wanyama hotuba ya museveni ya jumapili ilikuwa imepangiwa kuangazia usalama na ukuaji wa uchumi
siwezi kukaa kimya na kuona yanayo tendeka katika mji muhimu wa marekani wa minneapolis
ukosefu wa uongozi
ikiwa meya wa mrengo mkali wa kushoto hawezi kukabiliana na matatizo yake basi nitapeleka walinzi wa usalama wa taifa kufanya kazi inayohitajika
jumla ya wajumbe walipiga kura hizo na hakuna iliyoharbika kwa mujibu wa katibu mku wa chama hicho ndugu john mnyika
kwa mujibu wa itikadi na utamaduni wa jeshi la kenya rais huyo mstaafu alizikwa katika hafla ya kipekee kwa kupokea heshima ya kufyatuliwa mizinga hewani ikiwa ni heshima ya kutumikia kwake nafasi ya urais wa kenya wakati huo akiwa ndiye amiri jeshi mkuu huku wimbo wa taifa ukichezwa ndege za kivita zikipita angani haya yote yakiwa ni kiashiria cha heshima kwa rais huyo mstaafu wa kenya
akitangaza kifo cha mkapa ijumaa rais john magufuli alisema kwa masikitiko makubwa tumepata msiba mkubwa mzee wetu benjamin william mkapa rais mstaafu wa awamu ya tatu amefariki dunia amefariki dunia katika hospitali jijini dar es salaam ambako alikuwa amelazwa niwaombe watanzania tulipokee hili tumepata msiba mkubwa na tuendelee kumuombea mzee wetu rais mstaafu benjamin william mkapa ambaye ametangulia mbele za haki taarifa zingine zitaendelea kutolewa lakini mzee mkapa hatunaye tena rais magufuli alisema katika taarifa yake kwa taifa
tebboune ameahidi kuimarisha ukuaji wa uchumi kutoka kwa mapato ya mafuta na gesi kubuni nafasi za ajira na kusaidia watu maskini
shirika la habari la reuters jumamosi lilinukuu duru zilizoarifu kwamba watu wasiopungua wamepoteza maisha yao kwenye shambulizi hilo huku shirika la habari la ufaransa afp likikadiria idadi ya waliokufa kuwa takriban kwa mujibu wa mkurugenzi wa taasisi ya kuhifadhi mazingira ya kongo cosma wilungula
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcrais wa uganda yoweri museveni amesema kwamba wanasayansi nchini humo wamepiga hatua kubwa sana katika kupata tiba dhidi ya corona
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimarch kila mwaka ni siku ya kimataifa ya wanawake duniani ambapo wanawake kote ulimwenguni wanasherehekea siku hii adhimu ikiwa ni fursa kubwa ya kutambua nafasi na mchango wa mwanamke katika kuchangia maendeleo ya kijamii kiuchumi na kisiasa kote duniani
kadadzera alisema polisi walikuwa wakichukua taarifa kutoka kwao lakini hawakujua ni lini watafikishwa mahakamani
pakistan kupatikana kwa amani na waasi ni hatua muhimu sana kwa serikali ya mpito ya sudan ambayo imeingia madarakani miezi kadhaa baada ya kuuangusha utawala wa bashir april 
buhari ameomba jumuiya ya kimataifa kujua ukweli kwa ukamilifu kabla ya kukimbilia kufanya maamuzi
ramkalawan ambae ni kasisi wa zamani wa kanisa la anglican alimshinda rais danny faure baada ya kuwania urais bila maafanikio kwa miongo mitatu
mwezi june serifo camara mhariri wa capitol fm alishambuliwa na watu wenye silaha nje ya kituo cha radio hiyo akitoka kutangaza habari za usiku kituoni
mcconnell atakuwa makini kuwemo katika shughuli zinazowataka kufanya maamuzi na kutoruhusu maamuzi mengi ya waliberali na itamlazimu kufanya mashauriano kwa masuala hayo amesema shannon o brien ambaye anafundisha siasa za marekani katika chuo kikuu cha texas
makubaliano yaliyofikiwa kati ya nchi hizo yanapendekeza kuwa uganda katika kipindi cha mwezi mmoja ifanye uhakiki wa madai yote ya rwanda juu ya vitendo vya uadui vinavyo fanywa na waasi walioko uganda dhidi ya serikali ya rwanda
hata hivyo vijana wengi afrika mashariki wanaonekana kuchangamkia harakati za kijamii kama njia mojawapo ya kutoa hamasa kuhusu mambo yanayogusa jamii
barabara kuingia katikatija mji mkuu kampala zimefungwa huku idadi kubwa ya polisi na wanajeshi wakishika doria
katika hutba ya kila wiki ya ijumaa iliyotolewa na mwakilishi kiongozi mkuu ayatollah ali sistani alilaani umwagaji wa damu kuwa kitu kinachouma na balaa na kusema vikosi vya usalama vya taifa ni muhimu kwao kuhakikisha nchi haitumbukii katika shimo la vurugu imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
mchimbaji mmoja mdogo wa madini katika machimbo ya tanzanite huko arusha tanzania amefanikiwa kupata tanzanite mbili kubwa zenye uzito wa kilo tisa na tano mtawalia
trump anataka kura kuhesabiwa upya katika majimbo mawili makubwa ambayo yana idadi kubwa ya wafuasi wa chama cha democratic akidai kwamba wizi wa kura ulifanyika katika majimbo hayo
muungano wa vyama vinavyomuunga mkono rais mstaafu joseph kabila fcc umeendelea kugawanyika baada ya wabunge kumpindua spika wa bunge kutoka chama chake kabila jeanine mabunda
ethipia imekuwa ikiripoti visa vya mauaji katika siku za hivi karibuni
video za mauaji zasambazwa kwenye mitandao ya kijamii lawrence gostin wa chuo kikuu cha george town anasema makosa yalianza pale mjii ilipokuwa inafunga shughuli zake zote huko china na ulaya marekani ilikuwa bado haijachukuwa hatua
gavana wa eneo la kaskazini magharibi mwa cameroon debn tchoffo amesema kwamba makundi ya wapiganaji yamekuwa yakipiga simu na kutishia wagombea na wapiga kura
iceland imeongozwa na wanawake kwa miaka katika miaka iliyopita
katika mkutano kwa njia ya simu na wafanyakazi wake wa zamani obama amesema imekuwa ni maafa kamili yasiokuwa na udhibiti wakati fikra ya nini kinanisaidia mimi katika janga hili na sijali kinacho waathiri watu wengine fikra kama hizo ndio zinatawala katika serikali yetu
hussein mwinyi namzidi umri kanichagulieni huyu na mimi nitajisikia raha sio mkanichagulie mtu ambaye nikifika zanzibar nitamuambia shikamoo inachosha msinichagulie shikamoo mtanipa taabu nichagulieni huyu nitampa nguvu zote kwa kuwa ni mdogo wangu
lakini wachambuzi na wananchi wengi wanasema serikali inaficha ukweli wa mambo kwani kuna watu wengi zaidi walioambukizwa na kuna watu wameshakufa na ugonjwa huo
ameongeza kwamba taasisi hizo zinapendelea chama kinachotawala cha ccm
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwaziri mkuu wa ethiopia amefanya ziara ya kushtukiza katika mji mkuu wa mekele ulio eneo la tigray kaskazini mwa ethiopia
malawi ina jumla ya watu milioni 
bozize aliyewekewa vikwazo na un na kupigwa marufuku kuwania urais amekanusha tuhuma hizo
rais wa china xi jinping amesema kwamba china ipo tayari kushirikiana na tanzania katika mfumo mpana wa ushirikiano baina ya nchi hizo katika juhudi za maendeleo
wakili wa opio eron kiiza anasema serikali ilihitaji tu shtaka la kumshikilia opio lakini hili halihusiani na kazi yake
amerika kusini hisa za kampuni za burudani nazo zimepanda kwa asilimia 
ni mara ya kwanza tangu mwaka wa kwa burundi kuongozwa na rais ambaye ni jenerali wa jeshi na waziri mkuu ambaye ni afisa mwenye cheo cha juu sana katika idara ya polisi ya taifa
mapema mwaka huu serikali ya marekani ilifutilia mbali mipango yake ya kuwarudisha makwao wanafunzi wa kigeni ambao masomo yao yanafanyika tu kupitia mitandao kutokana na mlipuko wa virusi vya corona
netflix google na citibank biden anakuwa mgombea wa kwanza wa urais wa chama cha democratic kushinda jimbo hilo tangu mwaka 
katika mawasiliano kupitia njia ya video iliyowaunganisha wawili hao sanders aliahidi kumsaidia biden kushinda uchaguzi wa novemba mwaka huu akimtaja trump kuwa mtu hatari zaidi katika historia ya hivi karibuni ya marekani
tovuti ya kigoda hicho inaonyesha picha kamili ya diallo
kadiatou diallo alisema ilimuumiza sana kusikia mwanawe akielezwa katika mahakama na habari mbalimbali zilizochapishwa kama ni mfanyabiashara mhamiaji wa mtaani
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
vita vya maneno kati ya marekani na china vinavyo ongezeka juu ya chanzo cha mlipuko wa virusi vipya vya corona vimesababisha thamani ya hisa kwenye masoko ya ulaya kuanguka wakati ikianza shughuli za biashara wiki hii
nchini ghana rais nana akufo addo amelegeza masharti ya kuzuia watu kusafiri kutoka sehemu moja ya nchi hadi nyingine akiendelea kuwahimiza watu kuvaa barakoa
na anaongeza kwamba kundi la wapiganaji linazidi kuwa na ujasiri likisaidiwa na kutofaulu kwa serikali ya msumbiji
shule sheka alianzisha kundi la wanamgambo la nduma defence of congo ndc linalofanya harakati zake katika jimbo la kivu kaskazini huko jamhuri ya kidemokrasi ya congo mahala ambapo alidai kuwa anapambana na waasi wa kihutu wa fdlr kutoka rwanda
somaliland ilijiondoa kutoka somalia mnamo mwaka japo uhuru wake haujatambuliwa na umoja wa mataifa umoja wa afrika au
marekani kuweka ulinzi huko psab ni ishara tosha ya kuwahakikishia wananchi na uongozi wa saudi arabia kuwa marekani inasimama nao wakati wanakabiliwa na vitisho hivi kutoka iran
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwamarekani wanapiga kura hii leo kumchagua rais atakayeongoza taifa hilo kubwa zaidi kiuchumi duniani kwa mda wa miaka minne ijayo
kulingana na utafiti wa hivi karibuni kutoka kampuni ya kukusanya maoni ya pew ni wamarekani asilimia pekee ambao huvaa barakoa wakati wakiwa kwenye maeneo ya umma kama vile madukani au kwenye biashara
serikali ya addis ababa ilitoa taarifa jumamosi ikieleza kwamba roketi mbili ziliharibu sehemu ya uwanja wa ndege wa gondar jimboni amhara ijuma usiku na mmoja ikikosa shabaha yake kwenye uwanja wa ndege wa bahir dar
naomba mnara wa ukumbusho kwa ajili yake ujengwe mjini addis ababa ambako damu yake ilimwagika ameongeza demisew diro
wanafunzi nchini zimbabwe wanakwenda shule kila siku lakini hakuna masomo yanaendelea kutokana na mgomo wa walimu wanaotaka nyongeza ya mshahara
maambukizi mapya yameripotiwa katika mikoa ya gauteng kwa zulu natal na western cape
mwanahabari mkongwe nchini tanzania ambaye aliwahi kufanya kazi na mkapa jenerali ulimwengu ameiambia sauti ya amerika voa mkapa atakumbukwa kwa mengi
aliwahi kutumikia wadhifa wake kama waziri wa mambo ya nje na pia wa habari na utamaduni
pia aliwahi kushika wizara ya sayansi na teknolojia na elimu ya juu
trump alisema hayo wakati wa ziara yake katika kiwanda cha kutengeneza magari cha ford katika jimbo la michigan ambacho sasa kinatengeneza vifaa maalum vinavyowasaidia wagonjwa kupumua
usagm hakujibu mara moja maswali yanayohusu tuhuma za ulipizaji kisasi au kuthibitisha ripoti za vyombo vya habari zinazosema maafisa wengine wanne waandamizi wa usagm pia wamelazimishwa kuondoka katika mkumbo huu
kulingana na tume ya uchaguzi wagombea wanastahili kuandaa mikutano ya kampeni isiyozidi watu na lazima wafuate maagizo ya maafisa wa afya ya kukabiliana na janga la virusi vya corona
hii ni baada ya baadhi ya raia wa uganda kupitia mitandao ya kijamii kusema wameishiwa na pesa kununua chakula katika nchi ambazo wamekwama
mdemokrat jay inslee wa washington amesema ujumbe wa trump kwamba majimbo yaanze shughuli za kawaida ni hatari
vilevile amesema kwamba licha ya huo kuwa ni uzishi amekuwa akilipa kodi ingawaje lakini kutoa maelezo zaidi
mkuu wa shirika la serikali ya marekani usagm linalosimamia mitandao ya habari za kimataifa michael pack amewaondoa kazini maafisa wengine kadhaa katika hatua ambayo wawili kati ya waliosimamishwa wanasema ni ulipizaji kisasi
maeneo ya forbidden city na shanghai disneyland katika mji wa beijing yamefungwa kabisa
wafanyakazi wawili wa shirika la kutoa msaada la kimataifa la msalaba mwekundu wameuawa na mmoja hajulikani alipo
hii leo vile vile baraza la usalama la umoja wa mataifa linakutana kujadili mvurtano kati ya marekani na iran huku juhudi za kidiplomasia zikiendelea huko mashariki ya kati na umoja wa ulaya ili kutafuta suluhisho la kidiplomasia kwa mzozo huu
migawanyiko ni mikubwa sana amesema david redlaqsk profesa wa siasa katika chuo kikuu cha delaware
nina matumaini kwamba tutasogea kwenye njia ya kuponya kadri muda unavyokwenda
hilo halitatokea haraka
halitatokea kwa urahisi
watu wataruhusiwa tu kununua bidhaa muhimu kama chakula na dawa na kwa muda maalum
jeshi la sudan limesema linaunga mkono mazungumzo kati ya burhan na netanyahu kwa vile ilikuwa ni kwa maslahi ya usalama wa taifa ya nchi
uchaguzi wa tanzania utafanyika tarehe oktoba mwaka huu
jibu la balozi huyo kwa kifaransa ninatatizwa sana na kifo kibaya cha george floyd huko minneapolis
wizara ya sheria inafanya uchunguzi kamili wa jinai ikiwa ni kipaumbele chao
vikosi vya usalama duniani ni lazima viwajibishwe
hakuna yeyote aliyekuwa juu ya sheria
nchi zipatazo zilipiga kura kenya ikipata kura huku djibouti ikizoa kura 
serikali ya zimbabwe imetangaza kuwapa walimu mshahara wa dola mkwa mwezi lakini muungano wa waalimu umekataa nyongeza hiyo
afisa mkuu mtendaji wa shirika hilo la kenya allan kilavuka ameeleza kuwa usimamizi wa kq unasubiri jibu kutoka kwa serikali ya kenya kwa sababu bado hawajapata idhini ya kusafiri tanzania
wanasiasa wa upinzani na wachambuzi hata hivyo wana wasiwasi na matokeo ya uchaguzi huo ambao unasimamiwa na tume ya uchaguzi inayoteuliwa na rais magufuli
juhudi za kuzuia maambukizi kuongezeka zinaendelea kuchukuliwa ikiwa pamoja na wanajeshi kutumwa new rochelle kaskazini mwa mji wa new york ambapo mlipuko wa corona nchini marekani unaaminika kuanzia
the url has been copied to your clipboard kampuni hiyo imesema kwamba utafiti wa awali unaonesha kwamba chanjo yake ina ufanisi wa asilimia 
imekubaliwa kwamba wanachama kutoka katika majimbo wataunda kamati ambayo itashughulikia migogoro baada ya uchaguzi ndio katika ngazi za kanda
uhusiano wa kimkakati na haki za binadamu kumerra amekua akiripoti kuhusu mzozo wa jimbo la tigray kaskazini mwa ethiopia lakini reuters haiwezi kuhakikisha kwamba kukamatwa kwake kuna uhusiano na kazi yake
utafiti wa wabunge kutoka nchi umegundua kwamba vitendo vya uvunjaji wa haki za binadamu mkiwemo mateso ya kimwili ubakaji mateso na ukamataji kiholela wa wabunge wa upinzani vimeongezeka maradufu
kiongozi huyo ameongeza kuwa askari polisi moja pia aliuawa katika mapigano hayo huku wapiganaji wakikamatwa na silaha zao kupokonywa
biden amemteua neera tanden kuwa mkuu wa ofisi ya kusimamia utawala na bajeti ya serikali
iwapo ataidhinishwa na senate tanden atakuwa mwanamke wa kwanza mmarekani mwenye asili ya afrika kuongoza idara hiyo
waziri wa sheria wa rwanda amesema kwamba mshukiwa amepewa matibabu ya kila mara na wataalam akifutilia mbali madai madai ya kutopata matibabu
rais wa lebanon michel aoun anatoa wito kwa baraza la mawaziri kutangaza wiki mbili za hali ya dharura ya kitaifa huko beirut baada ya mlipuko mkubwa mapema jumanne ulioharibu sehemu kubwa ya bandari ya mji huo na kuuwa angalau watu na kuwajeruhi zaidi ya 
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dc
umoja wa mataifa umeonya kwamba mamilioni ya watoto katika eneo la tigray nchini ethiopia hawawezi kufikiwa licha ya kuwepo mkataba uliosainiwa mapema mwezi huu kuhakikisha kwamba msaada wa kibinadamu unaohitajika zaidi kaskazini mwa eneo hilo unawafikia watu
ziara ya hamdok hapo awali ilipangwa kudumu kwa siku mbili lakini alirudi sudan baada ya saa chache
haikujulikana kwa nini safari hiyo ilikatishwa
biden ameshinda urais lakini chama cha democratic huenda kisiwe na wingi wa kudhibiti baraza la senate
wademocrat watahitaji kushinda chaguzi mbili ambazo zinarejewa katika jimbo la georgia ambalo kiasili ni la warepublican hapo mwezi januari na kufungana kwa wajumbe kwa katika seneti na kumuwezesha makamu rais mteule kamala harris kupiga kura ya kuvunja kufungana huko na kudai udhibiti wa baraza hilo
lakini kamati hiyo imesema itaweka utaratibu mpya kabla ya mdahalo wa pili na watatu ambayo imepangwa kufanyika oktoba na 
gambia nchi ndogo zaidi barani afrika imetangaza tena masharti ya watu kusalia nyumbani wakati wa usiku kwa mda wa wiki tatu
misri na umoja wa falme za kiarabu uae wameendelea kutoa msaada kwa haftar kwa sababu wanadhani ya kuwa utawala wa gna una mahusiano na muslim brotherhood kundi la kiislam ambalo wanalipinga vikali
anasema akiba ya fed za kigeni ya tanzania inaweza kutosha kuendesha nchi kwa zaidi ya miezi sita bila ya shughuli zozote kufanyika
idara ya polisi pia imetoa picha za video za kamera inayovaliwa na maafisa wa polisi na ile iliyofungwa kwenye gari zao
mkusanyiko wa mashinikizo hayo umepelekea soko la hisa nchini japan kushuka kwa asilimia jumatatu wakati soko la his la hong kong hang seng lilifunga biashara kwa kushuka kwa asilimia na soko la hisa la shanghai composite index likishuka kwa asilimia 
chama cha upinzani cha chadema nchini tanzania kimetangaza jumatatu zanzibar kuwa kinamuunga mkono mgombea urais wa chama cha act wazalendo katika kinyang anyiro cha urais visiwani humo
rais faustin archange touadera picha ya kumbukumbu ya oct
 timu ya washington mystics
benki ya dunia imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwaziri wa afya wa uganda dkt
jane aceng amejipata katikati ya utata baada ya video kuibuka ikimuonyesha akikutana na wafuasi wake akiwa hajavaa barakoa au kufuata kanuni za kutokaribiana kwa watu zilizowekwa na wizara yake
waziri wa mazingira demanios kattar alijiuzulu jumapili jioni akisema serikali imeelemewa
waziri wa habari manal abdel samad amejiuzulu mapema jumapili
waziri mkuu kassim majaliwa ambaye alihudhuria ibada hiyo alihimiza umuhimu wa wananchi kuendelea na shughuli za kiuchumi ikiwemo kilimo ili kupunguza athari za uchumi zinazosababishwa na janga la corona
shirikisho hilo linasema darzeni ya wabunge wa upinzani walikandamizwa kwa kunyimwa uhuru wa kujieleza na kufanya mikutano
somaliland ilijitangazia uhuru mwaka lakini uhuru huo haujatambuliwa na umoja wa mataifa wala umoja wa nchi za afrika au nchi yoyote
italy shirika la kuhudumia wakimbizi la umoja wa mataifa linasema kwa sasa kambi hizo zimeishiwa na vyakula na kufanya njaa na utapiamlo kuwa ni hatari ya kweli
pia inaelezea wasiwasi juu ya usalama wa wakimbizi ambao wengi wao wanaweza kuwa katika hatari ya kuwa katika eneo la mashambulizi
saleh al arouri afisa wa hamas anasema kwamba ni wajibu wao kutoruhusu mpango huo kutekelezwa
museveni alisema chama cha upinzani cha national unity platform kinachoongozwa na bobi wine na chama cha forum for democratic change kinachoongozwa na amuriat patrick oboi wanadhani hawawezi kuguswa na watashughulikiwa
sisi tunafikiri majaji wamepewa shinikizo la kutowaachia huru wanahabari wetu
ukitizama uzito wa kosa wanalotuhumiwa la kutaka kuvuruga usalama wa taifa haileweki kuona wamepewa hukumu ndogo kama hiyo kaburahe ameiambia sauti ya amerika
barr pia aligusia pia uchunguzi juu ya ulipaji kodi wa hunter biden mtoto wa rais mteule wa marekani joe biden
ripoti ya un imevishutumu vyombo vya usalama na makundi ya wapiganaji ya chama kinachotawala burundi kwa kutekeleza vitendo vya kunajisi mateso na mauaji
who ilitangaza pia itawasiliana na mashirika ya ndege na kampuni za utalii wiki hii kutoa ushauri wa namna ya wafanyakazi wao wanaweza kujikinga na uambukizaji
shirika hilo linaendelea kuhimiza kuendelea kwa usafiri na biashara na china
utafiti huo umetolewa ukizingatia vigezo vya utabiri wa maambukizo na inaangaza katika nchi zenye idadi ya watu bilioni who imesema katika taarifa yake
inaripotiwa kamba wafanyakazi wa serikali walianza kukimbia kutoka afisi zao mjini bamako pale watu walova nguo za kijeshi kuingia katika afisi hizo na kuwakamata marfisa wa serikali akiwemo waziri wa fedha abdoulaye daffe
msemaji wa white house hogan gidley hakutaka kufafanua zaidi kuhusu mipango ya kuongeza nchi nyingine katika marufuku ya kusafiri lakini alisema hatua hiyo ambayo awali iliyakumba baadhi ya mataifa yenye waislamu wengi imekuwa na mafanikio makubwa katika kuilinda nchi yetu na kuongeza wigo wa usalama kote duniani ameongeza gidley
familia ya rusesabagina inaeleza pia haina imani na mawakili aliopewa rusesabagina autoka chama cha mawakili rwanda ili wamtetee katika kesi inayomkabili
utawala wa rais wa marekani donald trump uliikosoa who namna inavyoshughulikia janga hili
wakati watu zaidi walisafiri siku ya jumanne idadi ya kila siku ya vifo vya covid ilizidi kwa mara ya kwanza tangu mwezi mei
rekodi kubwa ya wagonjwa kulazwa iliripotiwa jumanne wakati marekani ikirekodi maambukizo mapya milioni 
 katika wiki mbili zilizopita pekee
kwa mujibu wa polisi wa eneo hilo takriban watu mia moja wenye silaha walivamia vijiji vya kerawa rago zareyawa marina hashimawa na unguwar barau ambavyo vyote viko katika wilaya ya igabi na majambazi hao walipiga bunduki na kuiba pamoja na kuchoma nyumba za wakati hao
nawaahidi ndugu na dada zangu kwamba afya yangu ni nzuri na kwamba naendelea kufanya kazi zangu kama kawaida alisema tebboune
waziri wa mambo ya ndani suleyman soylu akizungumzia mafuriko hayo amesema jumapili kati ya waliofariki mmoja wao ni afisa wa polisi ambaye gari lake lilisombwa na maji
anaeleza hali ya kiwango cha joto ulimwenguni katika mwezi januari februari na machi pia ilikuwa ya joto joto au mwaka wa pili wenye hali ya joto katika rekodi kulingana na takwimu zilizopo za kimataifa
hivyo basi hivi sasa tunaona ushawishi wa binadamu una nguvu sana juu ya mabadiliko ya hali ya hewa
kyagulanyi mwenye umri wa miaka ametoa wito kwa polisi kukoma kuhangaisha wafuasi wake akisema kwamba kila mtu anastahili kuishi kwa kuheshimu mwingine na kwamba rai ana polisi ni mandugu majirani na wate wanapitia changamoto zinazofanana
kuna hatari ya mafanikio yaliyopatikana kufikia sasa katika vita dhidi ya ukimwi kutozingatiwa kabisa huku jihudi zote zikielekezwa katika kukabiliana na maambukizi ya virusi vya corona ameonya wiinie byanyima
mkanganyiko wa elimu uliosababishwa na janga la covid unawazuia watoto kuanza kupata elimu yao wanayostahili alisema mkurugenzi mtendaji wa unicef henrietta fore katika taarifa yake
dehghani zanganeh amenukuliwa na televisheni ya kitaifa akisema sekunde baada ya kombora la kwanza kupiga ndege hiyo sauti za marubani ndani ya ndege zinaonyesha kwamba abiria walikuwa bado hai sekunde baadae kombora la pili lilipiga ndege hiyo kadhalika mjumbe wa kikundi kazi cha white house kinacho shughulikia maambukizi ya virusi vya coronaseema verma amesema vituo vya kulea watu wazima marekani vinalazimika hivi sasa kutuma ripoti kunapokuwa na maambukizi ya covid ya wazee hao katika vituo hivyo na maambukizi ya wanafamilia kwa kuripoti maambukizi hayo moja kwa moja kwa idara za afya za serikali kuu
lema ambaye anahamia canada pamoja na familia yake alihudumu kama mbunge wa arusha mjini kutoka mwaka wa hadi 
hayo yalijiri siku moja baada ya kutopatikana mshindi kati ya nchi hizo mbili ambazo zilikuwa zimejitosa uwanjani kuwania nafasi hiyo
aliyekuwa meya wa new york michael bloomberg hata alipendekeza kwamba sanders alikuwa anatumiwa na rais wa russia vladimir putin
inaweza pia kuathiri mipangilio iliyopo ya namna ya kukabiliana na janga la virusi vya corona baada ya kudhibithi awamu ya kwanza ya maambukizi
rais wa ufaransa emmanuel macron anatembelea beirut leo kukutana na viongozi wa kisiasa
ufaransa mtawala wa zamani wa lebanon inatuma madaktari wa dharura na tani kadhaa za vifaa vya matibabu
katika siku za karibuni wabunge kadhaa wa chama cha republican wamesema kwamba maafisa ujasusi wa serikali wanastahili kutoa taarifa hizo kwa biden kuelekea januari siku ambayo anatarajiwa kuapishwa
hivyo anasema vyombo vya habari ni muhimu kuripoti juu ya habari zilizothbitishwa kwa msingi wa habari zenye ukweli wa kisayansi na uchambuzi
amesema wanaitaka hati miliki na vile vile wakijiunga na who basi makampuni yanayojiunga yatabidi kutoa sehemu za hati miliki na makampuni ya marekani hayataki kufanya hivyo
na marekani inataka kumiliki chanjo hiyo kwanza
taarifa ya umoja wa mataifa imesema kwamba waasi wa codeco watiifu kwa kiongozi wao wanaojulikana kama mountain wolf walishambulia kituo cha kijeshi karibu na mji wa dele kilomita kutoka mjini bunia
taarifa iliyowekwa kwenye wavuti wa umoja wa mataifa inamnukuu msemaji wa katibu mkuu stephane dujarric akisema kwamba ni muhimu kwa taasisi za serikali hasa maafisa wa usalama kuheshimu haki za kibinadamu na sheria ili kuweka mazingira sawa kwa wagombea wote wa kisiasa
tutaendelea kufuatilia kwa karibu sana yanayoendelea nchini humo ani muhimu kwa wanasiasa wote na viongozi serikali kuhakikisha kwamba uchaguzi wa nchi hiyo unakuwa wa amani
imetayarishwa na mwandishi wetu kennedy wandera kenya
majaji wa mahakama ya katiba ya malawi jumatatu wameanza kusoma uamuzi wa kesi inayosubiriwa kwa hamu ya uchaguzi uliokuwa na utata na wanaangalia iwapo ifute matokeo ya ushindi wa rais peter mutharika mwezi mei mwaka 
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
lissu amekuwa chini ya hifadhi ya ubalozi wa ujerumani nchini tanzania kwa wiki nzima akidai kutishiwa maisha yake trump alisema kuwa haoni uwezekano wa marekani kwenda vitani na iran
kila mtu anataka mazungumzo yafanyike
mazungumzo yanahitajika kwa haraka sana amesema mahboub maalim mwanadiplomasia wa kenya akiongezea kwamba sote tunastahili kuwa tunazungumzia kusitisha vita
waziri mkuu wa korea kusini chung sye kyun amesema jumatatu maafisa walikuwa wanajadili miongozo mipya inayowezekana itakayoweza kuendeleza suala la kutokaribiana baina ya watu wakati ikiruhusu shughuli za kiuchumi na kijamii kufanyika
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
rais wa marekani donald trump ameonekana kukubali kwamba alishindwa katika uchaguzi mkuu lakini akawa mwepesi wa kusema kwamba hatakubali kushindwa
nchi za kiafrika zimethibitisha kuwa na jumla ya maambukizi tangu mlipuko wa virusi hivyo kutokea china mwisho wa mwezi disemba 
rais wa sasa john pombe magufuli anakabiliwa na ushindani kutoka kwa wagombea akiwemo mpinzani mkuu tundu lissu mwenye umri wa miaka anayegombea urais kwa tiketi ya chama cha upinzani chadema
mafanikio ya magufuli mgogoro kati ya iran na marekani uliongezeka mapema mwaka huu baada ya marekani kumuua mkuu wa usalama wa iran qassem soleimani katika shambulizi la roketi nchini iraq
mugoya alisema wizara haiwezi kuendeleza ufisadi na kuwa matumizi ya fedha hizo za umma yatafuata misingi ya uwazi na ufanisi na kitendo chochote cha ofisa yeyote kukiuka utaratibu huo adhabu kama inayoonyeshwa katika sheria ya fedha za umma na utawala zitatolewa kwa atakaye kwenda kinyume
alikuwa kiongozi wa chama cha waasi cha national liberation forces fnl katika hotuba yake membe pia aliwasifu wanachama cha ccm zanzibar na wanachama wa vyama vya upinzani kwa kujitokeza kwa wingi katika vinyang anyiro vya ugombea ndani ya vyama vyao akisema hicho ni kielelezo cha demokrasia iliyochangamka
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo amewasili mjini kabul jumatatu ikiwa ni ile ziara iliyokuwa haijatangazwa ya juhudi za kusuluhisha mgogoro wa kisiasa kati ya rais ashraf ghani na hasimu wake abdullah abdullah
waziri wa afya wa kenya ameonya kwamba nchi hiyo ipo katika hatari kubwa ya kutokea wimbi jipya la maambukizi ya virusi vya corona kwa sababu wanasiasa na vijana wanaendelea kukaidi maagizo ya maafisa wa afya huku kiwango cha maambukizi kikiendelea kuongezeka
thomas warrick wa baraza la atlantic anaiambia sauti ya amerika kwamba huenda huu ulikua uamuzi wa makusudi wa iran
katika hafla hiyo gavana wa georgia brian kemp alisema lewis alikuwa kipenzi cha watu wa georgia shujaa wa marekani na rafiki kwa wale wote waliokuwa wanataka maisha bora haki na jamii iliyokuwa na mshikamano zaidi
sufuria kubwa ya kupikia couscous kwa mvuke iliyochongwa kwa bati na kuwekwa kairouan tunisia wagonjwa wanaokwenda hospitali wakiwa na dalili za awali wanapatiwa tiba na wanapona lakini wagonjwa ambao tayari wanaugua wakiwa katika hali mbaya kwa kweli ni kazi kuwahakikishia afya zao ameongeza
chama cha upinzani cha act wazalendo ambacho kimeungana na chadema katika kupinga matokeo ya uchaguzi huo na kuhimiza wafuasi wao kuandamana kimeta uchunguzi wa kimataifa kufanyika kuhusu uchaguzi huo na uchaguzi mpya kuandaliwa
abiy ahmed ametembelea sehemu hiyo siku moja kabla ya kuanza tena shughuli za kawaida na biashara ilivyotangazwa na utawala wa mda wa eneo la tigray
 ambayo itaanzwa kuonyeshwa kote nchini marekani ijumaa pia ilishinda tuzo ya mkurugenzi bora zaidi kwa ajili mendes
filamu hiyo inawafuatilia wanajeshi wawili wa uingereza kupitia mahandaki ya vita vya dunia vya kwanza na imerikodiwa kuonyesha muendelezo wa masaa mawili
akiwa lunada siku ya jumatatu pompeo alimpongeza rais joao laurence kwa juhudi zake za kupambana na ulaji rushwa hasa akimfuata miongeni mwa wengine binti yake rais wa zamani isabel dos santos kwa ubadhirifu wa mali
tangazo la awali la tcra mapema wiki iliyopita lilikuja kama ongezeko la sheria ya mwaka na kuzusha taharuki miongoni mwa vyombo vya habari ndani na nje ya nchi na kufanya baadhi ya televisheni na radio kuacha mara moja kurusha matangazo ya washirika wao wa kimataifa
marekani bado inashika bendera kwa idadi kubwa ya yatu walioambukizwa kuliko mataifa mengine baada ya maambukizo kupindukia million 
 na watu wamefariki
al haj mfanyakazi mtoto anaeleza mama yangu daima amekuwa akiniambia kwamba katika siku za mbele na ikiwa maisha yatabadilika na kuwa bora zaidi basi nitasoma na kuwa daktari lakini ghafla hali ya kisiasa iligeuka hapa sudan
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliviongozi wa shinikizo la vuguvugu la makundi ya kisiasa na asasi za kidini na kiraia m rfp nchini mali lililopelekea kuondolewa madarakani kwa rais ibrahim boubacar keita wamesema wako tayari kushirikiana na baraza la kijeshi csnp katika kipjndi cha kuunda utawala wa mpito
maelfu ya watu wamehamia katika makazi ya muda katika kisiwa cha sumatra indonesia idara ya maafa ya nchi hiyo imesema alhamisi
mashirika ya kijamii yametahadharisha hali ya kusimama kwa shughuli takriban ulimwenguni kote iliyoletwa na virusi vya corona kuzuia maambukizi kuna mambo mengine yakijamii yamejitokeza ikiwa ni pamoja na matukio ya unyanyasaji wa wanawake majumbani wakiwa na wale wenye kuwanyanyasa
msemaji katika ofisi ya haki za kibinadamu ya umoja wa mataifa liz throssell amesema kwamba wana wasiwasi mkubwa kutokana na ripoti za kuongezeka machafuko kutokana na hasira za kisiasa na uenezaji wa habari za chuki nchini humo
itali ni ya pili kuathirika zaidi na virusi vya corona ulaya baada ya uhispania ilikuwa na zaidi ya maambukizi ya wafanyakazi wa afya walioambukizwa covid kwa mujibu wa taasisi ya afya ya taifa na jumuiya ya madaktari
upimaji wetu wa virusi vya corona ni wa juu zaidi vipimo milioni na ambavyo vya utaalam wa juu na inatufanya tuonekane kama tuna maambukizi mengi zaidi hasa ukilinganisha na nchi nyingine alituma ujumbe wa tweet jumapili jioni
muungano wa waalimu nchini nigeria pia umetishia kufanya mgomo kulalamikia ukosefu wa usalama nchini humo
viongozi wa nchi saba tajiri zaidi duniani g wanatarajiwa kufanya mkutano kwa njia ya video hii jumatatu kujadiliana jinsi ya kukabiliana na kusambaa kwa virusi vya corona
somalia ndio inaonekana kukabiloiwa na changamoto zaidi kutokana na ugonjwa wa corona kwa sabbat ya watu kutoheshimu amri ya kukaa nyumbani iliyotolewa na serekali kuu kulingana na uchunguzi uliofanywa na gazeti la the east africa
kufikia ijumaa idadi ya watu waloambukizwa nchini humo imefikia baada ya kuripotiwa wagonjwa mnamo siku moja hapo ijuma
ha kuwa wanafunzi wa gredi ya viongozi wa muungano wa makundi ya waasi sudan revolutionary front srf kutoka jimbo la magharibi la darfur na majimbo ya kusini ya kordofan kusini na blue nile waliinua juu mikono yao kama njia ya kusherekea kupatikana kwa mkataba huo
tebboune ambaye alichaguliwa mwezi december mwaka uliopita anataka nchi hiyo kuwa na katiba mpya itakayoweka kikomo kwa muhula wa rais madarakani na bunge pamoja na mahakama kuwa na mamlaka makubwa
jumanne wakurugenzi wakuu wa who walikutana na kutoa ushauri wa kuzitaka nchi zote duniani kushirikiana katika kupashana habari na kubadilishana takwimu juu ya virusi vya corona
oliver morgan mkurugenzi wa kutathamini dharura za afya anasema wameanza kufahamu jinsi ugonjwa unasamba kutoka mtu mmoja hadi mwengine
hayo yalijiri baada rwasa ambaye pia ndiye kiongozi wa chama cha upinzani cnl kuwasilisha hoja zake kwenye mahakama hiyo akidai uchaguzi uligubikwa na dosari nyingi zikiwa ni pamoja na wizi wa kura
maafisa wanaosimamia uchaguzi wanakabiliwa na changamoto nyingi mwaka huu na walielezea wasiwasi wao kuhusu imani ya umma juu ya matokeo ya uchaguzi
kwa mjibu wa shirika la afya duniani who kuna karibu majaribio ya chanjo dhidi ya covid yanayofanywa kwa binadamu katika awamu ya kwanza
wachambuzi wanasema kiwango cha watu kujiua kinaweza kuongezeka kutokana na watu kujitenga na kukosa kazi na fedha kuliko sababishwa na vita dhidi ya virusi vya corona
rais xi jinping wa china ametoa wito wa kuwepo ushirikiano thabiti wa kimataifa ili kupambana na janga la covi alipokutana na viongozi wa mataifa tajiri duniani g katika mkutano wa dharura kupitia mawasilianio ya video wakijadili namna ya kukabiliana na janga hilo
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcidadi ya vifo kutokana na ugonjwa wa covid inaendelea kuongezeka marekani na baadhi ya mataifa ya ulaya yalioathirika zaidi na janga hilo huku ugonjwa huo ukienea kwa kasi uturuki na rashia
kulikuwa na shughuli za kawaida za mkutano mkuu lakini washiriki walikuwa wakihudhuria kwa njia ya mtandao
watu waliuawa katika machafuko ya mwaka yaliyoendelea hadi mwaka nchini ivory coast
matamshi yake yanashabihiana na yale ya wakazi wengi katika maeneo yaliyoathiriwa wanaochukulia kwamba serikali haikutilia maanani shughuli zao za kiuchumi au kuwapatia njia mbadala ya kukidhi maisha yao
kmapuni ya total ilikubali kununua mali za tullow nchini uganda kwa gharama yad ola milioni katika hatua iliomaliza mzozo wa ushuru na serikali
juu chuo kikuu cha johns hopkins nchini marekani kinaripoti kuwa kuna zaidi ya maambukizi milioni ya covid duniani
marekani inakaribia kufikia maambukizi milioni ikufuatiwa na brazil yenye maambukizi milioni 
 na india maambukizi milioni 
kanda ya video iliyosambaa katika mitandao ya kijamii hivi karibuni imeonyesha wana vijiji wa ktaya wakikatwa vichwa na washukiwa magaidi ambao serikali inaamini wana uhusiano na kundi la wanamgambo la islamic state
wanawake wakipalestina wasali kwenye uwa wa mskiti wa al aqsa mji wa kale wa jerusalem mwenyekiti wa tume ya taifa ya uchaguzi nec jaji mstaafu semistocles kaijage amesema kwamba kata nne zilishindwa kufanya uchaguzi wa ngazi ya madiwani kutokana na sababu kuu mbili
shutuma hizo zilitolewa wakati wa kuanza kwa awamu ya pili ya mazungumzo yalioanza jumatatu kuhusu namna ethiopia itakavyojaza bwawa hilo
alipoteza wazazi wote katika mauaji ya kimbari yam waka 
nchi hiyo imeanza kuondoa baadhi ya masharti mengine ya dharura yaliyowekwa katika amri ya kutotoka nje ikiwemo kufungua maduka lakini kuanzia jumatano watu wanalazimika kuvaa maski usoni kuingia madukani
amuriat ametaka robert kyagulanyi kuacha kutafuta msaada wa tume ya uchaguzi dhidi ya polisi akisema kwamba hatasaidiwa kwa namna yoyote
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwakati miji mingi duniani ikiwa imebakia mitupu kutokana na amri ya kutotoka majumbani maambukizi siku ya jumapili yamefikia zaidi ya milioni 
 vifo na watt wamepona baada ya kuugua maradhi yanayotokana na virusi vya corona
rais mohamed abdullahi farmajo jumamosi aliwalaumu al shabab akisema kikundi hicho cha wapiganaji kilikuwa na lengo la kuuwa raia na watoto tanzania na kenya zimekuwa katika mvutano tangu kuanza kwa janga la virusi vya corona ambapo mwezi mei nchi hizo zilifungiana mipaka kwa muda mfupi kwa madai ya kuambukizana virusi vya corona
hatua hiyo ilitatiza usafiri wa mizigo baina ya nchi hizo kwa wiki kadha mpaka zilipokubaliana kuhusu utaratibu wa kupima madereva wa malori ya mizigo
mapinduzi hayo yaliyofahamika kama arab spring yaliwaondowa madarakani viongozi wa kimabavu wa nchi za kiarabu kuanzia zine el abidine ben ali wa tunisia husni mubarak wa misri muammar ghadafi wa libya hadi ali saleh wa yemen
lissu alifuatiwa na lazaro nyalandu aliyepata kura sawa na asilimia 
 na dr mayrose majige aliyepata kura sawa na asilimia 
rais wa kenya uhuru kenyatta na kiongozi wa upinzani raila odinga wamezindua rasimu ya mapendekezo ya kufanyia marekebisho katibu ya nchi hiyo kwa lengo la kusitisha ghasia baada auchaguzi na masuala mengine ya kisiasa
japan imeripoti zaidi ya maambukizi yaliyothibitishwa ya covid na vifo zaidi ya hali ambayo imepelekea mifumo yake ya afya kuelemewa
mfanyabiashara huyo wa kabila wa kihutu anashutumiwa kutoa fedha kwa wanamgambo ambao waliwauwa watu wa kabila la watutsi na pia wahutu wenye msimamo wa wastani wapatao laki nane katika siku za mauaji mwaka nchini rwanda
haya madai ni ya kuungaunga tanzania inaheshimu uhuru wa habari na ndio maana tuna redio ziko hewani hivi tunavyozungumza magazeti zaidi ya na tv zaidi ya na itaendelea kuheshimu uhuru huo alisema dr
abbas
pierre tchamba mwenye umri wa miaka hamsini na mbili pia alipata uhuru baada ya zaidi ya miaka katika gereza la bertoua ambapo alihukumiwa kifungo cha maisha kwa kuua bila kukusudia na wizi wa kutumia nguvu
jumamosi alikua katika mkoa wake wa kuzaliwa wa ngozi akitizama mchezo wa volleyball lakini mchana wa tarehe juni hali yake ilizidi kuwa mbaya akisikia kubanwa moyo ameeleza msemaji wa serekali prosper ntahorwamiye akiongeza kuwa ma daktari walijitahidi kumponya bila maafanikio
maandamano yameongozwa na kundi la wanasiasa wa upinzano la ripoti hiyo imeendelea kusema vyombo vya habari vimeekewa masharti makali baadhi vikifungiwa na leseni zao kufutwa hasa vinaporipoti kuhusu janga la virusi vya corona nchini tanzania
rais john magufuli amesisitiza kwamba virusi vya corona havipo kabisa nchini humo
amesema imeandaliwa na sunday shomari voa washingtonmkanganyiko wa elimu uliosababishwa na janga la covid unawazuia watoto kuanza kupata elimu yao wanayostahili ilisema taarifa ya unicef ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliserikali ya burundi imewaamrisha wawakilishi wa shirika la afya duniani who na wataalam wengine wa afya kuondoka nchini
unkengasong anasema huenda bara hilo likashuhudia idadi kubwa zaidi ya watu walioambukizwa mnamo wiki zijazo kwa sababu kuna watu waloambukizwa kutoka nje huwenda wameingia bila kugundulikana
hadi hivi sasa katika takriba maaifa yote ya afrika watu waloambukizwa ni ageni na wahamiaji wa afrika wanaotokea nje
ni lazima watekeleze majukumu ya kuimarisha utulivu na usalama kuwalinda wanaoandamana kwa amani na maeneo wanayokusanyika wawatambulishe wale wakandamizaji na wanaojipenyeza kufanya vurugu na kulinda maslahi ya raia wasifikiwe na wale wote wanaofanya mashambulizi ya hujuma
kwa upande wake meya wa zamani wa new york michael bloomberg alieleza kuwa nadhani kwamba donald trump anafikiria kwamba itakuwa vyema zaidi akiwa rais lakini sidhani hivyo
vladmir putin anafikiria kwamba donald trump anastahili kuendele akuwa rais wa marekani na ndio sababu russia inakusaidia ili ushindwe na trump
rais wa uganda yoweri museveni na mwenzake wa rwanda paul kagame wanatarajiwa kukutana kwenye mpaka wa nchi hizo wa gatuna ambao umefungwa tangu mwaka uliopita ijumaa wiki hii tarehe februari katika hatua ambayo wachambuzi wanasema itakuwa fursa nzuri ya kufungua mpaka huo
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilitume ya uchaguzi nchini uganda imepiga marufuku mikusanyiko ya watu wakati wa kampeni kuelekea uchaguzi mkuu mwaka ujao 
serikali ya somalia inadai kwamba kenya inaingilia mambo yake ya ndani pamoja na siasa zake
ni sehemu ya muungano juhudi zao zilipelekea gavana wa new york andrew cuomo kuidhinisha mwezi huu mapendekezo ya mageuzi katika jeshi la polisi ikiwemo kupiga marufuku kukandamiza shingo ya mtuhumiwa ardhini kwa goti na kuruhusu uwazi wa rekodi za nidhamu za maafisa wa polisi
nchi zingine zinapitia wakati mgumu sana kukabiliana na maambukizi ya virusi vya corona
kwingineko shirika la fedha duniani imf limesimamisha kwa muda ulipaji wa madeni kwa nchi za afrika kwa muda wa miezi sita ili kuziruhusu kutumia pesa hizo katika kupambana na maambukizi ya virusi vya corona
huu ni wakati muwafaka kwa ulimwengu wa kiislam kurekebisha makosa yao waliofanya mwaka ilipokuwa imeamua kulishambulia taifa jipya la israel badala ya kulitambua amesema rais trump
makuei amesema swala la kuunda kwa serikali ya umoja wa kitaifa halitashikwa mateka kwa sababu baadhi ya makubalino hayajatekelezwa
kufikia ijumaa wagonjwa walikuwa wanaendelea kupata matibabu huku watu wawili wakipata nafuu na kuruhusiwa kuondoka hospitalini
siyo chini ya madaktari na waandishi wa habari sita wamekamatwa tangu mlipuko wa virusi vya corona kuikumba misri mwezi februari kwa mujibu wa makundi ya haki za binadamu
wafanyakazi wengine wa afya wanasema wameonywa na viongozi wao kukaa kimya au kuadhibiwa
hii itakuwa mara ya pili kwa kenya kuketi kwenye baraza hilo
ilikuwa moja ya wawakilishi wa bara la afrika kati ya mwaka wa na 
ushauri wa who kipimo cha hisa cha uingereza ftse kimeshuka kwa kishindo kwa asilimia 
 katikati ya siku ya mauzo wakati kile cha paris cac kilikuwa chini wakati wa mauzo kwa asilimia 
 na cha frankfurt dax kiliporomoka kwa asilimia 
wa cuba watafuta njia mabadala kupokea fedha kupitia mtandao kwenye simu zao magari ya kijeshi na silaha nzito vinaripotiwa kuzingira mji mkuu wa tigray ambapo abiy ametishia kutekeleza mashambulizi mabaya ya mwisho iwapo wapiganaji wa eneo hilo hawatajisalimisha
kulingana na sheria chama cha chadema kinastahili kupata viti maalum kulingana na matokeo ya uchaguzi mkuu wa mwezi uliopita
imetayarishwa na mwandishi wetu sunday shomari washington dc
mcheza filamu maarufu kelly preston amefariki akiwa na umri wa miaka 
ripoti inaeleza fedha zinazopotea ni zaidi ya zile ambazo bara la afrika inazipata katika misaada ya maendeleo na makadirio hayo ni makubwa zaidi kuliko ya awali
historia ya mgogoro wa libya maswala yenye utata katika mazungumzo hayo ni kuhusiana na haki ya kuvua samaki katika maji ya uingereza na kuweka viwango sawa vya shughuli za kibiashara kwa pande zote
un imesema wahamiaji kutoka ethiopia ni kati ya raia waliouawa katika tukio hilo jumanne katika soko la al raqw katika mkoa wa saada ambao ni ngome ya wahuthi
katika nchi jirani ya rwanda wizara ya afya imethibitisha alhamisi kwamba watu watatu wengine wameambukizwa na kufanya idadi ya walioambukizwa kufikia 
wagonjwa walipona
rwanda haijaripoti kifo chochote hadi sasa
ameahidi kuleta mabadiliko ya uongozi na kuichumi nchini algeria
kitendo cha raischa usiku sana wikiendi kumfukuza kazi mkaguzi mkuu wa wizara ya mambo ya nje kimeongeza kasi mwenendo wake hatari wa kulipiza kisasi dhidi ya wafanyakazi wa umma ambao wana uzalendo waliopewa majukumu ya kusimamia taasisi hizi kwa niaba ya wananchi wa marekani pelosi amesema katika tamko lake ijumaa
rais ameeleza kuwa wamarekani wameungana na wavenezuela katika vita vya kupata uhuru wao
wafuasi wa chama hicho waliokuwepo katika moja ya kituo cha kupigia kura walidai kuwa baadhi ya watu wakiwa na kura hizo hali iliyosababisha kuwepo vuta nikuvute
jumapili china ilitangaza nchi nzima katazo la kuuza nyama ya porini katika masoko migahawa na mitandao ya kieletroniki ya biashara
aidha amezitaka wizara za elimu na fedha kuhakikisha zinaweka mazingira yote sawa kwa wanafunzi kuanza masomo ikiwemo fedha za mikopo ya elimu kwa wanafunzi wa vyuo pamoja na mazingira wezeshi katika kipindi cha siku tisa zilizobaki kabla ya shule kufunguliwa kwa wanafunzi wa kidato cha sita kuendelea na masomo pamoja na mitihani yao ya kumaliza elimu ya sekondari
licha ya ahadi hiyo suala linabaki juu ya ikiwa kweli uchaguzi utafanyika kwa njia ya huru na haki hasa kwa vile uchaguzi huu utafanika bila ya kuwepo wafuatiliaji wa kimataifa
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcaliyekuwa rais wa burundi pierre buyoya amezikwa hii leo katika mji mkuu wa bamako nchini mali
pascal mayala mwandishi na mtangazaji wa siku nyingi ambaye pia ni mwanasheria anasema njia pekee ya kujinasua na kanuni hizo mpya ni kuanzisha majadiliano na serikali yenyewe
uae yathibitisha maambukizo ya raia wake kulingana na matokeo yanayotangazwa na vyombo vya habari vya marekani biden anaonekana kua mshindi mkubwa katika uchaguzi wa awali ulofanyika jumanne marchi 
askofu wa kanisa la katoliki mjini pemba luis fernando lisboa amekupaza sauti kulaani hali ilivyo na kutahadharisha juu ya maafa yanayo sababishwa na vita hivyo
pia tafadhali upitieni mpango wa kuweka kanda zitakazo kuwa hazina silaha za nyuklia katika eneo la kaskazini mashariki ya bara la asia
hatua kama hiyo haijawahi kutokea katika historia ya uchaguzi wa marekani katika siku za hivi karibuni
lakini kikundi cha slm kinachoongozwa na abdelawid nour na tawi la splm n linaongozwa na abdelaziz al hilu vilikataa kujiunga kwenye mkataba huo
nchini kenya wabunge wamelazimika kuweka wazi matokeo ya vipimo vya corona walivyofanyiwa baada ya vyombo vya habari nchini humo kuripoti kwamba baadhi ya wabunge walikuwa wameambukizwa virusi hivyo na kuzua wasiwasi mkubwa kati ya raia ambao hutangamana nao kila siku
televisheni ya serikali ya china ambayo ipo katika mgogoro wa kibiashara na marekani imesema kwamba ushindi wa biden unatoa fursa ya ubashiri zaidi
 kbps mp kando na kwamba ni mwaka mpya wa pia ni mwanzo wa muongo mpya
mamia ya biashara ndogo ndogo huko albania zimeruhusiwa kuanza shughuli zao jumatatu kwa mara ya kwanza katika mwezi huu
boti za uvuvi na viwanda vya kusindika chakula vitaweza kuanza shughuli zake
japokuwa hadi sasa afrika imekuwa na maambukizi machache ukilinganisha na maeneo mengine ya dunia maafisa wa afya wanahofia kuwa hali hiyo inaweza kugeuka na kuwa mbaya zaidi
idadi ya maambukizi ya virusi vya corona yamegunduliwa katika nchi zaidi wakati jjumiya ya kimataifa na serikali mbalimbali zikijaribu kuhakikisha wanadhibiti maambukizi mapya katika nchi zao
brazil ilitangaza kifo cha kwanza cha mtu aliyeambukizwa kirusi cha corona jumanne
wizara ya mambo ya nje ya uganda imewaamrisha kurudi nyumbani wanadiplomasia hao waliokuwa katika ubalozi wa nchi hiyo nchini denmark ili kuwezesha uchunguzi kufanyika amesema katibu mkuu wa wizara hiyo patrick mugoya katika tamko lake jumatatu
anasikika akisema kwamba anajulisha jumuiya ya kimataifa kwamba uchaguzi wa desemba hautafanyika
amefafanua tunahitaji kuharakisha juhudi za kutanzua mzozo huo ikiwa hatutaki kushuhudia makundi ya kigaidi ya isis na al qaida kufufuka tena katika nchi hiyo
hatua hiyo inajiri wakati kenya inapambana na wimbi la pili la maambukizi ya virusi vya corona idadi ya watu wanaoambukizwa ikiendelea kuongezeka kila siku
rais huyo kutoka chama cha republican alisema wiki iliyopita kwamba atapiga marufuku app hiyo ambayo inamilikiwa na kampuni ya kichina ya bytedance kwa sababu ya wasi wasi wa usalama
rais trump alisema jumatatu hatojali kama kampuni ya microsoft inajiongeza kuichukua app hii lakini ununuzi huo utatakiwa kukamilika ifikapo septemba 
lakini rais trump akizungumza alhamisi katika mji wa old forge jimbo la pennsylvania aliwaambia wafuasi wake kwamba biden hawezi kuiongoza vyema marekani
nchi hizo ni rwanda jamhuri ya kidemokrasia ya kongo comoros burkina faso chad afrika ya kati msumbiji benin na gambia
zingine ni guinea bissau liberia madagascar malawi mali niger s o tom and pr ncipe sierra leone na togo
hakuna ukweli kuhusu hilo
nijuacho ni kwamba taasisi zetu za utafiti kam vile kemri zinashirikiana na taasisi za kimataifa kutafuta suluhisho alisema kenyatta
katika hafla ya kuwapokea raia hao tisa kwa balozi wa rwanda nchini uganda frank mugambage waziri wa mambo ya nje wa uganda sam kutesa amesema kuachiliwa kwa raia hao tisa sio kwa sababu hawana makosa na kufutilia mbali madai kwamba walikamatwa kiholela inavyodai serikali ya rwanda
sanders na biden pia waliahidi kwamba licha ya tofauti zao za kisera iwapo mmoja wao hatapata uteuzi wa chama basi atamuunga mkono mwenzake ili kumng oa mamlakani rais donald trump wa chama cha republican
tangazo hilo linafuatia makubaliano yaliyofikiwsa kati ya rais tayyep erdogan wa uturuki na mwenzake wa rashia vladimir putin mjini ankara siku ya jumatano
maandamano hayo yalisamba katika majimbo mengine huku maandamano yakiendelea katika majimbo ya memphis new york california chicago okaland ohio na colorado
wahamiaji wanaozuiliwa wengi wao kutoka ethiopia na baadhi kutoka nchi zingine za afrika na asia wanasubiri kurudishwa katika nchi zao
serikali ya somalia imekuwa ikikanusha madai ya kukandamiza wanahabari mara nyingi ikidai kuwa wanaripoti habari zisizo sahihi
mdahalo huo umetajwa na wengi kuwa mdahalo mbaya zaidi katika historia ya siasa za marekani elimu ya tahadhari ni muhimu ikaendelea kutolewa kwa wananchi ili waweze kujikinga na maambukizi ya homa kali ya mapafu inayosababishwa na virusi vya corona
kama si lazima kutoka wananchi waendelee kutulia majumbani mwao
amesema kassim majaliwa
wote wanne watapokea sawa na karibu dola wakati walalamikaji wengine wanne wanawake wawili na wanaume wawili kesi zao zilitupwa nje
mashirika hayo pia yamesema kwamba watoto wengi wao wakiwa wavulana wanafanya kazi katika machimbo ya dhahabu
makundi ya upinzani yamesema kwamba ouattara alikiuka katiba kwa kuwania mhula wa pili madarakani
zanu pf kimedai kwamba balozi nicholas anaendelea kujihusisha na mambo yanayoidharau serikali kwa kufadhili makundi yanayopinga serikali na kutoa mafunzo kwa wapiganaji kikiongezea kwamba serikali haitachelewa kumfukuza nchini humo endapo hatabadilisha mwenendo wake
kampuni ya mawakili kwa njia ya moja kwa moja au kupitia madalali iliwaahidi wazazi kuwa watoto wao wataletwa kampala uganda na watalelewa na wamishionari wakati wakipatiwa elimu
wafanyakazi pia wanaruhusiwa kwenda kazini iwapo mwajiri wao anaonelea kwamba lazima wafike kazini na kazi hiyo haiwezi kufanywa wakiwa nyumbani
wawekezaji wana wasiwasi kuhusu matokeo ya safari utalii na harakati za kiuchumi huko china kwa hivi sasa
marekani inakuwa nchi pekee kati ya wanachama kujitoa kwenye mkataba huo wa kupambana na mabadiliko ya hali ya hewa ulioundwa mwaka 
mbali ya marekani jumuiya ya kimataifa imetoa sauti kwa kauli moja juu ya upinzani dhidi ya hatua ya upande mmoja ya israel
kinga hiyo inazuia polisi kuwajibishwa inazuia haki ya kweli kutendeka na inazuia haki za kikatiba za kila mtu katika nchi hii pressley amesema
msumbiji ambayo iko kusini mashariki mwa afrika ni kituo cha kupitia wakimbizi wakijaribu kuingia afrika kusini moja ya nchi katika bara la afrika yenye viwanda vingi
badala yake mahakama kuu imerudisha shauri hilo kwa mahakama ya chini kusikilizwa zaidi
katika hotuba yake ya dakika sekunde kupitia mtandao wa kijamii wa facebook lissu wakili ametangaza kuwasilisha maombi ya kugombea urais wa jamhuri ya muungano wa tanzania kupitia chama chake cha chadema
makundi ya waasi yanashikilia theluthi tatu ya nchi hiyo na kura zimesafirishwa hadi mjini bangii ili kuhesabiwa
watu watatu wauliwa katika shambulizi la al shabab garissa kenya mimi mwenyewe nina dada yangu mdogo na nilipoona matukio kama yale niliguswa sana
atito aliongeza
kwa mara nyigine tena mikono ya maadui wa ulimwengu waliojawa na kiburi umetuulia mtu wetu rouhani alisema katika taarifa kwa mujibu wa televisheni ya kitaifa
na ndio muhimu tujielimishe juu ya tatizo hili na kufahamu kile kinachowafikia ndugu zetu weusi
na kwa hakika ubaguzi wa rangi unatendeka kwa njia mbali mbali ameeleza meya huyo
muungano huo umesema kwamba wanafunzi na waalimu wanalengwa na makundi yenye silaha pamoja na wateka nyara
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
kiongozi wa kiroho wa iran ayatollah ali khamenei amesema rais wa marekani donald trump ni mpubavu ambaye anajidai kuwaunga mkono wairan lakini mwishowe atawachoma kisu chenye sumu
guarcello anasema ilo na unicef wanatengeneza mfano wa kuiga ili kuangalia athari za ulimwengu wa covid 
anasema makadirio mapya ya kidunia yatatolewa mwaka ujao
kwa upande mwngine watu wamekuwa wakivunja sanamu na alama zote zinazowakilisha ubaguzi wa rangi na ukoloni hapa marekani na hata ulaya
bryant alipata umaarufu sana kwa miongo miwili akichezea timu ya los angeles lakers aliyoisaidia kushinda ligi ya basketball mara tano na kucheza michezo mikubwa sana kabla ya kustaafu baada ya msimu wa mwaka 
katika barua pepe iliyotumwa julai kwa wafanyakazi alisema marejeo ya nyuma ya kuhakiki usagm yaliofanywa na taasisi nyingine ziligundua hali mbaya inayoendelea na utaratibu mbaya usiofanya kazi wa kiusalama katika kuajiri na kuwa shirika hilo linafanya kazi na wadau wa serikali kuu kuhakikisha dosari zinachukuliwa hatua stahiki na mara moja
wameteua watu kutoka shirika la usalama wa taifa nisa watu kutoka kwa ofisi yar ais waziri mkuu na ofisi nyingine za serikali
sheria inasema kwamba watu wanaohusika katika kusimamia uchaguzi wanastahili kuwa watu wasiokuwa na upendeleo wowote na sio kutoka mashirika ya usalama na wawe ambao raia wanaamini kwamba hawana upendeleo wowote
trump alisema wiki hii atasaidia juhudi za kampuni ya microsoft kununua operesheni za tiktok marekani kwa sharti ya kwamba serikali ya marekani ipatiwe kiwango cha kutosha cha pato hilo
hata hivyo alisema atapiga marufuku tiktok app hiyo maarufu ifikapo september 
na kwa kweli ilielezwa kwamba wawili hao wanashtakiwa nchini afrika kusini na wanaaminika kukiukia masharti ya dhamana yao
alisema kadzera kwa hivyo tulianzisha msako jana na tuna hakika kwamba wenza hao walipata habari kwamba polisi wanawatafuta na sasa tunao chini ya ulinzi
hatuta sita kutoa funzo linalostahiki dhidi ya kiongozi aliyeasi hafter akiendeelea na mashambulio yake dhidi ya utawala uanotambuliwa wan chi hiyo na ndugu zetu wa libya
john ngige amekuwa akiongoza msukukumo wa kutaka fidia kwa waathiriwa wote wa mkasa huo
lakini miaka ishirini na miwili baadaye hali imekuwaje barua ya wazi ya kamati ya sheria ya juni kwa cuomo ilimkemea kuchukuwa sifa kwa mageuzi ambazo sisi familia tulisaidia kuhamasisha katika miaka kumi iliyopita na kumtuhumu anazuia maendeleo
jina la diallo ni la kwanza kati ya walioordheshwa kusaini mageuzi hayo
balozi wa umoja wa ulaya antonio sanchez benedito gaspar ameambia waandishi wa habari mjini maputo kwamba msaada huo utatumika moja kwa moja kusaidia watu wa msumbiji kukabiliana na athari za kiuchumi kutokana na janga la virusi vya corona
magufuli anakabiliwa na ushindani kutoka kwa wagombea akiwemo mpinzani mkuu tundu lissu mwenye umri wa miaka anayegombea urais kwa tiketi ya chama cha upinzani chadema
serikali za kiimla imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
wafanyakazi watatu wa wizara ya ulinzi ya marekani waliuawa wakati kikundi cha al shabaab chenye siasa kali kilichopo somalia kilipovamia kituo kikuu cha kijeshi kenya
lakini katika taarifa yake kwa umma mahera alisema ifahamike kwamba katibu mkuu wa chadema alimuandikia mkurugenzi wa nec barua yenye kumbukumbu namba hq adm tu ya novemba ambayo iliwasilisha orodha ya majina ya wanachama wanaopendekezwa kuteuliwa kuwa wabunge wa viti maalum
lengo letu kwa wakati huu ni kufanya kazi na maafisa wa kieneo ambao tayari wamepatiwa
walikuwa na ujuzi fulani
kwa hiyo inabidi tubuni mkakati mpya na kubaki kuwapatia mafunzo na maelekezo
somo tulilojifunza ambalo limebaki ni kufanya kazi na jamii yao amesema
watu wamethibitishwa kuambukizwa japo maafisa wanasema kwamba huenda idadi ya watu walioambukizwa ni mara zaidi ya idadi inayojulikana hasa katika mji ambao umeathirika zaidi wa lombardy
pia huko ufaransa na uhispania watu wanaweza kuarifu maduka ya dawa ikiwa kuna matatizo nyumbani kwa kutumia maneno maalum
kluge anasema idadi hiyo iliyoripotiwa ni ndogo sana kwa sababu watu wanaonyanyaswa aghlabu wanaogopa kuwasilisha mashtaka yao
katika bara la ulaya spain italy uingereza ujerumani ufaransa uholanzi na sweden hazikuripoti mtu yeyote aliyeambukizwea katika saa zilizopita
waziri wa afya mutahi kagwe ameambia kamati ya bunge ya afya jumatano kwamba matibabu ya corona ni ghali sana kwamba serikali haiwezi kumudu kugharamikia katika hospitali za umma au za kibinafsi
lakini wachambuzi wanasema changamoto za biden ni kubwa sana na mafanikio yake yanategemea kubuni njia za kuiunganisha nchi na kufikia muafaka na warepublican huko capitol hill mara rais donald trump atakapoondoka
kubadilika kwa hali nje ya jengo la mahakama na serikali kuu kitovu cha mapambano kati ya waandamanaji na maafisa wa usalama wa serikali kuu ni hatua inayotokana na serikali ya marekani kuanza kuondoa maafisa wake wa usalama kutoka mji huo wenye muelekeo wa siasa za kushoto chini ya makubaliano yaliofikiwa kati ya gavana mdemokrat kate brown na uongozi wa trump
trump anadai kwamba china ilitoa habari za uongo kwa marekani na kupelekea kuendelea kufungua mipaka yake kwa wasafiri kutoka china
marekani ni yenye maambukizi zaidi ya virusi vya corona duniani ambapo kuna zaidi ya maambukizi nusu milioni ya maambukizi milioni 
inafuatiwa na uhispania yenye maambukizi na itali ambayo inamaambukizi 
baada ya miezi kadhaa ya kupuuzia umuhimu wa kuvaa barakoa trump mapema wiki hii kupitia ujumbe wa twitter amesema kuwa kuvaa barakoa kunaonyesha uzalendo wakati akiweka picha yake amevaa barakoa akihimiza umuhimu wa kuvaa barakoa
inaangazia maswala kama pengo linaloendelea kupanuka kati ya masikni na tajiri ubaguzi wa rangi mabadiliko ya hali ya hewa dhuluma za kingono uhamiaji ulanguzi wa watu na uhusiano kati ya wakiristo waislamu na wayahudi
shirika la kimataifa la nishati iea limetoa makadirio yake jumatano yakionyesha kushuka kwa mahitaji ya mafuta katika mwezi wa aprili kwa mapipa milioni kwa siku kiwango ambacho hakijawahi kushuhudiwa kwa kipindi cha miaka 
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcindia imekanusha madai ya pakistan kwamba new delhi imesaidia kufadhili makundi ya wapiganaji yaliyo pakistan
tunasisitiza kuhusu hatari iliyopo kutokana na ujenzi wa bwawa hilo na watu wa sudan ikiwemo hatari kwa mazingira na kwa jamii pamoja na usalama wa mamilioni ya watu wanaoishi kando mwa mto nile ilisema taarifa ya wizara ya unyunyuziaji ya sudan
mazrui hata hivyo alijitokeza katika mkutano wa kisiasa baadaye jumapili na kusema kwamba waliokuwa wamemteka nyara walipiga risasi hewani kabla ya kumlazimisha kuingia kwenye gari lao na baadaye kumpeleka hadi msituni na kumwachilia huru
rais chakwera alisema kiwango cha ubadhirifu ni kibaya zaidi kuliko kashfa ya rushwa ya mwaka iliyojulikana kama cash gate ambapo kiasi cha dola milioni fedha za serikali ziliibiwa kupitia kandarasi hewa wakati wa utawala wa rais wa zamani joyce banda
linda thomas greenfield amefanya kazi katika tawala zote za wademokrat na warepublican wakati wa miaka ya kazi katika wizara ya mambo ya nje ya marekani
akiwa mtaalam wa masuala ya afrika aliwahi kuwa balozi wa marekani nchini liberia na alishikilia wadhifa hupo pia katika nchi za kenya gambia na nigeria
chini ya rais barack obama aliwahi kuwa naibu waziri anayeshughulika na maswala ya afrika akiendeleza na kusimamia sera ya washington kuelekea bara la afrika kusini mwa jangwa la sahara
amefanya kazi pia huko geneva katika ujumbe wa marekani kwenye umoja wa mataifa
polisi wameeka vizuizi barabarani kuzuia watu kuingia na kutoka gombe
uamuzi wa mahakama kuu leo ina maana waendesha mashitaka wa new york hawajafanikiwa kupata rekodi hizo kwa sasa lakini wana nafasi nyingine ya kuwasilishamadai yao katika mahakama ya chini
viongozi kukutana mpakani mjini paris fataki zilirushwa kwenye bustani ya champs elysees huku hali ikiwa sawa na hiyo mjini kremlin russia
ushirikiano wa vyama vya upinzani na siasa za zanzibar huu ni usaliti kuwa idris sultan anafunguliwa mashtaka kwa kutumia tu uhuru wake wa kujieleza
rais donald trump amesema baada ya kushauriana na wataalam wetu wa ngazi ya juu wa afya nimeamua kuchuwa hatua kadhaa muhimu kulinda afya na maslahi ya wamarekani kuzuia visa vipya vya maambukizi kuingia katika mipaka yetu
tunapiga marufuku safari kutoka ulaya kuingia marekani kwa muda wa siku 
amri hii itaanza kutekelezwa ijumaa usiku
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilikesi dhidi ya rais donald trump kuhusu utumiaji mbaya wa madaraka na kuzuia bunge kutekeleza kazi zake inafikia ukingoni ijumaa pale baraza la seneti litakapokutana kuamua rais ana hatia au la
waziri wa mambo ya nje wa iran mohammad javad zarif ameyaita mauaji hayo ya jenerali qassem soleimani ni kitendo cha kigaidi na kinaingilia uhuru wa nchi ya iraq
biden akisimamia mabadiliko yake ya kuingia madarakani washington kutoka nyumbani kwake wilmington delaware alimchagua alejandro mayorkas kama waziri wa usalama wa ndani ya nchi
mwanasheria mmarekani mwenye asilia ya cuba yeye ni naibu waziri wa zamani wa wizara hiyo na ikiwa atathibitishwa na seneti atakuwa kiongozi wake wa kwanza wa kilatino na mhamiaji
akilihutubia taifa jumatano rais amesema amri hiyo ni ya nchi nzima kuanzia saa tatu usiku hadi za kumi alfajiri itaendelea kwa siku zaidi limeripoti gazety la the nation la nchini kenya
huu ni uchochezi mkubwa wa mgogoro huu katika eneo ambalo tayari ni hatarishi amesema makamu wa rais wa zamani wa marekani joe biden mgombea kwa urais wa chama cha demokrat
huwezi kufutilia mbali uwezekano wa wahalifu kuhusika katika tukio hilo amesema malami katika kikao na waandishi wa habari ambacho pia kilihudhuriwa na maafisa kadhaa wa serikali wakiwemo mawaziri wa ulinzi na fedha
rais conde ametoa wito kwa raia wote wa guinea kuwa watulivu licha ya makabiliano mabaya kati ya wafuasi wa upinzani na polisi kuongezeka
wanawaka hao wote wameng atuka baada ya kupambana vikali katika chaguzi za awali za chama cha demokratik ambazo zimekuwa zikifanyika tangu tarehe mwezi februari
baada ya mlipuko huo mkubwa uliotokea jumanne jioni watu wengi walionekana wakikimbilia hospitali kutafuta huduma za afya
kulingana na shirika la habari la associated press amri hiyo ya rais trump hata hivyo haitatimiza ahadi yake ya kuondoa kabisa wanajeshi wa marekani nchini afghanistan ifikapo mwishoni mwa mwaka huu
nchi hiyo imekuwa ikiripoti visa vya maambukizi ya corona kia siku katika wiki za hivi karibuni
kesi ya pili inahusu kandarasi iliyopewa kampuni ya trade plus kuagizia dawa ingawa hiyo sio fani yake
jumatano waziri wa elimu ya juu thomas luhaka anasikilizwa na mahakama ya kukata rufaa kuhusiana na mradi huo wa siku kwa vile alikuwa waziri wa miundo mbinu ukarabati na kazi za umaa wakati wa kuzinduliwa mradi huo
nchi hiyo inaingia wiki ya nne ya kusitisha shughuli zake zote na watu kusalia nyumbani ili kuzuia maambukizi
nyumba kadhaa ziliteketezwa moto watu kuuawa na kujeruhiwa katika mashambulizi ya cabo delgado msumbiji
hayati benjamin mkapa aliyekuwa rais wa awamu ya tatu nchini tanzania amezikwa leo jumatano katika kijiji cha lupaso wilayani masasi mkoani mtwara ambako alizaliwa
marekani na nchi nyingine wamegeukia masoko huria kuagiza vifaa vya afya na madawa kwa ajili ya wagonjwa na vifaa vya kujilinda wafanyakazi wa afya kutokana na maambukizi wakishindana katika manunuzi kati yao na kusababisha bei kupanda juu zaidi
ni sehemu ya juhudi za kimataifa kupima ufanisi wa chanjo iliotengenezwa na chuo kikuu cha oxford na kampuni ya kutengeneza dawa astra zeneca
kijana akiuza mkate mjini cairo chin ono anasema kwamba mamlaka inatuma ujumbe wa wazi kutokana na kukamatwa kwake na kwamba waandishi wa habari nchini zimbabwe wanasikiliza
takriban watu wamekufa nchini brazil kutokana na ugonjwa huo
marekani bado inaongoza kwa idadi ya vifo nay maambukizi ikirekodi vifo vya watu na maambukizi takriban milioni 
 kufikia jumapili
mahufuli alipata asilimia ya kura zilizopigwa na kumshinda mpinzani wake mkuu tundu lissu wa chama cha demokrasia na maendeleo chadema kwa zaidi ya kura milioni kumi
lissu alipata kura milioni 
katazo la kutotoka majumbani linaweza kuendelea kwa siku iwapo hali ya maambukizi ya virusi vya corona haitabadilika
serikali ya ethiopia inalishutumu jeshi la tigray kwa kushambulia kambi ya jeshi la kitaifa katika eneo la tigray
berlin ujerumani tunapongeza uongozi wa pande zote husika katika mgogoro wa libya kwa kuchukua hatua hii ya ujasiri amesema pompeo katika taarifa kwa waandishi wa habari
see also alichaguliwa mwaka kama mchezaji wa bora wa msimu na baadaye kushinda dhahabu mbili akichezea timu ya marekani katika michezo ya olimpiki
waziri wa wafanyakazi na maendeleo ya kijamii wa sudan lena el sheikh amesema kwamba pamoja na vifo hivyo watu kadhaa pia wamejeruhiwa kutokana na mafuriko hayo huku zaidi ya watu laki tano wakiathiriwa kwa njia moja au nyingine
taarifa ya wizara ya afya inasema kwamba kati ya walioambukizwa wapo visiwani zanzibar
alitorokea burundi alipokutana na watu wa familia yake walionusurika mauaji hayo
william schaffner ni mtaalam wa majaga ya magonjwa kutoka chuo kikuu cha vanderbilt anasema mataifa yaliofaulu katika kudhibiti maambukizi yalikuwa na sera wazi za kitaifa zinazo zingatia afya ya watu wake
viongozi wa kisiasa walishirikiana na wahudumu wa afya katika kueneza ujumbe wa kujiepusha na maambukizi
watu walieleweshwa kuhusu umuhimu wa kujikinga na walifuata maagizo
hiyo ilikuwa mbinu ilioleta ushindi mkubwa kinyume na magavana waliovyoachiwa kufanya maamuzi yao hapa marekani
south korea is taking new steps as its number of new infections remains around zero
its largest airline said thursday it would resume flights to the united states europe and other parts of asia next month
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dc
zaidi ya wamarekani millioni wamepiga kura ya mapema kabla ya uchaguzi wa rais wa tarehe novemba kulingana na takwim zilizokusanywa jana na taasisi ya chuo kikuu cha florida inayofwatilia uchaguzi wa marekani
khamenei alisisitiza kwamba umati mkubwa wa watu ulijitokeza ili kuhudhuria mazishi ya jenerali wa jeshi aliyeuawa katika shambulizi lililotekelezwa na marekani mapema mwezi januari 
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilijoe biden aliyekua makamu rais chini ya utawala wa barack obama anaongoza katika uchaguzi muhimu wa awali katika majimbo ya kati ya marekani
uchaguzi huo umeandaliwa miaka baada ya kuchaguliwa tena kwa rais anayeondoka madarakani pierre nkurunziza kwa mhula wa tatu hatua ambayo ilisababisha machafuko yaliyopelekea vifo vya watu na zaidi ya kutoroka nchini humo
hatimaye serikali ya kenya imeiorodhesha tanzania kati ya nchi ambazo raia wake wanaruhusiwa kuingia nchini humo bila kulazimishwa kuwekwa karantini ya siku kutokana na maambukizi ya virusi vya corona
alikuwa ni mjumbe wa jopo la watu mashuhuri lililosimamiwa na aliyekuwa katibu mkuu wa umoja wa mataifa kofi annan ambalo liliunda serikali ya umoja wa kitaifa nchini kenya baada ya matokeo ya urais yalipozua machafuko na kuuwa watu wasiopungua 
huko mexico city jumamosi michoro na maua yalioandaliwa kwa ajili ya kumkumbuka floyd yalitundikwa katika senyenge karibu na ubalozi wa marekani kwa mujibu wa taarifa zilizowekwa kwenye mitandao ya kijamii
katika mikutano yake ya kampeni museveni amewataja wapinzani wake kuwa maadui wa uganda
erekat msomi na mwandishi wa vitabu alishiriki katika mazungumzo yote na israeli tangu mwaka wa 
kufikia sasa watu milioni 
 wameambukizwa corona na kufariki kutokana na virusi hivyo katika jimbo la carlifonia
watu kadhaa wanaambukizwa kila siku
bajeti hiyo ya uganda inawapa afueni wafanyabiashara kwa kusamehewa kulipa ushuru ili kujiimarisha kutokana na janga la corona
sherehe za eid zimeanza ijumaa na serikali ya afghanistan imeagiza wanajeshi wake kusitisha operesheni zote dhidi waasi
taarifa ya shirika la amnesty international imesema kwamba inakumbusha kila pande husika katika mgogoro huo kuwa mashambulizi dhidi ya raia na mali zao hayakubaliki chini ya sheria ya kimataifa kuhusu haki za binadamu
ujio wa kanuni hizo huenda ukaweka kizingiti kingine kwa mashirika ya kimataifa kupenyeza taarifa zake kwa wasikilizaji wake katika eneo hili na tayari kanuni hizo zimeanza kupigiwa kelele na wafutiliaji wengi wa mambo vyama vinavyo husika na masuala ya habari wanaharakati pamoja na wachambuzi wa mambo wanasema kwamba kanuni hizo zinazidi kukandamiza uhuru wa vyombo vya habari
akizungumza na shirika la habari la reuters juu ya msimamo huo wa marekani mkurugenzi mtendaji wa safaricom michale joseph alisema wataitumia huawei katika kujenga mtambo wa mtandao wa g ambao inauwezo wa kuunganisha vifaa mbalimbali vya kielectroniki mbali na simu na kompyuta na kupakua na kupandisha sauti picha video kwa spidi kubwa zaidi
takriban thuluthi yawatu waliokufa kutokana na virusi vya corona nchini marekani ni wakazi wa new york ambako hospitali za muda zimejengwa katika viwanja vya mji huo na meli yenye hospitali ya jeshi la majini linasaidia kupunguza mzigo mkubwa wa wagonjwa unaoikabili mifumo ya afya ya mji huo
muhoozi ambaye vile vile ni mshauri wa babake kuhusu shughuli maalum amemalizia ujumbe wake kwa kutumia maneno ya kwanza ya wimbo wa taifa wa afrika kusini nkosi sikelei iafrica maana yake mungu ibariki afrika
muhoozi amemalizia ujumbe huo kwa kusema waafrika watashinda wale wote ambao kila mara wanataka kuwatawala
wizara ya habari imesema kwamba habari zaidi kuhusu mpango huo zitatolewa baadaye
benki kuu ya marekani imetangaza jumamosi baada ya mkutano wa dharura kwamba itapunguza riba ili kufanya gharama za kukopa kuwa chini kusaidia biashara mbalimbali kuendelea ambapo janga kimataifa la corona limesababisha kudorora kwa uchumi
tumezungumza na waathirika wengine wao wamekimbilia gondar na waliojeruhiwa wanapatiwa matibabu katika hospitali ya gondar
wametuambia kwamba wapiganaji wa utawala huo na makundi ya vijana kutoka jamii ya tigray walikuwa wanawalenga watu wa amhara
amesema fisseha tekle
radio inaunganisha jamii wafanyakazi wa afya wa new york walishiriki pia katika maandamano hayo wakitaka mageuzi kufanyika katika huduma za afya zinazotolewa kwa watu wa tabaka mbali mbali
hayo mwaka wa 
pia unapendekeza kuvunjwa kwa makundi ya waasi na kushirikisha wapiganaji wao kwenye jeshi la taifa
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcrais trump anapanga kuzungumza kila siku katika siku nne za mkutano huo na hatimaye atatoa hotuba yake akiwa washington ya kukubali kuteuliwa na chama kuwania muhula wa pili madarakani taasisi ya kudhibiti magonjwa imependekeza utumiaji barakoa
lakini haikulazimisha kwa sababu haitaki kumuudhi rais
rais ilibidi kuwa mfano mzuri
kuwa mfano mzuri kwa nchi kwa kuvaa barakoa
vituo kadhaa binafsi vya radio katika mji huo mkuu na vituo vya radio za kijamii kote katika nchi hiyo iliyoko afrika magharibi vilisitisha matangazo ya habari na programu nyingine
amekuwa akiwahimiza raia wa algeria kujitokeza kwa wingi kupitisha mabadiliko ya katiba ya nchi hiyo ili kumaliza maandamano
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
serikali ya japan inasema majaribio ya jumatatu ya makobora yaliyofanywa na korea kaskazini ni tishio kwa amani na usalama wa japan na kanda nzima
kwa sasa afrika inawakilishwa na niger tunisia na afrika kusini kwenye baraza hilo
hata hivyo awamu ya afrika kusini inafika kikomo mwishoni mwa mwaka huu na nafasi yake ndiyo inayopiganiwa na djibouti na kenya
jenerali assaf orion taasisi ya utafiti wa masuala ya usalama anasema tukiangalia mtiririko mzima wa mahitaji ya kijeshi unaotokana na viwanda vya iran hadi iraq na mpaka syria na lebanon israeli katika miaka ya hivi karibuni ilifanikiwa kuzuia sehemu kubwa ya usambazaji wa silaha hizi na kurudisha nyuma juhudi za hezbollah inayosaidiwa na iran kwa miaka kadhaa
rais emmerson mnangagwa amejibu kwa haraka sana akisema tuhuma hizo mbaya zinazoelezewa hazina msingi wowote
waziri wa mambo ya nje wa uingereza dominic raab amezitaka pande zote katika mgogoro huo kupunguza mvutano
sudan ni mojawapo ya nchi nne ambazo zimeorodheshwa na marekani kama wafadhili wa ugaidi
wiki iliyopita trump aliwawekea vikwazo maafisa kadhaa wa chama cha kikomunisti cha china ccp kutokana na namna walivyo wadhulumu waislamu wa uighur
mahakama moja ya uganda imemshtaki wakili wa haki za binadamu nchini humo nicholas opio kwa biashara haramu ya mzunguko wa fedha kufuatia kukamatwa kwake siku ya jumanne
mawakili wa opio wanasema mashtaka hayo yana ushawishi wa kisiasa kwa sababu ya kumuunga mkono kiongozi wa upinzani na mgombea urais robert kyagulanyi maarufu kama bobi wine
kufilisika huku ni baada ya kuwa haina wasafiri na abiria wengi kufuta safari zao kutokana na mlipuko wa ugonjwa wa corona unaosababishwa na kirusi cha covid 
uingereza ilikuwa imeripoti idadi ya maambukizo inayokaribia watu mpaka alhamisi
ntabo ntaberi sheka wanasiasa hao waliunda serikali yao baada ya kususia uchaguzi huo wakidai kwamba hatua ya ouattara kugombea mhula wa tatu madarakani ni kinyume cha katiba
katika kikao na waandishi wa habari jijini kampala mwenyekiti wa muungano huo sheikh shaban mubajje ameomba serikali kumwachilia mwanasiasa huyo haraka iwezekanavyo ili kurejesha hali ya amani na utulivu
serikali ya nchi hiyo imetangaza maambukizi mapya jumatano na kuendelea na kiwango kile kile cha maambukizi katika wiki hii
hali ya wasiwasi inaendelea kuongezeka nchini zimbabwe baada ya wanaharakati kuitisha maandamano julai kupinga ufisadi serikalini na hali mbaya ya uchumi unaoendelea kuharibika zaidi
imetayarishwa na patrick nduwimana voa washington dcwaendesha mashtaka wa serikali kuu nchini marekani wamemfungulia mashtaka raia wa kenya kwa kujaribu kutekeleza shambulizi la kigaidi kama lililotokea septemba tarehe nchini marekani kwa niaba ya kundi la kigaidi la al shabaab
watu wameuawa na wengine milioni 
 kuachwa bila makao kufuatia vita vya darfur
baadhi ya wanasiasa waliokuwa wanamuunga mkono rais mstaafu wa jamhuri ya kidemokrasia ya congo joseph kabila wameeleza kumuunga mkono rais wa sasa felix tshisekedi
shirika la habari la associated press limesema shirika la kimataifa la wahamiaji limetuma ujumbe wa tweeter likieleza wahamiaji wakiwa katika boti tatu walikamatwa jumamosi na kurejeshwa mjini tripoli
wahamiaji wengine wakiwa katika boti mbili walitiwa nguvuni jumapili
mali nchi yenye huduma mbaya za afya iliandaa uchaguzi jumapili licha ya janga la virusi vya corona
wakati maandamano yakiendelea hapa marekani waandamanaji wamekuwa wakijitokeza katika mataifa mbali mbali kuanzia australia ambako kwa wiki nzima wamekuwa wakiandamana na siku ya alhamisi wakuu wa serikali wamejaribu kuzuia maandamano makubwa yanayopangwa kufanyika jumamosi mjini sydney kwa madai ya hofu ya kuenea kwa virusi vya corona
jumla ya watu wameaga dunia kutokana na maambukizi ya virusi vya corona kote duniani kufikia wakati tunaandaa ripoti hii
hata kama idadi ya wagonjwa walioripotiwa ikiwa inaongezeka hatujui kile kinachoendelea na wajonjwa wale ambao hawajaripotiwa ameiambia reuters
hili hasa ni tatizo katika baadhi ya maeneo zaidi ya vijijini
msemaji wa serikali ya china alisema kuwa china inapinga utumiaji wa majeshi katika mahusiano ya kimataifa
ameongeza tunazitaka pande zote husika na hasa marekani kujizuia na kupunguza kuongezeka kwa mgogoro huo
zaidi ya hilo kampuni ya mawakili ya mirembe wakati mwingine ilikuwa inaajiri au kutumia huduma za watu wa kati kutafuta familia zenye matatizo maeneo ya vijijini nchini uganda kuwarubuni wazazi ambao aghlabu hawajui kusoma au kuandika kiingereza kutoa watoto wao kwa ajili ya kulelewa kwa kutumia ulaghai
miongoni kwa kesi zote za covid asilimia zitahitaji mgonjwa kulazwa hospitali na kupewa msaada wa kupumua kwa mujibu wa muongozo wa shirika la afya duniani who
ingawaje asilimia watahitaji kulazwa kwenye kitengo cha icu nchi nyingi za afrika icu tayari hazitoshi
hatua hiyo inajiri siku chache kabla ya siku ya mwisho iliyowekwa kwa viongozi wa nchi hiyo kuunda serikali ya umoja wa kitaifa
chama tawala cha nrm kimekuwa kikishindwa katika uchaguzi mkuu wilayani kitgum
mwenyekiti wa kamati hiyo jerrold nadler alimshutumu barr kwa kile alichokiita kuwatia hofu wamarekani kote nchini kwa kupeleka maafisa hao kwa miji ambako viongozi wao hawakutaka wapelekwe
wengi wa mawaziri wapya ni kutoka chama tawala cha cndd fdd
rais trump alisema kwa mujibu wa gazeti la daily nation la kenya amri hiyo itaanza kutekelezwa decemba 
wafuatiliaji wa siasa za tanzania wanasema pamoja na kuwa mkapa aliendeleza ujamaa aliazima baadhi ya sera za kibepari ambazo ziligeuza uchumi kuwa bora ambao ulikuwa umeanguka na kuaminiwa na taasisi za fedha za kimataifa ambazo ziliondoa mzigo wa madeni kwa nchi hiyo
wanasema kwamba idadi hiyo ya wakimbizi ni kubwa zaidi kuwahi kuoekana katika siku za hivi karibuni nchini sudan
imetayarishwa na sunday shomari voa washington dcethiopia imesusia juhudi za kidipmolasia kusitisha vita kaskazini mwa nchi hiyo na kuendelea kurusha mabomu katika mji mkuu wa makelle eneo la tigray
akitangaza hatua hiyo waziri mkuu kassim majaliwa alisema kuwa uamuzi huo ungeanza kutekelezwa kutoka tarehe 
akizungumza katika bunge jumatano wakati akiomba muda wa amri ya kutotoka nje uliowekwa hivi sasa uongezwe hadi mei sanchez amesema uhispania ikianza kulegeza masharti mchakato utakuwa hatua kwa hatua
waendesha mashtaka wamesema kwamba abdullah alipata mafunzo ya urubani kati ya mwaka na nchini ufilipino na kupata leseni ya kuwa rubani wakati akijipanga kutekeleza shambulizi hilo
trump hadi hivi sasa hajakubali kuwa ameshindwa na anaendelea na madai kwamba kulikuwa na wizi kwenye uchaguzi
hamdok aliyeteuliwa mwaka uliopita kuongoza serikali ya mpito baada ya kupinduliwa kwa rais wa mda mrefu omar al bashir amepelekwa katika sehemu salama
mwelekeo huu wa uhariri siku zote haukuwa ni sera ya voa
baada ya shirika hili kuundwa mwaka kupambana na propaganda za nazi kwa habari maalum katika miongo ya kwanza ya voa kuripoti ambapo ilikuwa ni kwa idhini ya wahusika katika serikali
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
tetemeko lenye nguvu la ardhi limeuwa watu na kujeruhi zaidi ya watu mashariki mwa uturuki wakati timu za waokoaji zikiendelea kutafuta walionusurika katika kifusi jumamosi
hata hivyo kenya imesema safari za mji mkuu wa thailand bangkok zinaendelea kama kawaida
hata hivyo shughuli katika machimbo ya madini na utengenezaji wa bidhaa zitaendelea lakini kwa kiwango kidogo
maafisa wa iran na ukraine wamekuwa wakifanya mazungumzo juu ya utaratibu wa fidia kwa familia za abiria waliouawa
duru nyingine ya mazungumzo hayo imepangwa kufanyika octoba 
chanjo ya virusi vya corona inayofanyiwa uchunguzi na wanasayansi wa chuo kikuu cha oxford nchini uingereza inaonyesha kwamba ina nguvu za kuongeza nguvu ya kinga mwilini kulingana na majaribio ya utafiti wa hatua za awali
uongozi wa trump unawashikilia watoto katika hoteli kwa siri ukikataa kuwaruhusu mawakili kuwasiliana watoto hao ili ice iwaondoe kwa nguvu nchini kuwarudisha katika hatari bila ya kuwapa fursa watoto hao kuonyesha ushahidi wa kuwa wanastahili kupewa hifadhi nchini amesema lee gelernt wakili wa jumuiya ya american civil liberties iliyofungua kesi kwa niaba ya mradi wa haki za kiraia texas
akiwa huko senegal alhamisi kiongozi huyo alitembelea kikosi cha kulinda amani cha umoja wa mataifa ambacho kinatoa mafunzo kwa polisi wanawake katika jeshi na kuhudhuria maonyesho ya kazi zao
dazeni za watu hawajulikani walipo na inafikia takriban robo milioni ya watu wameachwa bila makazi baada ya mlipuko hue kuvunja majengo na kuharibu samani zilizorushwa mpaka mitaani kupitia madirishani kwenda kilometa kadhaa
katibu mkuu wa umoja wa mataifa antonio guterres alitoa taarifa akiwa new york akiwasihi viongozi wa kisiasa tanzania na wafuasi wao kushiriki katika zoezi hili kwa njia ya amani na kujizuia na ghasia
mkurugenzi wa who wa kanda ya afrika anaongeza kuwa mmoja kati ya changamoto kubwa inayotiya wasi wasi katika nchi nyingi za afrika ni upungufu wa vyombo vya kupima watu kwa ajili ya covid 
wakati huo huo kuna baadhi ya nchi zilizoimarisha uwezo wao wa kupima na hivyo kupunguza maambukizi kama vile mauritius rwanda cape verde na botswana
rwasa na nkurunziza wanatoka jamii ya hutu inayopatikana katika mkoa wa ngozi kaskazini mwa burundi
hata hivyo amesema uzoefu unaonyesha kila linapotokea gonjwa jipya watu hupata hofu na wasiwasi
ametoa mfano wakati ukimwi unaingia nchini kupitia mkoa wa kagera kwa mara ya kwanza watu waliogopa sana hata waliokuwa hawana ukimwi nao walipakaziwa kuwa na ukimwi
dkt longondo amesisitiza kwamba srikali inaimarisha juhudi za uchunguzi katika viwanja vyake vinne vikuu vya ndege kwa kuwakagua kwa makini wasafiri walio na viwango vya juu vya joto hatua ambayo imekuwa ikichukuliwa kama sehemu ya kupambana na maaambukizi ya virusi hatari vya ebola
waziri mkuu wa uingereza boris johnson aliyekuwa amepimwa wiki iliyopita na kukutikana na maambukizi ya virusi vya corona amelazwa hospitali jumatatu baada ya kupokelewa kwa ajili ya kufanya vipimo zaidi kutokana na homa kali iliyokuwa inaendelea
end maafisa wa who wamesema kwa wiki kadhaa ufuatiliaji wa mlipuko huo umeangazia mabara ya marekani na idadi ya jumapili imeonyesha ongezeko la siku moja la zaidi ya maambukizi katika eneo latin amerika na amerika ya kaskazini
salim himidi kati kati kwenye mkutano wa umoja wa chi za afrika oau
ndege hiyo itakuwa na ujumbe wa ngazi ya juu wa israeli na wasaidizi wa ngazi ya juu wa rais wa marekani donald trump ambaye alisimamia makubaliano ya kurudisha mahusiano kati ya israeli na uae agosti 
nchi nyingi bado ziko katika hatua za mwanzo za mlipuko wao huu
na baadhi waliokuwa tayari wameathirika katika janga hili hivi sasa wameanza kuona mlipuko mpya wa maambukizi
dunia yamkumbuka kobe bryant uamuzi huo umetolewa baada ya kikao cha viongozi wa nchi za igad uliofanyika djibouti jumapili
mkutano wa viongozi hao wawili umefanyika siku chache baada ya mashambulizi ya kuvuka mpaka yaliyofanywa na wanajeshi wa ethiopia na wanamgambo ambayo yaliuwa wanajeshi wa sudan wasiopungua wanne na kujeruhi darzeni ya wengine katika eneo la abu tyour katika jimbo la mashariki la sudan la qadarif
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwagonjwa wote wa covid wameruhusiwa kutoka hospitali baada ya kuthibitishwa wamepona na kurejea majumbani kwao mjini wuhan ambako mlipuko wa virusi hivyo uliibuka nchini china mwisho wa mwaka maafisa wa nchi hiyo wamesema jumapili
obama anatarajiwa kuzungumza katika ibada hiyo ya kumuaga lewis
akitembelea mji wa dereli katika mkoa wa giresun soylu alisema watu wameokolewa na kuwa barabara zinazoelekea katika vijiji katika eneo hilo la mafuriko zimefungwa
kufikia sasa hakuna hatua muhimu zimepigwa kufikia makubaliano yanayotafutwa
amesema hata kama chanjo dhidi ya virusi hivyo itapatikana juhudi kubwa zitahitajika kukabiliana na virusi hivyo
kituo hicho kilikuwa kinapokea vitisho kila mara kwa miezi kadhaa kwa sababu ya progamu zake mmiliki wa kituo na mkurugenzi lassana cassama ameiambia kamati ya kuwalinda waandishi cpj yenye makao yake makuu new york mapema wiki hii
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmaaskofu wa kanisa katoliki na chama cha wanasheria nchini zimbabwe wameikosoa serikali kwa tuhuma za ukiukwaji wa haki za binadamu na ukamataji wa wapinzani huku wasi wasi ukiongezeka juu ya namna serikali inavyowatendea wapinzani na mzozo mbaya wa kiuchumi
hali hiyo inasababisha wachambuzi kuuliza ikiwa kweli aatapenda kuona chama tawala cha cndd fdd kinaondoka madarakani
kamisheni ya afya ya taifa ya china inasema idadi ya waliokufa kutokana na kirusi hicho kipya imefikia watu na zaidi ya maambukizo yamerikodiwa katika majimbo nchi nzima
tangazo hilo la jumapili limeongeza mgogoro katika vita hivyo vya wiki nzima ambavyo vimesababisha vifo vya mamia ya watu
na salma mohamed
serikali ya somalia imetangaza kusitisha uhusiano wake na kenya ikidai kwamba serikali ya kenya inaingilia kati maswala yake ya ndani
hivyo katika ziara yake ya tunis hapo jumatano rais tayyip erdogan aliwaambia waandishi habari kwamba alikuwa na mazungumzo juu ya ushirikiano kati ya nchi zao netanyahu alifunguliwa rasmi mashtaka mahakamani israel hapo jumanne wakati mpango huo ukitangazwa huku akikabiliwa na ushindani mkubwa katika uchaguzi ujao wa mwezi machi akiwa na matumaini mpango huo utaimarisha nafasi yake ya kushinda uchaguzi huo
pelosi amewateua wajumbe saba wa baraza lake ili kuwa waendesha mashtaka wakiongozwa na mwenyekiti wa kamati ya upelelezi adam shiff
meya wa mogadishu omar mohamud mohamed omar filish amesema jumamosi wengi kati ya wahanga wa mlipuko huo ni raia wakiwemo wanafunzi wengi waliokuwa wanaelekea shuleni na vyuoni
amesema wengine walikuwa wamejeruhiwa
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcvyama kadha vya upinzani nchini tanzania vimelalamika kwamba mamia ya wagombea wao wameenguliwa katika mchakato wa kuidhinisha ushiriki wao katika uchaguzi mkuu wa oktoba 
mwezi huu kipimo kikubwa cha mvua kilisababisha mafuriko na maporomoko yaliyouwa takriban watu ndani na maeneo yanayo izunguka jakarta ambayo iko jirani na kisiwa cha java
katika taarifa ya kurasa mbili yenye vipengele iliyotolewa na ikulu ya rais wa angola viongozi hao waliahidi kushirikiana katika kuimarisha amani utulivu ujirani mwema na kuaminiana
afrika kusini imeripoti idadi mpya ya maambukizi mapya katika kipindi cha saa alhamisi
ni muhimu sana kwamba wakati tunatoa maoni yetu kwamba hatufanyi kwa sababu ya maadili ya kibinadamu tukiuke maadili ya kidini
kiwango cha maadili ya kidini ni cha juu sana kuliko maadili ya wanadamu
alisema al sissi
burkina faso cameroon na afrika kusini zimeruhusu hospitali peke yake kutumia dawa hiyo
lakini shirika la afya duniani linasema majaribio zaidi yanahitajika kwanza
kwa mujibu wa kamanda wa mkoa wamepata ushahidi wa kutosha kutoka kwenye eneo la tukio unaoonyesha walikuwepo watu ambao wangeweza kuona shambulizi hilo
ameeleza hatua hiyo ya kuokoa uchumi kuwa nia habari njema kwa madaktari na wauguzi nchini ambao wanahitaji fedha zaidi na vifaa vya kujikinga na maambukizi wakiwa kazini kama vile maski wakati wakiwahudumia wagonjwa wenye virusi
waliongeza kuwa mwanasiasa huyo amezuiliwa katika kituo cha polisi cha nalufenya katika mji wa jinja mashariki mwa mji mkuu kampala
nchi hiyo ambayo ina historia ya ghasia na machafuko ilishuhudia maandamano makubwa mwaka uliopita yaliyopelekea kuondolewa madarakani kwa omar al bashir na baadaye serikali ya mpito kuchukua hatamu za uongozi
hatua hiyo imezua maswali chungu nzima kuhusu uhalali wa ripoti hiyo ambayo imetajwa na rais uhuru kenyatta na kiongozi wa upinzani raila odinga kuwa kinga ya matatizo ya kenya
kimbunga idai moja ya vimbunga vilivyokuwa na athari mbaya sana afrika kilipiga katikati ya msumbiji mwaka moja uliopita na kuua zaidi ya watu na kuwaacha mamia kwa maelfu ya watu bila makazi
kilisababisha uharibifu mkubwa wa miundombinu na kuangamiza maisha ya mamilioni ya watu
ombi hilo linataka mjadala huo kufanyika wiki ijayo wakati baraza hilo litakaporejea kwenye kikao chake cha baada ya kusitishwa kutokana na janga la covid 
rais wa zanzibar hussein mwinyi alifika katika eneo la tukio ambapo alipewa taarifa juu ya juhudi za uokoaji zinazo endelea katika jengo hilo la kihistoria
giuseppe conte australia imeripoti kuwa na wagonjwa wanne
muungano wa wazalendo wanamageuzi kikundi cha waasi ambacho kimekuwa kikipambana na serikali ijumaa kilifuta siku tatu za sitisho la mapigano na kusema wataanza tena kusonga mbele na mpango wa kuingia mji mkuu bangui
wakosoaji wa rais emmerson mngangagwa wanasema kwamba serikali yake inatumia mbinu za kimabavu kuwanyamazisha wapinzani ilivyokuwa wakati wa utawala wa hayati robert mugabe aliyepiga marufuku maandamano kuwateka nyara na kuwakamata wanasiasa wa upinzani
wa kcpe na wa kidato cha nne mawasiliano kupitia kwa mitandao ya kijamii imeathiriwa kwa kiasi kikubwa kutokana aukosefu wa internet na kulazimu baadhi ya watu kutumia vpn
ongezeko jeshi la kulinda mapinduzi ya iran revolutionary guards walitungua ndege hiyo ya ukraine iliyokuwa kwenye safari ya kimataifa kwa kombora la kutoka ardhini kwenda angani januari mara baada ya ndege kuondoka tehran
vyombo hivyo vimepuuzia jinsi vyombo vya habari vya magharibi vilivyo gusia yale yanayofahamika kama mapungufu ya kiongozi huyo katika kukabiliana na matatizo ya ndani ya nchi hiyo
msaada wa ukraine utabakia katika kiwango kile kile cha katika pendekezo jipya
trump alikutwa hana hatia wiki iliyopita kufuatia kesi iliyofunguliwa ikitaka kumuondoa madarakani kwa tuhuma za kuzuia msaada kwenda ukraine akidaiwa kutaka keiv imechunguze hasimu wake kisiasa joe biden mgombea urais kwa tiketi ya chama cha demokratic na makamu wa rais wa zamani wa marekani
aliwatahadharisha wahitimu hao dhidi ya kufanya mambo yanayo wapendeza na yale yaliyo rahisi hivyo ndivyo watoto wadogo wanavyofikiria
kwa bahati mbaya wale wanaoitwa watu wazima wakiwemo baadhi na vyeo vya kuvutia na kazi muhimu bado wanafikra kama hizo za kitoto na ndiyo sababu mambo yameharibika
wakati huohuo spika wa baraza la wawakilishi nancy pelosi amesema shambulizi hilo limefanywa bila ya kutaka ushauri kutoka bunge la marekani na ni kitendo cha hatari kinachoweza kuchochea kuongezeka kwa hali ya hatari yenye uvunjifu wa amani
amesema marekani na dunia haitaweza kuhimili kuwepo ongezeko la migogoro hadi kufikia hali isiyoweza kupatiwa suluhu
andy anderson afisa mkuu wa chama cha olimpiki nchini uingereza alisema amesikitishwa mno na hatua hiyo lakini akaongeza kwamba ilikuwa muhimu kuahirisha michezo hiyo
vile vile kwa kumteua harris biden anamkumbatia mtu ambaye alikuwa mpinzani wake kenya uchaguzi wa awali wa kumtafuta mgombea ambaye angepeperusha bendera ya chama cha demokratik kwenye uchaguzi huo wa urais
mashtaka hayo yamefunguliwa katika mahakama ya serikali kuu washington na gelernt amesema ataomba kuingiza majina ya mtoto yoyote aliyeshikiliwa katika hoteli hadi kufikia alhamisi
nchini zimbabwe rais emmerson mnangagwa ametangaza kuongeza mda wa watu kusalia makwao kwa wiki mbili zaidi
mkapa atakumbukwa kwa mchango wake wa kufuatilia mjadala wa mabadiliko ya katiba nchini kenya na kusema sisi kama watanzania tunaona kuwa hili ni jambo jema kidemokrasia na tunaweza kulitupia jicho
umoja wa mataifa umemuwekea vikwazo bozize na hivyo amezuiliwa kugombea katika kinyang anyiro cha uchaguzi huu
shirika la afya duniani who limesema beijing itapokea timu ya kimataifa ya wachunguzi wa covid ambao wanatarajiwa kwenda china mwezi januari kwa ajili ya kupata taarifa kuhusu virusi vya corona na who ndio itaongoza tume hiyo ya wachunguzi
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilivyombo vya usalama mjini mombasa vimemkamata mansur mohamed surur maarufu mansour raia wa kenya na mtoro aliyekuwa akitafutwa na marekani
jeshi linalongozwa na haftar ambalo lilianza mashambulizi makali ya kuuteka mji mkuu wa tripoli hapo april inasaidiwa na rashia misri na umoja wa falme za kiarabu
waekezaji katika nchi hizo mbili wameeleza wasiwasi kwamba migogoro hiyo huenda ikaathiri uchumi wa nchi hizo na kuhatarisha usalama katika kanda nzima ambayo imekumbwa na misukosuko ya kisiasa tangu miaka ya 
vituo vingi vya radio nchini guinea bissau vilisitisha matangazo kwa masaa alhamisi kuonyesha mshikamano baada ya kituo kimoja cha radio capital fm kushambuliwa
kwa kumteua harris biden aliweka historia kwani ni mara ya kwanza kwa mwanamke mweusi kuwa kwenye tiketi ya kuwania urais kupitia chama kikubwa cha kisiasa cha marekani
kuzuka tena kwa maambukizi ya ebola kwenye kijiji cha mbandaka kilichoko kwenye jimbo la equator wiki moja iliopita kumedumaza matumaini ya kuangamiza janga hilo huko drc
mashambulizi ya hivi karibuni nchini syria yanaongeza mvutano kati ya israeli na iran
marekani inasalia kuwa mshirika wetu muhimu sana lakini inatarajia kwamba tutaendelea kuimarisha usalama wetu
kituo cha johns hopkins chenye kukusanya taarifa za virusi vya corona duniani kimeripoti kuwa zaidi ya watu wamefariki duniani kutokana na virusi hivyo lakini wataalam wengi wa afya ya umma ulimwenguni wanaamini idadi ya vifo iko juu zaidi kutokana na uhaba wa uchunguzi vifo vinavyotokana na covid ambavyo havikuhusishwa na ugonjwa huo na vifo ambavyo haviripotiwi kutokana na watu wasiokuwa na makazi na sababu nyingine
ilikuwa ni hapa kiasi cha wiki chache zilizopita wamarekani walikuwa wamevalia barakoa na kwa amani na usalama waliandamana kupinga kifo cha george floyd
amesema bowser
baadhi ya wanasiasa hao wanazuiliwa na polisi majumbani mwao
hrw imetoa mfano wa kukamatwa kwa kiongozi wa kiislamu issa ponda mnamo mwezi july ambaye alizuiliwa kwa muda wa siku tisa baada ya kufanya kikao na waandishi wa habari akitaka serikali kuandaa uchaguzi mkuu ulio huru na haki
kisiwa kilichoko kusini mashariki mwa asia mara kwa mara imekuwa ikikumbwa na mafuriko wakati wa msimu wa mvua zilizoanza mwisho wa mwezi novemba
waziri wa afya wa jamhuri ya kidemokrasia ya kongo eteni longondo ametoa wito kwa watu kua utulivu na kuzingatia usafi kwa kuosha mikono yao mara kwa mara
katibu mkuu tumekuwa tukipokea mapendekezo ya kutoa shilingi bilioni 
 kuwaondoa wanafunzi wetu kutoka uchina na vile vile kujenga kituo cha matibabu kando ya barabara ya mbagathi kuwatenga na kuwafanyia vipimo vya kiafya mahasimu wa haftar serikali ya gna imekuwa ikipokea ndege zisizo kuwa na rubani mifumo ya ulinzi wa anga na washauri wa kijeshi kutoka uturuki
rais ouattara anatarajiwa kushinda mhula mwingine baada ya wapinzani wake kuambia wafuasi wao kutoshiriki uchaguzi huo wakidai kwamba sio uchaguzi unaokubalika kisheria
shirika la habari la ufaransa afp pia linaripoti kwamba wafanyakazi wa misaada walishuhudia mashambulizi makali yaliyoulenga mji huo
watu wanatoa rambirambi zao katika mitandao na mitaa ya beijing
baadhi yao wanasema ameonyesha mfano bora kwenye jumuiya akiwa mkweli na mwaminifu
vyombo vya habari vya taifa la china ijumaa vimeripoti kwamba uchunguzi utafanywa kufuatia kesi ya dr
li
amesema kwamba mauaji makubwa yalitokea mjini humo na mamia ya watu wamepoteza maisha
malaysia tayari ina maambukizi yaliyo thibitishwa ya wagonjwa na itaweka katazo kwa kiwango fulani kwa kipindi cha wiki mbili
kiongozi wa act mzalendo anasema kwamba ni kweli kuna baadhi ya nchi ambazo haziwezi kusitisha shughuli zote za kiuchumi lakini kulingana na benki kuu ya dunia tanzania inauwezo wa kufunga shughuli kwa kiwango fulani na serikali ikawafidia wananchi na kuwalipa
wanaharakati kwa upande wao wanataka bajeti za idara ya polisi kupunguzwa ili kusaidia miradi ya kijamii na vijana na wengine wakitaka idara kuvunjwa kabisa na kuundwa mfumo mpya wa kulinda raia
hata hivyo cuomo wiki hii ameeleza kupungua kwa wagonjwa wapya hospitalini ikiwa ni alama ya hali katika jimbo lake inaweza kuimarika muda siyo mrefu
waasi wameteka miji kadhaa iliyo karibu na mji mkuu na mapigano makali kushuhudiwa kati ya waasi hao na wanajeshi wa serikali
serikali ya marekani inatumia vituo tofauti vya kijeshi vilivyoko iraq
trump hakupambanua ni kituo gani alichokuwa anakizungumzia
felicien kabuga ameongeza kuwa kenya haiwezi kuendelea kuwa chini ya masharti ya kufunga shughuli zote na amri ya kutotoka nje usiku milele
wakati huohuo baraza kuu la chadema limempitisha salum mwalimu kuwa mgombea mwenza wa urais wa jamhuri ya muungano wa tanzania kupitia chama hicho
pamoja na maadhimisho hayo tarehe mosi disemba kila mwaka pia ilitengwa na umoja wa mataifa kama siku ya kuwakumbuka waliofariki kutokana na ugonjwa huo
msemaji wa chama cha anc hakupatikana kwa simu alipotafutwa na shirika la habari la reuters
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilikiongozi mkuu wa kanisa katolika duniani papa francis jumanne aliwasihi watu kote duniani kuendelea kuheshimu kanuni zilizowekwa ili kujikinga na wimbi jipya la maambukizi ya virus vya corona wakati viongozi wao wameanza kulegeza hatua kali walizochukua ili kuzuia kuenea kwa virus vya corona
watu wamefariki dunia katika siku zilizopita
tuhuma ambazo zimetolewa mara kwa mara na umoja wa mataifa na mashirika ya kutetea haki za binadam na hata serikali kuwafukuza wajumbe wa tume ya haki za binadam ya umoja wa mataifa
momanyi mwenye umri wa miaka anagombea nafasi inayoshikiliwa na diwani susan pha wa chama cha republikan anayewania tena katika uchaguzi wa mwaka huu utakaofanyika jumanne tarehe tatu mwezi novemba mwaka huu
wanne kati ya hawa saba wana historia ya kusafiri kutoka mataifa yalio na maambukizi
mmoja alisafiri kutoka mombasa lakini wawili hawana historia ya kusafiri nje alieleza waziri wa afya mutahi kagwe
imetayarishwa na idd uwesu voa dar es salaammuungano wa wanajeshi unaoongozwa na saudi arabia na umoja wa falme za kiarabu wanaopigana na waasi wa kihuthi wanaripotiwa kutekeleza shambulizi la angani dhidi ya sehemu za mji mkuu wa yemen sanaa
mahakama ya chini iliamua ijumaa kutupilia mbali kesi ya maafisa wa kampeni wa trump kutaka kura kutojumulishwa kwenye hesabu ya kura wakidai kwamba zilikuwa za wizi
uongozi kutoka nchi zenye mapato ya chini umebadilisha mjadala
mfano umoja wa afrika na kituo chake cha kudhibiti magonjwa africa cdc wanaratibu mkakati wa kiafrika wa kukusanya fedha kwa ununuzi wa chanjo na kuongeza ufadhili barani afrika
jitihada kama hizo zinafanyika pia katika kanda ya amerika kusini
katika hotuba hiyo yake haitham alitoa wito pia kuendelea na juhudi za kujenga zaidi taifa hilo dogo lenye utajiri wa mafuta na kuendelea na njia iliyopangwa na aliyemtangulia sultan qaboos aliyefariki ijuma
uhispania imekuwa moja kati ya nchi zilizoathirika vibaya zaidi na maambukizi duniani ambapo kuna maambukizi yaliyothibitishwa ya covid na vifo visivyo pungua 
gavana wa maryland mauaji mengi yametokea mexico ambako waandishi nane waliuawa kutokana na kuandika habari kuhusu ulanguzi wa dawa za kulevya na kisiasa
bernard anamiliki kamapuni ya mitindo ya louis vuitton na sephora
kufikia sasa watu wameambukizwa virusi vya corona na kufariki
ni ishara kwamba wana imani na mfumo wetu wa afya aliongeza
murtada anaishi na wazazi wake mjini khartoum huku akiwa na kipato cha chini ya dola kwa siku hali inayomzuia kutekeleza ndoto yake ya kuwa daktari
carter ametoa tamko akisema who ni shirika pekee la kimataifa lenye uwezo wa kuongoza juhudi za kudhibiti virusi hivi
kile nabii anachotaka ni hukumu ya haki nchini afrika kusini
kumekuwa hakuna dalili ya yeye kuwa na kesi ya haki nchini hum
alisema nyondo
idadi ya vifo vya raia inayoogopesha kumeripotiwa idadi ndogo sana ya watu walioambukizwa na virusi vya corona barani humo na kulisababisha shirika la afya duniani who kuhoji hii leo ikiwa idadi ya watu waloambukizwa ni sahihi
takwimu za who zinaonesha kiwango cha maambukizo kimepunguwa kwenye mji wa hubei ambao ndio kitovu cha kirusi cha corona lakini imeonya kuwa bado idadi ya wanaopoteza maisha inaweza kuongezeka
rais recep erdogan amesema athari za maendeleo mabaya huko libya hazibaki ndani ya nchi hiyo pekee yake bali inadhuru pia nchi jirani na tunisia inakua ya kwanza kwani ikio katika mstari wa mbele
ni lazima pawepo na usitishaji mapigano libya kwa haraka iwezekanavyo
kutakuwa na vifo vingi trump amesema
namna alivyovuka mpaka wa tanzania na kenya waandamanaji ndani ya dula la target kufuatia maandamano ya minneapoilis maabara ya kitaifa imetuma maafisa wake katika sehemu zote za nchi hiyo wakiwa na vifaa maalum vyenye uwezo wa kuwapima watu kila siku
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dcmashambulizi ya angani yameuwa zaidi ya raia katika eneo la milimani kaskazini mwa jimbo la yemen jumamosi mkuu wa misaada ya dharura wa umoja wa mataifa un nchini humo amesema na kusema shambulizi hilo ni la kutisha
bunge la uingereza liliunga mkono mkataba huo katika kikao cha haraka iliyofanyika jumatano baada ya kupatikana mkesha wa krisimasi
siku hiyo hiyo ya alhamisi maseneta wa chama cha democratic katika bunge mjini washington walikusanyika kuomboleza kwa ajili ya george floyd
seneta wa new jersy cory booker amesema wanatowa heshima zao kwa wale wote walouliwa na polisi hivi karibuni
hatua hiyo inajiri saa chache baada ya rais wa kenya uhuru kenyatta kufanya mkutano na rais wa somaliland muse bihi
maandamano ya jumatatu yanafuatia yale yaliofanyika jumapili nchini uingereza brazil canada na nchi nyingine
rais cyril ramaphosa anatarajiwa kutangaza hatua kali za kuzuia maambukizi zaidi
sina uhakika kama nitashiriki katika uchaguzi huo lakini kile ambacho nataka kuomba sana ni kwa serikali kuimarisha usalama kwa wale wenye ujasiri wa kupiga kura
swala la uchaguzi linaendelea kuleta hofu kubwa sana
sharif hamad anashindana na mgombea wa chama tawala cha ccm hussein ali hassan mwinyi
kampuni ya pfizer inatarajia kupeleka dozi nchini uingereza katika siku chache zijazo
tumepokea habari kutoka kwa umoja wa ulaya kuhusu mpango huo wa uhamiaji lakini tunasema kwamba hautoshi kwa sababu maswala kama mshikamano na sio tu uwajibikaji bali mshikamano yanastahili kueleweka kabisa zaidi ya vile tume imependekeza
amesema pedro sanchez katika barua hiyo afrika inaliomba shirika hilo la un kushughulikia masuala ya haki za binadamu kufungua mjadala wa dharura kuzungumzia ubaguzi
sudan imeripoti maambukizi ya watu na vifo kutokana na corona
chini ya sheria za israel waziri yoyote wa serikali anaeshtakiwa kwa kosa la uhalifu lazima ajiuzulu
lakini hii haimhusu waziri mkuu na hivyo kama chama chake cha likud kitapata ushindi wa kutosha kitaunda serikali
yemen imethibitisha ijumaa kuwepo ambukizi la kwanza la virusi vya corona lililotokea katika jimbo la kusini la hadharalmauti lenye utajiri wa mafuta
kiongozi mpya wa oman haitham bin tariq al said ameahidi kuendelea na sera za kigeni za taifa hilo la kifalme ambazo anasema zilijengwa na sultan qaboos chini ya misingi ya kuishi kwa amani na majirani zake na kuendeleza ushirikaino wa kirafiki na mataifa ya dunia huko zanzibar waziri wa afya rashid mohamed ametka tarifa onayoeleza kwamba kuna wagonjwa wngie waloambukizwa na hivyo kufanya idadi ya jumla kisiwani humo kufikia 
na idadi ya wagonjwa nchini tanzania sasa imefikia 
haya yanajiri huku kenya ikiripoti visa kufikia siku ya jumapili na wakati huo huo wahudumu watatu wa afya walifariki kutokana na maambukizi ya corona huku wakiwa katika mazingira ya kazi
baadaaye alijiunga na chama cha national resistance movement nrm kutoka chama cha uganda peoples congress upc
ameongeza kuwa suala la msingi litakuwa uwezo wa kutambua mtu yeyote ambaye atapata maambukizi kuwatenga watu hao na kufuatilia nani walikuwa wamekaribiana naye na kwamba juhudi zozote za kurejesha nchi katika hali ya kawaida itategemea hali halisi ilivyo katika maeneo mbalimbali ya nchi
rais john kennedy alipotembelea sauti ya amerika mwaka 
nchi hizo mbili zilikuabaliana kuanzisha tena uhusiano wa kidiplomasia na kufanya sudan kuwa taifa la tatu la kiarabu kurejesha uhusiano na israel baada ya umoja wa falme za kiarabu na bahrain
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo ametaja hatua ya kupatikana makubaliano ya kusitisha vita kati ya pande zinazohasimiana nchini libya kuwa ya ujasiri na kutaka wapiganaji wote wa nje kuondoka nchini humo katika mda wa siku kulingana na masharti ya mkataba huo
mapema jumatano biden na sanders walikuwa wanachuana kwa karibu huko texas na maine ambapo uchaguzi ni mkali na matokeo bado hayajakamilika
uchaguzi wa texas ulishangaza kwa matokeo ya awali ya kitaifa yalionyesha sanders akiwa anaongoza lakini ikageuka kuwa ni mapambano jioni jumanne
ariel atkins mlinzi wa washington mystics aeleza siyo kwamba sisi ni wacheza mpira wa vikapu tu na kwa sababu sisi ni wachezaji mpira wa vikapu haimanishi hili ni jukwa letu pekee tulionalo
inatubidi kufahamu kwamba tunapomaliza kucheza na tukienda nyumbani sisi ni watu weusi na kwa hivyo maisha ya jamaa zetu ni ya muhimu
alisomea chuo kikuu cha burundi
tangu mgogoro wa uhamiaji ulipoanza mwaka na kupelekea zaidi ya wahamiaji milioni moja kuingia ulaya sheria za umoja wa ulaya kuhusu uhamiaji zimetajwa kuwa na mapungufu mengi
aidha rais erdogan amesema hafahamu watu hao wanafanya nini nchini libya
wakati huo huo rais mteule wa marekani joe biden ameahidi kuujenga uchumi wa marekani unaowanufaisha wamarekani wote wakati atakapoingia madarakani januari 
katika barua kwa kq ijumaa mkurugenzi mkuu wa mamlaka ya safari za anga tanzania tcaa hamza s
johari alisema serikali ya tanzania imesimamisha safari za kq kati ya nairobi na viwanja vya tanzania kama dar es salaam kilimanjaro na zanzibar mpaka itakapotangazwa tena kujibu hatua iliyochukuliwa na serikali ya kenya
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilikasi ya maambukizo ya kirusi corona inaongezeka na kuna uwezekano idadi ya wagonjwa ikaongezeka pia kamisheni ya afya ya taifa ya china imesema jumapili
amesema kuwa kuna nchi nyingine zimeshindwa kulipa mishahara watumishi wake lakini tanzania itaendelea kulipa
hayati ruth bader ginsberg mcconnell ambaye alikuwa amegoma kumtangaza biden mshindi alisema katika hotuba ya seneti kwamba ushindi wa biden wa kura za wajumbe wa jumatatu ulimhakikishia kuwa ni mshindi wa kweli kwa miaka minne katika ikulu ya marekani
walioambukizwa ni watu waliorejea kutoka ulaya hivi karibuni
tume ya uchaguzi ilitangaza jumatatu wiki hii kwamba jenerali mstaafu evariste nayishimiye ambaye aligombea urais kwa tikiti ya chama kinachotawala cndd fdd aliibuka mshindi wa uchaguzi huo wa jumatano akiwa na asili mia ya kura zote zilizopigwa
kabla kufikia uamuzi ametoa ombi hilo jumatano katika mkutano kwa njia ya video na baadhi ya viongozi wa afrika mkutano ambao ulikuwa unaongozwa na rais wa afrika kusini cyril ramaphosa ambae ndie mwenyekiti wa umoja wa afrika
bila kutoa takwimu mbowe alisema tanzania bado inakabiliwa vikali na ugonjwa covid 
aliongeza kuwa serikali ya tanzania ingali na nafasi ya kuchukua baadhi ya hatua zaidi hata kwa kiwango kidogo ili kukabiliana na janga hilo badala ya kuficha ukweli
viongozi hao wanasema kwamba wanajeshi wa ethiopia wanatumia silaha nzito kutekeleza mashambulizi tigray ambayo yameharibu bwawa la kuzalisha umeme na kiwanda cha kutengeneza sukari
ingawa vijana wa misri walifanikiwa kumondoa kiongozi wa muda mrefu housni mubarak lakini jeshi halijakubali mabadliko ya kidemokrasia
kufikia alhamisi botswana ilikuwa imerekodi visa saba vya maambukizi mapya
uchunguzi huo unahusu sekta za madini ujenzi na mikataba ya ununuzi iliyotolewa wakati wa utalwa wa ernest bai koroma kati ya mwaka na 
televisheni ya serikali ya kuwait iliripoti kifo hicho lakini haikutoa habari zaidi
alikuwa ameripotiwa kupata matibabu nchini marekani katika kipindi cha msimu wa majira ya joto
lakini je changamoto gani inamsubiri lissu katika safari yake ya kugombea urais tanzania ikizingatiwa kwamba ametangaza nia akiwa nje ya nchi james masawe ni mwanasheria tanzania
kilichotokea leo hakitapita bila uwajibikaji wale ambao walihusika watapewa malipizi ya kilichotokea hii ni ahadi kwa wahanga na waliojeruhiwa hii ni ahadi ya kitaifa
ukweli utawekwa wazi juu ya ghala hili hatari ambalo limekuepo tangu mwaka wa amesema waziri mkuu diab
gazeti la new york times linasema rais trump ni rais pekee katika ulimwengu wa sasa ambae hakulipa kodi katika kipindi cha miaka katika miaka iliopita
lakini umma haukuvutiwa sana na rekodi ya akufo addo juu ya mfumuko wa bei ukosefu wa usawa na ufisadi
wakati huo huo meli ya kitali iliyotia nanga katika mji wa yokahama imeripoti kesi mpya mapema jumatatui ikiwa ni mara dufu ya idadi ya watu waloripotiwa kuambukizwa wiki iliyopita
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
inatarajiwa kwamba magufuli atapata ushindi mkubwa na chama chake cha ccm kupata viti vingi bungeni kata nne hazijafanya uchaguzi wa madiwani kutokana na sababu mbalimbali
waliokamatwa wanazuliwa katika kituo cha polisi cha lolo
afisa katika wizara ya mambo ya nje ya burundi bila kutoa maelezo zaidi amesema kwamba maafisa hao wa who ni watu wasiotakiwa kuweto nchini humo
machafuko yalitokea uganda wiki iliyopita baada ya polisi kukamata mgombea wa urais wa chama cha national unity platform nup robert kyagulanyi maarufu bobi wine kukamatwa na maafisa wa polisi
iwapo marekani itachukuwa utaratibu huu kutakuwa na utata mkubwa kwa sababu hili linazihusu nchi zilizosaini mkataba wa nyuklia na iran na washington ilijiondoa miaka miwili iliyopita
sisi tunazo silaha zenye nguvu zaidi na jeshi lililokuwa na vifaa vya kutosha kuliko nchi yoyote duniani kwa kiwango kikubwa alisema trump
pia marekani na vietnam imethibitisha kuwa na wagonjwa wawili
mamia ya watu wameuawa na zaidi ya kukimbilia sudan kama wakimbizi kutokana na vita hivyo wakisimulia hali mbaya katika eneo la tigray
wafungwa kati ya waliotoroka gerezani katika mji wa beni mashariki mwa jamhuri ya kidemokrasia ya congo wamerudi gerezani muda mfupi baada ya kutoroka
matokeo ya udiwani yatawasilishwa katika ofisi za watendaji wa kata wakati yale ya ubunge na urais yatapelekwa katika ofisi za wakurugenzi ambao ndiyo wenye jukumu la kutoa matokeo ya mwisho ya wabunge wakati yale ya urais hupelekwa moja kwa moja katika ofisi ya tume ya taifa ya uchaguzi
idadi kubwa ya raia wa marekani watapewa dola kuwasaidia kujikimu kimaisha huku dola zikiwa zimetengewa watu wasiokuwa na ajira kila wiki
px tundu lissu ameahidi hatolipiza kisasi kwa kupigwa risasi na badala yake kuongoza maridhiano linajadiliwa sana kwenye mitandao ya kijamii nchini humo kwa hisia tofauti wafuasi wa chama tawala ccm wakimkosoa vikali huku upande wa upinzani wakikaribisha hatua hiyo
rais abdi anasema tunachofanya ni kuboresha uhusiano kati ya somaliland na kenya
uhusiano kati ya kenya na somalia hautuhusu chochote
iwapo somalia inaamua kusitisha uhusiano wa kidiplomasia na nchi yoyote inayoshirikiana na somaliland jinsi ambavyo wamekuwa wakifanya kwa muda wa miaka iliyopita tutaona nchi ambayo somalia itashirikiana nayo
miaka mitatu iliyopita tulianzisha kampeni ya kuifanya marekani kuwa taifa kuu tena
hii leo ninasimama mbele yenu kuwaelezeni mafanikio makubwa tuliyoyapata
inaendelea kusema kwamba zinatumika kueneza habari za uongo na maoni potofu kwa nia ya kupotosha jamii zikiwa na lengo la kusababisha ghasia kwa misingi ya kikabila na kisiasa
naye kaimu mkurugenzi wa afya kenya dr
partric amoth alisema kuwa mikakati ya mipakani imesaidia kudhibiti maambukizi kusambaa kwenda jamii zinazoishi karibu
mikakati tunayoifanya imezaa matunda ndio maana hakuna visa vilivyoripotiwa katika jamii maana haviwafikii
tunaomba ugonjwa huu umalizike na baada ya corona kuisha vifaa vilivyoko vitasaidia wengine
bomu lililotegwa kwenye gari lililipuka kwenye kituo cha ukaguzi chenye harakati nyingi katika mji mkuu wa somalia jumamosi asubuhi kwa saa za huko
tamko la un huduma ya internet whatsapp twitter na mitandao mingine imesitishwa kabisa katika baadhi ya sehemu za nchi
shirika la habari la taifa tbc limesema pia kiongozi wa chama cha upinzani cha act wazalendo zitto kabwe naye ameshindwa kutetea nafasi yake bungeni
shirika la afya duniani who linasema wengi kati ya watu waliokutikana na kirusi corona walikuwa wanahistoria ya kusafiri kwenda wuhan na wengine kadhaa walikuwa wamekaribiana na mtu aliyekuwa amesafiri huko
tanzania imekuwa ikilaumiwa kimataifa kwa kutochukua hatua kali za masharti ya kupambana na virusi vya corona kama inavyofanyika katika nchi za jirani na nyinginezo duniani
idadi ya watu wanaolazwa hospitalini nayo imepungua kwa kiasi kikubwa hali inayoleta matumaini ya kukabiliana na virusi vya corona nchini humo
viza za uhamiaji zinazokusudiwa kusitishwa ni tofauti na zile zisizo kuwa za uhamiaji ambazo zinatolewa kwa wanaofanya ziara marekani ambazo hazitoathiriwa na katazo hili wolf amesema
msemaji wa taliban zabihullah mujahid alikanusha mara moja kuhusika na tukio hilo akisema wapiganaji wao walikuwa hawahusiki kabisa na shambulizi hilo ambalo limetokea saa kadha kabla ya makubaliano ya taliban ya kusitisha mapigano kwa siku tatu wa eid kuanza kutekelezwa
askofu wa pemba mji mkuu wa jimbo hilo analaani jinsi jumuia ya kimataifa ilivyo kaa kimya kutokana na machafuko hayo
huu ulikuwa pia mwaka wa ufanisi kwa makampuni ya teknohama
huu ni mwaka pia ambapo uchaguzi wa rais ulizusha utata kuwahi kushuhudiwa pamoja na ghasia na maandamano ya kupigania haki za kiraia na kupinga ubaguzi yalifanyika kote nchini
takwimu zinaonyesha watu wamekufa kutokana na covid nchini humo
afrika kusini ina idadi ya watu milioni 
kifo cha diallo chaacha athari shirika la habari la serikali ya saudi arabia limemkariri kanali turki al maliki msemaji wa ushirika huo akisema inafanya uchunguzi juu ya hasara inayoweza kuwepo kufuatia operesheni ya uokoaji katika eneo hilo baada ya ndege ya kivita aina ya tornado kutunguliwa jioni ijumaa
pompeo amesema hakuweza kujibu swali juu ya lini trump angeweza kufanya ziara angola akisema rais ana shughuli nyingi hususan katika mwaka wa uchaguzi
hivi karibuni radio free africa yenye makao yake makuu mwanza ilitakiwa kufika mbele ya tcra kujieleza kwanini isichukuliwe hatua za kisheria kwa kukiuka kanuni za utangazaji kufuatia mahojiano iliyorusha wakati wa kipindi cha bbc swahili baina ya bbc na kiongozi wa upinzani tundu lissu wa chama cha chadema
maelezo ya jumamosi yanajumuisha waraka wa biashara wenye kurasa ikiwemo makubaliano juu ya nishati ya nyuklia kubadilishana habari za siri na mifululizo ya maazimio ya pamoja nchini ujerumani idadi ya maambukizi imefikia karibu huku watu wakiangamia kufikia sasa
kabla ya tukio hilo waandishi kadhaa wa habari walishambuliwa na polisi na kujeruhiwa vibaya
marekani hivi sasa ndio penye maambukizi mengi ya virusi hivyo na watu walioambukizwa ni zaidi ya lakini serikali yake bado haijakubali kuchukua hatua za pamoja kupambana na ugonjwa huo
badala yake rais donald trump ameyaambia majimbo wajitegemee kupambana na hali hii ambayo wakati huduma za afya zimeelemewa kutokana na janga hili
kamati ya washauri huru na wataalam wa idara ya chakula na madawa ya marekani fda ilipiga kura baada ya majadiliano ya saa saba kupendekeza utumiaji wa chanjo iliyotengenezwa na mtengenezaji wa dawa wa marekani moderna wiki moja baada ya wasimamizi wa serikali kuu kuidhinisha chanjo ya kwanza ya matumizi ya dharura
hii ni mara ya pili kiongozi wa somaliland anatembelea kenya
mara ya kwanza ilikuwa ziara ya rais kahin riyale kahin mwaka 
pande zote mbili zinatakiwa kujizuia na vitendo vinavyoweza kuleta hali ya kutoaminiana au uhasama kuhusiana na madai ya kufadhili makundi yenye lengo la kutatiza serikali zake kinasema kipengele cha pili aya ya saba ya taarifa hiyo fupi
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcafrika kusini imeripoti maambukizi ya watu kila siku kutokana na virusi vya corona
wakati huo huo mgombea mwingine wa urais kwa tikiti ya chama cha upinzani fdc patrick oboi amriat amechiliwa huru baada ya kukamatwa na polisi wa mjini gulu kwa tuhuma za kukiuka kanuni za kujikinga na maambukizi ya corona
jumapili rais wa rwanda paul kagame alisisitiza kwamba hatasurutishwa kufungua mpaka huo hadi pale uganda itakapotimiza matakwa ya rwanda
na katika tukio hapo jana mwanamke wa kwanza mweusi na mmarekani mwenye asili ya asia kusini ambaye yuko katika tiketi ya chama kwa nafasi ya juu ya uongozi kamala harris alihutubia kukubali uteuzi wa chama
waziri wa mambo ya nchi za nje wa iran mohammad javad zarif ameonya kwamba ikiwa marekani itachukua hatua zaidi basi iran itajibu kwa namna inayostahili
ningependa kusisitiza kwamba kuwepo kwetu hapa ni dhihirisho kwamba serikali inafanya kila juhudi kupata suluhu la matatizo ya usalama yanayoendelea kusumbua watu wetu
tunatambua kwamba watu wa hapa wanaendelea kuomba usalama uimarishwe na utulivu udumu kwa maendeleo ya eneo hili
hata hivyo chama chenye mrengo wa kushoto cha economic freedom fighters eff kimesema kwamba matokeo ya uchaguzi mkuu marekani huenda yasiwe na mabadiliko makubwa kwa wamarekani wenye asili ya afrika na kwamba wataendelea kubaguliwa
kwa kawaida kiongozi wa wto hudhinishwa kupitia makubaliano ya mataifa wanachama wa shirika hilo ambapo mshindi anatarajiwa kutangzwa kufikia decemba mwaka huu
polisi pia wanatuhumiwa kwa kutumia nguvu kupita kiasi badala ya kutii sheria wakati wakitekeleza majukumu yao
tumukunde alifutwa kazi na rais yoweri museveni mwaka baada ya kutofautiana hadharani na aliyekuwa mkuu wa polisi generani kale kayihura
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmsuluhishi wa umoja wa mataifa katika mgogoro wa libya anasema hatua ya kuridhisha imefikiwa baada ya siku mbili za mazungumzo ya ana kwa ana kati ya viongozi wa kijeshi wa pande zinagombana nchini libya
awamu ya nne ya mkutano wa kamati ya mseto ya kijeshi ambao una lengo la kufikia sitisho la kudumu la mapigano inafanyika wiki hii mjini geneva
lakini wakosoaji wanasema uingereza itakumbana na changamoto kadhaa kuliko jinsi ilivyokuwa wakati ni mwanachama wa umoja wa ulaya
kabla ya majadiliano yao amnesty international na vikundi vingine vya haki vya haki za binadamu viliituhumu ufaransa kwa kuvumilia kwa muda mrefu ukandamizaji wa rais al sisi wa aina yoyote ya upinzani na kusema sasa muda kwa macron kutetea haki za binadamu
ni mtoto wa katika familia ya watoto 
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilinaibu waziri wa michezo wa liberia millias sheriff amesema kwamba ajali hiyo ilitokea pale mgodi katika wilaya ya kaskazini magharibi mwa liberia kuporomoka
biden alitangaza kuwa anaweza kumshinda rais wa chama cha republikan donald trump katika uchaguzi mkuu wa novemba na kuwaleta wagombea wa demokratiki kupata ushindi wa seneti ambayo hivi sasa inadhibitiwa na warepublikan
picha za video ambazo zimeekwa kwa mitandao ya kijamii na watu mbalimbali wakiwa sehemu mbalimbali za tanzania zinaonyesha wafuasi wa upinzani kizichoma moto karatasi za kura zinazodaiwa kuwa bandia
idadi kubwa ya watu walipiga kura kwa njia ya posta au kwenye vituo vya kura kutokana na hofu kwamba virusi vya corona vinaweza kusambaa siku ya uchaguzi
mgombea kiti cha rais wa chama kikuu cha upinzani cha cnl agathon rwasa ameiambia sauti ya amerika kwamba anashiriki kwenye uchaguzi licha ya kasoro zizliopo ili kuweza kuleta mabadiliko lakini hofu yake kubwa ni ukosefu wa wakilishi wao kwenye vituo vya kupiga kura kuweza kujua ikiwa ni utaratibu wa haki na vipi kuhakikisha
lisu ni mshindani mkuu wa rais wa sasa john magufuli anayegombea mhula wa pili madarakani
wally adeyemo ameteuliwa kuwa naibu wa waziri wa fedha akiwa mmarekani wa kwanza mwenye asili ya afrika kuteuuliwa katika nafasi hiyo
muhoozi mwenye umri wa miaka pia ni mshauri maalum war ais nafasi ambayo aliteuliwa mwaka 
kulingana na umoja wa mataifa kundi la boko haram limeua zaidi ya watu kaskazini mashariki mwa uganda na kusababisha karibu watu milioni kutoroka makwao tangu mwaka 
jopo moja la marekani limeidhinisha utumiaji wa dharura wa chanjo ya pili ya covid siku ya alhamisi
facebook ilisema jumatano kuwa picha ya video inajumuisha madai yasiokuwa sahihi kwamba kikundi cha watu wanakinga dhidi ya covid jambo ambalo linakiuka sera zetu mbalimbali juu ya madhara ya upotoshaji wa taarifa za covid
shughuli katika mji mkuu gaborone zimesitishwa mwezi mmoja na nusu baada ya kufunguliwa
shule na biashara zilifunguliwa juni pale maambukizi yaliripotiwa kupungua
alichaguliwa kuwa naibu spika wa bunge la burundi july chama kikuu cha upinzani cha democratic alliance kimetaka kikao cha bunge kufanyika kwa haraka kujadili kile kimetaja kwamba sherehe ya watu kula inayofanywa na watu kutoka chama kinachotawala cha anc
imf imetenga mfuko wa dharura wa dola billioni kwa nchi wanachama ikiwemo mikopo ya riba ilio chini itakayosaidia nchi maskini kukabiliana na janga hili
katika ripoti yake mpya iliyotolewa jumatano mjini nairobi kenya hrw imesema serikali ya tanzania imeendelea kuwakamata wanasiasa wa upinzani ikisema kuna wanasiasa wa upinzania na wakosoaji wa serikali ambao wamekamatwa kuanzia mwezi juni
kenya pamoja na nchi zingine za afrika mashariki zilianza kutekeleza makubaliano ya kupima madereva wote wa magari ya kubeba mizigo mipakani lakini tanzania haikuwa sehemu ya makubaliano hayo na hivyo kuzua mgogoro wa mpakani kati ya kenya na tanzania
alikamatwa kwa muda mfupi na kuachiliwa baadaye kwa dhamana baada ya watumishi wawili wa umma kusaini dhamana ya shilingi milioni za kitanzania ntetema alisema
uhusiano kati ya zimbabwe na mataifa ya magharibi ulikuwa umeanza kuonyesha dalili za kuboreka chini ya utawala wa rais emmerson mnangagwa lakini tena umeingia doa kufuatia rekodi mbaya ya haki za kibinadamu
wabunge hawa watakumbukwa kwa michango yao na mijadala mikali katika bunge la jamhuri ya muungano wakifichua ufisadi na pia kuibana serikali katika masuala mbali mbali
ameuelezea uchaguzi huo kuwa kejeli akisema kwamba unawezaje kuandaa uchaguzi katika mazingira ya kurusha gesi ya kutoa machozi na risasi za moto kila mahali huu sio uchaguzu huru na haki ni kejeli tu
voac townhall wataalam wa afya wa kimataifa walishiriki katika mkutano ulioandaliwa na sauti ya amerika voa alhamisi iliyopita washington dc marekani kwa njia ya skype wakijibu maswali juu ya maambukizi ya virusi vya corona
endelea kumsikiliza wizara ya mambo ya nje ya pakistan imesema kwamba itaasilisha ushahidi wake kwa umoja wa mataifa na mashirika mengine ya kimataifa
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwanasiasa wengi na watalamu wa marekani wamekosoa uamuzi wa rais donald trump kuiondoa marekani kutoka shirika la afya duniani who
kutokana na janga hilo mwaka hug hakuna sherehe za kawaida za kuhamasisha usafi wa mazingira kama zinavyofanyika katika miaka ya nyuma
russia imeripoti maambukizi mapya na vifo 
katika bara la asia china imeripoti visa vipya katika saa zilizopita
shirika la amnesty international limekemea mauaji ambayo pande zote zimelaumiana kutekeleza
wasudan wengi walichukulia hatua hiyo kuwa nzuri na iliyochelewa kupatikana wakiishurutisha serikali kuharakisha utekelezaji wake kwa kukubali mkataba wa ushirikiano na israel
kufuatia kuhamishwa kwa musene katika kitengo cha mahakama nyingine mirembe alifanya mpango kesi hizo zipelekwe kwa mukiibi ambapo angalau mtu moja alilipa hongo ya pesa taslimu kwa kuelekezwa na mirembe
wakati huohuo rais uhuru kenyatta ameomba msamaha kutokana na jinsi maafisa wa polisi walivyotumia nguvu kupita kiasi dhidi ya raia wakati wakitekeleza amri ya kusalia majumbani inapotimia saa moja kamili jioni
alikuwa kiongozi wa mpito wa muungano wa kitaifa kufuatia makubaliano ya amani yaliyosainiwa mjini arusha tanzania mwaka wa na pande zilizokuwa zinazozana ili kumaliza vita vya wenyewe kwa wenyewe vya muongo mmoja vilivyosababisha vifo vya takriban watu laki 
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dcrais wa kenya uhuru kenyatta alisema jumatano kwamba watu waliorekodiwa kwa video wakihepa kutoka karantini jijini nairobi watakamatwa na kurejeshwa kwa karantini ili wamalize mda wao waliotakiwa kujitenga
katika hali yoyote ile tumejiandaa vyema alisema
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
comoro inakuwa nchi mbili za mwisho barani afrika kutangaza kuwepo mambukizo ya virusi vya corona visiwani humo baada ya serikali kuhimizwa na wananchi kuthibitisha hilo kufuatia vifo vya takriban watu wiki hii pekee yake kulingana na mashirika ya kiraia
mkutano huo wa wa mataifa ya igad uliitishwa na waziri mkuu wa sudan abdallah hamdok ambaye ni mwnyekiti wa jumuia hiyo kujadili miongoni mwa masuala mengine ugomvi wa ndani nchini ethiopia mapigano ya mpakani kati ya ethiopia na sudan pamoja na mvutano wa kidiplomasia kati ya kenya na somalia
beatrice ambaye ni mwanafunzi wa shule ya upili anasema kwa mara ya kwanza ilikuwa vigumu kujihusisha na mpango huo huku pia akishindwa kuzungumzia hali yake ya hedhi hadharani
amesisitiza kuwa matatizo yaliosababishwa na janga la virusi vya corona hayatabadili chochote wala kupunguza operesheni za jeshi la marekani barani afrika na kueleza kuwa kubadili makao makuu hakutokua na athari kubwa kwenye shughuli zao
sudan imeorodheshwa kama mojawapo ya mataifa masikini zaidi duniani
haja ya ushirikiano wa kimataifa imekuwa kubwa zaidi sasa kuliko wakati mwingine wowote ule
kamati ya nobel ya norway imeamua kuipatia wfp tuzo ya mwaka kutokana na juhudi zake za kupambana na njaa duniani kwa juhudi zake za kuleta amani kwenye maeneo ya ghasia kwa kuhakikisha kuwa tatizo la njaa halitumiki kama silaha ya vita na mapigano uzinduzi wa kampeni ulifanyika katika wilaya ya luweero
nimisha anaendelea kuuliza siku nane kwa kila mtu uh kuhusu video za wanajeshi wanaowapiga risasi raia alisema zitachunguzwa na kwamba ufafanuzi wa kwanini hawakupiga risasi hewani utatolewa
akizungumza na shirika la habari la afp katika wilaya ya grand cape mount anakotoka waziri sheriff amesema karibu watt wanahofiwa wamefariki na timu ya waokozi inawatafuta wachimba migodi ambao huwenda wamekwama ndani ya vifusi vya mgodi huo kufikia jumanne usiku lakini hakutoa maelezo zaidi
rais wa sasa yoweri museveni anakabiliwa na ushindani kutoka kwa wagombea wengine akiwemo mwanamuziki robert kyagulanyo maarufu kama bobi wine na majenerani wengine wawili ambao walikuwa marafiki wa karibu wa museveni kabla ya kukosana
vyombo vya habari vya drc havina uwezo wa fedha shirika la habari la associated press limesema kuwa ndege ya kukodiwa iliwasafirisha kutoka mjini wuhan idadi isiyojulikana ya wamarekani hadi mji wa anchorage alaska ambako watapiwa kuangalia iwapo wana kirusi
maadhimisho hayo yalijiri huku taifa hilo la afrika mashariki likikabiliwa na hali ngumu ya kiuchumi ambayo wachambuzi wanasema kwa kiasi kikubwa imesababishwa na janga la corona
unhcr imeripoti kwamba watu walikufa kati ya mwaka na wakijaribu kufika ulaya kupitia bahari ya mediterania na kwamba huenda idadi hiyo ikawa kubwa kuliko ya inavyodhaniwa
kesi ya mwanamke huyu imekosolewa na wataalam wa haki za binadamu wa un makundi ya haki za binadamu na wabunge wa marekani na umoja wa ulaya
malawi imetangaza kufunga mipaka yake kwa siku ili kuzuia mikusanyiko ya watu baada ya kuripotiwa ongezeko jipya la maambukizi ya virusi vya corona katika nchi hiyo ya kusini mwa afrika
mnamo aprili rais biya aliamuru kuachiliwa kwa maelfu ya wafungwa kutokana na wasiwasi juu ya msongamano unavyoeneza korona
aliyekuwa rais wa nchi hiyo ambaye alikuwa amekatalia madarakani licha ya kushindwa la ouattara na ambaye alifutiwa mashitaka ya uhalifu wa kibinadamu dhidi yake katika mahakama ya icc laurent gbagbo hajatangaza rasmi iwapo atagombea tena urais kupitia chama chake cha fpi japo ameasilisha maombi ya kutaka kupewa pasipoti ili arejee nchini mwake hatua inayotajwa kama ya kijitaarisha kugombea urais
katika mfumo huo wajumbe kutoka kila ukoo wanachagua wabunge halafu wabunge hao wanamchagua rais
baadhi ya maafisa mjini seoul walisema kim inawezekana alikosekana katika sherehe za kila mwaka aprili kwa sababu ya hofu ya virusi vya corona
kamati kuu pia imetoa msamaha kwa kada wake mwingine yusuph makamba ambaye naye ni katibu mkuu mstaafu baada ya mzee makamba kuomba msamaha kwa maandishi juu ya makosa yake ya kimaadili
kulingana na shirika la afya duniani who na shirika la kuangazia maambukizi ya virusi vya ukimwi unaids athari zitokanazo na matatizo ya kutoa dawa kwa wagonjwa wa ukimwi kwa mda wa miezi sita zinaweza kudumaza kabisa mafanikio ambayo yamepatikana katika kuzuia vifo kutokana na ukimwi
watu walikuwa wanaendelea na shughuli zao kama kawaida
lakini ilipofika mwendo wa saa nne na nusu asubuhi kila kitu kilibadilika
kwa wastan watu wanaambukizwa virusi vya corona kila siku
katika mikutano yake ya kampeni maeneo ya masaka muntu amesema kwamba hakushiriki vita vilvyomuwezesha museveni kuingia madarakani ili kufuata kila analosema wala kutenda bali kwa maslahi ya taifa
dkt
mossa seydi mku wa idara ya magonjwa ya kuambukiza hospitali ya fann dakar wagonjwa wanaopewa matibabu maalum kwa kutumia hydroxychloroquine wanapona kwa haraka sana
lakini lazima ni sisitize kwamba utafiti wa kina wa kisayansi unahitajika kabla ya kuthibitisha dhana yeyote ile
sehemu nyingi duniani watu wako majumbani ikiwa ni mkakati wa kuzuia maambukizi ya janga hilo la virusi vya corona
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
mshukiwa mkuu wa mauwaji ya halaiki ya rwanda felicien kabuga jumanne alifikishwa mahakani mjini paris chini ya ulinzi mkali
taarifa hizi zimetolewa alhamisi na waziri wa afya maendeleo ya jamii jinsia wazee na watoto ummy mwalimu juu ya mwenendo wa maambukizi ya virusi vya corona covid nchini tanzania katika kipindi cha saa zilizopita
serikali inasema kwamba maambukizi yameongezeka kutokana na tabia ya wakenya kupuuza kutilia maanani namna ya kujiepusha na maambukizi na kukomesa kusambaa kwa virusi hivyo
akibainisha msimamo wa chama hicho kuelekea uchaguzi mkuu katibu mkuu john mnyika amedai kwamba usawa katika masuala yanayohusu uchaguzi ni mambo yanapaswa kuzingatiwa na pande zote zinazoshiriki uchaguzi huo
msafara wa amuriat ulizuiwa na polisi alipokuwa safarini kwenda katika mkutano wa kampeni wilyani tororo
ujumbe huo uliwasilishwa jumatatu na balozi wa ujerumani nchini tanzania regina hess wakati akizungumza na maafisa wa ngazi za juu kwenye uwanja wa ndege wa kimataifa wa kilimanjaro nchini tanzania waliokuwa katika mafunzo maalum ya ya namna ya kukabiliana na maambukizi ya virusi vya corona na magonjwa mengine ya kuambukiza
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
idadi ya watu ambao wameambukizwa virusi vya corona kote duniani imezidi milioni latin amerika ikiongoza kwa maambukizi ya kila siku kuanzia wiki iliyopita ikifuatiwa na marekani pamoja na ulaya
eliot engel alivyokamatwa na polisi wa kenya akizungumza na waandishi wa habari mjini brussels von der leyen amesema kwamba kila nchi ya ulaya inahisi athari za wimbi la pili la virusi vya corona
msemaji wa katibu mkuu antonio guterres stephane dujarric amesema mashambulizi dhidi ya walinda amani wa un yanaweza kuchukuliwa ni uhalifu wa kivita
pamoja na umri wake mkubwa na uzoefu wa kushika madaraka katika nyadhifa mbalimbali za kitaifa na kimataifa marehemu balozi mahiga alikuwa mnyenyekevu na mtiifu kwa kila jukumu nililomtuma alisema magufuli kupitia taarifa hiyo
waziri mnuchin ambaye anamuwakilisha rais trump ameiambia televijeni ya cnbc kwamba pendekezo la white house ni dola trillioni 
 the south korean government is also expanding shipments of masks to other countries with focus on those with an urgent need amid larger outbreaks of covid 
wafanyakazi za uokozi wa umoja wa mataifa walikuwa wanatafuta walionusurika iwapo wako ndani ya kifusi ijumaa
timu za waokoaji kutoka ufaransa na russia wakitumia mbwa walikuwa wanatafuta manusura katika eneo hilo siku ya ijumaa
shambulizi lililofanywa na iran septemba linasisitiza tishio linaloendelea la harakati hatarishi za iran zinazokabili eneo na tishio la usalama wa dunia na pia masoko ya nishati ya dunia
idadi ya wabunge wa chadema huko palestina kwenye ukingo wa magharibi katika mji wa bethlehem mchoraji asiyejulikana amechora picha kubwa ya george floyd kwenye ukuta unaowatengenisha na israel
kwa wapelstina wengi kama hani al halabi mjumbe wa chama cha vijana wa palestina kifo cha floyd kinawakumbusha vita vyao vya uhuru
dr
abbas aliongeza kuwa ni vyema wanaharakati wakathamini hatua zinazochukuiwa na serikali katika kudhibiti makosa ya uandishi wa habari kwani wako wanahabari wanaokosea sana isichukuliwe kila sheria inayotungwa eti imebana uhuru
wakati benjamin mkapa alipochukua madaraka mwaka wakosoaji wake waliomuona kama mtetezi mkereketwa wa itikadi ya kijamaa ambayo muasisi wa nchi hiyo rais julius nyerere alikuwa ameianzisha limeeleza gazeti la east africa nchini kenya
ni kama tunakimbizana na muda kwa sababu ya hali inayojiri nchini kusema ukweli kwa sababu ya kiwango cha uingiliaji mkali wa kigeni na ukiukwaji wa wazi wa vikwazo vya silaha
duru za habari zinasema kwamba baadhi ya vyombo hivyo vya habari tayari vimeanza kutekeleza kanuni hiyo kuanzia leo
ouattara mwenye umri wa miaka anagombea mhula wa tatu madarakani licha ya maandamano makubwa yaliyotokea kupinga hatua yake ya kugombea mhula mwingine
mtafiti wa shirika la amnesty international anayefuatilia mapigano hayo amesema kwamba vikosi vya tigray ndiyo vimehusika na mauaji ya mamia ya watu kutoka kabila la amhara katika mji wa mai kadra
mamlaka huko katsina mwanzoni ililaumu utekaji nyara wa wavulana wa shule kwa magenge ya majambazi ambao wamewateka nyara baadhi ya watu kwa ajili ya kulipwa fidia katika jimbo la kaskazini magharibi mwa nigeria
idadi ya maambukizi marekani imefikia zaidi ya watu idadi kubwa zaidi kuliko nchi yoyote nyingine
wakati mwingine huonekana akitembea kwa ugumu sana kutokana na maumivu
zaidi ya watu milioni wameambukizwa virusi vya corona nchini marekani
pendekezo hili lililowasilishwa na wakuu wa saa kwa chama cha wafanyakazi wiki hii ambalo halijaidhinishwa na wafanyakazi ni ishara nyingine kwamba shirika hilo linalomilikiwa na taifa liko ukingoni wa kuvunjika
licha ya kuwataka wakazi wa maeneo ya mpakani na msumbiji kuendelea na shughuli zao kwa vile hali ya usalama kwa sasa imeimarishwa sirro bado ametahadharisha vijana wa kitanzania ambao amesema wanao ushahidi na wao kujiingiza katika kundi hilo la kihalifu nchini msumbiji kutoka mikoa mbalimbali nchini waziri mkuu wa ethiopia abiy ahmed alisema mwezi julai kwamba nchi yake imeshajaza nusu ya bwawa hilo kutokana na mvua kubwa
kila siku mgonjwa anapoendelea kukaa kwa hospitali bila haja ya kuwa mle anahatarisha maisha yake
kwa sasa hakuna husduma yoyote anayopata hapa hospitalini anmabayo hawezi kupata kwa ikulu aliongeza
iran pia ambayo ilikabiliwa na wimbi la maambukizi siku za nyuma haikuripoti maambukizi mapya
akizungumza na waandishi habari mjini brussels baada ya kuchapishwa mapendekezo hayo msemaji wa kamisheni ya eu dana spinant anasema hataweza kutoa maoni yeyote hivi sasa hadi mazungumzo yataanza jumatatu
mbali na kubainisha hayo chama hicho ambacho katika miezi ya hivi karibuni kimeshuhudia baadhi ya wabunge wake na madiwani wakikipa mkono wa kwaheri na kujiunga na chama tawala na vyama vinginevyo vya upinzani kimerejea hoja yake ya kutaka tume huru ya uchaguzi bidhaa zilizoingia kenya kutoka china mwezi januari hadi novemba zilifikia thamani ya dola za marekani milioni 
 au asilimia 
 ya malipo ya bidhaa zenye thamani ya dola bilioni zilizoingizwa nchini ikiwa ni chini kidogo ya dola milioni 
 mwaka kutokana na kupungua kwa bidhaa zinazoagizwa nchini za mashine zinazotumika kwa ajili ya reli ya sgr
siku ya ijumaa kamishna wa umoja wa mataifa juu ya masuala ya haki za binadamu michelle bachelet pia alilaani mazingira yaliopeleka kifo cha floyd ambapo alisema ni tukio la karibuni katika mlolongo wa mauaji ya wamarekani weusi wasiokuwa na silaha yaliofanywa na maafisa wa polisi wa marekani na watu wengine katika jamii
lopes ameelezea shambulizi hilo dhidi ya capital fm kuwa ni ukiukaji uliopindukia wa uhuru wa kujielezea
maafisa wa uchaguzi watakiwa kuajibika hata hivyo hadi tulipokuwa tukitayarisha ripoti hii hakuna mtu au watu waliokuwa wamedai kutekeleza shambulizi hilo
kifo cha mihigo kimeibua hisia mseto kati ya wananchi wa rwanda wanaoishi ndani na nje ya nchi
azimio la marekani liliungwa mkono kwa kura mbili za marekani na jamhuri ya dominica
russia na china zilipiga kura kupinga hatua ya vikwazo hivyo na nchi nyingine wanachama wa baraza hawakupiga kura
wakati wa maandamano hayo mwezi novemba chama cha madaktari wanawake nchini malawi na wanaharakati wengine wa haki walimpa rais chakwera siku kuwasilisha hatua za kusaidia kumaliza unyanyasaji wa kijinsia
mimi ninadhani uncle mouzaoir kafariki ndio kwani tangu juzi alipelekwa hospitali kutokana na matatizo ya kisukari
lakini hatimaye maradhi yake yamegeuka kuwa matatizo ya kupumua
el arif anasema serikali haitaki kukubali kwamba ugonjwa wa covid uko visiwani humo hadi leo rais alipotangaza kuna mtu mmoja pekee yake
eu inahofia uingereza huenda ikapunguza bei za bidhaa zake kwa kupunguza viwango vyake jambo ambalo waziri mkuu boris johnson anakanusha
mwakilishi wa fao nchini kenya tobia takavarasha anasema wameamua kusaidia kenya kwanza kwa vile ni kitovu cha uvamizi huo wa nzige na ndio eneo kubwa zaidi linaloathirika mbali na mataifa matano ya afrika mashariki na pembe ya afrika yanayoizunguka nchi hiyo
sheria hiyo ilikosolewa ndani na nje ya tanzania kwamba ina lengo la kuzuia upatikanaji wa matangazo ya vyombo vya nje kama vile voa bbc na dw hasa wakati huu ambapo tanzania inaelekea katika uchaguzi mkuu mwezi oktoba
mgogoro kati ya kenya na tanzania ulianza pale mlipuko wa virusi vya corona ulipotangazwa kuwa janga la kitaifa na nchi kadhaa kuanza kuweka mikakati ya kuepusha raia wake dhidi ya maambukizi
ricardo torres mtaalamu wa uchumi anasema atahri za uwamuzi huo zitakua kubwa kwani western union imefanya kazi kwa miaka mingi nchini humo
kwa mkataba wa umoja kati ya makabila ya hutu tutsi na twa februari 
amesema wakati ikipatikana chanjo kitachofuatia ni wao kushughulikia jinsi gani ya kusambaza hiyo chanjo duniani kote
rais john magufuli alitangaza kifo cha kiongozi huyo wa zamani ambaye alikuwa rais wa awamu ya tatu kupitia taarifa fupi iliyorushwa moja kwa moja kwa njia ya televisheni kutoka ikulu mwendo wa saa sita na dakika ishirini na tano saa za afrika mashariki
mwanamziki huyo ana uhusiano wa karibu san ana familia ya aliyekuwa rais wa nchi hiyo joseph kabila
mgombea urais wa zanzibar kwa tiketi ya chama cha upinzani act wazalendo seif sharif hamad alikamatwa jumanne na kuachiliwa baadaye
shirikisho hilo linasema hakuna ushahidi unaonyesha kuwa wana hatia na mashtaka dhidi yao yaonekena kuchochewa na sababu za kisiasa kutokana na uchaguzi uliofanyika nchini ivory coast hapo tarehe oktoba
makubwa baraza la seneti limepeleka wito kwa trump alhamisi likimjulisha juu ya kesi hiyo na mashtaka yanayo mkabili
ni lazima ajibu wito huo kwa maandishi ifikapo jumamosi jioni
vyanzo vya habari katika hospitali mbalimbali wamethibitisha kuwa watu wengi wao wakiwa wanajeshi wamejeruhiwa katika mlipuko wa leo
zaidi ya watu milioni wameambukizwa virusi vya corona hapa marekani huku visa vya maambukizi vikiendela kuongezeka kote nchini
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
kampuni ya ndege ulaya airbus imesema jumatano sekta ya usafiri wa anga iko katika mgogoro mkubwa kutokana na janga la virusi vya corona na itachukuwa muda kuweza kujenga imani ya watu kutumia usafiri wa ndege
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilikiongozi wa kidini wa dhehebu la kishia ijumaa amelaani mashambulizi yaliyo sababisha mauaji dhidi ya waandamanaji wanaopinga serikali akikemea vikosi vya usalama kwa kutokuchukua hatua zaidi kuzuia machafuko katika viwanja ambako maandamano yanafanyika nchini kote
ni mkutano usio wa kawaida amesema muongozaji wa mkutano huo kerry washington mcheza filamu wa holywood
misri imeeleza kuridhia juhudi zinazoendelea kufanywa na marekani kufikia suluhisho la kina na la haki juu ya mgogoro wa palestina limeeleza shirika la habari la mashariki ya kati mjini cairo
kama rais joe biden ataweza kuwakutanisha watu kwenye meza moja kukamilisha changamoto muhimu na kupata nafuu kwa watu ambao wanahitaji hilo kwenda kwa wafanyabiashara wadogo ambao wanaumia hadi familia zinazofanya kazi ambazo zinaumia
raia wa liberia wana wasiwasi kwamba hatua hiyo ya rais george weah itaathiri zaidi maisha ya watu katika nchi ambayo zaidi ya nusu ya watu ni maskini
kwingineko sehemu za ibada zilikuwa na waumini wachache huku zikine zikisalia bila watu wengi wao wakifuatilia ibada mitandaoni
hata hivyo mwanasiasa huyo chipukizi amesema anakabiliwa na changamoto za ufadhili wa kampeni yake
wengi wa waandishi wa habari wa usagm wanaajiriwa kwa visa ya muda ya j ambayo siku za nyuma imekuwa ikiongezwa muda kwa kuidhinishwa na mkuu wa usagm
lakini mwezi uliopita pack ghafla alisimamisha kuwasilisha maombi ya kuongeza muda visa hizo na usagm ikisema mchakato wa visa unaangaliwa upya hatua iliyoleta mkanganyiko kwa idhaa zote za voa na taharuki na ofisi ya pack
ghasia zimetokeoa ivory coast kuelekea uchaguzi huo na hata siku ya uchaguzi
kama ilivyo kwa madaktari katika hospitali nyingine goff alikuwa mwanzoni mwa mtiririko wa kujifunza suala zito na lenye kukanganya
who imekuwa likifuatilia mlipuko wa corona kila saa na tuna wasiwasi mkubwa na kiwango cha juu cha maambukizi yanayo endelea kutokea
kwa sababu hiyo tunatangaza virusi vya corona kuwa janga la kimataifa
katibu mkuu guterres amesema nina sikitishwa kwamba tunapoteza nafasi nyeti kwa viongozi kukutana kwani ili diplomasia kufanikiwa kunahitaji watu kukutana pamoja
wawili kati ya waliohojiwa wamesema kwamba wamekuwa wakizuiliwa kwa zaidi yam waka mmoja na hakuna hatua zinazhukuliwa kuwakinga dhidi ya maambukizi ya virusi vya corona licha ya kwamba baadhi yao wameonyesha dalili za kuambukizwa virusi hivyo
armeni inaituhumu nchi jirani ya azerbaijan kwa kushambulia makazi ya raia katika jimbo hilo linalogombaniwa
mawaziri wakuu wa ugiriki italy malta na spain wameuandikia umoja huo barua wakisema kwamba mkataba huo hawueleweki na hauna mwelekeo maalum
nyumba isiyokuwa na leseni katika kikao na waandishi wa habari jijini kamapla dkt lwanga amesema kwamba bunge linastahili kuchukua hatua za haraka na kufanyia marekebisho katiba ya nchi na kuongeza mda wa utawala wa sasa kwa miaka mitatu zaidi
umoja wa mataifa umesema kwamba vita hivyo vimesababisha mateso mengi kwa watu wa eneo hilo ambao tayari wanakabiliwa na janga la virusi vya corona
new york ni kitovu cha mlipuka wa virusi vya covid nchini marekani
idadi ya vifo vinavyotokana na virusi hivyo new york ni takriban theluthi moja ya idadi ya vifo vilivyotokea hadi hivi sasa kutokana na maradhi haya nchini marekani
chama cha chadema sasa kina wabunge baada ya kuapishwa kwa wabunge wake maalum 
marekani inavisaidia vikosi vya somalia pamoja na wanajeshi wa umoja wa afrika au katika kupambana na kundi la al shabaab ambalo lina mafungamano na mtandao wa al qaeda
kifo cha coulibaly kimetokea ikiwa ni miezi kadhaa imesalia kabla ya chama tawala kufikiria kumtangaza kuwa mgombea urais
wakati wa maadimisho ya pasaka wakristo walikusanyika kanisani kwa maombi bila kuzingatia ushauri wa wataalam wa afya
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahiliwaziri mkuu wa israeli benjamin netanyahu na mkuu wa majeshi wa zamani benny gantz anayeshindana naye katika uchaguzi mkuu mapema mwezi machi wamepangiwa kuwa na mikutano tofauti na rais donald trump jumatatu katika ikulu ya marekani
mahakama hiyo imeamuru alipe faini na fidia ya jumla ya shs milioni baada ya kukiri makosa yaliyokuwa yanamkabili ya utakatishaji fedha na ukwepaji kodi
wakati huohuo mahakama hiyo imemuondolea shitaka la kuongoza genge la uhalifu
chauvin pia anakabiliwa na mashitaka ya kiwango cha tatu cha mauaji na mauaji ya kutokusudia
sarah fliesch fink wa taasisi ya kitaifa ya ushirikiano kati ya wanawake na familia wanasema kazi kubwa kwa biden hivi sasa ni kurudisha tena sheria na sera hizo
akizungumzia athari za kiuchumi amekiri taifa hilo kupata mtikisiko kufuatia kusimama kwa shughuli za uzalishaji na kukosekana kwa mwingiliano wa kibiashara
mcp ni chama kikongwe nchini malawi na ushindi wa chakwera unakirejesha madarakani baada ya miaka kikiwa cha upinzani
aidha serikali ya ujerumani kupitia shirika lake la maendeleo la giz imetoa euro laki tano kwa nchi wanachama wa jumuiya ya hiyo ili kuimarisha usalama katika viwanja vya ndege vinavyotumika zaidi kutoa mafunzo ambayo hadi sasa yameshatolewa kwa maafisa wa viwanja mbalimbali vya ndege katika nchi wanachama
nkurunzinza amekuwa rais wa burundi kwa awamu tatu
uamuzi wake wa kugombania awamu ya tatu mwaka ulizusha mgogoro mkubwa nchini humo na kusababisha maelfu ya watu kukimbia nchi hiyo
maandamano ya jumamosi yanripoiwa kuwa makubwa zaidi kati ya maandamano yanayofanyika kila wiki nje ya makazi ya netanahu
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwapiganaji wanaoshukiwa kuwa ni wa kikundi cha waislam wa boko haram wamewauwa watu wasiopungua na kuwajeruhi nane wengine katika shambulizi la bomu la mkononi kaskazini mwa cameroon jumapili afisa wa usalama na maafisa wa mji wameiambia reuters
kura zimepigwa kupinga hatua hiyo huku wakiunga mkono
mtu mmoja aliamua kutopiga kura ya kutaka bangi kuondolewa katika orodha ya dawa za kulevya kulingana na maamuzi namba ya mwaka ya umoja wa mataifa kuhusu matumizi ya dawa
wanahabari nchini humo wanasema kuwa wanahatarisha maisha yao wakati wa kuripoti masuala yenye utata yanayohusu umma
wale waliowekeza katika shule jimbo la kaskazini mwa msumbiji la calbo delgado ambalo ni mwenyeji wa mradi wa uchimbaji wa gesi yenye thamani ya dola billioni linakabiliwa na uasi wenye uhusiano na kundi la kigaidi la islamic state ambao umeongezeka sana mwaka huku wanamgambo wakishambulia mara kwa mara jeshi la serikali na kuteka miji kadhaa
tiktok imekosolewa na wabunge wa marekani kutokana na wasiwasi wa shughuli zake kuingilia usalama wa taifa kuhusiana na ukusanyaji wa takwimu
alikuwa ni kijana aliyeelimika anazungumza lugha mbalimbali na amesafiri ulimwenguni alikulia liberia guinea togo na thailand
alihamia marekani septemba 
katika mazungumzo yao ya mwisho ya simu kadiatou diallo alisema aliwajulisha kuwa ameweza kuweka akiba ya dola na amejiandikisha kujiunga na chuo kimojawapo kuanza masomo
nitakufanya ujivunie mafanikio yangu alimwambia mama yake
jussa atetea uwamuzi wa act wazalendo kuijunga na serikali zanzibar spika amesema kiongozi huyo wa kambi ya upinzani bungeni freeman mbowe kwanza amekuwa mtoro kuhudhuria vikao vya bunge na pia amekuwa akitoa shutuma zisizo na ukweli wowote
kama mtumishi wa serikali wa muda mrefu nilifadhaishwa na hatua hizi zilizochukuliwa amesema katika tamko lake kwa voa
hakuna jumuisho lingine unaloweza kufanya isipokuwa ni kulipiziwa kisasi kwa sababu ya kutekeleza jukumu langu la kikazi katika utaratibu usiohusisha siasa na kuwaambia ukweli wale walioko madarakani
wafuatiliaji wanasema hata hivyo inawezekana kwamba wakati wa mkutano huo wa uchumi baadhi ya viongozi wa ulimwengu watakabiliana na mwenyeji wa mkutano huo mwana mfalme mohammed bin salman juu ya mauaji ya mwandishi wa habari jamal khashoggi ambaye aliripotiwa kuuawa nchini uturuki na wakala wa saudi arabia
katibu mkuu wa jumuiya ya kiarabu kabla ya janga hilo zaidi ya watoto milioni huko mashariki ya kati na afrika kaskazini walikuwa wanahitaji msaada kutokana hasa na vita huko yemen syria na libya
lissu amekuwa nje ya nchi tangu septemba aliponusurika katika jaribio la kumwua baada ya kupigwa risasi kadha nje ya nyumba yake mjini dodoma akiwa anatoka katika shughuli za bunge
hata hivyo haikujulikana iwapo jirani wa burundi rwanda ilikuwa imetuma mwakilishi yeyote rasmi
hata hivyo pendekezo la kuunda serikali ya wataalam wasioegemea kundi lolote la kisiasa huenda likapata uungwaji mkono mkubwa kutoka kwa muungano wa wafanyakazi wenye nguvu sana nchini tunisia ugtt pamoja na vyama vingine vya kisiasa vikiwemo tahya tounes na dustoury el hor
waasi wa adf wadaiwa kuhusika viongozi wa fcc wamelaumiwa kwa upendeleo na ubaguzi na hivyo kuangusha muungano kati ya kabila na tshisekedi
hata hivyo rais trump hakuwa akivalia akiwa mbele ya umma hadi mapema mwezi julai
alikuwa pia amekwepa kuhimiza umuhimu wa kutumia barakoa akisema anaheshimu uhuru wa watu kujiamulia mambo yao
waziri mkuu wa poland mateusz morawiecki amewaambia wapiga kura wasiwe na wasiwasi kujitokeza na kupiga kura zao katika duru ya pili ya uchaguzi wa rais julai 
waendesha mashtaka wanadai sarkozy alijitolea kumpatia kazi ya fedha nyingi jaji gilbert azibert huko monaco kwa malipo ya habari ya siri juu ya uchunguzi wa madai kwamba sarkozy alikuwa amekubali kupokea malipo haramu kutoka kwa mrithi wa l oreal liliane bettencourt kwenye kampeni yake ya urais ya mwaka 
inaripotiwa kwamba idadi ya migogoro na uhalifu wa kutumia bunduki ilishuka sana pale nchi nyingi zilipo walazimisha wakazi kubaki nyumbani ili kupambana na ugonjwa wa covid 
amesema meya frey vyombo vya usalama vimesema askari wawili wa jeshi la polisi waliuawa na watu sita waliowashambulia kukamatwa
katika mikutano yake yote bobi wine amekumbana na polisi ambao mara nyingi wametumia gesi ya kutoa machozi na risasi kuwatawanya wafuasi wake bila mafanikio
kristalina mkurugenzi mtendaji wa imf anaeleza tunajua pia kuwa tuna mfumo mzuri wa kifedha wenye nguvu zaidi kuliko ilivyokua kabla ya mzozo wa kifedha
idadi hiyo ndio ya juu zaidi nchini humo kutangazwa kwa siku moja tangu nchi hiyo ilipotangaza kisa cha kwanza cha maambukizi ya corona mwezi machi
kumshambulia akufo addo juu ya ufisadi ilikuwa lengo la kampeni ya mahama pamoja na kufungua nafasi za ajira
marufuku ya watu kukusanyika na shule kufunguwa itaendelea kutumika
mapigano ya mwezi mzima yameua watu kadhaa kujeruhi na kusababisha maelfu ya watu kuachwa bila makao
ujumbe huo ulioonyesha picha ya video ya fox news ambapo trump anasema watoto wanakinga asili dhidi ya virusi hivyo
mbunge huyo alikamatwa na polisi jijini dar es salaam novemba mosi akiwa pamoja na wanasiasa wengine wa upinzani
korea kaskazini na visiwa vya comoro havijatangaza kuwepo na mtu yeyote aliyeambukizwa na virusi vya corona hadi hivi sasa
bmj muriithi ni mwanahabari wa sauti ya amerika voa mjini washington dc
rais donald trump atapendekeza kupunguza msaada kwa nchi nyingine kwa mabilioni ya dola za marekani katika bajeti ya mwaka wa fedha wakati akitaka ongezeko la fedha katika kupambana na vitisho vya kiuchumi vya china na rashia afisa wa ngazi ya juu ameiambia reuters
kama sote tunavyojua katika matukio mengine ya maambukizi iwe ebola au magonjwa mengine pale watu wanapotaka kusafiri watafanya hivyo
na iwapo njia rasmi za kupita zikiwa zitafungwa watapita katika njia za panya amesema lindmeier
heca inasema kuwa ufungaji wa jumla wa mipaka unakiuka sheria ya kimataifa ya wakimbizi kwani ni kuwanyima watu wenye shida nzuri msaada wa kimataifa ikiwa ni fursa ya kuwasaidia wale wanaoomba hadhi ya ukimbizi
wadhibiti wa serikali kuu marekani wameruhusu mahospitali na vituo vingine vya upimaji wa magonjwa kuanzisha vipimo vyao wenyewe vya kugundua kirusi cha corona
zanzibar ina historia ya kutokea ghasia za uchaguzi
kampeni za zanzibar kwa kiasi kikubwa zimekuwa za amani
wiki iliyopita afrika kusini ilirekodi ongezeko la maambukizi mapya ya virusi vya corona kwa wastan watu wakigunduliwa kuambukizwa
nadhani idadi kubwa ya majimbo ambayo bado yana masharti magumu ya kutofungua shughuli za kawaida yataondoa masharti hayo
sidhani kwamba watu wataendelea kuvumilia
hii ni nchi ambayo ni lazima ifungue shughuli za kawaida na tumefanya jambo lililo sawa
tumeokoa maisha ya mamilioni ya watu amesema rais trump wademokrat walivutana juu ya nani kati yao ni mwenye maandalizi bora ya kumshinda rais trump katika kinyang anyiro cha uchaguzi
katika na kwa mara ya kwanza katika kipindi cha miaka burundi ilipiga kura kuchagua waziri mkuu nafasi ambayo ilitenguliwa huko nyuma na katiba ya zamani ya nchi hiyo
mwanasiasa mkongwe wa palestina aliyesimamia mazungumzo ya kutafuta suluhuhiso kwa mzozo kati ya palestina na israel saeb erekat amefariki dunia jumanne akiwa na umri wa miaka wiki kadha baada ya kulazwa hospitali kutokana na ugonjwa wa covid 
msaada huo wa kijeshi utaiwezesha msumbiji kupambana na wanamgambo wenye itikadi kali wanaotishia usalama kwenye jimbo la kaskazini lenye utajiri wa mafuta la cabo delgado
azimo hilo linatarajiwa kuidhinishwa kwa urahisi na baraza la wawakilishi lakini itakuwa vigumu kukubaliwa katika baraza la seneti linalodhibitiwa na warepublican
jeshi la korea kaskazini limeeleza kwamba jaribio la leo ni duru mpya ya mazowezi yanayosimamiwa na kiongozi wa korea kaskazini mwenyewe kim jong un
uzinduzi wa chombo cha anga za juu kinachomilikiwa na kampuni ya space x uliokuwa unasubiriwa kwa hamu na baadhi ya wamarekani uliahirishwa ghafla jumatano alasiri kutokana na hali mbaya ya hewa
afisa mtendaji mkuu wa chama cha waagizaji biashra na wafanyabiashara wadogo samuel karanja amesema kuwa wamepoteza karibuni dola milioni tangu kuanza kwa maambukizi ya kirusi cha corona kwani bidhaa zimekwama nchini china
wengine walipoteza maisha yao mjini addis ababa aliongeza
waziri mkuu wa lesotho thomas thabane ameongeza mda wa watu kusalia nyumbani kwa wiki mbili zaidi ili kudhibithi maambukizi ya virusi vya corona
barr ni mmoja wa washirika wa karibu sana war ais donald trump na aliagiza wanasheria wa serikali kote nchini kuchunguza madai ya wizi wa kura iwapo ulifanyika
cdc inawapima wasafiri wanaowasili kutoka wuhan na ndege na wale wanaounganisha ndege zao kupitia wuhan
vipimo hivyo vinafanyika katika uwanja wa ndege wa atlanta chicago new york san francisco na los angeles
viongozi hao hao walisaini mkataba wa ushirikiano katika kurejesha hali ya utulivu baina yao mwezi agosti mwaka uliopita lakini utekelezaji wake umekosa kasi ilivyiotarajiwa
vyanzo vya habari nchini tanzania vimemnukuu mkurugenzi wa itikadi uenezi mawasiliano na mambo ya nje wa chadema john mrema amesema mawakili wa chama hicho wameanza kufuatilia namba ili kulipa faini ya shilingi milioni inayotakiwa kulipwa na wabunge hao watatu ili watoke gerezani
katika taarifa kwa vyombo vya habari tumukunde amesema kwamba mazingira ya kisiasa nchini uganda yameendelea kuwa magumu na hata wagombea wa urais hawawezi kufanya kampeni na kuwasilisha ujumbe wao kwa wapiga kura
ameongeza kuwa lakini inawezekana kati yetu kukawa na wale wako katika state of denial hali ya kukanusha hawataki kukubali tukaruhusu ugonjwa kuenea mno na kuuwa wapendwa wetu
tulidhani tunalinda uchumi wetu tulisahau kulinda uhai wa watu wetu
mwezi may ndege ya shirika la ndege la etihad lilifanya safari yake kutoka uae kwenda tel aviv kupeleka mahitaji kwa wapalestina kwa ajili ya kutumika katika janga la virusi vya corona ikiwa ni safari ya kwanza inayojulikana iliyofanywa na ndege ya uae kwenda israeli
kufuatia uteuzi huo wizara ya usalama mambo ya ndani na maendeleo ya jamii zimekwa pamoja na kuwa wizara moja inayoongozwa na afisa wa ngazi ya juu katika polisi gervais ndirakobuca
tukio hilo ambalo limefanya kwa njia ya mtandao kwasababu ya janga la covid liliwajumuisha wanachama wa democratic na wafuasi wao kutoka kote marekani
iwapo vipimo vinabaini kwamba wameambukizwa corona wanawekwa karantini
gazeti la washington post limeripoti kuwa ziara ya makamu wa rais wa marekani mike pence huko arizona wakati wa wikiendi hii iliahirishwa kutoka jumanne hadi jumatano baada ya walinzi wake wanaoandaa ziara yake walikuwa wagonjwa kutokana na virusi au dalili za maambukizi
wakosoaji wa rais mnangagwa wanadai kwamba anatumia janga la virusi vya corona kuzima harakati za wakosoaji wake
hilo lilifuatia maoni ya hu xijin mhariri wa gazeti la global times la chama tawala cha kikomunisti cha china ccp aliyesema maafisa wa marekani sasa wanaweza kuona maandamano nje ya madirisha yao nataka kumuuliza spika wa baraza la wawakilishi nancy pelosi na waziri wa mambo ya nje mike pompeo je beijing iwaunge mkono waandamanaji wa marekani kama mnavyowatukuza wafanya ghasia hong kong museveni alikuwa ameagiza vyombo vyote vya habari nchini uganda kupeperusha hotuba yake ya kila wiki lakini muungano wa wamiliki wa vyombo hivyo umekataa agizo hilo wakisema huu ni msimu wa kampeni na kwamba hawawezi kutoa fursa kwa mgombea mmoja pekee bila kuzingatia wagombea wengine kwa sababu inavunja kanuni za uandishi wa habari
mnamo july mwaka huu somalia ilisitisha uhusiano wake na guinea baada ya nchi hiyo ya afrika magharibi kumkaribisha rais wa somaliland mjini conakry
rais akufo addo amesema uamuzi wake umetokana na hali ya kuelewa jinsi virusi vya corona vinavyosambaa akisema mafanikio yatatokana na kuongeza idadi ya vipimo na wagonjwa kupewa matibabu
katika hotuba yake aliikosoa marekani na washirika wake wa ulaya ikiwemo uingereza ufaransa na ujerumani
aliwadhihaki viongozi wa marekani kama vikaragosi wakidai kuwa wanasimama na wananchi wa iran lakini kiuhakika wanataka kuwachoma wananchi wa iran visu venye sumu
alikuwa mhadhiri katika vyuo vikuu vya dar es salaam havard boston college na brandeis hapa marekani
alishiriki katika vuguvugu la haki za kiraia hapa marekani ambako alisomea masomo yake ya juu
boris johnson alisema jumapili kwamba yupo tayari kufanya kazi na utawala mpya wa marekani
ikulu ya ushelisheli imesema katika taarifa kwamba ramkalawan na makamu wake ahmed afif wataapishwa leo
mahakama ya katiba imekataa ombi la upinzani jumapili kuchelewesha uchaguzi huo
shirikisho hilo ipu limekua likifwatilia kwa karibu hali inayojiri venezuela kwa miaka mingi
msemaji wa ipu thomas fitzsimons ameiambia sauti ya amerika kwamba kiwango cha vitisho wanavyopitia wapinzani nchini venezuela kitafanya uchaguzi wa wabunge wa tarehe disemba usiwe huru na wa haki
wafadhili wengine ikiwemo shirika la fedha la kimataifa imf walisitisha msaada wao kwa msumbiji
zaidi ya raia wa sudan wanaishi nchini israel na wanaaminika kuingia nchini humo kinyume cha sheria kwa sababu za kiuchumi
imetayarishwa na mwandishi wetu nairobi
serikali ya uingereza imetangaza mapendekezo yake kwa ajili ya mazungumzo ya biashara na umoja wa ulaya eu
tunakabiliwa na mzozo mkubwa wa afya kuwahi kutokea katika kipindi cha miaka na uchumi mbaya ulioanguka tangu kipindi cha kudorora kwa uchumi
tunakabiliana na mfumo wa kibaguzi na vitisho vikubwa kwa dunia yetu kutokana na mabadiliko ya hali ya hewa
katikati ya yote haya tuna rais ambaye siyo tu hana uwezo wa kuzungumzia mizozo hii lakini pia anatuongoza katika njia ya utawala wa kiimla
diko na mmewe wamesisitiza kwamba hawajafanya kosa lolote na afisa huyo wa afya amedai kwamba hakujihusisha na ununuzi wa vifaa hivyo
serikali ya ghana wiki hii ilitangaza kuwa jumatatu desemba itakuwa ni siku ya mapumziko ili kupata wapiga kura wengi zaidi kumchagua rais ajaye
licha ya zaidi ya wapiga kura milioni waliojiandikisha na wagombea urais mamlaka zinapambana juu ya kutafuta huruma ya wapiga kura huku kukiwa na wagombea wa juu wanaojulikana kutoka katika chaguzi mbili zilizopita
siku moja baada ya kenya kufunga mpaka wake na tanzania kwa siku kuzuia ueneaji wa maambuziki ya covid rais magufuli amesema tanzania haitafunga mipaka yake kwa sababu kwa kufanya hivyo itaathiri nchi jirani na biashara za tanzania
kwa sasa afrika inawakilishwa na niger tunisia na afrika kusini kwenye baraza hilo
hata hivyo awamu ya afrika kusini inafika kikomo mwishoni mwa mwaka huu na nafasi yake sasa itachukuliwa na kenya
na huko yokahoma japan maafisa wa afya wamewaruhusu baadhi ya abiria ambao hawakuambukizwa na virusi vya corona kushuka kutoka meli nyingine ya utaliya dimond princess
nahodha wa meli hiyo alitangaza watu wengine wameambukizwa na kufikisha idadi ya wagonjwa ndani ya meli hiyo kua 
wanaharakati wa haki za wanawake wanasema licha ya juhudi kubwa zilizochukuliwa kutekeleza na kuimarisha haki za wanawake kote duniani mnamo miongo ya hivi karibuni bado maendeleo yamekuwa yakipatikana pole pole
ni wabunge tu kati ya wote walioruhusiwa kuwepo ndani ya bunge kwa mjadala huo kwa kuzingatia ushauri wa afya
kukiwe nchini botswana wabunge waliwekwa karantini ya lazima kwa muda wa siku baada ya muuguzi katika majengo ya bunge kuambukizwa virusi vya corona
mahiga alikuwa na umri wa miaka 
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dcmgonjwa wa tatu aliyegundulika kuwa na aina mpya ya kirusi kama cha homa ya mapafu kutoka china yuko kusini mwa california nchini marekani maafisa wa afya wamesema
spika wa baraza la wawakilishi la marekani nancy pelosi
mahakama hiyo yenye makao yake the hague ilitoa hati ya kukamatwa kwa bashir mwaka na ikimtuhumu kwa kusimamia mauaji katika kampeni yake ya kukomesha uasi katika mkoa wa darfur
msemaji mkuu wa serikali ya tanzania dr
hassan abbas ajibu kuwa madai hayo hayana msingi wowote na hayana budi kupuuzwa
sheria hizo zimetumiwa mara kadha na serikali ya tanzania kufungia au kupiga faini vyombo vya habari kwa kile serikali inachodhania ni maudhui yanayokiuka sheria na kanuni za habari
majimbo ya texas na maryland yamethibitisha maambukizi ya watu sita kwa pamoja huku majimbo ya tennessee na colorado yakiripoti kisa kimoja katika kila jimbo
zaidi ya watu milioni moja wamefanyiwa vipimo vya corona nchini italy
mauaji ya diallo yaliangaza kitengo cha polisi cha new york idara inayohusika na jinai za mitaani ambako maafisa hao wanne walikuwa wanatumikia
idara hiyo ilivunjwa mwaka katikati ya uchunguzi uliokuwa ukifanywa na serikali kuu juu ya madai ya uvunjaji wa haki za binadamu na ubaguzi kwa kuwasimamisha bila sababu njiani na kuwahoji watu wa rangi na waafrika
kwa upande wake misri inayotegemea kwa asilimia maji ya mto nile ina wasiwasi kwamba kufunguliwa kwa bwawa hilo kutaathiri kiwango cha maji katika mto nile
watu wasiopungua walijeruhiwa imesema bila ya kutaja nani alihusika au silaha gani ilitumika
katika kitabu cha warumi sura ya kwanza mstari wa inasema sanders alisema alipohojiwa na kituo cha televisheni cha abc kuwa biden alifanya vizuri uchaguzi wa south carolina
tutaona nini kitatokea jumanne lakini tuna nafasi nzuri ya kushinda baadhi ya majimbo makubwa ya marekani alisema
rais erdogan amesema anamatumiani kwamba jumuiya ya kimataifa haitofanya makosa iliyoyafanya nchini syria
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
nchi mbalimbali duniani zinachukuwa tahadhari katika kulegeza masharti ya watu kutotoka majumbani yaliyowekwa ili kuzuia kuenea kwa virusi vipya vya corona
katika mahojiano ya simu na sauti ya amerika wakili wa godbless lema amesema kwamba alifika mpakani jumapili asubuhi kumsaidia mteja wake
mfumuko wa bei umeongezeka kwa zaidi ya asilimia ikiwa ni dhahiri kwamba zimbabwe inakabiliwa na mzozo mbaya wa kiuchumi katika kipindi cha muongo mmoja
kuna video inayosambaa kwenye mitandao ya kijamii inaonyesha kiongozi wa kikosi cha ulinzi wa rais felix tshisekedi anawaamuru walinzi wake kutopanga mapinduzi dhidi ya serikali
rais amewataka wananchi wa kenya waendelee kushikamana na hatua za usalama za kujikinga na covid kuzuia kuenea kwa maradhi hayo
wafungwa waliorudi wamewaambia maafisa kwamba walilazimishwa kutoroka na wanapendelea kuendelea kukaa gerezani badala ya kuishi na waasi
msemaji wa familia william erio alisema wakati wa sala ya misa iliyotangazwa moja kwa moja katika televisheni kwamba mkapa alikutwa na malaria na kulazwa hospitali tangu jumatano na kuwa kifo chake kilisababishwa na mshtuko wa moyo akiwa hospitalini hapo
ni lazima tuseme amkeni wamarekani amkeni kwani hatuwezi kusita na hatutasita kamwe na hatuwezi kuvumilia tena alisema lewis akizungumza na kundi la watu 
jaji barret ameapishwa katika hafla iliyofanyika white house kampuni kadhaa nchini marekani na ulaya zimetangaza kupata chanjo dhidi ya virusi vya corona
kenya ilipata uhuru wake kutoka uingereza tarehe desemba na bendera ya mkoloni maarufu kama union jack ikashushwa
baada ya hapo bendera ya rangi nyeusi nyekundu na kijani ikapandishwa kuashiria ujio wa taifa jipya
trump awali alilalamika juu ya ukosefu wa udhibiti wa chombo cha habari ambacho kinamilikiwa na serikali na kinaashiria thamani yake na ile ya wafuasi wake
novemba mwaka trump alipendekeza kwamba marekani ni vyema iwe na chombo kinachoendeshwa kinachosambaza habari ulimwenguni ili kukabiliana na kile alichokiita habari ambazo si haki na za uongo kutoka cnn na kuionyesha dunia jinsi nchi hii ilivyo nzuri
robert kyagulanyi sentamu kundi la ahlu sunna wal jamaa linalodhaniwa kuwa na uhusiano na kundi la islamic state limedai kuhusika na mashambulizi na katika siku za hivi karibuni machafuko yameongezeka huko cabo delgado na kuzusha matatizo makubwa kwa serikali na makampuni ya kigeni yaliyowekeza mabilioni ya dola katika mradi wa gesi inayopatikana katika bahari ya hindi
makampuni ya exxon mobil na total hivi sasa ndio yanaendesha mradi wa kutengeneza kiwanda kikubwa kugeuza gesi kuwa maji maji kwa urahisi wa kusafirisha bidhaa hiyo nje
wanajeshi waliomuondoa madarakani rais wa mali na serikali yake katika mapinduzi ya kijeshi ambayo yamelaaniwa nje ya nchi jumatano wameahidi kurejesha utulivu na kusimamia kipindi cha mpito mpaka uchaguzi utakapofanyika
white house ya marekani inatarajiwa ijumaa kupendekeza watu wavae maski kuzuia kuenea kwa maambukizi ya virusi vya corona baada ya hapo awali kusema maski hazikuwa muhimu katika kudhibiti kuenea kwa ugonjwa huo
baada ya kuteuliwa rwasa amefutilia mbali kile kinachodaiwa kuwa mipango ya chama kinachotawala kufanya udanganyifu katika hesabu ya kura
hata hivyo chama cha chadema na act wazalendo vimekataa matokeo ya uchaguzi mkuu vikidai kwamba kulifanyika udanganyifu katika hesabu ya kura
dlamini alikuwa ametangaza katikati ya novemba kwamba alikuwa amekutwa na virusi vya corona lakini akasema kwamba alijisikia vizuri na alikuwa hana dalili
afisa wa juu barani afrika kufariki kutokana na ugonjwa wa corona ni makamu rais wa kwanza wa bunge la burkina faso rose marie compaore aliyekua na umnri wa miaka na anaripotiwa alikua na kisukari
tanzania ni moja ya nchi kadhaa ambazo huenda zikakumbwa na masharti maalum kwa raia wake kupewa visa kuja marekani kwa mujibu wa rasimu ambayo imeandaliwa na utawala wa trump kuhusu hatua mpay za uhamiaji
mahamat ametoa wito wa kuwepo na majadiliano kupunguza mvutano uliyopo akisema nchi hizo mbili zina historia ndefu ya ushirikiano mzuri na zinalazimika kutanzua matatizo yao kwa majadiliano
katika hotuba yake kutoka ikulu mjini washington dc trump wakatiu huo alisema safari zote za kutoka ulaya zingezuiwa kwa siku 
baadaye white house ilifafanua kwamba amri hiyop haikuwahusu raia wa marekani na familia zao au watu ambao wana vyeti rasmi kuwaruhusu kuishi marekani
hotuba hiyo inafuatia mkutano wake rais na kamati ya taifa inayokabiliana na hali ya dharura
nchi hizo mbili zinatarajiwa kuingia kwa duru ya pili ya uchaguzi huo alhamisi ili kumtafuta mshindi atakayeshikilia nafasi hiyo kwa miaka miwili
wengi wanarudi makwao baada ya muda huo wote wengi wakisema hawajawaona watoto au familia zao kwa karibu miezi miwili na nusu tangu kufungiwa hapo januari 
maandamano yametokea katikati mwa tunisia mwaka huu kulalamikia ukosefu wa ajira na huduma mbovu serikalini hasa za afya ukosefu wa maji na umeme
kwenye ujumbe wa twitter tedros amesema kumekuwepo na ripoti zinazosema mimi ninapendelea upande moja wa ugomvi huu
hiyo sio kweli na nina taka kusema kwamba mimi niko upenda moja tu na upande huo ni upande wa amani
oliver morgan mkurugenzi wa kutathmini dharura za afya anasema hivi sasa tunafahamu bayana jinsi mtu mmoja anavyomuambukiza mwengine nje ya china
kuna watu wanaoripotiwa kuambukizwa na mtu mwenginhe katika mataifa 
kura zinaendelea kuhesabiwa katika uchaguzi wa marekani joe biden akiwa anaongoza kwa idadi ya kura lakini hakuna mshindi amepatikana hadi sasa
wanasiasa hao wawili walishinda tikiti za vyama vyao kwenye uchaguzi wa awali na kuteuliuwa na vyama hivyo mapema mwaka huu
hatua ya tanzania ilifuatia tangazo la serikali ya kenya kutoiorodhesha nchi hiyo kuwa miongoni mwa nchi ambazo wasafiri wake wanaruhusiwa kuwasili kenya jumamosi agosti wakati usafiri wa kimataifa unaporejea
rais donald trump alikuwa mmoja wa maafisa wa ngazi ya juu wa serikali waliohudhuria uzinduzi huo ambao ulioahirishwa
waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo amekutana na rais wa angola joao lourenco mjini luanda jumatatu mazungumzo yao yakiangaza juu ya kuboresha ushirikiano wa kiuchumi na kuwasaidia wananchi wa angola kupiga vita ufisadi
inatarajiwa kwamba magufuli atapata ushindi mkubwa na chama chake cha ccm kupata viti vingi bungeni
hisa zilianza kuuzwa kwa haraka alhamisi bara la asia na kusababisha kipimo cha hisa cha tokyo nikkei na kile cha sydney s p asx vyote kupata hasara ya asilimia 
 wakati wa kumaliza mauzo
masoko ya hisa ya hong kong seoul shanghai na taipei yalipata hasara kubwa
usingefungua shule lakini tuna ibara ya ya katiba ya uganda inatoa fursa kwa bunge kufanyia marekebisho katiba na viongozi hao wa makanisa wanataka mabadiliko kufanyika ili museveni aendelee kuongoza nchi hiyo
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcrais wa marekani donald trump amebadilisha kauli yake ya kufikiria kuamrisha karantini kudhibiti maradhi yanayotokana na virusi vya corona katika maeneo yaliyoathiriwa zaidi ya new york new jersey na connecticut na badala yake ameamrisha jumamosi usiku kuwa ushauri makini wa kusafiri utolewe ili kuzuia kuenea kwa mlipuko huo
walizungumzia pia kiwango cha chini cha mshahara wanachostahili kulipwa wafanyakazi biden akikubali pendekezo la sanders kuweka kiwango cha chini kuwa dola kwa saa
soko la hisa la shanghai limeshuhudia kuporomoka kwa bei za hisa kwa kiwango cha chini kabisa katika kipindi cha miaka minne hapo jumatatu na kuendelea kupata hasara ya karibu asili mia hadi hii leo
kulingana na rais uhuru kenyatta safari kuingia na kutoka katika baadhi ya majimbo zitapigwa marufuku iwapo maambukizi yataendelea kuongezeka katika majimbo hayo
tebboune mwenye umri wa miaka alisema jumamosi kwamba alikuwa amejiweka karantini baada ya maafisa wa ngazi ya juu walio karibu naye kuambukizwa virusi vya corona
eneo la tigray lina asilimia pekee ya jumla ya watu nchini ethiopia ambao ni milionii na ina utajiri mkubwa kuliko sehemu zingine kadhaa za nchi
mwanasiasa tundu lissu amerejea tanzania jumatatu baada ya kuwa nje nchi kwa karibu miaka mitatu akipata matibabu baada ya kunusurika katika jaribio la kutaka kumwua mwaka 
steyer alisema siyo suala zaidi la uzoefu ni suala la kukata shauri
iwapo umekuwa unasikiliza suala hili kile tunachosikia ni miaka ya makosa yaliyofanywa na serikali mashariki ya kati
imetayarishwa na harrison kamau voa washington dc
rais trump alisema jumatatu hatojali kama kampuni ya microsoft inajiongeza kuichukua app ya tik tok lakini ununuzi huo utatakiwa kukamilika ifikapo septemba mwaka huu maeneo mengine ya nchi ya marekani yanaendelea kuonyesha wasiwasi kutokana na kuongezeka kwa idadi ya maambukizi ikiwemo pennsylvania colorado na mji mkuu wa marekani washington dc ambako imethibitishwa kuwepo watu wenye maambukizi
waziri wa habari judith nabakooba anasema waganda wanatakiwa kuvaa barakoa wanapokuwa hadharani kulingana na muongozo wa wizara ya afya
wiki iliyopita jaji katika mahakama ya umoja wa mataifa aliamuru kwamba kabuga ahamishiwe uholanzi badala ya kuzuiliwa nchini tanzania na mahakama maalum ya umoja wa mataifa kwa kuzingatia maswala ya afya kutokana na janga la virusi vya corona
flynn ni mshirika wa pili wa trump aliyehukumiwa katika uchunguzi wa russia kupewa msamaha na rais
trump alibadilisha adhabu ya rafiki wa muda mrefu roger stone siku chache kabla ya kwenda gerezani
ni sehemu ya juhudi pana ya kutengua matokeo ya uchunguzi ambao uligubika utawala wake na kutoa mashtaka ya jinai dhidi ya nusu ya washirika wake
rais alitembea kutoka katika makazi yake mpaka kwenye ofisi yake kwa ajili ya kupatiwa muhtasari wa mazungumzo ya muswada wa kutoa fedha za afueni kwa raia wa marekani na kimbunga delta kwa mujibu wa maafisa wa white house
maafisa serikalini na tume ya uchaguzi wamekuwa wakikanusha madai hayo
serikali pia zinania ya kutafuta chanjo ya covid hatua muhimu itakayo epusha milipuko mikubwa siku za usoni
wademokrats walitaka hati muhimu kuhusiana na kesi hiyo kutolewa na utawala wa trump pamoja na kuruhusu mashahidi kusikilizwa ambao ni washauri wa karibu wa rais wa sasa na wa zamani
iraqi wizara ya ulinzi agizo lako linajiri siku moja baada ya wizara ya elimu kufutilia mbali mtihani wa kitaifa kwa watahiniwa wa shule za upili uliokuwa umepangiwa kuanza oktoba 
akinukuu biblia museveni alikuwa na yafuatayo kuwaambia wafanya ghasia na wafuasi wao imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
serikali ya sudan na makundi tisa ya waasi jumamosi wametia saini mkataba wa ratiba kuelekea kumaliza mgogoro wa umwagaji damu katika jimbo la darfur
mkataba huo umeelezea masuala mbali mbali ambayo vyama vitahitajika kushauriana wakati wa duru ya mazungumzo mjini juba
papa francis alikuwa miongoni wa viongozi wa dunia aliyotoa ujumbe akiitka jumuia ya kimataifa kuiombea lebanon na wakazi wake
chama cha tplf kiliongoza ethiopia kikiwa chama chenye nguvu kwa miongo kadha hadi waziri mkuu wa ethiopia abiy ahmed alipochukua madaraka miaka miwili iliopita
trump ameonyesha hasira yake hadharani juu ya taarifa ya barr aliyoitoa kwa shirika la habari la associated press mapema mwezi huu kwamba idara ya sheria haikuona udanganyifu mkubwa wa uchaguzi ambao ungebadilisha matokeo ya uchaguzi huo
muungano huo umetaja ufisadi kuwa tishio kubwa la uchumi wa afrika kusini
waziri wa mambo ya nje wa georgia brad raffensperger ametangaza kwamba kura zote zilizopigwa zitahesabiwa upya kuanzia wiki hii na matokeo rasmi kuidhinishwa kabla ya novemba ambayo ni siku ya mwisho kwa shughuli zote za uchaguzi kukamilika katika jimbo hilo
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
kundi la wapiganaji la boko haram limeaua watu wakiwemo maafisa wanne wa usalama baada ya kushambulia vijiji vitatu kaskazini mwa nigeria
maambukizi yaongezeka uingereza scotland shirika la habari linalomilikiwa na serikali ya ethiopia limesema kwamba maafisa watano wa ngazi ya juu akiwemo waziri katika jimbo hilo wamekamatwa kuhusiana na maswala ya usalama wa benishangul gumuz
ripoti ya waandishi wa habari wasio na mipaka imesema kwamba zaidi ya waandishi wa habari na wafanyakazi wengine katika sekta ya habari wameuawa mwaka huu wakiwa kazini wengi wao wakiwa katika nchi ambazo hazina vita
sudan kusini haikupeleka mwakilishi lakini rais salva kiir katika salamu zake za rambirambi alimuelezea nkurunziza kama kiongozi aliyesimama bega kwa began na wapiganaji wa splm wakati wa harakati za ukombozi uliopelekea uhuru wa sudan kusini
mwanzoni mwa hotuba hiyo tukio lisilo la kawaida lilijiri pale rais huyo alionekana kama alipuuza ishara ya spika pelosi ambaye alikuwa amemnyooshea mkono wa kumkaribisha kwenye jukwaa ili kuanza hotuba yake
mutharika alikuwa ameahidi kupambana na ufisadi na kufufua uchumi katika kipindi chake cha pili cha miaka mitano
mratibu wa idara ya huduma za dharura ya umoja wa mataifa mark lowcock anasema migogoro ya aina hii ni vigumu kusitisha pale inapokuwa tabu kudhibiti na hivyo inazusha matatizo makubwa kwa maisha ya watu kwa muda mrefu
rais wa uganda yoweri museveni ametishia kutumia nguvu zote kukabiliana na wanasiasa wa upinzani aliosema wanatishia wafuasi wake wa chama cha national resistance movement nrm
baadhi wameripoti kupokonywa vifaa vyao vya kazi na simu kuharibiwa
katika hotuba ya moja kwa moja kupitia televisheni mnangagwa amesema lengo kubwa la kuweka amri hiyo halijafanikiwa kabla ya kuongeza kwa siku zaidi
nchini uganda hali ya afya ya wanakwaya tisawakiwemo watoto walioambukizwa corona inaendelea kuimarika
kundi hilo liligunduliwa kuambukizwa baada ya kumaliza siku za kutengwa
walikuwa wamesafiri marekani canada na uingereza
imetayarishwa na mwandishi wetu abdushakur aboud washington dc
majambazi yenye silaha yameua watu wasiopungua katika vijiji kadhaa vilivyoko katika jimbo la kaduna kaskazini mwa nigeria jumapili kwa mujibu wa maelezo ya polisi na wakazi wa eneo hilo
viongozi wa rashia ufaransa ujerumani na umoja wa ulaya kwa haraka wametoa wito wa kusitishwa mapigano mara moja huku papa francis akiombea amani kupatikana wakati wa misa yake jumapili
mkurungezi wa gazeti hilo antoine kaburahe ameitaja hukumu hiyo kama aibu kwa vyombo vya sheria nchini humo
msemaji wa who christian lindmeier anasema kufunga mipaka hakuwezi kuzuia kirusi hicho kuingia katika nchi nyingine picha za televisheni zilionyesha magari na vifusi vikielea katika barabara kuu ya dereli iliyoko takriban kilomita kutoka pwani
kwa upande wake tanzania bado inachangamoto za kuminywa kwa uhuru wa vyombo vya habari na wanahabari wenyewe na wadau wakiendelea kusema kuwa hali hiyo ya ukandamizaji inaendelea kuongezeka
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwanasayansi na wataalamu kutoka taasisi za afya za kimataifa waliokutana kwenye makao makuu ya shirika la afya duniani who mjini geneva wanasema wamegundua jinsi kirusi corona kinavyoambukizwa
tapsoba amesema watu laki walitoroka uasi katika miji ya niassa nampula na pempa
mapigano makali yanaendelea tigray ethiopia wakimbizi wakikimbilia sudan huku umoja wa afrika ukiendelea kutoa wito wa kusitishwa mapigano hayo
voa swahili idhaa ya kiswahili ya sauti ya amerika wanazingatia
anasema ndalana
katika taarifa yake jumatatu reuters limelaani vikali kuzuiliwa kwa kumerra
mwanahabari huyo amekamatwa baada ya mwanahabari mwengine mpiga picha wa reuters tiksa negeri kupigwa na maafisa wawili wa polisi tarehe disemba
jumla ya watu wamekufa nchini gambia kutokana na maambukizi ya virusi vya corona
ghana na burkinafaso zimeanza kulegeza masharti ya watu kukaa nyumbani na kusitisha shughuli za kawaida kama hatua ya kufanyia majaribio uwezekano wa kurejea shughuli za kawaida kutokana na janga la corona
kiongozi wa upinzani raila odinga amesema kwamba hatua ya kuifanyia marekebisho katiba ya kenya ni muhimu katika kukomesha ukabila uliokita mizizi nchini kenya
baadae video hizo ziliwekwa katika mtandao wa youtube unakusanya simulizi za historia ya mlipuko wa janga la corona nchini itali kama ulivyokuwa unaongezeka ukielezewa na madaktari wa kwanza ulaya kukabiliana na virusi vya corona
amri hiyo ya shule kufungwa imetolewa katika majimbo ya kano kaduna zamfara na jigawa
tundu lissu alipambana na wagombea wengine wa chama hicho waziri wa zamani wa utalii lazaro nyalandu aliyejiunga na chama hicho kutoka chama tawala cha ccm na dkn mayrose majinge
makundi yanayopigania haki za kibinadamu yanasema kuwa juhudi hizo za kuzuia wahamiaji zimewaacha katika mikono ya makundi ya ukatili yenye silaha au kuishia kuweka katika vizuizi vyenye hali mbaya ya usafi na zenye msongamano mkubwa wa watu visivyokuwa na chakula na maji
nchini sudan maafisa wameongeza mikakati zaidi ya kuzuia virusi vya corona kusambaa
mahamat ambaye alitumia hotuba yake hiyo kurejea mshikamano wa afrika na juhudi za wapalestina alisema mpango wa trump uliandaliwa bila kushauriana na jumuiya ya kimataifa na kwamba unazikandamiza haki za wapalestina
mnamo mwaka mataifa yaliidhinisha tangazo la bejing lililoandaa ajenda ya kimataifa kwa ajili ya maendeleo ya usalama na uchumi wa wanawake
miongo kadhaa baadae un unaripoti kwamba kungali na viwango vya juu vya ghasia unyanyasji na ubaguzi dhidi ya wanawake
dk chantal de jonge rais wa taasisi ya wanawake katika usalama wa kimataifa anasema hii yote inatokana na kukosekana kwa wanawake katika nafasi muhimu za madaraka
wengi miongoni mwa wabunge wa upinzani walioshambuliwa kunyanyaswa au kufanyiwa vitisho
kama nilivyosema wanaweza kunyanyaswa kwenye mitandao ya kijamii au kutendewa mateso ya kimwili
hakuna mtu hata mmoja mitaani huko mjini lodi italy
shughuli za michezo pia zitaendelea kusimama
pompeo alisema yeye na viongozi wa angola walizungumza kwanza jinsi ya kushughulikia zaidi masuala ya ufisadi ambayo yamelikwamisha taifa kwa kipindi kirefu na kumpongeza lourenco kwa juhudi zake
umoja wa mataifa unasema kwamba asilimia ya wanawake nchini somalia huoleka kabla ya kutimia umri wa miaka na asilimia hukeketwa
rais wa zimbabwe emmerson mnangagwa amesema shughuli za uchimbaji madini na viwanda vinaweza kufunguliwa tena lakini ameongeza muda wa watu kutotoka nje kwa wiki mbili ambao ulikuwa umalizike jumapili
dhidi ripoti ya mashirika hayo imeonya kwamba idadi ya vifo kutokana na ukimwi inaweza kuongezeka na kufikia ya mwaka ambapo watu walikufa afrika
last month people of them belonging to one family were killed in killed in similar attacks on the village of bakali in the neighboring giwa district
china ilisema katika tamko lake jumamosi kufukuzwa kwa waandishi hao ilikuwa ni kujibu hatua zilizochukuliwa kukataza chombo cha habari cha serikali ya china kufanya shughuli zake marekani
makaburi yaongezeka maiti kando mwa barabarani aidha ni ishara ya biden kukiri kwamba wapiga kura weusi watakuwa na nafasi kubwa katika azma yake ya kumshinda rais donald trump anayewania muhula wa pili kwa tiketi ya chama cha republican
iwapo ushauri huo wa maraga utatekelezwa atua hiyo ya jaji mkuu huenda ikawaacha wabunge wote wa baraza la wawakilishi na wa baraza la seneti bila ajira
hata hivyo wanasiasa wakuu nchini kenya wakiongozwa na rais uhuru kenyatta naibu wake william ruto na kiongozi wa upinzani raila odinga wamekuwa wakiandaa mikutano mingi ya hadhara yenye idadi kubwa ya watu na bila ya kuzingatia maagizo ya afya ya kuzuia virusi vya corona kusambaa
tume ya uchaguzi inatarajiwa kuthathmini sahihi hizo kufikia januari kabla ya mswada wa marekebisho ya katiba kuwasilishwa katika mabunge ya majimbo kupigiwa kura
rais george w
bush akiongea katika sherehe za miaka th ya sauti ya amerika voa februari ofisi za voa washington dc
mechi za ligi za mpira wa kikapu marekani za wanawake na wanaume wnba na nba ziliahirishwa jumatano usiku kupinga kitendo cha kijana mmarekani mweusi kupigwa risasi na polisi katika mji wa kenosha wisconsin
ghebreyesus anasema wanadhani idadi ya watu ni ndogo kwa vile katika maeneo mengine ugonjwa unaoendelea maambukizaji yanasambaa kwa kasi kabisa ndio maana wanajiuliza inakuwaje idadi ni ndogo hivyo
humo rais kenyatta alieleza kuwa mipaka ya kenya na nchi hizi mbili imeingiza maambukizi ya virusi vya corona ambayo ni robo ya visa ilivyoripoti wiki jana na hivyo basi ipo haja ya dharura ya kuwazuia raia wa nchi hizo mbili kuingia mipaka yake
tanzania magufuli ashinda mhula wa pili katika hafla ya kuachiliwa raia hao wa rwanda iliyofanyika jumanne jijini kampala kutesa alisema hakuna mtu amekamatwa uganda kutoka rwanda eti tu kwa sababu ni raia wa rwanda
helikopta ya kijeshi ilikuwa mara kwa mara inazunguka katika eneo la mahakama na eneo la wilaya la kibiashara wakati hukumu hiyo inaendelea kusomwa
pingamzi kutoka kwa jamii
hamdok amesema ameitisha mkutano huo hasa baada ya kuombwa kuwa mpatanishi kwenye ugomvi kati ya kenya na somalia lakini pia ugomvi wa mpakani unaoweza kuzuka kati ya sudan na ethiopia hali huko sudan kusini kuna ugomvi kati ya ethiopia na somalia
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilibiashara kwenye masoko ya fedha duniani imekuwa katika hali mchanganyiko wakati vipimo vya hisa kwenye masoko ya asia yakisusua licha ya kuwepo habari njema za uchumi wa china
ni mwandishi na msimamizi wa mitandao ya kijamii voaswahilimaelfu ya waombolezaji walikusanyika jumamosi katika maandamano ya maziko yaliokatiza mjini baghdad ya jenerali wa ngazi ya juu wa iran na kiongozi wa wanamgambo wa iraqi waliouawa katika shambulizi la anga ambalo limepelekea mgogoro wa eneo hilo kuongezeka
 kampuni ya google iliongeza katika ukurusa wake wa kutafiti tunasimama pamoja kuunga mkono usawa wa rangi na wote wale wanaotafuta hilo
huko mashariki ya kati iran na uturuki hazikuripoti visa vipya katika saa zilizopita
hoteli nyingine za hampton inns ziko karibu na viwanja vya ndege huko phoenix na el paso texas kwa mujibu wa takwimu walizopata ap
mwandishi wa habari wa kigeni amelazimika kukimbia akihofia kukamatwa na wengine wawili wameitwa na kukaripiwa kwa kukiuka weledi wa uandishi
maafisa wa afya marekani wanawataka wananchi kujitayarisha na msimu wa mafua makali na kuchanja ili kusaidia kupunguza uwezekano wa rasilmali za afya kuelemewa iwapo kutakuwa na idadi kubwa ya wagonjwa wa mafua makali na virusi vya corona wakati mmoja
alisomea chuo kikuu cha gerogetown jijini washington dc na kuhitimu mwaka na shahada katika biashara ya kimataifa na fedha na masuala pia ya dini
polisi wanasema watu wameuawa na kujeruhiwa katika maandamano hayo
wto lilibuniwa mwaka kwa nia ya kusimamia biashara kimatifa pamoja na kutatua migogoro kati ya mataifa
nchini tanzania idadi ya watu ambao wamethibitishwa kuambukizwa virusi vya corona iliongezeka jumatano na kufikia 
kulingana na takwimu za serikali watu walikuwa wamekufa kufikia wakati tunaandaa ripoti hii
maafisa wa tume ya uchaguzi hawajatoa taarifa kuhusu madai ya lissu na wenzake kutoka vyama vya upinzani lakini jumatano mwenyekiti wa tume ya taifa ya uchaguzi semistocles kaijage alisema kwamba tume hiyo haijapokea malalamiko yoyote kuhusu kura bandia na kuwataka watanzania kupuuza taarifa hizo
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
uganda imeawaachilia huru wafungwa tisa raia wa rwanda ambao walikuwa wanazuiliwa nchini humo kwa mashtaka ya kufanya ujasusi kwa niaba ya serikali ya rwanda na kumiliki silaha kinyume cha sheria
amesema adib moghaddam ofisi ya ublozi wa china katika un imetuma ujumbe wa twitter kuwa matokeo ya kura hizo unaonyesha kwa mara nyingine kuwa ubinafsi hauwezi kuungwa mkono na ubabe hautafanikiwa
jaribio lolote la kuweka maslahi binafsi juu ya maslahi ya wengi ya jumuiya ya kimataifa yatagonga ukuta
za besigye tumukunde na muntu wanaendelea kufanya kampeni katika sehemu kadhaa za uganda wakimtaka museveni kuondoka madarakani wakisema kwamba ameshindwa kutekeleza sababu kuu zilizowafanya kuingia msituni na kuanzisha vita vilivyomwezesha museveni kuingia madarakani
imetayarishwa na mwandishi wetu kennedy wandera kenya
maandamano katika maeneo ya biashara mjini hong kong yamefanyika tena ijumaa siku moja baada ya chama tawala cha watu wa china cpc kupitisha sheria ya usalama wa taifa kutumika hong kong
viongozi wameeleza nia yao ya kurudisha shughuli za uchumi na wakishirikiana na wataalam wa afya wametahadharisha kuwa kuna haja ya kutoharakisha kuruhusu shughuli hizo za kiuchumi na hilo ni hatarishi kwa kueneza maambukizi mapya katika maeneo ambayo tayari wameanza kudhibiti kuenea kwa virusi hivyo
rais amefanya ziara hiyo ya kushitukiza katika juhudi za kutafuta njia za kusitisha mapigano nchini libya ambayo anasema yanasababisha matatizo makubwa kwa kanda nzima
jumla ya watu wamefariki kutokana na corona nchini mexico kufikia novemba 
kwa jumla watu wamefariki nchini humo
taarifa kama hizo pia zilitumwa katika ujumbe wa tweet na balozi za marekani nchini kenya na uganda wakati balozi za tanzania na kenya zilituma ujumbe wa pamoja kutoka ofisi ya wizara ya sheria ya minnesota juu ya uchunguzi unaofanyika
hilo lilipelekea kuenea kwa maambukizi hayo sehemu nyingine duniani
sehemu nyingi duniani zinatekeleza amri ya kutotoka nje katika juhudi za kudhibiti maambukizi ya janga hilo la covid
inaelezwa hali hiyo inatishia kufunika juhudi za kimataifa za kukabiliana na maambukizo ya corona
wachambuzi hata hivyo wanaeleza kwamba iwapo vigezo viunavyotumiwa vianazingatia nchi zilizo na watu wengi waliozidisha muda wao wa ukazi nchini marekani basi nchi kama china india brazil na canada ndizo zingeongoza kwenye orodha hiyo kwa sababu zina idadi kubwa zaidi ya raia waliozidisha muda wao wa ukazi
nimewaomba wanasheria wetu kuchukua hatua za haraka kulingana na sheria na kuhakikisha kwamba robert kyagulanyi anaachiliwa haraka iwezekanavyo
amesema mao
watu wamethibitishwa kuambukizwa katika mji mkuu wa kinshasa na katika mkoa wa kati ya congo
mabadiliko ya uhariri katika shirika la utangazaji la serikali katika taarifa kupitia mitandao ya kijamii bobi wine amesema nasikitika kutangaza kifo cha mmoja wa walinzi wangu francis kalibala aliyegongwa na gari la jeshi namba h df ambalo liliziba njia karibu na busega na kutuzuia kupita
ameandika bobi wine na kuongeza kusema francis amefariki mda mfupi baada ya kufika katika hospitali ya rubaga
oif imetowa wito wa kuachiliwa mara moja kwa keita na maafisa wengine wa serikali yake wanoshikiliwa na wanajeshi tangu agosti 
rais wa zamani wa ghana jerry rawlings alifariki alhamisi akiwa na umri wa miaka 
hayo ni kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na ikulu ya nchi hiyo
madaktari wauguzi na wafanyakazi wengine wa afya wameandamana nchi nzima kupinga kile wanachosema ni ukosefu wa vifaa ya kujilinda katika kazi
marekani imetangaza rasmi kwamba itawarejesha nyumbani wanajeshi wake kadhaa katika siku chache zijazo kufuatia amri ya rais donald trump ya kuondoa karibu wanajeshi kutoka afghanistan na kutoka iraq kabla ya utawala wa joe biden kuingia madarakani
kwa upande wake kiongozi wa kanisa katoliki duniani papa francis alionyesha unyenyekevu mkubwa katika juhudi zake za kutafuta suluhisho la kudumu sudan kusini na alikutana na mahasimu hao wawili kiir na machar na kuibusu miguu yao huku akiwanasihi wamalize uhasama wakati walipomtembelea mjini vatican mwaka uliopita
katika miji kadhaa ya ulaya jumamosi waandamanaji walikusanyika wakikiuka masharti yaliyowekwa tangu mlipuko wa covid kuanza
hali hiyo imesababisha sherehe za mwaka mpya kuahirishwa hadi february ambapo watu wengi husafiri kuingia na kutoka china
karibu watu milioni waambukizwa spain kuna hofu kwamba huenda virusi vya corona vikasababisha maafa makubwa afrika katika siku za hivi karibuni
shirika la chakula ulimwenguni fao lilitoa ombi la kimataifa la msaada wa dola milioni kwa ajili ya kukabiliana na nzige hao
dola milioni zilipatikana huku umoja wa mataifa ukitoa wito wa msaada zaidi
imetayarishwa na mwandishi wetu washington dc
mashirika ya ndege ya kenya airways na rwandaair mapema leo yametangaza kusitisha safari zote za ndege kuelekea na kutoka china baada ya kirusi hicho kuenea kwenye karibu mataifa mengine 
majambazi hao walianza kufyetua risasi kila upande wakati waumini wakitoka msikitini baada ya sala ya alfajiri ibrahim amesema akiongeza kuwa waliojeruhiwa walipelekwa katika hospitali mbili zilizoko katika eneo
nkurunzinza aliripotiwa kuwa katika hali mahtuti jumatatu na idhaa ya kinyarwanda ya sauti ya amerika iliripoti ongezeko la wanajeshi kuzungukia maeneo ya hospitali hiyo
wahamiaji wengi wanafanya safari kwa kutumia maboti yasiokuwa salama yaliyotengenezwa kwa mpira
shirika la iom limesema mapema mwezi huu inakadiria vifo vya wahamiaji waliojaribu kuvuka bahari ya mediterranean imevuka na ilivuka idadi ya kutisha ya watu tangu mwaka 
hii ni mara ya kwanza kwa uchaguzi kupingwa mahakamani tangu taifa hilo lilipojipatia uhuru wake kutoka uingereza mwaka wa 
mkuu wa tume ya kupambana na ufisadi nchini sierra leone francis ben kaifala amewaambia waandishi wa habari kwamba tume hiyo inafikiria kutoa hati ya kutaka rais huyo wa zamani akamatwe
hali imeendelea kuwa mbaya katika eneo la tigray tangu serikali ya ethiopia ilipoanza mashambulizi ya kijeshi wiki mbili zilizopita
nadhani kwamba kuna mambo mengi sana yanayounganisha serikali ya nchi hii na serikali ya marekani wakati wowote kwa awamu yoyote kuliko yale yanayotutenganisha
alisema johnson
wakati huo huo unhcr inaripoti waethiopia wanaendelea kukimbilia sudan kutafuta usalama
inasema karibu watu sasa wamewasili
baloch hata hivyo anabainisha kuwa idadi inayofika kila siku sasa imepungua kutoka maelfu hadi mamia
sura ya bunge lijalo la tanzania litakuwa kwa kiasi kikubwa la chama kimoja kwani mpaka sasa ni wabunge wawili tu ndiyo waliofanikiwa kupenya na kuingia katika bunge hili
tunajiaminisha kuona maambukizi yakirejea tena ambayo hatutaweza kuyahimili amesema dkt ian lipkin wa chuo kikuu cha columbia new york
inaripotiwa kwamba jeshi la ethiopia limedhibithi asilimia ya tigray na linatarajia kuuteka mji mkuu wa mekelle baada ya siku tatu za mapigano
kikosi cha africom hata hivyo kimesema kwamba mauaji hayo hayakutokea maksudi na kwamba kinafanya kazi kwa uangalifu mkubwa kuzuia vifo au majeruhi kwa raia
serikali inashutumiwa kwa ufisadi mkubwa katika kupambana na janga hilo
video iliyosambazwa kwenye mitandao ya kijamii inaonyesha mwanamme mwenye umri wa makamo akitishia wagombea wanaofanya kampeni kwamba atawaua
frey aliendelea kusema ingawa kuna uchungu na hasira jambo ambalo anafahamu fika lakini haikubaliki ghasia na wizi kuendelea
anasema majengo hayo na maduka ni mahala wakazi wa mji huo wanayahitajia sana
hivi sasa marekani ni nchi iliyoathirika zaidi ikiwa na zaidi ya maambukizi ya covid hadi siku ya alhamisi kati ya maambukizi zaidi ya milioni duniani kote
maafisa wanaripoti idadi ndogo sana ya wapiga kura waliojitokeza kwa uchaguzi huo ambao lengo lake ni kuleta mabadiliko nchini humo kufuatia maandamano ya kisiasa mwaka uliopita
vyombo vya habari vya kenya vliripoti kwamba watu walihepa kutoka karantini japo serikali haijathibitisha idadi hiyo
maelfu ya watu wanagunduliwa kuambukizwa virusi vya corona nchini marekani kila siku
mawaziri wa mambo ya ndani mazingira na afya wa uturuki waliokuwa katika eneo la tukio la tetemeko wamesema vifo vilitokea katika jimbo la elazig na jimbo jirani la malatya lilioko kusini magharibi majaliwa pia alitoa wito kwa watanzania kuzingatia ushauri unaotolewa na serikali na kupuuza taarifa za uzushi zinazosambazwa kwenye mitandao ya kijamii
hata hivyo tukumbuke kuwa katika kata hizo uchaguzi wa wabunge umeendelea kama ulivyopangwa amesema kaijage
katika mkutano huo tedros ametangaza kwamba timu ya waatalamu wa who na wa china wanatazamiwa kukamilisha upelelezi wao huo wuhan na kuanza uchunguzi wa kina juu ya kiini halisi cha mlipuko wa corona mpya katika mji wa wuhan
karibu washindani wote wa kabore wametaka kufanyike mazungumzo kati ya serikali na makundi ya wapiganaji lakini kabore amelikataa pendekezo hilo
tebboune amelazwa hospitalini nchini ujerumani tangu wiki iliyopita baada ya kusema kwamba baadhi ya maafisa walio karibu naye wameambukizwa virusi vya corona
maelfu ya watu wengi wao raia wameuawa na mamilioni kulazimika kuhama makazi yao tangu machi wakati ushirika wa kijeshi unaoongozwa na saudi arabia kuingilia kati vita vya yemen
shirika la habari la associated press limeripoti kuwa wafanyakazi wanaotoa msaada wa dharura wamejenga mahema ili kuweza kuwapatia chakula na malazi watu waliohama makazi yao
swala la umri wa museveni ambaye ana miaka linaendelea kuzua mjadala mkali wapinzani wake wakisema kwamba katika mazingira ya afrika umri wake hamruhusu kuendelea kugombea mhula mwingine madarakani na badala yake wanamtaka awe mshauri katika maswala ya uongozi
mawaziri wa fedha na wakuu wa benki za taifa kutoka kundi la g wanatarajiwa kukutana kesho jumatano kwa njia ya mtandao ili kuchukua maamuzi
usagm haijatangaza bado nani atachukua nafasi ya biberaj lakini kabla ya kutoa ujumbe wake jumanne usiku msemaji wa voa alisema kwamba biberaj bado ni kaimu mkurugenzi
waandishi wa habari wamesusia kikao na maafisa wa ngazi ya juu wa usalama wakilalamikia ukandamizaji wa polisi na wanajeshi dhidi yao
katika matamshi yake pence amesema watu wako katika hali ya kukumbwa na kimbunga laura na hivyo kuwataka waheshimu maonyo kuhusu nguvu ya dhoruba hiyo na kuahidi kuwa utawala wa trump utawasaidia
ametishia kutumia nguvu zote kukabiliana na wanasiasa wa upinzani aliosema lengo lao kuu ni kufanya vurugu akisema kwamba nguvu kama zilizotumika kuzima maandamano yaliyotokea wakati polisi walipomkamata mgombea wa urais robert kyagulanyi zitatumika tena
watu walikufa wakati wa maandamano hayo wengi wao walipigwa risasi na polisi
watu kadhaa pia walikamatwa
tullow imesema kwamba imepokea dola milioni jumanne
akiwa wa mwisho kuzungumza katika ufunguzi wa mkutano wa kipekee wa chama cha democratic mke wa rais wa zamani barack obama alitoa hoja kali kuhusu jinsi trump ameshindwa kukabiliana na mizozo ya kiuchumi na kijamii pamoja na janga la virusi vya corona hapa nchini
cheo cha waziri mkuu ni kipya kwa mujibu wa katiba mpya ya burundi
katiba hiyo pia imeondoa cheo cha mmoja wa makamu wa rais kwani katiba ya zamani ilitambua makamu wawili wa rais
rais mkapa hakujishughuisha kwenye siasa peke yake alijihusisha katika harakati za upatanishi wa kieneo ili kuleta amani na usalama katika taifa la burundi
alikuwa mwenyekiti wa mkutano wa mazungumzo ya amani ya burundi ambapo aliwaleta pamoja wawakilishi wa serikali ambayo ilikuwa chini ya uongozi wa marehemu rais pierre nkurunziza na upinzani ili kutafuta suluhisho kwa amani na usalama wa taifa hilo
tangazo hilo la jumatano lilitoa idadi ya vifo hivi sasa nchi spain kuwa zaidi ya 
maandamano yalifanyika sehemu mbalimbali nchini uganda jumatano na yameendelea kwa siku ya pili baada ya polisi kumkamata mgombea wa urais bobi wine katika wilaya ya luuka mashariki mwa uganda
kumbukeni mwaka wakati trump alipoulizwa una kitu gani cha kupoteza ndiyo hivi sasa tunalifahamu hilo
huduma zetu za afya kazi zetu wapendwa wetu clinton alieleza
amesema kwamba kifo cha jenerali qassem soleimani ni pigo kubwa kwa vita dhidi ya kundi la kigaidi la islamic state kwa sababu kama kamanda alionyesha uongozi bora katika kupambana na wanamgambo hao
wakati huo huo katika orodha ya watu wanne matajiri zaidi duniani bernard arnault sasa ndiye mtu tajiri zaidi duniani akiwa na mali yenye thamani ya dola billioni 
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcwapiga kura nchini jamhuri ya afrika ya kati wanapiga kura katika uchaguzi wa rais na wabunge jumapili kama ilivyopangwa wakipuuza vitisho vya ghasia vilivyotolewa na waasi
katika taarifa iliyochapishwa jumatatu mkuu wa monusco leila zerrougui alipokea hukumu ya kifungo cha maisha kwa uhalifu wa vita uliofanywa na ntabo ntaberi sheka kiongozi wa kundi lenye silaha la nduma defense of congo ndc
leila anaamini kuwa uamuzi uliotolewa na mahakama ya kijeshi huko goma unathibitisha uamuzi wa mamlaka ya kongo kuendelea kwa msaada wetu mapigano ya kisheria dhidi ya wahalifu wote wa vita katika jamhuri ya kidemokrasi ya congo zamani na sasa
swala hili sio la kufunga wala kufungua mpaka
ni swala la raia wetu kukamatwa wakiwa uganda
tumefunga mpaka kwa sababu hatutaki raia wetu kuingia uganda kwa sababu watakamatwa
lakini raia wa uganda wapo huru kuingia rwanda aliendelea kusema rais kagame
cdc wizara ya afya na huduma za binadamu nchini marekani imesema jumamosi kuwa itaruhusu idara za afya za majimbo kugawa dawa ya remdesivir iliyotengenezwa na kampuni ya gilead sciences ili kupambana na covid na marekani itapokea kiasi cha asilimia ya mchango kutoka kwa kampuni hiyo
tume ya uchaguzi nchini kenya iebc imekuwa ikiendesha shughuli zake kwa takriban miaka miwili ikiwa na makamishna watatu pekee
jumla mapigano yamesitishwa miezi ya karibuni kutokana na shinikizo la jumuia ya kimataifa
wakati jana ilikua siku ya mwisho ya kampeni kabla ya uchaguzi gbagbo amesema amehisi ni vizuri kuzungumza na waandishi wa habari tangu akamatwe mwaka kutokana na jukumu lake katika vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyochochewa na kutokubali kwamba alishindwa na ouattara
burkina faso imekuwa ikikumbwa na mashambulizi kutoka kwa makundi ya wapiganaji kwa mda wa miaka mitano sasa
umoja wa ulaya utasaidia serikali ya uganda katika kufadhili ujenzi wa reli kutoka tororo hadi gulu yenye urefu kwa kilomita 
poland tume ya uchaguzi ya burundi imemtangaza jenerali ndayishimiye kuwa mshindi wa uchaguzi huo baada ya kupata asilimia 
 ya kura katika sherehe fupi kwenye mojawapo ya hoteli za kifahari kilomita kutoka mji mkuu wa bujumbura
wanasiasa hao wameanza kujiondoa kutoka vyama vyao vya kisiasa na kujiunga na chama kipya cha rais tshisekedi cha muungano wa taifa
nchi kadhaa za afrika mashariki hasa kenya uganda sudan kusini somalia ethiopia na sehemu za jamhuri ya kidemokrasia ya congo zilishuhudia wimbi kubwa la nzige ambalo lilisababisha uharibifu mkubwa kwa mime ana kutishia kutokea baa la njaa mwanzoni mwa mwaka 
ni fahari kubwa kwangu kuteuliwa na rais donald trump kwa nafasi hii
iwapo nitaidhinishwa sitasahau yule aliyenitanguliajaji ruth bader ginsburg kwa sababu alikuwa kielelezo cha kipekee alisema jaji barrett
imetayarishwa na kennes bwire voa washington dcmaandamano hayo yamekuwa mtihani mkubwa kwa rais buhari ambaye ni afisa wa jeshi mstaafu aliyeingia madarakani kufuatia ushindi wa urais katika uchaguzi mkuu wa mwaka na ambaye sasa ni kamanda mkuu wa jeshi uchaguzi huo unafuatia uchaguzi wa awali wiki moja iliyopita unaofahamika kama super tuesday katika majimbo ambapo biden alipata ushindi katika majimbo huku sanders akishinda katika majimbo manne
wakati huohuo biashara kubwa nchini humo zimefungwa au waajiriwa kupewa muongozo wa kufanyia kazi majumbani mwao katika juhudi za kupunguza maambukizo
mo aligonga vichwa vya habari mwezi oktoba mwaka baada ya kutekwa nyara na baadaye kuachiliwa baada ya siku kumi katika kile kilichotajwa na wachambuzi kama kisa kisicho cha kawaida
ya eu imeshapinga pendekezo hilo ikieleza kwamba kwa vile uingereza ni jirani wake itakuwa tishio kubwa kwa soko la ulaya kwa vile itafanya biashara nyingi zaidi kuliko canada
alisaini mkataba wa amani na serikali septemba ubelgiji ni mkoloni wa burundi
kenyatta alikuwa akizungumza kwa njia ya video wakati wa mkutano ulioitishwa na kituo cha afrika cha baraza la atlantic chenye makao yake makuu mjini washington dc marekani
tunaelewa hali ngumu wanayokumbana nayo maafisa wa usalama lakini tunataka waheshimu uhai wa binadamu
wanastahili kufanya kazi yao kwa uadilifu bila kuzingatia vyama vya kisiasa
amesema mubajje
kundi la olf shane linadai kupigania haki za watu kutoka jamii ya oromos ambayo ndio kubwa sana nchini ethiopia
museveni apiga kambi lira kufikia sasa hakuna mgombea amefikisha idadi ya kura za wajumbe zinazohitajika ili kutangazwa mshindi
baadhi ya wagombea wanataka kupunguza vikosi vya marekani katika mashariki ya kati na seneta wa massachusetts elizabeth warren anasema ni wakati muwafaka kuondoa vijeshi vya marekani kutoka afghanistan
wote waliachiliwa baada ya serikali ya mali kukubali kuwaachilia huru wapiganaji kufuatia ombi la makundi ya wapiganaji
watu wengine waliokuwa na mgonjwa huyo nao wametengwa
china imechukuwa dakika tatu za kukaa kimya jumamosi asubuhi huku bendera zikipeperushwa nusu mlingoti kwa taifa zima kuwaenzi na kuwakumbuka wahanga wa virusi vya covid na wafanyakazi wa mstari wa mbele wa afya waliokufa katika vita ya nchi hiyo ya asia katika kupambana na ugonjwa huo kuwaokoa wagonjwa
milio ya risasi ilizuka kwenye mji uitwao kati mwanzoni mwa siku
ripota aliyeko mali aliiambia voa kwamba wanajeshi waliingia katika mapigano walichukua bunduki na kuanza kufyatua risasi hewani waliingia mtaani na kufunga njia kuelekea kwenye kambi hiyo
hali hiyo imesababisha serikali ya mpito kuanzisha utaratibu wa kutoa mafuta ili kujaribu kukabiliana na tatizo kubwa la kiuchumi linalotokana na ukosefu wa mafuta ya petroli
hata hivyo wakosoaji wanasema hatua hiyo inaonekana kuwa nyingine katika mlolongo wa sheria tangu mwaka zinazolenga kudhibiti upatikanaji wa habari nchini tanzania
thamani ya hisa katika soko la s p imepanda kwa asilimia 
 baada ya kampuni ya kutengeneza dawa ya pfizer kusema kwamba chanjo yake ya majaribio dhidi ya virusi vya corona ni salama kwa asilimia 
wito utakuwa umetolewa nae
kilicho cha muhimu zaidi ni nani anayetoa maagizo
kwa hivyo ikiwa vikundi vya majambazi waliofanya mashambulizi wamejiweka chini ya mamlaka ya shekau basi inamaanisha ndiye yeye ambaye hatimaye aliyetoa maagizo
alisema kabir
wanasiasa maarufu katika chama cha republican wanamuunga mkono trump wakisema kwamba ana haki ya kupinga matokeo ya uchaguzi mahakamani
tkavafira zhou ni rais wa muungano wa waalimu nchini zimbabwe
akizungumza na waandishi wa habari jijini dar es salaam waziri wa afya maendeleo ya jamii jinsia wazee na watoto ummy mwalimu amesema mgonjwa huyo ambaye ni mtanzania mwenye umri wa miaka amegundulika kuwa na virusi hivyo baada ya kuwasili nchini katika uwanja wa ndege wa kimataifa kia akitokea ubelgiji
 imetayarishwa na sunday shomari voa washigton dcrais donald trump wa marekani jumamosi alipiga kura ya mapema kwenye kituo kimoja katika jimbo la florida katika wikendi ambayo yeye na mpinzani wake makamu wa rais wa zamani joe biden waliendelea kuhudhuria na kuhurubia mikutano katika miji mbalimbali nchini kunadi sera zao kwelekea kwa uchaguzi wa tarehe tatu mwezi ujao
wanawake wameteuliwa kuongoza timu nzima ya mawasiliano white house
katibu mkuu wa umoja wa mataifa antonio guterres ametoa wito kwa pande zote husika katika mzozo huo jamhuri ya afrika ya kati kumaliza ghasia
msajili wa vyama vya siasa kama mlezi wa vyama hivi amevitaka vyama vyote vya siasa kuheshimu taratibu na sheria za uchaguzi
tunahitaji utafiti zaidi ili kubaini iwapo chanjo hii inatoa kinga kamili kwa mtu aliyeambukizwa virusi vya corona na iwapo inatoa kinga ni kwa muda gani alisema andrew pollard ambaye alitayarisha roipoti kuhusu utafiti wa chuo cha oxford
jinsi teknolojia inavyowasaida watu kwa mawasiliano ya kikazi wakati huu wa covid kila siku ninakwenda kazini ninajitolea maisha yangu na maisha ya familia yangu amesema daktari aliyeko mstari wa mbele katika kutibu virusi vya corona mjini cairo ambaye alizungumza kwa sharti jina lake lihifadhiwe kwa kuogopa kulipiziwa kisasi kama ilivyokuwa kwa madaktari wengine wote waliotoa maelezo katika habari hii
baadae waliwakamata marafiki zangu kutuletea ujumbe
sioni mwanga mbele yetu
wake pamoja na safari zote walizofanya shinikizo waliloweka na ubabe wa kivita marekani iliweza tu kuihamasisha nchi ndogo kupiga kura pamoja nayo mousavi ameandika akiongeza kuwa jana usiku diplomasia ya iran inayofanya kazi pamoja na nguvu ya sheria ya mkataba wa nyuklia imeishinda marekani kwa mara nyingine katika baraza la usalama la umoja wa mataifa
taarifa ya polisi inaeleza kwamba mtoto moja alijeruhiwa kwa risasi wakati wanamgambo waliposhambulia shule ya msinigi ya kamuthe kaunti ya garissa
televisheni ya taifa ilimuonyesha akitabasamu akivuta sigara na kuongea na maafisa wa ngazi ya juu wakati akikagua kiwanda hicho
japo kuwa katika baadhi ya nyakati alikuwa akichukuliwa na gari ndogo inayotumiwa na wacheza golf lakini kim hakuonyesha dalili za waziwazi kuwa ana tatizo la kiafya
mji huo umegeuka haraka kuwa mstari wa mbele katika vita hivyo baada ya wanajeshi wa serikali ya tripoli wakisaidiwa na uturuki kuwarudisha nyuma wapiganaji wa jeshi la taifa la libya lna kutoka tripoli na maeneo ya kaskazini magharibi ambako wamekuwepo tangu mwezi april 
balozi za marekani uingereza umoja wa ulaya na ofisi ya umoja wa mataifa zimeoikosoa zimbabwe kwa kuwakamata waandishi wa habari na wapinzani wa kisiasa
pamoja na hilo wataalumu wa afya wanasema majimbo mengi bado yanakabiliwa na idadi kubwa ya maambukizi
katazo la awali la kusafiri lililotolewa wakati trump yuko katika wiki yake ya kwanza madarakani januari lilikuwa ni katazo lililohusisha takriban wahamiaji wote na wasafiri kutoka nchi saba zenye waislamu waliowengi
sera hiyo ilirekebishwa wakati mahakama ikiipinga lakini mahakama ya juu ya marekani hatimaye iliwafiki na kuipitisha juni 
wizara ya ulinzi imesema itaingilia kati kukomesha maandamano kulinda majengo ya makumbusho na ya serikali
maandamano ya kuwaunga mkono wananchi wa belarus yanafanyika katika nchi ikiwa ni pamoja na lithuania ambako watu wanashikana mkono na kujipanga hadi kufika mpaka wa belarus
serikali ya botswana imefunga tena shughuli za kawaida na kutaka watu wasalie nyumbani kwa mda wa wiki mbili kutokana na kuongezeka kwa maambukizi ya virusi vya corona kwa kasi nchini humo
rais trump ataufungua rasmi mkutano huo mkuu jumanne wakati utawala wake ukitangaza vikwazo vipya dhidi ya iran ukieleza kwamba vimekubaliwa na umoja wa mataifa lakini takriban mataifa yote ya dunia yanapinga jambo hilo
sanders hajatoa taarifa yoyote baada ya kushindwa katika uchaguzi wa jumanne
kwa kawaida hutoa taarifa baada ya matokeo kutolewa
kupitia ujumbe wa tweeter trump alisisitiza kuwa iran italipa gharama kubwa iwapo uharibifu wowote utatokea
hata hivyo wakati akizungumza na wanahabari
chanjo hiyo imeleta matumaini ya kushinda nguvu maambukizi ya corona japo idadi ya watu wanaolazwa hospitalini inaendelea kuongezeka kwa kasi
uongozi wake umeshauri watu kutotoka majumbani iwapo itawezekana hadi mwisho wa mwezi wakati magavana wa majimbo mengi kati ya wamechukua hatua zaidi na kuamrisha watu kutotoka majumbani ila tu kwa ajili ya kufanya mazoezi na kununua mahitaji yao
mapnduzi ya kijeshi mali tangazo hilo limetolewa na touraj dehghani zanganeh mkuu wa mamlaka ya usafiri wa anga ya iran na ni hatua ya kwanza ya ripoti rasmi inayoeleza maudhui yaliyopatikana ya sauti za marubani na rikodi za takwimu ambazo zilitumwa ufaransa kusomwa mwezi julai
eneo halafu maafisa walibadilisha usemi wao wakidai utekaji huo unahusiana na mzozo kati ya wafugaji ng ombe na wakulima juu ya matumizi ya ardhi
fink anaeleza kuna haja kubwa kwa utawala wa biden na harris na idara zote kutafakari yale yanayo hitajika kuchukuliwa hatua mapema na yale yanayo hitajika kuondolewa na yale yanayo hitaji kurudishwa
na kwa hivyo ni muhimu kwa mambo hayo kuwekwa kwenye vipaumbele vya sera zao
mvua kubwa jumamosi jioni ililazimisha kuokolewa watu katika nyumba za ghorofa baada ya maporomokoya ardhi kutokea katika mkoa wa rize kilomita mashariki ya giresun
waandishi wamelalamika kwamba maafisa wa polisi wanawalenga wakiwa kazini hasa wale wanaoandika habari za siasa
atakumbukwa kwa harakati zake za kisiasa na pia kama mwanadiplomasia aliyebobea siyo tu kwa kushika wadhifa wa ubalozi na waziri wa mambo ya nje wa tanzania kwa muda mrefu lakini pia alikuwa mmoja wa viongozi ambao walikuwa mstari wa mbele katika kujihusisha na siasa za kieneo na kusimamia harakati za kuleta amani katika eneo hilo la maziwa makuu
maafa yaliyoipata nagasaki na hiroshima na madhila yaliosababishwa na bomu hilo kwa watu wake lazima yasijirudie tena abe alisema
mwaka serikali ya kikoloni ikatangaza hali ya hatari na kuwakamata viongozi wengi wa kupigania uhuru nchini kenya akiwemo jomo kenyatta babake rais wa sasa uhuru kenyatta aliyekuwa rais wa chama cha kenya african union kaa ambacho baadaye kilibadilishwa jina na kuwa kenya african national union kanu
iea ya mitihani hiyo kufanyika ili kufuatana na asasi isiyo ya kiserkali ya acled karibu watu elfu moja mia moja wameuliwa tangu wanamgambo wenye itikali kali kuanzisha kampeni yao ya mashambulizi
na maelfu wamelazimika kukimbia makazi yao wengi wao wakikimbilia mjini pemba
watu wamethibitishwa kuambukizwa virusi vya corona nchini uganda kufikia jumanne
pompeo pia amegusia mafanikio ya programu za afya zinazosaidiwa na marekani ikiwemo juhudi za kupambana na ukimwi pepfar na mradi wa malaria
amesema idadi ya walioathirika na malaria angola imepungua kwa asilimia katika miaka ya karibuni
magufuli amesifiwa kwa kuanzisha miradi mikubwa ya maendeleo pamoja na kupambana na ufisadi
kutokana na mazingira yenye ushindani mkubwa nadhani kwamba marekani itaendelea na msimamo wake mkali
mikataba ya biashara na ulaya na uingereza haitakuwa rahisi
nadhani pia kwamba muungano wa nato utahtaji nchi za ulaya kuajibika zaidi
wachezaji wa mpira wa vikapu marekani wasusia michuano ya fainali by wakati nchi nyingi duniani wananchi wanaendelea kutotoka majumbani ili kupunguza maambukizi ya janga la virusi idadi ya maambukizi yanaendelea kuongezeka
hili suala nyeti na ambalo halijawahi kutokea linaweza kudhoofisha utulivu na utendaji wa mshikamano wa taasisi mbalimbali na kusababisha serikali kuvunjika waziri mkuu sylvestre ilunga amesema katika tamko rasmi
waandamanaji hao waliokuwa kwenye bustani kuu mjini humo walisikika wakisema kuwa nikol ni msaliti wakati maafisa wa usalama wakishika doria kwenye ofisi za kiongozi huyo zilizoko karibu
amesema hayo wakati wa mkutano na waziri wa mambo ya nje wa marekani mike pompeo na waziri mkuu wa israel benjamin netanyahu nchini israel
wagombea saba wako katika kinyang anyiro hicho cha kuchukua nafasi ya nkurunziza akiwemo jenerali mstaafu evariste ndayishimiye mgombea aliyechaguliwa na rais na mkuu wa upinzani agathon rwasa
jeshi la lna linaloongozwa na jenerali muasi khalifa haftar linaloungwa mkono na umoja wa falme za kiarabu russia na misri limepatwa na pigo kubwa mnamo wiki mbili ziliopita kwa kurudishwa nyuma hadi mji huo wa sirte
jeshi la serikali lilizuiliwa karibu na sirte kutokana na mashambulizi ya ndege zisizojulikana zimeokea wapi mwishoni mwa wiki iliyopita
lazima wanahabari waruhusiwe kuripoti habari kwa faida ya umma bila kuwa na wasiwasi wa kunyanyaswa au kuhujumiwa mahali popote walipo
hatutapumzika hadi kumerra ameachiwa huru adler ameongeza
naamini kuwa hatua hizi ni kwa maslahi ya floyd katika kutendewa haki familia yake na jamii yetu na jimbo letu ellison amesema
iliripotiwa ijumaa wiki iliyopita kwamba trump na mkewe melania trump walikuwa wameambukizwa virusi vya corona na baadaye siku hiyo rais huyo akapelekwa hospitalini
pia walikuwa wanaomboleza kifo cha abu mahdi al muhandis kamanda wa ngazi ya juu wa wanamgambo wa iraqi ambaye aliuawa katika shambulizi hilo pia
vyombo vinavyorusha matangazo ya nje vinasema endapo vitakosa vibali vya kufanya hivyo itakuwa ni athari kubwa kwa ubora wa matangazo yao kwa jumla
mkuu wa vipindi katika kituo cha radio saut jijini mwanza martin nyoni anasema ushirikiano na vyombo vya nje ni muhimu kwao kwani licha ya kupata taarifa za habari kutoka nje hupata pia fursa ya kubadilishana ujuzi hali inayosaidia kuboresha utendaji wao
sudan imekuwa ikiimarisha juhudi zake za kutaka kuondolewa kwenye orodha ya marekani kwa muda mrefu
katika ripoti hiyo hrw imesema mashirika kadhaa ya kutetea haki za kibinadamu yamepigwa marufuku na leseni zao kufutwa huku makundi kadhaa ya kufuatilia uchaguzi yakiwa yamenyimwa kibali cha kufuatilia uchaguzi mkuu ujao
watu kadhaa waliuawa katika msako uliofanywa na wanajeshi wa serikali kufuatia maandamano ya januari 
ametoa wito kwa wakaazi wa sehemu hiyo waliotoroka kurejea makwao
nchini uganda malalamiko yameibuka miongoni mwa wakazi kwamba baadhi ya maafisa wa usalama wanashambulia watu majumbani mwao na kuwaibia kufuatia amri ya kutotoka majumbani kwa siku iliotangazwa jumatatu na rais museveni
takribani wajumbe wa republican kati ya zaidi ya watakuwa charlotte jumatatu baada ya hapo mkutano wa chama hicho utahamia kwenye maeneo yanayofanya matukio kwa njia ya video
iwapo mshindi hatapatikana moja kwa moja duru ya pili ya uchaguzi itafanyika mwezi februari
hatua hiyo huenda ikafungua mazungumzo kuhusu safari za ndege baina ya kenya na tanzania wasiwasi wangu mkubwa ni kuwa hata uchukuaji ardhi ndogo kabisa utapelekea kuongezeka kwa uvunjifu wa amani na vifo wakati kuta zinajengwa vikosi vya usalama vya israeli vinapelekwa katika eneo na watu wa pande hizo mbili wanafanywa wakaribiane zaidi amesema kamishna huyo
nimeshuhudia katika mikutano ya kampeni kwamba tanzania ipo tayari kwa mabadiliko na naamini kwamba watajitokeza kwa wingi kupiga kura
amesema tundu lisu