asili ya herufi ni pamoja na katika miandiko iliyotangulia alfabeti ya kilatini
wafinisia walikuwa na gimel iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya ngamia wakitumia alama tu kwa sauti ya g na kuiita kwa neno lao kwa ngamia gimel
wagiriki walichukua alama hiyo na kuiita gamma bila kujali maana asilia ya ngamia ilikuwa sauti tu ya g
waitalia ya kwanza hawakuwa na sauti ya g wakatumia alama kwa aina ya k
waroma wakaipokea hivyo lakini walikuwa na sauti ya g hivyo mwanzoni walitumia c kwa sauti zote mbili
baadaye waliona vema kutofautisha kati ya sauti za k na g wakaongeza mstari kwenye kuifanya g
c ikabaki kwao kwa kuandika sauti ya k
lakini katika lugha ya kilatini matumizi ya awali bado hukumbkwa katika kifupi cha jina gaius linalofupishwa kwa kuandika c
dekha ibrahim abdi ni mfanyakazi wa huduma za jamii na amani nchini kenya aliyepokea tuzo mbadala ya nobel right livelyhood award ya 
dekha abdi ni mwenyeji wa wajir katika kenya ya kaskazini alikozaliwa mw
tangu alijishughulisha na matatizo ya kurudisha amani katika mapigano kati ya vikundi vya eneo la wajir akaanzisha kamati ya amani ya wajir wajir peace comittee
tangu shuleni dekha ambaye ni mwislamu alijenga uhusiano mwema na wakristo
uhusiano huo aliimarisha wakati wa fitina za wajir za mwaka wakristo mjini waliposhambuliwa na vijana waislamu
dekha alishiriki katika kuanzisha kamati ya usaidizi iliyounganisha wakina mama wakristo na waislamu waliokutana pamoja kwa sala na majadiliano
kutoka hapa kamati ya kimadhehebu ya dini zote ikaundwa liliyosaidia kukomesha hasira kati ya waumini wa dini mbalimbali
tangu dekha amefanya kazi kabisa katika miradi mbalimbali za kujenga amani na maelewano akiweka uzito upande wa ushirikiano kati ya dini na imani katika kenya ya kaskazini kitaifa kibara na kimataifa
juhudi zake zikaheshimiwa sasa kwa kutolewa tuzo ya right livelyhood award inayojullikana zaidi kama tuzo mbadala ya nobel
namba za kiroma nu mfumo wa namba jinsi ulivyokuwa kawaida wakati wa roma ya kale na katika mwandiko wa kilatini
mfumo huu unaendelea kutumiwa hadi leo kwa namba za pekee hasa katika muundo wa orodha ambako mgawanyo ni wa ngazi mbalimbali
ni kawaida kwa kutofautisha watu wenye jina lilelile kwa mfano wafalme au mapapa papa benedikto xvi wa au malkia elizabeth ii wa pili
jinsi ilivyo katika lugha mbalimbali hata waroma walitumia herufi za alfabeti ya kilatini pia kwa matumizi kama alama za namba
herufi chache zilitumiwa kwa namba za muhimu zaidi namba kubwa zaidi huonyeshwa kwa kuandika alama inayotakiwa upande wa kulia lakini kamwe alama ileile mara nne si zaidi ya mara tatu ii ni lakini vi ni xx ni lakini xxi ni 
walikuwa na utaratibu wa kutoandika zaidi ya alama tatu ya aina ileile mfululizo
lakini waliweza kupuuza utaratibu huu pia na kuandika viiii badala ya ix au xxxx bafala ya xl
namba ndogo zaidi huonyeshwa kwa kuandika alama ndogo upande wa kushoto kuweka moja au moja au moja tu kabla ya alama kuwba zaidi halafu namba hii yatolewa kwenye namba kubwa pekee huwekwa kabla ya au x pekee kabla ya au c pekee kabla ya au m
ni gesi adimu inayopatikana katika angahewa haina rangi wala herufu
kama gesi adimu zote ni bwete na kutomenyuka kirahisi na kitu kingine matumizi yake ni hasa katika aina mbalimbali za taa kwa sababu inasaidia balbu kuwa na mwanga mkali zaidi
magari ya kisasa mara nyingi hutumia balbu za xenoni zinatotoa mwanga mkali kwa matumizi madogo ya umeme
xenoni hutumiwa pia kwa vyombo vya angani kama kisukumaji
kama gesi bwete haimenyuki na tangi na mapipa kwa kanieneo kubwa hukaa thabiti kama kiowevu hadi halijoto ya chumbani inageuzwa rahisi kuwa tena gesi kwa ajili ya injini
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
asili ya herufi ni miandiko iliyotangulia alfabeti ya kilatini
wafinisia walikuwa na alama ya dalet iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya mlango wakitumia alama tu kwa sauti ya d na kuiita kwa neno lao kwa mlango dalet
wagiriki walichukua alama hiyo na kuiita delta bila kujali maana asilia ya mlango ilikuwa sauti tu ya d
waitalia wa kale kama waetruski wakapokea herufi kwa umbo lisilokuwa na kona kali
waroma wakaichukua lakini waligeuza mwelekeo wake kuwa jinsi ilivyo hadi sasa
ch ni alama ya tatu katika alfabeti ya kiswahili cha kisasa inayofuata menginevyo utaratibu wa alfabeti ya kilatini
ch ni maungano ya herufi mbili za kilatini ambazo hutazamiwa kama herufi moja katika mwandiko wa kiswahili
kilatini chenyewe hakijui umoja huu lakini ni kawaida pia katika lugha mbalimbali kifupi cha ch kwa magari ni alama ya gari kutoka uswisi confoederatio helvetica nembo ya kenya huonyesha simba wawili wanaoshika mishale na ngao ya maasai
ngao huoneyesha rangi za taifa zilizogawanyika katika sehemu nne
sehemu nyekundu huonyesha jogoo anayeshika shoka hii humaanisha maisha bora
lambo la aswan liko katika misri ya kusini kwenye mto nile
ukuta wake uko kilomita kusini ya mji wa aswan
hapa maji ya nile yazuiliwa na kuwa ziwa la nasser linaloelekea hadi ndani ya sudani
shabaha yake kuu ni kuzuia mafuriko ya mto nile yaliyohatarisha maisha ya watu kanda la mto
tatizo lake kubwa ni ya kwamba lilivurugisha ekolojia ya mto
mafuriko yalileta pia matope yenye rutba yanayobaki sasa ziwani na kujaza polepole ziwa lenyewe
maji mengi hupotea kila siku kwa njia ya uvukizaji kwa sababu uso kubwa la ziwa uko katika nchi yenye joto kali
mradi huu una kazi ya kuanzisha na kuendeleza miradi ya kuihifadhi mazingira ya binadamu jinsi ilivyo na hatimaye kuiboresha
kwa kufanya hivi unep inaonelea kuwa sote tuna jukumu la kuihifadhi na kuboresha mazingira ka vizazi zijazo
unep ulianzishwa na baraza kuu wa umoja wa mataifa mnamo tarehe desemba kupitia sheria la ishirini na saba
mkurugenzi wa unep anajulikana kama mkurugenzi tekelezi
achim steiner alieichukua wahdhifu hiyo tarehe machi kutoka kwa bw
klaus toepfer aliyejiuzulu baada ya miaka minane katika wadhifu huo
unep imejuhusisha na mpango wa kyoto kupunguza gesi zinazoongeza joto duniani
benn haidari ni mpishi na mwanasiasa aliazaliwa tarehe machi katika kijiji cha mbeni huko ngazija visiwa vya komoro
mjomba wake maalim said ilyas akamchukua zanzibar mwaka wa 
akamaliza masomo yake fidel castro secondary school na kuhamia ufini 
haidari alisomea mambo ya upishi kwenye visiwa vya aland huko ufini na akawa katika mpishi mkubwa na wa mwanzo wa kufanya filamu za mapishi katika televisheni za skandinavia mnamo mwaka 
filamu yake ya kwanza ni pengine nitakuwa mpishi wa pizza na baadaye akafanya filamu za mapishi ya dunia pamoja na mapishi ya kizanzibari k
haidari alialikwa ujapani tokyo kuonesha mapishi yake katika television ya ujapani
kitabu chake cha kwanza cha mapishi kilitolewa tarehe januari 
haidari aligombania ubunge katika visiwa vya land mwaka wa 
ni herufi ya katika katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
asili ya herufi ni katika miandiko iliyotangulia alfabeti ya kilatini
wafinisia walikuwa na he iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya mtu anayeomba wakitumia alama tu kwa sauti ya h
wagiriki walipochukua alama za kifinisia walihitaji zaidi alama za vokali lakini siyo ya h
kwa hiyo sauti ya alama ikabadilika kuwa e na kuitwa epsilon yaani e ndogo tofauti na alama ai zilikuwa na matamshi yaleyale
witalia na waroma wa kale walipokea alama vile kwa kutaja sauti ya e
vipepeo ni ndumili hali ya mwisho ya metamofosisi za wadudu wa oda ya lepidoptera
jinsi ilivyo kwa wadudu wengi maisha ya kipepeo huanza kama yai
ndani ya bundo hugeuka kuwa kipepeo anayetoka na kutaga mayai tena
rangi zao za kupendeza na miruko yao ya mbwembwe hufanya kuangalia vipepeo kuwa miongoni mwa tabia za kupendeza kwa baadhi ya watu
vipepeo wengi kiasili wamepitia mabadiliko makubwa
wengine wametoka na na mabadiliko kutoka kwa wadudu kama vile mchwa
vipepeo ni muhimu sana kwa kusaidia uchavushaji kwa binadamu sababu zinapelekea mharibifu wa mazao hasa katika hatua ya lava ya ukuaji nao kitamaduni vipepeo ni motifu maarufu katika sanaa ya maandishi na maonesho
ni imani iliyoweleka kwamba vipepeo maisha kwa muda mdogo sana
hata hivyo kulingana na aina zao vipepeo kisha kuishi kwa wiki moja mpaka hata takriban mwaka mmoja
vipepeo wana kizazi kimoja au vizazi kadhaa kwa mwaka
hutofautiana kutoka sehemu moja mpaka nyingine huku maeneo ya tropiki yakionekana kuchochea uzazi kwa kiasi kikubwa
mayai ya vipepeo huwa na gamba gumu liitwalo korioni chorion
gamba hili limezungukwa na nta inayozuia yai lisikauke kabla ya lava hajakua vizuri
kila yai huwa na tunau dogo kwa ajili ya kuruhusu manii kuingia na kurutubiha yai
mayai ya vipepeo na nondo hutofautiana sana kwa ukubwa kwenye spishi zao lakini yote huwa ya miduara au dharadufu
mayai ya kipepeo hushikizwa kwenye majani kwa gunai maalumu inayokauka haraka
inavyokauka husinyaa hivyo kuharibu kidogo umbo la yai
asili ya gundi hii haijafahamika bado hivyo utatiti unatakiwa kufanyika
kila spishi ya kipepeo huwa na mimea yake inayopendelea kutaga mayai yake humo huku baadhi yao wakiwa na uwezo wa kutaga kwenye mimea mingi zaidi
vipepeo wengine hutaga mayai yao nyakati za kuchupua na kunyaangua msimu wa kiangazi
baadhi ya viwavi huishi maisha ya kutesemeana na sisimizi
huwasiliana na sisimizi kwa kutumia mitikisiko maalumu na kemikali
sisimizi hutoa ulinzi kwa lava hawa ambao nao huwapatia mchwa utamuu wa asali
viwavi wengine pia wana uwezo wa kuzitokeza sehemu za vichwa vyao na kuonekana kama nyoka
pia wana madoa kama macho ya uongo kuongezea muonekano huo
pia huwa na uwezo wa kutoa kemikali fulani na kuitumia kama ulinzi
kiwavi anapokuwa na kukamilika homoni kadhaa huanza kuzalishwa wakati huu kiwavi huacha kula na kuanza kutafuta sehemu ya kutulia na mara nyingi huwa chini ya majani
hatimaye kiwavi hubadirika na kuwa bundo baada ya kuambua ngozi yake kwa mara ya mwisho
bundo kwa kawaida huwa hajongei isipokuwa huweza kujitikisa kujinyonga ny onga na kutoa milio kadhaa kuwatishia madui
baadae bundo hukua na kupitia mabadiliko katika mfumo wa metamofosisi na kuwa kipepeo kamili
huwana mbawa za mbele na nyuma hukuza mbele zikiwa hazijajishikiza pamoja
kisha kutoka nje mara ya kwanza vipepeo huanza kujifunza kuvuka nani muda huu ambapo huwa hatari sana kwani huweza vamiwa na maadui
vipepeo huwa na mabawa manne bawa la mbele na nyuma kwa upande na kuliana kushota mwili wao umegawanyika katika sehemu kuu tatu kichwa kifua na fumbatio
wana vipapasio viwili macho ya kampaundi na ulimi mdomo maalumu proboscis
wengine hujipatia virutubisho kutoka kwenye mbelewele matunda yaliyooza utomvu wa miti kinyesi cha wanyama miili iliyooza madini yaliyozama mchangani na kwenye taka
vipepeo ni wachavushaji mahiri na huweza kuleeba mbelewele kwa umbali mrefu hata kilomita moja
baadhi ya lugha hizi zina wasemaji mamilioni kama vile kiswahili kihausa kiigbo au kiyoruba
lugha nyingine zina wasemaji wachache sana hata zinaelekea kupotea
kuna pia maeneo penye wasemaji wa lugha zenye asili nje ya afrika kama vile beseni katika jiografia ni eneo kubwa la dunia ambako maji hukusanyika yakielekea sehemu ya chini
jimbo ni eneo fulani lililotengwa kwa ajili ya kurahisisha utawala ndani ya dola au nchi fulani
majimbo huwa na madaraka mbalimbali na mazoea katika matumizi ya neno hili ni tofauti kati ya nchi na nchi
mara nyingi jimbo ni eneo lenye kiwango kikubwa cha kujitawala hasa majimbo ndani ya muundo wa shirikisho mifano michache tu ni majimbo ya afrika kusini nigeria marekani au ujerumani
wakati mwingine jimbo ni jina la kihistoria tu hata halina madaraka ya kiutawala tena
jimbo la uchaguzi ni eneo ambako mbunge huchaguliwa
katika nchi yenye muundo wa shirikisho kina pia majimbo yauchaguzi kwenye ngazi za madola au majimbo ya kujitawala ndani ya taifa
vilevile ndani ya kanisa jina linatumiwa tofauti na madhehebu mbalimbali
 desemba venezuela ni mwigizaji wa filamu na tamthiliya kutoka nchini venezuela
br anafahamika zaidi kwa kucheza tamthilia ya binti wa mtunza bustani kwa kihispania la hija del jardinero alitumia jina la amelia alcantara mtoto wa mzee fernando alcantara
br fuste pia ameonekana katika tamthilia kama vile ya como en el cine na machos zote alicheza akiwa nchini mexico
septemba colombia ni muigizaji wa filamu na tamthlia kutoka nchini colombia
br anafahamika zaidi kama mercedes riverol katika tamthilia ya la revancha ya mwaka alicheza kama mtoto wa mzee oscar riverol henry zakka
maritza pia ameigiza tamthilia nyingi tu za mexico venezuela usa colombia n
k ci na jojo ni kundi la muziki wa r b kutoka nchini marekani wakiwa ndugu kati ya cedric hailey k ci hailey aliz
wote wawili ni wazaliwa wa charlotte north carolina marekani
br pia walikuwa wanachama wa kundi la zamani la muziki wa r b na soul jodeci na ndugu wengine wawili ambao ni donald degrate devante swing na dalvin degrate mr
dalvin kwa pamoja wanaunda kundi la jodeci
wakiwa bado wadogo k ci na jojo walikuwa waimbaji wa kwaya katika kanisa la pentekoste wakawa wanafanya matamasha mbali huku na kule
wakiwa katika baadhi ya matamasha wakutana na devante swing pamoja na kaka yake mr
dalvin degrate wakakaa pamoja na kujadilia kuunda kundi la muziki ambalo ndio linaloitwa jodeci
akiwa ana miaka devante swing alisafiri kwenda minneapolis
alipofika huko hakuwa mbali sana na masuala ya kimuziki hivyo akaamua kujiunga na prince organization moja kati ya wanamuziki wa pop wa marekani
pamoja na kujiunga prince organization devante swing hakufaulu kimuziki kama alivyokuwa anategemea
baadae akamtaka k ci na jojo kujiunga nae huko new york katika duka fulani alilokuwa anafanya kazi ya kuuza kanda ambalo zilikuwemo pia moja kati ya kazi alizofanya za muziki
schutzstaffel kikosi cha ulinzi kwa kifupi ss ilikuwa jina la kitengo cha chama cha nazi au nsdap nchini ujerumani kilichoanzishwa mwaka kama kundi la walinzi wa kiongozi wa chama adolf hitler
ss ilishiriki katika maangamizi makuu dhidi ya wayahudi wa ulaya na kutawala makambi ya mauti
kutoka kundi dogo la walinzi wa binafsi iliendelea kuwa tawi la kijeshi la chama cha nazi lililoshiriki pia kwenye mapigano ya vita kuu ya pili ya dunia
ikapigwa marufuku kama chama cha kihaini mwaka 
ss iliundwa kama kitengo cha wanamigambo wa nsdap waliojulikana kama sa
awali kazi ya wanamigambo walioteuliwa ilikuwa kumlinda kiongozi wa chama adolf hitler kwenye maandamano na mikutano ya chama
baada ya hitler kuwa chansela wa ujerumani kikosi kilikua kuwa na watu 
mapigano ndani ya nsdap na ss kuwa kitengo cha pekee
 juni na julai vikundi vya ss walikamata na kuua viongozi wengi wa sa
wiki chache baadaye ss ikapandishwa cheo kuwa kitengo cha pekee ndani ya chama cha nsdap
himmler alipewa cheo cha reichsf hrer au kiongozi wa kitaifa wa ss
yeye alikuwa katika mstari wa mbele wa wanaitikadi wa kimbari ndani ya nsdap
itikadi hii iliamini kuwa watu wa mbari wa kiarya walikuwa watu bora duniani
hiyvo alipokea katika ss watu pekee waliotosheleza mafundisho haya ya kimbari
kila mwana ss alipaswa kuonyesha ya kwamba hapakuwa na wayahudi katika ukoo wake na kuwa na afya nzuri
wana ss wote walipaswa kuhudhuria mafundisho ya mara kwa mara walipopewa mafundisho ya kisiasa na kiitikadi
idadi kubwa ya wana ss bado walikuwa na kazi za kawaida lakini kadi ya ss ilikuwa kiingilio katika vyeo vya juu serikalini
vilevile idadi ya kazi za kulipwa ndani ya kikosi ikaongezeka
sehemu kubwa ya kazi ya ss ilikuwa kusambaza itikadi ya mbari safi ya kiarya
himmler aliota ndoto ya kuongeza idadi ya watu wenye mbari safi hadi kuwafuga hata akachukua hatua za kwanza za kuteua vijana waliolingana na imani zake za kimbari na kuwapa nafasi ya kuzaa hata pasipo na ndoa
kuna watoto maelfu kadhaa waliozaliwa katika nyumba za pekee na kulelewa kama watoto wa ss ama katika nyumba hizi au katika familia zilizoteuliwa
nje ya ujerumani alitafuta hasa vijana wa norwei kwa sababu walilingana na itikadi yake ya mbari wa kiarya
tangu himmler alipewa pia cheo cha mkuu wa kitaifa wa polisi
hadi wakati ule polisi iliwahi kuwa chini ya serikali za majimbo ya ujerumani
hata kama majimbo haya yote yalikuwa chini ya nsdap hatua hii iliongeza athira ya moja kwa moja wa uongozi wa kitaifa wa chama juu ya maafisa wa usalama
maafisa wa ss walisimamia shughuli za polisi hasa idara za cid na idara za polisi ya usalama wa kisiasa
pia vikosi vya kupambana na ghasia vikawekwa chini ya usimamizi wa ss
uongozi mkuu wa polisi pamoja idara ya usalama wa ss vikaunganishwa katika ofisi kuu ya usalama rsha au reichsicherheitshauptamt
mwanzoni wa vita kuu ya pili ya dunia ss iliomba na hitler kupewa kibali cha kuanzisha vikosi ss silaha waffen ss vilivyoshiriki katika mapigano vitani
kitengo hiki cha waffen ss kikaongezewa katika miaka iliyofuata hadi kufikia wanajeshi mwaka 
shabaha ya himmler ilikuwa kupata jeshi lake kwa sabau hakuwa na imani katika itikadi ya majenerali wa jeshi la kawaida
tangu chama cha kinazi kilianza kuwabagua wayahudi wa ujerumani
 walifukuzwa katika ajira ya serikali na tangu waliondolewa uraia wa ujerumani
 baada kuanzisha vita viongozi waliamua kuwaondoa wayahudi wote waliobaki katika ujerumani
mwanzoni walikuwa na mpango wa kuwahamisha mahali popote nje ya ujerumani
kati ya mipango mbalimbali ilikuwa mipango ya kuwapeleka madagaska baada ya kuteka ufaransa iliyotawala kisiwa kama koloni na hasa poland iliyotwaliwa na ujerumani 
baada ya kuanza vita dhidi ya urusi imeshaonekana ya kwamba wanazi walishindwa kushughulika idadi kubwa ya wayahudi katika maeneo ya ulaya ya mashariki yaliyotekwa na ujerumani
kufuatana na itikadi yao walitaka kuwatenga wayahudi na watu wengine lakini walishindwa kuwapatia nyumba na kuwalisha
pia ilionekana kwa viongozi wa juu ya kwamba vita dhidi ya urusi haikuenda jinsi ilivyopangwa na kuingia kwa marekani vitani kuliongeza matatizo
katika hali hii wakati wa mwisho wa mwanzo wa walichukua hatua ya kuamua kile walichoita usuluhisho wa mwisho wa swali ya kiyahudi yaani mauaji wa wayahudi wote wa ulaya
mpango huu ulikabidhiwa mkononi wa ss iliyochukua hatua za kuanzisha mauaji makubwa katika historia ya binadamu
mwanzoni wayahudi wengi waliuawa kwa kuwapiga risasi maelfu
baada ya kuona ya kwamba kuwaua watu malakhi na mamilioni kwa njia hii kulishinda uwezo wao mpango wa makambi ya mauti ulianzishwa
makambi yalijengwa ambako watu walipelekwa kwa treni kutoka ulaya kote
wenye afya waliwekwa kando na kupelekwa katika sehemu ya kambi ambako walipaswa kufanya kazi kama watumwa katika viwanda vilivyojengwa huko hasa
wengine kama wagonjwa wazee na watoto pamoja na wakinamama walitengwa na kuambiwa kuingia katika chumba kikubwa cha bafu chenye m walipotakiwa kujisafisha baada ya safari ndefu
milango ikafungwa na gesi ya sumu badala ya maji ikaingizwa katika chumba kupitia vifaa vya manyunyu
maiti zikatolewa midomo ikachunguliwa kama mtu alikuwa na dhahabu kwenye meno iliyotolewa halafu maiti zikachomwa katika meko makubwa
katika makambi sita za aina hii jumla ya watu milioni waliuawa
pamoja na wale waliouawa nje ya makambi ni mnamo watu milioni sita waliouawa kikusidi
walio wengi sana walikuwa wayahudi lakini pia vikundi vingine visivyolingana na itikadi ya kimbari kama vile wasinti walemavu shoga na wafungwa wakomunisti
mwisho wa vita ss ikatangazwa na washindi kuwa kundi la kigaidi na kupigwa marufuku
viongozi wengi walijaribu kujificha au kujiua kabla ya kukamatwa
wengine walifaulu kujificha wakikimbia hadi amerika kusini
orodha hii inataja nasaba za kifalme za kichina na vipindi vinginevyo katika historia ya uchina
nasaba ya shang ilikuwa nasaba ya kifalme ya uchina
inaangaliwa kuwa nasaba ya kwanza ya kihistoria na kudumu tangu karne ya hadi karne ya kk
baadhi ya makaisari wa shang kulikuwa na wu ting ti i na ti hsin
nasaba ya chou ilikuwa nasaba ya kifalme ya uchina
baadhi ya makaisari wa chou kulikuwa na wen wang wu wang huan kung na wen kung
nasaba ya ch in ilikuwa nasaba ya kifalme ya uchina
nasaba hiyo ilikuwa na makaisari wawili tu shih huang ti na ehr shih ti
nasaba ya sui ilikuwa nasaba ya kifalme ya uchina
nasaba hiyo ilikuwa na makaisari wawili tu wen ti na yang ti
skandi ni elementi na metali yenye namba atomia na alama sc katika mfumo radidia wa elementi
ni metali mpito haba yeye rangi nyeupe kimajivu inayomenyuka haraka na dutu nyingine
kutokana na uhaba wake hakuna matumizi mengi yaliyopo ni kama kiungo katika taa za kung arisha sana
takriban kg zatumiwa duniani kila mwaka kwa kusudi hii
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
asili yake ni alama ya digamma katika alfabeti ya kigiriki ya kale
asili ya herufi ni miandiko iliyotangulia alfabeti ya kilatini
alama ya ina historia ambamo maana na matamshi yalibadilika mara kadhaa
wafinisia walikuwa na alama ya waw iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya fimbo la kingoe au kiopoo wakitumia alama tu kwa sauti ya w na kuiita kwa neno lao kwa fimbo waw
wagiriki walichukua alama hiyo na kuitumia kwa namna mbili kwa umbo moja kama digamma kwa sauti ya au na umbo la pili kama ipsilon bila kujali maana asilia ilitaja sauti kati ya u na i
katika mabadiliko ya lugha ya kigiriki matamshi ya f v kabla ya vokali yalipotea hivyo hata alama ya digamma ilifutwa kama herufi ikabaki kama alama ya namba tu
waetruski walipopokea alfabeti kutoka wagiriki walikuwa na haja kwa sauti iliyopotea katika kigiriki kwa hiyo walitumia digamma tena kama herufi
walihitaji pia alama ya sauti f isiyopatikana katika kigriki cha wakati ule
waetruski walitumia digamma pamoja na alama ya pili kwa sauti ya f
waroma walipoendeleza alfabeti ya kietruski walitumia tu sehemu ya kwanza ya f ya kietruski yaani alama ya digamma
kwa sauti ya u ma w waliwahi kuazima ile u psilon ya wagiriki
vin diesel jina la kuzaliwa mark vincent julai mjini new york city ni mwigizaji wa filamu mtunzi mwongozaji na mtayarishaji kutoka nchi ya marekani
anafahamika zaidi kwakuwa na misuli mikubwa mwili mpana na sauti yake nzito
diesel pia ni mwanzilishi wa kampuni za utengenezaji wa filamu
miongoni mwa kampuni hizo ni onerace films tigon studios na racetrack records
vin pia amecheza filamu kadha wa kadha zenye kumpa umaarufu na heshima kubwa
vin vilevile alionekana katika filamu ya xxx na the fast and the furious
septemba beirut lebanon ni mwigizaji wa filamu na tamhiliya kutoka nchini kanada
anafamika zaidi kwa kucehza kama neo kutoka katika mfululizo wa filamu za matrix
pia anajulikana tena kwa kucheza kama ted kutoka katika filamu ya bill ted s excellent adventure na bill and ted s bogus journey
revocatus kutoka kilatini revocare kuita tena ni mmoja wa mashahidi wa imani ya kikristo waliouawa tarehe machi mjini karthago wakati wa dhuluma dhidi ya wakristo chini ya serikali ya kaisari septimius severus 
revocatus anakumbukwa pamoja na watakatifu perpetua na felista wanaojulikana zaidi kama mashahidi wakristo wa afrika ya kaskazini
revocatus alikuwa kati ya watumwa wa familia ya perpetua sawa na mwenzake felista
pamoja na wasichana hao na saturninus alikuwa mmoja wa wanafunzi wa imani ya kikristo mjini karthago waliojiandaa kubatizwa
jinsi ilivyokuwa kawaida walipewa nafasi ya kuachana na ukristo lakini wote walisimama imara wakabatiwza gerezani
walihukumiwa adhabu ya kifo katika uwanja wa michezo mbele ya watu wengi
revocatus anakumbukwa kwamba alisimama mbele ya umati wa watu waliokuja kuona damu ya wafiadini hao akawakumbusha ya kuwa kila mmoja atawajibika mbele ya mungu
jina la revocatus limekuwa jina linalotumiwa na wakatoliki wa afrika ya mashariki
perpetua machi alikuwa mama kijana mjini karthago wakati wa dola la roma alipouawa kama shahidi wa imani ya kikristo
anaheshimiwa na kanisa katoliki waorthodoksi waanglikana walutheri na wengineo kati ya watakatifu wafiadini na sikukuu yake ni tarehe machi
perpetua anakumbukwa pamoja na mtumwa na rafiki yake felista na wavulana wanne ambao aliuawa pamoja nao saturus revokatus saturninus na sekondinus
wakati ule alijiandaa kubatizwa pamoja na watumishi wake felista na revocatus na kijana mwingine aliyeitwa saturninus
walikamatwa pamoja na mwalimu wao saturus katika wimbi la dhuluma dhidi ya wakristo chini ya serikali ya kaisari septimius severus 
kwanza perpetua alifungwa ndani na kupewa nafasi ya kuachana na imani yake
alipokataa alihukumiwa adhabu ya kifo pamoja na wenzake
perpetua alibembelezwa sana na babaye mpagani aachane na ukristo na kuokoa uhai wake lakini alikataa
pamoja na wenzake aliuawa katika uwanja wa michezo mbele ya watu wengi
heshima iliyotolewa mara kwa wafiadini hao ilienea haraka katika kanisa lote
masalia ya perpetua yalihamishwa mara kadhaa kutoka na matatizo ya kihistoria
matendo ya perpetua na felista ni maandishi ya pekee kwa sababu kuna kumbukumbu ambazo zinasimulia habari zake gerezani na wataalamu huamini ya kwamba zimeandikwa na perpetua mwenyewe sura iii x
kama hii ni kweli ni maandiko ya kale kabisa ya mwanamke mkristo katika historia iliyotunzwa
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
alama ya ilianzishwa katika alfabeti ya kilatini kama badiliko la herufi c
asili ya herufi ni pamoja na katika miandiko iliyotangulia alfabeti ya kilatini
wagiriki walichukua alama hiyo na kuiita gamma bila kujali maana asilia ya ngamia ilikuwa sauti tu ya g
waitalia ya kwanza hawakuwa na sauti ya g wakatumia alama kwa aina ya k
waroma wakaipokea hivyo lakini walikuwa na sauti ya g hivyo mwanzoni walitumia c kwa sauti zote mbili za g na k
baadaye waliona vema kutofautisha kati ya sauti za k na g wakaongeza mstari kwenye kuifanya g
c ikabaki kwao kwa kuandika sauti ya k
kifinisia ilikuwa lugha ya kisemiti iliyozungumzwa kati ya kk hadi takriban bk katika maeneo ya pwani la kanaani na shamu ya magharibi ambako leo hii kuna nchi za israeli lebanoni na syria
ilikuwa lugha ya wafinisia ikaenea pamoja nao katika koloni zao hadi afrika ya kaskazini kama karthago na hispania
kifinisia ilikuwa lugha ya kwanza iliyoandikwa kwa aina ya alfabeti iliyoendelezwa baadaye katika alfabeti ya kigiriki
hali halisi mwandiko huu ulikuwa abjadi ukawa mama wa miandiko yote ya kisemiti kama herufi za kiarabu na kiebrania na pia wa alfabeti zote zilizofuata alfabeti za kigiriki na kilatini
tamko hili lina maneno yafuatayo kiarabu l il h ill ll hu muhammadun ras lu ll hi
maana yake ni hakuna mungu ila allah muhammad ni mtume wa allah
katika sala maneno haya huanzishwa kwa ash hadu an yaani nakiri kwamba
hurudiwa kila siku na mwislamu akifuata wajibu wake wa sala
kutamka shahada kwa imani ni tendo la kujiunga na uislamu na kuwa mwislamu
mfano wa kale wa shahada uko kwenye maandiko yaliyopo kwenye ukuta wa nje wa msikiti wa kubba ya mwamba mjini yerusalemu uliojengwa kwa amri ya khalifa abd al malik ibn marwan mnamo mwaka 
 la ilaha ila allahu wahdahu la sharika la hu muhammadun rasulu llah i hakuna mungu ila allah peke hana mwenzake muhammad ni mtume wa allah
sehemu yenye maneno yasiyotazamiwa leo kuwa sehemu ya shahada l ar ka la hu ni kutoka kurani sura 
umbo jinsi nilivyo leo ni mapatano kati ya madhehebu ya kisunni
kuna bendera ya nchi kadhaa zinazoonyesha shahada gerimani ni elementi yenye namba atomia kwenye jedwali la elementi uzani atomia ni 
gerimani ni dutu mango na katika mazingira ya kawaida ni metali ngumu yenye rangi ya kifedha nyeupe
ilitambuliwa mwaka na mjerumani clemens winkler aliyebuni jina kwa heshima ya nchi yake ya kuzaliwa lat
hupatikana mahali pengi ndani ya madini ya shaba na zinki kwa asilimia ndogo haitokei kiasili kama elementi tupu
huchimbwa hasa china urusi kanada ufini na marekani
uzalishaji kwenye mwaka ilikuwa mnamo tani 
takriban theluthi moja ya uzalishaji wake ni kwa njia ya kurejeleza ilikuwa muhimu kama nusukipitishi katika vifaa vya elektroniki kama transista hadi silikoni imetumiwa zaidi badala ya gerimani
inatumiwa pia kwa kutengeneza vioo kwa ajili ya vifaa vya kuona nuru ya inforedi kama vile hadubini za usiku au kamera za inforedi
kimalta ni lugha rasmi kwenye nchi ya kisiwani ya malta katikati ya bahari ya mediteranea
kimalta huhesabiwa kati ya lugha za kisemiti ikiwa ni lugha pekee ya familia hiyo katika nchi za ulaya
kimalta ni karibu na kiarabu cha tunisia lakini huandikwa kwa alfabeti ya kilatini
lugha imepokea maneno mengi kutoka kiitalia na kiingereza
siku hizi takriban nusu ya maneno yana asili ya kiitalia na theluthi moja ni kiarabu
asili ya lugha ni visiwa kuvamiwa na waarabu waislamu mwaka 
hao walitawala hadi na katika kipindi hiki lugha ya kiarabu ilienea kisiwani
baada ya ufalme wa wanormandi wa sisilia kupata utawala wa funguvisiwa ya malta watawala wapya walivumilia lugha ya kiarabu
katika karne zilizofuata kimalta kikaendelea kujenga tabia za pekee na maendeleo ya kiarabu barani
tangu karne ya lugha ya kiutawala ilikuwa kiitalia lakini wakulima na wavuwi waliendelea na kimalta
mwaka wakati wa utawala wa waingereza kimalta kilipewa hadhi ya lugha rasmi pamoja na kiingereza badala ya kiitalia
jamhuri ya roma ilikuwa kipindi cha roma ya kale ambako mji na milki yake ilitawaliwa kwa mfumo wa jamhuri
kipindi hiki kilianzia baada ya kufukuzwa kwa mfalme wa mwisho mwaka kk na kwisha katika mabadiliko ya serikali wakati wa caesar na augusto
cheo kimoja cha dikteta pekee kilishikwa na mtu mmoja lakini muda wake kilibanwa kuwa miezi sita tu
mfumo huu ulilenga kuzuia kurudi kwa wafalme au kumpa mtu yeyote madaraka yaliyolingana na mfalme
john njue ni askofu wa kanisa katoliki nchini kenya aliyekuwa askofu mkuu wa nairobi tangu oktoba 
siku chache baada ya kuwa askofu mkuu aliteuliwa na papa benedikto xvi kuwa kardinali
njue alizaliwa mwaka katika kijiji cha kiriari embu
januari alipadrishwa huko embu na kuwa kasisi wa parokia ya kariakomu meru 
 akawa mwalimu kwenye seminari ya upadre ya st
augustine mjini bungoma
kati ya na akawa mwenyekiti wa kamati za maendeleo na huduma za jamii pia ya kamati ya haki na amani chini ya ofisi kuu ya wakatoliki kenya
mwaka akawa askofu mkuu msaidizi wa dayosisi kuu ya nyeri
baada ya kuondoka kwa askofu mkuu raphael s
ndingi mwana a nzeki aliyehamishwa nairobi alishika nafasi ya askofu mkuu
mwaka alimfuata mwana a nzeki katika nafasi ya askofu mkuu wa nairobi
njue ni kardinali ya pili nchini kenya baada ya marehemu maurice otunga
raphael s
ndingi mwana a nzeki desemba mwala kenya ni askofu mkuu mstaafu wa dayosisi kuu ya nairobi nchini kenya
 aliitwa kuwa msaidizi wa askofu mkuu wa nairobi kardinali maurice otunga akamfuata otunga katika nafasi ya askofu mkuu tar
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
asili ya alama ni picha andishi iliyoonyesha fensi
wafinisia walirahisicha alama na kuitumia kama khet yaani kali yenye matamshi ndani ya shingo
wagiriki walipokea alama kwa jina heta na kuitamka awali kama h
katika maendeleo ya lugha waliacha kutamka sauti ya h mwanzoni ikabaki sauti ya e pekee na alama ikaitwa eta ikiwa na matamshi kama e ndefu
waetruski walipokea alama kwa umbo la kifinisia lakini kwa sauti ya h
waroma wakaiingiza katika alfabeti ya kilatini kwa maana ileile yaani kama sauti ya h lakini walipendelea umbo la kigiriki
hivyo alama yetu ya h imepatikana na kubaki hivyo
maurice michael otunga januari hadi septemba alikuwa askofu wa kanisa katoliki na kardinali wa kwanza nchini kenya
otunga alizaliwa mw kwenye kijiji cha chebukwa katika wilaya ya bungoma
babake alikuwa chifu wa koo la bakhone katika kabila wabukusu mwenye wake 
maurice alibatizwa kwa umri wa miaka akamaliza masomo yake ya shule mangu high school
baadaye akajiunga na seminari ya kakamega akaendelea masomo ya upadre kwenye semianri ya gaba kampala uganda
masomio ya juu akafuata huko roma kwenye chuo kikuu cha papa alipopadrishwa mwaka pamoja na kupokea cheo cha daktari
baada ya kurudi kenya akawa mwalimu kwenye seminari ya kisumu hadi alipoteuliwa kuwa askofu msaidizi wa kisumu
 alikabidhiwa dayosisi mpya ya kisii kama askofu wake wa kwanza
 akawa msaidizi wa askofu kuu wa nairobi na alikuwa askofu mkuu wa kwanza mwafrika
machi papa paulo vi akampa cheo cha kardinali
otunga akajiuzulu alipofikia umri wa miaka akachagua nyumba ya wazee maskini kama makao yake ya uzeeni
kardinali maurice michael otunga aliaga dunia septemba akiwa na umri wa miaka 
mwaka kulitokea fitina juu ya kaburi lake kati ya kanisa katoliki na jumuiya ya wabukusu
wasemaji wa wabukusu walipinga mipanmgo hii kwa hofu ya kwamba tendo litaleta balaa juu ya kabila
metali ni kundi la elementi zenye tabia za pamoja kama vile kikemia tabia hizi zote zatokana na muungo metali ya elementi hizi
idadi kubwa ya elementi katika mfumo radidia huhesabiwa kati ya metali
kuna pia elementi zinazoonyesha tabia kati ya metali na simetali kama vile metaloidi au nusumetali
metali zimetumiwa na binadamu kwa vyombo vyao tangu zamani
katika asia na ulaya shaba ilikuwa metali ya kwanza iliyotumiwa na watu
baadaye waliiyeyusha na kukoroga pamoja na stani kuwa aloi ya bronzi ambayo ni ngumu zaidi
takriban mnamo kk watu wa kwanza walianza kutumia chuma
maarifa haya yalienea katika pande nyingi za dunia
katika afrika watu walianza kutumia moja kwa moja chuma jinsi inavyoonekana kutokana na utafiti wa akiolojia katika nigeria
metali zapatikana mara nyingi ndani ya miamba mbalimbali kama mtapo
kunatokea pia ya kwamba zapatikana kama metali tupu
lakini njia ya kawaida ni kuvunja mwamba mwenye mtapo ndani yake na kutoa metali kwa njia ya joto au kwa kutumia kemikali
mara nyingi ni lazima kuchimba chini ya uso wa ardhi ili kupata mtapo
vitu vingi vya kimetali ni mchanganyiko au aloi za metali pamoja na metali nyingi au pia simetali
muungo metali pia mbabadi metali ni namna jinsi atomi za metali zinavyoshikana
kani hii yatokana na elektroni huria zinazotembea kati ya atomi na kuvutwa na ioni za kiini
kwa metali elektroni za mzingo elektroni wa nje hazishikwa sana na kiini hivyo ni rahisi kuachana na atomi asilia na kuzunguka katika metali yote
viini vya atomi vyenye chaji ya chanja vinajipanga katika mfumo maalumu unaofanana na fuwele
halii hii ya kuwa na elektroni huria yaeleza tabia za metali kama vile kuwa wayaikaji kung aa na kupitisha joto pia umeme kirahisi
elektroni huria zapitisha nichati kama joto au umeme haraka na nyepesi ndani ya metali tofauti na dutu ambako kila elektroni yashikwa imara katika atomi yake
kwa kawaida ashughulika vifaa vya chuma au feleji
metali hupashwa mto hadi kung aa nyekundu na kupewa umbo linalotakiwa
siku hizi shughuli nyingi za mhunzi hutekelezwa kwa mashine lakini bado kuna shughuli zinazohitaji ufundi na ujuzi wa mhunzi
katika historia wahunzi walihitajiwa sana katika jamii kwa sababu vifaa kama silaha au majembe yalitegemea kazi ya wahunzi
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
asili ya alama ni picha andishi iliyoonyesha mkono
wafinisia walikuwa rahisihsa alama hiyo na kuiita kwa neno lao la mkono yad au yod
wakaitumia kama alama ya sauti y na pia ya i ndefu
wagiriki wakaipokea kama iota na kurahisisha umbo lake zaidi hadi kuwa mstari tu
alama ikaendelea hivyo katika alfabeti za waetruski na za kilatini
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
asili ya alama ni picha andishi iliyoonyesha fimbo la kuchungia ng ombe
wafinisia walirahisihsa alama hiyo na kuiita kwa neno lao la fimbo hili lamed
wagiriki wa kale wakaipokea kama lambda na kubadilisha umbo lake kuwa kama paa ya nyumba
waetruski walipendelea umbo la kifinisia kwa kuiandika kama alama ya sauti l
waroma wa kale wakageuza alama na kunyosha mikono yake kuwa jinsi iliovyo hadi leo
caesi ni elementi na metali alikali yenye namba atomia kwenye mfumo radidia na uzani atomia 
jina latokana na kilatini caesius inayomaanisha buluu kwa sababu ya mistari taswirangi yake iliyo upande wa buluu ya taswirangi
caesi ni metali yenye kiwango cha kuyeyuka duni sana ya c hivyo hutokea kama kiowevu kwa halijoto ya chumbani tayari
ni dutu inayomenyuka sana kwa hiyo haitokei kwa umbo safi kiasili bali kwa kampaundi mbalimbali
kati ya elementi zote mmenyuko wake ni mkali baada ya florini
kwa sabu hiyi caesi hupaswa kutolewa katika maabara na hutunzwa ndani ya gesi adimu kama arigoni
matumizi yake ni katika saa atomia vyoo kwa teknolojia ya inforedi na kwa injini ya ioni kwa anga la nje
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
ni herufi ya katika katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
metali alikali ni elementi za kundi la kwanza katika mfumo radidia hasa lithi natiri kali rubidi caesi na fransi
hidrojeni ni pia elementi ya kundi la kwanza lakini kwa kawaida haionyeshi tabia za metali alikali
kwa sababu hiyo humenyuka haraka na dutu nyingi hazipatikana kwa umbo safi kiasili
kama zimesafishwa katika maabara zatunzwa katika angahewa ya gesi adimu au ndani ya mafuta bila kugusana na oksijeni
uhusiano kati ya uzani atomia na tabia mbalimbali
tabia mbalimbali hubadilika pamoja na kuongezeka kwa uzani atomia elketrohasi yapungua mmemenyuko huongezeka na na viwango vya kucemka au kuyeyuka hupungua
injili ya marko ni kitabu cha pili katika orodha ya agano jipya katika biblia ya kikristo
huhesabiwa kati ya injili ndugu pamoja na mathayo na luka
yaliyomo yake ni habari za yesu kristo tangu kubatizwa kwake na yohane mbatizaji hadi ufufuko wake
papias mnamo mwaka aliandika ya kwamba yohane marko alikuwa mwandishi wa taarifa hii
huyu yohane marko anatajwa katika kitabu cha matendo ya mitume kuwa mwenyeji wa yerusalemu aliyemsindikiza barnaba na mtume paulo kwenye safari yao ya kwanza
papias alisema pia alikuwa mfasiri wa mtume petro aliyesikia jinsi petro alivyosimulia habari za yesu
baadhi ya wataalamu wa leo wana shaka juu ya huyu marko kuwa mwandishi kwa sababu injili yenyewe yaonyesha mwandishi wake hakujua vizuri sana habari za uyahudi
kwa upande mwingine kuna pia mapokeo kuwa marko huyu hakuwa mwenyeji wa yerusalemu bali mtu mwenye asili ya afrika ya kaskazini aliyehamia palestina baadaye
inaonekana ya kwamba injili iliandikwa kabla ya maangamizi ya yerusalemu mwaka kwa sababu hakuna dalili ya kwamba mwandishi alikuwa na habari hii
yaliyomo ni habari za yesu kristo tangu kubatizwa kwake na yohane mbatizaji hadi ufufuko wake
papias ni maarufu katika historia ya ukristo wka sababu ni mtu wa kwanza anayejulikana kukusanya habari juu ya waandishi wa agano jipya
aliandika habari hizo katika vitabu vitano vilivyoitwa maelezo kuhusu maneno ya bwana yesu
maandiko hayo yamepotea lakini sehemu za yaliyomo yake zimehifadhiwa katika vitabu vingine vya irenaeus wa lyons dhidi ya uzushi na eusebio wa kaisaria ambao walikuwa na vitabu vyake wakati wa kuandika vya kwao
papias alimtaja mtume mathayo kama mwandishi wa injili ya mathayo na presbiteri marko mfasiri wa petro kama mwandishi wa injili ya marko
waandishi wa baadaye katika ukristo wa kale hawakukubaliana juu yake
wengine walimsifu wengine walimwona kama mtu asiye na habari za maana
pamukkale kituruki boma la pamba ni kijiji katika uturuki wa kusini magharibi pamoja na maajabu asilia inayohesabiwa kwenye mahali pa urithi wa dunia
maajabu ya pamukkale ni maporomoko ya maji ya moto yenye kiwango kikubwa cha chumvi ya chokaa
chokaa hiki kiliganda kwa karne nyingi ikajenga ngazi za rangi nyeupe zinazovuta watalii wengi
maghofu ya mji wa kale wa hierapoli ni karibu na kijiji cha leo
hierapoli ilikuwa mji wa ustaarabu wa ugiriki ya kale katika asia ndogo au uturuki wa leo
mji ulianzishwa mahali pake kwa sababu ya chemchemi za moto ukakua tangu karne ya tatu kk
ukaendelea hadi nyakati za vita za misalaba ambako imeshambuliwa na kuharibiwa mara kadhaa
baada ya uangamizi wakati wa tetemeko la ardhi mwaka ukaachwa na mahali pake hapakaliwa tena
mwandishi wa habari za mianzo ya biblia papias wa hierapoli alikuwa askofu wa mji katika karne ya pili
hierapoli pamoja na pamukkale huhesabiwa kati ya mahali pa urithi wa dunia
saida alikulia katika kijiji cha rwongwe mkoani kagera na kutokana na mila za ukoo wake wasichana walikuwa hawaruhusiwi kushiriki katika shughuli za kimuziki
br hata hivyo kwa vile mama yake alikuwa na kipaji cha muziki alimpa moyo na kumfundisha masuala mbalimbali ya kimuziki
akiwa na miaka mama yake mzazi alifariki dunia lakini saida aliendelea kujijengea kipaji chake cha uimbaji na upigaji ngoma
kipaji cha usanii wa muziki kwa saida kilijitokeza ghafla baada ya kujikuta akichukuliwa na kudhaminiwa na fm productions ltd waliokuwa mkoani kagera wakitafuta wasanii wenye vipaji kwa ajili ya kuwaendeleza
br fm ilimchukua karoli wiki tatu tu kurekodi nyimbo yake ya kwanza ilotoka na kuishitua dar es salaam mzima pamoja na nchi za jirani za afrika mashariki
albamu yake ya kwanza ilizinduliwa tarehe septemba mwaka 
br albamu hiyo ilipata mafanikio makubwa na kupata umaarufu mkubwa sana kwakuwa albamu hiyo ilikuwa na vionjo vingi vya kabila la kihaya
mara tu saida kutoa albamu yake wimbo wa maria salome ulipanda chati katika kumi bora za maredio kadha wa kadha nchini tanzania na kufikia namba moja ikishikilia nafasi hiyo kwa wiki sita mfululizo
br nyimbo zingine zilizotamba katika albamu hiyo ni pamoja na kaisiki na ndombolo
baada ya miezi mitatu tu tangu kutoa albamu hiyo karoli alipata mwaliko wa kuimba uganda akialikwa na kabaka wa buganda katika sherehe ya kiutamaduni kama mmojawapo wa mwanamuziki aliyefanikiwa afrika na kujulikana sana nchini uganda na pia kumfanya kuwa mwanamuziki wa mwaka katika sherehe ile nchini uganda
kujulikana kwake kwa kasi nchini uganda kulisababishwa na matumizi ya lugha ya kihaya lugha inayofanana zaidi na lugha ya kiganda inayotumika na waganda wengi sauti nyororo na ya kuvutia na vionjo kibao vya kuvutia vya kijadi katika nyimbo zake
br mnamo mwezi juni mwaka saida akatoa albamu nyingine nzuri iliyokwenda kwa jina la mapenzi kizunguzungu na kuweza kuteka soko la muziki tena kwa mara ya pili kutokana na vionjo kama vya awali vya kijadi
hata hivyo saida karoli ametoa shukrani zake za dhati kwa mkurugenzi mkuu wa fm productions ltd bwana felician mutta kwa kuona kipaji chake na kumpandisha chati kama mojawapo wa wanamuziki maarufu chini tanzania
br mutta amesema nia yake kwa msanii huyo ni kuona saida anajulikana na kushika cha katika bara zima la afrika na kuweza kufanya ziara za kimuziki nchi nyingi tu duniani
kutokana na uwezo alionao na kipaji katika masuala ya muziki ni rahisi kugundua kuwa mwanamuziki huyo ana kiwango cha kuweza kupata mashabiki wa muziki wake mbali na tanzania na afrika ya mashariki tu bali hata nje ya afrika
kampaundi ni dutu iliyoundwa kwa kuungana kwa elementi mbili au zaidi za kikemia katika hali thabiti kati ya masi au atomi zao
atomi zao zashikwa kwa muungo kemia kuwa molekuli za dutu hiyo
kwa mfano mchanganyiko wa atomi mbili za hidrojeni na atomi moja ya oksijeni ni gesi ya oksihidrojeni inayowaka rahisi kwa njia ya mlipuko
lakini kama atomi zilezile zaingia katika muungo kemia zaunda dutu mpya ya h o au maji
kampaundi hupatikana kwa hali maada mbalimbali kama vile gesi mango au kiowevu
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
asili ya herufi ni miandiko iliyotangulia alfabeti ya kilatini
wafinisia walikuwa na alama ya resh iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya kichwa wakitumia alama tu kwa sauti ya r na kuiita kwa neno lao kwa kichwa yaani resh
wagiriki walichukua alama hiyo wakaigeuza na kuiita rho bila kujali maana asilia ya kichwa ilikuwa sauti tu ya r
waitalia wa kale kama waetruski wakapokea herufi kwa umbo lililofanana zaidi na kifinisia
waroma wakaichukua lakini waligeuza mwelekeo wake kutazama upandde wa kulia wakaongeza mkono mdogo kuwa mguu wa pili kwa kutoifautisha na p
aung san suu kyi ni kiongozi wa harakati ya kidemokrasia nchini myanmar burma aliyefungwa ndani ya nyumba yake na serikali ya kijeshi baada ya kushinda uchaguzi huru wa mwaka 
aung san suu kyi amelizaliwa binti wa jenerali aung san aliyekuwa kiongozi wa uhuru wa burma kutoka ukoloni wa uingereza baada ya vita vikuu vya pili vya dunia
alisoma chuo kikuu huko uingereza akaolewa na mwingereza michael aris mwaka na akazaa wana wawili
 alirudi burma kumwona mamake mzee aliyekuwa mgonjwa akajikuta katika siku za mwisho za serikali ya dikteta ya kijeshi jenerali ne win
aung san suu kyi kama binti wa shujaa wa uhuru alikaribishwa na kujiunga na chama kipya cha upinzani akawa mwenyekiti wa national league for democracy nld iliyoshinda uchaguzi wa mwaka 
serikali ya kijeshi ilibatilisha uchaguzi huu na kupiga nld marufuku
 alipewa tuzo ya nobel ya amani iliyopokelewa na wanawe kwa niaba yake kwa sababu suu kyi aliogopa kutoka nje ya myanmar kwa hofu hataruhusiwa kurudi tena
tangu zamani ile amebaki myanmar na muda mkubwa alifungwa ndani ya nyumba yake
wakati wa maandamano ya wamonaki wabuddha katika septemba alionekana mara ya kwanza mbele ya umati wa watu lakini hakuwa na nafasi ya kuwahutubia wananchi
mnamo tarehe oktoba mwaka aung san suu kyi aliachiliwa huru na serikali ya myanmar baada ya kipindi chake cha kufungwa jela kuisha
julai mtwara ni mwanamuziki wa muziki aina ya komesho rap na hip hop muigizaji na pia mwanamitindo kutoka nchini tanzania
ay ametoa nyimbo nyingi maarufu nchini tanzania moja kati ya nyimbo hizo kama vile raha tu raha kamili machoni kama watu binadamu nk
ay ambaye anafahamika sana nchini tanzania kenya uganda rwanda burundi hadi kusini mwa afrika
vile vile alikuwa mwanakikundi wa east coast team linaloongozwa na gwamaka kaihula aliye maarufu kama king crazy gk na mwenzake khamis mwinjuma maarufu kama mwana falsafa au mwana fa
kundi hilo la muziki lina maskani yao upanga jijini dar es salaam
pia ambwene allen yesaya alimaarufu ay aliwashikirisha ndugu wawili kutoka nigeria wanaounda kundi la p square
kiharusi kwa kiingereza stroke ni ugonjwa unaoleta hali ya mwili kupooza kutokana na matatizo kwenye mishipa ya damu inayolisha ubongo
katika tiba kiharusi ni upotevu wa uwezo wa ubongo unaoendelea haraka
sababu yake ni tatizo katika mishipa inayopeleka damu kwenda ubongo
matatizo hayo ni ama kuzibwa ama kupasuka kwa mishipa ya damu
seli za ubongo hufa haraka zisipopata oksijeni na lishe ya kawaida ambayo yote haya hufika kwa njia ya damu
kiharusi ni hali ya dharura inayoweza kutibiwa kama tatizo linatambuliwa na kutibiwa haraka
lisipotibiwa husababisha viwango mbalimbali vya kipooza mwilini
shinikizo la juu la damu kisukari chakula chenye mafuta mengi au kuvuta sigara huongeza hatari ya kupatwa na kiharusi
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
asili ya herufi ni miandiko iliyotangulia alfabeti ya kilatini
wagiriki walichukua alama hiyo na kuiita sigma bila kujali maana asilia ya meno
kwao imekuwa sauti tu ya s kwa sababu hawakujua sh
waitalia wa kale kama waetruski wakapokea herufi wakigeuza mwelekeo wake
waroma wakaichukua kutoka hapa lakini walilainisha kona kali kuwa jinsi ilivyo hadi sasa
mkondo wa bahari ni mwendo mfululizo wa maji ndani ya bahari
maji ya mkondo huwa na halijoto tofauti na maji ya mazingira
kwa kawaida huwa mikondo ya bahari yahusu maji karibu na uso wa bahari
kwa hiyo kama mto wa kawaida mkondo una kimo chake vile vile na maji yake hutembea juu ya maji ya chini
nguvu inayosukuma maji si mtelemko na nguvu ya uvutano jinsi ilivyo kwa mito ya nchi kavu bali kani mbalimbali kama mazunguko ya dunia upepo halijoto ya eneo na tofauti za kiwango cha chumvi ndani ya maji kieneo
mikondo ya bahari yaenedelea kwa maelfu ya kilomita
mfano bora ni mkondo wa ghuba unaosukuma maji yaliyozizimuliwa kutoka karibi hadi atlantiki ya kaskazini ikisababisha hali ya hewa ya ulaya kuwa na joto zaidi kulingana maeneo ya siberia au kanada kwenye latitudo ileile
mfano mwingine ni pwani la namibia ambako mkondo wa benguela husababisha kutokea kwa jangwa la namib
mwanatheolojia ni mtu anayeshughulikia theolojia au ujuzi juu ya habari za mungu kitaalamu
ni tofauti na mtaalamu wa dini anayeweza kuchungulia dini yoyote kwa sababu mwanatheolojia ana msimamo katika mapokeo ya dini moja hasa
si lazima awe mwalimu wa dini yake anayetambuliwa na waumini kwa sababu kitambulisho ni kiwango chake cha elimu si imani
hata hivyo kuna pia wanatheolojia ambao mara nyingi ni viongozi wa kiroho
katika mapokeo ya ukristo wa magharibi mwanatheolojia amepita ngazi za chuo kikuu na masomo yake katika idara ya theolojia
nje ya ukristo wa magharibi kwa mfano katika uislamu uyahudi na ukristo wa mashariki kuna pia njia mbalimbali za kukubaliwa kufika kwenye kiwango cha utaalamu wa habari za mungu
katika muundo wa theolojia ya magharibi mwanatheolojia ataweka mkazo wake katika masomo ya theolojia kama vile clinton eastwood jr amezaliwa mei ni mwigizaji wa filamu mtunzi wa nyimbo muongozaji na mtayarishaji wa filamu kutoka nchini marekani
mfululizo huo kulikuwa na filamu kama a fistful of dollars iliyochezwa for few dollars more iliyochezwa na the good the bad and the ugly iliyochezwa 
mbali na filamu hizo clint alicheza katika filamu nyingine mbalimbali ikiwemo ile ya dirty harry aliocheza kama inspekta dirty harry callahan katika mfululizo huo wa filamu ya dirty harry filamu ambayo ilitamba sana kwenye miaka ya 
khalid mohamed amezaliwa dar es salaam ni mwanamuziki wa bongo flava kutoka nchini tanzania
anafahamika zaidi kama t
d top in dar ameimba nyimbo nyingi maarufu tu nchini tanzania moja kati ya nyimbo hizo ni mrembo zeze girl friend siamini na nyingine nyingi tu alizowahi kuimba na baadae kuwa maarufu
tid alizaliwa kama khalid na ni mtoto wa mwisho katika familia yao
tid alianza elimu ya msingi hadi na baadae kumaliza elimu ya sekondari mwaka 
br katika kipindi cha mwaka huo huo wa tid akawa anasomea masuala ya uhandishi kwa muda wa miezi minane na kuhitimu huku akichukua kozi ya kompyuta hiyo ilikuwa jijini dar es salaam
spaghetti westerns pia western ya kiitalia ni jina la kutaja aina ya filamu za western zilizotolewa na studio za kiitalia kuanzia miaka ya 
awali lilikuwa jina la utani tu kutokana na chakula cha kiitalia cha spaghetti lakini mtindo ulipendwa baadaye na watu wengi
filamu halisi za huko zilikuwa zinarekodiwa kwa lugha ya kiitalia na zilikuwa zitumia bajeti ndogo tu
mara nyingi zilicheza na ujumbe wa mawestern ya marekani na kubadilisha tabia za vielezo vya western kama vile cowboy sheriff mjambazi na wengine
pia zilionyesha wazi matendo ya kishenzi ujeuri n
ni hasa mwongozaji sergio leone aliyeanzisha aina hii ya western
alikuwa muigizaji wa filamu wa marekani aliyeonekana zaidi katika filamu za western hasa filamu za mapigano
umbo lake la uso ambamo macho yamezama ndani yamemfanya kiupeo kuwa yeye ni mtu mbaya ingawaje mara nyingi alikuwa akicheza kama shujaa mwindaji wa kimaslahi katika filamu ya for few dollars more
van cleef alizaliwa mjini somerville new jersey na mzee clarence leroy van cleef sr mama yake marion lavinia van fleet familia nzima ilikuwa ina asili ya kiholanzi ya kisweden ya kibelgiji na ya kiingereza
cleef pia alifanya kazi katika jeshi la marekani navy katika kipindi cha vita ya pili ya dunia kisha baadae akafanya shughuli za kihasibu kidogo sio sana siku kadha mbeleni akawa muigizaji
mwanzoni aligiza katika filamu fulani hivi ya broadway kampuni ilyokuwa inachapisha vitabu vya hadithi mbali mbali na humo hakuwa nafahamika sana kwasababu wadhfa ulikuwa mdodogo
filamu yake ya kwanza kucheza kama mtu wa hali ya juu ilikuwa moja kati ya filamu za western ilyokuwa inaitwa high noon aliocheza na gary cooper japokuwa katika filamu alicheza kama kibara bado heshima yake ilikuwa kubwa
pia alipata kuonekana kidogo katika filamu ya beast from fathoms kama mpigaji bunduki kwa haraka zaidi
mnamo mwaka alicheza kama nyota mshiriki akiwa na peter graves katika filamu za b grade filamu za kisayansi filamu iliitwa it conquered the world
lee van cleef alifariki dunia kwa ugonjwa wa moyo heart attack mjini oxnard california na kuzikwa katika makabuli ya forest lawn hollywood hills cemetery yaliyopo mjini los angeles sehemu hiyo ni yakuzikia watu maarufu tu hasa waigizaji wa filamu
cleef pia amepoteza ncha yake ya kidole cha kati cha mkono wa kulia wakati anajenga chumba cha kuchezea binti yake
kidole kinaweza kuonekana katika filamu ya the good the bad and the ugly kakifunga katika mkono wakati wa mapigano ya bastola na katika sini zake za mwanzo moja kati ya sini ya mwanzo ni the grand duel
filamu kuhusu kipindi hiki zilianza kupatikana tangu mwanzo wa karne ya 
kazi muhimu ya filamu hizi ilikuwa kuwapa watu wa marekani picha kuhusu historia yao na kuhusu tabia nzuri ya mababu walioanzisha na kueneza taifa lao
ukweli wa kihistoria jinsi ilivyo katika hadithi za kitaifa ilibaki nyuma mara nyingi
filamu za western zilitengenezwa baadaye pia huko ulaya hasa spaghetti western na mara nyingi zilicheza na aina za wahusika jinsi zilivyokuwa kawaida katika filamu za marekani
katika nyakati zile marekani ilitawala sehemu za mashariki za amerika ya kaskazini tu na kupanua polepole kuelekea magharibi hadi kufikia pasifiki na baadaye pia kutawala maeneo ya katikati
palikuwa na eneo la mpakani frontier ambako wakulima walowezi na wafugaji kutoka marekani waliingia katika nchi ya wakazi asilia au maindio na kuanzisha makazi yao huko
mashamba na miji yale yalikuwa nje ya eneo la marekani yenyewe
kwa hiyo maisha yalikuwa kwa muda bila sheria wala serikali
hata kama maeneo mapya yaliingizwa katika maungano ya madola ya amerika taasisi za serikali zilikuwa mbali kwa muda na kazi ya kuratibu maisha ilibaki mkononi wa watu wenyewe katika eneo fulani
hadithi zinazosimuliwa katika filamu za western mara nyingi huwa na watu wafuatao tabia ya ajabu ya watu katika filamu hizi ni wakifika mjini baada ya kusafiri njia ndefu kwa farasi kwenye jua kali huingia mara moja kilabuni
hapa hawanywi maji au angalau bia lakini mara moja pombe kali ya whiskey wakiagiza chupa kimoja lita 
tabia nyingine ya ajabu ni ya kwamba wakipigwa risasi hufa mara moja bila kulia
hakuna wajeruhiwa wanaoendelea kulia kwa masaa mengi usiku wote
wengine hawaagi dunia mara moja lakini huwa na hotuba kabla ya kufa
kuna pia aina nyingine wakipigwa risasi wanakata tu kipande cha shati na kufunika jeraha na kuendelea na mapigano bila matatizo
br spencer alikuwa kimafanikio saana kwa kuwa enzi ya ujana wake alikuwa muogeleaji mzuri wa maji na pia alifaulu digrii ya sheria na alijisajili na lesesni mbambali kama mwanasheria
bud spencer alizaliwa kama carlo pedersoli mjini naples iliyopo santa lucia
spencer amemuoa maria amato mnamo mwaka kwa pamoja wamezaa watoto watatu giuseppe alizaliwa christine alizaliwa na diamante aliyezaliwa 
spencer alianzsiha kampuni ndogo ya uchukuzi wa mizigo hasa katika viwanja vya ndege kampuni ilijulakana kama mistral air mnamo lakini baadae aliachana nayo na kwenda kununua kampuni ya kutengeneza nguo za watoto
bud spencer filamu zake za awali alikuwa akiigiza kama moja kati ya walinzi wa falme la praetoria katika filamu ya quo vadis ni filamu iliochezwa nchini italia mnamo mwaka 
kwenye miaka ya hadi miaka ya spencer ameonekana katika baadhi ya filamu za kiitalia lakini bado kazi zake zilikuwa zinaushindani mdogo hadi kufikia mwishoni mwa miaka ya 
spencer baadae akakutana na mwigizaji filamu mmoja aitwaye terence hill ambaye kwa pamoja wakafanya filamu nyingi tu za western ya italia maarufu kama spaghetti western na nyingine nyingi ikiwemo zile walizokuwa zikiziitwa kwa jina la kiamreka filamu hizo ni kama zifuatavyo filamu nyingi za aina hii zilikuwa na majina mawilimawili maana ilikuwa inategemea na nchi yenyewe au msambazji mwenyewe vile apendavyo
meksiko mara nyingi huhesabiwa katika amerika ya kati kwa sababu za kiutamaduni baadhi zilitolewa katika muundo wa lugha ya kitaliano na kubadilishwa au kutafsriwa kwa lengo la kwenda kuuza nchi za nje
filamu za namna hiyo zilileta mkusanyiko mkubwa wa wagizaji wa filamu kutoka nchi mbalimbali hasa zile nchi za ulaya
kwa mujibu wa imdb wanasema kwamba waigizaji hao wa kitaliano na ambao sio wa kitaliano wametengeneza takribani filamu 
hizo filamu zilizodi mbali na zilizorodheshwa hapo juu upo uwezekano mkubwa wa kuwa na matoleo mawili ya kijerumani ya filamu ya god forgives na boot hill ambayo ilimalizaliwa kabisa kukata baadhi ya vipande na kuweka jina jipya ili iweze kusukumwa na haraka sokoni
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
t w ilikuwa herufi ya mwisho katika alfabeti ua wasemiti wa kale
wagiriki walipopokea alama za wafinisia waliiita alama tau na kusukuma mstari wa kulala juu hadi mwanzo wa mstari wa kusimama
horst matthai quelle januari desemba alikuwa mwanafalsafa na mwandishi kutoka nchi ya ujerumani
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
asili yake ni ipsilon katika alfabeti ya kigiriki
historia ya ina asili za pamoja na v na f
historia hii ni ngumu kidogo kwa sababu alama ilipita katika alfabeti za lugha ambazo zilitumia hasa alama hii kwa sauti tofautitofauti
kwa sababu hii matamshi yalibadilika kati ya lugha na lugha
pia lugha mpya iliweza kuona haja ya kuunda alama mpya kwa sauti ya pekee
alama ya kiasili haikupatikana katika kilatini cha kale
iliandikwa kama na matamshi yake yalitegemea nafasi yake katika neno pia lahaja mbalimbali
tofauti ilikubwaliwa tu wakati wa kilatini kipya katika karne ya ambako wataalamu wa ulaya walikubaliana kutumia alama yenye kona kwa sauti ya konsonanti na alama isiyo na kona kwa vokali
waroma walipokea alama hii kutoka alfabeti ya kigiriki kupitia alfabeti za kiitalia za awali kama kietruski
wafinisia walikuwa na waw iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya fimbo la kingoe au kiopoo
waitalia ya kwanza wakaendelea kutumia alama kwa aina ya u lakini pia w kama ilikuwa mwanzoni wa neno
digamma kigiriki ikaandikwa kama au ilikuwa kiasili herufi ya sita ya alfabeti ya kigiriki
sauti yake ilikuwa kama au f
asili yake ilikuwa waw ya kifinisia
baadaye ilifutwa katika alfabeti ya kigiriki kwa sababu lugha ilipoteza sauti hiyo
lakini waetruski walifufusha alama wakaihitaji kwa sauti ya ikaingia hivyo katika alfabeti ya kilatini na kuendelea vile
ipsilon pia ypsilon au kigiriki i fupi ni herufi ya katika alfabeti ya kigiriki ikawa baadaye herufi ya katika alfabeti ya kilatini
iliandikwwa kama ya kiswahili lakini ilikuwa vokali si konsonanti
waroma waliipokea mara mbili katika alfabeti ya kilatini ipsilon ya kigiriki ilitaja vokali iliyokuwa kati ya u na i kama kijerumani katika kigiriki cha kisasa ni i pekee
vokali ni fonimu au sauti za lugha zinazotajwa kwa herufi za a e i na u
kwa jumla ni sauti tupu ambako hewa huondoka mdomoni bila kikwazo au sauti za pembeni
herufi zote nyingine ni konsonanti kama b d k l p s au z
kwa sauti hizo si hewa tu inayoondoka mdomoni lakini mwendo wake ni pamoja na sauti za pembeni kwa kutumia shingo ulimi au meno
konsonanti ni sauti za lugha ambazo katika kiswahili zatajwa kwa herufi b ch d f g h j k l m n p q r s t v w na kwa sauti hizo hewa haiondoki mdomoni moja kwa moja lakini mwendo wake ni pamoja na sauti za pembeni kwa kutumia shingo ulimi au meno
hii ni tofauti na sauti za vokali kama a e i na u
hizi ni sauti tupu ambako hewa huondoka mdomoni bila kikwazo au sauti za pembeni
omega ni herufi ya pia ya mwisho katika alfabeti ya kigiriki
jina la kigiriki lamaanisha o kubwa kwa kutofautisha na omikron au o ndogo
katika sayansi omega hutumiwa hasa kama alama ya omu ohm yaani kipimo cha ukinzani wa umeme
omega ikiwa herufi ya mwisho ya alfabeti ya kigiriki hutumiwa mara nyingi kwa kutaja mwisho
usemi wa biblia hujulikana kuhusu mungu kuwa ni alfa na omega mwanzo na mwisho ufunuo wa yohane 
beta kigiriki ni herufi ya pili katika alfabeti ya kigiriki
katika kigiriki cha kisasa imekuwa alama ya sauti v
jinsi ilivyo kawaida na herufi mbalimbali za kigiriki inatumiwa kama kifupi kwa ajili ya dhana mbalimbali katika hesabu na fizikia
imejulikana hasa kama jina la pembe ya pili katika pembetatu
katika falaki inatumiwa sana kwa hesabu ya nyota katika kundinyota
kwa mfano nyota yetu jirani katika ulimwengu inaitwa alfa centauri
imeitwa hivyo kwa sababu inang aa kushinda nyota zota za kundinyota ya centaurus
katika programu za komyuta toleo la beta beta version humaanisha toleo la awali la programu
wahariri wanaitoa kama imeshakamilika lakini kabla ya kuiuza wanatoa nakala kwa majaribio ili makosa yaonekana
gamma ni herufi ya tatu katika alfabeti ya kigiriki
inaandikwa kama au 
zamani ilikuwa pia alama kwa namba 
asili ya gamma ni herufi ya kifinisia ya gimel tazama makala ya g
imejulikana hasa kama jina la pembe ya tatu katika pembetatu
katika fizikia gamma ni alama kwa fotoni hasa mnururisho mkali aina miali ya gamma
upande wa magharibi maji yana kina cha na upande wa mashariki kina cha mita 
ghuba ya uajemi ni muhimu sana kiuchumi kisiasa na kijeshi kwa sababu ni mlango wa kuingia na kutoka ghuba ya uajemi penye asili ya sehmu kubwa ya mafuta ya petroli duniani
ghuba imepakana na uajemi falme za kiarabu na omani
 mad q hurmuz kiajemi tangeh ye hormoz ni mlango wa bahari mwembamba kati ya uajemi na falme za kiarabu unaounganisha ghuba ya uajemi na ghuba ya omani ambayo ni mkono wa bahari hindi
katikati kuna visiwa vya abu musa na tunbi ambavyo vinakaliwa na jeshi la uajemi na kudaiwa pia na falme za kiarabu
marekani yategemea mafuta ambayo hupita humo hivyo huwa na meli za kivita katika mazingira yake
mwaka palikuwa na mapigano kati ya manowari za uajemi na marekani baada ya wajemi kufichia mitego ya bahari na kudhurisha meli ya marekani
nyambizi pia sabmarini ni meli na mara nyingi manowari inayosafiri chini ya maji
kuna pia nyambizi zenye shabaha za kisayansi au kibiashara
matumizi ya kivita yalianzishwa hasa na ujerumani wakati wa vita kuu za dunia
tangu miaka ya kuna nyambizi zinazoendeshwa kwa injini za kinyuklia zenye uwezo wa kuzunguka dunia yote chini ya maji
manabii wa uislamu ni binadamu wanaume ambao huhesabiwa na waislamu kuwa manabii waliochaguliwa na mungu
kwa imani ya kiislamu manabii hao wote walihubiri ujumbe uleule wa kumwabudu allah
kuna majina ya watu kwenye qur an wanaotajwa kuwa manabii
wengi kati yao hutajwa pia katika biblia na majina yao jinsi ilivyo kawaida katika uyahudi na ukristo hutajwa katika mabano
sehemu za habari za manabii wa qurani na watu wa biblia hulingana lakini mara nyingi ziko tofauti pia
kwa mfano ibrahim wa qurani aliambiwa na mungu kumtoa mwanawe kama sadaka lakini jina lake halitajwi kumbe katika biblia habari hii inasimuliwa juu ya isaka
dawud hutajwa na qurani kama nabii wakati daudi wa biblia ni mfalme mwenye manabii wake hasa gad na nathan ingawa anaweza kuhesabiwa kama nabii kwa sababu ya kuchangia kitabu cha zaburi ambacho kina utabiri mbalimbali kuhusu yesu
katika kitabu cha wayahudi cha talmud mitume wao wametajwa kama ifuatayo mitume wengine walitajwa katika agano la kale kati yao ni wengine tena wanatajwa katika agano jipya hasa yohane mbatizaji yahya na yesu bin mariamu sa
mwenyezi mungu ametaja mitume na manabii katika qurani na katika hadithi za mtume muhammad imetajwa kuwa idadi yao kwa jumla ni katika hao ni mitume na waliobaki ni manabii
adam idris nuh hud salih lut ibrahim ismail is haq yaqub yusuf shu aib ayyub dhulkifl musa harun daud sulaiman ilyas ilyas a yunus zakaria yahya isa na muhammad
miongoni mwao watano ni mitume wakubwa ambao walipewa mitihani mingi wakawa na subira kustahimili matatizo ya umma zao
mitume ni wale ambao mwenyezi mungu aliwatuma kwa kauma na umma mbalimbali ili kuwaelekeza njia yake na kuwaepusha na njia za upotofu za ibilisi na shetani
kumbe manabii ni wale walioletewa ufunuo na wahyi kutoka kwa mwenyezi mungu ili wawafahamishe watu wao kuhusu ujumbe wake
kadiri ya uislamu mitume na manabii wote tangu alipoletwa adam mpaka mtume wa mwisho kuletwa duniani wote wamekuja na ujumbe mmoja wa kuwa mwenyezi mungu mola wa walimwengu wote na viumbe vyote ni mmoja na hana mshirika na kuwa yeyote atakayemshirikisha mwenyezi mungu na kitu chochote basi huyo huwa amepotea na ametoka njia iliyonyoka na malipo yake ni kutiwa motoni milele
mitume wa kiislamu mohammed ahmad ibn abd allah agosti juni alikuwa mwenyeji wa sudani aliyejitangaza kuwa ndiye mahdi
alifaulu kuunganisha makabila mbalimbali ya nchi kwa vita ya jihadi akamaliza utawala wa kikoloni wa misri iliyosaidiwa na uingereza na kuanzisha dola la mahdi
baada ya miaka ya kufundisha uislamu na kusafiri nchini sudani muhammad ahmad alijitangaza kuwa al mahdi al muntazar mwokozi anayetarajiwa mwaka 
 juni aliwaeleza wamisri ya kwamba aliteuliwa kuunganisha nchi zote za waislamu na kurudisha uataratibu wa siku za mtume muhamad
gavana mmisri alijaribu kumkamata lakini askari zake walishambuliwa na kuuawa na wafuasi wa al mahdi
baada ya haya muhamad ahmad alitangaza vita ya jihadi akafaulu kukusanya maansar au wasaidizi wengi
wengine hasa watu wengi maskini walimwamini ndiye al mahdi wa allah
viongozi wa makabila ya waarabu walichukia utawala wa wamisri wakamkubali kama kiongozi atakayewaondoa
wengine walikuwa walikuwa wakitajirika kwa njia ya biashara wa watumwa wakakasirika majaribio ya serikali ya misri iliyotaka kukandamiza biashara hii
katika mapigano mablimbali maasar waliweza kushinda hjeshi za wamisri na kukamata bunduki nyingi pamoja na risasi na dhahabu
kilele cha jiahdi ilikuwa kutekwa kwa mji mkuu wa khartum tar
al mahdi alianzisha mji mkuu mpya omdurman kando la mto nile ng ambo ya khartum uliokuwa mji mkuu wa dola la mahdi
dola lililoanzishwa naye likaendelea hadi likavamiwa na jeshi la waingereza pamoja na wamisri na kurudi chini ya utawala wa nchi hizo
 aprili ni mfalme au kabaka wa buganda nchini uganda
alipokuwa mtoto alikimbia kwenda uingereza kwa sababu waziri mkuu milton obote alimpindua rais wa uganda aliyekuwa baba yake kabaka mutesa ii
ronald alisoma sheria kwenye chuo kikuu cha cambridge uingereza
baada ya kuelewana na serikali ya rais yoweri museveni alitawazwa kama kabaka wa wa buganda
 alifunga ndoa na sylvia luswata nagginda kwenye kanisa kuu la namirembe mjini kampala
ni herufi ya mwisho katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
asili ya herufi ni miandiko iliyotangulia alfabeti ya kilatini
waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya kigiriki kupitia alfabeti za kiitalia za awali kama kietruski
wafinisia walikuwa na alama ya zayin iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya jambia silaha wakitumia alama tu kwa sauti ya dz na kuiita kwa neno lao kwa silaha hiyo zayin
wagiriki walichukua alama hiyo na kuiita zeta bila kujali maana asilia ya jambia
katika maendeleo ya alfabeti walinamisha herufi hadi kufikia umbo lake
waitalia wa kale kama waetruski wakapokea herufi kwa umbo lililofanana na umbo asilia
waroma wakaichukua kutoka hapa kwa sauti ya ts lakini baadaye hawakutamka sauti hii na ikafutwa katika afabetiy kiroma
eli herschel wallach amezaliwa tar
 desemba ni muigizaji wa filamu kutoka nchini marekani pia muigizaji wa vipindi vya kwenye televisheni
eli pia alicheza kama nyota mshiriki katika mfululizo wa filamu ya the man with no name the good the bad and the ugly alicheza kama tuco mbali na hiyo bado kacheza filamu nyingi tu za western
 novemba ni mwigizaji filamu wa kitaliano aliyewahi kuwika katika filamu za western maarufu kama spaghetti westerns
moja kati ya filamu alizocheza nero ni ile ya django iliyochezwa mwaka hii ni miongoni mwa filamu zake ambazo zilitamba sana miaka ya na 
mto moskva kirusi ni mto wa urusi unaopita katika mikoa ya moscow na smolensk na kwenye mji wa moscow mwenyewe
waetruski walikuwa taifa katika italia ya kale walioishi katika italia ya kati kwenye mazingira ya mji wa roma
 kk ukaishia katika miaka ya mwisho wa jamhuri ya roma
waliacha mabaki ya utamaduni mwenye mifano bora ya uchoraji na ujenzi
utamaduni wao ulipotea katika mazingira ya kiroma
lugha ya kietruski haikuwa kati ya lugha za kihindi kiulaya
wataalamu wengi huamini kuwa walihamia italia kutoka anatolia
mwandiko wao uliotunzwa ukutani wa makaburi wasomeka kirahisi kwa sababu ulifuata alfabeti ya kigiriki pamoja na athira ya wafinisia wa mediteranea ya magharibi
lakini si rahisi kuelewa lugha kwa sababu msamiati ni wa pekee hadi sasa ni takriban maneno yanayoeleweka
waetruski walianzisha miji walioshirikiana kama shirikisho
inaaminika ya kwamba misingi ya mji wa roma ni ya kietruski pia
hivyo hadi mwaka roma ilikuwa chini ya athiri ya waetruski
mwaka ule jeshi la roma likateka na kuangamiza mji wa veiji na kumaliza kipaumbele ya waetruski katika italia
miji kadhaa ya kietrsuki ilifanya mikataba ya roma ikapewa uraia wa kiroma hadi mwaka kk
baadaye utamaduni wa kietruski ulianza kupotea wakati watu walipoacha kutumia lugha yao
kietruski ni lugha ya waetruski wa kale waliokali sehemu za katikati za italia wakati wa milenia ya kk
lugha yenyewe ilipotea katika karne ya bk na waetruski wa mwisho walihamia kwa matumizi ya kilatini na kigiriki
lakini kuna mabaki mengi ya utamaduni wao yaliyohifadhiwa hasa ukutani wa makaburi lakii pia kwa njia ya mifano michache ya maandishi usoni wa bati au kitambaa
vitabu yva waroma wa kale vimehifadhi kumbukumbu kuhusu vitabu vingi vya waetruski lakini hivi vyenyewe haviko tena
waakiolojia hukusanya mabaki yao wakijaribu kuyaelewa na kuyaeleza
mwandiko wa kietruski ulikuwa na msingi aktika alfabeti ya kigiriki na mwandiko wa wafinsia
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni piamalfabeti ya kiswahili
haitumiki katika mwandishi wa maneno ya kiswahili isipokuwa kwa maneno ya kigeni
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
asili yake ni ipsilon katika alfabeti ya kigiriki
historia ya ina asili za pamoja na u w na f
historia hii ni ngumu kidogo kwa sababu alama ilipita katika alfabeti za lugha ambazo zilitumia hasa alama hii kwa sauti tofautitofauti
kwa sababu hii matamshi yalibadilika kati ya lugha na lugha
pia lugha mpya iliweza kuona haja ya kuunda alama mpya kwa sauti ya pekee
alama ya kiasili ilimaanisha sauti za v na u kwa pamoja katika kilatini cha kale
iliandikwa kama na matamshi yake yalitegemea nafasi yake katika neno pia lahaja mbalimbali
tofauti ilikubwaliwa tu wakati wa kilatini kipya katika karne ya ambako wataalamu wa ulaya walikubaliana kutumia alama yenye kona kwa sauti ya konsonanti na alama isiyo na kona kwa vokali
waroma walipokea alama hii kutoka alfabeti ya kigiriki kupitia alfabeti za kiitalia za awali kama kietruski
waitalia ya kwanza wakaendelea kutumia alama kwa aina ya u lakini pia v kama ilikuwa mwanzoni wa neno
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
asili yake ni ipsilon katika alfabeti ya kigiriki
historia ya ina asili za pamoja na u v na f
historia hii ni ngumu kidogo kwa sababu alama ilipita katika alfabeti za lugha ambazo zilitumia hasa alama hii kwa sauti tofautitofauti
alama ya kiasili haikupatikana katika kilatini cha kale
matumizi yake ilikubaliwa wakati wa kilatini kipya katika karne ya 
wakati ule kilatini lilikuwa lugha ya kitaalamu ya mataifa ya ulaya penye wasemaji wengi wa lugha za kigermanik zilizokuwa na sauti hii lakini iliandikwa kwa kutumia v
wakati ule wataalamu wa ulaya walikubaliana kutumia alama ya mara mbili kwa kuonyesha sauti ile ya w
kwa hiyo historia yake ni sawa na v waroma walipokea alama hii kutoka alfabeti ya kigiriki kupitia alfabeti za kiitalia za awali kama kietruski
wafinisia walikuwa na waw iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya fimbo la kingoe au kiopoo
wagiriki wa kale walichukua alama hiyo na kuitumia kwa namna mbili kwa umbo moja kama digamma tazama f na umbo la pili kama ipsilon bila kujali maana asilia ilitaja sauti kati ya u na i
waitalia ya kwanza wakaendelea kutumia alama kwa aina ya u lakini pia v kama ilikuwa mwanzoni wa neno
katika lugha za ulaya zinazotumia alfabeti ya kilatini kuna lugha kadhaa zisizo na kwa sababu hawaihitaji
katika kijerumani hutumiwa kwa sauti ya v ya kiswahili
kardinali ni cheo kimojawapo cha juu katika kanisa katoliki hasa kanisa la kilatini lakini si daraja takatifu
mkutano wa makardinali ndio humchagua papa mpya ambaye ni mkuu wa kanisa hilo ambalo ni madhehebu ya ukristo makubwa kuliko jumla ya mengine yote duniani
uchaguzi hutokea baada ya papa aliyetangulia kufa au kung atuka
lakini kardinali aliyefikia umri wa miaka hashiriki tena katika uchaguzi wa papa
kati ya kifo cha papa na uchaguzi wa mwandamizi wake ni mkutano wa makardinali unaoongoza kanisa lote kwa muda
kwa kawaida kardinali huteuliwa kati ya maaskofu lakini kuna pia makasisi wachache wanaoteuliwa na papa kuwa kardinali bila kupewa uaskofu
mwenye kuteua makardinali ni papa peke yake naye ana haki ya kumteua kardinali hata bila kutangaza jina lake
kardinali ya aina hiyo huitwa kwa kilatini in pectore yaani moyoni
hii inaweza kutokea hasa kama ni kardinali kutoka nchi pasipo uhuru wa dini au nchi ambayo haina uhusiano mzuri na kanisa katoliki
wajibu mkubwa ni kumchagua mwandamizi wa papa lakini pia ni kazi yao kumshauri katika kuongoza kanisa lote
kwa kawaida viongozi wa idara kadhaa za kanisa wanapewa kofia ya kardinali
pia kwa sababu hiyo kuna idadi ya makardinali wanaoishi vatikani au katika mitaa mingine ya jiji la roma
hata hivyo kwa sasa wengine wengi wanaishi katika nchi mbalimbali wakiongoza majimbo
hiyo haina maana kwamba wao ni wakuu wa maaskofu wenzao wa nchi hiyo au kwamba wana mamlaka yoyote juu ya kanisa la nchi hizo
hakuna idadi maalumu ya makardinali na mnamo februari walifikia kuwa 
papa paulo vi aliunda utaratibu kuwa wasiwepo zaidi ya makardinali wenye haki ya kupiga kura
wale waliofikia umri wa miaka hawashiriki tena katika uchaguzi wa papa mpya
lakini kardinali hajiuzulu wala kustaafu anaendelea na cheo na pia na haki ya kushiriki katika mkutano wa makardinali hadi kifo
kwa sababu ya uhusiano wao na kanisa la roma kimapokeo makardinali wengi ni waitalia hata mapapa walikuwa waitalia watupu kwa karne nne mfululizo hadi alipochaguliwa papa yohane paulo ii mpolandi
lakini asilimia ya makardinali waitalia imepungua kabla ya vita kuu ya pili ya dunia zaidi ya nusu walikuwa waitalia siku hizi hawafikii asilimia 
tarehe hiyo makardinali walikuwa wanatokea nchi za mabara yote
kati yao wenye haki ya kupiga kura walikuwa wanatokea nchi tofauti
mgawanyo wa makardinali kwenye mabara ni kama ifuatavyo askofu mkuu ni cheo cha askofu kiongozi anayesimamia maaskofu katika jimbo la kanisa lenye dayosisi mbalimbali
asili ya neno lenyewe ni kigiriki arch mwanzo wa kwanza
sehemu ya pili ni neno la kigiriki episkopos mwangalizi lililofikia kiswahili kupitia umbo la kiarabu uskuf
kama nchi ina wakatoliki wengi kuna majimbo mbalimbali na kila moja ina askofu mkuu wake
kama idadi ya wakatoliki ni wastani huwa na jimbo moja na askofu mmoja tu mwenye cheo cha askofu mkuu
katika makanisa mengine huwa askofu mkuu ni askofu kiongozi wa nchi fulani
lakini cheo hiki hakitumiwi vile katika kila nchi na waluteri ni hasa waluteri wa uswidi ufini urusi na estonia walio na askofu mkuu
charles bronson alizaliwa kama charles dennis buchinsky tar
 agosti alikuwa muigizaji wa filamu kutoka nchini marekani alikuwa akiitwa mtu shupavu
filamu nyingi alipendelea kucheza kama askari mpelelezi pia mpiganaji wa wa kutumia silaha katika filamu za western ambayo moja kati ya filamu hizo ni ile aliocheza na henry fonda chini ya uongozi wake sergio leone katika once upon time in the west iliyochezwa 
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia alfabeti ya kiswahili
haitumiki katika mwandishi wa maneno ya kiswahili isipokuwa kwa maneno ya kigeni
hutokea mara nyingi pamoja na u kama qu kwa sauti za ku kw au kv
hutumiwa pia kwa sauti ya qaf au k ya shingoni katika maneno ya kiarabu kama vile qatar yakiandikwa kwa alfabeti ya kilatini
asili ya ni alama ya qof katika mwandiko wa kifinisia
hakuna uhakika kuhusu maana asilia ya alama hiyo lakini herufi zote za kifinisia zilitokana na picha zilizorahisishwa
ilitumiwa kwa sauti ya k ya shingoni jinsi ilivyo hadi leo katika qaf ya kiarabu
wagiriki wa kale walipokea herufi za wafinisia na kuziendeleza
awali waliita herufi hii koppa na kuitumia kwa sauti ya k kabla ya o na u lakini baadaye hawakuona faida tena ya kuwa na alama mbili kwa k ileile wakafuta koppa
alfabeti ya kigiriki ilitumiwa na waetruski huko italia wakati koppa bado ilikuwemo
waliendelea kuitumia kwa sauti ya ku iliyotokea mara nyingi katikla lugha yao
waroma wa kale walipokea hivyo kutoka kwa waetruski katika kilatini
mstari wa chini ukasogea kando jinsi ilivyo hadi leo
vanadi ni elementi na metali ya mpito yenye namba atomia na alama katika mfumo radidia wa elementi
ni metali laini na wayaikaji yenye rangi kifedha nyeupe inayotokea katika madini na kampaundi mbalimbali
inatumiwa kama sehemu za aloi za chumapua mbalimbali inapozuia kutu na kuongeza uwayaikaji wa chumapua
aloi hizi zatumiwa kwa vyombo vya kiganga kwa upasuaji vipuri vya giaboksi pamoja na titani katika aloi kwa matimizi ndani ya rafadha za injini za ndege
vanadi ina pia umuhimu fulani kwa miili ya viumbe ingawa wataalamu hawana uhakika bado vanadi inafanya kazi gani mwilini
sentimita ya ujazo ni kipimo cha mjao chenye urefu upana na kimo cha sentimita moja na kiwango katika vipimo vya si
kuna sentimita za ujazo ndani ya mita ya ujazo
kwa hiyo cm ni sawa na mililita moja kifupi ml
orodha ya makardinali wa kanisa katoliki huonyesha makardinali wote ambao walikuwepo tarehe novemba 
papa ana haki ya kumteua kardinali bila ya kutangaza jina lake
uteuzi huu huitwa in pectore kilatini moyoni
hii inaweza kutokea hasa kama ni kardinali kutoka nchi pasipo uhuru wa kidini au nchi ambayo haina uhusiano mzuri na kanisa katoliki
the beatles john lennon paul mccartney george harrison na ringo starr walikuwa bendi ya muziki wa rock kutoka nchi ya uingereza
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
historia ya ina asili za pamoja na u w na f
historia hii ni ngumu kidogo kwa sababu alama ilipita katika alfabeti za lugha ambazo zilitumia hasa alama hii kwa sauti tofautitofauti
alama ya kiasili haikupatikana katika kilatini cha kale
ilihitajika baada ya roma kutawala ugiriki na lugha ya kilatini kupokea maneno mengi ya kigiriki yaliyokuwa na herufi ya ipsiloni
asili yake ni waw ya kifinisia iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya fimbo la kingoe au kiopoo
ipsiloni iliingia tayari mwanzoni katika alfabeti ya kilatini kupitia kietruski lakini kwa sauti ya u v
kwa hiyo iliigizwa mara ya pili kwa maana yake ya kigiriki
katika lugha kadhaa inaonyesha leo konsonanti kama kiswahili katia lugha kadhaa huonyesha vokali kama i ya kijerumani kituruki 
historia ya uandishi wa qurani kwa mujibu wa uislamu imeteremshwa na mwenyezi mungu kupitia jibrili mmojawapo wa malaika wakubwa wenye heshima kubwa huko mbinguni
qurani iliteremka kwa njia ya wahyi au ufunuo katika muda wa miaka ya utume wa muhammad
aidha qurani ilikuwa ikigusia masuala mbalimbali ya maisha na mifano ya umma zilizopita ambazo hazikukubali tume za mwenyezi mungu kwao zikaangamizwa kwa kupinga na kwenda kinyume na mitume na manabii wao
qurani ilipoteremka kwanza iliandikwa kwa amri ya mtume muhammad kwenye vitambaa ngozi mifupa na majiwe
muhammad alikuwa akiwaelekeza waandishi wake waandike kwa mujibu wa mpango na utaratibu fulani ambao unatokana na mwenyezi mungu mwenyewe
wakati wa mtume muhammad qurani ilikuwa zaidi katika nyoyo za masahaba ambao wengi wao walikuwa wameihifadhi qurani nzima na wengi wao walikuwa wakiiandika kwa njia mbalimbali lakini si katika msahafu mmoja
abubakar siddiq khalifa wa mtume wa kwanza baada ya kufa kwake alimtuma zayd bin thabit kuikusanya qurani yote katika kitabu kimoja
umar bin al khattab khalifa wa pili ndiye aliyemshauri abubakar kuikusanya qurani na ijapokuwa mwanzo aliona taabu kufanya jambo ambalo mtume mwenyewe hakulifanya
hatimaye abubakar alikubali rai yake na qurani ikakusanywa katika kitabu kimoja
uthman bin uffan aliwaamuru waandishi wafuatao kuandika qurani kutokana na msahafu wa hafsa na kutawanya nakala hizi katika sehemu mbalimbali za ulimwengu wa kiislamu uthman aliweka nuskha moja madina na kupeleka nyinginezo sehemu nyinginezo za ulimwengu wa kiislamu
historia ya dini ya kiislamu haikuanza na mtume muhammad saw kama wanavyofikiria watu wengi bali imeanza tangu alipoletwa nabii wa kwanza ulimwenguni ambaye kwa mujibu wa waislamu ni nabii adam alipoteremshwa ulimwenguni na kupewa mwongozo na mwenyezi mungu wa namna gani kuishi hapa duniani kwa njia nzuri ya wema na hisani kwa kushikamana na mafunzo yake mwenyezi mungu na kujiepusha na makatazo yake
masimulizi ya historia hii ya uislamu yameelezwa katika vitabu vitakatifu vya mitume mbali mbali waliokuja duniani na kadhalika katika qurani tukufu
umma mbali mbali zilizopita huko nyuma zimetajwa katika qurani na kuelezwa namna gani zilivyoangamizwa kwa kutokubali ujumbe wa mwenyezi mungu na kuwakataa mitume yake nao wakaletewa adhabu kali ya upepo au mvua au mafuriko na kadhalika
inasemekana katika historia ya uislamu kuwa mwenyezi mungu alileta mitume na manabii kiasi cha kwa ajili ya kuwaongoza binadamu kutokana na giza la ujinga na ujahili na utumwa wa kuabudu miungu mingi kuwatia kwenye nuru na mwangaza wa elimu na maarifa na ujuzi wa kumjua mwenyezi mungu wao aliyewaumba na kuwafanya wawakilishi wake hapa duniani
mitume hawa na manabii waliletwa na mola wao kuwafahamisha wanadamu ukweli na haki iko wapi na wengine katika wao wakapewa vitabu ili wawaongoze wenziwao katika wanadamu kuwaelekeza kwenye njia ya haki
visa vya mitume na manabii hawa vinatueleza mengi kuhusu hawa wajumbe watukufu wa mwenyezi mungu na kuwa wote walitumwa na mola wao kutangaza umoja na upweke wa mwenyezi mungu na kuwa yeye hana mshirika na pekee ndiye mwenye kustahiki kuabudiwa kwa haki asishirikishwe na chochote au yeyote katika viumbe vyake wakiwa ni binadamu wenziwao au mizimu au majini au wanyama au vyenginevyo katika viumbe vyake
historia ya uislamu imegawanyika zama mbili kubwa
moja ni tangu alipoletwa nabii adam ulimwenguni mpaka alipoletwa nabii isa na muda huu ni muda ambao mwenyezi mungu alikuwa akileta mitume na manabii kwa watu fulani na makabila fulani na ujumbe wake ulikuwa wakati huu kwa watu maalumu tu si kwa wanadamu wote kama inavyoeleza dini ya uislamu
zama za pili za historia ya uislamu zinaanza tangu alipoletwa muhammad amani iwe juu yake mpaka siku ya kiyama
historia ya uislamu baada ya kuletwa mtume muhammad saw ilibadilika sana hasa baada ya waislamu kuenea sehemu zote za duniani
nao muda huu wa historia ya uislamu umegawanyika sehemu mbali mbali
kwa ufupi zama zifuatazo ndizo zinazozungumzia historia ya uislamu maisha ya muhammad tangu kuzaliwa kwa mtume muhammad mpaka kufa kwake
 makhalifa waongofu tangu aliposhika ukhalifa abubakar mpaka alipouliwa ali bin abi talib dwight david eisenhower oktoba machi alikuwa mwanajeshi na mwanasiasa kutoka nchi ya marekani
wakati wa vita kuu ya pili ya dunia alikuwa jenerali mkuu aliyeongoza uvamizi wa normandy tarehe juni 
kuanzia mwaka wa hadi alikuwa rais wa wa marekani
dwight eisenhower alizaliwa tarehe oktoba mwaka wa kama mtoto wa tatu wa david na ida eisenhower katika mji wa denison texas
watoto wote saba walikuwa wavulana majina yao arthur edgar dwight roy paul aliyefariki utotoni na dondakoo earl na milton
kabla dwight hajafikisha umri wa mwaka mmoja wazazi wake walihamia mji wa abilene kansas ambapo alilelewa na kuhitimu shule
baada ya kufanya kazi mbalimbali za mikono alifaulu mtihani wa kuingia chuo cha kijeshi cha westpoint ambapo alihitimu mwaka wa 
tarehe julai alifunga ndoa na mamie geneva doud
mtoto wao wa kwanza alizaliwa tarehe septemba jina lake doud dwight eisenhower lakini aliitwa icky na wote
alifariki na homa ya vipele vyekundu tarehe januari akiwa na miaka mitatu tu
mtoto wa pili john sheldon eisenhower alizaliwa mwaka wa 
eisenhower alihamishwa kikazi mahali mbalimbali siyo marekani tu lakini pia nje k
mara nyingi alifanya kazi ya ofisi ingawa alipendelea kazi ya kijeshi yenyewe
nafasi yake alifika wakati wa vita kuu ya pili ya dunia
kuanzia mwaka wa eisenhower alikuwa kamanda kwanza upande wa afrika kaskazini akiwa na makao makuu mjini algiers halafu aliongoza uvamizi wa italia na mwishoni alitayarisha uvamizi wa normandy tarehe juni 
watu wengi wa chama cha republican walimpendelea agombee urais mwaka wa yeye lakini hakutaka kuingia mambo ya siasa
hata hivyo aliandikishwa na kuwa mgombea wa repulican
pia siasa ya marekani iliathiriwa na mawazo dhidi ya wakomunisti yaliyotekelezwa na joseph mccarthy
baada ya kustaafu eisenhower alikaa pamoja na mke wake katika mji wa gettysburg pennsylvania
tarehe machi alifariki hospitalini baada ya kupatwa na shtuko la moyo
kiwalani ni kitongoji kimojawapo kati ya vitongoji muhimu vinavyounda jimbo la ukonga wilayani ilala katika mkoa wa dar es salaam nchini tanzania
ni kitongoji kilichopakana na uwanja wa ndege wa kimataifa wa mwalimu julius nyerere
kwa upande wa mashariki imepakana na barabara ya nyerere upande wa kusini imepakana na kituo cha reli ya tazara
kiwalani inamgawanyo mkubwa sana pia inamajina tofauti mengi tu
kwa upande wa bombom kidogo eneo lake limekaa vyema kwa kutokuwa na madimbwi mengi ya maji kama jinsi ilivyo upande wa kiwala kigilagila
kigilagila ni maji mengi mno hasa kipindi cha masika kuna kuwa na hali mbaya kupitia kiasi
wakazi wengi wanaokalia maeneo ya shule ya msingi ya kiwalani huwa tabuni kwa kipndi cha masika
madimbwi mitaro mibovu mashimo yasiyo na mpangilio na upangiliaji usiofaa wa makazi ya watu
kiwalani minazi mirefu kupo sawa na na kijiwe samli kwa sababu kumeinuka hivyo maji hayakai sana kama jinsi ilivyo kwa upande wa kigilagila
deimasoko napo kuna fanana kabisa na mfumo mpangilio mbovu wa makazi
yaani kupo hovyohovyo kiasi kwamba nyumba zimebanana hadi kero
eneo hili malaria huwa juu sana kutokana na madimbwi yaliyopo huko
kinachosabisha eneo la kigiglagila kuwe na maji mengi ni kwa sababu eneo la kule lilikuwa eneo la mashamba ya mpunga
kwa namna moja au nyingine kiwalani yote lilikuwa eneo la mashamba ya mpunga
chromi ni elementi na metali yenye namba atomia na alama cr katika mfumo radidia wa elementi
ni metali ngumu na bambaikaji yenye rangi kifedha kijivu inayopatikana katika madini na kampaundi mbalimbali
hutumiwa sana katika aloi za feleji na kuongeza ugumu
madini za chromi huchimbwa hasa afrika kusini ya mahitaji yote ya dunia halafu kazakhstan uhindi zimbabwe na ufini 
hali ya maada ni muundo jinsi maada hutokea katika hali mbalimbali ama kama elementi dutu tupu au kama kampaundi dutu za mchanganyiko
hali za maada hutofautiana jinsi vipande vidogo ndani ya dutu yaani atomu au molekuli zake zahusiana
katika hali mango zakaa pamoja kila atomu mahali pake
dutu katika hali hii ina umbo mjao na uzani maalumu
katika hali kiowevu atomu zina nafasi ya kuachana na kubadilishana mahali
dutu katika hali hii ina mjao na uzani maalumu lakini haina umbo
kiowevu chakubali kila umbo la chombo kinamomwagwa
katika hali ya gesi atomu hazishikwi pamoja zaelea kwa mwendo huria
atomu na molekuli za gesi huelekea kusambaa na kukalia nafasi yote ambamo zimewekwa
dutu katika hali hii ina uzani lakini haina umbo wala mjao kamili
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
asili ya alama ni picha andishi iliyoonyesha mkono
wafinisia walikuwa rahisihsa alama hiyo na kuiita kwa neno lao la mkono yad au yod
wakaitumia kama alama ya sauti y na pia ya i ndefu
wagiriki wakaipokea kama iota na kurahisisha umbo lake zaidi hadi kuwa mstari tu
alama ikaendelea hivyo katika alfabeti za waetruski na za kilatini
katika kietruski ilimaanisha yote vokali ya i na konsonanti ya y na waroma wakapokea vile katika kilatini
lakini kwa muda mrefu hadi karne ya mwandishi wa na haukufuata utaratibu uliokubaliwa
wasemaji wa lugha kama kiingereza na kifaransa walitumia j kwa sauti ya j jinsi ilivyoingia katika kiswahili
maji huwa ni kiini cha uhai wowote duniani na pia kiini cha utamaduni wa binadamu
hakuna mtu anayeweza kuishi bila maji kwa sababu asilimia za mwili wa mwanadamu ni maji
hata miili ya mimea na wanyama kwa kiasi kikubwa ni maji
kikemia maji ni kampaundi ya elementi za oksijeni na hidrojeni ikiunganisha atomi mbili za hidrojeni na atomi moja ya oksijeni kuwa molekuli ya h o au maji
jina la maji hutumika hasa kwa hali ya kiowevu ya h o
hali mango huitwa barafu na hali ya gesi huitwa mvuke
maji huwa ni kiowevu kinachopatikana kwa wingi duniani
upatikanaji wa maji ulikuwa jambo muhimu katika historia ya utamaduni wa kibinadamu tangu mwanzo
njia za maji zilikuwa kati ya njia za kwanza za mawasiliano kwa watu mabonde ya mito inakata milima na kurahisisha usafiri
hata kwa watu kwenye ngazi ya wawindaji kando ya mto au ya ziwa ilikuwa mahali muhimu walipopata wanyama waliokuja kunywa
binadamu walipoanza kulima maji kwa mashamba yalikuwa muhimu zaidi hasa katika maeneo pasipo mvua ya mara kwa mara
wataalamu wengi huona kwamba ugawaji wa maji ulikuwa chanzo cha hisabati sayansi na serikali
madola makubwa ya kwanza yametambuliwa katika mabonde ya mito kwenye nchi yabisi kama mto naili frati na hidekeli au indus
haja ya kugawa maji kujenga mifereji kuitunza na kusimamia shughuli hizi zilileta haja ya kujenga uwezo wa kuhesabu kutunza kumbukumbu kuanzisha mwandiko na kuwa na vyombo vya utawala
njia za kukusanya kugawa na kufikisha maji kwa watumiaji zimekuwa chanzo cha miundombinu katika nchi nyingi
asenia pia arseniki aseniki kutoka kigiriki arsenikon iliyotaja kampaundi ya elementi ni nusumetali au metaloidi yenye namba atomia katika mfumo radidia
kuna hasa maumbo yenye rangi za kijivu nyeusi njano na kahawia
asenia nyeusi hupatikana kwa umbo hobela kama kioo
madawa yaliwahu kuleta hasara ya kiafya hata kuua watu
asenia ikichanganywa na risasi metali plumbi husaidia katika kutengenezwa kwa beteri za gari ikiboresha umwagaji wa plumbi kiwandani
cardiff ni mji mkuu wa welisi na mji mkubwa wa nchi hii mwenye wakazi 
kobalti kutoka kiingereza cobalt inayotoka kijerumani ni elementi na metali haba duniani
kikemia ni elementi mpito yenye kifupi cha co na namba atomia katika mfumo radidia yenye uzani atomia 
kobalti hupatikana mara chache kama metali tupu lakini zaidi ndani ya mitapo hasa za nikeli na shaba
matumizi yake ni katika aloi inapoongeza ugumu wa feleji
kampaundi zake hutumiwa kwa rangi na wino mbalimbali
andalusia kihispania andaluc a ni jimbo la kujitawala kihisp
comunidade aut noma la hispania katika kusini ya rasi ya iberia
katika historia ni sehemu ya hispania iliyotwaliwa na kutawaliwa kwa karne kadhaa na waarabu waislamu
imepakana na majimbo ya hispania ya extremadura castilla la mancha na murcia
andalusia ina eneo la 
 km ya hispania yote ambalo lakaliwa na watu milioni 
mto mkubwa ni guadalquivir na mlima mrefu ni mulhacen m
miji muhimu ni idadi ya wakazi kwa mabano sevilla malaga cordoba granada almeria cadiz jaen huelva jerez na marbella
andalusia ni eneo la pekee kutokana na historia yake
iliwahi kutawaliwa na nchi za nje tangu zama za kale
wafinisia walikuwa na koloni hapa waroma wa kale waliingiza eneo lote katika dola la roma wakifuatwa na wavandali halafu na wavisigothi waliojenga hapa ufalme wao
mwaka waarabu na waberber waislamu walivamia hispania kwa kuvuka mlango wa gibraltar na kuanzisha utawala wao katika sehemukubwa za rasi ya iberia uliokwisha mwaka 
kati ya maeneo yote ya hispania ni andalusia iliyokaa muda mrefu chini ya utawala wa kiislamu
eneo lote chini ya utawala wa kiislamu likaitwa al andalus na andalusia ya leo ilikuwa kiini chake
utamaduni wa andalusia uliathiriwa sana na karne hizi chini ya uislamu
cordoba ikawa kwa sehemu kubwa ya wakati ule mji mkuu wa utawala wa nchi ikawa mji mkubwa wa ulaya
vyuo vikuu vya andalusia vikawa vitovu vya elimu ambako wataalamu wa ulaya afrika ya kaskazini na asia ya magharibi walikutana
kati ya mabaki ya kipindi hiki ni majengo kama alhambra wa granada majina ya kijiografia kama mto guadalquivir kutoka kar
 wadi al kabir yaani mto mkubwa na muziki ya andalusia
mahakama hufanya kazi kwenye msingi wa maeneo ya korti kwa jumla ni katika andalusia
hii inalingana na mchemraba wa sentimita x x au desimita ya mjao moja
lita ni kipimo cha kawaida wakati wa kushughulika kiowevu katika maisha ya kila siku
maji maziwa na bia huuzwa mara nyingi katika chombo cha lita moja au nusu lita
manganisi ni elementi na metali yenye namba atomia na alama mn katika mfumo radidia wa elementi
ni metali kechu yenye rangi kifedha nyeupe inayopatikana katika madini hasa pamoja na chuma na kampaundi mbalimbali
hutumiwa sana katika aloi za feleji pia alumini na kuongeza ugumu wa aloi
januari mjini dimbokoro c te d ivoire afrika ya magharibi ni mwanamuziki wa reggae na msanii anayerekodi nyimbo zake nyingi kimataifa
mashairi yake yanamanisha siasa kali yenye mwelekeo na uchangamfu
alpha ni mtoto wa kwanza katika familia ya watoto tisa jina la kuzaliwa ni seydou kone amezaliwa mjini dimbokro mnamo 
mnamo mwaka alpha blondy alikwenda kukaa na baba yake aliyekuwa anaishi mjini odienne ambapo alikaa kwa muda wa miaka kumi baadae akijiunga na shule ya sainte elisabeth high school na kujishughulisha na makundi ya wanafunzi ya ivory coast
ingawaje upenzi huu uliathiri masomo yake na baadae blondy alikufukuzwa shule kutokana na maudhulio mabovu shuleni
wazazi wake alpha wakampleka mtoto wao aaplha kusomea lugha ya kiingereza mjini monrovia mji mkuu wa nchi jirani ya liberia mnamo mwaka 
huko alikaa kwa muda wa mwaka mmoja na mwezi mmoja kisha akamia nchini marekani kwa kuongozea taaluma yake zaidi
mnamo mwaka alpha amehamia mjini new york pia alishi kidoogo texas ni mahali alipomalizia chuo na aliegemea sana kwenye kiingereza kwasabu toka mwanzo alikuwa anataka kuwa mwalimu wa lugha ya kiingereza
alifanya kazi kwa juhudi zote wakati mwingine hadi usiku akitafuta hadi kuna kipindi anakuwa mgonjwa
akiwa new york alikutana na marastafari kwa mara ya kwanza pia alikuwa na uwezo wa kuangalia matamasha ya wanamuziki wa kijamaica kama kina burning spear n
wakati huo yeye alikuwa akirekodi nyimbo za kikristo lakini hakuthubutu kuacha kuandika nyimbo zake mwenyewe
kwa bahti alikuwa akidodosa sehemu mabalimbali za mjini new york na baade kurudi kidoogo nichi ivory coast ambako alipata matatizo saana mpaka alivyokuja kukutana rafiki yake waliokuwa wote toka utoto fulgence kassi ambaye baadae alikujua kuwa mtayarishaji maarufu wa vipindi vya television
hapo ndipo alipoanza kuonekana kama kazi yake kweli ni uimbaji na kutumia jina la alpha blondy
nyimbo ya kwanza kumpa mafanikio ilikuwa brigadier sabare
rama yade desemba ni waziri msaidizi wa mambo ya nje katika serikali ya rais nicolas sarkozy wa ufaransa
alizaliwa nchini senegal kama mtoto wa baba mwanasiasa msenegal na mama aliyekuwa profesa wa chuo kikuu
alihamia ufaransa alipokuwa na umri wa miaka minane pamoja na familia wakati baba alikuwa mbalozi wa senegal huko paris
alisoma kwenye chuo cha institut d tudes politiques akamaliza kwa digrii ya diploma
ajira yake ilipatikana katika utawala wa bunge la senati ya ufaransa
akajiunga na siasa ya chama cha ump cha rais jaques chirac
baada ya ushindi wa sarkozy alikuwa waziri msaidizi wa mambo ya nje chini ya waziri kouchner
idara yake ni haki za binadamu katika siasa ya nje
ameolewa na joseph zimet ambaye ni mtumishi wa serikali na mwana wa mwimbaji mashuhuri wa nyimbo za kiyidish
nicolas sarkozy kwa jina kamili nicolas paul st phane sark zy de nagy bocsa januari paris ni mwanasiasa aliyekuwa rais wa ufaransa tangu mei 
sarkozy ni mtoto wa baba mkimbizi kutoka hungaria na mama wa asili ya kiyahudi
alijiunga na siasa akawa mwenyekiti wa chama cha ump cha rais jacques chirac akateuliwa kuwa mgombea wa chama hiki
chini ya rais chirc akawa waziri wa mambo ya ndani kwa miaka mingi
akajipatia sifa ya kuwa mkali dhidi ya wageni na wahamiaji waliovunja sheria akidai kuwarudisha katika nchi walipotoka au hata nchi za mababu
mwezi wa oktoba sarkozy alitangaza talaka na mke wake c cilia sarkozy atakayeendelea kulea mtoto wao wa pamoja
alama za kimataifa za magari ni herufi zinazoonyesha ni nchi gani gari fulani inapotoka
utaratibu huu ulianzishwa kwa mapatano ya kimataifa kuhusu usafiri kwa magari wa 
ukasahihishwa mara ya mwisho katika mapatano ya kimataifa ya vienna kuhusu usafiri wa barabarani wa 
orodha lifuatalo hufuata ufuatano wa alama hizi ambao si sawa na ufuatano wa majina ya nchi
kwa mfano alama za nchi za kenya tanzania na uganda hazipatikana chini ya herufi k au kwa sababu zote zaanza kwa ea kwa east africa
kwa hiyo njia rahisi ya kupata nchi maalumu ni kutumia nafasi ya kutafuta ya kisakuzi wavuti browser kupitia edit find in this page
volta ya juu kwa kifaransa haute volta lilikuwa jina la koloni la kifaransa na tangu mwaka nchi huru ya afrika ya magharibi inayoitwa burkina faso tangu mwaka 
nchi ilianzishwa kwa njia ya kugawa koloni la cote d ivoire mwaka 
kati ya miaka na eneo lake lilitawaliwa na makoloni ya jirani
kiongozi wa nchi thomas sankara alibadilisha jina la nchi tarehe agosti 
zinki ni elementi yenye namba atomia kwenye mfumo radidia uzani atomia ni 
katika mazingira ya kawaida ni metali yenye rangi buluu nyeupe
hupatikana ndani ya madini haitokei kiasili kama elementi tupu
huchimbwa hasa china peru australia kanada marekani meksiko na afrika kusini
matumizi ya zinki ni takriban tani milioni kwa mwaka 
takriban nusu yake ni kwa kuzuia ubabuzi kutokea kwa kutu wa mabati au vifaa vingine vya chuma kwa njia ya galvania n
k menginevyo hutumiwa katika aloi kama shaba nyeupe na hasa kutengeza beteri
no l isidore thomas sankara desemba mjini yako volta ya juu oktoba mjini ouagadougou alikuwa mwanajeshi na mwanasiasa nchini burkina faso
kuanzia agosti hadi kuuawa mwezi wa oktoba sankara alikuwa rais wa tano wa volta ya juu au burkina faso
sankara alipanda ngazi ya kijeshi hadi cheo cha kepteni pamoja na mwanajeshi mwenzake blaise compaore alishiriki katika shirika ya siri ya maafisa wakomunisti waliolenga kupambana na ufisadi
 alikuwa waziri wa mambo ya ndani katika serikali ya kijeshi ya rais jean baptiste ou draogo na kupandishwa cheo kuwa waziri mkuu kwa miezi michache kuanzia februari 
mapinduzi ya kijeshi yaliyoongozwa na blaise compaore yalimfanya kuwa mwenyekiti wa kamati ya mapinduzi na rais wa wa volta ya juu
sankara alibadilisha jina la nchi kuwa burkina faso
alijulikana hasa kwa amri yake ya kuwa mawaziri na maafisa wote wa serikali yake wasitumie magari makubwa bali gari ndogo aina ya renault ilikuwa gari la bei ya chini iliyopatikana nchini
menginevyo alishirikisha wanawake wengi katika serikali yake akapiga marufuku tohara kwa wanawake
mwaka alipinduliwa na wanajeshi wenzake na kuuawa
yako ni mji wa burkina faso ya kaskazini na makao makuu ya mkoa wa passore
pamoja na vijiji katika eneo lake kuna takriban wakazi 
iko kilomita kaskazini magharibi ya ouagadougou
kihistoria ilijulikana kama mji mkuu wa dola dogo na msikiti kubwa
yako ni mahali ambako rais wa tano wa burkina faso thomas sankara alikozaliwa na kuzikwa
metali za mpito ni kundi la metali inayopatikana katikati ya jedwali la mfumo radidia wa elementi za kikemia
ni elementi namba hadi hadi hadi na hadi 
zaitwa pia elementi za mpito lakini kwa sababu zote ni metali jina hili la metali za mpito ni kawaida vilevile
jina latokana na tabia ya mzingo elektroni namba katika atomi zao kutojaa nafasi zote za elektroni
ndani ya kundi idadi ya elektroni katika nafasi ile huongezeka mfululizo kuanzia skandi hadi ununbi
kwa hiyo kundi hili laonyesha mpito kutoka kundi la pili metali za udongo alikalini hadi kundi la kundi la boroni
kikemia metali ya mpito ni elementi yenye angalau ioni moja ya mzingo elektroni d usiojaa elektroni kwenye nafasi zote
kampaundi za metali za mpito mara nyingi huwa na rangi nyingi
kwa mfano kampaundi za chuma huwa na rangi nyekundu au kijani zile za kupri huwa ni nyeupe au kijani
isipokuwa hidragiri zote ni katika hali mango kwa halijoto ya wastani
uhindu kwa kisanskrit hind dharma pia san tana dharma ni dini kubwa yenye asili katika bara hindi
ikiwa na wafuasi milioni ni dini ya tatu baada ya ukristo na uislamu kwa wingi wa waumini
katika nchi za india nepal na morisi na kwenye kisiwa cha bali indonesia wakazi wengi hufuata aina mojawapo ya uhindu
jenerali sani abacha septemba juni alikuwa kiongozi wa kijeshi wa nigeria pia alikuwa mwanasiasa
kuanzia mwaka wa hadi kifo chake mwaka wa alikuwa rais wa kumi wa nchi ya nigeria
baada ya kifo cha abacha akakamata madaraka abdulsalami abubakar aliyekaa madarakani kwa muda wa mwaka mmoja tu kisha uchaguzi wa kitaifa ukapita
screenshot pia kielelezo skrini ni picha ya kiwamba au skrini ya kompyuta
tahadhari usisahau kubadilisha format kuwa jpg au kile unachotaka kwa sababu pekee yake ni faili kubwa sana ya format ya bmp
jina hili ni jina la kawaida la ndege hawa lakini spishi za afrika ya mashariki wana majina mengine kama chelele chepeo kololo kororo na kicheleko tazama orodha ya spishi
kanga ni wakubwa kuliko kwale na wana rangi nyeusi na madoa meupe
kichwa chao hakina manyoya lakini spishi tatu zina manyoya juu ya utosi
kanga mweusi na kanga kidari cheupe hawajulikani sana lakini mwenendo wao unasadikiwa kufanana na ule wa spishi nyingine
hula mbegu wadudu makoa na nyungunyungu na hutaga mayai ardhini
chepeo hufugwa hususa huko afrika ya magharibi na pia katika ulaya na marekani
benjamin nnamdi azikiwe novemba mei kwa kawaida hujulikana kama nnamdi azikiwe au kinyumbani na maarufu huitwa zik
alikuwa muanzilishi wa utaifa wa nigeria na pia alikuwa rais wa kwanza wa nigeria ya leo
alishirikiria nafasi kama mwanajamhuri wa kwanza wa nigeria
darmstadti zamani ununnilium ilikuwa jina la kwanza ni elementi sintetiki yenye namba atomia kwenye mfumo radidia uzani atomia ni 
jina latokana na mji wa darmstadt katika ujerumani ambako ilitengenezwa mara ya kwanza katika maabara ya gesellschaft f r schwerionenforschung gsi
ni elementi sintetiki au tamburania yaani haipatikani kiasili
sababu yake ni nusumaisha ya isotopi zake ni fupi mno
 ds ina nusumaisha ya mikrosekunde isotopi yenye nusumaisha ndefu ya dakika 
 ni ds
darmstadti ilitambuliwa mara ya kwanza na wanasayansi wa taasisi ya utafiti wa kinyuklia huko darmstadt
walifaulu kutengeneza atomi chache tu katika chombo cha nyuklia tar
novemba kwa njia ya myeyungano wa ioni za plumbi na nikeli
pb ni alama ya risasi metali plumbi ni nikeli na ni alama ya neutroni inayobaki mwishoni
jina la elementi ilikuwa awali ununnilium yaani kilatini kwa moja moja sifuri kwa namba yake 
hii ilipatikana kinadharia kabla ya kuwa na elementi lakini wataalamu walikadiria kuwepo wake
kipanya cha kompyuta pia puku ni kifaa cha kuingizia data katika tarakilishi
mwendo wake husababisha mshale wa kasa kielekezi kutembea kwenye kiwamba
mtumiaji hulenga kwa mshale huko anapochagua kotoa amri kwa kubofya kitufe cha kipanya
tendo hili lasababisha amri inayoonekana kama alama au mchoro kwenye skrini kutekelezwa na programu ya kompyuta
ram ni kifupi cha kiingereza random access memory au kumbukumbu isiyo na mpangilio maalumu
hapa programu za kompyuta zina nafasi za kupakua data za kazi zao kwa muda
programu za kisasa zahitaji nafasi kubwa ya kuhifadhi makadirio kwa muda fulani zikiendelea kukamilisha shughuli
kadi za ram zatoa nafasi kupakua data mahali popote bila kujali mpangilio kwanza
sehemu ya ram inaweza kuwa sehemu kwenye bao kuu lakini kwa kawaida hupatikana kwa kadi ndogo zinazowekwa kwenye bao kuu
mara nyingi mashine za kompyuta huwa na nafasi ya kuongeza ram au kubadilisha kadi zake kwa kadi yenye nafasi ya kumbukumbu kubwa zaidi
kumbukumbu kubwa huwezesha komyuta kutekeleza shughuli zake haraka zaidi
kila safari mashine yazimikwa kumbukumbu yote ya ram yapotea
ram isichanganywe na rom ambayo ni aina tofauti ya kumbukumbu isiyopotea
pia katika simu ram ipo na inafanya kazi kama inavyofanya kazi katika komputa ila huwezi kuiona hivi hivi kwa sababu sio removable
ernest adegunle oladeinde shonekan amezaliwa tar
mei mjini lagos nigeria alikuwa rais wa tisa kwa nchi ya nigeria
shonekan pia ni mwanasheria aliyesomea sheria nchini uingereza
alichaguliwa kama rais wa muda wa nigeria na jeneral ibrahim babangida mnamo tar
ernest shonekan alitanguliwa na ibrahim babangida kisha akafuatiwa na jenerali sani abacha
uchaguzi huo ulikuwa wa huru na haki katika historia ya nigeria toka wapate uhuru
babangida alitanguliwa na rais muhammadu buhari kisha akafuatiwa na ernest shonekan
namba atomia yake ni kwenye mfumo radidia na uzani atomia ni 
ni metali haba na laini yenye rangi ya kifedha buluu
kwa halijoto ya duni ni mango kechu lakini huyeyuka tayari ikifikia kiwango cha c hivyo itayeyuka mkononi
kampaundi zake hutumiwa kama nusupitisho katika teknolojia ya diodi
jina limetolewa na mwanakemia mfaransa paul emile lecoq de boisbaudran aliyefumbua elementi hii mara ya kwanza mwaka 
gallium larejea jina la gallia ambalo ni jina la kilatini la ufaransa
kikemia ni elementi ya mpito yenye kifupi cha ru na namba atomia katika mfumo radidia
hutokea katika mitapo ya platini au pamoja na madini mengine ya elementi za kundi ya katika mfumo radidia
rutheni ni metali ngumu na kechu yenye rangi nyeupe kijivu inayopatikana kama fuwele
magusano ya umeme ya platini au paladi hudumu muda mrefu kama rutheni imeongezwa
jina la ruthenium linechaguliwa na mfumbuzi wa kwanza aliyekuwa mjerumani mrusi karl klaus kwa heshima ya urusi kwa sababu ruthenia ilikuwa jina la kilatini kwa urusi
kigiriki iodes rangi ya dhambarau kutokana na mvuke ni elementi yenye namba atomia katika mfumo radidia maana yake kiini atomia chake kina protoni 
uzani atomia ni 
 na alama yake ni i
ni elementi ya nne katika safu ya halojeni
katika hali sanifu ni mango ya fuwele yenye rangi nyeusi kijivu
huanza kuvukamanga kuwa gesi kwa halijoto ya chumbani tayari
kupata iodini kiowevu inawezekana kwa kuikanza haraka hadi kufikia kiwango cha kuyeyuka cha 
 c
iodini yapatikana kwa wingi katika maji ya bahari pia katika madini mbalimbali
mwili wa kibinadamu huhitaji iodini kwa kawaida viwwango vya kutosha hupatikana katika chakula cha kawaida
isipokuwa katika maeneo kadhaa hasa mlimani uhaba wa iodini asilia husababisha magonjwa kama tezi ya shingo
matumizi yake ni katika madawa hasa antiseptika viungo vya chakula rangi na kemia za kusafisha picha
iodini katika maji ni dawa antiseptika inayozuia maambukizo wa vidonda
watu wanahitaji kiasi kidogo cha iodini kwa miili yao na kwa kawaida wanakipata kupitia chakula au maji
lakini katika maeneo pasipo na iodini katika mazingira asilia watu wanaona uhaba wa iodini unaosababisha maradhi kadhaa matezi ya shingoni ni dalili la uhaba huu
watoto wanaozaliwa na wakina mama wenye uhaba wa iodini hutokea mara nyingi kama vibete watu wafupi
pia akili za watoto wa wakinamama hao inaweza kupungukiwa
mtoto aliyeathiriwa na uhaba huu haufikii kiwango cha akili kama watoto wengine
kwa sababu hii serikali katika nchi mblimbali zimeweka sheria za kutia kidogo sana iodini kwenye chumvi inayouzwa madukani
spageti kwa kiitalia spaghetti ni chakula cha tambi chenye asili ya italia kusini
ni tambi ya ngano yenye umbo jembamba kama kamba na urefu wa sentimeta 
hupikwa katika maji kwa dakika chache na kuliwa kwa uma baada ya kuongeza michuzi mbalimbali
spageti ni aina mojawapo ya chakula cha pasta na neno latumiwa wakati mwingine kutaja pasta kwa jumla
kutoka italia chakula hiki kimeenea duniani kote kwa sababu hupikwa haraka inaleta shibe nzuri na kuna njia nyingi za kubadilisha ladha yake
kwa njia ya utani zimekuwa ishara ya utamaduni wa italia jinsi inavyoonekana katika filamu za spaghetti western
kati ya michuzi ya kawaida ya spageti kuna hasa aina mbili kuna aina nyingine nyingi kama vile alle vongole na kome za bahari au alla carbonara mchuzi wa jibini vipande vidogo vya nyama na yai au all aglio olio vitunguu saumu vilivyokaangwa kwa mafuta tu
ayo kwa jina la kuzaliwa joy olasunmibo ogunmakin ni mwimbaji nchini ujerumani
amezaliwa septemba katika kitongoji cha mji wa cologne ujerumani
ana asili wa mchanganyiko yeye ni binti wa baba mnigeria na mama anayetoka romania
anatumbuiza kwa kutumia jina la kisanii la ay au ayo
bila nukta chini au baada ya o neno lamaanisha kitungu katika lugha hiyo
aliwahi kuishi ujerumani nigeria ufaransa uingereza na marekani
anaishi pamoja na mwimbaji mjerumani wa muziki ya reggae patrice bart williams babatunde na mtoto wao wa pamoja nile albamu yake ya kwanza joyful imetolewa mwaka wa 
katika poland na hata ufaransa imekuwa ikiuzwa nakala lukuki
vibao vyake vilivyo maarufu ni pamoja na down on my knees nikikupigia magoti na and it s supposed to be love na hayo yaelekea kuwa mapenzi 
enzi ya kati pia zama za kati ilikuwa kipindi cha historia ya ulaya kati ya mwisho wa dola la roma mnamo mwaka na matengenezo makuu ya kanisa mnamo mwaka 
historia ya ulaya hugawanywa mara nyingi katika vipindi vitatu vya enzi ya kale enzi ya kati na enzi ya kisasa
hata kama ugawaji huu umetokana na mazingira ya ulaya tu hutumiwa pia kwa maeneo mengine ya dunia
wataalamu wengi huamini ya kwamba haufai sana kidunia lakini hadi sasa hakuna mpangilio mwingine kwa dunia yote unaoeleweka kirahisi hivi
kabla ya enzi ya kati kulikuwa na ustaarabu wa dola la roma
milki hii kubwa ilijenga utamaduni uliounganisha nchi za afrika ya kaskazini asia ya magharibi na ulaya ya kusini pamoja na ulaya ya magharibi
katika eneo hili kubwa palikuwa na uchumi ulioendela na njia za mawasiliano kama barabara mabandari hata aina ya posta
ustaarabu huu ulikuwa na idadi ya watu waliojua kusoma na kuandika
lugha za pamoja kama kilatini na kigiriki zilieleweka na asilimia fulani ya watu kote katika dola hili
hata kama watu wengi hasa watu wa vijijini na watumwa hawakujua kusoma bado walikuwepo watu waliojua kila sehemu ya dola
roma ilishindwa kutunza utaratibu wake mbele ya mashambulio na uhamiaji huo
poloni kutoka kilatini polonia kwa nchi ya poland ni nusumetali au metaloidi nururifu yenye namba atomia katika mfumo radidia
poloni ni elementi nururifu sana na hatari kwa afya
isotopi inayopatikana zaidi ni po yenye nusumaisha ya siku inayobungua kuwa metali ya risasi
siku hizi takriban gramu zatengenezwa kila mwaka kwa kutupia neutroni kwa bismuti katika maabara hasa urusi
poloni ilitambuliwa pamoja na radi mara ya kwanza na mwanakemia mpoland marie curie na mume wake mfaransa pierre
sikipi ni ndege wa jenasi mbalimbali katika familia ya phasianidae
spishi za ptilopachus ziainishwa katika familia odontophoridae siku hizi kwa sababu zina mnasaba na tombo wa dunia mpya
ndege hawa wanafanana na kwale na tombo lakini ukubwa wao ni katikati ya zile za ndege hawa
hutaga mayai tano hadi zaidi ya kumi ardhini pengine juu ya manyasi makavu
sikipi wanatokea afrika ulaya na asia lakini sikipi chukar amewasilishwa katika amerika ya kaskazini new zealand na hawaii
alizaliwa poland kama maria sk odowska wakati nchi hiyo ilipokuwa chini ya urusi
wakati ule hapakuwa na nafasi kwa wanawake kusoma kwenye chuo kikuu nchini hivyo akahamia ufaransa mwaka akajiandikisha katika somo la fizikia akaendelea baadaye kuchukua digrii ya hisabati
mwaka akaolewa na mwanasayansi mfaransa pierre curie
pamoja naye alifanya utafiti za unururifu akatambua elementi za poloni na radi
marie curie ni binadamu pekee aliyepokea tuzo ya nobel kwa sayansi mbili tofauti
baadaye alikuwa profesa wa kike wa kwanza katika chuo kikuu cha sorbonne mjini paris
alikufa kutokana na kansa ya damu au leukemia kwa sababu alishika dutu nururifu nyingi maishani mwake bila ya tahadhari wakati hatari za unururifu hazijajulikana
 desemba amekuwa rais wa nigeria tangu mei 
anashika cheo mara ya pili maana aliwahi kuwa rais toka desemba mwaka hadi agosti mwaka 
wakati ule aliingia madarakani kama jenerali ya jeshi kwa kumpindua rais aliyechaguliwa shehu shagari
buhari mwenyewe alipinduliwa mwaka na jenerali ibrahim babangida
katika kura za uchaguzi za miaka na aligombea urais bila kufaulu
alikuwa mgombea urais katika uchaguzi wa kitaifa wa mwaka huo lakini hakuibuka kuwa mshindi
alirudia kugombea katika kura ya mwaka aliposhinda dhidi ya rais goodluck jonathan kwa asilimia za kura zote
muhammadu buhari katika awamu la kwanza la urais alitanguliwa na shehu shagari kisha akafuatiwa na ibrahim babangida
kwa kiunzi cha binadamu tazama makala kiunzi cha mifupa vipululu pia vipururu ni ndege wa familia turnicidae
spishi moja inaitwa kiunzi pia tazama orodha ya spishi
ndege hawa wanafanana tombo lakini hawana mnasaba na hawa
jike ana rangi kali kuliko dume na huanzisha ubembelezi
ndege hawa waliainishwa zamani ndani ya gruiformes oda ya makorongo au galliformes oda ya kuku
lakini utafiti wa adn umeonyesha kama vipululu wana mnasaba na vitwitwi
kwa hivyo wanaainishwa ndani ya charadriiformes sasa
kisukuku kimefunuliwa ambacho kimetambuliwa kama jamaa wa vipululu na kuitwa turnipax
alhaji shehu usman aliyu shagari mwenye cheo cha turakin sakkwato amezaliwa tar
shehu alikabidhiwa madaraka kinguvu na jenerali olusegun obasanjo kuwa mwangalizi wa serikali
shangari alitanguliwa na olusegun obasanjo kisha akafuatiwa na muhammadu buhari
pamoja na mke wake aligundua elementi za poloni na radi
maelezo yao yaliunda misingi wa kuelewa unururifu wa kinyuklia
kiesperanto ni lugha ya kupangwa inayozungumzwa zaidi duniani kati ya lugha hizi
pierre curie alishirikiana na mkewe marie curie katika ugunduzi wa elementi za radi na poloni na kupata tuzo ya nobel ya kemia
inter territorial language swahili committee kamati ya kimaeneo ya lugha ya kiswahili ni mtangulizi wa taasisi ya uchunguzi wa kiswahili tuki ya chuo kikuu cha daressalaam
iliundwa mwaka kama kamati yenye shabaha ya kuunda na kuendeleza kiswahili sanifu katika maeneo ya afrika ya mashariki yaliyokuwa chini ya ukoloni wa uingereza yaani kenya tanganyika zanzibar na uganda
kati ya maeneo haya kenya ilikuwa koloni uganda na zanzibar zilikuwa nchi lindwa na tanganyika ilikuwa eneo la kukabidhiwa chini ya uangalizi wa shirikisho la mataifa
hivyo waingereza walizoea kuyataja kwa jumla kama east african dependencies au east african territories yaani maeneo ya afrika ya mashariki
katika maeneo haya waingereza walianza tayari kutumia kiswahili kwa ngazi mbalimbali ya utawala wao
walikuwa wamekuta lugha hii kama chombo cha mawasiliano kwenye pwani na pia kwenye njia za misafara hadi ziwa viktoria
katika tanganyika iliyowahi kutawaliwa na ujerumani kama afrika ya mashariki ya kijerumani hadi kiswahili ilikuwa lugha rasmi ya utawala kwenye ngazi za chini
sehemu ya shule za misioni zilitumia kiswahili kama lugha ya kufundisha badala ya lugha za kikabila
sehemu za biblia ziliwahi kutafsiriwa lakini na wamisionari mbalimbali waliofuata lahaja tofauti za kiswahili
tatizo kwa utawala ilikuwa ya kwamba kiswahili kilipatikana katika lahaja nyingi
hasa swali la tahajia lilikuwa halieleweki vema kwa sababu kiswahili asilia kiliandikwa kwa herufi za kiarabu
badiliko la kutumia alfabeti ya kilatini badala ya kiarabu likaleta tofauti nyingi katika mwandishi wa kiswahili
hapa magavana waingereza wa maeneo ya afrika ya mashariki waliamua kuanzisha kamati itakayounda lugha sanifu kwa matumizi katika sehemu zote
azimio muhimu ya kamati ilikuwa kutumia kiswahili cha zanzibar yaani kiunguja kama msingi wa usafinishaji wa lugha
kamati hii ilianza kazi yake mwaka huko dar es salaam
katibu mkuu wa kwanza alikuwa frederick johnson akisaidiana na wanakamati wengine kati yao r
watts p
mzaba na seyyid majid khalid barghash
tangu ofisi ilirudishwa dar es salaam na tangu ikawa chini ya chuo kikuu cha dar es salaam kwa jina la chuo cha uchunguzi wa lugha ya kiswahili institute of kiswahili language research
kamati ilitoa hasa kamusi mbili za kiingereza kiswahili m j ses na kiswahili kiingereza m j sse zinazotajwa mara nyingi kwa kifupi madan johnson kwa sababu kamusi ya madan ilikuwa msingi wa kazi ya kamati na johnson alikuwa mhariri mkuu
kamusi hizi zatolewa hadi leo hata kama maneno kadhaa ndani yao hayatumiwi tena na maneno mapya yakosekana lakini kwa jumla ni kamusi bora zinazosaidia kuelewa hata kiswahili cha zamani kidogo
secunderabad pia sikanderabad ni mji wa nchini india katika jimbo la andhra pradesh upande wa mashariki wa nchi
iko karibu na mji mkubwa wa hyderabad na mara nyingi hutazamiwa kama sehemu yake
secunderabad wanashughilika sana na bidhaa za mafuta ya petroli pia wanatengeneza madawa ya wanadamu nguo n
mji wa secunderabad kwa miaka ya siku hizi kumekuwa wajenzi wengi wa bidhaa pepe software n
secunderabad pia inajulikana kwa teknolojia ya habari ama information technology it
inashindana na bangalore katika sekta hii ya teknolijia ya habari it
katika soko la kimataifa hyderabad imeweza kuuza softwares na kupata mapato kiasi cha dola bilioni za kimarekani kwa mwaka 
ziwa la nasser kiarabu buhairat n ssir ni bwawa kubwa kwenye mto nile iliyopatikana tangu kufungwa kwa mwendo wa nile kwa lambo la aswan nchini misri kuanzia mwaka 
ziwa nasser liko katika eneo la nchi za misri na sudan hasa kati ya miji ya aswan misri na wadi halfa sudan
eneo lake ni zaidi ya km lina urefu wa kilomita km na upana hadi km
jina lilitolewa kwa heshima ya aliyekuwa rais wa misri gamal abdel nasser aliyefanya azimio la kujenga bwawa
kuzuiliwa kwa mwendo wa mto ulimaliza mafuriko ya kila mwaka ya nile nchini misri
kwan upande mwingine matope yenye rutba hayafiki tena chini ya aswan na wakulima wahitaji kununua mbolea wa chumvi waliporidhika zamani na matope yaliyobaki mashambani baada ya mafuriko
vilevile matope haya yameanza kujaza nafasi ya ziwa na mjao wake umeendelea kupungua polepole
pia delta ya nile katika mediteranea haikukua tena lakini imeanza kupungukiwa
versailles ni mji wa ufaransa karibu na mji mkuu wa paris mwenye wakazi 
ni maarufu kutokana na jumba la kifalme lililojengwa hapa na mfalme louis xiv wa ufaransa alipopeleka mji mkuu hapa kutoka paris
jumba hili lilikuwa baadaye kielelezo kwa majengo ya wafalme kote ulaya
versailles ilikuwa pia mahali pa mikutano muhimu ya kihistoria gamal abd an nasir januari mjini alexandria septemba mjini kairo alikuwa mwanajeshi na rais wa misri kati ya hadi 
alikuwa kati ya viongozi wa mapinduzi ya kijeshi ya nchini misri iliyompindua mfalme na kuanzisha jamhuri
alitaifisha mfereji wa suez mwaka uliokuwa mali ya kampuni ya kigeni akaamuru kujengwa kwa lambo la aswan tangu 
alijenga jeshi kubwa lililoshindwa mara mbili katika vita dhidi ya israel
katika siasa ya ndani alijaribu kupeleka misri mbele kwa kuwapa wakina mama kura katika uchaguzi na elimu bila malipo kwa vijana wote
lakini utawala wa serikali katika sehemu nyingi za uchumi uligonga ukuta kama katika nchi mbalimbali yaliyofuata utaratibu wa uchumi wa kupangwa na serikali
nasser alihesabiwa kati ya mashujaa wa harakati ya nchi zisizofungamana na upande wowote katika vita baridi kati ya umoja wa kisovyeti na marekani
 maazimio yake yalikuwa kati ya sababu za vita ya siku sita kati ya istael na majirani waarabu
salome joseph mbatia desemba oktoba alikuwa naibu waziri wa maendeleo ya jamii jinsia na watoto nchini tanzania
marehemu mbatia alizaliwa tarehe desemba mwaka na kupata elimu ya msingi katika shule ya st
anna kuanzia mnamo mwaka mpaka 
aliendelea na masomo ya sekondari katika shule ya st
joseph mnamo mwaka hadi na baadaye kidato cha tano na sita katika shule ya wasichana ya mjini korogwe tanga mwaka hadi 
alisomea shahada yake ya kwanza katika chuo kikuu cha dar es salaam kuanzia mwaka hadi 
kati ya mwaka hadi alisomea shahada ya uzamili kuhusu menejimenti huko nchini marekani na baadaye akasomea diploma ya uzamili katika utawala na menejimenti huko nchini uholanzi hiyo ilikuwa mwaka 
aliteuliwa kuwa naibu waziri mnamo januari ya mwaka katika wizara ya mipango uchumi na uwezeshaji kabla ya kupelekwa katika wizara ya maendeleo ya wanawake watoto na jinsia
marehemu salome mbatia na dereva wake walikufa baada ya gari walilokuwamo aina ya nissan patrol kugongana na gari lingine kubwa aina ya fuso lililokuwa limebeba mbao eneo la kibena wilayani njombe mkoani iringa tanzania
teofilo kisanji university ni chuo kikuu chipukizi kinachokua haraka katika mji wa mbeya tanzania kinachopatikana tangu mwaka 
kinatoa kozi za teolojia ualimu sociology uchumi elimunafsia na information management
chuo kipo mbeya mjini katika eneo la block t karibu na uwanja wa ndege wa mjini eneo la soweto mwanjelwa
jina la chuo kikuu limeteuliwa kwa heshima ya teofilo kisanji aliyekuwa askofu wa kwanza mwafrika wa kanisa la moravian tanzania
chuo kikuu kilitanguliwa na motheco kilichowahi kufundisha wachungaji pekee tangu 
chuo kikuu kilianzishwa rasmi katika agosti kwa idara ya theolojia pekee
tangu agosti idara ya ualimu ilianza kazi yake katika kozi za ualimu wa lugha
ipo mahiri na imara yenye ufanisi chini ya rais wake mr nchimbi festus makamu mr abel hamisi katibu kiongozi mr ezekiel kassanga waziri mkuu mr kajuna amani na naibu waziri mkuu mr efraim moses mbila
teofilo hiobo kisanji desemba aprili alikuwa mwalimu mchungaji na baadaye askofu mwafrika wa kwanza wa kanisa la moravian tanzania
kisanji alizaliwa katika kijiji cha chadodwa kwenye wilaya ya sikonge katika familia ya wanyamwezi wakristo
akasoma ualimu akafundisha shuleni tangu na baadaye kama mwalimu wa chuo cha ualimu
 akafuata wito wa kuwa mchungaji wa kanisa akibarikiwa 
alisoma theolojia huko uingereza na uholanzi akarudi tanzania kuwa mchungaji tabora mjini
 alichaguliwa kuwa mchungaji kiongozi kwa cheo cha superintendent akiwa mwafrika wa kwanza katika kanisa lake
 akateuliwa kuwa askofu mwafrika wa kwanza katika kanisa la moravian tanzania akasimamia jimbo la tanzania magharibi tabora
alikuwa askofu wa moravian mwafrika wa pekee nchini tanzania hadi 
kisanji alikuwa kati ya viongozi wa makanisa waliojenga umoja wa jumuiya ya kikristo tanzania cct
mwaka wa alishiriki katika azimio la kuanzisha chuo cha motheco mjini chunya
aliandika vitabu viwili juu ya historia ya kanisa la moravian
kisanji aliolewa akazaa watoto na mke wake perpetua
aliaga dunia katika hospitali ya kcmc kilimanjaro christian medical centre mjini moshi akazikwa tabora
chuo kikuu cha teofilo kisanji mjini mbeya na bishop kisanji women s centre mjini morogoro vimepewa majina kwa heshima yake
motheco au moravian theological college ilikuwa chuo cha theolojia cha kanisa la moravian tanzania katika mji wa mbeya tanzania
kilianzishwa mwaka huko chunya na kuhamia mbeya mwaka 
kilifundisha wachungaji wa kanisa la moravian tanzania pia la kilutheri hadi kiwango cha cheti na diploma
 kozi ya bd bachelor of divinity ilianzishwa
tangu motheco ilikwisha ikaingia katika chuo kikuu teofilo kisanji
sergio leone januari aprili alikuwa muongozaji wa filamu kutoka nchi ya italia
anajulikana hasa kwa filamu zake aina ya spaghetti western
henry jaynes fonda mei agosti alikuwa mshindi wa tuzo ya oscars academy awards kama muigizaji bora wa filamu za kimarekani
fonda anafahamika zaidi kwa kucheza filamu za western maarufu kama spaghetti western
kwa mara ya kwanza alimuoa margaret sullavan mnamo mwaka hawakukaa muda mwingi wakatengana kisha taraka rasmi ikawa mwaka 
mnamo mwaka fonda akamuoa frances ford seymour wakazaa watoto wawili ambaye ni peter fonda na jane fonda
mnamo mwaka mke wa fonda ambaye ni seymour mama yao na kina peter alijiua ndipo fonda akaamua kuoa mke mwingine aliyejulikana kwa jina la susan blanchard aliyekuwa mtoto wa kufikia wa mzee oscar hammerstein ii hiyo ilikuwa mnamo mwaka 
fonda na susan walimlea mtoto amy aliyezaliwa lakini kwa bahati mbaya walitarikiana miaka mitatu mbele
mnamo mwaka fonda akamuoa kabaila wa kiitalia afdera franchetti
walibaki kuwa wanandoa mpaka mwaka ambako ndio ilikuwa mwisho wa franchetti kuwa na mume aitwaye fonda
fonda hakukaa sana akaja kumwoa shirlee mae adams alikaa na adams mpaka kifo chake kilivyofika mnamo mwaka 
huwakilishwa kila mwaka na kampuni ya academy of motion picture arts and sciences kifupi ampas kwa lengo la kutambulisha taaluma ya tasnia ya filamu wakiwemo waongozaji waigizaji na watunzi wa filamu
pia inasemekana kuwa ni miuongoni mwa sherehe mashughuli zaidi na inatizamwa sana duniani mara tu sherehe hizo zinapoanza
 juni ufilipino ni mmoja kati ya waigizaji wenye umri mdogo katika medani ya tamthilia na filamu kutoka nchini philippines
aliibukia katika tamthilia gimik na tabing ilog
tamthilia zilizompa umashuhuri mkubwa ulimwenguni ni pamoja kay tagaal kang hinitay na it might be you na maging sino ka man ambapo alishirikiana vema na bea alonzo
 julai ya mwaka wa alikuwa muigizaji wa filamu kutoka nchini hispania
sancho alizaliwa mjini zaragoza arag n hispania akaja kuiaga dunia mjini madrid baada ya kufanyiwa upasuaji
fernando pia aliwahi kuonekana katika filamu za western ambazo nyingi zilitaarishwa na mataarishaji ignacio f
iquino vile vile kuna kipindi huonekana katika filamu alizocheza nyota richard harrison
teluri kutoka kilatini tellus ardhi ni nusumetali au metaloidi yenye namba atomia katika mfumo radidia
ikitokea kwa umbo la fuwele ina rangi nyeupe kifedha
ni kechu lakini si gumu sana hivyo huvunjika haraka hadi kuwa vumbi
hutumiwa hasa katika aloi mbalimbali na kama nusukipitisho
halkojeni ni elementi sita za kundi la katika mfumo radidia au jedwali ya elementi
jina latokana na maneno mawili ya kigiriki shaba mtapo kuzaa kufanya na lamaanisha fanya mtapo
hii imetaja tabia ya kumenyuka haraka na metali hivyo kuunda kampaundi za kimetali
halkojeni zote zina elektroni sita katika mizingo elektroni wa nje
tabia hii huzisaabisha kutafuta elektroni mbili za nyongeza kuwa hali tahibi ya elektroni nane kwenye mzingo wa nje na kuwa ioni ya chaji hasi thabiti
elementi hizi ni pamoja na oksijeni o kibiriti s seleni se teluri te poloni po na elementi sintetiki ya ununheksi uuh
uuh imetengenezwa mara mbili tu katika maabara kwa muda usiofika hata sekunde
raila amolo odinga januari ni mwanasiasa na tangu aprili waziri mkuu nchini kenya
aliwahi kuwa mbunge tangu na waziri katika serikali ya rais mwai kibaki kati ya hadi 
katika uchaguzi wa mwaka alikuwa mgombea wa urais upande wa orange democratic movement odm
alizaliwa katika familia ya waluo akiwa mtoto wa chifu jaramogi oginga odinga aliyekuwa makamu wa rais wa kwanza nchini kenya
baba yake alikuwa kiongozi mkuu wa waluo akatazamiwa baadaye kama mpinzani mkuu wa rais wa kwanza jomo kenyatta
kaka yake raila oburu odinga amekuwa mwanasiasa na mbunge vilevile
raila amemwoa ida betty odinga na wana watoto wanne fidel rosemary raila jr
na winnie
alijiunga na chuo kikuu cha nairobi kama mwalimu hadi alipokuwa naibu mkurugenzi katika shirika la viwango kenya kenya bureau of standards
raila amolo odinga world economic forum on africa 
jpg raila alianzisha makampuni kadhaa kama vile applied engineering services na pan african petroleum limited
ameendelea kuendesha kampuni ya familia ya spectre international limited inayoshika za hisa za kiwanda cha ethanol cha kisumu na east african spectre inayotengeneza chupa za gesi ya kupikia
mwaka alikadiriwa kuwa na mali yenye thamani ya takriban bilioni za shilingi za kenya
raila anajulikana kama mpenzi wa mpira wa miguu aliyeshiriki mara nyingi katika timu ya bunge la kenya
katika hotuba zake alichukua mara nyingi nafasi ya mtangazaji wa redio akilinganisha siasa na mchezo wa mpira
raila alionekana katika siasa mara ya kwanza baada ya jaribio la mapinduzi ya kijeshi ya nchini kenya
raila asiyewahi kuwa mwanajeshi alishtakiwa kushiriki katika mipango hii akakamatwa akafungwa katika nyumba yake kwa miezi sita na kutupwa jela bila hukumu jumla miaka nane kati ya na 
wakati ule alikanusha mashtaki lakini kutokana tawasifu iliyotolewa mwaka imeonekana ya kwamba alikuwa na habari kuhusu mipango ya mapinduzi
 raila aliondoka kenya kukimbilia norwei akihofia maisha yake
baada ya serikali ya moi kubadilisha katiba na kuruhusu vyama vya upinzani akarudi na kujiunga na chama cha ford forum for the restauration of democracy kilichoongozwa na babake
katika uchaguzi wa kwanza wa vyama vingi akachaguliwa kama mbunge wa jimbo la lagata mjini nairobi
katika mafarakano ya ford aliendelea upande wa babake katika ford kenya
baada ya kifo cha baba akagombea uongozi wa ford kenya akashindwa na michael wamalwa akaondoka na kujiunga na chama kidogo cha national development party ndp akifuatwa na wabunge wengi wa chama kutoka eneo la waluo
katika uchaguzi wa alimaliza nafasi ya tatu kaa mgombea wa rais baada ya moi na mwai kibaki
akaingia katika bunge kati ya vyama vya upinzani lakini akaanza kujenga maelewano na moi na chama cha kanu
watetezi wake walisema ya kwamba aliona upinzani ulikuwa umegawnyika mno akaona njia ya pekee ya kubadilisha hali ya nchi ilikuwa ushirikiano na kanu
 raila alikuwa watiri wa nishati katika serikai ya moi akaendelea kuunganisha chama chake cha ndp na kanu akawa katibu mkuu wa chama kipya cha muungano katika mkutano ulioendeshwa dhidi ya sehemu wa viongozi wa zamani za kanu
farakano katika kanu na kuanzishwa kwa rainbow narc
inawezekana raila alitegemea kupata nafasi ya kuwa mgombea wa urais wa kanu mpya baada ya moi lakini rais alianza kutangaza ya kwamba chaguo lake lilikuwa uhuru kenyatta
kwenye mkutano ulionthebitisha kenyatta kulingana na mapenzi ya moi raila pamoja na sehemu ya viongozi wa kanu waliondoka na kujiunga na upinzani uliowahi kuunga mkono chini ya bendera ya national alliance of kenya nak
raila pamoja na sehemu ya viongozi wa kanu hasa kalonzo musyoka george saitoti joseph kamotho waliopinga upendeleo wa moi kwa uhuru kenyatta waliondoka katika chama wakatangaza kuundwa kwa harakati ya upinde wa mvua rainbow movement
walitumia chama kidogo cha liberal democratic party ldp kama chombo cha kisheria kwa umoja wao mpya
rainbow waliingia mara moja katika majadiliano na nak iliyokuwa muungano wa vyama vya upinzani wakaunda umoja mpya wa narc national rainbow coalition
katika narc raila akasimama upande wa mgombea wa urais mwai kibaki
katika kipindi hiki raila aliendelea kuwa kiongozi wa kitaifa akitanganza kibaki tosha kwa maana ya kwamba aliona kibaki alifaa kuwa rais mpya na yeye kama mluo aliunga mkono na mgombea mkikuyu yaani kibaki
msingi wa ushirikiano ulikuwa mapatano kati ya pande za narc yaliyoitwa memorandum of understanding mou
ushindi wa narc na mafarakano katika serikali mpya
narc ikashinda uchaguzi na kibaki akawa rais mpya
raila akaingia katika serikali kama waziri wa barabara
mkutano wa kusahihisha katiba ulikwamishwa na na mapendekezo ya mkutano wa kutunga katiba mpya katika bomas of kenya hayakutekelezwa
mwaka upande wa rais kibaki ulijaribu kuanzisha katiba mpya usiokuwa na mabadiliko mengi kuhusu madaraka ya rais
cheo kipya cha waziri mkuu kikapangwa kuwa na madaraka machache
vilevile ugatuzi wa madaraka hayakuonekana jinsi ilivyowahi kukubaliwa katika mkutano wa bomas of kenya
kempeni ya kura hii ikagawa taifa hata mawaziri wa serikali walionekana pande zote mbili
watetezi wa katiba iliyopendekezwa walitumia ishara ya ndizi na wapinzani walitumia ishara ya chungwa
raila pamoja na chama cha kanu kilichokuwa chama cha upinzani tangu wakafaulu kuzuia katiba katika kura ya wananchi wote
kibaki akajibu kwa kuachisha mawaziri wote pamoja na raila na kutomwita tena katika serikali mpya
sasa raila pamoja na uhuru wa kanu waliunda harakati mpya ya odm orange democratic movement kwa kusudi la kugombea uchaguzi wa 
hata odm iliona mafarakano katika maandalizi ya kumteua mgombea wa urais
katika mkutano mkuu wa odm raila alipata kura nyingi kuwa mgombea wa urais
wapinzani wake musalia mudavadi na william ruto wakaamua kushikama naye wakabaki katika odm
mabaki ya kanu chini ya uhuru kenyatta wakajiondoa katika upinzani wakahamia upande wa rais kibaki
uchaguzi mwenyewe ulikuwa na matatizo kwa sababu matokeo ya kwanza yalimwonyesha raila kuwa na kura nyingi lakini tume la uchaguzi lilisimamisha matangazo ya matokeo ghafla
matangazo yaliyofuata baada ya siku mbili ghafla yalimwonyesha rais kibaki kuwa na kura nyingi akaapishwa haraka bila kusubiri muda wa kisheria kwa malalamiko
odinga alitangazwa na odm kama mshindi wa kweli na farakano hili lilisababisha ghasia kali sana zilizoendelea kukaribia hali ya vita ya wenyewe kwa wenyewe
watu wengi walifukuzwa katika maeneo hasa ya bonde la ufa na pia katika mitaa ya vibanda kwenye miji mbalimbali kufuatana na kabila yao
baada ya vifo ya watu maelfu na kuporomoka kwa uchumi nchini majadiliano kati ya pande zote mbili chini ya kofi annan yalileta maelewano juu ya kuundwa kwa serikali ya umoja wa kitaifa na kibaki kama rais na raila kama waziri mkuu
william thomas berger januari mjini innsbruck austria oktoba ndani ya los angeles marekani kwa ugonjwa wa kansa alikuwa muigizaji filamu wa kiulaya alishiriki zaidi katika filamu za ulaya au zile za spaghetti westerns na dokumentali za safari
kazi yake mwanzo kabisa ilikua katika kampuni ya uundaji wa filamu maarufu kama broadway theater
kuna kipindi alifanya matembezi kadha wa kadha huko nchini italia ndio ikawa mara yake ya kwanza kushiriki katika filamu za western filamu hiyo ilikuwa inaitwa break up ilichezwa mnamo 
kuanzia hapo ndiyo akaanza filamu za westerns kwa mtindo wa mfululizo
faccia faccia if you meet sartana pray for your death the sabata trilogy na keoma 
kwenye miaka ya hivi berger alitumikia kifungo kidogo katika jela za kiitalia alishtakiwa kwa kosa la kumiliki bangi na madawa ya kulevya kwa bahati nzuri alirudia shughuli zake za uigizaji baada ya kutoka
kazi alizofanya baadaye ilibeba filamu hercules devil fish the brother from space dial help na the king s whore 
barbara bouchet amezaliwa kwa jina la barbara goutscher mnamo tar
 agosti ni muigizaji wa filamu za spaghetti western
ni muigizaji anaeongea zaidi ya lugha moja kiingereza kijerumani na kiitalia
barbara kwa kuzaliwa ni mtu wa ucheki kiasili ni mjerumani kukulia ni mmarekani na kimakazi ni mwitalia
jaramogi ajuma oginga odinga takriban januari alikuwa mwalimu mfanyabiashara mwanasiasa na kiongozi wa waluo nchini kenya
alizaliwa bondo katika jimbo la nyanza katika familia ya kiluo
baada ya kukamilisha elimu ya sekondari kwenye shule ya alliance high school akaendelea kusoma ualimu makerere akawa mwalimu tangu baadaye pia mwalimu mkuu
odinga alijitahidi kujenga umoja kati ya waluo wa kenya pia huko uganda na tanzania
akaheshimiwa na kuitwa ker au kiongozi wa kiroho
wakati ule alipewa jina la jaramogi au mwana wa ramogi aliyekuwa ker katika karne ya akikumbukwa sana kati ya waluo
 akaanzisha kampuni yake ya luo thrift and trading corporation
mwaka uleule akaingia katika siasa akaitwa kuwa mjumbe kwenye baraza la ushauri wa koloni
wakati wa vita ya maumau waingereza wakamkamata kiongozi jomo kenyatta na odinga alibaki kama mtetezi wa harakati ya kugombea uhuru
 alikuwa kati ya waanzilishi wa chama cha kanu akampendekeza kenyatta kuwa kiongozi wa chama
baada ya uhuru odinga alikuwa waziri wa mambo ya ndani na tangu makamu wa rais kenyatta
katika mawazo yake alionyesha mwelekeo upande wa ujamaa akaanza kupinga siasa ya viongozi wengine wa kanu walioelekea ubepari
 mkutano wa kanu ukafuta nafasi ya makamu wa mwenyekiti wa chama aliyoshika
aprili odinga akajiuzulu katika serikali akaanzisha chama chake cha kenya people s union kpu
mwaka kulitokea ugomvi huko kisumu wakati wa ziara ya rais kenyatta na odinga alikamatwa na kutupwa jela kwa miezi 
katika miaka ya odinga alibaki upande wa upinzani
baada ya kifo cha kenyatta rais mpya daniel arap moi alijaribu kumrudisha odinga katika kanu na kumpa cheo kama mwenyekiti wa bodi ya kilimo
lakini odinga alipopinga siasa ya serikali uhusiano ulizorota
odinga alijaribu kuunda chama kipya na wakati ule kenya ikatangazwa kuwa nchi ya chama kimoja tu
ford ilipofarakana odinga akawa kiongozi wa kitengo kimoja akafikia nafasi ya nne katika uchaguzi wa rais wa 
mafarakano yale ya upinzani yalimwezesha rais moi kurudi kwa asilimia za kura tu
lakini kuundwa kwa ford kulikuwa mwanzo wa mabadiliko yaliyosababisha mageuzi ya kisiasa kutokea katika uchaguzi wa 
odinga hakuona mafanikio haya akaaga dunia katika januari 
wana wawili wa mzee odinga wamejihusisha na siasa pia ni raila odinga na kakaye oburu odinga
machi rome julai alikuwa mwigizaji wa kiitaliano
brega kiumbo anaonekana kuwa na mwili mkubwa kitu ambacho kinaashilia kuwa yeye ni mjambazi kama ilivyokuwa katika filamu zake za awali za kutoka western
brega akisimama anavuka urefu wa futi sita japokuwa vipimo vyake vimebaki kuwa havieleweki ni vingapi ila tu unaweza kuchukulia urefu wake kuwa unafanana na ule wa clint eastwood wa miaka ya 
mwanzoni alikuwa anafanya kazi machinjioni kabla ya kujiingiza katika masuala ya uigizaji
umbo lake kubwa lilimthibitishia kuwa yeye ana uwezo wa kucheza filamu sehemu za hatari
brega pia alionekana katika filamu nyingine nyingi tu za spaghetti westerns ikiwemo death rides horse the great silence na my name is nobody
brega pia alishiriki katika baadhi ya filamu za muongozaji federico fellini kisha baadae akawa anashughulisha na filamu za vichekesho akiwa sambamba na muongozaji carlo verdone
 aprili ni muigizaji wa filamu za kitaliano aliyezaliwa nchini tunisia na wazazi wa kiitalia
filamu nyingi alizocheza claudia huonekana na alama ya inaashilia kuwa filamu iliongozwa na federico fellini katika miaka ya pia katika once upon time in the west ya sergio leone ni miongoni mwa filamu zilizochaguliwa kuwa bora kwa miaka yote
 oktoba ya mwaka wa alikuwa mwigizaji wa filamu kutoka nchini marekani
elam pia aliwahi kuonekana saana katika filamu za western ya italia maarufu kama spaghetti western
gianni garko amezaliwa kwa jina la giovanni garcovich mnamo mwaka mara nyingi jina lake hufupishwa kama john garko ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini yugoslavia aliyepatia umaarufu katika western za kiitalia hasa alivyoigiza kama sartana katika filamu yake ya kwanza ilikyokuwa inaitwa if you meet sartana pray for your death
garko pia alicheza katika filamu nyingine mbili za spaghetti western ikiwemo ile ya holy ghost na django
garko alianza shughuli za uigizaji katika miaka ya hivi
alicheza filamu ya kwanza mnamo mwaka kama sartana katika filamu ya blood at sundown
garko alipokelewa na george hilton katika filamu ya i am sartana na trade your guns for coffin
garko pia ameonekana katika mfululizo wa filamu za kisayansi maarufu kama space 
ununhexi ni elementi sintetiki yenye namba atomia kwenye mfumo radidia uzani atomia ni takriban 
si rahisi kutaja tabia zalke kwa sababu imetengenezwa mara mbili tu katika maabara kama atomi moja moja
jina latokana na maneno ya kilatini kwa unum na kigiriki kwa heksa
un un heksi yamaanisha hivyo moja moja sita yaani namba atomia ya elementi
ununheksi ni jina la muda inawezekana ya kwamba jina lingine litatolewa kama wataaalamu hukubaliana
elementi iliwahi kutabiriwa na wanasayansi kuwa inaweza kupatikana
ilitengenezwa mara mbili katika maabara ya taasisi ya utafiti wa kinyuklia huko dubna urusi kwa kuunganisha kiini atomia kimoja cha kalsi na kiini kimoja cha curi
nusumaisha yake ni fupi sana haikudumu hata milisekunde
kama elementi zote za sintetiki haina matumizi bado zatengenezwa tu kwa kusudi la utafiti
kuna uwezekano ya kwamba ziliwahi kupatikana zamani ila tu kutokana na maisha mafupi ya atomi zao zimeshapotea muda mrefu
bomas of kenya ni makumbusho na maonyesho ya utamaduni wa makabila ya kenya yanayoonyesha nyumba na vijiji vya kimila kutoka pande nyingi za nchi
kuna makumi ya nyumba zilizopangwa pamoja kufuatana na maeneo asilia kwa mfano waembu wakalenjin wakamba wakikuyu wakisii wakuria waluhya waluo wamaasai wamijikenda au wataita
getini kuna ukumbi mkubwa mwenye nafasi uliojengwa kwa namna ya kufanana na nyumba za kimila na katika ukumbi huu kuna maonyesha ya ngoma za makabila ya kenya
maonyesho haya hutembelewa na wazalendo na pia watalii
ukumbi mkubwa ulikuwa pia mahali pa mikutano ya pekee
mkutano wa kutunga katiba mpya ulifanyika hapa baada ya uchaguzi wa rais mwai kibaki lakini katiba hii haikukubaliwa baadaye na serikali
giuliano gemma septemba oktoba ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini italia aliyewahi kuwika katika filamu za western ya italia maarufu kama spaghetti western
gemma pia aliwahi kuonekana katika filamu ya luchino visconti il gattopardo
baadae gemma akaenda kuwa nyota wa filamu za spaghetti westerns ambako ndiko alikopata mafanikio makubwa kabisa kwa kucheza kama shujaa katika filamu kama vile a pistol for ringo au una pistola per ringo blood for silver dollar au un dollaro bucato na day of anger au i giorni dell ira
giuliano mpaka leo hii bado anafanya shughuli zake katika televisheni moja hivi ya nchini italia
ingawaje anaoneka kama bado ni mwigizaji wa filamu za western nchini italia
gemma alicheza filamu nyingi sana ikiwemo ile ya muongozaji valerio zurlini iliitwa il deserto dei tartari pia alicheza katika filamu ndogo ndogo ikiwemo luchino visconti alitumia jina la garibaldi general pia akatumia jina la masterpiece katika filamu ya il gattopardo
gemma pia ana binti yake aitwae vera gemma nae pia mwigizaji
mijikenda miji au makabila tisa ni jina la kutaja jumla vikundi tisa kwenye pwani la kenya
vikundi hivi wakati mwingine huitwa koo wakati mwingine makabila
watazamiwa kuwa vikundi ya pekee vinavyoshirikiana lugha moja kwa lahaja mbalimbali
idadi yao ilikuwa takriban manmo mwaka 
utamaduni wa mijikenda ulikua na kuendelea katika mazingira ya miji ya waswahili lakini tofauti na waswahili wenyewe
kwa jumla waliwahi kuitwa na watu wa nje pia wanyika yaani watu wa porini
katika kumbukumbu yao wenyewe asili yao ilikuwa eneo la singwaya au shungwaya katika kaskazini ya somalia wakasukumwa kwneda kusi ni na uenezaji wa waoromo
wataalamu wengine hukubali kiini cha kweli katika masimulizi haya wengine huona mijikenda ni kundi lililotokea kutokana na vikundi mablimbali
mji wa jina mijikenda ulikuwa kiasili mahala pa kaya au mahali patakatifu ambako kundi likakusanyika kupeleka maombi mbele wa wazimu
kaya hizi zatunzwa hadi leo hata kama idadi kubwa wamekuwa ama waislamu au wakristo
ziko kwenye vilima vilivyopo nyuma ya pwani lenyewe
wadigo wako kusini kabisa wakiingia hadi tanzania ya leo
kwa kawaida inaandikwa lakini ix kwa namba za kiroma na kwa zile za kiarabu
siku hizi neno tisa ambalo ni neno leye asili ya kiarabu hutumiwa zaidi kutaja namba pamoja na tisini tisa mara kumi
kamusi za mwanzo na katikati ya karne ya kama m j sse zinasema ya kwamba kenda iliwahi kutumiwa sawa na tisa
mfano wa matumizi yake ni katika jina mijikenda linalotaja kundi la makabila au koo za kenya
kuanzia mwaka hadi mwaka alikuwa spika wa bunge la tanzania
amewahi kuwa mwenyekiti wa chama cha mabunge ya nchi za jumuiya ya madola cpa kati ya mwaka pia mjumbe wa kamati ya kurekebisha sekta ya sheria kati ya mwaka na mjumbe wa tume ya rais ya kuangalia mfumo wa vyama vya siasa nchini kati ya mwaka 
nyadhifa nyingine ambazo amewahi kuzishikilia ni uenyekiti wa bodi ya wakurugenzi katika mamlaka ya maendeleo ya mitaji kati ya mwaka na mwenyekiti wa baraza la uongozi katika chuo cha uongozi wa wanyamapori barani afrika kati ya mwaka 
vilevile aliwahi kuwa katibu mkuu ofisi ya waziri mkuu kati ya mwaka mwenyekiti wa baraza la uongozi katika chuo cha ushirika moshi kati ya mwaka mjumbe wa tume ya kurekebisha sheria mwaka na mjumbe wa kamati ya rais ya kupunguza matumizi ya serikali kati ya mwaka 
msekwa aliwahi kuwa profesa wa heshima katika chuo kikuu cha dar es salaam mwaka mwenyekiti wa tume ya kupitia mfumo wa sheria nchini tanzania iliyojulikana kama tume ya msekwa kati ya mwaka na makamu mkuu wa chuo kikuu cha dar es salaam kati ya mwaka 
msekwa pia aliwahi kuwa mwenyekiti wa baraza la mitihani nchini necta kati ya mwaka mjumbe na makamu mwenyekiti wa tume ya uchaguzi nchini kati ya mwaka 
msekwa aliwahi pia kuwa karani wa bunge la jamhuri ya muungano wa tanzania kati ya mwaka karani msaidizi wa bunge kati ya mwaka na spika wa bunge kati ya mwaka 
vilevile mbunge wa kuchaguliwa jimbo la ukerewe kati ya mwaka naibu spika wa bunge la jamhuri ya muungano wa tanzania kati ya mwaka 
pia mbunge wa kuchaguliwa jimbo la ukerewe kati ya mwaka mkuu wa mikoa ya tabora na kilimanjaro kati ya mwaka na ofisa wa bunge kati ya mwaka 
pia aliwahi kuwa katibu mtendaji mkuu wa chama cha mapinduzi ccm kati ya mwaka na katibu mkuu mtendaji wa chama tawala cha tanganyika africa national union tanu kati ya mwaka 
steve bantu biko desemba septemba alikuwa akifahamika kama mwanaharakati anayepiga vita dhidi ya ubaguzi wa rangi nchini afrika kusini mnamo miaka ya na 
biko alikuwa kiongozi wa wanafunzi baadae akaanzisha vuguvugu la black consciouness movement harakati za kujitambua kwa watu weusi
vuguvugu hili lilipata nguvu sana na kuenea karibuni katika miji mingi yenye idadi kubwa ya watu weusi
mauti yalimfikia baada ya kutiwa mbaroni na kuteswa na maaskari wa serikali ya kibaguzi
biko alijulikana kama jabali la harakati dhidi ya ubaguzi wa rangi
wakati yupo hai alikuwa akiandika sana masuala ya harakati za kujaribu kuwatia nguvu watu weusi na aliweza kuwa maarufu kwa wito wake wa kusema kwamba black is beautiful akimaanisha kwamba mtu mweusi ni mzuri
alielezea maana ya msemo huu ni mtu ni sawa kama ulivyo mtu lakini anza kujiangalia mwenye ukiwa kama binaadamu
stephen bantu biko alizaliwa mjini king williams town ndani ya jimbo la eastern cape nchini afrika kusini
biko alikuwa mwananfunzi wa chuo kikuu cha natal medical school
kwa mpango huo aliweza kufanikisha kuanzishwa kwa jumuiya ya wanafunzi nchini afrika ya kusini kwa kiingereza south african students organisation kifupi saso mnamo miaka ya na biko akachaguliwa kuwa kama rais wa kwanza wa juimuiya hiyo
saso pia ilikuwa na mahusiano ya kisiri na jumuiya ya harakati za kujitambua kwa watu weusi black consciousness movement kifupi bcm
mke wa biko bibie ntsiki mashalaba alikuwa mchangiaji mzuri wa kundeleza jumuiya ya harakati za kujitambua kwa watu weusi
ntsiki na biko kwa pamoja walizaa watoto wawili mtoto wa kwanza alikuwa wa kike aliyejulikana kwa jina la lerato alizaliwa mnamo mwaka ambaye baadae alifariki akiwa na umri wa miezi miwili tu
mtoto wa pili alikuwa wa kiume allitwa hlumelo alizaliwa mnamo mwaka baada ya kifo cha biko
mnamo mwaka biko akawa rais wa kuzuga kuwa ndio rais anaeangalia kanuni za watu weusi kwa kiing president of the black people s convention
biko aliwekewa vikwazo wakati wa kipindi cha ubaguzi wa rangi umeshamiri mnamo machi mwaka 
lengo kuu la kumvisha kiremba cha ukoka bwana biko walimaansha ya kwamba biko haruhusiwi kuzungumza na zaidi ya mtu mmjoa kwa wakati mmoja
biko aliwekewa hadi mipaka katika baadhi ya sehemu asikanyage kabisa yaani
vile vile ilikatazwa kabisaa kuzungumzia dondoo za biko alizokuwa akisema ikiwemo tamko au maneno yoyote yale azumngumzayo bwana biko
wakati biko wamemuwekea vikwazo harakati zake za kinchi zilizuiliwa katika jimbo la eastern cape mahali alipozaliwa biko
baada ya biko kurudi kule kwao alikozaliwa akaanzisha tena jamii fulani iliyokuwa inaitwa jamii shinani kwa kiing grassroots organizations iliyoegemea hasa katika kutaka watu kujitegemea mwenyewe self reliance jumuiya ilibeba taasi mbambali ikiwemo community clinic zanempilo the zimele trust fund ambaye baadae ilitoa msaada kwa familia yake wakati biko alivyofungwa kisiasa njwaxa leather works project na ginsberg education fund
mnamo tarehe agosti ya mwaka biko alitiwa nguvuni na mapolisi kwa kosa la ugaidi kifungu namba cha cha nchini afrika kusini
steve biko alipatwa na majelaha makubwa kichwani baada ya kukamatwa na mapolisi na kuanza kumpa kipigo kisichokuwa na kifani
wakamfunga na minyororo katika kidirisha cha machuma kwa muda siku nzima
mnamo tarehe septemba ya mwaka mapolisi walimfunga biko nyuma gari aina ya land rover akiwa uchi na kuanza kuendesha gari kwa umbali wa km 
alikufa mda mchache baada ya kujiri katika jela ya pretoria mnamo tarehe septemba ya mwaka 
polisi wakatangaza kwamba kifo chake kilisababishwa na njaa kali
biko alikutwa na majeraha makubwa kichwani kwake ambapo mengi yalionekana kama ushaidi mkali kuwa jamaa alifanyiwa kitendo cha kiukatili na hao waliomkamata
kisha mwandishi wa habari na kiongozi wa kisiasa wa sasa bi
helen zille alifuchua ukweli uliojificha juu ya kifo cha biko
juu ya umaarufu wake habari za kifo cha biko zilienea haraka sana macho ya watu walifunguka ulimwenguni kutambua ukatili wa ubaguzi wa rangi uliokuwa unaendelea humo nchini afrika ya kusini
mazishi yake yalihudhuliwa na mamia ya watu wakiwemo baadhi ya mabalozi na wanadiplomasia wengine kutoka marekani na magharibi mwa ulaya
mwandishi wa habari mzungu wa africa kusini bwana donald woods aliyekuwa rafiki wa karibu wa biko ambaye yeye ndio aliyepiga picha za majelaha ya kichwani kwa biko nae alihudhulia mazishi hayo
woods alilazimika kutoroka nchini afrika kusini na kuelekea uingereza ambapo alifanya kampeni mbalimbali zidi ya ubaguzi wa rangi na kuweka bayana zaidi habari za biko kuhusu maisha yake mpaka kifo chake
woods alindika habari mbalimbali zikiwemo makala na vitabu pia vyenye kuhusu maisha na habari zote za steve bantu biko
mwaka uliofuata tarehe februari jaji mkuu wa eastern cape alitoa tamko la kusema kwamba hatotoa hukumu kwa askari yoyote yule aliyehusika kwa kukamatwa na kutiwa kuizini kwa biko
wakati kesi inaendelea ilitangazwa kuwa majelaha yote yaliyokuwa kichwani kwa biko ilikuwa ni kutaka kujaribu kujiua mwenyewe na haikumaanisha kuwa biko alipigwa
uongozi wa mahakama ulisema kwamba kesi haijapitishwa hukumu kwakuwa ilikosa msaada wa kiushahidi wenye kuonyesha kwamba biko aliuawa
mashtaka ya kuuwana yalikuwepo sema kilichokuwa kimefikiriwa ni hujma na sikingine ila kwakuwa mauwaji yashatokea mnamo mwaka muda wa kotoa hukumu ukawa ushapita hivyo hukumu ikawa imefeli
mnamo tarehe oktoba mwaka wizara ya sheria ya afrika kusini ilitangaza rasmi kwamba maaskari watano walioshtakiwa kwa kosa la mauwaji ya biko hawato hukumiwa kwasababu hakuna ushaidi wa kotosha ukweli ni kwamba muda wa kutoa hukumu pia nayo ushapita hivyo hamna hukumu yoyote ile zidi ya maaskari hao
the deadly three filamu halisi ilkuwa inaitwa blood and steel ni filamu ya mwaka iliotolewa na kusambazwa na warner brothers martial arts film
filamu ilichezwa na bruce lee john saxon na jim kelly
ni filamu ya mwisho ya bruce lee kuonekana kabla ya kifo chake
jamhuri ya kenya ni nchi iliyoko afrika mashariki katika ikweta kando ya bahari ya hindi
kenya imepakana na ethiopia kaskazini somalia kaskazini mashariki tanzania kusini uganda na ziwa victoria magharibi kisha sudan kusini kaskazini magharibi
idadi ya watu imeongezeka katika miaka ya hivi karibuni na kufikia milioni 
kenya ina mbuga mbalimbali wanamoishi maelfu ya aina za wanyama pori
jina kenya linatokana na mlima kenya ulio wa pili kwa urefu barani afrika kabla ya mwaka wa eneo linaloitwa kenya liliitwa himaya ya uingereza afrika mashariki kwa hivyo hapakuwa na haja ya kutaja neno mlima uliporejelea mlima huo
kenya ni nchi ya kwa ukubwa duniani ikifuata madagascar ikiwa na eneo la kilomita mraba maili mraba 
kutoka pwani ya bahari ya hindi nyanda za chini zimeinuka hadi milima ya kati
milima hii imetenganishwa na eneo la bonde kuu la ufa sehemu tambarare yenye rutuba upande wa mashariki
milima ya kenya ni kati ya iliyofaulu kwa kilimo barani afrika
eneo hili la milima ndilo la juu zaidi nchini kenya na la pili kwa urefu barani afrika mlima kenya unaofikia urefu wa mita futi na ni eneo lenye mito ya barafu
mlima kilimanjaro huweza kuonekana kutoka sehemu ya mpaka wa kenya na tanzania upande wa kusini
kenya ni nchi yenye jua kali mwaka mzima na nguo za majira ya jua huvaliwa mwaka mzima
hata hivyo huwa na baridi usiku na pia asubuhi na mapema
hali ya hewa ina joto na unyevunyevu sehemu za pwani joto kiasi sehemu za bara na ni kame katika sehemu za kaskazini na kaskazini mashariki mwa nchi
hata hivyo kuna mvua nyingi kati ya machi na aprili na mvua ya kadiri kati ya oktoba na novemba
mvua ya vuli nayo hunyesha kuanzia oktoba hadi desemba
wakati mwingine mvua hii huwa nyingi na aghalabu hunyesha wakati wa alasiri na jioni
majira ya joto jingi ni kuanzia februari hadi machi nayo ya baridi ni julai hadi agosti
kenya ina kaunti kila moja ikiongozwa na mkuu wa kaunti anayechaguliwa na watu ambao wanaishi kwenye hiyo kaunti
serikali za mitaa huendelezwa kupitia mabaraza ya miji
maeneo mengi ya mijini huwa ni mji manisipaa au baraza la mji
serikali za mitaa katika maeneo ya mashambani huitwa serikali za wilaya
madiwani wa mitaa hii huchaguliwa katika uchaguzi wa madiwani unaofanywa wakati mmoja na uchaguzi mkuu
maeneo ya uwakilishi bungeni yamegawanywa kwa sababu ya upigaji kura
kenya ni nchi yenye makabila mengi tofautitofauti
wakenya wengi huzungumza lugha mbili kiingereza na kiswahili na asilimia kubwa pia huzungumza lugha mama ya kabila lao
kila kundi au kabila lina lugha yake na kiswahili hutumika kama chombo cha kuwasiliana miongoni mwa makabila tofauti
asilimia ya idadi ya waislamu huishi katika mkoa wa pwani wakiwa asilimia ya jumla ya wakazi wa pale
wengi wa wanaoishi sehemu ya magharibi mkoani pwani ni wakristo
eneo la kaskazini la mkoa wa mashariki ni makazi ya asilimia ya jumla ya waislamu nchini hii ndiyo dini ya wakazi wengi wa hapa na mbali na idadi ndogo ya wasomali wanaoishi nairobi idadi kubwa ya wakenya wengine ni wakristo
kenya ina eneo kubwa wanapoishi wanyamapori likiwemo masai mara ambapo nyumbu na wanyama wengi wala nyasi hushiriki katika uhamaji kila mwaka
uhamaji huo hasa uhamaji wa nyumbu hutokea juni hadi septemba na hushirikisha mamilioni ya wanyama
tukio hili huwavutia sana wapigaji picha za sinema
takribani nyumbu huangamia kila mwaka katika uhamaji huu wa kutafuta lishe wakati wa kiangazi
wale wanyama wakubwa watano wa afrika wanapatikana kenya simba chui nyati kifaru na ndovu
wanyama wengine wengi wa pori na ndege hupatikana katika mbuga za taifa na hifadhi za wanyama hawa nchini
mazingira ya kenya yanatishiwa na ongezeko kubwa la idadi ya watu na athari zake
mabaki ya mamba mkubwa ajabu wa zamani za mesozoic era ambayo ni miaka milioni iliyopita yaligunduliwa nchini kenya
mabaki hayo yalipatikana katika chimbo zilizochimbwa na wataalamu kutoka chuo kikuu cha utah na makavazi ya kitaifa nchini kenya miezi ya julai hadi agosti katika bonde la lokitaung karibu na ziwa turkana
mabaki yaliyopatikana afrika mashariki yaonyesha kuwa viumbehai mfano wa sokwe waliishi eneo hili miaka milioni iliyopita
uchunguzi wa hivi juzi karibu na ziwa turkana waonyesha kuwa viumbe aina ya homo habilis walioishi miaka milioni 
 na 
 iliyopita na homo erectus walioishi miaka milioni 
 na miaka iliyopita huenda ndio wazazi wa watu wa kisasa homo sapiens walioishi kenya enzi za barafu kuu kuisha barani
katika mwaka wa uvumbuzi uliofanywa na mtafiti maarufu richard leakey na kamoya kimeu huko ziwa turkana ulikuwa wa mifupa ya mvulana iliyohusishwa na homo erectus wa miaka milioni 
 iliyopita
utafiti wa awali wa viumbe hawa unahusishwa na mary leakey na louis leakey ambao ndio waliofanya uchunguzi wa mwanzo wa kiakiolojia huko olorgesailie na hyrax hill
baadaye utafiti wa olorgesailie uliendelezwa na glynn isaac
wakushi kutoka afrika kaskazini waliingia eneo linaloitwa kenya miaka ya kk
wafanyabiashara wa kiarabu walianza kuja pwani ya kenya karne ya bk
ukaribu wa kenya na uarabuni kuliraisisha ukoloni na waarabu na waajemi walianza kuishi eneo la pwani karne ya 
hata hivyo baadhi ya walioitwa waarabu katika eneo la afrika mashariki walikuwa machotara waafrika waarabu
katika milenia ya kwanza wazungumzaji wa lugha za kinilo sahara na lugha za kibantu waliingia katika eneo hili na sasa waniloti ni ya wakenya wote
pwani ya kenya imekuwa makao ya jamii ya wahunzi na jamii ya wakulima wadogo wadogo wawindaji na wavuvi ambao walikuwa mhimili wa uchumi kwa kushirika katika kulimo uvuvi utengenezaji chuma na kufanya biashara na nchi za kigeni
kuanzia karne ya au karne ya kenya ilijihusisha na shughuli za ubaharia kukuza uchumi ikaanza kutengeneza meli za kuabiria kusini hadi miji mingine yenye bandari kama kilwa na shanga iliyo katika pwani ya afrika mashariki
mombasa ulikuwa mji wenye bandari wa nchi ya kenya kabla ya ukoloni katika enzi ya kati
bandari hiyo ilitumika kuendeleza biashara na miji mingine yenye bandari afrika uajemi na wafanyabiashara waarabu yemeni na hata bara hindi
mwanabaharia mreno duarte barbosa wa karne ya alidai kuwa mombasa ni bandari nzuri na yenye shughuli nyingi mashua nyingi na hata meli kubwa ajabu ambazo zote hutoka sofala na nyingine kutoka cambay melinde na nyingine zinazoabiri hadi kisiwani unguja
karne kadhaa kabla ya ukoloni upwa wa kenya wanakoishi waswahili ulikuwa sehemu ya eneo la mashariki mwa afrika lililofanya biashara hasa ya watumwa na pembe za ndovu na waarabu na wahindi
inasemekana kwamba kabila la wameru lilitokana na watumwa waliotoroka utumwa uarabuni miaka ya 
mwanzoni wafanyabiashara wengi walitoka milki za uarabuni lakini baadaye wengine wakatoka unguja kama tippu tip
kiswahili ambayo ni lugha ya kibantu iliyokopa misamiati ya kiarabu kiajemi na mingine kutoka mashariki ya kati na asia kusini baadaye ilikua ikawa lingua franca ya kibiashara kwa jamii mbalimbali
kwa karne nyingi upwa wa kenya umekuwa mwenyeji wa wafanyabiashara na wasafiri
kati ya miji iliyopo kwenye upwa wa kenya ni mji wa malindi
umebakia kuwa makazi muhimu ya waswahili tangu karne ya na wakati mmoja ulishindana na mombasa kwa ukuu pande hizi za afrika mashariki
kwa kawaida malindi umekuwa mji na bandari ya kirafiki kwa serikali zingine
mwaka wa sultani mwarabu wa malindi alianzisha uhusiano wa kidiplomasia na utawala wa uchina wa ming wakati wa safari za mchunguzi zheng he
katika mwaka wa utawala wa malindi ulimkaribisha msafiri na mvumbuzi maarufu kutoka ureno vasco da gama
wareno walikuwa wazungu wa kwanza kuzuru eneo la kenya ya sasa vasco da gama alikuwa amezuru mombasa mwaka wa 
safari ya vasco da gama ilifaulu alipofikia huko india na jambo hilo liliwawezesha wareno kufanya biashara moja kwa moja na mashariki ya mbali kupitia bahari na hivyo kutatiza mitandao ya kibiashara ya awali ya nchi kavu na baharini kama njia za biashara ya viungo zilizotumia ghuba la uajemi bahari nyekundu na misafara iliyofika hadi eneo la mashariki ya mediterranea
jamhuri ya venisi ndiyo iliyotawala maeneo ya biashara kati ta uropa na asia
baada ya njia za kawaida za nchi kavu hadi india kufungwa na waturuki wa ottoman ureno ulitarajiwa kutumia njia ya baharini iliyotumiwa kwanza na vasco da ghama ili kuvunja ukiritimba wa venice
utawala wa wareno huko afrika mashariki ulijihusisha hasa na pwani iliyokaribia mombasa
kuwepo kwa wareno afrika mashariki kuliwawezesha kudhibiti biashara katika bahari ya hindi na kulinda njia za baharini zinazounganisha uropa na asia
manowari zao za kivita zilikwamisha biashara za maadui wao magharibi mwa bahari ya hindi na walitoza kodi juu ya bidhaa zilizosafirishwa kupitia eneo hilo kwani walitawala bandari zote na njia kuu za meli
kujengwa kwa ngome iliyoitwa fort jesus mombasa mwaka wa kulikusudiwa kuimarisha utawala wao katika eneo hilo lakini ushawishi wao ulikatizwa na kuja kwa waingereza waholanzi na waarabu wa omani katika eneo hilo karne ya 
waarabu kutoka omani ndio waliokuwa tishio kuu la utawala wa wareno afrika mashariki na waliizingira ngome ya wareno wakazishambulia meli zao za kivita kisha kuwafukuza wareno waliobaki kutoka pwani ya kenya na tanzania mwaka wa 
kufikia wakati huo ufalme wa ureno haukuwa na haja na njia ya bahari ya biashara ya viungo kwani faida yake ilikuwa imepungua sana
utawala wa wareno ulibakia tu katika bandari na maeneo ya kusini mwa msumbiji hadi mwaka wa 
kutawaliwa kwa pwani ya kenya na tanzania na waarabu kutoka omani kuliifanya miji hii iliyojitawala hapo awali iwe chini ya uangalifu mkali wa wageni kuliko ilivyokuwa katika enzi za utawala wa wareno
waarabu wa omani kama wareno waliowatangulia waliweza kutawala eneo la pwani tu si eneo la bara
utawala wa waarabu katika bandari kuu zote za pwani ya afrika mashariki uliendelea hadi uingereza ilipoamua kumaliza biashara ya utumwa na uanzishaji wa utaratibu wa kufanya kazi kwa malipo ukaanza kushinikiza utawala wa waomani
kufikia mwisho wa karne ya biashara ya watumwa katika bahari zote kuu ilikuwa imeharamishwa na waingereza waarabu wa omani hawakuwa na uwezo wa kupingana na jeshi la wanamaji la uingereza lililokuwa likitekeleza amri hiyo
waomani waliendelea kuwepo visiwani unguja na pemba hadi mapinduzi ya mwaka wa lakini kuwepo kwa waarabu wa omani nchini kenya rasmi kulisitishwa wakati wajerumani na waingereza walipozidhibiti bandari zote kuu na kuanzisha mahusiano ya kibiashara na viongozi mashuhuri waliokuwa wenyeji miaka ya 
hata hivyo urithi waliouacha afrika mashariki ungali unaonekana kupitia kwa vizazi vyao vipatikanavyo pwani ya kenya na ambavyo vinaona kuwa asili yao ni oman
vizazi hivi hata leo humiliki utajiri mwingi na ndio wenye ushawishi mkubwa wa kisiasa katika jamii za pwani ya kenya
hata hivyo wanahistoria wengi hushikilia kuwa historia ya ukoloni nchini kenya ilianza wakati wajerumani walipoanza kutawala mali ya sultani wa unguja iliyo pwani mwaka wa ikifuatwa na kuja kwa kampuni ya imperial british east africa company mwaka wa 
uhasama wa kwanza baina ya mabepari ulikatizwa wakati ujerumani ulipouachia uingereza sehemu ya pwani iliyomiliki
hii ilifuatia kujengwa kwa reli iliyounganisha kenya na uganda
baadhi ya makabila ya kenya yalipinga ujenzi huo hasa wanandi wakiongozwa na orkoiyot koitalel arap samoei kwa miaka kumi kuanzia hadi lakini hatimaye waingereza waliijenga reli hii
inaaminika kuwa wanandi walikuwa kabila la kwanza kuwekwa kwenye maeneo yaliyotengewa waafrika ili kuwazuia kutatiza ujenzi wa reli
wakati huo wahindi wengi wenye ujuzi waliingia nchini ili kuchangia ujenzi
wakati wa ujenzi wa reli kupitia hifadhi ya taifa ya tsavo magharibi wahindi wengi na wenyeji waafrika walivamiwa na simba wawili waliojulikana kama wala watu wa tsavo
wahindi hao na vizazi vyao baadaye walibakia nchini kenya na kuunda kitovu cha jamii za wahindi zijulikanayo kama ismaili muslim na sikh
mnamo agosti vita vya kwanza vya dunia vilipoanza magavana wa british east africa kama eneo hilo lilivyojulikana na german east africa walifikia makubaliano ili kuepusha makoloni yao machanga na uhasama
hata hivyo luteni kanali paul von lettow vorbeck alichukua mamlaka ya majeshi ya ujerumani akiwa na kusudi la kutwaa raslimali nyingi iwezekanavyo za uingereza
jeshi la uingereza likiwa limemtenga na ujerumani von lettow aliendesha kampeni iliyofaulu ya vita vya kuvizia wakila walichopata wakiteka bidhaa za matumizi za uingereza na kuepuka kushindwa
mwishowe alisalimu amri na akajisalimisha nchini zambia siku kumi na moja baada ya mapatano ya kusimamisha vita kutiwa sahihi mwaka wa 
waingereza walitumia jeshi la wahindi kumfukuza lettow na walihitaji wachukuzi wengi ili kubeba vifaa vya matumizi hadi bara kwa miguu na hivyo kutatua shida kuu ya uchukuzi
kundi la wanajeshi wachukuzi liliundwa na kuwajumuisha waafrika na kuchangia katika uhamasishaji wao wa muda mrefu kisiasa
mwanzoni mwa karne ya wakulima waingereza na wazungu wengine walituama katika nyanda za juu katika eneo la kati walikoondokea kuwa matajiri kwa kulima kahawa na chai
kufikia mwaka takribani walowezi waliishi katika maeneo hayo na walikuwa na ushawishi mkubwa wa kisiasa kwa sababu ya uwezo wao wa kiuchumi
maeneo hayo yalikuwa makao ya watu milioni moja wa kabila la wakikuyu na wengi wao hawakuwa na ithibati ya kumiliki mashamba kwa mujibu wa waingereza ingawa mashamba hayo yalimilikiwa na kabila hilo kabla ya wazungu kufika na waliishi kama wakulima wanaohamahama
ili kuendeleza matakwa yao walowezi waliwakataza kilimo cha kahawa na kuwalazimisha kulipa kodi ya nyumba na maskwota walipewa mashamba madogo baada ya kuwafanyia kazi
wakikuyu wengi walihamia mijini kwani mashamba yao hayangeweza kutosheleza mahitaji yao
mwaka wa horace hector hearne akawa mkuu wa sheria nchini kenya alitoka ceylon alikoshikilia wadhifa huohuo na alifanya kazi katika mahakama kuu mjini nairobi
alihudumu katika wadhifa huo hadi mwaka alipoteuliwa kama hakimu wa rufaa katika mahakama ya rufaa ya afrika magharibi
usiku wa tarehe februari wakati mfalme george vi alipoaga dunia hearne alimsindikiza malkia elizabeth ii na mumewe filipo mwanamfalme wa edinburgh kwa dhifa ya kitaifa hotelini treetops ambayo sasa ni kivutio maarufu cha watalii
alirudi uingereza mara moja akiandamana na hearne
kuanzia oktoba mpaka desemba kenya ilikuwa katika hali ya hatari kufuatia uasi wa mau mau dhidi ya utawala wa uingereza
mnamo januari meja jenerali hinde aliteuliwa kuwa mkuu wa oparesheni ya kuzima uasi
kutiwa mbaroni kwa war hi itote aka general china tarehe januari na kuhojiwa kwake kulipelekea waingereza kuuelewa vyema usimamizi wa mau mau
oparesheni anvil iliyoanzishwa tarehe aprili ilipangwa na jeshi kwa wiki kadhaa baada ya kukubaliwa na kamati kuu ya vita
wakati wa oparesheni hiyo mji wa nairobi ulidhibitiwa na wanajeshi na wakazi wake walihojiwa huku wafuasi wa mau mau wakikamatwa na kupelekwa vizuizini
mnamo mei walinzi wa nyumbani walitambulika rasmi kama askari wa usalama
askari hao wa nyumbani ndio waliounda kikosi cha kupambana na mikakati ya mau mau kwani walikuwa waafrika waaminifu na si majeshi ya kigeni kama jeshi la uingereza na king s african rifles
kufikia mwisho wa hali ya hatari askari hao walikuwa wamewaua mau mau ambao ni asilimia ya waasi wote
kukamatwa kwa dedan kimathi huko nyeri tarehe oktoba kuliashiria kushindwa kwa mau mau kukamaliza vita
waafrika walichaguliwa moja kwa moja katika bunge la uwakilishi kwa mara ya kwanza mwaka wa 
licha ya waingereza kutamani kuwakabidhi mamlaka wapinzani wasio na siasa kali ya kiafrika ni chama cha kenya african national union kanu kilichoongozwa na jomo kenyatta kilichounda serikali punde tu kabla ya kenya kupata uhuru tarehe desemba 
mwaka huohuo jeshi la kenya lilipigana na vita vya shifta dhidi ya kabila la wasomali waliokusudia kuiona nfd imejiunga na jamhuri ya somalia
mashifta walililemea jeshi la kenya lakini baadaye walishindwa mwaka wa 
kenya ilitia saini mkataba na nchi ya ethiopia mwaka wa unaodumu mpaka leo kwa kuhofia mashambulizi kutoka kwa jeshi la somalia lililokuwa na nguvu zaidi
eneo la nfd nchini kenya halijaendelea kutokana na kiangazi na mafuriko
hata hivyo wakimbizi wafanyabiashara wa kisomali waliotajirika wamebadilisha mtaa wa eastleigh uliokuwa wa mabanda na kuufanya kuwa ngome ya kibiashara katika sehemu kubwa ya mashariki mwa mji wa nairobi
tarehe desemba kenya ilitangazwa kuwa jamhuri huku kenyatta akiwa rais wa kwanza
mwaka wa kenyatta alifariki na daniel arap moi akawa rais
moi alidumisha urais kwa kuchaguliwa bila kupingwa katika chaguzi za mwaka wa uchaguzi wa dharura na zote zikiwa zilifanyika chini ya katiba ya chama kimoja
uchaguzi wa ulifanyika mwaka mmoja kabla ya wakati kutokana na njama ya kupindua serikali iliyokosa kufaulu tarehe agosti 
mapinduzi hayo yaliyotibuka yalipangwa na askari mwanahewa wa cheo cha chini bwana hezekiah ochuka na kuendelezwa hasa na wanahewa
jaribio hilo lilizimwa kwa haraka na wanajeshi waaminifu wakiongozwa na jeshi la nchi kavu general service unit gsu kikosi cha polisi wenye hadhi ya kijeshi na baadaye polisi wa kawaida
hata hivyo raia kadhaa walijeruhiwa na wengine kuuawa
tukio hilo lilisababisha kuvunjwa kwa kikosi chote cha wanahewa huku wengine wakiachishwa kazi na wengine wakishtakiwa kwenye mahakama ya kijeshi
vipengele vilivyokuwa na utata kikiwemo kile kilichoruhusu chama kimoja pekee cha kisiasa vilibadilishwa miaka iliyofuata
katika uchaguzi wa kidemokrasia wa vyama vingi wa miaka ya na daniel arap moi alichaguliwa tena
kulingana na katiba mwaka moi hakuruhusiwa kuwania urais tena na mwai kibaki wa chama cha upinzani cha national rainbow coalition narc akachaguliwa kuwa rais
uchaguzi huo ulitambulikana kuwa wa kidemokrasia na wachunguzi wa humu nchini na wa kimataifa na hivyo kuwa chanzo cha mageuzi makubwa ya kidemokrasia nchini kenya
tarehe novemba ilitangazwa kuwa sikukuu ya kitaifa kusherehekea ushindi wa barack obama ambaye baba yake alikuwa mkenya kama rais wa marekani
katika sehemu za mashambani kama wilayani kisii visa vya kuchoma watu wakidaiwa kuwa wachawi vinaongezeka
mnamo mei watu waliuwa na nyumba kuchomwa
hadi kufikia mwaka wa eneo linaloitwa kenya lilijulikana kama koloni la uingereza la afrika mashariki
mwaka wa koloni la kenya liliundwa na kupatiwa jina linalotokana na mlima kenya waingereza walilitamka jina hilo kama pronounced ki nj ingawa matamshi ya wenyeji na yaliyokusudiwa katika maendelezo asili kenia yalikuwa k nja
enzi ya jomo kenyatta kuwa rais wa kenya miaka ya matamshi ya kiingereza yaani yalikubalika na kutumiwa sana kwa sababu jina lake lilidumisha matamshi asilia ya wenyeji
saa uhuru mwaka jomo kenyatta alichaguliwa kama rais wa kwanza
awali alikuwa alishika jina hili kutafakari ahadi yake ya kuikomboa nchi yake na matamshi yake ya jina lake ulisababisha katika matamshi ya kenya katika kiingereza kubadilisha nyuma ya makadirio ya awali uliotokea matamshi pronounced k nj kenya ni jamhuri ya kidemokrasia ya kiuwakilishi inayoongozwa na rais ambaye ndiye mkuu wa taifa na kiongozi wa serikali na yenye mfumo wa vyama vingi
utungaji wa sheria ni jukumu la serikali na la bunge la taifa
idara ya mahakama ni huru na imejitenga na serikali kuu na bunge
hata hivyo kulikuwa na kutoridhika kwingi hasa katika enzi ya rais mstaafu daniel arap moi kuwa serikali iliingilia sana shughuli za mahakama
kenya imedumisha uthabiti wa kutosha licha ya mabadiliko katika mifumo yake ya kisiasa na michafuko katika nchi kadhaa jirani
bunge la mseto wa vyama vingi la lilianzisha mageuzi yaliyobadilisha sheria za kikoloni zenye dhuluma zilizotumika kuuzuia uhuru wa kuongea na kutangamana
jambo hilo liliimaarisha uhuru wa umma na kuchangia kiasi kuaminika kwa uchaguzi wa desemba 
mnamo desemba wakenya walifanya uchaguzi uliokuwa wa kidemokrasia na uwazi ambao kwa kiasi kikubwa uliamuliwa kuwa huru na wa haki na wachunguzi wa kimataifa
chini ya uongozi wa rais mwai kibaki muungano wa vyama tawala ulihahidi kushughulikia ukuaji wa kiuchumi kumaliza ufisadi kuimarisha elimu na kuandika katiba mpya
mwaka wa serikali ilitangaza kuwa kuanzia mwaka gharama ya masomo ya shule za upili itapunguzwa huku serikali ikilipia gharama zote za mafundisho
katika uchaguzi mkuu uliofanyika tarehe desemba rais kibaki wa chama cha party of national unity pnu aliwania uchaguzi dhidi ya chama kikuu cha upinzani orange democratic movement odm
kulingana na wachunguzi wa kimataifa uchaguzi huo ulikumbwa na udanganyifu na hivyo kutofikia kiwango kinachokubalika kimataifa
chama cha odm kilisambaratika na kupoteza ya kura zake kwa chama kipya cha orange democratic movement kenya odm kikiongozwa na kalonzo musyoka
kinyang anyiro kilikuwa kikali kati ya mgombea wa odm raila odinga na kibaki wa pnu
kuhesabiwa kwa kura na tume ya uchaguzi ya kenya kulionyesha raila akiongoza kwa kura chache na baadaye kwa kura nyingi
hata hivyo kura zilipoendelea kuhesabiwa na tume ya uchaguzi kibaki alimkaribia mpinzani wake kwa kura kisha akamshinda
matokeo hayo yalisababisha maandamano na kulaumiwa kwa tume ya uchaguzi ya kenya kwa kumpendelea kibaki hivyo oginga akajitangaza rais wa watu na kutaka kura zihesabiwe tena
maandamano hayo yalibadilika kuwa ghasia zilizosababisha kuharibiwa kwa mali viongozi mashuhuri wa afrika wakiongozwa na aliyekuwa katibu mkuu wa umoja wa mataifa kofi annan walisuluhisha mzozo huo wa kisiasa
kundi la annan liliungwa mkono na umoja wa mataifa jumuia ya ulaya muungano wa nchi za afrika serikali ya marekani na nchi nyingine maarufu ulimwenguni kote
kwa habari zaidi rejelea ghasia nchini kenya 
annan aliomba usaidizi kwa kamati yake ya upatanishi kutoka kwa shirika la kushughulikia mizozo la uswisi lijulikanalo kama kituo cha mazungumzo ya kihisani yaani centre for humanitarian dialogue
tarehe februari kibaki na odinga walitia sahihi mkataba wa kuunda serikali ya muungano ambapo odinga angekuwa waziri mkuu wa pili nchini kenya
kulingana na mkataba huo rais angeteua baraza la mawaziri kutoka pande zote mbili za pnu na odm kulingana na wingi wa wabunge wa kila chama bungeni
mkataba huo ulieleza kuwa baraza la mawaziri litajumuisha makamu wa rais na manaibu wawili wa waziri mkuu
baada ya majadiliano bungeni ilipitishwa kuwa muungano huo utadumu hadi mwisho wa kipindi cha bunge ama chama kimoja kikijitoa kwenye muungano kabla ya kipindi cha bunge kuisha
wadhifa huo mpya wa waziri mkuu utakuwa na nguvu na mamlaka kuratibu na kusimamia shughuli za serikali
vilevile itaongozwa na mbunge aliyechaguliwa ambaye pia atakuwa kiongozi wa chama au muungano wa vyama wenye idadi kubwa ya wabunge bungeni
ulimwengu ulimshuhudia annan na kamati yake iliyoungwa mkono na umoja wa mataifa na mwenye kiti wa muungano wa nchi za afrika jakaya kikwete walipowaleta pamoja wapinzani hawa sugu kwenye sherehe za kutia sahihi mkataba huu
sherehe hizi zilionyeshwa moja kwa moja kwenya televisheni ya kitaifa kutoka kiingilio cha jumba la harambee mjini nairobi
wawakilishi wa pnu na odm walianza majadiliano ya kina kuhusu ugavi wa mamlaka tarehe februari 
wabunge wa kenya kwa pamoja waliidhinisha mkataba wa ugawaji mamlaka tarehe mwezi wa machi ili kuiokoa kenya iliyoaminika kama mojawapo ya nchi thabiti na iliyoendelea barani afrika
mkataba huu uliunganisha pnu iliyoongozwa na kibaki na odm ya odinga kisha kupelekea kuundwa kwa serikali ya muungano vyama vyote viwili vikiwa na mamlaka sawa
tarehe aprili rais kibaki aliitangaza baraza la mawaziri wa serikali hii ya muungano ikijumuisha waziri mkuu na makamu wake wawili
baraza hili lilijumuisha pia manaibu wa mawaziri na lilitawazwa katika ikulu ya nairobi tarehe aprili huku kofi annan na viongozi wengine mashuhuri wakishuhudia
mfumo wa elimu nchini kenya unajumuisha elimu ya chekechea ya msingi ya sekondari na ya vyuo
elimu ya watoto wadogo aghalabu huchukua miaka mitatu ya msingi miaka minane sekondari minne na chuo kikuu miaka minne au sita kutegemea kozi
shule za chekechea ambazo ni za watoto wa umri wa miaka mitatu hadi mitano ni sehemu muhimu ya mfumo huu wa elimu na ni kigezo muhimu kabla ya kusajiliwa katika darasa la kwanza gredi ya kwanza
mwishoni mwa elimu ya msingi wanafunzi hufanya mtihani wa cheti cha kuhitimu masomo ya msingi kenya kcpe ambao huamua watakaojiunga na shule ya sekondari au vyuo vya ufundi
baraza kuu la usajili jab ndilo lenye jukumu la kuwachagua wanafunzi watakaojiunga na vyuo vikuu vya umma
mbali na shule za umma kuna shule nyingi za kibinafsi nchini hasa katika sehemu za miji
vilevile kuna shule kadhaa za kimataifa zinazofundisha mifumo mbalimbali ya elimu ya ngambo
mfumo wa kwanza wa elimu nchini kenya baada ya uhuru uliletwa na wakoloni waingereza
baada ya kenya kupata uhuru tarehe desemba tume ya ominde iliundwa ili kuleta mabadiliko ya kielimu ambayo yangeakisi matarajio ya taifa huru la kenya
tume hii ilimulika maswala ya usawa na umoja ambayo yalikuwa maswala muhimu wakati huo
mabadiliko ya kilichofundishwa katika historia na geografia yalifanywa ili kuakisi umoja wa kitaifa
kati ya na mfumo wa ulifuatwa miaka saba masomo ya msingi miaka minne sekondari ya daraja la chini miaka miwili sekondari ya daraja la juu na miaka mitatu masomo ya chuo kikuu
mwaka wa kamati iliyoteuliwa na rais kuratibu namna ya kuanzisha chuo kikuu cha pili nchini kenya na pia kwa jumla kuubadilisha mfumo wa elimu ilianza kazi yake
kamati hii ilipendekeza kuwa mfumo ule wa ubadilishwe kuwa mfumo wa miaka minane shule ya msingi miaka minne shule ya upili miaka minne ya elimu ya chuo kikuu
jedwali lililo katika elimu ya sasa nchini kenya linaonyesha muundo wa mfumo wa 
ulitilia mkazo masomo ya kiufundi kwa matarajio kuwa muundo huu mpya utawawezesha wanaoacha shule katika viwango mbalimbali aidha kujiajiri wenyewe au kupata ajira katika sekta ya juakali
mnamo januari serikali ya kenya ilitangaza kuanzishwa kwa masomo ya shule za msingi bila malipo
hili lilipelekea kuongezeka kwa wanafunzi waliojiunga na shule za msingi kwa asilimia 
hata hivyo idadi ya waliojiunga na shule za upili na vyuo haikuongezeka sana kwa sababu malipo bado yalihitajika ili kuhudhuria masomo
mtihani wa kuhitimu cheti cha masomo ya msingi nchini kenya kcpe hufanywa katika darasa la nane
matokeo ya mtihani huu huhitajika ili kusajiliwa katika shule ya upili
mtihani wa kuhitimu cheti cha masomo ya shule ya upili nchini kenya k
e hufanywa katika kidato cha nne
gredi ya wastani hutegemea jinsi mwanafunzi hupita masomo haya nane
endapo mtahiniwa atafanya zaidi ya masomo manane gredi ya wastani itategemea masomo manane ya kwanza anayopita vyema zaidi
kujiunga na chuo kikuu hutegemea masomo manane yanayopitwa zaidi na jinsi masomo fulani yamepitwa kutegemea kozi ya shahada fulani
gredi ya wastani ni na ukiigawa mara ni sawa na 
 hii ni karibu sawa na pointi 
 ambayo ni b kwa mujibu wa mfumo wa gredi
mwanafunzi apataye gredi kama hii hufaulu kujiunga na mojawapo ya vyuo vya umma kwa kupata gredi nzuri
taasisi za mafunzo vitivo na idara huamua mahitaji ya kimsingi ya kujiunga navyo
wanafunzi wanaopata gredi ya c hufaulu kusomea kozi ya shahada fulani katika chuo kikuu
kwa sababu ya ushindani mkubwa na nafasi chache katika vyuo vikuu wale wanaopata gredi ya na wakati mwingine b na zaidi huchukuliwa kusomea shahada mbalimbali katika vyuo vya umma na hufaidi kwa kulipa karo iliyotolewa ruzuku na serikali
wale wengine hujiunga na vyuo vikuu vya kibinafsi au na vyuo vya kati
jambo la kushangaza ni kuwa wanafunzi wanaojiunga na vyuo vikuu vya umma kupitia j
b hutegemea jumla ya nafasi za kulala zinazopatikana katika vyuo vyote vya umma
jambo hili limezua mjadala mkali huku watu wakiuliza sababu na uadilifu wa kuwafungia nje wanafunzi waliofaulu kujiunga na vyuo vya umma kisha kuwasajili wanaotoka kwa familia zenye uwezo wa kifedha
mfumo wa elimu wa kenya umepitia mengi magumu katika kipindi cha miaka ulichodumu
punde tu baada ya kufuzu kwa kundi la kwanza la wanafunzi wa mfumo huu mwaka wa wananchi wengi walijitokeza kuilaumu na kuihukumu serikali kwa kuuanzisha mfumo huu
wakosoaji hawa walidai kuwa waliohitimu walikuwa hawajaandaliwa vyema na hawangeweza kushindana na wenzao kutoka sehemu nyingine za ulimwengu
wengine walihoji kuwa waliofuzu kupitia kwa mfumo huu walikuwa aidha wachanga sana au hawajaandaliwa vyema kwa nafasi za kazi zilizokuweko
serikali haikusikiza haya yote pengine kwa sababu uwezekano wa kuubadilisha na kuuunda upya kungeigharimu pesa nyingi
hata hivyo kwa miaka mingi waliofuzu wamewaaibisha walioupinga kwa kufualu katika vyuo vya hapa nchini na ng ambo
kwa hakika kuhama kwa wasomi na wafanyikazi wa afya hadi nchi zilizoendelea ni dhihirisho tosha la hali hii
wengi waliofuzu kupitia kwa mfumo huu wamefaulu katika vyuo vikuu vya ng ambo
mkazo uliotiliwa masomo ya kiufundi umefifia na mabadiliko ya hivi juzi katika mtaala yanasisitiza teknolojia ya ubadilishanaji habari sayansi hesabu na lugha
kwa vyovyote vile kazi ya kiakademia na kusisitizwa kwa kupita mitiani iliyoandikwa hakujaacha nafasi kwa useremala uashi upishi na mafunzo mengine ya kiufundi
tamaduni zinazotambulika ni pamoja na waswahili walio katika eneo la pwani jamii za wafugaji katika eneo la kaskazini na jamii nyingine mbalimbali katika maeneo ya kati na magharibi
wajaluo wa kenya ni wazawa wa jamii za wakulima na wafugaji walioishi magharibi mwa kenya kabla ya ukoloni
inafahamika kwamba asili ya wajaluo na makabila mengine ya waniloti ni kaskazini mwa kenya pengine maeneo ya sudan kusini ya sasa
waniloti kama wanavyoitwa ni kikundi cha kianthropolojia kilichotoka maeneo ya kaskazini mashariki mwa afrika
pengine walihamia kusini kutokana na vita vilivyosababishwa na ukuaji wa kush na misri
waniloti nchini kenya ni wajaluo waturkana wakalejini na wamasai
hili linadhihirika kutokana na kuwepo kwa lahaja zinazofanana kati ya makabila fulani nchini sudan kusini leo
makabila haya ni pamoja na akoli na lwo si sawa na luo wanaoishi katika eneo la darfur
kuna makabila mengine ya waniloti yanayoishi nchini uganda na tanzania
hii hasa ni kwa sababu ya wajaluo kuvutiwa na ziwa victoria ambako wanapatikana katika nchi hizi tatu uganda tanzania na kenya
nchini uganda wanajulikana kwa kuanzisha himaya ya waganda na ya himaya ya watoro
wajaluo nchini kenya walipigana vita na majirani wao hasa wakalenjin ili kulidhibiti ziwa hilo
leo hii utamaduni wa wamaasai unajulikana sana kwa kuangaziwa vilivyo na utalii hata hivyo wamaasai ni asilimia ndogo ya idadi ya wakenya kwa jumla
wamaasai wanatambulika kwa kujipamba sehemu ya juu ya mwili na kwa vito
kenya ina utajiri mwingi wa muziki vituo vya runinga na maonyesho ya sanaa
kenya hushiriki katika michezo mbalimbali ikiwemo kriketi mbio za magari soka raga na ngumi
lakini nchi hii inajulikana hasa kwa kutawala katika mbio za masafa ya kadri na mbio za masafa marefu
kenya kwa muda mrefu imetoa mabingwa wa olimpiki na michezo ya jumuia ya madola katika nyanja mbalimbali hasa katika mbio za mita mita mita kuruka viunzi na maji mita mita na mbio za masafa marefu
wanariadha wa kenya hasa wenye kabila ya wakalenjin wanaendelea kutawala mbio za masafa ulimwenguni ingawa ushindani kutoka nchi ya morocco na ethiopia umepunguza umaarufu huu
kenya ilishinda medali kadhaa wakati wa michezo ya olimpiki ya beijing za dhahabu za fedha za shaba na kulifanya taifa lililofaulu sana barani afrika katika michezo ya olimpiki ya mwaka 
wanariadha wapya walitambulikana kama pamela jelimo mshindi wa medali ya dhahabu katika mbio za mita kwa wanawake aliyejitahidi na kushinda tuzo la golden league na samuel wajiru aliyeshinda mbio za masafa marefu kwa wanaume
bingwa mstaafu wa mbio za olimpiki na za jumuia ya madola kipchoge keino alisaidia kuanza ubingwa wa mbio za masafa marefu miaka ya na akafuatwa na bingwa wa michezo ya jumuia ya madola henry rono aliyeshikilia rekodi kadhaa za dunia
hivi majuzi kumekuwa na mzozo wa wanariadha wa kenya kufuatia kusaliti nchi yao kenya na kuwakilisha nchi nyingine hasa bahrain na qatar
wizara ya michezo ya kenya imejaribu kuzuia usaliti huu lakini umeendelea tu bernard lagat akiwa wa mwisho akichagua kuiwakilisha merekani
usaliti huu kwingi unatokana na sababu za kiuchumi au kifedha ingawa wanariadha wazuri wasioweza kufaulu kuwa kwa timu hii nzuri ya taifa huona ni raisi kufaulu kwa kukimbilia nchi nyingine
kenya pia imetawala voliboli ya wanawake hapa afrika huku vilabu na timu ya taifa ikishinda mashindano kadhaa barani afrika katika mwongo uliopita
timu ya wanawake pia imeshiriki katika michezo ya olimpiki na mashindano ya ulimwengu ingawa haijafaulu vilivyo
mchezo wa kriketi ni maarufu na pia ni mchezo wa timu ambao umefaulu sana
kenya imeshiriki katika kombe la dunia la kriketi tangu 
timu hii ilishinda baadhi ya timu maarufu ulimwenguni na kufikia semi fainali katika mchuano wa 
walishinda ligi ya kriketi ya dunia daraja la iliyofanyiwa hapa nairobi kwa mara ya kwanza kisha wakashiriki katika mchuano wa ulimwengu wa t 
mchezo huu ni maarufu nchini kenya hasa kwa sababu ya mchuano wa kila mwaka wa safari sevens
timu ya kenya ya raga ya wachezaji saba kila upande ilikuwa nambari ya katika michezo ya dunia ya wachezaji saba irb katika msimu wa mwaka 
kenya ilikuwa bingwa wa soka katika eneo hili lakini ubingwa huu umefifia kutokana na kutoelewana kwa maafisa wa kamati ya soka nchini
mizozo hii ilipelekea kenya kupigwa marufuku na fifa lakini marufuku hii iliondolewa mnamo machi 
kwa upande wa mbio za magari kenya ndio waandalizi wa mbio za magari maarufu za safari rally zinazotambulika kuwa ngumu zaidi ulimwenguni na ambazo ni sehemu ya bingwa wa mbio za magari kwa miaka mingi hadi kuondolewa kwake baada ya mbio za kwa sababu ya matatizo ya kifedha
baadhi ya madereva maarufu wa mbio za magari ulimwenguni walioshiriki na kushinda mbio hizi ni kama bjorn waldegard hannu mokkola tommi makinen shekhar mehta carlos sainz na colin mcrae
ingawa mbio hizi bado huendelea kila mwaka kama sehemu ya kutafuta bingwa wa mbio za magari afrika waandalizi wanatarajia kuruhusiwa kujiunga tena na ubingwa wa magari ulimwenguni katika miaka michache ijayo
ngugi wa thiong o ni mmoja wa waandishi maarufu wa kenya
kitabu chake weep not child ni ufafanuzi wa maisha yalivyokuwa waingereza walipoitwaa kenya
hii ni hadithi kuhusu athari za mau mau katika maisha ya wakenya weusi
kinavyochanganya maudhui ukoloni elimu na mapenzi kunakifanya kuwa mojawapo wa vitabu bora vya hadithi barani afrika
kitabu cha hadithi cha m
g vassanji s the in between world of vikram lall kilishinda tuzo la giller prize mwaka 
hii ni hadithi ya kubuni ya mkenya mwenye asili ya kihindi na familia yake wavyojizatiti na mabadiliko ya kisiasa wakati wa ukoloni na baada ya ukoloni nchini kenya
baada ya uhuru kenya iliendeleza ukuaji wa kiuchumi haraka kupitia kwa uwekezaji wa umma kuhimiza uzalishaji wa kilimo na kushawishi uwekezaji wa watu binafsi na wageni katika viwanda
pato la taifa lilikua kwa asilimia 
 kuanzia hadi 
uzalishaji wa kilimo ulikua kwa asilimia 
 kila mwaka kwa kipindi hicho ukiwa umechochewa na ugawaji upya wa mashamba kuanzishwa kwa kilimo cha mimea iliyoimarishwa na kuanzisha mashamba mapya
hata hivyo kati ya na ukuaji wa kiuchumi wa kenya ulipungua
kupungua kwa kilimo kulisababishwa na sera za kilimo zisizofaa mikopo isiyotosha na vikwazo visiyofaa vya biashara ya kimataifa
mnamo mwaka wa serikali ya kenya ilianzisha mpango mkuu wa kuimarisha uchumi na kuufanya huru
waziri mpya wa fedha na gavana mpya wa benki kuu ya kenya walianza mikakati iliyofuatana kuimarisha uchumi kwa usaidizi wa benki ya dunia na shirika la fedha la kimataifa
kuanzia mwaka wa hadi ukuaji halisi wa uchumi wa kenya ulikadiriwa juu kidogo ya asilimia kwa mwaka
hata hivyo kati ya na uchumi uliingia kipindi cha kupungua au kutoimarika kwa sababu ya hali mbaya ya anga na kupungua kwa shughuli za kiuchumi
mwaka wa pato la taifa liliimarika kiasi kwani mvua ilirejea kunyesha karibu na viwango vya awali
ukuaji wa kiuchumi uliendelea kuimarika kiasi mwaka wa na kufikia asilimia 
 mwaka wa asilimia 
 mwaka wa kisha asilimia 
 mwaka wa 
mnamo julai serikali ya kenya ilikataa kutimiza makubaliano ya awali na imf kuhusu mabadiliko ya utawala wake
jambo hili lilisababisha kukatizwa kwa misaada kwa miaka nayo benki ya dunia ikaubana mkopo wa dola milioni za mpango wa kuufufua uchumi
ingawa mabadiliko mengi ya kiuchumi yaliyofanywa kati ya yalibakia wataalamu wa maswala ya kiuchumi wasiopendelea mabadiliko waliamini kuwa kenya iliitaji mabadiliko zaidi hasa ya kiutawala ili kuongeza ukuaji wa pato la taifa gdp
serikali ya kenya ilichukua hatua yakini za mabadiliko pamoja na kuunda tume ya kupambana na ufisadi kaca kuanzisha hatua za kuimarisha uwazi wa katika mikakati ya serikali kupata bidhaa na kupunguza fedha inayotumiwa na serikali kulipia mishahara
mnamo julai shirika la imf lilitia saini dola milioni za poverty reduction and growth facility prgf nayo benki ya dunia ilifuatia na mkopo wa dola milioni kuimarisha uchumi na kuibadilisha sekta ya umma
mwezi wa desemba iliamuliwa kuwa tume ya kupambana na ufisadi haikuwa ya kikatiba na sehemu za juhudi za mabadiliko kukatizwa mwaka 
shirika la imf na benki ya dunia zilikatiza mipango yao
juhudi zilizofanywa kuanzisha upya mipango hii katikati ya mwaka wa hazikufaulu
serikali mpya ya national rainbow coalition narc iliidhinisha sheria dhidi ya ufisadi na uhalifu wa kiuchumi pamoja na sheria ya maadili ya watumishi wa umma mnamo mei iliyolenga kupiga vita ufisadi katika ofisi za umma
mabadiliko mengine hasa katika idara ya sheria kuagiza bidhaa za umma na kadhalika yamepelekea kurejelewa kwa misaada na matumaini ya kuimarisha uchumi
kufuatia kupitishwa kwa sheria muhimu za kupambana na ufisadi na serikali mpya wafadhili walirejelea ufadhili mwezi wa novemba na imf ikaidhinisha msaada wa miaka mitatu wa dola milion ili kupunguza umaskini na kuimarisha uchumi
wafadhili wakatoa dola bilioni 
 kama msaada wa miaka minnne
kurejelewa kwa ufadhili na kujihusizisha upya kwao kumevutia imani ya wawekezaji
mswada wa ubinafsishaji umeidhinishwa hata ingawa kuanzishwa kwa tume ya ubinafsishaji hakujakamilika mabadiliko katika utendakazi wa umma yametekelezwa na mwaka wa kenya ilishinda tuzo la umoja wa kimataifa la utenda kazi wa umma
hata hivyo kazi nyingi inahitajika kufanywa ili kuiwezesha nchi hii kuyafikia mataifa yaliyoendelea sana kiuchumi hasa yale ya mashariki ya mbali
changamoto kuu ni pamoja na kuchukua hatua thabiti dhidi ya ufisadi kupitisha sheria zinazoshughulikia ugaidi na biashara haramu kutatua upungufu wa ufadhili wa bajeti kisha kurekebisha na kuunda miundo msingi
inaaminika haya yatasaidia kudumisha sera za kimsingi za kiuchumi na kuhakikisha ukuaji wa kasi wa kiuchumi uliofikia asilimia 
 mwaka wa 
mwaka wa serikali ya kenya ilizindua ruwaza ambao ni mpango wa kiuchumi wenye matumaini makuu na ambao ikiwa utatekelezwa kikamilifu una uwezo wa kuifanya nchi hii kuwa katika kiwango sawa na mataifa yaliyoendelea kiuchumi ya asia
nairobi inaendelea kuwa kituo muhimu na cha kimsingi kwa mawasiliano na biashara cha afrika mashariki
kinajivuna kuwa na miundo msingi ya uchukuzi na mawasiliano bora zaidi katika eneo hili na wafanyi kazi wenye ujuzi
makampuni mengi ya kigeni hudumisha matawi yao katika eneo hili ama ofisi za kuyawakilisha mjini nairobi
mnamo machi marais wa kenya tanzania na uganda waliifufua jumuia ya afrika mashariki eac
shabaha za eac ni pamoja na kasawazisha kodi na ada zinazotozwa bidhaa utembeaji huru wa watu na kuimarisha miundo msingi katika eneo hili
nchi hizi tatu za afrika mashariki zilitia saini mkataba wa customs union agreement mwezi wa machi 
tnone style margin left auto margin right auto width max width px mwanzoni mwa mwaka wa raia wa uchina hu jintao alitia saini kandarasi ya utafutaji wa mafuta na kenya
haya ndiyo makubaliano ya hivi punde kati ya mfululizo wa mapatano yaliyopagwa kuelekeza maliasili ya afrika huko uchina ambako uchumi wake waendelea kukua kwa haraka
kandarasi hii iliwezesha kampuni inayoongozwa na taifa la uchina offshore oil and gas company cnooc ltd kutafuta mafuta kenya ambayo imeanza kuchimba visima vya kwanza mpakani mwa sudan na somalia na katika maji ya upwa wake
hata hivyo hakuna mafuta yametolewa na pia hakuna makadirio rasmi ya visima vya mafuta
mombasa ni mji mkubwa wa pili wa kenya mwenye bandari muhimu zaidi ya afrika mashariki
kuna wakazi zaidi ya milioni moja kwenye kisiwa cha mombasa pamoja na sehemu zake barani
watalii walio wengi hufika kweye kiwanja cha ndege cha moi
kati ya ishara ya mji ni boma la yesu na pembe za mombasa
togo ni nchi ya afrika ya magharibi inayofikia kwenye mwambao wa ghuba ya guinea bahari ya atlantiki ikipakana na benin upande wa mashariki burkina faso kaskazini na ghana mashariki
idadi ya wakazi ilikuwa zaidi ya milioni mwaka 
togo ni nchi ndogo katika afrika yenye km pekee kwa umbo la pembenne lenye urefu wa km na upana wa takriban km 
humo mna kanda zote za kijiografia za afrika ya magharibi kuanzia pwani yenye mchanga na misitu ya minazi kusini vilima vya nyanda za juu katikati na savana pamoja na maeneo yabisi zaidi ya sahel kaskazini
nchi ilianzishwa kama koloni la togo ya kijerumani katika pengo kati ya maeneo ya uingereza na ufaransa
baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia koloni la kijerumani liligawiwa kati ya majirani hao kama eneo lindwa chini ya mamlaka ya shirikisho la mataifa na baadaye ya umoja wa mataifa
mnamo desemba wakazi wa togo ya kiingereza waliamua kwa kura kubaki na ghana
hivyo ni togo ya kifaransa pekee iliyopata uhuru mwaka 
nchini kuna makabila hivi kubwa zaidi ni waewe 
lugha rasmi ni kifaransa ingawa kwa kawaida wakazi wanazungumza lugha za kikabila
upande wa dini inakadiriwa kuwa wanafuata dini asilia za kiafrika ni wakristo hasa wa kanisa katoliki na ni waislamu hasa wasuni
pangani ni jina la mto wilaya na mji katika tanzania
wanatokea pande nyingi za afrika chini kwa sahara
wamasai ni kabila wazawa wa afrika la watu wahamaji katika wanaopatikana kenya na kaskazini tanzania
kwa sababu ya mila tofauti zao na mavazi na kuishi karibu na mbuga nyingi za afrika mashariki wao ni miongoni mwa wengi ya makabila yanayojulikana afrika
wao wanazungumza maa mojawapo ya familia ya lugha ya nilo sahara inayohusiana na dinka na nuer na pia wameelimika katika lugha rasmi za kenya na tanzania kiswahili na kiingereza
ingawa serikali ya tanzania na kenya imeweka mipango kuwahimiza wamaasai kuachana na asili yao ya jadi ya uhamaji bado wameendelea na desturi hiyo
hivi majuzi oxfam imedai kwamba mtindo wa maisha ya wamasai lazima ikubaliwe ili kuzingatia mabadiliko ya hali ya hewa kwa sababu hawana uwezo wa kulima katika majangwa
kulingana na historia simulizi yao wenyewe asili ya kimasai ilitoka kwenye bonde la nile ya chini kaskazini ya ziwa turkana north west kenya na walianza kuhamia kusini karibu karne ya kumi na tano wakiwasili katika shina la ardhi kutoka kaskazini mwa kenya na tanzania ya kati tangu karne ya kumi na saba hadi mwisho wa karne ya kumi na nane
makabila mengine yalilazimishwa kuyahama makazi yao wamaasai walipohamia huko
eneo la wamaasai lilifika kilele cha ukubwa wake katikati ya karne ya kumi na tisa na kuenea kwote katika bonde la ufa na pande za ardhi kutoka mlima marsabit huko kaskazini hadi dodoma kule kusini
wakati huu wamasai na vilevile lile kundi kubwa walilokuwa wamejiunga nalo walikuwa wakivamia mifugo hadi umbali wa mashariki ya pwani ya tanga huko tanzania
washambulizi walitumia mikuki na ngao lakini walikuwa wamehofiwa kwa kutupa vilabu orinka walivyoweza kutupa kwa usahihi kutoka umbali wa mita 
mwaka kulikuwa na ripoti ya msongomano wa wapiganaji wa kimaasai kuhamia nchini kenya
mwaka baada ya kufyeka nyika ya wakuafi katika kusini mashariki mwa kenya washambulizi wamasai wakatisha mombasa katika pwani ya kenya
kwa sababu hii ya uhamiaji wamasai ni wazungumzaji wa kiniloti wa kusini zaidi
kipindi cha upanuzi ulifuatwa na emutai ya kimasai ya 
kipindi hiki kilikuwa kimetofautishwa na kuenea kwa magonjwa ya bovin pleuropneumonia rinderpest na smallpox
kisio la kwanza lilikuwa limependekezwa na mwanajeshi wa kijerumani kaskazini magharibi ya tanganyika ilivyojulikana siku hizo ya kwamba asilimia ya ng ombe na nusu ya wanyama pori walikufa kutokana na ugonjwa wa rinderpest
madaktari wajerumani walidai kuwa katika eneo moja kila sekunde afrika kulikuwa na mtoto aliyeugua matokeo ya smallpox
mvua ilikosa kunyesha kabisa katika mwaka wa na 
vikundi vya tai viliwafuata kutoka juu hawa tai wakisubiri waathirika
kulingana na kisio moja theluthi mbili ya wamaasai walikufa katika kipindi hiki
itilima ni jina la wilaya mpya ya tanzania katika mkoa mpya wa simiyu ambavyo vyote vilianzishwa rasmi mnamo machi 
kuanzia na mkataba wa na kufuatiwa na mwingine mwaka ardhi ya wamaasai nchini kenya wamaasai ilipunguzwa kwa asilimia wakati waingereza walipowafukuza ili kutayarisha nafasi ya mashamba ya wakoloni hatimaye kuwalazimu kuishi katika wilaya ya kajiado na narok
wamasai kutoka tanzania walifukuzwa kutoka ardhi yenye rutuba kati ya mount meru na mlima kilimanjaro nyanda yenye rotuba iliyo karibu na ngorongoro katika miaka ya 
ardhi zaidi ilichukuliwa kujenga hifadhi ya wanyamapori na hifadhi za taifa amboseli hifadhi ya kitaifa ya nairobi masai mara samburu ziwa nakuru na tsavo nchini kenya manyara ngorongoro tarangire na serengeti huko tanzania
wamasai ni wafugaji mifugo wanaopinga sisitizo la serikali ya tanzania na serikali ya kenya kuishi maisha ya kisasa
wao wanadai haki ya kulisha mifugo katika hifadhi za taifa katika nchi zote mbili
wamasai walisimama dhidi ya utumwa na waliishi pamoja na wanyama pori wengi huku wakikataa kula wanyama pori hao wala ndege
ardhi ya wamaasai sasa ina hifadhi za wanyama pori zilizo bora kabisa kote afrika mashariki
jamii ya wamaasai haikuwahi kukubali kamwe usafirishaji haramu wa binadamu na wote waliotafuta watumwa walikuwa wakiwaepuka wamasai
kimsingi kuna sekta kumi na mbili za kabila ya kimaasai kila sekta ikiwa na desturi yake muonekano uongozi na ndimi
sekta hizi zinajulikana kama keekonyokie daha besdi purko wuasinkishu siria laitayiok loitai kisonko matapato dalalekutuk loodokolani na kaputiei
jamii ya wamaasai sana mfumo dume katika desturi yao utapata ni wanaume pamoja na wazee wastaafu kuamua mambo makubwa zaidi kwa kila kikundi cha wamaasai
sheria simulizi zinashughulikia na maswala mengi ya desturi
kunyongwa kisheria hakujulikani na malipo ya kawaida katika ng ombe hutosheleza mambo
kuna mbinu za kutatua migogoro nje ya mahakama mkama amitu inayomaanisha kufanya amani au arop ambayo inahusisha kuomba msamaha wa dhati
wamasai humwabudu mungu mmoja pekee na wao humwita mungu enkai au engai
engai ni mungo mmoja mwenye asili mbili engai narok mungu mweusi ana huruma na engai nanyokie mungu mwekundu ana ghadhabu
mlima wa mungu ol doinyo lengai uko kaskazini tanzania
binadamu mkuu katika mfumo wa dini ya wamaasai ni laibon ambaye anaweza kushiriki katika uponyaji wa kidini kuzungumza na mungu na unabii kuhakikisha mafanikio katika vita au mvua ya kutosha
nguvu zozote alizokuwa nazo laibon alikuwa zilikuwa zimetokana na utu au nafsi yaka bali si cheo chake
wamasai wengi wamekuwa wakristo na kwa kiwango kidogo waislamu
vifo vingi vya watoto wachanga miongoni mwa wamasai imesababisha watoto wengi kutotambuliwa mpaka kufikia umri wa miezi ilapaitin
kwa wamasai kuishi maisha ya kitamaduni mwishoni mwa maisha yao huzikwa bila sherehe na maiti wanaachwa nje waliwe na tumbusi maiti kukataliwa na tumbusi na fisi wanaojulikana kama ondili ama oln gojine huonekana kama kuwa kitu kibaya na kusababisha jamii ya mfu huyo kulaumiwa kwa hivyo haingekuwa nadra kupata miili iliyofunikwa na mafuta na damu kutoka ng ombe aliyechinjwa
mazishi ya zamani yalikuwa yametengwa kwa waheshimiwa wakubwa kwani iliaminika kuwa mazishi yalidhuru udongo
maisha ya wamaasai inahusishwa sana na ng ombe ambao huwa msingi wao wa chakula
kuwa na ng ombe au zaidi kunaheshimika na watoto zaidi ni bora
kihistoria wamaasai ni watu wanohamahama kwa hivyo tangu jadi wamekuwa wakitumia vinavyopatikana kwa urahisi ili kujenga makazi yao
nyumba zao za kiasili zilikuwa zimeundwa kwa ajili ya watu waliohama mara kwa mara kwa hivyo hazikujengwa kudumu
inkajijik nyumba hizo ni aidha nyota umbo au mviringo na ni hujengwa na wanawake
umbo la nyumba hizo umejengwa na mbao matawi madogo yaliyochanganyishwa na matope vijiti majani ng ombe kinyesi na mkojo wa binadamu na majivu
mavi ya ng ombe inahakikisha kuwa paa halivuji na maji ya mvua yasiweze kupita
enkaji ni ndogo kipimo cha mita x na kimo cha 
 juu
ndani ya nafasi hii familia hupika hukula hulala hupiga gumzo na huweka akiba ya chakula mafuta na mali nyingine
mifugo wadogo mara nyingi pia huwekwa ndani ya enkaji
vijiji huzungukwa na ua enkang lililojengwa na wanaume kwa kutumia miiba ya acacia mti wa kiasili
usiku wote ng ombe mbuzi na kondoo huwekwa katikati ya ua hilo kuwalinda kutokana na wanyama pori
ingawa vijana wavulana hutumwa nje na ndama na kondoo kuanzia utotoni utoto kwa wavulana ni wakati wa kucheza isipokuwa kuchapwa viboko kidesturi kuthibitisha ujasiri na uvumilivu
wasichana huwajibika kwa kazi ndogondogo kama vile kupika na kukamua ng ombe ujuzi ambao wao hujifunza kutoka kwa mama zao kutoka umri mdogo
kila miaka hivi kizazi kipya cha morans au il murran wapiganaji kitatahiriwa
hii inahusisha wavulana wengi kati ya umri wa na ambao wamebalehe na si wa kizazi kilichopita
moja baadhi ya sherehe kupita ujana hadi upiganaji ni sherehe ya tohara ambayo ni akifanya bila dawa ya kugandisha misuli
hii tohara hufanywa na wazee ambao hutumia kisu chenye makali na kigozi cha ng ombe kufunika jeraha
maneno ya mshangao yoyote yanaweza kusababisha makosa katika operesheni hiyo nyeti ambayo inaweza kuleta maisha matatizo mengi majeraha zaidi na maumivu
mchakato wa uponyaji utachukua miezi wakati ambao ni uchungu kwenda haja ndogo na kwa wakati mwingine hata hauwezekani na wavulana lazima wabaki katika nguo nyeusi kwa kipindi cha miezi 
katika kipindi hiki wanaume vijana waliotahiriwa wataishi katika manyatta yaani kijiji kilichojengwa na mama zao
manyatta hizo hazina nyua za kulinda boma ili kusisitiza jukumu lao kulinda jamii
hakuna ua la mifugo linalojengwa kwa sababu wapiganaji hawana ng ombe wala hawana jukumu la kufuga mifugo
ibada za kifungu zaidi zinahitajika kabla ya kufikia hadhi ya mpiganaji mwandamizi ikifikia upeo katika sherehe ya eunoto yaani ujio wa umri
wakati kizazi kipya cha mashujaa kinanzishwa waliokuwa ilmoran huendelea kuwa wazee bila mamlaka ambao huwajibika kwa maamuzi ya kisiasa hadi wafanywe wazee wenye mamlaka
wapiganaji wana jukumu la usalama katika jamii na hutumia muda wao mwingi wakizuru ardhi yao pia hupita mipaka yao
wao pia wamizidi kushiriki katika biashara ya mifugo kuliko awali kuendeleza na kuboresha hisa za msingi kupitia biashara kubadilisha bidhaa badala ya kama zamani
katika msimu wa ukame wote wapiganaji kwa wavulana huchukua jukumu la ufugaji mifugo
wazee ni wakurugenzi na washauri wa shughuli za kila siku
wanawake wana jukumu la ujenzi wa nyumba vilevile kuchota maji kukusanya kuni kukamua ng ombe na kupikia familia
hadithi moja kuhusu wamaasai ni kwamba kila kijana anatakiwa kuua simba kabla atahiriwe
kuongeza wasiwasi kuhusu idadi ya simba nchini kuna mpango wa kulipwa fidia wakati simba anapowaua mifugo badala ya uwindaji na kuua simba
hata hivyo kuua simba mmoja kuna thamani kubwa na heshima katika jamii
vijana wanawake pia hutahiriwa emorata wanapobaleghe na hupewa maelekezo na ushauri zinazohusiana na majukumu yao mapya wanasemekana kuwa wamehitimu umri wa wanawake tayari kuolewa
tohara kwa wanawake nchini kenya ni inatekelezwa kwa ya wakazi
tohara hizi ni kawaida kufanywa na mtekelezaji ambaye ni mara nyingi si mmaasai kwa kawaida hutoka kikundi cha wandorobo
visu vya tohara hutengenezwa na wafua chuma il kunono ambao huepukwa na wamaasai kwa sababu ya kutengeneza silaha za kifo visu mapanga fupi ol alem mikuki nk
sawa na wanaume vijana wanawake ambao watakuwa kutahiriwa huvaa nguo nyeusi hujipaka rangi na alama kwenye nyuso na kisha kufunika nyuso zao wanapokamilisha sherehe
kwa wengine tohara ya kike inajulikana kama kukata kwa sehemu ya uchi ya mke na huleta ukosoaji mwingi kutoka nje ya nchi zote mbili na wanawake wengi ambao wameupitia kama vile wamasai mwanaharakati agnes pareiyo
ni hivi majuzi katika sehemu mbali mbali imebadilishwa na kukatwa kwa maneno sherehe kuwashirikisha kuimba na kucheza katika nafasi ya ukeketaji
hata hivyo mazoezi inabakia ndani ya thamani na utamaduni
baadhi wanaweza kufikiria ni muhimu tangu baadhi ya wamasai wanaume wanaweza kukataa mwanamke yeyote ambaye hajatahiriwa eti kuwa haoleweki au sivyo mahari yake itapunguzwa
tendo hili la tohara linaweza kusababisha kovu nene ngozini ambalo linafanya vigumu kwenda haja ndogo na hii pia umeleta utata
wanawake walioolewa wanapokuwa waja wazito huruhusishwa kutofanya kazi nzito kama kukamua ng ombe na kukusanya kuni
wamasai huoa wake wengi hii hutendwa ili kukabiliana na vifo vingi vya watoto wachanga na wapiganaji
mwanamke kuoa si mumewe tu lakini umri mzima wa kikundi
wanaume hutarajiwa kumpa kitanda mwanamke mgeni wa rika yake
mwanamke anaamua mwenyewe kama atajiunga na mume huyo
mtoto yeyote atakayezaliwa ni mtoto wa mume na mtoto wake katika utaratibu wa kimasai
kitala aina ya talaka au kukimbilia inawezekana katika nyumba ya mke wa baba kwa sababu ya kumdhulumu mke
olaranyani kwa kawaida ni yule mwimbaji bora ambaye anaweza kuimba wimbo huo ingawa watu kadhaa huweza kuongoza wimbo
the olaranyani huanza kwa kuimba mstari kichwa namba cha wimbo
kikundi basi kitajibu kwa kukubali na olaranyani ataimba mistari huku kikundi kikiimba
kila wimbo una namba maalum kulingana na kuita na kuitika
mipangilio ya nyimbo ya kawaida huwa ni ya na wakati saini
manaeno hufuata maudhui maalum na hurudiwa mara nyingi baada ya muda
kichwa huelekezwa nyuma kwa ajili ya kuvuta pumzi
wanawake huimba nyimbo tulivu na nyimbo za kuwasifu watoto wao
wakati wanawake wamasai wengi hukusanyika pamoja wao huimba na kucheza kati yao wenyewe
wamaasai hutumia sauti zao pekee wanapoimba isipokuwa wanapotumia pembe la greater kudu kuwaalika wamoran kwa sherehe la eunoto kuimba na kucheza wakati mwingine hufanyika katika manyattas na kuhusisha kutaniana
vijana wavulana hupiga foleni na kuimba oooooh yah kwa kikohozi pamoja na msukumo wa miili yao
wasichana kusimama mbele ya wanaume na kusokota miili huku wakiimbaya oiiiyo yo katika kuwajibu wanaume
eunoto sherehe ya kubaleghe kwa mpiganaji inaweza kuhusisha siku kumi au zaidi ya kuimba kucheza na ibada
ya wapiganaji wa il oodokilani kufanya aina ya mchezo inayoitwa adumu au aigus mara nyingine inajulikana kama ngoma ya kuruka
adumu na aigus ni vitenzi vinavyomaanisha kuruka na adumu humaanisha kuruka juu na chini katika ngoma wapiganaji hujulikana vizuri na mara nyingi hupigwa picha katika ushindani huu wa kuruka
wapiganaji huingia katika mviringo na moja au wawili wataingia kati ya mviringo kuanza kuruka bila kuwach visigino vyao kugusa ardhi
wajumbe wa kikundi wanaweza kuongeza sauti zao kwa kuzingatia urefu wa wanavyoruka
washikaji wa moran intoyie hujitembeza katika nguo maridadi kuvutia wengi wao kama mmojawapo ya eunoto
mama za moran huimba na kucheza kuonyesha heshima kwa ujasiri wa watoto wao
wanamuziki wa hip hop wa kisasa plastaz kutoka kaskazini mwa tanzania wamechanganya sauti na midundo ya wamaasai katika muziki yao
sera za serikali kama vile hifadhi na utunzaji wa akiba na kutengwa ya wamaasai pamoja na kuongeza idadi nk imeifanya njia ya kuishi ya wamaasai vigumu kudumisha
katika kuongezeka kwa umaskini na uhamiaji mamlaka ya wazee wa jadi wa kimasai inaonekana kuwa inadidimia
kwa muda miradi mingi imeanza kusaidia viongozi wa kimaasai kutafuta njia za kuhifadhi mila zao na pia kusawazisha mahitaji ya elimu ya watoto wao kwa dunia ya kisasa
wamasai wengi wameacha maisha ya wahamaji na kupata nafasi zinazowajibika katika biashara na serikali
hata hivyo licha ya maisha ya kisasa wanayoishi mjini wengi hurudi nyumbani na nguo za kisasa na hutoka kwenye familia yao ya kitamaduni wakiwa wamevalia shuka kitambaa chenye rangi mingi patipati za ngozi ya ng ombe na fimbo ya mbao o rinka wakihisi huru kwa wenyewe na dunia
kutoboa na kunyoosha ndewe ni kawaida ya wamaasai
vifaa mbalimbali hutumika kutoboa na kunyoosha maskio kama vile miiba kwa kutoboa ukuti mawe msalaba sehemu ya meno ya tembo nk
idadi ya wamaasai wanaofuata desturi hii hasa wavulana inazidi kupungua
wanawake kuvaa aina mbalimbali ya mapambo katika ndewe la sikio na mapambo madogo juu ya sikio
kung oa jino canine mapema utotoni ni zoezi ambalo limetiwa kumbukumbu katika wamasai wa kenya na tanzania
kuna imani ipo kati ya wamaasai kuwa kuhara kutapika na magonjwa mengine yanayowaadhiri watoto husababishwa na kuvimba kwa mizizi ya meno ambayo hufikiriwa kuwa na minyoo au meno ya karatasi
vijijini kenya katika kundi la watoto wenye umri kati ya miezi sita na miaka miwili walitahiniwa mwaka 
 walikuwa kupatikana kuwa wameng olewa jino moja au zaidi
katika kundi la watoto wa umri wa miaka ya watoto walikuwa hawana meno ya kusiaga
kijadi wamasai hula nyama maziwa na damu kutoka ng ombe
utafiti wa ilca nestel unasema leo hii chakula kikuu cha kimasai maziwa ya ng ombe na unga wa mahindi
wao huyanywa maziwa pekee au katika chai na unga wa mahindi hutumiwa kupika uji au ugali
unga ulioshikamana unajulikana kama ugali na huliwa na maziwa na hii inatofautiana na uji ambayo hutayarishwa na hupikwa na maziwa
nyama ingawa ni chakula muhimu huliwa kwa nadra kwa hivyo haiwezi tambulika kama chakula kikuu
mafuta ya nyama hutumika katika kupika sanasana uji mahindi na maharagwe
utafiti wa international livestock centre for africa bekure et al
 unaonyesha mabadiliko makubwa sana katika mlo wa kimasai kuelekea bidhaa zisizo za mifugo pamoja na mahindi kuwa asilimia na sukari asilimia na wastani wa lita moja ya maziwa hunyewa na kila mtu kila siku
maziwa hayo hutumika sanasana kama maziwa lala au maziwa siagi maziwa yaliyochanganywa na siagi
mahitaji ya protini huwa yametoshelezwa kikamilifu
hata hivyo ugavi wa chuma niasini vitamini c vitamini a thiamine na nguvu ni hawayezi kutumikiwa kikamilifu kwa kunywa maziwa pekee
kutokana na kubadilika kwa mazingira hasa msimu wa ukame wa mara kwa mara wafugaji wengi pamoja na wamasai hutumia nafaka katika maakuli wamasai hufuga ng ombe mbuzi na kondoo pamoja na kondoo mwekundu vilevile ng ombe waliothaminiwa zaidi
vipimo vya moyo vilitumiwa kwa vijana wavulana wamaasai na hakuwa ushahidi wowote wa ugonjwa wa moyo upungufu au ulemavu
utafiti zaidi ulionyesha kuwa wastani wa kiwango cha mafuta moyoni ulikuwa asilimia ya wastani wa wamarekani
supu pengine ni mmojawapo ya matumizi muhimu zaidi ya mimea kwa chakula cha wamaasai
acacia nilotica ni mmea wa supu unaotumika mara nyingi
mzizi au shina huchemshwa katika maji na kutumiwa peke yake au huongezwa kwa supu
wamasai hupenda kuichukua kama dawa na inajulikana kuwafanya jasiri wenye nguvu na washindani
ingawa yanatumiwa kama vitafunio matunda huwa sehemu kubwa ya chakula cha watoto na wanawake wanaochunga wanyama na pia morans jangwani
kucnanganya damu ya ng ombe na maziwa inafanywa kuandaa kinywaji cha kitamaduni katika sherehe za kipekee na pia kama chakula kwa wagonjwa
hata hivyo kuchanganyishwa kwa damu katika mlo unadidimia kutokana na kupunguka kwa idadi ya mifugo
hivi majuzi wamasai wamekuwa wakitegemea vyakula kutoka maeneo mengine kama vile unga wa mahindi mchele viazi kabichi zinazojulikana kwa wamaasai kama majani ya mbuzi nk
wamaasai ambao wanaishi karibu na wakulima wa mazao ya kilimo wameshughulikia kilimo kama msingi yao ya kujikimu
katika maeneo haya mashamba hayo hayawezi kudumisha idadi kubwa ya wanyama hivyo wamaasai hulazimika kulima
vijana wa kiume kwa mfano huvaa nguo nyeusi kwa miezi kadhaa inayofuata tohara
bluu nyeusi na milia huvaliwa kama zilivyo miundo na rangi za kiafrika
wamasai walianza kubadilisha ya ngozi ya wanyama ndama na kondoo wakianza kutumia nguo za pamba katika miaka ya 
shuka ni neno la maa la vitambaa vinavyozungushwa mwilini juu ya kila bega kisha ya tatu juu yao
hizi kwa kawaida huwa nyekundu ingawa kuna rangi zingine km bluu rangi ya waridi hata yenye maua haidharauliwi na wapiganaji
mavazi yanayojulikana kama kanga hupatikana virahisi
wamaasai wanaoishi karibu na pwani huvaa kikoi aina ya kitambaa inayopatikana katika rangi mbalimbali na nguo
wamasai wengi huko tanzania kuvaa makubadhi ambayo walikuwa mpaka hivi majuzi wakizitengeneza kutoka ngozi ya ng ombe
siku hizi wao hutumia gurudumu au plastiki kutengeneza kulinda nyayo
wamasai wanawake mara kwa mara hufuma marembesho na mikufu ya shanga
ushanga huu huwa na sehemu muhimu katika urembesho wa miili yao
ingawa kuna tofauti katika maana ya rangi ya shanga baadhi ya maana kwa jumla ya rangi chache ni nyeupe amani bluu maji nyekundu mpiganaji damu shujaa
ushanga unaofanywa na wanawake ina historia ndefu kati ya wamaasai ambao hujitambulisha katika jamii kupitia mapambo ya mwili na uchoraji
kabla ya kuwasiliana na wazungu shanga zilikuwa zikitengenezwa kutoka vifaa vienyeji
shanga nyeupe zilitengenezwa kutoka udongo pembe au mfupa
shanga nyeusi na bluu zilitengenezwa kutoka chuma makaa mbegu udongo au pembe
shanga nyekundu zilitengenezwa kutoka mbegu mbao maburu mifupa pembe shaba au chuma
hivi sasa shanga za kioo bila urembesho hupendelewa
kunyoa kichwa ni kawaida katika sherehe za kubaleghe kuwakilisha mwanzo mpya kutoka sura moja ya maisha hadi nyingine
wapiganaji ni wanachama tu wa jamii ya wamasai wanaoruhusiwa kuwa na nywele ndefu ambayo huifuma katika nyuzi ndogo ndogo
anapofikisha umri wa miezi mtoto hupewa jina na kichwa hunyolewa safi isipokuwa mbali ya shaved ya kifurushi cha nywele kinachofanana na kilema cha jogoo kutoka shingo hadi paji la uso
ufananishi huu na jogoo humaanisha hali ya neema wanayopewa watoto wachanga
mwanamke aliyepoteza mtoto awali alipokuwa akijifungua ataweka kifurushi hiki cha nywele mbele au nyuma ya kichwa kutegemea kama alipoteza mvulana au msichana
siku mbili kabla ya wavulana kutahiriwa vichwa vyao hunyolewa
vijana mashujaa kisha huruhusu nywele zao kukua na hutumia wakati mwingi wakisuka nywele
nywele hiyo hupakwa mafuta ya wanyama na mchanga mwekundu na huhasimiwa juu ya kichwa kwa kipimo cha maskio
nywele kisha husukwa inagawanyishwa katika sehemu ndogo na kusongwa kwanza ikiwa imetenganishwa halafu ikiwa imeunganishwa
pamba au nyuzi za sufu zinaweza kutumiwa kurefusha nywele
nywele iliyosukwa huweza ikaachwa imelegea au ikafungwa pamoja kwa ngozi
wakati wapiganaji kwenda kupitia eunoto na kuwa wazee nywele zao ndefu zilizosukwa hunyolewa
vilevile wanaume hunyoa nywele wanapopita kifungu kimoja cha maisha hadi kingine bibiarusi pia atanyolewa kichwa chake na kondoo wawili dume watachinjwa kuzingatia sherehe hiyo
ulaya ni bara eneo la ulaya ni km na wakazi ni milioni
katika orodha inayofuata kanda zinatajwa katika utaratibu wa umoja wa mataifa un categorisations map
baada ya vita kuu mbili nchi mbalimbali za ulaya zilianza kushirikiana kwa njia mbalimbali katika karne ya mpangilio ufuatao unafuata ratiba ya umoja wa mataifa
lakini utaratibu huu haukubaliki ndani ya ulaya kwa nchi za ulaya ya kati
wajerumani waaustria waswisi wacheki waslovakia na wapoland hukubaliana ya kwamba wenyewe si ulaya ya magharibi wala ya mashariki lakini ulaya ya kati
kuna majadiliano kuhusu mipaka ya kanda hili yasiyokwisha bado kwa mfano swali la hungaria au latvia
kanda zinazotajwa ulaya ya kusini magharibi n
nchi kadhaa zinazotajwa hapo chini zinaweza kuhesabiwa kuwa sehemu ya ulaya na pia bara nyingine asia africa au oceania
hii inategemea na namna ya kugawa kontinenti pia wakazi wenyewe wanaweza kujielewa tofauti na majirani yao
urusi ni nchi ya kontinenti mbili za ulaya ya mashariki na asia namba za wakazi na za eneo zimetasjwa kwa ajili ya sehemu ya kiulaya pekee
guernsey kisiwa cha man and jersey ni maeneo ya kujitegema chini ya taji la ufalme wa uingereza
namba za ureno hazijumlishi visiwa vya madeira ambazo ni sehemu ya ureno magharibi ya marokko katika afrika
namba za ufaransa hazijumlishi maeneo yake yaliyopo amerika ya kati au kusini bahari hindi au oceania
uholanzi idadi ya wakazi ni ya amsterdam ni mji mkuu lakini den haag ni makao makuuy serikali
armenia huhesabiwa mara nyingi kuwa nchi ya kimabara katika asia ya magharibi na ulaya ya mashariki azerbaijan huhesabiwa mara nyingi kuwa nchi ya kimabara katika asia ya magharibi na ulaya ya mashariki idadi ya wakazi na eneo zimetajwa za sehemu ya ulaya pekee
kupro huhesabiwa mara nyingi kuwa nchi ya kimabara katika asia ya magharibi na ulaya ya kusini idadi ya wakazi na eneo zimetajwa za sehemu zisozo chini ya dola ya kituruki ya cyprus
georgia huhesabiwa mara nyingi kuwa nchi ya kimabara katika asia ya magharibi na ulaya ya mashariki idadi ya wakazi na eneo zimetajwa za sehemu ya ulaya pekee
uturuki ni nchi ya kimabara katika asia ya magharibi na ulaya ya kusini namba zinazotajwa zinahusiana na sehemu ndogo ya magharibi pakee iliyomo ulaya hasa jimbo lote la istanbul
kazakhstan huhesabiwa mara nyingi kuwa nchi ya kimabara katika asia ya magharibi na ulaya ya mashariki idadi ya wakazi na eneo zimetajwa za sehemu ya ulaya pekee
lituanya au lituania ni nchi huru iliyoko kaskazini mashariki mwa ulaya
miaka nchi ilikuwa jamhuri mwanachama wa umoja wa kisovyeti na kabla ya hapo sehemu ya dola la urusi
wananchi wanaongea kilituania ambacho pamoja na kilatvia ndizo lugha hai pekee za jamii ya kibaltiki kati ya lugha za kihindi kiulaya
mbali na walituania asili 
 kuna wapolandi 
 warusi 
 na wengineo
dini ya wananchi ni ukristo wa kanisa katoliki 
 mbali ya waorthodoksi europa ni neno katika lugha mbalimbali lenye asili ya kigiriki la kutaja kuna pia nyimbo vitabu meli gari na michezo ya kompyuta na makampuni zinazoitwa europa asili yake ni kitengo cha kihistoria cha pesa ya uingereza iliyoitwa shilling
hadi pauni ya kiingereza ilikuwa na shilling na kila shilling ilikuwa na penny 
uingereza ilitoa east african shilling kuanzia kama pesa ya pamoja kwa ajili ya koloni zake za kenya uganda na tanganyika
zanzibar ilijiunga na shilingi hii mwaka ilipoacha rupia zake
baada ya uhuru nchi hizi zilivunja umoja huu zikaanzisha pesa zao za pekee
zote zinaitwa shilingi lakini thamani ilianza kuwa tofauti haraka
kuna majadiliano ya kurudisha shilingi ya pamoja kwa nchi za afrika ya mashariki
mlima huu uko nchini tanzania katika mkoa wa kilimanjaro
hali halisi kilimanjaro ni zaidi kuliko mlima tu ni kama safu ndogo ya milima mitatu kibo mawenzi na shira
hii mitatu inaonekana kama vilele vitatu vya mlima mmoja hivyo si vibaya kusema kilimanjaro ni mlima
kumbukumbu ya wenyeji ina habari ya mlipuko takriban mnamo mwaka 
mtu wa kwanza wa kufika kileleni hapo alikuwa johannes kinyala lauwo kutoka marangu aliyewaongoza wajerumani hans meyer na ludwig purtscheller tarehe oktoba wakati wa ukoloni wa ujerumani
wakati ule waliita ncha ya juu kaiser wilhelm spitze kijer
kilele cha kaisari wilhelm kwa heshima ya kaisari wa ujerumani
mwalimu julius kambarage nyerere butiama mkoani mara pembezoni mwa ziwa nyanza aprili london uingereza oktoba alikuwa rais wa kwanza wa tanzania na mara nyingi anatajwa kama baba wa taifa
ndiye mwasisi wa itikadi ya ujamaa na kujitegemea iliyotangazwa hasa katika azimio la arusha
kazi hiyo ndiyo iliyompatia jina ambalo lilimkaa maisha yake yote la mwalimu
kwanza aliongoza tanganyika toka mwaka hadi kama waziri mkuu halafu kama rais baada ya muungano wake na zanzibar aliongoza tanzania kuanzia mwaka hadi mwaka kama rais
mwalimu nyerere ni kati ya viongozi wachache wa afrika ambao wameacha madaraka kwa hiari baada ya kutawala kwa muda mrefu akiwa bado anapendwa na wananchi walio wengi
alipostaafu urais mwaka alirudi kijijini kwake butiama ambako aliendesha shughuli za kilimo
hata hivyo aliendelea kuwa na athari kubwa katika siasa ya tanzania hadi kifo chake
kwa ruhusa ya makao makuu ya kanisa katoliki duniani jimbo katoliki la musoma linashughulikia kesi ya kumtangaza mwenye heri na hatimaye mtakatifu
julius kambarage nyerere alizaliwa mwaka katika kijiji cha butiama wilaya ya musoma mkoa wa mara tanzania wakati ule tanganyika
alikuwa mmojawapo kati watoto wa nyerere burito chifu wa kabila la wazanaki
alipokuwa mtoto nyerere alichunga mifugo ya baba yake katika umri wa miaka aliingia shule akitembea kilomita hadi musoma
baada ya kumaliza shule ya msingi aliendelea kusomea shule ya wamisionari wakatoliki huko tabora
katika umri wa miaka alibatizwa akawa mkristo mkatoliki hadi mwisho wa maisha yake
akiwa makerere alianzisha tawi la umoja wa wanafunzi watanganyika pia alijihusisha na tawi la tanganyika african association taa
baada ya kumaliza masomo ya ualimu alirudi tabora akifundisha shule ya st
mary
mwaka alipata skolashipu ya kwenda kusoma kwenye chuo kikuu cha edinburgh uskoti ufalme wa muungano akapata m
ya historia na uchumi alikuwa mtanganyika wa kwanza kusoma katika chuo kikuu cha uingereza na wa pili kupata shahada ya elimu ya juu nje ya tanganyika
aliporejea kutoka masomoni alifundisha historia kiingereza na kiswahili katika shule ya fransisko wa asizi st
mwaka alichaguliwa kuwa rais wa chama cha tanganyika african association taa chama ambacho alikisaidia kukijenga alipokuwa mwanafunzi katika chuo kikuu cha makerere
mwaka alibadilisha jina la chama cha taa kwenda chama cha tanganyika african national union tanu ambacho pia kilikuwa cha kisiasa zaidi kuliko taa
uwezo wa nyerere uliwashtua viongozi wa ukoloni kikoloni akalazimika kuchagua kati ya siasa na kazi ya ualimu
nyerere alisikika akijisemea kuwa mwalimu kwa kuchagua na mwanasiasa kwa bahati mbaya
pia alizungumza kwa niaba ya tanu katika trusteeship council na fourth committee ya umoja wa mataifa un huko new york
uwezo wake wa kuongea na wa kuunganisha watu ulimwezesha kufanikisha tanganyika kupata uhuru bila umwagaji wa damu
ushirikiano mzuri aliouonyesha aliyekuwa gavana wa wakati huo richard turnbull ulisaidia pia kuharakisha upatikanaji wa uhuru
nyerere aliingia katika bunge la kikoloni mwaka na kuchaguliwa kuwa waziri mkuu mwaka 
mwaka tanganyika ilipata uhuru wake na tarehe desemba nyerere alichaguliwa kuwa waziri mkuu wa tanganyika huru mwaka mmoja baadaye akawa rais wa kwanza wa jamhuri ya tanganyika
nyerere alikuwa kiungo muhimu katika muungano wa tanganyika na zanzibar kutengeneza tanzania mara baada ya mapinduzi ya zanzibar mwaka yaliyomtoa madarakani sultani wa zanzibar jamshid bin abdullah
image julius nyerere 
jpg thumb left julius nyerere akiwa mzee mnamo mwaka 
tarehe februari aliongoza chama cha tanu kuungana na chama tawala cha zanzibar afro shirazi party na kuanzisha chama kipya cha ccm chama cha mapinduzi akiwa mwenyekiti wake wa kwanza
nyerere aliendelea kuongoza taifa hadi alipomwachia nafasi rais wa pili ali hassan mwinyi
aliacha kuongoza tanzania ikiwa ni mojawapo kati ya nchi maskini zaidi duniani ingawa yenye huduma za elimu na afya zilizoenea kwa wananchi wengi
hata hivyo aliendelea kuongoza ccm hadi mwaka na kuwa na athari kubwa katika siasa ya tanzania hadi kifo chake
kwa mfano inasadikika kuwa nyerere alishawishi uteuzi wa benjamin w
mkapa kama mgombea wa urais mwaka ambaye alichaguliwa kuwa rais kwenye uchaguzi
nyerere alikaa muda mwingi kwake butiama akilima shamba lake
pamoja na haya alianzisha taasisi yenye jina lake mwaka alionekana akiwa mpatanishi wa pande mbalimbali za vita vya wenyewe kwa wenyewe huko burundi
tarehe oktoba aliaga dunia katika hospitali ya st thomas mjini london baada ya kupambana na kansa ya damu
image muungano
jpg thumb px nyerere akichanganya udongo wa zanzibar na tanganyika wakati wa muungano mwaka 
pia kustawisha utamaduni wa afrika kiafrika pamoja na lugha ya kiswahili kushinda ubaguzi wa rangi kutetea usalama wa taifa katika vita dhidi ya mvamizi idi amin wa uganda
kutoa mchango kwa vyama vya ukombozi vya nchi za kusini mwa afrika kama vile zimbabwe zanu afrika kusini anc na pac namibia swapo angola mpla na msumbiji frelimo
image nyerere 
jpg thumb left px mwalimu julius kambarage nyerere nyerere analaumiwa kwa siasa yake ya kiujamaa kuwa ilichelewesha maendeleo ya kiuchumi wa tanzania
siasa yake ya ujamaa ilishindikana kwa kiasi kikubwa baada ya mwaka kwa sababu mbalimbali za nje na za ndani ya nchi
baada ya kuona kuwa uchumi wa tanzania hautaweza kusimama kwa siasa ya kijamaa na kuwa hataweza kuvumilia kuendesha nchi kwa siasa nyingine ambazo yeye hakuwa na imani nazo nyerere kwa hiari yake mwenyewe aliamua kustaafu nafasi ya urais kuanzia uchaguzi wa mwaka na kumwachia usukani ali hassan mwinyi aliyetawala kwa siasa ya uchumi wa soko huria
katika hali ya kukubali ukweli nyerere katika tafrija ya kumwaga alitamka juu ya siasa yake upande wa uchumi nimefeli
kosa lingine ambalo wengine wanaona nyerere alilifanya ni kumhadaa aliyekuwa rais wa zanzibar mzee abeid amaan karume kwa kuziunganisha tanganyika na zanzibar na kuanza kupora mamlaka ya zanzibar kidogokidogo
kwa hivi sasa wanzanzibari wengi wamechoka na muungano huo na wanataka uhuru wa nchi yao ili wapumue
hata upande wa bara wananchi wengi wanalalamikia kutoweka kwa tanganyika na serikali yake
pia kuna makundi ya waislamu wanaomtuhumu kwa kuendesha kwa siri vita dhidi ya dini yao na kupendelea wakristo katika utoaji wa elimu na madaraka japo wasomi wengi kwa kipindi cha utawala wake walikuwa wakristo
image nyerere bao butiama
jpg thumb px nyerere akicheza bao kwake butiama akitazamwa na mwandamizi wake katika urais ali hassan mwini mke wake mama maria na kaka yake chifu burito
pamoja na hayo nyerere bado anakumbukwa na watanzania hasa wa hali ya chini kutokana na sera zake za kujali utu
pia ataendelea kukumbukwa na waafrika barani kote hasa kwa mchango wake mkubwa wakati wa harakati za kupigania uhuru katika nchi mbali mbali barani afrika
ni mmoja wa viongozi wachache waadilifu waliokwepa kujilimbikizia mali pamoja na kutawala kwa miaka zaidi ya 
image nyerere grave
jpg thumb centre kaburi la nyerere kijijini butiama
mwishoni mwa maisha yake nyerere aliishi kama mkulima wa kawaida kijijini kwake butiama
alipatwa na kansa ya damu leukemia akafariki uingereza wakati wa kutibiwa katika mji wa london tarehe oktoba 
alizikwa mahali pa kuzaliwa kwake kijiji cha butiama
mbege ni pombe ya asili ya wachagga wakazi wa mkoa wa kilimanjaro
mbege hutengenezwa na ndizi mbivu ulezi na maji
mara nyingi mbege hutengenezwa na wanawake na hutumika katika sherehe na matukio mbalimbali kama vile harusi misiba ubarikio kuzaliwa kwa mtoto n
mbege hutumiwa pia kama faini kwenye mahakama za jadi
utengenezaji wa mbege hufanywa pia kama shughuli ya kibiashara
mbege huuzwa katika vilabu vya pombe na pia majumbani
pombe hii hutengenezwa kwa kuchemsha ndizi mbivu kama vile ndizi songea ndizi uganda kibungara kisukari kama zinapatikana kwa sana n
ndizi hizo zikishachemshwa huachwa kwa kipindi cha kama tatu au zaidi ili zichache
baada ya hapo unga wa ulezi hupikwa na kuachwa upoe
ndizi zilizochemshwa na kuchacha huchanganywa na maji kisha kukamuliwa ili kupata juisi yake
juisi hiyo huchanganywa na unga wa ulezi uliopikwa na tunapata kivuo kifue togwa na kuachwa usiku mzima
pombe hii kama haitanyewa na kumalizika siku huiyo basi ikilala tunapata kitu kinachooitwa ngera ambayo ni chachu sana ila ngera pia huweza kuzimuliwa na kuwa pombe ifaayo tena kwa kuchanganya na unga uliopikwa na unga kidogo usiopikwa ila ngera ikilala tena humwagwa kwani haitafaa kunywea tena watengenezaji wengi wa pombe huwa wanaweka gamba la mti wa msesewe rauvolfia caffra hasa maeneo ya kibosho machame na rombo ili kuongeza ladha ya uchachu na kupunguza kasi ya mbege kuchacha
chombo maalum kiitwacho kata hutumiwa kunywea mbege ila mara nyingi sehemu za mijini hutumia vyombo vya plastiki vikiwa na ujazo tofauti navyo huitwa chubuku na kitochi
katika maeneo ya vijijini mbege hunywewa kijamaa kwa kupokezana kata
mtu mmoja anakunywa kisha anampatia mwingine anayekunywa na kumpa mwingine
nchi za maziwa makuu ni nchi zinazopakana na maziwa makubwa ya afrika ya mashariki ambazo ni tanzania rwanda burundi jamhuri ya kidemokrasia ya kongo kenya na uganda
kati ya maziwa makubwa yaliyoko katika eneo hili ni eneo hili ni muhimu kimataifa kutokana na bioanwai kubwa asilimia ya spishi za samaki zote duniani zinapatikana katika maziwa yake
maziwa ya viktoria tanganyika na nyasa hushika robo moja ya maji matamu yasiyo maji ya chumvi yaliyopo duniani
fasihi ni utanzu tawi wa sanaa ambao hutumia lugha ya mazungumzo au maandishi ili kufikisha kuwasilisha ujumbe kwa hadhira husika
katika kazi yoyote ya fasihi ni lazima pawepo na ustadi wenye kuleta mvuto fulani kwa hadhira wasikilizaji au wasomaji husika
ustadi ufundi huo unaovutia hadhira huitwa fani ambayo hujumuisha mambo kama vile vilevile kazi yoyote ya fasihi huwa na ujumbe na malengo mbalimbali ambayo hukusudiwa yaifikie jamii husika
yale yote ambayo msanii wa kazi ya fasihi anakusudia yaifikie jamii husika huitwa maudhui
fasihi hizi zina dhima sawa katika jamii ingawa ni tofauti
utofauti kati ya fasihi simulizi na fasihi andishi hujitokeza katika uwasilishwa wake katika jamii husika
kimsingi fasihi ni moja ingawa imegawanyika katika sehemu kuu mbili yaani fasihi simulizi na fasihi andishi
mbali na mgawanyiko huo kuna mambo ambayo yanafanana katika fasihi zote mbili
intaneti internet pia mtandao ni mfumo wa kushirikiana kwa kompyuta unaowezesha kompyuta mbalimbali duniani kuwasiliana kati zao
kupitia mtandao huu watu huweza kutembelea tovuti mbalimbali kupiga gumzo na kuandikiana barua pepe
ni ile mawasiliano ya tarakilishi pamoja na habari zinazotunzwa kwenye mashine na kupatikana kwa programu za kutafuta kama google au kwa kamusi kama wikipedia
intaneti ni mfumo wa ulimwengu wa mitandao ya kompyuta inayotumia itifaki inayokubalika ya intanet suite tcp ip kutumikia mabilioni ya watumiaji duniani kote
ni mtandao wa mitandao ambayo ina mamilioni ya mitandao binafsi mitandao ya umma mitandao ya kielimu mitandao ya biashara na mitandao ya serikali zenye upana wa kimitaa na kiulimwengu ambazo zimeunganishwa na safu pana ya teknolijia za mtandao za elektroniki na za mwangaza
intanet hubeba safu kubwa ya huduma na rasilimali za habari hasa hati za hypertext zilizoshikanishwa za mtandao wa ulimwengu nzima www na miundombinu ya kusaidia barua pepe
uchapishaji magazeti umeundwa upya katika tovuti ubadilishaji maoni na kupatiana habari zinapotokea
intanet imewezesha au kuharakisha uumbaji wa aina mpya za mwingiliano za kibinadamu kupitia ujumbe wa moja kwa moja jukwaa za intanet na tovuti za kijamii
asili ya mtandao ina mizizi katika mwongo wa wakati marekani ilifadhili miradi ya utafiti wa wakala zake za kijeshi na kujenga mitandao iliyosambaa ya kompyuta ambazo zina uwezo wa kustahimili mabadiliko na ni vumilivu kwa makosa
kufikia mwaka wa wastani wa robo ya idadi ya watu duniani hutumia huduma ya intanet
intanet haina utawala wa kati katika utekelezaji wa kiteknolojia au sera ya upatikanaji na matumizi kila mtandao jumuishi unaweka masharti yake yenyewe
ufafanuzi tu wa jina mbili kuu katika intanet itifaki ya anwani za intanet na mfumo wa makundi ya majina ndizo zinazongozwa na shirika iliyoagizwa ya ushirika wa kupeana majina na nambari za intaneti icann
msingi wa kiteknolojia na masharti ya itifaki misingi ipv na ipv ni shughuli ya kikundi maalum kilichoundwa kutekeleza kazi za uhandisi wa intanet ietf ambalo ni shirika la kimataifa lisilo la kutengeza faida ambalo washiriki wanaweza kuhusika nalo kwa kutoa mchango wa kitaalamu
maneno intanet na matandao wa ulimwengu mzima mara nyingi hutumika katika hotuba za kila siku bila tofauti kubwa
hata hivyo intanet na mtandao wa ulimwengu mzima si kitu kimoja na wala hazina maana sawa
internet ni mfumo wa kimataifa wa mawasiliano ya data
ni miundombinu ya vifaa na programu ambayo huwezesha mawasiliano kati ya kompyuta
kwa kulinganisha mtandao ni mojawapo ya huduma inayowasilishwa na intanet
ni mkusanyiko wa nyaraka zilizounganishwa na rasilimali zingine zilizoshikanishwa na viungo na url
neno intanet wakati linapotumika kumaanisha intanet kiasili limekuwa likitumiwa kama nauni sahihi na kuanza na herufi kubwa
huu ni mwenendo kwa kuzingatia neno hili kama lenye matumizi ya aina nyingi au nauni ya kawaida na kwa hivyo liandikwe kama intanet bila kukianza na herufi kubwa mkuu
uzinduzi wa sputnik na ussr ulichochea marekani kuanzisha shirika la utafiti wa juu wa miradi iliyojulikana kama arpa katika mwezi wa februari ili kuongoza kiteknolojia
arpa ilitengeneza afisi ya teknolijia za kuchambua habari ipto ili kuendeleza utafiti wa programu inayojitekeleza ya mazingira ya chini sage ambayo iliunganisha mifumo ya rada za nchi nzima pamoja kwa mara ya kwanza
licklider alichaguliwa kuwa kiongozi wa ipto
licklider alihama kutoka maabara ya masomo yanayochunguza jinsi ubongo wa binadamu unavyofasiri sauti katika chuo kikuu cha harvard mit mwaka wa baada ya kuvutiwa nateknolojia ya habari
akiwa mit alikuwa kwenye kamati iliyoanzisha maabara ya lincoln na kufanya kazi ya mradi wa sage
mwaka wa akawa makamu wa rais katika bbn ambapo alinunua kompyuta ya kwanza ya pdp na kuongoza maonyesho ya kwanza ya ugawanaji muda
wakati akiwa ipto licklider alimleta lawrence roberts ili aanzishe mradi wa kutengeneza mtandao na roberts alikita msingi wa teknolojia katika kazi ya paulo baran ambaye alikuwa ameandika masomo kamili kwa wanajeshi wa waangani wa marekani akipendekeza ubadilishaji pakiti badala ya ubadilishaji mzunguko ili kupata mtandao bora unaobadilika na unaoweza stahimili janga
profesa wa ucla leonard kleinrock alikuwa ametoa misingi wa nadharia ya pakiti za mitandao katika mwaka wa na baadaye katika mwaka wa wa upitishaji wa kiviwango dhana ambazo zimekuwa msingi wa maendeleo ya intanet ya leo
baada ya kazi nyingi sehemu mbili za kwanza ambazo zingekuwa arpanet ziliunganishwa kati ya shule ya uhandisi na sayansi tumizikizi ya ucla na taasisi ya kimataifa ya utafiti ya stanford sri katika bustani ya menlo california tarehe oktoba 
arpanet ilikuwa moja ya mitandao tangulizi ya mtandao wa intanet ya leo
kufuatia maonyesho kuwa ubadilishaji pakiti ulifanya kazi kwa arpanet kituo cha posta cha uingereza telenet transpac na datapac zilishirikiana kuunda mtandao wa kwanza wa huduma ya ubadilishaji pakiti
nchini uingereza hii ilikuwa inajulikana kama huduma ya kimataifa ya ubadilishaji pakiti ipss mwaka wa 
mkusanyiko wa mitandao yenye msingi wa x
 ilikua kutoka ulaya na marekani na kutanda kanada hong kong na australia kufikia mwaka wa 
sheria ya ubadilishaji pakiti ya x
 ilitengenezwa katika ccitt sasa inaitwa itu t takriban mwaka wa 
 ilikuwa huru kutoka itifaki ya tcp ip ambayo iliinuka kutokana na kuwa kazi ya majaribio ya darpa kwenye arpanet mtandao wa pakiti za redio na mtandao wa pakiti ya setilaiti wakati mmoja
vinton cerf na robert kahn walitengeneza maelezo ya kwanza ya itifaki ya tcp mwaka wa na kuchapisha karatasi kuhusu mada hii katika mwezi wa mei 
matumizi ya neno intanet kuelezea mtandao mmoja wa kiulimwengu wa tcp ip yalianza katika mwezi wa desemba na uchapishaji wa rfc yakiwa maelezo kamili ya kwanza ya tcp iliyoandikwa na vinton cerf yogen dalal na carl sunshine waliokuwa katika chuo kikuu cha stanford
katika miaka tisa iliyofuata kazi iliendelea kurekebisha itifaki hizo na kuzitekeleza katika mifumo ya oparesheni ya aina mbalimbali
mtandao wa kwanza wenye upana mkubwa wa msingi wa tcp ip ulikuwa ukifanya kazi kufikia tarehe januari wakati ambapo viwekaji vyote vya arpanet vilibadilishwa kutoka itifaki za hapo awali za ncp
mwaka wa wakfu wa sayansi wa kitaifa marekani nsf uliamuru ujenzi wa nsfnet uti wa mgongo wa mtandao wa chuo kikuu wenye kasi ya kilobiti kwa sekunde kwa kutumia kompyuta zilizoitwa fuzzballs na mvumbuzi wao david l
mills
mwaka uliofuata nsf ilifadhili ubadilishaji hadi mtandao wenye kasi ya juu zaidi ya megabiti 
 kwa sekunde
maamuzi muhimu kutumia itifaki za darpa tcp ip ulifanywa na dennis jennings aliyekuwa msimamizi wa programu ya kompyuta zenye nguvu huko nsf
ufunguzi wa mtandao huo kwa maslahi ya kibiashara ulianza mwaka wa 
huduma zingine za kielektroniki za kibiashara zilishikanishwa zikiwemo ontyme telemail na compuserve
katika mwaka huo watoaji wa huduma ya intanet watatu waliundwa uunet psinet na cerfnet
muhimu mitandao tofauti iliyotoa viingilio na baadaye kuungana na intanet ilikuwa bitnet na usenet
mitandao mingine ya kibiashara na elimu kama telenet tymnet compuserve na janet iliunganishwa na intanet iliyokuwa ikikua
hatimaye mtandao huu uliunganishwa na mingine katika mwongo wa wakati ambapo itifaki ya tcp ip iliendelea kuwa maarufu zaidi
ingawa vifaa msingi na miongozo vinavyofanya uwezekanaji wa intanet vimekuwepo kwa karibu miongo miwili mtandao huo haukupata kuona nyuso za umma mpaka mwongo wa 
tarehe agosti cern shirika ya ulaya ya utafiti wa chembe ulieleza umma kuhusu mradi mpya wa matandao wa dunia nzima
mtandao ulizuliwa na mwanasayansi wakiingereza tim berners lee mwaka wa 
kivinjari cha mtandao kilichokuwa cha kwanza na chenye umaarufu sana kilikuwa violawww iliyofuata mtindo wa hypercard na kujengwa kwa kutumia mfumo wa window
hatimaye ilichujwa na umaarufu wa tovuti ya mosaic
mwaka wa kikao kikuu cha zana za kompyuta zenye nguvu katika chuo kikuu cha illinois ilitoa aina ya kwanza 
 ya mosaic na mwisho wa mwaka wa hamu ya umma iliongezeka intanet ambayo hapo awali ilikua ya taaluma na ufundi
kufikia mwaka wa matumizi ya neno intanet ilikuwa kawaida na kwa hivyo hata matumizi yake kama neno yenye maana sawa na mtandao wa ulimwengu nzima
wakati huo huo muongo huo ulipoendelea intanet ilifanikiwa kushughulikia mitandao nyingi binafsi wa awali ingawa baadhi ya mitandao kama fidonet vimebakia tofauti
katika miaka ya ilikuwa inakadiriwa kwamba intanet ilikua kwa asilimia kila mwaka na kipindi kifupi cha mwaka wa na ambapo ukuaji wake ulilipuka
ukuaji huu ulitokana na ukosefu wa utawala kuu ambao unaruhusu ukuaji wa kikaboni wa mtandao na pia ukosaji ubinafsi na huru katika itifaki za intanet ambao unahamasisha ubadilishaji wauzaji na kuzuia kampuni yoyote kuwa na udhibiti mkubwa wa mtandao
makadirio ya idadi ya watumiaji wa internet ni bilioni 
 kufikai juni 
itilima ni wilaya iliyojaa karibia wakiwa wasukuma waitwao wanyantuzu kilimo chao kikuu hasa ni mahindi pamba n
ugumu wa miundombinu ya mawasiliano ya intanet unahusisha vipengele vya vifaa vyake na sehemu za mfumo wa progamu inayodhibiti tabaka mbalimbali za usanifu
ingawa vifaa vinaweza kutumika kusaidia mifumo mingine ya programu ni urasimu na mifumo ya sheria za usanifu wa programu zinazoainisha intanet na hutoa msingi wa ukubwa wake na mafanikio yake
wajibu wa urasimu wa usanifu wa mifumo ya programu za intanet umepewa tume ya uhandis wa intanet ietf
ietf huongoza makundi ya kuweka sheria wazi kwa mtu yeyote kuhusu masuala mbalimbali ya usanifu wa intanet
majadiliano yanayotokea na amri za mwisho huchapishwa katika mfululizo wa machapisho iitwayo kuomba kwa maoni rfc ipatikanayo bure kwenye tovuti ya ietf
mbinu muhimu za utengenezaji wa mitandao zinazowezesha intanet ziko katika rfc teule yenye sheria za intanet
sheria hizi hueleza msingi unaojulikana kama itifaki ya intanet
hii ni kielelezo cha usanifu unaogawanya huduma kuwa visehemu katika itifaki ya mfumo rfc rfc 
visehemu hivi vina uhusiano na mazingira au upeo ambao huduma zao hufanya kazi
sehemu ya juu ni sehemu ya zana nafasi iliyotengwa kwasababu ya mbinu za utenegnezaji mitandao zinazotumika katika zana za programu mfano kivinjari
chini ya sehemu hii ya juu kuna sehemu ya usafiri iunganishayo zana katika kompyuta tofauti kupitia mtandao mfano client server na mbinu sahihi za kubadilishana takwimu
chini ya sehemu hizi ndipo kulipo na msingi wa teknolojia ya mitandao linalojumuisha sehemu mbili
sehemu ya intanet inayowezesha kompyuta kutambuana kupitia anwani za itifaki ya internet ip na huziwezesha kuungana pamoja kwa kutumia mitandao zilizo karibu
mwisho chini ya usanifu huu ni sehemu ya programu na sehemu ya uunganishaji ambayo huwezesha kuungana kwa kompyuta zilizo katika kiunganishi sawa wa mtandao ya mtaa kama vile mtandao wa eneo lan au uunganishi wa kupiga
mfano huu ujulikanao pia kama tcp ip ni iliyoundwa isitegemee vifaa inavyotumia kwa hivyo mfano huu hauna haja ya kujishughulisha na maelezo yoyote
mifano mingine vimeundwa kama vile mfano wa mifumo ya kiunganishi kilichofunguka osi lakini si sawa katika maelezo ya ufafanuzi wala utekelezaji lakini kufanana kupo itifaki ya tcp ip hujumuishwa katika majadiliano ya mitandao ya osi
sehemu maarufu zaidi ya picha simamizi ya intanet ni itifaki ya intanet ip ambayo hushughulikia upeanaji wa anwani za ip kwa kompyuta zilizo katika intanet
ip inawezesha ushikanishaji wa mitandao na kimsingi hujenga intanet yenyewe
toleo ya ya ip ipv ni toleo lililotumiwa katika kizazi cha kwanza cha intanet ya leo na bado yatumika vikubwa
iliundwa kushughulikia hadi watumiaji billioni wa intanet
hata hivyo kulipuka kwa ukuaji wa intanet umesababisha kuisha kwa anwani za ipv ambayo inakadiriwa kuingia hatua yake ya mwisho katika takriban mwaka wa 
toleo ya itifaki mpya ipv iliundwa katikati ya mwongo wa 
toleo hili linauwezo mkubwa wa kupeana anwani na mbinu bora zaidi ya uelekezaji wa trafiki ya intanet
ipv kwa sasa ipo katika awamu ya kuachiliwa kibiashara duniani mashirika ya kuweka anwani za intanet rir yameanza kuwahimiza mameneja wote wa rasilimali kupanga uchukuzi na uongofu wa haraka
kimsingi toleo la ipv hutengeneza toleo sambamba la intanet ambalo halipatikani moja kwa moja na ipv 
hii ina maanisha uboreshaji wa programu au vifaa vya ukalimani ni muhimu kwa kila kifaa cha mtandao ambacho linahitaji kuwasiliana kupitia intanet ya ipv 
mifumo ya kuendesha kompyuta ya kompyta za kisasa tayari vimebadilishwa ili vifanye kazi na toleo zote za itifaki ya intanet
miundombinu ya mtandao hata hivyo bado yamebaki nyuma katika maendeleo hayo
hakika intanet ina ainishwa na viungo vyake na sheria za uelekezaji
muundo wa intanet na sifa za matumizi yake vimekuwa vikisomwa kwa undani
imedhamiria kuwa muundo wa uelekezaji katika intanet ya ip na viungo vya hypertext vya mtandao wa dunia nzima ni mifano ya mitandao isiyo na kipimo
sambamba na jinsi watoa huduma wa kibiashara za intanet huwasiliana kwa kupitia sehemu za ubadilishanaji habari mitandao ya utafiti kwa kawaida huunganishwa kupitia mitandao mikubwa kama geant gloriad internet halifa wa mtandao wa abilene na mtandao wa utafiti na kitaifa na elimu wa uingereza janet
mitandao hii imeundwa kutoka kwa mitandao mingine midogo pia tazama orodha ya mashirika ya kiakademia ya mitandao ya kompyuta
wanasayansi wengi wa kompyuta huelezea intanet kama mfano halisi wa mfumo uliyo mkubwa wenye uhandisi wa hali ya juu lakini changamano zaidi
intanet ina tofauti nyingi mno kwa mfano kiwango cha kuhamisha data na sifa za kiumbo za uunganishaji vinatofautiana sana
intanet inaonyesha tukio ibuka linalotegemea muundo wake mkubwa
kwa mfano takwimu za viwango vya kuhamisha data vinaonyesha kufananakwa muda
kanuni za mbinu za uelekezaji na utoaji anwani kwa trafiki katika intanet zinarejelea asili yake katika mwongo wa wakati ukubwa na umaarufu wa mtandao haukuweza kutarajiwa
kwa hivyo uwezekano wa kujenga miundo mbadalia unachunguzwa
internet ni mtandao uliyosambaa duniani ulioundwa na mitandao mingi tofauti iliyoshikanishwa
hata hivyo ili kudumisha uwezo wa mifumo tofauti kufanya kazi pamoja nyanja zote za kifundi na sera ya msingi wa miundombinu na nafasi za jina kuu husimamiwa na shirika la intanet linalotoa majina na nambari icann lililo na makao makuu huko marina del rey california
icann ndiyo yenye mamlaka ya kusitiri utaratibu wa utoaji wa vitambulisho vya kipekee kwa matumizi ya intanet pamoja na majina ya vikundi anwani za itifaki ya intanet ip nambari ya vipenyezo katika itifaki ya usafiri na takwimu zingine nyingi
nafasi ya iliyounganishwa ya majina ya ulimwengu ambapo majina na nambari za kipekee hutolewa ni muhimu kwa mataifa katika kupata huduma za intanet
icann huongozwa na halmashauri ya wakurugenzi wa kimataifa wanaotolewa kutoka jamii za ufundi wa intanet biashara elimu na mengine yasiyo ya kibiashara
serikali ya marekani inaendelea kuwa na jukumu la msingi katika kuidhinisha mabadiliko katika shina la dns lililoko katika kitovu cha mfumo wa eneo la majina
jukumu la icann katika kuratibu zoezi la utoaji vitambulisho vya kipekee hulitofautisha kama shirika la kipekee lenye madaraka ya kuratibu intanet ya kimataifa
tarehe novemba mkutano wa dunia juu ya jamii ya habari uliofanyika tunis uliunda fora ya utawala wa intanet igf kujadili masuala yanayohusiana na intanet
intanet inaruhusu mabadiliko makubwa katika masaa na maeneo ya kufanyia kazi hasa kwa kuenea kwa viunganishi vya kasi visivyopimwa na zana za mtandao
intanet kwa sasa yaweza kupatikana karibu popote kwa njia mbalimbali hasa kupitita vifaa vinavyobebwa mkononi
simu za mkononi kadi za data michezo ya video na vielekezaji vya mkononi vinaruhusu watumiaji kujiunganisha na intanet kutoka popote pale walipo na mtandao usiotumia waya unaoruhusu teknolojia ya kifaa hiki
ndani ya mipaka inayowekwa na skrini ndogo vifaa vingine pungufu kama vifaa vya mfukoni huduma za intanet pamoja na barua pepe na mtandao huweza kupatikana
watoa huduma za intanet huweza kuzuia huduma zinazotolewa na malipo ya usafirishaji wa data bila kutumia nyaya yaweza kuwa ya juu zaidi kuliko mbinu zingine za kupata intanet
internet pia imekuwa soko kubwa kwa makampuni baadhi ya makampuni makubwa leo yamekua kwa kuchukua faida ya gharama nafuu ya matangazo na biasharakwa kupitia intanet pia inajulikana kama biashara kupitia intanet e commerce
ni njia ya haraka sana katika kueneza habari kwa idadi kubwa ya watu kwa ujumla
intanet pia imebadilisha ununuzi kwa mfano mtu anaweza kuagiza cd kupitia intanet na kuipokea katika barua baada ya siku kadha au kuitoa kwa mtandao moja kwa moja katika baadhi ya kesi
intanet pia imewezesha uuzaji wa kibinafsi ambao unaruhusu kampuni kuuza bidhaa kwa mtu fulani au kundi maalum la watu zaidi ya njia zingine za matangazo
mifano ya uuzaji binafsi hujumuisha jamii zilizo katika intanet kama vile myspace friendster orkut facebook na nyingine yznye maelfu ya watumizi wa intanet ambao hujiunga kujitangaza wenyewe na kufanya urafiki kupitia intanet
wengi wa watumiaji hawa ni vijana na waliobaleghe wenye kati ya miaka 
gharama ya chini na ubadilishanaji wa haraka wa mawazo maarifa na ujuzi vimefanya kazi shirikishi kuwa rahisi sana kwa msaada wa programu shirikishi
makundi hayawezi tu kuwasiliana kwa bei ya chini bali upana wa intanet unaruhusu makundi kama hayo kujiunda kwa urahisi
mfano wa makundi hayo ni harakati ya programu za bure ambazo zimetengeneza miongoni mwa programu nyingine linux mozilla firefox na openoffice
org
kuongea kupitia intanet iwe katika fomu ya vyumba vya kuongea vya irc au kupitia mfumo wa ujumbe wa moja kwa moja kunaruhusu mfanyikazi na wenzake kuwasiliana kwa njia rahisi sana wakati wanapofanya kazi katika kompyuta zao wakati wa mchana
ujumbe unaweza kubadilishwa kwa njia ya haraka na inayofaa zaidi kuliko barua pepe
maongezo katika mifumo hii huweza kuruhusu ubadilishanaji wa faili michoro ya ubao mweupe au mawasiliano ya sauti na video kati ya wanachama wa timu moja
biashara na timu za miradi zinaweza kushirikiana katika kalenda vilevile nyaraka na taarifa nyingine
ushirika kama huo hutokea katika maeneo mbalimbali ikiwa ni pamoja na utafiti wa kisayansi maendeleo ya programu kupanga mikutano wanaharakati wa kisiasa na uandishi wa bunifu
ushirikiano wa kijamii na kisiasa pia unaenea wakati upatikanaji wa intanet na idadi ya watu waliosoma kompyuta inapoongezeka
intanet inaruhusu watumiaji wa kompyuta kufikia kompyuta zingine na habari huhifadhiwa kwa urahisi popote walipo duniani
wanaweza kufanya hivi pamoja na au bila matumizi ya usalama kujitambulisha na teknolojia za kuficha kutegemea na mahitaji yao
hii inahimiza njia mpya ya kufanya kazi kutoka nyumbani kushirikiana na kubadilishana habari katika viwanda vingi
mhasibu aliyeketi nyumbani anaweza kukagua vitabu vya kampuni iliyo katika nchi nyingine kupitia kitumishi kilicho katika nchi nyingine ya tatu ambayo inahifadhiwa na wataalamu wa it katika nchi ya nne
akaunti hizi zinaweza kuwa ziliundwa na waweka vitabu wafanyao kazi nyumbani katika maeneo mengine kwa kuzingatia habari e waliyopata kupitia barua pepe waliyotumiwa kutoka ofisi za duniani kote
baadhi ya mambo haya yalikuwa yanawezekana kabla ya kuenea kwa matumizi ya intanet lakini gharama ya laini binafsi ya kukodisha ingefanya mamboo hayo yasiweze kufanyika
mfanyakazi wa ofisi akiwa mbali na dawati lake labda upande mwingine wa ulimwengu katika safari ya kibiahsara au likizo anaweza kufungua kikao katika kompyuta yake binafsi iliyoko ofisini mwake kwa kupitia mtandao binafsi wenye usalama vpn kwa kupitia intanet
hii inampa mfanyakazi upatikanaji kamili wa faili zake zote za kawaida na data pamoja na barua pepe na zana nyingine za matumizi wakati akiwa mbali na ofisi
dhana hii pia inajulikana na baadhi ya watu wa usalama wa mitandao kama mtandao binafsi wa kidhahania wenye ndoto za kutisha kwa sababu inapeleka mzunguko salama wa mtandao wa shirika ndani ya nyumba za wafanyakazi wa shirika hilo
watu wengi hutumia maneno intanet na mtandao wa dunia nzima au tu web kama maneno yanayobadilishana lakini kama tulivyojadiliana awali maneno haya mawili si sawa
mtandao wa dunia nzima ni seti ya nyaraka za ulimwengu picha na rasilimali nyingine zinazotazamwa na kushikanishwa na kitafuta rasilimali sawa url na viungo
url hizi huruhusu watumiaji kuvipatia anwani vijakazi vya mtandao na vifaa vingine vnavyohifadhi rasilimali hizi na kuvipata vinapohitajika kwa kutumia hypertext transfer itifaki ya kupelekea hati http
http ni itifaki ya kipekee ya mawasiliano inayotumika katika mtandao wa intanet
huduma za mtandao huweza pia kutumia http kuruhusu mifumo ya programu kuwasiliana ili kuweza kushiriki na kubadilishana mantiki ya biashara na data
bidhaa za programu zinazoweza kupata rasilimali za mtandao mara nyingi huitwa ajenti wa matumizi
katika matumizi ya kawaida tovuti za mtandao kama internet explorer firefox opera apple safari na google chrome huwaruhusu watumiaji kuvuka kutoka kurasa ya mtandao mmoja hadi nyingine kupitia viungo vya hyper
hati kwenye mtandao huweza kuwa na mchanganyiko wowote wa data ya kompyuta zikiwemo picha sauti maandishi video mchanganyiko wa picha na sauti na mambo yanayomhusisha mtumiaji wa intanet kama michezo zana ofisi na maonyesho ya kisayansi
kupitia utafiti wa intanet unaoendeshwa na maneno maalum kwa kutumia mitambo ya utafutaji kama yahoo na google watumiaji duniani kote huweza kupata habari nyingi kwa urahisi na moja kwa moja kutoka kwa intanet
ikilinganishwa na kamusi elezi zilizochapishwa namaktaba za kawaida mtandao wa dunia nzima umewezesha kusambaa ghafla kwa habari na data
kwa kutumia mtandao pia ni rahisi kuliko awali kwa watu binafsi na mashirika kuchapisha mawazo na habari kwa watazamaji wengi wanaotarajiwa
kuchapisha kurasa ya mtandao kibadilishanaji maoni blogu au kujenga tovuti inahusisha gharama ndogo za awali na huleta kupatikana kwa huduma nyingi zisizo na gharama
kuchapisha na kudumisha idadi kubwa ya mitandao ya kitaalamu yenye kuvutia habari tofauti na ya moja kwa moja bado ni swala gumu na ghali hata hivyo
watu wengi na baadhi ya makampuni na vikundi vitumizi hutumia mitandao ya ubadilishanaji maoni au blogu ambayo hutumika kama jarida zenye urahisi wakati wa kuongeza habari
baadhi ya mashirika ya kibiashara huwahimiza wafanyakazi kuwasilisha ushauri katika maeneo yao maalum katika matumaini ya kuwa wageni watafurahishwa na maarifa ya mtaalam na habari za bure na kuvutiwa kwa shirika hilo kama matokeo
mfano mmoja wa zoezi hili ni microsoft ambayo watengenezaji bidhaa zake huchapisha mitandao ya ubadilishanaji binafsi katika blogu ili kuvutia umma kwa kazi zao
mikusanyo ya kurasa binafsi za mtandao zilizochapishwa na watoa huduma wakubwa hubakia maarufu na imeendelea kuwa ya kipekee
ingawa oparesheni kama vile angelfire na geocities zimekuwepo tangu siku za mwanzo wa tovuti oparesheni mpya kwa mfano tovuti facebook na myspace kwa sasa vina wafuasi wengi
oparesheni hizi mara nyingi hujionyesha kama mtandao ya huduma za kijamii kuliko viwekaji vya kurasa za mtandao
kuweka matangazo katika kurasa za tovuti pendwa huwa na faida biashara e biashara ya mtandao e commerce au uuzaji wa bidhaa na huduma moja kwa moja kupitia tovuti inaendelea kukua
katika siku za mwanzo kurasa za mtandao kwa kawaida zilitengenezwa kama seti za faili za nakala kamilifu na zilizo peke za html zikihifadhiwa kwenye tovuti ya huduma
hivi karibuni tovuti hutengenezwa kwa kutumia kisimamizi cha yaliyomo au kifaa ororo cha wiki ambacho huwa na maudhui machache sana mwanzoni
wachangiaji wa mifumo hii ambao wanaweza kuwa wafanyakazi wanaolipwa wanachama wa klabu au shirika zingine au wanachama wa umma hujaza vihifadhi data na maudhui kutumia kurasa zilizoundwa kwa kusudi hilo ilhali wageni huangalia na kusoma yaliyomo katika ombo lake la mwisho la html
kuna uwezekano wa kuwa au kutokuwa na mifumo ya uhariri kibali na mifumo ya usalama iliyojengwa katika mchakato wa kuchukua maudhui mpya iliyoingizwa na kuifanya ipatikane na wageni wanaolengwa
leo inaweza kuwa muhimu kutofautisha kati ya intanet na mifumo ya kindani ya barua pepe
barua pepe ya intanet inaweza kusafiri na kuhifadhiwa kimaandishi katika mitandao mingine mingi na mashine zilizo nje ya udhibiti wa mtumaji na mpokeaji
kwa wakati huu kunauwezekano wa yaliyomo kusomwa na kubadilishwa na mhusika wa tatu ikiwa kuna mtu yeyote anayefikiri kuwa una umuhimu wa kutosha
picha nyaraka na faili nyingine zinaweza kutumwa kama viungo vya barua pepe
barua pepe zinaweza kutumwa kwa anwani nyingi za barua pepe
telefoni ya intanet ni huduma nyingine la mawasiliano ya kawaida iliyowezekana kwa uundaji wa intanet
voip husimamia itifaki ya kupitisha sauti kupitia intanet ikirejelea itifaki msingi ya mawasiliano ya intanet
wazo hili lilianza mwanzo wa mwongo wa na zana zilizofanana na simu za polisi za kompyuta binafsi
katika miaka ya hivi karibuni mifumo mingi ya voip imekuwa rahisi kutumia na kuwa na manufaa kama simu ya kawaida
faida ni kwamba intanet inapobeba trafiki ya sauti voip inaweza kuwa bure au kuwa na gharama ndogo sana kuliko upigaji simu wa jadi hasa juu ya umbali mrefu na hasa kwa wale wenye viunganishi vinanvyowaka wakati wowote kama vile cable au adsl
voip inapevuka na kujitokeza kama mshindani mbadalia wa huduma za simu za jadi
uwezo wa kubadilishana ujumbe kati ya watoa huduma mbalimbali imeboreshwa na uwezo wa kupiga au kupokea simu kutoka kwa simu ya jadi unapatikana
vibadilisha mtandao vya voip ambavyo ni rahisi na vya bei nafuu vinapatikana na vinaondoa haja ya kuwa na kompyuta binafsi
ubora wa sauti unatofautiana kutoka wito moja hadi mwingine lakini mara nyingi ni sawa na huweza hata kuzidi ule wa simu za jadi
matatizo yaliyobakia kwa voip hujumuisha upigaji simu kwa nambari ya dharura na utumainikaji
hivi sasa watoa voip wachache hutoa huduma ya dharura lakini haipatikani na wote
simu za jadi huwezeshwa na nguvu za laini na hufanya kazi wakati stima zinapopotea voip haifanyi hivyo bila chanzo kingine cha nguvu kwa vifaa vya simu na vifaa vya upatikanaji wa intanet
voip pia imekuwa maarufu kwa zana za michezo kama njia ya mawasiliano kati ya wachezaji
wateja wa voip wanaojulikana katika michezo ni kama vile ventrilo na teamspeak
wii playstation na xbox pia hutoa sifa za voip za kuongea kupitia mtandao
kugawana faili ni mfano wa uhamishaji wa kiasi kikubwa cha data kupitia intanet
faili ya kompyuta inaweza kutumwa kwa kutumia barua pepe kwa wateja waenzi na marafiki kama kiungo
inaweza kuwekwa kwenye tovuti au tumishi ya ftp kwa upakuaji rahisi na watu wengine
inaweza kuweka ndani ya eneo lenye wamiliki wengi au ndani ya tumishi ya faili kwa ajili ya matumizi ya haraka na washikadau
mzigo wa upakuaji mzito kwa watumiaji wengi unaweza kupunguzwa na matumizi ya vioo vya huduma au mitandao ya viwango aina moja
katika hali hizi zote upatikanaji wa faili unaweza kudhibitiwa na kujitambulisha kwa watumiaji usafiri wa faili katika ya intanet unaweza kuborongwa kwa kupewa maana fiche na hongo ya pesa yaweza kutumiwa ili kuzipata faili
bei inaweza kulipwa kutoka eneo tofauti kwa njia isiyokuwa wazi kwa mfano kutoka kwa kadi ya deni krediti ambayo maelezo yake hupitishwa pia kwa kawaida hupewa maana fiche kabisa kupitia intanet
asili na dhibitisho la faili iliyopokewa inaweza kuangaliwa kupitia saini za dijitali au kwa md au aina nyingine ya ujumbe
sifa hizi rahisi za intanet juu ya msingi wa dunia nzima zinabadilisha uzalishaji mauzo na usambazaji wa kitu chochote ambacho kinaweza kupunguzwa na kuwa faili ya kompyuta kwa usafirishaji
hii ni pamoja na kila namna ya machapisho ya magazeti bidhaa za programu habari muziki filamu video picha grafiki na sanaa zingine
hili kwa upande mwingine limesababisha mabadiliko katika kila moja ya viwanda ambavyo awali vilidhibiti uzalishaji na usambazaji wa bidhaa hizi
utabakishaji wa vyombo vya habari unahusu kitendo ambacho watangazaji wengi wa redio na televisheni wanatumia kukuza lishe ya intanet ya habari za moja kwa moja kutumia sauti na tabaka za video kwa mfano bbc
wanaweza pia kuruhusu maonyesho na usikilizaji kulingana na mabadiliko ya wakati kama kuangalia mbele picha klasiki na sifa za kusikiliza tena
watoaji huduma hawa wameungwa na anuwai ya watangazaji halisi wa intanet ambao kamwe hawakuwa na leseni za kutoa habari moja kwa moja
hii ina maanaisha kuwa kifaa kilichounganishwa na intanet kama vile kompyuta au kitu kingine maalum kinaweza kutumika kupata vyombo vya habari vilivyounganishwa na intanet kwa njia ile ile kama ilivyowezekana tu na mpokezi wa televisheni au redio
aina ya matini ni pana sana kutoka kwa ponografia hadi tovuti za ufundi na utaaluma wa juu
podcasting ni aina fulani katika mada hii ambapo kwa kawaida ni sauti matini zinapakuliwa na kuchezwa tena kwenye kompyuta au kubadilishwa kwenye chombo cha habari kinachobebeka ili kisikilizwe matu anapotembea
hizi mbinu za kutumia vifaa rahisi vinaruhusu mtu yeyote aliye na udhibiti ufichaji au udhibiti wa leseni kutangaza picha muziki na video kote ulimwenguni
kamera za mtandao zinaweza kuonekana kama ongezeko ya chini ya bajeti ya jambo hili
ingawa baadhi ya kamera za mtandao zinaweza kutoa video za kiima kizima picha huwa ndogo au hujiongeza pole pole
watumiaji wa intanet wanaweza kuangalia wanyama waliyozunguka kidimbwi cha maji huku afrika meli katika kipisho cha panama trafiki katika mzunguko wa barabara za mtaa au kufuatilia wanapoishi katika muda halisi
vyumba vya kuongea vya video na mikutano ya video pia ni maarufu matumizi mengi yakipatikana ya kamera kibinafsi za mtandao zilizo na au zisizo na sauti inayotamba pande zote mbili
youtube ilianzishwa tarehe februari na sasa ni tovuti inayoongoza kwa maonyesho ya video za bure pamoja na idadi kubwa ya watumiaji
youtube inadai kuwa watumiaji wake hutazama mamia ya mamilioni na huongeza mamia ya maelfu ya video kila siku
lugha ya iliyoenea katika mawasiliano ya intanet ni kiingereza
hii inayotumika zaidi katika intaneti ni kiingereza
hili latokana na kuwa ndiyo lugha asilia ya intanet na pia nafasi yake kama lingu franca lugha sambazi
pia inaweza kuhusiana na upungufu wa utendaji wa kompyuta za awali kiasi kikubwa zikitoka marekani kushughulikia maandishi mengine kuliko yale ya lahaja ya kiingereza ya alfabeti ya kilatin
katika kanda asilimia ya watumiaji wa intaneti duniani wana makao barahindi asilimia ulaya asilimia amerika ya kaskazini asilimia amerika kusini na caribbean zikichukuliwa kwa pamoja asilimia afrika asilimia mashariki ya kati na asilimia australia oceania
teknolojia za intanet zimeendelea ya kutosha katika miaka ya hivi karibuni hasa katika matumizi ya unicode kwamba vifaa vizuri vinapatikana kwa maendeleo na mawasiliano katika lugha zinazotumiwa kwa wingi
hata hivyo baadhi ya matatizo kama mojibake uonyeshaji usiosahihi wa maandishi ya lugha za kigeni pia inajulikana kama kryakozyabry bado hubakia
njia za kawaida za kupata intaneti nyumbani ni kwa kupiga laini za broadband kupitia waya za koax nyuzinyuzi za optiki au waya za shaba wi fi setilaiti na teknolojia ya rununu ya g
maeneo ya umma kwa matumizi ya intaneti ni maktaba na mikahawa ya intaneti ambamo kompyuta zilizounganishwa na intaneti hupatikana
pia kuna sehemu za kupata intaneti katika maeneo mengi ya umma kama vile kumbi za uwanja wa ndege na maduka ya kahawa katika baadhi ya sehemu hizi kwa matumizi mafupi wakati umesimama
maneno mbalimbali hutumiwa kama vile kiosk za umma za interneti pahala pa upatikanaji intaneti pa umma na simu za kulipia za mtandao
hoteli nyingi sasa pia huwa na pahala pa umma ingawa hizi hulipiwa kulingana na matumizi
sehemu hizi hutumika kwa matumizi mbalimbali kama ununuzi tiketi amana za benki malipo kupitia mtandao nk
wi fi hutoa upatikanaji usiotumia waya wa mitandao ya kompyuta na kwa hiyo yaweza kufanya hivyo kwa intanet yenyewe
sehemu moto zinazotoa upatikanaji kama huo hujumuisha mikahawa ya wi fi ambapo watumiaji hupaswa kuleta vifaa vyao visivyotumia waya kufikia intaneti kama vile kompyuta za pajani au pda
huduma hizi huweza kuwa bure kwa wote bure kwa wateja tu au waliolipishwa
eneo moto halina haja ya kuwa finyu katika eneo ndogo
kampasi nzima au bustani au hata mji mzima unaweza kuwezeshwa
juhudi za mashinani zimesababishamitandao ya kijamii isiyotumia waya
huduma za wi fi za kibiahsara zinazofunika maeneo ya miji mikubwa zinapatikana london vienna toronto san francisco philadelphia chicago na pittsburgh
intanet huweza kupatikana kutoka sehemu hizo kama kiti cha bustani
mbali na wi fi kumekuwa na majaribio na mitandao ya simu ya kibiashara isiyotumia waya kama ricochet huduma mbalimbali za kasi za data kupitia mitandao ya simu za mkononi na huduma zisizotumia waya zisizobadilika
simu za mkononi za hali ya juu kama vile smartphone kwa ujumla huja na upatikanaji wa intaneti kwa kupitia mtandao wa simu
vivinjari cha mitandao kama vile opera hupatikana katika simu hizi za mkononi zilizoendelea ambazo pia huweza kutekeleza aina nyingie tofauti ya programu za intaneti
simu nyingi za mkononi huweza kupata intanet kuliko pc ingawa hii haitumiki kwa upana
kinachotoa huduma za upatikanaji wa intaneti na muundo wa mfanyiko wa itifaki hutofautisha mbinu zinazotumika kupata intaneti
intaneti imefanya kuwe na uwezekano mkubwa kabisa wa aina mpya za mahusiano ya kijamii shughuli na upangaji kutokana na sifa zake msingi kama vile kuenea katika matumizi na upatikanaji
tovuti za kijamii kama vile facebook na myspace vimetengeneza aina mpya ya ufahamianaji na mwingiliano
watumiaji wa tovuti hizi huweza kuongeza vitu mbalimbali kwa kurasa zao binafsi kuonyesha maslahi yao ya kawaida na kuungana na watu wengine
inawezekana kupata mzunguko mkubwa wa marafiki hasa kama tovuti inaruhusu watumiaji kutumia majina yao halisi na kuruhusu mawasiliano kati ya makundi makubwa ya watu waliomo
tovuti kama meetup
com zipo ili kuruhusu matangazo mapana ya makundi ambayo yanaweza kuwepo hasa kwa mikutano ya ana kwa ana lakini ambayo inaweza kuwa na mahusiano mbalimbali madogo katika tovuti ya kundi lao katika meetup
org au tovuti zingine zenye kufanana
kizazi cha kwanza kwa sasa kinakuzwa na upatikanaji ulioenea wa kujiunga na intaneti unaosababisha utovu wa faragha utambulisho na wasiwasi wa kimiliki
wenyeji wa dijitali hukumbwa na wasiwasi tofauti ambao haukuwa na vizazi vya mwanzoni
katika jamii za kidemokrasia mtandao umepata uhusiano mpya kama chombo cha kisiasa kupelekea udhibiti wa intaneti na baadhi ya nchi
kampeni ya urais wa howard dean mwaka huko marekani ulikuwa mashuhuri kwa uwezo wake wa kutoa michango kupitia intaneti
makundi mengi ya kisiasa hutumia interneti ili kufanikisha utaratibu mpya wa kujiandaa ili kutimiza wanaharakati wa intaneti
baadhi ya serikali kama zile za iran korea ya kaskazini myanmar jamhuri ya watu wa china na saudi arabia zinaudhibiti wa juu wa yale watu katika nchi zao wanayoweza kupata kwenye intanet hasa maudhui ya kisiasa na kidini
hii inakamilishwa kwa kupitia programu inayoficha makundi na maudhui ili yasipatikane kwa urahisi bila mbinu ya kitaaluma zaidi
nchini norway denmark finland na uswidi watoa huduma za intaneti kwa hiari yao pengine kuepuka mpangilio kama huo kuwa sheria walikubali kudhibiti upatikanaji wa tovuti zilizotajwa na polisi
ingawa orodha hii ya url haramu inapaswa kuwa na anwani za tovuti zinazojulikana zenye kuonyesha ponografia ya watoto yaliyomo katika orodha hii ni siri
nchi nyingi ikiwemo marekani zimepitisha sheria zinazofanya umiliki au usambazaji wa nyenzo fulani kama vile ponografia ya watoto iliyoharamu lakini hazitumii programu ya kuficha
leo majukwaa mengi ya intaneti yana sehemu ya michezo na video za kuchekesha katuni vibonzo fupi katika mfano wa sinema za flashi pia ni maarufu
zaidi ya watu milioni hutumia vibadilishanaji maoni blogu au mbao za ujumbe kama njia ya mawasiliano na kwa ajili ya kubadilishana mawazo
viwanda vya sinema za watu wazima na kamari vimechukua faida kamili ya mtandao wa dunia nzima na mara nyingi hutoa chanzo muhimu ya mapato ya matangazo kwa tovuti zingine
ingawa serikali nyingi zimejaribu kuweka vikwazo katika matumizi ya intaneti katika viwanda hivi zilishindwa kupunguza kuenea umaarufu wa viwanda hivi
eneo moja kuu ya burudani kwenye interneti ni michezo yenye wahusika wengi
aina hii ya burudani inajenga jamii kuwaleta watu wa umri fofauti na asili zote kufurahia mwendo wa kasi wa ulimwengu wa michezo ya wahusika wengi
hii inaanza kutoka mmorpg hadi mfyatua risasi wa kwanza kutoka michezo ya kusawiri mhusika hadi kamari ya intaneti
hii imebadilisha njia ambayo watu wengi huweza kuingiliana na jinsi wao wanvyoweza kutumia muda wao wa bure katika interneti
wakati michezo ya intaneti imekuwapo tangu mwongo wa aina ya kisasa ya michezo ya intaneti ilianza na huduma kama gamespy na mplayer ambayo wachezaji wa michezo kwa kawaida walijiunga nayo
wasiyojiunga walikubaliwa kucheza baadhi ya aina za mchezo iliyochezwa au baadhi ya michezo
wengi hutumia intaneti kwa kupata na kuchukua muziki sinema na vitu vingine kwa starehe zao na utulivu
kama ilivyojadiliwa hapo awali kuna vyanzo za kulipia na vya bure kwa haya yote kwa kutumia vitoa huduma vikuu na teknolojia za viwango vinavyolingana
baadhi ya vyanzo hivi hujali zaidi haki za wasanii wa awali na juu ya sheria za kimiliki kuliko wengine
wengi hutumia mtandao wa dunia nzima kupata habari taarifa za michezo na hali ya hewa na kupanga likizo na kujua zaidi kuhusu mawazo na maslahi yao
watu hutumia maongezi kupitia mtandao utumaji wa ujumbe na barua pepe kuwasiliana na marafiki duniani kote wakati mwingine kwa njia sawa na jinsi baadhi ya watu awali walivyokuwa na marafiki ambao walifahamiana kwa barua tu
mitandao ya kijamii kama myspace facebook na mingine mingi kama hiyo pia huwasaidia watu kubaki katika mawasiliana kwa starehe zao
intaneti imeshuhudia kuongezeka kwa idadi ya kopyuta binafsi za mtandao ambapo watumiaji wanaweza kupata faili zao folda na masharti kupitia intaneti
matumizi ya intaneti yamesababisha upungufu mkubwa kwenye rasilimali ya kampuni mfanyikazi wastani wa uingereza hutumia dakika kwa siku akipitia mtandao wa dunia nzima wakati akifanyakazi kulingana na utafiti wa mwaka wa uliofanywa na huduma za kibiahsara za peninsula
blogu ni teknolojia mpya inayowezesha watu binafsi kuchapa maoni na fikra zao katika mtandao wa tarakilishi
neno blogu ni tafsiri ya kiswahili inayotokana na neno la kiingereza blog
kimsingi blogu ni aina ya tovuti ambayo huandikwa mara kwa mara na kwa mpangilio wa mambo mapya kutokea ukurasa wa mbele kuendana na tarehe na mwezi
kwa mfano blogu za maandishi blogu za mkononi blogu za picha blogu za sauti na blogu za video
blogu ya mradi wa global voices inaandika muhtasari wa majadiliano na habari zinazojitokeza katika blogu mbalimbali duniani hasa nje ya marekani
mradi huu una wanablogu katika nchi mbalimbali duniani ambao wanaandika juu ya masuala muhimu yanayojitokeza katika blogu za nchini mwao au katika bara lao
jua ni nyota ambayo ni karibu na dunia yetu kuliko nyota nyingine
jua ni kitovu cha mfumo wa jua likizungukwa na sayari nane
dunia yetu ni moja ya sayari hizo katika mfumo wa jua na sayari zake
maada yake ni utegili yaani gesi ya joto sana inayoshikwa na nguvu ya kisumaku
kipenyo cha jua ni takriban kilomita ambayo ni mara kipenyo cha dunia yetu
kikemia masi ya jua ni hasa hidrojeni na heli 
kiasi kinachobaki ni elementi nzito zaidi kama vile oksijeni kaboni chuma na nyingine
hata kama hizi elementi nzito ni asilimia ndogo tu za masi ya jua bado zinalingana na mara masi ya dunia kutokana na ukubwa wa jua
tafiti mbalimbali zinaonesha kuwa jua liliundwa takriban miaka bilioni 
 iliyopita kutoka katika gimba kubwa la mawingu lililoundwa na asilimia kubwa za hidrojeni
jua linatoa mwanga joto na mnururisho mwingine wa aina mbalimbali
asili ya nishati hii ni mchakato wa myeyungano wa kinyuklia ndani yake
katika myeyungano huo hidrojeni inabadilishwa kuwa heli
badiliko kutoka hidrojeni kwenda heli inaachisha nishati inayotoka kwenye jua kwa njia ya mnururisho
nishati ya mnururisho huu ni msingi wa maisha ya mimea na viumbe hai katika dunia
nuru ya jua inabadilishwa na mimea kwa njia ya usanisinuru kuwa nishati ya kikemia inayojenga miili yao itakayokuwa lishe tena ya mimea na wanyama
wachagga ni kabila la watu wenye asili ya kibantu lakini pia mchanganyiko wa damu hasa ya kikushi wanaoishi kaskazini mwa tanzania chini ya mlima kilimanjaro mkoani kilimanjaro
wachagga ni kabila la tatu kwa ukubwa nchini tanzania
takwimu za mwaka zinaonyesha kuwa idadi ya wachagga 
wachagga wana historia ndefu ya asili yao na ya maingiliano yao na makabila mengine
kabila la kichagga ni mkusanyiko wa makabila madogomadogo ya kichagga yaliyosambaa kijiografia kuzunguka mlima kilimanjaro kuanzia mashariki tarakea rombo hadi magharibi kwa kilimanjaro siha machame
makabila ya kichagga ni wa rombo wa vunjo ambao wanajumuisha watu wa mwika mamba marangu kilema na kirua ambayo ndio inajulikana na wengi kama kirua vunjo
ukipenda unaweza kuwagawa watu hawa wa vunjo kama wa mwika wa mamba wa marangu wa kilema na wakirua
makabila mengine ni wa old moshi wa kibosho na wa machame wa uru na wa siha
lugha ya kichagga inabadilika kuanzia unapotoka tarakea mpaka unapofika siha magharibi mwa kilimanjaro
lugha hizo zinakaribia kufanana kadiri makabila hayo yalivyopakana
vile vile kisiha kinafanana sana na kimachame ambacho pia kinafanana kidogo na kikibosho
baadhi ya wamachame walihamia sehemu za meru arusha na kuchanganyikana na waarusha lugha yao ikabadilika kidogo na kuwa kimeru
kwa sababu hiyo wameru wanasikilizana sana na wamachame ingawa lafudhi zao zinatofautiana kidogo
akina temu mlaki mlay lyimo moshiro mselle kamnde kileo kimambo tesha msaki assey kyara kessy ndanu macha mbishi kombe njau wanatoka old moshi na vunjo
majina mengine ya old moshi ni kama yafuatayo mmari macha mshiu kyara moshi massamu kimambo mboro mlngu tenga njau malisa aro maeda ngowi lyatuu na mengine mengi
kavishe mariki tarimo laswai mallya mrema mkenda massawe silayo lyaruu makyao mowo lamtey tairo mramba kauki wanatoka rombo
sawe usiri shayo kiwelu makundi urasa mtui moshi meela minja njau wanatoka marangu na kilema
rite makule minja mashayo chao shao makawia ndesano kimario tilla mariale tarimo mafole kituo mrosso lyakundia kessy mmbando matemba ndenshau morio akaro matowo towo mkony temba foya munishi kilawe na kadhalika hutoka kibosho
ukoo wa akina teri wako mamba chami chuwa kiria na wachache sango old moshi na wengine walihamia maji ya chai mkoa wa arusha
hawa walihodhi mashamba ng ombe na waliheshimiwa kama viongozi wa kikabila
katika siasa udp na ccm ndio vyama vinavyokubalika sana na hasa udp kwa bwana mapesa aka cheyo momose ndo eneo kubwa jimbo lake limechukuliwa na hii wilaya
baadhi ya ma mangi mashuhuri katika historia ni kama mangi rindi aliyeingia mikataba na wakoloni wajerumani mangi sina wa kibosho anajulikana kwa uhodari wake wa vita katika kupigana na wamachame na kupora ng ombe na mazao yao na mangi marealle wa marangu na vunjo
mangi meli huyu alikuwa mangi wa waoldmoshi ambaye alipigana na wajerumani na aliishia kukatwa kichwa na mpaka sasa kichwa chake kipo ujerumani alizikwa kiwiliwili tuu baada ya kumnyoga na mti aliyonyongewa upo mpaka sasa sehemu ya oldmoshi bomani karibu na kolila sekondari
wakoloni walipokuja kilimanjaro waliingia mikataba na viongozi hawa wa kikabila ili kuweza kuweka misingi yao ya kikoloni
pia ndugu na watoto wa ma mangi walikuwa wa kwanza kupata elimu ya kikoloni kwa hiyo waliweza kushirikishwa katika serikali za kwanza
hawa pia wanaaminika walikuwa kama mabepari wa kwanza wa kijadi maana walifanyiwa kazi na watu wengine wakati wao ma mangi wamekaa kuhesabu mali zao
usemi maarufu wa u mangi meza nadharia inawezekana kuwa umetokana na watawala hawa wa kichagga
wachagga wanajulikana kwa uwezo wao mkubwa wa kufanya biashara na pia kilimo
moshi ni maeneo ya mwanzo ambayo wamisionari wa ukristo walijenga makanisa na shule
sababu hii imefanya wachagga kuwa kabila lenye watu wengi zaidi walio na elimu ya kisasa na mkoa wa kilimanjaro unaongoza kwa idadi ya shule za sekondari nchini tanzania
kulingana na takwimu za elimu mkoa wa kilimanjaro una shule za sekondari zaidi ya 
idadi hii ya shule ni kubwa zaidi ya idadi ya shule katika mikoa mingine tanzania
shule nyingi za sekondari ziko katika mkoa huu kwa sababu zifuatazo hali ya hewa na vivutio vya kitalii katika mkoa huu viliwavutia zaidi walowezi na wakoloni na kuweka makazi yao hapo
hivyo wamisionari walijenga shule za kwanza wakifuatiliwa na serikali za wakoloni serikali ya tanzania ilirithi shule zilizojengwa na wakoloni wachagga waliobahatika kupata fedha binafsi baadaye waliwekeza kwenye ujenzi wa shule binafsi kama kitega uchumi wakati wakazi wa mikoa mingine kadhaa walisubiri serikali iwajengee shule
 ukichanganya sababu utagundua shule katika mkoa kilimanjaro zimezidi sana idadi ya shule katika mikoa mingine yote
ni vema pia kusema kuwa shule hizo huvutia wanafunzi kutoka tanzania nzima haziwasomeshi wachagga tu
ingawa ardhi ni msingi wa maendeleo kwa watu wote kwa wachagga ardhi ni mali sana kwa sababu kilimo chao ni cha mazao ya kudumu kama kahawa na ndizi hukaa shambani kwa muda wa miaka mingi
hii ni sehemu ya ardhi ambayo mtoto anategemewa atajenga na kuanzisha familia yake
bahati mbaya watoto wa kike walikuwa hawapewi kipaumbele katika ugawanaji wa vihamba
uhaba wa ardhi huko uchaga ulipelekea wachagga wengi kuhamia mikoa mingine
hivi leo utakuta wachagga wakiishi dodoma morogoro iringa mbeya n
wakiwa wamepanda migomba yao na kuendesha biashara za maduka ya vyakula
ukienda kwenye mikoa hiyo utakuta wamejenga jamii zao na vyama vyao vya kusaidiana wakati wa sherehe au matatizo
aidha hata pombe ya mbege utaweza kuikuta kwenye makusanyiko ya wachagga katika mikoa mbalimbali
wachagga hulima mazao ya chakula kama vile mahindi maharagwe viazi ndizi ulezi na mboga mbalimbali
pia mazao ya biashara kama vile kahawa nyanya na vitunguu
ingawa wachagga wa leo wanakula vyakula mbalimbali kama vile ugali wali na viazi chakula kikuu cha wachagga ni ndizi
kuna ndizi za aina mbalimbali na kwa matumizi tofauti
mfano ndizi sukari ni fupi na huachwa hadi ziive na huliwa mbivu kama tunda
ndizi mshale hukatwa zikiwa mbichi na kupikiwa vyakula mbalimbali pamoja na nyama ya ng ombe kondoo au mbuzi
mara nyingine hupikwa na maharage choroko kunde au hata maziwa ya mtindi
vyakula vya ndizi huja kwa ladha tofauti kama vile ndizi nyama mtori machalari kiburu na kadhalika
aina nyingine ni ndizi ng ombe ambazo huachwa ziive halafu humenywa na kutumiwa kutengenezea pombe maarufu iitwayo mbege
mbege hutengenezwa kwa kutumia ndizi mbivu maji na ulezi
ukipita mitaa ya dar es salaam utaona ndizi mzuzu zikichomwa sambamba na muhogo au kuku vumbi au kiti moto
historia hiyo yaweza kuwa ya ukweli kwa sababu aina nyingi za mihogo zinajenga sumu ya sianidi ndani yake watu waliozoea kutumia mihogo huwa na njia za kuondoa sumu kwa kuiloweka mihogo katika maji kwa muda
lakini kama wachagga wale wa zamani hasa wa machame walifanya jaribio bila kujua mbinu ya kuondoa sumu ajali iliweza kutokea
cha kushangaza ni kwamba hukohuko kilimanjaro majirani na watani wa wachagga yaani wapare walikuwa wameshazoea mihogo na ilikuja kuwa moja ya chakula chao kikuu
pamoja na kilimo cha mazao wachagga hupendelea sana kufuga nguruwe
tabia ya kula nyama ya nguruwe ijulikanayo leo kwa jina la kiti moto ni moja ya mambo yaliyoenezwa na wachagga
ulaji wa kiti moto haukuwa pendeza baadhi ya wenyeji wa pwani kama dar es salaam ambapo wachagga walihamia kwani wakaaji wengi wa pwani ni waislamu kwa hiyo nguruwe kwao ni haramu
wakazi wa dar es salaam watokao makabila mengine na wasiyo waislamu kwao kula nguruwe ilikuwa ruksa
ingawa wanaume wa kichagga hupendelea kufanya kazi mbali na kwao wake zao hukaa nyumbani moshi na hufuga ng ombe na kazi za shambani
ila kwa sasa kutokana na ugonjwa wa ukimwi tabia hii imepungua miongoni mwao
wanawake wa kichagga hasa kutoka rombo hujulikana kama wafanyakazi hodari
huchangia sana katika mapato ya nyumbani na chakula
ingawa kipato cha wachagga ni kikubwa kulingana na cha makabila mengine takwimu zinaonyesha watoto wa mkoa wa kilimanjaro kuongoza kwa utapiamlo
sababu kubwa ya watoto kuwa na utapiamlo ni wazazi kujali zaidi kazi kuliko muda wa kuwahudumia watoto
wengi wa watoto hao ni wale ambao wazazi wao ni watu wa pombe na kipato chao kinaishia kilabuni
utaona kwamba uchagga una vilabu vingi vya pombe na vinaongezeka kwa sababu imekuwa biashara kubwa
hii inawezekana kuwa matunda ya wazazi kutowalisha watoto wao chakula cha kutosha au chakula bora
kuna sehemu nyingine za uchagga kama old moshi na kibosho ambapo watoto wadogo hupewa pombe ya mbege asubuhi mchana na jioni
sababu nyingine ni kazi mama wa kichagga anaweza kushinda shambani kutwa na hana desturi ya kubeba watoto mgongoni kwenda nao shambani hivyo wanakuwa nyumbani ama wenyewe au na mayaya
mfano ulio dhahiri ni nyakati za asubuhi na mapema kwenye vyombo vya usafiri karibu robo tatu ya abiria ni wanawake wakienda katika shuguli za biashara na kilimo na vivyo hivyo nyakati za jioni wakirudi majumbani
hao ni nje ya wale wanaotumia usafiri wa miguu ambao ni wengi zaidi
pia baadhi ya kina mama wa kichaga wanawajali waume zao zaidi kwani nyama nzuri ni ya baba
kuepuka gharama baba ataandaliwa chakula kizuri tofauti na chakula walichoandaliwa watoto japo ni chakula kilekile
pia wachagga wamekuwa na desturi ya kuwaenzi wazee wao waliotangulia mbele za haki kwa kuwatambikia kwa pombe na nyama za mbuzi pale tu wanaporudi nyumbani ifikapo mwezi desemba
hili limekuwa suala la kawaida sana na halipingiki
wengi wao huwa wanarudi na magari ndiyo sababu utaona ya kwambwa kila ifikapo mwezi desemba kila mwaka foleni za magari zimekuwa zikiongezeka kutokana na wachagga kurudi nyumbani msimu wa sikukuu
wengi wao wamekuwa wakitoka sehemu mbalimbali za nchi na hata nje ya nchi
wachagga wengi hupenda kurudi nyumbani kipindi cha krismasi ikiwa ni kuwatembelea wazazi wao rafiki au ndugu
amewahi kuwa mkurugenzi wa mawasiliano wa shirika la umoja wa mataifa la maendeleo mshauri maalum wa katibu mkuu wa umoja wa mataifa kuhusiani na mkutano wa kimataifa wa haki za binadamu
hivi sasa anajihusisha na ofisi ya umoja ya mataifa inayojihusisha na miradi ya kuleta amani kwa kutumia michezo
diallo pia ni msemaji wa rais wa baraza kuu la umoja wa mataifa
sheikh abeid amani karume alikuwa rais wa kwanza wa zanzibar
alizaliwa mwaka na kufariki tarehe aprili kwa kupigwa risasi
karume aliongoza mapinduzi yaliyomwangusha sultani aliyekuwa akitawala zanzibar hapo mwaka 
baada ya miezi mitatu zanzibar iliungana na tanganyika iliyokuwa ikiongozwa na mwalimu nyerere
baada ya muungano wa nchi hizi mbili uliozaa jina la tanzania karume alikuwa makamu wa rais wa kwanza wa jamhuri ya muungano wa tanzania
amani abeid karume ambaye ni mtoto wa sheikh karume ndiye rais wa sasa wa zanzibar tangu mwaka 
mfumo wa vyama vingi ni hali ya kuwa na chama zaidi ya kimoja katika nchi moja
madhumuni ya kuwa na vyama vingi vya siasa ni kuleta ushindani wa kisiasa ili kuleta maendeleo ya nchi upinzani wa kisiasa sio uadui kama watu wengi kwenye nchi zinazoendelea wanavyodhani kuwa na vyama vingi ni kuongeza wigo wa demokrasia katika jamii huska
tanzania ni nchi yenye mfumo wa vyama vingi vya siasa uliorejeshwa katika katiba ya tanzania mwaka 
nelson rolihlahla mandela julai desemba alikuwa rais wa kwanza aliyechaguliwa kidemokrasia nchini afrika kusini
alikuwa mwanasheria na mwanachama wa chama cha anc aliyepinga siasa ya ubaguzi wa rangi apartheid katika afrika kusini
mandela alihukumiwa kifungo cha maisha kwa miaka kutokana na harakati zake za kuupinga ubaguzi wa rangi
baada ya kuachiliwa huru mwaka alianzisha sera ya maridhiano au sera ya amani baina yake na watu weupe nchini afrika kusini jambo ambalo watu wengi hawakulitegemea
mwaka wa pamoja na frederik willem de klerk alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya amani ambayo ni tuzo nadra sana kutolewa duniani
aliyekuwa mke maarufu wa nelson mandela winnie madikizela baada ya kutengana naye aliwahi kuwa mke wa rais wa msumbiji samora machel
rosa louise mccauley parks februari oktoba anakumbukwa kwa uamuzi wake wa kukataa kumpisha kiti mmarekani mweupe kama alivyodaiwa na dereva wa basi
uamuzi wake huo hapo mwaka ulipelekea mzozo uliosababisha mgomo wa mabasi wa montgomery na kuchangia katika vuguvugu la haki za kiraia marekani
kwame nkrumah aprili alikuwa rais wa kwanza wa ghana na mmoja wa viongozi wenye nia ya kujenga muungano wa afrika tena mchochezi wa falsafa ya umajinuni
jamhuri ya ghana ni nchi ya afrika magharibi inayopakana na c te d ivoire ivory coast upande wa magharibi burkina faso upande wa kaskazini togo upande wa mashariki na ghuba ya guinea upande wa kusini
neno ghana lina maana ya shujaa mfalme na lilikuwa chimbuko la jina guinea kupitia kwa kifaransa guinoye ambalo limetumika kurejelea pwani ya afrika magharibi na ambalo linatumika katika ghuba ya guinea
pia wilaya hii ina historia ya upinzani wa kisiasa pia na miano
kabla ya ukoloni ghana ilikaliwa na idadi ya watu wa kale hasa wa falme za akan wakiwemo waakwamu upande wa mashariki himaya ya ashanti ya bara na falme kadha wa kadha za kifante pia falme zisizo za kiakan kama waga na waewe waliokuwa pwani na bara
biashara na nchi za ulaya ilistawi baada ya kukutana kwao na wareno katika karne ya na waingereza walianzisha nchi ya gold coast chini ya himaya ya uingereza mwaka wa 
nchi ya gold coast ilijinyakulia uhuru kutoka kwa uingereza mwaka wa ikawa taifa la kwanza la afrika kusini mwa sahara sub saharan africa kufanya hivyo jina ghana lilichaguliwa kwa taifa hili mpya ili kuashiria himaya ya kale ya ghana ambayo kwa wakati mmoja ilienea katika sehemu kubwa ya afrika magharibi
ghana ni mwanachama wa mashirika mbalimbali ya kimataifa yakiwemo jumuiya ya madola jumuiya ya kiuchumi ya afrika magharibi umoja wa afrika na umoja wa mataifa
ghana ni nchi ya pili baina ya nchi zinazozalisha mmea wa kakao ulimwenguni kote pia ni kiambo cha ziwa volta ambalo ndilo ziwa kubwa zaidi ulimwenguni kuundwa na binadamu
vilevile ghana ni nchi inayojulikana sana katika ulimwengu wa soka
tarehe oktoba ghana lilikuwa taifa la kwanza la kiafrika kushinda kombe la dunia la fifa kwa walio chini ya umri wa miaka fifa u world cup kwa kushinda nchi ya brazil kwa mabao kwa kupitia mikwaju ya penalti
neno ghana lina maana ya shujaa mfalme na lilikuwa jina la heshima walilopewa wafalme wa himaya ya ghana nyakati za kale za afrika magharibi
kijiografia himaya ya ghana inakadiriwa kuwa kilomita kaskazini na magharibi mwa ghana ya kisasa na ilitawala majimbo katika eneo la mto s n gal na mashariki kuelekea mto wa niger katika maeneo ya sasa ya senegal mauritania na mali
ghana lilichaguliwa kuwa jina rasmi la nchi ya gold coast nchi hii iliponyakua uhuru mnamo tarehe machi hata hivyo ghana haikuweza kutangaza uhuru wake kamili kutoka kwa uingereza hadi tarehe julai ambapo pia nchi ilianza kujulikana kama jamhuri ya ghana
ghana ni nchi ambayo inapatikana katika ghuba ya guinea nyusi chache kaskazini mwa ikweta jambo ambalo linaipa nchi hii hali ya joto
nchi hii inapatikana katika eneo la kilomita mraba maili mraba 
eneo hili limezungukwa na togo kwa upande wa mashariki cote d ivoire upande wa magharibi burkina faso upande wa kaskazini na ghuba ya guinea bahari ya atlantiki upande wa kusini
laini ya greenwich meridian hupita ndani ya ghana katika jiji la viwanda la tema
nchi hii ina maeneo tambarare vilima vya chini na mito michache
nchi ya ghana inaweza kugawanywa katika maeneo matano tofauti ya kijiografia
eneo la pwani ni sehemu ambayo ni ya chini na iliyo na ufuo wa mchanga huku ikipakana na koko na kukingamana na mito na vijito kadha wa kadha huku sehemu ya kaskazini ikiwa na maeneo ya juu yaliyo tambarare
eneo la kusini magharibi na kusini ya kati mwa ghana ni sehemu iliyoinuka sawa na pana yenye misitu ikiwa na vilima vya ashanti na eneo sawa na pana plateau la kwahu na safu ya vilima vya akuapim togo vinapatikana kwenye mpaka wa mashariki mwa nchi
sehemu ya juu zaidi nchini ghana ni mlima afadjato ulio na urefu wa mita futi na unaopatikana kwenye safu ya vilima vya akwapim togo
kanda ya pwani ya mashariki ni ya joto na iliyokauka angalia dahomey gap pembe ya kusini magharibi huwa na joto jingi na unyevu hewani huku sehemu ya kaskazini ikiwa yenye joto jingi na iliyokauka
ziwa volta ziwa lisilo la asili kubwa zaidi ulimwenguni linaenea kupitia katika mafungu makubwa mashariki mwa ghana na ndicho chanzo kikuu cha vijito vingi kama vile vya oti na afram
kuna misimu miwili mikuu nchini ghana masika na kiangazi
kaskazini mwa ghana huwa na msimu wa masika kutoka machi hadi novemba huku sehemu ya kusini ukiwemo mji mkuu wa accra ikiwa na masika kutoka aprili hadi novemba katikati
kusini mwa ghana kuna misitu ambayo daima ni ya kijani kibichi na ile ambayo hupoteza majani yake wakati fulani wa mwaka ikiwa na miti kama mikangazi odumu na mipingo
sehemu hii inayo pia mingi ya mitende ya mafuta na mikoko
miti ya shea mibuyu na mikakaya hupatikana kwa kawaida katika maeneo ya volta na kaskazini mwa nchi
ghana imegawiwa katika maeneo ya utawala kumi ambayo yamegawiwa zaidi katika wilaya kila moja ikiwa na bunge la wilaya district assembly
chini ya wilaya kuna aina kadhaa za mabaraza yakiwemo mabaraza ya miji au maeneo mabaraza ya kanda na mabaraza ya maeneo
kamati za vitengo huwa katika daraja ya chini zaidi
kuna ushahidi kutoka kwa maarifa ya mambo ya kale ambao unaonyesha kwamba watu wameishi katika eneo linalojulikana siku hizi kama ghana kutoka karibu miaka ya kk kabla ya kristo
licha ya hayo hakuna ushahidi wa kuonyesha kuwa wakazi hao wana uhusiano na wale wa eneo hili kwa sasa
kwa mujibu wa mapokeo simulizi mengi kati ya makabila ya ghana leo kama vile watu wa chimbuko la makabila kadhaa kama waakan waga na waewe walifika ghana mnamo karne ya 
wahamiaji waakan walihama kuelekea kusini na kuanzisha mataifa kadhaa likiwemo lile la kwanza la himaya kuu ya akan ya wabono ambayo kwa sasa inajulikana kama eneo la brong ahafo nchini ghana
sehemu kubwa ya eneo la sasa la kusini na kati mwa ghana ilikuwa imeungana chini ya himaya ya ashanti ya waashanti tawi la waakan wa karne ya 
utawala wa waashanti ilihudumu mwanzoni kama mtandao mlegevu kabla ya kuwa ufalme ulioungana huku ukiwa na urasimu ulioendelea na wenye uchanganuzi mkubwa uliokuwa na makao yake kumasi
inasemekana kuwa katika kilele chake waasantehene wangeweza kutuma askari vitani na kuwa na ushawishi wa kijeshi wa kiwango fulani juu ya majirani wake wote
waga walianzisha muungano wenye ufanisi mnamo na wagonja wadagomba na wamamprusi pia walipigania uwezo wa kisiasa katika miaka ya 
mawasiliano ya awali na ulaya kutoka kwa wareno walioingia ghana mnamo yalizingatia upatikanaji wa dhahabu
wareno walitua kwanza katika jiji la pwani lililokuwa makazi ya ufalme wa wafante na kuliita eneo hili elmina jina ambalo linamaanisha mgodi kwa kireno
mwaka wa mfalme john ii wa ureno aliagiza diogo de azambuja kujenga kasri ya elmina ambayo ilikamilishwa mwaka uliofuata
kufikia mwaka wa waholanzi walikuwa wameungana nao na kujenga ngome katika maeneo ya komenda na kormantsi
mwaka wa waliiteka kasri ya elmina kutoka kwa wareno na vilevile axim mwaka wa ngome ya mtakatifu antoni
wafanyabiashara wengine kutoka ulaya walijiunga nao kufikia miaka ya kati ya karne ya hasa waingereza wadenmarki na waswidi
wafanyabiashara waingereza waliovutiwa na rasilimali katika eneo hilo waliliita gold coast pwani ya dhahabu huku nao wafanyabiashara wafaransa wakivutiwa na mapambo waliyokuwa wakivaa watu wa pwani wakiliita eneo la sehemu ya magharibi c te d ivoire au ivory coast pwani ya pembe za ndovu
zaidi ya ngome na kasri thelathini zilijengwa na wafanyabiashara wareno waholanzi waingereza na wadenmarki
eneo la gold coast lilijulikana kwa karne nyingi kama kaburi la mtu mweupe kwa sababu wengi kati ya wazungu walioenda huko kutoka ulaya walikufa kutokana na malaria na magonjwa mengine ya eneo la hari
baada ya waholanzi kuondoka mwaka wa uingereza iliiweka gold coast chini ya himaya yake
kufuatia ushindi wa uingereza mwaka wa hadi unyakuzi wa uhuru mnamo machi eneo la ghana ya sasa ghairi ya sehemu ya volta region british togoland lilikuwa likijulikana kama gold coast
hata chini ya utawala wa kikoloni machifu na watu wao walipinga mara kwa mara sera za waingereza hata hivyo ushawishi wa kupinga ukoloni ulikolea baada ya vita vya pili vya dunia
mwaka wa chama kipya cha united gold coast convention ugcc kilitoa wito wa utawala wa kujitegemea katika wakati mfupi iwezekanavyo
baada ya kuongezeka kwa maandamano mnamo wanachama wa chama cha united gold coast convention walikamatwa akiwemo waziri mkuu na rais wa baadaye kwame nkrumah
baadaye nkrumah aliunda chama chake mwenyewe the convention people s party cpp ambacho kiliongozwa na usemi serikali ya kujitegemea sasa self government now
alianzisha kampeni ya vitendo chanya na kupata ufuasi wa watu wa sehemu za mashambani na wa daraja la wafanyakazi
kwa mara nyingine nkrumah alishikwa na kuzuiliwa kwa kuwa msimamizi wa chama ambacho kilisababisha ususiaji migomo na vitendo vingine vya uasi wa raia
hata hivyo baada ya kushinda wingi wa viti katika bunge ya kuunda sheria mnamo kwame nkrumah aliachiliwa na kuchaguliwa kuwa kiongozi wa masuala ya serikali
baada ya mazungumzo na uingereza hatimaye tarehe machi saa sita usiku kwame nkrumah alitangaza ghana kuwa huru milele
bendera iliyokuwa na rangi nyekundu dhahabu kijani kibichi na nyota nyeusi ilikuwa bendera mpya mnamo 
bendera hiyo iliundwa na theodosia salome okoh na rangi nyekundu inawakilisha damu iliyomwagwa ili kupata uhuru rangi ya dhahabu inawakilisha ukwasi wa madini wa ghana ile ya kijani kibichi inaashiria utajiri wa kilimo na ile nyeusi ni ishara ya uhuru wa waafrika
huku ikiundwa kutoka kwa muungano wa maeneo ya gold coast na british togoland kufuatia matokeo ya kura ya maoni ya watu yaliyodhaminiwa na umoja wa mataifa mnamo ghana ilikuwa nchi ya kwanza ya afrika kusini mwa sahara kunyakua uhuru mnamo 
kwame nkrumah waziri mkuu wa kwanza na baadaye rais wa nchi ya sasa ya ghana hakuwa tu kiongozi wa kiafrika wa kupigana dhidi ya ukoloni ila alikuwa pia mtu aliyekuwa na ndoto ya muungano wa afrika ambayo haingejipata katika ukoloni mamboleo
alikuwa kiongozi wa serikali ya kwanza afrika kukuza muungano wa waafrika pan africanism wazo ambalo alilipata wakati wa masomo yake katika chuo kikuu cha lincoln lililoko pennsylvania marekani wakati ambapo marcus garvey alikuwa anapata umaarufu kwa harakati zake za back to africa movement
aliunganisha ndoto za macus garvey na zile za mwanachuo mashuhuri mmarekani mweusi w
kanuni za ghana za uhuru na haki usawa na elimu ya bure kwa wote bila kujali kabila dini au mila zinatokana na utekelezaji wa wazo la pan africanism
ingawa lengo lake la muungano wa afrika halikuwahi kuafikiwa osagyefo dr
kwame nkrumah kama ajulikanavyo sasa alishiriki kwa kiwango kikubwa katika kuzinduliwa kwa shirika la umoja wa afrika ambalo lilifuatwa mnamo na umoja wa afrika african union
ingawa nkrumah aliheshimika sana ng ambo hakuwa akipendwa katika masuala ya ndani ya nchi
hakufeli tu kuanzisha uchumi wa viwanda ila hata sera zake hukusu uchumi ziliishia kuifanya nchi ya ghana kuwa maskini kuliko ilivyokuwa wakati wa kupata uhuru
mafanikio yake yalikuwa kutambuliwa na raia wa ghana wakati wa maadhimisho ya kuzaliwa centenary wake na siku aliliweka kama likizo umma nchini ghana
hatimaye nkrumah aliondolewa madarakani na jeshi alipokuwa ng ambo mnamo februari na mabadiliko hayo yalikaribishwa na wengi wa wakazi wa ghana
mfululizo wa baadaye wa mapinduzi kati ya na uliishia kwa kuingia madarakani kwa liuteni wa jeshi la wanahewa flight lieutenant jerry rawlings mwaka wa 
mabadiliko hayo yalisababisha kusimamishwa kwa katiba ya nchi mnamo na kupigwa marufuku kwa vyama vya kisiasa
uchumi ulishuka sana punde baadaye na waghana wengi walihamia nchi zingine
ingawa wengi wa waghana waliohama walienda nigeria serikali ya nigeria iliwarudisha ghana karibu waghana milioni moja mwaka wa 
katiba mpya iliyorudisha mfumo wa siasa za vyama vingi ilitangazwa mwaka wa na rawlings alichaguliwa kuwa rais na tena mwaka wa 
katiba ya mwaka wa ilimzuia kuwania kiti hicho kwa muhula wa tatu kwa hivyo chama chake national democratic congress kilimchagua makamu wake wa rais john atta mills kuwania urais dhidi ya vyama vya upinzani
huku akishinda uchaguzi wa mwaka john kufuor wa chama pinzani cha new patriotic aliapishwa kama rais mnamo januari na kumshinda tena mills mwaka wa hivyo kuhudumia kama rais kwa mihula miwili
mwaka wa john atta mills alichukua mamlaka huku kukiwa na tofauti ndogo sana ya kura ambazo ni 
 kati ya chama chake national democratic congress na kile cha new patriotic party tukio hili likiwa la pili la ubadilishanaji wa mamlaka kutoka kwa kiongozi mmoja aliyechaguliwa kihalali kwa mwingine na hivyo kuimarisha hadhi ya ghana kama demokrasia iliyo imara
kwa mujibu wa fahirisi ya mataifa yaliyoanguka failed states index ghana inaorodheshwa katika nambari ya baina ya mataifa ambayo hayajaanguka huku likiorodheshwa kwa nafasi ya pili baina ya mataifa ya afrika baada ya mauritius
taifa la ghana liliorodheshwa katika nafasi ya baina ya nchi katika fahirisi hii na liliainishwa kama taifa la wastani
vilevile nchi ya ghana imo katika nafasi ya baina ya nchi za afrika zilizo kusini mwa sahara katika fahirisi ya mwaka wa ya ibrahim index of african governance ambayo ilitokana na hakiki za mwaka wa 
fahirisi ya ibrahim ni kipimo chenye uchanganuzi mwingi kuhusu maswala ya utawala barani afrika kinachotokana na maswala ya mabadiliko tofautitofauti ambayo huashiria kufuzu kwa serikali wakati wa kutoa huduma muhimu za kisiasa kwa wananchi wao
serikali taifa la ghana lilianzishwa kama demokrasia ya bunge wakati wa kupata uhuru mnamo mwaka wa ikifuatiwa na ubadilishanaji wa serikali za kijeshi na za kiraia
mnamo januari serikali ya kijeshi iliondoka na kuipisha jamhuri ya nne baada ya uchaguzi wa urais na ubunge mnamo mwisho wa mwaka wa 
katiba ya inagawa mamlaka kati ya rais bunge baraza la mawaziri baraza la taifa na mahakama huru
serikali huchaguliwa na upigaji kura wa haki kwa wote ingawa bunge halina uwiano kabisa kwani wilaya zilizo na watu wachache hupata wawakilishi wengi kwa kila mtu zikilinganishwa na wilaya ambazo zina idadi ya juu ya wakazi
mfumo wa mahakama mfumo wa kisheria unatokana na ule wa uingereza yaani british common law sheria za kimila kitamaduni na katiba ya mwaka wa 
daraja za mahakama hujumuisha mahakama kuu ya ghana mahakama ya juu zaidi mahakama za rufaa na mahakama kuu za kisheria
chini ya mahakama hizi kuna mahakama za kuzunguka mahakama za hakimu na mahakama za kitamaduni
taasisi zingine zisizo chini ya sheria ni pamoja na mahakama za umma
tangu unyakuzi wa uhuru mahakama zimekuwa huru kwa kiwango fulani uhuru huu unaendelea chini ya jamhuri ya nne
mahakama za chini zinadhahirishwa na kupangwa upya chini ya utawala wa jamhuri ya nne
siasa vyama vya kisiasa vilihalalishwa katikati mwa mwaka wa baada ya kupigwa marufuku kwa miaka kumi
mahusiano ya kigeni tangu unyakuzi wa uhuru ghana imefuata kwa dhati mwelekeo wa kutojiunga na upande wa kikapitalisti au ule wa kikomunisti nonalignment na pia siasa zinazopendelea siasa za umoja wa afrika pan africanism mawazo ambayo yanahusishwa na rais wa kwanza osagyefo dr
kwame nkrumah
nchi ya ghana inapendelea ushirikiano wa kimataifa na wa kikanda wa kisiasa na wa kiuchumi na ni mwanachama mwenye mashuhuri wa umoja wa mataifa na umoja wa afrika
wanadiplomasia na wanasiasa wengi waghana wana vyeo katika mashirika ya kimataifa
hawa ni pamoja na mwanadiplomasia mghana na katibu mkuu wa zamani wa umoja wa mataifa kofi annan jaji wa mahakama ya kimataifa ya jinai akua kuenyehia na rais wa zamani jerry rawlings ambaye alichaguliwa kuwa mwenyekiti wa jumuiya ya kiuchumi ya mataifa ya afrika magharibi economic community of west african states
nchi ya ghana ina idadi ya watu inayokadiriwa kuwa milioni 
ingawa ghana ni kiambo cha zaidi ya makabila tofauti haijashuhudia migogoro ya kikabila ambayo imesababisha vita vya wenyewe kwa wenyewe katika nchi nyingi za kiafrika
makabila nchini ghana ni akan ambalo linajumuisha fante akyem ashanti kwahu akuapem nzema bono akwamu ahanta na makabila mengine 
 mole dagbon 
 ewe 
 ga dangme likijumuisha ga adangbe ada krobo na makabila mengine 
 guan gurma 
 gurunsi 
 mande busanga makabila mengine 
 mengine wahausa zabarema wafula 
 sensa ya 
lugha rasmi ni kiingereza hutumika sana katika masuala ya serikali na biashara
lugha hiyo vilevile ndiyo inayotumika katika mafundisho ya elimu
hata hivyo waghana wengi pia huzungumza kwa kiasi lugha moja ya kikabila
ingawa wataalamu wengine wanasema nchini ghana huzungumzwa zaidi ya lugha na lugha ndogo ethnologue inaziorodhesha tu angalia pia orodha ya lugha za ghana
lugha za asili za ghana zimegawanywa katika jamii mbili ndogo kutokana na jamii ya lugha za kiniger kongo
lugha za jamii ndogo ya kwa zinapatikana zaidi katika maeneo ya kusini mwa mto volta huku zile za jamii ya gur zikipatikana katika eneo la kaskazini
kikundi cha gur kinajumuisha lugha za gurma grusi na dagbani
ingawa si lugha rasmi kihausa ndiyo lugha ya mawasiliano inayozungumzwa na waislamu wa ghana
kufikia mwaka wa matarajio ya urefu wa maisha life expectancy wakati wa kuzaliwa ni takriban miaka kwa wanaume na kwa wanawake huku makisio ya vifo vya watoto wachanga yakiwa kwa watoto waliozaliwa hai
hesabu ya watoto wanaozaliwa pia ni takriban watoto wanne kwa kila mwanamke
kuna takriban madaktari na wauguzi kwa watu 
asilimia 
 ya pato la taifa lilitumika kwa masuala ya afya mwaka wa 
ghana ni nchi iliyo na makabila mbalimbali kwa hivyo ni mchanganyiko wa tamaduni wa makabila yake yote ashanti fante akyem kwahu ga ewe mamprusi na dagomba baina ya mengine
jambo hili linadhihirika katika upishi sanaa na desturi ya mavazi ya ghana
maadhimisho ya tamasha nchini ghana ni sehemu muhimu ya utamaduni wa ghana na kuna tamasha nyingi kama vile homowo odwira aboakyer dodoleglime na sandema baina ya zingine
ibada na mila kadha wa kadha hufanywa wakati wote wa mwaka katika sehemu mbali mbali za nchi zikiwemo zile za kuzaliwa ibada za mpito maishani kama vile kubalehe ndoa na kifo
timu ya the black satellites ilishinda kombe la dunia la fifa kwa walio chini ya miaka mnamo baada ya kushinda timu ya brazili ya sele o
kuna timu za soka kadhaa nchini ghana za kutajika zaidi zikiwa accra hearts ya oak sc na asante kotoko baina ya zingine
baadhi ya wachezaji wa soka wa ghana wanaojulikana katika daraja ya kimataifa au waliopata ufanisi katika soka ya ulaya ni abedi pele ibrahim abdul razak tony yeboah anthony annan john paintsil asamoah gyan samuel osei kuffour richard kingston sulley muntari laryea kingston stephen appiah andre ayew emmanuel agyemang badu dominic adiyiah na michael essien
kufumwa kwa vitambaa ni kitengo muhimu cha utamaduni wa ghana
vitambaa hivi hutumika kutengeneza mavazi ya kiasili na ya kisasa
pengine kente ndicho kitambaa mashuhuri zaidi baina ya vitambaa vyote vya ghana
kente ni kitambaa cha sherehe cha waashanti ambacho kinatengenezwa kwa mkono kwenye kitanda cha mfumi
vipande vya takribani inchi nne kwa upana hushonwa pamoja ili kuwa vitambaa vikubwa zaidi
vitambaa hivi huwa katika rangi ukubwa na namna tofautitofauti na huvaliwa wakati wa hafla muhimu sana za kijamii au kidini
katika muktadha wa kitamaduni kitambaa cha kente kina umuhimu zaidi ya vazi tu
ni uwakilishi wa kuonekana wa historia na pia aina ya lugha iliyoandikwa kwa kufuma
neno kente lina mizizi yake katika neno la kitwi kenten ambalo lina maana ya kikapu
wasusi wa kwanza wa kente walitumia nyuzi za ukindu kufuma vitambaa vilivyoonekana kama kenten kikapu na hivyo vilikuwa vinaitwa kenten ntoma kumanisha kitambaa cha kikapu
jina la kiasili la kiasante la kitambaa hiki lilikuwa nsaduaso au nwontoma kumaanisha kitambaa kilichotengenezwa kwa mkono kwenye kitanda cha mfumi hata hivyo neno kente ndilo hutumika zaidi na watu wengi siku hizi
aina nyingi tofauti za vipande vyembamba vya vitambaa vinavyofanana na kente hufumwa na makabila mengi tofauti nchini ghana kama ewe ga na mengine ya afrika
kente pia hupendwa na waafrika wanaoishi katika nchi za ng ambo
nchi ya ghana ina aina nyingi ya muziki wa kitamaduni na wa kisasa
midundo hii hutofautiana kutoka kabila moja hadi jingine na eneo moja hadi lingine
muziki wa ghana unajumuisha aina nyingi tofauti za vyombo vya muziki kama vile ngoma za talking drum ensembles zeze ya goje na kinubi cha koloko muziki wa jumba la mfalme ikiwemo miziki ya waakan wa atumpan wa waga wa mitindo ya kpanlogo na marimba ya gogo itumikayo katika muziki wa waasonko
aina za muziki ambazo zinajulikana zaidi kutoka ghana ni afro jazz ambayo ilifumbuliwa na msanii mghana kofi ghanaba
na aina ya awali zaidi ya muziki wa kidunia inayoitwa highlife
highlife ni muziki uliochimbuka katika miaka ya mwisho ya na miaka ya mwanzo ya na kuenea kote afrika magharibi hasa sierra leone na nigeria
katika miaka ya aina mpya ya muziki ilizinduliwa na vijana huku ikiunganisha jinsi za highlife afro reggae dancehall na hiphop
wasanii wa ghana kama vile mwimbaji wa r b na soul rhian benson mwimbaji wa highlife kojo antwi na msanii wa rap tinchy stryder kwasi danquah wamekuwa na ufanisi wa kimataifa
ngoma densi ya ghana ina tofauti mithili ya muziki wake
kila kabila lina ngoma zake za kitamaduni na kuna ngoma tofauti tofauti kwa hafla tofauti tofauti
kuna ngoma za mazishi sherehe za maadhimisho usimulizi wa hadithi sifa na kuabudu na kadhalika
ngoma hii huchezwa na watu wa eneo la kaskazini mwa ghana
miungu iliwaambia watu kuwa ukame huo ulikuwa umeletwa na jinsi wanaume walikuwa wakiwakandamiza na kuwatweza wanawake
ilisema pia kwamba ukame ungeondolewa tu pale wanaume wangejizusha na kuchukua majukumu waliyokuwa wamewatwika wanawake kwa kuvaa marinda na kushiriki katika ngoma hii
kwa sasa ngoma hii huchezwa wakati wa mavuno katika eneo la kaskazini magharibi mwa ghana na wanaume pamoja na wanawake wa dagbani
ngoma hii inatajika hasa kwa madaha na weledi wa mzunguko wa wachezaji
upigaji ngoma pia unasifika kwa weledi wa mfuatano wa sauti zinazochanganyika na ngoma mbili za atumpan ambazo zinatumika kama ngoma za kuongoza au ngoma simamizi
ngoma hii ilikuwa awali ikichezwa katika mazishi lakini kwa sasa inachezwa pia katika tamasha za kila mwaka na mikusanyiko ya kijamii
ngoma hii ya kpanlongo ambayo mara nyingi huitwa ngoma ya vijana ilianza kuchezwa punde tu baada ya unyakuzi wa uhuru wa ghana kama aina ya muziki wa burudani jijini accra
kpanlongo huchezwa kwa sasa kwa matukio yanayohusu maisha tamasha na mikutano ya kisiasa
huu ni muziki na ngoma ambayo inahusishwa na ibada za kubalehe kati ya watu wa krobo wa ghana
inasisitiza kusonga kwa madaha kwa mikono na miguu
tofauti baina ya hatua za wachezaji zinanuiwa kuonyesha uzuri wa wacheza ngoma
mara kwa mara wachumba wanaotazama ngoma hii kutoka pembeni huzuru jamii ya msichana baada ya sherehe kwa madhumuni ya kumposa msichana huyo
vyombo vya habari vya ghana ni mojawapo ya vile vilivyo na uhuru zaidi barani afrika
hapo awali vilikuwa vimewekewa vizuizi vingi wakati wa mfululizo wa mapinduzi ya serikali na viongozi wa jeshi
sura ya ya katiba ya ya ghana inatoa hakikisho la uhuru na kujisimamia kwa vyombo vya habari huku sura ya ikizuia uthibiti
uhuru wa vyombo vya habari ulirejeshwa mnamo mwaka wa na baada ya uchaguzi wa wa john kufuor mivutano kati ya vyombo vya habari vya kibinafsi na serikali ilipungua
kufuor alikuwa mtetezi mkubwa wa uhuru wa vyombo vya habari na alifuta sheria ya masingizio ingawa alisisitiza kuwa ni lazima vyombo vya habari vifanye kazi kwa uwajibikaji
vyombo vya habari vya ghana vimeelezwa kuwa baadhi ya vile visivyo na uthibiti mkubwa na serikali mwingi barani afrika huku vikifanya kazi vikiwa na masharti machache mno kwa vyombo vya habari vya kibinafsi
vyombo vya habari vya kibinafsi mara kwa mara hukosoa sera za serikali
vyombo vya habari vilifanya kazi kwa bidii wakati wa uchaguzi wa rais wa ghana wa mwaka wa na chama cha wanahabari wa ghana ghanaian journalists association gja kilimpongeza john atta mills kwa ushindi wake huku kikinuia kukuza uhusiano mwema baina ya vyombo vya habari na serikali
kiwango cha kujua kusoma na kuandika kwa watu wazima kilikuwa mnamo huku wanaume wakiwa 
 na wanawake wakiwa 
nchi ya ghana ina mfumo wa elimu ya msingi wa miaka kuanzia umri wa miaka sita na chini ya mageuzi ya elimu yaliyotekelezwa mnamo na kurekebishwa mnamo watoto huingia katika mfumo wa miaka mitatu wa elimu ya upili ya daraja la chini
mwishoni mwa mwaka wa tatu katika shule ya upili ya junior high kuna mtihani wa lazima unaojulikana kama basic education certificate examination bece
wale wanaoendelea na masomo ni lazima wamalize masomo ya miaka mitatu ya shule ya upili ya daraja ya juu senior high school shs na kufanya mtihani wa kukubaliwa kuingia katika masomo ya chuo kikuu au taasisi yoyote ile
kwa sasa ghana ina shule za msingi shule za upili za daraja ya chini shule za upili za daraja ya juu vyuo vya mafunzo vya umma vyuo vya mafunzo vya kibinafsi vyuo vya elimu ya sanaa taasisi za umma ambazo si vyuo vikuu zisizo chuo kikuu msingi umma taasisi vyuo vikuu na zaidi ya taasisi za kibinafsi 
wengi baina ya waghana wanaweza kupata huduma za elimu ya msingi na ya upili kwa urahisi
idadi hizi zinaweza kutofautishwa na zile za chuo kikuu kimoja tu na shule chache tu za upili na za msingi zilizokuwepo wakati wa kujinyakulia uhuru mnamo 
gharama ya nchi ya ghana kwa elimu imekuwa kati ya asilimia na ya bajeti yake ya mwaka katika mwongo mmoja uliopita
mafunzo yote hufanywa kwa lugha ya kingereza ambayo ndiyo lugha rasmi ya ghana na hufanywa na walimu waghana waliohitimu
mtaala wa daraja la upili la senior high una masomo ya lazima na yale ya kuchagua
wanafunzi wanapaswa kuchukua masomo manne ya lazima ya lugha ya kingereza hisabati sayansi ya ujumla yakiwemo masomo ya sayansi kilimo na masomo ya maswala ya mazingira na masomo ya kijamii uchumi jiografia historia na serikali
wanafunzi wa shule ya upili vilevile hufanya masomo matatu ya kuchaguliwa kati ya matano yafuatayo mtaala wa kilimo mtaala wa kijumla chaguo la sanaa au sayansi mtaala wa somo la biashara mtaala wa ufundi vocational programme and technical programme
mbali na shule za msingi na za upili zinazofuata mfumo wa elimu wa ghana kunazo shule za kimataifa kama vile ghana international school lincoln community school na sos hermann gmeiner international college ambazo hufuata mfumo wa international baccalaureat advanced level general certificate of education na international general certificate of secondary education igcse
huku ikiwa na asilimia ya watoto wake shuleni kwa sasa nchi ya ghana ni baina ya nchi zilizo na viwango vya juu zaidi vya uandikishaji shuleni katika eneo la afrika magharibi
uwiano wa wasichana na wavulana katika ujumla wa mfumo wa elimu ni 
 ambao kwa nchi ya afrika magahribi ni mafanikio makubwa
kadiri ya watoto hawaendi shuleni kwa sababu ya ukosefu wa mapato ya kuwezesha ujenzi wa shule kutoa vitabu vya kusoma vya kutosha na kutoa mafunzo kwa walimu wapya
chuo kikuu cha zamani zaidi nchini ghana chuo kikuu cha ghana ambacho kilianzishwa mnamo mwaka wa kilikuwa na takriban jumla ya wanafunzi katika mwaka wa 
tangu unyakuzi wa uhuru wa ghana nchi hii imekuwa mojawapo ya vitovu vya elimu katika eneo la afrika kusini mwa sahara na imekuwa mwenyeji wa watu maarufu kama vile rais robert mugabe wa zimbabwe alhaji sir dauda jawara wa the gambia na cyprian ekwensi wa nigeria baina ya wengine
chuo kikuu cha sayansi na teknolojia cha kwame nkrumah ambacho ndicho chuo kikuu cha pili kuanzishwa nchini ghana ndicho chuo cha kwanza cha masomo ya sayansi na teknolojia nchini humo na katika ukanda wa afrika magharibi
ikiwa imejaliwa sana na maliasili nchi ya ghana ina mapato yanayokadiriwa kupata kila mtu per capita output yaliyo mara mbili yakilinganishwa na yale ya nchi zilizo maskini zaidi za afrika magharibi
hata hivyo ghana imebakia kutegemea kwa kiwango fulani biashara na usaidizi wa kimataifa na vilevile shughuli za uwekezaji kutokana na waghana wanaoishi nchi za ng ambo
nchi ya ghana ikijulikana kwa dhahabu yake katika enzi za ukoloni bado ni kati ya wazalishaji wakuu ulimwenguni wa dhahabu
mauzo yake mengine nje ya nchi kama vile kakao mbao umeme almasi bauxiti na manganisi ni uzalishaji mkuu wa fedha za kigeni
kiwanja cha mafuta kinachoripotiwa kuwa na hadi pipa bilioni m za mafuta mepesi kiligunduliwa mnamo mwaka wa 
utafutaji wa mafuta bado unaendelea na kiasi cha mafuta kinaendelea kuongezeka
bwawa la akosombo ambalo lilijengwa juu ya mto volta mnamo mwaka wa linatoa umeme unaozalishwa na maji kwa nchi ya ghana na nchi zinazoizunguka
nguvukazi ya ghana katika mwaka wa ilikuwa jumla ya watu milioni 
uchumi unaendelea kutegemea sana kilimo ambacho huchangia ya pato la taifa na kutoa ajira kwa kwa ya watu wanaofanya kazi hasa wenye ardhi ndogo
sekta ya viwanda ni sehemu ndogo tu ya uchumi wa ghana iliyochangia kwa ujumla 
 ya pato la taifa mnamo 
sera za kiuchumi zisizofaa za serikali za kijeshi zilizopita na masharti ya vikosi vya kulinda usalama katika maeneo ya kanda vimechangia mfumuko katika fedha za nakisi kushuka thamani kwa sidi na kuongezeka kwa kutoridhika kwa umma katika maswala ya hatua za kupunguza ugumu wa maisha
hata hivyo ghana inabakia kuwa mojawapo baina ya nchi za afrika nzima ambazo zina ustawi wa kiuchumi
mnamo julai benki ya ghana ilianzisha shughuli ya kugeuza sarafu kutoka kwa sidi hadi kwa sarafu mpya sidi ya ghana gh
kiwango cha ubadilishanaji ni sidi moja ya ghana kwa kila sidi 
benki ya ghana ilizindua kampeni kabambe katika vyombo vya habari ili kuelimisha umma juu ya mageuzo haya
sarafu mpya ya sidi ya ghana iko imara kwa kiwango kikubwa na katika mwaka wa ilibadilishwa kwa ujumla kwa thamani ya dola moja ya marekani kwa sidi 
 ya ghana
kodi ya ongezeko la thamani ni kodi ya matumizi itozwayo nchini ghana
utaratibu huu wa kodi ambao ulianza mnamo ulikuwa wa kiwango kimoja lakini tangu septemba utaratibu wa viwango kadhaa ulizinduliwa
mnamo kiwango cha kodi kilikuwa ni na na kilirekebishwa mnamo mwaka wa na kuwa 
hata hivyo baada ya kupitishwa kwa sheria ya act ya mwaka kodi ya usawa ya a vat flat rate scheme vfrs ilianza kufanya kazi kwa sekta ya usambazaji wa rejareja
hii inawezesha wauzaji wa rejareja wa bidhaa zinazotozwa ushuru chini ya sheria ya act kotoza ushuru wa pambizoni wa kwa mauzo yao na kuhesabu ushuru huu pamoja na ule wa vat
hii inanuia kurahisisha utaratibu wa uchumi na kuongezeka kwa maafikiano
carola daniel amri kinasha ni mwanamuziki wa kike wa kitanzania
alizaliwa machi huko longido mkoani arusha nchini tanzania
baada ya kumaliza masomo ya elimu ya msingi huko longido alihamia jijini dar es salaam ambako alipata elimu ya sekondari na ya chuo kikuu katika chuo kikuu cha dar es salaam
carola amekuwa akijihusisha na masuala ya muziki tangu mwaka wa 
ameshiriki katika miradi na matamasha mbalimbali ya kimuziki ndani na nje ya tanzania
pia amekuwa mtetezi wa haki za binadamu kwa ujumla akiweka msisitizo zaidi kwenye haki za wasanii wa tanzania
anaamini kuwa ili tasnia ya sanaa ya tanzania iweze kukua na kujulikana kimataifa ni muhimu kurejesha elimu ya sanaa kwenye shule zetu
pia kuwa na sehemu za kufanyia shughuli za sanaa kwenye kila kitongoji
wikipedia ni kamusi elezo huru ya lugha nyingi katika mtandao wa wavuti
ni bure kabisa na inaweza kusomwa kuandikwa na kuhaririwa na mtu yeyote popote pale
yaani kila mtu anaweza kuchangia makala akiwa na uhuru wa kuboresha makala zilizopo kwa kuzihariri
kamusi hii inajengwa kwa utaratibu huria ambao umejengwa juu ya falsafa ya ushirikiano inayokuwa kwa kasi
falsafa hii inaonekana katika vuguvugu la programu huria ya tarakilishi mikutano huria demokrasia huria n
wikipedia inaweza kusomwa pia nje ya mtandao kwa kutumia programu huria ya kiwix
wikipedia ilianzishwa kwa kiingereza mwezi wa kwanza mwaka 
mwaka kamusi elezo hii ilianzishwa katika lugha ya kiswahili
dar es salaam ni jiji kubwa kuliko yote nchini tanzania
ni mji mkuu wa kibiashara wa tanzania wakati dodoma ni makao makuu ya tanzania tangu mwaka 
mji una wakazi wapatao kwa hesabu ya sensa iliyofanyika katika mwaka wa 
sultani seyyid majid wa zanzibar ndiye aliyelipa jiji hili jina dar es salaam linalotokana na lugha ya kiarabu d r as sal m lenye kumaanisha nyumba ya amani
maelezo yanayopatikana mara nyingi kuwa maana ni bandari ya salama yachanganya maneno mawili yanayofanana katika kiarabu yaani dar nyumba na bandar bandari
dar es salaam ilichaguliwa na wakoloni wajerumani kuwa mji mkuu wa afrika ya mashariki ya kijerumani kwa sababu ya bandari asilia yenye mdomo mpana wa mto kurasini
hivyo kuanzia mwaka dar es salaam ilichukua nafasi ya bagamoyo kama makao makuu ya utawala
bandari pamoja na ujenzi wa reli ya kati kwenda kigoma tangu mwaka viliimarisha nafasi ya mji ulioendelea kama mji mkuu baada ya tanzania bara ya leo kuwa eneo lindwa la tanganyika chini ya uingereza
dar es salaam inakadiriwa kuwa na wakazi wapatao milioni tatu
ingawa dodoma inafahamika kama ndio mji mkuu wa tanzania dar es salaam ndiko ziliko ofisi kuu za viongozi wa serikali mabalozi mashirika ya kimataifa n
uwanja wa ndege mkuu wa tanzania uko pia mjini hii ni uwanja wa ndege wa kimataifa wa julius nyerere
bandari ya dar es salaam katika bahari ya hindi ndio bandari kubwa nchini tanzania inayojihusisha na usafirishaji na uingizaji wa bidhaa mbalimbali za kilimo ufugaji ujenzi magari madawa n
kiutawala dar es salaam imegawanywa katika wilaya za temeke ilala na kinondoni
dare es salaam ni mji unaosemekana kuwa mkubwa kuliko yote kwa sababu ya maendeleo mbalimbali ya viwanda uwepo wa bahari uwepo wa sehemu mbalimbali za kihistorian
huduma ya maji dar es salaam imekuwa na tatizo kubwa katika kudhibiti mfumo wa maji taka katika mkoa wa dar es salaam kwa muda mrefu
tangu shirika la maji dawasco dar es salaam water supply company lilipowekwa rasmi kama shirika husika katika kuratibu utaratibu mzima wa mfumo wa maji safi na maji taka kumekuwa na nafuu kidogo tu lakini baada ya muda liliibuka tatizo la kuibiwa kwa mabomba na uharibifu wa vyanzo mbalimbali vya maji
kwenye suala hili la elimu vijana wanatakiwa kupewa elimu hasa vijana wa mitaani wasioingiza kipato inabidi wapewe elimu kwa kazi fulani ili waweze kuajiriwa na kulipa faida taifa kwa kuingizia kipato na kukuza uchumi wa taifa
bahari ya hindi ni bahari kubwa ya tatu duniani ikiwa imechukua asilimia ya uso wa dunia
upande wa kaskazini imepakana na asia ya kusini magharibi imepakana na ghuba ya uajemi bahari ya shamu na afrika mashariki imepakana na ghuba ya malay visiwa vya sunda indonesia na australia na kusini imepakana na bahari ya kusini
bahari hii ni njia muhimu ya usafirishaji na usafiri kwa meli kati ya asia na afrika
nairobi ni mji mkuu wa kenya na vilevile mojawapo ya mikoa ya kenya
ni kati ya miji mikubwa ya africa ukiwa na wakazi wapatao milioni 
kulingana na sensa ya nairobi ina wakaaji katika eneo la km sq mi
pamoja na votongoji vyake nairobi ni mji wa kwa ukubwa barani africa jina nairobi limetokana na neno la kimaasai enkarenairobi linalomaanisha mahali penye maji baridi
lugha zote za kenya huzungumzwa nairobi lakini hasa ni kiingereza na kiswahili pamoja na sheng
nairobi imeanzishwa mahali ambako nchi tambarare ya athi inakutana na mtelemko wa nyanda za juu zinazoongozana na bonde la ufa
halijoto ya wastani ni mwezi wa machi na mwezi wa julai
mvua nyingi hunyesha mwezi wa machi mm kiangazi ina mm tu wakati wa julai
ndani ya jiji la nairobi kuna mitaa mbalimbali kama vile dandora eastleigh embakasi highridge huruma jericho karen kariobangi kiambiu kibera langata lavington mathare parklands south c westlands kawangware karen na waingereza kama kambi ya kujenga reli ya uganda
mahali ilikuwa karibu katikati ya mombasa na kampala palikuwa na maji ikaonekana ilifaa kwa kituo njiani
mwanzo wa nairobi ilikuwa kambi kubwa ya hema na ghala za vifaa vya kujenga reli
mwanzoni viongozi wengine walitaka kuacha eneo hili kwa sababu ya matope mengi
lakini makao iliendelea kukua nyumba za mawe zikajengwa
 waingereza walihamisha ofisi kuu ya serikali yao ya kikoloni kutoka mombasa kwenda nairobi ikawa makao makuu ya afrika ya mashariki ya kiingereza british east africa war baadaye kenya colony
nairobi imeibuka kuwa mojawapo ya miji mikubwa katika bara la africa
mashirika mengi makubwa duniani yamefungua ofisi zao zinazoshuhudia eneo la afrika ya mashariki na afrika ya kati
mojawapo ya mashirika haya ni ofisi za ya tawi la umoja wa mataifa united nations unep
kunazo pia ofisi za mabalozi wa nchi mbali mbali duniani
nairobi kama miji mingi mikubwa ina matatizo mengi yanayotokea kwa sababu ya ukubwa wake
watamaduni walioupanga mji wa nairobi hawakutegemea kuwa ungenenepa hivyo
wataalamu wengi wametoa maoonyo mengi kuhusu ukubwa wa mji huu na uwezo wake wa kuwahudumia waakaazi wote ambao wanazidi kuongezeka kila mwaka
nairobi imewavutia waakaazi wengi wote wakiwa na hamu ya kujitafutia riziki yao
ijapokuwa kunao wanaofanikiwa wengi wao hujipata wameangulia patupu wakawachwa bila pesa au hali ya kujikimu
jambo hili limepelekea kuwepo kwa wakaazi wa maeneo yasiyotengwa wananchi maarufu kama slums kwa kimombo
eneo hili lina ukubwa wa kilomita kwa na wakaazi takribani milioni moja
eneo hili halina mipango yeyote ya kuruhusu binadamu kuishi lakini umaskini umewavutia wengi kuishi kule
kunayo pia matatizo ya ujambazi wa kibinafsi ujambazi wa nyumba na utekaji nyara wa magari
matatizo haya yamesababisha watu wengi kutoupendelea mji wa nairobi
antaktiki ni bara lililopo kwenye ncha ya kusini ya dunia
takriban za eneo la bara limefunikwa na theluji na barafu
kwa sababu ya baridi kali katika bara hilo ni bara pekee ambako binadamu hawaishi kwa namna ya kudumu isipokuwa kuna watu hasa wanasayansi wanaokaa kwa muda katika vituo vyao
mtoto wa kwanza kuzaliwa barani huko alizaliwa mwaka 
eneo lake ni kubwa kushinda ulaya lakini hakuna mti hata mmoja
bara liko kati ya bahari za pasifiki atlantiki na bahari hindi
kuna volkeno hai moja inayotema moto barani ni mlima wa mount erebus
ubaguzi wa rangi ni kitendo cha kuthamini au kutenga binadamu kwa misingi ya rangi za ngozi
ubaguzi wa rangi ulikuwa maarufu sana katika nchi kama afrika kusini kwa jina la apartheid na marekani kwa jina la segregation ambapo huko waafrika walikandamizwa kutokana na rangi yao katika kupata huduma mbalimbali za kijamii na kimaendeleo
wakati wa ukoloni rangi ilitumika kama msingi wa utoaji huduma muhimu mfano shule matibabu na haki nyingine za kibinadamu
siku hizi katika karibu nchi zote sheria zinapinga ubaguzi wa rangi
lakini katika nchi nyingi bado kuna wabaguzi wachache ambao wanavunja sheria kwa kuendelea kubagua
kwa mfano kuna wabaguzi wanaobagua watu weusi nchini marekani nchini china nchini india na katika nchi za ulaya
utumwa ni mfumo unaotoa fursa kwa binadamu kummiliki binadamu mwenzake kama mali yake
binadamu anayemilikiwa anakuwa na hadhi sawa na chombo au kifaa chochote kinachoweza kuuzwa
mfumo huu huunda matabaka ya mabwana ambao humiliki watumwa na watwana ambao ni watumwa wenyewe
katika historia zilitokea aina mbalimbali za utumwa
kulikuwa na utumwa wa muda yaani mtu huwa mtumwa kwa miaka kadhaa au kwa maisha yote
kulikuwa na utaratibu ambao watoto wa mtumwa walikuwa watumwa tena hivyo kuzaliwa watumwa kulikuwa pia na utaratibu wa kwamba watoto wa watumwa walitazamiwa kama watu huru
kulikuwa na jamii ambako watumwa hawakuwa na haki kabisa yaani mabwana waliweza kuwatendea jinsi walivyotaka hata kuwaua lakini kulikuwa pia na jamii zilizojua haki fulani za watumwa hapo watumwa waliweza kuwa na mali ya binafsi na kwa njia hii hata kununua uhuru wao kutoka kwa mabwana
watumwa katika utumishi wa watawala waliweza kupata nafasi muhimu katika jamii mfano ni wamameluki wa misri waliokuwa watumwa wanajeshi wakatawala nchi hiyo kwa karne kadhaa
chanzo cha utumwa kilikuwa mara nyingi ama vita ama madeni
vitani waliotekwa wakauzwa kama watumwa wakihesabiwa kama sehemu ya uwindo wa washindi
sababu kuu nyingine ilikuwa madeni ya watu waliokamatwa na kuuzwa ili madeni yalipwe kwa njia hii
mahitaji ya kiuchumi ya kupata watumwa wengi yalisababisha biashara ya watumwa
uchumi wa roma ya kale ulitegemea watumwa waliokamatwa na kusafirishwa kutoka pande zote za mazingira ya bahari mediteranea
milki za makhalifa wa uislamu ziliendelea kutegemea watumwa
waosmani walichukua watoto wa kikristo hasa kutoka nchi za balkani na kuwapeleka kama watumwa katika sehemu za kusini za milki yao kama misri walipofanya kazi kama wanajeshi
biashara ya waarabu kuhusu watumwa ilidumu miaka na kupeleka mamilioni ya waafrika upande wa asia
mahitaji ya uchumi wa kimataifa tangu karne ya yalisababisha kuongezeka kwa biashara ya watumwa hasa kutoka afrika mamilioni walikamatwa na watawala wa milki kwenye pwani za afrika au waarabu na kuuzwa kwa wafanyabiashara wazungu waliowapeleka amerika walipohitajika kwa kazi kwenye mashamba makubwa ya miwa na pamba
biashara hii ilianza kupingwa zaidi tangu mwisho wa karne ya 
mkutano wa vienna ulikuwa mapatano ya kwanza ya kimataifa yaliyolenga kukataza biashara ya watumwa kutoka afrika
hata hivyo iliendelea kwa miaka kadhaa hasa upande wa bahari hindi ambako wanafayabiashara waislamu kama tippu tip waliendelea kukamata watumwa na kuwapeleka pwani na zanzibar kulikokuwa na soko la watumwa kubwa kuliko yote
ukoloni ulimaliza kwa kiasi kikubwa biashara hiyo afrika pia ingawa mauritania ilifanya utumwa kuwa kosa la jinai mwaka tu
tangu karne ya utumwa na pia biashara ya watumwa zimepigwa marufuku katika mapatano ya kimataifa chini ya usimamizi wa umoja wa mataifa
lakini miaka ya hivi karibuni imeona biashara mpya inayotumia nafasi za usairi wa kisasa hata kama duniani hakuna utumwa kisheria tena ni hasa wanawake na mabinti wanaouzwa kwa kazi haramu ya ukahaba kati ya nchi na nchi
uislamu ulikubali utumwa hivyo katika nchi zinazofuata dini hiyo utumwa ulichelewa zaidi kufutwa
lakini waislamu walifundishwa masharti fulani kama kuwatendea watumwa vizuri
walifundishwa pia kwamba ni tendo jema mbele ya mungu allah kumwacha huru mtumwa
katika historia ndefu za utumwa kulitokea juhudi za kukomboa waliotekwa hasa kwa kuwanunua ili kuwaacha huru
kati ya wakatoliki yalianzishwa hata mashirika maalumu ya kitawa kwa lengo hilo kwa mfano watrinitari na wamersedari
kwa muda mrefu utumwa ulikuwa utaratibu wa kijamii katika sehemu nyingi za dunia
habari za kwanza za kimaandishi juu ya afrika mashariki karne ya k
zilisema wanaleta kutoka pwani ile ndovu dhahabu na watumwa
kule ulaya kuna kundi la mataifa linaloitwa tangu zamani waslavi kama vile warusi wapolandi waserbia n
kumbe neno slavi kiasili linamaanisha watumwa watu wa mataifa yale walikamatwa zamani na kuuzwa kama watumwa katika sehemu nyingine za ulaya asia na pia afrika kaskazini
hali hiyo ni mbaya sana hailingani kabisa na utu na heshima ya kibinadamu wala haipatani na ukristo unaokiri na kulenga udugu wa watu wote
lakini watu walioishi zamani katika mazingira yenye utumwa walikuwa wamezoea hali hiyo
habari za watumwa tunaweza kuzisoma hata katika biblia
ilikuwa jambo la kawaida katika mazingira ya israeli ya kale
mtu aliweza kukamatwa na kuuzwa utumwani ili kulipia madeni yake
mara nyingi watumwa walikuwa watu waliokamatwa vitani
kwa mfano wakazi wote wa yerusalemu walifanywa watumwa baada ya mji huo kutekwa na wanajeshi waroma mwaka b
wakati wa biblia asilimia hivi za wakazi wa dola la roma walikuwa watumwa
lakini katika nchi ya israeli hali ilikuwa tofauti
sheria ya musa ilimwacha mtumwa awe huru baada ya miaka kut 
kwa sababu hiyo hawakuwapo watumwa wengi katika israeli
labda ndiyo sababu yesu hakufundisha juu ya utumwa kwani walikuwa wachache sana katika mazingira yake
katika miji mikubwa kama antiokia korintho efeso au roma watumwa walikuwa wengi
paulo alifundisha ni wajibu wa mabwana wakristo kuwatendea watumwa wao vizuri
lakini alisititiza kwamba ndani ya kanisa ni marufuku kutofautisha kati ya watumwa na walio huru
ukristo uliweza kuvuta watumwa wengi kwani uliwakubali kuwa binadamu wenye utu na heshima kamili
walau mtumwa mmoja alichaguliwa kuwa askofu wa roma
kanisa katoliki linamkumbuka kama mtakatifu papa kalisti i
baada ya uenezaji wa ukristo utumwa ulipungua sana ulaya
vilevile walimu wengi wakristo walipinga utumwa wenyewe
hatimaye mabadiliko ya uchumi yaliondoa faida ya kutumia watumwa
hali hii ilibadilika baada ya kuanzishwa kwa ukoloni amerika
mataifa ya ulaya yalipeleka ng ambo mara kwa mara wafungwa wao kwa nia ya kusafisha jamii zao na kupunguza gharama za magereza
watu waliona kule mbali hawawezi kusababisha hasara
kumbe hawakujali hali ya wenyeji walioteswa na wale wakorofi walioona nafasi ya kujitajirisha
ndipo wamisionari walipojitahidi kupambana na ukorofi uliokuwepo lakini kiasi jinsi mapato kutoka makoloni yalivyokuwa muhimu kwa makisio ya serikali za ulaya haikuwa rahisi kupambana na unyonyaji katika makoloni ya mbali
kanisa katoliki halikukubali rasmi biashara ya watumwa lakini mapapa waliona hawana nguvu ya kuizuia
walijaribu zaidi kuweka masharti jinsi ya kuwatendea watumwa
mataifa kadhaa yalifuata mafundisho ya kanisa k
mf
hispania na ufaransa zilikataa kuwa na soko la watumwa lakini zilifunga macho raia wao wakiendesha biashara hiyo nje ya mipaka yao
wengine kama wareno hawakuona tatizo kufanya biashara hiyo
watumwa wa kwanza kutoka afrika waliingia ureno wakati mfalme wa ureno alipokubali kupokea kutoka kwa waarabu wa moroko watumwa kadhaa kama malipo ya madeni
wapelelezi wareno walioanza kuzunguka pwani za afrika walileta tena na tena wafungwa kama watumwa
lakini mpaka wakati ule walikuwa wachache kwani ulaya soko lilikuwa dogo
kumbe baada ya kuanzishwa kwa makoloni amerika watumwa walitafutwa sana kwa ajili ya kulima mashamba makubwa na kuchimba madini kule
hivyo ukoloni amerika ulisababisha kukua kwa mahitaji ya watumwa
hapo utaratibu wa kale wa utumwa ulipanuka kuwa mbaya sana kuliko awali
milioni nyingi za waafrika waliuawa katika vita vya kukamata watumwa na nyingine nyingi wakapelekwa wamefungwa kule amerika katika hali ya kutisha
vurugu iliyoharibu jamii nyingi za kiafrika ndiyo iliyosababisha vilevile uharibifu wa misheni za kikristo katika karne za 
uharibifu wa taratibu za kijamii ulikuwa mbaya zaidi katika maeneo ya pwani yaani kulekule walipoingia wamisionari
si ajabu kwamba waafrika wengi walishindwa kutambua tofauti kati ya wamisionari wareno na wafanyabiashara ya watumwa kutoka taifa lilelile
hali ilikuwa mbaya zaidi wamisionari wenyewe walipojiingiza katika mambo ya utumwa kama walivyofanya wengine
kwa jumla ni aibu kubwa kwamba wakristo wengi walitumia muda mrefu mno kutambua kwamba ukristo na utumwa havipatani
mwanzoni awamu mpya ya utumwa haikuonekana kwa watu wengi kule ulaya maana uliendeshwa hasa afrika na amerika
mara walijitokeza waliopinga utumwa au waliojaribu kupunguza nguvu yake
lakini wakati ule katika nchi mbalimbali za ulaya hata wakulima wengi hawakuwa huru kweli ingawa si watumwa
polepole wengine wakaunga mkono hoja hiyo hata likajitokeza tapo la kufuta utumwa
wakristo wa tapo hilo walimshtaki mwingereza mlowezi katika visiwa vya karibi aliyetembelea uingereza akiwa na mtumwa
mwaka hakimu aliamua si halali kuwa na watumwa katika nchi hiyo
wapinzani wa utumwa wakaendelea kusukuma bunge la uingereza
lakini matajiri wa liverpool waliofaidika na utumwa kama wenye meli au kwa sababu waliendesha biashara ya watumwa wenyewe walitetea vikali hali halisi
katika karne ya polepole utumwa na biashara ya watumwa vilikomeshwa katika sehemu nyingi za dunia
mtawanyiko ndani ya kanisa ulikuwa jambo wa kusikitisha sana
kumbe hapa tumepata mfano jinsi mungu alivyotumia vikundi vidogovidogo kuelimisha wakristo wote
maana madhehebu makubwa yalikosa nguvu ya kupinga vikali utumwa kwa kuwa karibu mno na serikali tena matajiri
ni wakristo wa madhehebu madogo kama marafiki au wamethodisti waliotangulia na kusaidia wakatoliki waanglikana na wareformati kutambua ukweli
hali nyingine iliyosaidia kukomesha utumwa ni mabadiliko ya uchumi
umuhimu wa kazi ya watumwa ulipungua sana kutokana na njia mpya za kuzalisha mali
si tena wafanyabiashara ya biashara kati ya amerika ulaya na afrika triangular trade waliokuwa na pesa nyingi hivyo na athari pia katika jamii ya uingereza
waliopata uzito zaidi ni mabepari ambao waliendesha viwanda wakitumia wafanyakazi huru na si watumwa
hivyo ubepari ulibadilisha mkazo ndani ya jamii mbalimbali
ukoloni ni mfumo wa taifa moja kuvuka mipaka yake na kutawala maeneo ya mbali yanayokaliwa na watu wengine kwa nyanja za kiuchumi kiutamaduni na kijamii
maeneo haya yanaweza kuitwa koloni au eneo lindwa
ukoloni unaitwa hasa kipindi tangu karne ya ambako ureno na hispania zilianza kuenea afrika na amerika ya kusini na kudumu hadi baada ya vita kuu ya pili ya dunia
lakini kulikuwa na vipindi vya ukoloni pia zamani katika historia kama vile ukoloni wa roma ya kale ukoloni wa waarabu na vingine
ukoloni kwa maana hii inaweza kuwa tofauti na kuundwa kwa koloni katika vipindi mbalimbali vya historia ambako maeneo bila wakazi au penye wakazi wachache sana yaliingiliwa na watu kutoka sehemu nyingine
nchi za afrika ziliwekwa chini ya ukoloni wa nchi za ulaya mara baada ya mkutano wa berlin ulioitishwa na chansella wa ujerumani bismarck mwaka 
nchi zilizojenga ukoloni huu wa afrika zilikuwa uingereza ufaransa ureno ujerumani uhispania italia na ubelgiji
utawala wa kikoloni ni utawala ulioanzishwa hasa na wazungu kwa lengo la kunyonya na pengine kuwabagua waafrika na watu wengine wenyeji wa asia oseania na amerika
utawala huo ulitegemea hali ya taifa lenyewe lililohusika pamoja na hali ya jamii zilizokuwa zinatawaliwa
baada ya kuanzisha utawala huo wakoloni walibadilisha utawala wa jadi na kuufanya utawale kwa masilahi ya wakoloni pia utawala huo uliharibu hadhi ya utawala wa jadi na misingi ya jadi
muundo wa utumishi katika utawala wa kikoloni ulikuwa wa kibaguzi na kinyonyaji a kazi katika ngazi za juu zilifanywa na wazungu hasa kazi zilizohitaji ujuzi
b kazi katika ngazi za chini zilifanywa na wenyeji kama vile ukarani utarishi ufagizi na ukorokoroni
c wakoloni walitoa elimu duni kwa wenyeji ili waendelee kuwaajiri katika ngazi za chini
ubelgiji ilikuwa na kongo burundi rwanda zaire formerly the congo with the addition of eritrea from until the united nations returned it to ethiopian sovereignty as an independent autonomous unit in 
libya with france from to its independence in 
also the new territory of tanzania which was uniting of tanganyika and zanzibar in 
ufaransa ilikuwa na algeria benin central african republic chad comoros cote d ivoire djibouti gabon guinea madagascar mali mauritania morocco niger senegal tunisia same
cameroon libya with britain from to its independence in ujerumani ilikuwa na burundi cameroon germany morocco namibia rwanda tanganyika togo libya was previously ruled by turkey form the th century until the italian invasion eritrea by invasion 
ureno ilikuwa na angola cape verde guinea bissau mozambique san tome principe jamhuri ya burundi iliyojulikana zamani kama urundi ni nchi ndogo ambayo iko katika eneo la maziwa makubwa ya afrika
burundi imepakana na rwanda upande wa kaskazini tanzania upande wa mashariki na jamhuri ya kidemokrasia ya kongo upande wa magharibi
burundi ni mwanachama wa umoja wa afrika na wa jumuiya ya afrika mashariki
jina lenyewe la nchi hii limetokana kwa msingi na kutanuka kwa lugha ya kirundi ambacho ni lugha ya kibantu kama vile kiswahili ambacho pia kinatumika sana ingawa si lugha rasmi mojawapo
burundi ni kati ya nchi ndogo zaidi zilizomo barani afrika
wakazi milioni ni wengi kulingana na eneo dogo la nchi msongamano wa watu ni wakazi 
 kwenye kila kilomita ya mraba
ingawa burundi haina bahari sehemu ya mpaka wake eneo la mashariki unaishia kwenye mwambao wa ziwa tanganyika
eneo lote ni nyanda za juu zenye kimo cha mita juu ya ub kwa wastani
sehemu ya juu zaidi ni kilele cha mlima heha chenye mita juu ya uwiano wa bahari uliopo katika safu ya milima inayopakana na bonde la ufa la afrika ya mashariki
sehemu ya magharibi ya nchi ni sehemu ya bonde la ufa yenye kimo cha mita juu ya uwiano wa bahari
sehemu ya kusini ya bonde la ufa katika burundi imejaa maji ya ziwa tanganyika
hali ya hewa ni ya kitropiki kuna vipindi viwili vya mvua
kuna mvua kwa wastani wa milimita kwa mwaka
matumizi ya ardhi ni kwa ajili ya kilimo au mifugo
msongamano wa watu umesababisha kuenea kwa ukataji wa misitu mmomonyoko wa ardhi na kupotea kwa ardhi yenye rutuba
eneo la misitu lililobaki ni kilomita cha mraba pekee linalopungua kwa kasi ya asilimia kwa mwaka
kuna hifadhi mbili za taifa ambazo ni hifadhi ya taifa ya kibira kwenye kaskazini magharibi inapakana na msitu wa nyungwe huko rwanda na hifadhi ya taifa ya ruvubu upande wa kaskazni mashariki karibu na mto rurubu pia ruvubu au ruvuvu
hifadhi zote mbili zilianzishwa mwaka kwa shabaha ya kuhifadhi wanyamapori
watoto wengi wanakufa mapema ni kama kati ya wanaozaliwa mwaka 
familia ni imara kuliko zile za nchi zote za afrika
wanawake wanazaa kwa wastani watoto hii nafasi ya juu ya tano duniani kote
jamii ya burundi ni jamii ya vijijini ni asilimia pekee wanaoishi katika miji
vikundi kati ya wakazi ni hasa wahutu watutsi na watwaa mbilikimo chini ya 
pamoja na hayo kuna warundi wachache wanaojinasibu kuwa wao sio watutsi wala wahutu bali ni waswahili 
hilo kabila lilikuwepo toka enzi za tawala za kifalme nchini humo na ndio wenyeji wa jiji la bujumbura waliomsaidia mwanamfalme louis rwagasore katika harakati za kutafuta uhuru wa burundi
upande wa dini wakristo ni kati ya wakazi wote hasa wakatoliki halafu waprotestanti 
katika karne za bk walifika wahamiaji wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi
dola la kwanza katika eneo hili lilikuwa ufalme wa burundi
katika mapokeo ya wenyeji ulianzishwa katika karne ya na mtu kwa jina la cambarantama aliyefika ama kutoka rwanda ama kutoka buha katika mkoa wa kigoma tanzania ya leo
ufalme huo ulitawaliwa na kundi la watutsi waliokuwa wafugaji wa ng ombe na kutawala wenyeji waliokuwa wakulima wabantu
mfalme au mwami alikuwa mkuu wa makabaila hao ambao walitazamiwa kama mabwana wa ardhi iliyolimwa na watu wa kawaida
hao wakulima waliruhusiwa kulima nchi wakipaswa kutoa huduma na sehemu ya mavuno kwa mabwana waliopaswa kuwatetea dhidi ya maadui
mwami ntare iv rutaganzwa rugamba aliyetawala tangu mwaka hadi aliweza kupanua mipaka ya ufalme wake hadi kushika sehemu kubwa ya eneo la leo
wazungu wa kwanza waliofika walikuwa wapelelezi waingereza richard burton na john hanning speke mnamo mwaka 
lakini habari za falme kwenye eneo kati ya maziwa makubwa hazikuenea sana
wakati wa mkutano wa berlin wajerumani hawakujua ya kwamba falme za burundi na rwanda zilikuwepo ndni ya eneo waliotegemea kutwaa
mwaka mjerumani wa kwanza alipita burundi aliyekuwa oskar baumann
katika burundi kikosi cha kwanza cha kijerumani kilifika mnamo wakakuta ufalme wa mwami wakaridhika kumwacha mwakilishi mkazi resident katika mji mkuu gitega ambaye hakuhusika na mambo ya utawala wa ndani
baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia burundi pamoja na rwanda ilikabidhiwa kwa ubelgiji kwa niaba ya shirikisho la mataifa kama eneo la kudhaminiwa lililoitwa ruanda urundi
kimsingi wabelgiji waliendelea na mfumo wa wajerumani uliomwachia mtemi mamlaka kubwa
waliweka ruanda urundi chini ya serikali ya kongo ya kibelgiji
lakini baadaye walianza kuingilia zaidi na ilhali wakati ule walipendelea watutsi karibu na machifu wote walikuwa watutsi na wahutu walipotea katika nafasi za uongozi kimahali
tangu shirikisho la mataifa lilikwisha na ubelgiji ilipokea wito wa kutawala ruanda urundi na umoja wa mataifa
picha bujumburafromcathedral
jpg px thumbnail jiji la bujumbura lakini miezi michache baadaye rwagasore aliuawa na chama chake kilitengana kufuatana na ukabila
mwaka umoja wa mataifa uliamua kuipa ruanda urubdi uhuru kamili lakini kila nchi pekee
baada ya uchaguzi wa mapigano yalitokea kwa silaha na kikundi cha watutsi wakali kilichukua serikali
mwaka mwami alipinduliwa na mwanasiasa michel micombero aliyejitangaza kuwa rais na nchi kuwa jamhuri
kuanzia hapo wanasiasa na watumishi wakubwa walio wahutu walifukuzwa kukamatwa au kuuawa
picha karuzi burundi goats
jpg px thumbnail soko la mbuzi karuzi burundi burundi ilundwa kama ufalme ulioongozwa na watutsi waliotawala wahutu
lakini kabla ya ukoloni mipaka kati ya makundi hayo haikuwa imara mno wahutu ma tajiri katika utumishi wa mwami waliweza kupanda ngazi na kuwa watutsi na pia watutsi maskini waliweza kushuka ngazi na kuhesabiwa kati ya wahutu hasa baada ya ndoa kuoa au kuolewa na mtu wa upande mwingine
uhusiano wa makundi hayo ulifanana zaidi na ule wa tabaka matabaka si wa makabila tofauti pia kwa sababu lugha ilikuwa moja kwa wote
utawala wa kikoloni uliimarisha mipaka kati ya makundi hayo mawili maana kila mtu aliandikishwa na kupangwa katika moja kati ya makundi hayo
pia wabelgiji walipendelea watutsi na kuangalia wapate nafasi zote za uchifu ambako walipaswa kutoa kibali
uhusiano kati ya makundi ulianza kufanana zaidi na ukabila
mwishoni mwa ukoloni wabelgiji walibadilisha msimamo na kupendelea wahutu
chama cha siasa vyama vya siasa viliundwa vilivyofuata ugawaji wa kimbari kati ya watutsi na wahutu
mapigano ya kwanza kati ya wahutu na watutsi yalitokea mwaka kabla ya uhuru yakakomeshwa na wabelgiji
baada ya uhuru katika burundi kinyume na rwanda utawala ulibaki upande wa watutsi kwa sababu jeshi lilikuwa mikononi mwao
vipindi vya mashambulio kati ya vikundi vilifuata
mwaka laki malaki ya wahutu waliuawa na jeshi la kitutsi waliolenga hasa wahutu wenye elimu
mwaka uongozi wa kitutsi ulikubali tena uchaguzi huru ambako mhutu melchior ndadaye alichaguliwa kuwa rais
alipouawa na wanajeshi watutsi malaki ya watutsi waliuawa na wahutu wakali
kipindi kilichofuata kilikuwa cha vita ya wenyewe kwa wenyewe katika sehemu mbalimbali za nchi
picha bujumburaairport
jpg px thumbnail uwanja wa ndege bujumbura tangu mwaka umoja wa afrika na umoja wa mataifa zilijitahidi kujenga mapatano kati ya vikundi
marais na wanasiasa walioshiriki katika jitihada hizo walikuwa pamoja na julius nyerere boutros boutros ghali nelson mandela thabo mbeki na rais wa marekani bill clinton
mapatano yalifikiwa na kusainiwa mwaka na washiriki karibu wote huko arusha
majadiliano yaliendelea hadi mwaka hatimaye vita ilisimamishwa
mapatano yaliyofikiwa yanasema ya kwamba watutsi pamoja na watwa ambao ni asilimia za wananchi watakuwa na asilimia ya nafasi kwenye bunge na ya kwamba jeshi ni kila upande utashika asilimia za nafasi
pia kwenye senati ya bunge kila upande utakuwa na asilimia 
rais atachaguliwa na wananchi wote lakini mapatano yalisema rais wa kwanza atachaguliwa na bunge
picha pierre nkurunziza
jpeg px thumbnail rais nkurunziza mwaka mwaka uchaguzi wa kwanza wa bunge baada ya vita ya wenyewe kwa wenyewe ulifanyika
chama cha cndd fdd kilipata kura nyingi na kiongozi chake pierre nkurunziza alichaguliwa na bunge kuwa rais wa taifa
vyama vya uprona na frodebu vilivyotangulia kuongoza serikali ya mpito vilipata kura chache kwa sababu vilishtakiwa kuwa na rushwa na upendeleo wa kindugu
chama tawala kinajaribu kufuata siasa ya mapatano ya ndani lakini ina uvumilivu mdogo tu kwa upinzani na mawazo yanayopinga siasa yake
mwezi wa aprili chama cha palipehutu fnl hatimaye kilisimamisha upinzani kwa silaha kikakubaliwa kama chama cha kisiasa cha fnl
nkurunziza alichaguliwa tena kwa kura ya wananchi wote mwaka 
chama cha upinzani fnl kilikataa kukubali ushindi wa cndd fdd
mwaka rais nkurunziza alipendekezwa kugombea tena urais katika uchaguzi akakubali
hatua hiyo ilisababisha upinzani mkali wa wananchi walioandamana wakiona hii inavunja mapatano ya amani ya arusha
nkurunziza alirudi na kutangaza ya kwamba kura inatakiwa kufanyika jinsi ilivyopangwa tarehe mei kwa bunge na juni kwa uraisi
taasisi ya kimataifa na nchi jirani walitamka wasiwasi kuhusu mwelekeo wa hali ya kisiasa katika burundi
nkosazana dlamini zuma mwenyekiti wa kamati tendaji ya umoja wa afrika aliomba kuahirishwa kwa kura nchini burundi hadi hali iwe imetulia
tarehe julai tume ya uchaguzi ilimtangaza nkurunziza mshindi wa uchaguzi kwa 
 za kura
agathon rwasa alishika nafasi ya pili kwa 
 ingawa alikuwa amehimiza wananchi wasipige kura
mikoa imegawiwa kwa wilaya inayoitwa communes na hii imegawiwa kwa collines vilima
upande wa magharibi imepakana na sudan upande wa kusini imepakana na ethiopia na kusini mashariki kuna nchi ya djibouti
mashariki na kusini mashariki eritrea ina pwani ndefu ya bahari ya shamu
eneo hili lote hujulikana pia kama pembe ya afrika
jina la nchi limetungwa mnamo mwaka na wakoloni wa italia kutokana na neno la kigiriki erythra a linalomaanisha bahari nyekundu
hii ni kwa sababu bahari ya shamu iliitwa sinus erythraeus na mabaharia wagiriki au mare erythraeum kwa kilatini na waroma wa kale maana yake ni bahari nyekundu kwa kiingereza red sea
eritrea iko katika eneo la pembe la afrika na ina bahari ya shamu upande wa kaskazini mashariki
kwa mchanga wa pwani uliyo eneo kame pahali pa kutega samaki ni funguvisiwa vya dahlak
eneo ambalo liko kwa milima kusini si kame vile lakini hali ya hewa ni poa
mlima wa juu zaidi ni soira ambao uko kati ya nchi eritrea mita juu ya bahari
mji mkuu wa eritrea ni asmara na miji mingine ni kama vile mji wa bandari assab kusini mashariki na pia miji kama massawa na keren
hadi karne ya maeneo ya eritrea yalikuwa sehemu ya ethiopia
pwani ilikaa karne nyingi chini ya utawala wa uturuki au baadaye misri kama nchi zenye nguvu kwenye bahari ya shamu
historia ya eritrea kama eneo la pekee jinsi ilivyopata uhuru mwisho wa karne ya ilianza na ukoloni wa italia
mnamo novemba kampuni ya biashara ya kiitalia ya rubattino ilinunua bandari ya assab kutoka kwa sultani wa afar
ilikuwa inatafuta kituo kwa meli zake zilizoanza kupita katika bahari ya shamu baada ya kufunguliwa kwa mfereji wa suez mwaka uleule
serikali ya misri ilipinga mapatano hayo kwa sababu ilidai eneo lilikuwa chini ya amri yake
makubaliano hayakufikiwa hadi serikali ya italia ilipochukua moja kwa moja mali ya kampuni kama koloni lake la kwanza katika afrika
italia ilitumia nafasi hiyo na tarehe februari ilipeleka wanajeshi mjini massawa na kuitangaza kuwa koloni lake
waitalia waliendelea kuunganisha maeneo yao ya assab na massawa
baadaye walijaribu kupanua utawala wao kutoka tambarare za pwani hadi nyanda za juu zilizokuwa chini ya dola la ethiopia
negus yohanne iv hakufurahia kufika kwa italia kwa sababu aliamini ya kwamba massawa iliahidiwa kwake baada ya kuwasaidia wamisri kujiokoa mbele ya jeshi la al mahdi
hivyo upanuzi wa italia katika nyanda za juu ulikutana na upinzani
tarehe januari jeshi la waitalia walioelekea kaskazini lilishambuliwa karibu na massawa kwenye kijiji cha dogali na kushindwa na ras alula aliyekuwa mtemi chini ya negus ya ethiopia
waitalia walipaswa kuongeza wanajeshi ili kuhakikisha utawala wao
baada ya yohanne iv kufariki katika mapigano na jeshi la al mahdi waitalia walichukua nafasi hiyo ya kuziingia nyanda za juu za tigray na kujenga vituo vyao huko
mfalme mpya menelik ii tarehe mei aliutia sahihi mkataba wa wuchale uliokubali utawala wa italia juu ya kanda ya pwani pamoja na maeneo kadhaa ya nyanda za juu za tigray
waitalia walijaribu kumdanganya negus katika mkataba huo kwa kuingiza maneno katika nakala ya kiitalia yaliyosema ethiopia itakuwa chini ya ulinzi wa italia
italia ilijibu kwa kuvamia ethiopia kwa jeshi kubwa
jeshi hilo lilishindwa na waethiopia katika mapigano ya adowa tarehe machi 
italia ilipaswa kukubali uhuru wa ethiopia katika mkataba wa amani tarehe oktoba 
ethiopia ilikubali mamlaka ya italia juu ya koloni lake katika kaskazini
baada ya kumaliza mashindano na ethiopia italia tarehe januari iliunganisha maeneo yake yote katika koloni lililoitwa eritrea kufuatana na jina la kale bahari ya eritrea
katika kipindi hiki cha utawala wa kikoloni eritrea ilitokea kama jamii na eneo la pekee
koloni la eritrea liliunganisha maeneo matatu yenye tabia za pekee italia ilianzisha miradi ya kufanya eritrea chanzo cha malighafi kwa ajili ya uchumi wa italia
kijiji cha asmara katika nyanda za juu kilikuwa mji mkuu wa koloni na kupanuliwa kuwa mji kwa ajili ya walowezi waitalia
katika miaka ya idadi ya motokaa zilizoendeshwa asmara ilishinda idadi ya magari ya binafsi mjini roma
urithi huo wa majengo umekuwa sababu ya kuingiza asmara katika orodha ya urithi wa dunia ya unesco
waitalia walipanga na kujenga miji mingine kama vitovu vya biashara mabandari vituo vya kijeshi au vya kiuchumi
idadi ya wakazi wote ilikadiriwa kuwa takriban mwaka 
idadi hiyo iliongezeka haraka kufikia zaidi ya mnamo 
idadi ya wasemaji wa kitigrinya iliongezeka kutoka asilimia mwaka kuwa asilimia mwaka 
mwisho wa vita kati ya vikundi mbalimbali na kupatikana kwa huduma za kiafya pamoja na kuongezeka kwa upatikanaji wa chakula vyote vilichangia katika kuongezeka kwa idadi ya watu
kati ya mabadiliko makubwa ulikuwa ujenzi wa barabara na reli kati ya massawa asmara keren na agordat
viwanda kadhaa vilianzishwa pia migodi ya kuchimba mawe au madini
sehemu za waeritrea waliingia katika maisha ya ajira ya kibepari
hivyo maarifa ya wakazi wa eritrea hasa katika nyanda za juu yalikuwa tofauti na wenzao katika ethiopia yenyewe walioendelea kuishi chini ya utaratibu wa kikabaila
waeritrea walisukumwa katika maisha ya kisasa na uchumi wa fedha
hadi mwaka eritrea ilikuwa tayari na tabaka la wafanyakazi wa viwandani na katika miji pia tabaka la wasomi wenye elimu ya kisasa
baada ya mussolini kushika serikali siasa ya italia ilibadilika
wafashisti walidharau waafrika na kuanzisha siasa ya ubaguzi wa rangi
wenyeji walipewa tu shughuli duni kabisa katika utumishi wa serikali
italia ya kifashisti ilifanya mipango ya kulipizia kisasi mapigano ya adowa ikiandaa vita dhidi ya ethiopia
silaha mpya za italia zikiwemo za kikemikali zilishinda jeshi la negus hivyo ethiopia yote ikawa koloni la italia kwa miaka michache
waitalia walishindwa katika vita vikuu vya pili ya dunia mwaka ambapo waingereza waliteka ethiopia pamoja na eritrea
mwaka huo umoja wa mataifa ulikabidhi eritrea kwa ethiopia kama eneo la pekee lenye serikali na bunge lake katika shirikisho
mfalme wa ethiopia haile selassie hakupendezwa na utaratibu huo alilenga kuunganisha tena eritrea na ethiopia na kwa mbinu mbalimbali alipata kura ya bunge la eritrea ya kujivunja na kuwa jimbo la ethiopia 
baada ya tukio hilo vikundi vya wanamgambo walienda porini kupigania kwa silaha uhuru wa eritrea
vita vya uhuru wa eritrea vilitambakaa mwaka baada ya ufalme kupinduliwa na umakisti kuingia na rundo la jeshi lililoitwa derg kuchukuwa mamlaka na baadaye kuvamia eritrea
ukorofi wa serikali ya mengistu haile mariam ilifanya mengi kuongeza waliotumaini uhuru wa eritrea katika miaka ya 
ukombozi wa eritrea ulitegemea rundo la eritrean liberation front elf ambayo pia inaitwa jebha na eritrean people s liberation front eplf ambaye pia inaitwa shaabia
elf ilikuwa na waislamu wengi wa pwani na wahifadhi wa tedo za wananchi na eplf wengi wakristo kutoka nyanda za juu za tigrayi waamini makisti ulenin
elf na eplf hazikuweza kufanya kazi pamoja na kwa hiyo eplf ikaimaliza elf na kuendelea kutafuta uhuru
vita vya uhuru viliisha mwaka waeritrea na waasi waethiopia kutoka tigray walishinda jeshi la ethiopia na kuteka addis ababa serikali ya derg ikaanguka miaka miwili baadaye
baada ya kura ya wakazi wa eritrea kukubali karibu kwa kauli moja uhuru wa nchi ulitangazwa tarehe mei na kukubaliwa kimataifa
tangu hapo nchi inaendeshwa na chama kimoja bila uchaguzi
awali uhusiano na serikali mpya ya ethiopia ulikuwa mzuri lakini baada ya miaka ya kwanza ulizorota
mwaka kulitokea vita kati ya eritrea na ethiopia vilivyokwisha na ushindi wa ethiopia
wanajeshi la kulinda amani la um wanajaribu kutunza hali ya kutopigana
eritrea eplf or shaebia ikawa chama pekee kinachotawala eritrea kwa sheria na kubadilisha jina people s front for democracy and justice pfdj
mwaka vita vya mpaka na ethiopia vilileta kifo kwa wanajeshi wengi kwa nchi zote mbili na eritrea uchumi wake ukafifia na wananchi wakahangaika sana
umma wa nchi ukanza kuhama na uchumi kukosa maendeleo
eritrea ni nchi moja ya afrika ambapo kuna shida ya mabomu ya ardhi
serikali ya ethiopia iliwafukuza waeritrea ambao waiishi ethiopia ama watu waliokuwa na utamaduni wa eritrea baada ya vita na eritrea
hata baada ya kuonyesha maendeleo kidogo kwa uchumi na siasa serikali ya eritrea inanyanyasa magazeti na waandishi na pia watu kwa siasa
serikali yenyewe hata haijaweza kuweka katiba mpya na kuleta kura ya kidemokrasia
baadaye serikali ya eritrea imeweza kusisitiza desturi ya ukoloni wa waitalia ambayo inadai kanisa na dini kujiandikisha kwa serikali na kupewa ruhusa wa kuhubiri
dini zilizopewa ruhusa na serikali ni kanisa la kiorthodoksi la eritrea kanisa katholiki kanisa la mekane yesus walutheri na uislamu
nyingine zote hasa zenye itikadi kali zimebanwa kote nchini
vita vya eritrea na ethiopia viliisha mwaka kwa mashauriano yanayojulikana kama mapatano ya algiers
mojawapo ya makubaliano lilikuwa kuanzisha muungano wa kimataifa wa kuweka amani ambao unajulikana kama muungano wa kimataifa wa misheni ya eritrea na ethiopia unmee walinda amani wa um wamebaki kutoka mwezi agosti 
makubaliano mengine ya algiers yalikuwa kuanzisha usawazisho wa mwisho wa mpaka uliyobishaniwa kati ya eritrea na ethiopia
komisheni iliyokuwa na madaraka kutoka kwa um iliyoitwa komisheni ya mpaka wa ethiopia na eritrea eebc baada ya mashauriano mrefu ilikata maamuzi ya mwisho mnamo aprili lakini maamuzi yao yakakataliwa na ethiopia
kutoka oktoba bishano la mpaka bado limebaki kuwa swali hata kama umakini na mkomo wa vita unaangaliwa kwa kazo
wanajeshi wa kulinda amani wa um wanajaribu kutunza hali ya kutopigana
bunge la taifa la viti liliyotekezwa mwaka baada ya uhuru lilimchagua rais wa sasa isaias afewerki
shina za taarifa madaraka za kutangaza habari kwa siasa za nyumbani eritrea haziko na septemba serikali ilifunga vyombo vya habari vya binafsi na watu wanaopinga serikali hufungwa bila kushtakiwa
hii yote ni kutoka taarifa ya washufu wa ulimwengu kama waangalizi wa haki za kibinadamu human rights watch na wakombozi wa kimataifa amnesty international
mambo ya nje yanahusu vita na ethiopia sudan na jibuti
baada ya wajumbe wa serikali ya eritrea wa idara ya mambo ya kigeni kuenda sudan ushirikiano umeanza kuwa wa kawaida
bishano na ethiopia bado ni wazo kubwa la chuki ambalo limemfanya rais kuuambia umoja wa mataifa ichukue hatua
uagizaji huu umeelezwa kwa barua kumi na moja za rais
wakazi wa eritrea walikadiriwa kuwa mwaka 
makabila makubwa ni watigrinya na watigre ambao wote wawanazungumza lugha za kiafrika kiasia
nchi haina lugha rasmi ili kuheshimu sawasawa lugha zote
hata hivyo kitigrinya kiarabu na kiingereza vina nafasi za pekee
serikali inatambua rasmi kanisa la kiorthodoksi la eritrea kanisa katoliki na kanisa la kiinjili la kilutheri pamoja na uislamu
makadirio yanatofautiana wakristo kwa jumla ni waislamu 
umoja wa mataifa um ni umoja wa nchi zote duniani isipokuwa zile zisizotambuliwa kuwa dola huru
dhumuni la umoja huu ni kuratibu mahusiano ya kimataifa kupitia sheria na mikataba ya kimataifa kwenye maeneo kama usalama amani maendeleo ya jamii na ya uchumi haki za binadamu uhuru demokrasia n
toka mwanzo makao makuu ya umoja wa mataifa yako new york nchini marekani
umoja huu ulichukua nafasi ya shirikisho la mataifa 
lugha rasmi za um ni sita kiarabu kichina kiingereza kifaransa kirusi na kihispania
katibu mkuu wa um anachaguliwa kwa miaka mitano kwa sasa ni ban ki moon kutoka korea ya kusini
ban ki moon alichaguliwa kuwa katibu mkuu mwaka akichukua nafasi ya kofi annan akaongezewa kipindi kingine tena
cha sita kilikuwa baraza la wafadhili la um trusteeship council ambacho kimesimamisha kazi yake 
baraza la usalama linaamua kutuma walinzi wa amani wa um penye maeneo ya ugomvi
marijan rajab ni mmoja wa wanamuziki kutoka tanzania ambaye atakumbukwa daima
marijani alikuwa ni kiongozi wa bendi ya the safari tripers na baadaye dar international orchestra
uwezo wa marijan kuandika tungo zinazogusa maisha ya kila siku kama vile mapenzi msiba wivu ufukara n
na kuziimba kwa sauti ya pekee ulimpa jina jabali la muziki
nyimbo maarufu alizoandika na kuimba marijan ni pamoja na georgina mayasa zuwena uzuri wa asili mateso masudi na mwanameka
uchoraji ni sanaa ya kupaka rangi kwenye uso wa karatasi kitambaa ubao metali mwamba au penginepo
ni sanaa wakilishi inayotumika kuwakilisha ujumbe kwa jamii kuna aina tofauti za uchoraji
picha za kale kabisa zinaonyesha uchoraji kwenye miamba katika mapango
katika afrika ni wasan au watu waliokuwa karibu nao waliochora wanyama kwenye kuta za mipango walipopumzika
picha zao zinapatikana kote katika afrika ya kusini hadi tanzania ambako kuna mifano mbalimbali karibu na kondoa
mifano ya uchoraji wa aina hii imepatikana pia ulaya asia na australia
hatujui mengi kuhusu namna nyingine za uchoraji wa kale kwa sababu vifaa vingine vilivyotumiwa havikudumu
kutoka tamaduni ya juu kama misri bonde la indus au china tunajua mifano mingine ya uchoraji inayoonyesha hali ya juu zaidi
katika ustaarabu wa madola ya kwanza wachoraji walikuwa tayari watu waliokuwa na nafasi ya kufuata sanaa yao bila haja ya kuwinda au kulima wenyewe kwa sababu mtu mkubwa kama mfalme au kuhani aliwapa ridhiki ya maisha
katika makaburi ya nubia ufalume wa kush kuna picha zilizohifadhiwa ukutani
makaburi ya wamisri yalijengwa mara nyingi kwenye jangwa kando la bonde la naili
ukavu wa mazingira pamoja na giza ulitunza rangi vema
wamisri wa kale walichora watu bila kutofautisha mandharimbele au mandharinyuma
wati muhimu waliochorwa wakubwa kuliko wale waliokuwa na cheo kidogo
mwili ulionyeshwa mara nyingi kwa mbele lakini kichwa na uso kwa kando
katika ugiriki ya kale uchoraji na wasanii wake uliheshimiwa sana
philostrates aliandika mnamo mwaka kk ya kwamba uchoraji ulibuniwa na miungu
kuna taarifa juu ya picha lakini ni machache tu yaliyohifadhiwa kwa sababu ya hali ya hewa na kwa sababu picha nyingi zilichorwa juu ya ubao au matofali
waroma wa kale walituachia mifano mingi ya uchoraji wa ukutani nje ya makaburi ni hasa nyumba za miji pompei na herkulaneo zilizofunikwa na majivu ya volkeno vesuvio ambako picha nzuri zimehifadhiwa tangu mwaka bk
wakati ule wasanii walitofautisha tayari kati ya mandharimbele na mandharinyuma
uchoraji wa china uliendelea sana kufuatana na utamaduni wake mnamo mwaka kuna picha za mandhari zinazoonyesha nchi na milima msanii wa kwanza anayejulikana alitumia mbinu huu alikuwa zhan ziqian
mahotshwane ni kijiji katika ngwaketse west wilaya ya southern huko nchini botswana
kalakamati ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
mmutlana ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
groote laagte ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
magoriapitse ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
parakarungu ni kijiji katika chobe wilaya ya north west huko nchini botswana
mogomotho ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
mokgenene ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
dovedale ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
mmadikola ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
robelela ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
leologane ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
khwawa ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
pitsana potokwe ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
kule ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
gulubane ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
serinane ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
bodibeng ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
new xanagas ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
muchinje mabele ni kijiji katika chobe wilaya ya north west huko nchini botswana
chobokwane ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
xhauga ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
qabo ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
kumaga ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
hunhukwe ni kijiji katika kgalagadi north wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
matlhako ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
mmeya ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
sesung ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
gachibana ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
gamabuo ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
poloka ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
mmakgori ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
mabalane ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
gani ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
hatsalatladi ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
metlojane ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
gudingwa ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
semitwe ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
seherelela ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
tshidilamolomo ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
tlhankane ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
eretsha ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
ramaphatle ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
kgoro ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
tlhareseleele ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
toromoja ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
mokgomane ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
sedibeng ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
mabolwe ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
lephephe ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
morwamosu ni kijiji katika ngwaketse west wilaya ya southern huko nchini botswana
qangwa ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
phihitshwane ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
sepako ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
tswaaneng ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
masingwaneng ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
makunda ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
ikoga ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
west hanahai ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
gakgatla ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
ditlharapa ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
jamataka ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
mmanxotae ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
majwanaadipitse ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
bonwapitse ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
gonutsuga ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
kacgae ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
tshokatshaa ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
masukwane ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
sekondomboro ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
mokolodi ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
lejwana ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
mogojogojo ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
lesoma ni kijiji katika chobe wilaya ya north west huko nchini botswana
letsholathebe ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
mahetlwe ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
malotwana siding ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
satau ni kijiji katika chobe wilaya ya north west huko nchini botswana
dinatshana ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
tswaane ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
moreomabele ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
kolonkwane ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
taupye ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
moremi ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
kotolaname ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
tsonyane ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
maralaleng ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
mogonye ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
leporung ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
ramonaka ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
kweneng ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
mambo ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
phuduhudu ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
goo sekgweng ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
mabudzane ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
bere ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
mokoswane ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
botlhatlogo ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
mohembo east ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
butale ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
kavimba ni kijiji katika chobe wilaya ya north west huko nchini botswana
semane ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
gungwe ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
leshibitse ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
lepashe ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
mogome ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
diphuduhudu ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
kgari ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
lefoko ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
habu ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
ikongwe ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
inalegolo ni kijiji katika kgalagadi north wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
east hanahai ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
sechele ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
struizendam ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
moreomaoto ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
maubelo ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
monwane ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
papatlo ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
diloro ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
bokspits ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
gamodubu ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
itholoke ni kijiji katika ngwaketse west wilaya ya southern huko nchini botswana
xaxa ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
ngwapa ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
tubu ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
gambule ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
phuduhudu ni kijiji katika kgalagadi north wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
mowana ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
khonkhwa ni kijiji katika ngwaketse west wilaya ya southern huko nchini botswana
mmatseta ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
zutswa ni kijiji katika kgalagadi north wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
maleshe ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
tewane ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
ukwi ni kijiji katika kgalagadi north wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
dagwi ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
tobere ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
gamajalela ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
dikgonnye ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
ralekgetho ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
logagane ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
medie ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
kgomodiatshaba ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
maposa ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
semboyo ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
sankuyo ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
bethel ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
metsibotlhoko ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
marojane ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
motsentshe ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
nxaunxau ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
make ni kijiji katika kgalagadi north wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
mosweu ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
tsetseng ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
ngwatsau ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
betesankwe ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
khisa ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
ramotlabaki ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
vukwi ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
kgope ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
matopi ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
bogogobo ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
mokokwana ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
vaalhoek ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
mokgacha ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
mogonono ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
patayamatebele ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
chanoga ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
matsaudi sakapane ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
xere ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
malokaganyane ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
mokgware ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
molete ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
borobadilepe ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
sheep farm ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
madingwana ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
maratshwane ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
mogwalale ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
tshwaane ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
tswanyaneng ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
musi ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
toteng ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
pole ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
diabo ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
rapples pan ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
dikhukhung ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
kgakge makakung ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
ngwatle ni kijiji katika kgalagadi north wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
monong ni kijiji katika kgalagadi north wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
mokhungwana ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
manaledi ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
lentswelemoriti ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
komana ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
mababe ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
jao ni kijiji katika ngamiland delta wilaya ya north west huko nchini botswana
ncaang ni kijiji katika kgalagadi north wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
dikwididi ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
kangwe ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
losilakgokong ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
dikgatlhong ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
tswagare lothoje lokalana ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
kanaku ni kijiji katika ngwaketse west wilaya ya southern huko nchini botswana
ditshukudu ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
botalaote ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
kutuku ni kijiji katika ngwaketse west wilaya ya southern huko nchini botswana
xaxaba ni kijiji katika ngamiland delta wilaya ya north west huko nchini botswana
ditshiping ni kijiji katika ngamiland delta wilaya ya north west huko nchini botswana
makokwe ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
khurutshe ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
dipotsana ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
morutsha ni kijiji katika ngamiland delta wilaya ya north west huko nchini botswana
katamaga ni kijiji katika ngamiland delta wilaya ya north west huko nchini botswana
kajaja ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
moeng ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
near earth object ni gimba la angani kama vile asteroidi kometi kimondo linaloweza kukaribia dunia yaani sayari yetu tunapoishi
hali halisi magimba haya hufuata obiti wa kuzunguka jua letu linalokaribia obiti wa dunia yetu
inaweza kufikia karibu na dunia yetu na kuna uwezekano wa mgongano
migongano na vimondo vidogo hutokea kila siku lakini kama gimba ni kubwa kiasi kuna hatari
tangu wataalamu wa astronomia wametambua hatari hii kuna jitihada za kutambua na kujua magimba haya
hadi juzi wataalamu wa marekani walitazama magimba yenye kipenyo cha mita na zaidi kuwa na hatari
 februari mlipuko wa kimondo kilichokadiriwa kuwa na kipenyo cha mita pekee kilisababisha uharibifu katika eneo la chelyabinsk nchini urusi
kimondo kikubwa kilichoharibu eneo la kilomita za mraba huko tunguska mwaka imekadiriwa kuwa na kipenyo chini ya mita 
kama tukio kama tunguska lingetokea juu ya mji mkubwa lingeua watu wengi sana
uharibifu unaoweza kutokea kwa anguko la kimondo au asteroidi hutegemea masi yake kipenyo muundo wake na kiwango cha pembe jinsi inayoingia katika angahewa
sehemu kubwa ya masi ya vimondo inaweza kuwaka hewani au kimondo kupasuka kilomita nyingi juu ya uso wa dunia
kadri jinsi kupasuka kunatokea kwenye kimo kubwa au karibu zaidi na uso wa dunia uwezo wa uharibifu unaongezeka
asteroidi na vimondo vingi vinaanguka juu ya maeneo pasipo na watu wengi kama baharini bahari hufunika zaidi ya ya uso wa dunia au porini
lakini asteroidi kubwa zaidi ni hatari hata kwa bindamu na maisha yote duniani
asteroidi kubwa inayojulikana kuwa njiani ya kukaribia dunia ni da lenye kipenyo cha kilomita 
 ambalo litakaribia dunia kiasi kisichojulikana bado kikamilifu mwaka 
orbita njia mzunguko pia njia mzingo ni njia inayotumiwa na gimba la angani linalozunguka gimba kubwa zaidi katika anga la ulimwengu ilhali inashikwa na graviti
mfano wake ni mwendo wa sayari inayozunguka jua au mwezi unaozunguka sayari yake au satelaiti inayozunguka dunia
ya kwanza ni velositi ya gimba dogo inayoelekea kwenda mbele mbali na mahali pake
ya pili ni graviti inayovuta gimba dogo kuelekea gimba kubwa
obiti iko pale ambako hizi ngvu mbili zinalingana
kama kani ya velositi ingekuwa kubwa zaidi gimba dogo lisingezunguka bali kutoka
kama kani ya graviti ingekuwa kubwa zaidi gimba dogo linaanguka chini
mwanafizikia isaac newton aliwaza mfano unaoeleza vizuri kani zinazoathiri obiti
aliwaza mfano wa mzinga unaosimamishwa juu ya mlima mrefu
mzinga huu unaweza kurusha risasi kwa mwelekeo wa ulalo tena kwa kasi mbalimbali
athira ya msuguano wa hewa dhidi ya risasi aliacha kando au kuwaza mlima mrefu kiasi cha kufikia juu ya angahewa ya dunia
hali halisi makadirio ya makombora ya kurusha satelaiti na vyombo vya angani vinafuata maelezo hapo juu
kama kombora linatikwa kubeba satelaiti kama vile satelaiti ya televisheni au ya mwawasiliano ni lazima kukadiria velositi ya kombora kulingana na uzito wake na mahali panapotakiwa kufikia angani na hivyo kupeleka satelaiti katika obiti aina ya c au d
wakati chombo cha angani kitakiwa kupelekwa safari ya kwenda mwezi au sayari nyingine sharti kufikia velositi ya kutoka katika graviti ya dunia
zamani watu walifikiri ya kwamba jua lina obiti ya kuzunguka dunia kila siku jinsi inavyoonekana kwa macho tukiona jua kutoka upande mmoja wa upeo wa anga wakati wa asubuhi na kuzama chini upande mwingine wakati wa jioni
kwa hiyo wataalamu wagiriki wa kale kama ptolemeo waliwaza obiti za jua na sayari za kuzunguka dunia ilhali hizi obiti zilikuwa na umbo la duara kamili
kuanzia utafiti wa akina koperniko na galilei ilitambuliwa ya kwamba ni dunia inayozunguka jua pamoja na sayari nyingine kila moja kwenye obiti yake
ilionekana pia ya kwamba obiti hizi si duara kamili lakini zinalingana zaidi na duaradufu
kipindi cha obiti ni muda unaotumiwa na gimba kama satelaiti au mwezi kuzunguka gimba mama
kwa mfano wa dunia kipindi cha obiti yetu kuzunguka dunia ni siku 
 na kipindi hiki tunaita mwaka
kipindicha obiti ya mwezi wetu ni siku wakati huohuo unazunguka mara moja kwenye mhimili wake na hii ni sababu ya kwamba tunaona muda wote upande uleule wa mwezi wetu
 da ni asteroidi lenye mzingo wa kukaribia dunia
imekadiriwa kuwa na kipenyo cha mita na masi ilikadiriwa kuwa tani 
astroidi hii ilitazamiwa mara ya kwanza mwaka na wanaastronomia kwenye kituo cha kutazama nyota cha la sagra
 da ilipita karibu na dunia tarehe februari kwa umbali wa kilomita yaani ndani ya obiti ya mwezi na hata ndani ya obiti ya satelaiti za mawasiliano
jinsi ilivyotabiriwa na wataalamu iilipita salama bila hatari ya muanguka chini na kugonga dunia
hata hivyo mpito wake ulikuwa mpito wa karibu kabisa wa gimba lenye ukubwa wake
mpito ujao wa karibu utatokea mwaka lakini unatabiriwa kuwa na umbali zaidi kuliko mwaka 
chelyabinsk ni mji wa urusi upande wa mashariki wa milima ya ural na makao makuu ya mkoa wa chelyabinsk oblast
mji huwa na wakazi zaidi ya kuna viwanda vingi
jina la mji lilitajwa mara ya kwanza mwaka wakati ule kulikuwa na boma la kirusi katika pori tu
likanendelea kuwa mji mdogo lakini baada ya kuungwa na reli tangu karne ya ilikua
vita kuu ya pili ya duni ilileta kuhamishwa kwa viwanda vya kijeshi hapa kwa sababu magharibi ya urusi ilitekwa na ujerumani wakati wa vita
tarehe februari kimondo kilipasuka juu ya chelyabinsk na kusababisha kiasi cha uharibifu
 februari katika eneo la chelyabinsk urusi mnamo saa tatu za asubuhi
kimondo kikubwa kilipasuka takriban km juu ya uso wa dunia na nguvu ya mlipuko wake ilidhuru sehemu za nyumba na kusababisha zaidi ya watu kujeruhiwa
vipande vya kimondo vilianguka chini bila taarifa za uharibifu wa mali au watu
gimba hili kutoka angani lilikuwa kimondo au asteroidi ndogo lisilotambuliwa kabla
dakika baada ya asubuhi watu waliona mpira wa moto angani lililotoka upande wa mashariki ukielekea magharibi
mpira wa moto ulikimbia ndani ya wingu la moshi lililochora mstari angani
gimba hili liliwaka na kung aa kushinda jua kwa muda mfupi
nuru hii ilifuatwa na sauti kubwa na mshtuko uliovunja vyoo vya madirisha katika sehemu kubwa ya chelyabinsk na mazingira yake
tofauti na asteroidi da iliyopita dunia karibu sana siku ileile kimondo cha chelyabinsk hakikutazamiwa kabla kwa sababu mbili kwanza kwa sababu kilikuwa kidogo zaidi na pili kwa sababu njia yake ilitokea upande wa jua na hivyo ilikuwa vigumu kuona
wataalamu walianza kufanya makadirio juu ya kimondoo hiki kutokana na picha nyingi zilizochukuliwa wakati wa kupita juu ya chelyabinsk na vipimo vilivyowezekana
kufuatana na taasisi ya marekani nasa ukubwa wa gimba lilikuwa kipenyo cha mita na masi yake baina tani hadi 
kimondo hiki kilikuwa na mbio wa km au kilomita kwa sekunde
imekadiriwa ya kwamba wakati wa kuchoma na kupasuka angani kiliachisha nishati iliyolingana na tani za baruti ya tnt au takriban mara kiasi cha nishati kilichoachishwa wakati wa mlipuko wa bomu la nyuklia wa hiroshima
mshtuko wa mlipuko ulikuwa na nguvu kiasi ya kupimwa kwenye ardhi kama tetemeko dogo la ardhi
kulingana na nishati kubwa ya mlipuko huu uharibifu ulikuwa mdogo na sababu yake ni ya kwamba kimondo kilianza kuwaka katika angahewa na kupasuka wakati ilikuwa bado juu sana
tukio hili lilikuwa makumbusho ya hatari zinazoweza kutokea kwa magimba ya kukaribia dunia kutoka angani
marieta da costa severo rio de janeiro novemba ni mwigizaji ya brazil
jos de oliveira santos s o roque machi ni mwigizaji ya brazil
fransisko anayeheshimiwa na kanisa katoliki kama mtakatifu tangu mwaka 
sikukuu yake huadhimishwa katika tarehe ya kifo chake
konrad alizaliwa katika moja ya familia maarufu zaidi ya mji wa piacenza akamuoa efrosina akiwa kijana sana akiendelea na maisha ya tabaka lake pamoja na kuzingatia dini ya ukristo
kisha mwenyewe kusababisha bila makusudi uharibifu mkubwa kwa moto mkulima aliyepita huko alikamatwa akateswa na kisha kulazimishwa kukiri kosa asilolifanya akahukumiwa kufa
alipomuona anapelekwa kuuawa konrad alikiri kosa lake na kama fidia alilazimika kuuza maali yake yote
yeye na mke wake walioona mkono wa mungu katika tukio hilo wakakubaliana kutengana ili kutawa mmoja mahali pa upweke pa wafransisko wa utawa wa tatu mwingine katika monasteri ya waklara
mapema alijulikana kwa utakatifu hivi kwamba umati wa watu waliomtembelea ulimzuia asifaidike zaidi na maisha ya upwekeni aliyojitafutia
hapo alifika roma na kutoka huko akahamia noto sicilia alipoishi upwkeni kwa miaka kwa toba kali akitenda miujiza mingi hadi kifo kilipomkuta akiwa anasali mbele ya sanamu ya yesu msalabani
hongo au futa ni nyoka wenye sumu wa jenasi dendroaspis katika nusufamilia elapinae familia elapidae
nyoka hawa huishi mitini lakini futa hukaa chini
huwinda wakati wa mchana na kukamata mamalia wadogo ndege na mijusi
hawa ni hatari sana kwa sababu sumu yao ni kali sana
sumu ya futa ni kali zaidi kuliko ile ya spishi nyingine
sumu yake inaweza kuua mtu mzima ndani ya nusu saa
cap
jina la kitawa kwa kiitalia giuseppe da leonessa jina la awali eufranio desiderio aliishi zaidi nchini italia januari februari na anaheshimiwa na kanisa katoliki kama mtakatifu
kinyume cha matarajio ya mlezi wake aliyetaka aoe alipofikia umri wa miaka alijiunga na uerekebisho wa ndugu wadogo ulioitwa wa wakapuchini akawa mnovisi huko carcerelle karibu na assisi
kama mtawa alishika sana matendo ya toba na kujinyima
mwaka mtumishi mkuu wa shirika lake alimtuma konstantinopoli ili kuhudumia wakristo waliotekwa na kutumikishwa huko
ufukara wake na wa wenzake ulivuta waturuki wengi waende kuwaona naye alikuwa akihubiri mjini kila siku hadi alipokamatwa na kufungwa hadi alipoachiliwa kwa juhudi za watu wa venezia
alifikia hatua ya kujaribu kuingia katika ikulu la sultani murad iii lakini alikamatwa tena na kuhukumiwa adhabu ya kifo
kwa siku tatu aling ing inia msalabani hadi inavyosemekana alipofunguliwa na malaika na kurudishwa italia
alitangazwa na papa klementi xii kuwa mwenye heri tarehe juni halafu papa benedikto xiv alimtangaza mtakatifu tarehe juni 
ulindwanoni ni kijiji katika wilaya ya kaliua mkoa wa tabora
ndicho kijiji alichozaliwa mbunge wa urambo magharibi juma kapuya
rhino ark ni shirika la hisani nchini kenya linalolenga kukusanya pesa kwa kujenga fensi ya kuzunguka aberdares national park na aberdares conservation area penye makazi ya vifaru walio hatarini ya kutoweka kutokana na uwindaji usio halali
shabaha ya shirika ni kuzuia matumizi yasiyo halali ya misitu ya aberdares na kusaidia matumizi endelevu ya msitu na mazao yake kwa manufaa ya watu wanaoishi kando la aberdares
fensi ya aberdares ilikamilika mwezi wa agosti kila mwaka kuna mashindano ya magari ya rhino charge yanayolenga kukusanya pesa kwa ajili ya rhino ark
kuna pia tawi la shirika huko uingereza wanakofanya pia mashindano ya kukimbia magari
gesijoto ing
greenhouse gases ni aina za gesi katika angahewa ya dunia zenye uwezo wa kuathiri mnururisho wa infraredi yaani wa joto
gesijoto zinarudisha sehemu ya joto inayotoka ardhini kuelekea anga la nje na kuirudisha ardhini
kuna gesijoto asilia na pia gesijoto zilizosababishwa na binadamu
kuwepo kwa gesijoto si jambo baya maana binadamu na maumbile asilia yote vilitokea katika dunia penye gesijoto
gesijoto zinaunda uwezo wa angahewa ya dunia kutunza joto
bila gesijoto asilia dunia yetu ingekuwa baridi mno kwa wastani na sentigredi c badala ya wastani ya c jinsi ilivyo sasa
kwa hiyo kama kiwango cha gesi hizi kinapanda kuna tokeo ya kwamba pia halijoto ya dunia inapanda kwa sababu upotevu wa kawaida wa joto kutoka dunia kwenda angani unapungua
tatizo linalojadiliwa tangu miaka hivi ni mabadiliko ya kiasi cha gesijoto katika angahewa yaliyosababishwa na shughuli za kibinadamu
kuongezeka kwa gesijoto hewani kunasababisha kupanda kwa halijoto duniani kunakoleta hasara kwa spishi nyingi
gesijoto asilia zinazopatikana katika angahewa na kutunza joto la sayari ni pamoja na mvuke wa maji hewa ukaa kaboni dioksidi methani oksidi dinitrojeni n o na ozoni o matatizo ya kuongezeka kwa gesijoto zinazosababishwa na binadamu
tatizo ni kupanda kwa halijoto katika miaka iliyopita kutokana na shughuli za kibinadamu zilizosababisha kuongezeka kwa gesijoto juu ya kiwango asilia
shughuli hizi kama kuchoma makaa mawe na mafuta ya petroli zilisababisha kuongezeka kwa gesijoto zinzopelekwa angahewa
zilianza kuwa muhimu tangu vyanzo vya viwanda na mashine zinazoendeshwa kwa fueli kisukuu katika karne ya 
kati ya gesijoto zilizoongezeka tangu karne ya ni hasa gesi ya ukaa kaboni dioksidi
pamoja na kuchoma fueli kisukuu njia nyingine ya kuongeza gesi ya ukaa ni kukata miti kwa wingi
miti ina tabia ya kujenga miili yao kwa kutoa gesi ya ukaa hewani
waarusha ni kabila linalopatikana kaskazini mwa tanzania katika eneo la mlima meru mkoa wa arusha
lugha yao ni kiarusha inayotazamiwa kama lahaja ya kimaasai
wakati wa kuja kwa wakoloni hao walikuwa wakazi wa eneo la mji wa arusha wa leo
wengine wanasema asili yao ni wapare waliohamia mlima meru kufuatana na mapatano na wamaasai
hapa walianza kutumia lugha ya wamaasai na kupokea desturi nyingine
wakati wa sotoka kubwa ya wamaasai ambao mifugo yao walikufa wote walijiunga na waarusha na hivyo kuimarisha athira ya kiutamaduni ya kimaasai kati yao
waarusha walitokea meru
kwa namna yoyote katika eneo la mlima meru waarusha walikuwa majirani wa karibu na wameru wanaosema lugha karibu na wachagga
wameru waliwahi kufika meru mapema wakakalia sehemu za juu zaidi mlimani wakati waarusha walianza chini zaidi
mwanzoni walipigana kati yao lakini baadaye walianza kushirikiana kwa karibu hadi wameru walikaribishwa kuunga vijana wao katika rika mpya ya waarusha iliyoitwa talala
katika miaka ya wakoloni wajerumani walianza kufika katika eneo la kilimanjaro kati ya wachagga
wakati ule waarusha walikuwa wakishirikiana na machifu wa wachagga katika vita zao
waarusha waliathiriwa sana na uvamizi wa ugonjwa wa sotoka wa ulioua asilimia kubwa ya ng ombe nchini
wakidhoofishwa vile wakoloni wajerumani walianza kufika wakajaribu kutawala maeneo
wajerumani waliingia polepole katika eneo la mlima meru
mlele ni jina la wilaya mpya katika mkoa mpya wa katavi ambavyo vyote vilianzishwa rasmi mnamo machi 
 ovir na segebrock wamisionari wajerumani walutheri waliuawa na vijana waarusha kapteni johannes alirudi na askari zake na kundi kubwa la wachagga na kuharibu nchi ya waarusha na wameru mara mbili katika na 
mtofaa au mtufaha ni mti mdogo wa familia rosaceae
mti huu unapandwa kila mahali katika kanda za wastani au juu ya milima
haukui vizuri katika kanda za tropiki kwa sababu takriban aina zote za mtofaa zinahitaji halijoto za chini ili kurahisisha kuchanua na kutoa matunda
lucky star raki suta ni kijapani manga na kagami yoshimizu
shinikizo la juu la damu htn au presha ya juu ya damu pia huitwa shinikizo la mishipa ya damu ni sugu hali ya ugonjwa ambapo nguvu ya msukumo wa damu katika mishipa inaongezeka
ongezeko hilo husababisha moyo kufanya kazi kupita kiasi ili uzungushe damu katika mishipa ya damu
kuna vipimo viwili vya shinikizo la damu yaani systolic na diastolic shinikizo au presha ya systolic ni kipimo cha damu ambacho kinapima nguvu ya msukumo wa damu katika mishipa ya damu wakati moyo unadunda
shinikizo au presha ya diastole inapima nguvu ya msukumo wa damu katika mishipa ya damu wakati moyo umepumetulia au kati ya mapigo ya moyo diastole
kipimo cha kawaida cha shinikizo la damu ni milimita za mekyuri mmhg systolic kipimo cha juu na milimita za mekyuri mmhg diastolic kipimo cha chini
shinikizo la juu la damu hutokea kama kipimo kikiwa zaidi ya mmhg kwa muda mrefu
kuna aina mbili ya shinikizo la juu la damu shinikizo la juu la damu la asili na shinikizo la damu linalosababishwa na magonjwa mengine
kadiri ya asilimia ya watu wanaathirika na shinikizo la juu la damu la asili yaani wana ugonjwa huu bila kuwa na chanzo cha kisayansi kinachofahamika
magonjwa mengine ya mafigo mishipa moyo mfumo wa homoni huathiri asilimia iliyobaki ya watu wenye shinikizo la damu shinikizo la damu linalosababishwa na magonjwa mengine
shinikizo la juu la damu ndio sababu kubwa kihatarishi ya upoozaji mshtuko wa moyo mashambulizi ya moyo moyo kushindwa kufanya kazi kutuna kwa ukuta wa mishipa k
kutuna kwa ukuta wa aota au mkole chujio la mshipa wa kupeleka damu kwenye moyo au peripheral arterial disease na inasababishwa na ugonjwa sugu wa figo
hata ongezeko la wastani la shinikizo la damu husababisha upunguzaji wa matarajio ya muda wa kuishi
ili kuthibitisha shinikizo la damu lishe bora na mabadiliko katika mtindo wa kuishi lazima yazingatiwe pamoja na kupunguza matatizo yanayoathiri afya
hata hivyo matumizi ya dawa ni muhimu kwa watu ambao mabadiliko ya mtindo wa maisha hautoshelezi kupunguza shinikizo la juu la damu
kutuna kwa ukuta wa ateri mitihili ya puto kutokana na udhaifu wa sehemu hiyo kwa watu wenye umri wa miaka au zaidi shinikizo la juu la damu linaweza kuwa systolic na au diastolic kama kipimo hicho ni zaidi kuliko kipimo cha kawaida kinachokubalika ambacho ni mmhg systolic mmhg diastolic tazama table uainishaji jnc 
kama vipimo vinapatikana baada ya kutumia chombo kinachopima presha kwa masaa hour ambulatory au kufanya maangalizi nyumbani vipimo vya chini vinatumiwa mmhg systolic or mmhg diastolic
pia miongozo ya kimataifa ya hivi karibuni imegawanya shinikizo la damu katika vikundi mbali mbali vyenye vipimo chini ya kipimo cha shinikizo la juu la damu ili kuthibitisha hatari iliyopo ya shinikizo la juu la damu
jnc anatumia neno dalili ya kuwa na shinikizo la juu la kwa presha ya damu iliyo kati ya na mmhg systolic na au mmhg diastolic wakati miongozo ya esh esc and bhs iv inatenganisha katika vikundi vya hali inayofaa vya kawaida na vya kawaida kiasi kutofautisha presha zilizopo chini ya mmhg systolic na mmhg diastolic
shinikizo la juu la damu ambayo ni kali sana isolated systolic hypertension ni presha ya juu sana inayoambatana na presha ya kawaida ya diastolic hali hii huwatokea sana wazee
the esh esc guidelines and bhs iv inatambua aina ya tatu aina ya iii ya shinikizo la juu la damu kwa watu ambao wana presha ya juu ya systolic inayozaidi mmhg au presha ya diastolic inayozidi mmhg
shinikizo la juu la damu liko katika kundi la sugu kama madawa hayapunguzi shinikizo la damu hadi vipimo vya kawaida
si kawaida kwa watoto waliozaliwa karibuni kuwa na shinikizo la juu la damu na ni asilimia 
 hadi ya watoto wachanga ambao wanapata
shinikizo la damu haipimwi mara kwa mara kama watoto ni wadogo na wana afya nzuri
shinikizo la damu huwapata watoto ambao wako katika hatari kubwa
kuna masuala tofauti ya kuangalia kama vile kipindi cha ujazito umri baada ya utungaji mimba na uzito wakati wa kuzaliwa kabla ya kuamua kama kipimo cha shinikizo la damu ni cha kawaida kwa mtoto mchanga
ni kawaida kwa watoto na vijana kupata shinikizo la damu asilimia hutegemea na umri jinsia na asili and is associated with long term risks of ill health
hivi sasa kuna pendekezo la kuwapima damu watoto wenye zaidi ya miaka mitatu na kuangalia kama wana shinikizo la juu la damu kila wanapoenda kupimwa afya yao
kabla ya kuthibitisha kama mtoto ana shinikizo la juu la damu mtoto lazima apimwe mara kadhaa
dalili ya shinikizo la juu la damu prehypertension kwa watoto linatambulika kama shinikizo au presha ya kawaida ya systolic au shinikizo au presha ya diastolic kama ni zaidi au sawa na asilimia lakini ni chini ya asilimia 
kwa vijana inapendekezwa kwamba shinikizo la juu la damu na dalili ya shinikizo la juu la damu zichunguzwe na kuainisha kwa kutumia vigezo vya watu wazima
mara nyingi watu wenye shinikizo la damu hawana dalili yoyote na huwa inagundulika baada ya kufanya uchunguzi kwa kawaida kupitia screening au wakati maangalizi ya afya yanafanywa kwa sababu nyingine
watu wengine wenye shinikizo la damu huwa wanapata maumivu ya kichwa haswa nyuma ya kichwa na asubuhi pamoja na kuchanganyikiwa kizunguzungu sikio kelele mvumo au mazomeo masikioni kutoweza kuona vizuri au matukio ya kuzirai
baada ya uchunguzi wa mwili kunakuwa na wasiwasi wa shinikizo la juu la damu kama kuna upanuzi wa mishipa ya damu ya retina baada ya kufanya uchunguzi wa optic fundus iliyopo nyuma ya jicho kwa kutumia chombo cha kufanyia uchunguzi yaani ophthalmoscopy
classically ukali wa mabadiliko ya shinikizo la damu ya retina linagawanya kwenye vikundi kuanzia hadi iv ingawa inaweza kuwa vigumu kuzitofautisha aina kali kiasi
chombo cha kufanyia uchunguzi wa macho kinaweza kuonyesha muda ambao mtu amekuwa na shinikizo la juu la damu fisher shinikizo la juu la damu litokanalo na magonjwa mengine
dalili zingine zinaweza kusababishwa na magonjwa mengine yani shinikizo la damu linaloletwa na sababu zingine zinazojulikana kama vile magonjwa ya figo au mabadiliko ya mfumo wa homoni
kwa mfano unene wa kifua na tumbo uthibiti mbaya wa sukari moon facies au mkusanyiko wa mafuta usoni mkusanyiko wa mafuta mgongoni buffalo hump na purple striae au alama za unene huonyesha dalili ya ugonjwa wa homoni wa cushing s syndrome
ugonjwa unaoathiri kikoromeo na acromegaly yaani mwili hutengeneza homoni ya kukuza umbo pia huweza kuleta shinikizo la juu la damu na dalili zake za kawaida huonekana
wembamba wa mishipa ya tumbo au abdominal bruit inaweza kuwa ni ishara ya renal artery stenosis au kuziba kwa mishipa ya damu ipelekayo damu kwenye figo
shinikizo la chini la damu katika miguu au mapigo ya mshipa wa mguu yanayochelewa au ukosefu wa mapigo mapigo ya mshipa wa mguu inaweza kuwa ni dalili ya aortic coarctation kupungua kwa upana wa mshipa mkuu utoao damu kwenye moyo kwenda mwilini
shinikizo la damu ambalo linalotofautiana sana na kuumwa kwa kichwa mpapatiko wa moyo kubadilika rangi ya ngozi na utoaji jasho ni lazima kuwe na wasiwasi wa pheochromocytoma yaani saratani ya tezi iliyo juu ya figo
shinikizo la damu lililo juu kupita kiasi sawa au zaidi ya au diastolic ya wakati mwingine huitwa shinikizo la damu linaloweza kuleta kifo au linaloharakisha kifo inatambulika kama hali ya hatari ya shinikizo la juu la damu
shinikizo la damu vinavyozidi vipimo hivi vinaonyesha hali kubwa ya hatari ya ugonjwa huu
watu wenye viwango hivi vya shinikizo la damu wanaweza wasiwe na dalili zozote ila wanaweza kulalamika kuumwa kwa kichwa asilimia ya wagonjwa na kuwa na kizunguzungu kuliko watu wa kawaida
dalili zingine za hali ya hatari ya shinikizo la damu ni kutoona vizuri au kutopumua vizuri kwa sababu moyo haufanyi kazi vizuri au kutojisikia vizuri uchovu kwa sababu mafigo yanashindwa kufanya kazi
watu wengi wenye hali ya hatari ya shinikizo la damu wanatambulika kuwa na msukumo mkubwa wa damu lakini vichocheo vingine vinaweza kuongezea msukumo
wakati wa sensa ya mwaka idadi ya wakazi ilikuwa watu 
shinikizo la damu la ghafla zamani ilikuwa inajulikana kama shinikizo la damu inayodhuru hutokea ikiwa kuna ithibati ya madhara yanayotokea katika ogani za mwili kwa sababu ya shinikizo la juu la damu
madhara haya yanaweza kuwa hypertensive encephalopathy au shinikizo kichwani inasababishwa na uvimbe wa ubongo na kutofanya kazi vizuri na husababisha kichwa kuumwa na kupoteza fahamu kuchanganyikiwa au kusinzia
retinal papilloedema and fundal kuvuja damu kutokana na mpasuko wa mishipa midogo ya macho na kutoa usaha au maji ni dalili nyingine ya madhara ya ogani
maumivu ya kifua yanaweza kuwa ni dalili ya uharibifu wa misuli ya moyo ambayo baadaye yanaleta upungufu wa damu kati ya misuli ya moyo au wakati mwingine ukuta wa ndani wa aorta huchanika na damu kuchanika kwa ukuta wa mshipa mkuu uitwao aota mkole
kukosa pumzi kukohoa na kukohoa makohozi yenye damu ni dalili ya pulmonary edema au mapafu kujaa maji
hali hii inaleta uvimbe wa seli za mapafu unaosababishwa na udhaifu wa upande wa kushoto wa moyo na uwezo mdogo wa upande wa kushoto wa moyo kusukuma damu kutoka kwenye mapafu hadi mishipa ya damu
katika hali hizi shinikizo la chini la damu ni muhimu ili kupunguza madhara ya ogani
kwa upande mwingine hakuna ushahidi unaonyesha kuwa shinikizo la damu linatakiwa kupunguzwa kwa kasi wakati wa matatizo ya dharura ya shinikizo la juu la damu iwapo kuna ogani iliyoathirika
upunguzaji wa ghafla wa shinikizo la damu unaweza kuwa ni hatari
matumizi ya dawa ya kushusha shinikizo la damu hatua kwa hatua zaidi ya masaa hadi yanapendekezwa wakati wa dharura inayotokana na shinikizo la juu la damu
shinikizo juu la damu hutokea takribin za ujaa uzito
wanawake karibu wote wenye shinikizo juu la damu wakiwa na mimba walikwishaumwa na shinikizio la damu la kawaida
hali hiyo ikitokea katika ujaa uzito ni dalili ya kwanza ya kifafa cha mimba kabla hakijashikika kabisa
maradhi hayo hutokea katika muda wa pili wa ujaa uzito na majuma machache baada ya kujifungua
uaguzi wa maradhi hayo ni pamoja na shinikizo la damu kuongezeka na dalili za protini ndani ya mkojo
maradhi hayo hutokea takribin ya ujaa uzito yakisababisha takribin ya vifo vya wenye ujaa uzito
hatari ya kifo cha mtoto inaongezeka maradufu kutokana na maradhi hayo dunia nzima
kwa kawaida hakuna dalili maalum za kifafa cha mimba kabla hakijashikika kabisa hugunduliwa na uchujaji wa kawaida
kifafaa cha mimba kabla hakijashikika kabisa wakati mwingine inaweza kuletea hali inayotisha maisha inayoitwa kifafa cha mimba
kifafa cha mimba kinaleta hali ya dharura ya shinikizo la damu inayotatiza sana
matatizo hayo ni pamoja na upofu kuvimba kwa ubongo utendaji wa kiklonasi ulio katika hali ya kukazika au kuvutika na kutia kifafa kuharibika kwa mafigo edema ya mapafu disseminated intravascular coagulation kutoganda vizuri kwa damu
shinikizo juu ya damu ikiathiri uja uzito dawa ukunga na elimuuzazi kushindwa kustawi kutiliwa kifafa usumbufu uchovu kukosa nguvu hali inayorudiarudia ya kudhikisha kwa mapofu kushindwa kuhema vizuri shinikizo juu la damu can be associated with hypertension in neonates and young infants
kuhusu watoto wachanga ambao wameshahitimu umri zaidi pamoja na wana shinikizo la juu la damu linaweza kuumiza kichwa usumbufu usioelezeka uchovu uchovu wa kiganga kushindwa kustawi macho kutiliwa kiwi kutokwa na damu puani hatimaye kiharusi uso kupoozwa baadaye
shinikizo la juu la damu linachangia vifo vya watoto wachanga zaidi kuliko athari zingine nalo linaweza kupatiwa kinga
it increases the risk of ischemic heart disease strokes peripheral vascular disease and other cardiovascular diseases including heart failure aortic aneurysms diffuse atherosclerosis and pulmonary embolism
hypertension is also risk factor for cognitive impairment dementia and chronic kidney disease
shinikizo la juu la damu la kimsingi ni aina inayojulikana zaidi ikiwa chanzo cha za miathirika ya shinikizo la juu la damu takribin jamii zote za kisasa shinikizo la damu linapanda juu katika nyakati za kuzeeka
shinikizo la juu la damu linatokana katika ushirikiano wa viini urithi na athari za mazingira
dietary approaches to stop hypertension dash diet
exercise weight loss and reduced alcohol intake also help lower blood pressure
the possible role of other factors such as stress caffeine consumption and vitamin deficiency are less clear cut
insulin resistance which is common in obesity and is component of syndrome or the metabolic syndrome is also thought to contribute to hypertension
utafiti wa hivi karibuni umedhulumu matukio ya maisha ya watoto wachanga kwa mfano uzito mdogo wa mtoto mchanga tabia ya uvutaji sigara ya akina mama na kutowanyonyesha watoto kama athari za hatari zinazoumiza watu wazima na shinikizo la damu la kimsingi
however mechanisms linking these exposures to adult hypertension remain obscure
shinikizo la juu la damu la hatua ya pili linatokana na chanzo kinachojulikana
maradhi ya mafigo ni chanzo kinachozidi cha shinikizo la juu la damu hatua ya pili
chanzo kingine cha shinikizo la juu la damu ni hali tofauti za tezi zenye kunyesa ndani kwa ndani kama kwa mfano cushing s syndrome hyperthyroidism hypothyroidism acromegaly conn s syndrome or hyperaldosteronism hyperparathyroidism and pheochromocytoma
vyanzo vingine vya shinikizo la juu la damu hatua ya pili ni pamoja na unene kushindwa kupumua kunakoleta usingizi wa mang amung amu kuwa na mimba kufinyika kwa aota ulaji zaidi wa urukususu na dawa fulani zilizo halali zikiwa na zile zote zisizo halali pamoja na dawa za kienyeji
watu karibu wote wakiumia shinikizo la juu la damu la kimsingi linalowekwa imara kinzi inayoongezeka kwa utiririko wa damu kinzi kabisa ukingoni inasababisha shinikizo la hali ya juu wakati utiririko wa damu kutoka moyoni unaendelea kama kawaida
uthibitisho upo kubainisha vijana wengine wanaoumia shinikizo la juu la damu ambalo halijashikana kabisa wana utiririko wa damu kutoka moyoni wa kiwango cha juu pigo linalozidi kawaida la moyo na kinzi ya kawaida ukingoni
this condition is called hyperkinetic borderline hypertension
these individuals develop typical features of established essential hypertension in later life as their cardiac output falls and peripheral resistance rises with age
whether this pattern is typical of all people who ultimately develop hypertension is disputed
increased peripheral resistance in established hypertension is mainly attributable to structural narrowing of small arteries and arterioles
reduction in number or density of capillaries may also contribute to peripheral resistance
shinikizo juu la damu pia linahusika na ukosefu wa ujikunjaji wa mishipa iliyoko ukingoni which may increase return of blood to the heart increase cardiac preload and ultimately cause diastolic dysfunction
pulse pressure difference between systolic and diastolic blood pressure is frequently increased in older people with hypertension
this situation can involve systolic pressure that is abnormally high but diastolic pressure may be normal or low
this condition is called isolated systolic hypertension
many mechanisms have been proposed to account for rise in resistance seen within arterial system in hypertension
most evidence implicates one or both of these causes these mechanisms are not mutually exclusive and it is likely that both contribute to some extent in most cases of essential hypertension
limedokezwa kuwa kutofanya vizuri kwa kuta za ndani za mishipa ya damu pamoja na inflamesheni ya mishipa huenda inachangia kinzi inayoongezeka ukingoni pamoja na kuharibika kwa mishipa shinikizo la damu ni kupatikana wakati mgonjwa ana vinavyoendelea shinikizo la damu
kijadi utambuzi unahitaji vipimo vitatu vya sphygmomanometer tofauti kwa vipindi vya mwezi mmoja
ya awali ya ukaguzi ya wagonjwa la damu ni pamoja na historia na uchunguzi wa kimwili history na physical examination
pamoja na upatikanaji wa saa ambulatory wachunguzi wa shinikizo la damu mashine ya damu nyumbani shinikizo muhimu wa kuepuka utambuzi sahihi ya wagonjwa na shinikizo la damu kanzu nyeupe imesababisha mabadiliko katika itifaki
katika uingereza sasa ni bora kufuatilia moja alimfufua kliniki ya kusoma na kipimo ambulatory
kufuatilia pia inaweza kufanyika lakini chini ya walau na nyumbani ufuatiliaji shinikizo la damu katika kipindi cha siku saba
mara baada ya uchunguzi wa shinikizo la damu yamepatikana madaktari kujaribu kubaini sababu ya msingi juu ya hatari na dalili nyingine kama sasa
shinikizo la damu sekondari ni ya kawaida zaidi kwa watoto karibisha kijani na kesi nyingi husababiswa na ugonjwa wa figo renal disease
msingi au shinikizo la damu ni muhimu zaidi ya kawaida katika vijana na ina hatari nyingi ikiwa ni pamoja na hatima na historia ya familia ya shinikizo la damu
vipimo vya maabara pia kuwa walifanya kubainisha sababu ya uwezekano wa shinikizo la damu ya sekondari na kuamua kama shinikizo la damu unaosababisha uharibifu wa moyo macho na mafigo
vipimo vya ziada kama ajali ya ugonjwa wa kisukari na viwango vya juu vya cholesterol ni kutumbukiza kwa sababu hizi ni hali ya hatari kwa ajili ya maendeleo ya ugonjwa wa moyo na kuhitaji matibabu
creatinine serum ni kipimo cha kupima kwa uwepo wa ugonjwa wa figo ambao unaweza kuwa ama sababu au matokeo ya shinikizo la damu
serum creatinine peke inaweza kuza thamani kiwango ya glomerular filtration
miongozo ya hivi karibuni kutetea matumizi ya mamlinganyo uingizaji kama vile muundo wa mpangilio wa chakula katika formula figo magonjwa mdrd na makisio ya kiwango cha glomerular filtration egfr
egfr pia yanaweza kutoa kipimo msingi ya kazi ya figo ambayo yanaweza kutumika kwa ajili ya kufuatilia madhara ya dawa kadhaa antihypertensive juu ya kazi ya figo
upimaji wa sampuli za mkojo kwa ajili ya protini kutumika kama kiashiria cha sekondari ya ugonjwa wa figo
electrocardiogram ekg ecg ni kufanyika kwa kuangalia kwa ushahidi kwamba moyo upo katika matatizo kutokana na shinikizo la damu
inaweza pia kuonyesha kugandamana kwa misuli ya moyo kushoto ventrikali hypertrophy au kama moyo una uzoefu kabla madogo ya usumbufu kama vile mashambulizi ya kimya moyo
kifua x ray au echocardiogram pia inaweza kufanywa kwa kuangalia kwa ishara ya moyo utvidgningen au uharibifu wa moyo
idadi ya watu ambao wanashinikiza la juu la damu ni kubwa japo hawatambui
hutua ya kushughulikia idadi ya watu wote wanaotakiwa kupunguza madhara ya shinikizo la damu na kupunguza haja ya tiba ya antihypertensive dawa za kulevya
mabadiliko ya maisha ilipendekeza kuwa shinikizo la damu liwe chini kabla ya kuanza dawa za tiba
mabadiliko mwafaka ya mtindo wa maisha yanaweza kupunguza shinikizo la damu kama ilivyo kwa dawa ya mtu binafsi ya antihypertensive na kupata matokeo bora zaidi
aina ya kwanza ya matibabu ya shinikizo la damu ni inafanana na mabadiliko ya mtindo wa maisha yaliyopendekezwa na ni pamoja na mabadiliko ya malazi physical exercise and weight loss
mabadiliko haya yote yameonekana kupunguza kwa kiasi kikubwa shinikizo la damu kama shinikizo la damu ni ya juu kiasi cha kuhalalisha matumizi ya haraka ya dawa mabadiliko ya maisha bado yanapendekezwa mipango mbalimbali iliyoundwa na kupunguza dhiki ya kisaikolojia biofeedback ulegezaji au kutafakari hutangazwa ili kupunguza shinikizo la damu
hata hivyo tafiti za kisayansi kwa ujumlahazina usaidi wala ufanisi wao kwa sababu masomo kwa ujumla ya ubora wa chini
malazi na mabadiliko kama vile chakula cha chini sodiamu ni faida
muda mrefu zaidi ya wiki chini sodiamu chakula katika caucasian race caucasians ni bora katika kupunguza shinikizo la damu kwa watu na shinikizo la damu na kwa watu wenye shinikizo la damu ya kawaida
pia chakula dash diet lishe lenye karanga nafaka samaki kuku matunda na mboga ambayo husaidia kukuza moyo na taifa mpafu na damu taasisi punguza shinikizo la damu
kipengele kikubwa cha mpango wa sodiamu ingawa mlo pia ni tajiri potassiamu magnesiamu calcium na protini
madarasa kadhaa ya dawa pamoja inajulikana kama antihypertensive madawa ya kulevya s sasa zipo kwa ajili ya kutibu shinikizo la damu
mtu hatari wa moyo na mishipa ikiwa ni pamoja na hatari ya infarction myocardial na kiharusi na masomo ya shinikizo la damu ni kuchukuliwa wakati maagizo madawa ya kulevya
ikiwa matibabu ya madawa ya kulevya ni ikianzishwa moyo ya taifa mapafu na damu taasisi ya saba ya pamoja ya kamati ya taifa ya juu ya shinizo la damu jnc inapendezeka kwamba kufuatilia daktari kwa ajili ya kukabiliana na matibabu kwa ajili ya kutathmini na athari yoyote mbaya kutokana na dawa
shinikizo la damu kupunguza pia husaidia kupunguza uwezekano wa shida ya akili moyo kushindwa na vifo kutokana na ugonjwa wa moyo na mishipa
baadhi ya wataalamu wa afya kupendekeza kuweka viwango vya chini mmhg
kama lengo shinikizo la damu si alikutana matibabu zaidi inahitajika
miongozo juu ya uchaguzi wa dawa na jinsi ya kuamua bora kwa ajili ya matibabu subgroups mbalimbali vilivyobadilika na tofauti kati ya nchi
the kushirikiana cochrane shirila la afya ya duniani na umoja wa mataifa kusaidi miomgozo ya chini dozi thiazide makao diuretic kama matibabu ina penda zaidi ya awali
uingereza miongozo kusisitiza calcium channel blockers ccb kwa ajili ya watu zaidi ya umri wa miaka au ya afrika au caribbean asili ya familia
miongozo kupendekeza angiotensin kuwabadili enzyme kivizas acei s kama matibabu ina penda zaidi ya awali kwa ajili ya watu wadogo
katika japan kwa kunzia na mtu yeyote wa madarasa sita ya dawa ikiwa ni pamoja na ccb acei arb thiazide diuretics beta blockers na blockers alpha ni aliona nafuu
katika canada yote ya dawa hizi isopokuwa alpha blockers ni ilipendekeza kama inawezekana chaguzi ya kwanza
watu wengi wanahitaji zaidi ya moja ya madawa ya kudhibiti shinikizo la damu zao
jnc and esh esc guidelines wakili kuanza matibabu ya madawa ya mbili wakati shinikizo la damu ni zaidi ya mmhg hapo juu systolic au zaidi ya mmhg juu ya malengo ya diastolic
michanganyiko ya ku penda zaidi ni rennin angiotensin na kalsium channel blockers au inhibitors renin angiotensin na diuretics
kuepuka michanganyiko ya kiviza ace inhibitor au angiotensin ii adui receptor antagonist diuretic na nsaid ikiwa pamoja na kuchangua cox inhibitors na madawa ya kulevya nonprescribed kama vile ibuprofen kila inapowezekana kutokana na hatari kubwa ya kushindwa kwa figo papo hapo
mchanganyiko inajulikana simo kama whammy triple katika maandiko ya australia ya afya
vidonge vyenye mchanganyiko za kudumu wa madarasa mawili ya dawa za kutosha
wakati wao ni rahisi wao ni bora akiba kwa ajili ya watu ambao ni amara katika vipengele mtu binafsi
kutibu wastani kwa presha kali itapungua vifo na athari upande wa moyo na mishipa katika watu wenye umri wa miaka na kuendelea
katika watu zaidi ya miaka na umri wa tiba haionekani kwa kiasi kikubwa kupunguza vifo vya jumla lakini kupunguza hatari ya ungonjwa wa moyo
ilipendekeza shinikizo la damu lengo ni chini ya mm hg na thiazide diuretics ya kuwa dawa yaku penda zaidi katika amerika
kalsiamu channel blockers ya matibabu ina penda zaidi na masomo kliniki lengo la chini ya mmhg au chini ya mmhg juu ya ufuatiliaji ambulatory au nyumbani shinikizo la damu
shinikizo la damu sugu ni shinikizo la damu kwamba bado hapo juu lengo shinikizo la damu licha ya matumizi ya mawakala wa tatu antihypertensive mali ya madaraja mbalimbali ya madawa ya kulevya antihypertensive wote mara moja
miongozo kwa ajili ya kutibu shinikizo la damu sugu yamechapishwa katika uingereza and the us
kama wa karibu watu bilioni moja au takriban ya idadi ya watu wazima wa dunia alikuwa na shinikizo la damu
ilikuwa ni kawaida katika nchi zote mbili maendeleo million na siostawishwa million
hata hivyo viwango kutofautiana kikubwa katika mikoa mbalimbali kwa viwango vya chini kama 
 wanaume na 
 wanamke katika maeneo ya vijijini india na kama 
 wanaume na 
 wanamke katika poland
mwaka ilikadiriwa kuwa milioni watu katika muungano wa nchi za amerika alikuwa na shinikizo la damu au walikuwa kutumika dawa antihypertensive
takwimu hii inawakilisha karibu ya idadi ya watu wazima marekani
viwango vya shinikizo la damu nchini marekani walikuwa kuongezeka na kufikia mwaka 
ni zaidi ya kawaida katika wamerikani uliotekea na chini ya kawaida katika wazungu na mexican marekanis
viwango vya kuongezeka kwa umri ma ni mkubwa katika kusini mashariki mwa marekani
shinikizo la damu ni ya kawaida zaidi ndani ya watu kulinganisha na wanawake ingawa wanakuwa wamemaliza kuelekea kupunguza tofauti hii na kwa wale wa hali ya chini kiuchumi
viwango ya shinikizo la damu kwa watoto inaongezeka
zaidi utoto shinikizo la damu hasa katika preadolescents ni sekondari ya ungonjwa wa msingi
mbali na fetma figo ugomjwa ni sababu ya kawaida ya shiniko la damu kwa watoto
vijana kawaida kuwa na msingi au muhimu shinikizo la damu ambayo akaunti kwa ajili ya ya kesi
uelewa ya kisasa ya mfumo wa moyo ulianza na kazi ya mtabibu william harvey 
harvey alielezea mzunguko wa damu katika kitabu chake de otu ordis on motion of the heart and blood
padiri wa uingereza stephen hales alifanya kipimo cha kwanza cha kuchapishwa cha kipimo cha shinikizo la damu katika mwaka 
maelezo ya shinikizo la damu kama ugonjwa ulitoka miongoni mwa wengine thomas young katika mwaka na richard bright katika mwaka 
ripoti ya kwanza ya muiniko wa shinikizo la damu katika mtu bila ushahidi wa ugonjwa wa figo ilitolewa na frederick akbar mahomed 
hata hivyo shinikizo la damu kama chombo cha kliniki ilikuja kuwa katika mwaka na uvumbuzi wa cuff sphygmomanometer na scipione riva rocci mwaka 
uvumbuzi huu uliruhusu shinikizo la damu kupimwa katika zahanati
katika mwaka nikolai korotkoff aliboresha mbinu kwa kueleza korotkoff sounds ambazo zilisikiwa wakati ateri ilikuwa auscultated na stetoskopu wakati sphygmomanometer cuff ilikuwa imwetolewa upepo kihistoria matibabu ya kiitwacho ugonjwa mgumu wa pigo la moyo ilihusisha kupunguza kiasi cha damu na blood letting au kupaka leeches
yellow emperor wa uchina cornelius celsus galen na hippocrates walitetea kuruhusu damu
kemikali ya kwanza ya shinikizo la damu sodium thiocyanate ilitumika mwaka lakini ilikuwa na madhara mengi na haikupendwa
mawakala wengine kadhaa waliundwa baada ya second world war
maarufu zaidi na fanisi kiasi ilikuwa tetramethylammonium hidrojeni na isio na uasili yake hexamethonium hydralazine na reserpine inayotokana na mmea wa dawa rauwolfia serpentina
uvumbuzi kubwa ilikuwa ya mafanikio na ugunduzi wa mawakala wa mdomo wa kwanza nzuri wanapatikana wanayovumiliwa
ya kwanza ilikuwa chlorothiazide ya kwanza thiazide diuretic ambayo iliundwa na kiua vijasumu sulfanilamide na kupatikana mwaka 
iliongeza takamwili ya chumvi wakati inazuia mkusanyiko wa maji
randomized controlled trial ambayo ilifadhiliwa na veterans administration ikilinganishwa na hydrochlorothiazide pamoja na reserpine pamoja na hydralazine dhidi ya placebo
utafiti huo ulisimamishwa mapema kwa sababu wale walio katika kundi la shinikizo la juu la damu ambao walikuwa wanapata tiba walipatwa na matatizo mengi zaidi ya wagonjwa waliotibiwa na ilionekana ni vibaya kumnyima matibabu kutoka kwao
utafiti uliendelea kwa watu wenye shinikizo la damu ya chini na kuonyesha kwamba matibabu hata katika watu walio na shinikizo la damu kiasi kupunguza hatari ya kufa moyo na mishipa kwa zaidi ya nusu
mwaka lasker special public health award ilitolewa kwa timu ambayo iliunda chlorothiazide
matokeo ya tafiti hizi ilisababisha kampeni za afya za umma ili kuongeza uelewa wa umma wa shinikizo la damu na ilikuza kipimo na matibabu ya shinikizo la damu
hatua hizi huonekana zilichangia angalau kwa sehemu kwa kupungua kwa asilimia katika ugonjwa wa kiharusi na ischemic heart kati ya na 
the world health organization imebainisha shinikizo la damu au shinikizo la damu kama chanzo kubwa cha cardiovascular mortality
the world hypertension league whl shirika mwamvuli la jamii ya taifa ya shinikizo la damu na ligi ilitambua kuwa zaidi ya asilimia ya watu walio na shinikizo la damu duniani hawajui hali yao
ili kukabiliana na tatizo hili whl imeanzisha kampeni ya kimataifa juu ya shinikizo la damu mwaka na kutunikia mwezi mei tarehe kila mwaka kama world hypertension day whd
zaidi ya miaka mitatu iliyopita vyama zaidi vya kitaifa vimekuwa vikishiriki katika whd na wamekuwa wabunifu katika shughuli zao za kupata ujumbe kwa umma
mwaka kulikuwa na rekodi ya ushiriki kutoka nchi ya wanachama ya whl
wakati wa wiki ya whd nchi hizi zote zilishirikiana na serikali za mitaa jamii za kitaaluma mashirika yasiyo ya kiserikali na viwanda binafsi kukuza ufahamu wa shinikizo la damu kupitia kampeni kadhaa media na umma
ukitumia mass media kama vile internet na television ujumbe umewafikia zaidi ya watu milioni 
vile kasi inaongezeka mwaka baada yaa mwaka whl ina matumaini kuwa karibu watu wote wanaokadiriwa kufikia bilioni 
 ambao wameathirika na muinuko wa shinikizo la damu wanaweza kufikiwa
shinikizo la damu ni shida sugu ya kawaida ya matibabu inayochochea ziara kwa watoa huduma msingi wa afya nchini marekani
shirika la moyo marekani limekadiria gharama za moja kwa moja na zisizo za moja kwa moja ya shinikizo la damu katika dola bilioni 
 katika mwaka 
nchini marekani asilimia ya watu walio na shinikizo la damu wanafahamu hali zao na asilimia wanachukua baadhi ya dawa za dhidi ya shinikizo la damu
hata hivyo asilimia tu ya watu ambao wanafahamu wana shinikizo la damu wanadhibiti ipasavyo hali hiyo
inadequacies in diagnosis treatment or control of high blood pressure can compromise the management of hypertension
health care providers wanakabiliwa na shida nyingi ya kudhibiti shinikizo la damu ikiwa ni pamoja na upinzani kwa kutumia dawa mbalimbali ili kufikia malengo ya shinikizo la damu
watu pia wanakabiliwa na changamoto ya kufuata ratiba ya dawa na kufanya mabadiliko ya maisha
hata hivyo kufikia malengo ya shinikizo la damu inawezekana
kupunguza shinikizo la damu inapunguza gharama kwa kiasi kikubwa ambayo inahusishwa na huduma ya matibabu ya juu
the world health organization imebainisha shinikizo la damu au shinikizo la damu kama chanzo kubwa cha cardiovascular mortality
the world hypertension league whl shirika mwamvuli la jamii ya shinikizo la damu ya kitaifa na ligi ilitambua kuwa zaidi ya asilimia ya watu walio na shinikizo la damu duniani hawajui hali zao
ili kukabiliana na tatizo hili whl imeanzisha kampeni za kimataifa za shinikizo la damu mwaka na dedicated mwezi mei tarehe kila mwaka kama world hypertension day whd
zaidi ya miaka mitatu iliyopita zaidi ya vyama vya kitaifa vimekuwa vikishiriki katika whd na wamekuwa wabunifu katika shughuli zao za kupeleka ujumbe kwa umma
mwaka kulikuwa na rekodi ya ushiriki kutoka nchi wanachama za whl
wakati wa wiki ya whd nchi hizi zote zilishirikiana na serikali za mitaa jamii za kitaaluma mashirika yasiyo ya kiserikali na viwanda binafsi kukuza ufahamu wa shinikizo la damu kupitia kampeni kadhaa media na umma
ukitumia mass media kama vile internet na television ujumbe umewafikia zaidi ya watu milioni 
vile kasi inaongezeka mwaka baada yaa mwaka whl ina matumaini kuwa karibu watu wote wanaokadiriwa kufikia bilioni 
 ambao wameathirika na muinuko wa shinikizo la damu wanaweza kufikiwa
gastroenteritis ni hali ya matibabu na sifa ya kuvimba itis wa eneo ya utumbo ambayo inahusu yote mbili tumbo gastro na chango entero na kusababisha baadhi ya macho ya kuhara kutapika na maumivu ya tumbo na kupata kiharusi
gastroenteritis pia imekuwa inajulikana kama gastro mdudu tumbo na tumbo virusi
ingawa lisilohusiana na mafua pia imekuwa kuitwa tumbo mafua na homa ya tumbo
kimataifa kesi nyingi katika watoto husababiswa na rotavirus
kwa watu wazima norovirus na kampilobakta ni zaidi ya kawaida
chini ya kawaida ni pamoja na sababu nyingine bakteria au sumu yao na vimelea
kwa kesi laini au wastani hii unaweza kawaida kupatikana kupitia ufumbuzi simulizi ya kuweka maji
kwa kesi kali zaidi maji maji katika mishipa inaweza kuwa inahitajika
gastroenteritis kimsingi huathiri watoto na wale walio katika nchi zinazoendelea
gastroenteritis kawaida inahusisha wote kuharisha na kutapika au chini ya kawaida inatoa kwa moja au nyingine
ishara na dalili kawaida kuanza masaa baada ya kuambulizwa wakala kuambukiza
kama kutokana na wakala virusi hali kawaida kusudi ndani ya wiki moja
sababu baadhi ya virusi pia inaweza kuhusishwa nahoma uchovu kuumwa na kichwa na maumivu ya misuli
kama ni kinyesi umwagaji damu sababu ni chini ya uwekano wa kuwa na virusi na uwezekano mkubwa wa kuwa bakteria
maambukizi ya bakteria baadhi inaweza kuhusishwa na maumivu makali ya tumbo na inaweza kudumu kwa wiki kadhaa
watoto walioambukizwa na rotavirus kawaida hupona ndani ya siku tatu paka nane
hata hivyo katika nchi maskini matibabu kwa maambukizi kali ni mara nyingi nje ya kufikia na kuendelea kuharisha ni ya kawaida
tendaji arthritis hutokea katika ya watu kufuatia maambukizi na aina kampylobakta na dalili ya guillain barre hutokea katika 
dalili ya hemolytic uremic hus yanaweza kutokea kama matokeo ya maambukizi kwa shiga sumu ya kuzalisha escherichia coli au shigella kusababisha makosa chini platelet poor kazi maskini figo na low chini nyekundu za damu kuhesabu kiini kutokana na kuvunjika zao
watoto ni zaidi wa na elezeka kupata hus kuliko watu wazima
baadhi ya maambukizi ya virusi huweza kuzalisha kifafa epesi kwa kitoto
virusi hasa rotavirus na bakteria escherichia coli na aina kampylobakta ni msingi wa sababu za uvimbe wa tumbo
kuna hata hivyo wengi mengine ya kuambukiza mawakala ambayo inaweza kusababisha hii dalili
sababu zisizo kuambukiza ni kuonekana juu ya tukio lakini wao mdogo kuliko etiolojia ya virusi au bakteria
hatari maambukizi ni kubwa kwa watoto kutokana na ukosefu wao wa kinga na usafi duni
virusi kwamba wanajulikana na kusababisha uvimbe wa tumbo pamojarotavirus norovirus adenovirus naastrovirus
rotavirus ni sababu ya gastroenteritis katika watoto na inazalisha viwango vya matukio yanayofanana katikadeveloped ulimwengu zinazoendelea na ulimwengu zilizoendelea zote mbili
virusi kusababisha kuhusu ya matukio ya kuharisha kuambukiza katika kundi watoto umri
rotavirus ni sababu chini ya kawaida kwa watu wazima kutokana na kinga yachuma
norovirus ni sababu inayoongoza ya gastroenteritis miongoni mwa watu wazima chini marekani na kusababisha zaidi ya ya kuzuka
hizi kufanya ya mahali magonjwa ya milipuko kawaida kutokea wakati makundi ya watu kutumia muda katika ukaribu wa karibu wa kimwili kwa kila mmoja kama vile kwenye cruise meli katika hospitali au katika migahawa
watu wanaweza kubaki kuambukiza hata baada ya kuhara zao kumalizika
norovirus ni sababu ya juu ya ya kesi katika watoto
refname ebmed katika dunia ya maendeleo kampylobakta jejuni ni sababu ya msingi ya gastroenteritis bakteria na nusu ya kesi ya hizi zinazohusiana na yatokanayo ya kuku
kwa watoto bakteria ni sababu katika kuhusu ya kesi na aina ya kawaida kuwa escherichia coli salmonella shigella na aina kampilobakta
kama chakula inakuwa kuingiwa na bakteria na kuzidisha kuongeza hatari ya maambukizi katika wale ambao hutumia chakula
baadi ya vyakula kawaida yanayohusiana na ugonjwa ni pamoja na mbichi au nyama kuku daga mayai na sprouts ghafi maziwa siomalisho na jibini laini na matunda na juisi za mboga
katika nchi zinazoendelea hasa afrika kusini mwa sahara na asia kipindupindu ni sababu ya kawaida ya gastroenteritis
maambukizi hii ni kawaida ya zinaa na maji yenye vimelea au chakula
toxigenic clostridium difficile ni sababu muhimu ya kuharisha kwamba hutokea mara nyingi zaidi katika wazee
watoto wachanga wanaweza kubeba bakteria hawa bila dalili zinazoendelea
ni sababu ya kawaida ya kuharisha katika wale hospitalini na ni mara nyingi zinazohusiana na matumizi na kiuvijasumu
staphylococcus aureus kuharisha kuambukiza pia huweza kutokea katika wale ambao wamekuwa wakitumia kiuvijasumu
kuharisha traveler ni kawaida ya aina ya gastroenteritis bakteria
acid kukandamiza dawa inaonekana kuongeza hatari ya maambukizi ya muhimu baada ya kukumbana na idadi ya viumbe ikiwa ni pamoja clostridium difficile salmonella na aina kampylobakta
hatari ni kubwa zaidi katika wale kuchukuproton pump inhibitors kuliko na h antagonists pinzani
idadi ya protozoans inaweza kusababisha uvimbe wa tumbo kawaida giardia lamblia lakini histolytica entamoeba na cryptosporidium pia wamekuwa wakihusishwa
kama kikundi hawa mawakala wanaunda kuhusu ya kesi katika watoto
giardia hutokea zaidi ya kawaida katika nchi zinazoendelea lakini hii wakala etiologic husababisha aina hii ya ugonjwa kwa kiasi fulani karibu kila mahali
ni kawaida hutokea zaidi katika watu ambao alisafiri kwa maeneo yaliyo na kiwango cha maambukizi ya juu watoto ambao kuhudhuria siku ya huduma wanaume wanafanya mapenzi na wanaume na majanga kufuatia
maambukizi yanaweza kutokea kupitia matumizi ya maji machafu au wakati watu kushiriki vitu binafsi
katika maeneo na misimu ya mvua na ukame ubora wa maji kwa kawaida ina ongezeka wakati wa mvua na hii ina uwiano na wakati wa milipuko
namaeneo ya dunia na misimu maambukizi ni zaidi ya kawaida katika majira ya baridi
chupa kulisha watoto mchanga na chupa yenye ya udhibiti afya ni sababu muhimu kwa kiwango cha kimataifa
maambukizi viwango ni pia kuhusiana na hali duni ya usafi hasa miongoni mwa watoto katika kaya inaishi and in na katika wale walio na hali ya awali iliyopo maskini wa lishe
wakati baadhi ya mawakala kama vile shigella tu kutokea katika jamii ya nyani wengine huwezi kutokea katika aina mbalimbali ya wanyama kama vile giardia
kuna idadi ya sababu zisizo kuambukiza ya kuvimba njia ya utumbo
baada ya zaidi ya kawaida ni pamoja na dawa kamansaids baadi ya vyakula kama vile laktosi katika wale ambao ni siovumilivu na gluten katika wale wenyeugonjwa wa coeliac
ugonjwa ya crohn pia ni chanzo zisizo maambukizi ya mara nyingi kali gastroenteritis
mangonjwa ya sekondari kwa sumuinaweza pia kutokea
gastroenteritis hufafanuliwa kama kutapika au kuharisha kutokana na maambukizi ya ndogo aubowel kubwa
mabadiliko katika tumbo ni kawaida enye aiko uvimbe wakati wale katika matumbo kubwa ni uchochezi
idadi ya vijidudu ina shurutishwa kusababisha maambukizi inatofautiana kutoka wachache kama moja kwa cryptosporidium kama wengi kama kwa vibrio cholerae
gastroenteritis ni kawaida kukutwa hospitalini kwa kuzingatia dalili ya mtu na dalili
kuamua sababu halisi ni kawaida si zinahitajika kama haina kubadilisha usimamizi wa hali hiyo
hata hivyo kinyesi utamaduni lazima kufanywa katika wale walio na damu katika kinyesi wale ambao wanaweza kuwa wazi kwasumu ya chakula na wale ambao hivi karibuni walisafiri kwa nchi zinazoendelea
kupima uchunguzi pia inaweza kufanyika kwa uchunguzi
kama hypoglycemia hutokea katika ya watoto wachanga na watoto wadogo kupima serum ya glucose katika idadi hii ni ilipendekeza
elektroliti na shuguli ya figo lazima pia kuwa kagua wakati kuna wasiwasi kuhusu kupungua maji mwilini
uamuzi wa kama au mtu ana upungufu wa maji mwilini ni sehemu muhimu ya tathmini pamoja na upungufu wa maji mwilini kawaida kugawanywa katika kali wastani na kali kesi
kwa watoto sahihi zaidi ishara za kuishiwa maji wastani au kali ni wa muda mrefu kapilari refill maskini ngozi turgor na kinga isiyo ya kawaida
nyingine muhimu matokeo wakati kutumika katika macho ni pamoja na macho sunken shughuli ilipungua ukosefu wa machozi na kinywa kavua
kawaida ya mkojo pato na ulaji simulizi maji ni ya kuridhisha
maabara ya kupima ni ya faida ndogo ya kliniki katika kuamua kiwango cha upungufu wa maji mwilini sababu nyingine ya uwezo wa ishara na dalili kwamba mwigaji kuonekana katika gastroenteritis kwamba haja ya kuwa ilitawala nje ni pamoja na ugonjwa wa kidole tumbo volvulus ugonjwa wa vuimbe wa tumbo maambukizi ya njia ya mkojo s na kisukari mellitus
kutojitosheleza kongosho short bowel syndrome ugonjwa ya whipple ugonjwa ya coeliac na unyanyasaji haluli lazima pia kuchukuliwa
utambuzi tofauti unaweza kuwa mgumu kiasi fulani kama mtu ku onyesha tu kutapika au kuharisha kuliko wote
kidole tumbo yanaweza kuwasilisha na kutapika maumivu ya tumbo na kiasi kidogo cha kuhatisha katika hadi ya kesi
hii ni tofauti na kiasi kikubwa cha kuharisha kwamba ni mfano wa gastroenteritis
maambukizi ya mapafu au njia ya mkojo kwa watoto huweza pia kusababisha kutapika au kuharahisha
dkisukari ketoasidosisi ya zamani dka kwa wakati huu na maumivu ya tumbo kuchefuchefu na kutapika lakini bila kuharisha
utafiti mmoja kupatikana kwamba ya watoto wenye dka awali walikuwa wametambuliwa kama kuwa gastroenteritis
usambazaji wa maji kwa urahisi siochafuka na mazoea mazuri ya usafi wa mazingira ni muhimu kwa ajili ya kupunguza viwango vya maambukizi na gastroenteritis hospitalini muhimu
hatua ya binafsi kama vile kuosha mkono wamekuwa kupatikana kupungua matukio na viwango vya maambukizi ya gastroenteritis katika ulimwengu zinazoendelea na maendeleo kwa kama vile 
kunyonyesha ni muhimu hasa katika maeneo na hali duni ya usafi kama ni uboreshaji wa usafi kwa ujumla
maziwa ya matiti inapunguza wote mzunguko wa maambukizo na muda wao
kuepuka zilizosibikwa chakula au kinywaji lazima pia kuwa na ufanisi
kutokana na ufanisi wake wote na usalama mwaka shirika la afya duniani ilipendekeza kwamba chanjo rotavirus itatolewa kwa watoto wote duniani
mbili ya kibiashara chanjo ya rotavirus zipo na zaidi kadhaa ni katika maendeleo
katika afrika na asia hizi chanjo kupunguzwa ugonjwa kali miongoni mwa watoto wachanga na nchi ambazo kuweka katika mipango ya kitaifa ya chanjo mahali nimeona kushika kwa viwango na ukali wa ugonjwa huo
chanjo hii pia inaweza kuzuia ugonjwa katika watoto wasio chanjo kwa kupunguza idadi ya maambukizi zinazozunguka
tangu mwaka utekelezaji wa programu ya chanjo katika rotavirus marekani imekuwa kikubwa kupungua idadi ya kesi ya kuhara kwa asilimia nyingi kama kwa kila mia
dozi ya kwanza itolewe kwa watoto wachanga kati ya wiki na ya umri
the oral cholera vaccine simuiizi chanjo ya kipindupindu imekuwa kupatikana kwa kuwa ufanisi zaidi ya miaka
gastroenteritis ni kawaida ugonjwa papo hapo na kujitegemea kikwazo kwamba hauhitaji dawa
matibabu kupenda zaidi katika wale wenye mpole na maji mwilini wastani ni simulizi kuweka maji tiba ort
metoclopramide na au ondansetron hata hivyo inaweza kuwa msaada katika baadhi ya watoto nabutylscopolamine ni muhimu katika kutibu katika maumivu ya tumbo
matibabu ya msingi ya gastroenteritis katika bote watoto na watu ni kuweka maji
hii ni ikiwezekana mafanikio kwa tiba ya mdomo ya kuweka maji ingawa utoaji katika mishipa kutakiwa kama kunangazi ilipungua fahamu kama maji mwilini ni kali
mdomo badala tiba bidhaa kufanywa na wanga tata i
yaani wale alifanya kutoka ngano au mchele inaweza kuwa ni bora kuliko wale makao juu ya sukari
vinywaji hasa yulu katika sukari kama vile vinywaji baridi na juisi matunda si ilipendekeza kwa watoto chini ya miaka umri kama wanaweza kuongeza kuharisha
tube nasogastric inaweza kutumika kwa watoto wadogo kusimamia maji maji kama ya kuhalalisha
inapendekezwa kwamba kunyonyesha watoto wachanga kuendelea kuwa ku muuguzi katika mtindo wa kawaida na kwamba watoto wachanga fomyula kulishwa kuendelea fomyula yao mara baada ya kuweka maji na ort
probiotics baadhi wamekuwa umeonyesha kuwa na manufaa katika kupunguza muda wote wa ugonjwa na marudio ya stuliwanaweza pia kuwa na manufaa katika kuzuia na kutibu kiuvijasumu kuhusishwa kuharisha
maziwa bidhaa mchachuko kama vile mtindi ni vile vile manufaa
zinkinyongeza inaonekana kuwa na ufanisi katika wawili kutibu na kuzuia kuharisha miongoni mwa watoto katika nchi zinazoendelea
dawaantiemeticinaweza kuwa na manufaa kwa ajili ya kutibu kutapika katika watoto
ondansetronina baadhi ya shirika na dozi moja isihusishwe na haja kidogo kwa ajili ya maji katika mishipa hospitalini wachache na kutapika inapungua
hata hivyo matumizi ya ondansetron pengine kuhusishwa na kiwango cha ongezeko la kurudi katika hospitali ya watoto
maandalizi katika mishipa ondansetron inaweza kutolewa kwa mdomo ikiwa vibali kliniki hukumu
dimenhydrinate wakati kupunguza kutapika haionekani kuwa muhimu kliniki faida
kiuvijasumu si kawaida kutumika kwa ajili ya gastroenteritis ingawa wao ni wakati mwingine ilipendekeza kama dalili ni hasa kali
au kama wanahusika sababu bakteria pekee au watuhumiwa
kama kiuvijasumu ni kwa kuajiriwa macrolide kama vile azithromycin ni ku penda zaidi ya fluoroquinolone kutokana na viwango vya juu vya upinzani na karibuni
pseudomembranous colitis kawaida husababishwa na matumizi ya antibiotiki inasimamiwa na kutoendelea na wakala visababishi na kutibu kwa aidha metronidazole au vancomycin
refname mandell bakteria na protozoans kwamba ni amenable kwa matibabu pamoja na shigella salmonellatyphi na giardia spishi
refname giar katika wale wenye na giardia spishi au entamoeba histolytica matibabu tinidazole inapendekeza na kushinda metronidazole
refname giar shirika la afya duniani who inapendekeza matumizi ya antibiotics kwa watoto wadogo ambao wana wawili wa damu na kuharisha na homa
antimotility dawa ina hatari ya kusababisha matatizo ya kinadharia na ingawa uzoefu kliniki umeonyesha kuwa huu ni uwezekano name oxford dawa hizi ni tamaa katika watu na umwagaji damu kuhara au kuhara kwamba ni ngumu kwa homa
loperamide opioid analog afyuni ni kawaida hutumiwa kwa ajili ya matibabu ya dalili kuharisha
loperamide haifai kwa watoto hata hivyo kama inaweza kuvuka machanga damu ubongo kizuizi na kusababisha kusumisha
bismuth subsalicylate tata hakuna wa bismuth na salicylate inaweza kutumika katika kesi kali kwa wastani lakinisalicylate sumu ni kinadharia iwezekanavyo
inakadiriwa kuwa kesi ya gastroenteritis kutokea duniani kila mwaka kimsingi unaathiri watoto na yanayoendelea duniani
ni ulisababisha vifo vya watu milioni 
 kwa watoto chini ya miaka mitano kama ya na zaidi ya hayo yanayotokea katika mataifa maskini zaidi duniani
zaidi ya ya vifo haya ni kutokana na rotavirus kwa watoto chini ya miaka umri 
cholera kipindupindu husababisha kesi kuhusu ya ugonjwa na unaua takriban watu kila mwaka
katika watoto kuendeleza dunia chini ya miaka miwili ya umri mara nyingi kupata maambukizi sita au zaidi mwaka kwamba matokeo katika gastroenteritis hospitalini muhimu
ni chini ya kawaida kwa watu wazima kutokana na maendeleo ya kinga
mwaka kutokana na sababu zote gastroenteritis yaliyosababisha vifo milioni 
 kwa watoto na wengi kutokea katika nchi zinazoendelea
viwango vya kifo walikuwa kupunguzwa kwa kiasi kikubwa kwa takriban milioni 
 vifo kila mwaka kwa mwaka kwa kiasi kikubwa kutokana na kuanzishwa na kuenea kwa matumizi ya tiba ya ndomo ya kuweka maji
nchini marekani maambukizi kusababisha uvimbe wa tumbo ni maambukizi ya pili ya kawaida baada ya kawaida ya baridi na wao kusababisha kesi kati ya na milioni ya kuharisha papo na takriban elfu kumi vifo kila mwaka na ya vifo hivi kwa watoto chini ya miaka mitano
matumizi ya kwanza ya gastroenteritis ilikuwa katika 
kabla ya wakati huu ni zaidi hasa inayojulikana kamahoma ya matumbo au kipindupindu morbus miongoni mwa wengine au chini hasa kama kushisha ya matumbo wingi flux mchango malalamiko ya tumbo au moja ya idadi ya majina mengine ya kizamani kwa kuharisha papo hapo
gastroenteritis ni kuhusishwa na majina mengi ya simo ikiwa ni pamoja na montezuma wa kisasi delhi tumbo la turista na sprint nyuma mlango miongoni mwengine
ni imekuwa na jukumu katika kampeni nyingi za kijeshi na ni kuamini kuwa asili ya neno matumbo hakuna hakuna utukufu gastroenteritis ni sababu kuu ya ziara milioni 
 kwa madaktari mwaka nchini marekani na ya ziara nchini ufaransa
in the united states gastroenteritis as whole is believed to result in costs of billion usd per year uvimbe wa tumbo na marekani kwa ujumla inaaminika kusababisha gharama ya bilioni mwaka usd kwa mwaka
na kwamba kutokana na rotavirus peke kusababisha makadirio ya gharama za dola bilioni mwaka huu kuna idadi ya chanjo dhidi ya gastroenteritis katika maendeleo
kwa mfano chanjo dhidi ya shigella na enterotoxigenic escherichia coli etec mbili ya sababu ya kuongoza bakteria wa gastroenteritis duniani kote
gastroenteritis katika paka na mbwa unasababishwa na wengi wa mawakala sawa kwa binadamu
viumbe ya kawaida ni campylobakta clostridium difficile clostridium perfringens na salmonella
idadi kubwa ya mimea sumu huweza pia kusababisha dalili
baadhi ya mawakala ni maalumu zaidi ya aina fulani
magonjwa gastroenteritis coronavirus tgev hutokea katika nguruwe kusababisha kutapika kuishiwa maji kuhara
inaaminika kuwa vishawishi kwa nguruwe na ndege wa pori na hakuna tiba maalumu inapatikana
upagani ni jina la kutaja imani za kidini amabazo ama zinaabudu miungu mingi au ni dini za jadi
asili ya neno ni lugha ya kilatini ambako pagus ni eneo la mashambani mbali na miji mikubwa na paganus ni mtu anayeishi huko vijijini au mashambani
chaguo la neno hili kwa ajili ya dini kinatunza historia ya kwamba huko mwanzoni katika zamani za roma ya kale ukristo ulikuwa dini ya watu wa miji lakini imani za kale za waroma ziliendelea kwa muda mrefu vijijini
hata kama neno mpagani upagani linatoka katika mapokeo ya kikristo si lugha ya biblia
maandiko ya biblia ya kiebrania kwa kawaida yanatumia neno goi goyyim kwa kutaja watu wasio wayahudi
goi inamaanisha taifa na mara chache inaweza kutumiwa pia kwa taifa ya israeli lakini uwingi wake goyyim mataifa inamaanisha watu wasio wayahudi ambao pia wana imani tofauti
katika agano jipya lugha hii imetafsiriwa kwa kigiriki na pale tunaposoma mataifa kwa kiswahili lugha asilia kigiriki inatumia ethni tangu karne ya kumekuwa na watu katika ulaya waliotafuta njia mbadala za kidini nje ya ukristo wengine wao walijaribu kufufusha imani za jadi za ulaya na hapa wengine wametumia jina la upagani kwa imani hizi
hao ambao wamekadiriwa kuwa makumi elfu katika nchi mbalimbali za ulaya wanaitwa neo pagans au wapagani wapya
nabii nathani kwa kiebrania aliishi nchini israeli kwenye mwaka hivi kk na habari zake zinasimuliwa katika biblia hasa sam fal nya na nya
kadiri ya kitabu cha pili cha samueli alikuwa nabii wa ikulu chini ya mfalme daudi
ndiye aliyemuarifu kwamba mungu hataki amjengee hekalu la ajabu mjini yerusalemu halafu akamtabiria agano la pekee kati ya mungu na yeye na uzao wake likiendana na ahadi ya ajabu yaani kwamba ufalme wake utadumu milele sam 
zamani za yesu chini ya ukoloni wa kirumi ambapo wote walimtazamia mwana wa daudi mwenye kurudisha ufalme wa israeli
ndiye pia aliyemlaumu kwa kuzini na bethsheba na kumuua mume wake uria mhiti halafu alimtabiria adhabu mbalimbali hasa kwamba upanga hautaondoka nyumbani kwake sam 
kadiri ya vitabu vya mambo ya nyakati nathani aliandika pia habari za utawala wa daudi na wa mwanae mfalme solomoni nya na nya na alishughulikia muziki wa hekaluni nya 
kadiri ya kitabu cha kwanza cha wafalme ndiye aliyemuarifu daudi akiwa taabani kwamba mwanae mkubwa adonia amejitangaza mfalme akafaulu kumpatia nafasi hiyo mdogo wake solomoni
sikukuu yake ni tarehe oktoba au siku ya jumapili ya mababu watakatifu inayotangulia noeli
uria mhiti alikuwa askari shujaa na mwaminifu wa jeshi la mfalme daudi mnamo mwaka kk hivi
aliuawa vitani kutokana na mpango wa daudi wa kuficha uzinifu alioufanya na mke wake betsheba
habari zake zinapatikana katika kitabu cha pili cha samueli sura ya 
nabii gadi alikuwa nabii wa israeli wakati wa mfalme daudi mnamo mwaka kk hivi
habari zake zinapatikana katika biblia kuanzia sam alipomuambia daudi arudi nchini yuda
habari muhimu zaidi ni utabiri wa adhabu ambao gadi alimfanyia kutokana na kosa la kupiga sensa ya wanaume wa utawala wake sam 
kwa niaba ya mungu alimuachia achague mwenyewe moja katika ya balaa tatu
gadi anatajwa kwa mara ya mwisho katika sam alipomuagiza daudi amjengee mungu altare ili tauni aliyojichagulia ikome
 nya pia inasimulia habari zake na katika inataja kitabu chake kilichopotea
katika dini nabii wa uongo ni mtu anayejidai kuwa na karama ya unabii lakini hakubaliwi na wale wanaomuita hivyo
anaweza kuwa nabii kweli au kujidanganya au kudanganya kwa makusudi ili kujipatia sifa na mali
nje ya dini mtu anaitwa hivyo kwa kutetea hoja au mpango ambao msemaji anaona ni mbaya
alitoa utabiri wa mistari tu dhidi ya edomu ambayo inaunda kitabu cha nne kati ya vya manabii wadogo
nabii yoeli kwa kiebrania yoel maana yake yhwh ni mungu alikuwa nabii wa israeli ya kale labda katikati ya karne ya kk
ujumbe wake unapatikana katika gombo la manabii wadogo la biblia kwa jina la kitabu cha yoeli
wickiana ni mkusanyiko wa kurasa moja moja iliyoandikwa na johann jakob wick ambayo yamewekwa katika juzuu kati ya na 
ni chanzo muhimu kwa kipindi cha matengenezo ya kiprotestanti katika uswisi
wick aliishi zurich iliyoongozwa na heinrich bullinger mrithi wa huldrych zwingli
alisomea mambo ya dini na akawa mchungaji wa witikon katika hospitali moja mji kuu na pia predigerkirche
baada ya hapo alikuwa kanoni na padre mkuu wa pili katika kanisa la grossm nster
maandishi za wick zilikusanywa katika maktaba monasteri grossm nster baada ya kifo chake mwaka 
maandishi hayo yalihamishiwa z rich zentralbibliothek mnamo 
mkusanyiko wa awali yaligawanywa kati ya muswada maktaba na machapi mapema mgawanyiko katika 
mkusanyiko wa machapishi hayo ni jumla ya ya awali kutoka mkusanyiko ya grossm nster pas ii pamoja na kumi vilivyongezwa baadaye pas ii 
sehemu ya muswada ina fahirisi maktaba ms 
sehemu ya mkusanyiko huo ilichapishwa katika facsimile katika toleo na ufafanuzi katika 
madhara yasiyolengwa uharibifu wa nyongeza au uharibifu wa ziada kutoka kiingereza collateral damage ni istilahi ya kutaja tukio linatokea katika hali ambayo siyo iliyokusudiwa
istilahi hii hasa hutumika kijeshi katika hali ya kutaja uharibifu wa mali za raia au watu majeruhi ambao si wapiganaji yaani raia ya wa kawaida tu
mfano ni wakati wa matumizi ya silaha kama mzinga bomu au kombora dhidi ya wanajeshi adui nyumba za kiraia au watu raia wanaweza kupigwa ama kwa kosa au kutokana na ukali wa mlipuko
kwa kilatini franciscus jina la awali jorge mario bergoglio ni askofu wa roma na hivyo pia papa wa kanisa katoliki duniani kote tangu tarehe machi 
amemfuata papa benedikto xvi akiwa wa katika orodha ya mapapa
baada ya masomo ya kemia na kipindi kifupi cha kazi tarehe machi aliitikia wito wa kitawa na wa kipadri akaweka nadhiri za muda tarehe machi akapata upadrisho tarehe desemba 
kati ya miaka na alikuwa mkuu wa shirika nchini argentina
kati ya miaka na alikuwa rais wa baraza la maaskofu katoliki la argentina
alichaguliwa papa tarehe machi wiki mbili baada ya mtangulizi wake kung atuka
tofauti na kawaida alijichagulia jina lisilowahi kutumiwa na mapapa waliomtangulia
chaguo hilo linaelekeza nia ya kufuata kwa namna fulani roho ya fransisko wa asizi
hata kabla ya kuchaguliwa alijulikana kwa unyenyekevu na ufukara wake pamoja na juhudi za kutetea haki za wanyonge imani sahihi na maadili ya kanisa
tabia hizo alizileta katika ngazi ya juu ya kanisa katoliki akijivutia mioyo ya watu wengi
tarehe aprili alichagua jopo la makardinali kutoka mabara yote limsaidie kuongoza kanisa na kurekebisha idara na ofisi zake huko vatikano
tarehe juni papa fransisko alitoa waraka wake wa kwanza lumen fidei kuhusu imani huo ulifuatwa tarehe novemba na evangelii gaudium kuhusu uinjilishaji
tarehe juni alitoa barua ensiklika kwa watu wote laudato si kuhusu mazingira mabadiliko ya hali ya hewa na maendeleo ya kufaa
joey lynn king ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
william charles franklyn plomer desemba septemba alikuwa mwandishi wa afrika kusini na uingereza
plomer alizaliwa tarehe desemba mwaka wa mjini pietersburg nchini afrika kusini
mamake angependelea kuishi uingereza lakini babake alipendelea afrika kusini na kwa vyovyote walikuwa hawana pesa za kutosha kuishi uingereza
alipohitimu sekondari alifanya kazi katika kilimo kabla hajawa mwandishi riwaya yake ya kwanza ilitolewa mwaka wa 
mwaka wa alimuunga mkono roy campbell kuanzisha gazeti la voorslag lakini wafadhili wao wakawanyima pesa kwa ajili ya maoni yao ya kisiasa
plomer akahamia ujapani ambako alikuwa mwalimu kwa miaka mitatu
mwaka wa akahamia uingereza ambako aliishi hadi mwisho wa maisha yake akiwa anaendelea kufanya kazi kama mwandishi na mhariri
 machi ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini marekani
anafahamika zaidi kwa kucheza uhusika wa willow rosenberg kwenye mfululizo wa kipindi cha televisheni cha buffy the vampire slayer lily aldrin kwenye ucheshi wa how met your mother kupitia tv ya cbs hadi sasa na michelle flaherty katika mfululizo halisi wa filamu za american pie 
hannigan alizaliwa mjini washington d
ni mtoto pekee wa bi
emilie posner haas wakala wa masuala ya ardhi na viwanda na bwana al hannigan dereva wa magari makubwa ya safari
baba ke ni mwamerika mwenye asili ya ireland na mama ke ni myahudi
wazazi walitalikiana wakati ana umri wa miaka miwili tu na muda mwingi alilelewa na mama ke tu huko mjini atlanta georgia
akiwa na umri wa miaka minne hannigan akaanza kuonekana katika matangazo
alihamia mjini hollywood akiwa na umri wa miaka 
akiwa anaishi na mama ke na baadaye kuhitimu katika shule ya north hollywood high school baadaye akajiunga na chuo kikuu cha california state northridge ambapo alipata shahada ya saikolojia
uhusika mkubwa kabisa wa kwanza wa hannigan wa kwenye filamu ya my stepmother is an alien toleo la ubunifu wa kisayansi ambalo pia linavichekesho ndani yake mnamo mmoja kati ya washirika wenza katika filamu hiyo alikuwepo mwigizaji seth green ambaye baadaye aliungana nae kama muhusika wa kawaida katika tamthilia ya buffy akiwa kama bwana wake
kisha mwaka wa uhusika wake wa kawaida wa kwanza kwenye mfululizo wa tv ulikuja pale aliposhirikishwa kwenye ucheshi mfupi wa free spirit
akiwa msichana hannigan aliwatunza watoto wa bob saget ambaye baadaye alikuja kuhadithia katika mfululizo wake wa tv how met your mother
mwaka wa hannigan alichaguliwa kucheza uhusika wa willow rosenberg rafiki wa karibu wa buffy summers katika mfululizo wa televisheni wa buffy the vampire slayer
kipindi hicho kilipata mafanikio makubwa mno na hannigan akapata kutambulika vya kutosha hatimaye kuonenakana katika nyusika maarufu kadha wa kadha ambazo zililenga hasa watazamaji vijana ikuwa ni pamoja na american pie american pie boys and girls na american wedding
pia alipata kuonekana kiduchu kwenye mfululizo unaotokana na hadithi ya buffy angel akitumia tena uhusika wake uleule wa willow katika vipengele kadhaa ikiwa ni pamoja na orpheus wakati wa msimu wa nne wa angel na msimu wa saba wa buffy lakini hakuna tena baada ya buffy kumaliza kutayarishwa kwake
mwaka wa hannigan ameurudia tena uhusika wake wa michelle kwenye american reunion
hannigan ameolewa na mwigizaji mwenzake wa katika tamthilia ya buffy the vampire slayer alexis denisof katika hoteli ya two bunch palms resort huko mjini desert hot springs california mnamo tar
wawili hao wana watoto wawili wa kike satyana marie denisof amezaliwa mnamo tar
 machi na keeva jane denisof amezaliwa mnamo tar
hannigan ni mama mlezi wa mtoto wa kiume wa joss whedon arden na mume wake alexis denisof ni baba mlezi wake
marcello macchia vasto italia agosti ni mwigizaji wa kiitaliano na comedian
bora unaojulikana kama maccio capatonda inayojulikana wake bora tabia yeye ni maarufu kwa ajili ya ushiriki wake katika mipango ya televisheni kama vile mai dire juu ya italia 
american pie ni mfululizo wa filamu za vijana ambayo imetungwa na adam herz
filamu ya kwanza katika mfululizo huu ilitolewa manmo tar
julai kupitia studio za universal pictures na ikawa mfano wa kuigwa duniani kote na mara moja ikapaelekea matoleo yake mengine mawili ambayo yaliyotolewa ndani ya miaka miwili
kuanzia hadi matoleo mengine yasiyo rasmi ila tu yametokana na kuvutiwa na mfululizo halisi yalitolewa
mwaka wa mfululizo halisi wa nne ulitoka na toleo la tano limetangazwa pia
katika filamu ya pili akiwa na marafiki wazuri na mgovi mkubwa wa finch steve stifler seann william scott marafiki hawa wameandaa kujirusha wakati wa majira ya joto na jim anabadili mahaba yake na kuyahamishia kwa michelle flaherty alyson hannigan
katika filamu ya tatu jim na michelle wanapanga kuoana lakini mwaliko wa mabavu wa stifler umeharibu kila kitu
katika filamu ya nne wahuni wanaungana tena katika hali kushiriki katika kuungana tena na wanaunzi waliomaliza shule pamoja miaka kumi na tatu iliyopita
mifululizo iliyotokana na filamu halisi inahusisha ndugu wa stifler akiwa pamoja na ndugu yake matt tad hilgenbrink na binamu yake erik john white dwight steve talley scott john patrick jordan na marafiki wengine waliokuwa wanajaribu kufanya matendo yaleyale ya mfululizo halisi
mfululizo halisi umetayarishwa kwa jumla ya bajeti ya kiasi cha dola ya marekani milioni na kuingiza pato kiasi cha dola ya marekani milioni kwa hesabu ya dunia nzima
nyang hwale ni jina la wilaya mpya katika mkoa mpya wa geita ambavyo vyote vilianzishwa rasmi mnamo machi 
wilaya hii ilikuwa na wakazi wapatao wakati wa sensa ya mwaka 
katika mfululizo halisi wa kwanza wa filamu hii jim levenstein jason biggs anajaribu kuanzisha mahusiano ya kimapenzi na mwanafunzi mwenzake aliyeitwa nadia shannon elizabeth na akiwa na marafi zake wa karibu ambao ni kevin myers thomas ian nicholas paul finch eddie kaye thomas na chris ostreicher chris klein wanajaribu kupoteza bikra zao
katika filamu ya pili akiwa na marafiki wazuri na mgovi mkubwa wa finch steve stifler seann william scott marafiki hawa wameandaa kujirusha wakati wa majira ya joto na jim anabadili mahaba yake na kuyahamishia kwa michelle flaherty alyson hannigan
katika filamu ya tatu jim na michelle wanapanga kuoana lakini mwaliko wa mabavu wa stifler umeharibu kila kitu
katika filamu ya nne wahuni wanaungana tena katika hali kushiriki katika kuungana tena na wanaunzi waliomaliza shule pamoja miaka kumi na tatu iliyopita
mifululizo iliyotokana na filamu halisi inahusisha ndugu wa stifler akiwa pamoja na ndugu yake matt tad hilgenbrink na binamu yake erik john white dwight steve talley scott john patrick jordan na marafiki wengine waliokuwa wanajaribu kufanya matendo yaleyale ya mfululizo halisi
matete phragmites australis ni aina ya manyasi marefu yanayomea katika maji kame
jina hili hutumika pia kwa manyasi marefu yoyote ya maji
aina za mimea ya maji zinazofanana na matete huitwa mafunjo familia cyperaceae
jenasi phragmites inafikiriwa na bingwa wengi ya kuwa na spishi moja tu lakini spishi nyingi zimefafanuliwa
fefe hyparrhenia rufa ni aina ya manyasi inayoishi miaka mingi
jina hili litumika pia kwa spishi nyingine za jenasi hyparrhenia
manyasi haya hutumika sana kwa kuezekea mapaa na pia kutengenezea mikeka na vikapu
donald henry pleasence ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini ingles
richard griffiths julai machi alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini uingereza
mtimbi au msufi wa bara imperata cylindrica ni aina ya nyasi inayoishi miaka mingi
asili yake ni asia lakini umewasilishwa katika mabara mengine
katika afrika nyasi hili limekuwa mmea msumbufu mbaya sana
katekisimu kwa kigiriki kutokana na kata chini echein kusikika masikioni ni kitabu chenye muhtasari wa mafundisho ya imani na maadili ya kikristo
vitabu vya namna hiyo vinatumika toka karne za kwanza za kanisa la magharibi hasa kwa kuandaa watu kupokea ubatizo na sakramenti nyingine
mara nyingi mafundisho hayo yanatolewa kwa namna ya majibizano yaani maswali yakifuatwa na majibu ambayo yanafaa kukaririwa
katekisimu ya kanisa katoliki iliyotolewa na papa yohane paulo ii kufuatana na mtaguso wa pili wa vatikano ndiyo katekisimu yake rasmi na ndiyo inayotumika zaidi duniani siku hizi
lusia wa sirakusa maarufu kama mtakatifu lusia alikuwa msichana bikira na tajiri wa sirakusa sicilia italia ambaye alitetea imani yake ya kikristo hadi kuuawa wakati wa dhuluma ya kaisari dioklesyano
kwa sababu hiyo anaheshimiwa tangu zamani kama mtakatifu mfiadini
anachorwa akishika mkononi sinia yenye macho yake aliyonyofolewa kabla hajauawa
inde megathyrsus maximus ni aina ya nyasi refu inayoishi miaka mingi
donald h
don keefer ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
roger joseph ebert juni aprili alikuwa mwandishi wa habari mtunzi wa filamu na mtahakiki kutoka nchini marekani
vile alipata kuchapisha vitabu zaidi ya na madazeni na madazeni ya mkusanyiko wa tahakiki
edgar ngelela amezaliwa oktoba ni msanii muigizaji na muongozaji wa michezo ya jukwaa na ya runinga
ikiwa na pamoja na kucheza maigizo bubu muziki kuchora kubuni na kutengeneza filamu ametumia elimu yake katika kufundisha sehemu mbalimbali kama chuo kikuu cha dar es salaam na tftc
mwaka ngelela alitengeneza filamu fupi iitwayo anguko ambayo ilishirikikatika matamasha mbali mbali ya filamu
kazi mpya ya edgar kwa sasa ni filamu fupi ya kosa ambayo iko kwenye hatua za mwanzo za kutengeneza pre production
edgar ngelela alizaliwa mkoani morogoro tanzania
akiwa mtoto wa marehemu mzee felix ngelela luhende na mama hildegald lyimo luhende wazazi wake walihamia mkoani shinyanga akiwa bado mdogo
huko walizaliwa wadogo zake nicholaus ngelela luhende na benedict ngelela bennysofar
ngelela alianza masomo yake ya msingi katika shule ya nyakahoja iliyoko mkoani mwanza
baadaye alikwenda sekondari ya wavulana ya isebania huko kenya
baadaye ngelela alijiunga na chuo kikuu cha dar es salaam ambapo alichukua shahada yake ya kwanza na shahada ya uzamili ya sanaa za maonesho na sanaa za ufundi
kipaji chake kilionekana zaidi akiwa shule ya msingi
hakuishia hapo kipaji chake kilijitokeza zaidi tena akiwa bagamogo pale alipoonekana kuwa mmoja wa waigizaji wazuri wa maigizo bubu mime
misimbo ya posta katika wilaya hii inaanza kwa namba xx
wilaya ya nyang hwale ina shule ya sekondari kongwe
muziki umekuwa moja ya sanaa ambazo edgar ngelela amekuwa akizipenda
alianza kwa kuimba katika miaka yake ya shule ya msingi lakini kwa muda mrefu alikuwa akiimba nyimbo za watu
mwaka aliandika nyimbo yake ya kwanza iliyoitwa sababu nyingi so many reasons lakini pamoja na nyimbo mbili zilizofuatia hakuwahi kuzirekodi
mwaka akiwa tasuba alitunga wimbo wake wa kwanza wa kiswahili uliyoitwa mpweke
hapa aliongeza juhudi katika kujifunza upigaji wa gitaa
muda si mrefu alifanikiwa kuimba na kuzipiga nyimbo zake kwenye gitaa
kwa nafasi aliyokuwa nayo tasuba ngelela alipata nafasi ya kukutana na wasanii wakongwe kama vitalis maembe msanii aliyerekodi nyimbo nyingi zenye mahadhi ya kiasili na zenye ujumbe mzito
ngelela ameshirikishwa na vitalis maembe kama mpiga solo gitaa kwenye wimbo wa sumu ya teja na mpiga bass gitaa kwenye wimbo wa john sombi ulioitwa masamva
mwaka akiwa amemaliza tasuba ngelela alirekodi wimbo wake wa kwanza ulioitwa sema ndiyo ambao haukumaliziwa kufanyika kutokana na matatizo ya kiufundi
mwaka akiwa chuo kikuu cha dar es salaam alikutana rafiki yake anayeitwa edson tibaijuka na kuanzisha kundi la e e
mwaka mmoja baadaye kundi lilibadili jina na kuitwa da voice jina ambalo lilikuwa na historia yake
likiwa na watu watatu yaani pamoja na seki edgar mwaka walifanikiwa kurekodi nyimbo nyingi kama promise mpweke na take you tonight zaidi ya uigizaji uongozaji na muziki ngelela pia ni mchoraji mhariri wa picha na mpiga picha wa filamu na video
yun chi ho kikorea desemba desemba alikuwa mwanasiasa na nationalist mwanaharakati upinzani wanaharakati kushuku mwanafalsafa ya rasi ya korea
kuwa kiongozi wa kujitegemea klabu kujitegemea habari na nyimbo za mwandishi wa aegukga 
chang myon kikorea agosti juni alikuwa zamani mwanadiplomasia waziri mkuu makamu wa rais wa nchi ya korea kusini
chang myon alikuwa waziri mkuu hadi hadi na makamu wa rais na aliyekuja kupokelewa na ham tae young kuanzia mwaka wa hadi 
 juni ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 machi ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
clive robert benjamin dunn januari novemba alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini uingereza
makrina mkubwa kabla ya hivi alikuwa mwanamke mlei mwenye imani ya kikristo katika eneo la katikati ya uturuki wa leo
ni maarufu hasa kama mama wa basili mzee na bibi wa basili mkuu gregori wa nisa petro wa sebaste na makrina mdogo
anaheshimiwa kama mtakatifu na msimamizi wa wajane na wa mapambano dhidi ya ufukara
basili mkuu aliandika kwamba alifundishwa na gregori mtendamiujiza na kwa njia yake athari ya mtakatifu huyo iliwafikia yeye na ndugu zake
nyumba yake ilikuwa huko kaisarea mpya katika mkoa wa ponto ila wakati wa dhuluma za makaisari galerius na diocletianus dhidi ya wakristo makrina na mumewe walikimbilia pwani ya bahari nyeusi
inasemekana alifariki baada ya mume wake mwanzoni mwa miaka ya 
gregori mtendamiujiza au gregori wa kaisarea mpya hivi hivi alikuwa askofu wa karne ya maarufu kwa miujiza mingi aliyoipata kutoka kwa mungu
gregori alizaliwa kaisarea mpya makao makuu ya mkoa wa ponto leo nchini uturuki mwaka hivi
kati ya waamini waliochangia ustawi wa kanisa maaskofu wa asia ndogo wanashika nafasi muhimu na kati yao gregori ana mahali pa pekee ingawa tunajua kidogo tu kuhusu uchungaji wake na maandishi yake kuhusu teolojia yamepotea kwa kiasi kikubwa
wali aliitwa theodoro zawadi ya mungu jina lisilo la kikristo tu
familia ilikuwa haijaingia dini hiyo ambayo yeye alikuja kuifahamu akiwa na umri wa miaka baada ya kufiwa baba yake
pamoja na kaka yake athenodorus alikuwa ametumwa beirut leo nchini lebanon kwa ajili ya masomo ya sheria kutoka huko walisafiri hadi kaisarea ya palestina
huko walisikia habari za msomi maarufu origen mkuu wa chuo cha katekesi cha aleksandria aliyekuwa anaishi huko
udadisi uliwafanya wakamsikilize na kuongea naye ndipo walipovutiwa sana kiasi cha kusahau kabisa beirut na sheria
gregori alieleza mbinu za mwalimu huyo katika kuongoa watu unyofu ari na hoja pamoja
gregori alianza masomo ya falsafa aliyoendelea kupendelea hata baada ya kuongeza teolojia ndiyo sababu alijitahidi kuthibitisha kuwa ukristo ndio falsafa pekee ya kweli
wakati huo gregori alikuwa na miaka akaongoza jimbo lake miaka 
inasemekana kwamba alipofariki walikuwa wamebaki watu tu wasio wakristo
inawezekana miujiza yake ilichangia mafanikio yake makubwa katika umisionari
ulanzi ni pombe ambayo hugemwa kwenye vitindi au kwa jina lingine kwenye mianzi midogo midogo ambayo haijakomaa pindi tu inapochomoza kutoka ardhini baada ya siku chahache
ulanzi unapogemwa kwa mara ya kwanza huwa mtamu kama mtobe au juisi lakini unapomaliza siku mbili tatu au nne huwa mkali
ulanzi ni pombe ya asili sana kwa wapangwa maana ni jadi kwa wapangwa kunywa ulanzi na hata watoto wadogo hupewa ulanzi kama juisi
ulanzi kwa wapangwa ni pombe ambayo inaheshimika sana maana hata wanapokwenda shambani huenda na ulanzi na kama ukimpeleka mfanyakazi shambani bila ulanzi huwa anakaidi kufanya kazi mpaka apewe ulanzi
by lewis linus willah e mail address pia hata katika harusi sherehe za kimila kama vile kujengea makaburi mahoka mila za kumrudisha mjane nyumbani ngotora mila za kuabudu miungu n
k ulanzi ndio huwa unatumika zaidi ya pombe nyingine
kwa hiyo wapangwa wote kama vile kina willah haule muligo mtweve ngairo mwinuka n
k ambao bado wanatii mila na desturi zao ulanzi kwao ni jadi
arthur christopher orme plummer ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini ingles
sir christopher frank carandini lee mei juni alikuwa mwigizaji mwimbaji na mtunzi wa riwaya kutoka nchini uingereza
kwa kazi aliyofanya karibia miaka lee awali alicheza kama adui na kuwa mashuhuri kupitia kiasi kwa uhusika wake kama count dracula katika mfululizo wa filamu za kutisha za hammer
mkoani singida kuna mapori mengi ya akiba ambayo yamejaa wanyama wa kila aina ambao kama mapori hayo yatafanywa kuwa hifadhi kamili za taifa yangesaidia sana kuvutia utalii na kuufanya mkoa wa singida uongeze pato lake na kupunguza umaskini miongoni mwa wanajamii kwani utatoa ajira kwa jamii inayozunguka hifadhi hizo
historia ya ukoloni nchini kenya ilianza mwaka wa elfu moja mia sita hamsini na mbili wakati mholanzi kwa jina jan van riebeeck alianzisha mji wa cape town kwa niaba ya kampuni ya kiholanzi inayopatika mashariki ya nchi ya india
kampuni hii ilihitaji kituo kwa ajili ya jahazi zake zilizosafiri kati ya ulaya na viziwa vya nchi ya indonesia
eneo hili lilifaa kuwa mahali pa kupumzika ili kuongeza vyakula njiani na pia liliwafaa watu wa ulaya kwa ajili ya hali ya hewa nzuri
waholanzi walipeleka wakulima kwenda rasi waliotakiwa kulima vyakula kwa ajili ya mahitaji ya jahazi
wakati wa vita vya napoleoni eneo la uholanzi lilitawaliwa na ufaransa na uingereza ilivamia koloni za uholanzi pamoja na rasi
waingereza waliovya wafaransa wangehatarisha mawasiliano na koloni yao huko india ikiwa wangetwaa afrika kusini
baada ya miake kadhaa waingereza walinyakua eneo hili rasmi mwaka wa elfu moja mia nane na sita 
hali hii ilitambuliwa na uholanzi mwaka wa elfu moja mia nane na kumi na tano kwenye mkutano wa vienna
koloni ya rasi iliendelea chini ya uingereza hadi mwaka wa elfu moja mia tisa na kumi 
muungano wa afrika kusini yaliundwa na rasi iliingia kama jimbo la rasi wakati wa mwaka huu pia
koloni ya kenya iliyokuwa nchi lindwa ya kenya ilikuwa sehemu ya jumhia ya dola ya uingereza ambayo sasa hivi inajulikana kama nchi ya kenya
nchi hii ya kenya ilikuwa sehemu ya nchi lindwa afrika mashariki kabla ya kutengwa imara mwaka wa elfu moja mia tisa na ishirini kuwa koloni rasmi ya uingereza
kitaalam koloni ya kenya inajulikana kuwa ardhi ya ndani ili hali kipande cha mstari takribani maili kumi ya pwani iliyokodisha kutoka sultani wa zanzibar ilikuwa nchi lindwa ya kenya ingawa hizi sehemu mbili zilikuwa chini ya utawala mmoja
jiji lililokuwa kubwa katika hii sehemu ni mji wa mombasa ambayo ilikuwa na idadi ya watu theratini na mbili elfu mwaka wa elfu moja mia tisa naishirini na moja 
kati ya idadi ya nchi lindwa ya kenya kulikuwa na watu ya jamii ya kihindi
chuki ilienea katika jamii mbali mbali wakipigania haki yao ilihali wazungu wakitaka sehemu nyanda
idadi ya jamii ilikuwa inakadiriwa kuwa million mbili elfu mia tatu and sabini na sita kati ya hawa hesabu ya wazungu ilikuwa elfu tisa mia sita hamsi na moja wahindi walikuwa elfu ishirini na mbili mia nane na ishini na mbili na waharabu wakiwa elfu kumi mia moja na wawili 
ukoloni ulitamatika mwaka wa mwaka elfu moja mia tisa na sitini na tatu wakati mkataba uliwekwa kati ya uingereza na nchi lindwa ya kenya ambayo iliweza kupata jina mpya nchi ya kenya
kwa muda mrefu jiji la mombasa lilikuwa limisha julikana na wazungu na hata watu kutoka uleno wakifanya biashara mbali mbali
hata hivyo sultani wa zanzibar alipanua utawala wake juu ya bara la afrika mashariki katika karne ya kumi
makabila ya kiafrika katika afrika mashariki walikashifu kanuni hii ya kiarabu ingawa walifanya machache kuipinga
udhibiti wa kiarabu ulikuwa umefungwa juu sana na pembe na biashara ya watumwa
huu huusiano na utumwa ulileta hasira kwa wananchi wa uingereza
hii ilisaidia david livingstone kutumika zanzibar kama sehemu ya kuanzia kwa ajili ya uvumbuzi wao wa mambo ya ndani
aliungana na wapelelezi kwa nia ya kutafuta chanzo cha mto nile
waliweza kutuma ripoti kule uingereza wakifichua maovu ya biashara ya utumwa katika afrika ya mashariki
butiama ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa mara ambayo ilianzishwa rasmi mnamo machi 
hii ilisababisha kuwasawishi viongozi kule uingereza kufanya mkataba sultani wa zanzibar ili kukomesha utumwa katika nchi yake
kuafikiana ulifanyika mwaka wa elfu moja mia nane na sabini na tatu
upigaji wa marufuku wa utumwa uliweza kuathiri pwani ya afrika mashariki ingawa sera ya kupiga marufuku hii ilikuwa vigumu kutekeleza
hata hivyo katika miaka ya elfu moja mia nane themanini ikiendelea s wao walikuwa na kupata kwamba ushawishi wao chini ya eneo hilo wataathirika changamoto kwa wajerumani
katika mwezi wa kumi na moja mwaka wa elfu moja mia nane na themanini na nne hawa abiria watatu katika staha wajifanya kama mekanika na waliwasili katika afrika mashariki
hawa walikuwa na silaha na bendera ya ujerumani na nyaraka ambayo haikuwa imekamilika
wao kimya kimya kuweka juu ya kupata ndani ya afrika viongozi wa kikabila na kukubaliana na kaiser kuwa kazi yao badala ya sultani wa zanzibar
viongozi hawa pengine walidhani kwamba kazi zaidi ya mbali itakuwa rahisi kuliko ile ya karibu kwao
alibeba nyaraka zake kwa berlin ambapo mkutano wa ushawishi ulikuwa kujadili nyanja ya kikoloni
kaiser alimpa nafasi peters nafasi ya kuleta kampuni ya ujerumani kule afrika mashariki kufanya biashara katika mashamba ya mikataba yake kutoka tanganyika hadi witu
kuundwa kwa tanganyika kuliudhi uingereza na ikahi kufanya jambo
uingereza ilianzisha kampuni ya ili kupishana na ile ya ujerumani
hii kampuni iliobuniwa iliitwa kampuni ya uingereza afrika mashariki british east africa company
shinikizo iliwekwa juu ya sultani wa zanzibar kwa mkono juu ya udhibiti wa nchi yake iliyobaki ya afrika mashariki na kampuni hii ya uingereza chini ya william mackinnon
kampuni iligundua kuwa utawala wa koloni ulikuwa na gharama ghali mno kuliko walivyotarajia
kulikuwa na baadhi ya upinzani na kusonga waingereza katika eneo hilo hasa wakati kikuyu waliharibu fort lugard
eneo hilo lilikuwa lilikumba na uporaji kubwa ya utumwa na biashara na kampuni ilipata mapato kidogo
ifikiapo mwaka wa elfu moja mia nane and tisini na tano ilikuwa wazi kwamba british east africa company haikuweza kuendelea na hivyo kuuzwa kwa serikali ya uingereza
kwa vile serikali iliweka kusajiri rasilimali zaidi ilinaweza kugharamia ujenzi wa reli kwa lengo la kufungua nyanda kwa makazi ya wazungu kwa vile ilikuwa na hali ya hewa na ardhi nzuri
walidhani kwamba eneo litafaa kwa aina ya mazao ya biashara
reli ilikamilika mwaka wa elfu moja mia tisa na sita ambapo wakati huo huo waliweza kugundua kwamba kahawa chai na tumbaku zinaweza kufanya vya katika maeneo ya nyanda
ingawa mazao haya yalipata changamoto kufika kwa kampuni kwa sababu ya magonjwa na uchovu wa udongo ziliwaangaisha
baadhi ya wakaaji waliruhusiwa mwaka wa elfu moja mia tisa na saba 
hawa walipata sauti katika serikali kupitia kwa sehemu ya viti katika baraza la kutunga sheria
hata hivyo gavana alikuwa na haki ya kuteua idadi kubwa ya viti katika baraza hilo
kenya ilihusishwa katika vita kuu vya dunia vile vile ujerumani tanganyika na kamanda paul von lettow vorbeck walipigana sana alivyofaulu na kampeni katika mashariki ya kati na afrika kwa muda wote wa vita
walowezi wengi na waafrika waliitwa kusaidia kupambana na ujerumani ambayo ilikuwa na ujuzi mwingi
hii vita ilisabisha upungufu mkubwa kwenye rasilimali
baada ya vita kulikuwa na wito mkubwa kwa jamii ya walowezi kutoka uingereza kubadili nchi ya kenya colony katika crown na haki zaidi kwa walowezi wenyeji
serikali ya uingereza ilikuwa na nia ya kupunguza matumizi yake ya mwisho kwa vita kuu ya kwanza ya dunia na hivyo nafasi ya haki hii wa mwaka wa elfu moja mia tisa na ishirini 
hata hivyo ilikuwa wazi kwa serikali ya uingereza kwamba kenya ni nchi ya afrika na wenyeji wa afrika ni lazima kutiliwa maanani
uingereza haikuwa tayari kuweka kenya huru ili ijitawale
pia mdogo makazi ya wazungu na maeneo ya nyanda za juu
hata hivyo ilitoa sehemu kubwa ya uwakilishi kwa walowezi wa wenyeji
kwa kweli waafrika weusi hakuwa na kupata uwakilishi wowote kufikia mwaka wa elfu moja mia tisa na arubaini na nne 
miaka ya elfu moja na mia tisa na theraini kuendelea s ilikuwa migumu kwa ajili ya ukoloni kama unyogovu duniani kote ampapo ilifanya bei za bidhaa katika bodi
jamii ya wazungu ilikuwa na shida hasa kwa bidii kama wazalishaji wa afrika mara nyingi sana walikua sahihi zaidi mazao ya ndani kwa ajili ya soko ya ndani
hali ya kiuchumi ilichanganyika na ile ya kisiasa
mvutano baina ya makundi hayo hata baada ya unyogovu hatimaye kuishia na ulimwengu kuhamia katika vita duniani
mzalendo na uhuru harakati walikuwa kamili ya kutarajia katika mwisho wa vita kuu vya pili
nchi za india na nigeria zilishapata uhuru na mataifa mengine ya afrika walikuwa na matumaini kwamba watapewa haki hii pia
serikali ya uingereza kwa jumla maudhui kwa mkono juu ya uhuru na vitengo faida ya kisiasa ingawa walikuwa wanahofia ya kuwa kushoto kuikopesha koloni haina faida katika mwisho wa mchakato huu
basi mapendekezo ya kuundwa kwa vitengo kubwa shirikisho kisiasa
wao wameumbwa british east africa shirikisho katika miaka ya elfu moja mia tisa na hamsini kutenga kenya tanganyika na uganda
hata hivyo mda usio mrefu baadae kenya iliteseka kutokana uasi mkubwa sana
mara kwa mara vikosi vya jeshi la uingereza viliitwa ili kukomesha hali hiyo
uasi wa mau mau ulikuwa mvutano kati ya walowezi na afrika hasa kabila la kikuyu
wengi wa makabila mengine ya afrika walikaa upande na kutulia
ikumbukwe kwamba wakikuyu walikuwa kihistoria wamekuwa msingi kote maeneo yahttp nyanda kwamba walikuwa akiba kwa ajili ya walowezi
kwa hiyo si ajabu kwamba wao waliona zaidi yaliyotengwa na uchungu kuelekea walowezi kuliko makabila mengine ya afrika
shinikizo la kiuchumi lilikuwa lijiunge na majeshi yenye nguvu kidini kuwashawishi wakikuyu juu ya haki zao na kwamba walikuwa wachache kulingana na nguvu ya uingeleza
kuchagua kwa mashamba ya kipekee na mauaji ya familia yote ikiwa ni pamoja na wanawake na watoto kutishwa walowezi wa jamii yake ya msingi
wao pia walengwa wakikuyu ambao walifanya kazi kwa ajili ya waingereza katika kazi za kirasmi
mauaji ilipiga vijwa vya habari huko uingereza na ilileta changamoto ya kuchukua hatua
uingereza iliwatuma askari zaidi ya elfu ishirini kujaribu kukomesha hali hiyo
waliwafundisha na kutoa maagizo makubwa ya kuvlia kanzu akili na upande kujipenyeza katika vikundi vya mau mau
ilikuwa ni bahati kwa mamlaka kuwa uasi mara na kundi moja kikabila
hii kuruhusiwa mamlaka ya kupata akili na msaada kutoka kwa makundi mengine na pia kuruhusiwa kwa lengo la kikuyu kwa kuhamishwa
mombasa na nairobi zilikuwa karibu kumwagwa na wakikuyu kama wao walikuwa wakiingia kwa nguvu wakiongozwa na akiba kubwa
mbinu hii hikuweza kufaulu bila shaka iliondolewa mbali zaidi na hatia ya vyama lakini ukubwa kamili na ufanisi wa operesheni waliona shirika la mau mau kuanguka mbali kama lilikuwa wakiongozwa pamoja na idadi ya watu na hifadhi hizi
mfululizo wa kujipendekeza kisiasa pia ilitolewa na uingereza kushawishi zaidi ya wastani wa mau mau kuzisitisha mapigano
waafrika walipewa ruhusa ya kupanda kahawa kwa mara ya kwanza maeneo kubwa yalitengwa kwa ajili yao na uwakilishi wao katika ngazi ya serikali iliongezeka
mbinu hii ilikuwa kuona tishio kuwa ufanisi kuondolewa katika mwaka wa elfu moja mia tisa na hamsini na saba ingawa mamlaka ya dharura iliongoza hadi mwaka wa elfu moja mia tisa na sitini 
licha ya ushindi wa majeshi ya uingereza gharama ilizidi kusaidia kushawishi uingereza kupeana kenya uhuru
katika mwaka huo huo wa elfu moja mia tisa na sitini uingereza ilikubali msingi wa kura moja mtu mmoja
hii ilikuwa ufanisi upendeleo wa kisiasa nafasi ya walowezi wazungu
ifikapo mwaka wa elfu moja mia tisa na sitini na tatu serikali ya wenyeji weusi ilichukua ushukani kwa uchaguzi wa kwanza
baadae kidogo kenya ilitangaza uhuru tarehe kumi na mbili mwezi wa wa kumi na mbili mwaka wa elfu moja mia tisa sitini na tatu disemba 
isaya ii ni jina lililobuniwa na wataalamu wa biblia ili kumtaja mwandishi wa isa 
katika kitabu cha isaya pamoja na habari za nabii isaya unapatikana pia unabii wa wafuasi wake wasiojulikana waliofanya kazi katika miaka hivi k
na hasa ule wa isaya ii
ni kwamba ingawa nabii ezekieli alifanya kazi nzuri waliokuwa uhamishoni babuloni waliendelea kuzoea na kufurahia mazingira mapya yenye ustawi wa kiuchumi wakazidi kupotewa na hamu na tumaini la kurudi yerusalemu
ndiyo sababu mungu aliwatumia nabii mwingine mkubwa hatujui jina lake lakini tunamuita isaya ii kwa kuwa alifuata mapokeo ya isaya na kulingana naye kwa ufasaha wa mashairi aliyoyatumia kutolea ujumbe wake hivyo maandiko yake yamepangwa katika kitabu cha isaya 
sehemu hiyo inaitwa pia kitabu cha faraja ya israeli kwa sababu ililenga kuwatia moyo wayahudi huko babeli kwamba mungu atawarudisha kwao akitumia kama chombo chake mfalme mpagani kwa kuwa yeye anatawala watu wote pamoja na mioyo yao is 
imani hiyo ilizidi kutia mizizi kati ya wayahudi na kuwaimarisha dhidi ya kishawishi cha kuabudu wengine
pamoja na hayo katika sura hizo mna mashairi manne bora kuhusu mtumishi mteswa wa bwana ambayo ndiyo utabiri bora juu ya yesu na juu ya wokovu atakaoleta kwa kuteseka mwenyewe ili kufidia dhambi za wote 
isaya iii ni jina lililobuniwa na wataalamu wa biblia ili kumtaja mwandishi asiyejulikana wa sura za kitabu cha isaya ingawa wengine wanadhani ni waandishi zaidi ya mmoja
sura hizo zinakadiriwa kuwa ziliandikwa baada ya uhamisho wa babeli hivi k
na zinawakaribisha watu wa mataifa yote kujiunga na israeli katika kumuabudu mungu pekee
carla cristina marins campos dos goytacazes juni ni mwigizaji ya brazil
mlei ni jina la kisheria la mkristo wa kawaida yaani yule asiye na daraja takatifu wala si mtawa
jina hilo linatokana na neno la kigiriki laik s mmoja wa umma ambalo shina lake ni la s umma
msingi wa hadhi wajibu na haki zake ni sakramenti ya ubatizo pamoja na kipaimara na ekaristi
mtaguso wa pili wa vatikano ulitoa hati maalumu kuhusu utume wa walei apostolicam actuositatem
kodi ya iata ni kodi ya herufi tatu kwa ajili ya kila uwanja wa ndege duniani
namba hii inatolewa na shirika la kimataifa la iata
uwanja wa ndege wa tanga iata tgt icao httg ni kiwanja cha ndege kinacho hudumia mji wa tanga nchini tanzania
kiwanja hiki kiko kilomita maili 
 kusini magharibi wa mji
maruko la ndege kiratiba zimepangwa kuelekea miji wa arusha na dar es salaam na visiwa vya pemba na unguja
uwanja wa ndege wa songwe icao htgw ni kiwanja cha ndege kinacho hudumia mji wa mbeya nchini tanzania
uwanja wa ndege wa tabora iata tbo icao httb ni kiwanja cha ndege kinacho hudumia mji wa tabora nchini tanzania
uwanja wa ndege wa sumbawanga iata sut icao htsu ni kiwanja cha ndege kinacho hudumia mji wa sumbawanga nchini tanzania
uwanja wa ndege wa sumbawanga iata sgx icao htso ni kiwanja cha ndege kinacho hudumia mji wa songea nchini tanzania
uwanja wa ndege wa shinyanga iata sgx icao htso ni kiwanja cha ndege kinacho hudumia mji wa shinyanga nchini tanzania
uwanja wa ndege wa pemba karume iata pma icao htpe ni kiwanja cha ndege kinacho hudumia kisiwa wa pemba nchini tanzania
uwanja wa ndege wa mpanda icao htmp ni kiwanja cha ndege kinacho hudumia mji wa mpanda nchini tanzania
uwanja wa ndege wa mafia iata mfa icao htma ni kiwanja cha ndege kinacho hudumia kisiwa wa mafia nchini tanzania
uwanja wa ndege wa kilwa masoko iata kiy icao htki ni kiwanja cha ndege kinacho hudumia mji wa kilwa masoko nchini tanzania
uwanja wa ndege wa iringa iata iri icao htir ni kiwanja cha ndege kinacho hudumia mji wa iringa nchini tanzania
daraja la mkapa ni daraja linalovuka mto rufiji nchini tanzania
daraja la kyaka ni daraja linalovuka mto kagera nchini tanzania
daraja la wami ni daraja linalovuka mto wami nchini tanzania
daraja la kigamboni ni daraja ambayo linajengwa utakaovuka mkondo wa kurasini nchini tanzania
daraja la songwe ni daraja la kimataifa linalovuka mto songwe na kuunganisha nchi jirani za malawi na tanzania
daraja la kirumi ni daraja linalovuka mto mara nchini tanzania
daraja jipya la ruvu ni daraja linalovuka mto ruvu nchini tanzania
daraja la rusumoni daraja la kimataifa linalovuka mto kagera na kuunganisha nchi jirani za rwanda na tanzania
daraja la selander ni daraja ambayo linalovuka mkondo wa msimbazi nchini tanzania
daraja la kikwete ni daraja chini ya ujenzi utakaovuka mto malagarasi nchini tanzania
daraja la kilombero ni daraja chini ya ujenzi utakaovuka mto kilombero nchini tanzania
daraja la mbutu ni daraja chini ya ujenzi nchini tanzania
daraja la kimataifa la rusumo ni daraja chini ya ujenzi utakaovuka mto kagera na kuunganisha nchi jirani za rwanda na tanzania
daraja la sibiti ni daraja chini ya ujenzi utakaovuka mto sibiti nchini tanzania
daraja la kisiwa cha msumbiji ni daraja yenye urefu wa kilomita 
 linalovuka bahari ya hindi nchini msumbiji
inaunganisha kisiwa cha msumbiji na bara la nchi hiyo
daraja la armando emilio guebuza ni daraja linalovuka mto zambezi nchini msumbiji
daraja la dona ana ni daraja linalovuka mto zambezi nchini msumbiji kati za miji za mutarara na sena
likiwa na urefu wa kilomita 
 ni daraja defu la kuvuka zambezi
wakati wa vita ya wenyewe kwa wenyewe ya msumbiji daraja likaharibiwa na tangu kutengenezwa kwa usafiri wa magari
tangu mwaka hutumiwa tena kwa usafiri wa reli
daraja la samora machel ni daraja linalovuka mto zambezi nchini msumbiji
daraja la benga ni daraja linalojengwa mto zambezi nchini msumbiji
historia ya rose inaanza tarehe saba mwezi wa kumi mwaka 
alizaliwa hapa hapa tanzania na kupata elimu yake katika shule ya sekondari zanaki dar es salaam alipomaliza mnamo mwaka 
na kipaji chake kiligunduliwa na mama yake mzazi kabla ya yeye mwenyewe kuamua kujiingiza rasmi kwenye tasnia ya filamu nchini
rose alionekana kwa mara ya kwanza kwenye filamu ya swahiba aliyoigiza kama aisha mnamo mwaka 
filamu hii ilipigiwa kura kama filamu bora ya mwaka na kituo cha redio cha clouds fm
mwaka rose ndauka alifungua kampuni yake mwenyewe ya ndauka entertainment na pia alipata nafasi ya kuigiza kwenye filamu inayohusu mauaji ya halaiki ya rwanda iliyopewa jina la rwanda baada ya vita ama urwanda nyuma u genocide kwa kirwanda
mwaka huo huo chin ya kampuni yake rose alitoa filamu mbili za bad girl na the diary ambazo zilifanya vizuri sana sokoni
mashabiki wake wanapenda kuita rosie na mara nyingi amekuwa akipata attention kubwa kwenye vyombo vya habari na magazeti kutokana na mvuto wake na umbo lake zuri
kijiji hiki kipo katika mkoa wa pwani coast region wilaya ya kibaha kata ya visiga tarafa ya mlandizi
kijiji hicho hiki kinapakana na kijiji cha miswe kwa upande wa kaskazini msitu wa hifadhi forest reserve kwa upande wa mashariki vikuruti kwa upande wa kusini
kijiji hiki kimebahatika kuwa na vyanzo vingi vya maji ikiwemo mto ruvu unaopatikana upande wa magharibi ya kijiji mabwawa bwawa la mbwawa ambalo ni chimbuko la jina la kijiji na visima vikiweko vya ving andi kwa ulaiti kwa kibagaza kwa mbango etc
vitongoji vya kijiji cha mbwawa ni pamoja na hekani shuleni mkoleni kitonge bomu soweto madabala bangalala mzigula etc
watu maarufu katika kijiji cha mbwawa ni pamoja na sulemani kisumni selemani fundi dendego iddi mvumba shabani mgeni mbango marehemu ding anda marehemu divaza marehemu ulaiti marehemu mintanga salum gereza waziri mwinyi mwawila digumile rajabu waziri mwinyi bagilo hussein waziri mwinyi mnyimvua pazi marehemu juma upara kondo matambo marehemu shabani kilenga mnyimvua kilenga etc
walimu waliowahi kufundisha shule ya msingi mbwawa ni pamoja na sudi mweluala omari saidi msonde marehemu gahu willson michese ms chitawala mr abdallah makinga mr nk
ardhi ya kijiji cha mbwawa ni nzuri na yenye rutuba ya asili
kilimo kikubwa kijijini hapa ni pamoja na mihogo ufuta mananasi minazi migomba embe mpunga nk
makabila yanayopatikana kijini mbwawa ni mchanganyiko ikiwemo wazaramo wakwele wazigua wangindo wamakonde wasukuma wandengeleko nk
kijiji hiki chenye ardhi nzuri iliyotambarale inayojumuisha milima kiasi kina bahati ya kuwa na huduma nyingi za msingi ikiwa ni pamoja na zahanati ya serikali shule ya msingi ya serikali sekondari ya mission barabara na usafiri wa uhakika umeme maji nk
kituo cha mikutano cha kimataifa cha julius nyerere kituo cha mikutano cha kimataifa cha julius nyerere ni ukumbi wa mikutano wa kisasa mjini dar es salaam nchini tanzania
kituo cha mikutano cha kimataifa cha arusha ni ukumbi wa mikutano wa kimataifa mjini arusha nchini tanzania
 agosti ni muigizaji wa filamu anayejulikana kwenye filamu kama revenge stakeout na unlawful entry
hivi sasa anaigiza kama victoria grayson kwenye filamu ya revenge ambapo aliteuliwa kwenye tuzo ya best actress golden globe awards
ni kundi la muziki wa hip hop kutoka mjini newark new jersey nchini marekani
kundi lilitoa albamu yao ya kwanza iliyoitwa jina la here come the lords mnamo tar
 septemba huku suala la utayarishaji likishughulikiwa na marley marl na k def
albamu ilishika nafasi ya kwenye chati za billboard na imeingiza vibao vitano katika chati kadhaa nchini humo ikiwa ni pamoja na kibao chao maarufu cha chief rocka
kundi likaendelea kutoa albamu yao ya pili iliyoenda kwa jina la keepers of the funk kwa mwaka uliofuatia mnamo tar
keepers of the funk imefika kilele cha kwenye chati za billboard na kuingiza vibao vikali vitatu katika chati kadhaa kibao kilichotamba zaidi ni kile cha tic toc
mwaka wa kundi lilirudi tena uwanjani kwa kutoa albamu yao ya tatu iliyokwenda kwa jina la resurrection
ilitolewa kupitia studio ya queen latifah jersey kidz ilitolewa katika hali ya chini sana kiasi hata watu wengi wasijue kama albamu imetolewa
mabwana walirudi tena mwaka wa kwa ajili ya albamu yao ya nne iliyoitwa house of lords lakini imekuwa kama ile ya resurrection imeanguka katika kufikia chati za billboard
azimio la arusha ni tamko rasmi la kisiasa lilikosudiwa kuongoza tanzania katika njia ya ujamaa kadiri ya maelekezo hasa ya julius kambarage nyerere
jina la azimio linatokana na mji wa arusha lilipitishwa tarehe januari 
tarehe februari mwalimu nyerere alilitangaza huko dar es salaam kama uamuzi wa watanzania wa kuondoa unyonge wao
tamko la arusha lina sehemu tano itikadi ya chama cha tanu siasa ya ujamaa siasa ya kujitegemea uanachama wa tanu na azimio la arusha
kiini chake ni hiki tumeonewa kiasi cha kutosha tumenyonywa kiasi cha kutosha tumepuuzwa kiasi cha kutosha
unyonge wetu ndio uliotufanya tuonewe tunyonywe na kupuuzwa
sasa tunataka mapinduzi mapinduzi ya kuondoa unyonge ili tusionewe tena tusinyonywe tena na tusipuuzwe tena
mariana wa molokai au marianne cope jina la awali kwa kijerumani likiwa maria anna barbara koob heppenheim hesse januari kalaupapa hawaii leo nchini marekani agosti alikuwa mtawa wa utawa wa tatu wa mt
alipata umaarufu kwa kuhudumia wakoma hadi kifo chake
papa benedikto xvi alimtangaza mwenye heri tarehe mei na mtakatifu tarehe oktoba 
skizofrenia ni ugonjwa wa akili unaosababisha fikira na hisia zisizo za kawaida
watu wengi walio na ugonjwa huu husikia yasiyokuwemo kuota njozi
watu hawa huwa na woga na makisio yasiyoeleweka paranoia
watu hawa pia wanaweza kuamini mambo ya kiajabu na yasiyoeleweka delusheni
watu hawa wanaweza kuzungumza na kuwaza bila mantiki
watu hawa huwa na ugumu wa kuhusiana na watu wengine inavyofaa au kudumisha kazi
dalili kwa kawaida huanza katika ujana baada ya umri wa miaka 
takriban asilimia 
 hadi 
 ya idadi ya watu duniani watakuwa na hali hii wakati mmoja maishani mwao
mwenendo unaoonekana na matukio yaliyoripotiwa husaidia kubaini iwapo mtu ana ugonjwa huu
vipengele kadhaa muhimu vinaweza kusababisha skizofrenia
vipengele hivi ni pamoja na uhusiano wa kijamii na mtu aliye na hali hii mazingira ya hapo awali ya mtu mfumo wa neva unaodhibiti mwili na akili ya mtu na taratibu za kiakili na kijamii
baadhi ya dawa zikiwemo dawa za kuagiziwa na daktari zinaweza kusababisha dalili au kuzifanya mbaya zaidi
utafiti wa hivi sasa unaangazia jukumu la mfumo wa neva ingawa hakuna mtu aliyepata kisababishi hata kimoja cha kiogani kilichojitenga
miungano mingi ya dalili zinazoweza kutokea imepelekea mjadala kuhusu iwapo ugonjwa huu ni hali moja au hali nyingi tofauti
neno skizofrenia linatokana na maneno mawili ya griki yanayomaanisha kugawanya na akili
hata hivyo skizofrenia haimaanishi akili iliyogawanyika wala kusababisha watu kuwa na nafsi nyingi au zilizogawanyika
watu wengi hushindwa kutofautisha skizofrenia na hali kama hizo
matibabu hasa ni kwa kutumia dawa ili kupunguza dalili kuu
dawa hizi husitisha nyendo katika sehemu za ubongo zinazochakata kemikali inayoitwa dopamine
baadhi ya dawa hizi pia husitisha shughuli katika sehemu ambazo huchakata kemikali inayoitwa serotonin
katika matukio makubwa ambapo kuna hatari kwa mtu binafsi na watu wengine mtu anaweza kuhitaji kulazwa hospitalini
hatua hii inaweza kuchukuliwa kwa idhini au bila idhini ya mtu huyu
hata hivyo matukio ya kulazwa hospitalini siku hizi yamepunguka na kuwa nadra ikilinganishwa na hapo awali
skizofrenia hudhaniwa kuathiri hasa michakato ya kiakili lakini pia huchangia matatizo ya muda mrefu pamoja na mwenendo na hisia
watu walio na skizofrenia wana uwezekano wa kuwa na hali zingine pia zikiwemo mfadhaiko na wasiwasi
takriban asilimia ya watu walio na skizofrenia hutumia madawa ya kulevya wakati mmoja maishani mwao
matatizo ya kijamii kama vile ukosefu wa kazi kwa muda mrefu umaskini na ukosefu wa makao hutokea mara nyingi
kwa wastani watu walio na skizofrenia hufa miaka hadi mapema zaidi ya wale wasio na hali hii watu walio na skizofrenia wana matatizo ya mwili mengi zaidi na wana kiwango cha uwezekano wa kujiua cha asilimia zaidi ya watu wa kawaida
watu walio na skizofrenia wanaweza kusikia au kuona yasiyokuwemo kusikia sauti ni jambo linalotokea mara nyingi
watu hawa wanaweza kuwa na fikira za kiajabu na kuwa na wasiwasi wakihofia kuwa kuna mtu anayetaka kuwaumiza
mambo yanayofuatia ugonjwa wa skizofrenia ni pamoja na kujitenga na mahusiano ya kijamii kuvaa ovyo na kutozingatia usafi na kukosa motisha na uamuzi
mtindo unaoweza kuonekana wa matatizo ya kihisia kama vile kukosa mwitikio pia hutokea mara nyingi
ufahamu duni wa mahusiano ya kijamii huhusishwa na skizofrenia na mara nyingi watu walio na skizofrenia hudhania kuwa watu wengine wanapangia kuwadhuru
kwa sababu hiyo watu walio na hali hii mara nyingi hukaa mbali na watu wengine
katika mojawapo ya aina dogo za hali hii zisizotokea mara nyingi mtu anaweza kukosa kuzungumza anaweza kutunduaa katika hali za kiajabu au kukasirika bila sababu
watu walio na umri wa takriban miaka na walio katika mwanzo wa utu uzima wako katika kiwango cha juu zaidi cha kupata skizofrenia
miaka hii ni muhimu katika kuendelea kijamii na kitaaluma katika maisha ya vijana
katika asilimia ya wanaume na asilimia ya wanawake wanaotambuliwa na skizofrenia hali hii hujionyesha kabla ya umri wa miaka 
ili kupunguza matatizo ya ukuaji yanayohusishwa na skizofrenia hivi karibuni juhudi nyingi zimefanyika ili kutambua na kutibu awamu ya ugonjwa inayotokea kabla ya dalili kuanza
mtaalamu wa magonjwa ya akili kurt schneider aliyezaliwa mwaka wa na kufariki mwaka wa aliorodhesha dalili mbalimbali ambazo aliamini ziliwezesha kutofautisha skizofrenia na magonjwa mengine makubwa ya kiakili
dalili hizi hujulikana kama dalili za kiwango cha kwanza nazo ni pamoja na imani kuwa kuna nguvu za nje zinazoongoza mtu kutia au kutoa mawazo katika akili ya mtu au kuwasambazia watu wenginefikira za mtu
dalili hizi pia huhusisha kusikia sauti zisizokuwepo zinazosema kuhusu fikira au matendo ya mtu au pia kuzungumza na sauti zisizokuwepo
dalili hizi za kiwango cha kwanza zimechangia kigezo cha hivi sasa cha kutambua iwapo mtu ana skizofrenia
hata hivyo kuna swali iwapo uwepo au ukosefu wa dalili hizi kwa kweli unaweza kutabiri iwapo mtu ana au hana hali hii
uhakiki wa utafiti uliofanyika kati ya mwaka wa na ulionyesha kuwa utafiti huu haukuthibitisha wala kukanusha madai ya schneider
uhakiki huu ulieleza kuwa dalili za kiwango cha kwanza hazifai kutiliwa mkazo sana katika kutambua iwapo mtu ana skizofrenia
mara nyingi skizofrenia huelezewa kwa kurejelea dalili chanya au hasi punguzi
dalili chanya ni zile zisizopatikana katika watu wengi lakini zipo katika watu walio na skizofrenia
dalili chanya ni pamoja na fikira zisizo za kawaida ambazo hazieleweki delusheni
fikira hizi pamoja na fikira au maneno yasiyo na mpangilio na pia zinahusisha kuhisi kusikia kuona kunusia au kuonja vitu visivyokuwemo kuota njozi
kuota njozi huku huchukuliwa kama dalili za ugonjwa wa akili ambao humzuia mtu kufahamu iwapo hali fulani ni halisi au ni dhana tu na kwa kawaida huhusiana na delusheni za mtu
positive symptoms usually respond well to medication
dalili hasi ni matendo ambayo watu wengi hutenda au uwezo wanaokuwa nao unaokosekana katika watu walio na skizofrenia
kwa mfano ukosefu wa mwitikio wa kawaida wa hisia au michakato ya fikira ni dalili hasi
dalili hizi pia huhusisha uwezo duni wa kuzungumza
dalili hizi pia ni pamoja na ukosefu wa uwezo wa kuhisi furaha ukosefu wa hamu ya kuwa na uhusiano na hata kukosa motisha
utafiti unadokeza kuwa dalili hasi huchangia sana katika kiwango duni cha maisha ulemavu wa kiutendaji na kuwategemea watu wengine ikilinganishwa na dalili chanya
watu walio na dalili wazi hasi mara nyingi huwa na historia duni ya urekebishaji kabla ya dalili kutokea na mwitikio wao wa matibabu huwa mdogo
muungano wa vipengele katika jeni za mtu na mazingira huchangia katika kuendelea kwa skizofrenia
watu walio na historia ya kifamilia ya skizofrenia na pia wanaopata dalili za muda mfupi au zinazogandamiza utendaji wao wana asilimia ya kutambuliwa mwaka mmoja baadaye
makadiro ya iwapo skizofrenia inaweza kurithiwa hutofautiana kwa sababu kutenganisha athari za jeni za mtu na mazingira yake ni jambo gumu
hatari iliyo kuu zaidi asilimia 
 ya kuendelea kwa skizofrenia ni kuwa na jamaa wa karibu aliye na hali hii
mtu aliye na skizofrenia akiwa na ndugu pacha wanaofanana pacha huyo pia huwa na hali hii katika zaidi ya asilimia ya matukio
inawezekana kuwa jeni nyingi zinahusika kila mojawapo kwa kiwango kidogo
jeni nyingi zinazokisiwa kuhusika zimependekezwa zikiwemo utofauti katika idadi ya nakala za jeni maalum jeni aina ya notch na eneo la dutu maalumu za kiogani ziitwazo protini histoni
idadi fulani ya mahusiano yanayohusisha protini maalumu zinazorithiwa pia zimeonekana kuhusiana na hali hii
inaonekana kuwa kuna upishano mkuu katika jeni zinazohusiana na skizofrenia na jeni zinazohusiana na maradhi ya hisia mseto maradhi ya kimihemko yanayohusisha msururu wa mihemko ya juu na ya chini
ikichukuliwa kuwa skizofrenia inaweza kurithiwa swali moja ni ni kwa nini jeni zinazoongeza uwezekano wa dalili kuu zinaweza kufuka
nadharia moja inagusia jeni zinazohusika katika kufuka kwa lugha na mienendo ya kizazi
hata hivyo nadharia zote zimethibitishwa kuwa za uongo au zisizoweza kutibitishwa
vipengele vya kimazingira vinavyohusiana na kuendelea kwa skizofrenia ni pamoja na mazingira anayoishi mtu utumiaji wa madawa na dhiki ya kabla ya kuzaliwa
mitindo ya kimalezi inaonekana kutokuwa na athari zozote ingawa watu walio na wazazi wanaowasaidia hufaulu zaidi ya wale walio na wazazi wasiowasaidia
kuishi katika mazingira ya miji wakati wa utotoni au utu uzima kumethibitishwa kuongezea hatari ya skizofrenia kwa kigawe cha mbili
hii ni kweli hata baada ya kujumlisha utumizi wa dawa kabila na ukubwa wa kikundi cha kimahusiano
vipengele vingine vinavyochangia pakubwa ni pamoja na iwapo mtu anahisi kutengwa kimausiano pamoja na matatizo ya kimahusiano ubaguzi wa rangi kusambaratika kwa mifumo ya kijamii ukosefu wa kazi na hali duni ya makao
dawa za aina tofauti zimehusishwa na uendeleaji wa skizofrenia
takriban nusu ya watu walio na skizofrenia hutumia madawa ya kulevya au pombe kwa wingi
bangi pia inayojulikana kama cannabis inaweza kuwa kisababishi cha hali hii
hata hivyo madawa mengiine yanaweza kutumiwa tu kama taratibu za kukabiliana na dhiki wasiwasi upweke au ukosefu wa mostisha
bangi inahusishwa na ongezeko la hatari ya kuwa na ugonjwa mkuu wa akili kulingana na jinsi mtu alivyoitumia dawa hii mara nyingi
kutumia bangi kila mara kumehusishwa na hatari ya mara mbili ya kupata ugonjwa mkuu wa akili na skizofrenia
hata hivyo watu walio na skizofrenia kama kikundi hutumia tumbako kwa kiwango cha juu sana kuliko idadi ya kijumla ya watu
vipengele kama kukoseshwa oksijeni maambukizi au dhiki na mama kukosa virutubishi wakati wa ujauzito ni mambo yanayoweza kusababisha ongezeko ndogo la kiwango cha hatari ya kupata skizofrenia baadaye katika maisha
watu walio na skizofrenia wako na uwezekano kuwa walizaliwa katika majira ya baridi au ya joto angalau katika nusu ya kusini mwa dunia
hii inaweza kulinganishwa na viwango vya juu vya kukumbana na virusi kabla ya kuzaliwa
juhudi nyingi zimefanywa ili kueleza uhusiano uliopo kati ya utendakazi mbadilifu wa ubongo na skizofrenia
mojawapo ya juhudi hizi hujulikana kama nadharia tete ya dopamini
wazo hili hudokeza kuwa dalili kali za kiakili huhusiana na akili kufasili vibaya uchochezi duni wa seli fulani za neva zinazotolesha kemikali ya dopamini
taratibu nyingi za utendakazi wa akili zimehusishwa na uendeleaji na udhibiti wa skizofrenia
utambuzi mpotovu wa uhasilia hasa wakati wa dhiki au katika hali zinazochanganya umetambuliwa katika watu walio na skizofrenia au walio katika hatari ya kuwa na hali hii
baadhi ya dalili zinazohusisha uwezo wa kufikiria zinaweza kuonyesha matatizo kama vile kupoteza kumbukumbu
dalili zingine zinaweza kuhusiana na mambo fulani au matukio
licha ya ushahidi wa kutokuwepo kwa mwitikio wa kihisia matokeo ya hivi majuzi ya utafiti yamenyeosha kuwa watu wengi walio na skizofrenia huwa na mwitikio wa kihisia
watu hawa hasa wanaonekana wenye mwitikio dhidi ya vipengele hasi au vya kudhikisha
usikivu kama huu unaweza kusababisha hatarisho la dalili au hali hiyo
ushahidi mwingine unadokeza kuwa maudhui ya delusheni na dalili zinginezo yanaweza kuonyesha kisababishi cha kihisia cha hali hii
ushahidi huu unadokeza kuwa jinsi mtu anavyotafsiri matukio kama hayo ni jambo linaloweza kuathiri dalili zao
uwepo wa mienendo fulani ili kuepuka hatari zinazodhaniwa kuwepo unaweza kuchangia katika muda ambao delusheni itadumu na idadi ya marejeo
ushahidi zaidi wa jukumu la utaratibu wa kiakili hutokana na jinsi therapi ya kiakili inavyoathiri dalili za skizofrenia
watu walio na skizofrenia wana mabadiliko ya muundo na kemia ya akili
utafiti unaotumia upimaji wa akili na picha za kiteknolojia kuchunguza tofauti za kiutendaji katika akili umeonyesha kuwa tofauti zinaonekana kutokea kwa kawaida katika sehemu za akili zinazodhibiti kumbukumbu utaratibu hisia lugha na udhibiti wa mienendo ya kichocheo
licha ya kuwa mdogo kuliko ulio katika ugonjwa wa akili wa alzheimer kuna upungufu wa ukubwa wa akili uliotambuliwa katika koteksi ya mbele na dewe za muda sehemu maalum za ubongo
haijulikani wazi kama mabadiliko haya ya ukubwa ni mabadiliko endelevu au huwepo tu kabla ya dalili za hali hii kuonekana
uangalifu wa kipekee umepewa utendakazi wa kemikali aina ya dopamini katika ubongo
lengo hili lilitokana na matokeo ya kiajali ya utafiti yaliyoonyesha kuwa mchanganyiko wa elementi wa kiogani wa aina ya phenothiazine inayozuia utendakazi wa dopamine inaweza kupunguza dalili kali za skizofrenia
isitoshe dawa zingine changamshi zinazochochea kuzalishwa kwa dopamine zinaweza kufanya dalili kali za skizofrenia kuwa mbaya zaidi
nadharia tete yenye ushawishi ya athari ya dopamine ya skizofrenia ilipendekeza kuwa kiwango kikubwa cha uwezeshaji wa ncha fulani za neva zinazopokea dopamine husababisha dalili hasi za skizofrenia
dhana hii ilipendekezwa miaka iliyopita kulingana na ukweli kuwa dawa zinazotibu dalili mbaya zaidi au hatari huzuia dopamine
katikati mwa miaka ya utafiti wa kipicha ulitoa ushahidi wa kuegemeza dhana hii
nadharia tete ya dopamine sasa inadhaniwa kuwa rahisi sana
hii ni kwa sababu kwa upande mmoja dawa mpya zaidi zisizokuwa za kawaida zinazojulikana kama dawa zisizo za kawaida za kuzuia magonjwa ya akili zinaweza kufanya kazi vyema sawasawa na zile za hapo awali
hii ni kweli hata ingawa dawa hizi mpya zaidi pia huathiri utendakazi wa kemikali aina ya serotonin na pia zinaweza kuzuia kiasi kidogo zaidi cha dopinine
utafiti pia umelenga glutamate kemikali inayobeba mawasiliano kati ya neva na ncha za neva ambapo mawasiliano haya hupokewa
utafiti huu kwa kiwango kikubwa ni kwa sababu kiwango kidogo cha ncha hizi za neva hupatikana baada ya kifo katika ubongo wa watu waliokuwa na skizofrenia na utambuzi kuwa dawa zinazozuia glutamate zinaweza kusababisha dalili na matatizo ya kusoma zinazofanana na dalili za skizofrenia
utendakazi uliopunguka wa glutamate unahusishwa na utendaji mbaya wa vipimo vinavyohitaji utaratibu na kumbukumbu
glutamate pia inaweza kuathiri utendakazi wa dopamini
ukweli huu unapendekeza kuwa njia za glutamate zinaweza kuwa na jukumu muhimu katika hali hii
hata hivyo dalili chanya hukataa kuitikia dawa zinazoathiri glutamate
utaratibu wa dsm iv tr au icd hutumika kuthibitisha iwapo mtu ana skizofrenia
taratibu hizi hutumia matukio yaliyoripotiwa na mtu binafsi na mambo yasiyo ya kawaida yanayotambuliwa katika mwenendo wa mtu huku yakifuatiwa na utambuzi wa kimatibabu unaofanywa na mtaalamu wa nyanja za afya ya akili
dalili zinazohusishwa na skizofrenia hutokea katika wigo wa idadi ya watu
mtu anaweza kutambulika kuwa na ugonjwa huu iwapo tu dalili ni hatari sana
kufikia mwaka wa hakuna kipimo cha kimalengo cha kuamua ikiwa mtu ana hali hii
utaratibu wa aina ya icd kwa kawaida hutumika katika nchi za uropa
utaratibu wa aina ya dsm iv tr hutumika marekani na kote ulimwenguni
utaratibu wa aina ya dsm iv tr hutumika zaidi katika utafiti
utaratibu wa aina ya icd ulisisitiza sana dalili kuu za aina ya schneideria
kiutendaji utangamano kati ya mifumo hii miwili ni wa kiwango cha juu
kulingana na tafsiri ya nne iliyodurusiwa ya dsm iv tr ni sharti mtu atimize taratibu tatu zinazojulikana kama utaratibu wa kiutambuzi ili itambuliwe kama ana skizofrenia skizofrenia haiwezi kutambuliwa iwapo dalili za tatizo la kimihemko linatambulika kuwepo kwa kiwango cha juu ingawa tatizo la mathara ya kiakili linaweza kutambuliwa
hali hii haiwezi kutambuliwa ikiwa dalili za matatizo yaliyoenea ya kiukuaji zipo isipokuwa delusheni kuu au hali ya kuota njozi pia ipo au dalili zimesababishwa na hali ya kijumla ya kimatibabu au kiini kama vile kutumia madawa ya kulevya
dsm iv tr ina aina tano ndogo za skizofrenia ingawa watengenezaji wa toleo linalofuata la dsm dsm wamependekeza aina hizi ndogo kukoma kutolewa dalili hatari za ugonjwa wa akili zinaweza kuwepo katika matatizo mengine ya akili ikiwa ni pamoja na matatizo yanayohusishwa na utumizi wa madawa
delusheni zisizokuwa za kutisha na kujitenga na watu pia zinaweza kuwa dalili za hali zingine
skizofrenia hutokea ikiambatana na hali shurutishi shikilizi pia inayoitwa ocd tatizi inayofanya mtu kushikilia sana mawazo au matendo fulani inatojirudia mara nyingi zaidi ya inavyoweza kudhaniwa kuwa ya kibahati tu
hata hivyo kutofautisha tamaa zinazotokea katika ocd kutokana na delusheni za skizofrenia ni jambo linaloweza kuwa vigumu
uchunguzi wa kijumla zaidi unaweza kuhitajika ili kuthibitisha kuwa hakuna magonjwa mengine yaliyo na dalil kama za skizofrenia
magonjwa mengine yanayohitaji kuchunguzwa ni pamoja na deliriamu ambayo ni hali inayohusisha njozi ya kimaono inayotokea ghafla na mshuko ufahamu na ambao unaweza kuashiria ugonjwa fiche wa kimatibabu
ni nadra sana kwa uchunguzi kurudiwa baada ya ugonjwa kutokea kwa mara ya kwanza iwapo hautakuwa umesababishwa na hali maalum ya kimatibabu au athari mbaya ya dawa
hakuna ushahidi unaoonyesha manufaa ya matibabu ya mapema
ingawa kuna ushahidi mdogo unaoonyesha kuwa matibabu ya mapema ya watu walio na maradhi makali ya ugonjwa wa akili yanaweza kuboresha matokeo ya muda mfupi vipimo hivi vimeonyesha manufaa madogo sana miaka baadaye
kujaribu kuzuia skizofrenia katika kipindi cha kabla ya ugonjwa huu kuanza ni hatua ambayo manufaa yake hayajulikani vyema na hivyo haipendekezwi kufikia mwaka wa 
ni vigumu kuzuia ugonjwa huu kwa sababu hakuna viashirizi vya hali yake ya baadaye
matibabu ya kimsingi ya skizofrenia ni yale ya kukabiliana na dalili kali za kiakili
matibabu haya mara nyingi hufanyika sambamba na usaidizi wa kiakili na kijamii
iwapo mgonjwa ana maradhi makali ya ugonjwa huu anaweza kulazwa hospitalini aidha kwa idhini yake au iwapo ni halali bila idhini yake
wagonjwa hawajakuwa wakilazwa hospitalini tangu miaka ya ingawa wangali wanalazwa
huduma saidizi za kijamii ikiwemo huduma ya vituo vidogo ziara za washiriki wa kikundi cha kijamii cha afya ya kiakili ajira saidizi na vikundi saidizi hutumika mara nyingi
sehemu fulani ya ushahidi inaonyesha kuwa mazoezi ya mwili ya kila mara huboresha afya ya kimwili na kiakili ya wagonjwa wa skizofrenia
matibabu ya kimsingi ya skizofrenia ni matumizi ya dawa ambayo yanaweza kupunguza dalili mbaya kwa kati ya siku na 
hata hivyo matibabu hukosa pakubwa kukabiliana na dalili mbaya au walio na matatizo ya kufikiria
uamuzi kuhusu matibabu yatakayotumiwa hutegemea manufaa hatari na gharama
utata ungalipo kuhusu matibabu yaliyo bora kati ya yale ya kivikundi ya kawaida au yasiyo ya kawaida ya kizuia magonjwa ya akili
aina zote za matibabu zina viwango sawa vya wagonjwa kusitisha matibabu na kurejea kwa dalili wakati aina za kawaida za matibabu zimetumika kwa vipimo vya wastani
asilimia ya watu huitikia matibabu vyema asilimia huwa na mwitikio nusu huku asilimia wakiwa na mwitikio usiotosheleza baada ya wiki za kutumia aina au za matibabu
matibabu yanayojulikana kama clozapine ni mwafaka kwa watu wasionufaika na matibabu mengine ingawa yanaweza kupunguza idadi ya seli nyeupe za damu ambayo ni madhara makuu mbadala katika asilimia ya watu wanaoyatumia
dawa za kawaida za kuzuia magonjwa ya akili huhusishwa na viwango vya juu vya miendo au matendohiari yasiyoweza kudhitiwa
dawa za kawaida za kuzuia magonjwa ya akili huhusishwa na viwango vya juu vya kuongezeka kwa uzito wa mwili kisukari na hatari ya kupata usumbufu wa umetaboli ambalo ni tatizo linaloweza kuongeza hatari ya matatizo ya moyo na maradhi mengine makali
dawa za kawaida za kuzuia magonjwa ya akili huwa na athari chache mbadala za aina ya kwanza
baadhi ya dawa za kawaida za kuzuia magonjwa ya akili huhusishwa na hatari zaidi ya kifo kuliko dawa zingine clozapine huhusishwa na viwango vya chini zaidi vya kifo
haijulikani bayana iwapo dawa za kisasa hupunguza uwezekano wa kupata matatizo nadra lakini matatizo makali ya neva si bayana
watu wasiotaka au wasioweza kutumia matibabu kila mara wanaweza kutumia maandalizi ya kudumu ya dawa za kuzuia magonjwa ya akili
maandalizi kama haya yanapotumika pamoja na usaidizi wa kiakili na kijamii yanaweza kuwasaidia watu kuendelea na matibabu yao
sehemu kubwa ya usaidizi wa kiakili na kijamii inaweza kuwa na manufaa katika kutibu skizofrenia
therapi za kisanaa au uigizaji hazijatafitiwa vyema
skizofrenia ni ugonjwa ulio na gharama kuu za kibinadamu na kiuchumi
hali hii hupelekea upungufu wa matarajio ya urefu wa maisha wa miaka hadi kwa kimsingi kwa sababu ya hali hii inavyohusiana na mienendo inayoathiri afya
ongezeko la viwango vya kujiua mtu kujiua huathiri kwa kiasi kidogo
tofauti hizi za matarajio ya urefu wa maisha ziliongezeka kati ya miaka ya na 
hata hivyo kati ya miaka ya na miaka ya kwanza ya karne ya tofauti hizi hazikubadilika sana nchini finland ambayo ina mfumo wa afya ulio na ufikiaji wazi wa huduma ya afya
skizofrenia ni kisababishi kikuu cha ulemavu huku ugonjwa mkali wa akili ukiorodheshwa kama ugonjwa wa tatu mkuu unaolemaza
takriban ya watu walio na skizofrenia wana ulemavu endelevu huku wakiwa na dalili zinazorejea kila mara
chemba ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa dodoma ambayo ilianzishwa rasmi mnamo machi 
baadhi ya wagonjwa hupona kabisa hivyo kuwajibika kikamilifu katika jamii
watu wengi walio na skizofrenia huishi bila kutegemea wengine ingawa husaidiwa na jamii
katika watu walio na dalili za maradhi ya kwanza ya magonjwa ya akili asilimia yao huwa na matokeo bora ya muda mrefu
asilimia ya watu hawa huwa na matokeo yasiyo bora
matokeo ya skizofrenia huonekana bora katika nchi zilizoendelea kuliko nchi zinazoendelea ingawa dhana hii imekosolewa
watu walio na skizofrenia huwa na uwezekano wa kujiua kuliko watu wengi wa kawaida
uchambuzi wa hivi karibuni wa tafiti na takwimu ulidurusu makadirio haya hadi asilimia 
 huku uchambuzi wa karibu zaidi ukitokea katika kipindi kinachofuata maibuko ya kwanza ya dalili au mara ya kwanza ya kulazwa hospitalini
kati ya asilimia na ya wagonjwa hujaribu kujiua angalau mara moja
vipengele mbalimbali vya hatari vinahusisha jinsia ya kiume mafadhaiko na ujuzi wa hali ya juu
skizofrenia imeonyeshwa kuhusiana pakubwa na uvutaji sigara kufuatia utafiti kote ulimwenguni
uvutaji sigara hasa uko juu katika watu walio na skizofrenia huku makadirio yakitofautiana kutoka asilimia hadi ya watu hawa wakiwa wavutaji wa kila mara ikilinganishwa na asilimia ya idadi ya jumla ya watu
watu wanaovuta sigara mara nyingi huvuta sana na kuvuta sigara zilizo na kiwangi cha juu cha kemikali ya nikotini
kuna utafiti unaoonyesha kuwa mgonjwa wa skizofrenia changanyikizi anaweza kuwa na uwezo wa kuishi bila kuwategemea watu wengine na kufanya kazi kikamilifu kinyume na aina zingine ndogo za skizofrenia
kufikia mwaka wa skizofrenia huathiri takriban asilimia 
 hadi 
 ya watu or million people worldwide katika wakati fulani wa maisha yao
wanaume huwa na hali hii mara 
 zaidi ya wanawake
kwa kawaida skizofrenia hutokea katika wanaume
miaka ya kilele ya mwanzo wa dalili huwa umri wa miaka na kwa wanaume na na kwa wanawake
dalili zinazoanza utotoni ni adimu zaidi sawa na dalili zinazoanza katika umri wa wastani au uzeeni
licha ya maarifa yaliyopo ya kuonyesha kuwa skizofrenia hutokea kwa viwango sawa ulimwengu viwango vyake vya uwezekano hutofautiana kote ulimwenguni baina ya mataifa na katika kiwango cha eneo maalum
hali hii husababisha takriban asilimia ya idadi ya miaka ya kuzoea ulemavu kote ulimwenguni yaani miaka ambayo mtu ameishi na ulemavu
kima cha skizofrenia hutofautiana kulingana na jinsi inavyofasiliwa
matukio ya hali zinazofanana na skizofrenia zilikuwa adimu katika nakala za kihistoria kabla ya karne ya ingawa mienendo isiyo ya kawaida isiyoeleweka na isiyodhibitiwa iliripotiwa mara nyingi
ripoti ya kina kuhusu tukio fulani katika mwaka wa na matukio yaliyoripotiwa katika mwaka wa mara nyingi huchukuliwa kama matukio ya kale zaidi ya ugonjwa huu katika uandishi wa afya na afya ya kiakili
skizofrenia ilielezewa kwa mara ya kwanza mnamo mwaka wa 
hali hii ilielezwa kuwa dalili za kipekee zilizowaathiri vijana baleghe na vijana wakubwa na ilijulikana kama d mence pr coce demenshia ya mapema
neno kama hili lilitumika mnamo mwaka wa katika ripoti ya tukio la matatizo makali ya akili
mnamo mwaka wa utofautishi mpana mpya ulifanywa kati ya hali hii na matatizo ya kihisia hali iliyojulikana kama mfadhaiko wa kiwazimu na kujumuisha mfadhaiko na mabadiliko ya kihisia
wakati huo ugonjwa huu ulikuwa ukiaminika kuwa ugonjwa wa ubongo hasa aina ya dimenshia ugonjwa unaoathiri uwezo wa kukumbuka na utendakazi wa ubongo iliyotofautiana na dimenshia ambayo kwa kawaida hutokea baadaye maishani
eugen bleuler aliunda jina skizofrenia ambalo linalotafsiriwa kama akili iliyogawanyika mnamo mwaka wa 
neno hili lilikusudiwa kueleza mgawanyiko wa utendakazi kati ya nafsi kuwaza kumbukumbu na utambuzi
matibabu yalibadilika yamkini kikamilifu katika miaka ya katikati mwa kufuatia kutengenezwa na kutolewa kwa dawa iitwayo chlorpromazine
katika miaka ya mwanzo ya utaratibu wa kutambua skizofrenia ulikuwa chini ya utata mwingi jambo ambalo lilipelekea utaratibu wa kiutendaji ambao hutumika kwa sasa
kwa mujibu wa matokeo ya utafiti wa kiutambuzi wa marekani na uingereza wa mwaka wa ugonjwa wa skizofrenia ulikuwa ukitambuliwa kwa kiwango cha juu zaidi nchini marekani kuliko ulivyotambuliwa bara uropa
tofauti ilikuwa kwa upande mmoja kufuatia matokeo legevu ya utaratibu wa kutambua iwapo mtu alikuwa na hali hii nchini marekani ambapo mwongozo wa dsm ii ulitumika
utafiti wa mwaka wa ambao ulichapishwa katika jarida liitwalo science ulitambua kuwa utambuzi wa skizofrenia nchini marekani ulikuwa usioweza kutegemewa
vipengele hivi vilipelekea kudurusu kuhusu jinsi ya kuthibitisha iwapo mtu alikuwa na ugonjwa wa skizofrenia na pia mwongozo wote wa dsm
neno skizofrenia mara nyingi hudhaniwa kumaanisha kuwa watu walioathiriwa wana nafsi iliyogawanyika
baadhi ya watu waliotambuliwa kuwa na skizofrenia wanaweza kusikia sauti na kuzisikia kama za nafsi maalum
skizofrenia haihusishi mtu kubadilika baina ya nafsi maalum
utatanishi uliopo hutokea kwa sababu ya ufafanuzi halisi wa neno hili
matumizi mabaya ya kwanza ya skizofrenia kama nafsi iliyogawanyika yalikuwa katika makala ya t
eliot mnamo mwaka wa 
kwa sasa wilaya ya chemba inajumuisha tarafa za goima mondo kwamtoro na farkwa pamoja na kata zao
wakazi wengi wa chemba ni wakulima na wafugaji na mazao yao ni kama vile mahindi ulezi alizeti uwele udo
wanyama wanaofugwa ni kama vile ng ombe mbuzi punda na kondoo
zaidi ya asilimia ya watu walisema kuwa watu wenye skizofrenia walikuwa aidha hawana uwezo mkubwa au hawawezi kamwe kufanya uamuzi kuhusu matibabu yao huku asilimia 
 wakisema jambo lili hili kuhusu uamuzi wa matumizi ya pesa
mtazamo wa watu waliokuwa na ugonjwa mkali wa akili kama wanaozua ghasia umeongezeka kwa zaidi ya mara mbili tangu miaka ya kulingana na uchanganuzi mmoja
mnamo mwaka wa neno skizofrenia nchini ujapani lilibadilishwa kutoka seishin bunretsu by ugonjwa wa kugawanyika kwa akili hadi t g shitch sh tatizo la uunganisho katika harakati za kupunguza aibu au maudhi
dhana ya kuwa ugonjwa huu husababishwa na vipengele tofauti wala sio kisababishi kimoja tu ilichangia jina hili mpya
badiliko hili liliongeza idadi ya watu waliokuwa wamehamasishwa kuhusu utambuzi huu kutoka asilimia hadi kwa kipindi cha miaka 
mnamo mwaka wa chini marekani gharama ya skizofrenia ikijumuisha gharama za moja kwa moja watu ambao hawakulazwa hospitalini watu waliolazwa dawa na utunzaji wa muda mrefu na gharama zisizohusu utunzaji wa kiafya utimizaji sheria kiwango kilichopungua cha uzalishaji kikazi na kukosa ajira ulikadiriwa kuwa bilioni 
kitabu a beautiful mind na filamu iliyo na kichwa kiki hiki inaeleza maisha ya john forbes nash
mwanahesabu huyu na mshindi wa tuzo la nobel katika uchumi tuzo la nobel alikuwa na skizofrenia
antonio primaldo na wafiadini wenzake maarufu kama wafiadini wa otranto walikuwa wakazi wa otranto leo katika wilaya ya lecce italia kusini waliouawa tarehe agosti kwa kushika imani ya ukristo na kukataa kusilimu baada ya mji wao kutekwa na waturuki chini ya gedik ahmed pasha
walitangazwa na papa klementi xiv kuwa wenye heri tarehe desemba halafu na papa fransisko kuwa watakatifu tarehe mei 
tarehe julai jeshi la baharini la kituruki likiongozwa na gedik ahmed pasha likiwa na meli na askari lilitua karibu na kuta za otranto
baada ya mapigano ya siku tarehe agosti gedik ahmed alifaulu kuteka mji akaagiza wanaume wote kuanzia umri wa miaka wauawe watoto chini ya umri huo na wanawake wote wafanywe watumwa
inakadiriwa waliuawa na walitekwa utumwani
baadhi ya walionusurika pamoja na wakleri walikimbilia kanisa kuu ili wasali pamoja na askofu wao mzee stefano pendinelli
gedik ahmed aliwaagiza waongokoe islam lakini alikataliwa kabisa hivyo alivamia kanisa pamoja na askari zake akawaua wote aliowakuta ndani wakiwa pamoja na pendinelli aliyehimiza wote kumuelekea mungu kabla hajauawa na kukatwa vipandevipande wakati kamanda alikatwakatwa akiwa hai
baada ya hapo kiongozi wa umati akawa antonio pezzulla maarufu kama il primaldo ambaye pia alikataa kusilimu
tarehe agosti gedik ahmed aliwafunga waliobaki na kuwapeleka kwenye kilima cha minerva ambapo zaidi ya walikatwa kichwa mbele ya macho ya familia zao
primaldo alikuwa wa kwanza kuuawa shahidi mmoja alisema mwili wake uliendelea kusimama baada ya kichwa kukatwa mpaka alipokufa wa mwisho wao ingawa waturuki walijaribu kuuangusha chini
kumbukumbu zinasema kwamba alipoona hayo mturuki mmojawapo jina lake bersabei aliongokea ukristo akauawa na askari wenzake
otranto ulitekwa tena na waaragona chini ya mfalme alfonso ii wa napoli
tarehe oktoba maiti zao zilipatikana hazijaoza zikahamishimiwa katika kanisa kuu
mfyulisi ni mti mdogo wa jenasi prunus nusujenasi amygdalus katika familia rosaceae
asili ya mti huu ni uchina lakini sikuhizi unapandwa kila mahali katika kanda za nusutropiki
mipea ni miti midogo wa jenasi pyrus katika familia rosaceae
jina mpea hutumika kwa persea americana pia lakini afadali jina mparachichi litumike kwa mti huu
asili ya mipea ni kanda ya kaskazini ya wastani na nusutropiki kutoka ulaya ya magharibi na afrika ya kaskazini mpaka asia ya mashariki
spishi mbalimbali zinapandwa katika maeneo ya hewa ifaayo ili kuvuna matunda yao
uwanja wa ndege wa bukoba iata bkz icao htbu ni kiwanja cha ndege kinacho hudumia mji wa bukoba nchini tanzania
antonio pezzulla maarufu kama il primaldo alikuwa mshonaji wa otranto ambaye amepata umaarufu kama kiongozi wa wafiadini wa otranto waliouawa na waturuki tarehe agosti kwa sababu walikataa kusilimu baada ya mji wao kutekwa na waturuki chini ya gedik ahmed pasha
primaldo alikuwa wa kwanza kuuawa kati ya kwenye kilima cha minerva
shahidi mmoja alisema mwili wake uliendelea kusimama baada ya kichwa kukatwa mpaka alipokufa wa mwisho wao ingawa waturuki walijaribu kuuangusha chini
walitangazwa na papa klementi xiv kuwa wenye heri tarehe desemba halafu na papa fransisko kuwa watakatifu tarehe mei 
kwa mtazamo wa dini hiyo ni tendo la utashi kuinamia mamlaka ya mungu na kukubali kuitii maishani
kusilimisha ni kazi ya kufanya watu kusilimu iliwahi kufanyika kwa njia tofauti kama vile daawa na jihad
asili ya mti huu haijulikani kwa sababu ulipandwa sana kabla ya historia
sikuhizi hupandwa mahali pengi katika kanda za nusutropiki
mau mau ilikuwa ni kikundi cha mashunjaa kilichopigania uhuru nchini kenya
hao mashunjaa waliungana na kutafuta namna ya kufukunza wanzungu nchini kenya
walikuwa wameongozwa na jomo kenyatta jaramogi oginga odinga paul ngei ronald ngala harry thuku na wengineo
walifanya kazi nzuri sana kwanza juu ya kuonyesha vile watu wanawenza kufika mbali wakiwa kitu kimoja
kama haingekuwa njuu ya maungano hawangeweza kufanya chochote
mpera psidium guajava ni mti mdogo wa familia myrtaceae
asili yake ni amerika ya kati na ya kusini lakini sikuhizi unapandwa mahali pengi pa kanda za tropiki na nusutropiki
 ni jina la kutaja wimbo uliotungwa na kuimbwa na msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini tanzania roma mkatoliki
wimbo ulirekodiwa mnamo mwaka wa kupitia studio ya tongwe records chini ya utayarishaji wake jay rider
kama jinsi ilivyo kawaida ya roma wimbo unalenga masuala ya kijamii zaidi kuliko habari za starehe
maelezo ya ndani yanabashiri au kutazamia namna tanzania ya jinsi itakavyo kuwa
hasa anaponda sera za serikali ya ccm namna inavyoendesha nchi na huu mmong onyoko wa udini unaoendelea kuikumba tanzania kwa kipindi hiki
katika wimbo ametaja mauaji ya mapadri na masheikhe
anaimba kwa amani zote kuhakikisha ya kwamba haiegemei upande wa mtu yeyote ndani yake
mangaka ni jina la kata ya wilaya ya nanyumbu katika mkoa wa mtwara tanzania
malcolm mcdowell ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini ingles
mshelisheli artocarpus altilis ni mti wa familia moraceae
wapolinesi wamepanda mshelisheli visiwani kwa bahari ya pasifiki isipokuwa nyuzilandi na kisiwa cha pasaka ambapo hali ya hewa ni baridi sana
sikuhizi hupandwa mahali pengi pa kanda ya tropiki ambapo kunanyesha kiasi zaidi ya mm kwa mwaka
mfenesi artocarpus heterophyllus ni mti wa familia moraceae
matunda yake huitwa mafenesi na ni matunda ya mti makubwa kabisi kuliko matunda ya mti yote hadi kg 
sikuhizi hupandwa mahali pengi pa kanda ya tropiki ambapo kunanyesha kiasi
liturujia ya armenia ni liturujia maalumu ya ukristo ambayo leo inatumiwa na kanisa la mitume la armenia na vilevile na kanisa katoliki la armenia kokote duniani
liturujia hiyo inafuata mapokeo ya gregori mletamwanga mwanzilishi na msimamizi wa kanisa huko armenia
daima liturujia hiyo imekuwa tayari kuathiriwa na madhehebu mengine
kwa mfano maaskofu wanavaa kichwani mitra kama wale wa kanisa la kilatini
pia unatumika mkate usiotiwa chachu kwa ajili ya ekaristi
kumbe ni jambo la pekee kutochanganya maji kidogo katika divai
kati ya anafora zote za kiarmenia kuanzia karne ya inatumika ile tu inayoitwa ya atanasi wa aleksandria iliyotafsiriwa kutoka kigiriki
liturujia ya misri ni liturujia asili ya wakristo wa misri ambayo kutoka jiji la aleksandria ilienea hasa ethiopia na eritrea
inatumiwa na kanisa la kiorthodoksi la misri na vilevile na kanisa katoliki la kimisri pamoja na makanisa dada ya ethiopia eritrea n
wataalamu wanatambua uhusiano wa pekee kati ya liturujia hiyo na ile ya roma kwa mfano katika muundo wa anafora ingawa ni ya mashariki
kanisa katoliki la kimelkiti kwa kiarabu kan sat ar r m al malakiyy n al k l k ni mojawapo kati ya madhehebu ya kanisa katoliki inayoongozwa na patriarki wake akisaidiwa na sinodi yake na akiwa na ushirika kamili na papa wa roma tangu mwaka 
makao makuu yako damasko siria lakini patriarki anatumia jina la antiokia na mashariki yote aleksandria na yerusalemu
kwa sasa patriarki ni gregory iii laham anayetokea misri
kwa asili waamini wake wengi milioni 
 wanazungumza kiarabu lugha rasmi ya kanisa hilo ingawa hasa siku hizi wana mchanganyiko mkubwa wa damu
melkiti ni neno linalotokana na malk yaani mfalme kwa kiaramu na awali lilimaanisha wakristo wa mashariki ya kati waliokubali maamuzi ya mtaguso wa kalsedonia uliokuwa unaungwa mkono na kaisari wa konstantinopoli
pamoja na kwamba kwa asili wakristo hao walikuwa wanafuata mapokeo ya antiokia au pengine wa aleksandria au wa yerusalemu walikuja kupokea liturujia ya ugiriki kama waorthodoksi wengine wakati waliokataa mtaguso huo waliendelea na liturujia zao
katika nchi za kiarabu kanisa hilo lina majimbo kama ifuatavyo katika nchi nyingine duniani kanisa lina majimbo kama ifuatavyo machi ni mtunzi wa ala za muziki mtayarishaji wa rekodi mwanamuziki mtunzi wa nyimbo mwimbaji na alikuwa mmoja kati ya waanzilishi wa kundi la muziki wa rock la the velvet underground
asili yake anatokea huko mjini garnant carmarthenshire wales uingereza
van ni jina la mkoa mjini mashariki mwa nchi ya uturuki kati ya ziwa van na mpaka wa nchi ya iran
mkoa unachukua eneo la kilomita za mraba zipatazo na jumla ya wakazi wapatao 
mkoa wa van umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa mkoa una mistari ya pwani mbili ambao ni bahari ya marmara na aegean
mikoa inayopakana na mkoa huuu ni pamoja na anakkale kwa upande wa magharibi i zmir kusini magharibi manisa kwa upande kusini k tahya kwa upande wa kusini mashariki na bursa kwa upande wa mashariki
mkoa wa balikesir umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa taifa ni kundi lolote la binadamu lenye utamaduni wake maalumu na mapokeo yake katika historia ya eneo fulani
kila mojawapo lina haki ya kujitambua hivyo na kuhamasisha mshikamano kati ya watu wanaoliunda hata kujipatia uhuru wa kisiasa walau kwa kiasi fulani
katika kilatini linatumika neno natio linalotokana na nasci kuzaliwa
katika ngazi ya chini tunakuta kundi linaloitwa kabila
champs lys es is prestigious avenue in paris ufaransa
toluca jina rasmi toluca de lerdo ndiyo mji mkuu katika jimbo la mexico
kuna wakazi pamoja na mitaa ya jirani rundiko la mji lina wakazi 
jina ni ya kinahuatl maana yake ni kilima ya jabari
jina lake kwa kilatini ni adventus maana yake ujio wa yesu kristo lakini jina la kiswahili ni sahihi zaidi kwa sababu linadokeza kuwa ujio wa yesu ni kwa ajili yetu na kuwa alikuja zamani anakuja kila siku na atakuja kwa utukufu mwisho wa dunia
sisi binadamu hatuwezi kuishi daima katika hali ileile bila ya matazamio
asiyetazamia chochote amevunjika moyo hana hamu ya kuishi
lakini matazamio ya kibinadamu yakimfikia mtu hayamridhishi moja kwa moja
kristo tu anatimiza hamu zote kwa kumkomboa kutoka unyonge
majilio yanatukumbusha kila mwaka matarajio ya kweli na hivyo yanaamsha hamu ya kuishi kwa bidii ya kiroho
katika mwaka wa liturujia ya kanisa la roma sherehe ya noeli inaandaliwa na kipindi cha majilio ambacho kina mambo mawili kinakumbusha mwana wa mungu alivyotujilia mara ya kwanza na papo hapo kinatuandaa kumpokea atakapotujilia tena siku ya mwisho
kufuatana na hayo kina sehemu mbili hadi tarehe desemba kinahusu zaidi kurudi kwa bwana siku nane za mwisho kinatuelekeza moja kwa moja kuadhimisha kuzaliwa kwake
urefu wa majilio unategemea siku inayoangukia noeli kwa kuwa ni lazima yawe na jumapili nne
hivyo basi yanaanza kwa masifu ya jioni ya kwanza ya jumapili inayoangukia tarehe novemba au tarehe ya jirani zaidi yanakwisha kabla ya masifu ya jioni ya kwanza ya noeli
kwa jumla ni kipindi cha toba rangi yenyewe ni zambarau haziruhusiwi sherehe za fahari ala za muziki na maua vinaweza kutumika kwa kiasi tu
masharti hayo yanalegezwa katika jumapili ya tatu kwa sababu ya furaha ya kuona tunakaribia sherehe yenyewe
katika kipindi hicho tunaadhimisha tumaini la israeli lililotimizwa yesu alipokuja katika unyenyekevu wa umbile letu pia tunangojea arudi kwa utukufu
kama alivyotekeleza ahadi mara ya kwanza atazitekeleza pia mara ya pili ingawa kwake miaka elfu ni kama siku moja tu
kati ya majilio hayo mawili bwana anatujilia mfululizo kifumbo katika sakramenti hasa ekaristi na katika maisha ya kila siku kwa njia ya matukio na watu hasa maskini
basi tunapaswa kuwa tayari daima kumpokea ili siku ya mwisho tukamlaki naye atukaribishe kwenye uzima wa milele
pia tunapaswa kumuomba aje kutukomboa yeye aliye tumaini letu
katika safari ya majilio watu watatu wanatuongoza tukutane na yesu isaya nabii wa tumaini mwenye kipaji cha kutokeza matazamio ya binadamu na kumhakikishia atatimiziwa na mwokozi
yohane mbatizaji mwenye kuhimiza toba kwa kuwa tunapaswa kupindua maisha yetu ili tukutane vema na kristo
maria bikira aliyekuwa tayari kumpokea masiya kwa upendo na kushirikiana naye katika kutimiza mpango wa wokovu
kukesha katika imani sala na kutambua ishara za bwana kutujilia katika nafasi yoyote ya maisha na mwishoni mwa nyakati
kushuhudia furaha inayoletwa na yesu kwa kuwa na upole na uvumilivu kwa wenzetu kwa tumaini la kuwa bidii zetu zinawahisha ufalme wa mungu wenye heri isiyo na mwisho
kutunza unyenyekevu kwa kufuata mifano ya maskini wa injili ambao ndio waliompokea mkombozi
kipindi cha noeli au krismasi ni majira ya mwaka wa kanisa ambapo kadiri ya kalenda ya liturujia ya madhehebu mengi ya ukristo linaendelea kuadhimishwa fumbo la krismasi yaani mwana wa mungu kuzaliwa kama mtu duniani
katika kipindi kifupi cha noeli tunaadhimisha miaka yote ya maisha yaliyofichika ya yesu kristo hadi ubatizo wake alipokabili utume wake mgumu
kwanza kwenye sherehe yenyewe tunaadhimisha kuzaliwa kwake katika unyonge wa ubinadamu wetu na katika ufukara wa pango
sherehe hiyo inachukua siku nane oktava zinazohesabiwa kuwa moja
katikati inaadhimishwa familia takatifu kama mazingira ya kufaa kwa kumpokea huyo mwana na kama kielelezo kwa familia zote za binadamu
siku ya nane ni pia mwanzo wa mwaka mpya ambao tunaomba uwe na amani
ndiyo siku ya yesu kutahiriwa na kupewa jina hilo linaloeleza maana ya yeye kujifanya mtu mungu anaokoa
lakini hasa tunamshangilia bikira maria mzazi wa mungu sifa yake bora iliyompatia fadhili nyingine zote
inafuata sherehe ya epifania tokeo la bwana ambapo mwanga wa kristo uliwafikia watu wa mataifa mamajusi
mwaka wa kanisa pia mwaka wa liturgia liturujia ni mpangilio wa maadhimisho au kalenda inayoratibu majira na sikukuu za ukristo katika muda wa mwaka 
kalenda hii inataja nafasi ya vipindi kama vile majilio adventi au kwaresima na pia nafasi ya sikukuu
mwendo wa vipindi vya liturujia unafanana na ule wa maisha ya binadamu ambayo yana maadhimisho ya pekee na majira ya kukua na kukomaa kwa utulivu
vivyo hivyo mwaka wa kanisa una sikukuu na siku za kawaida vipindi vya pekee na la
sehemu muhimu zaidi ya mwaka inategemea pasaka na noeli sherehe kuu mbili zinazoendesha muda mtakatifu wote ingawa zimo sikukuu nyingine pia
si madhehebu yote yanaangalia hesabu ya mwaka wa kanisa kwa jumla lakini karibu zote zinaadhimisha siku kubwa kama krismasi ijumaa kuu na pasaka kufuatana na utaratibu wake
tofauti kati ya mapokeo ya magharibi na mashariki kimsingi ni matengenezo ya kalenda ya juliasi kuwa kalenda ya gregori kanisa katoliki na waprotestanti wamepokea kalenda ya gregori lakini waorthodoksi wanaendelea kutumia kalenda ya juliasi iliyotangulia
muundo wa kalenda hii ya mwaka wa kanisa unasimama juu ya sikukuu kubwa mbili za krismasi na pasaka na vipindi vya siku vinavyofuatana nazo
mwisho wa mwaka wa kanisa ni jumamosi kabla ya majilio
jumapili inayotangulia katika madhehebu mbalimbali inasheherekewa kama sikukuu ya kutazama milele au kurudi kwake yesu kristo kama mfalme na hakimu
krismasi na kipindi chake inategemea tarehe yake ya desemba magharibi au januari mashariki
jumapili ya nne au ya sita kabla ya krismasi ni mwanzo cha kipindi cha kujitayarisha kwa sikukuu hiyo
mwisho wa kipindi cha krismasi ni moja ya jumapili au jumatatu baada ya epifania
ijumaa kuu ambayo inaadhimisha ukumbusho wa kifo cha yesu ni ijumaa kabla ya pasaka
siku kabla ya pasaka ni kipindi cha kwaresima kwa ajili ya maandalizi ya kumbukumbu hiyo ya kusulibiwa na kufufuka kwake
lakini hesabu ya siku kwa kawaida inaacha jumapili za kipindi hiki
ndiyo sababu kwaresima inaanza kwenye jumatano kabla ya jumapili ya sita kabla ya pasaka isipokuwa huko milano na parokia zinazofuata mapokeo yake nchini italia na uswisi
kipindi cha pasaka kinakwisha kwenye jumapili ya pentekoste pentekoste maana ya neno ni hamsini kwa kuwa inatokea takriban siku baada ya jumapili ya pasaka
vipindi vingine kati ya vipindi vya krismasi na pasaka ni majira bila tabia maalumu lakini kuna sikukuu za kimadhehebu zinazoweza kutofautiana kati ya kanisa na kanisa
ufuatano wa sikukuu unatunza kumbukumbu ya matukio muhimu katika maisha ya yesu jinsi yanavyosimuliwa katika biblia ya kikristo na pengine hata ya matukio ya historia ya kanisa hasa kwa waorthodoksi
wakati dunia inapozunguka kandokando ya jua hadi kurudi ilipokuwa jumuia ya wafuasi wa yesu inazunguka kandokando yake ili kuzidi kumfahamu kwa imani kumuadhimisha kwa tumaini na kumfuata kwa upendo
kwaresima ni kipindi muhimu cha mwaka wa kanisa kinachoandaa pasaka kadiri ya kalenda ya liturujia ya madhehebu mengi ya ukristo
kwaresima yote inaeleweka tu kama maandalizi ya pasaka
kwa imani ya wakristo fumbo hilo la kifo na ufufuko wa bwana ndilo lengo la maisha yote
tunapaswa kuishi kwa ajili yake ambaye alikufa akafufuka kwa ajili yetu
tunapaswa kuishi pamoja naye na ndani yake kwa kuchukua kila siku mwilini mwetu kifo chake ili kushiriki ufufuko wake
tunapaswa kufia dhambi ili kuishi maisha mapya yaliyojaa upendo
kwa ajili hiyo tunapaswa kujikana na kupoteza maisha yetu nyuma yake ili tuyaokoe kweli
hayo yote yanafanyika kwa njia ya imani sakramenti na matendo kabla hayajatimia kwa kifo chetu hasa kifodini halafu kwa ufufuko wetu
kwenye sherehe ya pasaka tunatakiwa kutimiza hayo yote vizuri iwezekanavyo ndiyo maana wakatekumeni watakaobatizwa usiku wa ufufuko nasi sote tutakaokula pamoja nao mwanakondoo aliyechinjwa tunajiandaa kwa bidii za pekee katika kulisha imani yetu kwa neno la mungu katika kushiriki ibada na katika kutekeleza toba
hivyo kwa pamoja ingawa kwa namna tofauti tunapanda yerusalemu pamoja na yesu kwa ajili ya pasaka
ni kawaida ya binadamu katika shughuli yoyote kufikia hatua ya kuona haja ya marekebisho ya hali mpya hasa mbele ya maonevu na utumwa
katika historia mara nyingi walijitokeza watu waliohisi sana haja hiyo na kuelekeza njia ya ukombozi
kwa wakristo safari hiyo inafanyika hasa wakati wa kwaresima kwa kuzingatia uharibifu uliotokana na dhambi katika maisha yao binafsi na katika jamii
wakiongozwa na yesu kristo wanajitahidi kurekebisha uhusiano wao na mungu watu na vitu ili kuanza na moja maisha adilifu
katika agano la kale musa ndiye aliyeongoza waisraeli
sisi tunakumbuka na kufuata safari yao ya ukombozi walipokaa jangwani miaka ili kuelimishwa kinaganaga juu ya yale yatokanayo na maneno ambayo musa alipewa na mungu alipofunga siku juu ya mlima sinai
hayo yalikamilishwa na yesu katika agano jipya kama kiongozi na mkombozi wa wote
kabla hajaanza utume wake yeye pia alifunga siku jangwani akijilisha matakwa ya baba ili ayatekeleze na kuwatangazia watu wote
kufuatana na hayo yote kanisa linafunga siku katika jangwa la kiroho
wakati wa kwaresima linawaongoza waamini katika safari ya kujirekebisha kulingana na neno la mungu la agano la kale na la agano jipya
makundi yote mawili watakula pamoja mwanakondoo ili kuishi upya kwa upendo jambo litakalofanya hata wasio wakristo wafurahie pasaka
vivyo hivyo kwa ukombozi wa kiroho kwaresima inadai bidii nyingi pande mbalimbali katika kufunga kutoa sadaka kusali na kusikiliza neno la mungu hasa wakati wa ibada
mkristo akijinyima chakula cha mwili anajifunza kufurahia zaidi mkate wa neno la mungu na wa ekaristi tena anatambua zaidi anavyopaswa kuwahurumia wenye njaa na shida mbalimbali
toba inahimizwa isiwe ya ndani na ya binafsi tu bali pia ya nje na ya kijamii itokane na upendo na kulenga upendo kwa kurekebisha kasoro upande wa mungu sala wa jirani sadaka na wa nafsi yetu mfungo
mfungo yaani kujinyima vitu tunavyovipenda na hata tunavyovihitaji uwe ishara ya njaa yetu ya neno la mungu ya nia yetu ya kushiriki mateso ya yesu yanayoendelea katika maskini ya kulipa kwa dhambi zetu na kuachana nazo
sadaka inayotokana na sisi kujinyima inampendeza mungu kuliko ile isiyotuumiza msaada unaweza kutolewa pia kwa kutetea haki za binadamu dhidi ya wanyanyasaji
sala inastawi kwa kusikiliza sana neno la mungu hasa kwa pamoja katika familia jumuia liturujia n
ndiyo maana wakati wa kwaresima kanisa linazidisha nafasi za kulitangaza na hivyo kuelimisha wote kuhusu mambo makuu ya imani na maadili yetu
kuna mpangilio kabambe wa masomo ya misa hasa ya dominika ili wote wafuate hatua kuu za historia ya wokovu somo la kwanza na kuchimba ukweli wa ubatizo mwaka a agano na fumbo la kristo mwaka b na upatanisho mwaka c
kilele cha safari ya kwaresima ni dominika ya matawi tunapoingia yerusalemu pamoja na yesu anayekwenda kufa na kufufuka kwa ajili yetu
liturujia ya siku hiyo ina mambo mawili kwanza shangwe katika maandamano halafu huzuni kuanzia masomo ambayo kilele chake ni injili ya mateso
hata hivyo wakristo huendelea na mfungo hadi ijumaa kuu wanapoadhimisha mateso na kifo cha yesu kristo msalabani
juma linaoanza katika dominika ya matawi huitwa juma kuu na siku tatu za mwisho kabla ya dominika ya pasaka hupewa hadhi hiyohiyo kwa kutajwa kama alhamisi kuu ijumaa kuu na jumamosi kuu
siku ya alhamisi kuu inafanyika ibada ya kumbukumbu ya yesu kufanya karamu ya mwisho na kuwaosha mitume wake miguu
baada ya kwaresima kwisha tutapitia tena historia ya wokovu katika kesha la pasaka ambapo hatua zote zinaangazwa na ushindi wa kristo mfufuka
mwinjili luka kwa kigiriki lukas ni mkristo wa karne ya ambaye tangu zamani za mababu wa kanisa anasadikiwa kuwa mwandishi wa injili ndefu kuliko zote za biblia ya kikristo
vilevile anasadikiwa kuwa mwandishi wa kitabu cha matendo ya mitume kinachoendeleza injili hiyo ili kuonyesha kazi ya yesu kristo ilivyoendelea katika kanisa lake kwa nguvu ya roho mtakatifu
hivyo luka mwandishi pekee wa agano jipya asiye myahudi anahesabiwa kuwa ameandika robo ya sehemu hiyo ya pili ya biblia nzima ya ukristo
pamoja na wakristo wengine wengi kanisa katoliki linamheshimu kama mtakatifu na msimamizi wa madaktari hasa tarehe oktoba
luka alizaliwa katika familia ya kiyunani labda mjini antiokia ya syria leo nchini uturuki
anatajwa na mtume paulo katika barua zake kama mganga aliye jirani naye katika majaribu yake waraka kwa filemoni mstari waraka kwa wakolosai na waraka wa pili kwa timotheo 
uaminifu huo wa luka kwa paulo unalingana na habari za matendo ya mitume ambapo luka hajitaji lakini anasimulia safari za paulo akitumia mara nyingi neno sisi
paka kaya ni mnyama mdogo alaye nyama na ambaye amefugwa na binadamu tangu miaka maelfu
paka ni mwana wa familia ya felidae wanaojumlisha paka pamoja na gwagu paka pori na spishi kubwa kama simba chui na duma
asili ya paka ni paka za porini kwa hakika paka jangwa f
lybica walioanza kutafuta chakula karibu na makazi ya watu wa kale na kuwazoea
watu walipenda paka kwa sababu paka hushika panya na wanyama wengine wadogo wanaoonekana ni waharibifu katika makazi ya watu
kwa hiyo paka waliendelea kwa muda mrefu katika mazingira ya kibinadamu kama wawindaji wa panya waliolishwa na watu wakipewa mabaki ya chakula pia
katika mazingira ya mjini paka hufugwa mara nyingi kama mnyama kipenzi hapati tena nafasi ya kuwinda
dzeta pia zeta ni herufi ya sita katika alfabeti ya kigiriki
inaandikwa kama alama ya kawaida au alama kubwa
zamani za kigiriki cha kale ilikuwa pia alama kwa namba 
asili ya dzeta ni herufi ya kifinisia ya zayin tazama makala ya herufi z
matamshi yake ilikuwa dz katika kigiriki cha kisasa ni zaidi kama ya kiswahili
jinsi ilivyo kawaida na herufi mbalimbali za kigiriki inatumiwa kama kifupi kwa ajili ya dhana mbalimbali katika hisabati na fizikia
miongoni mwa namba wanazoshughulikia ni pamoja na anwani za ip zote ipv na ipv na mfumo wa namba za kujitegemea kwa matumizi ya kupanga taratibu nzima za bgp yaani jinsi ya kugawa mifumo ya mitandao kwa mpangilio mitandao ya simu data electronikia na vilevile internet
mamla ya usajili wa namba za internet kwa kiingereza internet assigned numbers authority au iana inasimama kama mwakilishi wa idadi ya namba za internet kwa rirs halafu kwa kufuata sera za ugawaji wa namba katika kanda kwa wateja wao ambao pia inawajumlisha watoa huduma ya internet yaani internet service provider halafu wao hutoa huduma hiyo kwa masharika au watu binafsi
kwa pamoja rirs nao hushirkiana na number resource organization nro iliundwa kama bodi wakilishi kwa ajili ya kukusanya mapato yao kumaliza shughuli za kimuungano na kueneza shughuli zao kimataifa
nro imeingia mkataba na icann kwa ajili ya kuanzisha address supporting organisation aso yaani shirika la kusaidia anwani za mtandao ambalo lenyewe linashughulikia sera ya kimataifa ya anwani za ip ikiwa ndani ya sehemu ya kazi za icann
kituo cha habari ya mtandao afrika kifupi chake kwa kiingereza afrinic yaani african network information center ni moja kati ya shirika la ugawaji wa na usajili wa anwani za ip ya internet kwa ajili ya afrika yaani usajili internet wa kikanda
hapo awali anwani za ip za afrika zilikuwa zikisambazwa na apnic arin ana ripe ncc
eneo la ebene limeanzishwa ujenzi mwaka wa na liko kilomita upande wa kusini wa port louis mji mkuu wa morisi
umuhimu wake hasa ni kama sehemu ya kuunganisha waya za mtandao
quer taro jina rasmi santiago de quer taro ni mji mkuu na mji mkubwa katika jimbo la quer taro upande wa kati ya nchi mexiko
financial times ft ni gazeti la biashara la kimataifa kutoka nchini uingereza
ni gazeti ambalo hutolewa kila siku asubuhi na huchapishwa katika sehemu huko london
gazeti hili ni mshindani mkubwa kabisa wa gazeti lenye makao yake makuu huko new york city wall street journal
ilianzishwa mwaka wa na james sheridan na ndugu yake financial times hushindana na magazeti mengine manne ya kibiashara mwaka iliipita gazeti la financial news lililoanzishwa mnamo mwaka 
kwa kipindi hicho ft wao walikuwa wamejikita katika habari za kibiashara na fedha wakati huohuo walikuwa wakijipanga kuja na mwonekano mwingine wa kujitegemea
ft ni gazeti pekee linalotoa habari za biashara na soko la hisa la london kila siku huko nchini uingereza
eta ni herufi ya saba katika alfabeti ya kigiriki
inaandikwa kama alama ya kawaida au alama kubwa
asili ya eta ni herufi ya kifinisia ya kheta tazama makala ya h
ndani ya kigiriki chenyewe sauti ya h ilipotea kwa muda na alama ilibaki kama eta ikimaanisha sauti ya aina ya e
jinsi ilivyo kawaida na herufi mbalimbali za kigiriki inatumiwa kama kifupi kwa ajili ya dhana mbalimbali katika hesabu na fizikia
katika fizikia eta ni alama kwa mesoni ambayo ni kipande kidogo cha kujengea atomi
chokaa ni aina ya mawe au mwamba mashapo utokanao kwa madini ya calcite calcium carbonate caco 
nafaka zingine za carbonate zilizo na chokaa zinafahamika kama ooids peloids intraclasts na extraclasts kwa sayansi za kibiologia aina yingine za chokaa hazina nafaka zozote ila hujiunda kwa njia ya joto na unyeshaji wa miamba za calcite au aragonite yaani travertine
mawe ya chokaa yana utuaji wa strata mara kwa mara na hutokana kwa shughuli za biologia za geology
kalisi pamoja na nitrojeni fosforasi na potasiamu ni madini muhimu kupanda lishe rutuba overlying chokaa mawe bedrock zinaelekea kuwa kabla ya mbolea na kalsiamu
chokaa mawe ni muhimu kwa jiwe masonry na usanifu wanaogombea kwa granite tu na kuwa sandstone kawaida hutumiwa arkitektoniskt jiwe
chokaa mawe ni ingredient muhimu ya quicklime chokaa ya kujenga saruji na zege
ya umumunyifu wa chokaa mawe katika maji na asidi dhaifu ufumbuzi unasababisha fenomen muhimu
overlying mikoa chokaa mawe bedrock zinaelekea kuwa na vyanzo wachache grundvatten inayoonekana vidimbwi na mito kama uso wa maji machafu kushuka kwa urahisi kupitia nyufa katika chokaa mawe
wakati draining maji polepole juu maelfu au mamilioni ya miaka humkunjulia nyufa hizi kumumunyisha ya kalsiamu kabonati na kufanya hivyo mbali katika ufumbuzi
wengi linajulikana mifumo ya pango asili ziko katika chokaa mawe bedrock
chokaa mawe ni ya kawaida sana katika usanifu hasa katika amerika ya kaskazini na ulaya
alama nyengine wengi duniani kote ikiwa ni pamoja na piramidi kuu complex wake kuhusishwa katika giza misri ni ya maandishi chokaa mawe
basi wengi wa majengo katika kingston ontario kanada yalijengwa kutoka humo kwamba ni nicknamed ya chokaa mawe city
 on katika kisiwa cha malta aina ya chokaa mawe huitwa globigerina chokaa mawe mara kwa muda mrefu kujenga tu nyenzo inapatikana na bado ni mara nyingi sana kutumika katika aina zote za majengo na vinyago
chokaa mawe ni urahisi na relativt rahisi kukatwa kwenye vitalu au carving kufafanua zaidi
pia ni kudumu kwa muda mrefu na anasimama up vizuri mfiduo
hata hivyo ni nyenzo nzito sana na kuifanya vigumu kuwekwa katika vitendo kwa majengo marefu na relativt ghali kama jengo material
moja ya maajabu ya ancient dunia muundo ni alifanya kabisa kutoka chokaa mawe
chokaa mawe mara nyingi maarufu nchini mwishoni mwa na mwanzoni mwa karne ya 
vituo vya treni benki na majengo mengine kutoka kwamba era ni kawaida ya maandishi chokaa mawe
chokaa mawe hutumika kama baadhi facade skyscrapers lakini tu katika thin sahani kwa kifuniko kuliko mango vitalu
katika umoja wa mataifa indiana wengi hasa bloomington eneo hilo kwa muda mrefu imekuwa chanzo cha mbinu quarried chokaa mawe iitwayo indiana chokaa mawe
majengo maarufu wengi katika london ni kujengwa kutoka portland chokaa mawe
chokaa mawe pia alikuwa maarufu sana katika jengo block zama katika maeneo ambapo yalitokea tangu ni ngumu ni muda mrefu na kwa kawaida hutokea katika uso exponeringar urahisi
medieval mengi makanisa na majumba katika ulaya ni ya maandishi chokaa mawe
bia jiwe ilikuwa ni maarufu kwa aina ya chokaa mawe majengo medieval kusini mwa england
chokaa mawe na marumaru tendaji sana na asidi ufumbuzi kuifanya mvua asidi tatizo kubwa
statues chokaa mawe mengi na kujenga nyuso wameteseka uharibifu kali kutokana na mvua asidi
acid makao kusafisha kemikali zinaweza pia etch chokaa mawe ambayo inapaswa tu cleaned na alkali kali neutral au makao renare
benki ni taasisi ya kibiashara inayoshughulika biashara ya fedha
shughuli zake za msingi ni pamoja na kukopa na kukopesha fedha
kwenye ngazi hii benki inatunza pesa ya watu wengi
kwa utunzaji huu benki haiachi pesa kukaa bure tu lakini inaitumia kwa biashara yake
inaitumia kuikopesha kwa makampuni au watu wanaohitaji fedha
wanaokopa pesa wanalipa riba ambayo ni bei ya benki kwa huduma ya kukopesha kutokana na mapato haya benki inalipa pia riba ndogo zaidi kwa wale walipeleka pesa zao kwake
tofauti kati ya viwango vya aini hizi mbili za riba ni faida na pato la benki
jambo muhimu linaloangaliwa na benki wakati wa kukopesha pesa ni uwezo wa mkopaji kurudisha deni yake
asili ya benki ilikuwa biashara ya wakopeshaji fedha
kituo cha kujazia mafuta pia kituo cha kujazia gesi marekani kituo cha kutoa huduma ya petroli gereji baa ya gesi sheli tanzania ni mahali ambapo panauzwa mafuta na vifaa vya kulainisha magari
ni nishati ya kawaida tu kuuzwa kama petroli au mafuta ya dizeli
dynamite warrior kithai au khon fai bin ni filamu ya kithailand ya kimartial arts ya mwaka wa 
filamu imeongozwa na chalerm wongpim na nyota wa filamu hii ni dan chupong kutoka katika filamu ya born to fight
siang dan chupong ni bwana shujaa wa muay thai na mtaalamu wa ambaye anarudisha nyati maji walioibiwa kutoka kwa wakulima maskini wa isan na waiba ng ombe wa kimabavu
anamtafuta mtu mwenye alama ya tatoo ambaye ndiye aliyeua wazazi wake
tatoo zile zikamfanya siang kuwa tayari na wakati jizi linajaribu kuiba mifugo ya sing siang ghafla akamvamia sing lakini alishindwa
baada ya jaribio lile la kuiba ng ombe wa sing kushindwa waeng akaamua kwenda kumtaka ushauri bwana anayeitwa mchawi mweusi panna ritikrai ambaye awali alilaaniwa na sing hivyo hawezi kuhimili mwanga wa jua na hiyo ilikuwa njia pekee ya kuweza kumshinda sing
lile chawi jeusi likasema njia pekee ya kurejesha nguvu zake za awali ni kutumia damu ya hedhi ya mwanamke bikra ambayo ilitolewa kwa binti wake mwenye yule chawi jeusi e sao kanyaphak suwankut
baada ya kufanikiwa kutengeneza dawa wa kuweza kumwangamiza sing kazi ya kupambana naye ilifanywa na siang mwenyewe kwa sababu yeye alikuwa akiamini kwamba siang ndiye aliyewaua wazazi wake
kumbe haikuwa hivyo sing ndiye aliyemwokoa na kumpeleka katika nyumba za ibada ya mabudha na baadaye kufunzwa namna ya kupambana
baadaye siang anaonekana kwenda kupamba na yule diwani huku diwani akipata msaada mkubwa kutoka kwa lile chawi jeusi
shughuli haikuwa ndogo ya kuondoshwa tawala hii kwani hata yule diwani naye alikuwa keshaanza kujua kutumia nguvu za giza
mwishowe yule bwana sing mfanyabiashara wa ng ombe akampa nguvu zake za kichawi bwana mdogo siang ili aweze kummaliza chawi jeusi
kwa nguvu hizo alifanikwa kuwangusha wote wawili
the new york times ni gazeti la kila siku la marekani lililoanzishwa mnamo mwaka na kuchapishwa mjini new york city
gazeti kubwa katika mji mkuu wa marekani the gray lady hesabiwa kwa mwonekano wake na staid style ni kuonekana kama gazeti la kumbukumbu ya kitaifa
ilipangwa na ludwik lejzer zamenhof myahudi aliyetoka mjini bia ystok nchini urusi siku hizi ni sehemu ya nchi ya poland
the times linamilikiwa na kampuni ya the new york times ambayo inachapisha magazeti mengine pamoja na international herald tribune na boston globe
mwenyekiti wa kampuni ni arthur ochs sulzberger jr ambaye familia ina kudhibitiwa jarida tangu mwaka 
jarida s motto kama printed katika mkono wa kushoto juu kona ya ukurasa wa mbele ni all news hiyo waliopo print
ni kupangwa katika sehemu news maoni business sanaa sayansi michezo sinema na features
the times ina alishinda tuyo pulitzer wengi wa habari yoyote shirika
tovuti yake ni maarufu sana marekani online gazeti tovuti kama wa desemba kupokea zaidi ya milioni kipekee wageni katika mwezi
serikali kutoka kiajemi serkari mamlaka ni watu na taasisi ndani ya jamii hasa dola vyenye mamlaka ya kutawala na kufanya maazimio kwa wote katika eneo fulani
serikali inatunza na kutekeleza sheria kanuni na miongozo na kuendesha shughuli muhimu za umma
shabaha kuu ya serikali ni kutunza amani na usalama wa raia katika jamii
kuna serikali za ngazi mbalimbali kwa mfano kwenye taifa jimbo mji na kijiji
katika mfumo wa shirikisho mamlaka ya serikali hugawiwa kwa kusudi kwenye ngazi mbalimbali hasa za taifa na jimbo
kinyume chake ni itikadi ya serikali kuu inayoweka mamlaka yote katika ngazi ya serikali kuu inayoweza kuamua kukabidhi sehemu ya madaraka yake kwa maeneo na vitengo vya kiutawala
kati ya tofauti za kwanza katika mifumo ya serikali ni swali kama mtawala wa juu awe na madaraka yote au kama anapaswa kupewa mamlaka kwa muda tu tena kwa pamoja na watu wengine
udikteta na ufalme mwenye mamlaka yote ni mifano ya serikali ya mtu mmoja asiyebanwa na mamlaka mengine
mahali pengi mfumo wa demokrasia umefaulu zaidi unaounda utawala juu ya uchaguzi wa raia wengi au wote na kukabidhi mamlaka kwa muda tu
hata hapa kuna tofauti kama katiba inampa mkuu wa serikali mamlaka mengi sana kwa mfano mfumo wa serikali ya kiraisi au kama inagawa mamlaka zaidi kati ya watendaji na bunge serikali ya kibunge
tofauti kati ya jamhuri na serikali ya kifalme siku hizi si kubwa sana kwa sababu karibu wafalme wote hukubali ufalme wa kikatiba wakifuata katiba ya nchi
zamani serikali ilikuwa jina kwa mamlaka yote ya sola
siku hizi nadharia ya mgawanyo wa madaraka inaangaliwa zaidi
katika mfumo wa mgawanyo wa madaraka mamlaka hugawiwa kati ya mihimili mitatu ya utawala urahisishaji kuhifadhi ni ndogo kibanda au duka ambalo linauza vitu kama pipi ice cream vinywaji nasibu tiketi magazeti na majarida pamoja na uteuzi wa processed chakula na labda baadhi groceries
stores kwamba ni sehemu ya vituo vya gesi kunaweza pia motor kuuza mafuta windshield washer giligili radiator giligili na ramani
mara nyingi vyoo na usafi bidhaa nyingine ni kujaa na baadhi ya maduka hayo pia kutoa maagizo na fedha wire liquor kuhamisha huduma au bidhaa
wao ni mara nyingi ziko busy sambamba barabara yenye watu katika vitongoji mijini saa gesi mafuta ya petroli vituo au karibu na vituo vya reli au nyingine hubs usafiri
katika baadhi ya nchi kuwa na maduka ya urahisi zaidi tena masaa ununuzi baadhi ya kuwa wazi masaa 
 machi mjini kalasin thailand kithai jina la utani la kithai deaw ni mwigizaji filamu za martial arts kutoka nchini thailand
alianza akiwa kama mmoja kati ya mwanakundi wa mtalaamu wa stant za kimartial arts na mkoreografia panna rittikrai
alianza kucheza kwa mara yake ya kwanza katika filamu ya bodyguard kwenye
halafu baadaye akapata kucheza kama muhusika mkuu mnamo mwaka born to fight na filamu ya mwaka wa dynamite warrior
pia ameonekana katika filamu ya mtaalam nonzee nimibutr queen of langkasuka somtum na ong bak hakupata sehemu kubwa
kwa kujianda kwa ajili ya shughuli zake za kifilamu basi chupong huwa na taratibu za kawaida ya kukimbia na kufanya mazoezi ya viungo
alichukua masomo ya uigizaji kwa ajili ya uhusika wa filamu ya dynamite warrior
huyu ndiye kiongozi wa timu nzima ya mastanti wa muay thai stunt
anafahamika zaidi kwa kazi zake za kimartial arts na ukoreografia wa kwenye filamu ya mwaka wa na tom yum goong kule marekani inajulikana kama the protector ambayo ilichezwa na tony jaa ambaye panna ndiye aliyemshauri aingie kwenye filamu
ulumbi kwa asili ya neno ni sifa ya matumizi bora ya lugha tafakari chanzo cha neno katika kitenzi cha kiswahili kulumba yaani kutumia maneno vizuri
wataalamu mbalimbali wameutumia ulumbi kumaanisha uhodari wa kutumia lugha ili kufaulisha mawasiliano buliba et al au sifa ya kutumia maneno mengi wamitila 
wengine lakini wameutumia sawa na uwingilugha yaani uwezo wa kutumia lugha mbili au zaidi k
chini ya kipengele cha kwanza cha ulumbi yaani uhodari wa kutumia lugha kuna umahiri na umilisi
chini ya kipengele cha pili cha ulumbi yaani uwezo wa kutumia lugha nyingi kuna ujozilugha ubadilishaji msimbo na diglosia
barbara mcclintock juni septemba alikuwa mwanajenetiki kutoka nchi ya marekani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
susumu tonegawa amezaliwa septemba alikuwa mwanabiolojia kutoka nchi ya japani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
ifuatayo ni orodha ya miji katika jimbo la massachusetts marekani
ifuatayo ni orodha ya miji katika jimbo la maryland marekani
ifuatayo ni orodha ya miji katika jimbo la alaska marekani
ifuatayo ni orodha ya miji katika jimbo la arizona marekani
kithai ni lugha ya taifa na lugha rasmi ya nchini thailand pamoja na kuwa lugha mama ya wathai kikundi kikubwa cha thailand
akifurahia udogo wake teresa alijitokeza kama mtaalamu wa elimu ya upendo papa yohane paulo ii katika maandishi yake hasa katika shajara alimosimulia kwa unyofu wa hali ya juu jinsi kwa neema alivyoelewa na kutekeleza injili katika maisha yake yaliyofichika ndani ya monasteri ya wakarmeli peku
tangu mwaka ni msimamizi wa wamisionari wote pamoja na fransisko saveri na tangu mwaka wa ufaransa pamoja na yoana wa arc
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe oktoba
teresa mtoto wa tisa na wa mwisho wa louis martin na marie az lie gu rin z lie ambao wanaheshimiwa kama wenye heri tangu tarehe oktoba na kama watakatifu tangu tarehe oktoba alizaliwa tarehe januari kwenye barabara saint blaise huko alen on mkoa wa normandie ufaransa
walipokuwa vijana wazazi wake walitaka kuingia utawani wasiweze
baada ya kuoana maisha yao yote yaliongozwa na imani na maadili ya ukristo
teresa alipozaliwa watoto walikuwa wameshafariki naye aliyumba sana kinafsi alipofiwa mama yake akiwa na umri wa miaka tu
hapo mjomba wake isidore guerin aliteuliwa kuwa mlezi msaidizi wa mabinti watano walioachwa na marehemu ambao wote wakawa masista baadaye
hivyo tarehe novemba louis martin alihamia buissonnets kitongoji cha lisieux awe jirani na shemeji yake mwenye famasia
huko teresa alijenga uhusiano mkubwa na binamu yake maria
lakini uhusiano wa pekee hasa alikuwa nao kwa dada zake paulina na maria akiwaona kama mama zake
teresa alisimulia alivyoponywa ugonjwa wa nafsi yake kwa kutokewa na bikira maria akimtabasamu
baadaye alipokea komunyo ya kwanza na katika kuungana hivyo na yesu alimfanya kiini cha maisha yake
mwaka paulina alipoingia monasteri ya wakarmeli ya lisieux teresa angetaka kumfuata lakini hakuweza kutokana na umri wake mdogo
zaidi tena alitaka kufanya hivyo maria pia alipoingia monasteri hiyohiyo mwaka 
usiku wa noeli iliyofuata alishinda moja kwa moja huzuni yake iliyomfanya alielie daima
alielewa anahitaji kumtafuta mungu kwa ukomavu zaidi na kujipatia hivyo elimu ya upendo ambayo inajumlisha kweli zote za imani
mwenyewe aliita neema hiyo wongofu kamili na tangu hapo alianza kupiga mbio kama jitu
alipofikia umri wa miaka teresa alizidi kushikamana kwa imani na yesu msulubiwa akajitosa kwa moyo wa kimama kumuombea muuaji aliyeonekana kukabili adhabu ya kifo bila kutubu
nilitaka kwa gharama yoyote kumzuia asiende motoni milele nilikuwa na tumaini kubwa kabisa katika huruma ya yesu isiyo na mipaka
ndiyo mang amuzi yake ya kwanza ya umama wa kiroho
teresa alianza kupigania wito wake dhidi ya upinzani wa watu mbalimbali waliotaka kuahirisha hatua ya kujiunga na utawa
kwa ajili hiyo mnamo novemba alisafiri hadi roma akaombe ruhusa ya papa leo xiii lakini alikataliwa kwa wema
kitu hicho kilimsikitisha lakini bila kumhangaisha kwa sababu alijua amefanya kila aliloweza ili kuitikia wito wake mapema
wakati wa kurudi ufaransa askofu wake alibadili msimamo na kumruhusu
hivyo tarehe aprili msichana teresa alingiia karmeli ili kuokoa roho za watu na kuombea mapadri akiwa na miaka tu
ile tisa iliyofuata ikawa na maendeleo ya kiroho ya kasi ajabu
wakati huohuo baba yake alianza kusumbuliwa na ugonjwa wa akili uliomtia tabu na aibu sana
huo ukawa sababu ya uchungu mwingi hata kwa binti yake mpendwa ambaye lakini kwa njia hiyo alijaliwa kutazama uso wa yesu katika mateso yake
aliweka nadhiri zake za kwanza tarehe septemba ikawa arusi ya kiroho katika udogo ilikuwa siku ya maria kuzaliwa
bikira mtakatifu katika udogo wake kama mtoto mchanga ndiye aliyemtoa aliye ua lake dogo kwa yesu mdogo
kwa teresa kuwa mtawa maana yake ilikuwa kuwa bibiarusi wa yesu na mama wa roho za watu
mwaka aliteuliwa kuwa mlezi msaidizi wa wanovisi kazi aliyofanya kwa bidii na ufanisi mkubwa
baadaye kwa maandishi yake yaliyoenea upesi duniani kote akawa mlezi wa umati wa watu akiwaelekeza kufuata heri nane alizotangaza yesu mlimani
mwaka baada ya ugonjwa wa muda mrefu mzee louis martin alifariki na binti yake mwingine selina aliyekuwa anamtunza aliweza kujiunga na monasteri hiyo
muhimu sana ni majitoleo kwa upendo wenye huruma ambayo aliyafanya katika sikukuu ya utatu mtakatifu ya mwaka na yalifungua kipindi cha mwisho cha maisha yake mafupi kilichojaa mateso katika muungano na yale ya yesu
mwezi aprili alipatwa na tb ugonjwa uliokuja kumuua baada ya miezi 
mateso ya mwili yaliendana na yale ya ndani yanayojulikana kama usiku wa roho na ni jaribu kali la imani
pamoja na bikira maria chini ya msalaba wa mwanae teresa alifaulu kulishinda katika giza nene lilioenea ndani mwake
alitambua kwamba alipaswa kupatwa na jaribu hilo kwa ajili ya wokovu wa wakana mungu wote wa ulimwengu wa kisasa ambao aliwaita ndugu
alizidi vilevile kutekeleza upendo wa kidugu kwa masista wa jumuia yake kwa wamisionari wawili aliokabidhiwa awaombee kwa mapadri na kwa watu wote hasa wale wa mbali zaidi akawa kweli dada wa wote
upendo wake wa kuvutia ulitokeza furaha ya dhati ambayo mwenyewe alifichua siri yake ee yesu furaha yangu ni kukupenda wewe
katika hali hiyo ya mateso akitekeleza upendo wa hali ya juu katika mambo madogo ya maisha ya kila siku teresa alitimiza wito wake wa kuwa upendo katika moyo wa mama kanisa
katika barua yake ya mwisho aliandika hivi juu ya picha ya mtoto yesu iliyochorwa ndani ya hostie takatifu siwezi kumuogopa mungu aliyejifanya mdogo hivi kwa ajili yangu mimi amenipa huruma yake isiyo na mipaka na ni katika kioo hicho kisichosemeka kwamba nazingatia sifa zake nyingine za kimungu
hizo zote zinaonekana kwangu zinang aa kwa upendo
hata haki yake labda kuliko sifa nyingine inaonekana kwangu imevikwa upendo
ndani mwake yalitimia maneno aliyoyandika watakatifu wote walielewa na kwa namna ya pekee labda wale waliojaza ulimwengu kwa mwanga wa mafundisho ya injili
thoma wa akwino fransisko dominiko na marafiki wa mungu wengine wengi hivi walichota elimu ile ya ajabu ambayo iliteka akili bora tarehe julai udhaifu wa mwili ulimzuia asiendelee kuandika habari za maisha yake kama alivyoagizwa
neno la mwisho aliloliandika katika sentensi isiyomalizika ni upendo
alifariki tarehe septemba mnamo saa huku akitazama sanamu ya msulubiwa aliyoishika mikononi na kusema mungu wangu nakupenda
yesu nakupenda ndiyo yanayotawala maandishi yake yote
katika mashairi yake aliandika lo unajua yesu mungu kuwa nakupenda roho wa upendo ananiwasha kwa moto wake ni kwa kukupenda kwamba nampendeza baba
mara baada ya kufa maandishi yake yalianza kusambaa kwa namna ya ajabu na kumvutia heshima ya wengi
ni kama alivyosema kuwa atamimina mvua ya mawaridi kutoka mbinguni akitumia bilecik ni jina la mkoa uliopo mjini magharibi mwa nchi ya uturuki
mkoa umepakana na baadhi ya mikoa mingine kama vile bursa kwa upande wa upande wa mashariki kocaeli na sakarya kwa upande wa kaskazini bolu kwa upande wa magharibi eski ehir kwa upande wa kusini mashariki na k tahya kwa upande wa kusini
mkoa umechukua eneo la kilomita za mraba zipatazo na jumla ya wakazi takriban 
mkoa wa bilecik umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa bursa ni jina la mkoa uliopo mjini magharibi mwa nchi ya uturuki
mikoa inayopakana na hapa ni pamoja na balikesir kwa upande wa magharibi k tahya kwa kupande wa kusini bilecik na sakarya kwa upande wa mashariki kocaeli kwa upande wa kaskazini mashariki na yalova kwa upande wa kaskazini
mkoa una eneo la kilomita za mraba zipatazo na jumla ya wakazi wapatao wanaoishi mkoani hapa makadirio ya 
mkoa wa bursa umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa anakkale ni jina la mkoa uliopo katika kanda ya marmara huko nchini uturuki
mkoa umechukua jina la mji wake mkuu wa anakkale
mkoa wa anakkale umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa edirne ni jina la mkoa uliopo mjini magharibi mwa nchi ya uturuki
kwa upande wa mashariki umepakana na mpaka wa kuingilia nchini ugiriki
mkoa wa edirne umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa mkoa wa istanbul ni moja kati ya mikoa ya uturuki
mkoa umechukua eneo la kilomita za mraba zipatazo na jumla ya wakazi takriban makadiro ya 
awali idadi ya wakazi kuwa kunako mwaka wa 
mkoa huu umezungukwa na mikoa mingine kama vile tekirda kwa upande wa magharibi mkoa wa kocaeli kwa upande wa mashariki bahari nyeusi kwa upande wa kaskazini na bahari ya marmara kwa upande wa kusini mwa nchi
mkoa huu una sehemu mbili una upande wa ulaya na upande ni asia
mji mkuu wake ni jiji la istanbul ambalo linajulikana sana kuliko hata mkoa wenyewe
kirklareli ni jina la mkoa uliopo mjini kaskaini magharibi mwa nchi ya uturuki
mkoa umepakana vilivyo na mapaka wa nchi ya bulgaria kiasi cha kilomita kutoka mkoani hapa
unapaka na mkoa wa edirne kwa upande wa magahribi na tekirda kwa upande wa kusini na istanbul kwa upande wa kusini mashariki ya nchi
mkoa wa kirklareli umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa sakarya ni jina la mkoa uliopo katika eneo la pwani ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
mkoa wa tekirda ni jina la mkoa uliopo mjini kaskazini magharibi mwa nchi ya uturuki
mkoa wa tekirda umegawanyika katika wilaya mji mkuu umukoozeshwa mkoa wa yalova ni jina la mkoa uliopo mjini kaskazini mashariki mwa nchi ya uturuki kwenye upande wa mashariki mwa pwani ya bahari ya marmara
mikoa inaypakana na mkoa huu ni pamoja na bursa kwa upande wa kusini na kocaeli kwa upande magharibi
mkoa wa yalova umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa mwanamke halisi bikira utu wake ulikomaa alikuwa na tabia ya kupendeza uchangamfu na busara sana uhodari na msimamo uwezo wa kukubali hali iliyopo kwa kupanga vizuri na kufanikisha mambo
ni kati ya watu muhimu zaidi katika ya historia ya kanisa ya karne ya katika historia ya utawa na katika teolojia ya kiroho kutokana na urekebisho aliouanzisha katika shirika la wakarmeli wanawake na wanaume vilevile na kutokana na maandishi yake juu ya maisha ya kiroho yanayomfanya mwalimu wa sala aliye bora kuliko wote
alitangazwa na papa paulo kuwa mwenye heri tarehe aprili na papa gregori xv kuwa mtakatifu tarehe machi na hatimaye na papa paulo vi kuwa mwalimu wa kanisa tarehe oktoba 
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe oktoba
teresa alizaliwa avila hispania tarehe machi katika familia kubwa yenye watoto wa kiume na wa kike
akisaidiwa na mfano wa wazazi wake waliokuwa waadilifu na wacha mungu alivyosema mwenyewe tangu utotoni alionekana kuelekea sana maisha ya sala hasa upwekeni
kabla ya kufikia umri wa miaka alisoma habari za wafiadini kadhaa ambazo zilimfanya atamani kufia dini hivi kwamba alitoroka nyumbani ili akashiriki kifo chao na kwenda mbinguni
katika masomo yake ya utotoni aliona njia ya ukweli aliyoijumlisha katika mawazo mawili ya msingi vitu vyote vya ulimwengu huu vitapita kumbe mungu tu ni wa milele milele milele
mawazo hayo akaja kuyatumia baadaye katika shairi lake maarufu zaidi usivurugwe na lolote usitishwe na lolote yote yanapita mungu habadiliki kamwe
alipofikia umri wa miaka alifiwa mama yake akamuomba bikira maria ashike nafasi hiyo
akiwa na miaka akatumwa kusomea shule ya bweni ya masista waaugustino hadi alipoweza kukabili kazi ya kutunza familia ya baba yake
vitabu vya kidunia vilikuwa vinamuelekeza kutawanyika lakini vile vya kiroho hasa vya wafransisko vilimuingiza katika maisha ya umakinifu na sala
mpenzi wa kusoma vitabu vya mababu wa kanisa hasa augustino na gregori mkuu alipata wito wake wa kitawa kwa kusoma vile vya jeromu
mwaka akiwa amefikia hakika ya kuitwa utawani alijiunga na monasteri ingawa kwanza baba yake hakukubali akajichagulia jina la teresa wa yesu
alipojiunga na monasteri ya wakarmeli wa mji wake alikuta juhudi za masista wamonaki zilikuwa za kiasi
mwenyewe kisha kuweka nadhiri zake aliamua kulenga ukamilifu lakini kwa kukosa busara katika juhudi zake miaka baadaye aliugua sana ikambidi baba ampeleke kwa matibabu kwenye mji wa jirani na hatimaye amrudishe nyumbani ili kusubiri kifo
monasterini waliandaa kaburi ila baba alikataa asizikwe
kumbe baada ya siku nne za kupotewa kabisa na ufahamu alianza kupata nafuu hata akaweza kurudi utawani ingawa kwa muda fulani alikuwa amepooza tu
mwenyewe alifananisha hali hiyo ya afya yake na ile ya roho yake kutokana na yeye kukaidi neema nyingi za mungu
hatimaye alipopona kabisa alisema ni kwa maombezi ya mt
mwaka alipotewa na familia yake baba alikufa na ndugu zake wote walihamia amerika mmoja baada ya mwingine
ghafla hisi ya uwepo wa mungu ilinijia nisiweze kabisa kutia shakani kwamba alikuwa ndani mwangu wala kwamba mimi nilikuwa nimevutwa kabisa ndani mwake
tangu hapo teresa alishika maisha magumu kabisa akijitahidi kujikusanya peke yake mbele ya mungu
baadaye aliishi karibu miaka mitatu katika nyumba ya mwanamke mjane mwenye ibada sana aliyeongozwa na wajesuiti
mwaka pamoja na wenzake wachache alitambua haja ya kutengeneza upya maisha ya karmeli na alijisikia kuitwa na mungu kuongoza kundi lao akaanza kazi yake kubwa ya urekebisho wa shirika kwa msaada wa yohane wa msalaba upande wa wanaume
mwaka baada ya kushinda shida mbalimbali kwa msaada wa askofu wa jimbo alvaro de mendoza alianzisha monasteri ya kwanza ya urekebisho mjini avila chini ya usimamizi wa mt
muda si muda alipata pia kibali cha mkuu wa shirika lote yohane mbatizaji rossi
pamoja na yohane wa msalaba mwaka alianzisha huko duruelo konventi ya kwanza ya wanaume
mwaka alipata kutoka roma kibali cha kuunda kanda huru kwa monasteri za urekebisho wake ndio mwanzo wa shirika la wakarmeli peku
ingawa alipaswa kusafiri na kushughulika sana ili kuanzisha monasteri nyingine huko na huko pamoja na kukabiliana na matatizo mengi makubwa teresa alifikia vilele vya maisha ya sala na kujaliwa neema nyingi za pekee
hiyo inashuhudiwa na maandishi yake yaliyokusudiwa kufundisha hasa masista wenzake na ambayo ni kati ya vitabu bora vya kanisa katoliki humo inaonekana wazi kwamba juhudi za kikristo ni hasa kupokea na kuitikia kazi ambayo roho mtakatifu anaifanya ndani ya mtu kuanzia ubatizo ili kumlinganisha na yesu
mafundisho yake hayakutokana na vitabu alivyosoma bali na mang amuzi yake binafsi pamoja na uchunguzi wa yale ya wengine
ndiyo maana si ya nadharia tu bali hasa yanafafanua kinachotokea yakiingia mpaka ndani ya nafsi
maisha yake yalimalizika katika shughuli za kuanzisha monasteri kwa kuwa alifariki usiku wa kuamkia tarehe oktoba huko alba de tormes akiwa njiani kurudi avila baada ya kuanzisha karmeli ya burgos
maneno yake ya mwisho yalikuwa hatimaye ninakufa kama binti wa kanisa saa niliyoitamani imefika bwana wangu na bwanaarusi wangu
pia alipendekeza usikivu kwa neno la mungu na ulinganifu na watu wa biblia mwenyewe alijisikia kufanana na bibiarusi wa wimbo ulio bora na mtume paulo na kristo katika mateso na katika ekaristi
alisisitiza hasa umuhimu wa sala ambayo kwake ni kuhusiana kirafiki na mungu kwa kuongea mara nyingi kwa siri na yeye ambaye tunajua anatupenda
hatua kwa hatua uhusiano huo unastawi na kutawala maisha yote
kulinganisha maandishi yake na yale ya yohane wa msalaba
tangu tusome mara ya kwanza maandishi ya teresa wa yesu na yohane wa msalaba ni rahisi tutambue tofauti ambazo zimesisitizwa mara nyingi
teresa alitegemea mang amuzi yake binafsi akidokeza neema za pekee alizojaliwa njozi n
asiwe makini kuzitofautisha na mambo yaliyo ya lazima katika makao saba ya jumba la kiroho
hivyo alitia maanani kuliko wengine matukio ya kihisi ya nje na ya ziada yanayoweza yakaendana na sala ya kumiminiwa vilevile alisisitiza kuzingatia ubinadamu wa yesu
yohane pia alisema kwa mang amuzi yake binafsi na ya watu aliowaongoza lakini hakuyataja akijitahidi kuyachimba kiteolojia jambo ambalo ni muhimu ili kutofautisha yaliyo ya kawaida na yaliyo ya ziada
alieleza sababu za hali mbalimbali za sala kwa mafundisho juu ya maadili ya kimungu na ya vipaji vya roho mtakatifu vinavyoendana nayo
kwa mtazamo huo alizingatia yaliyo ya lazima katika safari ya kuelekea utakatifu hasa matakaso ya kimungu yanayohitajika kwa usafi kamili wa upendo
hivyo hakuelekea kujali neema za pekee zinazoendana pengine na sala ya kumiminiwa wala hakusisitiza kuzingatia ubinadamu wa yesu akilenga moja kwa moja shabaha kuu ya sala yaani mungu aliyemo mwetu tunayemfikia katika giza la imani kwa njia ya ujuzi ambao anatumiminia na unafanana na mang amuzi
kwa kufanya hivyo amekamilisha maandishi ya teresa na kutusaidia tuyaelewe
hata hivyo chini ya tofauti hizo kuna msingi mmoja kwa kuwa teresa alijua vya kutosha mang amuzi ya wafuasi wake aweze kuelewa na kueleza nini inatokea kwa kawaida kwa watu wanaopitia hayo makao saba
tukitumia maelekezo aliyoyatoa huko na huko tunaweza kubainisha zaidi yaliyo ya lazima na yaliyo ya ziada
kimsingi watakatifu hao walielewa vilevile sala ya kumiminiwa muungano na mungu unaotokana nayo na matakaso ya kimungu yanayohitajika ili kuufikia ule kamili
ikifaa kuonyesha tofauti zao inafaa zaidi kuonyesha wanavyolingana na kutambua teolojia inavyoweza kusaidia katika masuala hayo magumu
bwana wangu je hukuweza kujumlisha yote katika neno moja kwa yule anayejua yote vizuri kabisa inaonekana haihitajiki zaidi
na kweli ndivyo ulivyosali katika bustani la getsemane ulionyesha matakwa na hofu yako lakini ukajiachilia kwa matakwa yake
hata hivyo kwa kuwa unajua hatuko tayari kama wewe bwana wangu kutii matakwa ya baba yako ilikubidi ubainishe vizuri maombi kwa sababu ndivyo tulivyo kwamba tusipopewa tunayotamani kwa kuwa hatujioni matajiri mpaka tushike fedha mikononi
bwana wangu kwa hakika saa niliyoitamani sana hatimaye imefika
wa mimi kuchukuliwa kutoka uhamisho huu niwe nawe milele
moyo uliovunjika na kupondeka ee mungu hutaudharau
mkoa upo mjini kusini mashariki mwa pwani ya mediteranea kati ya milima ya taurus na bahari ya mediteranea
mji mkuu wake ni antalya wenye idadi ya wakazi takriban 
burdur ni jina la mkoa uliopo mjini kusini magharibi ma nchi ya uturuki
mikoa inayopakana na mkoa huu ni pamoja na mu la na antalya kwa upande wa kusini denizli kwa upande wa magharibi afyon kwa upande wa kaskazini na isparta kwa upande wa mashariki mwa nchi
mkoa unachukua eneo la kilomita za mraba zipatazo na jumala ya wakazi takriban 
mkoa wa burdur umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa isparta ni jina la mkoa uliopo mjini kusini magharibi mwa nchi ya uturuki
mikoa ya karibu na mkoa huu ni pamoja na afyon kwa upande wa kaskazini magharibi burdur kwa upande wa kusini magharibi antalya kwa upande wa kusini na konya kwa upande wa mashariki
mkoa unachukua eneo la kilomita za mraba zipatazo na jumla ya wakazi takriban up kutoka 
mkoa wa isparta umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa kahramanmara kwa kifupi mara ni moja kati ya mikoa ya nchini uturuki
mkoa wa kahramanmara umegawanyika katika wilaya mkoa wa kilis umezoeleka kuwa moja ya sehemu za kusini mwa mkoa wa gaziantep na uliundwa mnamo mwaka wa 
mji wa kilis ni nyumbani kwa kiasi cha ya wakazi wa mkoani miji mingine na vijiji ni vidogo sana
mkoa wa kilis umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa mersin ni jina la mkoa uliopo mjini kusini mwa nchi ya uturuki
mkoa upo kwenye pwani ya bahari ya mediteranea kati ya antalya na adana
osmaniye ni jinala mkoa uliopo mjini kusini mwa nchi ya uturuki
kasehemu kadogo ka mkoa kalikuwa shemu ya mkoa wa adana na kulikobakia huwa mjini mashariki mwa adana
mkoa unachukua eneo la kilomita za mraba zipatazo na jumla ya wakazi takriban makisio ya 
awali idadi ya wakazi wa hapa ilikuwa kunako mwaka wa 
mkoa wa osmaniye umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa mkoa wa batman umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa diyarbakir ni jin la kutaja mkoa uliopo mjini mashariki mwa nchi ya uturuki
mkoa unachukua eneo la kilomita za mraba zipatazo na jumla ya wakazi 
awali idadi ya wakazi wanaoishi hapa ilikuwa kwa hesabu ya sensa ya mwaka wa 
mkoa wa diyarbakir umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa gaziantep ni jina la mkoa uliopo mjini kusini kati mwa nchi ya uturuki
mji mkuu wake ni jiji la gaziantep ambalo lina idadi ya wakazi kwa sensa ya mwaka wa 
mikoa ya jirani na mkoa huu ni pamoja na adiyaman kwa upande wa kaskazini anliurfa kwa upande wa mashariki syria na kilis upande wa kusini hatay kwa upande wa kusini magharibi osmaniye kwa kupande wa magharibi na kahramanmara kwa upande wa kaskazini magharibi mwa nchi
mkoa wa gaziantep umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa mkoa wa mardin kisyria merdin kwa kuhusina na lugha ya kisemiti kiarabu mard n au merdin ni jina la mkoa uliopo nchini uturuki wenye wakazi takriban 
awali idadi ya wakazi ilikuwa kunako mwaka wa 
mkoa wa mardin umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa anliurfa kisyria urhoy kituruki urfa kiarabu ar r ha ni jina la mkoa uliopo kusini mashariki ya anatolia huko nchini uturuki
jiji la anliurfa ndiyo mji mkuu wa mkoa ambalo limezaliwa kwa kutokana na ji la mkoa wenyewe
mkoa wa anliurfa umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa irnak ni jina la mkoa uliopo mjini kusini mashariki mwa kanda ya anatolia huko nchnii uturuki
mkoa una wakazi wapatao makadirio ya 
awali idadi ya wakazi ilikuwa na hiyo ilikuwa kunako mwaka wa 
mkoa wa irnak umegawanyika katika wilaya mji mkuu umekoozeshwa pongami honge au mkwara wa uhindi millettia pinnata syn
pongamia pinnata una urefu wa takribani mita inapatikana kwenye familia ya fabaceae
ni mkubwa sehemu ya juu na maua madogo madogo mengi ya rangi nyeupe waridi au urujuani
asili yake ni uhindi lakini inaoteshwa kwa kiwango kikubwa kusini mashariki mwa asia
mtandao wa kompyuta ni kikundi cha kompyuta ambazo zimeunganishwa kwa madhumuni ya mawasiliano
mitandao yaweza kupangwa kulingana na sifa mbalimbali makala haya yanatoa maelezo ya ujumla ya baadhi ya aina na vikundi vya mtandao
mtandao wa kompyuta huruhusu mawasiliano baina ya kompyuta na kompyuta zingine nyingi tofauti na kuwezesha ushirikiano wa rasilimali na habari baina ya kompyuta
advanced research projects agency arpa ilifadhili mpango wa advanced research projects agency network arpanet inayotumika na idara ya ulinzi huko marekani
ulikuwa mtandao wa kompyuta wa kwanza kutumika duniani
kuundwa kwa mtandao kulianza mwaka kwa kuzingatia miundo iliyoanzwa katika miaka ya 
orodha ifuatayo yatoa makundi yanayotumika kwa uainishaji wa mitandao
mitandao ya kompyuta pia yaweza kuainishwa kulingana na vifaa vya programu kiteknolojia ambayo hutumiwa kwa kuunganisha vifaa katika mtandao kama nyaya za optiki ethernet lan isiyotumia nyaya homepna nyaya za nguvu ya mawasiliano au g
hn
vifaa vinavyotumika mara kwa mara ni pamoja na mahabu swichi madaraja na au ruta
teknolojia ya lan inayotumia nyaya imeundwa kwa kuunganisha vifaa bila kuweka nyaya
vifaa hivi hutumia mawimbi ya redio au miale ya infrared kama njia ya kuwasilisha ujumbe
teknolojia ya itu t g
hn inatumia nyaya zilizowekwa nyumbani waya wa koaxial nyaya za simu na nyaya za nguvu za umeme kuunda mtandao wa kieneo wenye kasi karibu gigabits s
waya jozi uliopindwa hii ndiyo njia inayotumika sana kwa mawasiliano
waya jozi uliopidwa ni nyaya za kawaida za simu ambazo zinahusisha nyaya mbili za shaba zilizopindwa na ambazo zimewekwa kizuizi na hutumika kwa upeperushaji wa sauti na data pamoja
matumizi ya nyaya mbili zilizopindwa pamoja husaidia kupunguza madhara yasiyofaa na uharibifu utokanao na nguvu za usumakumeme
kasi ya upeperushi huwa kutoka biti milioni kwa sekunde moja hadi biti milioni kwa sekunde moja
waya wa koaxial hizi ni nyaya zinazotumika sana kwa televisheni za mfumo wa waya majengo ya ofisi na makao mengine ya kazi ya mitandao ya kieneo
nyaya hizi zimeundwa kwa shaba au alumini na kufungwa pamoja kwa tabaka la kifaa kinama na ambacho kina uwezo mkubwa wa kidielekitiki
kizuizi cha tabaka husaidia kupunguza kuingiliwa na kuvurugwa
kasi ya upeperushi huwa kutoka milioni na zaidi ya biti milioni kwa sekunde moja
nyaya za optiki nyaya hizi huundwa kwa uzi au nyuzi nyepesi sana za nyuzi za kioo ambazo zimefungwa katika tabaka la kinga
hupeperusha mwangaza ambao unaweza kusafiri umbali mrefu na wa upana mkubwa
nyuzi za optiki haziathiriwi na miale ya mnururisho wa usmakumeme
kasi ya upeperushaji yaweza kwenda hadi biti zaidi ya trilioni kwa sekunde moja
mawimbi madogo ya nchi kavu mawimbi madogo ya nchi kavu hutumia vifaa vya upeperushaji na upokeaji vilivyo duniani
mawimbi madogo ya nchi kavu hutumia vitengo vya gigahertz za chini ambazo hufupisha mawasiliano kuwa kwenye upeo wa macho
njia za kati za vituo vya upeperushaji huwa zimeachana kwa maili kati yake
antena za mawimbi madogo kawaida huwekwa juu ya majengo minara vijilima na vilele vya milima
mawasiliano ya satelaiti satelaiti hutumia mawimbi madogo ya redio kama njia yake ya mawasiliano ambayo hayapindwi na anga ya dunia
satelaiti huwekwa katika anga karibu maili juu ya ikweta
mifumo hii inayozunguka dunia huwa na uwezo wa kupokea na kupeperusha sauti data na siginali za tv
mifumo ya cellular na pcs hutumia teknolojia ya mawasiliano kadhaa ya redio
mifumo hii imegawanyika kwa maeneo tofauti ya kijiografia
kila eneo lina kipeperushi cha nguvu ya chini au mlingoti wa upokezi wa redio ambao hupokea na kupokeza simu kutoka kwa eneo moja hadi lingine
lan zisizotumia nyaya hutumia teknolojia ya spectrum kuwezesha mawasiliano kati ya vifaa vingi katika eneo dogo
mfano wa teknolojia ya wawimbi ya redio na isiyotumia nyaya na iliyo na uwazi wa wastani ni ieee 
 b
bluetooth hii ni teknologia ya umbali wa karibu
hufanya kazi kwa karibu mbps na kitengo cha mita 
bluetooth ni mtandao wa itifaki zilizowazi na zinazotumia waya unaotumika kwa kubadilishana data kwenye umbali mfupi
huduma ya wavuti isiyotumia nyaya hutolewa na kuunganisha watu wakati wowote mahali popote
matumizi uaminifu na haki za upatikanaji mara nyingi hutofautiana kati ya aina hizi za mtandao kwa mfano lan yaelekea huundwa kwa ajili ya matumizi ya ndani kwa ndani wa mifumo ya ndani ya shirika na wafanyakazi katika maeneo ya makazi yao binafsi kama vile jengo wakati wans inaweza kuunganisha pamoja sehemu zilizo tofauti za shirika moja na pengine pia kuunganisha vikundi vinginevyo vya tabaka la tatu
chemba ni miongoni mwa sehemu ambazo zipo nyuma sana kielimu kwani huwezi kuta watu watano waliofika chuo kikuu eneo hili lina shida kubwa ya maji katika vijiji vyake vyote
mitandao ya kompyuta inaweza kuainishwa kulingana na uhusiano wa utendaji uliopo miongoni mwa vifaa vya mtandao mfano shughuli za mtandao active networking huduma kwa mtumiaji client server na usanifu wa rika kwa rika peer to peer kundi la utendaji kazi
mitandao ya kompyuta inaweza kuainishwa kulingana na topolojia ya mtandao ambayo huwa msingi wa mtandao kama mtandao wa bus mtandao wa kinyota mtandao wa pete mtandao wa meshi na mtandao wa kinyota bus mti au mtandao wa topolojia ya moja kwa moja
aina ya mtandao inaashiria njia ambayo vifaa katika mtandao hupata mantiki katika mpangilio wa uhusiano wa kimoja kwa kingine
kwamba aina ya mtandao haitegemei mpangilio halisi wa mtandao
hata kama kompyuta zilizounganishwa kwa mtandao zimewekwa mkabala kwa safu kama zimeunganishwa na kupitia habu huo mtandao una aina ya kinyota badala ya aina ya basi
kwa njia hii sifa zinazoonekana na zile za kiutenda kazi za mtandao ni bainifu aina ya mantiki ya mtandao si muhimu kwa namna moja katika mpangilio halisi
mitandao inaweza kuainishwa kuzingatia utaratibu wa data unaotumiwa kuwasilisha data hizi ni pamoja na mtandao wa digitali na analogi
chini ni orodha ya aina ya mitandao ya kompyuta inayotumika sana iliyopangwa kulingana na ukumbwa
mtandao wa kieneo wa kibinafsi pan ni mtandao wa kompyuta unaotumiwa kwa mawasiliano kati ya vifaa vya kompyuta vilivyo karibu na mtu mmoja
baadhi ya mifano ya vifaa ambavyo hutumika katika pan ni kompyuta binafsi machine ya kuchapisha mashine ya faksi simu pdas skana na hata michezo ya video
pan kama hii yaweza kuhusisha unganisho la nyaya au lisilotumia nyaya kati ya vifaa
pan ina upeo wa angalau futi karibu mita lakini hii inatarajiwa kuongezeka kwa maboresho ya teknolojia
mtandao wa eneo la karibu lan ni mtandao wa kompyuta unaovusha katika eneo ndogo kama vile nyumba ofisi au kikundi kidogo cha majengo kama vile shule au uwanja wa ndege
lan zinazotumia nyaya kwa sasa huwa zimeundwa kwa teknolojia ya ethernet ingawa viwango mpya kama itu t g
hn pia hutoa njia ya kuunda lan zinazotumia nyaya zikitumia nyaya zilizo nyumbani nyaya za koaxial nyaya za simu na nyaya za umeme kwa mfano maktaba yaweza kuwa na lan inayotumia au isiyotumia nyaya kwa kuunganisha vifaa vilivyo karibu kama mitambo ya kupiga chapa na seva na kuunganisha na mtandao
katika lan itumiayo nyaya kompyutapc kwenye maktaba kawaida huunganishwa na kikundi cha jamii ya waya cha cat ikitumia itifaki ya 
 ieee katika mfumo wa vifaa vilvyounganishwa pamoja na hatimaye kuunganishwa kwenye mtandao
nyaya za seva kawaida huwa kutoka kwa kikundi cha nyaya zilizoongezwa nguvu za e ambazo hutumia ieee 
 katika gbit s
lan isiyotumia nyaya yaweza kutumia itifaki tofauti ya ieee i 
 b 
 g au pengine 
 n
kompyuta za wafanyikazi angavu kwa kijani kibichi katika mchoro zaweza kutumia mtambo wa kuchapisha printa kwa rangi tofauti itazame rekodi na mtandao wa kiakademia na wavuti
kompyuta za watumiaji zaweza kupata wavuti na orodha ya kadi
kila kundi la ufanyikazi laweza kufikia machine yao ya kuchapisha printa ya eneo lao
zingatia kuwa machine ya kuchapisha haiwezi kutumika na kikundi kilicho nje ya kundi lao la ufanyikazi wake
vifaa vyote vilivyounganishwa lazima vielewe tabaka la mtandao tabaka la kwa sababu zinashughulikia vitanzu vingi rangi tofauti
wale walio ndani ya maktaba iliyo na uunganisho la ethernet la mbit tu na kuunganishwa na vifaa vya mtumiaji na uunganisho la ethernet gigabit kwa ruta kuu wanaweza kuitwa swichi za safu ya kwa sababu wana kusano la ethernet tu na lazima ielewe ip
itakuwa sahihi zaidi kuwaita ruta za uunganisho ambapo ruta sasa ipo juu ya usambazaji wa wavuti na mitandao ya kielimu ruta za kuunganisha wateja
sifa bainifu za lan tofauti zake wans mitando ya maeno pana ni pamoja na kupeleka data kwa kasi ya juu sana eneo ndogo la kijiografia na ukosefu wa haja ya mawasiliano ya nyaya zilizokodishwa
kwa sasa ethernet au lan za teknolojia ya 
 ieee hufanya kazi kwa kazi ya hadi gbit s
hiki ndicho kiwango cha kupeleka data
ieee ina miradi ya uchunguzi ya kuweka kitengo cha na gbit s
mtandao wa eneo la bewa can ni mtandao wa kompyuta unaoundwa kwa kuunganisha mitandao ya maeneo ya karibu lans kwenye eneo ndogo la kijiografia
unaweza kuchukuliwa kama aina mojawapo ya mitandao ya eneo la mijini hususani kwa mpangilio wa kitaaluma
katika mandhari ya chuo kikuu mtandao wa bewa uliojikita katika mtandao wa eneo la bewa unauwezekano wa kuunganisha majengo ya bewa yakiwemo idara za kitaaluma maktaba ya chuo kikuu na nyumba za maakazi za wanafunzi
lengo kuu la mtandao wa eneo la bewa ni kuwawezesha wanafunzi wa chuo kikuu kupata wavuti na rasilimali za chuo kikuu
huu ni mtandao unaounganisha lan mbili au zaidi pamoja lakini iliyo tu kwa eneo maalum la kijiografia kama bewa la chuo ukumbi wa viwanda jengo la ofisi au kambi ya kijeshi
can inaweza kuonekana kama aina ya man mtandao wa eneo la mji mkuu lakini kwa ujumla inahusisha eneo ndogo kuliko man
neno hili mara nyingi hutumika kujadili utekelezaji wa mitandao kwa eneo la mpaka mmoja
hili halipaswi kukanganywa na mtandao wa eneo la udhibiti
lan huunganisha vifaa vya mtandao kwa umbali mfupi
mtandao wa eneo la mji mkuu man ni mtandao unaounganisha mitandao miwili au zaidi ya eneo la karibu au mitandao ya eneo la kampasi pamoja lakini haina upana nje ya mipaka ya mji jiji
ruta swichi au habu huunganishwa ili kuunda mtandao wa eneo la mji mkuu
gairo ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa morogoro ambayo ilianzishwa rasmi mnamo machi 
mtandao wa eneo pana wan ni mtandao wa kompyuta unaotanda kwa eneo pana yaani mtandao wowote wa viungo vya mawasiliano vinavyopita jiji kuu kikanda au mipaka ya kitaifa 
kwa njia isiyo rasmi wan ni mtandao unaotumia ruta na viungo vya mawasiliano ya umma
tofauti na mitandao wa kieneo ya kibinafsi pans mitandao ya eneo la karibu lans mitandao ya eneo la kampasi cans au mitandao ya eneo la jiji kuu mans ambayo kwa kawaida ina ukadirifu wa chumba jengo kampasi au eneo maalum mfano mji kwa mpangilio huo
mfano wa wan unaojulikana kwa wengi na kwa ukubwa ni wavuti
wan ni mtandao wa mawasiliano wa data uliotanda kwa eneo pana la kijiografia yaani mji mmoja hadi mwingine na nchi moja kwenda nchi nyingine na ya kwamba mara nyingi hutumia vifaa vya upokezi vinavyotolewa na vifaa vya uchukuzi vya kawaida kama kampuni za simu
teknolojia ya wan kwa ujumla hufanya kazi katika tabaka tatu za chini za tabaka la mahali halisia tabaka la kiungo cha data na tabaka la mtandao
ainisho bainifu la mitandao ya ulimwengu gan angalia pia ieee lipo katika harakati za ujenzi na vikundi kadhaa na hakuna ufasili wa aina moja
kwa ujumla hata hivyo gan ni muundo wa kusaidia mawasiliano ya sabili katika lan zisizotumia nyaya maeneo yaliyogubikwa na satelaiti nk
changamoto muhimu katika mawasiliano ya sabili ni kupokeza mawasiliano ya mtumiaji kutoka eneo moja hadi lifuatalo
katika mradi wa ieee hii inahusisha mfululizo wa mitandao ya maeneo ya karibu isiyotumia nyaya wlan ya nchi kavu
mtandao dhahania wa kibinafsi vpn ni mtandao wa kompyuta ambao baadhi ya viungo katikati mwa vitengo hubebwa kwa unganisho lililowazi au mzungusho wa dhahania katika baadhi ya mitandao mikubwa kwa mfano wavuti badala ya nyaya halisi
itifaki za tabaka la kiungo cha data cha mtandao dhahania zinasemekana kupitishwa kwa mtandao mkubwa zikiwa katika mandhari haya
mojawapo ya utendaji ni mawasiliano yaliyo salama kupitia kwa mtandao wa umma lakini hamna haja vpn kuwa na vipengele vya usalama kama vile uthibitishaji au usimbaji fiche wa maudhui
vpn kwa mfano inaweza kutumika kutofautisha mfuatano wa watumiaji wa jamii tofauti juu ya msingi wa mtandao na vipengele vya usalama
vpn yaweza kuwa na utendaji wa juhudi bora au yaweza kuwa na kiwango maalumu cha huduma cha mkataba wa sla kati ya mteja wa vpn na mtoa huduma wa vpn
kwa jumla vpn ina topolojia kubwa zaidi kuliko ncha kwa ncha
vpn inaruhusu watumiaji wa kompyuta kuonekana kuhakiki kutoka kwa eneo la anwani ya ip mbali na ile halisi waliounganishwa nayo kwa mtandao
muungano wa mitandao ni unganisho la mitandao miwili ya kompuyta au zaidi tofauti au sehemu za mtandao kwa kutumia teknolojia ya kawaida ya uelekezaji kwa kutumia ruta
matokeo yanaitwa muungano wa mitandao mara nyingi hujulikana kama mtandao
mitandao miwili au zaidi au sehemu za mtandao huunganishwa kwa kutumia vifaa vinavyo fanya kazi katika tabaka ya tabaka la mtandao ambayo ni kielelezo cha kumbukumbu cha osi kama vile ruta
unganisho lolote kati au baina ya umma kibinafsi biashara viwandani au mitandao ya kiserikali pia inaweza kuelezewa kama muungano wa mitandao
katika mazoezi ya kisasa mitandao iliyounganishwa hutumia itifaki za wavuti
kuna angalau aina tatu tofauti za muungano wa mitandao kulingana na wanaoisimamia na ambao wanashiriki katika mitandao hii wavuti za ndani na wavuti za nje zinaweza au zisiweze kuwa na uhusiano na mtandao
ikiwa zimeunganishwa na mtandao wavuti za ndani na wavuti za nje kwa kawaida hupewa ulinzi dhidi ya kutumiwa kutoka kwa wavuti bila ruhusa ifaayo
mtandao hauchukuliwi kuwa sehemu ya wavuti wa ndani na wavuti wa nje ingawa inaweza kutumika kama vipengele vya kutumia sehemu za wavuti za nje
wavuti wa ndani ni kundi la mitandao inayotumia itifaki za wavuti na zana za msingi za ip kama vile vivinjari na proglamu za uhamisho wa faili amabazo zimo chini ya udhibiti wa utawala mmoja
uti huu wa kiutawala hufunga wavuti wa ndani kwa wote isipokuwa tu kwa watumiaji maalumu
kwa kawaida wavuti wa ndani ni mtandao wa ndani wa shirika
wavuti wa ndani kubwa kawaida angalau utakuwa na seva ya wavuti ili kutoa taarifa za shirika kwa watumiaji
kitaalam wavuti wa nje unaweza pia kujumuishwa kama can man wan au aina nyingine ya mtandao ingawa kwa ufafanuzi wavuti wa nje hauwezi kuwa na lan moja ni lazima angalau uwe na uunganisho na mtandao wa nje
wavuti unahusu unganisho la ulimwengu la mitandao ya kiserikali kitaaluma umma na kibinafsi juu ya teknolojia ya mkusanyo wa itifaki za mtandao
mtandao pia ni uti wa mgongo wa mawasiliano ya world wide web www
internet kwa kawaida huaandikwa na kutajwa kwa herufi kubwa i kama nomino sahihi kwa sababu za kihistoria na kuitofautisha na muungano wa mitandao ya aina nyingine
watoa huduma na mashirika makubwa hubadilishana habari kuhusu upatikanaji wa nafasi ya anwani zao kupitia kwaborder gateway protocol bgp na kutengeneza matandao wa njia za upokezi
mitandao yote inaundwa kwa msingi matofali ya ujenzi ili kuunganisha kwa vipengelevya mtandao kama vile kadi za kuunganisha na mtandao nics madaraja habu swichi na ruta
aidha mbinu ya kusaidia kuunganisha vipengele hivi inahitajika kawaida katika mfumo wa waya wa galvani kwa kawaida waya wa kundi la
njia zisizotumika sana ni pamoja na viungo vya wawimbi madogo kama katika ieee au waya wa optiki nyuzinyuzi za optiki
kadi ya mtandao kibadili mtandao au nic kadi ya kuunganisha mtandao ni kipande cha tijara ngumu ya kompyuta iliyoundwa ili kuruhusu kompyuta kuwasiliana kwenye mtandao wa kompyuta
hutoa utumizi halisia wa kiungo cha kati cha mitandao na mara nyingi hutoa ngazi ya chini ya mfumo wa utambulishi kwa kutumia anwani za mac
kipaazi ni kifaa cha eletroniki kinachopokea wawimbi na kuyapokeza na nguvu ya ngazi ya juu au kwa upande mwingine wa kizuizi ili wawimbi yaweze kufunika umbali mrefu bila ya uharibifu
katika mipangilio mingi ya ethernet ya nyaya jozi zilizopindwa vipaazi vinahitajika kwa waya ambao unatamba zaidi ya mita 
wakati pakiti inafika kwenye shimo moja huwa inaigwa kwa mashimo yote bila kubadilishwa kwa ajili ya kupokezwa
anwani ya inakoenda katika fremu huwa haibadilishwi hadi kuwa anwani ya kutangaza
daraja la mtandao huunganisha vijisehemu vya mitandaomingi katika tabaka la kiungo data tabaka la cha kielelezo cha osi
madaraja huwa hayaigi kiholela trafiki yote kwa mashimo yote kama habu zinavyofanya lakini husoma ni anwani ipi ya mac ambayo inaweza kufikiwa kwa shimo fulani
mara baada ya daraja kuhusisha shimo na anwani fulani litakuwa likituma trafiki kwa anwani hiyo tu kwa hilo shimo
madaraja huwa yanatuma habari za utangazaji kwa mashimo yote isipokuwa tu kwa shimo ambamo habari zilipokelewa
madaraja hujifunza uhusiano wa mashimo na anwani kwa kuchunguza anwani ya mwanzo ya fremu ambazo inaona kwa mashimo mbalimbali
mara fremu zinapofika kwa kupitia shimo anwani ya ilipotoka inahifadhiwa na daraja inadhania kwamba anwani hii ya mac inahusishwa na shimo hili
mara ya kwanza ambapo anwani shabaha ambayo haikuwa ikijulikana hapo awali inaonekana daraja litawasilisha fremu hii kwa mashimo yote isipokuwa lile ambalo fremu iliwasili
swichi ya mtandao ni kifaa ambacho hupokeza na kuchunga datagramu za tabaka la la osi vijisehemu vya mawasiliano ya data kati ya mashimo nyaya zilizounganishwa yenye msingi wa anwani za mac kwenye pakiti
hii inaitofautisha kutoka kwa habu kwa vile hupokeza pakiti kwa mashimo yale tu yanayohusika katika mawasiliano kuliko mashimo yote yaliyounganishwa
kwa kihalisia swichi haina uwezo wa kuendesha trafiki kwa kutumia misingi ya anwani za ip tabaka la la osi ambalo ni muhimu kwa mawasiliano kati ya vijisehemu vya mtandao au ndani ya lan kubwa
baadhi ya swichi zina uwezo wa kuendesha kwa misingi ya anwani za ip lakini bado zinaitwa swichi kama jina la kisoko
swichi kwa kawaida huwa na mashimo mengi kwa nia kuwa mitandao mingi au yote imeunganishwa moja kwa moja kwenye swichi au kwa swichi ambayo kisha inaunganishwa kwa swichi nyingine
swichi ni jina la kisoko ambalo linahusisha ruta na madaraja na vile vile vifaa vyovyote ambavyo vinaweza kusambaza trafiki inapohitahika au kama maudhui ya mifumo mfano kitambulisho cha url ya wavuti
swichi zinazaweza kufanya kazi katika tabaka moja au zaidi kwenye kielelezo cha osi likiwemo tabaka la kmahali halisia kiungo data mtandao au usari yaani mwisho kwa mwisho
kifaa kinachofanya kazi wakati huo huo kwenye tabaka zaidi ya moja huitwa swichi la tabaka nyingi
kutilia maanani sana kwa ufafanuzi usiofaa wa neno swichi mara nyingi hupelekea kuchanganyikiwa wakati wa kwanza wa kujaribu kuelewa mitandao iliyoungaishwa
wengi wa waundaji wa mitandao wenye uzoefu mkubwa na waendeshi hupendekeza kuanza kwa umantiki wa vifaa vinavyoshughulika na itifaki za ngazi moja tu si zote ambazo zipo kwenye osi
kifaa cha tabaka tofauti ni mada ya juu ambayo inaweza kupelekea uchaguzi wa matumizi fulani lakini dhana ya swichi za tabaka nyingi tofauti si muundo unaowezekana ulimwenguni
ruta ni kifaa cha mtandao ambacho hupokeza pakiti kati ya mitandao kwa kutumia habari iliyopo kwenye vichwa vya itifaki na katika jendwali la upokezi kuamua ruta ifuatayo ya kila pakiti
ruta hufanya kazi katika tabaka la mtandao la kielelezo cha osi na tabaka la mtandao la tabaka la mtandao la tcp ip
juni ni mwigizaji wa filamu wa kiireland ambaye amebadilisha uraia na kuwa raia wa marekani tangu 
anafahamika zaidi kwa kucheza kama oskar schindler kwenye filamu ya schindler s list michael collins kwenye filamu ya michael collins qui gon jinn kwenye mfululizo wa filamu ya na aslan kwenye mfululizo wa filamu za the chronicles of narnia
pia amepata kucheza kwenye mafilamu mengine maarufu sana kama vile darkman rob roy kingdom of heaven batman begins na taken
amecheza wahusika kadhaa wanaohusiana na watu wa kweli
wahusika hao ni pamoja na oskar schindler michael collins na alfred kinsey
g yn cek ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa amasya upande wa kaskazini mwa nchi ya uturuki
mji unachukua eneo la km na jumla la wakazi takriban of ambao wengine mjini mwake huko g yn cek g m hacik y ni mji na wilaya iliopo mjini magharibi mwa mkoa wa amasya huko nchini uturuki
takriban km kutoka kwenye mji wake ulio mkubwa kabisa mjini hapa wa merzifon
mji unachukua eneo la km na jumla la wakazi takriban na wengine wanaishi mahali pa mjini mwa g m hacik y
idadi ya wakazi ilikuwa watu wakati wa sensa 
hamam z ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa amasya kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
mji unachukua eneo la km na jumla la wakazi takriban of ambao wengine wanaishi mjini ni 
merzifon ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa amasya katikati ya kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
mji unachukua eneo la km na jumla la wakazi takriban ambao wengine wanaishi mji mwa merzifon
suluova ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa amasya huko nchini uturuki kwenye kanda ya bahari nyeusi
mji unachukua eneo la km na jumla la wakazi takriban ambao wengine wanaishi mjini mwa suluova
ta ova ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa amasya katikati ya kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
mji unachukua eneo la km na jumla ya wakazi takriban ambao wanaishi mjini mwa ta ova
mwembe wa kalimantan mangifera casturi au kienyeji unajulikana kama kasturi ni tunda la mti wa matunda ya msimu wa joto wenye urefu wa takribani mita unapatikana kwenye eneo dogo la banjarmasin kusini mwa borneo indonesia
siku hizi miti hii imeadimika sehemu za porini kutokana na kukatwa katwa kinyume cha sheria
hata hivyo bado inalimwa kwa kiasi kidogo katika eneo hili kutokana na utamu wa matunda yake
mei mjini mbaise imo nigeria ni mwigizaji wa filamu na mwanamitindo kutoka nchini nigeria
mnamo mwaka wa ameshinda tuzo ya african movie academy award akiwa kama mwigizaji bora filamu wa kiafrika
yeye ni wa nne kuzaliwa kutoka katika familia ya watoto wanane alikulia katika mazingira ya hali ya kawaida tu
baba yake anafanyakazi kama mhandisi na mama yake hufanyakazi kama mwalimu
alihitimu chuo cha methodist girls college yaba kabla kuelekeza zake katika chuo kikuu cha lagos
akiwa chuo kikuu genevieve alianza usaili wa shughuli za uigizaji ambazo nyingi zilikuwa kazi za nollywood
nnaji alianza shughuli zake za uigizaji akiwa kama mwigizaji mtoto kwenye tamthilia za televisheni ripples akiwa na umri wa miaka 
pia amewahi kushirikishwa kwenye matangazo ya biashara kadhaa ikiwemo kinywaji cha pronto na sabuni ya omo
mnamo mwaka wa akiwa na umri wa miaka alianza kuonekana katika soko la filamu za watu wakubwa za kinigeria most wanted
filamu zake za baadaye ni pamoja na last party mark of the beast na ijele
nnaji amepokea tuzo kadhaa kwa ajili ya kazi yake
tuzzo hizo ni pamoja na kuopewa na jina la mwigizaji bora wa mwaka wa na city people awards na kupkea heshima ya kuwa mwigizaji bora mnamo mwaka wa kwenye african movie academy awards amaa
mnamo mwaka wa ameingia mkataba na studio ya kighana na kutoa albamu
mnamo mwaka wa nnaji ameanzisha mradi wa mavazi st
genevieve ambao pia huchangia asilia kadhaa katika mradi wa maendeleo ya uhisani
desmond mpilo tutu alizaliwa tarehe oktoba mwaka ni askofu mkuu wa kanisa anglikana nchini afrika kusini
ilivyofika mwaka wa alipokea tuzo ya nobel ya amani
ardanu kigeorgia artanuji kiarmenia artanooj ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa artvin kwenye kanda bahari nyeusi huko nchini uturuki
arhavi ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa artvin milimani juu ya pwani ya mashariki mwa bahari nyeusi huko nchini uturuki
bor ka ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa artvin kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
hopa ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa artvin huko nchini uturuki
kwa upande wa mashariki mji upo kwenye pwani ya bahari nyeusi karibu kidogo na mpaka wa nchi ya georgia
murgul ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa artvin kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 av at ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa artvin kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
yusufeli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa artvin kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
upo katika eneo la ukingo wa mto oruh takriban km kusini magharibi mwa jiji la artvin katika barabara ya erzurum
t x kifupi cha terminatrix ni jina la mwanamke roboti mwuaji wa
huyu ni ndiye adui mkubwa kabisa katika filamu ya
t x ana uwezo wa kuchukua mwonekano wa wahusika wengine kwa hiyo wahusika wengine walioenekana mara kadhaa kwenye filamu kwa kufuatia mwonekano mwingine wa t x
uwezo wa kubadili umbo lake ni sawa tu na la t adui mkubwa katika filamu ya
amasra zamani iliitwa amastris kwa kigiriki ni mji wa bandari ndogo ya bahari nyeusi iliopo katika mkoa wa bartin huko nchni uturuki
mji huu unaheshimiwa leo hii kwa sababu ya fukwe zake za bahari na hali ya uasili wa mambo yake ambacho imefanyia wakazi wa hapa kujifanyia shughuli zao na watalii ili kujipatia ridhiki
kuruca ile ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bartin kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ulus ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bartin kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
mji bado unaendeleza koloni za ugiriki ya kale ya olous 
aydintepe ni mji na wilaya iliopo mkoani bayburt kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
demir z ni mji na wilaya iliopo mkoani bayburt kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
d rtdivan ni mji na wilaya iliopo mkoani bolu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
gerede ni mji na wilaya iliopo mkoani bolu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
kibriscik ni mji na wilaya iliopo mkoani bolu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
mengen turkey ni mji na wilaya iliopo mkoani bolu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
mudurnu ni mji na wilaya iliopo mkoani bolu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
seben ni mji na wilaya iliopo mkoani bolu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
yeni a a ni mji na wilaya iliopo mkoani bolu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
alaca ni mji na wilaya iliopo mkoani orum kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
bo azkale ni mji na wilaya iliopo mkoani orum kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
dodurga ni mji na wilaya iliopo mkoani orum kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
i skilip ni mji na wilaya iliopo mkoani orum kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
kargi ni mji na wilaya iliopo mkoani orum kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
la in ni mji na wilaya iliopo mkoani orum kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
mecit z ni mji na wilaya iliopo mkoani orum kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
o uzlar ni mji na wilaya iliopo mkoani orum kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ortak y orum ni mji na wilaya iliopo mkoani orum kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
osmancik ni mji na wilaya iliopo mkoani orum kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
sungurlu ni mji na wilaya iliopo mkoani orum kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
u urluda ni mji na wilaya iliopo mkoani orum kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ak akoca ni mji na wilaya iliopo mkoani d zce kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
cumayeri ni mji na wilaya iliopo mkoani d zce kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 ilimli ni mji na wilaya iliopo mkoani d zce kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
g m ova ni mji na wilaya iliopo mkoani d zce kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
kayna li ni mji na wilaya iliopo mkoani d zce kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
yi ilca ni mji na wilaya iliopo mkoani d zce kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
alucra ni mji na wilaya iliopo mkoani giresun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
bulancak ni mji na wilaya iliopo mkoani giresun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 amoluk ni mji na wilaya iliopo mkoani giresun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 anak i ni mji na wilaya iliopo mkoani giresun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
dereli ni mji na wilaya iliopo mkoani giresun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
do ankent ni mji na wilaya iliopo mkoani giresun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
espiye ni mji na wilaya iliopo mkoani giresun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
eynesil ni mji na wilaya iliopo mkoani giresun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
g rele ni mji na wilaya iliopo mkoani giresun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
g ce ni mji na wilaya iliopo mkoani giresun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
piraziz ni mji na wilaya iliopo mkoani giresun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 ebinkarahisar ni mji na wilaya iliopo mkoani giresun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
tirebolu ni mji na wilaya iliopo mkoani giresun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ya lidere ni mji na wilaya iliopo mkoani giresun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
kelkit ni mji na wilaya iliopo mkoani g m hane kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
k se ni mji na wilaya iliopo mkoani g m hane kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
k rt n ni mji na wilaya iliopo mkoani g m hane kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 iran ni mji na wilaya iliopo mkoani g m hane kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
torul ni mji na wilaya iliopo mkoani g m hane kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
eflani ni mji na wilaya iliopo mkoani karab k kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
eskipazar ni mji na wilaya iliopo mkoani karab k kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ovacik karab k ni mji na wilaya iliopo mkoani karab k kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
safranbolu ni mji na wilaya iliopo mkoani karab k kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
yenice karab k ni mji na wilaya iliopo mkoani karab k kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
abana kastamonu ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
a li ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ara ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
bozkurt kastamonu ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 atalzeytin ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
cide ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
daday ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
devrekani ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
han n ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
i hsangazi ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
i nebolu ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
k re kastamonu ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
pinarba i district kastamonu ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 enpazar ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
seydiler ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ta k pr ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
tosya ni mji na wilaya iliopo mkoani kastamonu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
akku ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
aybasti ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 ama ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 ayba i ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
fatsa ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
g lk y ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
g lyali ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
g rgentepe ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
i kizce ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
kabad z ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
kabata ordu ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
korgan ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
kumru ordu ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
mesudiye ordu ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
per embe ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ulubey ordu ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 nye ni mji na wilaya iliopo mkoani ordu kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
arde en ni mji na wilaya iliopo mkoani rize kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 amlihem in ni mji na wilaya iliopo mkoani rize kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 ayeli ni mji na wilaya iliopo mkoani rize kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
derepazari ni mji na wilaya iliopo mkoani rize kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
g neysu ni mji na wilaya iliopo mkoani rize kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
hem in ni mji na wilaya iliopo mkoani rize kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
i kizdere ni mji na wilaya iliopo mkoani rize kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
i yidere ni mji na wilaya iliopo mkoani rize kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
kalkandere ni mji na wilaya iliopo mkoani rize kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
pazar ni mji na wilaya iliopo mkoani rize kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
i lkadim ni mji na wilaya iliopo mkoani samsun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ala am ni mji na wilaya iliopo mkoani samsun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
asarcik ni mji na wilaya iliopo mkoani samsun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ayvacik samsun ni mji na wilaya iliopo mkoani samsun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
bafra ni mji na wilaya iliopo mkoani samsun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 ar amba ni mji na wilaya iliopo mkoani samsun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
havza ni mji na wilaya iliopo mkoani samsun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
kavak uturuki ni mji na wilaya iliopo mkoani samsun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ondokuzmayis ni mji na wilaya iliopo mkoani samsun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
salipazari ni mji na wilaya iliopo mkoani samsun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
tekkek y ni mji na wilaya iliopo mkoani samsun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
terme samsun ni mji na wilaya iliopo mkoani samsun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
vezirk pr ni mji na wilaya iliopo mkoani samsun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
yakakent ni mji na wilaya iliopo mkoani samsun kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ayancik ni mji na wilaya iliopo mkoani sinop kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
boyabat ni mji na wilaya iliopo mkoani sinop kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
dikmen ni mji na wilaya iliopo mkoani sinop kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
dura an ni mji na wilaya iliopo mkoani sinop kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
erfelek ni mji na wilaya iliopo mkoani sinop kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
gerze turkey ni mji na wilaya iliopo mkoani sinop kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
almus ni mji na wilaya iliopo mkoani tokat kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
artova ni mji na wilaya iliopo mkoani tokat kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ba iftlik ni mji na wilaya iliopo mkoani tokat kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
erbaa ni mji na wilaya iliopo mkoani tokat kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
niksar ni mji na wilaya iliopo mkoani tokat kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
pazar tokat ni mji na wilaya iliopo mkoani tokat kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
re adiye ni mji na wilaya iliopo mkoani tokat kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
sulusaray ni mji na wilaya iliopo mkoani tokat kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
turhal ni mji na wilaya iliopo mkoani tokat kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ye ilyurt tokat ni mji na wilaya iliopo mkoani tokat kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
zile ni mji na wilaya iliopo mkoani tokat kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ak aabat ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
arakli ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
arsin turkey ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
be ikd z ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 ar iba i ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 aykara ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
d zk y ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
hayrat ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
k pr ba i district trabzon ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
ma ka ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
of district trabzon ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 alpazari ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
s rmene ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
tonya ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
vakfikebir ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
yomra ni mji na wilaya iliopo mkoani trabzon kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
alapli ni mji na wilaya iliopo mkoani zonguldak kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
 aycuma ni mji na wilaya iliopo mkoani zonguldak kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
devrek ni mji na wilaya iliopo mkoani zonguldak kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
eregli ni mji na wilaya iliopo mkoani zonguldak kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
g k ebey ni mji na wilaya iliopo mkoani zonguldak kwenye kanda ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
eskil ni mji na wilaya iliopo mkoani aksaray kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
g la a ni mji na wilaya iliopo mkoani aksaray kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
g zelyurt ni mji na wilaya iliopo mkoani aksaray kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
ortak y aksaray ni mji na wilaya iliopo mkoani aksaray kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
sariyah i ni mji na wilaya iliopo mkoani aksaray kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
akyurt ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
altinda ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
aya ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
bala ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 ankaya ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 ubuk ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
elmada ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
etimesgut ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
g lba i ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
kalecik ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
kazan ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
ke i ren ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
sincan ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
yenimahalle ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
beypazari ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 amlidere ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
evren ankara ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
kizilcahamam ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
nallihan ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
polatli ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 erefliko hisar ni mji na wilaya iliopo mkoani ankara kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
atkaracalar ni mji na wilaya iliopo mkoani ankiri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
bayram ren ni mji na wilaya iliopo mkoani ankiri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 erke ni mji na wilaya iliopo mkoani ankiri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
eldivan ni mji na wilaya iliopo mkoani ankiri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
ilgaz ni mji na wilaya iliopo mkoani ankiri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
kizilirmak ankiri ni mji na wilaya iliopo mkoani ankiri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
korgun ni mji na wilaya iliopo mkoani ankiri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
kur unlu ni mji na wilaya iliopo mkoani ankiri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
orta ni mji na wilaya iliopo mkoani ankiri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 aban z ni mji na wilaya iliopo mkoani ankiri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
yaprakli ni mji na wilaya iliopo mkoani ankiri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
alpu ni mji na wilaya iliopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 ifteler ni mji na wilaya iliopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
g ny z ni mji na wilaya iliopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
han eski ehir ni mji na wilaya iliopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
i n n eski ehir ni mji na wilaya iliopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
mahmudiye ni mji na wilaya iliopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
mihalgazi ni mji na wilaya iliopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
mihali ik ni mji na wilaya iliopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
saricakaya ni mji na wilaya iliopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
seyitgazi ni mji na wilaya iliopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
sivrihisar ni mji na wilaya iliopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
odunpazari ni mji na wilaya iliopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
tepeba i ni mji na wilaya iliopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
han ni mji na wilaya iliyopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
i n n ni mji na wilaya iliopo mkoani eski ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
ba yayla ni mji na wilaya iliopo mkoani karaman kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
ermenek ni mji na wilaya iliopo mkoani karaman kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
kazimkarabekir ni mji na wilaya iliopo mkoani karaman kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
sariveliler ni mji na wilaya iliopo mkoani karaman kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
melikgazi ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
akki la ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
b nyan ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
develi ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
felahiye ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
hacilar ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
i ncesu ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
kocasinan ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 zvatan ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
pinarba i kayseri ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
sario lan ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
sariz ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
talas turkey ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
tomarza ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
yahyali ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
ye ilhisar ni mji na wilaya iliopo mkoani kayseri kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
bali eyh ni mji na wilaya iliopo mkoani kirikkale kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 elebi ni mji na wilaya iliopo mkoani kirikkale kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
delice ni mji na wilaya iliopo mkoani kirikkale kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
keskin ni mji na wilaya iliopo mkoani kirikkale kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
sulakyurt ni mji na wilaya iliopo mkoani kirikkale kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
yah ihan ni mji na wilaya iliopo mkoani kirikkale kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
ak akent ni mji na wilaya iliopo mkoani kir ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
akpinar kir ehir ni mji na wilaya iliopo mkoani kir ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
boztepe kir ehir ni mji na wilaya iliopo mkoani kir ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
kaman district kir ehir ni mji na wilaya iliopo mkoani kir ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
mucur ni mji na wilaya iliopo mkoani kir ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
ahirli ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
ak ren ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
ak ehir ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
altinekin ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
bey ehir ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
bozkir ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 eltik ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
cihanbeyli ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 umra ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
derbent konya ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
derebucak ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
do anhisar ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
emirgazi ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
ere li konya ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
g neysinir ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
hadim ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
h y k konya ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
ilgin ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
kadinhani ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
karapinar ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
karatay konya ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
kulu konya ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
meram ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
saray n ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
sel uklu ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
seydi ehir ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
ta kent ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
tuzluk u ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
yalih y k ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
yunak ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
acig l ni mji na wilaya iliopo mkoani nev ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
avanos ni mji na wilaya iliopo mkoani nev ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
derinkuyu ni mji na wilaya iliopo mkoani nev ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
g l ehir ni mji na wilaya iliopo mkoani nev ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
kozakli ni mji na wilaya iliopo mkoani nev ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 rg p ni mji na wilaya iliopo mkoani nev ehir kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
altunhisar ni mji na wilaya iliopo mkoani ni de kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
bor district ni de ni mji na wilaya iliopo mkoani ni de kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 amardi ni mji na wilaya iliopo mkoani ni de kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 iftlik district ni de ni mji na wilaya iliopo mkoani ni de kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
uluki la ni mji na wilaya iliopo mkoani ni de kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
akincilar ni mji na wilaya iliopo mkoani sivas kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
altinyayla sivas ni mji na wilaya iliopo mkoani sivas kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
divri i ni mji na wilaya iliopo mkoani sivas kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
do an ar ni mji na wilaya iliopo mkoani sivas kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
gemerek ni mji na wilaya iliopo mkoani sivas kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
g r n ni mji na wilaya iliopo mkoani sivas kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
hafik ni mji na wilaya iliopo mkoani sivas kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
i mranli ni mji na wilaya iliopo mkoani sivas kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
koyulhisar ni mji na wilaya iliopo mkoani sivas kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 arki la ni mji na wilaya iliopo mkoani sivas kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
su ehri ni mji na wilaya iliopo mkoani sivas kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
ula ni mji na wilaya iliopo mkoani sivas kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
yildizeli ni mji na wilaya iliopo mkoani sivas kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
zara ni mji na wilaya iliopo mkoani sivas kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
akda madeni ni mji na wilaya iliopo mkoani yozgat kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
aydincik yozgat ni mji na wilaya iliopo mkoani yozgat kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
bo azliyan ni mji na wilaya iliopo mkoani yozgat kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 andir ni mji na wilaya iliopo mkoani yozgat kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 ayiralan ni mji na wilaya iliopo mkoani yozgat kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 ekerek ni mji na wilaya iliopo mkoani yozgat kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
kadi ehri ni mji na wilaya iliopo mkoani yozgat kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
saraykent ni mji na wilaya iliopo mkoani yozgat kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
sarikaya ni mji na wilaya iliopo mkoani yozgat kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
 efaatli ni mji na wilaya iliopo mkoani yozgat kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
sorgun ni mji na wilaya iliopo mkoani yozgat kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
yenifakili ni mji na wilaya iliopo mkoani yozgat kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
yerk y ni mji na wilaya iliopo mkoani yozgat kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
do ubeyazit ni mji na wilaya iliopo mkoani a ri kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
ele kirt ni mji na wilaya iliopo mkoani a ri kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
hamur ni mji na wilaya iliopo mkoani a ri kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
patnos ni mji na wilaya iliopo mkoani a ri kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
ta li ay ni mji na wilaya iliopo mkoani a ri kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
tutak turkey ni mji na wilaya iliopo mkoani a ri kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
 ildir ni mji na wilaya iliopo mkoani ardahan kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
damal ni mji na wilaya iliopo mkoani ardahan kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
g le ni mji na wilaya iliopo mkoani ardahan kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
hanak ni mji na wilaya iliopo mkoani ardahan kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
posof ni mji na wilaya iliopo mkoani ardahan kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
adakli ni mji na wilaya iliopo mkoani bing l kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
gen ni mji na wilaya iliopo mkoani bing l kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
karliova ni mji na wilaya iliopo mkoani bing l kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
ki i ni mji na wilaya iliopo mkoani bing l kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
solhan ni mji na wilaya iliopo mkoani bing l kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
zazaki kirdki elifbi zazaca harfler veya alfabe pi ronic bar barmi barz barzi ba na baweri bawkal bawo beri beron betal bey bin binki bira birew birrik biz bizik bo boron ca ca cal calok carg cazi ceni cayi cemed comi comird cew cirrn cit citi ron cif ciro cuweyn cuweynon al ap aq arres a ba eher eng epik eq ere ewres eyle ikos ilay ile ilk im irronik ogon ok dapir darg darzin dat datza dayi dec des desmac dest destermo di dijn dindo di eme dik diy diyes do dur ek ekl elawiti ereq ereqo erey erinayi eri esnaw estariti este esti e kena e kawayi eyni eyom eyr ey ti ez faq fart fe m fek fekbulay felqe feqiyr ferek fewt f z fil o firaq firing firingi firq firrkardi fisto fitar fizil fiki firket ga gac garm gede germaw germawon gew gil gijik gilgil giron goni gonkiy go goyn gud gudvewr gulon gurz ard eba ebre ebur edar el elo elb em emc emza esir e fe e if e if eybrat ezeb ezele onc ar ardayi aysayi aybone edr ela ele elet enim ereqayi ewesnayi ewf kardi idar izbonik hak hali haylok her hera herr he hey t hey tay hey t s hewt hewtay hewte hewt s hilayi hing hinzar hir s hiri homay imbaz imsar imvarde in ina ingimi ingi t ingi tre ingur iskic iskura ispar istare istonik istor i lig i i l es imi i mi on incil i k iro isot izar izim kal kalme kar karg ka kate kec keko kerra keye kesa kesek kil kiri ki lo ko koho kondiz ku e kund kutik kuze kure la lac lacek laser lay lazit lemat leng leppik lete lew lewe leyir lez li lil li ik lilik lobi locin lomey loqla lul luli luri ma mabi mare marg marr mase mast may me tef mexmel mil ik mind mirde mirdim mone monga mucey muj murv nali na i nege nemr ney new neway newe new s nimac nime nimiti nimz ning nim nimla ni tu no nonpize nuzdi omariti omeyi omi omiva omno ona onac oncina onkif onti ortme otayi oxey oxmak pali par payiz pel pellas pe me pey pirr pi pil pize pine pir pol ponc poncas ponc s ponk purd purt pu pu pelon buhigwe ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa kigoma ambayo ilianzishwa rasmi mnamo machi 
 rayir ray t ray tey recf remil rew reye rez rezon ri rik rind ripel ri i rit riwe riz riz ro roc roce ro n ro na ro o sard say se ser sere serr serre sewl sift simbore simer sipi sitl sivik si sir si eme siya sol sur surazk surinc suwe a ar aristo e m r erme ermzar e e ik ew ewq ew ewik ey t inik ima it ilik irin ix iy s om one tari tarr te da te m teli tena teng terkey terraq tey o tewq tey teyel tey t ti tiki tirb tirs tinc tir tiy to torg toy tun tur va varg varig varo varon va va tiri vay veng ver vewr veyek vey o veyv veyve vilik virso viya vizir vince vist vom wardi warway warza wa ta way wayir wel welwelik welat wendi werdek wesarr wesf wesni we wetaw wirdik wi k xag xal xalcini xaliq xecl xefle xela xelas xet xeyr xey a xeyt xil xilt xiri xi n xint xiyar xom xori xort xox xoz xu xurt ya yayk yaykza yene yere yew yewek yewendes yewkone yin yi yo zard zardik zature zem zeng zerr zerrenc zerrn zewac zewt zimbil zimisto zivqir zili ziyar zo zoma zonc zuqliq zur yew pi ino se ewlado bewno se ewlad ni ni yew pi bewni
yayladere ni mji na wilaya iliopo mkoani bing l kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
yedisu ni mji na wilaya iliopo mkoani bing l kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
adilcevaz ni mji na wilaya iliopo mkoani bitlis kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
ahlat ni mji na wilaya iliopo mkoani bitlis kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
g roymak ni mji na wilaya iliopo mkoani bitlis kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
hizan ni mji na wilaya iliopo mkoani bitlis kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
mutki ni mji na wilaya iliopo mkoani bitlis kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
tatvan ni mji na wilaya iliopo mkoani bitlis kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
a in ni mji na wilaya iliopo mkoani elazi kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
alacakaya ni mji na wilaya iliopo mkoani elazi kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
aricak ni mji na wilaya iliopo mkoani elazi kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
baskil ni mji na wilaya iliopo mkoani elazi kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
karako an ni mji na wilaya iliopo mkoani elazi kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
keban district elazi ni mji na wilaya iliopo mkoani elazi kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
kovancilar ni mji na wilaya iliopo mkoani elazi kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
maden ni mji na wilaya iliopo mkoani elazi kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
palu district elazi ni mji na wilaya iliopo mkoani elazi kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
sivrice district elazi ni mji na wilaya iliopo mkoani elazi kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
 ayirli ni mji na wilaya iliopo mkoani erzincan kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
i li ni mji na wilaya iliopo mkoani erzincan kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
kemah turkey ni mji na wilaya iliopo mkoani erzincan kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
kemaliye ni mji na wilaya iliopo mkoani erzincan kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
otlukbeli ni mji na wilaya iliopo mkoani erzincan kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
kufuatana na sensa ya idadi wakazi ilikuwa watu 
tercan ni mji na wilaya iliopo mkoani erzincan kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
 z ml ni mji na wilaya iliopo mkoani erzincan kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
a kale ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
 at ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
horasan ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
ilica erzurum ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
i spir ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
karayazi ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
k pr k y ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
narman ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
oltu ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
olur ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
pasinler district ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
pazaryolu ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
 enkaya ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
tekman ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
tortum ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
uzundere ni mji na wilaya iliopo mkoani erzurum kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
 ukurca ni mji na wilaya iliopo mkoani hakk ri kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
 emdinli ni mji na wilaya iliopo mkoani hakk ri kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
y ksekova ni mji na wilaya iliopo mkoani hakk ri kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
aralik ni mji na wilaya iliopo mkoani i dir kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
tuzluca ni mji na wilaya iliopo mkoani i dir kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
akyaka district kars ni mji na wilaya iliopo mkoani kars kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
arpa ay ni mji na wilaya iliopo mkoani kars kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
digor district kars ni mji na wilaya iliopo mkoani kars kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
ka izman ni mji na wilaya iliopo mkoani kars kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
sarikami ni mji na wilaya iliopo mkoani kars kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
selim district kars ni mji na wilaya iliopo mkoani kars kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
susuz ni mji na wilaya iliopo mkoani kars kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
ak ada ni mji na wilaya iliopo mkoani malatya kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
arapgir ni mji na wilaya iliopo mkoani malatya kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
arguvan ni mji na wilaya iliopo mkoani malatya kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
battalgazi ni mji na wilaya iliopo mkoani malatya kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
darende ni mji na wilaya iliopo mkoani malatya kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
do an ehir ni mji na wilaya iliopo mkoani malatya kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
do anyol ni mji na wilaya iliopo mkoani malatya kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
hekimhan ni mji na wilaya iliopo mkoani malatya kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
kale malatya ni mji na wilaya iliopo mkoani malatya kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
p t rge ni mji na wilaya iliopo mkoani malatya kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
yazihan ni mji na wilaya iliopo mkoani malatya kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
ye ilyurt malatya ni mji na wilaya iliopo mkoani malatya kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
bulanik ni mji na wilaya iliopo mkoani mu kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
hask y ni mji na wilaya iliopo mkoani mu kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
korkut ni mji na wilaya iliopo mkoani mu kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
malazgirt ni mji na wilaya iliopo mkoani mu kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
varto ni mji na wilaya iliopo mkoani mu kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
aydinlar ni mji na wilaya iliopo mkoani siirt kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
baykan ni mji na wilaya iliopo mkoani siirt kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
eruh ni mji na wilaya iliopo mkoani siirt kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
kurtalan ni mji na wilaya iliopo mkoani siirt kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
pervari ni mji na wilaya iliyopo mkoani siirt kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
 irvan ni mji na wilaya iliopo mkoani siirt kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
 emi gezek ni mji na wilaya iliopo mkoani tunceli kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
hozat ni mji na wilaya iliopo mkoani tunceli kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
mazgirt ni mji na wilaya iliopo mkoani tunceli kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
nazimiye ni mji na wilaya iliopo mkoani tunceli kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
pertek ni mji na wilaya iliopo mkoani tunceli kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
p l m r ni mji na wilaya iliopo mkoani tunceli kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
ba kale ni mji na wilaya iliopo mkoani van kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
 aldiran district van ni mji na wilaya iliopo mkoani van kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
 atak district van ni mji na wilaya iliopo mkoani van kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
edremit district van ni mji na wilaya iliopo mkoani van kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
erci ni mji na wilaya iliopo mkoani van kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
geva ni mji na wilaya iliopo mkoani van kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
g rpinar district van ni mji na wilaya iliopo mkoani van kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
muradiye district van ni mji na wilaya iliopo mkoani van kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
 zalp district van ni mji na wilaya iliopo mkoani van kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
saray district van ni mji na wilaya iliopo mkoani van kwenye kanda ya anatolia ya mashariki huko nchini uturuki
ayvalik ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
balya ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
bandirma ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
bigadi ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
burhaniye ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
dursunbey ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
edremit district balikesir ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
erdek ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
g me ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
g nen ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
havran balikesir ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
i vrindi ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
kepsut ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
manyas ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
sava tepe ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
sindirgi ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
susurluk ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa balikesir kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
boz y k ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bilecik kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
g lpazari ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bilecik kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
i nhisar ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bilecik kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
osmaneli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bilecik kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
pazaryeri ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bilecik kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
s t ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bilecik kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
yenipazar bilecik ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bilecik kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
g rsu ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
nil fer district bursa ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
osmangazi ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
yildirim bursa ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
b y korhan ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
gemlik ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
harmancik ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
i neg l ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
i znik district bursa ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
karacabey ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
keles ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
kestel ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
mudanya ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
orhaneli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
orhangazi ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
yeni ehir ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa bursa kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
ayvacik anakkale ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa anakkale kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
biga anakkale ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa anakkale kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
bozcaada district ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa anakkale kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
 an ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa anakkale kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
eceabat ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa anakkale kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
ezine anakkale ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa anakkale kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
gelibolu ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa anakkale kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
g k eada district ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa anakkale kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
lapseki ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa anakkale kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
enez ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa edirne kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
havsa ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa edirne kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
i psala ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa edirne kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
ke an ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa edirne kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
lalapa a ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa edirne kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
meri edirne ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa edirne kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
s lo lu ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa edirne kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
uzunk pr ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa edirne kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
adalar ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
arnavutk y district ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
ata ehir ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
avcilar ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
ba cilar ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
bah elievler ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
bakirk y ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
ba ak ehir ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
bayrampa a ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
be ikta ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
beylikd z ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
beyo lu ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
b y k ekmece ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
 atalca ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
 ekmek y ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
ey p ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
esenler ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
esenyurt ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
fatih ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
gaziosmanpa a ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
g ng ren ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
kadik y ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
ka ithane ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
kartal ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
k k ekmece ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
maltepe ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
pendik ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
sancaktepe ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
sariyer ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
silivri ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
sultangazi ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
 ile ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
 i li ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
tuzla ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
 mraniye ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
 sk dar ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
zeytinburnu ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
silivri district ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa istanbul kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
babaeski ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kirklareli kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
demirk y ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kirklareli kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
kof az ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kirklareli kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
l leburgaz ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kirklareli kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
pehlivank y ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kirklareli kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
pinarhisar ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kirklareli kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
vize ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kirklareli kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
derince ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kocaeli kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
gebze ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kocaeli kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
g lc k district kocaeli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kocaeli kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
kandira ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kocaeli kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
karam rsel ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kocaeli kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
k rfez district kocaeli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kocaeli kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
upo katikati ya mkoa wa kocaeli na vilevile ni manispaa ya kocaeli
akyazi ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa sakarya kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
ferizli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa sakarya kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
geyve ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa sakarya kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
hendek ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa sakarya kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
karap r ek ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa sakarya kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
karasu ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa sakarya kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
kaynarca ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa sakarya kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
kocaali ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa sakarya kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
pamukova ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa sakarya kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
sapanca ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa sakarya kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
s tl ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa sakarya kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
tarakli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa sakarya kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
 erkezk y ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa tekirda kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
 orlu ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa tekirda kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
hayrabolu ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa tekirda kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
malkara ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa tekirda kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
marmara ere li ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa tekirda kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
muratli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa tekirda kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
saray district tekirda ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa tekirda kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
 ark y ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa tekirda kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
altinova ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa yalova kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
armutlu yalova ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa yalova kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
 iftlikk y ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa yalova kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
 inarcik ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa yalova kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
termal ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa yalova kwenye kanda ya marmara huko nchini uturuki
karaisali ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adana kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
seyhan ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adana kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
y re ir ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adana kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
alada ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adana kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
ceyhan ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adana kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
feke ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adana kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
i mamo lu ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adana kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
karata ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adana kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
pozanti ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adana kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
saimbeyli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adana kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
tufanbeyli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adana kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
yumurtalik ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adana kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
aksu antalya ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
kepez antalya ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
konyaalti ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
alanya ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
akseki ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
demre ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
zamani ilijulikana kwa jina la myra ikawa mji ambako mtakatifu nikolasi alikuwa askofu
elmali ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
finike ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
gazipa a ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
g ndo mu ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
i bradi ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
ka ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
kemer ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
korkuteli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
kumluca ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
manavgat ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
serik ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa antalya kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
a lasun ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa burdur kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
katika lugha ya kale ya jina la wilaya sagalassos
altinyayla burdur ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa burdur kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
bucak burdur ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa burdur kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
 avdir ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa burdur kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
 eltik i ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa burdur kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
karamanli burdur ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa burdur kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
kemer burdur ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa burdur kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
tefenni ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa burdur kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
ye ilova ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa burdur kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
altin z ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa hatay kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
antakya ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa hatay kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
belen hatay ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa hatay kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
d rtyol ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa hatay kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
erzin ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa hatay kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
hassa turkey ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa hatay kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
i skenderun ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa hatay kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
kirikhan ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa hatay kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
kumlu ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa hatay kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
reyhanli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa hatay kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
samanda ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa hatay kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
aksu isparta ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa isparta kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
atabey ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa isparta kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
e irdir ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa isparta kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
gelendost ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa isparta kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
g nen isparta ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa isparta kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
ke iborlu ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa isparta kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
 arkikaraa a ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa isparta kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
senirkent ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa isparta kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
s t ler ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa isparta kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
uluborlu ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa isparta kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
yalva ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa isparta kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
yeni arbademli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa isparta kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
af in ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kahramanmara kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
andirin ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kahramanmara kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
 a layancerit ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kahramanmara kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
ekin z ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kahramanmara kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
g ksun ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kahramanmara kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
t rko lu ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kahramanmara kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
elbeyli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kilis kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
musabeyli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kilis huko nchini uturuki
polateli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa kilis kwenye kanda ya huko nchini uturuki
anamur ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa mersin kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
aydincik mersin ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa mersin kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
bozyazi ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa mersin kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
 amliyayla ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa mersin kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
erdemli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa mersin kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
g lnar ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa mersin kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
mut district mersin ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa mersin kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
silifke ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa mersin kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
tarsus city ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa mersin kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
bah e ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa osmaniye kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
d zi i ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa osmaniye kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
hasanbeyli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa osmaniye kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
kadirli ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa osmaniye kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
sumbas ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa osmaniye kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
toprakkale osmaniye ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa osmaniye kwenye kanda ya mediteranea huko nchini uturuki
kalambo ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa rukwa ambayo ilianzishwa rasmi mnamo machi 
 elikhan ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adiyaman kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
gerger ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adiyaman kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
g lba i adiyaman ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adiyaman kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
kahta ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adiyaman kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
samsat turkey ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adiyaman kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
sincik ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adiyaman kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
tut turkey ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa adiyaman kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
be iri ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa batman kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
gerc ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa batman kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
hasankeyf ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa batman kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
kozluk ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa batman kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
sason ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa batman kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
bismil ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa diyarbakir kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
 ermik ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa diyarbakir kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
 inar ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa diyarbakir kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
 ng ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa diyarbakir kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
dicle ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa diyarbakir kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
ergani ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa diyarbakir kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
hani turkey ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa diyarbakir kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
hazro diyarbakir province ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa diyarbakir kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
kocak y ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa diyarbakir kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
kulp turkey ni mji na wilaya iliopo katika mkoa wa diyarbakir kwenye kanda ya kusinimashariki mwa anatolia huko nchini uturuki
until the end of time ni single iliyotolewa mnamo mwaka wa na msanii wa hip hop pac
wimbo ulitolewa baada ya kufa kwake na umetoka katika albamu yenye jina sawa na huli la wimbo
wimbo ulipata mafanikio makubwa kabisa na ulikuwa mchango mkubwa kwa albamu na kuipeleka katika ngazi ya x platinum
muziki wa video wa wimbo huu umeshirikisha picha mchanganyiko za shakur ambazo awali hazikutolewa
wimbo ulifikia nafasi ya kwenye chati za billboard hot 
biti la wimbo huu limechukua sampuli ya wimbo wa mr
mister wa mwaka wa broken wings
letter my unborn ni wimbo uliotolewa na tupac shakur
wimbo ulitolewa kama single kutoka katika albamu ya until the end of time mnamo 
nao una muziki wa video ambao umepata kupigwa sana kwenye tv lakini haukuambulia mafanikio kama jinsi ilivyokuwa single nyingine kutoka katika albamu
wimbo umechukua sampuli ya wimbo wa michael jackson wa mwaka wa liberian girl kutoka katika albamu ya bad ambayo alishirikisha mionekano ya wasanii kadha wa kadha
toleo la tupac lipo kwenye kasi ya juu na imeshirikisha sauti ya kike kwa nyuma tupac anamweleza mtoto wake jinsi alivyoishi maisha yake na kumwambia mtoto wake ambaye hajazaliwa kwamba asijihusishe na mambo ya matatizo na kuishia kufa hivyo basi akae kwa usalama
makaku ni wanyama wa jenasi cercocebus lophocebus macaca na rungwecebus katika familia cercopithecidae
thugz mansion ni wimbo ulioimbwa na msanii wa muziki wa hip hop pac
wimbo ulitolewa baada ya kufa kwake ikiwa na matoleo mawili mashuhuri yaliyotolewa kutoka katika albamu ya mwaka wa better dayz
toleo la awali ili rapiwa ikiwa na magitaa mawili ya akustika
toleo lingine la akustika limemshirikisha rapa mwenzi wake nas na vilevile mwimbaji j
phoenix
ni wa pili kutoka katika wimbo wa mwisho wa kwenye diski ya better dayz
toleo la remixi la limemshirikisha mwimbaji anthony hamilton ikiwa imeingizwa ukiwa wimbo wa kwenye diski ya better dayz ni wimbo pekee kutoka katika albamu kuwa na muziki wa video
wimbo umeshika nafasi ya kwenye chati za billboard hot 
toleo halisi la akustika pia linapatikana kwenye albamu ya nas god s son ikiwa chini ya jina la thugz mansion n
ikiwa na mstari wa pili ulioimbwa na tupac ikiwa inabadilishana badilishana hadi kufikia kwenye mstari kamili wa nas
thugz mansion ulikuwa mfano wa pac akiwa mbinguni
wimbo huu ni mmoja kati ya nyimbo za pac alizojichunguza na kujielezea kinafsi mno
ndani ya wimbo huu anazungumzia namna atakavyokufa na kupumzika kwa amani
yaani ya kwamba hatimaye amepata furaha pale akiwa katika sehemu ambapo matatizo yake na maumivu yake yamefikia kikomo
mari kiviniemi amezaliwa septemba ni mwanasiasa wa ufini na ni waziri mkuu wa ufini tangu juni 
 juni alichaguliwa kwa kiongozi wa suomen keskusta chama cha moyo cha ufini
kigogo ni jina la kata ya wilaya ya kinondoni katika mkoa wa dar es salaam tanzania
kati ya hao walikuwa wa kiuume na wa kike
paul nia ni mji la brazil katika jimbo la s o paulo takriban km kutoka mji huu
paul nia iko katika nyanda za juu kwenye kimo cha juu ya ub
mito miwili inapita ndani ya eneo lake ambayo ni mto jaguari na mto atibaia
mji una viwanda vikubwa vya kemia na kutengeneza petroli
 machi mjini heppenheim ujerumani ni mtunzi na mpiga organ kutoka nchini ujerumani
anependa sana kupiga organ ya hammond lakini pia alifahamika zaidi baadaye kwa uwezo wake mkubwa wa kupiga wersi ambayo ni organ ya umeme wakati wa shughuli zake na kutweza kutoa zaidi ya albamu 
kujulikana kwake kwa mara ya kwanza katika umma ni baada ya kuonekana mnamo kwenye kipindi cha tv cha kijerumani almaarufu kama zum blauen bock baada ya hapo akapata mkataba wake wa kuanzisha shughuli zake rasmi kwa mara ya kwanza
amecheza na watu mashuhuri kadha wa kadha ikiwa ni pamoja na prince charles na helmut schmidt
miongoni mwa kazi zake mashuhuri ni pamoja na fifa anthem ambayo ilianza kupigwa kwa mara ya kwanza kwenye kombe la dunia la fifa 
ikaendelea kupigwa kwenye kila michezo iliyoandaliwa na fifa na michuano mingine ya timu zikijipanga kupiga kambi
mary douglas nicol leakey februari london desemba nairobi alikuwa mtaalamu wa akiolojia aliyekuwa maarufu kutokana na kukuta ushuhuda juu ya maendeleo ya watu wa kwanza
alikuta na kutambua fuvu fosili ya kwanza ya sokwe mkubwa kwenye kisiwa cha rusinga na baadaye pia aina ya sokwe iliyofanana zaidi na binadamu inayoitwa zinjanthropus kwenye bonde la olduvai
alikuta pia nyayo za laitoli zilizo kati ya ushuhuda wa kale kabisa wa watu waliotembea kwa kutumia miguu pekee
tangu alikuwa mkurugenzi wa uchimbaji kwa olduvai
baada ya kifo cha mumewe louis aliendelea kuwa kati ya wataalamu wakuu kwenye uwanja wa paleoanthropolojia akamfundisha pia mwanawe richard leaky katika fani hii
nyani ni wanyama wa jenasi papio theropithecus na mandrillus katika familia cercopithecidae
jina la nyani hutumika pia kumaanisha spishi kubwa zote za catarrhini kima wa dunia ya kale pamoja na masokwe
nyani wa kabila papionini wanatokea afrika lakini nyani koti anatokea uarabuni pia
still ballin kilikuwa kibao cha pili kutolewa kama single na tupac shakur kutoka katika albamu yake iliyotolewa baada ya kifo chake better dayz
hii ni sehemu ya pili ya str ballin kutoka katika albamu ya thug life vol
imemshirikisha wasanii wawili ambao ni trick daddy na kurupt
remix ya still ballin ilifanywa na dj fatal ambayo imeshirikisha mistari ya ma og zote za tupac na kurupt
mistari miwili ya toleo la awali pia inapatikana kwenye remix ya wimbo wa how we do wa the game
still ballin ilishika nafasi ya kwenye chati za billboard top r b hip hop singles tracks kwenye chati za billboard hot rap tracks kwenye chati za billboard rhythmic top na kwenye chati billboard hot 
wilaya ya bahi ni moja ni wilaya moja ya mkoa wa dodoma tanzania
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya bahi ilihesabiwa kuwa runnin dying to live ni wimbo ulioimbwa na pac na the notorious b
g wimbo ulitoka wa kwanza kutolewa kama single kutoka katika albamu ya
video yake imejumlisha mahojiano ya wote wawili yaani tupac na biggie
pia ni wimbo pekee kutoka katika albamu kuwa na muziki wa video
kiitikio cha wimbo kinatoka katika wimbo wa edgar winter wa dying to live kutoka katika albamu ya edgar winter s white trash ambayo ilirekodiwa kwa kasi ya juu kwa ajili wimbo huu
wimbo ulishika nafasi ya kwenye chati za billboard hot 
tupac shakur na biggie smalls awali waliurekodi wimbo huu wakiwa pamoja mnamo 
awali wimbo ulitayarishwa na mtayarishaji wa new york easy mo bee na uliitwa runnin from tha police
mahojiano ya biggie yalirekodiwa siku mbili tu kabla ya kifo chake
wilaya limepokea jina kutoka mto kalambo unaopita hapa hadi kuishia kweye maporomoko ya kalambo upande wa zambia
toleo la video linazima sauti ya lugha zote fujo na marejeleo ya dawa za kulevya hata maneno ya biggie kuhusu pac kupigwa risasi tena toleo la redio limeweka yote kasoro neno bitches kwenye mstari wa pac
video ina sehemu kadhaa ya taswira za pac na biggie na pindi mistari yao inapoisha sauti inaonekana kupungua chini zaidi
sehemu ya wimbo ya pac haipo sawa na sehemu ile ya kwenye runnin from tha police
kwa mfalme au mwene mkuu wa kwanza wa washambaa tazama mbegha mbega pia mbegha ni kima wa nusufamilia colobinae katika familia cercopithecidae
spishi nyingi huishi mitini lakini spishi nyingine huishi savana zenye miti na hata mijini
vidole gumba vya spishi za afrika vimekuwa vigutu pengine ili kurahisisha kwenda katika miti
mbega hula majani maua na matunda pengine wadudu na wanyama wadogo
kuna familia mbili za masokwe hylobatidae masokwe wadogo au giboni na hominidae masokwe wakubwa na binadamu
masokwe wadogo huishi daima mitini na huteremka kwa nadra
wana mikono mirefu ili kining inia kutoka tawi moja hadi jingine na kutoka mti mmoja hadi mwingine
masokwe wakubwa hupitisha muda pengine mrefu ardhini orangutanu muda kidogo tu na ngagi muda mrefu sana
takriban spishi zote zinatokea afrika lakini orangutanu wanatokea asia ya mashariki
one day at time em s version ni kibao cha pili kutolewa kama single na tupac shakur
wimbo umepatwa kupigwa kiasi kwenye maredio na tv
hakuna muziki wa video rasmi uliowahi kutengenezwa kwa ajili ya kibao hiki
wimbo ulifikia nafasu ya kwenye chati za the billboard hot 
toleo halisi la wimbo huu lilirekodiwa mnamo mwaka wa akiwa na spice 
kibao kinaunganishwa na nate dogg akiimba katika upande wa kiitikio na kimetayarishwa na eminem
kilifikia nafasi ya kwenye chati za hot r b hip hop songs na nafasi ya kwenye chati za billboard hot 
hakuna muziki wa video wa rasmi uliotengenezwa kwa ajili ya wimbo huu
mwaka wa tech n ne amerekodi mstari mmoja kwa ajili ya wimbo huu wakati anaishi na qdiii ambaye kwa kipindi hicho aliweka kazi yake juu ya r still down toleo la awali la thugs get lonely too limechukua sampuli ya wimbo wa if was your girlfriend wa prince
jina la wimbo pia linafana kabisa na kibao kiitwacho gigolos get lonely too the time uliotungwa na prince
roho ni umbile la pekee lisiloonekana ambalo linasadikiwa kuwemo pamoja na mwili katika binadamu na kuunda hasa malaika ambao kati yao wale wabaya wanaitwa mashetani
katika lugha mbalimbali umbile hilo linafananishwa na upepo au pumzi
kwa namna ya pekee ukristo unasadiki nafsi ya kimungu ndani ya utatu inayoitwa roho mtakatifu
pengine roho inafikiriwa kueleza tofauti kubwa ambayo inajitokeza kati ya binadamu na sokwe upande wa akili na utendaji na ambayo haielezwi vya kutosha na tofauti katika dna zao
msalaba wa yesu ni msalaba ule ambao yesu kristo alisulubiwa juu yake huko yerusalemu kwa mamlaka ya ponsio pilato labda tarehe aprili bk
adhabu hiyo kali ilianza kutumika huko uajemi na kuenea hadi dola la roma ambalo liliitumia hasa katika maeneo ya pembeni
tukio hilo pamoja na ufufuko wa yesu unaosadikiwa na ukristo kutokea siku ya tatu jumapili ya pasaka ndio kiini cha imani ya dini hiyo mpya iliyotokana na ile ya uyahudi
kwa wakristo fumbo hilo la pasaka ndilo kilele cha historia ya wokovu inayotangazwa na biblia ya kikristo
fumbo hilo lilisababisha kazi nyingi za sanaa hasa uchoraji
ghetto gospel ni wimbo wa rapa tupac shakur ambo ulitolewa kama single ya pili baada ya kufa kwake
wimbo unatoka katika albamu mwaka wa loyal to the game
wimbo ulitungwa na tupac shakur ukiwa kama kilio cha kumaliza vita mitaani unalenga hasa utofauti wa ubaguzi wa rangu usio na maana na upingaji wa sera za haki za binadamu hasa kwa wale walio maskini mno
wimbo umeshirikisha kibao cha elton john cha indian sunset
kwenye ghetto gospel pac anaelezea kinagaubaga kuhusu maisha ya watu wanaoishi ghetto
ghetto gospel ulikuwa wimbo pekee kutoka kwenye loyal to the game ukisindikizwa na muziki wa video
mwishoni kabisa mwa video kuna ujumbe kutoka kwa mama ke afeni shakur akisema kumbuka kujiweka hai kwani hakuna muhimu zaidi ya hicho
wimbo ulifikia nafasi ya kwenye chati za uk baada ya chini zaidi ya mwaka rapa mhasimu the notorious b
pia kulikuwa na toleo ambalo halijamshirikisha elton john
ilifika nafasi ya kwenye chati european hot singles ambapo ilikaa kwa majuma mawili
idadi ya wakazi wa wilaya ilikuwa wakati wa sensa ya mwaka 
retrieved aprili br 
retrieved aprili untouchable ni single iliyotolewa baada ya kufa kwa msanii wa muziki wa hip hop tupac shakur
wimbo umemshirikisha msanii mwingine krayzie bone
wimbo ulitengenezewa reamixi yake na swizz beatz ulikuwa wimbo wa pili wa kitaa kutolewa nyuma ya wimbo pac s life
wimbo uliingia na kushika nafasi ya kwenye chati za hot r b hip hop singles tracks na kwenye chati za hot r b hip hop singles lioanza kuuzwa mnamo tar
mstari wa tupac una mashairi sawa na yale ya kutoka katika nyimbo zingine kama vile drunk freestyle killuminati na wimbo usiotolewa wa war games
nyimbo hizi zote zina mashairi sawa kwa sababu tupac hakunuia kuzitoa au nyimbo za namna hii ziwe wazi
mara kwa mara tupac alikuwa akitumia nyimbo zisizotolewa kuwasawazisha mashairi yake ya sasa yawe vyema
vita ya maji maji ulikuwa upingaji mkali wa waafrika katika tanganyika kusini dhidi ya utawala wa kikoloni katika koloni la ujerumani ndani ya afrika mashariki
vita hivyo vilishirikisha baadhi ya makabila ya kusini mwa tanzania ya leo dhidi ya utawala wa kijerumani katika kukabiliana na sera ya kijerumani iliyoundwa kwa nguvu kuwalazimisha watu wa tanganyika kulima zao la pamba
pac s life ni single iliyotolewa na kuimbwa na tupac shakur kutoka katika albamu iliyotolewa baada ya kufa kwake pac s life
wimbo umetayarishwa na l
hutton imejumlisha waimbaji wageni kama vile wa r b ashanti na rapa t
mstari wa pili wa pac ulirudiwa tena kutoka katika wimbo wa this life lead
wimbo huo ulitolewa ukiwa kama moja ya sehemu ya nyimbo za kwenye albamu ya pac s life mnamo 
alisema kwenye mahojiano kwamba kufanya kazi katika wimbo wa tupac ilikuwa kama heshima kubwa kwangu kwa kumpenda wakati anakua
wimbo ulikuwa kibao kikali kwenye bora za nchini ireland uingereza na ujerumani
wimbo ulifikia kwenye chati za billboard bubbling under r b hip hop singles mnamo desemba toleo la jarida la billboard
kwenye mtv australia pac s life ulifikia kilele cha nafasi ya kwanza kwenye hip hop countdown kwa kushinda matole mapya kutoka kwa jay z eminem na cent na nas
playa cardz right ni wimbo wa mwimbaji wa r b keyshia cole ambao ulitolewa ukiwa kama single kiongozi kutoka katika albamu yake ya tatu a different me
wimbo pia upo kwenye albamu ya pac ya mwaka wa pac s life
muziki wa video wa wimbo ulianza kuoneshwa kwenye access granted ya bet mnamo tar
remixi yake imemshirikisha rafiki yake pac na mwanachama wa outlawz hussein fatal akiwa na keyshia cole na pac
i don t give fuck ni wimbo ulioimbwa na pac na ni wimbo wa nne kutoka katika albamu yake ya kwanza pacalypse now ambayo ilitolewa mnamo mwaka wa 
wimbo huu umeonekana kwenye video gemu ya mwaka wa katika kituo cha redio cha radio los santos na kwenye video gemu ya mwaka wa 
wimbo huu hauna kiitikio na umemshirikisha rapa mwingine aitwaye pogo
maudhui ya wimbo yanalenga hisia kali za kupinga dhidi ya ukatili wa polisi na ubaguzi wa rangi vilevile uhalifu na mateso ya maisha ya ghetto
wimbo huu ndo uliolalamikiwa na vijana huko mjini texas kwa kumpiga askari risasi askari mwishoni mwa nyimbo anaponda sana mamlaka kadhaa kwa kusema fuck you kwao huku ikijirudia kwa nyuma huku mwenyewe akisindikiza kwa maneno ya fuck you to the f
fuck you to the c
au pale kabla tupac ajaanza kusema maneno ya mwisho ya wimbo alisema giving his fuck offs
baadaye wimbo ulisampuliwa na rapa eminem kwenye wimbo wake wa just don t give fuck
swakopmund ni mji wa namibia katika mkoa wa erongo
walvis bay walvisbaai ni mji wa namibia katika mkoa wa erongo
otjiwarongo ni mji wa namibia katika mkoa wa otjozondjupa
iko kando ya mto g ta umbali na jiji la g teborg ni km
iko kando ya byfjorden ghuba ya by ambayo ni mkono wa kattegat
rasi ya skandinavia ni rasi kubwa katika kaskazini ya ulaya
inazungukwa na bahari atlantiki upande wa magharibi na kaskazini halafu na bahari ya baltiki upanda wa kusini na mashariki
inaunganishwa na ulaya bara upande wa kaskazini mashariki takriban pale ambako mpaka wa uswidi na ufini unapatikana
eneo la kalambo liko kati ya sumbawanga mjini na mpaka wa zambia
kwa kusini inatenganishwa na denmark kwa milango ya bahari ya kattegat na skagerak
ndani ya rasi ya skandinavia kuna nchi za uswidi na norwei
jina la rasi latokana na skandinavia ambayo ni jina la kujumlisha nchi za norwei uswidi denmark na iceland ambazo zote ziko karibu kihistoria na kiutamaduni
asili ya jina skandinavia ni eneo la skania katika kusini ya uswidi
ina refu wa kilomita kilometers na upana ulio kati ya kilomita 
milima mirefu iko norwei inayofikia kimo cha mita juu ya ub
hali ya hewa ni baridi kwa jumla sehemu za kaskazini ziko ndani ya duara ya aktiki
katika kusini baridi inapoa na uswidi kusini hali ya hewa inafaa kwa kilimo
hata miji mikubwa kama vile stockholm na gothenburg za uswidi halafu oslo ya norwei zote ziko katika usini ya rasi
rasilmali ya skandinvia ni pamoja na ubao kutoka misitu minene chuma na shaba inayochimbwa katika migodi
bahari ya kaskazini mbele ya norwei ina akiba kubwa za mafuta ya petroli chini ya maji
hii ni orodha ya vyuo vikuu katika nchi ya tanzania
organizaci n mundial de comercio omc ni shirika la kimataifa linaloshughulika utaratibu wa biashara duniani
shabaha ya kazi yake ni kuondoa kwa vizuizi ya biashara kati ya mataifa
januari ikitanguliwa na mkataba wa kimataifa juu ya forodha na biashara gatt general agreement on tariffs and trade
pamoja na shirika la fedha la kimataifa imf na benki ya dunia iko taasisi muhimu inayoangalia uchumi na biashara ya duina yote
liding ni kisiwa na manispaa uswidi mpaka wa kaskazini karibu na stockholm
bavaria kijerumani bayern ni moja ya majimbo ya kujitawala ya ujerumani lenye wakazi milioni kwenye eneo la km 
hesse imepakana na majimbo ya ujerumani ya baden w rttemberg hesse thuringia na saksonia
miji mikubwa ni pamoja na m nchen n rnberg augsburg na w rzburg
d sseldorf ni mji mkuu wa rhine kaskazini westfalia nchini ujerumani
saksonia ya chini kijerumani niedersachsen ni moja ya majimbo ya kujitawala ya ujerumani lenye wakazi milioni kwenye eneo la km 
saksonia ya chini imepakana na majimbo ya ujerumani ya rhine kaskazini westfalia hesse saksonia anhalt mecklenburg pomerini schleswig holstein hamburg na bremen
miji mikubwa ni pamoja na hannover braunschweig g ttingen oldenburg na wolfsburg
hannover ni mji mkuu wa jimbo la saksonia ya chini nchini ujerumani
mtangulizi wa mji ilikuwa kijiji kando la mto leine kwenye nafasi ya kuvuka mto huu kwa miguu mabaki ya makazi yaligunduliwa yaliyokuwepo tangu zamani za uzaliwa kwa kristo
soko la hanovere lilitajwa mara ya kwanza mwaka likapata haki ya mji mwaka 
mji ulikua haraka ukatajirika na kujenga ukuta wa kinga pamoja na minara mingi
 wananchi wa hannover waliamua kujiunga na mwendo wa uprotestanti wa martin luther
mwaka mtawala wa tawi moja la watemi braunschweig l neburg alifanya mji makao makuu yake na tangu mwaka ule hannover ilikuwa mji mkuu wa sehemu kubwa za ujerumani ya kaskazini
 mtemi wa hannover georg ludwig alichaguliwa kuwa mfalme george wa uingereza akahamia london wafalme wa uingereza walikuwa pia watemi wa hannover hadi lakini walikaa uingereza
tangu maungano ya kifalme yalikwisha na mfalme ernst august wa hannover alikaa tena mjini hadi ambako ufalme wa hannover ulitekwa na prussia na mji wa hannover ilikuwa mji mkuu wa jimbo la hannover ndani ya prussia
maendeleo ya kisasa yalifika mjini kwa kujengwa kwa taa za gesi kwenye mitaa ya mjini mwaka ilikuwa mji wa kwanza wa ulaya uliopata taa za gesi mtaani
reli ya kwanza iliunganisha hannover na miji ya jirani mwaka 
kuwa sehemu ya nchi kubwa ya prussia iliongeza nafasi za kiuchumi za mji na idadi ya wakazi ilikua haraka
mwaka walikuweko wakazi na mwaka 
mji ulikuwa na viwanda vingi kati ya makampuni makubwa yako hadi leo volkswagen motokaa continental matairi na bahlsen vyakula
wakati wa vita kuu ya dunia ya pili sehemu kubwa za mji ziliharibiwa na mabomu
tangu ilikuwa hannover mji mkuu na makao ya serikali ya jimbo la nidersachsen ikaendelea kukua hadi kupita nusu milioni ya wakazi
mji una vyuo mbalimbali pamoja chuo kikuu cha hannover
ni makao makuu ya kanisa la kiluteri la hannover ambalo ni dayosisi yenye wakristo wengi ya kanisa la luteri duniani
kutokana na mahali pake ni kitovu cha usafiri katika ujerumani maana njia za reli na barabara kuu kati ya kaskazini na kusini pia kati ya mashariki na magharibi zinakutana hapa pamoja na mfereji wa mittellandkanal
saksonia anhalt kijerumani sachsen anhalt ni moja ya majimbo ya kujitawala ya ujerumani lenye wakazi milioni kwenye eneo la km 
saksonia anhalt imepakana na majimbo ya ujerumani ya mecklenburg pomerini brandenburg saksonia thuringia hesse na saksonia ya chini
miji mikubwa ni pamoja na magdeburg halle saale na dessau
kaskazini ya jimbo ni nchi tambarare katikati kuna maeneo ya rutba kubwa katika mazingira ya magdeburg
kusini ni eneo la vilimavilima vinavyopanda juu hadi milima ya harz
jimbo la saksonia anhalt lilianzishwa mwaka kwa kuunganisha maeneo mawili mkoa wa saksonia sachsen wa prussia na jimbo la anhalt
 likawa sehemu ya jamhuri ya kidemokrasia ya kijerumani ujerumani ya mashariki
kutokana na harakati ya kubadilisha utawala katika ujerumai ya mashariki jimbo liligawiwa kuwa mikoa ya halle und magdeburg na jimbo lilifutwa
wakati wa maungano ya ujerumani mikoa ya awali ilibatilishwa na jimbo la sachsen anhalt liliundwa tena mwaka 
mji wa ho chi minh kivietnam th nh ph h ch minh s i g n ni mji mkubwa nchini vietnam mwenye wakazi zaidi ya milioni 
hadi ilijulikana kwa jina la saigon ikiwa ni mji mkuu wa nchi ya vietnam kusini
baada ya kutwaliwa na jeshi ka vietnam kaskazini ukapewa jina jipya kwa heshima ya kiongozi ya kaskazini marehemu ho chi minh
 ng h i th nh ph ng h i mji mkuu jimbo la quang binh vietnam na km kutoka kusini mwa mji wa hanoi kiwanja cha ndege cha dong hoi km kutoka kaskazini mwa mji wa ng h i
hifadhi ya taifa ya phong nha ke bang kutoka kaskazini mwa mji wa ng h i
magdeburg ni mji mkuu wa saksonia anhalt nchini ujerumani
chanzo chanzo chanzo chanzo chanzo chanzo hii ni orodha ya mabenki nchini asia duniani kote
rejea orodha ya benki ya malaysia kwa info zaidi hii ni orodha ya mabenki nchini ulaya duniani kote
angalia orodha uendeshaji wa benki nchini ufaransa katika se kujenga jamii kwa orodha ya sasa ambao hawajaongoka bado kujenga jamii
hii ni orodha ya mabenki nchini amerika duniani kote
hii ni orodha ya mabenki nchini australia na pasifiki duniani kote
z rich ni mji mkuu wa jimbo la z rich nchini uswisi
geneva kifaransa gen ve kijerumani genf kiitalia ginevra ni mji mkuu wa jimbo la geneva nchini uswisi
pongo kulungu au mbawala ni mnyama wa afrika wa jenasi tragelaphus katika familia bovidae ambaye anafanana na tandala
homo ni jenasi inayojumlisha binadamu na spishi zilizokwisha zinazofanana naye sana
jina homo ni la kilatini likiwa na maana ya mtu na kiasili linahusiana na neno ardhi
jenasi hiyo inakadiriwa kuanza kuwepo walau miaka 
 milioni iliyopita kutokana na nusukabila australopithecina
spishi ya kwanza ya jenasi hiyo inawezekana ilikuwa ile ya homo habilis anayefikiriwa kutokana na australopithecus garhi
lakini mnamo mei yalipatikana mabaki ya homo gautengensis spishi inayofikiriwa na wengine kuwa ya kale kuliko homo habilis
kutokana na homo habilis walipatikana homo ergaster homo erectus homo georgicus homo antecessor homo rhodesiensis homo heidelbergensis n
homo neanderthalensis na mtu wa denisova labda ni nususpishi za homo sapiens zilizoweza kuzaliana na watu waliotokea afrika
spishi zote za jenasi homo zimekoma isipokuwa homo sapiens binadamu
kikroatia kwa kikroatia hr hrvatski jezik en croatian language ni moja kati ya lugha za kihindi kiulaya kinachozungumzwa zaidi katika nchi ya kroatia
kikroatia ilikuwa lugha rasmi ya yugoslavia pamoja na kislovenia kiserbia na kimasedonia
kufuatana na tamaduni mbalimbali katika iliandikwa kwa alfabeti ya kilatini upande wa magharibi katika eneo la kroatia
mzimu wa watu wa kale ni mojawapo ya riwaya za muhammed said abdulla
bwana msa kwa kipawa chake cha upelelezi anagundua kwamba bw
ali aliuawa na ahmad mwana wa waarabu wawili walioishi kongo
ali shilingi na kusafirisha mwili wake hadi kwenye msitu wa mzimu wa watu wa kale
spekta seif na najum wanashangaa kutokana na uwezo wa pekee wa bw
mumuwe haamini kwamba katika ndoa ubakaji unaweza kutokea na majaji wanaonekana kuegemea upande wake
anajiunga na kundi la wanawake mahanithi lesbians anakuwa malaya baadaye anakuja kuuawa na mwanawe boi ambaye anadai yeye ni mwanamume na upuzi wa wanawake hataki
shirika hili lilianzishwa katika mwaka wa na kusajiliwa rasmi istanbul mwaka wa 
ihh inatoa msaada katika sehemu zilizokumbwa na vita njaa na mtetemeko wa ardhi ama majanga mengine ya asili
ihh ilikuja katika tahadhari la kimataifa baada ya meli zake za kimsaada zilizokuwa zinapeleka msaada gaza kushambuliwa na makomando toka israeli
wafanya kazi tisa wa ihh katika meli mv mavi marmara waliaga dunia na wengine wengi kujeruhiwa
hakimu jean louis brugui re wa shirikisho la kifaransa la kupambana na magaidi mshauri wa kimataifa katika mambo ya kigaidi evan kohlmann pamoja na serikali ya israeli ina madai kuwa ihh ina uhusiano na hamas na makundi mengine ambayo serikali kadhaa zimehusisha na ugaidi
shirika la kibinafsi la misingi ya haki za kibinadamu uhuru na msaada ihh lenye makao yake makuu mjini istanbul ni shirika binafsi la kiislamu ambalo lilianzishwa ili kutoa msaada kwa waislamu nchini bosnia katika miaka ya 
imetoa msaada katika nchi kama pakistan ethiopia lebanon indonesia iraq palestina sudan ghana mongolia china brazil argentina na sehemu zingine nyingi
imepigwa marufuku nchini israeli kwa kutoa msaada kwa hamas
ingawa linakubalika kama kundi la kiislamu shirika hili linatoa msaada kwa watu wote wanaohitaji msaada bila pingamizi la kidini
ihh imekuwa ikitoa ushauri maalum katika baraza la muungano wa mataifa ya uchumi na jamii tangu 
ihh ni msimamizi mkuu wa mpango kupambana na magonjwa ya macho barani afrika
ihh inahusika katika shughuli za kijamii na kitamaduni pamoja na huduma za afya katika nchi zaidi ya 
linasimamia msingi wa kupambana na magonjwa ya macho barani afrika lililoanza mwaka katika nchi kumi
ihh ilituma toni za msaada haiti baada ya nchi hiyo kukumbwa na mtetemeko wa ardhi mwaka 
mwaka wa mwezi wa desemba gazeti la today s zaman liliandika kwamba mashirika ya kirai mbalimbali kama kimse yok mu deniz feneri can suyu na ihh ziliwezesha watoa misaada wengi kufikisha kufikisha misaada yao katika eneo la kikurdi linalokumbwa na umaskini mashariki na kusini mashariki mwa uturuki
gazeti la world bulletin la agosti liliandika kwamba mamia ya visima na chemichemi zilitengenezwa katika juhudi za kimsaada zilizopangwa na ihh
pia ilikuwa moja ya mashirikisho mengi ya kibinadamu yaliyotoa msaada bangladesh baada ya mafuriko kukumba nchi hiyo
ihh katika miaka ya mwanzo ilituma misaada ya unga mafuta na sukari kwa familia zinazoishi zewaya dugda nchini ethiopia ambayo ni sehemu inayokumbwa na umaskini
januari ihh pamoja na kundi la harakati za uhuru wa gaza zilitangaza kuwa zitatuma meli za misaada kuelekea gaza mwezi wa tano mpango huu ulialika miungano mingine kutoka ugiriki ireland na sweden
 mei kundi la meli sita zilizobeba wanaharakati kutoka mataifa zilianza safari ya kuelekea gaza
lengo kuu la safari hii ilikuwa kuvunja umarufuku uliowekwa na nchi ya israeli kuzuia misaada yoyote kuingia gaza
 mei makomando wa israeli walivamia meli hizo zilipokuwa katika maji ya kimataifa
katika mapambano hayo wanaharakati katika meli ya mv mavi marmara walipigwa risasi na kuuliwa na wengine wengi walijeruhiwa kati yao makomando saba wa israeli
makomando waliiteka meli hiyo na kuipeleka katika bandari la ashdod nchini israel
misaada ilishushwa na kukaguliwa kabla ya kupelekwa gaza
hamas walikataa misaada hiyo hadi wanaharakati wote waliokuwa wameshikwa waachiliwe
mv mavi marmara buluu marmara ni meli la kubeba abiria la kisiwa cha komori inayomilikwa na shirika la i do istanbul fast ferries co
inc
katika bahari ya marmara
meli hii iliungana na meli zingine katika msafara huu ambao lengo lake maalum ilikuwa kuvunja pingamizi la nchi ya israeli kuzuia misaada kuingia gaza
kwa kuwa hamna shirika lililotaka kutia meli zake katika hatari ihh ililzimika kununua meli hiyo kwa bei ambayo ilipatikana kutoka kwa michango
 mei wakati meli hiyo ilipokuwa ikielekea gaza ilivamiwa na makomando wa israeli kisha wakaipeleka kwenye bandari ya ashdod nchini israel
katika mapambano hayo wanaharakati walikufa na wengine wengi kujeruhiwa
mahdi pia mehdi kiarabu anayeongozwa ni cheo cha mwokozi wa dunia katika imani ya uislamu
kufuatana na imani hii mwokozi huyu atatumwa na allah kabla ya siku za mwisho wa dunia yaani kabla ya siku ya hukumu yawm al qiyamah na atasafisha dunia na kila aina ya dhambi ukandamizaji na utawala mbaya
katika qurani hakuna maelezo ya wazi juu ya kuja kwa mahdi lakini anatajwa katika ahadith mbalimbali isipokuwa sahih al bukhari haina habari zake
katika imani ya waislamu wengi hasa washia lakini pia katika mielekeo kadhaa ya wasunni mahdi ina nafasi muhimu
mahdi anategemewa kuwa atawaongoza binadamu kumwamini mungu na kumshinda dajal anayetazamiwa kuwa mwovu kati ya wanadamu
waislamu wnegi wanaona ya kwamba ataongoza jitihada kwa kutumia nguvu ya silaha lakini kundi la ahmadiyya wanasisitiza kuwa jihad yake itakuwa ya kiroho tu
katika imani ya washia mahdi anajulikana tayari jina lake ni muhammad ibn hasan al mahdi aliyezaliwa tarehe julai mwaka akawa imamu wa wa washia lakini tangu mwaka alifichwa na allah mbele ya maadui zake na tangu wakati ule anaishi mafichoni ghaiyba
kati ya wasunni kuna mafundisho tofautitofauti kuhusu mahdi
wanaokubali ahadith juu yake huamini atazaliwa katika ukoo wa mtume muhammad na atatawala dunia pamoja na yesu atakayerudi duniani kwa muda wa miaka 
lakini wasunni wengine hawakubali ahadith juu ya mahdi
kjell magne bondevik amezaliwa septemba ni mwanasiasa wa kinorwei na alikuwa waziri mkuu wa norwei tangu mwaka mpaka mwaka na tangu mwaka mpaka mwaka 
alikuwa kiongozi wa kristelig folkeparti chama cha watu wakristo tangu mwaka mpaka mwaka 
katsushika hokusai mei alikuwa mchoraji mashuhuri nchini japan
mfumo aliotumia hasa ilikuwa chapisho za picha nakhshi katika ubao
schleswig holstein ni moja ya majimbo ya kujitawala ya ujerumani lenye wakazi milioni kwenye eneo la km 
schleswig holstein ni sehemu ya kaskazini kabisa ya ujerumani ikipakana na denmark upande wa kaskazini
kwa kusini imepakana na majimbo ya ujerumani ya mecklenburg pomerini saksonia ya chini na hamburg
upande wa magharibi kuna pwani la bahari ya kaskazini lenye visiwa vingi na upande wa mashariki iko pwani la bahari baltiki
kiel ni mji mkuu wa schleswig holstein nchini ujerumani
alikuwa kati ya waongozaji filamu wa kwanza walioandika juu ya nadharia ya filamu na hivyo kuweka msingi kwa sanaa changa ya filamu
mtindo alioanzisha na kuendeleza ilikuwa kukata vipande vya filamu na kuviunganisha baada ya kupiga picha
eisenstein alizaliwa katika familia yenye asili ya kiyahudi kijeraminai mjini riga katika jimbo la latvia ya milki ya urusi
baba yake mikhail eisenstein alikuwa mjenzi mkuu wa riga
kijana sergei alimaliza cheti cha elimu ya sekondari nyumbani kwake riga akaendelea kusoma ujenzi na usanifu majengo katika mji mkuu wa urusi sankt peterburg
mwaka alijiunga na harakati ya mapinduzi ya oktoba akajitolea kuyatetea kama mwanajeshi wa jeshi nyekundu
alihudumia kama mchoraji katika kikosi cha kisiasa cha kutangaza shabaha za mapinduzi
katika kipindi hiki alipata nafasi ya kusoma lugha ya kijapani akajifunza alama za mwandiko wa kanji baadaye alisema ya kwamba mwandiko wa kijapani ulimshawishi katika filamu zake
 akarudi katika maisha ya kiraia akapata kazi kwenye nyumba ya maonyesho ya maigizo mjini moscow
hapa alijifunza mengi chini ya mwongozaji wa maigizo vsevolod meyerhold
pamoja na hayo alisoma pia sanaa ya filamu akatumia filamu fupi kama sehemu ya maigizo aliyoongoza
filamu yake kubwa ya kwanza ilikuwa manowari potemkin kirusi bronyenosyets potyomkin iliyosimulia habari za uasi wa wanamaji kwenye manowari wakati wa mapinduzi iliyoongoza harakati ya kumpindua tsar wa urusi
hii ilikuwa filamu bila sauti kwa sababu teknolojia hii haikubuniwa bado
akaendelea kuongoza filamu nyingine zilizotangaza ujumbe wa mapinduzi ya kikomunuisti na historia ya kirusi kama vile alexander nevsky na ivan wa kutisha
katika miaka alifanya safari ya ulaya magharibi alipofundisha utungaji wa filamu katika miji mingi
mei aliendelea kutembelea marekani lakini hakupatana na mitindo ya hollywood
baada ya kurudi umoja wa kisovyeti wanasiasa wengine walimtazama kwa wasiwasi kwa sababu ya muda mwingi aliyokuwa nje
mwaka alipewa nafasi tena ya kuongoza fuilamu kutokana na azimio la stalin mwenyewe
hii filamu juu ya mshujaa wa historia ya urusi alexander nevsky ilikuwa filamu ya sauti ya kwanza aliyoongoza
filamu hii ilitumia historia ya kutoa onyo dhidi ya tishio kutika kwa siasa ya dola la tatu ujerumani chini ya hitler
lakini wiki chache baada ya kumaliza filamu hii stalin alifanya mapatano na hitler na filamu iliondolewa kwenye sinema zote za umoja wa kisovyeti
hapo eisenstein alipaswa kusubiri hadi wakati ujerumani ilishambulia umoja wa kisovyeti katika vita kuu ya pili ya dunia hadi fiamu ya nevsky ilirudi katika sinema na kujulikana pia kimataifa
stalin alipenda filamu hii ikapewa tuzo la kitaifa
lakini sehemu ya pili na ya tatu zilizofuata zilikataliwa na idara ya usimamizi wa uatmaduni wa chama cha kikomunisti kwa sababu tsar huyu wa kutisha alianza kufanana mno na dikteta stalin mwenyewe
sehemu kubwa ya picha za sehemu ya tatu ziliharibika
afya ya eisenstein ilipungua kutokana na matata haya yote akapata pigo la moyo akafa alipokuwa na umri wa miaka 
akazikwa kwenye makaburi ya monasteri ya novodevichy mjini moscow
potsdam ni mji mkuu wa brandenburg nchini ujerumani
rhine palatino kijerumani rheinland pfalz ni moja ya majimbo ya kujitawala ya ujerumani lenye wakazi milioni kwenye eneo la km 
rhine palatino imepakana na majimbo ya ujerumani ya rhine kaskazini westfalia hesse baden w rttemberg na saarland
miji mikubwa ni pamoja na mainz koblenz na trier
mainz kilatini mogontiacum ni mji mkuu wa rhine palatino nchini ujerumani
dortmund ni mji wa rhine kaskazini westfalia nchini ujerumani
karinthia imepakana na majimbo ya ujerumani ya tirol salzburg na steiermark
steiermark kislovenia tajerska ni moja ya majimbo ya kujitawala ya austria lenye wakazi milioni kwenye eneo la 
 km 
steiermark imepakana na majimbo ya ujerumani ya karinthia salzburg austria juu austria chini na burgenland
graz kislovenia gradec ni mji mkuu wa steiermark nchini austria
klagenfurt kijerumani klagenfurt am w rthersee kislovenia celovec ob vrbskem jezeru ni mji mkuu wa karinthia nchini austria
villach kislovenia beljak ni mji wa karinthia nchini austria
iko karibu na ziwa kubwa la ziwa la konstanz kama m juu ya ub
iko karibu na ziwa kubwa la danubi kama juu ya ub
sankt p lten st
p lten ni mji mkuu wa austria ya chini nchini austria
eisenstadt kihungaria kismarton ni mji mkuu wa burgenland nchini austria
essen ni mji wa rhine kaskazini westfalia nchini ujerumani
rais wa ujerumani ni mkuu wa dola katika shirikisho la jamhuri ya ujerumani
kazi yake ni kuwa alama ya umoja wa taifa lakini katika mfumo wa serikali ya kibunge nchini ujerumani hana madaraka mengi
rais huchaguliwa kila baada ya miaka na mkutano wa shirikisho bundesversammlung ambao ni wabunge wote pamoja na idadi sawa ya wawakilishi wa bunge za majimbo
mshahara wa rais ni asilimia za mshahara wa chansella wa ujerumani
katika mwaka hii ililingana na euro pamoja na hayo anapata euro 
 marupurupu ya kando na kwa pesa hii analipa mishahara ya watumishi wa nyumba yake anayopata bure
ulaya ya kati ni kanda ya bara la ulaya iliyopo baina ya ulaya ya mashariki na ulaya ya magharibi
hata hivyo kiutamaduni watu wa sehemu zile hawajisikii kama watu wa ulaya ya magharibi wala mashariki
kwa kawaida nchi zifuatazo huhesabiwa kama sehemu za ulaya ya kati kihistoria nchi hizi zote ziliwahi kuwa sehemu za madola makubwa ya dola la ujerumani na austria hungaria
kuna majadiliano kuhusu mipaka ya kanda hili yasiyokwisha bado kwa mfano swali la nchi za kibalti kama latvia
hii ni orodha ya miji ya nchi ya kenya yenye angalau idadi ya wakazi 
hii ni orodha ya miji ya nchi ya uganda yenye angalau idadi ya wakazi 
hii ni orodha ya miji ya nchi ya moroko yenye angalau idadi ya wakazi 
hii ni orodha ya miji ya nchi ya afrika kusini yenye angalau idadi ya wakazi 
orodha ya miji ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo hii ni orodha ya miji ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo yenye angalau idadi ya wakazi 
mbarara ni mji mkuu wa wilaya ya mbarara nchini uganda eacu
ni mji maluum unao shule ya makerere kikara campus
ushawishi wake uritoka kiswa na wilaya ya isingiro
mukono ni mji mkuu wa wilaya ya mukono nchini uganda
soroti ni mji mkuu wa wilaya ya soroti nchini uganda
masaka ni mji mkuu wa wilaya ya masaka nchini uganda
edith piaf desemba oktoba alikuwa mwimbaji nchini ufaransa aliyependwa sana na wananchi
jina lake la kuzaliwa ni edith giovanna gassion lakini alichukua jina la kisanii piaf kifaransa kwa ndege shomoro
wazazi walikuwa wahamiaji kutoka italia bibi yake upande wa mama alikuwa berberi kutoka afrika kaskazini
wazazi hawakumtunza walimwachia kwa bibi upande wa baba na huyu alioongoza nyumba ya makahaba mjini bernay normandie
hapa alitunzwa na makahaba kuna kumbkumbu ya kwamba alionjeka alipokuwa na miaka akawa kipofu lakini makahaba wote walisimamisha kazi yao kwa siku tatu wakamwombea kanisani akaponyeka
alipokuwa na miaka alichukuliwa na baba aliyejipatia maisha yake kwa kucheza mtaani mbele ya watu na hapa edith alianza kuimba
aliachana na baba akaedlea kujitegemea kama mwimbaji wa mtitaani
kwa umri wa miaka alipata mimba akamzaa binti aliyekufa baada ya miaka 
 alipokuwa na umri wa miaka aliajiriwa mara ya kwanza na mwenye kilabu kwa programu ya kilabu chake
hapa alikuwa maarufu haraka watu wengi walikuja kumsikia akarekodi diski zake za kwanza
marafiki walimsaidia kuandika nyimbo zilizolingana na maarafifa ya maisha yake na nyimbo hizi aligusa mioyo ya wananchi wengi
baadaye alitunga nyimbo zake mwenyewe akapenda kusimulia hadithi kwa kuimba
kati ya nyimbo zale zilizopendwa haswa ni la vie en rose hymne l amour milord and non je ne regrette rien 
kolwezi ni mji mkuu wa mkoa wa lualaba nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
wilaya ya wakiso ni wilaya moja ya mkoa wa kati uganda
wilaya ya sembabule ni wilaya moja ya mkoa wa kati uganda
wilaya ya nakasongola ni wilaya moja ya mkoa wa kati uganda
wilaya ya nakaseke ni wilaya moja ya mkoa wa kati uganda
wilaya ya mukono ni wilaya moja ya mkoa wa kati uganda
wilaya ya mubende ni wilaya moja ya mkoa wa kati uganda
wilaya ya mpigi ni wilaya moja ya mkoa wa kati uganda
wilaya ya mityana ni wilaya moja ya mkoa wa kati uganda
wilaya ya masaka ni wilaya moja ya mkoa wa kati uganda
wilaya ya lyantonde ni wilaya moja ya mkoa wa kati uganda
wilaya ya kiboga ni wilaya moja ya mkoa wa kati uganda
wilaya ya kayunga ni wilaya moja ya mkoa wa kati uganda
wilaya ya kampala ni wilaya moja ya mkoa wa kati uganda
wilaya ya kalangala ni wilaya moja ya mkoa wa kati uganda
wilaya ya tororo ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya soroti ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya sironko ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya pallisa ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya namutumba ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya mbale ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya mayuge ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya manafwa ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya katakwi ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya kapchorwa ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya kamuli ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya kaliro ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya kaberamaido ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya jinja ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya iganga ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya butaleja ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya busia ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya bukwa ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya bukedea ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya bugiri ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya bududa ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya budaka ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya amuria ni wilaya moja ya mkoa wa mashariki uganda
wilaya ya yumbe ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya pader ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya oyam ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya nakapiripirit ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya moyo ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya moroto ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya maracha terego ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya lira ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya kotido ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya koboko ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya kitgum ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya kaabong ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya gulu ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya dokolo ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya arua ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya apac ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
trelleborg ni mji na manispaa nchini uswidi ambao ndio wengi kusini
wilaya ya amolatar ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya adjumani ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya abim ni wilaya moja ya mkoa wa kaskazini uganda
wilaya ya rukungiri ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya ntungamo ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
pite ni mji na manispaa nchini norrbotten uswidi
wilaya ya mbarara ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya masindi ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya kyenjojo ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya kisoro ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya kiruhura ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya kibaale ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya kasese ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya kanungu ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya kamwenge ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya kabarole ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya kabale ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya isingiro ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya hoima ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya bushenyi ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wilaya ya bundibugyo ni wilaya moja ya mkoa wa magharibi uganda
wimbo huu huoenekana kama muhimu kwa sababu ni moja kati ya nyimbo zilizofanywa pamoja baina ya pac na the notorious b
kabla ya kuja kuwa maadui hapo baadaye ambapo ilipelekea kuto rekodi nyimbo pamoja tena hadi kufa kwao
mstari wa kwanza unaimbwa na mtu wa tatu katika kundi la watu nne dramacydal ambaye baadaye kaenda kujiunga na kundi la pac la outlawz yaki kadafi kastro na e
amin ya pili imeimbwa na stretch na the notorious b
na ya tatu na ya mwisho imeimbwa na pac huku buju banton akiimba kiitikio
wasanii wanne wa katika wimbo huu wameuawa pac biggie yaki kadafi na stretch
hamas am s an acronym of arakat al muq wamat al isl miyyah kwa urefu harakati za upinzani za kiislamu ni chama cha kisiasa na kijamii cha palestina
hamas ilianzishwa na sheikh ahmed yassin abdel aziz al rantisi na mohammed taha wa bawa la misri la undugu wa kipalestina mwaka katika intifada ya kwanza ya uasi dhidi ya utawala wa israel katika nchi ya palestina
kupitia ufadhili wake na usimamizi wa shule kliniki za afya ya huduma misikiti vikundi vya vijana klabu za michezo na vituo vya huduma ya siku katikati ya miaka ya hamas ilipata wafwasi wengi katika nchi ya palestina
inakadiriwa kuwa ya mapato ya hamas yanatumiwa katika kuendeleza afya ustawi wa jamii dini utamaduni na huduma za elimu
katika pande za kijeshi hamas ilihusika na washambuliaji wa kujiua dhidi ya israel wa kwanza ukiwa 
katika mwaka wa mashambuliaji ya kujiua yalisitishwa lakini yakaanza upya tena mwaka wa 
katika miaka ya hivi karibuni hamas ina hasa kushambulia israel kwa roketi na moto chokaa
baada ya uchaguzi migogoro iliendelea kati ya hamas na serikali ya palestina baada ya vita vya gaza vya hamas iliendelea kutawala gaza na serikali ya palestina iliwafukuza wabunge wa hamas kutoka sehemu ya west bank
misri na israeli zilifunga mipaka yake na gaza na kuzuia kuingia na kutoka kwa watu na bidhaa
juni hamas ilisitisha mashambulizi yake ya roketi dhidi ya israel baada ya makubaliano na misri ya kusitisha mapigano
licha ya makubaliano hayo mashirika mengine yaliendelea na mashambulizi dhidi ya israeli
miezi miwili kabla ya mwisho wa kusitisha mapigano ya miezi sita vita ilienea baada ya wanajeshi wa israeli kuwaua wapiganaji wa hamas katika mwezi wa novemba
mauaji haya yalianzisha upya mashambulizi ya roketi toka kwa hamas
israeli ilishambulia gaza mwisho wa mwezi wa desemba 
mashambulizi ya israeli yaliendelea mpaka januari 
baada ya mashmabulizi hayo israeli walifunga mipaka ya gaza
katika mkataba wa hamas linataka kuondoa jimbo la israeli na kutengeneza jumuiya ya kiislamu ya kipalestina katika sehemu ambalo sasa ni israeli gaza na west bank
hata hivyo katika julai khalid meshaal ambaye ni mmoja wa viongozi wa hamas kule damascus alisema nia ya hamas ni kushirikiana na israeli katika ufumbuzi wa mgogoro wa waarabu na israel ambayo ni pamoja na kurudi kwa hali ya palestina kwa kuzingatia mipaka ya na pia wakimbizi wapalestina kupewa haki ya kurudi kwao israeli na yerusalemu ya mashariki kutambuliwa kama mji mkuu wa jimbo jipya la kipalestina
mara kwa mara hamas imesisitiza kuwa mgogoro wake na israeli ni wa kisiasa na wala si wa kidini lakini baadhi ya waandishi wa habari na makundi ya utetezi wanaamini kwamba mikataba na taarifa kutoka kwa viongozi wa hamas waliovutiwa na njama nadharia dhidi ya wayahudi
juice ni filamu ya hood yenye maigizo ya uhalifu iliyotolewa mnamo mwaka wa 
ndani yake anakuja rapa tupac shakur na omar epps wakiwa kama wahusika wakuu wa filamu hii
wahusika wengine ni pamoja na jermaine huggy hopkins khalil kain samuel l
jackson na kutoa taswira za mwonekano wa baadhi ya wasanii kama vile queen latifah epmd special ed ed lover dr
dre flex alexander fab five freddy na treach
filamu imeongozwa na mwanasinematografia ernest r
dickerson ambaye ameongoza na kuandika baadhi ya filamu zingine za hollywood kama vile surviving the game na bulletproof vilevile baadhi ya mifululizo ya vipindi vya televisheni kama vile er na the wire
filamu inagusa vijana wanne wa kiafrika kiamerika waliokua pamoja mjini harlem
inafuatia shughuli za kila siku za wavijana wadogo hao na dhamira zao mbaya zikiwa kama mzaha lakini kadiri siku zinavyoenda suala hilo linazidi kuwa zito zaidi
pia inalenga hasa michakaliko ya vijana hawa na shida wanazikumbana kila siku kutoka kwa mapolisi usakamwaji na matatizo ya kifamilia
filamu ilipigiwa katika maeneo ya new york city hasa kwenye maeneo ya harlem
bishop shakur epps raheem kain na steel hopkins ambao wenye hujiita kama the wrecking crew vija wanne wa kiafrika kiamerika waliokulia mjini harlem
ni kawaida yao kukimbia shule na kutumia siku zao wakiwa katika kituo cha kuchezea game na kupita kwenye maduka ya rekodi na kuiba lp
siku zote husakamwa na polisi au na kundi la vijana wa kihuni la kipuerto rico linaloongozwa na kijana mmoja aitwaye radames
siku moja bishop aliyekerwa amechoshwa na masakamo na kuamua kwamba kundi lazima lisonge mbele kwa kufanya mambo makubwa na kujipatia heshima
lakini hana uhakika kama kweli anataka kuendelea kujishughulisha na maisha ya uhalifu
usiku mmoja wa jumamosi ikiwa chini ya ung ang anizi wa bishop kundi likaamua kuibia kiduka kidogo cha kuuza pombe na chakula cha mtaani
ghafula akasita kushiriki kwenye tukio hilo akiwa hana uhakika kama itafaulu badala yake akaenda kushiriki kwenye shindano la mkutafuta dj mkali kitu ambacho alikuwa akiwania kwa miaka mingi
lakini lakini kwa uchunguzi uliofanywa na wenzake kundini akaamua kujiunga
wakati wanaiba bishop mwenye ghadhabu kamtandika risasi ya kichwa fernando quiles mmiliki wa duka lile na hatimaye kufa
baada ya vijana kukimbia katika eneo la tukio wakakusanyika kwenye jumba lililotelekezwa na kuanza kubishana juu ya matukio ya jioni ile
hivyo basi raheem akamtaka bishop ampatie ile bunduki lakini bishop hataki kuitoa
kugombania bunduki ile kumepelekea bishop kumpiga risasi raheem
vijana wengine wakapatwa na mchecheto na kukimbilia jengo lingine
wale waliobakia wakazungumza na kukubaliana kumuepuka bishop haraka iwezekanavyo lakini waliishia kumwona bishop kwenye mazishi ya raheem na kuthubutu hata kukumbatia mama ke raheem na kumwahidi atamtafuta aliyemwua raheem
kwa kiasi fulani walifanikiwa kwa jaribio lao la kumuepuka bishop lakini alishiia kugombana nao mara kwa mara anawauliza maswali kuhusu uaminifu wao kwake
bishop alifanikiwa kumwua mkuu wa wahuni radames baada ya ugomvi na kuanza kumsingizia kama ndiye aliyemwua quiles raheem na radames
akaanza kutafuta msaada na akaashia kuwa na bunduki yake mwenyewe kwa ajili ya usalama wake
wakati anafanya hili bishop akakutana na steel na kumwongoza kwenye hadi mwisho wa chochoro ambapo akamtandika risasi akimshtaki kwa kukosa uaminifu
hata hivyo steel alikuwa hajafa na kufanikiwa kufika hospitalini na kumtaarifu mpenzi wa cindy herron kwamba amesingiziwa mauaji na bishop
amechoshwa na vitu vyote viwili wasiwasi na na matatizo ya kutumia silaha yaliyompelekea kuwa pale alipo katupa bunduki yake na kuamua kupambana na bishop akiwa mtupu bila silaha
na bishop mwishowe wakakutana na ugomvi wa kukimbizana ukaanza wakati wa mkutano huu
akakimbilia kwenye jengo kubwa halafu anafuatiwa na bishop mahali ambapo kampora bunduki bishop na mbio zikaishia juu ya paa refu la ghorofa
vijana hao walipigana hadi bishop akaporomoka akawa nje ya shubaka huku mkono mkono mmoja ukishikiliwa na q
bishop akamwambia asimbwage
akahangaikia kumvuta bishop lakin kwa bahati mbaya akapata uwezo wake wa kumshika sana kwa mkono na hatimaye bishop kuanguka na kufa
wakati anaondoka kule ghorofani kundi la watu waliokuwa kwenye sherehe wamekusanyika kuangalia nini kilichotokea
moja kati ya wale watu waliokuwepo kwenye sherehe akamgeukia na kusema yo you got the juice now man
akageuka na kutazama akatikisa kichwa na kuondoka zake
filamu inaishia kuonesha marafiki wote wanne wakati wapo kwenye kipindi cha furaha kubwa
rotten tomatoes wameipa filamu ya viwango safi kabisa
hii ni orodha ya mikoa ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo jamhuri ya kidemokrasia ya kongo ina majimbo au mikoa kumi na moja
jamhuri ya afrika ya kati imegawa kwa eneo zinazoitwa pr fectures na pia eneo mbili za uchumi pr fectures economique na eneo moja yenye madaraka ya ujamaa commune
na mikoa hii nayo imegawa zaidi kwa wilaya zinazoitwa sous pr fectures
mkoa wa kivu ya kaskazini ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mkoa wa tanganyika ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
liko upande wa mashariki wa nchi likipakana na nchi ya tanzania na ziwa la tanganyika
mkoa wa katanga ya juu ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mkoa wa lualaba ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mkoa wa lomami ya juu ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mkoa wa maniema ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mkoa wa tshopo chopo ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mkoa wa ituri ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mkoa wa wele ya juu ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mkoa wa wele ya chini ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mkoa wa quateur mkoa wa ikweta ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mkoa huu ulianzishwa kutokana na ugawaji mpya wa katiba ya kongo ya 
kabla ilikuwa sehemu ya jimbo la equateur pamoja na mikoa ya sasa ubangi kaskazini mongala ubangi kusini na tshuapa
kabla ya kuingizwa katika jimbo la equateur wakati wa rais mobutu sese seko iliwahi kuwa mkoa wa pekee kati ya kwa jina la cuvette centrale
eeno la mkoa huu uko katika kaskazini magharibi ya kongo kando la mto kongo
upande wa magharibi unapakana na kongo brazzaville
sehemu kubwa ya hifadhi ya taifa ya lomako yokokala iko ndani ya mkoa huu
hifadhi hii inajulikana hasa kwa sababu hapa iko mahali pa pekee duniani wanapoishi nyani kubwa wa bonobo wanaohesabiwa kati ya hominidi
sokwe mtu mdogo au bonobo ni jina la nyani wakubwa wa familia hominidae wanaofanana sana na binadamu
anatazamiwa kama spishi ya karibu zaidi na binadamu homo sapiens
spishi hii inaishi pekee katika eneo la jamhuri ya kidemokrasia ya kongo upande wa kaskazini ya mto kongo katika eneo la mkoa wa equateur
bonobo imetazamiwa kwa muda mrefu kama aina ya pekee ya sokwe mtu wa kawaida chimpanzee akiitwa kwa majina kama chimpanzee mdogo
lakini tangu utafiti wa mwanabilojia mjerumani ernst schwarz mwaka na wenzake waamerika harold coolidge na robert yerkes ilionekana ni spishi ya pekee ndani ya jenasi ya pan
bonobo ni spishi katika hatari ya kupotea akiishi katika maeneo ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo pekee
wataalamu wameona ya kwamba spisho zote za pan hawajui kuogelea vema kwa hiyo kuna hoja kuwa spishi zote mbili ziliachana baada ya kutokea kwa to kongo takriban miaka milioni 
 iliyopita
bonobo huishi kusini wa mto kongo lakini sokwe mtu wa kawaida huishi pande wa askazini wa mtu huo
bonobo huwa na miguu mirefu midomo yenye rangi ya pinki na uso mweusi
kwa jumla katika jamii zao kike mzee ana nafasi kubwa
wanakula hasa matunda na majani lakini wanaongeza nyama kutoka wanyama wadogo
austria chini imepakana na majimbo ya ujerumani ya austria juu steiermark burgenland na vienna
miji mikubwa ni pamoja na sankt p lten na wiener neustadt
austria ya juu kijerumani ober sterreich ni moja ya majimbo ya kujitawala ya austria lenye wakazi 
 kwenye eneo la 
 km 
austria chini imepakana na majimbo ya ujerumani ya salzburg steiermark na austria chini
miji mikubwa ni pamoja na linz na wiener neustadt
salzburg au salzburgerland kijerumani ni moja ya majimbo ya kujitawala ya austria lenye wakazi 
 kwenye eneo la 
 km 
jimbo la salzburg imepakana na majimbo ya ujerumani ya austria juu steiermark karinthia na tirol
goma ni mji mkuu wa mkoa wa kivu kaskazini nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
kindu ni mji mkuu wa mkoa wa maniema nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
bunia ni mji mkuu wa mkoa wa ituri nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
kamina ni mji mkuu wa mkoa wa lomami juu nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
isiro ni mji mkuu wa mkoa wa wele juu nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
buta ni mji mkuu wa mkoa wa wele chini nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
hii ni orodha ya miji ya nchi ya misri yenye angalau idadi ya wakazi 
hii ni orodha ya miji ya nchi ya jamhuri ya afrika ya kati yenye angalau idadi ya wakazi 
hii ni orodha ya miji ya nchi ya shelisheli yenye angalau idadi ya wakazi 
hii ni orodha ya miji ya nchi ya msumbiji yenye angalau idadi ya wakazi 
kampuni ya magadi ya kenya inatengeneza bidhaa za soda na inapatikana mjini magadi kusini magharibi mwa kenya
kampuni ilianzishwa kando ya ziwa magadi ambamo madini ya trona yanapatiana
kwenye kampuni madini ya trona yanageuzwa kuwa soda jivu kisha inasafirishwa kwa njia ya reli kwenda mombasa ambako itasafirishwa na meli kwenda uropa ama asia
magadi ni moja ya makammpuni ya brunner mond imperial chemical industries na tata chemicals na makao yake makuu yako magadi kenya
kampuni ya magadi inasafirisha bidhaa zake kwa kutumia njia ya reli ya shirika la reli la kenya
tetrahedroni au piramidi pandetatu ni gimba la hisabati
moto ni hali ya kuchoma haraka kwa gimba na kutoa joto pamoja na nuru
kisayansi ni mmenyuko wa kikemia kati ya oksijeni ya hewani na kampaundi za kaboni
katika historia ya binadamu matumizi ya moto yalikuwa hatua kubwa ya kujenga utamaduni
moto ni pia jambo haribifu unaleta hatari kwa mali afya na maisha ya watu na viumbe vyote
moto inawaka kama masharti manne yako mahali pamoja masharti haya manne huelezwa kwa tetrahedroni ya moto
hakuna moto kama masharti haya manne hayapo pamoja
mmenyuko mfululizo ni lazima kwa kuendelea kwa moto ukihkikisha ya kwamba kuna joto la kutosha kuendeleza moto
moto inazimika kama moja kati ya masharti manne linaondolewa
katika mfamo wa moto ya gesi kwenye jiko la kupikia ya gesi moto huu unazimika kwa walitambua pia ya kwamba mimea au sehemu za mimea zilikuwa chakula bora baada ya kukaa motoni kwa muda fulani
kwa hiyo inaaminiwa hao watu wa kwanza walijifunza kubeba moto asilia na kuutunza kwenye makazi yao
kuwa na moto karibu na makazi au mahali pa kulala kulikuwa namna ya ulinzi dhidi ya wanyama wakali wanaoogopa moto na hawana akili ya kubainisha matumizi yake
ziwa magadi lipo kusini mwa kenya katika mkoa wa bonde la ufa kaskazini mashariki mwa ziwa eyasi
wakati wa kiangazi ya ziwa hili huwa limejaa sodium kabonati na ni maarufu kwa aina mbali mbali za ndege zinazoishi kando kando ya ziwa hilo kwa mfano flamingo
ziwa magadi lina ukubwa wa kilomita mraba na huwa limejaa maji iliyokolea sodium karbonati ambayo huwa na kiasi kikubwa cha madini ya trona
asili ya chumvi hii ni chemichemi ya moto inayopatikana katika bonde la ufa
chemichemi hizi huwa kaskazini magharibi na kusini mwa ziwa hili
wakati wa msimu wa mvua chumvi huwa inapungua ziwani na kisha uzidi tena maji yanapokauka na kuacha chumvi nyeupe
kuna aina moja tu ya samaki kwenye ziwa hili cichlid alcolapia grahami
samaki huyu anaishi kwenye chemichemi moto zilizo kwenye ufukwe wa ziwa hili
ziwa magadi asili yake haikuwa na kiwango kubwa cha chumvi
miaka elfu kadhaa iliyopita kipindi cha pleistocene na katikati ya kipindi cha holocene ziwa magadi lilikuwa na samaki wengi na kiwango cha chumvi kilikuwa chini
kuna mda wa kihistoria ambamo ziwa magadi na ziwa natron zilikuwa zimeshikana kuwa ziwa moja kubwa
mji wa magadi upo kwenye pwani ya nyanda ya mashariki ya ziwa hili
kiwanda ca magadi soda kinapatikana kwenye mji huu
chuo kikuu cha london ni chuo kikuu nchini ufalme wa muungano kilichoanzishwa mnamo mwaka jijini london uingereza
chuo kikuu cha oxford ni chuo kikuu nchini ufalme wa muungano kilichoanzishwa mnamo mwaka katika oxford england
chuo kikuu cha tehran ni chuo kikuu nchini uajemi kilichoanzishwa mnamo mwaka katika tehran
landskrona ni mji na manispaa sehemu ya kusini ya uswidi
galenos wa pergamon pia galen mnamo alikuwa tabibu na mwanafalsafa mashuhuri mgiriki katika dola la roma
anakumbukwa kwa uchunguzi wa mambo ya tiba aliofanya na nadharia zake kuhusu afya na magonjwa
galenos alizaliwa katika mji wa ugiriki ya kale pergamon leo hii bergama katika uturuki
pergamon ilikuwa na hekalu muhimu ya asklepios aliyeheshimiwa kama mungu wa tiba
baba yake nikon alikuwa msanifu akamfundisha falsafa hisabati na na sayansi
tangu mwaka galenos alijishughulisha na tiba hasa akaisoma alipohudumia wagonjwa kwenye hekalu ya asklepios
hapa alipata pia nafasi ya kusoma mengi katika maktaba mashuhuri ya aleksandria
mwaka alirudi pergamon akaajiriwa na kuhani mkuu wa asia kama tabibu wa wapigaji upanga wake
galenos alijifunza mengi kutokana na kutibu vidonda na majeruhi katika maandiko yake aliita kidonda dirisha la kutazama ndani ya mwili
alifaulu kwa sababu katika kipindi chake walikufa wajeruhiwa tu wakati kwenye kipindi cha mtangulizi wake zaidi ya wapiganaji walikufa
mwaka alihamia roma naa baada ya kumponya mwanafalsafa mashuhuri eudemos wa pergamon alikuwa tibabu wa makabaila wa roma
ugonjwa wa tauni ulipoenea mjini alikimbia roma mwaka akarudi pegamon
mwaka aliombwa na kaisari marcus aurelius arudi italia akawa mshauri na tabibu wa mtoto wa kaisari na baadaye wa kaisari septimius severus
galenos aliacha mafundisho yake katika vitabu vya methodi medendi mbinu za kutibu
hapa anafundisha ya kwamba yote yanayotokea au kuonekana yana kusudi lake
alikubali mafundisho ya empedokles kuhusu elementi za moto ardhi hewa na maji zinazounda vitu vyote
hizi elementi zinalingana na viowevu ndani ya mwili damu belghamu nyongo njano na nyongo nyeusi
hizi tena zinalingana na tiba za joto baridi bichi na kavu
katika mafundisho ya galen mwanadamu ni umoja wa mwili na roho
ndani ya umoja huu uwiano wa viowevu na tabia zote ni muhimu
kutokana na mafundisho haya aliona ya kwamba kila dawa linaongeza au kupunguza tabia na viowevu mwilini
alitofautisha madawa ya kimsingi yenye tabia madawa ya maungano yenye tabia na madawa ya pekee
kwenye madawa alitofautisha tena kutokana na ukali galen aliongeza elimu yake kwa kuchunguza miili ya wanyama aliyoikata na kutazama
kukata miili ya kibinadamu kwa uchungui kulipigwa marufuku katika dola la roma
maandiko ya galen yalikuwa msingi wa tiba kwa karne nyingi za baadaye
yalitafsiriwa baadaye pia kwa kiaarabu na kuathiri tiba ya waislamu
 iauliai kijerumani schaulen kiyiddish kipoland szawle ni mji nchini lituanya
leo hii uko hapa mji wa bergama takriban kilomita kaskazini ya izmir
wakati wa karne ya na kabla ya kristo pergamon ilikuwa mji mkuu wa milki iliyotawala sehemu kubwa za asia ndogo
watawala wa nasaba ya attalos walipamba mji kwa mahekalu na taasisi zilizoufanya kitovu cha utamaduni wa kigiriki
pergamon ilikuwa na maktaba kubwa ya pili katika dunia ya mediteranea baada ya maktaba ya aleksandria inasemekana maktaba hii ilikuwa na vitabu vya miswada 
mfano mashuhuri wa utamaduni huu ni altari kubwa iliyochukuliwa kutoka maghofu ya pergamon na wajerumani wakati wa karne ya na kupelekwa berlin ambako makumbusho ya pekee ilijengwa kwa ajili ya altari hii
panev ys kiyiddish kipoland poniewie ni mji nchini lituanya
chanakya kisanskrit c akya mnamo kk kk alikuwa mshauri na waziri wa mfalme chandragupta maurya mnamo kk kk nchini uhindi
chanakya alimsaidia chandragupta kuunda utawala wa nasaba ya maurya
chanakya hukumbukwa hasa kwa vitabu anavyoaminiwa alitunga arthashastra na nitishastra
katika arthashastra anajadili matatizo ya kuongoza na kukuza dola pamoja na siasa ya uchumi siasa ya nje na mipango ya kijeshi
kitabu hiki kimeitwa kitabu cha kwanza kinachofundisha siasa na uchumi
maelezo yake yanalenga kutambua masharti kwa kustawi kwa nchi akilenga kuikuza kuwa kubwa kuliko majrina na kuwashinda
hapa haangalii maswali ya haki lakini faida ya mtawala pekee
kutokana na tabia amelinganishwa na mwanasiasa mwitalia machiavelli lakini alimtangulia kwa milenia
nitishastra ni andiko la falsafa na dini linalojadili njia bora za kuiendesha maisha
vitabu mbalimbali na filamu zinajadili mafundisho yake
kalangala ni mji mkuu wa wilaya ya kalangala nchini uganda
kayunga ni mji mkuu wa wilaya ya kayunga nchini uganda
kiboga ni mji mkuu wa wilaya ya kiboga nchini uganda
luweero ni mji mkuu wa wilaya ya luweero nchini uganda
shiva ni mmoja kati ya miungu wakuu katika dini ya uhindu
katika mafundisho ya trimurti inayolenga kuunganisha pande zote za uhindu shiva ni mmoja kati ya miungu mikuu 
hapa nahusika kazi ya kubadilisha dunia na kuiharibu kwenye mwisho wa wakati wake
katika dhehebu kubwa ya ushiva anaabudiwa kama mungu mkuu muumba na mlinzi dhidi ya maovu yote
anaonyesha mara nyingi katika hali ya kutafakari na kusali kama yogi
hupanda n gombe dume anayejulikana kwa jina nandi
shiva huonyeshwa mara nyingi kwa shingo ya buluu kwa sababu kutokana na masimulizi ya kihindi aliokoa dunia safari moja kwa kunywa sumu
huwa na macho matatu na jicho la tatu liko katikakati ya kidundu chake
lyantonde ni mji mkuu wa wilaya ya lyantonde nchini uganda
mityana ni mji mkuu wa wilaya ya mityana nchini uganda
mpigi ni mji mkuu wa wilaya ya mpigi nchini uganda
mubende ni mji mkuu wa wilaya ya mubende nchini uganda
nakaseke ni mji mkuu wa wilaya ya nakaseke nchini uganda
nakasongola ni mji mkuu wa wilaya ya nakasongola nchini uganda
rakai ni mji mkuu wa wilaya ya rakai nchini uganda
sembabule ni mji mkuu wa wilaya ya sembabule nchini uganda
amuria ni mji mkuu wa wilaya ya amuria nchini uganda
budaka ni mji mkuu wa wilaya ya budaka nchini uganda
bududa ni mji mkuu wa wilaya ya bududa nchini uganda
bugiri ni mji mkuu wa wilaya ya bugiri nchini uganda
bukedea ni mji mkuu wa wilaya ya bukedea nchini uganda
bukwa ni mji mkuu wa wilaya ya bukwa nchini uganda
iganga ni mji mkuu wa wilaya ya iganga nchini uganda
kaberamaido ni mji mkuu wa wilaya ya kaberamaido nchini uganda
kaliro ni mji mkuu wa wilaya ya kaliro nchini uganda
kapchorwa ni mji mkuu wa wilaya ya kapchorwa nchini uganda
katakwi ni mji mkuu wa wilaya ya katakwi nchini uganda
manafwa ni mji mkuu wa wilaya ya manafwa nchini uganda
mayuge ni mji mkuu wa wilaya ya mayuge nchini uganda
namutumba ni mji mkuu wa wilaya ya namutumba nchini uganda
pallisa ni mji mkuu wa wilaya ya pallisa nchini uganda
sironko ni mji mkuu wa wilaya ya sironko nchini uganda
tororo ni mji mkuu wa wilaya ya tororo nchini uganda
adjumani ni mji mkuu wa wilaya ya adjumani nchini uganda
amolatar ni mji mkuu wa wilaya ya amolatar nchini uganda
dokolo ni mji mkuu wa wilaya ya dokolo nchini uganda
kaabong ni mji mkuu wa wilaya ya kaabong nchini uganda
kitgum ni mji mkuu wa wilaya ya kitgum nchini uganda
koboko ni mji mkuu wa wilaya ya koboko nchini uganda
kotido ni mji mkuu wa wilaya ya kotido nchini uganda
moroto ni mji mkuu wa wilaya ya moroto nchini uganda
nakapiripirit ni mji mkuu wa wilaya ya nakapiripirit nchini uganda
nebbi ni mji mkuu wa wilaya ya nebbi nchini uganda
pader ni mji mkuu wa wilaya ya pader nchini uganda
yumbe ni mji mkuu wa wilaya ya yumbe nchini uganda
buliisa ni mji mkuu wa wilaya ya buliisa nchini uganda
bushenyi ni mji mkuu wa wilaya ya bushenyi nchini uganda
hoima ni mji mkuu wa wilaya ya hoima nchini uganda
ibanda ni mji mkuu wa wilaya ya ibanda nchini uganda
kabale ni mji mkuu wa wilaya ya kabale nchini uganda
fort portal ni mji mkuu wa wilaya ya kabarole nchini uganda
kamwenge ni mji mkuu wa wilaya ya kamwenge nchini uganda
kanungu ni mji mkuu wa wilaya ya kanungu nchini uganda
kasese ni mji mkuu wa wilaya ya kasese nchini uganda
kibaale ni mji mkuu wa wilaya ya kibaale nchini uganda
kiruhura ni mji mkuu wa wilaya ya kiruhura nchini uganda
kisoro ni mji mkuu wa wilaya ya kisoro nchini uganda
kyenjojo ni mji mkuu wa wilaya ya kyenjojo nchini uganda
masindi ni mji mkuu wa wilaya ya masindi nchini uganda
rukungiri ni mji mkuu wa wilaya ya rukungiri nchini uganda
kamuli ni mji mkuu wa wilaya ya kamuli nchini uganda
hali halisi hii ni jinsi tunavyoona galaksi yetu ambamo jua letu na mfumo wake ni sehemu yake
galaksi yetu imekadiriwa kuwa na nyota zaidi ya 
umbo lake unafanana na kisahani chenye umbo la parafujo
kipenyo cha kisahani hiki ni miaka ya nuru ikiwa na unene wa miaka ya nuru 
galaksi ya jirani iliyo karibu angani inaitwa andromeda na ina umbali wa miaka ya nuru milioni 
nyota karibu zote tunazoona kwa macho yetu wakati wa usiku ni sehemu za njia nyeupe
wakati wa giza tunaweza kuona kati ya nyota hadi kwa macho yetu bila msaada wa darubini
isipokuwa sayari za jua letu na kometi zinazoonekana mara chache tu na galaksi ya andromeda inayoonekana kama nyota nyota zote ni majua kama jua letu
si rahisi kuona nyota nyingi tukiwa mjini penye nuru nyingi wakati wa usiku kwa sababu mwanga wa taa za mjini unaakisiwa katika angahewa na kuleta matata ya kuona mwanga kutoka nje ya angahewa
nyota zilizo nyingi za njia nyeupe hatuwezi kuziona wala kubainisha kwa hiyo zinatokea machoni kama ukungu mweupe tu
uwezo wetu kuona nyota nyingi umepungukiwa na kuwepo kwa mavumbi ya kinyota kati ya mahali petu na kitovu cha galaksi
galaksi yetu ina umbo la parafujo spirali ya kisahani
mahali petu pamoja na jua pako kando kiasi ndani ya uwiano wa kisahani hiki
tuko takriban ya umbali wa kipenyo kutoka kitovu cha kisahani
ikitazamiwa kutoka juu galaksi yetu ina umbo la parafujo lenye mikono mbalimbali
picha hii tumepata kutokana na kuangalia galaksi za mbali angani zinazoonekana kutoka juu na parafujo inaonekana
mkoa wa sankuru ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
utenzi wa gilgamesh ni shairi kutoka mesopotamia ya kale ikiwa kati ya kazi za kwanza za fasihi duniani zinazojulikana
inasimulia habari za mfalme na nusu mungu gilgamesh na safari zake pamoja na rafiki yake enkidu
utenzi huu unaaminiwa ulitungwa kati ya kk na kk
unajulikana hasa kutokana na hadithi ya gharika kuu iliyofunika dunia lote na kufanana na habari za nuhu katika biblia
ulisahauliwa na kugunduliwa upya katika karne ya wakati ambako wanaakiolojia walianza kusoma mwandiko wa kikabari uliosahauliwa kwa milenia
toleo lililohifadhiwa vema ni vibao vya udongo vilivyotambuliwa katika mabaki ya mfalme ashurbanipal karne ya kk
wataalamu hufikiri ya kwamba hadithi mbalimbali juu ya mfalme gilgamesh zilisimuliwa na kuandikwa tangu muda mrefu hadi zilikusanywa katika utenzi mmoja kabla ya karne ya kk
mshujaa wa utenzi gilgamesh ana tabia za mchanganyo theluthi yeye ni mwanadamu na theluthi ni mungu
mipango yake ya ujenzi na ukali wake zinasumbua raia wa uruk
hasa kawaida yake ya kudai usiku wa kwanza na bibiarusi kila safari ndoa mpya inatokea inasababisha wanawake wa mji kumwomba mungu ishtar kuwasaidia
ishtar anapeleka ombi kwa babake aliye mungu mkuu an anayemwamuru mungu mama aruru kumwumba enkidu kwa kutumia udongo
kusudi ni kumpa gilgamesh mwenzake aliye nguvu sawa naye na kwa njia hii kubadlisha tabia zake
gilgamesh anaambiwa kwa njia ya ndoto ya mamake ninsun ya kwamba enkidu atakuja anamfurahia
enkidu anaishi porini pamoja na wanyama witu anajisikia ni mmoja wao ana nywele nyingi kama mnyama
mwindaji mmoja anatambua ya kwamba wanyama hawingii tena katika mitego yake kwa sababu wanalindwa na enkidu
na kweli enkidu anavutwa na shamhat anafanya mapenzi naye kwa wiki moja
katika muda huu wanyama pori wa enkidu wanaondoka na kupotea
enkidu anajikuta bila wanyama anaamua kumfuata shamhat kwenda uruk
njiani wanakutana na wafugaji na katika kambi lao enkidu anaonja mkate na bia mara ya kwanza
kinyozi anaondoa nyewele za mwilini na kwa njia hii enkidu anakuwa mwanadamu kamili
mjini uruk enkidu anakutana na gilgamesh na wanaanza kupigana akiingia tena katika chumba cha bibi arusi
wanapanga kwneda pamoja na kumwua humbaba mlinzi wa msitu wa mingati ulio mali ya ishtar
mamake gilgamesh anayeitwa ninsun anaona hatari anamwomba mungu wa jua shamash asaidie
vilevile anampokea enkidu kama mwanake hivyo huyu na gilgamesh wamekuwa ndugu na wote wanapewa alama yake shingoni
akina kaka wawili wanafika msituni wanapigana na mlinzi humbaba na kumwua kwa msaada wa shamash
wanakata miti na kujenga shapa halafu wanarudi kwa njia ya mto frati wakibeba kichwa cha humbaba
mapigano na ng ombe dume wa mbinguni na kifo cha enkidu
ishtar anamwona gilgamesha akirudi anampenda lakini anakataliwa
akasirika juu yake na kwenda kwa babake mungu mkuu anu anawomba umtuma ng ombe dume wa mbinguni kama adhabu
zimwi huyu akifika uruka analeta hasara kubwa na kuua wanaume mamia
enkidu na gilgamesh wanaamua kupigana naye wanamshinda na kumchinja moyo wake wanapeleka kama sadaka kwa shamash
ishtar akiona kifo chake analia lakini enkidu anatupa mguu wa ng ombe kwake
hapa miungu wa mbinguni wanaamua ya kwamba wote wawili wanastahili kifo lakini wanamteua enkidu afe ingawa shamash anawaombea
anaanza kuwalaana miungu anamlaana pia mwindaji na shamhat waliomtoa porini
katika ndoto ya pili enkidu anaona jinsi anavyopelekwa na malaika wa kifo kwenda ahera katika dunia ya wafu
hapo gizani wakazi hula udongo wakivaa manyoa kama ndege na kuangaliwa na viumbe vya kutisha
matanga ya gilgamesh na safari yake kutafuta masha ya milele
kifo chake kinamsikitisha gilgamesh anaondoka kwa matembezi marefu akitafuta siri ya maisha
anaogopa kuadhibiwa sawa na engidu kwa hiyo anatafuta ushauri wa babu yake utnapishtim
huyu na mkewe ni watu wa pekee wasiokufa katika gharika kuu iliyotumwa na miungu wakapewa maisha ya milele
gilgamesh anazunguka kote hadi anafika kwenye mlima mashu penye mlango wa shimo la handaki linalopitiwa na jua shamash kila usiku wakati asipoonekana
gilgamesha anafaulu kupata kibali cha walinzi wa handaki apite
akifika mwisho anainia katika bustani ya almasi anapoingia katika kilabu na kupata maelezo jinsi gani kumkuta urshanabi anayeendesha feri ya kuvuka maji ya mauti
anamkuta urshanabi pamoja na viumbe vikubwa wanaomtisha hivyo anawaua
hapa urshanabi anamwambia ya kwamba aliua viumbe vya pekee vilivyoweza kumsaidia kuvuka kwa sababu wanatengeneza vijiti virefu vya jiwe ambavyo pekee vinaweza kutumiwa katika maji ya mauti
anamshauri gilgamesh kukata miti na kuchonga vijiti vya kusukuma feri
kila baada ya kutumia kijiti gilgamesha anakiacha kwenye maji maana imeshaharibika kwa kuingia katika maji ya mauti
baada ya kumaliza vijiti vyote bado hawakufika kisiwani lakini sasa wanatumia shati kama tanga
haijulikani jinsi wanavyofik kwa sababu sehemu hii ya kibo cha udongo imepotea
kisiwani gilgamesha anamsimulia hadithi yake kwa mzee utnapishtim
huyu anamkataa na kumwambia hana budi kushiriki katika hali ya wanadamu wote haiwezekani kukimbia mauti
gilgamesh anamwuliza kwa nini yeye pamoja na mkewe wana maisha ya milele na hapa utnapishtim anasimulia hadithi ya gharika kuu
taarifa hii inafanana na habari za biblia kuhusu nuhu na kwa sababu hii utnapishtim ameitwa pia nuhu wa mesopotamia na wataalamu wengine wanasema ya kwamba hadithi yake ilikuwa labda mfano kwa kutunga hadithi ya nuhu
mwishoni gilgamesh anarudi uruk mwisho wa masimulizi hauna uhakika kwa sababu ya mapengo katika maandishi
jina la gilgamesh linaptikana katika orodha ya wafalme wa uruk anaaminiwa alitawala katika kipindi kati ya kk hadi kk
gilgamesh alikuwa mfalme wa tano wa mji wa uruk uliokuwa mji muhimu wa wasumeri katika mesopotamia ya kale
babake lugalbanda alikuwa mfal e wa tatu wa mji huu
jina lake linafahamika hasa kutokana na utenzi wa gilgamesh ambao ni kati ya mifano ya kwanza kabisa ya fasihi ya kuandikwa
kufuatana na shairi hili alikuwa theluji moja binadamu na theluthi mbli mungu
gilgamesh alijenga ukuta uliozungusha mji wa uruk
ukuta huu ulikuwa ulinzi mwema na ndani yake mji liendelea kuwa kitovu cha kiuchumi katika mesopotamia
mahali pake palikuwa kando la mto frati uliohama na kupita sasa km kutoka mahali pa uruk
uruk ilikuwa mahali muhimu katika maendeleo ya miji katika mesopotamia wakati wa milenia ya kk
kipindi chake cha kustawi hasa kilikuwa mnamo mwaka kk ilipokuwa na wakazi waliokalia eneo la kilimita za mraba ndani ya kut zake
mfalme mashuhuri wa mji huu alikuwa gilgamesh manmo mwaka kk
wakati wa vita kati ya babeli na elami umuhimu wa uruk uliungua
watu waliendelea kuishi hapa kwa karne nyingi hadi wakati wa nasaba ya sassanidi miaka michache kabl ya upanuzi wa uislamu
mahali pa uruk palitambuliwa tena na wanaakiolojia chini ya william kennett loftus aliyeongoza uchimbaji hapa kuanzia 
inaaminiwa ya kwamba jina la kiarabu iraq kwa sehemu ya kusini ya mesopotamia limetokana na uruk
best of pac ni albamu vibao vikali vilivyotolewa baada ya kufa kwa msanii wa muziki wa hip hop tupac shakur
kompilesheni hii imetolewa katika sehemu mbili thug na life
kwa mwezi wa mei zaidi ya nakala za thug zimeuzwa nchini marekani wakati life imeuza zaidi ya nakala 
evolution duets remixes ni toleo la remix albamu kutoka kwa msanii wa muziki wa hip hop hayati tupac shakur
albamu hii inaifuata albamu ya tupac shakur ya nu mixx klazzics ambayo ilitolewa awali mnamo tar
jina lake halisi lilikuwa evolution duets remixes na litolewa mnamo agosti 
toleo hili limejumlisha maremixi kadhaa ya rekodi zake albamu mbili zilizouza sana all eyez on me na
mtayarishaji wa hip hop na rapa daz dillinger sha money xl na street radio walikuwa moja kati ya watu wa upande wa utayarishaji wa rekodi
albamu ilifikia nafasi ya kwenye chati za billboard ikiwa na karibu ya mauzo kwenye wiki yake ya kwanza ya chati
nu mixx klazzics ni remix albamu ya hayati pac ilitolewa mnamo mwaka wa kupitia studio ya death row records
nu mixx klazzics ilitolewa macho na watahakiki wakati wa kutolewa kwake
maremixi yalipondwa na watahakiki kwa kuwa toleo lingine la death row la kutaka fedha za haraka kwa kuchukua matoleo halisi ya nyimbo za awali
arsenal fc ni klabu ya kandanda yenye makao yake katika mji mkuu wa london nchini uingereza
afc ajax ni klabu ya kandanda yenye makao yake katika mji mkuu wa amsterdam nchini uholanzi
mvungunya mvungavunga mbungati mranaa au myegea kigelia africana ni mti mwenye matunda kwa umbo wa soseji kubwa mavungunya
kwa asili mti huu unatokea afrika ya tropiki lakini umepandwa kama mti wa kupamba katika mabara mengine
mavungunya hutumika katika uganga wa mapokeo na ili kutengeneza pombe ya kienyeji m ratina
marijampol kati ya hadi kapsukas ni mji nchini lituanya
mkoa wa aleksandria kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa aswan kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa asyut kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa faiyum kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa damietta kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa kairo kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa giza kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa gharbia kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa port said kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa qena kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa sohag kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa suez kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa luxor kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa dakahlia kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa bonde la mpya kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa sinai kusini kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa sinai kaskazini kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa oktoba kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa beni suef kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa helwan kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa behera kiarabu ni mkoa moja misri
kwa maana nyingine tazama bahari ya shamu maana
mkoa wa bahari ya shamu kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa ismailia kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa matruh kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa minya kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa monufia kiarabu ni mkoa moja misri
mkoa wa sharqia kiarabu ni mkoa moja misri
hii ni orodha ya miji ya nchi ya madagaska yenye angalau idadi ya wakazi 
hii ni orodha ya miji ya nchi ya rwanda yenye angalau idadi ya wakazi 
hii ni orodha ya miji ya nchi ya somalia yenye angalau idadi ya wakazi 
hii ni orodha ya miji ya nchi ya tanzania yenye angalau idadi ya wakazi 
jawaharlal nehru novemba mei alikuwa waziri mkuu na kiongozi wa kwanza wa kisasa wa uhindi
alizaliwa mjini allahabad jimbo la uttar pradesh katika familia ya brahmin kutoka kashmir
kijana jawaharlal alipewa elimu kufuatana na mtindo wa magharibi na shule ya sekondari alisoma uingereza
akaendelea kusoma biolojia kwenye chuo kikuu cha cambridge halafu sheria huko london
baada ya kurudi uhindini alimwoa kamala kaul aliyemzaa mtoto wake wa pekee indira priyadarshini
indira alimfuata baadaye kuwa waziri mkuu wa uhindi na baada yake mjukuu wake nehru rajiv gandhi
baada ya kumaliza masomo yake huko london alikubaliwa kuwa wakili na alirudi uhindi alipokuwa karani yake mahatma gandhi
kwa njia hii motilal nehru na gandhi walijuana na ghandi alijiunga na chama cha congress
 alikamatwa mara ya kwanza na serikali ya kikoloni ya kiingereza na katia miaka iliyofuata alirudi gerezani mara nyingi
tangu alikuwa kiongozi wa congress pamoja na gandhi na mwenyekiti wake kuanzia 
katika serikali ya muda iliyoandaa uhuru alihudumia kama makamu wa raisi
siku ya agosti ilileta uhuru nehru akawa waziri mkuu na kiongozi wa kisiasa wa uhindi wote na muda huohuo waziri wa mambo ya nje
nehru alishindwa kuzuia ugawaji wa uhindi ulioleta nchi mbili za pekee za uhindi na pakistan
nehru alirudishwa katika uchaguzi huru wa kwanza wa nchi hii
alirudishwa mara mbili na akafa akiwa kazini
nehru alijeng uhusiano mwema na koloni nyingi za awali zilizopata uhuru katika miaka ya na 
katika mazingira ya vita baridi alianzisha harakati ya kutofungamana na marekani au umoja wa kisoyeti na kukusanya mataifa mapya mengi katika ushirikiano huu
ndani ya uhindi aliunda uchumi mwenye tabia za kijamii kwa sekta ya viwandani
alimaliza mabaki ya utawala wa kikabaila wa maraja na utawala wa kikoloni katika maeneo madogo ya goa na pondicherry yaliyokuwa yamebaki chini ya ureno na ufaransa
mwisho wa utawala wake aliona vita ya china na uhindi iliyomlazimisha kutumia silaha alizochukia
rais wa marekani ni mkuu wa nchi na kiongozi wa serikali ya marekani na ni rasmi juu ya kisiasa katika umoja wa mataifa kwa kuathiriwa na kutambuliwa
rais analiongoza tawi la serikali ya shirikisho na ni mmoja wa wanaochaguliwa katika uchaguzi wa kitaifa mwingine akiwa makamu wa rais wa marekani
kutokana na marekani sasa kama superpower kukaa tu rais wa marekani ni jumla kuonekana kama mtu mwenye nguvu zaidi katika dunia
rais ni moja na watu waliochaguliwa kupitia electoral college kwa muda wa miaka minne
tangia mwaka utawala wa marais umemekuwa ni mihula miwili kutokana na marekebisho ya katiba ya ishirini na mbili
watu arobaini na tatu wamekuwa rais kwa kuchaguliwa na kuhudumia jumla ya mihula hamsini na sita ya muda wa miaka isio zidi minne tarehe januari barack obama alichaguliwa kuwa rais wa arobaini na nne na sasa
mwaka mkataba ya paris iliwacha marekani huru kujitegemea na yenye amani lakini ilikuwa na muundo wa kiserikali duni
kongamano la pili la congress lilikuwa limeanda artiklarna wa shirikisho mwakani kuelezea shirikisho la kudumu lakini kwa kuipa congress uwezo mdogo ki fedha wa kuhakikisha kuwa maazimio yake yangetekelezwa
hii inaonyesha mtazamo wa kipindi cha mapinduzi na mfumo mpya wa marekani uliundwa ili kuzuia kupanda kwa jeuri marekani
hata hivyo wakati wa unyogovu wa kiuchumi kutokana na kuanguka kwa dola ya bara kufuatia mapinduzi american uwezekano wa serikali ya marekani ulitishiwa na machafuko ya kisiasa katika majimbo kadhaa juhudi za wadeni kutumia serikali maarufu kufuta madeni yao na kutoweza dhahiri congress ya kukomboa wakastahiki majukumu ya umma wakati wa vita
bunge pia haikuweza kuonekana kuwa jukwaa la uzalishaji ushirikiano kati ya marekani kuhimiza biashara na maendeleo ya kiuchumi
katika kukabiliana na hayo mkataba ya katiba yalikutana na nia ya kurekebisha makala ya ushirikisho lakini hatimaye ilianza rasimu ya mfumo mpya wa serikali kwamba itakuwa ni pamoja na mtendaji mkuu mwenye nguvu wakati ukiendeleza kontroller na cheki walizodhani kuwa muhimu vizuizi imperial yeyote tabia katika ofisi ya rais
watu ambao rais juu ya continental congress wakati wa kipindi cha mapinduzi chini ya shirikisho articles alikuwa na cheo cha rais wa marekani katika congress alipowakusanya mara nyingi walioteuliwa na rais wa marekani
 na kuridhiwa ya katiba tawi mtendaji tofauti mara umba wakiongozwa na rais wa marekani
rais mtendaji wa mamlaka chini ya katiba hasira na kontroller na mizani ya mahakama na sheria ya shirikisho ya matawi ya serikali mara kadhaa iliyoundwa kwa kutatua matatizo ya kisiasa kwa taifa ya vijana na baadaye wanatarajia changamoto bado wakati kuzuia kuinuka ya autocrat
nguvu ya kwanza tilldelas rais na marekani katiba ni sheria nguvu ya rais veto
the presentment klausul inahitaji kupitishwa kwa muswada yoyote congress kuwakilishwa mbele ya rais inaweza kuwa sheria
mara baada ya sheria imekuwa yaliyowasilishwa rais ana chaguzi tatu mwaka congress alijaribu kubadilisha rais wa kura ya turufu na veto line item act
inayofulizwa lagstiftning rais kutia saini muswada wa matumizi yoyote katika sheria wakati samtidigt bevarar kutumia vitu fulani ndani ya muswada huo hasa matumizi yoyote mpya kiasi cha omfattande kris tg rder yoyote kutumia au yeyote mwezi mdogo wa kodi ya faida
mara rais alikuwa stricken ya item congress ingeweza kupitisha kwamba kipengele fulani tena
kama rais kisha vetoed sheria mpya congress ingeweza override ya kura ya turufu kwa maana yake ya kawaida theluthi mbili ya kura zote za nyumba
clinton v
katika jiji la new york u
 marekani ilitawala mahakama kuu kama ni alteration kura ya turufu ya kuwa na katiba
labda muhimu zaidi ya yote ni amri ya mamlaka wa rais wa marekani kama amiri jeshi mkuu
wakati uwezo wa kutangaza vita ni matamanio constitutionally katika congress rais amri na anaongoza jeshi na ni wajibu kwa ajili ya kupanga mkakati wa kijeshi
the president is to be commander in chief of the army and navy of the united states
mazao ya sokoni ni pamoja na mahindi alizeti maharagwa muhogo na asali
congress kwa mujibu wa mamlaka ya vita resolution lazima troop deployments idhini yoyote zaidi ya siku katika urefu
kuongeza congress hutoa rais kuangalia kwa nguvu za kijeshi kupitia udhibiti wake wa matumizi ya kijeshi na reglering
pamoja na silaha ni sera ya kigeni pia iliyoongozwa na rais
kupitia idara ya jimbo na idara ya ulinzi rais ni kuwajibika kwa ajili ya ulinzi wa wamarekani nje ya nchi na raia wa kigeni katika umoja wa marekani
rais anaamua kutambua mpya kama mataifa na serikali mpya na negotiates mikataba na mataifa mengine ambao wanakuwa bindande juu ya marekani wakati kuidhinishwa na theluthi mbili ya seneti
rais inaweza pia kujadili mtendaji mikataba na mamlaka ya kigeni ambayo si chini ya seneti kipaimara
rais ni mtendaji mkuu wa marekani kuweka naye katika mtendaji mkuu wa tawi la serikali wajibu ambao ni take care kuwa sheria kuwa uaminifu aliuawa
kutimiza wajibu huu yeye ni aliyopewa udhibiti wa wafanyakazi milioni nne mtendaji wa shirikisho tawi
mbalimbali tawi mtendaji uteuzi ni yaliyotolewa na marais
hadi mihadi inaweza kufanywa na rais wa inkommande kabla yeye anachukua ofisi na zaidi zinaweza kufanywa wakati katika ofisi
balozi s wajumbe wa baraza la mawaziri na maafisa wa shirikisho nyingine zote kuteuliwa na rais na ushauri na ridhaa ya wengi wa seneti
appointments alifanya wakati seneti ni recess ni muda na inaisha mwishoni mwa kikao kijacho wa sena
nguvu ya rais moto maafisa mtendaji kwa muda mrefu imekuwa wagomvi kumweka ya mjadala
ujumla rais anaweza kuondoa mtendaji rena maafisa saa yake ya busara
hata hivyo congress unaweza inverka curtail na rais wa mamlaka ya moto makamishina wa kujitegemea tillsynsmyndigheter na baadhi ya maafisa watendaji dhaifu kwa amri
rais pia ina uwezo wa kuteua majaji shirikisho pamoja na wajumbe wa marekani mahakama ya rufaa na mahakama kuu ya marekani
hata hivyo hizi zinahitaji seneti kuchaguliwa kufanya uthibitisho na hii inaweza kutoa kuu kikwazo kwa marais ambao wanataka sura zao katika mahakama ya shirikisho fulani msimamo kiitikadi
lazima rais kuteua majaji kwa mahakama ya wilaya ya marekani s lakini yeye mara nyingi defer to senatorial fadhila katika kufanya maamuzi haya
yeye pia ruzuku na msamaha reprieves kama ni mara nyingi kufanyika kabla ya mwisho wa muda wa urais
mtendaji anatoa upendeleo rais uwezo zuia habari kutoka kwa umma congress na mahakama katika masuala ya usalama wa taifa
george washington kwanza alidai upendeleo wakati congress aliomba kuona chief justice john jay s maelezo kutoka mkataba unpopular maafikiano na mkuu wa uingereza
wakati si ilivyowekwa katika katiba au sheria nyingine yoyote washington s action umba watangulizi kwa upendeleo
wakati rais bill clinton alijaribu kutumia fursa mtendaji kuhusu kashfa lewinsky mahakama kuu ilitawala katika clinton v
jones u
 kwamba upendeleo pia hakuweza kutumiwa katika suti ya kiraia
hizi kesi imara ya kisheria mtendaji watangulizi kwamba upendeleo ni halali the exact kiwango cha upendeleo bado ifafanuliwe waziwazi
wakati rais moja kwa moja hawezi kuanzisha sheria anaweza kucheza nafasi muhimu sana katika kuchagiza hilo hasa kama rais wa chama cha siasa ina wengi katika nyumba moja au wote wa congress
wakati wanachama wa tawi mtendaji ni marufuku kuanzia samtidigt kuikopesha viti katika bunge mara nyingi kuandika sheria na kuruhusu seneta au mwakilishi kuanzisha ni kwa ajili yao
rais anaweza kuathiriwa zaidi ya ubunge tawi kupitia ripoti ya mwaka constitutionally mamlaka ya congress ambayo inaweza kuwa aidha written au ya mdomo lakini katika nyakati za kisasa ni jimbo la anwani ya muungano ambayo mara nyingi rais skisseras ubunge mapendekezo kwa mwaka ujao
kulingana na ibara ya ii kifungu klausul ya katiba rais anaweza kuitisha aidha au wote nyumba za congress
kinyume kama nyumba zote mbili kushindwa kukubaliana juu ya tarehe ya maahirisho rais anaweza kuteua tarehe ya congress adjourn
kifungu ii section klausul ya katiba anger sifa kuu lazima mmoja kustahili ofisi ya rais
mtu ambaye hukutana sifa hapo juu bado ni kuikopesha awe hana halali kutoka ofisi ya rais chini yoyote ya masharti yafuatayo ya kisasa inaanza kampeni ya urais kabla ya uchaguzi ya msingi ambayo kuu mbili vyama vya siasa kutumia uwanja wa wazi mapema ya wagombea wao uteuzi mikusanyiko ya kitaifa ambapo mafanikio zaidi ni mgombea wa chama alifanya kachaguliwa kwa rais
vanligtvis wa chama anachagua mgombea urais wa makamu wa rais kachaguliwa na hii ni chaguo mpira iliweka muhuri kwa mkataba
nominees kushiriki katika mijadala televisheni za kitaifa na wakati wa mijadala ya kawaida ni pungufu ya kidemokrasia na republican nominees tatu wagombea wa chama inaweza kuwa waalikwa kama ross perot katika mijadala ya mwaka 
nominees kampeni nchi nzima kueleza maoni yao kuwashawishi wapiga kura na kukusanya michango
kubwa ya kisasa mchakato wa uchaguzi ni kushinda na wasiwasi na hali g ng ziara kupitia mara kwa mara na vyombo vya habari reklam driver
idadi ya electors pamoja inayojulikana kama electoral college teua rasmi rais
siku ya tarehe ya uchaguzi wapiga kura katika kila moja ya majimbo na wilaya ya columbia kura electors haya
kila jimbo ni zilizotengwa idadi ya electors sawa na ukubwa wa ujumbe wake katika nyumba wawili wa congress combined
ujumla tiketi kwamba wins kura wengi katika hali wins wote kwamba kura ya uchaguzi wa serikali na hivyo ana wake waliochaguliwa electors slate ya kupiga kura katika uchaguzi college
slate ya kushinda ya kukutana saa electors mji mkuu hali yake ya kwanza baada ya jumatatu ya pili ya jumatano katika desemba kuhusu wiki sita baada ya uchaguzi kura
wao kisha kutuma kumbukumbu ya kwamba kura ya congress
enligt ishirini marekebisho rais mandatperiod huanza adhuhuri januari mwaka uchaguzi yafuatayo
tidpunkten inayojulikana kama invigning siku markerar mwanzo mwaka wa nne upande wa wawili rais na makamu wa rais
kabla ya utekelezaji wa mamlaka ya ofisi ya rais ni constitutionally required rais kuchukua ingawa si required marais kijadi walitumia biblia kuchukua kiapo ya ofisi na suffixed so help me mungu zaidi ingawa hakuna sheria inahitaji kuwa ofisi kiapo cha kuwa unasimamiwa na mtu yeyote maalumu marais ni kijadi katika ameapa kwa jaji mkuu wa marekani
muda wa ofisi ya rais na makamu wa rais ni miaka minne
george washington rais wa kwanza kuweka an unofficial watangulizi wa kuwahudumia maneno mawili tu ambayo baadae marais walimfuata hadi 
kabla franklin d
roosevelt majaribio katika mrefu wa tatu walikuwa moyo na wafuasi wa ulysses s
grant na theodore roosevelt wala jitihada hizo wamefanikiwa hata hivyo
mwaka franklin roosevelt ulipungua kutafuta tatu mrefu lakini waliruhusiwa chama wake wa kisiasa na rasimu yeye kama mgombea urais wao na hatimaye kuchaguliwa mara tatu mrefu
mwaka marekani akawa kushiriki vita ii ambayo baadaye wapiga kura lett wateule roosevelt hadi muhula nne 
baada ya vita na katika mwitikio roosevelt s shattering ya watangulizi wa twenty pili marekebisho mara ratificerat barring yeyote kuchaguliwa rais zaidi ya mara mbili au mara moja kama mtu aliwahi kuwa zaidi ya nusu ya rais mwingine muda mrefu
harry s
truman ambaye alikuwa rais wakati marekebisho antogs na hivyo kwa marekebisho ya vifungu ruhusa kutoka juu yake pia walitaka ufupi tatu a pili kamili avskaffandet kutoka mrefu kabla ya uchaguzi wa 
tangu marekebisho s ratificering marais wanne kuwa aliwahi mbili matokeo kamili dwight d
eisenhower ronald reagan bill clinton na george w
bush
jimmy carter na george hw bush pili wakatafuta mrefu lakini walikuwa na kushindwa
richard nixon alichaguliwa kwa muda ya pili lakini alijiuzulu kabla ya kukamilisha hayo
lyndon b
johnson alikuwa rais tu chini ya marekebisho ukastahiki kumtumikia zaidi suala katika jumla mbili baada ya kutumikia kwa miezi kumi tu zifuatazo john f
kennedy s kuuawa
hata hivyo johnson kujiondoa kutoka kidemokrasia ya msingi inashangaza wamarekani wengi kwa kusema mimi wala kutafuta na mimi si kukubali uteuzi wa chama wangu kwa muda mwingine kama rais wako
gerald ford walitaka muda kamili baada ya kutumikia nje miaka miwili iliyopita na miezi mitano ya pili ya nixon mrefu lakini hakuwa kuchaguliwa
vacancies katika ofisi ya rais yanaweza kutokea chini kadhaa iwezekanavyo mazingira kifo kujiuzulu na kuondolewa kutoka ofisi
kifungu ii section ya katiba inaruhusu baraza la wawakilishi na maafisa impeach high shirikisho pamoja na rais kwa uhaini hongo au nyingine juu ya uhalifu na misdemeanors
kifungu i section klausul seneti huwapa nguvu impeached kuondoa maofisa kutoka ofisi kupewa theluthi mbili ya kura ya hatiani
marais wawili kuwa hivi sasa imekuwa impeached by the house andrew johnson mwaka na bill clinton mwaka 
wala mara hatimaye kuhukumiwa na seneti hata hivyo johnson kuachiliwa huru kwa kura moja tu
rais ansvarsfrihet wasifu wa mamlaka na wajibu wa rais alipo transmits kwa wale maafisa wawili tamko iliyoandikwa na kusema kuwa kuanza
uhamisho wa nguvu hii inaweza kutokea kwa sababu yoyote rais anser inafaa mwaka na tena katika mwaka rais george w
bush kwa kifupi mamlaka rais alihamishwa makamu wa rais dick cheney
katika kesi zote mbili hii ilifanyika kwa ajili ya malazi ya matibabu ambayo required bush utaratibu kuwa sedated bush ushuru alirudi baadaye siku hiyo
section chini ya marekebisho ishirini na tano makamu wa rais na wengi wa inama huweza kuhamisha mamlaka na wajibu wa rais kutoka kwa rais na makamu wa rais wao mara moja vidarebefordra ya spika wa nyumba na rais pro tempore wa sena taarifa deklarera kutojiweza rais befria rais befogenheter na wajibu
kama hii hutokea basi makamu wa rais wa mapenzi kudhani rais mamlaka na wajibu kama kaimu rais hata hivyo rais anaweza kutangaza kwamba hakuna kama lipo na kutoweza resume ansvarsfrihet wa rais mamlaka na wajibu
kama makamu wa rais na mawaziri kugombea dai hili ni juu ya congress ambalo lazima kukutana ndani ya siku mbili kama si tayari katika kikao kuamua kwa usahihi wa dai
umoja stater katiba inataja ya kujiuzulu rais lakini inte reglera form av kama kujiuzulu au uhalali wake masharti
kwa sheria ya bunge halali tu ushahidi wa rais uamuzi wa kujiuzulu ni chombo written kutangaza kujiuzulu saini na rais na mikononi ofisi ya katibu wa jimbo
tarehe agosti inakabiliwa na uwezekano impeachment katika katikati ya kashfa ya watergate richard nixon akawa rais tu milele kujiuzulu kutoka ofisi
tu kabla yake ya kujiuzulu kamati ya mahakama ya nyumba walivyoripoti favorably tarehe makala ya impeachment dhidi yake
katiba inasema kwamba makamu wa rais anakuwa rais juu ya kuondolewa kutoka ofisi kifo au kujiuzulu rais wa lililotangulia
kama ofisi ya rais na makamu wa rais wawili ni aidha vacant au wana walemavu wadogowadogo wa ofisi ya pili wa rais afisa katika mstari wa mfululizo ya spika wa baraza anakuwa kaimu rais
mstari inavyopanuka rais pro tempore wa sena baada ya msemaji ikifuatiwa na kila mwanachama wa baraza la mawaziri katika kuweka utaratibu
rais chuma 
 mwaka mshahara pamoja na gharama ya mwaka 
 akaunti 
 wasio na akaunti skattskyldiga kusafiri 
 kwa ajili ya burudani
kuongeza karibuni zaidi katika mshahara mara congress na kupitishwa na rais bill clinton mwaka na akaenda athari mwaka 
nyumba blair ziko karibu na old mtendaji office building saa ya white house complex na lafayette park ni tata ya nne zimeunganishwa townhouses mraba mno miguu ya sakafu nafasi ambayo mtumishi kama mgeni rasmi rais nyumba na kama makazi ya sekondari kwa rais iwapo imeelezwa
kwa kusafiri ardhini rais anatumia gari jimbo rais ambayo ni limousine armored umejengwa juu ya uzito cadillac iliyopita makao chassi
moja ya boeing mbili identical vc ndege ambazo sana iliyopita matoleo ya boeing b airliners kutumika kama kusafiri umbali mrefu kwa rais na inajulikana kama air force one wakati rais ni juu ya ubao
pia rais wa marekani hutumia marine corps helikopta mteule marine one wakati rais ni ndani
umoja states secret service ni kulinda kushtakiwa kwa rais kukaa na familia yake
kama sehemu yao ya ulinzi marais kwanza ladies watoto wao na familia nyingine haraka na watu wengine na maeneo maarufu wameitwa secret service codename s
kutumia majina kama awali ilikuwa kwa madhumuni ya usalama na tarehe na wakati nyeti elektroniska mawasiliano hayakuwa encrypted mara kwa mara leo majina tu kutumika kwa madhumuni ya brevity usahihi na utamaduni
hai marais walikuwa beviljas pensheni en ofisi fimbo
pensheni imeongezeka mara kadhaa na congressional idhini
marais wastaafu sasa kupokea pensheni misingi ya mshahara wa utawala wa sasa wa baraza la mawaziri makatibu ambayo ni 
 kama wa 
baadhi ya marais wa zamani pia pensheni zilizokusanywa congressional s
marais wa zamani wa sheria kama ilivyorekebishwa pia hutoa marais wa zamani pamoja na kusafiri franking fedha na mapendeleo
mpaka wote marais wa zamani na familia zao walikuwa zinalindwa na secret service mpaka rais kifo
rais wa mwisho kuwa na ulinzi wa secret service maisha ni bill clinton george w
bush na baadae marais wote watakuwa zinalindwa na secret service kwa upeo wa miaka kumi baada ya kuacha ofisi
baadhi ya marais wamekuwa muhimu baada ya kuacha kazi ofisi
maarufu mifano inajumuisha william howard taft s umiliki kama jaji mkuu wa marekani na herbert hoover kazi ya serikali reorganization baada world war ii
grover cleveland ambaye kugombea reelection alishindwa mwaka wa alichaguliwa rais tena miaka minne baadaye mwaka 
aliwahi marais wawili wa zamani baada ya kuondoka katika congress ya white house john quincy adams alichaguliwa na baraza la wawakilishi kuwahudumia huko kwa miaka kumi na saba na andrew johnson alirudi seneti mwaka 
john tyler kutumikia katika ugawaji congress ya marekani ya makundi wakati wa civil vita na alichaguliwa kwa makundi baraza la wawakilishi lakini alikufa kabla ulioitishwa
zaidi hivi karibuni richard nixon alifanya safari nyingi za kigeni kwa nchi pamoja na china na urusi na alikuwa lauded kama mzee scientist
imekuwa jimmy carter global kampeni za haki za binadamu na uchaguzi arbiter kimataifa kufuatilia na mpokeaji wa tuzo ya amani ya nobel
bill clinton imechukua baadhi ya kazi kama mzee scientist wengi mashuhuri kwa ushiriki wake katika mazungumzo ambayo imesababisha ya kutolewa kwa journalist mbili marekani laura ling na euna lee kutoka korea ya kaskazini
bill clinton pia imekuwa aktiv kisiasa tangu kumalizika muda wake wa urais kufanya kazi pamoja na mke wake hillary clinton tarehe yake ya kugombea urais
kila rais tangu herbert hoover imeunda there inayojulikana kama rais maktaba ya kuhifadhi na kufanya inapatikana majarida yake rekodi na nyaraka na vifaa vingine
maktaba ni zilizokamilika deeded kwenda na iimarishwe na national archives and records administration nara ya awali ya fedha kwa ajili ya kujenga na kununua vifaa vya kila maktaba lazima kuja kutoka binafsi vyanzo yasiyo ya shirikisho
sasa kuna rais tretton nara maktaba katika mfumo
pia kuna idadi ya rais maktaba iimarishwe na hali serikali na misingi ya kibinafsi kama vile rais abraham lincoln maktaba na makumbusho ambayo inaendeshwa na jimbo la illinois
katika historia ya marekani kumekuwa na upinzani fulani tu ya marais na sera zao lakini wa urais yenyewe
kila moja ya hizi kwa ujumla ukosoaji kuanguka katika moja ya makundi yafuatayo angalia uchaguzi na hakuna chama etablerade na tatu wagombea walikuwa undantas
alikulia mjini brooklyn mji wa new york city wallace amekua kwenye kipindi cha matatizo ya uigaji tabia chafu kwenye miaka ya hivyo basi akaanza kujishughulisha na uuzaji haramu wa dawa za kulevya akiwa bado bwana mdogo kabisa
wakati wallace ametoa albamu yake ya kwanza yenye jina la rekodi ya mwaka ready to die alikuwa umbo la kati kwenye uwanja wa east coast hip hop na kuongeza mwonekano wa new york kwa kipindi hicho wakati wasanii wa west coast tayari wamekuwa maarufu kwenye nyanja kuu za hip hop kitambo
mwaka uliofuatia wallace akaongoza marafiki zake wa utotoni hadi kwenye mafanikio ya kichati kupitia kundi la wafuasi wake la junior m
a wakati anarekodi albamu yake ya pili wallace alijishughulisha sana na masuala ya kigomvi ya east coast west coast ilitawala katika uwanja wa hip hop kwa kipindi hicho
machi wallace aliuawa na watu wasiojulikana wakati anaendesha gari huko mjini los angeles
seti yake ya diski mbili ya life after death ilitolewa baada ya siku kumi na tatu baadaye imegonga nafasi ya kwanza kwenye chati za albamu nchini marekani na kutunukiwa almasi mnamo mwaka wa 
wallace alitambulika sana kwa staili yake ya kujiachia anachana taratibu uwezo wa kimashairi yanayoeleza tawasifu kimtindo
mtv wamweka nafasi ya kwenye orodha yao ya ma mc wakali wa muda wote
mary ingawa inadaiwa kwamba alikulia mjini bedford stuyvesant sehemu ya brooklyn nyumba ambayo wallace alikulia ipo karibu na clinton hill
baba ke ameiacha familia wakati wallace akiwa na umri wa miaka miwili amemwacha mama ke akifanya kazi mbilimbili ili aweze kumkuza mwanawe
akiwa katika shule ya queen of all saints middle school wallace amefukuzwa darasani ameshinda matuzo kadha wa kadha akiwa kama mwanafunzi bora wa somo la kiingereza
he was nicknamed big because of his size before he turned years old
akiwa na umri wa miaka akaanza kuuza dawa za kulevya
mama ke marakwamara anakuwa yu kazini hakutambua suala la uuzaji wa dawa za kulevya hadi wallace alipokuwa mtu mzima
jay z na busta rhymes nao walikuwa wanafunzi wa shule hiyo pia
kwa mujibu wa mama ke wallace bado aliendelea kuwa mwanafunzi mzuri tu lakini aliendeleza tabia zake za ujanja wa matako hadi katika shule mpya
akiwa na umri wa miaka wallace akaachilia mbali shule na kujihusisha zaidi na masuala ya kihalifu
mwaka wa alitiwa mbaroni kwa kosa la umiliki wa silaha kinyume cha sheria huko mjini brooklyn na kuhukumiwa kifungo cha nje kwa muda miaka mitano
mwaka wa alitiwa tena nguvuni kwa kosa la kufanya fujo kwa kifungo chake cha nje
mwaka mmoja baadaye wallace alitiwa tena nguvuni kwa kosa la kugushi dawa za kulevya huko mjini north carolina
ametumia takriban miezi tisa jela hadi hapo alipopata dhamana
mji huu upo kwenye wilaya ya kajiado ndani mkoa wa bonde la ufa kwenye mpaka wa kenya na tanzania
mji huu upo kilomita kutoka nairobi na kilomita kutoka mji wa arusha
watalii wengi wanaotembelea mbuga ya wanyama ya amboseli hupitia kwenye mjii huu
mlima wa kilimanjaro unaonekana kusini mwa mji huu pia mlima wa oldonyo orok upo kaskazini magharibi mwa mjii huu na hujulikana ka milima ya namanga
kucha bukini ni ndege wadogo wa familia bernieriidae
wanafanana na kucha na zamani waliainishwa katika familia kadhaa kama pycnonotidae sylviidae na timaliidae
wana rangi ya majani au ya zaituni juu na nyeupe njano na au rangi ya machungwa chini
wanatokea madagascar tu katika misitu ya mvua au savana kavu
wilaya ya ancuabe ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya balama ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya chi re ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya ibo ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya macomia ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya mec fi ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya meluco ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya moc mboa da praia ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya montepuez ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya mueda ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya muidumbe ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya namuno ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya nangade ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya palma ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya pemba metuge ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
wilaya ya quissanga ni wilaya moja ya mkoa wa cabo delgado msumbiji
ancuabe ni mji mkuu wa wilaya ya ancuabe nchini msumbiji
balama ni mji mkuu wa wilaya ya balama nchini msumbiji
moc mboa da praia ni mji mkuu wa wilaya ya moc mboa da praia nchini msumbiji
montepuez ni mji mkuu wa wilaya ya montepuez nchini msumbiji
mueda ni mji mkuu wa wilaya ya mueda nchini msumbiji
muidumbe ni mji mkuu wa wilaya ya muidumbe nchini msumbiji
namuno ni mji mkuu wa wilaya ya namuno nchini msumbiji
nangade ni mji mkuu wa wilaya ya nangade nchini msumbiji
palma ni mji mkuu wa wilaya ya palma nchini msumbiji
mkoa wa caprivi ni moja ya mikoa ya kujitawala ya namibia lenye wakazi kwenye eneo la km 
mkoa wa erongo ni moja ya mikoa ya kujitawala ya namibia lenye wakazi kwenye eneo la km 
miji mikubwa ni pamoja na walvis bay na swakopmund
mkoa wa hardap ni moja ya mikoa ya kujitawala ya namibia lenye wakazi kwenye eneo la km 
miji mikubwa ni pamoja na walvis bay na swakopmund
mkoa wa karas ni moja ya mikoa ya kujitawala ya namibia lenye wakazi kwenye eneo la km 
miji mikubwa ni pamoja na keetmanshoop na l deritz
katika uchaguzi wa bunge la tanzania kalambo ni jimbo la uchguzi
mkoa wa khomas ni moja ya mikoa ya kujitawala ya namibia lenye wakazi kwenye eneo la km 
mkoa wa kunene ni moja ya mikoa ya kujitawala ya namibia lenye wakazi kwenye eneo la km 
mkoa wa ohangwena ni moja ya mikoa ya kujitawala ya namibia lenye wakazi kwenye eneo la km 
mkoa wa omaheke ni moja ya mikoa ya kujitawala ya namibia lenye wakazi kwenye eneo la km 
mkoa wa omusati ni moja ya mikoa ya kujitawala ya namibia lenye wakazi kwenye eneo la km 
mkoa wa oshana ni moja ya mikoa ya kujitawala ya namibia lenye wakazi kwenye eneo la km 
miji mikubwa ni pamoja na oshakati ondangwa na ongwediva
mkoa wa oshikoto ni moja ya mikoa ya kujitawala ya namibia lenye wakazi kwenye eneo la km 
mkoa wa otjozondjupa ni moja ya mikoa ya kujitawala ya namibia lenye wakazi kwenye eneo la km 
katima mulilo ni mji mkuu wa mkoa wa caprivi nchini namibia
mariental ni mji mkuu wa mkoa wa hardap nchini namibia
keetmanshoop ni mji mkuu wa mkoa wa karas nchini namibia
rundu ni mji mkuu wa mkoa wa kavango nchini namibia
opuwo ni mji mkuu wa mkoa wa kunene nchini namibia
eenhana ni mji mkuu wa mkoa wa ohangwena nchini namibia
gobabis ni mji mkuu wa mkoa wa omaheke nchini namibia
outapi ni mji mkuu wa mkoa wa omusati nchini namibia
oshakati ni mji mkuu wa mkoa wa oshana nchini namibia
mkoa wa tshuapa ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mkoa wa lulua ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mkoa wa kinshasa ni moja ya mikoa ya kujitawala ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
ytu ilianzishwa kama kond kt r mekteb i lisi shule ya elimu ya juu ili kuweza kukabiliana na mahitaji ya manispaa ya umma na sehemu ya kazi na kutoa huduma kwa afisa wa sayansi waliojulikana awali kama conductors na leo kama mafundi
shule hiyo iliundwa ili ufwate mfumo wa elimu ya juu ya ufundi ya cole de conducteur na iliungwa na wizara ya kazi za umma
jina la shule lilibadilishwa na kuitwa nafia fen mektebi mwaka na muda wa elimu uliongezwa kutoka miaka hadi miaka kati ya mwaka na 
kufuatia kuongezeka kwa huduma za umma na mahitaji ya huduma za kiufundi sheria mpya iliamuru kufungwa kwa nafia fen mektebi na kuanzishwa kwa shule ya ufundi ili kukabiliana na pengo lililokuwa kati ya maafisa wa kiufundi na wahandisi wa kitaaluma
shule hiyo ilikuwa na mpango wa miaka kwa ajili ya maafisa wa kiufundi na mpango wa miaka kwa ajili ya uhandisi na ulipewa baadhi ya majengo ya ukumbi wa yildiz ambayo bado yako katika matumizi hadi leo
katika vipindi vya mwanzo shule ilitoa elimu ya ujenzi na idara za mitambo ya sayansi ili kuelimisha wanafunzi kuwa walinzi wa kiufundi na wahandisi
kati ya idara ya usanifu na ya umeme zilianzishwa kama sehemu ya idara ya uhandisi
shule hiyo ilikubaliwa kama moja ya vyuo vya elimu ya juu na taasisi ya utafiti katika mwaka 
mwaka sheria mpya ilitoa amri ya kufungwa kwa shule maalum za ufundi vyuo vya uhandisi viliimarishwa na jimbo la uhandisi na chuo cha kimimari cha istanbul
yildiz teknik niversitesi ilikubaliwa kama jina rasmi la shule mwaka 
kitivo cha uhandisi kiligawanywa katika vyuo vinne kitivo cha umeme kitivo cha ujenzi kitivo cha mitambo na vyuma na kitivo cha sayansi ya uchumi na utawala
kitivo cha uhandisi cha kocaeli na shule ya ufundi ya kocaeli vilitengwa na chuo kikuu cha yildiz na kuanzishwa kwa chuo kikuu cha kocaeli
leo ytu inatoa elimu katika vyuo vyake taasisi shule ya ufundi ya elimu ya juu na shule ya mafunzo ya lugha za nje kwa zaidi ya wanafunzi 
hii ni orodha ya miji ya nchi ya namibia yenye angalau idadi ya wakazi 
hii ni orodha ya miji ya nchi ya nigeria yenye angalau idadi ya wakazi 
mecklenburg pomerini magharibi kijerumani mecklenburg vorpommern ni moja ya majimbo ya kujitawala ya ujerumani lenye wakazi milioni kwenye eneo la 
 km 
mecklenburg pomerini magharibi imepakana na majimbo ya ujerumani ya schleswig holstein saksonia chini na brandenburg
thuringia kijerumani th ringen ni moja ya majimbo ya kujitawala ya ujerumani lenye wakazi milioni kwenye eneo la 
 km 
thuringia imepakana na majimbo ya ujerumani ya saksonia chini saksonia anhalt saksonia bavaria na hesse
saar kijerumani saarland ni moja ya majimbo ya kujitawala ya ujerumani lenye wakazi milioni kwenye eneo la 
 km 
saarland imepakana na majimbo ya ujerumani ya rhine palatino
miji mikubwa ni pamoja na saarbr cken na saarlouis
schwerin ni mji mkuu wa mecklenburg pomerini nchini ujerumani
rostock ni mji wa mecklenburg pomerini nchini ujerumani
duisburg ni mji wa rhine kaskazini westfalia nchini ujerumani
bochum ni mji wa rhine kaskazini westfalia nchini ujerumani
wuppertal ni mji wa rhine kaskazini westfalia nchini ujerumani
saarbr cken ni mji mkuu wa jimbo la saar nchini ujerumani
erfurt ni mji mkuu wa mecklenburg pomerini nchini ujerumani
leverkusen ni mji wa rhine kaskazini westfalia nchini ujerumani
kiwanja cha ndege cha da nang ni kiwanja cha ndege cha kimataifa cha da nang nchini vietnam
ni kati ya nyanja za ndege kubwa ikiwa abiria zaidi ya milioni wanaopita
jina kamili kwa kiholanzi ni s n bay qu c t n ng au kwa kiingereza da nang international airport
kiwanja cha ndege kipo kilomita kusini ya da nang na safari kwa treni kutoka mjini ni dakika 
kiwanja cha ndege cha phu bai ni kiwanja cha ndege cha kimataifa cha hu nchini vietnam
ni kati ya nyanja za ndege kubwa ikiwa abiria zaidi ya milioni wanaopita
jina kamili kwa kiholanzi ni s n bay qu c t ph b i au kwa kiingereza phu bai international airport
kiwanja cha ndege kipo kilomita kusini ya hu na safari kwa treni kutoka mjini ni dakika 
kiwanja cha ndege cha ca mau ni kiwanja cha ndege cha kimataifa cha ca mau nchini vietnam
ni kati ya nyanja za ndege kubwa ikiwa abiria zaidi ya milioni wanaopita
jina kamili kwa kivietnam ni s n bay c mau au kwa kiingereza ca mau airport
kiwanja cha ndege kipo kilomita kusini ya ca mau na safari kwa treni kutoka mjini ni dakika 
palanga ni mji na pumzikio nchini lituanya kwenye mwambao wa bahari baltiki
katiba mpya ya mwaka ilipanga mgawanyo mpya katika mikoa inayotakiwa kuundwa kufikia mwaka 
diana ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
sava ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
itasy ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
sofia ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
betsiboka ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
analamanga ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
vakinankaratra ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
bongolava ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
boeny ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
melaky ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
alaotra mangoro ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
atsinanana ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
analanjirofo ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
amoron i mania ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
anosy ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
androy ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
atsimo andrefana ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
menabe ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
ihorombe ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
vatovavy fitovinany ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
haute matsiatra matsiatra juu ni moja ya mikoa ya kujitawala ya madagaska
toamasina ni mji mkuu wa atsinanana nchini madagaska
antsirabe ni mji mkuu wa vakinankaratra nchini madagaska
fianarantsoa ni mji mkuu wa haute matsiatra nchini madagaska
mahajanga ni mji mkuu wa mkoa wa boeny nchini madagaska
toliara au toliary ni mji mkuu wa mkoa wa atsimo andrefana nchini madagaska
scottsdale ni mji wa marekani katika jimbo la arizona
timu ya kitaifa ya soka ya marekani iitwayo the yanks ni timu ya taifa ya marekani na imedhibitiwa na united states soccer federation
wao hawajawahi kuhitimu kucheza katika kombe la dunia
t rk telekom arena ni uwanja wa mpira wa miguu kutoka i li mwa mji wa istanbul uturuki
kwakuwa uwanja huo huwa na kawaida ya uturuki ligi kuu za mabingwa ukapelekea kuitwa jina la aslantepe
katika uwanja wa t rk telekom kuna timu mbili za mkoa huwa zinachezea katika uwanja huo
moja kati ya timu hizo ni galatasaray na uturuki tangu msimu wa mwaka wanachezea katika uwanja wao wa nyumbani
uwanja una viti vipatavyo 
 wakati istanbul la mwaka lililochezewa nchini uturuki uwanja wa allianz pia ulitumiwa
inasemekana kuwa uwanja huo uligharimu takriban euro milioni mara nyingi habari hiyo inatazamwa kuwa si ya kihistoria ingawa inaweza kuwasilisha ukweli fulani
lugha nyingi zinatohoa neno la kigiriki mythos likitamkwa myuthos
voodoo au vudu ni dini ya jadi yenye asili afrika magharibi
kutoka huko watumwa walihama nayo hadi amerika ya kilatini ilipochanganyikana na ukristo wa kanisa katoliki
leo wafuasi wake wanaweza wakafikia idadi ya milioni ikiwa dini rasmi ya benin na haiti
jina linatokana na neno lenye asili ya kiafrika vodu linalommanisha roho mungu au ishara ya dhati
ngiri gwasi au mbango ni wanyama wa jenasi phacochoerus katika familia suidae
hawa ni aina za nguruwe mwitu wenye sugu kubwa kichwani madume hasa sababu ya jina kwa kiingereza warthog
wana pamba ndefu zile za dume ndefu kuliko zile za jike
hula manyasi mizizi beri na matunda mengine gamba la miti nyoga na hata mayai mizoga na pengine wadudu na wanyama wadogo
wakila hupiga magoti ya mbele na wakitoroka kitisho huweka mkia juu wima
kindebele ni lugha ya kibantu nchini afrika kusini inayozungumzwa na wandebele
kitswa ni lugha ya kibantu hasa nchini msumbiji inayozungumzwa na watswa
kitswana ni lugha ya kibantu nchini botswana na afrika kusini inayozungumzwa na watswana
pia kuna wasemaji nchini zimbabwe na wasemaji nchini namibia 
kivenda ni lugha ya kibantu hasa nchini afrika kusini inayozungumzwa na wavenda
kixhosa ni lugha ya kibantu hasa nchini afrika kusini inayozungumzwa na waxhosa
wanyama hawa ni miongoni mwa wale wanaotoa vundo mbaya kabisa
wataalamu wengine wanadai kwamba kicheche wa kawaida ananuka vibaya kuliko wanyama wote
vundo hii inatoka matezi karibu na mkundu kama mnyama akitishwa na kwa kawaida adui atoroka
spishi zote zina pua kidari tumbo na miguu nyeusi
vicheche hula wanyama ndege na mijusi wadogo wadudu samaki amfibia nyoka na hata matunda na manyasi
actors studio ni shirika la uwanachama kwa ajili ya waigizaji wa kulipwa waongozaji wa tamthilia na waandishi wake katika west th street mjini clinton karibia na manhattan huko new york city
oktoba na elia kazan cheryl crawford robert lewis na anna sokolow ambaye ndiye aliyefundisha harakati za waigizaji kuwa wanachama
lee strasberg alijunga baadaye na kuchukua uongozi mnamo hadi kifo chake kunako februari 
kwa sasa shirika linaendeshwa na al pacino na ellen burstyn
studio hii ni mashahuri sana kwa kazi zake za kuboresha na kufundisha namna ya kuigiza
wazo hili lilitokana na group theatre kunako miaka ya kulingana na uvumbuzi wa constantin stanislavski
kundi hili walikuwa wakifanyia mazoezi yao katika sehemu ya princess theatre mwaka wa wakahamia katika sehemu yao ya sasa ambapo zamani kulikuwa eneo la kanisa la wasabato mejengwa mnamo 
mwaka wa actors studio wamefungua tawi lao huko katika pwani ya magharibi mjini west hollywood california
the actors studio west inaendeshwa na uongozi wa kisanii kiongozi ambapo kuna mark rydell na martin landau na ni tawi rasmi pekee la actors studio duniani
kulingana na historia yake ndefu ya kutoa waigizaji mashuhuri na wenye mafanikio waongozaji na waandishi waliotokana na studio ni pamoja na celina ompeshi kombani juni septemba alikuwa mbunge wa jimbo la ulanga mashariki katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
amefariki akiwa katika mababu mnamo septemba huko nchini india
 januari ni mbunge wa jimbo la sumbawanga mjini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 aprili ni mbunge wa viti maalumu katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 februari ni mbunge wa jimbo la mikumi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
katerina wa genoa kwa kiitalia caterina fieschi adorno aliishi genova nchini italia aprili septemba 
anaheshimiwa na kanisa katoliki kama mtakatifu tangu tarehe aprili alipotangazwa na papa klementi xii kabla ya hapo aliheshimiwa kama mwenye heri kuanzia tarehe aprili 
sikukuu yake huadhimishwa tarehe septemba kila mwaka
anajulikana hasa kwa kitabu chake kuhusu purgatorio alichokiandika kutokana na mang amuzi yake katika kuwaombea marehemu wa toharani
katerina alikuwa binti wa giacomo fieschi sharifu wa genova aliyewahi kuwa naibu mfalme wa napoli na ndugu wa papa inosenti iv
alilelewa kadiri ya masharti ya wakati ule kwa watu wa koo bora akisoma fasihi za kilatini kigiriki na kiitalia pamoja na vitabu vya dini ya ukristo
tarehe januari aliolewa na sharifu giuliano adorno lengo la ndoa lilikuwa kumaliza mgogoro kati ya koo zao kuhusu kutawala mji huo
hivyo mwenendo wao haukuwa wa familia bora wala hawakupata watoto
baada ya miaka katerina aliongoka kutokana na njozi aliyojaliwa tarehe machi baada yake hata mumewe aliongoka hivyo maisha yao yalibadilika kabisa wakaenda kuishi katika nyumba duni karibu na hospitali walipohudumia wagonjwa
hatimaye yeye akawa mkurugenzi wake wakati mumewe alijiunga na utawa wa tatu wa mt
kazi yake ikaleta uamsho mkubwa katika kanisa katoliki ulioenea kote nchini italia
katerina aliendelea kujaliwa karama za pekee akaandika vitabu viwili juu ya maisha ya kiroho aliyokuwanayo dialogo spirituale na trattato del purgatorio
katika kuhudumia waliopatwa na tauni mwaka aliambukizwa lakini akapona
katerina alisisitiza umuhimu wa kupambana na umimi
kwake mungu ni wa kupendwa kwa ajili yake si kwa kuogopa adhabu yake wala kwa kutamani tuzo lake
ili atusaidie kufikia hatua hiyo mungu anaruhusu tupatwe na mateso hapa duniani na toharani
 machi ni mbunge wa jimbo la masalala katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 juni ni mbunge wa jimbo la njombe kaskazini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
agosti ni mbunge wa viti maalumu katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 septemba ni mbunge wa jimbo la kilosa katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 agosti ni mbunge wa viti maalumu katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
kichiga ni lugha ya kibantu nchini uganda inayozungumzwa na wachiga
kiganda pia luganda ni lugha ya kibantu nchini uganda eacu inayozungumzwa na waganda
kigungu pia lugungu ni lugha ya kibantu nchini uganda inayozungumzwa na wagungu
kigwere pia lugwere ni lugha ya kibantu nchini uganda inayozungumzwa na wagwere
kikenyi pia lukenyi ni lugha ya kibantu nchini uganda inayozungumzwa na wakenyi
kimasaaba ni lugha ya kibantu nchini uganda inayozungumzwa na wamasaaba
kinyankore ni lugha ya kibantu nchini uganda inayozungumzwa na wanyankore
kinyole pia lunyole ni lugha ya kibantu nchini uganda inayozungumzwa na wanyole
kinyoro pia runyoro ni lugha ya kibantu nchini uganda inayozungumzwa na wanyoro
kiruuli ni lugha ya kibantu nchini uganda inayozungumzwa na waruuli
kisinga ilikuwa lugha ya kibantu nchini uganda iliyozungumzwa na wasinga kwenye kisiwa cha lusinga
kisoga ni lugha ya kibantu nchini uganda inayozungumzwa na wasoga
kitalinga bwisi pia lubwisi ni lugha ya kibantu nchini uganda inayozungumzwa na wabwisi
pia kuna wasemaji kama nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
kitooro ni lugha ya kibantu nchini uganda inayozungumzwa na watooro
kiakoose ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na waakoose
kibafaw balong ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabafaw balong
kibafia ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabafia
kibakaka ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabakaka
kibakoko ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabakoko
makao makuu yake ni katika mji wa tanga na linahusiana na jimbo kuu la dar es salaam
eneo la jimbo ni km ambapo kati ya wakazi kulikuwa na wakatoliki 
jimbo katoliki la mahenge kwa kilatini dioecesis mahengensis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya roma
makao makuu yake yako mahenge katika mkoa wa morogoro
kikanisa linahusiana na jimbo kuu la dar es salaam
eneo ni la kilometa mraba ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni 
jimbo katoliki la iringa kwa kilatini dioecesis iringa nsis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
makao makuu yake yako iringa katika mkoa wa iringa lakini linaenea pia katika mkoa wa mbeya
kanisa kuu limewekwa wakfu kwa moyo mtakatifu wa yesu
kikanisa linahusiana na jimbo kuu la songea kuanzia tarehe novemba 
eneo ni la kilometa mraba ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni 
mapadri ni wakiwemo wanajimbo na watawa 
jimbo kuu la dar es salaam kwa kilatini archidioecesis daressalaamensis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
chini yake kuna kanda ya kanisa yenye majimbo yafuatayo zanzibar tanga morogoro mahenge na ifakara
eneo la jimbo lina kilometa mraba hivi ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni sawa na 
jimbo katoliki la geita kwa kilatini dioecesis geitaensis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
aliyekuwa askofu wake damian dalu amehamishiwa songea
eneo ni la kilometa mraba ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni 
jimbo katoliki la kigoma kwa kilatini dioecesis kigoma nsis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
eneo ni la kilometa mraba ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni 
eneo ni la kilometa mraba ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni 
jimbo katoliki la mbinga kwa kilatini dioecesis mbingaensis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
eneo ni la kilometa mraba ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni 
jimbo katoliki la mbulu kwa kilatini dioecesis mbuluensis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
aliyekuwa askofu wake beatus kinyaiya amehamishiwa dodoma
eneo ni la kilometa mraba ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni 
jimbo katoliki la moshi kwa kilatini dioecesis moshiensis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
eneo ni la kilometa mraba ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni 
jimbo katoliki la mpanda kwa kilatini dioecesis mpandensis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
askofu wake ni gervas john mwasikwabhila nyaisonga
eneo ni la kilometa mraba ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni 
jimbo katoliki la njombe kwa kilatini dioecesis niombena ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
eneo ni la kilometa mraba ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni 
jimbo katoliki la rulenge ngara kwa kilatini dioecesis rulengensis ngaraensis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
eneo ni la kilometa mraba ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni 
jimbo katoliki la singida kwa kilatini dioecesis singidaensis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
eneo ni la kilometa mraba ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni 
jimbo katoliki la shinyanga kwa kilatini dioecesis shinyanga nsis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
askofu wake alikuwa aloysius balina hadi alipofariki
eneo ni la kilometa mraba ambapo kati ya wakazi 
 wakatoliki ni 
jimbo katoliki la tunduru masasi kwa kilatini dioecesis tunduruensis masasiensis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
eneo ni la kilometa mraba ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni 
okonkwo ni mhusika mkuu katika riwaya ya mambo huangamia iliyoandikwa na chinua achebe na kutolewa mwaka wa 
nguchiro ni wanyama wadogo kiasi wa familia herpestidae
kuna spishi nne huko madagaska ziitwazo nguchiro pia na ambazo ziliainishwa katika herpestidae lakini malinganisho ya adn yameonyesha kwamba spishi hizi zina mnasaba zaida na spishi za eupleridae
nguchiro wa kweli wanatokea afrika asia na ulaya ya kusini
wamewasilishwa katika visiwa kadhaa vya karibi na hawaii ambapo wamekuwa usumbufu
wanyama hawa ni warefu na wembamba na wana mkia mrefu wenye manyoya mengi
rangi yao ni hudhurungi kahawia kijivu au nyeusi
wao ni wanyama mbua na hula wadudu kaa nyungunyungu mijusi nyoka ndege na wagugunaji na mara nyingi mayai na mizoga pia
nguchiro hujulikana kwa uwezo wao wa kuua nyoka na kukinga sumu yao
nguchiro miraba na nguchiro jangwa na hukiakia mchana lakini pengine usiku pia
kibakole ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabakole
kibankon ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabankon
kibarombi ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabarombi
kibasaa ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabasaa
kibassossi ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabassossi
kibatanga ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabatanga
kibebele ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabebele
kibekwil ni lugha ya kibantu nchini jamhuri ya kongo gabon na kamerun inayozungumzwa na wabekwil
kibeti ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabeti
idadi ya wasemaji wa kibeti imehesabiwa kuwa watu milioni mbili
kibomwali ni lugha ya kibantu nchini jamhuri ya kongo na kamerun inayozungumzwa na wabomwali
kibonkeng ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabonkeng
kibubia ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabubia
kibulu ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabulu
kibyep ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wabyep
neno au jina la kibulu laweza kurejea mambo mbalimbali k
neno au jina la kibeti laweza kurejea mambo mbalimbali k
 ni hija ya waislamu kwenda makka penye jengo la kaaba
katika uislamu hija hii ni wajibu kwa kila mwislamu mwenye uwezo wa kuifanya angalau mara moja maishani mwake
hajj inaanza siku ya ya dhul hijja kwa kuingia katika hali ya ihram hii inafanywa kwa kuoga kufuatana na masharti ya dini na kwa wanaume kwa kuvaa nguo za hajj ambazo ni vitambaa viwili vyeupe pekee
wanawake hawana masharti kuhusu mavazi isipokuwa hawaruhusiwi kufunika uso
hapo wanaingia makka mjini wakifanya tawaf yaani kuzunguka kaaba mara saba
baadaye wanaelekea kwenda bonde la mina wanapolala katika hema zilizoandaliwa
wengine wanatangulia kufika mina kabla ya tarehe hii
siku ya dhul hijja wanaelekea mlima wa arafat kwa umbali wa kilomita wanapokaa wakisimama na kusali hadi jioni
kabla ya macheo siku ya dhul hijja wanarudi mina ambako wanafanya ibada ya kumrushia sheitani mawe
baada ya kurusha mawe wanaume wanakata nywele zote za kichwani wanawake nywele kadhaa pekee
halafu wanachinja sadaka maana siku hii ni sikukuu ya idd ul adha
siku hizi kondoo anachinjwa na wachinja wanaoajiriwa kwa kila haji
sehemu kubwa ya nyama inawekwa katika friza na kutumwa baadaye kwa watu maskini kote duniani
baadaye wanarudi makka kwa tawaf ya pili kwa kuzunguka kaaba mara saba
kutoka hapa wanaenda sa i wanapotembea mara saba kati ya vilima vya safa na marwa wakifuata nyayo za hagar aliyetafuta hapa maji kwa mtoto wake ismail
siku zinazofuata wanakaa tena mina wanarusha mara ya pili mawe kenye kuta za jamarat
hajj inakwisha kwa kuzunguka kaaba mara ya tatu na mwisho
mahujaji wengi wanatumia nafasi kutembela mji wa madina baada ya hajj na kuona msikiti wa mtume
mwislamu aliyetimiza safari hii anapewa cheo cha heshima alhaji au hajja kwa wanawake
safari ya kutembela makka nje ya siku za hajj huitwa umrah haina cheo sawa na hajj yenyewe
idadi ya mahujaji inaelekea kuwa milioni tatu kila mwaka
hadi mwaka ajali nyingi zilitokea kutokana msongamano mkubwa wa watu lakini baadaye serikali ya saudia imeajiri wataalamu kutoka kote duniani kupanga njia salama kwa mahujaji hasa kwa kutenganisha watu wanaoelekea pande mbalimbali na njia za kufika na kuondoka
siku hizi mahali ambako watu wengi wanatakiwa kuzunguka sehemu moja zimejengewa majengo ambako watu wanaweza kutembea kwenye ghorofa wakati mmoja
 pia hujaji au hajja kwa wanawake ni neno la kumtaja mwislamu aliyetimiza safari ya hajj
haikubaliki kwa mtu yeyote aliyefika makka lakini kwa hao pekee waliofanya hija hii wakati wa siku maalumu kwenye mwezi wa dhul hijja na kutekeleza ibada zote zinazotakiwa
alhaji hutumiwa pia kama cheo cha heshima na kuwa kama sehemu ya jina la mtu
neno latokea pia katika lugha kadhaa zilizoathiriwa na utamaduni wa kiislamu kama sehemu ya majina ya watu wasio waislamu
kuna wagiriki na wabulgaria wengi wenye khatz s kwa kigiriki na khadji au khadjiya ya kike kwa kibulgaria kama sehemu ya majina ya familia yao
hii ni dalili ya kwamba babu fulani wa ukoo huu alifanya hija ya kwenda yerusalemu penye mahali patakatifu pa ukristo
jina kama hili linatokea kwa mfano kama yaani ivan khadjipetrov
kuna matumizi ya kulingana kati ya wayahudi wa uajemi
myahudi wa kule aliyefika yerusalemu na kusali mbele ya ukuta wa maombolezo huitwa pia haji kama majimbo hayo yote linafuata mapokeo ya kilatini ya kanisa la roma
jimbo hilo liliundwa rasmi tarehe machi kutokana na jimbo katoliki la dodoma kupewa kama askofu wake wa kwanza bernardine mfumbusa
waamini wake ni 
 kati ya wakazi 
 sawa na 
 wa eneo lake la kilometa mraba ambao wengi wao ni waislamu
jimbo lina mapadri ambao kati yao ni wanajimbo na tu ni watawa
hivyo kwa wastani kila padri anahudumia wakatoliki 
 katika parokia 
makao makuu yake ni katika mji wa zanzibar na linahusiana na jimbo kuu la dar es salaam
kanisa kuu limewekwa wakfu kwa heshima ya mtakatifu yosefu
askofu wa jimbo ni augustine ndeliakyama shao c
sp
ukristo ulianzishwa na wamisionari wa shirika la mt
agostino kutoka ureno walioongozana na vasco da gama mwaka hadi zanzibar
huko walijenga konventi ya shirika lao ili kuhudumia kiroho wakristo toka ulaya tu
misheni ilipingwa na waarabu waislamu na kukoma mwaka kisiwa hicho kilipotekwa na waarabu wa oman
uinjilishaji ulianza upya katika sehemu ya pili ya karne ya ambapo tangu mwaka zanzibar ilikuwa makao makuu ya vikarieti ya kitume iliyoenea hata bara
jimbo liliundwa rasmi tarehe machi baada ya kujitegemea tangu desemba kama apostolic administration
waumini ni kati ya wakazi sawa na wengi wao wakiwa waislamu
mapadri ni ambao kati yao ni wanajimbo na ni watawa
hivyo kwa wastani kila mmoja anahudumia waumini katika parokia 
jimbo kuu la songea kwa kilatini archidioecesis songeana ni mojawapo kati ya majimbo makuu ya kanisa katoliki nchini tanzania likiongoza majimbo ya kusini yakiwemo mbinga tunduru masasi mtwara lindi mbeya njombe na iringa
makao makuu ni mjini songea ambapo pana kanisa kuu la mtakatifu mathias mulumba kalemba
jimbo lenyewe la songea lina waamini 
 kati ya wakazi 
 wa eneo lote la kilometa mraba 
mapadri ni ambao kati yao ni wanajimbo na watawa
hivyo kwa wastani kila mmojawao anahudumia wakatoliki katika parokia 
baada ya hatua mbalimbali ya uinjilishaji chini ya wamonaki wabenedikto tarehe februari jimbo liliundwa rasmi halafu tarehe novemba lilifanywa jimbo kuu kwa hati christi domini ya papa yohane paulo ii
mwerezi ni mti wenye historia katika nchi ya lebanon
historia ya mwerezi wa lebanon inaanzia miaka mingi nyuma kabla yesu watakuwa kama mwerezi wa lebanoni
ni mti unaostahimili hali za baridi kali na joto pia
mwerezi hukua taratibu sana na hivyo kuufanya kuwa mti wenye mbao imara
kwa sababu hiyo mierezi ya lebanon imekuwa ikikatwa kwa wingi tangu enzi za mfalme suleiman na wafalme wengine pia ambaye aliitumia mierezi ya lebanon katika ujenzi wa hekalu la yerusalemu
mierezi ya lebanon imekuwa pia ikitumiwa na wenyeji wake kutengenezea mashua ambazo ziliwawezesha kuwa wafanyabiashara wa kwanza wa kimataifa
kutokana na ukataji uliokithiri mierezi imekuwa michache sana katika nyakati hizi
kwa mfano kusini mwa lebanon ni ngumu hata kuamini kwamba kuliwahi kuwa na misitu yenye miti mikubwa na kuiletea sifa nchi ya lebanon
imebaki miti michache katika maeneo ya kaskazini karibu na mpaka wa syria
kutokana na historia iliyotukuka ya mwerezi mti huo umewekwa katikati ya bendera ya nchi ya lebanon na kuwa miongoni mwa alama muhimu za taifa la lebanon
mikoa na wilaya za uajemi ni vitengo vya utawala wa nchi hiyo
uajemi imegawiwa kwa mikoa inayoitwa kwa kifarsi ost n wingil ost nh 
kila mmoja huwa na makao makuu yake ambayo kwa kawaida yako kwenye mji mkubwa wa mkoa na kuitwa markaz au kitovu cha mkoa
mkuu wa mkoa anaitwa ostandar anateuliwa na waziri wa mambo ya ndani kwa kibali cha halmashauri ya mawaziri
mikoa hugawiwa kwa wilaya zinazoitwa shahrestan
jeremiah solomon sumari machi hadi januari alikuwa mbunge wa jimbo la arumeru mashariki akheri katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
agosti ni mbunge wa jimbo la arusha katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 desemba ni mbunge wa jimbo la mbulu katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 desemba ni mbunge wa jimbo la ubungo katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
aprili ni mbunge wa jimbo la kigamboni katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la temeke katika bunge la kitaifa tangu huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la bahi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 machi ni mbunge wa jimbo la chilonwa katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
septemba ni mbunge wa jimbo la kondoa kaskazini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 januari ni mbunge wa jimbo la kongwa katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
julai ni mbunge wa jimbo la kibakwe katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 februari ni mbunge wa jimbo la mpwapwa katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 aprili ni mbunge wa jimbo la iringa mjini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
mei ni mbunge wa jimbo la kilolo katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
desemba ni mbunge wa jimbo la ludewa katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
januari ni mbunge wa jimbo la makete katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 oktoba ni mbunge wa jimbo la mufindi kaskazini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
kielip ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na waelip
kieton ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na waeton
kiewondo ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na waewondo
kifang ni lugha ya kibantu nchini guinea ya ikweta gabon kamerun na jamhuri ya kongo inayozungumzwa na wafang
kigyele ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wagyele
idadi ya wasemaji wa kigyele nchini kamerun imehesabiwa kuwa watu 
pia kuna wasemaji wachache nchini guinea ya ikweta
kiduala ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na waduala
ni mbunge wa jimbo la mufindi kusini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
alifariki mwaka october na kuzikwa mkoani iringa
 julai ni mbunge wa jimbo la njombe kusini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 desemba ni mbunge wa jimbo la njombe magharibi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
john pombe joseph magufuli amezaliwa oktoba ni mwanasiasa nchini tanzania
alikuwa mbunge wa jimbo la biharamulo mashariki katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania na tangu mwaka waziri wa ujenzi
tarehe julai alichaguliwa kuwa mgombea urais wa tanzania kupitia chama cha mapinduzi na mgombea mwenza ni samia suluhu hassani
tarehe oktoba tume ya taifa ya uchaguzi ulimtangaza kuwa rais wa awamu ya tano wa jamhuri ya muungano wa tanzania kwa ushindi wa kura sawa na 
 pamoja na makamu wa rais samia suluhu hassani
tarehe novemba aliapishwa kama rais wa tano wa tanzania ingawa upinzani haujakubali matokeo hayo
tarehe desemba alitangaza baraza la mawaziri likiwa na watu tu katika nafasi ya waziri au naibu waziri
ana shahada ya uzamivu ya kemia kutoka chuo kikuu cha dar es salaam
pia miaka alisomea shahada ya uzamili kemia katika chuo kikuu cha dar es salaam na baadaye chuo kikuu cha salford nchini uingereza na miaka alisoma shahada ya kwanza ya elimu katika chuo kikuu cha dar es salaam akichukua masomo ya kemia na hisabati
kabla ya hapo magufuli alisoma diploma katika chuo cha mkwawa akichukua masomo ya kemia na hisabati hiyo ilikuwa miaka 
upande wa sekondari magufuli alipata elimu ya juu ya sekondari katika shule ya sekondari mkwawa huko iringa kipindi cha miaka 
kabla ya hapo miaka alisoma elimu ya sekondari katika shule ya sekondari lake mwanza na miaka alisoma shule ya msingi katoke biharamulo mkoani kagera
hapo kati alikwenda jeshi la kujenga taifa huko arusha kwa mujibu wa sheria
magufuli alipomaliza elimu yake pande za mkwawa mwaka akaanza kutumia taaluma yake ya kemia na hisabati kwa kufundisha shule ya sekondari sengerema hadi mwaka 
baada ya hapo akafanya kazi kama mkemia katika chama cha ushirika cha nyanza huko mwanza hadi mwaka kisha akaanza safari yake ya siasa kwa kugombea ubunge mwaka huko biharamulo mashariki kazi ambayo anaifanya hadi tarehe agosti 
akiwa mbunge wa biharamulo masahriki huko chato amekuwa naibu waziri na waziri katika wizara mbalimbali
tangu mwaka hadi alikuwa naibu waziri wa ujenzi
mwaka waziri wa ardhi nyumba na maendeleo ya makazi
mwaka waziri wa maendeleo ya mifugo na samaki
ndani ya mwezi mmoja tangu alipoingia madarakani ameanza kudhibiti matumizi mabaya ya fedha ndani ya serikali kwa kufuta baadhi ya sherehe zizizo na ulazima pamoja na kupambana kwa dhati na wakwepakodi
hivyo amefanikiwa kujenga imani kwa wananchi wengi wa tanzania ambao kwa kiasi kikubwa walionyesha kuchoshwa na uongozi wa chama chake
wananchi wa tanzania nchi jirani na baadhi ya mataifa makubwa wamepongeza utendaji wake ingawa wengine wanajiuliza kama kasi hiyo itaendelea
khamis suedi kagasheki amezaliwa agosti ni mbunge wa jimbo la bukoba mjini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
oktoba ni mbunge wa jimbo la muleba kaskazini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 julai ni mbunge wa jimbo la muleba south katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
oktoba ni mbunge wa jimbo la ngara katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 desemba ni mbunge wa jimbo la kasulu magharibi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 agosti ni mbunge wa jimbo la kasulu mashariki katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
juni ni mbunge wa jimbo la kigoma mjini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
mei ni mbunge wa jimbo la hai katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 juni ni mbunge wa jimbo la vunjo katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
profesa jumanne abdallah maghembe amezaliwa januari ni mbunge wa jimbo la mwanga katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 mei ni mbunge wa jimbo la rombo katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la kilwa kaskazini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 juni ni mbunge wa jimbo la lindi mjini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
januari alikuwa mbunge wa jimbo la mchinga katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
mei ni mbunge wa jimbo la mtama katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 mei ni mbunge wa jimbo la nachingwea katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
januari ni mbunge wa jimbo la ruangwa katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 februari ni mbunge wa jimbo la babati magharibi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
julai ni mbunge wa jimbo la babati mashariki katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 mei ni mbunge wa jimbo la hanang katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 oktoba ni mbunge wa jimbo la longido katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 januari ni mbunge wa jimbo la ngorongoro katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
stephen masato wassira amezaliwa ni mbunge wa chama cha mapinduzi wa jimbo la bunda katika bunge la kitaifa nchini tanzania ni mbunge wa jimbo la musoma mjini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 desemba ni mbunge wa jimbo la serengeti katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 machi ni mbunge wa jimbo la rorya katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
mei ni mbunge wa jimbo la lupa katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 septemba ni mbunge wa jimbo la songwe katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 desemba ni mbunge wa jimbo la kyela katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 machi ni mbunge wa jimbo la mbeya mjini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 mei ni mbunge wa jimbo la mbarali katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 desemba ni mbunge wa jimbo la mbeya vijijini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 mei ni mbunge wa jimbo la mbozi magharibi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 juni ni mbunge wa jimbo la mbozi mashariki katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
mei ni mbunge wa jimbo la rungwe magharibi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 desemba ni mbunge wa jimbo la rungwe mashariki katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 oktoba ni mbunge wa jimbo la mtoni katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 aprili ni mbunge wa jimbo la bububu katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 oktoba ni mbunge wa jimbo la dimani katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
januari ni mbunge wa jimbo la dole katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 februari ni mbunge wa jimbo la jang ombe katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 desemba ni mbunge wa jimbo la kiembesamaki katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
zubeir ali maulid amezaliwa machi ni mbunge wa jimbo la kwamtipura katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
machi ni mbunge wa jimbo la mfenesini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
februari ni mbunge wa jimbo la mwanakwerekwe katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
januari ni mbunge wa jimbo la chumbuni katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 desemba ni mbunge wa jimbo la kwahani katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 mei ni mbunge wa jimbo la magogoni katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 januari ni mbunge wa jimbo la magomeni katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
col
saleh ali farrah amezaliwa juni ni mbunge wa jimbo la raha leo katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
machi ni mbunge wa jimbo la kilombero katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la gairo katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la morogoro kusini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
julai ni mbunge wa jimbo la morogoro kusini mashariki katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la mvomero katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 mei ni mbunge wa jimbo la morogoro mjini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 agosti ni mbunge wa jimbo la ulanga magharibi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 mei ni mbunge wa jimbo la lulindi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 agosti ni mbunge wa jimbo la masasi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 septemba ni mbunge wa jimbo la nanyumbu katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
oktoba ni mbunge wa jimbo la newala katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 machi ni mbunge wa jimbo la tandahimba katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 juni ni mbunge wa jimbo la busanda katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 julai ni mbunge wa jimbo la geita katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 septemba ni mbunge wa jimbo la nyang hwale katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
desemba ni mbunge wa jimbo la kwimba katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 machi ni mbunge wa jimbo la sumve katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 desemba ni mbunge wa jimbo la misungwi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 machi alikuwa mbunge katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
alikuwa mbunge kupitia jimbo la nyamagana huko mjini mwanza
ni mbunge wa jimbo la buchosa katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
oktoba ni mbunge wa jimbo la sengerema katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
getrude ibengwe mongella amezaliwa ni mbunge wa jimbo la ukerewe katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
februari ni mbunge wa jimbo la mkwajuni katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 mei ni mbunge wa jimbo la tumbatu katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la bumbwini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la donge katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 februari ni mbunge wa jimbo la kitope katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 februari ni mbunge wa jimbo la kibaha katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
desemba ni mbunge wa jimbo la kisarawe katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 mei ni mbunge wa jimbo la mafia katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 juni ni mbunge wa jimbo la mkuranga katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 mei ni mbunge wa jimbo la kibiti katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la rufiji katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la mpanda magharibi katika bunge la kitaifa tangu huko nchini tanzania
aprili ni mbunge wa jimbo la nkasi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
januari ni mbunge wa jimbo la kalambo katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la kwela katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 juni ni mbunge wa jimbo la peramiho katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 desemba ni mbunge wa jimbo la songea mjini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
james daud lembeli amezaliwa desemba alikuwa mbunge wa jimbo la kahama katika bunge la kitaifa nchini tanzania hadi mwaka 
alitokea katika chama cha ccm akajiunga na chadema
john paul magalle shibuda amezaliwa februari ni mbunge wa jimbo la maswa katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
mei ni mbunge wa jimbo la kisesa katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la meatu katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 julai ni mbunge wa jimbo la kishapu katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
charles ogessa mlingwa amezaliwa machi ni mbunge wa jimbo la shinyanga mjini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 juni ni mbunge wa jimbo la solwa katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la iramba magharibi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
mgana izumbe msindai amezaliwa novemba ni mbunge wa jimbo la iramba mashariki katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
john paul lwanji amezaliwa machi ni mbunge wa jimbo la manyoni magharibi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
mohamed hamisi missanga amezaliwa machi ni mbunge wa jimbo la singida kusini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
mohamed gulam dewji amezaliwa mei ni mbunge wa jimbo la singida mjini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
lazaro samuel nyalandu amezaliwa agosti ni mbunge wa jimbo la singida north katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la koani katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
rostam abdulrasul aziz amezaliwa mwezi wa agosti ni mbunge wa jimbo la igunga katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
teddy louise kasela bantu amezaliwa juni ni mbunge wa jimbo la bukene katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
lucas lumambo selelii amezaliwa oktoba ni mbunge wa jimbo la nzega katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
saidi juma nkumba amezaliwa aprili ni mbunge wa jimbo la sikonge katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
tatu mussa ntimizi amezaliwa aprili ni mbunge wa jimbo la igalula katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 juni ni mbunge wa jimbo la urambo magharibi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
samuel john sitta amezaliwa desemba ni mbunge wa jimbo la urambo mashariki katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la kilindi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
laus omar mhina amezaliwa oktoba ni mbunge wa jimbo la korogwe vijijini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la bumbuli katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
hassan athumani ngwilizi amezaliwa aprili ni mbunge wa jimbo la mlalo katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
mbaruk kassim mwandoro amezaliwa juni ni mbunge wa jimbo la mkinga katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
herbert james mntangi amezaliwa oktoba ni mbunge wa jimbo la muheza katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 julai ni mbunge wa jimbo la tanga katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
willbrod peter slaa alizaliwa tarehe oktoba katika kijiji cha kwermusi wilaya ya mbulu
kabla ya kugombea urais alikuwa mbunge wa karatu miaka baada ya kugombea urais sasa si mbunge tena
willbrod slaa alisoma shule ya msingi kwermusi iliyoko wilayani mbulu miaka na baadaye shule ya kati middle school ya karatu miaka 
baada ya darasa la nne slaa alijiunga na seminari ya dung unyi mkoani singida miaka na kusoma sekondari
kisha akaendelea na masomo ya juu ya sekondari katika seminari ya itaga mkoani tabora miaka alikohitimu kidato cha sita
alipomaliza kidato cha sita katika seminari ya itaga alikuwa ameshafanya maamuzi ya kuwa mtumishi wa kanisa katoliki
alijiunga na seminari kuu ya kibosho miaka na kupata stashahada ya falsafa iliyompa sifa ya kuhadiliwa na seminari kuu ya kipalapala iliyopo tabora kati ya mwaka na na alipata fursa ya kubobea zaidi masomo ya falsafa na teolojia huku pia akisoma stashahada ya teolojia katika chuo kikuu cha makerere nchini uganda
baada ya safari ndefu ya kuusaka utumishi slaa alipadrishwa alipewa upadri rasmi mwaka na baada ya utumishi wa miaka michache alijiunga na chuo kikuu cha kipapa cha urbaniana nchini italia akisomea udaktari wa sheria za kanisa ulio maarufu kama j
juris canonic doctor kati ya mwaka na 
katika mfumo wa kanisa katoliki j
d ndiyo shahada ya juu katika masomo ya sheria za kanisa
slaa alianza kuwa kiongozi tangu alipokuwa mwanafunzi pale kipalapala ambapo alichaguliwa kuwa rais wa wanafunzi mapadri wanasema alikuwa mmoja wa viongozi wazuri sana kupata kuongoza kipalapala
pia slaa amewahi kua msaidizi wa askofu na mkurugenzi wa maendeleo katika jimbo katoliki la mbulu
amewahi kua katibu mkuu wa baraza la maaskofu katoliki tanzania tec kwa muda wa miaka tisa mihula yote mitatu
tec ndiyo chombo cha juu cha kusimamia ushirikiano ndani ya kanisa katoliki tanzania
slaa anaelezwa kama katibu mkuu mwenye ufanisi mkubwa tangu tec ianzishwe
miundombinu mingi ya kanisa katoliki ilianzishwa na kukamilishwa kipindi ambacho slaa alikuwa katibu wa tec
kwa mujibu wa taarifa kutoka kwa maaskofu kadhaa slaa alifanya hivo kwa kufuata taratibu za kanisa katoliki na aliacha mwenyewe bila kufukuzwa kushinikizwa ama kupewa onyo
aliingia kwenye kinyang anyiro cha ubunge mwaka akiomba ridhaa ya kuwatumikia wananchi kupitia tiketi ya ccm na alishinda katika kura za maoni za chama hicho
vikao vya ccm vilipokutana dodoma vikamuengua na kumweka tena mbunge anayemaliza muda wake patrick qorro
wananchi wa karatu wakamuomba agombee ubunge kupitia chama kingine na ndipo slaa alipambana na wagombea wa vyama vingine kama ccm cuf nccr mageuzi udp na aliwashinda wote kwa kupata asilimia akifuatiwa na mgombea wa ccm aliyepata asilimia 
uchaguzi uliofuata mwaka slaa alishiriki na kupata ushindi mkubwa zaidi
tena kwenye uchaguzi wa mwaka slaa aligombea kwa awamu ya tatu na kupata ushindi wa asilimia dhidi ya asilimia za patrick tsere wa ccm
katika chadema amewahi kuwa makamu mwenyekiti kabla hajachaguliwa kuwa katibu mkuu katika mwaka ambao freeman mbowe alichaguliwa kuwa mwenyekiti nao wameendelea kuongoza kwa pamoja hadi hivi sasa
 februari ni mbunge wa jimbo la moshi mjini katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 julai julai alikuwa mbunge wa jimbo la tarime katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 julai ni mbunge wa jimbo la mjimkongwe katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la konde katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 mei ni mbunge wa jimbo la mgogoni katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
oktoba ni mbunge wa jimbo la tumbe katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
 aprili ni mbunge wa jimbo la kojani katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la mtambwe katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la chakechake katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
hamad rashid mohamed amezaliwa machi ni mbunge wa jimbo la wawi katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ni mbunge wa jimbo la ziwani katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
omar ali mzee amezaliwa juni ni mbunge wa jimbo la kiwani katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
mohamed habib juma mnyaa amezaliwa desemba ni mbunge wa jimbo la mkanyageni katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
ali khamis seif amezaliwa aprili ni mbunge wa jimbo la mkoani katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
masoud abdalla salim amezaliwa oktoba ni mbunge wa jimbo la mtambile katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
sofiyivskyi raion ni raion wilaya ya dnipropetrovsk oblast kusini mashariki mwa nchi ya ukraine
kaisari wilhelm ii kwa jina kamili friedrich wilhelm viktor albert von hohenzollern januari juni alikuwa mfalme wa mwisho wa prussia na kaisari wa mwisho wa ujerumani kuanzia to 
alizaliwa kama mtoto wa mfalme mteule friedrich iii na mjukuu wa kaisari wilhelm i
babake alikufa baada ya utawala mfupi wa siku pekee hivyo wilhelm ii akawa mfalme na kaisari akiwa na umri wa miaka 
wataalamu wanaona ya kwamba alikuwa na wajibu kubwa kwa kutokea kwa vita kuu ya kwanza ya dunia
wandela ni kijiji kilichopo katika kata getanuwas tarafa ya bassotu wilaya ya hanang mkoa wa manyara nchini tanzania
kaisari wilhelm alikuwa mfalme wa prussia kuanzia mwaka na kuanzia mwaka kaisari wa ujerumani
alizaliwa kwa jina la wilhelm friedrich ludwig von preussen tarehe machi mjini berlin alipokufa pia tar
babake alikuwa mfalme friedrich wilhelm iii wa prussia
tangu utoto alilelewa kama mwanajeshi akapewa cheo cha kijeshi kwa umri wa miaka 
mwaka alipokuwa na miaka aliamrisha kikosi cha wanajeshi katika vita dhidi ya napoleoni
mwaka alimwoa augusta binti wa mtemi wa sachsen weimar eisenach wakapata watoto wawili na mwanawe friedrich alimfuata baadaye kama mfalme na kaisari
baada ya kifo cha baba mwaka kakaye friedrich wilhelm iv alikuwa mfalme na wilhelm alipewa cheo cha malme mteule
wakati wa mapinduzi ya ujerumani ya alikuwa kiongozi wa kijeshi aliyekandamiza wapiganaji wa demokrasia katika sehemu malimbali
kutokana na ugonjwa wa mfalme alianza kutawala prussia tangu na baada ya kifo cha kaka alipokea taji la mfalme tarehe januari 
mwanzoni alipendelea siasa ya upatanisho na bunge la prussia lakini lilipokataa kumpa pesa kwa ajili ya jeshi jinsi alivyotaka aliachisha serikale yake na kumpa otto von bismarck madaraka ya waziri mkuu
pamoja na bismarck alifuata mipango yake ya kijeshi hata bila kibali cha bunge
kwa vita dhidi ya austria ya wilhelm na bismarck waliondoa austria kutoka mashindano ya uongozi wa ujerumani na kupeleka prussia mbele
kwa vita dhidi ya ufaransa ya waliunganisha madola madogo ya ujerumani na kuunda dola la ujerumani
hadi mwisho wilhelm alipinga kuanzishwa kwa cheo cha kaisari ya ujerumani alipendelea kuwa mfalme wa prussia pekee
lakini hata katika swali hili bismarck alishinda na tarehe januari wilhelm alitangazwa kuwa kaisari wa ujerumani na mkuu wa dola la ujerumani jipya
pamoja na bismrck na kulingana na umri mkubwa chini ya uongozi wa chansella huyu aliendelea kutawala hadi kifo chake mwaka 
hyderabad telugu ni jina la kutaja mji mkuu wa jimbo la andhra pradesh huko nchini india
huu ni miongoni mwa miji mikuu nchini ikiwa na eneo la
jiji lina jumla ya wakazi wapatao na wengineo zaidi ya wanaoishi katika maeneo ya mji mkuu na kuifanya hyderabad kuwa mji wa nne duniani kwa wingi wa watu na mji wa sita kwa idadi ya wakazi wengi nchini india
kanu kala au karasa ni wanyama mbua wadogo wa jenasi genetta katika familia viverridae
kanu mlasamaki aliainishwa katika jenasi osbornictis lakini wataalamu wameonyesha kama spishi hii ina mnasaba wa karibu na kanu wa jenasi genetta
wanyama hawa ni warefu na wembamba wenye mkia mrefu kichwa kidogo na masikio makubwa
rangi yao ni nyeupe hadi njano na wana madoa meusi na mkia wenye miviringo
mkia wao ni mrefu sana 
 mara urefu wa mwili
hiyo inawapa taraju wakisombea miti na kuchupa matawi
wanatokea afrika tu isipokuwa kanu madoa madogo ambaye anatokea rasi ya iberia na mashariki ya kati pia
kanu wana tezi kando ya mkundu zinazotoa aina ya zabadi ambayo inanuka sana
hula wanyama wadogo mijusi ndege wadogo amfibia wadudu na hata matunda
jimbo katoliki la mtwara kwa kilatini dioecesis mtuarana ni jimbo la kanisa katoliki lenye makao makuu mjini mtwara katika kanda ya songea upande wa kusini nchi tanzania
kama majimbo yote ya nchi hiyo linafuata mapokeo ya roma
eneo la jimbo lina kilometa mraba ambapo wanaishi wakazi wengi wao wakiwa waislamu
kati yao wakatoliki ni sawa na asilimia 
 nao wanaunda parokia 
mapadri ni ambao kati yao ni wanajimbo na watawa
jimbo katoliki la lindi kwa kilatini dioecesis lindiensis ni jimbo la kanisa katoliki lenye makao makuu mjini lindi katika kanda ya songea upande wa kusini nchi tanzania
kama majimbo yote ya nchi hiyo linafuata mapokeo ya roma
eneo la jimbo lina kilometa mraba ambapo wanaishi wakazi 
 kati yao wakatoliki ni 
 sawa na asilimia 
 nao wanaunda parokia 
mapadri ni ambao kati yao ni wanajimbo na watawa
baraza la maaskofu katoliki tanzania kwa kiingereza tanzania episcopal conference tec
ni muundo wa kanisa katoliki unaokutanisha maaskofu wake wote wa nchi ya tanzania wakiwa wanaongoza jimbo au ni waandamizi wasaidizi au wamestaafu
katiba ya baraza ilipitishwa na ukulu mtakatifu tarehe januari 
tec ni kiungo cha association of member episcopal conferences in eastern africa amecea na cha symposium of episcopal conferences of africa and madagascar secam
mimar sinan aprili aprili alikuwa msanifu na mjenzi maarufu wa milki ya osmani kwa muda wa miaka 
alijenga zaidi ya majengo muhimu kama misikiti shule hamamu bafu vyuo na kadhalika
staili yake ya msikiti inarudiwa kama mfano kwa wa msikiti ya kituruki hadi leo
alizaliwa mnamo mwaka katika familia ya wakristo karibu na mji wa kayseri
alipokuwa na umri wa miaka alichukuliwa kutoka familia yake kwa kufuata mfumo wa devshirme ambako vijana wakristo waliondolewa kwao na kufanywa wanajeshi waislamu pamoja na kupewa jina la kiislamu
alishiriki kama mwanajeshi katika vita za waosmani kwenye nchi za balkani na pia katika shamu na misri
hapo aliweza kuona mifumo mbalimbali ya usanifu bora
tangu miaka ya wakubwa wake walitambua uwezo wake kama mhandisi waampa kazi za ujenzi wa boma au madaraja
kutokana na mafanikio yake alikuwa mhandisi mkuu wa jeshi la osmani
 alipandishwa cheo tena kuwa mjenzi mkuu wa milki yote akiwajibika kutengeneza barabara madaraja na njia za usafiri kwa jumla
katika nafasi hii alipewa pia kazi ya kusanifisha majengo maalumu kama misikiti muhimu au makaburi ya wakubwa
mfumo wa msikiti alioendeleza ulifuata mfano wa kanisa la hagia sofia la konstantinopoli lenye kuba kubwa
hapa aliboresha mfumo huu na misikiti yake huwa na uwazi mkubwa chini ya kuba ya katikati
oyan ni wanyama mbua wadogo wa jenasi poiana katika familia viverridae
wanafanana sana na linisang i wa asia jenasi prionodon lakini wanyama hawa wana mnasaba zaidi na paka felidae na wamo katika familia yao binafsi prionodontidae
mfanano na linisang i ni mfano wa mageuko ya ukaribiano
oyani ni wadogo mwili wa sm na mkia wa zaidi ya sm lakini wembamba wenye miguu mifupi
rangi yao ni aina ya njano na wana mabaka meusi madoa milia na mkia una zingo nyeusi
hula vitu vyingu kama wanyama na ndege wadogo wadudu matunda koko na machipukizi ya mimea
trimurti ni fundisho katika dini ya uhindu linaloonyesha miungu mikuu mitatu kama nguvu moja ya kimungu au kwa lugha nyingine miungu mikuu kama maumbo tofauti ya nguvu moja ya kimungu
jina latokana na maneno ya kisanskrit tri maana yake tatu na murti maana yake umbo mwili sanamu ya mungu
miungu mikuu inayotazamiwa kama umoja katika trimurti ni shiva vishnu na brahma
katika fundisho hili brahma hutazamiwa kama muumba wa ulimwengu vishnu kama mungu wa kuutunza na shiva kama nguvu itakayoharibu dunia na kuipeleka mwisho wake ili kuandaa uumbaji mpya wa dunia safi
trimurti inafundisha ya kwamba miungu hiyo si ya pekee na bila ususiano bali kila mmoja ni sehemu tu ya brahman yaani ile nguvu moja kubwa
kuna picha na sanamu za trimurti zinazolenga kuonyesha umoja huu kwa mfano picha hii inaunganishwa mara nyingi na ishara za miungu hii kama vile birika ya maji na rosari brahma diski na konokono vishnu na pembetatu pamoja na ngoma shiva
umoja wa miungu kama trimurti unatajwa katika vitabu vya kale kama k rma pur a lakini si mara nyingi
wafuasi wa shiva hufundisha trimurti lakini hapo kwao ni nyuso za shiva mwenyewe anayetazamiwa kama muumba mtunza na mharibu dunia kwa pamoja ingawa kwa kuchukua maumbo mbalimbali
kwa hiyo ni zaidi fundisho linalotaka kuimarisha umoja wa wahindu wote
watazamaji waliona ya kwamba mafundisho ya trimurti inafanana kiasi na mafundisho ya utatu katika ukristo
kihijuk ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wahijuk
kiisubu ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na waisubu
kikako ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wakako
pia kuna wasemaji nchini jamhuri ya afrika ya kati na nchini jamhuri ya kongo
kikol ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wakol
kikoonzime ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wakoonzime
kikwakum ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wakwakum
kikwasio ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wakwasio
kilefa ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na walefa
idadi ya wasemaji wa kilefa imehesabiwa kuwa watu 
kileti ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na waleti
kimakaa ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wamakaa
kimalimba ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wamalimba
kimbo ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wambo
isichanganywe na kimbo cha jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
kimbule ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wambule
kimengisa ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wamengisa
kimmaala ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wammaala
kimokpwe ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wamokpwe
kimpiemo ni lugha ya kibantu nchini jamhuri ya afrika ya kati na kamerun inayozungumzwa na wampiemo
pia kuna wasemaji nchini kamerun na wasemaji wachache nchini jamhuri ya kongo ambao idadi yao haijulikani
kimpongmpong ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wampongmpong
kinjyem ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wanjyem
idadi ya wasemaji wa kinjyem nchini kamerun imehesabiwa kuwa watu 
pia kuna wasemaji tena nchini jamhuri ya kongo
kinkongho ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wankongho
kinomaande ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wanomaande
kinubaca ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wanubaca
kinugunu ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wanugunu
kioroko ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na waoroko
kipol pia kipomo ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wapol
pia kuna wasemaji zaidi ya nchini jamhuri ya kongo
kiso ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na waso
isichanganywe na kiso cha jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
kitibea ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na watibea
kituki ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na watuki
kitunen ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na watunen
kituotomb ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na watuotomb
kiwumboko ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wawumboko
kiyambeta ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wayambeta
kiyangben ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wayangben
kiyasa ni lugha ya kibantu nchini kamerun inayozungumzwa na wayasa
pia kuna wasemaji wachacha nchini guinea ya ikweta na gabon
fungo paka zabadi au paka wa zabadi ni wanyama mbua wa ukubwa mdogo hadi wastani katika familia viverridae
spishi nyingine huitwa kanu oyani na binturongi lakini fungo miti wa afrika hana mnasaba sana na fungo na yumo katika familia yake binafsi nandiniidae
fungo wanatokea afrika asia na rasi ya iberia katika maeneo kama savana milima na misitu hususa misitu ya mvua
hawa ni miongoni mwa wanyama wa asili wa oda carnivora
mifupa yao ni takriban sawa na ile ya visukuku vya eocene hapo ilikuwa miaka milioni 
wana kucha zinazoweza kurudiwa ndani mfupa katika mboo wao na tezi za harufu kando ya mkundu
ukubwa wao unatofautiana kutoka ule wa oyani mwili wa sm na uzito wa hadi fungo wa afrika sm na kg lakini binturongi anaweza kuwa kg 
fungo hukiakia usiku na kwa hivyo wana uwezo mzuri sana wa kusikia na kuona lakini spishi nyingi huonekana mchana pia
kinyume na uainisho wao katika oda carnivora wanyama hawa hula vitu vyingi na fungo miti ni walamimea takriban kabisa
kwa hivyo chonge zao meno yaliyochongoka ambayo yatumika kwa kunyafua nyama zimevia
kinyaa cha tezi za harufu kinaitwa zabadi na hutumika kwa kuchanganya katika manukato
angalau zabadi inatengenezwa kwa jinsi ya kikemia sikuhizi inavunwa kutoka wanyama hata sasa
katika afrika fungo hutumika hususa huko uhabeshi
kanisa kuu liko mjini same katika mkoa wa kilamanjaro na limewekwa wakfu kwa heshima ya kristo mfalme
eneo lake lote ni kama kilometa mraba ambamo wamo wakazi 
kati yao wakatoliki ni yaani asilimia 
waamini hawa wanahudumiwa na mapadri ambao kati yao ni wanajimbo na watawa
hivyo kwa wastani kila mmojawao anahudumia waamini 
jimbo katoliki la sumbawanga kwa kilatini dioecesis sumbavangensis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
kanisa kuu liko mjini sumbawanga katika mkoa wa rukwa
lilianzishwa tarehe mei na linahusiana na jimbo kuu la tabora
eneo lake lote ni kama kilometa mraba 
 ambamo wamo wakazi 
kati yao wakatoliki ni 
 yaani asilimia 
waamini hawa wanahudumiwa na mapadri ambao kati yao ni wanajimbo na watawa
hivyo kwa wastani kila mmojawao anahudumia waamini 
lewis nkosi desemba septemba alikuwa mwandishi wa habari wa afrika kusini
aliandika kwa magazeti ya ilange lasenatali na drum
akafundisha katika vyuo vikuu vya nchi mbalimbali kama poland zambia na marekani
ntsikana kagabha alikuwa mhubiri mkristo wa afrika kusini
alitunga nyimbo za kikristo kwa lugha yake ya kixhosa nazo zilitafsiriwa baadaye kwa kiingereza
jonas ntsiko alikuwa mhubiri mwandishi na mwalimu wa afrika kusini
pia aliandika kwa gazeti la kixhosa liitwalo isigidimi samaxhosa
ally yakuti ni mwandishi wa miswada ya filamu nchini tanzania
ni mmoja wa waandishi mahiri na wenye heshima kubwa tanzania na ukanda wote wa afrika mashariki
ameshaandika miswaada mingi ambayo imeigizwa na waigizaji mahiri nchini tanzania na sehemu nyingine barani afrika
miongoni mwa filamu alizoandika na kupata umaarufu mkubwa ni hizi zifuatazo swahiba produced in by jerusalem film company mahabuba part produced in by bulls entertainment agano la urithi produced in by jerusalem film company the stranger produced in by jerusalem film company kwa heshima ya penzi produced in by jerusalem film company cold wind produced in by game st quality t ltd yellow banana produced in by game st quality t ltd oprah hot sunday produced in by game st quality t ltd family tears produced in by game st quality t ltd wicked love produced in by chikoka production fake smile produced in by game st quality t ltd crazy love produced in by game st quality t ltd hero of the church produced in by game st quality t ltd ripple of tears produced in by game st quality t ltd peace of mind produced in by company t ltd more than pain produced in by kanumba the great films devil kingdom produced in by kanumba the great films danger zone produced in by company t ltd white maria produced in by game st quality t ltd signature produced in by jerusalem film company miss bongo produced in by effects company fair decision produced in by chikoka production morning alarm produced in by game st quality t ltd the lost adam produced in by game st quality t ltd good fellow produced in by game st quality t ltd pretty girl produced in by company t ltd unpredictable produced in by company t ltd second wife produced in by company t ltd handsome wa kijiji produced in by company t ltd hot friday produced in by company t ltd hate my birthday produced in by company t ltd woman of principles produced in by company t ltd sobbing sound produced in by company t ltd sister mary produced in by company t ltd glory of ramadhan to be produced by company t ltd red cross produced in by game st quality t ltd matilda produced in by game st quality t ltd good fellow produced in by game st quality t ltd coincidence to be produced by game st quality t ltd angel faces to be produced by game st quality t ltd escape to mererani to be produced by game st quality t ltd my child to be produced by game st quality t ltd faithful driver to be produced by game st quality t ltd line between love and death to be produced by game st quality t ltd born to suffer to be produced by game st quality t ltd apoplectic fiencee to be produced by game st quality t ltd enemy of the state to be produced by game st quality t ltd the shock produced in by kanumba the great films ndoa yangu produced in by kanumba the great films the price produced in by kanumba the great films god s kingdom to be produced by born again film company thicker than blood to be produced by born again film company mwalimu nyerere produced in by nyerere the power off side produced in by rj company and kanumba the know you to be produced by game st quality t ltd morning to sunset to be produced by yakuti pro inc
yakuti anaendelea na kazi ya uandishi pamoja na uongozaji na uandaaji wa filamu tanzania
sasa hivi amekamilisha filamu yake iitwayo the best loser na muda wowote itaingia sokoni
lugha za kiafrika kiasia ni familia ya lugha barani afrika na asia
katika familia hiyo kuna lugha takriban zenye wasemaji milioni katika afrika ya kaskazini na asia ya magharibi hasa kiarabu na kiamhara
lugha za kiniger kongo ni familia ya lugha barani afrika
katika familia hiyo kuna lugha takriban zenye wasemaji milioni katika afrika ya magharibi mashariki na kusini
kundi kubwa hasa ndani ya familia hiyo ni lugha za kibantu kama kiswahili
kiabar ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na waabar
kiafade ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria na kamerun inayozungumzwa na waafade
kiaghem ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na waaghem
kiakum ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na waakum
kiambele ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na waambele
kiatong ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na waatong
kiawing ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na waawing
kibaba ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wababa
kibabanki ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wababanki
kibafanji ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabafanji
kibafut ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabafut
kibaka ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabaka
kibaldemu ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wabaldemu
kibalo ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabalo
kibamali ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabamali
kibambalang ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabambalang
kibambili bambui ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabambili bambui
kibamenyam ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabamenyam
kibamukumbit ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabamukumbit
kibamun ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabamun
kibamunka ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabamunka
kibana ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wabana
kibangandu ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabangandu
pia kuna wasemaji wachache nchini jamhuri ya kongo
kibangolan ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabangolan
kibata ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wabata
kibati ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabati
kibeba ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabeba
kibebe ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabebe
bwana msa ni mhusika wa kubuni katika vitabu vya mwandishi mohammed s
abdullah
kibeezen ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabeezen
kibefang ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabefang
mwaka wa kulikuwa na msemaji mmoja wa kibikya tu
kwa hiyo lugha imetoweka kabisa kwa sasa wabikya wakitumia lugha ya kijukun badala ya lugha yao
uainishaji wa lugha hiyo ndani ya lugha za kiniger kongo haujatafitiwa labda iko ndani ya kundi la kibeboidi
kibishuo ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun
mwaka wa kulikuwepo msemaji mmoja wa kibishuo tu
kwa hiyo lugha imetoweka kabisa kwa sasa na wabishuo wanatumia lugha ya kijukun badala ya lugha yao
uainishaji wa lugha hiyo ndani ya lugha za kiniger kongo haujatafitiwa labda iko ndani ya kundi la kijukunoidi
kibitare ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria na kamerun inayozungumzwa na wabitare
kibum ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabum
mwaka wa kulikuwepo wasemaji watatu wa kibung tu
kwa hiyo lugha imetoweka kabisa kwa sasa wabung wakitumia lugha za kifulfulde na kikwanja badala ya lugha yao
uainishaji wa lugha hiyo ndani ya lugha za kiniger kongo haujatafitiwa labda iko ndani ya kundi la kimambiloidi
kibusam ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wabusam
mwaka wa kulikuwepo wasemaji wanane wa kibusuu tu
kwa hiyo lugha imetoweka kabisa kwa sasa wabusuu wengine wakitumia lugha ya kijukun badala ya lugha yao
uainishaji wa lugha hiyo ndani ya lugha za kiniger kongo haujatafitiwa labda iko ndani ya kundi la kijukunoidi
kibokyi ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabokyi
kibuduma pia kiyedina nchini nigeria ni lugha ya kiafrika kiasia hasa nchini chad inayozungumzwa na wabuduma
pia kuna wasemaji nchini nigeria na nchini kamerun
kibuwal ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wabuwal
kicaka ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wacaka
kicung ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wacung
kicuvok ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wacuvok
ingeborg schwenzer aliyezaliwa tarehe oktoba jijini stuttgart ujerumani ni msomi wa sheria wa kijerumani na profesa wa sheria za ulinganifu katika chuo kikuu cha basel switzerland
ingeborg schwenzer alisomea sheria katika chuo kikuu cha freiburg i
br
na chuo kikuu cha universit de gen ve kati ya mwaka na mwaka 
kuanzia mwaka hadi alifanya kazi kama mwanafunzi msaidizi katika taasisi ya sheria za utawala katika chuo kikuu cha freiburg i
br
mwaka schwenzer alifaulu mtihani wa erste juristische staatspr fung first state exam in law katika chuo kikuu cha freiburg na kushika nafasi ya tatu kati ya watahiniwa 
kuanzia mwaka hadi schwenzer alisoma katika chuo kikuu cha carifornia berkeley na kutunukiwa shahada ya uzamili katika sheria yenye heshima
kuanzia mwaka hadi schwenzer alikuwa mtafiti msaidizi wa peter schlechtriem katika taasisi ya sheria za kimataifa na ulinganifu katika chuo kikuu cha freiburg
mwaka alitunukiwa shahada ya uzamili dr
iur
andiko lake lilipata tuzo ya herrnstadt kwa kuwa andiko bora kwa mwaka 
kuanzia mwaka hadi schwenzer alifanya mafunzo ya sheria kwa vitendo katika chuo kikuu cha freiburg i
br
na kufaulu mtihani wa zweite juristische staatspr fung second state exam in law ambapo alishika nafasi ya kwanza kati ya watahiniwa 
kati ya mwaka na mwaka schwenzer alikuwa mhadhiri wa sheria za biashara katika verwaltungs und wirtschaftsakademie academy of administration and commerce katika chuo kikuu cha freiburg i
br
mwaka schwenzer aliteuliwa kuwa mhadhiri kwenye chuo kikuu cha philipps universit t marburg
mwaka andiko la schwenzer lenye kichwa vom status zur realbeziehung familienrecht im wandel from status to actual relation family law in the flux lilikubaliwa na chuo kikuu cha freiburg na kutunukiwa venia legend kwenye sheria za masuala binafsi sheria za biashara sheria za kimataifa na sheria za ulinganifu
baadaye alikuwa profesa mbadala wa kwenye sheria za masuala binafsi sheria za biashara sheria za kimataifa sheria za ulinganifu na sheria za kazi katika chuo kikuu cha konstanz
baadaye aliombwa na chuo kikuu cha k ln kuwa profesa wa sheria za masula binafsi na hapohapo akaombwa na chuo kikuu cha mainz kuwa profesa wa sheria za masuala binafsi sheria za kimataifa na sheria za ulinganifu
alikubaliana na maombi ya chuo kikuu cha mainz na kuteuliwa kuwa profesa mwezi desemba 
mwaka schwenzer alipewa cheo cha uprofesa kwenye kiti cha sheria za masuala binafsi katika chuo kikuu cha basel
tangu mwaka schwenzer anafanya kazi ya ziada kama profesa kwenye chuo kikuu cha city hong kong
kwa miaka mingi schwenzer alikuwa profesa mwalikwa kwenye taasisi mbalimbali katika europainstitut basel switzerland mwaka katika universit de paris val de marne france mwaka katika chuo kikuu cha victoria wellington new zealand mwaka katika chuo kikuu cha loyola chicago usa mwaka katika chuo kikuu cha buea cameroon na pia mwaka katika chuo kikuu cha i stanbul bilgi turkey
katika utafiti wake schwenzer anapendelea anaangalia zaidi kwenye sheria za uwajibikaji sheria za biashara na sheria za familia
mradi wa sheria za mauzo ulimwenguni unahusu ulinganifu wa sheria za mauzo na sheria za mikataba
sheria za mauzo ulimwenguni na sheria za mikataba
kiini cha mradi huu ni kijitabu kinachoitwa global sales and contract law gscl ambacho schwenzer aliandika kwa kushirikiana na pascal hachem na christopher kee
kijitabu hiki kinalinganisha sheria zinazosimamia mauzo na mikataba katika zaidi ya nchi 
schwenzer anahariri jarida linaloongoza kutoa maoni juu ya the un convention on contracts for the international sale of goods cisg
jarida hili lilichapishwa kwenye lugha ya kijerumani toleo la mwaka kiingeleza toleo la mwaka na kispaniola toleo la mwaka 
kwa sasa jarida hilo linatafsiriwa kwenye lugha ya mandarin chinese
schwenzer anaendesha mtandao wenye taarifa za kina kuhusu kesi muhimu kuhusu cisg
mtandao huu umeenea kwenye nchi zinazoongea lugha ya kijerumani
mtandao huu ulianzishwa mwaka na peter schlechtriem katika chuo kikuu cha freiburg i
br
tangu mwaka unaendeshwa na schwenzer katika chuo kikuu cha basel
willem c
vis international commercial arbitration moot
tangu kuanza kwa mashindano ya usuluhishi ya willem c
vis moot mwaka schwenzer amekuwa akishiriki kwenye nafasi ya msuluhishi katika mashindano haya ambayo hufanyika vienna kila mwaka na ambayo ni mashindano makubwa ya aina hii duniani
tangu mwaka ameshiriki pia kama msuluhishi kwenye mashindano ya willem c
vis east moot yanayofanyikia hong kong
aidha tangu mwaka amekuwa anaandaa timu ya chuo kikuu cha basel kwenye mashindano ya vis
kwenye mwaka schwenzer aliaandaa rasimu ya kuunganisha sheria za familia inayoitwa the model family code kwa kushirikiana na mariel dimsey
ulinganifu wa kina kwenye sheria za familia za ulaya amerika na oceania ndio ulioweka msingi wa kuandaa model family code
faida ya model family code na sheria za kifamilia za nchi zingine ni kwamba inajumuisha mambo muhimu katika sheria za kifamilia
aidha model family code inaruhusu kuzingatia masuala ya utamaduni katika sheria za kifamilia
kwa mujibu wa orodha ya machapisho ya schwenzer iliyotolewa na chuo kikuu cha basel oktoba schwenzer ametoa machapisho binafsi michango kwenye kazi maoni kwenye majarida michango kwenye makala makala ya kwenye gazeti uchambuzi wa kesi mapitio ya vitabu na machapisho mengine 
aidha amefanya uhariri kwenye machapisho ambapo miongo mwake ni kidaba ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wadaba
jimbo kuu la mwanza kwa kilatini archidioecesis mvanza nsis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya kiroma
chini yake kuna kanda ya kanisa yenye majimbo yafuatayo bukoba bunda geita kayanga musoma rulenge ngara na shinyanga
kanisa kuu liko jijini mwanza na linaitwa la epifania
askofu mkuu wake ni yuda thaddeus ruwa ichi o
cap baada ya kumegwa ili kuanzisha jimbo la bunda eneo la jimbo lina kilometa mraba hivi ambapo kati ya wakazi wakatoliki ni sawa na 
 na wanaunda parokia 
mapadri ni ambao kati yao ni wanajimbo na watawa
hivyo kwa wastani kila mmojawao anahudumia waamini 
wimbo huu uliandikwa na secret garden s rolf l vland na mashairi yaliandikwa na brendan graham ambaye huyu alikua ni mwandishi maarufu wa nyimbo kutoka jamuhuri ya island
wimbo huu hadi sasa umekwisha kurudiwa zaidi ya mara 
wimbo huu kwa asili uliandikwa kama wimbo wa kuimbwa kwa vyombo pekee na ulikua ukijulikana kama silent story na mahadhi ya wimbo huu yanaelekeana na yale ya tamaduni za kiairish hasa wakati wa kuanza kwa kiitikio
l vland alimwendea mwandishi wa vitabu vya hadithi na mtunzi wa nyimbo kutoka nchini irish brendan graham kuandika mashairi kwa ajili ya sauti zake za vyombo hii ikiwa ni baada kusoma kitabu chake cha hadithi
wimbo huu ulitolewa kwa mara ya kwanza katika albamu ya garden ya mwaka iliyokwenda kwa jila la once in red moon ikiwa na waimbaji kama vile brian kennedy na kufanikiwa kupata mauzo mazuri nchini ireland na norway
hapo awali brian kennedy alitakiwa kufuatana na secret garden katika ziara yao ya mwaka lakini aliguua na hivyo kushindwa kuhudhuria
na badala yake nafasi yake ilichukuliwa na mwimbaji mwingine wa nchini norway aliyejulikana kwa jina la jan werner danielsen ambaye baadae pia alikuja kurekodi wimbo huo na secret garden lakini haukuwahi kutoka mwimbaji wa nchini uingereza becky taylor aliurudia wimbo huu katika albamu yake ya pili iliyokwenda kwa jina la shine iliitoka mnano julai 
baadae pia wimbo huu ulirekodiwa na daniel o donnell mwaka na ulifanya vizuri nchini ireland na uingereza
pia mwimbaji tenor javier fontana alifanikiwa kurekodi wimbo huu
wimbo wa you raise me up umekua ni wimbo uliofana vizuri zaidi kutoka kwa kundi la westlife hii ikiwa ni katika albamu yao ya tano iliyofahamika kwa jina la face to face
wimbo huu ulifanikiwa kishika nafasi ya kwanza katika orodha ya nyimbo bora zaidi nchini uingereza kwa mwaka na kuufanya kuwa wimbo wa kumi na tatu kutoka katika kundi hili kuweza kufika katika nafasi ya kwanza
halikadhalika wimbo huu umefanikiwa kuuza zaidi ya nakala nchini uingereza hadi sasa
kaitika mwaka wimbo huu ulikuwa ukipigwa zaidi ya mara katika radio mbalimbali nchini marekani
baadae katika miaka ya wimbo huu ulikua umekwisha imbwa katika aina zaidi ya tofauti tofauti hii ikiwa ni kwa nchini marekani peke yake
wimbo huu ulishawai kutuliwa katika mashindano mbalimbali ya nyimbo za dini katika wimbo bora wa mwaka
tarehe desemba wimbo huu uliokua ukiimbwa na josh groban uliimbwa mwishoni mwa michuano ya mpira ya chuo kikuu cha michigan
wimbo huu uliweza kuibua hisia ambapo uliimbwa wakati wachezaji wakiwa wameshikana mikono ikiwa juu na mwisho kocha wa timu ya mpira alionekana akifuta machozi kabla ya kutoa nasaha za mwisho marcel pagnol au kwa kifaransa hutamkwa kama februari aprili alikua ni mwandishi wa vitabu kutoka nchini ufaransa mwandishi wa tamthilia na mtunzi wa filamu
mnamo mwaka alikua mtunzi wa filamu wa kwanza kuchagulia kujiunga na acad mie fran aise
pagnol alizaliwa tarehe februari sehemu iitwa aubagne iliyoko kusini mwa ufaransa
akiwa mtoto mkubwa kati ya watoto wa mwalimu aliyefahamika kwa jina la joseph pagnol and seamstress augustine lansot
b marcel pagnol alikua katika mji wa marseille akiwa na wadogo zake paul rene na dada yake mdogo aliyefahamika kwa jina la gernaine
karika hali ya mshangao hasa kwa baba yake pagnol aliweza kufahamu kusoma akiwa katika umri mdogo
hata hivyo mama yake hakumruhusu kushika kitabu hadi alipofikisha umri wa miaka sita akiogopa kupatwa na ugonjwa wa akili
mnamo mwezi wa saba mwaka familia yake alikua katika maadhimisho ya sherehe zilizofahamika kama bastide neuve iliyofanyika katika kijiji kimoja cha la treille katika sikukuu za majira ya joto ambapo watu wengi huyatumia wakiwa katika milima ya aubagne na marseille
akiwa karibia na umri ule ule afya ya augustine ambayo haikuwahi kutengemaa ilianza kuwa mbaya kwa mara nyingine na hatimaye tarehe juni alipata maambukizi ya kifua na baadae kufariki akiwa na umri wa miaka 
mwaka akiwa na umri wa miaka marcel alifaulu katika mitihani yake ya filosofia na hatimaye akajiunga na chuo kikuu cha aix en provice na kuchukua masomo ya maandiko
wakati vita vya pili vya dunia vilipoibuka aliitwa kwenda kufanya kazi lakini baadae aliachiwa kuondoka kutoka na hali yake kutokua nzuri
tarehe machi alimuoa simone colin katika eneo la marseille na mwezi novemba alifanikiwa kuhitimu katika mafunzo ya kiingereza
na kuwa mwalimu wa kiingeza katika shule mbalimbali katika eneo lao hasa katika eneo la lyc e lililopo marseille
mwaka alihamia katika jiji la paris ambapo alikua akifundisha kiingereza hadi mwaka ambao aliamua kujitolea maisha yake kwa ajili ya kuandika michezo ya kuigiza au tamthilia
katika kipindi hili alikua akifanya kazi na kundi dogo la waandishi ambapo baadae alishirikiana na mmoja wao aliyefahamika kwa jina la paul nivoix ambapo waliandika tamthilia ya merchants of glory ambayo iliweza kuzalishwa mwaka baadae aliamua kuondoka katika mji wa paris na kurejea katika eneo alilozaliwa ambapo aliendelea kutunfa tamthilia mbalimbal ikiwamo ile ya marius ambayo baadae ilikuja kuwa filamu yake ya kwanza iliyotoka mwaka akiwa yupo mbali na simone collin mkewe wa pili japokuwa ilikuwa si kwa talaka hadi alianzisha uhusiano na mchezaji muziki wa kiingereza aliyefahamika kama kitty murphy na kupata mtoto mmoja aluyeitwa jacques pagnol aliyezaliwa tarehe septermber 
jacques later became his father s assistant and subsequently cameraman for france marseille
mnamo mwaka akiwa katika matembezi katika jiji la london pagnol alitembelea moja kati ya nyumba za sinema na kufanikiwa kuona sinema iliyokua na umaarufu sana na hivyo aliamua kutoa muda wake mwingi katika utunzi wa filamu
hapo aliwasiliana na studio za paramount picture na kupendekeza kuwa kitabu chake cha tamthilia kilichofahamika kama marius kiweza kufanywa katika filamu
baadae filamu ilitengenezwa ikaongozwa na alexander korda na kutoka tarehe oktoba 
ilifanikiwa kuwa moja kati ya filamu za kifaransa zilizopata umaarufu mkubwa sana
miaka iliyofuatia aliendelea kutengeneza filamu nyingi zake binafsi huku yeye alichukua nafasi mbalimbali katika utengenezaji wake kama vile mbongozaji picha mwandishi wa mazungumzo au mkalimani
mwaka pagnol alioa kwa mara nyingine mwigiziaji jacquline bouvier ambapo walipata watoto wawili pamoja frederic aliyezaliwa mwaka na estelle aliyazaliwa mwaka 
estelle alifariki akiwa na miaka miwili pagnol aliumia na kuamia kuhama katika eneo hilo na kurudi paris
aliendelea kuandika tamthilia lakini hazikuweza kufanya vizuri katika masoko na hivyo kuamua kuanza kuandika vitabu vya wasifu
pagnol alifariki dunia paris aprik 
na amezikwa katika makaburi ya marseille pamoja na mama baba kaka na mke wake
kidama ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wadama
idadi ya wasemaji wa kidama imehesabiwa kuwa watu hamsini tu
kidek ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wadek
kidenya ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wadenya
kidii ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wadii
kidoyayo ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wadoyayo
kidugun ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wadugun
kidugwor ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wadugwor
kiduli ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na waduli
wataalamu wameshindwa kukuta wasemaji wa lugha tena kwa hiyo imesemekana kutoweka
kiduupa ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na waduupa
kidzodinka ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wadzodinka
fungo fungo wa afrika ngawa au paka zabadi wa afrika civettictis civetta ni mnyama mbua na spishi pekee ya jenasi yake
spishi hii inatokea mahali pengi pa afrika kusini kwa sahara
hukiakia usiku hasa na kulala mchana katika uoto mzito
usiku huonekana katika maeneo mbalimbali kutoka msitu mzito hadi mbuga
fungo ni mamalia wapweke wenye rangi nyeusi na nyeupe kwa milia na mabaka
kwa hivyo wanyama hawa ni ngumu kuona vizuri kwa mwanga mhafifu
wanaweza kutofautishwa pia kwa matako yao makubwa na manyoya ya mgongo yanayoweza kuwekwa wima
hula vitu vyingi kama wanyama wadogo wadudu mayai mizoga na mimea
wanaweza kula wadudu na wanyama wenye sumu kama tandu majongoo na nyoka
hugundua mawindo yao kwa harufu na sauti badala ya kuona
kama wanyama wengine wa familia yao fungo watoa kioevu kiitwacho civetone au zabadi
zabadi hutumika katika viwanda vya manukato pia na inavunwa kutoka fungo wafugwao k
dictator yaani mwenye kutoa amri kama imla ni neno la kumtaja mtawala asiyebanwa na sheria na kutumia nguvu ya dola kuendeleza utawala wake na kutokubali upinzani dhidi yake
pale ambako mtu au kundi la watu hutawala kwa mbinu huu hali ya kisiasa huitwa udikteta
mfalme anayeweza kuwa na madaraka yaleyale haitwi dikteta
kiasili dikteta ilikuwa cheo cha muda kwa ajili ya afisa wa jamhuri ya roma ya kale
kwa kawaida waroma wa kale waligawa madaraka makuu kati ya maafisa watendaji wawili walioitwa konsuli
lakini katika hali ya hatari kuu kama vita au ghasia kubwa senati ya roma yaani bunge iliweza kuamua kuwa na dikteta kwa muda
uteuzi wa dikteta ulikuwa mkononi mwa makonsuli au kama konsuli mmoja alikuwa mbali na roma pia mkononi mwakonsuli aliyekuwepo
dikteta alikuwa mtendaji mkuu wa serikali na amiri mkuu wa jeshi
aliweza kuwaondoa maafisa wote wengine madarakani aliweza kutoa hukumu ya mauti na kuagiza kifo cha mtu yeyote
baada ya kumaliza kipindi chake hakuweza kuwajibika au kushtakiwa kwa maazimio na matendo yake
kwa kawaida madiketa wa roma walishirikiana na senati lakini hawakupaswa kufanya hivyo
leo hii dikteta si cheo rasmi tena lakini namna ya kumtaja mtawala mkali anayeshika mamlaka yote mkononi mwake na kutawala kwa mabavu
mara nyingi dikteta hakubali uchaguzi wa kisiasa au anahakikisha uchaguzi si huru
anatoa amri kama sheria kama anaruhusu kuwepo kwa bunge na mawaziri ni sharti wafuate maagizo yake
hakubali upinzani dhidi yake na matamko ya mawazo yasiyopendezwa naye
katika karne ya madikteta mara nyingi walitumia mfumo wa chama kimoja cha kisiasa usimamizi wa magazeti redio na televisheni
kuna madikteta waliofika madarakani kwa njia ya uchaguzi lakini baadaye waliondoa upinzani na kuzuia uchaguzi huru
kuna madikteta waliofika madarakani kwa njia ya mapinduzi ya kijeshi mifano yake ni francisco franco wa hispania au idi amin wa uganda
wote walikuwa maafisa wa jeshi walitumia mamlaka yao juu ya wanajeshi kupindua serikali halali kwa njia ya mabavu na kujifanyia wenyewe watawala
mara nyingi hao madikteta wa kijeshi huanza kwa vyeo kama mwenyekiti wa kamati ya kijeshi au mwakilishi mkuu wa wanajeshi lakini baada ya muda mfupi hakuna tena anayeweza kuwapinga
kuna madikteta wengine wanaopanda ngazi ndani ya udikteta wa kikundi au chama ambako awali kamati ilitawala kwa pamoja
mfano ni josef stalin wa urusi umoja wa kisovyeti alikuwa mwanzoni katibu mkuu wa chama cha kikomunisti tu na wala mkuu wa dola wala mkuu wa serikali
mwishowe alishtaki wapinzani wake kuwa wasaliti na kushawishi mahakama ya kuwahukumu
tangu miaka hakuwa tena na mpinzani na matakwa yake yalikuwa kama sheria
been there done that ni kibao cha mwaka wa kilichotolewa na rappa na matayarishaji wa west coast dr
dre
kibao kinatoka katika albamu yake ya vibao mchanganyiko ya dr
dre presents the aftermath
wimbo umetayarishwa na dr
dre mwenyewe na bud da
mashairi yalitungwa na mwanastudio mwenzake wa zamani wa death row records j flexx
wimbo huu umetajwa mwishoni mwa kibao cha guilty conscience cha eminem ambacho kilikuwa kinaushirikiano na dre
aramex au kwa kiarabu arabic ar maks ni kampuni ya kimataifa ya maswala ya usafirishaji na uwekaji katika ghala wa bidhaa usafirishaji kwa njia ya ndege na usafirishaji wa mizigo ndani ya nchi mbalimbali
kampuni hii ilianzishwa mwaka na makao yake makuu yako amman jordan
aramex pia inatoa huduma za reja reja kama vile usambazaji wa barua
aramex ilianzishwa na fadi ghandour mwaka ambapo jina lake lilifupishwa kutoka majina ya arab america express na kutengeneza jina la aramex
kampuni hii iliyasaidia makampuni shirika yake ambayo yalikua madogo kuweza kushindana na makampuni makubwa
mwaka aramex iliandikishwa katika soko la hisa la marekani linalofahamika kama nasdaq na kampuni ya kwanza ya kimataifa kuweza kufaya hivyo
mnamo mwaka wakati aramex ikisherehekea kumbukumbu ya miaka abraaj capital alipendekaza aramex kujitoa katika soko la hisa la marekani na kuwa kampuni binafsi na hatiye aramex ilijitoa katika soko hilo na kuwa kampuni binafsi
hatimaye kampuni ilirejea katika umiliki binafsi baada ya utawala wa kampuni hiyo kuamua kuinunua akiwamo mkurugenzi mkuu na mwanzilishi wake fadi gandour
mnamo mwaka kampuni ya dhl ilinunua kampuni ya airborne express kampuni iliyokuwa mshirika mkuu wa aramex nchini marekani
hii ilisababisha kampuni ya airborne kusitisha ushirika huo
mwaka huu kampuni ya arames ilichukua nafasi hiyo huku ikipata ushirika kutoka kwa kampuni ya global distribution alliance gda kampuni inayofanyakazi ulimwengu mzima ikishirikiana na mashirika na kuwa na kiasi cha mtaji wa 
 billion
aramex inaongoza katika ushirikiano huu na hasa hutumia mfumo wa shipment management system ulionzishwa na kampuni hiyo
baada ya kuamua kijiandikisha katika soko la hisa la dubai toleo la kwanza la kampuni kwa umma lilikua na jumla ya hisa milioni zilizokuwa zikiuzwa kiasi cha dirham kwa kila hisa
kama sehemu ya mpango wake wa kutaka kupanuka aramex iliongeza aina za huduma iliyokua ikitoa ikiwa ni pamoja na kuongeza huduma za priority airfreight infofort freight professionals and twoway vanguard
mwandishi mkubwa wa kimataifa thomas l
friedman aliitumia kampuni ya aramex katika kitabu chake cha the world is flat kama mfano wa makampuni ambayo yeye anayataja kuwa yamenufaika na mfumo wa dunia kuwa tambarare
mfumo wa dunia kuwa tambarare ni ule usawa unaopatikana katika masuala ya uchumi baada kuondolewa kwa mipaka ya kijiografia na makampuni kuweza kutanuka na kusambaa katika maeneo mbalimbali duniani
hii ikiwa ni pamoja na makampuni kuungana na kuzidisha ushindani
kiejagham ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria na kamerun inayozungumzwa na waejagham
kieman ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na waeman
kiesimbi ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na waesimbi
kievant ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria na kamerun inayozungumzwa na waevant
vincent kigosi ni mwigizaji na mwongozaji wa filamu kutoka nchi ya tanzania
kifali kaskazini ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wafali
kifali kusini ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wafali
kifang wum ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wafang wum
isichanganywe na kifang kizungumzwacho nchini kamerun pia
kife fe ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wafe fe
kifulfulde adamawa ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun chad na sudan inayozungumzwa na wafulfulde
lugha hiyo ni lugha mojawapo ya lugha za kifulfulde
kifulfulde kano ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria kamerun na chad inayozungumzwa na wafulfulde
lugha hiyo ni lugha mojawapo ya lugha za kifulfulde
kigavar ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wagavar
kigbaya kaskazini ni lugha ya kiniger kongo nchini jamhuri ya afrika ya kati na kamerun inayozungumzwa na wagbaya
pia kuna wasemaji wachache nchini jamhuri ya kongo na nigeria
kigbaya mbodomo ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wagbaya
kigey ilikuwa lugha ya kiniger kongo nchini kamerun iliyozungumzwa na wagey
mwaka wa idadi ya wagey imehesabiwa kuwa watu wote lakini hawakuongea kigey bali walikuwa wamebadilisha lugha na kuongea kifulfulde
kighomala ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na waghomala
kigidar ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun na chad inayozungumzwa na wagidar
pia mwaka wa wasemaji wamehesabiwa nchini chad
kigimme ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wagimme
kigimnime ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wagimnime
kigiziga kaskazini ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wagiziga
kigiziga kusini ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wagiziga
kiglavda ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria na kamerun inayozungumzwa na waglavda
kigude ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria na kamerun inayozungumzwa na wagude
kigvoko ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria na kamerun inayozungumzwa na wagvoko
kihdi ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wahdi
pia kuna wasemaji nchini nigeria ambako lugha huitwa kihide
kihya ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wahya
kiipulo ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na waipulo
kiisu ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na waisu
kiiyive ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na waiyive
kijimi ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wajimi
kijina ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wajina
kijukun takum ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wajukun takum
lugha hiyo pia hutumiwa kama lugha ya kibiashara na watu wengi zaidi
kikamkam au kimbongno ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria na kamerun inayozungumzwa na wakamkam
lugha za kinilo sahara ni familia ya lugha barani afrika
katika familia hiyo kuna lugha takriban zenye wasemaji milioni katika nchi za mali niger chad sudan na afrika mashariki k
kikanuri kati ni lugha ya kinilo sahara hasa nchini nigeria inayozungumzwa na wakanuri
wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya kikanuri yenyewe
pia kuna wasemaji nchini chad nchini niger na nchini kamerun 
kibarama ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wabarama
kibenga ni lugha ya kibantu nchini guinea ya ikweta na gabon inayozungumzwa na wabenga
kibubi ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wabubi
kibwisi ni lugha ya kibantu nchini jamhuri ya kongo na gabon inayozungumzwa na wabwisi
kiduma ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na waduma
kikande ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wakande
kikaningi ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wakaningi
kikele ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wakele
isichanganywe na kikele cha jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
jean maurice eug ne cl ment cocteau julai oktoba 
kikota ni lugha ya kibantu nchini gabon na jamhuri ya kongo inayozungumzwa na wakota
pia kuna wasemaji zaidi ya nchini jamhuri ya kongo
kilumbu ni lugha ya kibantu nchini gabon na jamhuri ya kongo inayozungumzwa na walumbu
pia kuna wasemaji zaidi ya nchini jamhuri ya kongo
kimahongwe ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wamahongwe
kimbama pia kiombamba ni lugha ya kibantu nchini jamhuri ya kongo na gabon inayozungumzwa na wambama
kimbangwe ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wambangwe
kimbere ni lugha ya kibantu nchini jamhuri ya kongo na gabon inayozungumzwa na wambere
kimyene ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wamyene
kindasa ni lugha ya kibantu nchini jamhuri ya kongo na gabon inayozungumzwa na wandasa
kindumu ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wandumu
kingom ni lugha ya kibantu nchini gabon na jamhuri ya kongo inayozungumzwa na wangom
kinjebi ni lugha ya kibantu nchini gabon na jamhuri ya kongo inayozungumzwa na wanjebi
kipinji ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wapinji
kipunu ni lugha ya kibantu nchini gabon na jamhuri ya kongo inayozungumzwa na wapunu
kisake ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wasake
ana mwili ufananao na ule wa paka mdogo wenye miguu mifupi masikio madogo na mkia wa urefu wa mwili
hii ni spishi ya misitu mizito ya afrika ambapo huishi mitini
hula vitu vyingi kama wagugunaji wadudu mayai mizoga matunda ndege na popo matunda
ijapo fungo miti anafanana na spishi za fungo za familia viverridae inaonekanana kama huyu ni tofauti kwa kinasaba na aliachana na fungo kabla ya paka
kwa hivyo amepewa jenasi na familia yake binafsi lakini kuna wataalamu ambao hawakubali
mondo kizongo au suzi leptailurus serval ni mnyama mbuai wa nusufamilia felinae katika familia felidae
simbamangu caracal caracal ni mnyama mbua wa nusufamilia felinae katika familia felidae
ghandour alihusika katika uanzishwaji wa aramex mwaka huko amman jordan na amekuwa mkurugenzi mtendaji wa kampuni hiyo tangu wakati huo
aramex ndio kampuni ya kwanza ya kiarabu kujisajili katika soko la hisa la nasdaq
halikadhalika ghandour ni mwanzilishi mshiriki wa tovuti ya maktoob
com ambayo ndio mtandao mkubwa zaidi ya watu wa jamii ya waarabu duniani
ghandour pia ni mwanachama wa bodi ya abraaj capital ambayo ni moja ya makampuni makubwa zaidi katika ukanda wa mashariki ya kati na asia ya kusini
pia ni moja kati ya waanzilishi wa endeavor iliyopo jordan na pia anashiriki kama mshauri katika kamati ya shule ya biashara ya suliman s olayan school of business iliyopo katika chuo kikuu cha beirut
kati ya mwaka na alikuwa mwenyekiti wa taasisi ya young presidents organization kwa upande wa mashariki ya kati na afrika ya kaskazini
gandour ana shauku ya kusaidia na kukuza wajasiriamali wadogo wadogo hasa katika jamii ya waarabu na pia amekuwa akiwekeza katika miradi mbalimbali ya kijasiariamali iliyopo mashariki ya kati na afrika ya kaskazini
pamoja na mambo mengine pia ni mwanzilishi wa mtandao wa ambao ni mtandao wa kijamii wenye lengo la kuinua jamii iliyo ukingoni kwa kutumia harakati mbalimbali za kijamii na kielimu
pia ni moja kati ya wanakamati katika bodi ya benki ya ya jordan
pia amefanya kazi kama makamu mwenyekiti wa bodi ya jordan river foundation kwa takribani miaka robert james waller amezaliwa agosti eneo la rockford iowa ni mwandishi wa vitabu wa kimarekani na pia anafahamika kwa kazi zake za upigaji picha na uanamuziki
waller alipokea shahada yake ya kwanza kutoka katika chuo kikuu cha noth lowa kilichofahamika kama university of northern iowa kwa wakati huo kilikua kikifahamika kama lowa state teachers college
katika miaka iliyofuatia alirejea uni na kuanza kazi ya kufundisha katika shule za uongozi na uchumi na mwaka aliweza kutunukiwa rasmi nishani ya uprofesa
na baadae aliweza kuwa mshauri wa wanafunzi katika katika college of business hii ikiwa ni mwaka na aliweza kustaafu kazi hiyo mwka 
vitabu vyake kadhaa vimeweza kuchapishwa katika magazeti ya new york times ikiwa ni pamoja na kile cha the bridges of madison county mwaka ambacho kiliongoza kwa mauzo kwa mwaka 
kitabu cha the bridges of modison country na kingine kilichotoka mwaka kilichofahamika kwa jina la puerto vallarta squeese viliweza kutengenezea na kuigizwa katika filamu
the bridges of madison county ni riwaya iliyoweza kufanya vizuri katika mauzo kwa mwaka iliyoandikwa na mwandishi wa kimarekani anayefahamika kwa jina la robert james waller
hadithi hiyo inasimuliwa na kuibua hisia kama vile ni hadithi ya ukweli lakini katika hali ya uhalisia si hadithi ya uhalisia na matukio yote yamebuniwa
hata hivyo mwanzoni mwa riwaya hiyo mwandishi ameanza kwa mahojiano ambayo yanaelekea kuonesha uhusiano mkubwa baina ya mhusika mkuu wa riwaya hiyo na mwandishi mwenyewe
riwaya hii ni moja kati riwaya ambazo zimeweza kufanya vizuri kwa upande wa mauzo kwa karne ya ishirini na moja kwa kufanikiwa kuuza zaidi ya nakala milioni hamsini dunia nzima awali riwaya hii ilichapishwa nchini uingereza ikiwa na jina la love in black and white
riwaya ya bridges of madison county ilitengenezwa katika filamu mwaka filamu iliyobeba jina hilo hilo filamu ikiongozwa na clint eastwood
hadithi fupi ilinayoandikwa mwishoni mwa kitabu iliyoitwa a thousand country roads ilichapishwa mwaka 
hii ilitoa mwendelezo wa maisha ya wahusika wawili baada ya mahusiano yao ya kimapenzi yaliyodumu kwa siku nne
hawakuweza kukutana tena wakiwa duniani lakini maisha yao yaliendelea kuwa pamoja hadi kifo kwa mujibu wa san francisco chronicle riwaya hii anaielezea kuwa ya ushairi yenye kuibua hisia na ya kusisimua juu ya upendo usiokuwa na mwisho
kisangu ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wasangu
kiseki ni lugha ya kibantu nchini guinea ya ikweta na gabon inayozungumzwa na waseki
kisighu ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wasighu
kisimba ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wasimba
kisira ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wasira
kitchege au tchitchege ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na watchege
kiteke kaskazini ni lugha ya kibantu nchini jamhuri ya kongo na gabon inayozungumzwa na wateke
kiteke tsaayi ni lugha ya kibantu nchini jamhuri ya kongo na gabon inayozungumzwa na watsaayi
kitsaangi ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na watsaangi
kitsogo ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na watsogo
kivili ni lugha ya kibantu nchini jamhuri ya kongo na gabon inayozungumzwa na wavili
kivumbu ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wavumbu
kiwandji ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wawandji
kiyangho ni lugha ya kibantu nchini gabon inayozungumzwa na wayangho
aliwahi kufundisha katika shule ya sekondari ya louis le grand na baadae kufundisha katika chuo kikuu cha sorbonnne
pia alikuwa ni mwalimu katika shule ya gilles deleuze ambapo kwa mujibu wa watu wake wa karibu kama vile michael hardt shule hiyo iliweza kumbadilisha na kuweza kuhamia katika masomo ya biolojia na saikolojia na maeneo mengine na kuaza kupoteza hamasa katika filosofia
alqui pia amewahi kuwa mkuu wa shule ya deleuze na pia amechapisha vitabu kidhaa kadhaa kuhusu descartes kant na spinoza na nicolas malebranche
alikuwa mtu wa karibu na andr breton na kuandika kitabu cha philosophy of surrealism hii ikiwa ni mwaka 
kikarang ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wakarang
kikare ni lugha ya kiniger kongo nchini jamhuri ya afrika ya kati inayozungumzwa na wakare
kikemezung ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wakemezung
kikendem ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wakendem
kikenswei nsei ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wakenswei nsei
kikenyang ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wakenyang
kikera ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad na kamerun inayozungumzwa na wakera
kikolbila ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wakolbila
kikom ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wakom
kikoma ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria na kamerun inayozungumzwa na wakoma
kikorop ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria na kamerun inayozungumzwa na wakorop
kikoshin ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wakoshin
kikuk ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wakuk
kikung ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wakung
kikuo ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wakuo
kikutep ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wakutep
kikwa ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wakwa
kikwaja ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wakwaja
kikwanja ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wakwanja
paka dhahabu paka dhahabu wa afrika au paka msitu profelis aurata ni mnyama mbua wa nusufamilia felinae katika familia felidae
alizaliwa nchini algeria na kusoma katika chuo cha cole normale sup rieure kilichopo katika jiji la paris lililopo nchini ufaransa ambapo hatimaye alikuwa mwanafilosofia
althusser alikuwa ni mwanachama wa muda mrefu wa chama cha french communist party ingawa wakati mwingine alikuwa akipingana sana na mfumo wa kikomunisti wa nchini urafansa
hoja zake kuu zilikuwa zikijengwa katika misingi ya kuhofia nadharia na misingi ya mfumo wa marxist
hizi zikiwa ni pamoja na kuhofia kutokea kwa mgawanyiko katika vyama vya siasa vya kikomunisti vya ulaya
maisha ya althusser yamekuwa yakihusishwa na matukio ya kusikitisha ikiwa ni pamoja na kupatwa na matatizo ya akili ambapo katika moja ya milipuko ya ugonjwa huo althusser alimuua mke wake kwa kumyonga
kila bi ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wala bi
raymond claude ferdinand aron machi oktoba alikuwa ni mwanafalsafa kutoka nchini ufaransa mwanasosholojia mwandishi wa habari na mtaalamu wa masuala ya siasa
anafahamika pia kutokana na uhusiano wake wa muda mrefu wa kirafiki na wakati mwingine wa kiuhasama na jean paul sartre
pia anafahamika zaidi kutokana na kitabu chake kilichotoka mwaka kilichofahamika kwa jina la the opium of the intellectuals
aron pia aliandika kwa undani kuhusu mada nyingine nyingi katika sosholojia habari na filosofia
aron alizaliwa katika jiji la paris mzazi wake mmoja akiwa ni mwanasheria alisoma katika shule ya cole normale sup rieure ambapo hapo alikutana na jean paul sartre ambaye alikuja kuwa rafiki yake wa maisha na mpinzani wake mkubwa katika maswala ya elimu aron alishika nafasi ya kwanza katika mtihani wa filosofia mnamo mwaka mtihani ambao rafiki yake wa karibu sartre alishindwa kufaulu
na hatimaye mwaka alifanikiwa kutunukiwa shahada ya udaktari katika historia ya filosofia kutoka katika chuo cha cole normale sup rieure
amekuwa akifundisha katika shule ya social philosophy katika chuo kikuu cha touloese majuma machache kabla ya vita vya pili ya dunia kuanza halafu akaamia arm e de l air
wakati nchi ya ufaransa iliposhindwa katika vita hivyo aliamua kuondoka nchini humo na kwenda london na kujiunga na vikosi vya free french na baadae kuwa mhariri katika gazeti la france libre free france
baada ya vita kumalizika aron alirejea paris kwa ajili ya kufundisha sosholojia katika chuo cha cole nationale d administration na baadae paris institute of political studies
baadaye alienda kufundisha katika chuo kilichofahamika kama sorbonne na ilipofikia mwaka alihamia katika coll ge de france
alichaguliwa kuwa mwanachama mwenye hadhi ya juu katika taasisi ya american academy of arts and sciences hii ikiwa ni mwaka aron alifariki dunia katika jiji la paris tarehe oktoba kwa shinikizo la moyo
kilagwan ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na walagwan
kilaimbue ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na walaimbue
kilamnso ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na walamnso
kilimbum ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na walimbum
kilongto ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na walongto
kiluo ni lugha nchini kamerun iliyozungumzwa na waluo
mwaka wa kulikuwa na mtu mmoja tu aliyeweza kuzungumza kiluo
kimada ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wamada
isichanganywe na lugha ya kimada inayozungumzwa nchini nigeria
lakini mwaka wa wataalamu wengine wamehesabu wasemaji wa kimajera ambao nusu wamekaa nchini chad
kimalgbe ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wamalgbe
kimambai ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wamambai
kimambila ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wamambila
ni aina mojawapo ya lugha za kimambila zisemwazo nchi mbalimbali
kimambila ni jina la lugha mbalimbali zinazofanana sana kimanta ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wamanta
kimasana ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad na kamerun inayozungumzwa na wamasana
kimaslam ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wamaslam
kimatal ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wamatal
kimazagway ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wamazagway
kimbedam ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wambedam
kimbembe tigon ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun na nigeria inayozungumzwa na wambembe tigon
kimbo pia kimbe ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wambo
kimbonga au kimboa ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wambonga
lakini blench amedai kuwa hakuna wasemaji wa kimbonga kama lugha ya kwanza
kwa hiyo inawezekana kuwa lugha imeshatoweka kabisa
kimbu ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wambu
kimbuko ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wambuko
kimbum ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wambum
pia kuna wasemaji nchini jamhuri ya afrika ya kati
kimedumba ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wamedumba
kimefele ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wamefele
kimendankwe nkwen ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wamendankwe nkwen
kimenka ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wamenka
kimerey ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wamerey
kimesaka ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wamesaka
kimeta ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wameta
kimfumte ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wamfumte
kimina ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wamina
kimmen ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wammen
kimofu kaskazini ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wamofu
kimofu gudur ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wamofu gudur
kimoloko ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wamoloko
kimom jango pia kivere ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wamom jango
kimono ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wamono
kimpade ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wampade
pia kuna wasemaji wachache nchini chad na nigeria
kimser ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wamser
kimundabli ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wamundabli
kimundang ni lugha ya kiniger kongo nchini chad na kamerun inayozungumzwa na wamundang
kimundani ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wamundani
kimungaka ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wamungaka
kimusey ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad na kamerun inayozungumzwa na wamusey
kimusgu ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun na chad inayozungumzwa na wamusgu
kimuyang ni lugha ya kiafrika kiasia nchini kamerun inayozungumzwa na wamuyang
kinagumi ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wanagumi
siku hizi hakuna wasemaji wa kinagumi tena maana yake lugha imetoweka kabisa
kinaki ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wanaki
kincane ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wancane
kindai ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wandai
idadi ya wasemaji wa kindai imehesabiwa kuwa wazee watano tu wandai wengine wakitumia lugha ya kifulfulde badala ya lugha yao
kindaktup ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wandaktup
kinda nda ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wanda nda
kindemli ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wandemli
kindoola ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wandoola
kingamambo ni lugha ya kiniger kongo nchini kamerun inayozungumzwa na wangamambo
anaheshimiwa na kanisa katoliki kama mtakatifu tangu tarehe oktoba 
hata wakristo wengine na waislamu wanatembelea kaburi lake kwa heshima
akiwa mtoto wa saba wa giovanni battista de jacobis na wa maria giuseppina muccia tarehe oktoba alijiunga na utawa huko napoli akaweka nadhiri miaka miwili kamili baadaye
ingawa alitaka kukataa kwa unyenyekevu wake mkubwa alipata upadrisho huko brindisi tarehe juni 
kisha kufanya uchungaji huko oria na monopoli alifanywa mkuu wa kanda katika shirika lake kwanza lecce halafu napoli
huko alijitosa kuhudumia waliopatwa na kipindupindu mwaka 
akiwa huko alielezwa na kardinali franzoni juu ya haja ya umisionari nchini ethiopia
mwaka alichaguliwa kuwa mkuu wa kitume nchini huko ili aanzishe misheni katoliki
justino alijitahidi kujifunza vizuri lugha za nchi kuishi pamoja na wenyeji akifuata utamaduni wao na mifano ya wamonaki wao
vilevile katika uinjilishaji alitumia mapokeo na liturujia ya ethiopia akiweka msingi wa kanisa katoliki la ethiopia
baada ya kufanya kazi hiyo kwa mafanikio makubwa miaka minane mwaka aliteuliwa kuwa askofu wa nilopolis na makamu wa papa kwa uhabeshi ila alikataa uaskofu hadi alipolazimika mwaka 
ingawa alipata mapingamizi mengi hasa kutoka kwa abuna salama ii askofu mkuu wa kanisa la kiorthodoksi la ethiopia kufungwa kufukuzwa n
aliweza kuanzisha misheni na shule nyingi hasa kwa lengo la kuandaa mapadri wenyeji
hatimaye askofu mkuu huyo alikiri kwamba hakuna mtu aliyewahi kushika vizuri maagizo na mashauri ya injili kuliko justino
kesi ya kumtangaza mwenye heri ilianza tarehe julai ikamalizika tarehe julai chini ya papa pius xii
alitangazwa na papa paulo vi kuwa mtakatifu tarehe oktoba akiwa wa kwanza katika ya wamisionari wa afrika kusini kwa sahara
biofueli ni fueli inayopatikana kutokana na masi ya mimea au viumbehai vingine
tofauti na fueli kisukuku ambayo ni mabaki ya viumbehai ya miaka mingi iliyopita biofueli hutokana na masi iliyopatikana hai au iliyokaa muda kidogo tu
biofueli hupatikana kama dutu mango kiowevu au gesi
matumizi ya biofueli ni kama nishati ya kuendesha injini za magari kuwasha moto nyumbani au upishi
ethanoli hizi hutumiwa badala ya petroli na mafuta badala ya diseli katika injini ya mwako
njia nyingine ni kutumia ubao au manyasi mbalimbali zinazokaushwa mara nyingi kukatwa na kupewa umbo la donge halafu kuchomwa kwa kutengeneza umeme
hapo awali uhusika huu ulikuwa wa kuonekana kwa mara moja moja lakini umekuwa uhusika wa kawaida kuanzia katika sehemu ya t
jina lake la kwanza halikutambulika hadi ilipofika katika kipengele cha how to stop an exploding man sehemu ya mwisho ya msimu wa kwanza
katika kuonekana kwa mara ya kwanza noah bennet anaonekana kama mfanyabiashara wa kawaida ambaye anafanya kazi katika kampuni ya primatech paper company na anaishi mjini odessa texas akiwa na mke na watoto wawili
bennet anadai kwamba anawasaidia namna ya kujifunza kutumia vipawa vyao japokuwa vikumbusho vya mazungumzo ya awali baina ya noah ma thompson vinaonyesha kwamba kazi yake dhahiri ni ya kuzua maswali na mara kadha wa kadha yaweza kusababisha madhara au matatizo asiyokusudia
katika kipengele kimoja anajisikia faraja kuwa na maadili sio
ingawa anajali sana familia yake na atafanya chochote kuilinda utiifu wake katika kazi yake hauna kikomo na mara zote huweka mbele kupita vitu vyote
pascal joy migisha alizaliwa mjini buyenzi bujumbura burundi tarehe aprili ni mwinjilisti wa kipentekoste
alizaliwa mara ya pili katika umri wa miaka mwaka katika shule la msingi
pascal joy migisha alijiunga na chuo cha biblia emmaus cha morsbach ujerumani ambapo alifanya utafiti wake biblia kwa njia ya mawasiliano 
mpaka sasa misingi ya shririka la erna ipo katika nchi ya burundi mashariki kati ya afrika na huduma zaidi zinaendeshwa afrika kusini katika kufikia au kuwahubiri vijana katika mashule kutembelea makanisa na mikutano ya injili katika jamii bila kusahau misaada kwa watu wote walio katika mazingira magumu burundi na afrika kusini
tayari pascal joy migisha ameeleza ushuhuda wake kwa mamia ya maelfu ya vijana wa burundi drc tanzania malawi zimbabwe na hasa afrika kusini ambapo anawahubiri vijana kwa wingi katika mashule ya msingi na ya sekondari
hadi sasa ameongoza mamia ya maelfu ya nafsi za vijana na wazee kwa kristo
anaendelea kuhubiri kristo kwa wote bila kujali rangi kabila utaifa umri mila hali ya kijamii yeye anasema hashindani na mtu yeyote hataki kumvutia mtu yeyote hana haja ya kutafuta heshima na utukufu kwa wanadamu
bali anafanya kila kitu kwa ajili ya utukufu wa mungu jinsi yeye anavyomuongoza
manofi ni ndege wadogo kiasi wa jenasi bubalornis na dinemellia katika familia ploceidae ambao wanatokea afrika tu
ndege hawa wana mwendo kama kwera lakini ni wakubwa zaidi na hujenga matago yao kwa makundi
spishi mbili ni nyeusi na spishi moja ni nyeusi na nyeupe
spishi hizi hulijenga tago lao ndani ya msongo wa vijiti
mara nyingi kuna matago kadhaa katika msongo mmoja
eleanor zoe bishop hujulikana zaidi kama elle ni jina la kutaja uhusika wa tamthilia kwenye kituo cha tv cha nbc heroes
elle alianza kuonekana akiwa kama muhusika mpya kwenye msimu wa pili kwa mujibu wa mkataba ameendelea kuwepo kwenye mfululizo angalau kwa sehemu takriban katika msimu wa tatu
elle ameanza kutambulishwa katika sehemu ya fight or flight akiwa kama kachero wa kina company shirika ambalo msingi wake hasa ni kuwatambulisha kuwaongoza na kuwasoma hao watu wenye vipawa mahususi
yeye ni binti wa mkuu wa company bwana bob bishop anamiliki kipawa na kuzalisha na kuchezea umeme
elle amecheza kama ana matatizo ya kiakili kwa namna fulani kitendo ambacho kilipelekea baba ke ajaribu tafiti zake kwa mwanawe wakati yungali mdogo
monica dawson imechezwa na dana davis ni jina la uhusika wa tamthilia ya ubunifu wa kisayansi kwenye tv ya nbc heroes
akiwa katika miaka yake ya ya mwanzoni kabisa kutoka mjini new orleans anajikuta kuwa na nguvu ya kugezea kitu chochote kinachotembea ilimradi tu akione
monica dawson alikuwa mmoja kati ya wahusika wachache waliojiunga katika msimu wa pili wa mfululizo
yeye ni wa kwanza katika mabinamu wa micah sanders na ni mpwa wa d
hawkins
anaishi na bibi yake nana dawson ambaye ndiye anayebeba jukumu zima kumlea monica na ndugu yake
monica na familia ya kina dawason inaishi mjini new orleans ambayo ilipatwa na mafuriko ya nguvu yaliyotokana na kimbunga cha katrina
inatambulika kwamba mama yake alikufa wakati wa maangamizi yaliyotokana na kimbunga cha katrina
tv guide wanamweleza monica kama malaika wa jioni ambaye amenuia kuleta haki kwa rushwa iliyoenea huenda ikawa amevutiwa kufanya hivyo kwa kufuatia kifo cha mama yake
nyumba ya familia yake ilikumbwa na mafuriko na kuiacha familia yake ikiwa na hali ngumu ya kifedha bilashaka kumpoteza mama yake kwa ghafula
anafanyakazi kwa juhudi ili kukimu kimaisha mdogo wake na bibi yake imechezwa na nichelle nichols
isitoshe inabidi adili na madhila ya kugundua kama ana nguvu za kipekee
ni msichana mzuri mwenye moyo mzuri ambaye maisha yake yamechukuliwa kutoka kwake na anatafuta pa kutokea
amechukua uhusika wa uangalizi wa mtoto wa niki na d
micah ambaye anaishi na familia ya dawson wakati wa msimu wa pili
pasha ni ndege wadogo wa jenasi malimbus katika familia ploceidae ambao wanatokea afrika tu
rangi zao ni nyeusi na nyekundu au nyeusi na njano
spishi hizi hulifuma tago lao kwa majani ya manyasi na hulining inizia kitawi
matago yao hayapatikani katika makundi makubwa kama yale ya kwera
mbaruti argemone mexicana ni aina ya mpopi iliyo na maua njano na majani yenye miiba
mmea huu hutumika katika uganga wa kienyeji lakini umevamia afrika kutoka mexiko na sikuhizi unaletea mashamba shida nyingi
simone deveaux ni jina la kutaja uhusika wa tamhilia ya ubunifu wa kisayansi ya heroes
wakati simone deveaux anatambulishwa katika sehemu ya kwanza yeye ni mwuza michoro anayeishi mjini new york city ambaye ana mahusiano ya kimapenzi na msanii isaac mendez
hata hivyo lakini amekuwa akikerekwa sana uzoezi wa matumizi mabaya ya heroini yanayofanywa na isaac na kujidai kwamba akitumia dawa hizo ndipo anakuwa na uwezo wa kuchora matukio ya baadaye
kwenye kipengele cha one giant leap simone anachukua mchoro wa claire na zach na kumweleza isaac kwamba anaenda kuziuza picha zile na kisha aende kufanyiwa uondolewaji wa matumizi mabaya ya dawa za kulevya
siku ile baadaye peter petrelli ambaye hivi karibuni amekuwa akimwuguza baba wa simone amekiri penzi lake kwa simone
siku kadhaa badaye simone anamweleza peter kwamba baba yake amefariki
baada ya ndugu wa peter nathan amezipata zile picha yeye na simone wakazifungua pamoja
nathan akazichana chana zile picha kitendo ambacho kimemkera simone
hata hivyo amekuwa na uwezo wa kumwonesha peter nakala ya dijitali na picha imeonesha kuna mtu kafa lakini anafanana na peter
pamoja na hayo peter anaamua kwenye katika shule ya union wells na kwenda kumwokoa homecoming aliyeonekana katika picha
simone akaanza kuamini kwamba isaac anaweza kuchora matukio ya baadaye na kuamini kwamba peter atarudi salama
maya herrera ni jina la kutaja uhusika wa katika kipindi cha mfululizo wa televisheni wa ubunifu wa kisayansi ambao unarushwa hewani na kituo cha tv cha nbc heroes
kuonekana kwake kwa mara ya kwanza katika sehemu ya four months later ingawa uhusika ulikuwepo tangu awali katika riwaya ya picha kama maya alejandro
maya na pacha wake alejandro ni watoro wanaotafutwa kwa kosa la mauaji
kwenye four months ago inagundulika kama ameua watu wote waliohudhuria harusi ya kaka yake kasoro alejandro na nguvu zake
haya yametokea wakati maya amegundua bibi harusi bado ana mahusiana ya kimapenzi na bwana wake wa zamani na yule mwanaume akamtisha maya na kumsababishia mfadhaiko wa kutosha kuamsha nguvu zake
halafu baadaye kaamua kuwa mtawa na kwenda kuishi katika jumba la watawa huko nchini venezuela na kumwomba mungu amsaidiye matatizo yake
hata hivyo ndugu yake kampata na kumpeleka polisi
tena amefedheheka katika harakati za kumfunga nguvu zake zika amka lakini alejandro ametumia nguvu yake mwenyewe na kuzuia uharibifu huo na kisha kutoroka
ando masahashi ni jina la kutaja uhusika wa kipindi cha mfululizo wa televisheni unaorushwa hewani na kituo cha nbc heroes
uhusika uliwekwa kama uhusika wa chini wa msimu wa kwanza na ukaja kupandishwa hadi kuwa uhusika wa kawaida kwenye msimu wa pili wa mfululizo
mara kwa mara huishinda hali ya kutokuwa na usalama kwa kuthaminiwa kiasi hasa kwa kufuatia hali yake ya kutokuwa na nguvu za kipekee kama wahusika wengine na kumwangazia hiro kuwa kama mkombozi wake
mwishoni mwa msimu wa tatu villains anapata uwezo wa kuongeza nguvu za ziada kwa kitu chochote anachokigusa hasa vile vilivyokosa nguvu
wiktionary kutoka maneno ya kiingereza wiki na dictionary kamusi ni multi lugha mtandao msingi mradi wa kuunda maudhui bure kamusi
imeandikwa kwa kushirikiana na wafanyakazi wa kujitolea kuitwa wiktionarians kwa kutumia programu ya wiki kuruhusu makala kubadilishwa na mtu yeyote karibu na upatikanaji wa tovuti
kama mradi wake dada wikipedia kamusi iliyo huru ni kukimbia na wikimedia foundation
sababu iliyo huru si mdogo na masuala ya nafasi ya magazeti zaidi ya matoleo ya lugha iliyo huru kutoa ufafanuzi na tafsiri ya maneno kutoka lugha nyingi na baadhi ya matoleo ya kutoa maelezo ya ziada kwa kawaida hupatikana katika thesauri na lexicons
zaidi ya hayo na iliyo huru kiingereza ni pamoja na wikisaurus na jamii kuwa mtumishi kama thesaurus ikiwa ni pamoja orodha ya maneno ya misimu
pia ina simple english wiktionary iliyo huru kwa ajili ya subset ya msingi ya kiingereza ya lugha ya kiingereza
ilias au iliadi kigiriki ilias jina mbadala la mji wa troya ni utenzi wa kale na mfano wa kwanza wa fasihi andishi ya utamaduni wa ugiriki ya kale
ilitungwa kama tenzi wa fasihi simulizi na kuandikwa mnamo karne ya kk ikiwa na nyimbo au sehemu kubwa 
utenzi huu inasimulia matukio ya vita ya troya pamoja na habari za mashujaa zake pande mbili za vita hii
inakusanya pia habari nyingi za miungi ya ugiriki
anayetajwa kama mwandishi ni mshairi homer hata kama wataalamu wa kisasa wanajadiliana huyu alikuwa nani na kama aliishi kweli
katika historia ndefu ya miaka ya vita ya troya ilias inasimulia wiki za mwisho tu
inaanza na hasira ya mungu apollon kwa sababu ya tendo la achilles kumteka binti wa kuhani wa mungu huyu na fitina kati ya mshujaa achilles na mfalme agamemnon inayofuata
kutokana na fitna hii achilles anagoma kushiriki katika vita tena na sasa wagiriki hawawezi kushindana tena na watroya
wakati wagiriki wanaelekea kushindwa achilles anaudi vitani baada ya kuawa kwa rafiki yake patroklos kwa mkono wa shujaa mtroya hektor
anamwua hektor na kuacha maiti yake kwa siku kwenye mchanga
mwishoni anatulia anamruhusu babake hektor kumzika mwanawe
majina muhimu katika ilias ni pamoja na achilles odiseo agamemnon menelao priamo hektor paris na helena
pamoja na utenzi mwingine wa homer unaoitwa odisei ni chanzo cha fasihi ya ugiriki ya kale
muda sanifu wa dunia kufupi cha kitaalamu ni utc kwa universal time coordinated ni utaratibu wa kulinganisha saa na wakati kote duniani
unarejea wakati kwenye longitudo ya greenwich karibu na london na longitudo hii huitwa pia meridiani ya sifuri
kutokana na meridiani ya greenwich dunia imegawiwa kwa kanda muda ambazo ni kwa sasa 
saa ya greenwich au meridiani sifuri ni wakati wa marejeo
kutoka mstari wake kila mahali ina saa yake kama kuongezekewa au kupungukiwa kutoka wakati huu
wakati wa afrika ya mashariki unatangulia masaa mbele ya wakati wa greenwich
mfano mtu anapiga simu ya nje kutoka tanzania saa usiku atampata mwenzake pia saa kama yuko huko kenya uganda ethiopia sudani au uarabuni maana wote wako katika kanda muda moja
saa ya marejeo yaani greenwich ni sasa saa jioni
lakini akipiga simu huko china atapampata mwenzake saa usiku maana huko saa inatangulia masaa kinyume akipiga wakati huohuo new york ya marekani ataongea na mtu aliye kwenye saa mchana
kwa lugha ya muda sanifu wa dunia mtanzania wetu alipiga simu saa 
 utc yaani saa jioni kwenye meridiani ya sifuri ongeza masaa matatu
kwa hiyo tofauti kati ya dar es salaam au nairobi ni masaa maana masaa kutoka afrika ya mashariki hadi meridiani ya sifuri na tena masaa hadi new york
tukipiga simu mahali mbali zaidi upande wa magharibi mfano los angeles tofauti huwa kubwa zaidi
nchi kubwa kama urusi na marekani huwa na kanda muda tofauti ndani ya taifa kati ya mashariki na magharibi nchi ndogo zaidi kwa kawaida zimepangwa katika kanda ileile
kanda hizi ni mapatano ya kisiasa kwenye msingi wa kisayansi
sababu yake ya kimsingi ni ya kwamba wakati uleule kuna mchana upande mmoja wa dunia na usiku upande mwingine
mtanzania anayepiga simu saa mbili usiku yuko gizani lakini mwenzake new york yuko mchana akiona jua juu yake angani
ugawaji wetu wa saa za siku na usiku kiasili unafuata mwendo wa jua na nuru
kuna mstari kuanzia kaskazini hadi kusini ya dunia unaotembea juu ya uso wa dunia ambako kunakucha wakati huohuo
kwa kupata saa inayolingana na mwanga na nuru ingekuwa vema kama miji na vijiji vyote vinavyokaa kwenye kwenye mstari wa kucha vingekuwa na wakati huohuo na hivi kama kanda muda moja
hapa siasa inaingia maana watu wanaokaa nchi moja wanapendelea kuwa na saa ileile
hata kama tofauti ya saa ya kucha kati zanzibar na kigoma ni karibu saa moja miji yote miwili imepangwa ndani ya kanda muda ileile kwa sababu zote mbili ziko tanzania
zamani hapakuwa muhimu kusanifisha wakati kwa sababu watu walisafiri au waliwasiliana polepole
hali halisi kila mahali palikuwa na wakati wake watu waliangalia jua wakasema sasa saa asubuhi au saa 
hata baada ya kutokea masaa ya kwanza vifaa hivi viliwekwa muda kutokana na kutokea kwa jua mahali penyewe
ni tangu kuanzishwa kwa usafiri wa reli na mawasiliano kwa simu ya kwamba haja ilitokea kulinganisha muda wa kila mahali
maana kama zamani mtume alitembea kwa miguu au kupanda farasi kubeba barua tangu karne ya ujumbe ulifika kwa simu mara moja kwenye mahali penye saa tofauti
hapo majaribio ya kulinganisha na kusafisha wakati yalitokea
nchi ya kwanza kufanya hivyo ndani ya taifa ilikuwa uingereza na hapo ni asili ya kipaumbele wake wa kihistoria inayoonekana katika chaguo la greenwich kama rejeo la meridiani ya sifuri
greenwich ilikuwa na kituo bora cha kuangalia nyota na kazi ya kupima nyota ni muhimu wa kulinganisha wakati kikamilifu hadi leo
mbiringani au mbilingani solanum melongena hupandwa sana katika panda za tropiki na nusutropiki au ndani ya nyumba za vioo katika nchi za baridi
matunda yake mabiringani ni meusi zambarau pengine kijani au kijani na zambarau
kwera ni ndege wadogo wa jenasi anaplectes brachycope na ploceus katika familia ploceidae
takriban spishi zote zinatokea afrika lakini spishi tano zinatokea asia
rangi kuu ya ndege hawa ni njano isipokuwa kwera kichwa chekundu kwera michirizi kwera kahawiachekundu na kwera mweusi
spishi hizi hulifuma tago lao kwa majani ya manyasi na hulining inizia kitawi
minana ni ndege wadogo wa jenasi ploceus katika familia ploceidae ambao wanatokea afrika
wanafanana na kwera lakini hawana nyeusi kichwani
ndege hawa hula mbegu hasa lakini wadudu pia hususa makinda
hulifuma tago lao kwa majani ya manyasi na hulining inizia kitawi
kwelea ni ndege wadogo wa jenasi quelea katika familia ploceidae ambao wanatokea afrika
wanafanana na kwera lakini hawana rangi ya manjano
ndege hawa hula mbegu hasa lakini wadudu pia hususa makinda madogo
hulifuma tago lao kwa majani ya manyasi na hulining inizia kitawi
kweche ni ndege wadogo wa jenasi euplectes katika familia ploceidae ambao wanatokea afrika
ndege wa kundi moja bishops ni wadogo kwa kulinganisha na madume wana mkia mfupi wakati wa kuzaa
wakati huo rangi za madume ni nyeusi na nyekundu machungwa au njano
ndege wa kundi jingine widowbirds ni wakubwe zaidi na madume wana mkia mrefu wakati wa kuzaa
wakati huo rangi za madume ni nyeusi kwa kiasi kikubwa pamoja na sehemu zenye rangi nyingi kama nyeupe nyekundu na njano
ndege hawa hula mbegu hasa lakini wadudu pia hususa makinda
dume hufanya mruko wa kukoga ili kubembeleza jike akitimua manyoya yake bishops au akitandaza mkia wake widowbirds
viraka vya mpango wa uzazi vinavyopatikana kwa sasa ni ortho evra ambavyo huuzwa marekani na ortho mcneil na evra huuzwa kanada na janssen ortho na katika uingereza na nchi nyingine kwa janssen cilag
viraka hivi ni vifurushi ambavyo vimepakiwa katika masanduku kwa utatu na vinapatikana kwa agizo la daktari pekee
kirasmi kiraka mimba mara nyingi hujulikana kama kiraka
katika matumizi ya kiraka mwanamke anaweza kupaka sehemu tofauti mwilini
sehemu hizi ni kama vile sehemu ya juu ya mkono tako tumbo au paja kwa siku ya kwanza ya hedhi ama jumapili ya kwanza inayo fuata hiyo siku au vyovyote anavyo taka
siku ya kupaka inajulikana kutoka hiyo siku kama siku ya kubadili ncha ya kiraka baada ya siku saba wakati wa kubadili ncha ya kiraka inapofika tena mwanamke ana paswa kukitoa kiraka na kukipaka tena katika sehemu zilizo kubaliwa mwilini
hio mwelekeo inarudiwa tena katika siku ya kubadili kiraka baada ya kubandika kiraka kwa siku kumi na nne kiraka hutolewa na hairegeshwi
mwanamke anafaa angoja siku saba bila kiraka kwenye sehemu yeyote na siku nyingine ya kubadili kiraka anapo wadia anatia kiraka kipya
nyoosha ya kutumia mfumo ulio na utaratibu mahali kiraka hutumika kwa wiki kadha kabla ya kiraka ya bure kwenye wiki imetafitiawa kama homoni zote za dawa za kuzuia mimba zingeunganishawa ortho evra evra huzuia kazi hasa kwa kuzuia utegaji mayai
utaratibu wa pili wa kitendo ni kuzuia upenyaji wa manii kwa kubadili ute kwenye vimbechungu la kizazi
dawa ya kuzuia mimba kiraka ya kipimo cha sentimita ortho evra iko na g ethini estradio na estrojini na g norelgestromin projestini dawa ya kuzuia mimba kiraka ya kipimo cha sentimita evra iko na ina ethini estradio na g nerolgestromin
dawa ya kuzuia mimba kiraka ya ortho evra na evra zote zinahitajika kutoka polepole hadi kwenye mfumo wa mzunguko takriban g siku ya ethini estradio na g siku ya norelgestromin
uthirikishaji wa kiraka au dawa nyingine yoyote ya kuzuia mimba ya homoni zinaweza kupunguzwa kwa kiasi kikubwa iwapo zitaandamana na viua vijasumu vizuia vimelea vinza msukosuko au dawa zozote zingine ambazo huongeza umetaboli wa dawa za kuzuia mimba za steroidi
hata hivyo licha ya ushirikiano pamoja na viua vijasumu vingine utafiti wa kikliniki kuhusu mwingiliano wa dawa ulionyesha kuwa umezaji wa tetrasaiklini hcl mg kwa siku tatu kabla ya matumizi na siku saba katika wakati wa matumizi ya ortho evra haikupunguza uathirikishaji wa ortho evra
hii ni sababu kubwa katika uamuzi wa kawaida kutumia viua vijasumu vilivyo na tetrasaiklini kufuatia uavyaji wa mimba kuzuia na kupigana nauwezo wakuambukizwa wakati dawa za kusanisi za homoni za kuzuia mimba zinafaa kutumika baadaye
madawa zilizo na st
john s wort zinajulikana kuathari uathirikishaji wa madawa za kuzuiast vyenye dawa john s wort pia inajulikana kwa kuathiri ufanisi wa homoni za uzazi wa mpango
taarifa ilionyesha kuwa matukio ya mara kwa mara zaidi mbaya wakati kwa kutumia evra ortho evra kiraka ilikuwa usumbufu kifua maumivu asili mia ishirini na moja kuumwa na kichwa asili mia ishirini na moja mmenyuko katika sehemu ya kiraka asili mia kumi na saba kichefuchefu asili mia kumi na saba maambukizi katika sehemu ya upumuaji asili mia kumi kumwa na tumbo wakati wa hedhi asili mia kumi na maumivu ya sehemu ya chini ya tumbo asili mia tisa
kuvuja damu na au tone wakati wa kutumia kiraka ya evra ortho evra kuripotiwa na asili mia kumi na nane katika mzunguko wa kwanza asili mia kumi na mbili katika mzunguko wa tatu asili mia nane katika mzunguko wa sita na mzunguko wa kumi na tatu 
kuvuja damu wakati wa hedhi huitaji zaidi ya pedi moja au kisodo pedi kwa siku kuripotiwa na asili mia nne katika mzunguko wa kwanza asili mia tatu katika mzunguko wa tatu na mzunguko wa sita na asili moja katika mzunguko wa kumi na tatu
habari zaidi za mathara hutolewa katika maandishi iliyobandikwa kwa pakiti cha ortho evra na spc evra na pil
hatari ya kufungika kwa mshipa kwasababu ya mvilio
homoni za kudhibiti uzazi zao zikijumulishwa zina kiwango kidogo sana kuongeza hatari ya zito au msiba wa kufungika kwa mshipa kwa sababu ya mvilio wa mara kwa mmara
kuna utafiti unaoendelea katika hatari ya kufungika kwa mshipa kwa sababu ya mvilio ya ortho evra ikilinganishwa na dawa ya kupanga uzazi kidonge
kaliua ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa tabora ambayo ilianzishwa rasmi mnamo machi kutoka maeneo ya wilaya ya urambo
utafiti wa hivi karibuni imedhibitisha kwamba watumiaji wa uzazi wa mpango wa kiraka anaweza kuwa na kuongezeka kwa hatari mbili kwa mbaya ndani vena kufungika kwa mshipa kwa sababu ya mvilio
ikilinganishwa na wanawake ambao walichukua norgestimate vyenye simulizi mimba na g wa estrogeni
hata hivyo utafiti tofauti ilihitimisha kuwa hatari ya ndani vena kufingika kwa mishipa kwa sababu ya mvilio kwa ajili ya uzazi wa mpango kiraka ni sawa na ya hatari kwa ajili ya uzazi wa mpango simulizi containing g ya ethini estradio na norgestimate
mkanganyiko katika matokeo kati ya ufiti mbili sio rahisi kutatua kwa sababu ya ujasirikatika utafiti hizi mbili zinaambatana
katika utafiti wa dawa ya kupanga uzazi ugonjwa wa moyo na mishipa kufingika kwa mishipa imeongezaka kwa wanawake ambao wana umri wa miaka ambao pia huvuta tumbaku
kwa hiyo inasema pakiti ya ortho evra inatahatharisha wanawake ambao wanatumia homoni za kupanga uzazi ikiwa ni pamoja na ortho evra wanashawishiwa kutovuta sigara
kulingana na mtengenezaji wa kiraka anatujulisha ngazi ya asili mia sitini ya juu ya estrogini kwenya mfumo damu ikilinganishwa na uzazi wa mpango mdomo hata hivyo umuhimu kliniki ya tofauti hii haijulikani
tarehe novemba ortho mcneil kwa kushirikiana na fda walifanya marekebisho ya alama ya ortho evra pamoja na mwezi onyo kuhusu mfiduo juu ya estrogini kwa wanawake kutumia kiraka kila wiki ikilinganishwa na kuchukua udhibiti wa uzazi kidonge ikiwa na g ya estrogini akibainisha kwamba ngazi ya juu ya estrogini hutia wanawake wengine katika hatari ya kuongezeka kwa kupata damu ilioganda
septemba alama ilirekebishwa na tarehe januari kwa fda tena wakahi imarisha studio ya kutafakari matokeo ya utafiti
the fda anaamini kwamba ortho evra ni salama na njia bora ya kuzuia mimba inapo tumika kutokana na maagizo ambayo inapendekeza kwamba wanawake na matatizo au hatari kuganda damu kuongea na mtoa huduma ya afya juu ya huduma zao kwa kutumia ortho evra kulinganisha na aina zingine za upanga uzazi
kiraka kimehusishwa na viharusi na mvilio na utaratibu kwa kuingia kwa homoni na kutoka kwenye tishu za mwili ni tofauti na kidonge
mashtaka kadhaa wamekuwa instigated juu ya maswala haya
mashtaka yalifikishwa katika mahakama ya koti huko new jersey tarehe septemba na mwanamke wa georgia aliye ugua mgando wa damu mshipani kwa mapafu akidai kuwa kampuni hiyo ili endeleza utumizi wa kiraka licha ya kufahamu hatari za kiafya ili kupata ongezeko wa fedha na kutohadhari kuhusu hatari za vidonge vya damu na majeraha mengine
mwezi wa novemba jumba la utangazaji la cbs walitoa hadithi kuhusu hati zilizojitokeza kwa lawsuit kuhusiana na mama mchanga aliyepoozwa na kiharusi na kubaki mtu asiyejiweza ambayo ilionyesha kuwa kampuni ilikuwa amepokea karibu ripoti mia tano ya matukio mbaya kati ya aprili na desemba 
wazazi wa msichana wa miaka kumi na nne kutoka wisconsin walifikisha mashtaka dhidi ya johnson johnson kwa sababu wanadai ya kuwa alifariki kutokana na damu iliyoganda kutokana na kutumia kiraka
inaweza kusababisha usaha kuwashwa na maumivu na mara nyingi zinazohusiana na ni muwasho au maambukizi ya kuma ya
mwanamke kwa hali hii anaweza kuwa na kuwasha au maumivu makali ya kuchoma kutokwa
na usaha kwa ujumla haya ni dalili ya kififia uke vulvovaginitis unaweza kuathiri wanawake wa miaka yote na ni ya kawaida sana
maambukizi ya vaginitis yanachukua asilimia kati ya matatizo yote wakati wa umri wa kuzaa wa wamawanamke na inawakilishwa katika makundi matatu kawaida chini ya maambukizi mengine inasababishwa na ugonjwa wa kisonono klamidia mycoplasma malengelenge campylobacter usafi mbaya na vimelea vya na baadhi ya wadudu tegemezi
maambukizi ya uke mara nyingi inatofautiana kati ya nchi na nchi kati ya ya maambukizi ya uke mchanganyiko wa vyanzo visababishi mbalimbali ambavyo vinaleta changamoto kwenye matibabu
hakika wakati chanzo kisababishi kimoja kikipatiwa tiba vimelea vingine vinapata ukinzani na kusababisha tatizo kujirudia baada ya muda mfupi
kitu cha muhimu ni hiyo ya kupata utambuzi sahihi na kutibu na wigo mpana la dawa za kuzuia maambukizi mara nyingi pia huleta madhara
wasichana ambao hawajabalehe wanaweza pia kuambukizwa vaginitis ingawa kwa sababu ni tofauti na zile za wanawake urari ph katika wasichana miili vijana si mazuri kwa ukuaji wa albicans candida hivyo ni ngumu kupata maambukizi ya fangasi
homoni vaginitis pamoja vaginitis atrophic kawaida hupatikana katika wanawake ambao uwezo wa kupata mimba umeishaau baada ya kujifungua
wakati mwingine inaweza kutokea kwa wasichana vijana kabla ya kubalehe
katika hali hii ya msaada estrogen ya uke ni dhaifu
vaginitis inayowasha husababishwa na aleji na kondomu dawa za kuuwa mbegu za kiume sabuni ubani douches kilainisha na shahawa
inaweza kuwa imesababishwa na mirija ya moto kidonda ambo ngozi ya juu imeharibika tishu visodo au dawa za topical
magonjwa ya zinaa std yanaweza kuwa sababu ya usaha ukeni
wanawake walio na ugonjwa wa kisukari hukuza haraka maambukizi ya vaginatis zaidi kuliko wanawake ambao hawana
utambuzi lililojengwa kwa microscopy zaidi na uke mvua mlima na utamaduni wa kutokwa historia ya baada ya makini na mitihani ya kimwili yamekamilika
rangi konsekvensen acidity na sifa nyingine za kutokwa na kunaweza kuwa predictive ya wakala wa causative
takwimu ya kimataifa ainisho ya magonjwa na uhusiano ya afya namba matatizo kwa sababu kadhaa ya vaginitis ni hiyo ni pamoja na antibiotics mdomo au topical na au kizuia vimelea kinza akteria au dawa hiyo matibabu cream containing cortisone pia inaweza kutumika kupunguza baadhi ya muwasho wa
kama mmenyuko mzio inahusika jibu ni kimaliza kemikali za mzio antihistamine kunaweza pia kuwa kinachotakiwa
kwa wanawake walio na muwasho na kuvimba unaosababishwa na viwango vya chini ya estrogen baada ya kipindi cha hedhi juu ya mwili estrogen ili kuwa kinachotakiwa
mara nyingi baada ya matibabu ya kupambana na infective maua ya uke kuta kiungo juu ya goti d derlein flora hu subuliwa
sababu hii ni ya wiani kupunguzwa ya mimea kuishi fiziolojia kizuizi dhidi ya patogener som utg r ett na kupunguza epithelium ya uke fisiki kizuizi mwili dhidi ya patogener som utg r ett
matokeo yake baada ya matibabu pia maombi ya uimarishaji wa maua ya asili uke ambayo inafanywa na utawala wa ndani wa bakteria inayosababisha kuchacha kwa maziwa na uwezekano wa kiwango cha chini cha homoni kwa mfano estrio na kuongeza spridning ya chembe epithelial
homoni kutoka kigiriki msukumo ni kemikali iliyotolewa na kiini katika sehemu moja ya mwili na kutuma ujumbe unaoathiri seli katika sehemu nyingine ya kiumbe
ni kiwango kidogo tu cha homoni kinachohitajika kubadilisha metaboli ya seli
kimsingi ni mtume kikemikali ambaye husafirisha ishara kutoka kiini kioja hadi kingine
viumbe vyote vyenye seliuwingi husanisi homoni homoni za mimiea pia zinajulikana kama phytohomoni
kwa kawaida homoni kwa wanyama husafirishwa mwilini kupitia mfumo wa damu
seli huonyesha mwitikio kwa homoni pale panapo kuwa na uhusiano na kipokezi maalum cha homoni hiyo
homoni ile hufungamana na kipokezi protini na kuishia kuamsha ishara ya uhamisho wa dna kutoka kwa seli ya bakteria hadi nyingine na kusababisha mwitikiomaalum ya kiini
seli za homoni kawaida ni seli aina maalum ambazo hukaa ndani kwa endocrini kwa mfano thyroidi
homoni hutoka kwa viini vyao vya asili kwa njia ya eksositosi au njia nyingine nyingine ya kupenya utando
mfano wa kihierarkia ni urahisishaji ya mchakato wa homoni seli pokezi za mchakato fulani ya homoni zaweza kuwa moja ya aina mbalimbali ya viini vinavyoishi ndani ya tishu tofauti kama ilivyo kwa insulini ambayo huchochea kwa njia mbalimbali na tofauti ya kitaratibu athari za kifiziolojia
tishu mbalimbali zinaweza kuitikia kwa njia tofauti kwa homoni moja
kwa sababu hiyo ni vigumu kufafanua na kuchanganua signali za homoni
homoni nyingi huanzisha jibu awali kwa kuungana pamoja na undani wa kiini maalum au utando wa seli yanayohusiana na protini kipokezi
kiini kinaweza kuwa vipokezi kadhaa tofauti ambayo hutambua homoni moja na kuamsha njia tofauti ya michakato ama homoni mbalimbali na vipokezi vyao hatimaye kutoa matokeo ya njia moja ya kibiochemikali
baadhi ya homoni protini pia huingiliana kiutendaji na vipokezi ndani ya kiini ama vipokzi maalum vilivyo ndani na katikati ya kiini
kwa homoni kama vile au steroidi ama thyroidi vipokezi vyao vina patikana ndani ya viini lengo vyao
kuwatia nguvuni na vipokezi vyao lazima homoni hizi zi penye msalaba utando wa seli
homoni hizi zina weza kufnya hivi kwa sababu ni mumunyifu kwenye ufuta za kimwili
kwa pamoja homoni na kipokezi chake hupenya utando wa kiungo kilicho katikati ya kiini ambako huungana na mfuatilio maalum wa dna
hivyo kwa ufanisi kuboresha au kudhoofisha adhari jeni fulani na hatimaye kuadhiri usanisi wa protini
hata hivyo imeonyeshwa kuwa sio vipokezi vyote vya steroidi vinapatikana ndani ya kiini
baadhi ya vipokezi hivi vinahusika na utando wa plazma
ni muhimu ya kuzingatia kiwango cha msongamano wa homoni na vipokezi ili kutambua wakati ambapo homoni zinaanza kazi
msongamano wa muungano wa homoni na vipokezi vyao unaweza kutambuliwa kwa ufanisi kupitia njia tatu idadi ya molekuli homoni inyoapatikana kwa ajili ya malezi ya tata ni kwa kawaida sababu muhimu katika kuamua kiwango ambapo ishara za njia za homoni zinaanzishwa
idadi ya molekuli homoni inapatikana kuwa amedhamiria kwa msongamano wa homoni mviringo ambayo ni kwa upande wamevutiwa na kiwango na kasi ambayo wao ni secreted na seli biosynthetic
idadi ya vipokezi katika uso kiini ya kupokea kiini yanaweza kutofautishwa hata pia vilevile uwezo wa homoni na kipokezi kuungana
seli nyingi zina uwezo wa kuzalisha moja au zaidi ya molekuli ambayo ni kama hutuma ishara kwa molekuli ya seli nyingine kubadili kukua kazi au kimetaboliki
homoni zinazozalishwa na seli katika endokrini tezi zilizotajwa hivyo mbali katika makala hii ni seli za bidhaa maalum kutumika kama wasanifu katika ngazi ya jumla ya viumbe
hata hivyo pia zinaweza kuweka madhara yake tu ndani ya tishu ambamo zinazalishwa na kutolewa
kiwango cha usanisi na utoaji wa homoni unadhibitiwa na maoni hasi ya kihomeostatic
utaratibu huo unategemea vijisababu vinavyo chochea usanisi na utoaji wa homini
hivyo ukolezi wa homoni ya juu pekee haiwezi sababisha maoni hasi ya utaratibu
maoni hasi lazima yanasababishwa na madhara ya uwingi wa homoni
utoaji wa ugiligili wa homoni inaweza kuchangamshwa na kudhibitiwa na kundi moja maalum la homoni ni la tropiki vianvyochochea usanisi wa homoni za tezi endokrini nyinginezo
kwa mfano homoni ya kichochezi tenzi tsh husababisha ukuaji na kuongezeka kwa shughuli za endokrini tezi ya mwingine tezi ambayo huongeza pato la tezi homoni aina ya homoni iliyotambuliwa hivi karibuni homoni ya njaa ghrelin orexin na pyy na homoni ya satiety kwa mfano leptin obestatin nesfatin 
ili kuwachilia homoni kazi haraka katika mzunguko wa damu seli za usanisi wa homoni huunda na kuhifadhi inaktiv homoni katika mfumo wa au prohomoni na prehomoni
hizi zinaweza kuwa na haraka kuongoka katika fomu zao kazi homoni katika kukabiliana na kichocheo fulani
homoni huweza pia kudhibiti uzalishaji na kutolewa kwa homoni nyingine
signali za homoni pia zinaweza kudhibiti mazingira ya ndani ya mwili kupitia homiostasisi homoni za wnyamw wenye uti wa mgongo hugawanyika katika madarasa tatu ya kemikali kwa kawaida zaidi homoni za estrogen ndizo huagiziwa sana zaidi pamoja na progestgens kama mbinu za uzazi kwa kutumia homoni na hrt
steroidi nazo ni za ugonjwa kinga mwili nafsi pamoja na shida za kupumua
insulini hutumiwa na wengi wanougua ugojwa wa kisukari
maandalizi kwa ajili ya matumizi katika otolaringolojia mara nyingi huwa na taaluma ya dawa ilihali steroidi na krimu ya vitamini hutumika kwa wingi kwenye magonjwa ya ngozi ya mwili
pharmacologic dozi ya homoni ni matumizi ya matibabu akimaanisha kiasi cha homoni ya mbali zaidi kuliko kawaida hutokea katika mwili wa afya
athari ya vipimo pharmacologic ya homoni inaweza kuwa tofauti na majibu kwa kiasi kawaida kutokea na inaweza therapeutically muhimu
mfano ni uwezo wa vipimo vya kitaaluma ya dawaya kuzuia kuvimba
kwa the change in state from liquid to gas tazama boiling
majipu au kinyweleo ni maambukizi ya kina ya folikuliti au maambukizi ya foilikoli za nywele mara kwa mara unasababishwa na maambukizo ya kibakteria stafilokokasi aureasi ambayo husababisha kuvimba kwa eneo chungu lililo juu ya ngozi kutokana na mkusanyiko wa usaha na tishu mfu
majipu ni viuvimbe vyekundu ambavyo hujazwa na usaha ulioko karibu na vinyweleo ambavyo ni laini vyamoto na vinanavyouma sana yana ukubwa mbalimbali kuanzia punje hadi ukubwa wa mpira wa golfu
sehemu ya njano au nyeupe katikati ya uvimbe inaweza kuonekana wakati jipu likiwa tayari kutoa au kutokwa na usaha
katika maambukizi makali mtu binafsi anaweza kuhisi homa kuvimba tezi au mtoki na uchovu
jipu linalojirudia mara kwa mara linaitwa ngozi jipu
kawaida bakteria kama vile stafilokoki ndio husababisha jipu kutokea kwenya ngozi
ukoloni wa bakteria huanza katika vinyweleo na inaweza kusababisha seluli ya chini ya ngozi na kuvimba
zaidi ya hayo maiasisi unaosababishwa na wadudu wa kuruka aina ya tumbu katika afrika kawaida huonesha furunkoli za ngozi
sababu hatarishi za ngozi jipu ni pamoja na bakteria katika tundu la pua ugonjwa wa kisukari fetma neoplasmi lymphoproliferative utapiamlo na matumizi ya madawa yanyokandamiza kinga
matatizo kawaida yanayotokana na kuambukizwa na majipu ni makovu na maambukizi au usaa wa ngozi uti wa mgongo ubongo figo na viungo vingine
maambukizi pia huweza kuenea hadi kwenye mfumo damu sepsisi na kuwa tishio kwa maisha
kunyonywa kunawezekana kwa kutumia kitambaa kilicholowa kwenye maji moto yenye kutiwa chumvi
majipu hayastahili kufinywa au kutobolewa bila ithini ya daktari au muuguzi wowote kwani kunaweza kusababisha maambukizi mengine
katika hatari ya kutosababisha matatizo makubwa ni lazima majipu yakatwe au yafyonzwe na daktari
hii ni pamoja na majipu makubwa yanayo kaa zaidi ya wiki mbili ama yale yanayopatikana katikati mwa uso au kwenye uti wa mgongo
tiba la antibiotiki linahimizwa haswa kwa kupigana na majipu makubwa yanayopatikana kwenye sehemu nyeti kama vile mapua na ndani ya maskio
usafi wa mazingira ni njia ya kuendeleza afya kwa kuzuia mawasiliano ya binadamu na athari za taka
athari hizo zinaweza kuhusu mwili mikrobiolojia biolojia au kemikali vikolezo vya ugonjwa
taka ambazo zinaweza kusababisha matatizo ya afya ni kinyesi cha binadamu na wanyama taka ngumu maji machafu taka za viwandani na taka za kilimo
usafi wa mazingira kama unavyoelezwa kwa ujumla na shirika la afya duniani kwa kiingereza world health organisation kifupi who unahusu utoaji wa vifaa na huduma ya usalama wa mkojo na kinyesi cha binadamu
upungufu wa usafi wa mazingira ni sababu kuu ya maradhi duniani kote
uboreshaji wa mazingira una manufaa makubwa kwa afya ya wote katika kaya na katika jamii
usafi wa mazingira unahusu pia udumishaji wa ratiba ya usafi kwa njia ya huduma kama vile ukusanyaji wa taka na maji machafu
neno usafi wa mazingira linaweza kutumika kwa kipengele maalumu tu dhana eneo au mbinu kama vile ushahidi wa usafi wa mazingira mijini ulionekana mara ya kwanza katika miji ya harappa mohenjo daro na hivi karibuni rakhigarhi ya majimbo yaliyoendelea bondeni la indus wakati wa ustaarabu
mipangilio hiyo ya miji ilizingatia mifumo ya kwanza ya usafi wa mazingira mijini
ndani ya mji nyumba au vikundi vya nyumba yalipata maji kutoka visima
kutoka ndani ya chumba kilicho kuwa kimetengwa kwa ajili ya kuoga maji taka ilielekezwa chini ya mitaro iliyofunikwa kando ya barabara kuu
manyumba yalifunguka tu kwa mabehewa ya ndani na makoboti madogo
miji ya kirumi ilikuwa na vipengele vya mifumo ya usafi wa mazingira yakutoa maji katika mitaa ya miji kama vile pompeii mawe ya ujenzi na mbao za kukusanya na kuondoa maji machafu kutoka maeneo ya wakazi kwa mfano maxima cloaca katika mto tiber roma
pia kuna rekodi za usafi wa mazingira mahala pengine katika ulaya mpaka wakati wa kati umri makao
uchafu wa mazingira na hali ya msongamano mkubwa ulikuwa katika ulaya na asia wakati wa zama za kati mara kwa mara katika janga kusababisha mlipuko kama vile ugonjwa wa justinian na tauni ambazo ziliua makumi ya mamilioni ya watu wakati wa ubadilishaji wa jamii
vifo vya watoto wachanga vilienea katika ulaya wakati wa medieval siyo tu kutokana na upungufu wa usafi wa mazingira lakini kwa sababu ya ukosefu wa chakula kwa idadi ya watu ambayo ilikuwa ikipanuka haraka zaidi kuliko kilimo
mapambano ya mara kwa mara na unyasasaji wa raia na viongozi kikatili ulitatiza haya zaidi
maisha ya mtu wa kawaida kwa wakati huo yalikuwa ngumu na mfupi
teknolojia ya hali ya usafi katika maeneo ya miji inazingatia mkusanyiko wa maji machafu katika mifereji ya maji machafu matibabu yake maji machafu mmea matibabu kwa tumia upya au taka katika mito maziwa au bahari
mabomba ya maji machafu aidha huwekwa pamoja na dhoruba ya unyevu au kutengwa kutoka kwao usafi mfereji wa maji machafu
haya mambopa ya maji chafu hupatikana katika sehemu kuu zaidi au maeneo ya mijini
mvua nzito na utunzaji mbaya wa mabopa ya maji machafu inaweza kusababisha uchafu kufurika katika mazingira
viwanda mara nyingi humiminiza maji machafu katika mapomba ya manispaa
haya hufanya matibabu ya maji machafu kuwa ngumujapo viwanda havikutibu maji yao kabla ya kuiachilia kwenye mabomba ya manisipaa
gharama ya uwekezaji ya mifumo ya kisasa ya ukusanyaji wa maji machafu ni kubwa na ngumu kununua kwa mataifa yanayoendelea
baadhi ya nchi hiyo kukuzwa mifumo mbadala kukusanya maji machafu kama vile condominial majitaka ambayo inatumia mabomba madogo upenyo kina chini kwa layouts mbalimbali kutoka mtandao wa majitaka ya kawaida
katika nchi zilizoendelea matibabu ya maji taka katika manispaa yanafanywa kwa wingi lakini bado hayafanyiki kila pahali duniani
katika nchi zinazoendelea maji machafu bado ina achiliwa katika mazingira bila kutibiwa
kwa mfano katika amerika ya kusini ya majitaka zilizokusanywa ndio ilitibiwa tibiwa tazama maji na usafi wa mazingira katika amerika ya kusini katika nchi zinazoendelea utumizi wa maji taka kwa kilimo cha unyunyizaji ni wa kawaida
utumuzi upya wa maji chafu yaliotibiwa kwa mandhari ya kutengeneza vingoe kilimo cha unyuzisaji maji na viwandani unazidi kuenea
kaya nyingi na vijiji hazijaunganishwa na mifereji ya maji machafu
wao huelekeza maji taka yao kwa mambopa au aina nyingine zilizo karibu na eneo la ujenzi
ikolojia ya usafi wa mazingira kwa wakati mwingine hufahamiwa kama pinduzi mbadala wa mifumo ya usafi wa mazingira ya kawaida
msingi wa ikolojia ya usafi wa mazingira unahusu utumizi tena wa mkofo na kinyesi kutoka vyoo ambazo zinanyekenya ambapo kuna utengaji umeshafanyika
ikiwa ikologia ya usafi wa mazingira itazingatiwa maji taka ya manispaa ndio itabaki ambayo inaweza kutumiwa tena kwenye bustani
hata hivyo mara nyingi maji taka kutoka bafu jikoni yanaendelea kuwekwa kwa mambopa ya maji taka ya kinyesi
inakadiriwa kuwa hadi watu milioni wanakufa kila mwaka kutokana na magonjwa yanayozuilika yanayotokana na maji kwa sababu ya upungufu wa usafi na usafi wa mazingira
athari za usafi wa mazingira zimeathiri jamii pakubwa
katika kitabu cha griffins usafi wa mazingira ya umma utafiti wa usafi wa mazingira unaonyesha kuwa hali ya juu ya usafi wa mazingira inaleta mvutio maishani
mpango wa ufuatiliaji wa pamoja wa maji na usafi wa who na unicef inafasili uboreshaji wa usafi wa mazingira kama kulingana na maelezo hayo ya watu duniani wanapata kuboresha usafi wa mazingira katika ukilinganisha na tangu 
zaidi ya nusu au karibu ya idadi ya watu duniani waliishi katika nyumba zilizokuwa zima miferiji ya maji ambayo imeunganishwa
kwa ujumla watu hukosa kupata usafi wa mazingira ulioboreshwa na hivyo wao hutumia njia zingine kama kama vile vyoo vya umma au vyoo vya shimo wazi
hii ni pamoja na watu bilioni 
 ambao hawana vyoo wakati wote
hali hii inaleta maadhari makubwa ya afya kwa umma kwa sababu taka ina chafua maji ya kunywa na kutishia maisha ya watoto wachanga kwa kusababisha kuhara
katika nchi zilizoendelea ambapo chini ya ya idadi ya watu duniani wanaishi ya wakazi wanapata kuboresha usafi wa mazingira na wameunganisha mambopa yao ya maji taka
utupaji wa taka ngumu hufanyika katika mashimo taka ngumu ni kawaida uliofanywa katika deponi lakini kuchoma kuchakata na mboji
katika kesi ya nchi ilio na mabima ya taka ilio fukiwa mataifa yalioendelea hutumia itikafi mwafaka lakini nchi zenye maendeleo nduni haya fuatili itifaki mwafaka
umuhimu wa kufukia taka ni kwa upungufu wa kueneza vekta na uwasilinishaji wa visababishi ugonjwa
ufukiaji wa kila siku pia hupunguza uenezo wa harufu na taka kwa sababu ya upepo
kadhalika katika nchi zilizoendelea ni sharti kufukia kufanywe kwa njia mwafaka kwa mfano peerimeta ya mchanga inafaa kutumiwa ili kupunguza uchafuzi wa maji ya kunywa
wakati wa kuchoma hewa chafu huingia kwenye mazingira ambayo inavipengele sumu ambayo ina madhara mengi
kuchakata na kubadili nishati ya mimea ni njia endelevu ya kuwa na maisha kwa ujumla gharama za mzunguko wa kushinda hasa wakati jumla matokeo ya kiikolojia kuzingatiwa
thamani ya kutayarisha samadi itategemea hitaji la bidhaa za samadi kwenye soko
malengo ya maendeleo ya milenia mdgs ya umoja wa mataifa yalijumuisha lengo la kupunguza kwa takribani nusu idadi ya watu ambao hawana usafi wa mazingira ifikapo mwaka 
mnamo desemba baraza la umoja wa mataifa lilitangaza mwaka kuwa mwaka wa kimataifa wa usafi wa mazingira kutambua upole wa utendekezaji wa lengo la maendeleo ya milenea la mdgs la usafi wa mazingira
mwaka huo ulilenga kuendeleza ufahamishaji na vitendo ili kufikia hayo malengo
utafiti kutoka overseas development institute unaonyesha kuwa usafi wa mazingira na uendelezaji wa usafi wa mazingira unafaa kuunganishwa na maendeleo ijapo malengo ya milinea yatatimizwa
kwa sasa udhamini wa usafi na usafi wa mazingira ni kwa njia ya taasisi ya maji
utafiti unaonyesha kuwa inafaa kuwe na taasisi nyingi ambazo zina shughulikia usafi na usafi wa maji katika nchi zinazoendelea
kwa mfano taasisi za elimu zinaweza kufundisha juu ya usafi na taasisi za afya zinaweza kujitolea kwa mali na matendo kwa kazi ya uzuilishaji ili kuepuka kwa mfano kuzuka kwa kipindupindu
clts ni njia ya usafi wa mazingira vijijini inayowezesha jamii kutambua matatizo ya kutupa kinyesi wazi wazi na kuonyesha umuhimu wa kuchulua hatua za kutupa kinyesi kwa njia mwafaka
inatumia njia ambazo zinaendelezwa na jamii kama kushirikiana kuchora ramani kuchambua ambazo kinyeshi hufikia mdomo kama njia za kufanya jamii kufanya vitendo
ids focus brief hupendekeza kwamba malengo ya milenia ya usafi kwa mataifa mengi yako nyuma na inauliza ni vipi clts inaweza kusiliki na kutumika katika nchi ambazo bado zinatupa kinyeshi wazi wazi
usafi wa mazingira katika sekta ya chakula ni ya matibabu ya kutosha ya nyuso za chakula wasiliana na utaratibu huo ni ufanisi katika kuharibu seli vegetative ya microorganism ya umuhimu wa afya ya umma na kikubwa kupunguza idadi ya undesirable microorganisms nyingine lakini bila negativt yanayoathiri bidhaa au usalama wake kwa ajili ya matumizi marekani chakula na dawa utawala kanuni za shirikisho kanuni cfr usa
taratibu za uendeshaji wa darasa la usafi wa mazingira ni lazima kwa ajili ya viwanda chakula katika marekani ambayo pia umewekwa na cfr sehemu katika kushirikiana na sehemu cfr 
similaly katika japan chakula usafi ina kuwa kufikiwa kwa njia ya kufuata sheria ya chakula usafi wa mazingira
zaidi ya hayo katika viwanda vya chakula na bayofamasia usafi wa vifaa unamaanisha vifaa ambavyo vinaoshwa kutumia utaratibu wa clean in place cip na sterization in place
taratibu hizi za hutoa mchanganyiko wa vioevu kabisa
tarakibu hii inafaa kuwa na maeneo ya kuweka mnyunyusiko wakati wa kusafisha kama hakuna maeneo ya kuondoa amana ya bidhaa haitoshi
kwa ujumla ili kuboresha usafishaji vifaa hizi hutengenezwa kwa chuma cha pua kisioingia kutu l aloi yenye kiasi kindogo cha molibdenami
uso wa kawaida electropolish ed kwa ufanisi uso ukwaru ni ya zaidi ya 
 mikromita chini ili kupunguza uwezekano wa vimelea adhesion kwa uso
hata kama usafi kiasi unafaa ili kuzuia shida mbaya za afya usafi wa ziada afadhali ufishwe katika watoto hasa
utafiti umeanza kuonyesha zaidi na zaidi kwamba ukosefu wa uponzaji kwa vijidudu na vidusia visababishavyo magonja unaelekea kwa mfumo kingamaradhi hitilafu kwa sababu mfumo huu lazima uzoeshwe ili kufaa
hii ina matokeo maharibifu kwa flora ya asili ya vijidudu vya ngozi na kwa utando wa asili wa mafuta wa ngozi
upenyezi ya ubongo pia inajulikana kama obliteration sisteni ni jeraha la upande athari za juu shinikizo ndani ya ubongo ambapo ubongo unahama kutoka katika sehemu yake ya kawaida hususani ubongo katika fuvu la kichwa
ubongo huweza kuhama na miundo vile kama falksi ya ubongo tentoriumu serebeli na hata kwa njia ya tundu liitwalo forameni magnamu katika mwisho wa kitako cha fuvu la kichwa ambapo uti wa mgongo unaunganishwa na ubongo
 kwa sababu kupenyeza kwa ubongo kunaweka shinikizo kubwa katika sehemu ya ubongo na hivyo kupunguza mzunguko wa damu katika sehemu mbalimbali ya ubongo mara nyingi hii ina madhara kwa mwili
kwa hiyo hatua madhubuti zinachukuliwa katika hospitalini ili kuzuia hali ili kupunguza shinikizo la ndani ya fuu la kichwa
kujipenyeza kwa ubongo pia kunaweza pia kutokea vilevile pasipo ongezeko la icp kwa mfano wakati hematomas umetendeka kwa mpaka katika sehemu moja ya ubongo
kupenyeza kwa ubongo kumegawanyika katika makundi makubwa mawili juu ya tentoriamu na chini ya tentoriamu
mpenyezo wa ubongo juu ya tentoriumu ni ya miundo ya kawaida juu ya kifundo cha tentoriumu na chini ya tentoriamu ni ya miundo ya kawaida chini yake
tentoriamu ni muundo wa ndani ya fuvu la kichwaambayo inaundwa na utando wa ubongo rusu inayoitwa dura
tishu zinaweza kuwa zimekwanguliwa kutoka kwenye tabaka la juu la ubongo katika mchakato uitwao ubambuaji
ankla inaweza ikaukandamiza neva ya tatu ya fuvu ambao unaweza kuathiri parasimpathetiki kwenye jicho la upande ambao mshipa wake ume athirika na kusababisha athari kwenye mboni ya jicho ambalo limeathiriwa na kutanuka kwa misuli ya jicho na kushindwa kujikunja katika kukabiliana na mwanga kama inavyolipasa
dalili za kutokea kwa mtiririko huu kwa sababu ya kipekee parasimpathetiki unyuzi unao ungania jicho na ubongo upo karibu hivyo huwa wa kwanza kwa kukandamizwa
mkandamizo wa upande mmoja kwenye ateri ya nyuma ya ubongo itasababisha ukosefu wa mzunguko wa damu kwa upande mmoja wa ubongo unao husika na kuona na pande zote zilizounganishwa na macho na kusababisha kutoona vizuri katika macho yote upembeni ya majina sawa hemianopia
utafiti mwingine muhimu ni ishara isiyo halisi ambayo huitwa kernohan ya mkatowa umbo la kitu ambayo hutokana na kukandamizwa kwa pandezote mbili za ubongo krusi ambazo zinajumuisha uti wa kotesksi inayoshuka na kiunga bongo
hii husababisha upande huohuo upande mmoja kama mpenyezo wa ubongo unyonge kwa sababu uti wa kotesksi mfumo wa viungo vya mwili huwa mara nyingi zinaunganisha misuli zinazoyofanya mikunjo kunyooka kwa mguu pia huweza kuonekana
pamoja na shinikizo kuongeza na kuendelea kwa mpenyezo kutakuwa uharibifu wa shina la ubongo kusababisha kuvilia kwa damu kutoa mkojo kuchanika kwa mishipa midogo midogo katika parenkaima katika wastani na paramedian maeneo ya mesencephaloni na ponisi
kuchanika kwa tezi inasababisha mstari ama kuvunja umbo la hemoraji uharibifu au usumbufu wa shina la ubongo inaweza kusababisha ubambuaji wa mkao uharibifu wa kituo cha kupumua huzuni na kusababisha kifo
uwezekano mwingine unaotokana na shina la ubongo kuharibiwa ni kama uchovu kiwango cha upigaji wa moyo polepole na mpanuko wa mboni
mpenyezo wa ankla huweza kuendelea na kuwa mpenyezo wa kati
katika mpenyezo huu wa kati pia huitwa transtentorial herniation ubongo wa mbele na sehemu ya tundu la panja ya pande zote mbili za ubongo wa mbele unakandamizwa kupitia mkato wa umbo la kitu iliyopo katika tentoriamu serebeli
mpenyezo wa kati unaweza kutokea wakati ubongo umesogea upande wa juu au chini katika tentoriamu itwayo mpenyezo wa kupanda na mpenyezo wakushuka na wakupanda katika mtiririko huo hata hivyo mpenyezo wa kushuka hujitokeza zaidi ya kawaida
mpenyezo wa kushuka unaweza kunyoosha matawi ya ateri basila ya pontine samh llet kusababisha athari kama vile kuchanika na kutokwa na damu unaojulikana kama duretic hemoraji
radiographically kushuka ni sifa ya obliteration ya suprasellar sisteni kutoka tundu la panja la mpenyezo katika tentoriamu la kitundu kwa compression kuhusishwa katika ubongo
mpenyezo kwenda juu kwa upande mwingine unaweza kuwa na sifa radiographically obliteration ya sisteni ya quadrigeminal
ndani ya fuu la kichwa la dalili ya ugonjwa wa mskumo wa damu imekuwa inajulikana kwa igizi kwenda chini transtentorial herniation
katika singulamu au mpenyezo wa subfalcine aina ya kawaida yaliyomo sehemu ya tundu la mbele ni scraped chini ya sehemu ya falx cerebri ya skubi dura saa ya juu ya kichwa kati ya pande mbili za ubongo
 mpenyezo wa singulate unaweza kusababishwa wakati upande mmoja wa ubongo ukiwa umetanuka na inasukuma ncha ya singulate gyrus na falksi ya ubongo
hii haiweki shinikizo kubwa juu ya shingo la ubongo kama aina nyingine ya upenyezi lakini inaweza kuingiliana na mishipa ya damu katika tundu la fupa la paji ambayo ipo karibu na tovuti ya ubongo mbele ateri jeraha au inaweza kusababisha mwendelezo wa mpenyezo kuu
kuingiliwa na usambazaji wa damu kunaweza kusababisha ongezeko la hatari katika icp ambayo inaweza kusababisha hatari aina zaidi ya upenyezi
dalili kwa upenyezi singulamu ni vizuri hufafanuliwa
kawaida kutokea kwa kuongeza upenyezi wa ankla singulamu ya upenyezi inaweza sasa na mkao ambayo si ya kawaida na kukosa fahamu
upenyezi wa singulamu ni mara nyingi kuamini kuwa mtangulizi na aina nyingine ya upenyezi
katika upenyezo wa transcalvarial ubongo kubana kupitia fracture au katika tovuti ya kichwa
pia huitwa nje upenyezi aina hii ya herniation yanaweza kutokea wakati upasuaji wa fuvu upasuaji ambao flapi ya fuvu unaondolewa kuzuia kipande cha fuvu kubadilishwa
kuongezeka kwa shinikizo katika nyuma fossa unaweza kusababisha serebelamu kutoa hoja juu kupitia tentorial ufunguzi katika zaidi au upenyezi wa selebramu
ubongokati ni msukumo kwa tentoriamu wa mkato wa umbo la kitu
katika upenzi wa findo pia hujulikana kushuka upenyezi wa selebramu au coning na tonsils cerebellar larhoja kushuka kwa forameni magnamu ya uwezekano wa kusababishashina la ubongo unafinyika chini na juu ya kizazi la uti la mgongo kama kupita forameni magnamu
upenyezi wa findo ya serebelamu pia anajulikana kama chiari malformation cm au awali ya arnold chiari malformation acm
kuna aina tatu za angalau chiari malformation kwamba ni kutambuliwa sana na kuwakilisha taratibu sana na magonjwa mbalimbali pamoja na dalili tofauti na prognosi
mazingira haya yanaweza kupatikana kwa wagonjwa na dalili kama kutafuta ni muafaka au inaweza kuwa hivyo kali kama ina kutishia maisha
hali hii ni sasa kuwa mara kwa mara kwa matibabu zaidi radiologists kama wagonjwa zaidi kunyang mri maandishi ya vichwa vyao
sasa kukubaliwa radiographic ufafanuzi kwa malformation chiari ni kwamba findo ya selebramu angalau mm uongo chini ya kiwango cha foremeni magnamu
baadhi ya matabibu na taarifa kwamba baadhi ya wagonjwa kuonekana kwa uzoefu dalili thabiti na ulemavu wa chiari bila ushahidi radiographic ya findo ya upenyezi
wakati mwingine wagonjwa hawa ni kama ilivyoelezwa kuwa na chiari aina 
ugonjwa wa tishu unganifu kama vile ugonjwa wa ehler danlos inaweza kuhusishwa
kwa tathmini ya zaidi ya findo ya upenyezi masomo kati yake cine ni kutumika
aina hii ya mri haionyeshi mtiririko wa csf saa pamoja na cranio ya kizazi
kwa watu kupitia dalili na ndogo upenyezi inaonekana hasa kama dalili ni bora katika nafasi kimgongo na mbaya zaidi juu ya msimamo wema na wema mri inaweza kuwa na manufaa
upenyezi wa ubongo mara nyingi inatoa kwa mkao ambao si wa kawida na nafasi ya tabia ya viungo ya dalili ya ubongo uharibifu mkubwa
wagonjwa hawa kuwa na kiwango cha chinichini ya fahamu na glasgow score ya kukosa fahamu ya 
moja au wanafunzi wote wanaweza panukana kushindwa mbano katika kukabiliana na mwanga
kutapika pia kutokea kutokana na kufinyika wa kituo cha kutapika katika medula oblongata ya
tiba unahusisha kuondolewa kwa wingi wa somo la kiini na upasuaji wa gandamua
upenyezi wa ubongo unaweza kusababisha na ulemavu kali au kifo
kwa kweli wakati upenyezi ni wazi juu ya skani ya ct kwa maana ya prognosi ahueni ya kazi kuhusu neva ni maskini
mgonjwa huweza kuwa aliyepooza tarehe hiyo upande wa kama lesion kusababisha athari ya mvuke au uharibifu wa sehemu ya ubongo unaosababishwa na upenyezi inaweza kusababisha kupooza upande kinyume kidonda uharibifu wa ubongokati ambayo ina mtandao ilyo wavu inleda fastst ll fahamu mapenzi kuleta kukosa fahamu
uharibifu wa moyo upumuaji vituo katika medula oblongata mapenzi kusababisha kupumua na ugonjwa wa moyo kukamatwa
uchunguzi unaendelea sasa ni kuhusu matumizi ya mawakala neuroprotective wakati wa kipindi cha muda mrefu baada ya kiwewe ya ubongo kuhisi kupita kiasi yanayohusiana na dalili za ugonjwa
ugonjwa hatari wa moyo acs ni seti ya ishara na dalili zinazohusiana na moyo
acs ni patanifu na utambuzi wa ugonjwa kali wa kupungua kwa damu inayoingia kwenye misuli ya moyo lakini si tabia ya utambuzi wa huo ugonjwa
baadhi ya dalili za ugonjwa kali wa moyo ni pamoja na anjaina isiyo thabiti na aina mbili ya uinifarakti wa misuli ya moyo ambapo misuli ya moyo huaribika
aina hizi hupewa majina yake kulingana na matokeo ya mchoro uchunguzimeme wa moyo ecg ekg kama infarkteni ya misuli ya moyo pasipo mwinuko wa miokadia infakti st nstemi na infarkteni ya misuli ya moyo iliyo na mwinuko wa sehemu ya st stemi
kunaweza kuwa na baadhi ya tofauti kuhusu aina za mi ambazo zaweza kuunganishwa na ugonjwa kali wa moyo
acs lazima itofautishwe na anjaina imara ambayo hutokea wakati wa kujikakamua na huisha wakati wa kupumzika
kinyume na anjaina imara anjaina msimamo hutokea ghafla na mara nyingi wakati wa mapumziko au wakati wa kujikakamua kidogo ama safu chini ya ujikakamuzi kuliko anjaina iliyotangulia crescendo angina
anjaina inayotokeza upya pia yaweza kuchukuliwa kama anjaina ya msimamo
kwani inaonyesha tatizo mpya katika mshipa mkuu wa moyo wa koronari
hata ingawa acs ni kawaida kuhusishwa na mvilio wa karonari inawezakuwa pia kuwa na uhusiano na matumizi ya kokeni
ugonjwa wa moyo unaosababisha maumivu ya kifua pia unaweza kutuamwa na safura bradikadia moyo kupiga polepole kupita kiasi au takikadia moyo kupiga kwa haraka kupita kiasi
ishara kardinali ya kupungua kwa damu kukububuja kwenye moyo na maumivu ya kifua yanayoshuhudiwa kama kushikana kwa kifua na ambayo huenea kwenye mkono wa kushoto nakwaupande wa pembe ya kushoto ya taya
hii inaweza kuhusishwa na kutokwa na jasho jasho kichefuchefu na kutapika na pia upungufu wa kupumua
mara nyingi hisia ni zisizo za kawaida huku maumivu yakihisiwa kwa njia tofauti ama hata kukosekana kabisa haswa kwa wagonjwa wa kike na walio na ugonjwa wa kisukari
wengine hutaja mpapatiko wa moyo wasiwasi au hisia za ghadhabu ambazo karibu ziwakabili na pia hisia ya kuwa na ugonjwa kali
maelezo ya usumbufu wa kifua kama shinikizo una matumizi chache ya kusaidia katika kutambua ugonjwa kwani si maalum kwa acs
katika mazingira ya maumivu kali ya kifua electrokadiogramu ni uchunguzi ambao mara nyingi hutegemewa katika ubainishaji wa visababu mbalimbali
iwapo inaonyesha uharibifu kali wa moyo kuinuka kwenye sehemu ya st kuzibwa upya kwa kifungu cha tawi cha kushoto tiba ya shinikizo la moyo kwa njia ya ukarabatimishipa au kutangua mvilio huashiriwa mara moja
kutokana na kukosekana kwa mabadiliko hayo haiwezekani kutofautisha mara moja kati ya anjaina isiyo thabiti na nstemi
kwa kuwa ni njia moja ya visababishi vingi vya maumivu ya kifua mgonjwa huwa na njia tofauti za uchunguzaji kwa idara ya magonjwa ya ghafla kama vile eksirei vipimo vya damu ikijumuishwa pamoja na viweka alama vya misuli ya moyo kama vile troponini ama t na pia dima ya iwapo kuziba kwa ateri ya mapafu kunashukiwa na pia utazamaji wa telemeta kwa jinsi moyo unavyopiga
kwa mfano kulingana na utafiti wa kesi zisizo na mpangilio maalum wanaume waliokuwa na elektrokadiogramu sawa ama isiyowezatambulika wako na uwezekano zaidi wa kupata ugonjwa hatari wa moyo kuliko wanawake
katika utafiti huu unyeti ulikuwa 
 na umaalum ulikuwa 
alitoa kitabu cha kwanza cha lugha hii mwaka baada ya kuitengeneza kwa miaka karibu kumi
utafiti uliofanywa kwa kikundi cha pili elektrokadiografi iliyofanywa wakati wa zoezi pia ilionekana kuwa tabiri dumi ya ugonjwa wa moyo katika ufuatiliaji
kati ya wagonjwa waliokuwa na tukio la ugonjwa katika miaka ya kufuatilia walikuwa na ecg hasi mwanzoni mwa utafiti
kutumia wastani wa ufuatiliaji wa miaka 
 pindo ya sifa bainifu ya kipokeaji cha jeni ya kufaa tabia ilitoa ecg ya kupumzika ya alama ya 
 na ecg ya mazoezi ya alama ya 
ugonjwa hatari wa moyo mara nyingi huonyesha safu ya uharibifu wa moyo na atherosklerosi
msingi wa kuzuia atherosklerosi ni kudhibiti sababu ya hatari kula chakula chenye afya mazoezi matibabu ya shinikizo la damu na kisukari kuepuka sigara na kuthibiti hali za kolesteroli kwenye wagonjwa wa hatari kubwa aspirin imeonekana kupunguza hatari ya matukio ya moyo na mishipa
kuzuia kwa pili kumejadiliwa katika miokadia infakti
baada ya kupiga marufuku kuvuta sigara katika maeneo yote ya umma iliyoambatanishwa kuletwa katika scotland machi kulikuwa na kupungua kwa asilimia katika kuingiza hospitali kwa wagonjwa wenye hatari za moyo
kama ecg inathibitisha mabadiliko inayaopendekeza miokadia infakti mwinuko wa st katika viingilio maalum kifungu tawi kifungo kipya cha kushoto au ruwaza ya mazoezi ya kweli ya nyuma ya mi thrombolitiki huweza kupeanwa au ukarabatimishipa wa kimsingi unaweza kufanywa
kwanza dawa hudungwa ambayo husisimua kuharibika kwa fibrini na hapo kuharibu vidonge vya damu vinavyoziba koronari ya moyo kisha katheta inayopindika hupitishwa kupitia kwa fupa la pacha au ateri ya nusu kipenyo na kuungwa kwa moyo ili kubaini vizuizi katika koronari
wakati vizuizi kupatikana vinaweza kushughulikiwa kwa njia ya kimakanika na ukarabatimishipa na kupelekwa stentikama kidonda wanayoita kidonda sugu ndiyo inadhaniwa kusababisha uharibifu wa miokadia
takwimu zinashawishi kwamba uhamisho wa kugawanya na matibabu ni muhimu
muda wa kuingiza thrombolitiki ya mlango kwa sindano kulingana na chuo cha cha kadiolojia cha marekani acc miongozo yafa kuwa katika dakika ili hali muda wa mlango kwa puto njia ya kufanywa au kuwekwa bila kupenya ngozi ya moyo pci unastahili uwe chini ya dakika 
ilibainika kuwa kutangua mvilio ina uwezekano wa kufyonzwa ndani ya miongozo ya acc katika wagonjwa wenye stemi ikilinganishwa na pci kulingana na utafiti kudhibiti kesi
kama ecg haionyeshi mabadiliko ya kimfano neno non st sehemu ya mwinuko acs kutumiwa
mgonjwa anawezakuwa ameteseka kwa mwinuko wa non st mi nstemi
usimamizi uliokubalika wa anjaina isiyo thabiti na ugonjwa hatari wa moyo ni matibabu ya ujarabati na aspirin heparini kawaida huwa ile ya molekiuli yenye uzito wa chinikama vile enoxaparin na clopidogrel na glisereli trinitrati ingine yenye afyunikama maumivu yataendelea
uchunguzi wa damu kwa ujumla hufanywa kwa troponini ya moyo masaa kumi na mbili baada ya mwanzo wa maumivu
kama hii ni nzuri uchunguzimishipa wa moyo hufanywa kwa dharura kwani hii ni yenye tabiri shambulio la shinikizi la moyo hivi karibuni
kama troponini ni hasi zoezi la tredmili au sintigramu thaliamu linaweza kuliziwa
acs inayohusiana na kokenilazima isimamiwe kwa njia ya sawa na wagonjwa wengine wenye ugonjwa hatari wa moyo ila tu vizuizi vya beta havipaswi kutumiwa na benzodiazepini ipeanwe mapema
katika utafiti wa kundi kulinganishanstemi na stemi wagonjwa wenye nstemi walikuwa sawa kitakwimu vifo katika mwaka mmoja baada ya pci ikilinganishwa na wagonjwa kwa stemi 
 vs 
hata hivyo nstemi walikuwa na wingi wa matukio makubwa ya moyo vifo miokadia infakti kiharusi cha ulemavu au wanaohitaji kurejea kwa mtiririko wa damu katika sehemu ya au kiungo chote katika mwaka mmoja 
 vs 
kipimo cha hatari cha timi kinaweza kutambua wagonjwa walio kwa hatari kubwa na kimeidhinishwa kipekee
lengo la viweka alama kwa utambuzi ni kutambua wagonjwa wa acs hata kama hakuna ushahidi wa uharibifu wa misuli ya moyo
lengo la viweka alama vya prognosi ni kutafakari vipengele mbalimbali ya pathofisiolojia ya acs
mnyoo ascaris lumbricoides ni aina ya nematodi mkubwa ambaye anaishi katika matumbo ya binadamu na anasababisha ugonjwa uitwao minyoo
inakadiriwa kwamba karibu ya robo ya idadi ya watu duniani wameathiriwa na ugonjwa huu na hasa umeenea sana katika maeneo ya kitropiki na maeneo yenye hali duni ya usafi
aina nyingine ya minyoo ya jamii ya askaris inaweza kusababisha magonjwa katika mifugo
maambukizi hutokea kwa njia ya kula chakula kilichoathiriwa na kinyesi chenye mayai ya minyoo aina ya askaris
buu wa mnyoo hutotolewa na kujichimbia kupitia utumbo mdogo hupita mpaka kwenye mapafu na mwishowe kufikia na kuhamia katika mfumo wa hewa
kutoka hapo humezwa na mtu na hurudi tena na hukua na kukomaa katika utumbo kwa kuongezeka hadi sentimita inchi kwa urefu na hujishikiza katika ukuta wa utumbo
kama idadi ya minyoo ni ndogo unaweza kutoona dalili za ugonjwa huu
hata hivyo unaweza kuambatana na homa kuvimba na kuhara na matatizo mazito yanaweza kujitokeza kama minyoo itahamia sehemu nyingine za mwili
wagonjwa wanaweza kubakia bila dalili yoyote kwa muda mrefu sana
na kwa kadri mabuu yanasafiri sehemu mbalimbali za mwili wanaweza kusababisha uharibifu wa viungo vya ndani kuvimba tumbo na kuvimba ini au wengu kusababisha sumu mwilini na kichomi
kuambukizwa na minyoo mingi inaweza kusababisha utapia mlo na madhara mengine wakati mwingine ni hatari sana kwa kuziba utumbo kwa donge la minyoo huweza kuonekana hasa kwa watoto na kuziba mrija wa nyongo
zaidi ya minyoo yenye uzito unaokaribia waligundulika baada ya uchunguzi wa maiti ya mtoto msichana wa umri wa miaka nchini afrika kusini
minyoo ilikuwa imesababisha msokoto na kuoza kwa sehemu ya utumbo mdogo ambayo ilikuja kutafsirwa kama sababu ya kifo
minyoo huchukua sehemu kubwa ya virutubisho mwilini kutoka kwenya sehemu ya chakula ambayo hakijameng enya vizuri katika utumbo kuna ushahidi mdogo kwamba inaweza pia kutoboa sehemu ya utando wa utumbo na kujilisha damu lakini hii si kawaida ya chanzo chake ya lishe
matokeo yake maambukizi ya minyoo hayafanyi upungufu wa damu sawasawa na madhara mengine yanayohusiana na maambukizi ya minyoo yenye umbile la mviringo
nchini kanada mwaka mwanafunzi mmoja wa uzamili aliweka minyoo katika chakula cha marafiki waliokuwa wakiishi naye
wanne kati ya walioathiriwa waliuguwa sana na wawili wakapatwa na madhara ya hali ya kushindwa kupumua vizuri
mwonekano wa kwanza wa mayai katika kinyesi ni kati ya siku 
katika kiwango cha mabuu dalili huanza kuonekana kati ya siku baaada ya maambukizi
dalili za mwisho ni matatizo ya utumbo maumivu ya kuchoma ya tumbo na kutapika homa na kuonekana kwa minyoo katika kinyesi
baadhi ya wagonjwa wanaweza kupata madhara na dalili za ugonjwa wa mapafu au neva za fahamu wakati wa usambaaji wa mabuu
hata hivyo kuna dalili chache au hakuna kabisa kwa ujumla
donge la minyoo linaweza kuziba utumbo
kuhama kwa mabuu kunaweza kusababisha na mabuu kuhama sehemu nyingine kunaweza kusababisha ugonjwa wa mapafu kuvimba na ongezeko la ozini
chanzo cha maambukizi ni kutokana na kuathiriwa kwa udongo na mimea na vinyesi vyenye mayai ya minyoo
kula mayai kutoka katika udongo uliochanganyika na kinyesi cha binadamu au mboga na maji ni njia msingi ya maambukizi
uhusiano wa karibu na wanyama wanaofugwa majumbani walioambukizwa na udongo wenye vimelea unaweza kusababisha maambukizi wakati wanyama ambao wamekula chakula chenye minyoo wanaweza kufanya maambukizi kupitia aina minyoo hiyohiyo k
toxocara canis n
k na mara chache wanyama wengine
maambukizi pia huja kwa njia ya manispaa ya kupeleka maji machafu kwenye mashamba
hili ni jambo la kawaida haswaa katika kuinua uchumi wa viwanda lakini pia ni hatari si kwa wauzaji wadogowadogo wa mazao tu lakini pia kwa usafirishaji wa mbogamboga zilizochafuliwa na vimelea vya minyoo
mlipuko wa minyoo mwaka nchini italia iligunduliwa kutokana na matumizi ya maji machafu yaliyotumika katika mazao mbogamboga za balkan
hii ni kawaida haswa katika uchumi za viwanda zinazojitokeza na huleta hatari kubwa kwa mauzo ya mazao maalum na pia mauzo ya mboga katika nchi za kigeni kuzuka kwa ugonjwa wa minyoo nchiniitaliaitalia ulinakiliwa kuwa ulisababishwa na utumizi wa maji machafu yaliyo tumika kukuza mboga za mauzo maambukizi kutoka kwa binadamu kwenda binadamu mwingine haiwezekani
utambuzi ni wakati muafaka wa kawaida hupita mwenyeji wa minyoo katika kinyesi au matapishi
sampuli ya kinyesi na vimelea vya ova vinaweza kuonyesha mayai au minyoo
mabuu inaweza kupatikana katika utoaji wa ugiligili wa tumbo au kupumua kwa ugonjwa wa mapafu
hesabu ya damu inaweza kuonyesha ongezeko la ozini tazamo la ekisirei hunonyesha sentimita urefu kujaza kasoro kwa muda wakati mwingine kwa kuonekana kama mkunjo mkubwa wa minyoo
kuzuia ni pamoja na matumizi ya vyoo kinyesi salama ovyo ulinzi wa chakula kutoka uchafu na udongo uhakika wa kuzalisha kunawa na kuosha mkono
chakula kilichoangushwa chini hakifai kiliwa bila kuoshwa au kupikwa hawa katika sehemu za kawaida matunda na mboga yanahitajika kuoshwa vizuri kabla kuliwa madawa zinazotumika kuua nematodi huitwa kiuaminyoo na ni pamoja na pia corticosteroids unaweza kutibu baadhi ya dalili kama vile uvimbe
wenyeji wamarekani kijadi kutumika epazote chenopodium ambrisioides kwa ajili ya matibabu ambayo si kama nguvu kama misombo ya dawa lakini kifungu cha ascarids spontaneous kutoa baadhi ya ushahidi wa effektiva
asilimia ya watu bilioni 
 wameambukizwa minyoo hii hasa katika afrika na asia
endnote ugonjwa wa minyoo huwa kawaida nchinimarekani ikiwa ni pamoja na ghuba coast nigeria na asia ya kusini
utafiti mmoja umeeleza kwamba kiwango cha maambukizi ya ugonjwa wa minyoo nchini marekani kuwa karibu 
katika utafiti wa jamii vijijini nova scotia 
 ya watu walikuwa na ugonjwa wa minyoo wote kuwa chini ya miaka wakati wote majaribio katika mji mkuu halifax walikuwa hasi
utuaji wa ova mayai katika vidokezo maji taka katika kiwango cha matukio ascariasis
utafitiwa mwaka ulionyesha kwamba ya sampuli avloppsslam sampuli katika vyanzo vya marekani zilizoko mijini ascaris ova kwa viwango kama juu kama mayai kwa lita
katika frankfort indiana 
 ya sampuli sludge walikuwa chanya kwa ascaris toxocara trichuris na hookworm
katika macon georgia mmoja wa sampuli za udongo majaribio chanya kwa ascaris
manispaa ya maji machafu katika riyadh saudi arabia wanaona zaidi ya kwa lita mayai ya maji machafu na katika chekoslovakia ilikuwa kama juu kama mayai kwa lita
ascariasis mara nyingi unaweza kuwa kipimo kwa kuchunguza chakula kwa ova
utafiti huo sawa katika eneo hilo ulionyesha kuwa ya watoto kufanya kazi kwenye mashamba hayo kuambukizwa na helminth hasa ascaris pengine kutokana na yatokanayo ghafi ya maji taka
kuna mifano miwili ya wanyama kwa ajili ya kusoma ascaris ukimwi kuvuta moshi wa sigara inayotumiwa na mtu mwingine kuvuta moshi wa sigara inayotumiwa na mtu mwingine kumechangia pakubwa katika mjadala juu ya madhara na udhibiti wa bidhaa za tumbaku
tangu mapema miaka ya sekta ya tumbaku imekuwa na wasiwasi kuhusu kuvuti moshi wa sigara inayotumiwa na mtu mwingine kama tishio kubwa kwa maslahi ya biashara yake madhara kwa walioko ambao hawavuti sigara ilionekana kama shinikizo kuu la kudhibiti bidhaa za tumbaku
licha ya ufahamu wa mapema kwa uwezekano wa madhara ya moshi wa sigara inayovutwa na mtu mwingine sekta ya tumbaku iliratibu uhandisi wa pambano la kisayansi kwa lengo la kuchunga udhibiti wa bidhaa zao
hivi sasa hatari za kiafya za moshi wa sigara ni suala la makubaliano ya kisayansi na hizi hatari zimekuwa moja ya motisha kubwa kwa ajili ya kupiga marufuku kuvuta sigara katika maeneo ya kazi na dani ya maeneo ya umma ikiwa ni pamoja na mikahawa bar na klabu za usiku
kuna ushahidi wa kutosha wa kisayansi kwamba moshi usiokuwa moja kwa moja husababisha magonjwa sawa kama sigara inayovutwa moja kwa moja ikiwa ni pamoja na ugonjwa wa moyo na mishipa mapafu na ugonjwa wa upumuaji magonjwa haya ni kama utafiti wa na shirika la kimataifa la utafiti wa saratani ya shirika la afya duniani lilitamatisha kuwa wasiovuta sigara wamehatarishwa na kasinojeni sawa za kusababisha kansa kama wale wanaovuta
moshi wa kando una zaidi ya kemikali ikiwa ni pamoja na kasinojeni zinazojulikana
wasiwasi maalum ni polinyukilia hidrokaboni zenye kunukia n naitrosamini maalum za tumbaku na amaini zenye kunukia kama vile aminobiphenyl ambayo imejulikana kuwa yenye kusababisha kansa
moshi wa moja kwa moja moshi wa kando na moshi wa sigara unaopumuliwa bila hiari na mtu asiyevuta sigara una vipengele sawa hata hivyo ukolezi wake unatofautiana kulingana na aina ya moshi
 kasinojeni kadhaa zenye nguvu zimeonyeshwa na makampuni ya tumbaku yenyewe kupitia utafiti kuwa sasa wa viwango vya juu katika moshi wa kando kuliko katika moshi tawala
moshi wa tumbaku kwenye mazingira ets umebainika kuwa unazalisha uchafuzi wa mazingira katika chembechembe ya mata zaidi pm kuliko injini ya dizeli iliyo na mchirizo wa chini katika majaribio yaliofanywa na taasisi ya saratani ya taifa la italia sigara tatu ziliachwa zikiwaka moja baada ya nyingine katika karakana m na hewa kidogo ikibadilishwa
hizo sigara zilizalisha uchafuzi wa pm mno hadi mipaka ya nje kama vile viwango vya mchana hadi mara ile ya injini inayonguruma
uvutaji kuwekwa kwenye hatari ya moshi wa tumbaku kuna madhara makubwa ya haraka juu ya damu na mishipa ya damu katika njia ambayo huongeza hatari ya mashambulizi ya moyo hasa katika watu walio tayari kwenye hatari
kuwekwa kwenye hatari ya moshi wa tumbaku kwa muda wa dakika kwa kiasi kikubwa hupunguza hifadhi ya kasimwelekeo kwenye mtiririko wa moyo katika watu wasiovuta sigara na wenye afya
ugonjwa wa mapafu ambao hukatiza kupumua unaweza sababishwa katika panya kutokana na moshi mkali wa kando wa tumbaku sigara kwa siku kwa kipindi cha siku 
 kuharibiwa kwa seli za masti na kuchangia uharibifu wa mapafu pia umegunduliwa
neno moshi wa aina ya mkono wa tatu umebuniwa hivi karibuni kutambua uchafuzi kutokana na mabaki ya moshi wa tumbaku unaosalia baada ya sigara kuzimwa na moshi uliotolewa inje na mvutaji kuondolewa kutoka kwa hewa
 utafiti wa awali unaonyesha kwamba matokeo ya moshi wa aina ya mkono wa tatu yanaweza kuhatarisha afya ingawa ukubwa wa hatari kama upo bado haujulikani
masomo ya epidemologia yanaonyesha kuwa watu wasiovuta sigara wakipumua hewa ya moshi wa sigara huhatarishwa kiafya na matatizo yanayohusiana na uvutaji wa moja kwa moja
mwaka wa gazeti la american medical association lilichapisha mapitio ya ushahidi wa kutosha kuhusu uhusiano kati ya moshi wa sigara inayopumuliwa bila hiari na mtu asiyevuta sigara na maradhi ya moyo na inakadiriwa kuwa sigara tulivu iliwajibika kwa vifo kufikia kwa mwaka katika nchi ya marekani mapema miaka ya 
hatari halisi ya ongezeko la maradhi ya moyo kutokana na ets ilikuwa 
 huku asilimia ya hatari husishi ikiwa asilimia 
utafiti wa uingereza ulisema kwamba mfiduo kwa moshi usiovutwa moja kwa moja huongeza hatari ya ugonjwa wa moyo kati ya wasio vuta kwa kiasi kama sawa na sigara mwanga
 ushahidi pia unaonyesha kwamba kuvuta pumzi ya moshi wa kando ambayo ndio sehemu kubwa ya moshi usio kuwa moja kuwa moja kwa moja una sumu mara nne zaidi kuliko moshi tawala ukweli ambao umejulikana kwa sekta ya tumbaku tangu miaka ya matoke ambayo yaliwekwa siri
 baadhi ya wanasayansi wanaamini kwamba hatari ya uvutaji tulivu hasa katika hatari ya kupatwa na magonjwa ya koronari ya moyo inaweza kuwa ilikadiriwa chini sana
wanaepidemoligia wachache huona ugumu kuelewa jinsi mazingira ya moshi wa tumbaku ambayo yame zimua zaidi kuliko pumzi ya moshi uliovutwa moja kwa moja inaweza kuwa na athari ambayo ni sehemu kubwa kama hiyo inayoongeza hatari ya ugonjwa wa moyo kati ya uvutaji halisi
 moja wapo ya maelezo yaliyopendekezwa ni kwamba moshi usiokuwa wa moja kwa moja siyo tu ugeuzi uliyozimuliwa kutoka kwa moshi tawala lakini ina muundo tofauti wenye dutu sumu zaidi kwa kila gramu ya chembechembe jumla
 sigara tulivu inaonekana kuwa na uwezo wa kutuama papo hapo maonyesho ya magonjwa ya utomvu wa moyo atherothrombosis na pia kuwa na athari hasi juu ya matokeo ya wagonjwa wanaoteseka ugonjwa hatari wa moyo
mwaka wa shirika la kimataifa la utafiti wa saratani iarc la shirika la afya duniani who lilirejelea ushahidi wote muhimu uliochapishwa kuhusiana na uvutaji wa tumbaku na saratani
insert the text of the quote here without quotation marks
baraza la kitaifa la pumu la australia linataja tafiti zinazo onyesha kuwa mazingira ya moshi wa tumbaku ets pengine ndio muhimu katika uchafuzi wa mazingira ya ndani hasa karibu na watoto wadogo ufaransa sigara tulivu imekuwa inakadiriwa kusababisha vifo vya mapema kati ya na kwa mwaka na takwimu kubwa ikitajwa na waziri mkuu dominique de villepin wakati wa matangazo yake ya kitaifa ya kupiga marufuku uvutaji hiyo inafikisha zaidi ya vifo kwa siku
ni ukweli ambao haukubaliki kwenye nchi yetu katika suala la afya ya umma
kuna ushahidi mzuri kuwa sheria ya kutovuta sigara hupunguza idadi ya wanaolazwa hospitalini kwa ajili ya maradhi ya moyo
 katika masomo mawili nchini marekani yalithibitisha ufanisi wa kupiga marufuku uvutaji kwa umma katika kuzuia mashambulizi ya moyo
utafiti wa kwanza kufanyika katika chuo kikuu cha kalifornia san francisco ukifadhiliwa na taasisi ya saratani ya taifa ulikuta kushuka na asilimia katika waliolazwa hospitali na mashambulizi ya moyo katika mwaka wa kwanza baada ya sheria ya kutovuta sigara kupitishwa na asilimia baada ya miaka mitatu
 utafiti wa pili uliofanyika katika chuo kikuu cha kansas shule ya tiba ulionyesha matokeo sawa
 kwa ujumla wanawake wasiovuta na watu chini ya umri wa miaka walikuwa na hatari iliopunguka zaidi juu ya mashambulizi ya moyo
wengi wa walionufaika walikuwa wafanyikazi wa sekta ya hoteli na burudani
mfiduo wa moja kwa moja katika mazingira ya majaribio
kumbukumbu ya kwanza ya majaribio kusababisha uvimbe katika wanyama kwa njia ya kutia bidhaa za tumbaku ilitokea katika 
 mfululizo wa wa monographs uliyotolewa na shirika la kimataifa la utafiti wa saratani sehemu ya shirika la afya duniani lilitoa muhtasari wa utafiti kutoka miaka ya na kuendelea juu ya kazi yakasinojeni ya tumbaku katika maabara ya wanyama mbalimbali
kwa mujibu wa mono grafi za iarc sumu ya kasinojeni ya moshi wa sigara huamuliwa kwa njia mbili
ya kwanza ni kwa njia ya kuweka tonesha za moshi wa sigara kwa ngozi
hizi tonesha za moshi wa sigara hukusanywa kwa kupitisha moshi kenye mitego ya baridi na kisha kuchukua hizo nyezo
sigara kawaida huvutwa na mashine na nyenzo inaoshwa kutoka kwenye mitego kwa kutumia dutu fukivu kama vile asetoni ambayo huondolewa baadaye
taratibu mingi za kukusanya hizi tonesha za moshi wa sigara hazijasanifishwa katika maabara ikiwa ni pamoja na jinsi ya kuhifadhi tonesha kwa idadi gani na mtindo wa kuvuta sigara na aina ya kiyeyusha kilichotumika
mara tu tonesha inapokusanywa inapakwa kwenye ngozi ya wanyama wa kujaribiwa ambao baadaye huchunguzwa kwa ukuaji wa uvimbe katika vipindi vilivyowekwa
njia ya pili kama ilivyoelezwa na monografi ya iarc ambayo hutumika kupima kasinojeni ya moshi wa sigara kwa wanyama ni kwa kuwasababishia wao kuingiza moshi wa sigara
monografi ya iarc inaelezea moshi wa sigara tawala kama ule ambao unatolewa kwa kinywa cha mwisho wa sigara na kwa hivyo moshi ule binadamu wanaovuta huhatarishwa nao zaidi
uwandikishanji wa iarc kueleza mbinu na vifaa vya kwamba wanasayansi kuwa na maendeleo na kufanya bora zaidi na vya ya ukombozi wa moshi tawala sigara
hivi vifaa hutofautiana kati ya mwili mzima na mfiduo wa pua tu lakini kwa kawaida kuhusisha moshi uliovutwa na mashine na kupulizwa kwenye chumba kidogo ambacho kina wanyama walioko katika uchunguzi
baadhi ya visababu hutofautisha uzoefu wa binadamu mvutaji kutokana na hawa wanyama walioko katika uchunguzi
binadamu wanaovuta sigara huvuta ndani moshikwa hiari na hivyo kufanya hivyo kwa undani zaidi kuliko wanyama wanyama wanaochunguzwa ambao kwa kawaida hu hemahema iwapo kuna moshi
wanyama walio kwenye uchunguzi hasa panya na mbwa pia kwa kiasi kikubwa wana mofolojia tofauti za mfumo wa kupumukutoka kwa binadamu
pamoja na tofauti hizi vipimo vya moshi unaopatiwa wanyama hao vinaweza kudhamiria kwa kuchunguza tishu na sampuli ya damu
mbwa ambao hawawezi kuwa wazi kwa moshi kupitia vyumba vya kuvuta sigara kwa urahisi kama panya wadogo wanahitaji mbinu tofauti ya mfiduo kwa moshi wa sigara
mbinu hizi ni pamoja na thrakeostomi ambapo moshi hupulizwa kwa njia ya neli moja kwa moja kwenye shimo lililokatwa katika koo la mbwa au kupitia barakoa iliowekwa usoni mwa umbwa
monografia za iarc zilihitimisha kuwa kupaka tonesha za moshi wa sigara kwenye ngozi ya panya husababisha uvimbe hafifu na hata vidonda vyenye kudhuru
monografia za iarc zikihusisha masomo yaliyotumia mbinu mbalimbali za kuvuta moshi zilihitimisha kuwa kikubwa zaidi uvimbe wa mapafu ulitokea kati ya panya waliopata moshi kuliko wale wa makundi ya kudhibiti
tangu miaka wa mnyama aliyetumika sana kwa majaribio ya kasinogeni ya moshi wa tumbaku amekuwa golden hamster wa siria kutokana na upinzani wake kwa maambukizi ya mapafu na kiasi kidogo ambacho anapata uvimbe wa mapafu
kwa mujibu wa monografi za iarc utafiti huo umebainisha na kurudia kuthibitisha ukasinojeni wa moshi wa tumbaku kwa wanyama wa hamsters
masomo yanayotazamwa na monografi za iarc pia yalipata kuwa moja lakini si wote kwenye makundi ya panya ikipata moshi tawala kuna uwezekano wa uvimbe wa mapafu kukua
monografi za iarc pia zilitazama masomo yanayohusiana na sungura na mbwa ambazo yalikuwa kidogo bainifu
waandishi hata hivyo walitoa mfano wa majaribio ya upungufu mbalimbali kama vile idadi ndogo ya vikundi vya uchunguzi au kudhibiti na data iliokosekana ambayo inaweza kuelezea sababu ya ukosefu wa matokeo ya kutamatisha
mathara ya moshi wa tombako ulio kwenye mazingira
baadhi ya utafiti pia umefanyika ili kubainisha ukasinojenecity wa moshi wa tumbaku kwa wanyama
utafiti huu kawaida huwa chini ya makundi yaliyosawa na mazingira ya moshi wa tombako upakaji wa tonesha za moshi wa kando kando au masomo ya utazamaji wa kansa miongoni mwa wanyama wapendwa
kuiga mazingira ya moshi wa tumbaku wanasayansi huleta moshi wa kando kando kwenye wanyama ambao huanza hutoka katika koni ya sigara inayochomeka na kwa karatasi yake au mchanganyiko wa moshi tawala na moshi wa kando kando
 monografi ya iarc zinatimisha kwamba panya waliowekwa wazi kwa mazingira yaliyoigwa ya moshi wa tumbaku kwa muda mrefu kama masaa kwa siku siku kwa wiki kwa muda wa miezi mitano kisha nafasi ya miezi kabla ya kuchanguliwa itakuwa na msururu wa uvimbe kuliko kwa vikundi dhibiti
monografi za iarc zilihitimisha kuwa tonesha za moshi wa kandokando zilikuwa na athari za kansa ya kiasi kikubwa kenye panya kuliko tonesha za moshi tawala
moshi wa sigara inayopumuliwa bila hiari na mtu asiyevuta sigara una umaarufu kwa hatari zake kwa ajili ya saratani katika wanyama wapendwa
 utafiti uliofanywa na chuo kikuu cha tufts shule ya tiba ya mifugo na chuo kikuu cha massachusetts wanaohusishwa tukio la kansa ya mdomo feline na yatokanayo na tombako moshi wa mazingira kwa njia ya overexpression ya p gene
utafiti mwingine uliofanywa katika moja ya vyuo vikuu alihitimisha kuwa paka wanaoishi na mvutaji ni walikuwa zaidi uwezekano wa kupata feline lymphoma hatari ya kuongezeka kwa muda wa yatokanayo na moshi secondhand na idadi ya wavutaji katika kaya
utafiti na watafiti wa chuo kikuu cha kolorado nchi kuangalia matukio ya kansa ya mapafu canine inconclusive kwa ujumla ingawa waandishi taarifa ya uhusiano dhaifu kwa kansa ya uvimbe katika mbwa wazi kwa tumbaku moshi wa mazingira
idadi ya smokers ndani ya nyumba idadi ya packs kuvuta katika nyumba kwa siku na kiasi cha wakati huo mbwa alitumia ndani ya nyumba hawakuwa na athari mbwa hatari ya kansa ya mapafu
mwaka wa sekta ya mtafiti wa tumbaku nchini ujerumani mapendekezo ya utafiti wa madhara ya wanyama yatokanayo na maisha ya secondhand moshi
mapendekezo ya utafiti ilikuwa imefungwa na philip morris kama ilivyoelezwa katika ripoti ya kampuni ya ndani pm philip morris recently succeeded in blocking adlkofer s plan to conduct lifetime animal inhalation study of sidestream smoke
an inbifo study has shown that in day inhalation test no non reversible changes has sic been detected
in lifetime study the results were almost certain to be less favorable
based on the analysis the other members of the german industry agreed that the proposed study should not proceed
utafiti wa uliofanywa na henry ford mfumo wa afya kupatikana kuwa taarifa kutolewa kuhusu madhara ya madhara ya sigara passiv juu ya wanyama wao asilimia 
 ya wamiliki wa mnyama ambaye moshi itakuwa motisha kwa kujiondoa asilimia 
 bila kuuliza wale ambao wanaishi pamoja nao kwa kujiondoa asilimia 
 na bila kuacha sigara ndani ya nyumba
utata sana juu ya mnyama ipo kupima hasa kwa nikotini na bidhaa za tumbaku
wanyama harakati za makundi ni hasa mijadala kuhusu madai ya makampuni kama phillip morris utafiti wa fedha za wanyama tombako
baadhi ya makundi ya kijamii mabadiliko kama change
org kutangaza kwamba makampuni ya tumbaku fedha kupima wanyama katika majaribio nikotini pamoja na baadhi ya masomo haya kuwa mtoto au mimba wanyama 
change
org pia madai kwamba nih ina unafadhiliwa milioni katika nikotini utafiti ya wanyama
kuna mengi daima mvutano kati ya wanaharakati wa makundi ya wanyama na watafiti na hii kuwa hasa yanayoonekana kwa shambulizi kubwa dhidi ya mtafiti wa
edythe d
london profesa ucla mwaka kuongoza utafiti alikuwa walengwa na wanaharakati na nyumba yake mafuriko na wanyama liberation front
pia kulikuwa firebomb kushoto mbele ya nyumba yake na amerika ya kaskazini wanyama ukombozi
baada ya tukio edyth london aliandika makala yenye kichwa kwa nini mimi kutumia wanyama katika utafiti wangu
katika makala london inasisitiza upendo wake kwa ajili ya kutatua tatizo la madawa ya kulevya na kusaidia sadaka kwa wale wanaotaka na anahitaji msaada wa kuacha tumbaku yao kulevya
yeye hakuwa na kukubali kwa kuwa unafadhiliwa na philip morris marekani na anaona hakuna tatizo na hilo
juu ya philip morris tovuti wanadai kwamba hawana sasa kufanya utafiti wa ndani na matumizi ya wanyama maabara
wao kufanya utafiti wa mfuko wa nje lakini madai ya kufanya hivyo katika awali na namna ya kuwajibika kama inavyoonekana kwa kupewa leseni zao na chama kwa ajili ya tathmini na kupewa leseni ya maabara ya wanyama
mwaka american spirit alidai kurejea kwa free sigara ukatili katika kampuni ambayo haina mwenendo sigara kupima kwa kutumia wanyama
hatua hii ilikuwa kusifiwa na makundi ya wanyama wanaharakati na kutumika kuhamasisha makampuni ya tumbaku nyingine kufanya kufuata uongozi wa america spirit
uvumi wa uatagazaji kama madai kwamba katika majaribio moja kukata vivisectors mashimo katika kooni beagles na alimfanya kupumua moshi iliyokolea sigara kwa mwaka mzima wa
kikundi pia madai kwamba katika mkoa oregon nyani kituo cha utafiti ya nyani rhesus kuishi katika tight mabwawa chuma na nyani mimba ni wazi nikotini
pia kuna wanyama disapproval na wanaharakati wa machi ya utafiti unafadhiliwa dimes ambayo nikotini ilitolewa kwa panya na mimba na kisha watoto walikuwa kupimwa ili kuona namna ya kutumbuiza katika maze
makundi kama peta ni kutumia misemo kama je si kupata kuchomwa na philip morris
kamati ya uratibu ya interagency juu ya njia mbadala ipo kwa ajili ya mapitio ya njia hizi
kuna longitudomasomo wa sigara huathiri kwamba bado ni haja ya kuwa uliofanywa na hivyo watafiti wenyewe kuona sasa wanyama masomo na si lazima kuwa chepesi lakini muhimu
wanyama kama mbwa paka kichakuro na wanyama wengine wadogo walioathirika na si ya pili mkono moshi kuvuta pumzi tu bali pia nikotini sumu
pets ya ndani hasa mbwa kwa kawaida kuanguka vibaya wakati wamiliki kuondoka nikotini bidhaa kama liwato la sigara ugolo au fizi nikotini ndani ya kufikia ya mnyama
imejaa liwato la sigara kutoka kwa wavutaji sigara ni tatizo kwa wanyama wadogo makosa yao kwa ajili ya chakula kama kupata yao sidewalks au trashcans
liwato la sigara ni bado ya sigara baada ya sigara ambayo yana filter ambayo ni maana ya zina lami chembe na sumu kutoka kwenye sigara kama vile amonia arseniki benzini tapentaini na sumu nyingine
liwato la sigara inaweza kupatikana kwa wingi mkubwa kama uchafu
inaweza kuchukua muda wa miezi na miaka kwa ajili ya chujio na kuharibu
moyo smokers kuepuka littering na hata kubeba ashtrays mfukoni sigara cheo liwato la sigara namba moja katika orodha ya matatizo mbaya uchafu katika marekani inafanya huu rahisi kwa wanyama wadogo kama puppies squirrels na raccoons kupata na unsuspectingly kutosheleza nikotini
taarifa sigara butts upepo juu kama uchafu duniani kote kwa mwaka
sigara butts zimeripotiwa akaunti ya asilimia ya kupoteza vitu ya kupatikana shorelines marekani
hii ni hatari kwa wanyama kama seagulls na turtles kwa sababu wakati kuwekwa katika miili kubwa ya maji kama bahari na sumu ya kitako sigara inaweza kuwa madhara kwa maisha ya viumbe wa majini
watafiti katika chuo kikuu cha jimbo san diego kudai kwamba filter tipped butts sigara ni sumu hasa kwa ajili ya maji safi na samaki baharini
hata moja tu sigara kitako peke yake soaking kwenye maji kwa siku ni madhara ya kutosha kwa kuua ya samaki katika lita moja ya maji
pombo kuwa na blubber wengi katika majini maisha na sumu kujihusisha pale hivyo pombo hasa ni wengi walioathirika na sumu ya
ya sumu ya kitako sigara unaweza kusababisha matatizo ya afya kwa wanyama kama kutapika kutetemeka na hypersalivation
dawa za mifugo iliyochapishwa kesi ya retriever na umri wa miaka kike labrador ingesting butts sigara
ya labrador vomited mara kadhaa na alikuwa na kuongezeka kwa damu urea nitrojeni protini jumla na viwango albumin na kupasuka kwa chembe na lipemia pia aliona
apomorphia hydrochloride na mkaa ulioamilishwa alikuwa na unasimamiwa pamoja na vinywaji vingine
siku baada ya tukio hilo afya ya mbwa akarudi kawaida
ngazi ya sumu ya nikotini katika mbwa au paka ni taarifa kama mg ambayo ni kuhusu sigara
mpya nikotini bidhaa katika soko ni nikotini dissolvables ambayo ina kuhusu mg ya nikotini kwa kidonge
bidhaa nyingine kama bidragen ngamia ambayo yana 
 mg ya nikotini kwa kufinya ili kuondoa na vijiti
ingawa maudhui hii nikotini ni ndogo kwa kulinganisha na sigara vitu hivi inaweza kuwa zaidi ya kuvutia na wanyama unwary ndogo kama puppies
ya shirika la kimataifa la utafiti wa saratani ya shirika la afya duniani alihitimisha mwaka wa kwamba kuna ushahidi wa kutosha kwamba secondhand moshi uliosababishwa na kansa kwa binadamu
wataalamu wengi kuamini kwamba wastani wakavumilia yatokanayo na moshi secondhand inatoa ndogo lakini kupimika kansa ya hatari kwa nonsmokers
hatari ya jumla inategemea kipimo cha ufanisi walipata muda
ngazi ya hatari ni kubwa kama non smokers kutumia masaa mengi katika mazingira ambayo sigara moshi sana kama vile biashara ambapo wafanyakazi au wateja wengi ni sigara kwa siku au makazi kituo huduma ambapo wakazi wa moshi kwa uhuru
marekani upasuaji mkuu katika ripoti yake ya inakadiriwa kuwa hai au kufanya kazi katika mahali ambapo sigara inaruhusiwa kuongeza yasiyo ya wavuta hatari ya ugonjwa wa moyo zinazoendelea na asilimia na saratani ya mapafu na 
hata hivyo wakosoaji wa masomo vile kumbuka kuwa jamaa hatari au tabia mbaya uwiano chini ya 
 hasa wakati wa vipindi kujiamini ni kubwa ni kiasi uhakika katika kuamua mahusiano causal
kuna mkubwa wa kisayansi makubaliano kuwa yatokanayo na secondhand moshi ni ya hatari
kiungo kati ya sigara passiv na hatari ya afya ni kukubaliwa na shirika karibu kila kuu ya kimatibabu na kisayansi ikiwa ni pamoja na kwa ugonjwa tofauti ambao majina huchanganywa wakati mwingine angalia homa ya manjano
hepatitis ni uvimbe wa ini inayohusishwa naseli kuvimba kiinii katika tishu ya ini
hali hii inaweza kuwa na kikwazo cha kuzuia kujiponyesha yenyewe au inaweza kuendelea kuwa fibrosisi kovu na ugojwa sugu wa ini
homa ya nyongo inaweza kujitokeza kwa kiasilimia au bila dalili yeyote lakini mara nyingi huleta homa ya nyongo kukosa hamu ukosefu wa hamu ya chakula na unyonge wa mwili
homa ya nyongo ni kali wakati inapodumu chini ya miezi sita na sugu wakati unapozidisha miezi sita
kundi la virusi linalojulikana kama homa ya majano ndilo linasababisha kesi nyingi za homa ya nyongo ulimwenguni lakini inaweza pia kwa kutokana na sumu hasa pombe madawa fulani na mimea maambukizi mengine na magonjwa ya kingamwilinafsi
matokeo ya kimwili kwa kawaida ni madogo licha ya homa ya nyongo katika thuluthi uvimbe wepesi wa inikwa aslimia kumi baadhi huwa na dalili za limfadenopathia upanukaji wa tezi kati ya aslimia tano au kunenepa kwa wengu kati ya aslimia tano
hepatitis kali inakuwa sana na dalili katika watu wa umri mdogo
dalili zaweza kutokea baada ya kupata afueni siku ya saba hadi siku kumi kwa jumla ugonjwa hudumu wiki mbili hadi sita
idadi ndogo ya watu wenye homa ya nyongo kali huendelea na kuwa na ushinde wa ini ambapo ini hushindwa kutoa viungo hatari kwenye mwili ambayo husababisha utatanishi na kukosa fahamu kutokana na kuharibika ubongo wa ini na kutoa protini za damu ambayo husababisha uvimbe wa pembeni na kutoa na damu
hii inaweza kutishia maisha na mara kwa mara inahitaji kuhamisha ini
homa ya nyongo sugu mara nyingi husababisha dalili sizizo maalum kama vile unyonge uchovu na udhaifu na mara nyingi haisababishi dalili zozote
kwa kawaida zinazoainishwa katika kipimo cha damukifanyikacho kuchunguza dalili maalum tukio la homa ya nyongo huonyesha kuzidi kuharibika kwa ini
uharibifu mkubwa na kovu kwa ini yaani cirrhosis husababisha kupoteza uzito na urahisi wa kukwaruzwa na kutoka damu ovyo uvimbe wa pembeni uvimbe wa miguu na kujaa maji katika mwina wa tumbo
hatimaye ugonjwa sugu wa ini unaweza kusababisha matatizo mbalimbali vena ya umio mishipa wazi katika ukuta wa umio ambayo inaweza kusababisha kutoka kwa kwa damu kunakohatarisha maisha kuharibika ubongo wa ini kuchanganyikiwa na kukosa fahamu na ugonjwa wa hepatorenali figo kutofanya kazi
chunusi hedhi isiyo ya kawaida kovu ya mapavu kuvimba tezi kikoromeo na ya figo ziko katika wanawake walio na homa ya nyongo ya kingamwili nafsi
ethano hasa kwenye pombe ni sababu kubwa ya homa ya manjano
kawaida homa ya manjano inayosababishwa na pombe hutokea baada ya muda wa matumizi ya pombeyanapozidi homa ya manjano iletwayo na pombe huwa na dalili kadha wa kadha ambazo ni pamoja na kuhisi vibaya uvimbe wa ini maji katika tumbo na kuongezeka kwa kimo kwa vipimo vya damu vya ini
homa ya manjano iletwayo na pombe hutofautiana kutoka ya kadili yenye vipimo vya ini vilivyooengezeka hadi ini kuvimba sana kuzidi kwa homa manjano kuongezeka kwa muda wa damu kuganda na kushindwa kwa ini
kuugua kesi ya kuendelea na aidha obtundation dulled fahamu au mchanganyiko wa bilirubin ngazi nyanyuliwa na prothrombin wakati wa muda mrefu kiwango cha vifo vya katika makundi yote ni ndani ya siku za mwanzo
homa ya manjanoinayoletwa na pombe ni tofauti na ugonjwa sugu wa ini inaosababishwa na matumizi ya pombe muda mrefu
homa ya manjano inayoletwa na pombe inaweza kutokea kwa wagonjwa wa ini kwa ulevi sugu na ugonjwa sugu wa ini sababu ya pombe
homa ya manjano inayoletwa na pombe yenyewe haisababishi ugonjwa sugu wa ini lakini ugonjwa sugu wa ini ni wa kawaida zaidi kwa wagonjwa wa matumizi ya pombe kwa muda mrefu
wagonjwa ambao hunywa pombe kupita kiasi mara nyingi zaidi kuliko wengine pia hupatikana kwa kuwa na homa ya manjano ya c
mchanganyikop wa homa ya manjano ya na matumizi ya pombe huchochea kusitawi kwa ugonjwa sugu wa ini
idadi kubwa ya madawa yanaweza kusababisha homa ya manjano kozi ya kliniki ya dawa zinazosababisha homa ya manjano zinatofautiana sana kulingana na dawa na tabia ya mgonjwa kukabiliana na dawa
kwa mfano halothane homa ya manjano inaweza tofautiana kutoka changa hadi ya kuua na pia homa yaa manjano ya inh
homoni za uzazi wa mpango inaweza kusababisha mabadiliko ya kimuundo katika ini
amiodarone homa ya manjano inaweza kosa matibabu sababu ya muda mrefu nusu maisha ya dawa hadi siku ina maana kwamba hakuna njia bora ya kuzuia yatokanayo na dawa
statini inaweza kusababisha mwinuko wa vipimo vya damuya uamilifu wa ini na kawaida bila kuonyesha msingi wa homa ya manjano
mwisho kugeuka kwa binadamu ni kuwa dawa yeyote inaweza kuwa sababu ya homa ya manjano
sumu nyingine inaweza kusababisha homa ya manjano baadhi ya hali inayotatiza urazini umetabolini husababisha aina tofauti za homa ya manjano
hemokromatosia kutokana na chuma kuongezeka na ugonjwa wa wilson shaba kuongezeka zinaweza kusababisha ini kuvimba na nekrosisi
steatohepatitis isiyo ya pombe nash ni athari ya usubufu wa metaboli
homa ya nyongo ya manjano ni neno linalotumiwa manjano kutokana na kizuizi ya bile kufungia mabomba ya kwa gallstone au nje kizuizi na kansa
kama longstanding hivyo husababisha uharibifu na kuvimba ini tishu
katika hali ngumu ya alpha antitrypsin upungufu a ad protini kusanyiko katika endoplasmic reticulum ya sababu ini kiini uharibifu na kuvimba
non vileo fatty ugonjwa ini nafld ni tukio la ini fatty katika watu wasio na historia ya matumizi ya pombe
ni kawaida zinazohusiana na fetma ya watu wote feta ini fatty
kali nafld husababisha kuvimba hali inajulikana kama vileo steatohepatitis wasio nash ambayo kwa biopsy ya ini liknar hepatitis pombe kwa droplets mafuta na seli inflammatory lakini kwa kawaida hakuna mallory miili
utambuzi wa hutegemea historia ya matibabu mitihani ya kimwili damu mtihani s radiologiska imaging na mara nyingine biopsy ini
ya tathmini ya awali kutambua uwepo wa fatty infiltration ya ini ni matibabu imaging ikiwa ni pamoja na ultrasound vile tomography computed ct au resonance magnetic mri
hata hivyo imaging hawezi kutambua kwa urahisi kuvimba kwa ini
kwa hiyo differentiering kati nash steatosis na mara nyingi inahitaji biopsy ini
inaweza kuwa vigumu kutofautisha nash kutoka hepatitis pombe na subira wakati ina historia ya matumizi ya pombe
wakati mwingine katika kesi hiyo ni majaribio ya kuacha na pombe pamoja na kufuatilia vipimo vya damu na ini unaorudiwa biopsy are required
nash ni kuwa kutambuliwa kama sababu muhimu ya ugonjwa wa ini ya pili kwa hepatitis katika idadi ya wagonjwa kwenda kwa cirrhosis
hepatitis ischemic husababishwa na mzunguko ilipungua kwa seli ya ini
kawaida hii ni kutokana na shinikizo la damu ulipungua au mshtuko na hivyo kusababisha sawa na muda wa mshtuko ini
wagonjwa na hepatitis ischemic kawaida mgonjwa sana kutokana na sababu msingi wa mshtuko
kupima damu ya mtu na hepatitis ischemic itaonyesha high ngazi sana ya enzymes transaminase ast na alt ambayo inaweza kisichozidi l
the kimo katika vipimo vya damu haya ni kawaida muda mfupi kudumu siku 
ni nadra kwamba kazi ini litaathiriwa na hepatitis ischemic
nta za sikio pia kimatibabu hujulikana kama cerumen ni ya rangi ya manjano na huzalishwa katika mfereji wa sikio la binadamu na wanyama wengine wa jamii yamamalia
hufanya kazi ya kulinda ngozi ya mfereji wa sikio la binadamu inasaidia kusafisha na kulainisha sikio na pia hulinda sikio kutokana na bakteria kuvu wadudu na maji
ziada au serumeni wanashikiliwa unaweza waandishi dhidi ya kiwambo cha sikio na au kuzuia ya nje auditory mfereji na impair kusikia
nta za sikio huzalishwa katika sehemu ya tatu ya gegedu katika sikio la binadamu
ni mchanganyiko wa vitu vinavyo nata ambavyo huzalishwa katika tezi za mafuta na vile vinavyo nata kiasi huzalishwa na tezi maalum za jasho
vipengele msingi wa nta ya skio ni kumwaga matabaka ya ngozi na ya nta ya skio likijumuisha keratini dabwadabwa na isiyo kolezi mlolongo mrefu mafuta asidi alkoholi squalene na kolestroli
hofu dhiki na wasiwasi huongeza uzalishaji wa nta za sikio kutoka tezi ya ceruminous
kuna aina mbili tofauti ya kigenetic ambayo huaamua aina ya nta za sikio aina ya majimaji ambayo inatawala na aina kavu ambayo imefichwa
asia ya mashariki na wenyeji wamarekani wana uwezekano wa kuwa na aina kavu ya nta za sikio kijivu na flaky ambapo caucasian na waafrika wanakuwa na aina ya majimaji asali kahawia weusi kahawia na unyevu
 aina ya serumeni imetumiwa na wataalamu wa wadudu kufuatilia njia za wanadamu wanao hamahama kama zile za wainuit
kuwepo kwa aina ya majimaji ya nta za sikio kumesababishwa na kuwepo kwa kiasi kikubwa cha mafuta na chembechembe zenye rangi za kiasili mafuta katika dutu kuliko ile aina kavu mafuta
tofauti katika aina nta za sikio imekuwa na msisimko kwa moja msingi mabadiliko a single nucleotide polymorphism katika gene inayojulikana kama binding mkanda atp c gene
mbali na kuathiri aina serumeni mabadiliko ya gene pia hupunguza uzalishaji jasho
watafiti wanasema kwamba kupungua kwa jasho kulikuwa na manufaa kwa binadamu wa mashariki ya waasia na wenyeji wa kimarekani ambao walikadiriwa kuwa wanaishi katika mazingira ya baridi
kusafisha mfereji wa sikio hutokea kama matokeo ya conveyor belt mchakato ya uhamaji wa epithelial unaosababishwa na harakati za kusogea kwa taya
seli hutengenezwa katika kituo cha utando wa tympanic ambayo huhama nje kutoka kwenye umbo kwa kiwango cha kulinganishwa na kile cha ukuaji wa kucha za vidole kuelekea kwenye kuta za mfereji wa sikio na baadaye husogea kuelekea kwenye mlango wa mfereji wa sikio
serumeni katika mfereji pia hutolewa nje hutoka na uchafu wowote vumbi na chembechembe zilizo kusanyika kwenye mferji wa sikio
kusogea kwa taya husaidia mchakato huu kwa kudislodging debris iliyoshikiliwa kwenye kuta za mfereji wa sikio pia huongeza kasi yake ya kutolewa nje
kulainisha huzuia desiccation kuwasha na uchomaji wa ngozi ndani ya mfereji wa sikio inayojulikana kama asteatosi
vitu vinavyo lainisha vinatokana na vitu vyenye mafuta mengi ya sebum ambayo huzalishwa na tezi za mafuta katika aina ya majimaji ya serumini angalau mafuta hayo yanahusisha kolestroli squalene fati asidi yenye mnyororo mrefu na pombe
serumeni imekuwa kupatikana ili kupunguza uwezekano wa anuwai ya bakteria ikiwa ni pamoja na influenzae haemofilasi staphylococcus aureus na lahaja nyingi ya escherichia coli wakati mwingine kwa kiasi kama kama
ukuaji wa aina kuu mbili zilizopo za kuvu katika otomikosisi pia huzuiliwa na serumeni ya binamu
vitu vya vinavyo zuia bakteria kimsingi vinatokana na asidi yenye mafuta kolezi zilizopo lysozyme na hasahasa kwenye kiasi kidogo cha asid ya nta za sikio laisozim ph iko karibu 
 kwa mtu wa kawaida
nta za sikio nyingi inaweza kuzuia sauti kupita katika mfereji wa sikio na kupunguza uwezo wa kusikia pia inakadiriwa kuwa chanzo cha kutoskia kati ya aslimia 
kusogea kwa taya kiasilia kunasaidia kusafisha sikio
kulainisha nta za sikio kwa kutumia mafuta ya oliva au mchanganyiko wa urea na vitu vingine mara nyingi vinasaidia nta kulainika na kuisaidia kutoka nje kwa msaada wa bomba na maji ya uvuguvugu yanayo ingia kwenye mfereji wa sikio baada ya mchanganyiko pia husaidia kulainisha nta kama hii haita faa njia inayotumiwa mara kwa mara na madaktari ni kuinyonya kwa maji ya uvuguvuvgu na inatuika kwa ya gps huko edinburgh
njia salama inatumiwa zaidi na wataalamu wa sikio wakati mfereji wa sikio unapoziba kwa muda na vitu kushindwa kupita katika ngozi ya mfereji wa sikio
pamba kwa upande mwingine inasukuma nta nyingi kwenye mfereji wa sikio na kuondoa kiasi kidogo cha juu cha nta ambayo inatokea kuingia kwaenye pamba
katika mwaka wa maelezo mapya yalitolewa na wataalamu wa masikio wa chuo kikuu cha marekani wakishauri nta za sikio kutotolewa vinginevyo kuzidi kwa nta za sikio kuna sababisha madhara kiafya
mchakato huu unajulikana kama cerumenolysis na unafanikiwa kwa kutumia mchanganyiko unaojulikana kama cerumenolytic kikolezi ambao huingizwa kwenye mfereji wa sikio
mara nyingi inasaidia nta kuja nje na kama haijawa inasaidia kuondoa serumeni kwa kunyonya au ukwanguaji
 ufundisanifu huu uligunduliwa na aulus cornelius celsus in de medicina katika karne ya kwanza
if crust hot oil is poured in or verdigris mixed with honey or leek juice or little soda in honey wine
and when the crust has been separated from the ulceration the ear is irrigated with tepid water to make it easier for the crusts now disengaged to be withdrawn by the ear scoop
if it be wax and if it be soft it can be extracted in the same way by the ear scoop but if hard vinegar containing little soda is introduced and when the wax has softened the ear is washed out and cleared as above
further the ear should be syringed with castoreum mixed with vinegar and laurel oil and the juice of young radish rind or with cucumber juice mixed with crushed rose leaves
the dropping in of the juice of unripe grapes mixed with rose oil is also fairly efficacious against deafness
kibiashara au kawaida cerumenolytics inapatikana pamoja na cerumenolytic itumike mara kwa siku kwa muda wa siku kabla ya utoaji wa serumeni
utafiti umeonesha kwamba maandalizi ya kitropki kwa ajili ya matibabu ya nta za sikio na kwamba kuna tofauti ndogo kati ya msingi wa mafuta na msingi wa maji katika maandalizi
mara baada ya serumeni kulainishwa huondolewa kutoka mfereji wa sikio kwa usafishaji
mbinu ya unyonyaji wa sikio imeelezewa kwa undani zaidi na wilson na roeser na hatimaye blake ambaye alishauri kuvuta sikio la nje mbele na nyuma na ncha ya kinyonyeo kusogezwa taratibu juu na nyuma ili maji yaweze kusanjari kwenye paa la mfereji
mchanganyiko wa kumwagilia unatoka nje ya mfereji kwenye sehemu yake ya kutokea ikitoka na nta pamoja na vitu vingine
mchanganyiko unaotumika kumwagilia mfereji wa sikio ni maji ya moto chumvi ya kawida mchanganyiko wa sodiamu bikarbonati au mchanganyiko wa maji na siki kusaidia kuzuia mambukizi ya huduma ya pili
wagonjwa mara nyingi wanapenda mchanganyiko wa kumwagilia upashwe joto mpaka kufikia lile joto la mwili
kizunguzungu ni tatizo kuu la unyonyaji kwa kutumia vimiminika ambavyo ni vya baridi au vya joto kuliko joto la mwili
alipendekeza maji yawe c zaidi kuliko joto la mwili na kwamba hii lazima ichunguzwe na kipima joto
joto jingine yoyote inaweza kusababisha kisulisuli kama hutumika wakati wa upimaji wa jaribio la kalori tendohiari
sindano inapaswa kutumika kwa umakini kuingiza maji kwenye sikio
baada ya umwagiliaji kichwa kina inamishwa kuruhusu maji kukauka
umwagiliaji unatakiwa kurudiwa mara nyingi
kama mtiririko wa maji una chungu lazima kasi yake iwe ndogo
ni bora kusafisha kidonda taratibu kwa muda mrefu kuliko kutumia nguvu na kusababisha nta kutoka kwa haraka
utaratibu huu unaweza kufanywa nyumbani ukioga kwa kutumia sindano ya kumwagilia katika pembe 
baada ya nta kuondolewa sikio lina weza kukaushwa kwa kuinamisha kichwa na kuvuta sikio juu kwa taratibu ili kunyosha mfereji wa sikio
nta za sikio inaweza kuondolewa kwa kutumia pick kikwangulaji ya sikio ambayo kwa kawaida ina dislodges nta za sikio na kuzitoa nje ya mfereji wa sikio
utoaji wa nta za sikio kwa kutumia pick hutumiwa zaidi na watu wa mashariki ya asi
asia ya mashariki kama nta za sikio ya watu wengi wa asia ya mashariki ni aina kavu inaweza kuondolewa kirahisi kabisa kwa kusugua na pick kama inavyoanguka chini kirahisi katika mabonge makubwa au vitu vikavu kama ilivyo yenyewe
kwa ujumla inashauriwa kutokutumia pamba q tips au cottonbuds kwa kufanya hivyo inaweza kusukuma nta ndani zaidi kwenye mfereji wa sikio hasa ikitumika kizembe ina weza kuharibu ngoma ya sikio
abrasion ya mfereji wa sikio hasa baada ya maji aliingia kutoka kuogelea au kuoga unaweza kusababisha maambukizi ya sikio
aidha kichwa cha pamba kinaweza kutoka na kuingia kwenye mfereji wa sikio
vacuuming ya sikio inaweza kufanywa na wataalamu au kwa vacuum kits ya nyumbani
hata hivyo uchunguzi katika kliniki ya otolaryngology umeonesha vacs ya sikio ya nyumbani siyo nzuri wakati wa kuondoa nta za sikio hasa ilipolinganishwa na prob ya nyumba ya jobson
utafiti wa kupelekwa na watendaji wa uingeraza ume onesha kuwa cermen ya sikio inajiopndoa yenyewe wengi wanasema hiyo kazi inafanywa na wauguzi ambapo baadhi yao hawana maelekezo yoyote
ni matatizo kama kuondolewa kwa nta za sikio hakuna matatizo
umwagiliaji unaweza kufanywa nyumbani kwa kutumia vifaa sahihi hasa pale mtu anapokuwa makini na sio kumwagilia kwa nguvu
njia zingine zote inaweza kutumiwa na mtu mwenyewe ambaye alishawahi kufanya majaribio
mwandishi wa bull anashauri wanafizikia kuwa baada ya kuondolewa kwa nta ni lazima kukagua vizuri ili kuhakikisha hakuna kilicho baki
ushauri huu unaonekana superfluous lakini mara nyingi hupuuzwa
hii ilithibitishwa na sharp et al ambaye ni mtafiti wa kwa watendaji wa jumla imeonekana kuwa tu ya madaktariwalikagua mfereji wa sikio baada ya unyonyaji kuhakikisha nta zimeondolewa
matokeo yake kushindwa kuondoa nta kutoka mfereji wa sikio kumefanya takribani ya matatizo yanayotokana na hatua hizo
matatizo mengine ni pamoja na uvimbe wa sikio la nje maumivu kisulisuli tiniti na kutobolewa kwa ngoma ya sikio
kulingana na utafiti huu matatizo makubwa katika maskio ya unyonyaji ilipendekezwa madai yanayotokana na kunyonya sikio yamesema kwa karibu ya madai yote yamepokelewa na shirika la new zealands la accident compensation corporation ent medical misadventure committee
 wakati ikiwa juu hii si ajabu kwa kuwa kunyonya sikio ni njia ya kawaida kabisa
grossan alipendekeza kuwa takriban masikio yanamwagiliwani kila wiki huko marekani na kwa wiki nchini uingereza
uchafuzi kutokana na takwimu zilizopatikana huko edinburgh kwa sharp et al
takwimu hapa zikojuu zaidi kukadiria kuwa takribani masikio yanaangaliwa kati ya idadi ya watu kila mwaka
katika madai ya new zealand yaliyotajwa hapo juu utoboaji wa utando wa tympanic ulikuwa na majerahamara kwa mara pia unaoweza kusababisha matatizo ya ulemavu
sikio candling pia hujulikana kama sikio coning joto skio tiba ya mafuta ni dawa mbadala mazoezi alidai kuboresha afya kwa ujumla na ustawi na taa moja ya mashimo mwisho na kuweka mshumaa mwisho wengine katika mfereji wa sikio
kulingana na watafiti matibabu ni hatari na ufanisi
mawakili kusema kwamba mabaki giza ambayo inaonyesha baada ya utaratibu huu ni nta ya skio iliotolewa na kudhibitisha ufanisi wa utaratibu
utafiti umeonyesha kwamba kwa kweli mabaki huwa ikiwa mshumaa ambayo yameundwa na pamba na nta ya nyuki na kuwacha mabaki baada ya moto uliigizwa kwa skio au laa chanzo chake kiko katika milima ya kipengere upande wa kusini wa njombe ikielekea mwanzoni kusini mashariki na baadaye magharibi inapoishia katika ziwa nyasa karibu na mji wa manda
hivyo ni tawimto mrefu wa ziwa nyasa na kutokana hali hii inahesabiwa kama chanzo cha mto shire unaopeleka maji ya ziwa kwenda mto zambezi na bahari hindi
fudi kutoka kimalagasi ni ndege wadogo wa jenasi foudia katika familia ploceidae ambao wanatokea madagaska na visiwa vingine katika bahari ya hindi
ndege hawa ni wakubwa kuliko kwera na wakati wa kuzaa madume wana nyekundu au njano kichwani na pengine sehemu nyingine za mwili
spishi nyingine hula mbegu hasa nyingine hula wadudu hasa
hulifuma tago lao kwa manyasi na majani na hulining inizia kitawi au jani kubwa
njiri ni ndege wadogo wa jenasi nesocharis nigrita na parmoptila katika familia estrildidae ambao wanatokea afrika tu
wanafana na mishigi wenye rangi za nyeusi kijivu na kahawia pengine nyekundu au buluu
tago lao ni tufe la manyasi nyuzinyuzi na vigoga lenye mwingilio kwa kando
aina ya damu pia huitwa kikundi cha damu ni uainishaji wa damu kwa kuzingatia kuwepo au kutokuwepo kwa dutu za antijeni za kurithiwa kwenye uso wa chembechembe nyekundu za damu rbcs
antijeni hizo zinaweza kuwa protini kabohaidreti glikoprotini au glikolipidi kutegemea na mfumo wa aina ya damu
baadhi ya antijeni hizo pia zinapatikana kwenye uso wa aina zingine za seli za tishu mbalimbali
baadhi ya hizi antijeni za juu za chembechembe nyekundu za damu zinazotoka kwenye aleli moja au jeni zinazohusiana kwa pamoja huunda mfumo wa aina ya damu
aina za damu hurithiwa na huwakilisha michango kutoka kwa wazazi wote wawili
jumla ya mifumo ya aina ya damu ya binadamu sasa inatambuliwa na shirika la kimataifa la utoaji wa damu isbt
wanawake wengi wajawazito hubeba mimba kilicho na aina ya damu tofauti na yao na mama huweza kutengeneza kingamwili dhidi ya chembechembe nyekundu za damu za mimba
aina ya damu kamili ni seti kamili ya dutu kwenye uso wa chembechembe nyekundu za damu na aina ya damu ya mtu ni mojawapo ya miungano iwezekanayo ya antijeni za aina ya damu
katika aina hizo za damu zaidi ya antijeni tofauti za aina ya damu zimepatikana lakini nyingi ya hizi ni nadra sana au kwa kiasi kikubwa hupatikana katika makabila fulani
karibu kila mara mtu ana aina moja ya damu maisha yake yote lakini mara chache sana aina ya damu ya mtu hubadilika kwa sababu ya kuongezeka au ukandamizaji wa antijeni katika maambukizi donda ndugu au ugonjwa kingamwilinafsi
mfano wa jambo hili nadra ni kesi ya demi lee brennan raia wa australia ambaye aina yake ya damu ilibadilika baada ya kuatikwa ini
sababu nyingine ya kawaida ya mabadiliko ya aina ya damu ni kuatikwauboho
uatikwaji wa uboho hutekelezwa kwa lukemia na limfoma miongoni mwa magonjwa mengine
mtu akipokea uboho kutoka kwa mtu ambaye ana aina tofauti ya abo k
mgonjwa wa aina anapokea uboho wa aina o hatimaye damu ya mgonjwa itabadilika kuwa ya aina ya changizi
aina nyingine za damu uhusishwa na urithi wa magonjwa mengine kwa mfano antijeni ya kell mara nyingine huhusishwa na ugonjwa wa mcleod
baadhi ya aina za damu zinaweza kuathiri wepesi wa maambukizo mfano ukiwa upinzani kwa aina maalum za malaria zinazoonekana katika watu wenye ukosefu wa antijeni ya duffy
antijeni ya duffy inakisiwa kwa sababu ya uteuzi asilia si ya kawaida katika vikundi vya kikabila kutoka maeneo yenye matukio mengi ya malaria
mfumo wa abo ni mfumo muhimu zaidi wa aina ya damu katika kuongezewa damu kwa binadamu
kingamwili kinza a na kingamwili kinza b zinazohusika kwa kawaida ni kingamwili za imunoglobulini m inayofupishwa igm
kingamwili za abo igm hutengenezwa katika miaka ya kwanza ya maisha kwa wepesi wa kuhisi dutu za mazingira kama vile chakula bakteria na virusi
o kwenye abo mara nyingi huitwa sufuri au kapa katika lugha nyingine
mfumo wa rh ni mfumo wa pili muhimu zaidi wa aina ya damu katika kuongezewa damu kwa binadamu ukiwa na antijeni kwa sasa
antijeni ya rh iliyo muhimu zaidi ni ile ya kwa sababu huenda ikachochea mkarara wa mfumo wa kinga wa antigeni tano kuu za rh
ni kawaida kwa watu wenye d hasi kutokuwa na kingamwili kinza d igg au igm kwa sababu kwa kawaida kingamwili kinza d hazitengenezwi kwa wepesi wa kuhisi dhidi ya dutu za mazingira
hata hivyo watu wenye d hasi wanaweza kutengeneza kingamwili kinza d za igg kufuatia tukio la uhamasishaji labda kupewa damu kutoka kwa kijusi hadi kwa mama wakati wa ujauzito au mara chache kupewa damu na chembechembe nyekundu za damu za chanya
aina za damu zenye rh hasi ni chache kwa uwiano wa idadi ya watu wa asia 
 kuliko zilivyo kwenye idadi ya watu weupe 
katika jedwali lililo hapa chini kuwepo au kutokuwepo kwa antijeni za rh kunaashiriwa kwa ishara ya au ili kwa mfano aina ya a haina antijeni zozote za rh
darasa jedwali la wiki linaloweza kuporomoka kuporomoka usambazaji wa abo kirangi na kikabila bila rh damu aina kuhusu kuongezewa damu nzima au chembechembe nyekundu za damu zilizowekwa pamoja watu wenye damu ya aina ya rh hasi mara nyingi huitwa watoaji damu bia na wale walio na aina ya damu ya ab rh chanya huitwa wapokeaji damu bia hata hivyo masharti haya ni kweli kwa kawaida kuhusu mmenyuko wa kingamwili za kinza a na kinza b za mpokeaji kwa chembechembe nyekundu za damu zilizoongezwa na pia uwezekano wa wepesi wa kuhisi kwa antijeni za rh d
kikundi kimoja kisichokuwa cha kawaida ni watu walio na mfumo wa antijeni wa hh pia unajulikana kama aina ya damu ya bombay ambao wanaweza tu kupokea damu salama kutoka kwa watoaji damu wa hh kwa sababu wanaunda kingamwili dhidi ya dutu ya h
watoaji damu wenye kingamwili kali za kinza a kinza b au aina yoyote ya damu isiokawaida hutengwa kutoka kwa uchangiaji wa damu
mimenyuko inayowezekana ya kingamwili za kinza a na kinza b zinazopatikana katika damu iliyoongezwa kwa chembechembe nyekundu za damu za mpokeaji lazima isizingatiwe kwa sababu kiasi kidogo cha plazma iliyo na kingamwili inaongezwa
kwa mfano tukizingatia kuongezwa kwa damu ya rh hasi damu ya mtoaji damu kwa watu wote kwa mpokeaji wa aina ya damu ya rh chanya athari za kinga kati ya kingamwili za anti b za mpokeaji na chembechembe nyekundu za damu zilizoongezwa hazitarajiwi
kaliua inaundwa na igunga kilometa sitini ushokola tuombe mungu kazaroho usinge igagara pozamoyo ulndwa noni hata hivyo kiasi kidogo cha plazma katika damu iliyoongezwa ina kingamwili za kinza a ambazo zinaweza kuathiriana na antijeni kwenye uso wa chembechembe nyekundu za damu ya mpokeaji lakini mmenyuko mkubwa hauna uwezekano wa kuwepo kwa sababu ya sababu za mzimuo
zaidi ya hayo antijeni za uso wa chembechembe nyekundu za damu isipokuwa a na rh d zinaweza kusababisha athari mbaya na wepesi wa kuhisi ikiwa zinaweza kufunga kingamwili zinazolingana kusababisha mwitikio wa kinga
kuongezewa damu kuna changamano kwa sababu chembe za kugandisha damu na chembechembe nyeupe za damu wbcs zina mifumo yao ya antijeni za uso na wepesi wa kuhisi wa antijeni za chembe za kugandisha damu au wbc unaweza kutokea kutokana na kuongezewa damu
kuhusu kuongezewa plazma kinyume cha hali hii hutokea
plazma ya aina ya o iliyo na kingamwili zote za kinza a ns kinza b inaweza kutolewa kwa wapokeaji wa pekee yao
kingamwili zitashambulia antijeni za aina nyingine yoyote ya damu
kinyume chake plazma ya ab inaweza kutolewa kwa wagonjwa wenye aina yoyote ya damu ya abo kwa sababu haina kingamwili zozote za kinza a au kinza b
mbali na desturi ya sasa ya majaribio ya serolojia ya aina za damu maendeleo katika kutambua ugonjwa kwa molekiuli yanaruhusu uongezeko wa matumizi ya kuainisha jeni za vikundi damu
tofauti na majaribio ya serolijia yanayoripoti fenotaipu ya moja kwa moja ya aina ya damu kutambua aina jeni kunaruhusu utabiri wa fenotaipu kutokana na maarifa ya msingi wa molekiuli ya antijeni zinazojulikana kwa sasa
hii inaruhusu uamuzi wa kina wa aina ya damu na kwa hivyo ulinganisho bora wa kuongezewa damu jambo ambalo linaweza kuwa muhimu hasa kwa wagonjwa wenye mahitaji ya kuongezewa damu mara nyingi kuzuia kingamaradhi ya allo
mwezi wa aprili utaratibu wa kugeuza aina za damu a b na ab hadi ile ya kwa kutumia kimeng enya uligunduliwa
utaratibu huu bado ni wa majaribio na damu inayopatikana bado haijafanyiwa majaribio kwa binadamu
utaratibu huu hasa huondoa au kubadilisha antijeni kwenye chembechembe nyekundu za damu ili antijeni na kingamwili zingine zisalie
hii haisaidii upatanifu wa plazma lakini hili ni jambo dogo kwa sababu plazma ina manufaa finyu zaidi katika kuongezewa damu na ni rahisi zaidi kuihifadhi
mifumo miwili ya aina za damu iliyo muhimu zaidi iligunduliwa na karl landsteiner wakati wa majaribio ya kwanza ya kuongezewa damu aina ya abo mwaka wa na kwa ushirikiano na alexander s
wiener aina ya rhesus mwaka wa 
majilio ya udaktari wa kuongezewa damu na ufahamu wa ugonjwa wa hemolitiki ya mtoto mchanga kuliongoza kwa ugunduzi wa aina zaidi za damu na sasa mifumo ya vikundi vya damu ya binadamu vinatambuliwa na shirika la kimataifa la upaji wa damu isbt na ndani vikundi vya damu zaidi ya antijeni tofauti za vikundi vya damu zimepatikana nyingi ya hizi ni nadra sana au zinapatikana katika makabila mengine
aina za damu zimetumika katika sayansi ya kuchunguza na katika kupima ubaba lakini nafasi ya matumizi haya mawili inachukuliwa na uchukuaji kijeni wa alama za vidole ambao hutoa uhakika zaidi
imani maarufu nchini japani ni kwamba aina ya damu ya abo ya mtu inaweza kutabiri tabia yao nafsi yao na upatanifu na wengine
kutokana na mawazo ya kisayansi ya ubaguzi wa rangi wa kihistoria nadharia hii ilifika japani mwaka wa katika ripoti ya mwanasaikolojia na serikali ya kijeshi ya wakati huo ikaagiza utafiti kwa lengo la kuadilisha askari bora
imani hiyo ilififia katika miaka ya kutokana na msingi wake ambao haukuwa wa kisayansi
nadharia hii ilikataliwa na wanasayansi muda mrefu uliopita lakini ilifufuliwa katika miaka ya na masahiko nomi mtangazaji ambaye hakuwa na ujuzi wowote wa uuguzi
osasco ni mji la brazil katika jimbo la s o paulo takriban km kutoka mji huu
mitolondo au bwerenda ni ndege wadogo wa jenasi lagonosticta katika familia estrildidae ambao wanatokea afrika tu
wanafana na mishigi lakini madume wana rangi za nyekundu kahawa na kijivu pengine pamoja na madoa meupe madogo
majike wana rangi za kahawa na kijivu kwa kawaida lakini mara nyingi wana sehemu nyekundu pia na madoa meupe kidarini
tago lao ni tufe la manyasi na majani lenye mwingilio kwa kando
spishi nyingi ni wateswa wa vinili ambao huyataga mayai yao katika matago ya mitolondo
mitolondo misitu ni ndege wadogo wa jenasi cryptospiza katika familia estrildidae ambao wanatokea afrika tu
wanafana na mitolondo lakini ndege hawa ni wekundu juu na kijivu chini na kichwani
isaac m ndez ni jina la kutaja uhusika wa katika tamthilia ya heroes ambayo inarushwa hewani na televisheni ya nbc
uhusika umechezwa na santiago cabrera ana uwezo wa kuchora matukio ya baadaye
hadithi ya isaac m ndez inaanza katika sehemu ya kwanza ambapo anajitafutia na msanii mwenye mateso aishiye huko kwa tabu huko mjini new york city
mendez ametawaliwa na heroini na alifanikiwa kiasi kuacha matumizi haya mabaya kabisa anaweka mkazo juu ya mahusiano yake na simone
mkazo huu umeharibika wakati isaac anagundua kwamba anaweza kuona na kuchora matukio ya baadaye lakini akiwa katika hali ya ulevi wa heroini tu
hapo awali isaac anafikiri michoro ile kuwa ni ushetani na hata kujaribu kuziangamiza lakini simone anaziona kama ni mvuto wa kisaniii
karibia na mwishoni mwa sehemu ya kwanza isaac anajidunga dawa kupita kiasi
simone analeta msaada wa mwuguzi ambaye ni peter petrelli ambaye anagundua kwamba isaac amechora picha ya peter bila hata ya kuonana naye hapo awali
kwa msaada wa peter isaac ananusurika katika kujikita dawa kupita kiasi
mitolondo kanga ni ndege wadogo wa jenasi mbalimbali katika familia estrildidae ambao wanatokea afrika tu
wanafana na mitolondo lakini ndege hawa wana madoa meupe mengi tumboni
wana rangi mbalimbali kama nyekundu machungwa kijani kahawia kijivu na nyeusi
tago lao ni tufe la manyasi nyuzinyuzi na vigoga lenye mwingilio kwa kando
mishigi ni ndege wadogo wa jenasi mbalimbali katika familia estrildidae ambao wanatokea afrika asia na australia
spishi nyingi za asia na australia zina rangi kali kwa kipande kikubwa cha mwili
ndege hawa hula mbegu hasa na wadudu pia hususa makinda
adam monroe pia anajulikana kama takezo kensei kensei takez katika japani yenye mgogoro ni jina la kutaja uhusika uliochezwa na david anders kwenye mfululizo wa kipindi cha televisheni cha heroes kinachorushwa hewani na kituo cha tv cha nbc
muhusika huyu alianza kuonekana kwa mara ya kwanza katika sehemu ya four months later ya msimu wa pili wa mfululizo japokuwa hekaya za kensei zimekuwa zikitajwa mara kwa mara katika msimu wa kwanza
kipawa chake cha kujitengeneza upya kumesimamisha kukua kwa umri wake unamfanya aonekane katika karne za kale na za sasa katika mfululizo
jina la kensei linamaanisha mtakatifu wa upanga na takezo ni jina la kihistoria la bwanapanga miyamoto musashi kensei linatokana na hekaya kadha wa kadha za watalaamu wa kupambana kwa mapanga wa kijapani hiyo ikiwa pamoja na musashi
kulingana na hekaya kensei alikuwa mshujaa wa kijapani anafahamika zaidi kwa kuiokoa japani kutoka kwa white beard shirohige katika karne ya 
hata hivyo anajithibitisha kuwa ni mwingereza aliyekuja japani kujitafutia riziki
hiro anataja hekaya za takezo kensei mara kibao katika msimu wa kwanza ilihusiana kiasi tu hadi hapo alipokuja kufundishwa kendo na baba yake katika sehemu ya landslide
awali katika godsend na the fix hiro amesema kwamba ule upanga ambao alikuwa akihangaikia kuuiba kutoka kwa mr
linderman umemsaidia kensei kuzingatia nguvu zake
pia amesema kwamba baba yake amekuwa akimwambia hadithi za kensei huenda ni pamoja na hiro kumwambia kensei mara kwa mara katika msimu wa pili
seedcracker ni ndege wadogo wa jenasi pyrenestes katika familia estrildidae ambao wanatokea afrika tu
ndege hawa ni baina ya wakubwa kabisa wa familia hii na wana domo mfupi na nene sana
wanafanana na madomobuluu lakini domo lao ni jeusi
kichwa kidari na mkia ni nyekundu na tumbo na mabawa ni nyeusi kahawia au zaituni kijani
tago lao ni tufe la manyasi au matete lenye mwingilio kwa kando
bluebill ni ndege wadogo wa jenasi spermophaga katika familia estrildidae ambao wanatokea afrika tu
ndege hawa ni baina ya wakubwa kabisa wa familia hii na wana domo fupi na nene sana
wanafanana na wabanjambegu lakini domo lao ni buluu lenye ncha nyekundu
kidari ni chekundu mabawa na mkia ni nyeusi au kahawia na tumbo ni jeusi au kahawia lenye madoa meupe
mwili ni kinachofanya binadamu aonekane na kuishi katika ulimwengu kwa kufanana na wanyama
tofauti kubwa iliyopo kati yao upande wa uwezo wa akili na wa utendaji pengine inaelezwa na dini falsafa n
kwa kudai uwepo wa roho pia katika umbile la binadamu
mwili unaundwa na viungo vyake kwa mfano kichwa shingo kifua mikono na miguu
umbo lake linategemea urithi lakini pia maisha ya mtu yalivyo
urefu unategemea mambo mbalimbali kama vile jinsia
kabla ya kufikia utu uzima mwili unaundwa na seli bilioni 
 baada ya kufa mwili wa binadamu unaitwa maiti kumbe ule wa mnyama unaitwa mzoga
neno usafi wa moyo unatumika mara nyingi kuelezea adili ambalo linapingana na uzinifu na kutegemea kiasi
kwa maana hiyo unawahusu watu wanaojua kutawala maelekeo ya kijinsia yaweze kujenga maisha yao binafsi familia na hata jamii
neno hilo lilivyotumiwa na yesu katika hotuba ya mlimani lina maana pana zaidi na kuhusisha unyofu wa dhamiri kwa jumla
tunguridi ni ndege wadogo wa jenasi pytilia katika familia estrildidae ambao wanatokea afrika tu
wanafana na mishigi na wana rangi mbalimbali kama nyekundu machungwa njano na au kijani
hula mbegu hasa lakini wadudu pia hususa makinda
tago lao ni tufe la manyasi lenye mwingilio kwa kando
tongo ni ndege wadogo wa jenasi mbalibali katika familia estrildidae ambao wanatokea afrika na asia
wanafana na mishigi lakini rangi zao ni nyeusi kijivu kahawia na nyeupe tu
hula mbegu hasa lakini wadudu pia hususa makinda
tago lao ni tufe la manyasi lenye mwingilio kwa kando
hii ina maana ya kwamba hiro ana uwezo wa kubadili mtiririko wa muda
awali uwezo wake ulimruhusu aweze kwenda mahali popote atakapo kusimamisha wakati au kusafiri kupitia wakati lakini matukio ya hivi karibuni ya mfululizo yamezuia kupata nguvu zake kama awali
uhusika huu umechezwa na mwigizaji filamu wa kijapani kiamerika masi oka
kulingana na kitabu cha vichekesho cha mtandao kupitia nbc
com hiro amepatiwa jina baada ya hiroshima hivyo basi daima familia itakumbuka shambulio la bomu la atomiki la hiroshima na nagasaki
tim kring amenukuliwa akisema si kama bahati kumwita jina la hiro hakika yu katika safari ya kishujaa
dhamiri ni kipawa cha binadamu kinachomwezesha kuamua kuhusu uadilifu au uovu wa tendo fulani analolikabili au alilolitenda
dhamiri hiyohiyo inamsukuma daima kutenda lililo adilifu na kukwepa lililo ovu
katika falsafa ya maadili wengi wanakubali kwamba uamuzi wa dhamiri unategemea ukweli ambao upo nje ya mhusika na ambao yeye anatakiwa kuutambua
baadhi ya wataalamu wa elimunafsia wanashika msimamo kuwa uamuzi wa dhamiri unategemea zaidi malezi na mang amuzi ya mtu
katika dini ukristo unatia maanani sana dhamiri iliyozungumziwa na mtume paulo kama sheria ya ndani ya mtu
kwa kweli mtu ana sheria iliyoandikwa na mungu katika moyo wake
dhamiri ni kiini cha siri zaidi na patakatifu pa mtu ambapo anabaki peke yake na mungu ambaye sauti yake inasikika kwa ndani kabisa gaudium et spes 
al bayda au beida kar ni mji mkubwa wa tatu nchini libya na mji mkubwa wa pili katika sehemu ya mashariki
walikuwa katika serikali ya zamani wa kifalme katika mji mkuu wa nchi hiyo
enon john schmersal toko yasuda walikuwa bendi ya muziki wa rock kutoka new york katika marekani
allied powers allies of ww ii ni jina la kutaja mataifa yaliyoungana pamoja dhidi ya ujerumani na nchi zilizoshikamana nayo hasa wakati wa vita kuu ya pili ya dunia na pia wakati wa vita kuu ya kwanza ya dunia
ujerumani ilishambulia poland tarehe septemba 
ufaransa na uingereza ziliwahi kutia saini mikataba ya ulinzi pamoja na poland hivyo zilitangaza hali ya vita dhidi ya ujerumani
kanada australia new zealand na afrika kusini zilizokuwa nchi huru ndani ya british commonwealth zilifuata zikatangaza vita dhidi ya ujerumani katika siku za kwanza za septemba 
ufaransa na uingereza zilikuwa pamoja na maeneo ya koloni zao na hivyo sehemu kubwa ya eneo la dunia lilijumlishwa tayari katika juhudi za mataifa ya ushirikiano
ni hasa uhindi wa kiingereza uhindi pakistan na bangla desh leo iliyochangia mali na watu wengi katika vita
maaskari waafrika kutoka majeshi ya kikoloni waliungwa pia na juhudi hizi
baada ya mashambulio ya ujerumani dhidi ya denmark norwei ubelgiji na uholanzi nchi hizi zilitazamiwa kama sehemu ya mataifa ya ushirikiano hata kama yalitekwa na kutawaliwa na ujerumani
mwaka iliona vita ya ujerumani na italia dhidi ya umoja wa kisovyeti urusi na nchi za ulaya kusini mashariki kama ugiriki na yugoslavia
marekani ilikuwa bado nje ya vita lakini serikali yake ilitoa tayari misaada mingi kwa uingereza
mwezi wa novemba viongozi wa nchi kubwa franklin d
roosevelt marekani winston churchill ufalme wa maungano uingereza na stalin umoja wa kisovyeti urusi walikutana mjini teheran uajemi wakajadili ushirikiano wao na mipango ya vita
tarehe desemba japan ilishambulia bandari ya kimarekani ya pearl harbour hawaii
ujerumani ilitangaza hali ya vita dhidi ya marekani
tangu hapo nchi nyingi za amerika yote zilijiunga na mataifa ya ushirikiano
mwisho wa vita nchi zote za dunia isipokuwa hispania ureno uswidi uswisi eire afghanistan tibet zilijiunga na mataifa ya ushirikiano dhidi ya ujeruman japani hungaria na bulgaria
italia ilikuwa ilijitenga tayari na ujerumani isipokuwa sehemu kubwa bado ilikuwa chini ya utawala wa jeshi la ujerumani
ushirikiano huu ulikuwa chanzo cha umoja wa mataifa ulioundwa mwaka mara baada ya mwisho wa vita
bandari ya lulu kihawaii pu uloa ni bandari ya kijeshi ya marekani kwenye kisiwa cha oahu katika jimbo la visiwani la hawaii marekani
kituo hiki cha kijeshi kipo ndani ya kidaka iliyo bandari asilia ambako meli na manowari zinakaa salama wakati wa dhoruba
katikati ya kidaka kuna kisiwa kinachoitwa ford island ambayo ni kitovu cha kituo cha kijeshi
wilaya ya kyerwa ni wilaya mpya katika mkoa wa kagera ambayo ilianzishwa rasmi mnamo machi 
tangu marekani kutwaa hawaii na vita ya marekani dhidi hispania mwaka bandari hii ilikuwa makao makuu ya kundi la manowari za marekani katika bahari pasifiki
pearl harbor ilikuwa maarufu kutokana na mashambulio ya ghafla ya japani dhidi ya manowari za marekani yaliyotokea hapa tar
hatua hii ilisababisha marekani kuingia katika vita kuu ya pili ya dunia na kujiunga rasmi na mataifa ya ushirikiano
katika siku kabla ya desemba wanamaji wa japani walifaulu kukaribia funguvisiwa na kundi la manowari pamoja na manowari ndege 
eropleni kutoka manowari ndege hizi zilishambulia kituo cha pearl harbor katika masaa ya mapema ya desemba zikafaulu kuzamisha manowari na kuleta uharibifu mkubwa kwa manowari nyingine tatu kati hizi hazikuweza kutengenezwa tena
pia ndege nyingi za kijeshi za kimarekani ziliangamizwa
shabaha ya shambulio la japani ilikuwa kuharibu uwezo wa manowari za marekani kuingilia katika upanuzi wa mamlaka ya japani katika pasifiki hasa kwenye maeneo chini ya utawala wa uingereza uholanzi ufaransa na china
lakini shambulio halikugusa kituo cha nyambizi akiba za fueli karahana za kijeshi na ofisi za viongozi vya jeshi
pia manowari ndege zilizokuwa sehemu ya kundi ya pearl harbor hazikuharibiwa kwa sababu zote tatu hazikuwepo hawaii wakati wa shambulio
fumbwe ni ndege wadogo wa jenasi vidua katika familia viduidae ambao wanatokea afrika tu
spishi bila mkia mrefu na yenye rangi ya nili wanaitwa kinili pia
wakati wa kuzaa madume wana rangi ya nyeusi na nyeupe na pengine rangi nyingine au rangi ya nili tu na spishi kadhaa zina mkia mrefu
lakini wakati wengine wana rangi za majike kahawia na nyeupe wenye michirizi miwili kwa utosi na mkia wao una urefu wa kawaida
hula mbegu za manyasi hasa lakini wadudu pia kumbikumbi aghalabu
ndege hawa hawajengi tago lao lenyewe lakini huyataga mayai yao katika matago ya ndege wa familia estrildidae udusio wa kiota kiing
vinili wadusia mitolondo mshigi tombo au mshigi kidari machungwa na fumbwe wengine wadusia tunguridi tunguhina au mishigi mbalimbali
kinyume na kekeo fumbwe hawaharibu mayai ya mwenye tago
mayai ya fumbwe ni meupe kama yale ya mwenyeji lakini wakubwa zaidi
ndani ya domo la makinda inafanana na ile ya makinda ya mwenyeji na dume anaiga wimbo wake
vinili ni ndege wadogo wa jenasi vidua katika familia viduidae ambao wanatokea afrika tu
wanaitwa fumbwe pia pamoja na spishi nyingine za vidua
hula mbegu za manyasi hasa lakini wadudu pia kumbikumbi aghalabu
ndege hawa hawajengi tago lao lenyewe lakini hutaga mayai yao katika matago ya mtolondo mshigi tombo au mshigi kidari machungwa udusio wa kiota kiing
kila spishi ya kinili inadusia spishi yake ya mtolondo au mshigi
kinyume na kekeo vinili hawaharibu mayai ya mwenye tago
mayai ya vinili ni meupe kama yale ya mwenyeji lakini wakubwa zaidi
ndani ya domo la makinda inafanana na ile ya makinda ya mwenyeji na dume anaiga wimbo wake
 simph nos sauti za pamoja kupitia kiitalia sinfonia ni muziki iliyoandikwa kwa ajili ya okestra
aina hii ya muziki ilianzishwa huko italia katika karne ya 
hadi leo hii majina ya mitindo mbalimbali inayotumia ndani ya sinfonia ni ya kiitalia
kwa kawaida kuna sehemu tatu au nne zinazotofautishwa kwa kasi na tabia ya muziki kwa mfano haraka polepole haraka au kinyume chake polepole haraka polepole
watungaji muziki kama joseph haydn simfonia wolfgang amadeus mozart simfonia zaidi ya na ludwig van beethoven simfonia waliboresha na kukamilisha muziki dhati ya simfonia
beethoven alikuwa mtungaji wa kwanza aliyeingiza pia sauti za kibinadamu katika simfonia yake ya 
mitindo inayotumiwa ndani ya sehemu za simfonia ni pamoja na sonata minuet scherzo au rondo
okestra kubwa mara nyingi huitwa okestra ya simfonia wakati okestra ndogo huitwa okestra ya chumba
kim young sam kikorea desemba ni mwanasiasa mkorea aliyekuwa rais wa kumi na nne wa nchi ya korea kusini na 
maisha ya wakfu ni ufupisho wa maisha yaliyowekwa wakfu kwa kushika mashauri ya kiinjili
unaeleza hali ya pekee ya baadhi ya wakristo ndani ya kanisa inayotokana na uamuzi wao wa kumfuata yesu katika mtindo wake wa maisha ya useja ufukara na utiifu
mara nyingi wanaoishi hivyo wanaunda shirika la kitawa ingawa si lazima na wanajifunga kwa nadhiri au matamko yanayofanana nayo
kichomi ni diwani au mkusanyiko wa mashairi ya mwandishi euphrase kezilahabi kutoka nchini tanzania
diwani hii inaakisi mawazo ya kizazi kipya cha washairi wasomi waliofuzu kutoka kwenye vyuo vikuu miaka ya sabini
mawazo ya mshairi yaliyomo katika mashairi haya ni mawazo ya kisasa ni mawazo ya kijana aliyezungukwa na mazingira ya kisiasa kielimu kijamii na hata kidini
kwenye utangulizi wa diwani hii mshairi anaeleza kuwa katika sehemu ya kwanza anayoiita mashairi ya mwanzo ameandika juu ya mambo mbalimbali ikiwemo dini siasa utamaduni ndoa na uchumi
lakini katika sehemu ya pili aliyoiita fungueni mlango wazo moja hasa lilimsumbua
jambo lenyewe lilikuwa swali linalohusu maana ya maisha ambalo liliukera moyo wake akaona bora aandike kuwauliza wenzake
shairi la kwanza jinamizi taz uk linatalii dhamira ya dhuluma barani afrika
kuna aina mbili za ukoloni ukoloni mkongwe unaowakilishwa na watu weupe kwenye mtumbwi na ukoloni mamboleo unaowakilishwa na watu weusi kwenye mtumbwi
samaki baharini ni wananchi wazalendo majitu yenye meno ya kutisha ni wakoloni wa kisasa na mabepari wanaoendelea kulifyonza bara la afrika
kupitia kwa tashtiti na kejeli mshairi anaudhihaki utawala wa chuma yaani utawala wa kimabavu
mamba wanasimamia wakombozi ambao baada ya mapinduzi wanawasaliti wananchi wenzao
hapa sanaa ya ushairi inatumiwa kama jukwaa la kutetea haki ya mnyonge katika jamii
hata hivyo mwelekeo na tuni inayotawala kwenye shairi hili ni ile ya utamaushi na udhanaishi
mshairi amekata tamaa kuhusu suala la uhuru barani afrika
baada ya uhuru ukoloni unaendelea afrika kwa misingi na sura mpya
shairi linalofuatia ni upepo wa wakati taz uk 
kwenye shairi hili mshairi anatuchorea taswira ya ziwa lililochafuka kuna mawimbi yanayopanda na kushuka
taswira hii ni ishara inayosimamia maisha ya binadamu duniani
istiara kuu inayotumiwa hapa ni maisha ni bahari iliyochafuka
maisha ya binadamu hudhihirisha hali ya ufanisi na shida kadri tunaposhuhudia msukumo wa wakati
dhana ya wakati kuwa upepo mkali unaosukuma na kuyumbisha vyote duniani inajitokeza
mshairi anazingatia swala la tamaa na ubinafsi ambalo tunalishuhudia kwenye uwanja wa siasa
viongozi barani afrika hunyakua madaraka na kupokezana madaraka kwa zamu kama mzamaji anayeshika mguu wa rafikiye
isitoshe mshairi anakashifu pupa na kuthamini hela kuliko utu kwa kutumia mfano wa watu wanaopakata pesa kama mtoto
kama ilivyo kwenye mashairi mengi ya diwani hii mshairi amekata tamaa kuhusu maisha kwa jumla na hasa jinsi siasa inavyoendeshwa barani afrika
mshairi anayoana maisha kama ziwa au bahari iliyochafuka na dunia kama uwanja wa fujo
york ni mji wa ufalme wa maungano uliopo katika kaskazini ya uingereza
hutazamiwa kama mji mkuu wa yorkshire ingawa kiutawala si sehemu ya yorkshire tena bali eneo la pekee
ni mji wa kale sana ulikuwepo tayari zamani za utawala wa kiroma katika uingereza ukaitwa eboracum
baada ya uvamizi wa wanormani katika karne ya matamshi ya jina la kinormani yalikuwa polepole york
jengo kuu ni kanisa kuu maarufu la kianglikana lililokamilishwa mwaka 
askofu mkuu wa york ana nafasi ya pili ya kiheshima ndani ya kanisa anglikana ya uingereza
tangu mwaka john sentamu mwenyeji wa uganda amekuwa askofu mkuu
kando la mji wa kihstoria kuna maeneo ya chuo kikuu cha york kilichoanzishwa mwaka 
john tucker mugabi sentamu juni mjini kampala uganda ni askofu mkuu wa york na mku wa jimbo la kanisa anglikana la york linalojumlisha daiyosisi za kaskazini ya uingereza
ana cheo cha heshima cha pili katika kanisa anglikana la uingereza baada ya askofu mkuu wa canterbury
john sentamu ni askofu mkuu wa kwanza nchini asiye mwingereza kiasili
john sentamu alizaliwa katika kijiji karibu na kampala akiwa mtoto wa sita kati ya 
alisoma sheria kwenye chuo kikuu cha makerere mjini kampala akawa mwanasheria kwenye mahakama kuu ya uganda
mwaka idi amin alimteua kuwa hakimu wa mahakama kuu
lakini alimkasirisha diketa alipokataa kumwachisha huru binamu mmoja wa amin
akafungwa jela wiki tatu baada ya arusi yake kwa muda wa miezi mitatu
baada ya kuuawa kwa rafiki yake askofu mkuu janani luwum aliamua kuondoka uganda akaenda uingereza
alianza kusoma theolojia kwenye chuo kikuu cha cambridge akapokelewa kama padre wa kanisa anglikana mwaka 
baada ya kufanya kazi kama pdre msaidizi na padre kiongozi katika parokia kadhaa likuwa askofu msaidizi wa stepney mwaka akawa askofu wa birmingham
 alikuwa risi wa harakati ya youth for christ na raisi wa ymca
mwaka huohuo alipewa cheo cha askofu mkuu wa york
sentamu alichukua uraia wa kiingereza na leo hii ni raia wa uganda na ufalme wa maungano vilevile
wana watoto wawili wakubwa grace na geoffrey pamoja na watoto wawili wa kulea
alihesabiwa kuwa kati ya viongozi muhimu wa kanisa la kikristo katika afrika
mwaka aliuawa ama na idi amin mwenyewe au kwa amri yake
luwum alizaliwa wilaya ya kitgum kaskazini mwa uganda katika familia ya waacholi
akasoma shule ya sekondari na chuo cha ualimu akawa mwalimu wa shule ya msingi
mwaka akawa mkristo akaendelea kusomea uchungaji
alikuwa dikoni mwaka akapadrishwa mwaka akihudumia kanisa lake katika dayosisi za upper nile na baadaye mbale
mwaka alichaguliwa kuwa askofu wa dayosisi ya gulu katika uganda kaskazini
baada ya miaka akawa askofu mkuu wa jimbo la kanisa anglikana katika uganda rwanda burundi na boga zaire akiwa mwafrika wa pili aliyeshika nafasi hiyo mwaka 
luwum alikuwa askofu mkuu wakati wa utawala wa kidikteta wa idi amin aliyetwaa urais wa uganda tangu mwaka 
mwaka luwum alipinga wazi matendo ya serikali iliyozidi kuwakamata na kuua wananchi ovyo
kosa lake lilikuwa kwamba hakunyamazia maovu akiandika barua pamoja na viongozi wengine wa kanisa kwa rais huyo kulaumu matendo mabaya ya wanajeshi wa serikali waliowatesa wananchi
alijua hatari lakini aliona ni wajibu wake kuwalinda wakristo wake
tarehe februari luwum alikamatwa pamoja na mawaziri 
wakamatwa walipelekwa mbele ya mkutano mkubwa mjini kampala walipoonyeshwa mbele ya wananchi kama wasaliti waliotaka kumpindua amin na kumrudisha rais wa awali milton obote
siku iliyofuata redio uganda ilileta tangazo kuwa wote watatu walikufa katika ajali ya gari walipojaribu kumshika dereva katika jaribio la kukimbia
lakini wakati wa mazishi ya luwum ilionekana ya kwamba mwili wake ulitobolewa na risasi
henry kyemba aliyekuwa waziri wa afya chini ya amin aliandika baadaye askofu mkuu alipigwa risasi mdomoni na mara tatu kifuani
mashahidi waliokuja mbele baada ya utawala wa amin walisema ya kwamba wafungwa walipelekwa kwenye kambi la kijeshi walipopigwa na kuuawa
wengine walisema ni amin mwenyewe aliyepiga risasi lakini wengine hawakukubali
luwum aliacha na mjane mary lawinyo luwum na watoto 
askofu luwum anakumbukwa mpaka leo kama shahidi wa imani yupo katika mfuatano wa mashahidi wengi tangu mwanzo wa ukristo
lakini vilevile kiliwapa wakristo moyo wa kutonyamaza mbele ya uongo na maovu
kwa sehemu kubwa ya karne ya waliwindwa sana na waarabu waliofanya biashara ya watumwa
sumaku ni gimba inayotoa uga sumaku wa kuvuta magimba ya metali kwake au kuyasukuma mbali nayo
nguvu hii inaitwa uga sumaku haionekani kwa macho lakini inapimwa
sumaku asilia ni vipande vya madini ya maginetiti vinavyoweza kuvuta na kushika vitu vya chuma
kama kipande cha chuma au feleji ya kawaida inashikwa kwa muda fulani na sumaku asilia itaonyesha pia tabia za sumaku
watu wamejifunza kutumia uwezo wa sumaku na kutengeneza sumaku hasa pamoja na umeme na kutengeneza vifaa vyenye uwezo mkubwa wa kisumaku vinavyotumiwa katika teknolojia mbalimbali
usumaku ni tabia katika mada inayopatikana kiasili kufuatana na kanuni za fizikia
lakini metali kama shaba zinki au alumini hazivutwi nazo
jina hili lilikuwa msingi wa jina magnet linalotumiwa katika lugha nyingi
wachina ni watu wa kwanza waliotambua matumizi ya sumaku kwa manufaa ya kibinadamu
tangu karne ya walitumia sindano ya magnetiti yenye tabia ya kisumaku iliyolea juu ya maji ndani ya dira
ncha za sindano sumaku huathiriwa na uga sumaku wa dunia na ncha zake zinatazama kaskazini au kusini
kwa msaada wa dira mabaharia waliweza kuvuka bahari na kulenga pwani la mbali lisiloonekana mara moja bila kupoteza njia
wazungu wa ulaya walibuni mbinu huohuo kidogo baadaye tangu karne ya 
 profesa mdenmark hans christian oersted alitambua uhusiano kati ya umeme na usumaku alipoona ya kwamba umeme unaathiri sindano ya dira
leo hii umeme ni nguvu ya kimsingi wa teknolojia ya kisasa
maginetiti ni madini yenye rangi nyeusi kijivu yenye tabia ya sumaku
kikemia ni oksidi ya feri chuma yenye valensi za na 
inatokea mara nyingi kwa umbo la fuwele zenye urefu wa karibu sentimita na kona 
kiwango cha feri chuma hufikia asilimia kwa hiyo ni malighafi muhimu kwa kutengeneza chuma
ni chombo muhimu kwa kutafuta njia baharini au kwenye ardhi pasipo na alama zinazoonekana kama vile jangwani
ndani ya dira ya kawaida kuna sindano ya chuma sumaku inayotazama muda wote kwa ncha ya kaskazini kwa sababu inaathiriwa na uga sumaku wa dunia
wachina walikuwa watu wa kwanza wanaojulikana kubuni dira wakati wa karne ya 
walitumia sindano ya maginetiti iliyoelea kwenye bakuli ya maji juu ya ubao au karatasi
kuna dira kavu ambako sindano ya sumaku inalala juu ya mhimili
aina nyingine ambayo ni bora lakini ghali zaidi ni dira kiowevu ambako sindano inaelea ndani ya kiowevu cha mchanganyiko wa alikoholi na maji
chini ya sindano huwa na kadi yenye mchoro wa mielekeo ya dunia ya kaskazini kusini mashariki magharibi
mtu anayeshika dira anajigeuza hadi ncha ya sindano inakaa juu ya alama ya kaskazini kwenye kadi ya dira
sasa anaweza kujua mielekeo mingine iko wapi mahali anaposimama
dira huwa na mielekeo mikuu ambayo ni kaskazini mashariki kusini na magharibi
mielekeo ya kati hutajwa kama kaskazini mashariki kaskazini magharibi na kusini mashariki kusini magharibi kwa kiingereza northeast ne northwest nw na southeast se southwest sw
inawezekana kutaja mieleko makini zaidi kwa mfano kusini kusini magharibi south south west ssw au magharibi kusini magharibi west south west wsw
pilosa ni jina la kisayansi cha oda ya wahanga wakubwa na slothu
mhanga mkubwa myrmecophaga tridactyla ni spishi kubwa kushinda wahanga wote
mhanga mkubwa ni spishi pekee katika jenasi myrmecophaga
wahanga wakubwa wanakula sisimizi na mchwa kwa pua ndefu na ndimi zao
tembo bahari kutoka kijerumani kisayansi mirounga ni jenasi ya wanyama wakubwa wa bahari ya pasifiki na bahari ya kusini wenye mkonga mfupi kama tembo
dubu barafu ursus maritimus pia huitwa dubu aktiki ni dubu mkubwa mweupe wa duara ya aktiki
kishawishi ni tendo la kumvuta binadamu kutenda jambo
mara nyingi maana yake ni mbaya yaani ni kumvuta atende dhambi
kishawishi kinaweza kujianzia au kutokana na watu wengine lakini dini kama vile ukristo zinaweza kuona nyuma yake hasa uwepo wa nguvu za giza hususan shetani au ibilisi
katika biblia kishawishi cha kwanza kiliwapata na kuwashinda adamu na mke wake eva
tukio hilo maarufu kwa jina la dhambi ya asili limeathiri binadamu wote
injili zinasimulia pia vishawishi vilivyompata yesu hasa vitatu vilivyosababishwa na shetani jangwani ambavyo yesu alivishinda moja kwa moja na hivyo kutuelekeza namna ya kuvishinda vilevile
sala ya baba yetu ambayo yesi aliwafundisha mitume wake inamalizika kwa kuomba ushindi dhidi ya vishavishi na ya yule mwovu math 
swala pala au swalapala aepyceros melampus kigiriki aipos juu ceros pembe melas nyeusi pous mguu ni swala ambaye si mkubwa sana kutoka afrika
jina impala ambalo ni jina la swala pala kwa kiingereza linatoka kutoka lugha ya kizulu na linamaanisha swara
wao hupatikana katika savana misitu nene nchini kenya tanzania swaziland msumbiji namibia ya kaskazini botswana zambia zimbabwe kusini mwa angola kaskazini mashariki mwa afrika kusini na uganda
swala pala wa kawaida wanaweza kupatikana katika idadi ya hadi barani afrika
hapo awali wanataksonomia waliwaweka swala pala katika jamii sawa na swala ndogoro na kongoni
hata hivyo ilikuja kugunduliwa kwamba swala pala ni tofauti sana kutoka jamii hizi zote za swala ndiposa swala pala ikawekwa katika jamii yake yenyewe aepycerotini mtawalia
jamii hii kwa sasa imepandishwa cheo kuwa nusufamilia kamili aepycerotinae
kwa kawaida nususpishi mbili hutofautishwa ambazo huegemezwa na uchambuzi wa mitochondrial dna
swala pala wana urefu wa kati ya sentimita na 
wastani wa uzito wa swala pala wa kiume ni takriban kilo hadi huku swala pala wa kike wakiwa na uzito wa takriban kilo hadi 
rangi yao kwa kawaida ni nyekundu na kahawia ndiposa wakapewa jina la kiafrikana la rooibok wana ubavu mwepesi na tumbo nyeupe alama m katika ngozi zao
swala pala wa kiume ambao wana jina sawa kama wa kondoo waume wana pembe zinazofanana kama aina fulani ya chombo cha muziki kinachojulikana kama lyre kwa lugha ya kimombo na zinaweza kufikia urefu wa sentimita 
swala pala wa kike ambao wana jina sawa na kondoo wa kike hawana pembe
swala pala weusi hupatikana katika maeneo machache sana barani afrika na aina ya swala pala hawa ni nadra sana na wana mwili ambao ni mweusi
hifadhi ya wanyama ya kibinafsi ya botlierskop binafsi nchini afrika kusini ina zaidi ya swala pala weusi na hata zaidi ya swala pala wekundu
wanyama hawa wanaweza kufomu makundi makubwa ya zaidi ya swala pala lakini kwa kawaida idadi ya mkusanyiko wao huwa 
kidude cha ukoo kinachopatikana katika swala pala huwapa rangi yao
swala pala ni miongoni mwa spishi ambao wametamalaki katika aina nyingi za savana
wanaweza kukabiliana na mazingira tofauti kwa kuwa walaji wa nyasi katika baadhi ya maeneo
wao hula majani na nyasi wakati rangi ya majani na nyasi ni kijani na ambao unakuwa
vikundi vya swala pala hutumia maeneo maalumu kwa matumizi yao
swala pala huwa hodari wakati wote wa usiku na mchana na wanategemea maji
mifugo ni huashiria kwa kawaida kuwa kuna maji karibu
swala pala wanaweza kustawi katika maeneo ambayo walaji nyasi pekee hawezi kuishi
swala pala hurukaruka huku na huko ili kuwavuruga wanyama ambao wanaweza kuwala
wao wanaweza kuruka kwa umbali wa zaidi ya mita futi na urefu wa mita futi 
chui duma simba na mbwa mwitu ndio wanyama ambao huwawinda swala pala
swala pala wanaweza kufikia kasi ambao wastani wake ni maili hadi kwa saa moja kilomita hadi kwa saa moja ili kuwaepuka wanyama ambo wanaweza kuwala
swala pala wa kike na swala pala wale wachanga kufomu vikundi vya swala pala mia moja au mia mbili
wakati wa chakula upo kwa wingi swala pala wazima wa kiume wataimarisha wilaya na kuwazunguka swala pala wa kike na kuwafukuza swala pala wa kike ambao si wa jamii ya kundi hilo pamoja na wanyama wengine ambao wanaweza kuwala
pia wao huwafukuza swala pala wa kiume wengine ambao wamebalehe
swala pala wa kiume hujaribu kuzuia swala pala yeyote wa kike anayejaribu kuondoka katika wilaya ambao walikuwa wameutenga
katika misimu wa ukavu wilaya hizi hutelekezwa na kuachwa kwani vikundi hivi vya swala pala husafiri mbali ili kutafuta chakula
vikundi vikubwa vya swala pala huanzishwa na hujumuisha swala pala wa kike na wa kiume
swala pala vijana wa kiume ambao wamefanywa kuacha vikundi vyao vya awali hufomu kundi yao ya karibu takriban swala pala thelathini binafsi
swala pala wa kiume ambao wanaweza kutawala na kutamalaki vikundi vyao huwa wagombeaji kwa ajili ya kuchukua udhibiti wa wilaya zao
msimu wa kuzaana wa swala pala ambao pia hujulikana kama rutting kwa lugha ya kiingereza huanza wakati unaelekea mwisho wa msimu wa mvua mwezi wa mei
mambo haya yote kwa kawaida hudumu kwa muda wa takriban wiki tatu
huku swala pala wachanga wakizaliwa baada ya miezi saba mama yao ana uwezo wa kuchelewa kujifungua kwa nyongeza ya mwezi moja kama hali ni mbaya
wakati wa kujifungua swala pala wa kike hujitenga mwenyewe kutoka katika kundi ya swala pala wengine licha ya jitihada mbalimbali ya swala pala wa kiume kumzuia kuondoka katika wilaya yao
swala pala wa kike ambaye amekuwa mama kumweka mwanawe aliyezaliwa katika doa kwa siku chache au hata kumwacha mwanawe mafichoni kwa siku wiki kadhaa au zaidi kabla ya kurudi kwa kundi la swala pala wenzake
wanawe wachanga watajiunga na kikundi cha swala pala wengine na watakwenda kwa mamao tu wakati kuna shida au wakati wana njaa na wanahitaji kula
swala pala wachanga hunyonya matiti ya mamao kwa muda wa kati ya miezi hadi 
swala pala wa kike ambao hukomaa wanalazimika kujiondoa katika kikundi hicho na kujiunga na kundi mpya ya swala pala ya wanaume pekee
ni wanayama wanaozaa wadogo wao katika hali changa sana yaani baada ya muda mfupi wa mimba
baada ya kuzaa wanaendelea kubeba wadogo ndani ya mfuko au mbeleko ya ngozi iliyopo nje ya mwili juu ya tumbo
humo kuna maziwa ambako wadogo wanaweza kunywa ilhali wanatunzwa vizuri na kukaa joto
kadri wadogo wanavyokua wanaanza kutazama mazingira kutoka mbeleko na pia wanaanza kutembea nje wakirudi tena mbelekoni hadi wamefika umri wa kutosha wanaondoka
spishi zilizo nyingi ziko australia na visiwa vya karibu kama new zealand
koala kisayansi phascolarctos cinereus ni mnyama mdogo wa australia mwenye manyoya ya kijivu na anaofanana na dubu
kama kangaruu na marsupialia wengine koala wa jike huwa na pochi ambayo inaitwa marsupiumu ambamo mtoto humalizia kukua akiwa humo ndani
kulungu jina la kisayansi cervidae ni jina la kawaida wa wanyama wa ulaya asia au amerika wanaofanana na kulungu
kulungu ni neno la kiswahili na linaweza kumaanisha ichiro suzuki ni mchezaji ambaye kijapani baseball alicheza ya mabaharia seattle
ni mchezaji kijapani ambaye ana mafanikio makubwa ya mafanikio katika ligi kuu ya baseball
inayojulikana katika marekani kama samurai the silent the samurai silent
anashikilia rekodi kwa idadi kubwa ya mafanikio wakati wa msimu wake katika mlb 
wakati wa sensa ya walikuwa wakazi waishio humo
hidetoshi nakata katika kijapani amezaliwa januari katika kofu japan ni wa zamani wa soka kijapani mchezaji ambaye alicheza kama kiungo na klabu kadhaa za ulaya na bell mare hiratsuka katika nchi yake
utendaji wake kuwa na chuma yake sifa kama mmoja wa wachezaji bora kijapani kwa wakati
nakata ilikuwa mwaka kama mtu wa pekee kijapani kuchaguliwa kwa fifa ni daraja ya mpira wa bora wanaoishi katika historia na pia katika wawili na kupigiwa kura ya mchezaji bora wa mwaka katika bara la asia
nakata alishinda serie na as roma na mwaka baada ya coppa italia na parma fc
giant panda kisayansi ailuropoda melanoleuca ni dubu mkubwa kiasi wa uchina aliye mweusi na mweupe
nge au akrabu kutoka kiarabu ni arithropodi wa oda scorpiones katika ngeli arachnida
pedipalpi zao ni kubwa na zina gando na mkia ni mrefu na una msumari mkubwa mwishoni kwake
kama kawaida kiwiliwili chao kina sehemu mbili kefalotoraksi cephalothorax kichwa na kidari na fumbatio lakini zimeungwa vipana siyo kwa pediseli pedicel nyembamba kwa umbo wa mrija kama kwa buibui
mgongo wa kefalotoraksi ni mgumu na kwa hivyo huitwa gamba carapace
nge wana macho mawili juu ya gamba la kefalotoraksi na kwa kila upande wa kichwa
msumari wa nge hutumika kwa kudunga windo na kuingiza sumu ndani yake
windo akiwa amekufa kelisera chelicerae za nge zinakata vipande vidogo vinavyowekwa katika kishimo mbele ya mdomo
maji ya umeng enyaji yakamuliwa katika kishimo hiki na baada ya kumeng enya chakula myeyuko ufyondwa
nge hula arithropodi wengine na wale wakubwa hula mijusi na vipanya wadogo pia
yeniceoba ni mji na wilaya iliopo mkoani konya kwenye kanda ya anatolia ya kati huko nchini uturuki
spishi bila rangi kali kama njano na nyekundu huitwa mpasuambegu pia na spishi yenye domo nene huitwa yombeyombe
spishi nyingi zina rangi ya kahawa pamoja na nyeupe na pengine njano au nyekundu na zina michirizi myeusi
spishi nyingine zina rangi kali kama njano nyekundu kijani na au buluu
hawa ni ndege wa maeneo yenye miti lakini wengine wanatokea maeneo wazi na hata majangwa
hujenga tago lao kwa manyasi nyuzinyuzi na pengine vigoga na kuvumwani katika panda ya mti
kinyegere na nyegere vunde jina la kisayansi mephitidae ni mnyama mdogo mweusi na mweupe wa amerika na indonesia
inatunza maadili maalumu ya ukristo kulingana na yale ya uyahudi hasa ya mafarisayo
kiini chake kinafanana na hotuba ya mahali tambarare katika injili ya luka 
hotuba hiyo ilizingativa sana na mahatma gandhi na martin luther king katika kupigania haki bila ya kutumia mabavu
yesu alipoyaona makundi ya watu alipanda mlimani akaketi
heri walio maskini rohoni maana ufalme wa mbinguni ni wao
heri wenye njaa na kiu ya kufanya atakavyo mungu maana watashibishwa
heri wenye kuleta amani maana wataitwa watoto wa mungu
heri wanaoteswa kwa sababu ya kufanya atakavyo mungu maana ufalme wa mbinguni ni wao
heri yenu ninyi watu wakiwatukana wakiwadhulumu na kuwasingizia kila aina ya uovu kwa ajili yangu
furahini na kushangilia maana tuzo lenu ni kubwa mbinguni
hivyo ndivyo walivyowadhulumu manabii waliokuwako kabla yenu
lakini chumvi ikipoteza ladha yake itakolezwa na nini haifai kitu tena ila hutupwa nje na kukanyagwa na watu
wala watu hawawashi taa na kuifunika kwa chungu ila huiweka juu ya kinara ili iwaangazie wote waliomo nyumbani
vivyo hivyo ni lazima mwanga wenu uangaze mbele ya watu ili wayaone matendo yenu mema wamtukuze baba yenu aliye mbinguni
msidhani ya kuwa nimekuja kutangua sheria ya mose na mafundisho ya manabii
kweli nawaambieni mpaka hapo mbingu na dunia zitakapopita hakuna hata nukta moja au sehemu ndogo kabisa ya sheria itakayoondolewa mpaka yote yametimia
basi yeyote atakayevunja hata amri moja ndogo kuliko zote na kuwafundisha wengine wafanye hivyo huyo atakuwa mdogo kabisa katika ufalme wa mbiguni
lakini yule atakayezishika na kuwafundisha wengine huyo atakuwa mkubwa katika ufalme wa mbinguni
ndiyo maana nawaambieni wema wenu usipozidi ule wa mafarisayo na walimu wa sheria hamtaingia kamwe katika ufalme wa mbinguni
mmekwisha sikia ya kuwa watu wa kale waliambiwa usiue lakini mimi nawaambieni yeyote anayemkasirikia ndugu yake lazima ahukumiwe
anayemwita ndugu yake pumbavu atastahili kuingia katika moto wa jehanamu
basi ukipeleka sadaka yako mbele ya madhabahu na hapo ukakumbuka kwamba ndugu yako ana ugomvi nawe patana na mshtaki wako upesi mkiwa bado njiani kwenda mahakamani
la sivyo mshtaki wako atakukabidhi kwa hakimu naye hakimu atakukabidhi kwa askari nawe utafungwa gerezani
kweli nakwambia hutatoka humo mpaka umemaliza kulipa senti ya mwisho
lakini mimi nawaambieni atakayemtazama mwanamke kwa kumtamani amekwisha zini naye moyoni mwake
basi kama jicho lako la kulia linakukosesha ling oe ukalitupe mbali
afadhali zaidi kwako kupoteza kiungo kimoja cha mwili wako kuliko mwili wako wote kutupwa katika moto wa jehanamu
na kama mkono wako wa kulia unakukosesha ukate ukautupe mbali
afadhali zaidi kupoteza kiungo kimoja cha mwili kuliko mwili wako wote uende katika moto wa jehanamu
ilikwisha semwa pia anayemwacha mke wake yampasa ampe hati ya talaka
lakini mimi nawaambieni anayempa mkewe talaka isipokuwa kwa sababu ya uzinzi anamfanya azini na mtu akimwoa mwanamke aliyepewa talaka anazini
tena mmesikia kuwa watu wa kale waliambiwa usivunje kiapo chako bali ni lazima utimize kiapo chako kwa bwana
lakini mimi nawaambieni msiape kamwe wala kwa mbingu maana ni kiti cha enzi cha mungu wala kwa dunia maana ni kiti chake cha kuwekea miguu wala kwa yerusalemu maana ni mji wa mfalme mkuu
wala usiape kwa kichwa chako maana huwezi kuufanya hata unywele mmoja kuwa mweupe au mweusi
ukisema ndiyo basi iwe ndiyo ukisema siyo basi iwe kweli siyo
mmesikia kwamba ilisemwa jicho kwa jicho jino kwa jino
lakini mimi nawaambieni usimlipize kisasi mtu mbaya
mtu akikupiga kofi shavu la kulia mgeuzie pia shavu la pili
mtu akikupeleka mahakamani kutaka kukuchukulia shati lako mwache achukue pia koti lako
mtu akikulazimisha kubeba mzigo wake kilomita moja ubebe kilomita mbili
akuombaye mpe na mtu akitaka kukukopa kitu usimnyime
mmesikia kwamba ilisemwa mpende jirani yako na kumchukia adui yako
ili mpate kuwa watoto wa baba yenu aliye mbinguni
kwa maana yeye huwaangazia jua lake watu wabaya na wema na kuwanyeshea mvua watu wanyofu na waovu
je mtapata tuzo gani kwa kuwapenda tu wale wanaowapenda ninyi kama mkiwasalimu ndugu zenu tu je mmefanya kitu kisicho cha kawaida hata watu wasiomjua mungu nao hufanya vivyo hivyo
basi muwe wakamilifu kama baba yenu wa mbinguni alivyo mkamilifu
jihadharini msije mkafanya matendo yenu mema mbele ya watu kusudi mwonekane nao
la sivyo baba yenu aliye mbinguni hatawapeni tuzo
usifanye kama wanafiki wafanyavyo katika masunagogi na njiani ili watu wawasifu
toa msaada wako kwa siri na baba yako aonaye yaliyofichika atakutuza
wao hupenda kusimama na kusali katika masunagogi na katika pembe za njia ili watu wawaone
lakini wewe unaposali ingia chumbani mwako funga mlango kisha umwombe baba yako asiyeonekana
mnaposali msipayuke maneno kama watu wasiomjua mungu
wao hudhani kwamba mungu atawasikiliza ati kwa sababu ya maneno mengi
baba yenu anajua mnayoyahitaji hata kabla ya kumwomba
basi hivi ndivyo mnavyopaswa kusali baba yetu uliye mbinguni jina lako litukuzwe
utusamehe makosa yetu kama nasi tunavyowasamehe waliotukosea
usitutie katika majaribu lakini utuokoe na yule mwovu
fa na utukufu hata milele
maana mkiwasamehe watu makosa yao baba yenu wa mbinguni atawasamehe ninyi pia
lakini msipowasamehe watu makosa yao naye baba yenu hatawasamehe ninyi makosa yenu
wao hukunja nyuso zao wapate kuonekana na watu kuwa wanafunga
wewe lakini unapofunga paka kichwa chako mafuta nawa uso wako msijiwekee hazina hapa duniani ambako nondo na kutu huharibu na wezi huingia na kuiba
jiwekeeni hazina mbinguni ambako nondo na kutu hawawezi kuiharibu wala wezi hawaingii wakaiba
maana pale ilipo hazina yako ndipo pia utakapokuwa moyo wako
kama jicho lako ni zima mwili wako wote utakuwa katika mwanga
lakini ikiwa jicho lako ni bovu mwili wako wote utakuwa katika giza
basi ikiwa mwanga ulioko ndani yako ni giza basi hilo ni giza la kutisha mno
maana atamchukia mmoja na kumpenda huyo wa pili au ataambatana na mmoja na kumdharau huyo mwingine
waangalieni ndege wa mwituni hawapandi hawavuni wala hawana ghala yoyoye
ni nani miongoni mwenu kwa kuwa na wasiwasi sana anaweza kuuongeza muda wa maisha yake lakini nawaambieni hata solomoni mwenyewe na fahari zake zote hakupata kuvikwa vizuri kama ua mojawapo
ikiwa basi mungu hulivika hivyo jani la shambani ambalo leo liko na kesho latupwa motoni je hatafanya zaidi kwenu ninyi basi msiwe na wasiwasi tutakula nini tutakunywa nini tutavaa nini maana hayo yote yanahangaikiwa na watu wasiomjua mungu
baba yenu wa mbinguni anajua kwamba mnahitaji vitu hivyo vyote
bali zingatieni kwanza ufalme wa mungu na matakwa yake na hayo mengine yote mtapewa kwa ziada
basi msiwe na wasiwasi juu ya kesho kesho inayo yake
matatizo ya siku moja yanawatosheni kwa siku hiyo
msiwahukumu wengine msije nanyi mkahukumiwa na mungu kwa maana jinsi mnavyowahukumu wengine ndivyo nanyi mtakavyohukumiwa na kipimo kilekile mnachotumia kwa wengine ndicho mungu atakachotumia kwenu
kwa nini wakiona kibanzi kilicho jichoni mwa ndugu yako na papo hapo huioni boriti iliyoko jichoni mwako au wawezaje kumwambia ndugu yako ndugu ngoja nikuondoe kibanzi jichoni mwako wakati wewe mwenyewe unayo boriti jichoni mwako ondoa kwanza boriti iliyoko jichoni mwako na hapo ndipo utaona waziwazi kiasi cha kuweza kuondoa kibanzi kilichoko jichoni mwa ndugu yako
msiwape mbwa vitu vitakatifu wasije wakageuka na kuwararua ninyi wala msiwatupie nguruwe lulu zenu wasije wakazikanyaga
ombeni nanyi mtapewa tafuteni nanyi mtapata bisheni nanyi mtafunguliwa
maana aombaye hupewa atafutaye hupata na abishaye hufunguliwa
je kuna yeyote miongoni mwenu ambaye mtoto wake akimwomba mkate atampa jiwe kama basi ninyi ingawa ni waovu mwajua kuwapa watoto wenu vitu vizuri hakika baba yenu wa mbinguni atafanya zaidi atawapa mema wale wanaomwomba
watendeeni wengine yale mnayotaka wao wawatendee ninyi
hii ndiyo maana ya sheria ya mose na mafundisho ya manabii
kwa maana njia inayoongoza kwenye maangamizi ni pana na mlango wa kuingilia humo ni mpana waendao njia hiyo ni wengi
lakini njia inayoongoza kwenye uzima ni nyembamba na mlango wa kuingilia humo ni mwembamba ni watu wachache tu wanaoweza kuigundua njia hiyo
wao huja kwenu wakionekana kama kondoo kwa nje lakini kwa ndani ni mbwa mwitu wakali
je watu huchuma zabibu katika miti ya miiba au tini katika mbigili basi mti mwema huzaa matunda mema na mti mbaya huzaa matunda mabaya
mti mwema hauwezi kuzaa matunda mabaya wala mti mbaya hauwezi kuzaa matunda mema
kila mti usiozaa matunda mema utakatwa na kutupwa motoni
wengi wataniambia siku ile ya hukumu bwana bwana kwa jina lako tulitangaza ujumbe wako na kwa jina lako tuliwatoa pepo na kufanya miujiza mingi
hapo nitawaambia sikuwajua ninyi kamwe ondokeni mbele yangu enyi watenda maovu
kwa sababu hiyo kila mtu anayeyasikia maneno yangu na kuyazingatia anafanana na mtu mwenye busara aliyejenga nyumba yake juu ya mwamba
mvua ikanyesha mito ikafurika pepo kali zikavuma na kuipiga nyumba hiyo
lakini haikuanguka kwa sababu ilikuwa imejengwa juu ya mwamba
lakini yeyote anayesikia maneno yangu haya bila kuyazingatia anafanana na mtu mpumbavu aliyejenga nyumba yake juu ya mchanga
mvua ikanyesha mito ikafurika pepo kali zikavuma na kuipiga nyumba hiyo nayo ikaanguka tena kwa kishindo kikubwa
yesu alipomaliza kusema maneno hayo umati wa watu ukashangazwa na mafundisho yake
hakuwa kama walimu wao wa sheria bali alifundisha kwa mamlaka
yesu aliposhuka kutoka mlimani makundi mengi ya watu yalimfuata
gulo gulo pia huitwa mlafi karkajuu au dubu kicheche ni spishi kubwa zaidi kati ya wanyama wanaoishi ardhini wa familia ya mustelidae cheche
idadi yao imepungua tangu karne ya kutokana na utegaji upunguzaji wa eneo na kuvunjavunja makazi yao hivi kwamba huwa hawapatikani kabisa mwishoni mwa kusini mwa eneo lao la ulaya
idadi kubwa zinafikiriwa kubaki amerika kaskazini na ulaya kaskazini
ushahidi wa kinasaba unadokeza kwamba wolverini huwa uhusiano kwa karibu zaidi na taira na konje majina ya kisayansi eira na martes
kati ya jenasi ya gulo utengano hutokea kati ya nususpishi mbili spishi ya dunia ya kale gulo gulo gulo na spishi ya dunia mpya g
luscus
mabingwa wengine wameelekea nususpishi wanne wengine kama wale wanaotegemea kisiwa cha vancouver g
vancouverensis na peninsula ya kenai katika alaska g
katschemakensis
hata hivyo taksonomia iliyopokewa kwa desturi inatambua nususpishi mbili za bara au inatambua taksoni moja ya holaktiki
ushahidi wa kinasaba uliokusanya karibuni unatambua kwamba wolverini wengi wa amerika kaskazini watokana na asili moja labda kutoka beringia wakati wa kipindi cha barafu cha mwisho na haraka walipanua baadaye hata hivyo hii ni ngumu ya kujua kwa uhakika
kimaumbile wolverini huwa mnyama mwenye mwili mnene na misuli
wao huwa na miguu mifupi kichwa kipana cha mviringo macho madogo na masikio mafupi
wao hufanana kwa karibu zaidi na dubu kuliko mustelidi wengine
ingawa miguu yake ni mifupi kutokana na nyayo zake kubwa zenye vidole vitano humwezesha asonge kwa rahisi kwenye theluji yenye kina
wolverini mzima ana ukubwa wa mbwa wa kawaida urefu kwa kawaida kuanzia hadi cm mkia wa cm na uzito wa kg ingawa madume wakubwa waweza kuwa na uzito hadi kg
madume wana ukubwa ulio wa kubwa zaidi kuliko wa wajike
wao ni mustelidi wakubwa zaidi wa kiardhi kati ya wote ota bahari na ota mkubwa wa amazoni wazidi ukubwa wa wolverini
wolverini huwa na manyoya meusi na mazito ambayo ni ya haidrofobiki ambayo humpa upinzani kwa jalidi
kwa sababu hii wawindaji na wategaji walipenda kuwawinda ili kutumia manyoya yao na kutengeneza jaketi na parka dhidi ya hali ya hewa ya aktiki
wolverini wengine huwa na maskhara ya fedha na mstari wa manjano iliyokwajuka kutoka kwenye bega hadi mkia wenye manyoya mengi
kama mustelidi wengine wao huwa na matezi ya manukato ya mkundu ambayo hutumika
kwa sababu ya manukato yao mabaya amepewa majina ya utani dubu kicheche na paka mbaya wolverini anajulikana kuua mawindo kama vile kulungu nungunungu kindi biva panyabuku sungura buku vipanya sange kulungu aktiki kulungu wazungu kulungu mkia mweupe kulungu baghala kondoo muusi na elki
wao pia wawinda konje minki mbweha linksi wa kanada cheche linksi wa ulaya koyote na vitoto wa mbwa mwitu
wolverini hujulikana kama walafi wasiotosheka kutoka jenasi ya kilatini ya gulo
jina la mnyama huyu kwa kiswidi cha kale fjellfr s linalomaanisha paka wa milima liliingia lugha ya kijerumani kama vielfrass linalomaanisha mla nyingi
jina lake kwa lugha nyingine za kijerumani cha magharibi hufanana na kiholanzi veelvraat
jina lake la kifini ni ahma linalotoka ahmatti ambalo humaanisha mlafi
na pia kwa kiestonia jina lake ni ahm lililo sawa na jina la kifini
kwa kilithwania ni ernis kwa kilatvia tinis au mrija
lugha za kislaviki cha mashariki rosomaha na jina la kipoli na kicheki linatoka kifini rasva maha tumbo nene
na jina lake la kihungaria ni rozsom k au torkosborz linalomaanisha melesi mlafi
katika sehemu za kanada ambapo kifaransa kinazungumzwa wolverini anaitwa carcajou karkajuu kutoka lugha ya kimontagnais ku ku tsheu
hata hivyo katika faransa jina la wolverini ni glouton mlafi
neno la kiingereza wolverine labda limaanisha mbwa mwitu mdogo
jina lake kwa kiproto norsi erafaz na kinorsi cha kale jarfr linapatikana lugha ya kiisilandi kama jarfi kinorwe jerv kiswidi j rv na kideni j rv
fisi maji ni wanyama wa maji baridi au wa bahari spishi mbili wa nusufamilia lutrinae katika familia mustelidae
wanyawa hawa wana mwili mrefu na mwembamba wenye mkia mrefu na manyoyo laini
fisi maji hushinda takriban maisha yao yote majini au baharini
huogelea kwa kutumia miguu yao yenye ngozi kati ya vidole
spishi za maji baridi hula samaki hasa lakini pia vyura kasa wa maji baridi mabata wadogo panya na wadudu iwapo hakuna samaki wengi
fisi bahari wanastahabu invertebrata wa bahari kama kaa kamba uduvi samakigamba konokono wa bahari na chani lakini samaki pengine pia
spishi za maji baridi huchimba au hutafuta tundu au mti uliobopa mara nyingi lakini fisi bahari huzaa majini
fisi bahari enhydra lutris ni spishi ya fisi maji wa nusufamilia lutrinae
konje martes ni jenasi ya wanyama wadogo wa familia mustelidae wenye miili myembamba na mikia mirefu
melesi kutoka kilatini kisayansi meles ni jenasi ya spishi tatu ya melesi kama melesi wa japani meles anakuma melesi wa asia meles leucurus na melesi wa ulaya meles meles
melesi wanafanana na lakini ni wakubwa kuliko nyegere wa afrika
nyegere melesi au mhilu mellivora capensis ni mnyama mdogo wa familia mustelidae anayetokea afrika mashariki ya kati na uhindi
nyegere huishi peke yao kwenye shimo analolichimba yeye mwenyewe
vile vidole vyao vyenye kucha ndefu na ngumu humsaidia sana kwenye kazi hii
hata kama ardhi ni ngumu sana ana uwezo wa kuchimba shimo linalomtosha kujificha katika kipindi kinachokadiriwa kuwa ni dakika kumi tu
chororo ni wanafamilia ya mustelidae wanaojumlisha konje nyegere pamoja na fisi maji
beaver kisayansi castor ni mnyama mgugunaji wa amerika ya kaskazini ulaya na asia
mhanganungu tachyglossidae ni mnyama wa australia wa oda monotremata anayefanana na ndege mdogo na nungunungu
jinsia mbili huzaa pembeshada ingawa pembeshada za madume ni kubwa zaidi
hata hivyo kuna idadi chache za kulungu aktiki jike hawa na pembeshada kabisa
kulungu aktiki wa mwitu huwindwa na kulungu aktiki wanaofungwa huchungwa kwa nyama ngozi pembeshada na maziwa
hii ni muhimu kwa watu wa aktiki na maeneo ya chini ya aktiki kama waeskimo
hata nje ya makazi yake kulungu aktiki anajulikana sana kutokana na baba krismasi ambaye sleji yake inayokokotwa na kulungu aktiki wanaopuruka
katika ulapi kulungu aktiki kokota pulka aina ya sleji ya kilapi
kulungu aktiki huishi kaskazini mwa holaktiki wakipatikana tundra na taiga msitu wa kaskazini
kwa asili kulungu aktiki walipatikana skandinavia ulaya wa mashariki grinlandi urusi mongolia na uchina wa kaskazini
katika amerika kaskazini walipatikana kanada alaska marekani na pia kutoka kaskazini mwa washington hadi maine
wakati wa mwisho wa enzi ya pleistosini kulungu aktiki walipatikana hadi umbali wa nevada na tenesii katika amerika kaskazini na uhispania katika ulaya
sasa kulungu aktiki wa mwitu wametoweka maeneo mengi kati ya eneo hili la kihistoria hasa sehemu za kusini ambapo walitoweka kabisa
idadi kubwa ya kulungu aktiki wa mwitu bado hupatikana unorwe ufini siberia grinlandi alaska na kanada
kwa kawaida majike hupima cm kwa urefu na kg kwa uzito
rangi ya manyoya inatofautiana sana kutegemea majira na nususpishi
idadi za kaskazini zilizo dogo zaidi ni nyeupe hata hivyo idadi za kusini ni kubwa zaidi zenye manyoya ya rangi iliyoiva zaidi
jinsia mbili huzaa pembeshada aina ya pembe ya spishi ya familia ya kulungu zinazogawanyika katika matawi na spishi ya pekee ambayo majike huzaa pembe na pia madume
jina la rangifer ambalo linnaeus alichagua kama jina kwa jenasi ya kulungu aktiki lilitumiwa na albertus magnus
neno hili linaweza kutoka neno la kilapi raingo
kwa kiingereza anaitwa reindeer yenye asili ya kinorsi kinorsi cha kale hreinn linatoka kiproto kijerumaniki hrainaz na kiproto kihindi kizungu kroinos linalomaanisha mnyama mwenye pembe
jina la kifini poro pia linaweza kumaanisha mchota theluji kwa tabia yake ya kuchota kupitia theluji ili kupata chakula
kwa kiinuktitut lugha ya kieskimo karibuu kulungu aktiki anajulikana kwa jina la tuktu kwa kigrinlandi tuttu
na kwa kikrii montagnais naskapi karibuu anaitwa atihkw
elk kisayansi alces alces ni spishi kubwa inayoishi ya familia ya kulungu
elki wanajulikana kwa vichwa vyao vikubwa na mashada yao ya pembe zinazogawanyika kama vidole vya kiganja spishi nyingine za familia huwa na mashada ya pembe zinazogawanyika katika matawi
kwa kawaida elki huishi misituni mwa kaskazini na misitu yenye miti ya kupukutika majani yake ya nusudunia ya kaskazini katika hali za nchi za wastani hadi maeneo ya chini ya aktiki
kutokana na uwindaji elki wana makazi madogo zaidi
sasa elki wengi wanapatikana kanada alaska skandinavia na urusi
wanyama ambao huwinda elki ni mbwa mwitu dubu na binadamu
tofauti na spishi zingine za kulungu elki ni wanyama pweke na huwa hawaishi na kundi la elki wengine
ingawa elki kwa kawaida hutembea polepole wakasirishwapo elki waweza kuwa mkali na kusonga haraka
wakati wa demani iliye majira yao ya kupandana madume wa spishi hupigana na madume wengine na kumshindania jike
elki mwenye jina la kisayansi alces alces hujulikana kama elk katika uingereza na kama moose katika amerika kaskazini
jina la kiingereza cha kibritania linatoka lugha zingine za kihindi kizungu kwa mfano elg kwa kideni kinorwe lg kwa kiswidi elch kwa kijerumani na o kwa kipoli
hata hivyo katika amerika kaskazini neno la elk elki hutumika ili kurejelea mnyama tofauti elki wa kanada au pia huitwa wapiti cervus canadensis ambaye ni mdogo zaidi na kisanaba tofauti na kulungu mwekundu wa ulaya wa kati na magharibi
neno la moose kwanza liliingia kiingereza mwaka wa na hutoka lugha za kialgonkini kinarragansett moos na kiabenaki cha mashariki mos
elki dume aliyekua hurejelewa kama fahali na elki jike ni dachia na mtoto wa elki ni ndama
katika amerika kaskazini elki huishi kanada mbali na aktiki alaska uingereza mpya milima yenye miamba minesota peninsula ya juu ya michigan na kijisiwa cha kifalme cha ziwa kubwa
katika magharibi ya bara ya amerika kaskazini idadi za elki zinafikia kaskazini mwa kanada kolumbia ya kibritania na alberta na spishi wengine wamepatikana milimani mwa utah na kolorado
katika ulaya elki wanapatikana katika norwe uswidi ufini urusi polandi na nchi za kibalti na elki wachache katika ucheki belarusi na ukraini
pembe ni miundo myenye mifupa inayoonekana juu ya vichwa vya wanyama kama kondoo twiga au mbuzi
pembe pia zinaonekana kama meno mikubwa ya ndovu au walarasi
mountain lion kisayansi puma concolor ni paka mkubwa wa amerika
joka wa komodo varanus komodoensis ni spishi kubwa kushinda mijusi wote
joka wa komodo anatokea visiwa vya komodo rinca gili motang na flores katika indonesia
dubwana gila heloderma suspectum ni mjusi mkubwa wa sumu wa marekani na mexiko mwenye magamba ya rangi ya machungwa njano na nyeusi
bui bahari ni cheliserata wa oda ya pantopoda oda pekee ya ngeli ya pycnogonida ambao wanaotokea baharini
kaangao ni wanyama wa oda xiphosura na ngeli merostomata
raccoon ni wanyama wa amerika wenye kinyago cheusi kwa uso wao
tasmanian tiger au thilasini kutoka kilatini kisayansi thylacinus cynocephalus ni spishi iliyokwisha ya mnyama ya marsupialia wa australia tasmania na nyugini
opossum ni wanyama wa ngeli ya marsupialia katika oda ya didelphimorphia wa amerika
tasmanian devil kisayansi sarcophilus harrisii ni spishi ya marsupialia wa tasmania mwenye manyoya meusi
lynx ni jenasi ya paka pori wa amerika ya kaskazini asia na ulaya
armadilo kutoka kihispania ni wanyama wadogo wa amerika wenye mabamba ya mifupa juu ya mgongo yao
wanafanana na kakakuona wa afrika na asia kijuujuu
john michael bishop amezaliwa februari alikuwa mwanabiolojia kutoka nchi ya marekani
mwaka wa pamoja na harold varmus alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
harold elliot varmus amezaliwa desemba alikuwa mwanabiolojia kutoka nchi ya marekani
mwaka wa pamoja na michael bishop alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
behemothi uyahudi kiboko mkubwa kabisa wa biblia br chenjilingi ulaya mtoto asiye binadamu kizimwi elfi troli aliyebadilka kwa mtoto wa binadamu aliyetekwa
dhampiri balkani nusu binadamu na nusu vampiri br dubwana duniani kote kiumbe cho chote chenye kutisha cha visasili kama mumiani jitu joka na kadhalika
farasi wa diomede ugiriki farasi alaye binadamu br furia ugiriki zimwi wa kisasi au haki wenye mabawa
gorgona ugiriki wanawake wenye nyoka kama nywele br harpia ugiriki pepo wa kike wenye mwili wa ndege na kichwa cha mwanamke br hekatonkheire ugiriki majitu yenye mikono na vichwa br hipokampo ugiriki na ufinisia mvyauso wa farasi na samaki br inkubi ulaya shetani dume wa usiku abakaye wanawake katika jinamizi br kambioni ulaya mvyauso wa binadamu na inkubi au sukubi br khimaira ugiriki mvyauso wa simba mbuzi na nyoka br kitu nusi uswahili pepo wa bahari watufatao damu br kizimwi duniani kote zimwi wadogo wenye mabawa br leprekoni eire pepo aliye na chunga cha dhahabu mwishoni mwa upinde wa mvua br leviathani uyahudi mamba mkubwa wa bahari wa biblia br lilithu mesopotamia shetani wa kike mwenye mabawa br malaika ukristo uyahudi na uislamu kuwa wa mbinguni wenye mabawa br mantikora uajemi mvyauso wa binadamu nge na simba au mvyauso wa simba popo na nge br mchawi duniani kote mtu mwenye uweza ya ajabu br minotauri ugiriki mtu mwenye kichwa cha fahali br monosero ulaya mvyauso wa kulungu farasi tembo na nguruwe mwenye pembe moja br mtu mbwa duniani wote mtu awezaye kugeuza mbwa br mumiani uswahili kiumbe kama vampiri anyonyaye damu br ndegeradi amerika ya kaskazini pepo wa radi mwenye umbo la ndege br nereidi ugiriki nimfa wa bahari na binti wa nereo br ngoloko uswahili pepo waishio katika mabwawa ya mikoko br nguva duniani kote mvyauso wa binadamu na samaki br nusumungu duniani kote nusu binadamu na nusu mungu br onosentauri ulaya mvyauso wa binadamu na punda br pandikizi la mtu ulaya madubwana wabaya wanaofanana na binadamu br saskwachi amerika ya kaskazini pia mguumkubwa kiumbe mdogo kama sokwe br satiri ugiriki mvyauso wa mbuzi na binadamu br sentauri ugiriki mvyauso wa farasi na binadamu br sfinksi ugiriki simba mwenye maziwa na kichwa cha mwanamke na mabawa br shetani duniani kote malaika mbaya wa biblia br sireni ugiriki zimwi wa maji wenye kichwa cha mwanamke na mwili wa ndege br sukubi ulaya shetani wa kike wa usiku abakaye wanaume katika jinamizi br thula ugiriki orka mkubwa katika mitholojia ya kigiriki br titani ugiriki watoto majitu wa urano na gaya br valkirya skandinavia zimwi wa kike ambao wamepanda farasi wenye mabawa br vampiri duniani kote jina la ulaya ya mumiani kuwa anyonyaye damu wiverni uingereza joka wa uingereza wenye miguu miwili na mabawa mawili br yeti uhindi uchina mongolia na nepali dubwana la theluji kama saskwachi br dodo kisayansi raphus cucullatus ni spishi ya ndege ya morisi iliyokwisha sasa
las palmas de gran canaria kifupi las palmas ni mji wa hispania katika kaskazini mashariki ya kisiwa cha gran canaria mwenye wakazi 
visiwa vya kanari vimo katika sehemu ya kiafrika ya atlantiki
tangu ni mji mkuu pamoja na santa cruz de tenerife
kila baada ya miaka minne mmoja kati ya miji hii miwili una nafasi ya kuwa mji mkuu
paris kifaransa ndiyo mji mkuu na mji mkubwa wa ufaransa
lyon ndiyo mji mkuu wa mkoa wa rh ne alpes na wa tatu katika ufaransa nzima
kihistoria ni muhimu tangu zamani kwa kuwa ulikuwa mji mkuu wa gallia
kiini cha mji kimeorodheshwa na unesco mwaka katika urithi wa dunia
kutoka huko ukristo ulienea katika nchi inayoitwa sasa ufaransa
maarufu kati ya watakatifu wake wafiadini wa lyon na askofu ireneo
mpaka leo jimbo hilo linadumisha mambo machache ya pekee katika liturujia kufuatana na mapokeo ya gallia liturujia ya lyon
saint quentin ni mji wa ufaransa ya mkoa wa picardie
iko mwambaoni wa mto loire km kusini ya paris
orl ans ni makao makuu ya wilaya kifaransa departement ya loiret katika mkoa wa centre
mji una chuo kikuu ni pia makao ya dayosisi ya orleans yenye kanisa kuu la kihistoria lenye sifa kubwa za kisanii lililojengwa hadi 
jina la orleans limejulikana hasa pamoja na habari za jeanne d arc aliyeitwa pia bikira wa orleans kwa sababu aliongoza jeshi la kifaransa lililoshinda waingereza waliotaka kuteka mji mnamo mwaka katika vita ya miaka 
saint di des vosges na meckh senegal ni miji ndugu
 ramani universalis cosmographia martin waldseem ller saint di des vosges ina wakazi 
 mwaka wa 
chuo kikuu institut universitaire de technologie iut ureno kwa kireno portugal ni nchi kwenye pembe ya kusini magharibi kabisa ya ulaya
upande wa magharibi na kusini imepakana na bahari ya atlantiki na upande wa mashariki na mashariki imepakana na hispania
visiwa hivyo ni azori kati ya ulaya na amerika na visiwa vya madeira vilivyoko katika sehemu ya afrika ya atlantiki
jina la nchi katika kiswahili limetokana na neno la kireno o reino linalomaanisha ufalme
wasafiri na wapelelezi wareno kama vasco da gama walijitambulisha kama wawakilishi wa reino de portugal ufalme wa ureno
ni sehemu ya kwanza tu iliyoingia katika lugha ya kiswahili
umbo la ureno ni kanda lenye upana wa kilomita na urefu wa kilomita upande wa magharibi wa rasi ya iberia
mpaka na hispania una urefu wa km na pwani ya atlantiki huwa na km
kuna sehemu mbili tofauti hizi ni nchi upande wa kaskazini kwa mto tejo na sehemu ya kusini
kaskazini ina milima mingi ikiwa na tambarare kati ya milima inayofaa kwa kilimo
kusini ni kwa jumla tambarare pamoja na vilimavilima
hali ya hewa ya kaskazini ni baridi kiasi na kuna mvua nyingi lakini kusini ni joto na pakavu
kusini iko eneo la algarve iliyokuwa lengo la watalii wengi kutoka pande zote za ulaya
ureno ina pia funguvisiwa mbili katika atlantiki mbali na bara hizo ni madeira na azori
visiwa hivi ni sehemu ya mgongo kati wa atlantiki viko karibu zaidi na afrika kuliko ureno bara
mlima mrefu kabisa wa ureno ni ponta do pico kwenye azori
katika karne za kk ureno ilikaliwa na makabila yaleyale ya wakelti kama hispania
waroma walitaja eneo lote la ureno na hispania ya leo kwa jina la iberia
tangu mwaka kk sehemu za nchi zilitawaliwa na wafinisia wa karthago na baada ya mwaka kk yote ikawa sehemu ya dola la roma
baada ya kuporomoka ya dola hilo mnamo bk makabila ya wahamiaji wa kigermanik walikuwa mabwana wa eneo lote
tangu mwaka waarabu walivamia nchi na kuitawala
vita vya kuwaondoa tena viliendelea kwa karne kadhaa
tangu mwaka mtawala wa eneo la mji wa kale katika kaskazini alikuwa na uwezo wa kutosha kujitetea dhidi ya waarabu na pia dhidi ya majirani wa eneo la kihispania
baada ya ushindi katika vita dhidi ya wahispania mwaka afonso alijitangaza kuwa mtawala wa kujitegemea na baadaye alichukua cheo cha mfalme
alitumia jina la mji kale iliyojulikana kama porto kale bandari ya mji wa kale iliyokuwa portokale na baadaye portogale
nchi hii ndogo ilifaulu kutunza uhuru wake hata baada ya maeneo yote mengine ya jirani kuunganishwa katika ufalme mpya wa hispania
nchi hii ndogo ilikuwa kati ya nchi muhimu zaidi duniani kwa karne mbili za na 
wafalme wake walilenga jitihada na nguvu za nchi kwa teknolojia za usafiri baharini
wareno waliweza kuboresha jahazi zao hadi kupita nchi zote za dunia na kwa muda wakafaulu kwenda mbali
wareno waligundua njia ya kuvuka rasi ya afrika kusini na kufika kwenye bandari za afrika ya mashariki hata bara hindi
ureno ilitajirika kutokana na biashara kati ya india asia na ulaya
wareno walijenga vituo kama vile maboma ya msumbiji na mombasa kenya wakiwa mabwana wa pwani ya afrika ya mashariki
lakini nguvu za nchi ndogo hazikuweza kutetea haya yote
baada ya kujitokeza kwa mataifa mengine kama vile uturuki uholanzi uingereza na ufaransa wareno walipaswa kuwaachia maeneo mengi
tangu hadi ilikuwa na serikali za kidikteta
baada ya mapinduzi ya ureno iliacha makoloni yake yaliyobaki isipokuwa makao kwa sababu uchina haukuwa tayari kuipokea hadi 
ureno ikajiunga na umoja wa ulaya mwaka ikaona tena maendeleo ya kiuchumi na kijamii
wananchi wengi ni wakristo hasa wakatoliki 
karthago kwa kilatini carthago kwa kigiriki karch d n katika lugha asilia ya kifinisia qart hada t yaani mji mpya zaidi ya miaka iliyopita ulikuwa mji mkubwa katika afrika ya kaskazini karibu na tunis ya leo nchini tunisia
karthago uliundwa mnamo kk na wafinisia kutoka pwani ya shamu na lebanon kama koloni
ukakua kuwa mji mkubwa kabisa katika magharibi ya mediteranea
ulitawala maeneo ya pwani katika nchi za leo za libya tunisia algeria moroko hispania ureno na ufaransa pamoja na visiwa vikubwa vya mediteraneo
baada ya kuvamiwa na dola la roma mwaka kk karthago ukawa mji wa kiroma
waarabu waislamu walipovamia afrika ya kaskazini mwaka karthago ulikuwa na kuta na boma imara sana ukafaulu kujitetea hadi mwaka bk
baada ya kuteka mji huo waarabu waliamua kutumia majengo yake kama chimbo la mawe
nyumba nyingi za mji wa tunis zimejengwa kwa mawe ya karthago ya zamani
bendera ya poland ni ya milia miwili ya kulala yenye rangi za nyeupe na nyekundu
mlia mweupe uko upande wa juu mlia mwekundu uko chini
bendera ilianzishwa kwa azimio la bunge la poland mwaka 
rangi hizi mbili zilipatikana katika nembo ya nchi tangu karne tisa ikionyesha tai nyeupe juu ya rangi nyekundu
bendera ileile inapatikana bohemia ni sehemu ya uceki thuringia jimbo la ujerumani na kantabria jimbo la hispania
bendera zinazofanana ziko monako indonesia na solothurn jimbo la uswisi rangi zilezile lakini mlia mwekundu uko juu
utemi wa monako kwa kifaransa principaut de monaco kwa kimonako principatu de munegu au monako kwa kifupi ni kati ya nchi ndogo kabisa duniani
kuna nchi moja tu ndogo zaidi ambayo ni mji wa vatikano
hali halisi ni dola mji ambako mji ni sawa na nchi na dola lote
baada ya kupata nchi kavu mpya kutoka baharini eneo limeongezeka hekta kuwa au km 
kuna mitaa sita mjini au nchini ndiyo monte carlo la condamine fontvieille le larvotto les moneghetti na monaco ville
hakuna nchi yenye msongamano mkubwa duniani kuliko monako ikiwa na wakazi zaidi ya kwa kilomita ya mraba
lugha inayotumika hasa ni kifaransa ambayo ni lugha rasmi
sehemu ya wananchi bado hutumia kimonako ambacho ni lahaja ya lugha ya kiliguria inayotumika katika mkoa wa liguria italia kaskazini
monako ina dini rasmi ambayo ni ukristo wa kanisa katoliki
idadi ya wakazi ni takriban ambao au ya wakazi wote ni wananchi na wengine wote ni wageni wanaoishi mjini
 ya wakazi ni wafaransa waitalia na wengine ni raia wa mataifa mbalimbali
hali hii imesababisha matajiri wengi kutoka nchi mbalimbali kuhamia nchini
hivyo monako ni nchi yenye asilimia kubwa ya mamilionea kulingana na idadi ya wakazi wote kuliko nchi yoyote duniani
historia ya monako imekuwa sawa na historia ya familia ya grimaldi tangu mwanzo wake
akina grimaldi walikuwa matajiri katika mji wa genova italia waliopaswa kukimbia nchi wakati wa vita ya wenyewe kwa wenyewe mwaka bk
walinunua cheo cha kitemi pamoja na maeneo madogomadogo ya utawala katika italia ya kaskazini hadi ufaransa kusini
kati ya maeneo haya yote ni monako pekee iliyobaki mikononi mwao tangu kuondoa mji mikononi mwa genova mwaka 
watemi wa grimaldi walifaulu kwa siasa yenye busara kupata kibali cha wafalme wa ufaransa kuwa eneo la kujitegemea bila mamlaka ya kifalme juu yao
wakati ule palikuwapo na nchi nyingi ndogo sana za aina hiyo katika ulaya hasa italia na ujerumani
busara ya akina grimaldi iliwawezesha kutunza uhuru wao katika karne zilizofuata hasa wakijenga uhusiano mzuri mara na huyu mara na huyu kati ya majirani wakubwa
kati ya hadi akina grimaldi waliweka nchi yao chini ya ulinzi wa hispania wakiwalipa wahispania pesa kwa kuweka kikosi cha wanajeshi katika boma la monako
tendo hilo lilikuwa utetezi dhidi ya wafalme wa ufaransa ambao wakati mwingine walielekea kumeza nchi ndogo
baada ya kuchoka na wahispania walifanya mapatano na wafaransa waliolazimisha hispania kuondoka
wakati wa mapinduzi ya ufaransa mwaka utawala wa kifalme na kitemi ulifutwa kabisa ufaransa na serikali ya mapinduzi haikuheshimu tena mapatano ya kukubali uhuru wa eneo la akina grimaldi
lakini baada ya kipindi cha napoleon bonaparte aliyerithi matunda ya mapinduzi mataifa ya ulaya kwenye mkutano wa vienna mwaka yalipatana kurudisha hali jinsi ilivyowahi kuwa awali
hivyo wagrimaldi walirudi monako wakiendelea kutawala hadi leo
tangu monako ni nchi lindwa ya ufaransa yenye uhuru katika mambo ya ndani lakini kwa masharti kuhusu mambo ya nje
ufaransa ina haki ya kutaja majina kwa ajili ya nafasi za mkuu wa polisi na mwanasheria mkuu
kiuchumi ni sehemu ya ufaransa isipokuwa ina sheria zake juu ya kodi
hivyo ni pia sehemu ya eneo la forodha la eu bila kuwa mwanachama wa eu
lakini monako ni mwanachama wa um na wa halmashauri ya ulaya
mkataba wa una kipengele cha kwamba uhuru wa nchi utakwisha kama hakutakuwa na mrithi tena wa familia ya grimaldi atakayechukua cheo cha mtemi
bendera ya algeria ina milia miwili ya kusimama ya upana uleule
kushoto rangi ni kijani na upande wa kulia nyeupe
katikati kuna hilali nyekundu au mwezi mwandamo mwekundu pamoja na nyota ya pembetano nyekundu
nyeupe inatakiwa kumaanisha usafi na rangi ya kijani humaanisha uislamu
hilali na nyota ni sehemu za nembo au bendera katika nchi nyingi za kiislamu tangu bendera ya dola la uturuki
inafanana na bendera za zamani ya chama cha ukombozi wa kitaifa fln
bendera ya nigeria ina milia ya kusimama mitatu miwili ya nje ni kijani na ile ya katikati ni myeupe
bendera ilipatikana katika mashindano ya kitaifa kabla ya uhuru mwaka na kuonekana rasmi mara ya kwanza tarehe 
mshindi aliyetunga bendera hii alikuwa mwanafunzi wa uhandisi michael taiwo akinkunmi kutoka ibadan
rangi ya kijani inatakiwa kuonyesha misitu na mashamba yenye rutba na mlia mweupe humaanisha amani
injera ni aina ya chapati ambayo ni chakula cha asili ya ethiopia eritrea na somalia
unga wa matefi mtefi ni nafaka ya pekee katika nyanda za juu za ethiopia huchanganywa na maji na kisha kuachwa hadi unapochacha baada ya siku chache
baada ya hapo uji huo unakuwa tayari kupikia chapati
mchuzi huu huweza kuwa wa nyama ya ng ombe au mbuzi
kwakuwa unga wa injera huwa umechacha ladha yake huwa na uchachu
nje ya nyanda za juu watu wanatumia unga wa mchele mahindi au nafaka nyingine ingawa kiasili ni matefi
chama cha mapinduzi ccm ni chama tawala nchini tanzania
chama cha tanu kilikuwa kikiongozwa na mwalimu nyerere na afro shiraz party kilikuwa chini ya amaan karume
kwa miaka mingi ccm ilikuwa ikifuata siasa ya ujamaa na kujitegemea
itikadi hii ilipewa nguvu za kisera mwaka lilipotangazwa azimio la arusha
kutokana na azimio hilo uchumi uliwekwa mikononi mwa umma
itikadi hiyo pia ilisisitiza umuhimu wa kuishi pamoja hasa katika vijiji vya ujamaa
ccm imekuwa ikishinda chaguzi za urais toka mfumo wa vyama vingi uliporejeshwa nchini tanzania
chama hicho kimekuwa pia kikipata idadi kubwa ya wabunge wa bunge la muungano na baraza la wawakilishi ingawa vyama vya upinzani vilitoa malalamiko kuhusu utekelezaji wa haki na uchakachuaji wa kura
chaguzi za vyama vingi tanzania baada ya kurejeshwa kwa mfumo huo zilifanyika mwaka na na viongozi walioweza kuwa washindi kakati chama hicho ni kama wafuatao benjamin mkapa na jakaya mrisho kikwete
hawa ndio viongozi waliongoza nchi kipindi cha miaka ishirini
katika historia ya ccm kumekuwa na wenyeviti wanne koikoi ni ndege wakubwa wa jenasi ardea katika familia ya ardeidae wenye miguu mirefu na domo refu na nyembamba
spishi zenye rangi ya kahawiachekundu huitwa pondagundi pia
ilikuwa imeainishwa ndani ya jenasi egretta mpaka juzi
koikoi hupenda kula samaki lakini hula wanyama wadogo pia kama vyura mijusi na nyoka
bendera ya monako ina milia miwili ya kulala ya nyekundu juu na nyeupe chini
rangi hizi mbili zimepatikana katika nembo ya familia ya grimaldi tangu mwaka 
muundo wa bendera uliopo ulianzishwa rasmi mwaka 
ofisi ya mtemi na ofisi za serikali yake hutumia bendera inayoonyesha nembo la monako
bendera ya togo ina milia mitano ya kulala ya kijani juu na chini inayobadilishana na njano
mraba mwekundu uonyeshayo nyota nyeupe ya pembe tano uko kwenye kona ya juu upande wa kushoto
bendera hii ni kati bendera zinazotumia rangi za umoja wa afrika
pamoja na kutumia rangi za ethiopia bendera ya togo imefanana na tarakibu ya bendera ya liberia ambayo ni nchi ya pili ya afrika isiyokuwa koloni
tarakibu hii ni karibu na bendera ya marekani ambayo ni nchi walipotoka waanzilishaji wa nchi ya liberia
bendera imeonyeshwa rasmi mara ya kwanza tarehe 
rangi tatu kijani njano na nyekundu huitwa rangi za umoja wa afrika kwa sababu zinapatikana kwenye bendera ya ethiopia nchi ya pekee ya afrika iliyofaulu kujitetea dhidi ya dhidi ya uvamizi wa kikoloni katika karne ya bk
tangu kuenea kwa uhuru kwenye nchi za afrika katika miaka ya na kuna nchi mbalimbali zilizochagua rangi zilezile kwa kuonyesha upendeleo wao kwa umoja wa afrika
ghana ilikuwa nchi ya kwanza ya kutoka katika ukoloni mwaka ikateua rangi za ethiopia kwa bendera yake
bendera za nchi zifuatazo hutumia rangi za ethiopia ama pekee au pamoja na rangi nyingine
bendera za nchi kadhaa za amerika zinatumia rangi zilezile kwa sababu wakazi wao ni watoto wa watumwa kutoka afrika
yangeyange ni ndege wakubwa wa jenasi mbalimbali ya nusufamilia ardeinae katika familia ardeidae wenye miguu mirefu shingo ndefu na domo refu na jembamba
ndege hawa ni weupe au weusi au rangi hizi mbili pengine kijani au buluu
yangeyange wengine hupenda kula samaki wengine hula wadudu na wanyama wadogo kama vyura na mijusi
hujenga matago yao kwa matawi juu ya miti matete au mafunjo
edward muungamadini kwa kiingereza huitwa edward the confessor takriban januari alikuwa mfalme wa uingereza kuanzia mwaka hadi kifo chake
kama mfalme hakuwa na nguvu ya kutawala lakini maisha yake ya kikristo yalikuwa mfano mwema kabisa
hapa chini wameorodheshwa kwa utaratibu wa alfabeti baadhi ya watakatifu yaani watu wanaoheshimiwa na wakristo kama vielelezo vya uadilifu wa kiinjili
orodha hii inaonyesha pia kila mtakatifu huheshimiwa katika madhehebu gani
kanisa katoliki linaheshimu watakatifu na wenye heri zaidi ya elfu kumi kati yao mapapa 
katika makanisa ya kiorthodoksi na ya waorthodoksi wa mashariki idadi ni kubwa zaidi kwa vile hakuna kanuni za kutangaza watakatifu kama zile zinazofuatwa na papa ambaye amejiwekea mamlaka hiyo tangu karne za kati
waanglikana walimtangaza mtakatifu mmoja tu mfalme charles wa uingereza lakini wanawatambua watakatifu wengine waliotangazwa kuwa watakatifu kabla ya matengenezo ya kiprotestanti kama wanavyofanya pia wamethodisti
madhehebu hayo na mengineyo yana marehemu wengine ambao bila kutangazwa rasmi wameingizwa katika kalenda ya watakatifu
mtakatifu huyu ameondolewa kutoka katika orodha ya watakatifu wa kanisa katoliki kwa sababu ya mashaka ya kihistoria
si kusema hakuishi ila anaendelea kutambuliwa kama mtakatifu ingawa hayupo kwenye orodha rasmi
br george mtakatifu ametajwa katika kitabu cha sala ya kawaida kwa kiingereza book of common prayer mwaka wa na pia katika kitabu cha ibada ya kawaida kwa kiingereza common worship mwaka wa 
hata hivyo makanisa mengine ya kianglikana hawamtambui kama mtakatifu
br sikukuu ya kianglikana huitwa michael na malaika wote kwa kiingereza michael and all angels
br mtakatifu huyu hutambuliwa katika kanisa la tewahedo tu ambalo ni tawi la kanisa la kiorthodoksi la uhabeshi
bendera ya benin ilianzishwa desemba wakati koloni ya kifaransa ya dahomey ilipopewa madaraka ya kujitawala
mwaka dahomey ikapata uhuru wa kitaifa ikaendelea na bendera ileile
baada ya mapinduzi ya mathieu k r kou jina la dahomey lilibadilishwa kuwa benin
baada ya mwisho wa ukomunisti bendera ya awali ilirudishwa tangu agosti 
bendera huonyesha rangi za umoja wa afrika yaani zilezile kama bendera ya ethiopia na nchi mbalimbali za kiafrika
bendera ya burkina faso ina milia miwili ya kulala ya nyekundu na ya kijani
hizi rangi za nyekundu kijani njano ni rangi za umoja wa afrika
kabla ya tarehe hii burkina faso ilitumia bendera ya zamani iliyoanzishwa wakati wa uhuru wa volta ya juu
shaba ni jimbo la kusini mashariki katika jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mji mkuu ni lubumbashi iliyoitwa elizabethville hadi 
jimbo ni maarufu kwa utajiri wake wa maadini mbalimbali
hasa mashariki ya jimbo ni sehemu ya kanda la shaba linaloenea hadi zambia
kati ya madini yake ni kobalti shaba stani radiamu urani na almasi
baada ya uhuru wa kongo mwaka jimbo liljitenga na kuwa nchi ya pekee chini ya uraisi wa moise tshombe
jeshi la um lilimaliza kipindi hiki kwa nguvu ya kijeshi na kurudisha katanga kuwa sehemu ya kongo tena hadi januari 
katika kipindi hiki kifupi waziri mkuu wa kongo patrice lumumba aliuawa katika katanga
kiutawala katanga inaelekea kupasuliwa katika sehemu nne kufuatana na mipango ya katiba mpya ya kongo
vingoyo ni ndege wakubwa wa jenasi mbalimbali za familia ardeidae wenye domo refu na nyembamba lakini miguu mifupi kuliko spishi nyingine za familia hii
ndege hawa wana rangi nyeupe na nyeusi nyekundu au ya manjano
hujenga matago yao kwa matawi juu ya miti au matete
hujenga tago lao kwa matawi manyasi na mimea ingine katikati ya matete au juu ya miti
bendera ya jamhuri ya kongo ina milia mitatu ya hanamu yenye rangi za umoja wa afrika kijani njano nyekundu
ilianzishwa agosti mwaka kongo ilipopata madaraka ya kujitawala ndani ya umoja wa kifaransa ikaendelea kuwa bendera ya taifa baada ya uhuru kamili mwaka 
mwaka wakati wa jamhuri ya watu wa kongo bendera ilibadilishwa kuwa bendera nyekundu yenye nyota na jembe pamoja na nyundo za njano halafu majani ya mnazi ya kijani
wakati wa kuporomoka kwa itikadi ya kikomunisti na kisoshalisti serikali ya rais denis sassou nguesso ilirudisha bendera ya zamani mwaka 
vibisi ni ndege wa maji wa familia ya podicipedidae
hujenga tago lao kwa matete linaloelea juu ya maji na hulifungia tete au mmea mwingine wa maji
kwa kawaida makinda wana milia na mara nyingi hubebwa mgongoni kwa mzazi
hungaria kwa kihungaria magyarorsz g ni nchi ya ulaya ya kati yenye wakazi milioni wanaozidi kupungua
imepakana na austria slovakia ukraine romania serbia kroatia na slovenia
miji mingine muhimu ni miskolc debrecen szeged p cs gy r na szolnok
kihungaria ndiyo lugha rasmi na ya kawaida kwa wananchi
hungaria ilitokea kama nchi ya pekee wakati wa karne ya bk
tangu zamani za kuzaliwa kwake kristo milenia ya kwanza sehemu kubwa ya hungaria ilijulikana kama panonia ikawa sehemu ya dola la roma
tangu kuporomoka kwa nguvu ya waroma ilivamiwa na makabila mbalimbali kama vile wagermanik wahunni na waslavi
baada ya mwaka wahungaria chini ya mtemi arpad walivamia eneo hili
wakati ule wahungaria walikuwa mkusanyiko wa makabila wahamiaji waliojiita majari magyar waliotoka katika maeneo kati ya mto volga na milima ya ural
kutoka makazi yao mapya katika panonia waliendelea kuvamia maeneo mengine ya ulaya hadi milima ya pirenei
baada ya kushindwa na wajerumani mwaka walibaki katika makazi yao na mnamo mwaka mfalme ishtvan stefano wa hungaria alipokea ubatizo akaongoza taifa lake kuingia katika ukristo
wakati wa uvamizi wa wamongolia baada ya chingis khan katika karne ya nchi iliangamizwa na nusu ya wakazi wakauawa
baadaye wafalme wahungaria waliwakaribisha walowezi kutoka ujerumani walioanzisha vijiji vingi na pia miji
wakati wa karne ya waturuki waosmani walianza kuenea kwenye balkani wakaingia katika hungaria kutoka upande wa mashariki
katika mapigano ya mohacs mwaka hungaria ilishindwa na sehemu kubwa ikawa chini ya waosmani
magharibi ya nchi ikaendelea kuitwa ufalme wa hungaria lakini ufalme uliingia mikononi mwa nyumba ya habsburg yaani chini ya watawala wa austria
katika karne zilizofuata watawala wa habsburg walirudisha waosmani nyuma na ufalme wa hungaria ukawa sehemu ya milki ya habsburg yaani austria
katika karne ya mnamo wahungaria waliasi dhidi ya watawala lakini walishindwa
hata hivyo kaisari franz joseph alibadilisha siasa yake akatafuta usaidizi wa wahungaria katika utawala wa ufalme
katiba mpya iliunda cheo cha sawa kati ya austria na hungaria chini ya mtawala yeye yule mwenye vyeo vya kaisari wa austria na mfalme wa hungaria na milki ikaitwa austria hungaria
austria hungaria ilikuwa milki kubwa katika ulaya ya kati na mashariki kuanzia mwaka hadi 
baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia milki ikaporomoka na hungaria ikaendelea kama nchi ya pekee yenye katiba ya ufalme lakini bila mfalme
katika vita kuu ya pili ya dunia hungaria ikaingia upande wa ujerumani ukaendelea kuwatesa wayahudi wake wa kushikamana na siasa ya hitler na mwishowe ikashindwa pamoja na ujerumani
hungaria ikavamiwa na jeshi la umoja wa kisovyeti na mabwana hao wapya walihakikisha ya kwamba chama cha kikomunisti ilishika serikali
hivyo hungaria ikawa sehemu ya mapatano ya warshawa ikasimama upande wa mashariki katika kipindi cha vita baridi
mwaka wananchi wengi walipindua serikali ya kikomunisti na serikali mpya chini ya imre nagy ilianzisha demokrasia ya vyama vingi
lakini wanajeshi wa kisovyeti wakaingia kati wakarudisha utawala wa chama cha kikomunisti ulioendelea hadi kuporomoka kwa ukomunisti mnamo 
hungaria imekuwa nchi mwanachama wa umoja wa ulaya tangu 
bendera ya kamerun ina milia mitatu ya kusimama yenye rangi za kijani nyekundu njano pamoja na nyota njano ya pembetano katika mlia wa katikati
muundo wa bendera hufanana na bendera ya ufaransa kamerun ilikuwa koloni yake lakini inatumia rangi za umoja wa afrika
kamerun iliingia katika uhuru na bendera tofauti kidogo
koloni ya kijerumani ya kamerun ilipasuliwa ikiwa sehemu kubwa ilikuwa chini ya ufaransa na sehemu ndogo chini ya uingereza
kanuni za umoja wa mataifa zililazimisha waingereza kushauriana na wenyeji wenyewe badala ya kuunganisha sehemu zao za kamerun na nigeria tu jinsi ilivyowahi kupangwa awali
matokeo ya kura yalisababisha sehemu zilizotengwa kuunganishwa tena
hivyo kamerun ilianzishwa kama shirikisho la jamhuri hali iliyoonyeshwa kwa nyota mbili
 serikali ilibadilisha katiba ya kamerun ikawa nchi ya umoja bila shirikisho
nyota mbili zilifutwa na badala yake nyota moja katika mlia wa katikati ikaonekana kwa jina la nyota ya umoja
bendera ya mali ina milia mitatu ya wima ya rangi nyekundu njano na kijani kibichi
rangi hizi ambazo huitwa rangi za umoja wa afrika ni zilezile zinazopatikana katika bendera nyingi za nchi za afrika kutokana na athari ya ethiopia kama nchi ya afrika iliyofaulu kujitetea dhidi majaribio ya kuitawala kikoloni
bendera hii imetumiwa tangu uhuru wa kitaifa mwaka 
nchi ilipata uhuru ngazi ya kwanza yaani madaraka ya kujitawala mwaka 
wakati ule ilikuwa imeungana na senegal kama shirikisho la mali
bendera ile ya kwanza ilionyesha umbo la mwanadamu
mali ilipobaki peke yake ilifuta picha kwa sababu ya kanuni za imani ya kiislamu zinazokataza picha ya watu
senegal iliendelea na bendera ileile isipokuwa ina nyota ya kijani katika mlia wa katikati
wilhelm wien januari agosti alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya ujerumani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
nils gustaf dal n novemba desemba alikuwa mhandisi kutoka nchi ya sweden
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
charles glover barkla juni oktoba alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya uingereza
hasa alichunguza mionzi ya eksirei na kufanya majaribio nazo
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
chandrasekhara venkata raman novemba novemba alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya uhindi
hasa alichunguza mambo ya mwanga na jinsi unavyosambazwa kupitia vitu mbalimbali
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
slovenia ni nchi ya ulaya ya kati mashariki kwa milima ya alpi
imepakana na italia ghuba ya adria ya bahari ya mediteranea kroatia hungaria na austria
mji mkuu pia mji mkubwa ni lyublyana kwa kislovenia ljubljana
ni mwanachama wa umoja wa mataifa na wa umoja wa ulaya
watu wengi ni wa kabila la waslovenia wenye lugha ya kislovenia ambayo ni kati ya lugha za kislavoni
waslavi walihamia slovenia ya leo katika karne ya bk
kati ya nchi zote zilizotokana na yugoslavia ya zamani slovenia ni nchi yenye uchumi imara zaidi
bendera ya slovenia ina milia mitatu ya kulala katika rangi za umoja wa waslavi nyeupe buluu nyekundu pamoja na ngao ya nembo la kitaifa juu ya milia miwili ya juu
kuna pendekezo la kuwa na bendera jipya kwa sababu bendera jinsi ilvyo inafanana sana mabendera mengine yenye rangi za waslavi hasa bendera ya slovakia
nembo ya slovenia ni ngao ya buluu inayoonyesha mlima wa triglaff ambao ni mlima mkubwa wa nchi yenye ncha tatu
mlima unakatwa na mistari miwili ya buluu inayodokeza kwa mawimbi wa bahari ya adria
juu yake kuna nyota tatu za rangi ya dhahabu kutoka nembo ya kihistoria ya utemi wa celje
aloysius gonzaga machi juni alikuwa mtoto wa mfalme mdogo nchini italia lakini alikataa katakata kuurithi utawala akawa mtawa katika shirika la wajesuiti
alifariki bado kijana akihudumia wagonjwa wa tauni mjini roma akiacha kumbukumbu bora hasa ya usafi wa moyo na malipizi
mwaka alitangazwa na kanisa katoliki kuwa mtakatifu
basili wa kaisarea kaisarea wa kapadokia leo kayseri nchini uturuki takriban kaisarea wa kapadokia januari alikuwa mmonaki halafu askofu wa mji huo mkoa wa kapadokia leo nchini uturuki
ni mmojawapo kati ya mababu wa kanisa muhimu zaidi
ndiyo sababu anaitwa basili mkuu kwa kigiriki 
kwa jinsi alivyomkazia macho kristo na kupenda watu alianza kuheshimiwa kama mtakatifu punde baada ya kifo chake na mwaka papa pius alimuongezea sifa ya mwalimu wa kanisa
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe januari
basili alizaliwa mwaka hivi katika familia tajiri ya mhubiri maarufu basili mzee na ya emelia wa kaisarea huko caesarea mazaca
wote wawili walijulikana kwa imani yao oratio 
 pg 
familia yao ilikuwa na watoto waliosaidiwa malezi na bibi wa basili makrina mzee
basili alikuwa na vipawa vya pekee akili kali wema mkubwa uwezo wa kupanga na kufanikisha mambo nguvu katika utendaji busara na kiasi katika yote
ni kati ya wanakanisa kamili zaidi wa nyakati zote
bado mtoto alihamia mkoa wa ponto hadi alipofiwa baba yake ambapo akarudi kaisarea ili kupata wlimu
huko alikutana na gregori wa nazianzo akawa rafiki yake maisha yake yote
wote wawili walikwenda kusoma konstantinopoli halafu kwa miaka sita athens walipokutana na atakayekuwa kaisari juliano mwasi
ndiko alikoanza kufikiria maisha ya kikristo hasa
hata hivyo hakuacha kutia maanani elimudunia aliyokuwa nayo kwa wingi hasa kwa ajili ya malezi ya vijana ambao daima aliwashughulikia sana
kutokana na mang amuzi yake kuhusu vitabu vya wapagani wa zamani alihimiza upambanuzi tukiwa na hekima tutachota katika maandishi hayo vile ambavyo vinatufaa na vinalingana na ukweli na tutapuuzia vile vingine
alipohama athens mwaka hivi basili alifanya kwa muda mfupi kazi ya wakili na mwalimu wa kuhubiri huko kaisarea lakini mwaka uliofuata alibadili maisha kisha kukutana na askofu eustathius wa sebaste
aliandika siku moja kama mtu aliyezinduka kutoka usingizi mzito niligeuza macho yangu kwenye mwanga wa ajabu wa ukweli wa injili nikalia machozi mengi juu ya maisha yangu duni
hapo kwa kuvutiwa na yesu alianza kumtazama na kumsikiliza yeye tu akijitosa katika sala tafakuri juu ya biblia na maandishi ya mababu wa kanisa pamoja na kutekeleza upendo kwa kufuata pia mfano wa dada yake makrina aliyekwishashika maisha ya kimonaki
baada ya kupata ubatizo basili alisafiri tena kwenda misri palestina syria na mesopotamia ili kufahamu zaidi maisha ya kiroho na umonaki
ingawa aliguswa na utakatifu wa wamonaki aliokutana nao huko kipeo cha ukaapweke hakikumvutia zaidi
hivyo baadaye alirekebisha umonaki usiwe mbali mno na watu wa kawaida bali uathiri maisha yao kwa roho ya kikristo
kiongozi halisi katika njia ya mungu hakuruhusu malipizi ya ajabuajabu bali alidai utekelezaji wa matendo ya upendo
kisha kugawa mali zake kwa mafukara alikwenda kwa muda mfupi kuishi upwekeni karibu neokaisaria mtoni iris lakini mwaka alianza kupokea wafuasi mmojawao ndugu yake petro
pamoja naye alianzisha monasteri huko arnesi kwenye mkoa wa ponto
huko walijiunga hata mama yake dada yake makrina na wanawake wengine wakijitoa kusali na kutekeleza matendo ya huruma
ni huko kwamba basili aliandika vitabu vyake kuhusu umonaki kanuni mbili vilivyoathiri kanisa lote hadi leo hata akaitwa baba wa umonaki wa mashariki
benedikto wa nursia mwenyewe baba wa umonaki wa magharibi alimhesabu kama mwalimu wake
kwa jumla mfumo wa umonaki haueleweki bila kumsikiliza basili
mwaka alimualika gregori wa nazianzo ajiunge naye halafu kwa pamoja walitunga filocalia mkusanyo wa maandishi bora ya origen
basili alishiriki mtaguso wa konstantinopoli wa mwaka alipokubali neno homoiousios kama sahihi kuelezea yesu ni kama mungu baba si sawa wala si tofauti naye
baada ya kulaumiwa na askofu wake dianius wa kaisarea aliacha mtazamo huo akashika moja kwa moja kanuni ya imani ya nisea
mwaka basili alipewa daraja takatifu ya ushemasi kwa kuwekewa mikono na askofu meletius wa antiokia
aliitwa na eusebius arudi kwao akapewa upadirisho mwaka 
miaka iliyofuata basili na gregori walishindana na uzushi wa ario ulioenea kapadokia
hivyo basili alikabidhiwa usimamizi wa mali ya dayosisi ya kaisarea
eusebius akamuonea kijicho akamruhusu arudi upwekeni
lakini gregori alimshauri arejee tena na kushika nafasi yake kama kiongozi halisi wa jimbo hilo
mwaka eusebius alifariki na basili alichaguliwa mwandamizi wake akapewa uaskofu tarehe juni 
kama askofu wa kaisarea akawa pia askofu mkuu mwenye majimbo chini yake
alitetea pia umungu wa roho mtakatifu ambaye aliandika kitabu kizima juu yake lazima alinganishwe na kutukuzwa pamoja na baba na mwana
hivyo basili ni kati ya mababu walioweka wazi fundisho la utatu mtakatifu mungu pekee kwa kuwa ni upendo ni nafsi tatu zinazounda umoja wa kimungu imara kuliko umoja wowote
pamoja na kuchunga kiroho waamini wa jimbo lake kubwa na kujitahidi kuleta watu wote kwa kristo alizingatia mahitaji ya kimwili ya kila mmoja akajitosa kwa ajili ya maskini wezi na makahaba akihimiza watawala kuinua hali ya wananchi hasa wakati wa maafa na akilaumu hadharani walioshindwa kutoa hukumu kwa haki
alianzisha mtaa wenye majengo kwa ajili ya mafukara wageni na wagonjwa uliokuja kuitwa basiliade
hata katika makanisa mengine yaliyokuwa chini yake alianzisha makimbilio kwa shida yoyote ile
kama askofu alianzisha maisha ya pamoja katika jamaa kwa lengo la kushika kikamilifu udugu wa kiinjili kama katika kanisa la mwanzoni
tofauti na monasteri za pakomi zilizofikia kuwa na watawa elfu jamaa hiyo haikuwa na idadi kubwa wala ngome tena haikuwa jangwani bali karibu na mji wa kaisarea wa kapadokia
akiwa askofu huko alitembelea mara nyingi jamaa hizo akisisitiza pamoja na maendeleo ya kiroho uhusiano na kanisa lao alitaka watawa wa kiume na wa kike wawe chachu inayofanya wakristo wenzao wote wafuate utakatifu wa wito wao
tena aliwakabidhi shughuli mbalimbali kama vile kuhubiri na hasa kuhudumia wenye shida
mtindo huo ulisisitiza ushirikiano kati ya ndugu kuliko uongozi wa abati na miundo mikubwa
tofauti na unyofu wa wamonaki wa jangwani alitia maanani masomo ya kidini na hasa maandishi ya origene
mpaka leo kanuni zake zinaongoza karibu monasteri zote za mashariki na kwa njia hiyo makanisa ya kiorthodoksi kwa kuwa kwao maaskofu kwanza ni wamonaki nao wanaelekeza wakristo wote kufuata mifano yao
mhubiri mwenye nguvu alishambulia uroho wa matajiri na ulegevu wa wakristo wasiotimiza wajibu wao
alisema ni furaha kubwa kuweza kushiriki ekaristi iliyowekwa ili kudumisha bila kikomo kumbukumbu ya yule aliyekufa na kufufuka kwa ajili yetu
alipanga maisha ya kanisa bila kukubali serikali iyaingilie
alipodaiwa na mjumbe wa kaisari valens alegeze msimamo wake dhidi ya ario basili alimjibu labda wewe hujawahi kuhusiana na askofu yeyote
baada ya jibu hilo kwa kaisari alikwenda kushiriki misa yake akampe eneo kwa ajili ya basiliade
tukio hilo lilisaidia kuonyesha mipaka kati ya mamlaka ya serikali na ile ya kanisa
basili aliwasiliana pia na papa damaso ili kanisa la roma litumie mamlaka yake kulaani uzushi wa ario mashariki kama magharibi
lakini hakuishi kirefu kutosha aone ushindi wa imani sahihi aliyotetea
juhudi zake kubwa za kutimiza vizuri wajibu wake kama askofu zilimmaliza tarehe januari akiwa na umri wa miaka tu
mwanga wa fumbo la mungu unarudishwa na binadamu aliye sura yake ni hasa kwa kumtazama kristo kwamba tunaweza kutambua hadhi yetu
zingatia ukuu wako ukikumbuka ulivyogharimiwa tazama bei ya ukombozi wako na kuelewa hadhi yako kwa namna ya pekee wakristo wakijilinganisha na injili wanapaswa kuwatambua watu wote kama ndugu tena kujiona wasimamizi wa mali waliyojaliwa ili wawajibike kila mmoja kwa ajili ya wenzake wakitekeleza maagizo ya mungu mfadhili
macho ya mafukara wote yanaelekea mikono yetu kama vile ya kwetu yanavyoelekea ile ya mungu tukiwa na shida
kuhusu hilo alitumia kishujaa maneno makali katika hotuba zake kwa sababu anayetamani kumpenda jirani kama anavyojipenda kadiri ya amri ya mungu hatakiwi kuwa na mali yoyote kuliko jirani yake
hasa wakati wa maafa alihimiza waamini wasiwe wakatili kuliko hayawani kwa kujipatia vile ambavyo wote wanamiliki kwa pamoja au kwa kuteka vitu vilivyo mali ya wote
padre fridolin maisha ya mtakatifu makrina ed
beda maarufu kama mheshimiwa tangu enzi za uhai wake wearmouth jarrow leo nchini uingereza au mei wearmouth jarrow alikuwa mmonaki padri mwanateolojia na mwanahistoria nchini uingereza
hasa anafahamika kwa kitabu chake historia ya kikanisa ya taifa la waingereza kwa kilatini historia ecclesiastica gentis anglorum
akiona kanisa lilivyozidi kustawi kati ya mataifa mapya alipenda kuonyesha lisivyobanwa na ustaarabu mmoja bali linakumbatia kila aina ya utamaduni ili kuikamilisha katika kristo
beda alichangia kwa kiasi kikubwa uenezaji wa hesabu ya miaka baada ya kristo kuzaliwa
mwaka alitangazwa na papa leo xiii kuwa mtakatifu na mwalimu wa kanisa
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe mei
karibu yale yote tunayoyajua kuhusu maisha ya beda yamo katika sura ya mwisho ya historia ecclesiastica aliyoimaliza mwaka hivi ambapo anadokeza kuwa yuko katika mwaka wa wa maisha yake hivyo alizaliwa 
habari nyingine tunazipata katika barua ya mwanafunzi wake cuthbert kuhusu kifo chake
beda hasemi kitu kuhusu asili yake lakini kuna dalili kuwa familia yake ilikuwa na hali nzuri katika jamii
kumbe anataja mahali alipozaliwa kama maeneo ya monasteri hii yaani monasteri pacha ya wearmouth na jarrow northumbria leo uingereza kaskazini mashariki
alipofikia umri wa miaka alitumwa monasterini ili apate malezi kutoka kwa abati huyo halafu kwa ceolfrith
beda haelezi kama lengo la awali lilikuwa awe mmonaki baadaye
lakini ndivyo ilivyotokea akatumia maisha yake yote huko kuimbia sifa za mungu kusoma kufundisha na kuandika alivyosema mwenyewe
alipofikia miaka tu hivi alipewa daraja takatifu ya ushemasi na alipofikia miaka hivi alipata upadrisho
mtaalamu wa biolojia na historia lakini hasa teolojia alifaulu kufanya biblia ieleweke kwa urahisi kupitia mahubiri yake sahili iliyofuata mfano wa mababu wa kanisa
alipata kuwa kati ya wasomi wakuu wa karne za kati za mwanzo akifaidika na magombo mengi muhimu aliyoletewa na maabati wake kutoka safari zao nyingi za ng ambo
sifa ya ufundishaji na uandishi wake ilisababisha afanye urafiki na watu bora kadhaa wa wakati huo ambao walimtia moyo kudumu kati kazi hiyo kwa faida ya wengi
mwaka hivi aliandika vitabu vyake vya kwanza de arte metrica na de schematibus et tropis vyote viwili kwa ajili ya madarasa
aliendelea kuandika maisha yake yote akimaliza vitabu zaidi ya vingi vikiwepo hadi leo
biblia ilikuwa daima chanzo kikuu cha teolojia yake
baada ya kuchunguza nakala ipi ni sahihi zaidi aliifafanua kikristo akijitahidi kuelewa vizuri maneno yanasema nini lakini kwa mwanga wa kristo aliye ufunguo wa maandiko yote katika umoja wake wa dhati
kwake matukio ya agano la kale na ya agano jipya yanakwenda pamoja kuelekeza kwa kristo
mada nyingine aliyoipenda sana ni historia ya kanisa kutokana na imani ya kwamba roho mtakatifu anazidi kufanya kazi ndani yake
hivyo alipitia wakati wa mitume halafu mababu wa kanisa na mitaguso mikuu sita ya kwanza na kulinganisha tarehe za matukio mengi na ujio wa yesu kristo akichangia kufanya wote wakubali kalenda iliyoenea sasa kila mahali ikihesabu miaka baada ya kristo kuzaliwa
vilevile alihesabu kitaalamu tarehe sahihi ya pasaka iliyo kiini cha mwaka mzima wa liturujia akihimiza wakristo wenyeji wa uingereza na ireland wakubali wote utaratibu wa roma kuhusu mambo hayo
kweli alichangia kuunganisha katika ukristo mataifa ya ulaya
hotuba zake zilifaulu kuongoza waamini waadhimishe vema mafumbo ya imani na kuyatekeleza maishani huku wakitarajia ujio wa pili wa yesu ili kuingizwa naye katika liturujia ya mbinguni
akifuata masisitizo ya mababu kama ambrosi augustino na sirili wa aleksandria alifundisha kwamba sakramenti hazimfanyi mtu awe mkristo tu bali kristo mwenyewe
alihimiza walei wawe na bidii katika kupata mafundisho ya dini na kuwashirikisha mapema watoto wao
pia wasali mfululizo kwa kutolea matendo yao yote kama sadaka ya kiroho pamoja na kristo
mwanashairi aliandika tenzi kwa bikira maria ambazo ni kati ya zile bora zaidi zilizowahi kuandikwa
mwaka baadhi ya wamonaki wa abasia ya hexham walimshtaki kuwa mzushi lakini alifaulu kujitetea
mwaka alisafiri hadi york lindisfarne na sehemu nyingine
alipougua hakuacha kazi yake akidumisha furaha ya dhati iliyojitokeza katika kusali na kuimba
alifariki tarehe mei akazikwa jarrow lakini masalia yake yakahamishiwa kwenye kanisa kuu la durham katika karne ya 
brendan takriban au takriban alikuwa mtawa na padri kutoka nchi ya ireland
alianzisha monasteri mbalimbali hasa ile ya clonfert mwaka 
aliitwa baharia kwa vile alitembelea visiwa vingi katika atlantiki ya kaskazini
alitambuliwa kuwa mtakatifu punde baada ya kifo chake
ubelgiji belgi kwa kiholanzi belgique kwa kifaransa na belgien kwa kijerumani ni ufalme wa ulaya ya magharibi
ni kati ya nchi zilizoanzisha jumuiya ya kiuchumi ya ulaya ambayo baadaye imekuwa umoja wa ulaya
imepakana na ufaransa uholanzi ujerumani na luxemburg
wakazi wengi ni wakristo hasa wa kanisa katoliki lakini tu wanashiriki ibada za kila wiki
katika wallonia kuna pia wilaya ambayo wakazi wanatumia hasa kijerumani ambacho ni lugha ya tatu ya kitaifa
ushindani kama si chuki kati ya makundi hayo ndilo tatizo kuu la nchi
iliwekwa mnamo june 
reflections on nations and nation state developments regarding belgium bendera ya ubelgiji ina milia mitatu ya wima ya rangi neyusi dhahabu na nyekundu
rangi hizi za kihistoria zilikuwa muhimu wakati wa uasi wa wabelgiji dhidi ya uholanzi mwaka 
baada ya uhuru bendera hii ilianzishwa rasmi kama bendera ya kitaifa katika mwezi wa januari 
brussels kifaransa bruxelles kiholanzi brussel kijerumani br ssel ni mji mkuu wa ubelgiji na pia makao makuu ya ofisi za umoja wa ulaya
kisheria jina la brussels linataja mambo mbalimbali mji wa brussels wenye wakazi kwenye eneo la kilometa za mraba 
jimbo la brussels ambamo ndipo ulipo mji wa brussels pamoja na miji mingine inayojitawala
sehemu hizi zote ni hali halisi kama mji mmoja mkubwa lakini kisheria kila sehemu bado ina hali yake ya pekee
cheo cha mji mkuu kinamaanisha jimbo lote si mji pekee yake
mji umejulikana tangu mwaka bk lakini kuna uwezekano ya kwamba umri wake ni mkubwa
katika karne ya bk ulikuwa mji mkuu wa utemi wa brabant ukitajirika kutokana na karakana zake za nguo na biashara yake
baadaye brussels pamoja na ubelgiji ilikuwa chini ya watawala wa nje kwanza hispania halafu uholanzi
mapinduzi wa yalileta uhuru na brussels ikawa mji mkuu wa taifa jipya katika ulaya
katika karne ya mji uilikua sana katika mapinduzi ya viwandani
 makao makuu ya nato yalifuata ikahamia baada ya fitina kati ya marekani na ufaransa
kati ya majengo maarufu sana za brussels ni atomium iliyosimamishwa wakati wa maonyesho ya dunia 
ronald ross mei septemba alikuwa daktari kutoka nchi ya uingereza
hasa alichunguza virusi visababishavyo ugonjwa wa malaria
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
mwaka wa alipewa cheo cha sir cha uingereza
allvar gullstrand juni julai alikuwa daktari wa macho kutoka nchi ya sweden
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
uingereza ni neno linaloweza kutaja maana mbalimbali uingereza pia ingilandi england ni nchi kubwa ndani ya ufalme wa muungano yenye wakazi milioni au ya wakazi wa ufalme wote na eneo lake ni theluthi mbili ya kisiwa cha britania
katika lugha ya kila siku uingereza hutaja mara nyingi ufalme wote au kisiwa chote cha britania
lakini hali halisi uingereza ni ile sehemu kubwa zaidi kwenye kisiwa kile pamoja na uskoti scotland na welisi wales
uingereza iko kwenye kisiwa cha britania ambayo ni kisiwa kikubwa cha ulaya
imepakana na welisi upande wa magharibi na uskoti upande wa kaskazini
ufaransa iko upande wa kusini ng ambo ya mfereji wa kiingereza
tangu mwaka kuna njia ya reli kwa tobwe chini ya mfereji inayounganisha uingereza na ufaransa
kati ya miji mikubwa ya uingereza ni london manchester birmingham leeds sheffield bradford na liverpool
uingereza ina visiwa vingi vidogo kikubwa ni isle of wight katika kusini
uingereza ilikaliwa na makabila ya wabritania wenye lugha za kikelti na kuvamiwa na dola la roma katika karne ya pili bk
ikawa sehemu ya dola la roma hadi karne ya tano bk
wakati ule waroma walipaswa kuondoa wanajeshi wao kisiwani kwa ajili ya ulinzi wa nchi za bara
katika karne za na bk makabila ya kigermanik walivamia kisiwa hasa wasaksoni waanglia na wadenmark
walileta lugha zao za kigermanik zilizochukua nafasi ya lugha ya wabritania
wabritania na waroma waliokuwa wamebaki walihamia maeneo ya kando kama welisi au cornwall au kuvuka mfereji wa uingereza kwenda britania ndogo kiingereza brittany kifaransa bretagne
mwaka mfalme athelstan aliweza kuunganisha karibu eneo lote la uingereza ya leo
mwaka wanajeshi wanormani kutoka kaskazini ya ufaransa walivamia uingereza na kuteka yote chini ya mtemi william mshindi
lugha zote mbili za wananchi na za mabwana ziliendelea pamoja sambamba hadi kuwa lugha moja cha kiingereza
tangu mwaka mfalme james vi wa uskoti alichaguliwa kuwa mfalme wa uingereza pia
nchi jirani zote mbili ziliendelea na wafalme wa pamoja hadi mwaka 
mwaka ule uingereza pamoja na welisi na uskoti ziliunganishwa kuwa ufalme wa muungano wa britania
tangu uingereza ni sehemu ya ufalme wa muungano wa britania na eire ya kaskazini united kingdom of great britain and northern ireland
bendera ya uingereza ni msalaba mwekundu kwenye uga nyeupe
george humkumbusha mtakatifu huyu wa historia ya ukristo anayesemekana amemwua joka
ndiye mtakatifu wa kitaifa wa ulinzi wa uingereza
hasa wanajeshi walioshiriki katika vita ya msalaba wakati wa karne bk walipendelea msalaba wake kama bendera yao
tangu siku zile alama hii ilijulikana sana ikawa bendera ya uingereza tangu karne ya 
tangu mwaka bendera za uingereza na uskoti ziliunganishwa kuwa bendera jipya la muungano au union jack
kigiriki pia kiyunani ni lugha ya kihindi kiulaya inayotumiwa hasa nchini ugiriki
hakuna lugha nyingine duniani inayozungumzwa hadi leo yenye historia ndefu kuliko hii isipokuwa kichina
kigiriki ni muhimu sana kwa utamaduni wa kisasa kwa sababu ya kutoa michango mingi kwa lugha ya sayansi teknolojia na utamaduni
fikra nyingi muhimu zilionekana mara ya kwanza kwa kigiriki na falsafa iliyojadiliwa na kuandikwa kwa lugha hii
alfabeti ya kigiriki ilikuwa msingi wa alfabeti mbili za kilatini na kikirili pia kwa miandiko ya abijadi kama herufi za kiarabu au za kiebrania
kati ya maandiko muhimu ya kigiriki ni yale ya wanafalsafa kama plato na aristoteles na pia maandiko ya biblia ya kikristo agano jipya pamoja na deuterokanoni
kati ya karne ya kk hadi karne ya bk kigiriki kilikuwa lugha ya kimataifa katika eneo kubwa la kandokando ya bahari ya mediteranea pamoja na mashariki ya kati
lugha imeendelea kubadilika kisarufi na pia kimsamiati
hivyo kigiriki cha kale kimekwisha hakizungumzwi tena na watu lakini bado kinafundishwa
leo hii katika nchi ya ugiriki kuna lugha ya kigiriki kipya kinachoendela kuandikwa kwa herufi zilezile
adelaide wa italia takriban desemba alikuwa binti wa rudolf ii mfalme wa burgundia
alipofariki lothar adelaide aliolewa na otto i mfalme wa ujerumani
agnes alikuwa bikira mwenye umri wa miaka aliyekataa kuolewa kwa sababu ya imani yake ya kikristo
kwa sababu hiyo aliteswa akauawa ama mwaka ama mwaka mjini roma italia wakati wa dhuluma ya dola la roma dhidi ya wakristo
habari zake hazieleweki waziwazi kama aliishi wakati wa kaisari decius au wakati wa kaisari diokletian ambao wote wawili waliamuru mateso ya wakristo
mtakatifu alfege takriban aprili alikuwa askofu mkuu wa canterbury
alitambuliwa kuwa mtakatifu baada ya kuuawa na wadenmark
anselm wa canterbury aosta leo nchini italia au canterbury uingereza aprili alikuwa kati ya wanafalsafa na wanateolojia muhimu zaidi wa zama za kati huko ulaya
baada ya kujiunga na monasteri wa wabenedikto wa bec huko ufaransa alipopata sifa kama kiongozi wa kiroho na mlezi kama mhubiri wa mrekebishaji wa umonaki alichaguliwa kuwa askofu mkuu wa canterbury uingereza
sala masomo na utawala ndiyo mambo yaliyojitokeza zaidi katika maisha yake aliyoyatumia katika nchi tatu tofauti
maisha ya kiroho ya dhati aliyokuwanayo yalimwezesha kuwa mlezi bora wa vijana mwanateolojia wa pekee kiongozi mwenye busara na mtetezi wa uhuru wa kanisa mbele ya serikali
mwaka alitangazwa na papa klementi xi kuwa mwalimu wa kanisa kutokana na ubora wa maandishi yake yaliyoandaa nyakati zijazo na kumfanya ajulikane kama mwanzilishi wa teolojia ya shule
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe aprili
anselm alizaliwa mwaka au mjini aosta au karibu nao aosta katika ufalme wa burgundy leo katika mkoa wa valle d aosta inapotumika lugha ya kifaransa nchini italia
familia yake ilikuwa tajiri na ya kisharifu na upande wa mama ilihusiana na watawala wa savoy
baba yake gundulf de candia mwenye asili ya kilombardi alikuwa mkali na kutapanya mali kwa anasa tofauti na mama ermenberga wa geneva aliyekuwa na maadili mema ya dini
ndiye aliyeshughulikia malezi ya kwanza ya anselm kifungua mimba halafu akamkabidhi kwa wabenedikto wa aosta
kufuatana na ndoto aliyoipata anselm alijisikia kuitwa na mungu kwa kazi muhimu na alipofikia umri wa miaka alitamani kuingia monasteri lakini hakuruhusiwa kabisa na baba yake
jambo hilo lilimfanya augue lakini alipokuwa mahututi na kuomba kuvikwa kanzu ya kibenedikto kama faraja ya mwisho baba alimkatalia tena
kisha kupona na kufiwa mama yake aliacha masomo na kuishi kistarehe tu
alipofikia miaka anselm aliondoka nyumbani akavuka milima ya alps na kutangatanga katika burgundy na ufaransa akijitafutia mang amuzi mapya
baada ya miaka mitatu akivutiwa na sifa ya lanfranko wa pavia priori wa abasia ya bec alikwenda normandia mwaka 
chini ya huyo anselm alianza upya kusoma kwa bidii akawa mwanafunzi mpendwa na mshauri wake
mwaka uliofuata kisha kuishi kidogo huko avranches na kutathmini wito wake aliingia rasmi malezi ya kitawa kama mnovisi akiwa na miaka akapata upadrisho
kuanzia hapo kanuni ya benedikto wa nursia iliathiri kabisa mawazo na maisha yake
juhudi za kiroho pamoja na masomo vilimfanya arudie katika ngazi ya juu urafiki na mungu aliokuwanao utotoni
anselm alishika nafasi hiyo kwa miaka akidhihirisha vipaji vyake kama mlezi mahiri asiyebana vijana bali akiwaachia nafasi ya kukua kwa uhuru wa kufaa
ingawa alikuwa mkali kwake na kwa wengine kuhusu nidhamu ya kimonaki alipenda zaidi kuhimiza kuliko kulazimisha
halafu akachaguliwa kwa kauli moja awe abati kutokana na kifo cha herluin wa bec mwanzilishi wa abasia hiyo kilichotokea mwaka 
aliwekwa wakfu na askofu wa evreux tarehe februari 
chini ya anselm bec ikawa kituo bora cha elimu ulaya ikivuta wanafunzi kutoka nchi mbalimbali ingawa masomo hayakuwa na nafasi ya kwanza katika umonaki
akiwa bec aliandika vitabu vya kwanza vya falsafa monologion na proslogion 
humo aliandika nakuomba ee mungu nikufahamu nikupende nikufurahie
nisipoweza kufikia furaha kamili katika maisha haya niweze walau kusonga mbele siku kwa siku mpaka furaha hiyo itakapokamilika
vitabu hivyo vilifuatwa na majadiliano kuhusu ukweli hiari na anguko la ibilisi
wakati huo alijitahidi pia kulinda uhuru wa abasia dhidi ya mamlaka za nje
hapo katikati wamonaki wengi walikaribishwa uingereza ili kuwaletea wenzao wa ng ambo urekebisho uliozidi kuenea barani ulaya
mchango wao ulikubaliwa kiasi kwamba lanfranko akawa askofu mkuu wa canterbury
kazi yake ilipendeza wenyeji wa huko kiasi kwamba lanfranko alipofariki mwaka mwenyewe alichaguliwa kushika nafasi yake kama askofu mkuu wa canterbury
kuanzia desemba alipopata daraja takatifu hiyo alishindana mara kadhaa na wafalme wa uingereza williamu ii na henri ili kutetea uhuru wa kanisa lisiingiliwe na serikali kwa sababu hiyo mara mbili ilimpasa kwenda uhamishoni 
hatimaye upatanisho kati ya mfalme na papa ulimwezesha kurudi canterbury alipoakiwa na wakleri na walei kwa shangwe
anselm kabla hajafariki huko tarehe aprili alitumia miaka yake ya mwisho kulea wakleri katika maadili na kufanya utafiti katika masuala mbalimbali ya teolojia
kitabu maarufu zaidi alichokiandika miaka hiyo ya mwisho kati ya uingereza na italia kinaitwa cur deus homo na kimeathiri kwa miaka elfu mtazamo wa kanisa la magharibi kuhusu fumbo la wokovu
anselm aliacha pia mkusanyo mkubwa wa sala na wa tafakuri mbali na barua nyingi ambazo zinawezesha kuona mafungamano ya kirafiki aliyokuwa nayo kwa wanafunzi wake
anselm anakumbukwa si tu kama mwanateolojia bali pia kama mwanafalsafa hasa kwa utafiti wake kuhusu unum argumentum yaani hoja kuu inayojitegemea na kujitosheleza katika kuthibitisha uwepo wa mungu na sifa zake
mtu mwenye uwezo mkubwa wa kuchimba nadharia anselm alitafuta kwa kufuata nyayo za plato na agostino wa hippo namna ya kukutanisha imani na akili
aliona akili ya binadamu ni chombo muhimu cha utafiti wa teolojia
bila shaka alidai kwanza imani akisema nasadiki ili nielewe na nisiposadiki kwanza sitaweza kuelewa
hivyo anselm alirithi kutoka kwa agostino kauli credo ut intelligam intelligo ut credam yaani nasadiki ili nielewe naelewa ili nisadiki
utafiti wa ukweli unategemea imani lakini hiyo peke yake haitoshi inadai pia aina mbalimbali za uthibitisho wa akili
katika hilo akili sawa na imani yenyewe ana mwongozo wa hakika katika mwanga wa mungu ambao usipokuwepo akili haiwezi kabisa kupenya fumbo la mungu
kwa maneno mengine akili haitoi matamko bali inasaidia kuelewa imani
anselm ni kati ya wataalamu wa kwanza waliounganisha falsafa na teolojia kadiri ya neno fides quaerens intellectum yaani imani inadai akili litakalokuwa msingi wa teolojia ya shule
pamoja na kuchochea hamu kubwa ya kuelewa mafumbo ya mungu kwa kutumia mantiki yeye alilenga daima kuinua akili izame ndani ya mungu akiendelea kukiri kwamba kazi ya kumtafuta mungu haina mwisho walau duniani
aliweka bayana kwamba yeyote yule anayetaka kusoma teolojia hawezi kutegemea akili yake tu bali anatakiwa kustawisha maisha ya imani ya dhati
ndiyo maana aliandika ee bwana sijaribu kupenya ukuu wako kwa sababu sithubutu kabisa kulinganisha uelewa wangu na ukuu huo ila natamani kuelewa kwa kiasi fulani ukweli wako ambao moyo wangu unausadiki na kuupenda
kwa kuwa mimi sijitahidi kuelewa ili nisadiki bali nasadili ili nielewe
kwa sababu nasadiki hii pia kwamba nisiposadiki sitaweza kuelewa
anselm alimheshimu bikira maria pia kwa moyo wa kitoto maria ndiwe yule ambaye moyo wangu unajitahidi kumpenda ndiwe yule ambaye ulimi wangu unatamani motomoto kumsifu
wewe umeniumba na kuniumba upya umenijalia mema yangu yote lakini sijafanya hilo ambalo kwa ajili yake nimeumbwa unifundishe kukutafuta na ujionyeshe ninapokutafuta siwezi kukutafuta usiponifundisha wala kukuona usipojionyesha
nikutafute kwa kukutamani na nikutamani kwa kukutafuta unijalie nionje kwa upendo yale ninayoyaonja kwa ujuzi nakuwia kuliko uhai wangu wote lakini sina zaidi tena peke yangu siwezi kukurudishia uhai huo kikamilifu
mimi mzima ni wako kwa uumbaji unifanye wako kwa upendo pia
najaribu lakini peke yangu siwezi kitu fanya nisichoweza
unikaribishe katika chumba cha ndani cha upendo wako
britania ni kisiwa kikubwa cha ulaya chenye eneo la km pia kisiwa kikubwa cha nane duniani
kwenye kisiwa hiki kuna nchi tatu za uingereza welisi na uskoti
britania iko katika atlantiki kati ya bahari ya ueire ireland na bahari ya kaskazini
pamoja na visiwa vya ueire eireland faroe isle of man man na visiwa vingi vidogo ni sehemu ya funguvisiwa ya britania
britania huteganishwa na ulaya bara kwa mfereji wa kiingereza
jina la britania limetokana na waroma wa kale waliovamia kisiwa na kufanya sehemu ya kusini kuwa jimbo la dola lao
jimbo la britania ya kiroma liliunganisha nchi za uingereza na welisi za leo
kisiwa chote ni sehemu ya ufalme wa muungano unaoitwa mara nyingi uingereza kutokana na nchi kubwa ndani yake
lakini ufalme huu ni kubwa kushinda britania uko pamoja na eire ya kaskazini visiwa vya hebridi orkney na shetland halafu maeneo ya ng ambo
hizi zote si sehemu ya britania lakini ziko pamoja katika ufalme wa muungano
britania huitwa pia britania kuu kwa sababu ya britania ndogo katika ufaransa kiingereza brittany kifaransa bretagne
mara nyingi neno la uingereza linatumiwa kutaja kisiwa chote kwa sababu uingereza ni nchi kubwa kisiwani
ludwig quidde machi machi alikuwa mwanahistoria na mwanasiasa kutoka nchi ya ujerumani
alijitahidi kutekeleza amani ya kimataifa hasa wakati wa vita kuu ya kwanza ya dunia
mwaka wa pamoja na ferdinand edouard buisson alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel kwa amani
frank billings kellogg desemba desemba alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya marekani
kutoka hadi alikuwa waziri wa mambo ya nje
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel kwa amani
paul johann ludwig von heyse machi aprili alikuwa mwandishi hodari kutoka nchi ya ujerumani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
menelik ii agosti desemba alikuwa mfalme mkuu wa uhabeshi kutoka hadi 
br br alikuwa mtemi ras wa jimbo la shoa kati ya 
akashinda katika mvurugo baada ya kifo cha yohane iv kwa msaada wa italia akakubaliwa mfalme mkuu wa ethiopia mwaka 
br br alikataa madai ya italia kutokana na mkataba wa wuchale
mwaka alishinda jeshi la italia katika mapigano ya adowa
ushindi huu ulihakikisha uhuru wa ethiopia kama nchi ya pekee katika afrika nje ya liberia
br br menelik aliweka misingi ya maendeleo ya ethiopia kuwa nchi ya kisasa lakini hakubadilisha muundo wa utawala wa kimakabaila
bahari ya kaskazini ni bahari ya pembeni ya atlantiki kati ya skandinavia norway na denmark upande wa mashariki ujerumani na uholanzi upande wa kusini na britania kwa magharibi
mlango wa bahari ya skagerak unaiunganisha na bahari ya baltiki
mfereji wa kiel inafupisha njia hii ukikata jimbo la schleswig holstein ya ujerumani
kusini magharibi kuna mlango wa mfereji wa kiingereza kati ya britania na ufaransa
mito mikubwa inayoingia katika bahari ya kaskazini ni pamoja na rhine elbe weser ems meuse schelde thames na humber
mabandari makubwa ni rotterdam hamburg bremen na antwerpen
orodha ya hapo chini inataja watawala wa ethiopia tangu nasaba ya zagwe
wafalme wa aksum na wafalme wa d mt hawaorodheshwi kutokana na mapengo mengi tena hakuna uhakika kuhusu mfululizo wao
baeda maryam takriban novemba alikuwa mfalme mkuu wa uhabeshi kuanzia hadi kifo chake
wakati wa utawala wake alifaulu kupata maafikiano ya amani na muhammad mwana wa badlay ibn sa ad ad din
gelawdewos takriban au machi alikuwa mfalme mkuu wa uhabeshi kuanzia septemba hadi kifo chake
kwanza alimpigia vita ahmad ibn ibrahim al ghazi aliyeshindwa na kufa katika mapigano yaliyofanyika mahali pa wayna daga februari 
halafu alimpigia vita nur ibn mujahid aliyevamia uhabeshi
kuanzia mwaka wa waturuki walipotwaa mji wa massawa gelawdewos alipata shida sana
iyasu februari novemba alikuwa mfalme mkuu wa uhabeshi kuanzia hadi septemba 
kwa vile alipendekeza imani ya kiislamu hakuvishwa taji na aliuzuliwa
cosmas mtakatifu aliuawa kati ya na alikuwa daktari katika maeneo ya uturuki kusini wa leo
hali ya maisha na kifodini chake haijulikani kwa uhakika
takriban mwaka papa felix iv aliwatolea cosmas na damian watakatifu basilika maarufu katika mji wa roma
dawit iii alifariki mei alikuwa mfalme mkuu wa uhabeshi kuanzia februari hadi kifo chake
chini ya utawala wake sinodi ya kanisa ilifanyika
punde baada ya sinodi alifariki bila sababu kujulikana
bakaffa alifariki septemba alikuwa mfalme mkuu wa uhabeshi kuanzia mei hadi kifo chake
jina lake la kutawala lilikuwa kwanza asma sagad halafu masih sagad
wakati wa utawala wake wahabeshi waliona amani pamoja na ukuaji wa uchumi
zauditu aprili aprili alikuwa malkia mtawala wa uhabeshi kuanzia septemba hadi kifo chake
alimfuata iyasu v
jina lake la kubatizwa lilikuwa askala maryam
mwanzoni utawala wake ulisumbuliwa na uasi wa iyasu aliyekuwa ameuzuliwa
zauditu aligombana sana naye makonnen kuhusu mambo ya siasa lakini alishindwa
naye tafari alimfuata kama mfalme chini ya jina la haile selassie
tekle giyorgis ii alifariki alikuwa mfalme mkuu wa uhabeshi kuanzia juni hadi julai 
kwa vile alikuwa mrithi wa nasaba ya zagwe upande wa baba yake na mama yake alikuwa binti wa nasaba ya solomoni alijitangaza mfalme mkuu baada ya kifo chake tewodros ii
alishindwa katika mapigano na kukamatwa na dejazmach kassa aliyemfuata kama mfalme chini ya jina la yohannes iv
tekle giyorgis ii alifariki kifungoni baada ya mwaka mmoja tu
jina lake la kubatizwa lilikuwa kassa haile giyorgis
ingawa hakuwa mrithi wa ufalme aliwashinda wagombea wote vitani
waingereza walipovamia uhabeshi chini ya kamanda ya robert napier na kushinda jeshi la uhabeshi tewodros ii alijiua
egwale seyon alifariki juni alikuwa mfalme mkuu wa uhabeshi kuanzia juni hadi kifo chake
utawala wake ulisumbuliwa sana na vita miongoni mwa wana wafalme
fasilides takriban oktoba alikuwa mfalme mkuu wa uhabeshi kuanzia hadi kifo chake
wakati wa utawala wake kanisa la kiorthodox lilipata nguvu tena
susenyos takriban septemba alikuwa mfalme mkuu wa uhabeshi kuanzia hadi muda mfupi kabla ya kifo chake alipojiuzulu
aliwaalika wamisionari na hata kutangaza kuwa mkatoliki yeye mwenyewe kuanzia mwaka wa 
hata hivyo malodi wengi hawakukubali na utawala ulisumbuliwa na vita na uasi
mwishoni susenyos alijiuzulu na kufuatwa na mwana wake fasilides aliyerudisha imani ya kiorthodox
cuthbert mayne novemba alikuwa mchungaji wa kanisa la anglikana nchini uingereza kabla hajajiunga na kanisa katoliki na kupewa daraja ya upadri
hii ilimsababisha kuuawa chini ya sheria ya malkia elizabeth i
mwaka alitangazwa kuwa mtakatifu kama mfiadini
edith stein oktoba au agosti alikuwa mwanafalsafa wa ujerumani mwenye asili ya kiyahudi lakini baadaye akabatizwa akawa mtawa wa ndani wa shirika la wakarmeli
jina lake la utawani lilikuwa teresa benedikta wa msalaba kwa kilatini teresia benedicta cruce
aliuawa na wafuasi wa nazi katika moja ya makambi ya kz kule auschwitz leo nchinipoland
mwaka alitangazwa na papa yohane paulo ii kuwa mtakatifu mfiadini halafu pia msimamizi mmojawapo wa ulaya
elizabeth ann bayley seton agosti januari alikuwa mwanzilishi wa shirika la masista wa huruma wa mt
yosefu kwa kiingereza sisters of charity of st
joseph ambalo lilikuwa utawa wa kwanza kuundwa huko marekani
hasa alifundisha na kuwasaidia watoto maskini wengi
elizabeth ann bayley alizaliwa new york katika familia ya ushirika wa anglikana tarehe januari akiwa na umri wa miaka aliolewa na mfanyabiashara tajiri william seton akamzalia watoto watano
alipobaki mjane tarehe desemba alifunga safari ya kiroho iliyomfanya aongokee kanisa katoliki tarehe machi 
akahamia baltimore chini ya askofu john carroll akaanza utume wake kwa wanawake wajane wenye watoto wadogo na kuanzisha shule nyingi
tarehe juni alianzisha shirika la kitawa lenye kufuata roho ya vinsenti wa paulo akahamia emmitsburg kwenye maryland
mwaka alipokea katiba ya mabinti wa upendo wa mt
vinsenti wa paulo iliyorekebishwa na kuidhinishwa na askofu carrol
kundi la kwanza la masista mama seton na wenzake waliweka nadhiri za daima tarehe julai 
mchakato wa kumtangaza mwenyeheri ulianza mwaka na kumalizika papa yohane xxiii alipomtangaza mwenye heri tarehe machi 
tarehe septemba papa paulo vi alimtangaza kuwa mtakatifu
jumuiya hiyo ilianzia italia na kufanya kazi hasa marekani kati ya wahamiaji kwa kujenga shule hospitali na nyumba kwa watoto yatima
mwaka mama cabrini alitangazwa kuwa mtakatifu akiwa raia mmarekani wa kwanza kupewa heshima hiyo
john bosco agosti januari alikuwa padri wa kanisa katoliki na mwanzilishi wa shirika la mt
fransisko wa sales kwa kiingereza salesian congregation
alijitahidi hasa kuwaelimisha watoto na vijana wa kiume
mbinu zake za malezi ni kwa pamoja akili dini hisani
hakutaka kurekebisha vijana kwa ukali bali kuwakinga dhidi ya maovu kwa wema
upendo wake wa ajabu kwa vijana ndio siri ya mafanikio yake ya ajabu katika malezi
giovanni bosco alizaliwa na francesco bosco na margherita occhiena tarehe agosti karibu na castelnuovo d asti leo castelnuovo don bosco
baba yake alifariki mwaka akimuachia mke wake watoto watatu
ilikuwa miaka migumu kwa maradhi na njaa lakini mama yake alijitahidi kuwatunza na kuwalea vizuri
alipokuwa na miaka yohane alipata ndoto ya kinabii iliyomtabiria utume wake kwa vijana
baadaye mungu alizidi kumjalia karama nyingi za pekee
kufuatana na ndoto hiyo yohane aliamua kuwa padri ingawa hakuweza kusoma hata shule ya msingi kwa sababu ilikuwa mbali
lakini taratibu mama alimfanyia mpango dhidi ya upinzani wa kaka yake
wakati huohuo alianza utume wake akitumia vipawa vyake vyaajabu
tarehe machi siku ya pasaka alikubaliwa kupokea ekaristi ya kwanza kabla ya wakati
kwa shauri la yosefu cafasso tarehe oktoba aliingia seminari ya chieri
tarehe novemba alianza masomo ya teolojia na tarehe machi akapewa daraja takatifu ya ushemasi na tarehe juni upadri huko torino
badala ya kuitikia mialiko ya kufanya utume wenye malipo mazuri mnamo novemba alijiunga na bweni la torino ambapo padri luigi guala akisaidiwa na cafasso alikuwa anakamilisha malezi ya mapadri vijana waweze kukabili ulimwengu wa wakati huo
huko torino kulikuwa na watoto chini ya umri wa miaka waliofanya kazi viwandani
yohane bosco aliwatafuta ili kuwasaidia kijamii na kidini
kwa wema wake aliwavuta kumuahidia wamuendee mara baada ya kutoka
muda mfupi baadaye vijana walikuwa wengi hivi hata akahitaji msaada wa mapadri watatu na vijana wakubwa kadhaa
hatimaye tarehe aprili alipata nafasi kwa vijana wake kibanda na kiwanja huko valdocco
mwaka alianzisha shirika la mapadri kwa utume wa vijana kifupisho chake ni sdb
miaka baadaye alianza ujenzi wa patakatifu pa bikira maria msaada wa wakristo ndivyo alivyopendelea kumuitamama wa yesu
mwaka pamoja na maria domenica mazzarello alianzisha shirika la mabinti wa bikira maria msaidizi ili walee wasichana kwa roho ileile
mwaka alianza kutuma wasalesiani wa kwanza huko argentina na wakati huohuo alianzisha kundi la watawa wasaidizi aliowaona kama wasalesiani wa nje
papa pius xi alimtangaza mwenye heri tarehe juni na mtakatifu tarehe aprili 
yohane bosco mtindo wa malezi kinga katika elimu ya vijana tafsiri ya g
kibodya ed
benedictine publications ndanda peramiho peramiho isbn s
mattapally s
don bosko mtu wa mungu mtu kwa vijana tafsiri ya t
ngalalekumtwa ed
benedictine publications ndanda peramiho peramiho isbn akili dini na ufadhili mbinu za malezi ya mtakatifu don bosco ed
benedictine publications ndanda peramiho peramiho isbn p
lappin mama don bosco miale ya jua kivulini mama margarita tafsiri ya g
kibodya ed
benedictine publications ndanda peramiho peramiho isbn x p
lappin dominiko savio mtakatifu aliye kijana tafsiri ya g
kibodya ed
benedictine publications ndanda peramiho peramiho isbn p
lappin hekaya za don bosco tafsiri ya g
kibodya ed
benedictine publications ndanda peramiho peramiho isbn john fisher au john wa rochester juni alikuwa askofu wa kanisa katoliki kule uingereza
pamoja na thomas more alimkataa mfalme henry viii aliyejitenga na kanisa la roma
kwa hiyo john fisher alifungwa na baada ya kushtakiwa mahakamani aliuawa
kabla ya hapo papa paulo iii alimteua kuwa kardinali
mwaka alitangazwa na papa pius xi kuwa mtakatifu mfiadini
sikukuu yake ni juni katika kanisa katoliki na julai katika kanisa anglikana
john maron kwa kiarabu yuhanna marun alizaliwa mwaka 
baada ya kuwa mmonaki wa monasteri ya mtakatifu maroni mwaka alipewa uaskofu halafu akawa askofu mkuu wa mji wa antiokia kuanzia hadi alipofariki
aliongoza kanisa la wamaroni kama patriarki wake wa kwanza
josemaria escriva barbastro hispania januari roma italia juni alikuwa padri wa kanisa katoliki na mwanzilishi wa jumuia ambayo baada ya kifo chake ikawa jimbo lisilo na eneo la opus dei
alitangazwa na papa yohane paulo ii kuwa mwenye heri tarehe mei na mtakatifu tarehe oktoba 
katharine marie drexel novemba machi alikuwa mtawa wa kike na mwanzilishi wa shirika la masista wa ekaristi takatifu kwa kiingereza sisters of the blessed sacrament
jumuiya hiyo kwanza ililenga hasa kuwasaidia wahindi wekundu na wamarekani weusi huko marekani
alitangazwa na papa yohane paulo ii kuwa mwenye heri tarehe novemba na mtakatifu tarehe oktoba 
margaret clitherow machi alikuwa mwingereza aliyebadilisha imani yake ya dini kutoka ushirika wa anglikana kuingia kanisa katoliki
kwa vile aliwaficha mapadri nyumbani mwake na kuhudhuria misa ya kikatoliki alishtakiwa mahakamani na kuuawa
mwaka alitangazwa na papa paulo vi kuwa mtakatifu mfiadini
martin de porres novemba alikuwa bradha wa shirika la wahubiri katika nchi ya peru
mwaka alijiunga na watawa wadominiko akaendelea kuwaangalia wagonjwa wa tabaka na rangi zote
kutokana na upendo aliowaonyesha watu wote aliheshimiwa sana na taarifa za uponyaji wa ajabu zilianza kuenea
mwaka alitangazwa mwenye heri na papa gregori xvi halafu tarehe mei akatangazwa na papa yohane xxiii kuwa mtakatifu
maximilian maria kolbe januari agosti alikuwa padre wa kanisa katoliki na mtawa wa shirika la ndugu wadogo wakonventuali kutoka nchi ya poland
katika historia ya kanisa anajulikana kwa jinsi allivyomheshimu bikira maria kwa jina la imakulata yaani mkingiwa dhambi asili
baada ya kuanzisha chama cha mashujaa wa imakulata huko roma italia na mji wa imakulata huko polandi alikwenda japani kama mmisionari
wakati wa vita kuu ya pili ya dunia alifungwa na wafuasi wa nazi katika kambi ya wafungwa wa siasa kule auschwitz
hatimaye alijitolea kushika nafasi ya mfungwa mwenzake aliyechaguliwa kuachwa bila ya chakula hadi kufa pamoja na wengine 
aliwaandaa hao wote kukabili kifo kwa tumaini la kikristo na bila ya chuki na alipobaki peke yake aliuawa kwa sindano ya sumu
mwaka alitangazwa na papa yohane paulo ii kuwa mtakatifu mfiadini
upendo wako kwangu ulikuwepo hata kabla sijakuwepo na ni kwa sababu ya kunipenda mungu mwema kwamba nil sorsky takriban alikuwa mmonaki kutoka nchi ya urusi
ametambuliwa kuwa mtakatifu ndani ya kanisa la kiorthodoksi hasa kule urusi
vincent ferrer alizaliwa valencia hispania takriban akafariki nantes ufaransa tarehe aprili alikuwa padri wa kanisa katoliki na mtawa wa shirika la wahubiri
bahari ya baltiki ni bahari ya kando ya atlantiki katika ulaya ya kaskazini
bahari ya baltiki imepakana na nchi za uswidi ufini urusi estonia latvia lituanya poland ujerumani na denmark
sehemu ya kaskazini kabisa iko mpakani wa uswidi na ufini katika ghuba ya bottnia sehemu ya mashariki kabisa katika ghuba ya ufini kwenye mji wa sankt petersburg
sehemu ya kusini iko kwenye mpaka wa poland na ujerumani na sehemu ya magharibi kwa mji wa flensburg karibu na mpaka wa ujerumani na denmark
njia ya kuunganisha baltiki na bahari ya kaskazini ni mlango wa bahari ya kattegat na skagerak
mwanzoni wa kattegat njia inapita kwenye visiwa vya denmark na kuigawa katika njia tatu ndogo zinazoitwa oresund belt kubwa kidenmark storeb lt na belt ndogo kidenmark lilleb lt
kijiografia baltiki ni mabaki ya zama za barafu iliyopita
takriban miaka iliyopita ulaya yote ya kaskazini ilifunikwa na ganda la barafu lenye unene wa mamia ya mita
wakati wa kupungua kwa ubaridi barafu ilianza kuyeyuka na kusababisha kutokea kwa ziwa kubwa sana ambalo ni mwanzo wa baltiki
ziwa hili lilipata njia ya kujifungua kwa bahari na kiasi cha maji ya chumvi yaliingia ndani
hivyo maji ya baltiki ni mchanganyiko wa maji ya chumvi na maji matamu
kiasi cha chumvi ndani ya maji yake ni kidogo kulingana na maji ya bahari ya kawaida
kiasi cha chumvi ni kikubwa zaidi kwenye kina kuliko kwenye maji ya juu
wakati maji yenye chumvi kidogo inatoka kwenye kattegat kuelekea bahari ya kaskazini kuna pia mwendo wa maji ya chumvi chini yake ya kuingia katika baltiki
maji ya chumvi ni nzito zaidi kuliko maji matamu hivyo inakaa kwenye vilindi vya bahari na kuwa na mwendo wa kuingia ilhali wakati huohuo maji ambayo ni matamu zaidi yanapita juu yake kutoka baltiki
mito mikubwa inaingia katika baltiki na kusababisha mwendo wa maji ya kutoka katika kattegat na kuingia atlantiki
kati ya mito hii ni oder vistula neman daugava na neva
ufini pia finland finlendi kwa kifini suomi ni nchi ya skandinavia iliyoko ulaya ya kaskazini
imepakana na norwei upande wa kaskazini urusi upande wa mashariki na uswidi upande wa magharibi
ng ambo ya baltiki iko estonia ambayo watu wake hutumia lugha iliyo karibu sana na kifini
nchi ina wakazi milioni tano tu katika eneo la km hivyo ni kati ya nchi za ulaya zenye msongamano mdogo wa watu
nchi ni mwanachama wa umoja wa mataifa na wa umoja wa ulaya
kuna jumuiya tatu katika ufini wafini wenyewe ambao ni ya wakazi wote
waswidi wako hasa upande wa kusini mwa nchi kwa jumla ni takriban 
 ya wakazi
hasa visiwa vya aland kuna waswidi watupu walio na hali ya kujitawala ndani ya ufini
maisha yao yanategemea uwindaji na ufugaji wako wachache jumla yao haifikii ya wakazi wote
lugha ya kifini ina asili ya asia ya kati haina uhusiano na lugha za kihindi kiulaya
wakazi wenye lugha ya kiswidi wako upande wa kusini mwa nchi kwa sababu ufini ilitawaliwa na uswidi kwa karne nyingi
katika karne hizo walikuwepo waswidi waliohamia ufini lakini kuna pia wafini walioanza kutumia kiswidi pekee
hasa kwenye visiwa vya aland kiswidi ni lugha pekee
upande wa dini 
 ni walutheri na 
 waorthodoksi
madhehebu hayo mawili ya ukristo yanatambulika na kupewa nafasi katika matukio na shuleni
kwa kawaida neno linataja nchi tano za norwei uswidi denmark ufini na iceland
kwa njia nyingine skandinavia ni nchi mbili za rasi ya skandinavia pekee yaani norwei na uswidi
lugha za skandinavia ziko karibu sana kati yao zote ni kigermanik ya kaskazini isipokuwa kifini ambacho ni lugha ya kiasia
ernesto rafael guevara de la serna au che guevara 
oktoba la higuera bolivia alikuwa mtabibu mzaliwa wa argentina aliyekuwa mfuasi wa itikadi za kisoshalisti za karl marx
guevara anajulikana zaidi kwa harakati zake za kimapinduzi dhidi ya tawala za kibepari huko amerika ya kusini na afrika
wakati akisomea utabibu che guevara alizunguka katika nchi mbalimbali za marekani ya kusini ambapo alijionea mwenyewe umasikini uliokithiri
alisikitishwa sana na maisha ya ufukara waliokuwa wakiishi wananchi wengi huku wachache wakiwa wanamiliki mali za nchi hizo
alifikiria jinsi ya kuweza kubadili hali hii na kuamua kuwa njia pekee ya kuondoa umasikini na ukandamizaji ni mapinduzi
aliamua kusoma kwa undani falsafa za karl marx na baada ya hapo alijihusisha na harakati za kisoshalisti nchini guatemala chini ya rais jacobo arbenzi guzm n
mwisho mwa miaka ya guevara aliungana na fidel castro aliyekuwa akiongoza kundi la kijeshi lililotwaa madaraka kwa nguvu nchini kuba mwaka 
guevara alikuwa mmoja wa viongozi wa serikali mpya ya kuba
mwaka guevara aliondoka nchini cuba akielekea kongo kinshasa hivi sasa inaitwa jamhuri ya kidemokrasia ya kongo kwa siri kusaidia harakati za kuondoa utawala uliokuwa ukiongozwa na vibaraka wa mataifa ya magharibi chini ya mobutu sese seko baada ya kuuawa kwa patrice lumumba
moja ya watu ambao walifanya kazi na guevara alipokuwa nchini kongo ni aliyekuwa baadaya rais wa nchi hiyo laurent kabila
guevara aliondoka nchini congo na kuelekea bolivia ambapo alikamatwa mwaka na jeshi la bolivia likishirikiana na majasusi wa shirika la ujasusi la marekani cia
baada ya kifo chake guevara alichukuliwa kama nguzo ya vuguvugu la kimapinduzi ya kishoshalisti duniani
picha yake na kofia aina ya beret aliyopenda kuivaa vimekuwa kama alama za mapinduzi ya mrengo wa kushoto duniani
iceland pia aisilandi isilandi kiiceland nchi ya barafu ni nchi ya ulaya kwenye kisiwa cha bahari ya atlantiki ya kaskazini
iko km kutoka greenland upande wa magharibi na km kutoka norwei upande wa mashariki
eneo lake ni km lakini idadi ya watu ni laki tatu pekee
ingawa iceland si sehemu ya rasi ya skandinavia inahesabiwa kati ya nchi za skandinavia
watu bado wanaelewa mashairi yaliyotunzwa tangu zamani ile
kanisa la kitaifa la kilutheri ni dini rasmi ya nchi
wakristo wa madhehebu mengine kama vile wakatoliki wanafikia 
kuna wafuasi wachache sana wa imani nyingine mbalimbali
iceland iko mbali na bara la ulaya na la amerika tena katika mazingira ya baridi
inaaminika haikuwa na watu kabisa hadi mwaka bk
wataalamu hawakubaliani kama ni mabaharia kutoka norwei au ueire waliobahatika kufika kisiwani na kujenga makao ya kwanza
hakika waliofika wengi kidogo walikuwa waviking au wanorwei wa kale katika karne ya 
kama waeire walikuwepo walifukuzwa au kuwa sehemu za waviking
mtu wa kwanza aliyekumbukwa kwa jina alikuwa fl ki vilger arson
waviking waliofika walikuja pamoja na familia na watumishi au watumwa wao
mnamo mwaka machifu na wasimamizi wa familia zilizokuwepo walipatana kuhusu aina ya katiba kwa iceland
ulikuwa mkutano wa watu walioitwa godi wakiwa na cheo cha kuunganisha madaraka ya chifu hakimu na kuhani
utaratibu huu wa kuwa na bunge umeendelea hadi leo bila kusimama
mwaka mwiceland aligundua njia ya kufika greenland na baadaye amerika ya kaskazini
mviking mmoja kwa jina erik mwekundu alifukuzwa kisiwani kwa sababu alikuwa mwuaji
alielekea magharibi kwa jahazi yake na kufika kwanza greenland halafu pwani ya kanada ya leo
aliita bara jipya nchi ya mzabibu kwa sababu alikuta aina ya mizabibu isipokuwa bila matunda
tangu uhuru wa iceland ulikwisha kwa sababu viongozi walijiunga na ufalme wa norwei
iceland iliendelea kuwa na bunge lake na madaraka mbalimbali hasa kwa sababu usafiri uliendelea kuwa mgumu lakini mabwana wakuu walikuwa sasa wafalme wa skandinavia kwanza wanorwei baadaye wadenmark
mwaka denmark ilirudisha madaraka yote ya serikali kwa waiceland wenyewe isipokuwa mfalme wa denmark aliendelea kama mkuu wa nchi
wakati wa vita kuu ya dunia ya pili denmark ilivamiwa na ujerumani na althing iliamua ya kwamba kuanzia sasa kisiwa kitajitawala kabisa
baada ya vita iceland ilikuwa nchi mwanachama ya nato lakini haina wanajeshi hadi leo
ilifanya mkataba na marekani ya kuwa waamerika wanapewa haki ya kutumia kituo cha ndege kisiwani na kwa upande mwingine wanaahidi kutetea iceland
hadi leo waiceland hawana majina ya pili au ya familia
kila mtoto anapewa jina lake la kwanza halafu jina la baba wakati mwingine pia jina la mama
kama mto ni wa kiume son mwana itaongezwa kama ni binti dottir binti
kwa mfano mwimbaji mashuhuri wa kike bj rk gu mundsd ttir alipewa jina la bj rk
baba yake alikuwa gu mund hivyo anatumia jina hili pamoja na dottir gu mundsdottir bj rk binti gu mund
kama mwenyewe atamzaa binti anaweza kuitwa bj rkdottir lakini mara nyingi jina la baba hutumiwa
wanawake waneendelea na jina hili hawaliachi wakati wa kuolewa
reykjav k ni mji mkuu wa iceland pia bandari kubwa na kitovu cha uchumi na utamaduni wa nchi
miji mingine ni pamoja na akureyri k pavogur hafnarfj rdhur keflav k na vestmannaeyjar
ni kisiwa kikubwa cha safu ya mgongo kati wa atlantiki mahali ambako mabamba ya amerika ya kaskazini na ulaya asia yanakutana
kwa sababu hiyo kuna milima mingi hasa volkeno ni nyingi
kwa ujumla hali ya hewa ni baridi na barafuto zinafunika sehemu kubwa ya nchi
hasa nyanda za juu ni baridi mno hivyo hakuna mimea
kusini mwa kisiwa haikuwa baridi mno kwa sababu ya mkondo wa ghuba linaloendelea kusukuma maji ya ghuba la mexiko hadi atlantiki ya kaskazini
mkondo huo unapofikia iceland si ya moto tena lakini vuguvugu kidogo hivyo inazuia baridi kali sana
volkeno zimesababisha kuwepo kwa maji ya moto mahali pengi
waiceland wanapenda kuogelea nje katika mabwawa hata wakati wa theluji katika maji ya moto kutokana na joto la kivolkeno
joto hilo linatumika kidogo hata kwa kilimo linapasha moto nyumba za kioo na kuwezesha mimea kuzaa matunda mwaka wote hata wakati wa baridi kali
kwa njia hiyo iceland inavuna ndizi na machungwa yake ina rangi ya buluu ikionyesha msalaba mweupe ndani yake
ndani ya msalaba nyeupe kuna msalaba mwembamba zaidi nyekundu
muundo wa bendera ni ile ya bendera zote za skandinavia zinazofuatamfano wa bendera ya kale ya denmaki inayoitwa danebrog
rangi ya buluu inaikumbusha rangi ya anga juu ya aisilandi
kwa ujumla inafanana mno na bendera ya unowe isipokuwa kwa kubadilishana rangi
aisilandi ina uhusiano wa karibu sana na unowe tangu mwanzo wake
imepakana na ujerumani upande wa kusini na kuzungukwa na maji pande tatu zilizobaki
kaskazini kwake iko unowe ng ambo ya mlango wa bahari ya skagerak mashariki iko uswidi ng ambo ya kattegat na oresund
bahari ya kaskazini iko upande wa magharibi baltiki inaanza kwenye visiwa vikuu vya denmark
theluthi ya eneo hili ni kwenye visiwa vya denmark ambavyo tu kati yake vinakaliwa na watu
ina urefu wa km kuelekea kaskazini kutoka mpaka wa ujerumani hadi ncha yake kwa skagen
visiwa vikubwa ni funen fyn zealand sj lland na bornholm bornholm
greenland na visiwa vya faroe ni sehemu ya ufalme wa denmark lakini zinajitawala
katika karne ya hadi karne ya bk majambazi wa baharini kutoka denmark na norway waliogopwa kote ulaya kwa jina la waviking
walivamia pia uingereza mara kwa mara na kujenga makao huko
tangu mwaka walitawala eneo la danelag au danelaw kaskazini na kaskazini mashariki mwa uingereza wa leo
katika karne ya na karne ya maeneo madogo yaliunganishwa
wafalme wa kwanza wanaojulikana kutawala denmark yote walikuwa garm mzee na harald jino buluu mnamo mwaka 
harald alikuwa mfalme wa kwanza wa kupokea ukristo wa kanisa katoliki
denmark ikawa nchi yenye nguvu katika skandinavia na kwenye pwani za baltiki
baada ya uswidi kujitenga na umoja huo norway iliendela kuwa chini ya denmark hadi mwaka 
mwaka denmark ilijiunga na matengenezo ya kiprotestanti na kanisa la kilutheri likawa dini rasmi nchini hadi leo ikifuatwa na 
 za wakazi
denmark ilikuwa kati ya nchi muhimu sana ya ulutheri lakini leo tu wanashiriki ibada ya jumapili
baada ya vita za napoleoni denmark iliondolewa utawala wa norway iliyounganishwa na uswidi mwaka 
lakini makoloni ya greenland iceland faroe na visiwa vya karibi zilibaki chini yake
karne ya ilileta fitina na ujerumani juu ya utawala wa schleswig na holstein
baada ya vita ya denmark ilipaswa kuacha majimbo hayo mawili kwa ujerumani
denmark haikushiriki katika vita kuu ya dunia ya kwanza lakini ilirudishwa sehemu ya kaskazini ya jimbo la schleswig
wakati wa vita kuu ya dunia ya pili denmark ilivamiwa na ujerumani mwaka hadi 
wakati wa vita iceland iliamua kutangaza uhuru wake
mwaka mara baada ya vita visiwa vya faroe vilipewa madaraka ya kujitawala lakini vilibaki ndani ya umoja na denmark
koloni la greenland lilipewa madaraka hayo mwaka 
denmark ikawa kati ya nchi zilizounda um na pia nato
mwaka ikajiunga na jumuiya ya ulaya sasa umoja wa ulaya
uswidi au sweden swideni kwa kiswidi sverige ni nchi ya skandinavia katika ulaya ya kaskazini
kuna daraja la kuvukia mlango wa bahari ya oresund ya kuunganisha uswidi na denmark
uswidi ni nchi kubwa yenye wakazi wachache ni milioni 
 pekee wengi wao wenye asili ya makabila ya kijerumani
upande wa dini 
 ni walutheri lakini tu wanashiriki ibada ya kila wiki
uswidi ni ufalme wa kikatiba yaani mkuu wa dola ni mfalme kwa sasa carl xvi gustaf lakini huyu mfalme anapaswa kufuata sheria ya katiba ya nchi
utawala umo mikononi mwa serikali iliyochaguliwa kidemokrasia
katika karne ya uswidi umefaulu vizuri kujenga uchumi ili kuondoka katika umaskini na kuwa moja kati ya nchi tajiri za dunia
nchi ilijiunga na umoja wa ulaya mwaka lakini haikukubali pesa ya euro ikaendelea na krona ya uswidi
nchi imegawiwa katika mikoa mitatu norrland katika kaskazini svealand katikati na g taland katika kusini
hali ya hewa ya sehemu kubwa ya uswidi si baridi kutokana na athira ya mkondo wa ghuba
kuna tofauti kati ya urefu wa mchana katika miezi ya mei hadi julai na giza wakati wa desemba
tarehe juni ni siku ndefu hakuna giza kabisa na usiku wake waswidi hufanya sherehe kubwa ya midsommar kwa ngoma na dansi kote nchini
bendera ya denmark au danebrog ni ya rangi nyekundu yenye msalaba mweupe ndani yake
muundo wa bendera hii imechukuliwa kama mfano na nchi zote za skandinavia
danebrog inasemekana kuwa bendera ya kitaifa ya kale ya dunia inayoendelea kutumiwa tangu karne ya bk hado leo bila mabadiliko
dannebrog zamani pia huandikwa danebrog ni jina la bendera ya denmark lililopatikana tangu zamani za mfalme valdemar katika karne ya bk
ni bendera ya kale ya kitaifa duniani inayoendelea kutumiwa bila mabadiliko hadi leo
danebrog imekuwa kielelezo ya bendera zote za nchi za skandinavia
makambi ya kz ni jina la kutaja makambi ya wafungwa yaliyotumiwa hasa na ujerumani wakati wa utawala wa nazi miaka ya hadi 
kz ni kifupi cha neno la kijerumani konzentrationslager
wanazi walianzisha hayo makambi ya kz baada ya kuteka utawala wa ujerumani mwaka 
walikamata wapinzani wao wengi kiasi kwamba magereza hayakutosha tena
makambi hayo hayakuwa tena chini ya wizara ya sheria bali chini ya polisi ya kisiasa na vitengo vya chama cha nazi
tangu mwaka yalikuwa yote chini ya kikosi cha ss
wakati wa vita kuu ya pili ya dunia yalitumiwa kukusanya mamilioni ya watu waliokamatwa na wanazi kote ulaya hasa vikundi viwili makambi hayo yalikuwa hasa na kusudi la kuadhibu wapinzani na kutumia wafungwa kwa ajili ya kazi za kulazimishwa
hasa wakati wa vita wajerumani wengi walikuwa wanajeshi na nchi ikaona uhaba wa wafanyakazi
hivyo makambi haya yalijengwa mara nyingi karibu na viwanda
idadi ya vifo ilikuwa kubwa hasa katika miaka ya mwisho ya vita kutokana na unyama wa walinzi na uhaba wa chakula pamoja na ukosefu wa matibabu
baada ya azimio la maangamizi makuu dhidi ya wayahudi wa ulaya makambi ya mauti yalijengwa
makambi ya mauti ni lugha ya kutaja hasa makambi saba yafuatayo yote yalijengwa nje ya eneo la ujerumani wenyewe sita katika poland na moja katika belarusi
mwisho wa mwaka adolf hitler na viongozi wengine wa ujerumani waliamua kuwaua wayahudi wote waliopatikana ulaya
wayahudi na wengine waliotakiwa kuuawa walipelekwa kwa treni hadi makambi haya maalumu
kwa jumla watu milioni sita waliuawa katika makambi ya kz hadi 
makambi haya yalisababisha vifo vya makumi elfu wanawake watoto na wazee kutokana na njaa na magonjwa ingawa hayakujengwa kwa kusudi hiyo
tangu kuanzishwa na waingereza huko afrika kusini imeonekana ya kwamba makambi ya aina hii husababisha mara nyingi vifo hata kama wale wanaoanzisha makambi hawana nia ya kuua watu kwa njia hiyo
matatizo ya kulisha watu wengi mahali pamoja ya kuhakikisha usafi na matibabu ama shambani tu au katika mahema au kwenye majengo yasiyo imara kuwalinda wafungwa dhidi ya baridi na joto na juu ya haya yote kuzuia kuambukizana kwa magonjwa ni magumu ya kushinda uwezo wa walinzi wa kambi
hasa kama wafungwa wanatazamiwa kama maadui ambao hawapaswi kupewa uangalizi mwingi
utafiti wa akiolojia umeonyesha ya kwamba denmark iliwahi kuwa na vikundi vya wavindaji tangu muda mrefu sana
lakini katika nyakati za kupanuka kwa barafuto za skandinavia walipaswa kundoka tena
eneo la denmark ilifunikwa na barafu kabisa hadi takriban miaka hadi iliyopita
tangu mwaka kk wakulima walianza kupatikana nchini
hakuna uhakika kama denmark ilikaliwa na wakelti kuna mabaki ya kiakolojia ya kuonyesha athira ya kikelti lakini haijulikani kama ni kutokana na biashara na maeneo ya wakelti walioendelea zaidi au kama wakelti wenyewe walikaa hapa
watu wa kwanza waliojulikana kwa jina ni makabila ya wakimbri na wateutoni walioondoka jutland katika karne ya pili kk na kutafuta nchi mpya katika kusini
mwaka kk waliingia katika eneo la dola la roma na waroma waliandika habari zao
inaonekana ya kwamba waliondoka jutland kwa sababu ya kipindi kirefu cha baridi na njaa iliyosababishwa na mavuno mabaya
wakimbri na wateutoni walikuwa makabila ya kigermanik kama wakazi wote waliowafuata
kati ya karne ya hadi ya bk wakazi wake waliitwa mara nyingi waviking wakiogopwa na wenyeji wa ulaya bara kwa sababu waviking walivamia maeneo ya pwani kwa jahazi zao ndogo mara kwa mara
lakini waviking ni neno la kutaja watu wa kaskazini sio wadenmark pekee lakini pia waviking kutoka norway waliovamia na kufanya ujambazi kwenye nchi za ulaya bara si namna jinsi watu wenyewe walivyojiita
katika kipindi hiki vikundi kutoka denmark walivamia hasa uingereza mara kwa mara na kujenga makao huko
tangu mwaka walitawala eneo la danelag au danelaw iliyoenea katika kaskazini na kaskazini mashariki ya uingereza wa leo
miji muhimu katika eneo hili ilikuwa leicester lincoln nottingham stamford derby pamoja na york
canute alitawala denmark pamoja na uingereza yote hadi mwaka 
katika karne ya tisa na karne ya kumi maeneo madogo yaliunganishwa
wafalme wa kwanza wanaojulikana kutawala denmark yote walikuwa garm mzee na harald jino buluu mnamo mwaka bk
harald alikuwa mfalme wa kwanza wa kupokea ukristo wa kikatoliki
baada ya kifo cha knud tazama juu denmark ilipoteza maeneo yake huko uingereza
mfalme valdemar alipanusha uatwala wake kusini katika ujerumani ya kaskazini na kote katika bahari ya baltiki hadi estonia
katika karne ya bk eneo la denmark na nguvu ya wafalme ilipungua katika mashindano na miji ya biashara ya ujerumani ya kaskazini
mwaka malkia margarete aliolewa na mfalme wa norway
baada ya kifo cha mumewe alitawala nchi zote mbili na baadaye pia uswidi
mwaka wawakilishi wa falme tatu zilikutana katika mji wa kalmar uswidi ya kusini na kuelewana juu ya umoja wa kalmar yaliyounganisha nchi zote za skandinavia chini ya mfalme wa denmark ilhali kila nchi iliendelea kujitawala
wakati ule ufini finland ilikuwa chini ya uswidi
iceland na visiwa vya faroe ziliingia pia kwa sababu zilikuwa chini ya norway wakati ule
waswidi walianza kuchoka na utawala wa kidenmark wakaondoka katika umoja huu mwaka pamoja na ufini
lakini norway iliendela kuwa chini ya denmark hadi mwaka 
mwaka denmark ilijiunga na mwendo wa matengenezo ya kanisa na kanisa la kiluteri likawa dini rasmi nchini
denmark ilikuwa kati ya nchi muhimu sana ya uluteri
nchi ilikuwa na mapato mazuri kutokana na kodi ya kuruhusu meli za kupita kwenye milango ya kuingia bahari ya baltiki
katika vita na uswidi maeneo ya uswidi ya kusini yalipotelewa mwaka 
kuanzia karne ya bk denmark ilianza kutafuta koloni
ilitawala tayari visiwa vya greenland na iceland kama koloni zake katika atlantiki
iliendelea kujiunga na biashara ya uhindi na amerika
koloni ya kwanza katika kusini ya dunia ilikuwa trankebar katika uhindi ya kusini mwaka 
mwaka ilifuatwa na kisiwa cha st thomas na st john na na st croix vyote katika eneo la visiwa vya karibi
denmark ilikuwa pia na maeneo madogo katika afrika ya magharibi hasa kwa kusudi la biashara ya watumwa waliohitajika kwa ajili ya kilimo cha miwa huko karibi
wakati wa vita kati ya napoleon na uingereza denmark ilijaribu kukaa nje ya mapigano
baada ya kuwakataza waingereza wasipite kwenye milango ya bahari ya baltiki uingereza ulivamia mji mkuu kopenhagen na kuuchoma moto
baada ya kushindwa kwa napoleon waingereza waliadhibu denmark kwa kuiondoa katika utawala wa norway iliyounganishwa na uswidi
lakini koloni za greenland iceland faroe na visiwa vya karibi zilibaki kwa nchi
kuanzia katikati ya karne denmark iliona mwendo wa utaifa uliosababisha wasiwasi kati ya wakazi wenye utamaduni wa kidenmark na wale wa utamaduni wa kijerumani
mfalme wa denmark alitawala pia majimbo ya schleswig na holstein
holstein ilikuwa sehemu ya dola la ujerumani tangu zamani
mkataba wa ulisema ya kwamba majimbo yote mawili hayatatenganihswa kamwe
kama mtemi wa holstein mfalme wa denmark alikuwa pia na cheo ndani ya ujerumani
wakazi walio wengi waliokuwa wajerumani walikuwa pia na uamsho wa utaifa wa kijerumani walikataa kuunganishwa na denmark mbali ya kuwa na mfalme huyuhuyu
fitina hii ilisababisha ghasia ya wajerumani wa schleswig iliyosababisha vita ya kati ya denmark jimbo la schleswig na jeshi la prussia lililosaidia wajerumani wa schleswig
waingereza na warusi waliingilia kati wakazuia kushindwa kwa denmark
jimbo lilibaki upande wa denmark lakini kwa masharti ya kuendelea na hali ya pekee chini ya mfalme wa denmark lakini si kama sehemu ya denmark
mwaka denmark ilipata katiba mpya iliyolenga kuunganisha sehemu zote za ufalme chini ya sheria moja
kwa katiba hii denmark ilivunja mapatano yaliyomaliza vita ya 
shirikisho la ujerumani na hasa bismarck waziri mkuu wa prussia walichukua nafasi hii kuanzisha vita dhidi ya denmark iliyoshindwa na kupaswa kukubali majimbo mawili kuwa sehemu za ujerumani
denmark haikushiriki katika vita kuu ya dunia ya kwanza lakini mkataba wa versailles uliamua ya kwamba jimbo la schleswig liwe na kura kama wakazi wanapendelea kukaa upande wa ujerumani au denmark
wakazi wa sehemu ya kaskazini walipendelea denmark hivyo jimbo la schleswig liligawiwa
wakati wa vita kuu ya dunia ya pili denmark ilivamiwa na ujerumani mwaka baada ya mapigano ya kijeshi ya masaa mawili
kiasili ujerumani ilitaka hasa kutawala milango ya bahari ya baltiki na njia ya kufika norway iliyovamiwa na ujerumani pia
hivyo utawala wa wajerumani ulikuwa na upole mwanzoni
serikali ya denmark pamoja na mfalme walibaki nchini magazeti yaliendelea kupatikana na vyama vya kisiasa vilifanya kazi
wajerumani waliridhiki ya kwamba hawakupaswa kutumia wanajeshi wengi waliohitajika penginepo kuhakikisha utawala wao na ya kwamba denmark ilisaidia uchumi wao kwa uzalishaji wa vyakula na bidhaa ya viwandani
tangu upinzani wa wananchi wengi dhidi ya hali ya kumilikiwa uliongezeka
baada ya migomo mbalimbali ya wafanyakazi ujerumani ilidai hatua kali zichukuliwe dhidi ya wafanyakazi
wajerumani waliweka nchi chini ya utawala wa kijeshi
wapinzani wa siasa ya kuua wayahudi ndani ya ubalozi wa ujerumani huko kopenhagen walipasha habari hii kwa siri kwa viongozi wa denmark
katika muda wa masaa karibu wayahudi wote wa denmark walifichwa na wenzao wakristo na kupelekwa uswidi kwa maboti madogo ya wavuwi wakati wa usiku kuvukia mlango wa oresund
polisi ya denmark ilikataa kukamata raia wayahudi au kuwatafuta
hii ni mfano wa pekee jinsi nia ya pamoja ya nchi chini ya utawala wa kinazi iliweza kushinda mipango ya mauaji
kati ya jumla ya wayahudi za denmark pekee walikamatwa
wajerumani waliogopa kuwapeleka katika makambi ya mauti moja kwa moja kwa sababu ya hasira ya wadenmark waliohitajika katika mipango ya uchumi wa vita
tena siasa ya kuua wayahudi haukutangazwa mbele ya watu kufuatana na matangazo rasmi wayahudi walipelekwa katika maeneo ya mashariki ya ulaya ili wafanye kazi
kwa hiyo wajerumani walipeleka wayahudi wachache wa denmark katika kambi la theresienstadt huko uceki lililokuwa kambi la maonyesho walipopelekwa wageni wa nje waliowahi kusikia habari za matendo maovu dhidi ya wayahudi
kati ya wayahudi waliokamatwa waliuawa au kufa kambini
wakati wa vita iceland iliamua kutangaza uhuru wake
 bara baada ya vita visiwa vya faroe vilipewa madaraka ya kujitawala lakini vilibaki ndani ya umoja na denmark
koloni ya greenland ilipewa madaraka haya mwaka 
denmark ikawa kati ya nchi zilizounda um na pia nato
mwaka ikajiunga na jumuiya ya ulaya sasa umoja wa ulaya
mwaka raia za denmark walikataa kwa kura kujiunga na pesa ya ulaya euro
kopenhagen kidenmark k benhavn bandari ya wafanya biashara ni mji mkuu wa denmark pia mji mkubwa wa nchi na kitovu cha utawala uchumi na utamaduni
kopenhagen iko zealand sj lland ambacho ni kisiwa kikubwa cha denmark
iko karibu na mji wa malmo katika uswidi ulio ng ambo ya mlango wa bahari ya oresund unaounganisha bahari ya baltiki na kattegat kuelekea bahari ya kaskazini
eneo la kopenhagen lina miji ya kopenhagen penyewe wakazi frederiksberg wakazi gentoftev wakazi na wakazi wengine katika miji midogomidogo ndani ya wilaya ya kopenhagen
skagerak ni mlango wa bahari kati ya norway na denmark karibu na mji wa skagen
skagerak inahesabiwa kuwa sehemu ya bahari ya kaskazini
karibu na pwani la norway kuna mfereji wenye kina kubwa hadi chini ya ub
mafuta na gesi zinapatikana kwa njia ya pampu kutoka eneo chini ya bahari
kattegat ni mlango wa bahari katika ulaya ya kaskazini kati ya rasi ya jutland ya denmark na pwani la uswidi sweden
kattegat ni sehemu ya njia ya kuunganisha bahari ya kaskazini na bahari ya baltiki
kaskazini yake iko skagerak na kusini milango ya oresund na belt mkubwa
bahari haina kina kubwa lakini kuna usafiri mwingi wa meli za kila aina
machafuko wa maji kutokana na mbolea wa kilimo yamesababisha kupungua sana kwa samaki katika sehemu hii
jutland kidenmark jylland kijerumani j tland ni rasi katika ulaya ya kaskazini
sehemu ya kusini ni ujerumani na sehemu kubwa ya kaskazini ni denmark
mara nyingi ni sehemu ya denmark pekee inayohesabiwa kuwa jutland
kwa maana hiyo jutland ni sawa na denmark bara maana sehemu nyinhine za nchi ni visiwa tu
rasi inatenganisha bahari ya kaskazini na bahari ya baltiki
karibi karibu yote ni tambarare na vilima vidogovidogo hadi kimo cha pekee
oresund kidenmark resund kiswidi resund ni mlango wa bahari unaotenganisha kisiwa cha zealand sj lland katika denmark na jimbo la skone sk ne katika uswidi
oresund ni moja kati ya milango mitatu ya bahari inayopita katika visiwa vya denmark na kuunganisha bahari ya kaskazini na bahari ya baltiki kwa njia ya kattegat na skagerak
ni kati ya njia za bahari duniani zenye meli nyingi sana
tangu mwaka kuna daraja la kuvukia oresund kutoka denmark kwenda uswidi
lilifunguliwa rasmi tarehe julai mwaka na mfalme carl xvi gustav wa uswidi na malkia margrethe ii wa denmark
bendera ya uswidi ni ya rangi buluu yenye msalaba njano wa kulala
muundo wake umefuata muundo wa danebrog ya denmark jinsi ilivyo na bendera zote za skandinavia
chaguo la rangi kimetokana na nembo ya mfalme wa uswidi
kuna utaratibu wa kuonyesha bendera hupandishwa kila siku saa asubuhi kati ya novemba hadi februari saa asubuhi miezi penye giza
inashushwa wakati wa kuchwa au mwisho saa usiku katika miezi ya mwanga giza inachelewa au kupotea kabisa
papa pius juni agosti alikuwa papa kuanzia agosti hadi kifo chake
alitokea kijiji cha riese nchi ya italia kaskazini
kabla ya kuchaguliwa kama papa aliwahi kuwa paroko askofu wa mantua tangu halafu askofu mkuu wa venice tangu 
alimfuata papa leo xiii na kuvishwa taji tarehe agosti wa kwanza katika karne ya 
lengo lake lilifafanuliwa na kaulimbiu yake instaurare omnia in christo kukamilisha yote ndani ya kristo
kweli alijitahidi kuleta hali mpya katika kanisa ingawa ilimbidi pia apambane na uzushi wa aina mbalimbali zilizotaka kulilinganisha mno na ulimwengu usasa
kati ya mambo muhimu zaidi ya upapa wake ni katekisimu mpya urekebisho wa liturujia ruhusa ya kupokea ekaristi kwa watoto mkusanyo wa sheria za kanisa ambao ulifanyika kwa mara ya kwanza na kufuata mtindo wa sheria za nchi nyingi code
alijitahidi pia kuzuia vita vikuu vya kwanza lakini ikashindikana
papa pius xi mei februari alikuwa papa kuanzia tarehe februari hadi kifo chake
alimfuata papa benedikto xv na kuvishwa taji tarehe februari 
jina lake la kuzaliwa lilikuwa achille ambrogio damiano ratti
kabla ya kuchaguliwa kama papa alikuwa askofu mkuu wa milano tangu 
papa pius xii machi oktoba alikuwa papa kuanzia tarehe machi hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa eugenio maria guiseppe giovanni pacelli
alimfuata papa pius xi na kuvishwa taji tarehe machi 
papa pius viii novemba novemba alikuwa papa kuanzia tarehe machi hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa francesco saverio castiglioni
alimfuata papa leo xii na kuvishwa taji la kipapa tarehe aprili 
bendera ya ghana ina milia mitatu ya kulala ya rangi nyekundu dhahabu na kijani pamoja na nyota nyeusi katikati
hizi ni rangi za ethiopia zinazoitwa pia rangi za umoja wa afrika
bendera ya ethiopia ilikuwa ya kwanza katika afrika ya kurudia rangi hizi na nchi nyingi zilifuata
kati ya hadi ilibadilishwa kwa kufanya mlia wa katikati mweupe
bendera imetungwa na mrs
theodosia salome okoh kwa ajili ya sherehe ya uhuru mwaka 
mara nyingi rangi zinaelezwa kwa njia hiyo nyekundu kama rangi ya damu iliyomwagika kwa ajili ya ukombozi dhahabu kwa ajili ya utajiri wa madini na kijani kwa ajili ya misitu na kilimo
nyota nyeusi inasemekana imetoka katika nembo ya kampuni ya usafiri kwa meli ya black star line iliyokuwa chini ya marcus garvey kuanzia hadi 
katika kona ya chini kuna eneo ndogo la milia mitatu ya kusimama ya nyekundu nyeusi na dhahabu
bendera hii imetokana na bendera ya chama cha kupigania uhuru united national independence party unip
imechukuliwwa kama bendera rasmi ya taifa wakati wa uhuru 
rangi ni zilezile za ethiopia au rangi za umoja wa afrika pamoja na rangi nyeusi
tai ni ndege ya mto zambezi iliotoa jina lake kwa nchi ya zambia
bendera ya zimbabwe ni ya milia saba ya kulala na pembetatu upande wa nguzo
rangi za milia ni kimsingi ile ya ethiopia au rangi za umoja ya afrika kijani njano nyekundu
rangi hizi zinarudia mara mbili lakini ufuatano unabadilishwa
rangi hizi zilipatikana pia kwenye bendera ya chama cha zanu
milia ya tatu ya juu ni sawa kabisa na bendera ya ethiopia
milia mitatu ya chini ni sawa kabisa na bendera ya ghana inayofuata kielelezo cha ethiopia lakini kwa kubadilisha ufuatano wa rangi
hivyo bendera inaunganisha bendera ya nchi ya afrika iliyofaulu kujitetea dhidi ya ukoloni na bendera ya kwanza katika afrika iliyopata uhuru baada ya ukoloni
mlia mweusi wa katikati kwa kawaida inadokeza kwa rangi wa watu wa afrika
pembetatu nyeupe upande wa nguzo unaonyesha picha ya ndege juu ya nyota nyekundu
ndege ni mfano wa sanamu za ndege wa jiwe la steatiti zilizopatikana katika maghofu ya zimbabwe kuu
nyota nyekundu chini yake hukumbusha mapambano ya ukombozi
bendera ya guinea bissau ina milia mitatu ya rangi nyekundu njano na kijani pamoja na nyota nyeusi
mlia mwekundu ulio na nyota nyeusi unasimama upande wa nguzo lakini mbili za njano na kijani zimelala
hizi ni rangi za bendera ya ethiopia au rangi za umoja wa afrika
bendera hii imekuwa bendera rasmi tangu mwaka nchi ilipopata uhuru kutoka ureno
ndani ya mlia wa juu kuna nyota ya pembetano njano
bendera hii imetungwa na barth lemy boganda aliyekuwa rais wa kwanza wa eneo la kujitawala wa ubangui shari wakati wa mwisho wa ukoloni wa ufaransa
boganda aliamini ya kwamba afrika na ufaransa wanapaswa kwenda sambamba
hivyo aliunganisha rangi za bendera ya ufaransa nyekundu nyeupe buluu na rangi za umoja wa afrika nyekundu kijani njano
bendera ya ufaransa kifaransa tricolore rangi tatu ina milia mitatu ya kusimama katika rangi za buluu nyeupe nyekundu
imeanzishwa wakati wa mapinduzi ya ufaransa kabla ya mwaka 
rangi za nyekundu na buluu zilikuwa rangi za mji wa paris
zote pamoja ziliahi kutumika hata kabla ya mapinduzi lakini bila utaratibu maalumu
mbunge la fayette alianzisha alama ya rangi hizi tatu zikikaa kama mviringo kama kitambulisha cha mapinduzi
mwaka buge ilitangaza bendera hii kuwa bendera rasmi ya taifa
mradi huu una blogu ambayo kazi yake ni kuandika muhtasari wa masuala yanayoandikwa na kuzungumziwa katika blogu mbalimbali duniani
waanzilishi wa mradi huu ni ethan zuckerman na rebecca mackinonn
charles robert richet agosti novemba alikuwa daktari na mwanafiziolojia kutoka nchi ya ufaransa
hasa alichunguza vimiminiko vya mwili kama damu jasho na kadhalika
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
robert b r ny aprili aprili alikuwa daktari na mwanakemia kutoka nchi ya hungaria
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
otto fritz meyerhof aprili oktoba alikuwa mwanakemia na mwanabiolojia kutoka nchi ya ujerumani
baadhi ya utafiti mwingine alichunguza uhusiano kati ya oksijeni na asidi ndani ya misuli
mwaka wa pamoja na archibald vivian hill alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
frederick grant banting novemba februari alikuwa daktari kutoka nchi ya kanada
hasa alichunguza ugonjwa wa usukari na pamoja na charles best aligundua dawa ya insulini
mwaka wa pamoja na john macleod alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
mwaka wa alipewa cheo cha sir cha uingereza
otto heinrich warburg oktoba agosti alikuwa daktari na mwanafiziolojia kutoka nchi ya ujerumani
baadhi ya utafiti mwingine alichunguza uvutaji pumzi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
henry hallett dale juni julai alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya marekani
mwaka wa pamoja na otto loewi alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
bendera ya afrika kusini ni ya pekee kati ya bendera za dunia ikiwa na rangi sita
kimsingi muundo wake ni milia mitatu ya kulala ya nyekundu kijani na buluu pamoja na kanda nyembamba nyeupe juu na chini ya mlia wa kijani
huu mlia wa katikati kijani pamoja na kanda neupe unagawiwa ukionyesha umbo la y ya kulala
pembetatu ndani ya kichwa cha y ina rangi nyeusi inayotengwa na ijani ya y kwa kanda nyembamba ya dhahabu
bendera ilikubaliwa aprili baada ya mwisho wa utawala wa ubaguzi wa mbari
ilitengenezwa na frederick g
brownell kama bendera ya muda kwa ajili ya uchaguzi wa aprili na kuapishwa kwa nelson mandela kama rais wa afrika kusini tarehe 
imependwa na watu na kupokelewa katika katiba kama bendera ya kudumu
kati ya rangi ni zile za ethiopia au rangi za umoja wa afrika kijani njano dhahabu na nyekundu
bendera inaendeleza pia rangi za bendera ya zamani ya afrika kusini iliyotumiwa hadi yaani machungwa dhahabu nyeupe na buluu
vilevile rangi za bendera ya anc zimepatikana nyeusi kijani na njano
lakini mtungaji wa bendera brownell alieleza mawazo yake wakati wa kutunga hivyo bendera ya msumbiji ina milia mitatu ya kulala ya rangi kijani nyeusi njano
mlia mweusi ulio katikati ina kanda mbili nyembamba byeupa kando
upande wa nguzo kuna pembetatu nyekundu yenye jembe bunduki na kitabu juu ya nyota njano ndani yake
msingi wake ni bendera ya chama cha frelimo iliyofuata mfano wa bendera ya anc ya afrika kusini
tangu mwaka kulikuwa na maandalizi ya kupata bendera mpya lakini haijakubaliwa hadi 
hasa picha ya bunduki aina ak imekumbusha wananchi wengi kuhusu siku za vita ya wenyewe wa wenyewe baada ya kupata uhuru wakupendelea kutokuwa na picha hiyo
lakini wengine wanaiona kama kumbukumbu ya mapambano ya ukombozi
bendera inatumia rangi za ethiopia au rangi za umoja wa afrika ambazo ni kijani njano nyekundu
mara nyingi maana zifuatazo zinatolewa kwa ajili ya maana ya rangi kiitalia ni lugha inayozungumzwa na watu milioni hasa nchini italia
ni lugha rasmi ya italia san marino vatikano uswisi na katika sehemu za slovenia na kroatia
pamoja na kifaransa kihispania kireno kiromania na lugha ndogo ni moja ya lugha za kirumi
imepakana na ufaransa andorra ureno na eneo la kiingereza la gibraltar
kuna pwani ndefu ya bahari ya mediteranea na pia ya atlantiki
visiwa vya baleari kwenye mediteranea na visiwa vya kanari katika atlantiki pamoja na miji ya afrika ya kaskazini ceuta na melilla ni sehemu za hispania
mji mkuu ni madrid ambayo ni pia mji mkubwa wa nchi
eneo la nchi ni km ambalo lina wakazi 
wahispania walio wengi ni waamini wa kanisa katoliki
mfalme felipe vi amevaa taji mwaka akishika nafasi ya baba yake juan carlos i anayeheshimiwa sana kwa sababu aliongoza taifa katika mabadiliko ya kutoka udikteta wa jenerali francisco franco kuelekea demokrasia
hasa tendo la mfalme la kuzuia mapinduzi wa kijeshi linakumbukwa sana
muundo wa serikali ni ufalme wa kikatiba hivyo kisheria madaraka ya mfalme ni madogo
utawala umo mikononi mwa serikali inayochaguliwa na bunge linaloitwa las cortes likichaguliwa kwa kura za kidemokrasia
wakazi wa kwanza waliojulikana kwa jina kuwa waliishi hispania walikuwa wakelti
katika karne za kk wafoinike walianzisha miji kwenye pwani na kuchimba madini hasa shaba na fedha
waroma wa kale walivamia na kutawala hispania kwa karne kadhaa wakileta lugha yao ya kilatini kilichopata kuwa msingi wa lugha za kisasa za hispania
katika karne ya makabila ya kigermanik walivamia dola la roma pamoja na hispania
kati yao wavandali na wavisigothi walitawala sehemu kubwa ya hispania
katika kipindi cha vita cha karne nyingi wakristo wa kaskazini walifaulu polepole kuwarudisha nyuma waarabu hadi kusini kwa nchi
hatimaye mwaka mfalme boabdil wa granada mji wa mwisho wa waarabu alishindwa na mfalme ferdinand ii wa aragon na malkia isabella wa kastilia
wiki chache kabla ya kushinda huko granada wafalme wa hispania walimkubalia nahodha kristoforo kolumbus kutafuta njia ya kufika bara hindi kupitia magharibi
badala ya kufika india kolumbus alifika kwenye visiwa vya amerika ya kati
huo ulikuwa mwanzo wa upanuzi wa hispania katika dunia mpya ya amerika
wahispania walijenga dola kubwa la kikoloni na kutwaa karibu amerika ya kusini yote pamoja na amerika ya kati na mexiko hadi sehemu za kusini za marekani ya leo
katika miaka mia tatu iliyofuata hispania ilitajirika sana kutokana na maliasili ya amerika
kihispania espa ol ni lugha ya kimataifa ambayo ni lugha ya kwanza kwa watu milioni kwa jumla pamoja na wasemaji wa kihispania kama lugha ya pili kuna milioni duniani wanaosema kihispania
asili ya lugha hiyo ni katika nchi ya hispania ulaya kusini magharibi lakini kutokana na historia ya ukoloni na ya biashara lugha imesambaa sana hasa amerika ya kusini
lugha iliyozaa kihispania ni kilatini cha waroma wa kale waliotawala kwa muda mrefu hispania
kati ya lugha za kirumi kihispania ni lugha ya kisasa ambayo ni karibu zaidi na lugha ya kale isipokuwa kiitalia
lugha za kirumi ni lugha zilizotokana na kilatini cha kale kilichokuwa moja kati ya lugha za kihindi kiulaya
kilatini kilikuwa lugha rasmi ya utawala elimu na biashara katika dola la roma lililotawala maeneo ya ulaya ya kusini ulaya ya magharibi afrika ya kaskazini na asia ya magharibi kwa miaka mingi hasa kati ya karne ya kk na karne ya bk
kilatini kiliendelea kuwa lugha ya watu wengi katika maeneo mbalimbali ya himaya hii kubwa hasa mjini
katika sehemu hizo zilijitokeza lahaja za pekee kulingana na lugha asilia za wenyeji
baada ya kuporomoka kwa dola la roma la magharibi lahaja hizo za kilatini katika nchi mbalimbali ziliendelea kuchanganyikana na lugha hizo na zile za makabila ya kijerumani yaliyoteka maeneo hayo yote na hatimaye zikawa lugha za pekee
lugha ambazo ni muhimi zaidi kama lugha za kitaifa ni kiitalia ni mojawapo ya lugha rasmi za uswisi pamoja na nchi ndogondogo za san marino na vatikani
kiromania ni lugha rasmi ya moldova pia ingawa kwa jina la lahaja yake ya kimoldova
kireno portugu s tamka purtugesh ni lugha ya kirumi inazungumunzwa nchini za africa kusini ureno na brazil
imekuwa lugha ya kimataifa kutokana na historia ya ukoloni ya ureno yenye wasemaji wa lugha ya kwanza milioni pamoja na wasemaji wa lugha ya pili kuna watu milioni duniani wanaoelewana kwa kireno
kutokana na historia ya ukoloni kireno limepatikana katika nchi zifuatazo kireno ni moja kati ya lugha za kirumi maana yake kimetokana na kilatini cha dola la roma lililotawala eneo la ureno kwa karne nyingi
ni karibu hasa na kigalicia kinachozungumzwa katika hispania ya kaskazini
ureno ilisambaa zaidi katika karne ya kwa sababu wareno waliondoka ureno kutafuta kazi katika nchi nyingi za ulaya
vilevile kuna wabrazil na waangola waliotoka kwao kuhamia penginepo wakienda na lugha yao
abderrahmane sissako alizaliwa mauritania mwaka aliishi nchini mali wakati wa utoto na ujana wake akahamia urusi mji wa moscow alipokaa miaka kumi na aliposoma kwenye taasisi ya sinema vgik
mwaka alitunga filamu yake ya kwanza inayoitwa mchezo au le jeu kwa kifaransa
mchikichi elaeis guineensis ni kati ya miti iliyo muhimu zaidi kiuchumi
matunda yake huleta mawese ambayo hutumika sana kama mafuta ya kupikia kwa ajili ya madawa mbalimbali na siku hizi pia kama diseli
matunda haya huharibika haraka hivyo ni muhimu kuyashughulika mara moja baada ya mavuno
mti huu ulipewa jina la kisayansi elaeis guenesis kwa sababu kiasili ilipatikana kwa wingi katika nchi za kanda ya guinea
siku hizi inakuzwa zaidi katika amerika na hasa asia ya kusini
kabla ya ukoloni michikichi ilipatikana katika kanda ya kitropiki ya afrika
kwanza katika nchi za kanda ya guinea jamhuri ya kidemokrasia ya kongo benin nigeria senegal sierra leone togo
lakini imepatikana pia afrika ya mashariki kenya tanzania uganda
brazil na kolumbia ziemanza vilevile kupanda michikichi kwa wingi
uthai papua guinea mpya na nchi za afrika ya magharibi zinachangia asilimia ndogo kwenye soko la dunia ya mawese
katika afrika kuna migunda mikubwa kidogo huko nigeria c te d ivoire kamerun na kongo kinshasa
togo ya kijerumani ilikuwa koloni ya ujerumani kati ya na vita kuu ya kwanza ya dunia
 kampuni ya woermann ilianzisha usafiri kwa meli kati ya hamburg na afrika na kufanya togo kituo kimoja
wakati ule pwani la togo ya leo ilikuwa bado eneo huru kati ya pwani la dhahabu ghana chini ya uingereza na eneo la porto novo benin chini ya ufaransa
lakini waingereza walisikitika ya kuwa biashara ya watu wa aneho na lome ilipanuka na nchi za ulaya bila kuwaletea mapato ya ushuru kwa sababu bidhaa zilifika nje ya eneo lao
 mwingereza aliyekuwa mkuu wa wilaya ya kitta gold coast ghana alijaribu kutuma wanajeshi aneho lakini alishindwa
baada ya tukio hili chifu mlapa alikuwa tayari kufanya mapatano ya ulinzi na konsuli wa ujerumani gustav nachtigal
mkataba wa ulinzi ulitiwa sahihi tarehe julai 
hii ilikuwa mwanzo wa ukoloni wa ujerumani katika togo
katika septemba mtawala wa porto seguro alifanya mkataba wa ulinzi wa pili na mfanyabiashara mjerumani randad
katika mapatano ya na ufaransa ulikubali utawala wa kijerumani na mpaka kati ya togo na dahomey benin
mkataba wa helgoland zanzibar iliondoa wasiwasi juu ya mipaka na eneo la kiingereza upande wa magharibi
koloni iliongozwa na maafisa waliokuwa mwanzoni na cheo cha kamishna wa kaisari halafu nkuu wa nchi halafu gavana
upanuzi wa wajerumani ulianza kwa njia ya mikataba na machifu mbalimbali
lakini kadiri utawala wao jinsi ilivyoingia zaidi ndani walikuta pia upinzani hasa kwa wakabya na wakonkomba hadi mwaka 
kwa ujumla wajerumani waliweza kupanuka bila jeshi kamili lakini kwa kutumia kikosi chao cha askari wa polisi
wajerumani waliona ya kwamba wenyeji walikuwa na michikichi na kakao
wajerumani walijenga bandari ya lome na kuanzisha mashamba makubwa hasa ya michikichi na viwanda vya mawese
sehemu kubwa ya kazi hizi zilitekelezwa na wenyeji kwa njia ya kazi za kulazimishwa
togo ilikuwa kielelezo cha koloni za ujerumani hasa kwa sababu iliendelea vizuri kiuchumi
elimu ya shule ilibaki zaidi mkononi mwa misioni ya kikatoliki na kiprotestant
mnamo mwaka nchi ilikuwa na shule za kikatoliki na shule za kiprotestant
kwa ujumla wamisionari wajerumani walipendelea lugha za kienyeji kama lugha za mafundisho
wamisionari wa shirika la misioni ya bremen waliendesha shule zote kwa kiewe
serikali ya kikoloni ilikuwa na shule pekee zilizofundisha kwa kijerumani
mwanzoni wa vita kuu ya kwanza ya dunia waingereza na wafaransa waliingia togo kutoka pande zote
nchi iligawiwa kati ya wafaransa na waingereza chini ya mamlaka ya shirikisho la mataifa
togo ya kiingereza ilitawaliwa pamoja na pwani la dhahabu ghana ikabaki kwa ghana hata baada ya uhuru
mnazi ni pombe inayotengenezwa na utomvu wa nazi changa iliyogemwa ikiwa mtini
utomvu huu ukikusanywa ndio unaotoa pombe ya mnazi
pombe hii ya mnazi ni maarufu sana maeneo ya mwambao wa pwani tanzania ambapo minazi huota kwa wingi hasa tanga
huhitaji masaa tu toka kugemwa ili kukamilika kunywewa ina rangi nyeupe iliyofifia
mnazi ni pombe ya asili ya wabondei toka mkoani tanga
pombe hii hunywewa pia sehemu nyingine ambapo minazi hukua afrika visiwa vya karibiani asia lakini ikiitwa majina mengine
mnazi cocos nucifera ni kati ya miti muhimu zaidi kwa ajili ya uchumi wa kibinadamu katika nchi za tropiki
mnazi ni mmea wa familia ya palmae au arecaceae
asili yake inafikiriwa iko asia ya kusini lakini umesambaa tangu karne nyingi sana
mbegu wake unaweza kuzaa hata baada ya kukaa kwenye maji ya bahari kwa muda fulani hivyo inawezekana ya kwamba mnazi ulisambaa peke yake kwenye pwani za bahari
lakini bila shaka watu waliibeba safarini kwa sababu ni chakula
ina ganda la nje ganda ngumu au mfuu wa ndani nyama ya mbegu na utomvo ndani ya uwazi wa mbegu
nguta pia mbata ni nyama ya nazi ambayo ni mbegu wa mnazi
kwa lugha nyingi huitwa copra kutokana na neno la kimalayalam kopra kwa ajili ya nguta
nusu zake zinakaushwa kwa jiko au chumba cha joto muda wa masaa 
nguta inasagwa na kukandamizwa na mafuuta kutolewa
mabaki ya nguta yanafaa kama chakula bora cha wanyama
mwaka uingereza na ufaransa walipatana kuvamia togo ya kijerumani na kugawana eneo lake
theluthi ya magharibi ya koloni ya kijerumani iliwekwa chini ya uingereza na kutawaliwa pamoja na maeneo ya ghana
katika mkataba wa versailles iliamuliwa ya kwamba koloni za kale za ujerumani zitakuwa chini ya mamlaka mkuu wa shirikisho la mataifa zikitawaliwa na nchi zinazotekeleza utawala
nafasi ya shirikisho la mataifa ilichukuliwa baada ya na umoja wa mataifa
waingereza walitawala koloni ya pwani la dhahabu eneo la kulindwa la ashanti na maeneo ya kaskazini pamoja na togo ya kiingereza kama vitengo vinne chini ya gavana wa cape coast
mwaka walifuta vitengo na kutawala yote kama pwani la dhahabu
masharti ya um yalikuwa nadharia tu kwa muda mrefu lakini yalipata umuhimu tena wakati wa uhuru
katika kura ya desemba waliamua kubaki upande wa ghana
kati yao wako ghana na in togo 
lugha yao hufundishwa katika shule za msingi ghana hata katika shule za sekondari
katika togo ni lugha ya kitaifa na lugha ya kwanza ya mawasiliano ya togo kusini
ni mji mkubwa wa pili nchini baada ya mji mkuu berlin
hamburg ni dola mji ikiwa ni moja ya majimbo ya kujitawala ya ujerumani
hanse ilikuwa shirikisho la kimataifa la miji ya biashara iliyojitawala zamani za nyakati za kati
kwa muda mrefu wa historia yake hamburg ilikuwa kama nchi ndogo ya kujitegema hadi kujiunga na dola la ujerumani 
hamburg iko kando la mto elbe unaopanuka baada ya kupita mji kuwa na mdomo pana sana kabla ya kuishia bahari ya kaskazini
meli kubwa zinaweza kuingia mtoni ambako ni salama kabisa na dhoruba za baharini
wafanyabiashara wa hamburg waliwahi kuwa na biashara na nchi za nje kwa jahazi na meli zao tangu karne nyingi
hata mawasiliano kati ya afrika na ujerumani yalipitia hasa hamburg na mji jirani wa bremen
leo hamburg pamoja na mazingira yake ni kitovu cha biashara uchumi na utamaduni wa ujerumani ya kaskazini
hamburg ni mji ambako magazeti mengi ya kitaifa yanatolewa
bremen ni mji mwenye bandari muhimu katika ujerumani ya kaskazini
iko kando ya mto weser takriban km kabla haujaingia katika bahari ya kaskazini
pamoja na eneo la jirani kuna watu milioni 
 katika mazingira ya bremen
weser inapanuka baada ya kupita mji kuwa na mdomo pana sana kabla ya kuishia baharini hivyo meli zinaweza kufika hadi mjini
bremen ni dola mji ikiwa ni moja ya majimbo ya kujitawala ya ujerumani
jina rasmi ni mji huru wa hanse wa bremen freie hansestadt bremen
hanse ilikuwa shirikisho la kimataifa la miji ya biashara iliyojitawala zamani za nyakati za kati
kwa muda mrefu wa historia yake bremen ilikuwa kama nchi ndogo ya kujitegema hadi kujiunga na dola la ujerumani 
jimbo la bremen ina miji miwili ya bremen yenyewe na bremerhaven
wafanyabiashara wa bremen waliwahi kuwa na biashara na nchi za nje kwa jahazi na meli zao tangu karne nyingi
hata mawasiliano kati ya afrika na ujerumani yalipitia hasa bremen na mji jirani wa hamburg
dola mji ni dola ambalo eneo lake ni mji mmoja pekee
mwaka kulikuwa bado na miji mitatu duniani ambayo ni dola miji ya kujitegemea kabisa
pamoja nayo kuna pia madola au majimbo ndani ya nchi za shirikisho yanayoweza kuitwa dola mji
wakati mwingi kuwait huitwa pia dola mji kwa sababu karibu wakazi wote wa dola huishi katika mazingira ya kuwait mjini
dola mji kama jimbo la kujitawala ndani ya shirikisho
dola mji kama jimbo la kujitawala ndani ya shirikisho ni kama mfano china si shirikisho lakini miji ya hongkong na makau ina madaraka makubwa ya kujitawala nje ya sheria za china bara
dola miji ilikuwa muhimu sana katika nchi nyingi kihistoria
hasa wakati ambapo katika nchi fulani hakukuwa na serikali ya juu miji ilijitawala kabisa na kushindana na miji mingine na falme
karne ya ilikuwa na dola miji kadhaa hasa kati ya vita kuu ya kwanza na ya pili
teknolojia ni elimu inayohusu uhandisi ufundi ujenzi vifaa na mbinu za uzalishaji wa vifaa na huduma katika jamii
asili ya neno ni kigiriki tamka t khne uwezo usanii ufundi
howard g
ward cunningham amezaliwa mei ni mgunduzi wa programu ya wiki kutoka nchi ya marekani
programu yake ndiyo inatumika katika miradi mbalimbali ikiwemo mradi wa kamusi elezo hii
ibada ni nguzo mojawapo iliyo dhahiri miongoni mwa dini kadhaa katika kuunganisha dhamira za mwenye kushika dini na mhimili wa imani lakini dini inahusu pia mafundisho kuhusu maadili mema na mabaya imani na jinsi ya kushiriki katika jumuiya za waumini
kwa maana nyingine dini inataja jina kielelezo juu ya aina mbalimbali za imani jinsi inavyopatikana duniani yaani jumuiya za kidini
tunatakiwa tumtumikie mungu kwenye shida na raha pia tumkumbuke mungu wakati wote
dini kwa maana hiyo yenye wafuasi wengi duniani ni pamoja na hizi kuna dini mbalimbali zinazojulikana tangu karne nyingi duniani hata kama idadi ya wafuasi si kubwa sana kwa mfano pia kuna imani ambazo zinafanana kwa namna fulani hivyo mara huhesabiwa kama imani mbalimbali za pekee mara huhesabiwa kama kundi la dini zenye misingi ya pamoja au kama matawi ya imani moja
zikitazamiwa pamoja idadi ya wafuasi ni kubwa kiasi lakini zikihesabiwa moja moja idadi ya wafuasi si kubwa sana kama vile hasa asia ya mashariki zimetokea mafundisho ambayo mara huhesabiwa kati ya dini mara kati ya falsafa
wafuasi wao mara nyingine hufuata pia kwa wakati mmoja dini zingine kama vile ubuddha au ukristo
historia inajua pia dini zilizotokea mara kwa mara katika nchi mbalimbali
mfano wa dini iliyoanzishwa katika karne ya na kusambaa kote duniani ni baha i
zaidi ya hayo kuna miendo yenye tabia za kidini ambayo hakuna makubaliano ya wataalamu kama ni dini au la kwa mfano new age na yoga
dini kwa kipindi kirefu cha maisha ya mwanadamu imekuwa kitovu cha ustaarabu wa jamii husika
hivyo kadiri jamii inavyobadilika ndivyo mambo mengi huongezwa ama kutolewa katika mapokeo yake ili hali kuakisi mazingira ya nyakati
katika wakati wa sasa kumekuwepo kwa jitihada mbalimbali zinazopokea na kuchunguza misingi ya dini na maisha katika sura ya kisomi na hata kiudadisi
kuna masomo mbalimbali ambayo huangalia na kuchunguza dini kwa kutumia mbinu za kitaaluma
ujenzi ni teknolojia ya kujenga nyumba viwanda barabara daraja au hata miji
ujenzi ni kazi inayohusisha watu wengi na ngazi mbalimbali ya kupanga na kutekeleza
majengo madogo yajengwa na watu wenyewe kufuatana na maarifa yao bila mpangilio mkubwa
majengo makubwa zaidi huhitaji mpangilio mwangalifu
mwenye jengo atatafuta kwanza ushauri wa wataalamu
wataalamu wengine hukadiria mahitaji ya vifaa na gharama za jengo
wajenzi watakaa na kupanga mahitaji ya muda pesa wafanyakazi na mashine
wahandisi na mafundi wa fani mbalimbali hushirikiana
utekelezaji unasimamiwa na msanifu pamoja na wataalamu wengine
kama msingi una makosa jengo lote linaweza kukaa bila kumalizika wakati gharama kubwa zimeshapotea
lakini hakuna majengo ya kisasa itakayodumu kama piramidi za misri bruce jun fan lee anajulikana zaidi kwa jina la bruce lee alikuwa mtaalamu wa sanaa ya upambanaji ya asili ya china kama vile kung fu
staili yake aliyokuwa akitumia aliita jun fan gung fu
bruce lee alizaliwa novemba nchini marekani na kufariki dunia julai 
kati ya sinema zilizompatia sifa na umaarufu mkubwa duniani ni ile ya enter the dragon
kigiriki cha kale piramida ni kati ya majengo makubwa kujengwa na binadamu tangu zamani
ingawa jamii za kale katika maeneo mbalimbali ya dunia zilijenga piramidi piramidi za misri ndizo zinazofahamika na watu wengi duniani
piramidi za misri zilijengwa kama makaburi ya wafalme mnamo mwaka kk
hasa piramidi tatu kubwa za giza karibu na kairo zajulikana kote duniani zikihesabiwa kuwa maajabu ya dunia ya kale
piramidi za mesopotamia au zigurat hazikujengwa kama makaburi bali kama sehemu za makaburi ikiaminiwa ya kwamba miungu wanakaa juu yao
mara nyingi mnara wa babeli unaotajwa katika biblia mwanzo umetazamiwa kama zigurat
waindio wa meksiko hasa wamaya na waazteki walijenga pia piramidi
tuzo ya nobel ni tuzo ya fedha kwa ajili ya mafanikio ya pekee katika fani mbalimbali
tangu mwaka wa imetolewa kwa watu waliofaulu katika fani zifuatazo fizikia kemia tiba au fiziolojia fasihi na amani
tangu mwaka wa tuzo ya sita imeongezewa kwa uchumi
siku hizi tuzo ya nobel ni tuzo ya kimataifa mashuhuri kabisa duniani
maazimio kuhusu tuzo za kila mwaka hutolewa kufuatana na wasia wa alfred nobel na kamati zifuatazo wilhelm conrad r ntgen fizikia jacobus henricus van t hoff kemia emil von behring tiba sully prudhomme fasihi henri dunant na frederic passy amani hendrik antoon lorentz na pieter zeeman fizikia hermann emil fischer kemia ronald ross tiba theodor mommsen fasihi elie ducommun na charles albert gobat amani antoine henri becquerel pamoja na pierre curie na marie curie fizikia svante arrhenius kemia niels ryberg finsen tiba bjornstjerne bjornson fasihi randal cremer amani lord rayleigh fizikia william ramsay kemia ivan pavlov tiba frederic mistral na jose echegaray eizaguirre fasihi taasisi ya haki ya kimataifa amani philipp lenard fizikia adolf von baeyer kemia robert koch tiba henryk sienkiewicz fasihi bertha von suttner amani joseph john thomson fizikia henri moissan kemia camillo golgi na santiago ramon cajal tiba giosue carducci fasihi theodore roosevelt amani albert abraham michelson fizikia eduard buchner kemia alphonse laveran tiba rudyard kipling fasihi ernesto teodoro moneta na louis renault amani gabriel lippmann fizikia ernest rutherford kemia paul ehrlich na ilya mechnikov tiba rudolf eucken fasihi klas pontus arnoldson na fredrik bajer amani guglielmo marconi na ferdinand braun fizikia wilhelm ostwald kemia emil theodor kocher tiba selma lagerl f fasihi auguste beernaert amani johannes diederik van der waals fizikia otto wallach kemia albrecht kossel tiba paul von heyse fasihi ofisi ya kimataifa ya amani amani wilhelm wien fizikia marie curie kemia allvar gullstrand tiba maurice maeterlinck fasihi tobias asser na alfred fried amani nils dalen fizikia victor grignard na paul sabatier kemia alexis carrel tiba gerhard hauptmann fasihi elihu root amani heike kamerlingh onnes fizikia alfred werner kemia charles richet tiba rabindranath tagore fasihi h
la fontaine amani max von laue fizikia theodore william richards kemia robert barany tiba hakuna tuzo kwa fasihi wala amani william bragg na lawrence bragg fizikia richard willst tter kemia romain rolland fasihi hakuna tuzo kwa tiba wala amani verner von heidenstam fasihi hakuna tuzo nyingine charles glover barkla fizikia hakuna tuzo kwa kemia wala tiba karl adolph gjellerup na henrik pontoppidan fasihi kamati ya kimataifa ya msalaba mwekundu amani max planck fizikia fritz haber kemia hakuna tuzo nyingine johannes stark fizikia jules bordet kemia hakuna tuzo kwa tiba carl spitteler fasihi woodrowwilson amani charles douard guillaume fizikia walther nernst kemia august krogh tiba knut hamsun fasihi leon bourgeois amani albert einstein fizikia frederick soddy kemia hakuna tuzo kwa tiba anatole france fasihi karl hjalmar branting na christian louis lange amani niels bohr fizikia francis william aston kemia archibald vivian hill na otto meyerhoff tiba jacinto benavente fasihi fridtjof nansen amani robert millikan fizikia f
pregel kemia frederick banting na john macleod tiba william butler yeats fasihi hakuna tuzo kwa amani karl manne georg siegbahn fizikia willem einthoven tiba wladyslaw reymont fasihi hakuna tuza kwa kemia wala amani jean perrin fizikia theodor svedberg kemia johannes fibiger tiba grazia deledda fasihi aristide briand na gustav stresemann amani arthus holly compton na charles wilson fizikia heinrich otto wieland kemia julius wagner jauregg tiba henri bergson fasihi ferdinand edouard buisson na ludwig quidde amani owen richardson fizikia adolf windaus kemia charles nicolle tiba sigrid undset fasihi hakuna tuzo kwa amani louis victor broglie fizikia arthur harden na hans von euler chelpin kemia christiaan eijkman na frederick hopkins tiba thomas mann fasihi frank kellogg amani chandrasekhara raman fizikia hans fischer kemia karl landsteiner tiba sinclair lewis fasihi nathan s derblom amani hakuna tuzo kwa fizikia carl bosch na friedrich bergius kemia otto warburg tiba erik axel karlfeldt fasihi nicholas butler na jane addams amani werner heisenberg fizikia irving langmuir kemia charles sherrington na edgar douglas adrian tiba john glasworthy fasihi hakuna tuzo kwa amani erwin schr dinger na paul dirac fizikia hakuna tuzo kwa kemia thomas hunt morgan tiba ivan bunin fasihi norman angell amani hakuna tuzo kwa fizikia harold urey kemia george minot william murphy na george whipple tiba luigi pirandello fasihi arthur henderson amani james chadwick fizikia frederic na irene joliot curie kemia hans spemann tiba hakuna tuzo kwa fasihi carl von ossietzky amani carl david anderson na victor francis hess fizikia p
depye kemia henry dale na otto loewi tiba eugene o neill fasihi carlos saavedra lamas amani clinton davisson na george thomson fizikia norman haworth na paul karrer kemia albert szent gy rgyi tiba roger martin du gard fasihi cecil of clelwood amani enrico fermi fizikia richard kuhn kemia corneille heymans tiba pearl s
buck fasihi tume ya nansen kwa wakimbizi amani ernest orlando lawrence fizikia leopold ruzicka na adolf butenandt kemia gerhard domagk tiba frans eemil sillanp fasihi hakuna tuzo kwa amani tuzo ya nobel haikutolewa kwa sababu ya vita kuu ya pili ya dunia
 otto stern fizikia georg von hevesy kemia henrik dam na edward doisy tiba hakuna tuzo kwa fasihi wala amani isidor rabi fizikia otto hahn kemia joseph erlanger na herbert spencer gasser tiba johannes jensen fasihi kamati ya kimataifa ya msalaba mwekundu amani wolfgang pauli fizikia artturi ilmari virtanen kemia alexander fleming ernst boris chain na howard walter florey tiba gabriela mistral fasihi cordell hull amani percy bridgman fizikia james sumner john howard northrop na wendell stanley kemia hermann muller tiba hermann hesse fasihi emily balch na john raleigh mott amani edward appleton fizikia robert robinson kemia carl na gerty cori na bernardo houssay tiba andre gide fasihi jumuiya ya marafiki society of friends amani patrick blackett fizikia arne tiselius kemia paul hermann m ller tiba t
 hideki yukawa fizikia william giauque kemia walter hess na antonio egas moniz tiba william faulkner fasihi john boyd orr amani cecil frank powell fizikia kurt alder na otto diels kemia philip hench edward kendall na tadeus reichstein tiba bertrand russell fasihi ralph bunche amani john douglas cockcroft na ernest walton fizikia edwin mcmillan na glenn seaborg kemia max theiler tiba par lagerkvist fasihi leon jouhaux amani felix bloch na edward purcell fizikia a
synge kemia selman waksman tiba francois mauriac fasihi albert schweitzer amani frits zernike fizikia hermann staudinger kemia hans krebs na fritz lipmann tiba winston churchill fasihi george marshall amani willis lamb na polykarp kusch fizikia vincent du vigneaud kemia hugo theorell tiba halldor laxness fasihi hakuna tuzo kwa amani william shockley john bardeen na walter brattain fizikia nikolay semyonov na cyril hinshelwood kemia werner forssmann andre cournand na dickinson richards tiba juan ramon jimenez fasihi hakuna tuzo kwa amani tsung dao lee na chen ning yang fizikia alexander todd kemia daniel bovet tiba albert camus fasihi lester pearson amani pavel cherenkov ilya frank na igor tamm fizikia frederick sanger kemia george beadle edward tatum na joshua lederberg tiba boris pasternak fasihi padre dominique pire amani emilio segre na owen chamberlain fizikia jaroslav heyrovsky kemia arthur kornberg na severo ochoa tiba salvatore quasimodo fasihi philip noel baker amani tendo la ndoa ni kitendo cha kujamiiana kati ya mwanamke na mwanaume
kadiri ya biblia mungu baada ya kumuumba adamu alisema si vema mtu awe peke yake
nitamfanyia msaidizi wa kufanana naye mwa 
umbile la mwanamume linaelekea kukamilishana na lile la mwanamke kiroho na kimwili
lakini roho haionekani hivyo ni rahisi zaidi kuona jinsi miili yao inavyofaa kuungana iwe mwili mmoja
hata hivyo tuelewe mkamilishano huo unafanyika katika nafsi pia ambazo zina vipawa tofauti vinavyowezesha kwa pamoja kukabili vizuri maisha ya nyumbani ya uchumi ya siasa ya dini n
tukiangalia viungo vya uzazi vya kike tunakuta kwenye kilango chake kizinda yaani nyama nyembamba inayoondolewa na mwanamume wa kwanza anayekiingilia
ndiyo sababu ni kama mhuri wa ubikira wa mwanamke
hizo zinasafiri muda wa saa sita hivi katika tumbo la uzazi ili kukifikia kijiyai katika mrija unaoliunganisha na kifuko cha kijiyai
mbegu zinazofunga safari hiyo zinaweza kuwa milioni kadhaa lakini chache tu zitafika tena kati yake moja tu itapenya kijiyai kwa sababu mara tu inapoingia kijiyaji kinakuwa kigumu kwa nje hivi kwamba mbegu nyingine zitagonga bure
ikiwa mbegu hiyo inabeba kromosomu mtoto atakuwa wa kiume la sivyo atakuwa wa kike
mbegu na kijiyai vinapounganika viini vya urithi vinavyobebwa navyo vinachanganyikana kwa namna mojawapo kati ya zile zote zinazowezekana
kwa kawaida viini hivyo ni kwa kila binadamu na kila seli ya mwili wake inavyo
katika viini hivyo zimo jeni hivi yaani sifa zote za mtu huyo maalumu tangu atungwe hadi afe
viini hivyo vinaongoza ujenzi wa mwili kwanza tumboni mwa mama halafu utengenezaji wa seli mpya baada ya kuzaliwa
hata mbegu zote zina viini hivyo vya baba na vijiyai vyote vina viini hivyo vya mama isipokuwa katika kukomaa vinapungua na kubaki tu kusudi mbegu na kijiyai vikiungana mimba inayopatikana iwe na viini kama kawaida
kutokana na wingi usiohesabika wa namna ambazo jeni hizo zinaweza kuchanganyikana hakuna mtu aliye sawa na mwingine kama vile alama za vidole zilivyo tofautitofauti
hivyo toka mwanzo mimba hiyo ni mtu wa pekee ingawa ina seli moja tu
seli hiyo itakua na kuanza kugawanyika katika seli n
ingawa kila moja ina viini vilevile polepole seli zinatofautiana ili kufanya kazi maalumu ubongo moyo na viungo vingine na kushirikiana zote vizuri katika umoja wa mwili
baada ya miezi miwili viungo vyote vimeshatengenezwa halafu vinazidi kukua na kukamilika hadi mwezi wa tisa ambapo mwishoni mwake mtoto atazaliwa
hezbollah kwa kiarabu ikimaanisha chama cha allah mungu ni chama cha waislamu wa dhehebu la shi a nchini lebanoni
chama hiki kina tawi la masuala ya kiraia na pia tawi la kijeshi
chama hiki kilianzishwa februari na sheikh ibrahim al amin
kuanzishwa huku rasmi kulifuatia kutangazwa kwa manifesho ya hezbollah
moja ya matamko ndani ya manifesto hii ni tamko la vita dhidi ya israeli kwa kuivamia na kuikalia nchi ya lebanoni
kiongozi wa chama hiki hivi sasa ni katibu wake mkuu sayyed hassan nasrallah
je huu ni ungwana ni kipindi maarufu cha mtangazaji maarufu leonard mambo mbotela cha elimu burudani na ucheshi nchini kenya katika redio ya kenya broadcasting corporation
abebe bikila ni mwanariadha wa ethiopia ambaye aliwahi kupata medali mbili za dhahabu katika za mbio za masafa marefu katika mashindano ya olimpiki na kuwa mwafrika wa kwanza kupata medali katika mashindano ya olimpiki
abebe bikila alizaliwa agosti nchini ethiopia
alifariki oktoba kutokana na matatizo kuvuja damu kwenye ubongo kutokana na ajali ya gari
ajali hiyo ilikuwa mbaya kiasi cha kupooza mwili wake toka kiunoni kwenda chini
zaidi ya kuwa mwanariadha abebe alifanya kazi katika jeshi la walinzi wa mfalme haile selassie
abebe bikila alishinda medali ya dhahabu katika mashindano ya olimpiki ya rome italia mwaka 
katika mashindano hayo aliweka rekodi ya dunia ya mbio za marathoni ya masaa na dakika na sekunde 
abebe alishinda mbio hizo ingawa alikimbia miguu mitupu
medali ya pili ya dhahabu aliipata mwaka huko tokyo japani
kilichoshangaza wengi ni kuwa wiki sita kabla ya mashindano hayo abebe alikuwa na operesheni ya kuondoa kibole
operesheni hii ilimzuia kufanya mazoezi ya kujiandaa kwa mbio hizo
baada ya kumaliza mbio hizo abebe bikila alishangaza watazamaji kwa kuendelea kukimbia na kufanya mazoezi mengine
wakimbiaji wengine waliishiwa nguvu kabisa baada ya kumaliza kukimbia na hata kufikia hatua ya kuzimia
katika mashindano ya tokyo abebe aliweza kuvunja rekodi yake mwenyewe kwa kukimbia kwa masaa dakika na sekunde 
dakta martin benjamin ni mwanzilishi wa mradi wa kamusi huru the kamusi project mradi wa kamusi hai ya kiswahili kwenye mtandao
martin kitaaluma ni mwana anthropolojia ambaye amefanya utafiti kwa miaka mingi nchini tanzania
wazo la kuwa na kamusi mpya ya kiswahili lilimjia mwaka 
akishirikiana na ann biersteker walianzisha the kamusi project mwanzoni mwa mwaka 
hivi sasa yeye ni mhariri wa mradi huo ambao uko katika chuo kikuu cha yale nchini marekani
mwaka akishirikiana na alberto escudero pascual walitengeneza programu ya tuksi koti la rangi kama zawadi kwa ajili ya mradi wa kamusi hai ya kiswahili kwenye mtandao
 lie ducommun februari desemba alikuwa mwandishi na mhariri kutoka nchi ya uswisi
nje ya kazi yake katika kampuni ya treni alijitahidi kwa ajili ya amani
mwaka wa pamoja na charles albert gobat alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel kwa amani
louis renault mei februari alikuwa mwanasheria na mwelimishaji kutoka nchi ya ufaransa
alikuwa profesa wa sheria ya kimataifa na alijitahidi kama mpatanishi kati ya nchi mbalimbali
mwaka wa pamoja na ernesto teodoro moneta alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel kwa amani
alfred hermann fried novemba mei alikuwa mwandishi kutoka nchi ya austria
alianzisha makampuni na majarida mengi kwa ajili ya amani
mwaka wa pamoja na tobias asser alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel kwa amani
eneo la marekani lina ukubwa wa kilometa mraba na liko hasa katika bara la amerika kaskazini kati ya kanada upande wa kaskazini na meksiko upande wa kusini
eneo hilo lagawiwa katikati na mto mkubwa mississippi unaoanza mpakani kwa kanada na kuishia katika ghuba ya meksiko
jimbo la alaska liko pia kwenye bara la amerika kaskazini upande wa kaskazini kutoka kanada kuelekea urusi lakini halipakani na jimbo lolote la marekani
funguvisiwa ya hawaii ni jimbo la visiwani katika bahari ya pasifiki
maeneo ya ng ambo ya marekani ni visiwa kadhaa ambavyo ni maeneo ya kimarekani ingawa si sehemu ya jimbo lolote
zamani yalikuwa kama makoloni hata kama marekani ilidai kutokuwa na ukoloni
siku hizi maeneo haya yamepata viwango mbalimbali vya kujitawala
nchi ilianza kama mkusanyiko wa makoloni ya uingereza kwenye pwani ya mashariki ya amerika ya kaskazini tangu karne ya 
walowezi kutoka uingereza walijipatia ardhi wakipigana na wenyeji waindio
katika vita ya uhuru wa marekani makoloni yalipata uhuru wao uliotangazwa mwaka na kukubaliwa na uingereza baada ya vita mwaka 
baadaye marekani ilipanua eneo lake hadi bahari ya pasifiki ikatwaa ardhi ya maindio wazalendo ikapokea wahamiaji wengi kutoka nchi zote za ulaya pamoja na watumwa walioletwa kutoka afrika
tangu karne ya wahamiaji walifika pia kutoka asia hasa china na japani
katika vita na hispania na meksiko marekani ilipanua eneo lake kwenda kusini
vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini marekani vilipigwa kuanzia hadi kati ya majimbo ya kusini na majimbo ya kaskazini nchini marekani
sababu mojawapo muhimu ya vita ilikuwa suala la utumwa
majimbo ya kaskazini yaliwahi kupiga utumwa marufuku lakini majimbo ya kusini yaliendelea na sheria zilizoruhusu utumwa na matajiri wengi wa kusini walitegemea kazi ya watumwa
vita vilikuwa virefu na watu 
 walikufa lakini mwishoni kaskazini ilishinda
nchi ina wakazi zaidi ya milioni na ina mchanganyiko mkubwa kuliko nyingine zote duniani
ingawa muungano hauna lugha rasmi majimbo yake mengi yanaipa hadhi hiyo lugha ya kiingereza iliyo lugha ya kwanza kwa asilimia ya wakazi
wakazi wengine wanatumia lugha nyingine nyingi hasa kulingana na nchi ya asili ya ukoo wao
kati ya lugha hizo inaongoza kwa mbali ile ya kihispania 
nchini dini zote zina uhuru mkubwa tena kwa asilimia ya wakazi dini ina umuhimu wa hali ya juu tofauti na nchi tajiri nyingine duniani
asilimia 
 hivi ya wakazi wanafuata ukristo katika mojawapo ya madhehebu yake hasa ya uprotestanti 
 ingawa ile kubwa zaidi ni kanisa katoliki 
dini nyingine zina asilimia 
 na kati yake inaongoza ile ya uyahudi 
president and fellows of harvard college and the massachusetts institute of technology ndege ni wanyama wenye uti wa mgongo chordata na miguu miwili wanaozaa kwa kutaga mayai
ndege wameenea kote duniani kuanzia aktiki hadi antaktiki
ndege mdogo huwa na sentimita tu na ndege mkubwa ana urefu wa mita mbili na nusu
ndege huwa na manyoya mdomo bila meno mayai yenye ganda gumu moyo wenye vyumba vinne na mifupa myepesi ambayo ni imara
ndege walio wengi wana uwezo wa kuruka hewani na maumbile yao yanalingana na matembezi ya hewani
ila tu aina chache zimepoteza uwezo wa kuruka kwa mfano mbuni ngwini na ndege kadhaa za visiwani
aina nyingi za ndege huwa na matembezi ya kila mwaka kwa mfano korongo mweupe husafiri kila mwaka kati ya afrika na ulaya
twiga ni mnyama wa afrika ambaye ni mamalia mwenye kwato shufwa aliye mrefu kuliko wanyama wote wa nchi kavu
uzito wa twiga dume ni kilogramu huku twiga jike akifkia uzito wa kilogramu 
ana uregu wa kimo cha mita 
 mpaka 
 japokuwa twiga aliyevunja rekodi ni yule aliyekuwa na urefu wa mita 
twiga ana uhusiano na tandala na ng ombe lakini wanawekwa kwenye familia tofuauti inayoitwa girrafidae yenye twiga tu na ndugu wao wa karibu okapi
wanapatikana hasa kuanzia chad mpaka africa kusini
twiga huishi hasa maeneo ya savanna nyikani na msituni
hata hivyo pindi chakula kinapokuwa adimu hupendelea maeneo yenye mimea mingi accacia tree na hunywa maji mengi sana pindi wanapoyapata ili kukabiliana na ukame wanaoupata
twiga ni mmoja kati ya spishi mbili tu za familia ya gifaffidae pamoja na okapi
familia hii hapo awali ilikuwa na wanyama wengi kiasi
twiga huaminika kuwa walitokana na swala aliyekuwa na urefu wa futi tu mnamo miaka milioni iliyopita
kutokea kwa shingo ndefu ya twiga kumezua mjadala mkubwa sana
hadithi iliyozoeleka ni kwamba ilikuwa ni kutokana na juhudi za twiga kuyafikia matawi ya juu ya miti wakati wa ushindani wa chakula na wanyama wenzie walao majani
kuna nadharia nyingine isemayo kuwa twiga dume ndio waliokuwa na shingo ndefu kuleta tofauti na jike na kuweza kufikia majani ya juu ili kupata chakula kukua kwa shingo zao kulikuwa tu ni kama ukuaji wa pilic baada ya balehe
hata hivyo nadharia hii ya pili hakukubaliki sana na kulingana na tafiti za hivi karibuni imeonyesha udhaifu mkubwa wa nadharia hii ya pili na kubakiza nadharia ile ya kuanza peke yake
hata madoa ya twiga inaaminika kuwa hapo awali yalikuwa ni ya rangi angavu juu ya mwili wa ngozi nyeusi
madoa hayo taratibu yaliendelea kuwa ya muundo wa nyota na maua leo hii yamekuwa hayana umbo maalumu
jinsia zote wana pembe japo pembe za twiga jike ni ndogo
na kwa pembe hizi unaweza ukatambua jinsia ya twiga kwa urahisi kwa sababu twiga jike wana nywele juu ya nundu za pembe zao huku pembe za twiga dume zikiwa na vipara tu
twiga wana shingo ndefu wanaoitumia kula majani ya miti mirefu kabisa
twiga ana miguu mirefu sana kwa kadiri ya zaidi ya miguu ya nyumbu
mwendo wa twiga ni wa maringo lakini akiwa anafukuzwa hukimbia sana mpaka kufikia mwendokasi wa km
teke la twiga mkubwa ni laweza kupasua fuvu la kichwa cha simba au hata kuvunja uti wa mgongo
simba pekee ndio wanyama wanaoweza kuwa tishio kwa twiga
 na hutakiwa kuzalisha mgandamizo wa damu mara mbili zaidi ukilinganisha na wanyama wa kawaida ili kusaidia kusukuma damu mpaka kwenye ubongo kichwani
karibu na shingo kuna mfumo wa damu tata unaomida damu nyingi isiende kwenye ubongo wakati twiga anapoinamisha kichwa chake pia
twiga jike hujikusanya pamoja kwenye makundi ambao wakati mwingine hujumuisha twiga dume wadogo
twiga dume wadogo hao hupenda kujiunga na dume wakubwa
utafiti wa mwaka ulithibitisha kuwa twiga hawachangamani na twiga wasio wa kundi moja
pia pindi dume atakapo kumpanda jike basi huchagua yeyote aliye katika kipindi cha joto kwenye kundi lolote
twiga dume hutambua twiga jike walio katika kipindi cha joto kwa kuonja ladha ya mikojo yao
twiga huchangamana vizuri na wanyama wengine wala nyasi
kuwa pamoja na twiga hawa ni faida kubwa kwa sababu urefu wao husaidia hata kuona adui wakiwa tangu mbali
twiga hubeba mimba kwa siku mpaka ambapo mara nyingi huzaa ndama mmoja hatimaye japo mapacha hutokea mara kadhaa
mama hujifungua akiwa amesimama na kende lake hukatika mtoto aangukapo ardhini
baada ya masaa kadhaa mama huweza kukimbia japo ndani ya wiki mbili za mwanzo ndama hutumia muda mwingi kujilaza chini huku akilindwa na mama yake
ndama huyo huwa hatamaniwi kuwindwa na simba chui fisi au mbwa mwitu
ni asilimia tu ya twiga ndiyo hufikia kuwa wakubwa
twiga hukadiriwa kuishi miaka mwituni na miaka wakifugwa nje ya mbuga
kitendo hiki cha twiga kufanywa kwa madhumuni mbali mbali lengo mojawapo ni kupigana vita vita vinaweza kuwa kubwa kwelikweli
kadiri shingo inavyokuwa ndefu ndipo kichwa napo kinapokuwa kikubwa zaidi na nguvu ya kupigana huwa kubwa vile vile
na imeonekana twiga dume wanaofanikiwa kupata jike wa kujamiiana ni wale twiga dume waliofanikiwa kushinda kwenye vita
tena ajabu twiga dume wao kwa wao ndio hushiriki zaidi zoezi hili hasa nyakati za upweke
mhemko wakati wa shughuli hii unaweza kuwa mkubwa mpaka kufikia kileleni
twiga ni miongoni mwa mamalia wanaolala kwa muda kidogo kuliko wote na hulala kwa wastani wa dakika kumi mpaka saa katika masaa ya siku moja na kuwa na wastani wa saa 
za kulala kwa siku
twiga hula majani ya miti na pia hula nyasi nyingi na matunda
ulimi wake ni mgumu sababu mlo wa twiga huhusisha miiba pia
twiga anaweza kula mpaka kilo za majani kwa siku lakini anaweza hata kustahimili kwa kilo 
 tu za nyasi
twiga hula kidogo sana kwa sababu hupata chakula chenye virutubisho vingi sana na pia mfumo wake wa mmeng enyo wa chakula ni wa uhakika sana
twiga pia huweza kukaa kwa vipindi virefu bila kunywa maji
ulimi wa twiga una urefu wa takribani sentimeta 
imepakana na ujerumani ufaransa italia austria na liechtenstein
jina rasmi ni confoederatio helvetica kwa kilatini shirikisho la kiswisi
kuna lugha rasmi kijerumani kifaransa kiitalia na kirumanj
mji wa geneva ni kati ya makao makuu ya umoja wa mataifa ni pia makao makuu ya kimataifa ya umoja wa shirika za msalaba mwekundu na mashirikia mengine ya kimataifa
hata hivyo imekuwa kati ya nchi za mwisho kujiunga na um 
uswisi imepata umaarufu hasa kutokana na sababu zifuatazo kati ya wakazi 
 ni wakristo hasa wakatoliki 
 na wakalvini 
agano la kale ni mkusanyo wa vitabu vya sehemu ya kwanza ya biblia ya kikristo inayotumiwa na waumini wa ukristo duniani kote
vitabu vyote vya agano la kale viliandikwa kabla ya kuzaliwa kwa yesu kristo
kwa mujibu wa wanahistoria wa biblia vitabu vya agano la kale viliandikwa kati ya karne ya kk na karne ya kk
katika mapokeo ya kikristo kuna orodha tofauti za vitabu vya agano la kale
hasa kuna matoleo yenye vitabu na kuna matoleo yenye vitabu 
asili ya mahesabu haya mawili ni hasa desturi tofauti ndani ya uyahudi wakati wa yesu na karne mbili za kwanza bk
hivyo palikuwa na mikusanyo tofauti kati ya wayahudi wenye lugha ya kiebrania au ya kiaramu kwa upande mmoja na wayahudi waliotumia lugha ya kigiriki kwa upande mwingine
wayahudi wenye lugha ya kigiriki waliokaa nje ya palestina hasa katika nchi mbalimbali za dola la roma na kuzidi idadi ya wayahudi katika palestina israeli yenyewe walitumia toleo la kigiriki la septuaginta
wakristo wa kwanza walizoea toleo hilo hasa kwa sababu lugha ya mawasiliano kati ya wakristo ilikuwa kigiriki kama lugha ya kimataifa
ndiyo sababu agano jipya lote liliandikwa kwa kigiriki
upande wa uyahudi uamuzi kuhusu vitabu vinavyofaa kuhesabiwa kuwa sehemu za biblia ya kiebrania lilifanywa kati ya miaka bk ambapo wataalamu wayahudi waliamua kukubali vitabu vile tu vilivyotunzwa kwa kiebrania
hivyo maandiko kadhaa zisizoandikwa kwa kiebrania vilifungwa nje
sababu mojawapo ya uamuzi wao ilikuwa kubishana na wakristo waliovitumia
jumuia za kiyahudi zilipokea uamuzi huo lakini wakristo waliendelea kutumia septuaginta iliyotafsiriwa baadaye kwa kilatini na lugha nyingine za mataifa na za makabila yaliyopokea imani ya kikristo
hivyo biblia ya wakristo ulikuwa na vitabu vya septuaginta hadi matengenezo ya kanisa katika karne ya 
martin luther alianza kutafsiri biblia upya kutoka lugha asilia akaona achague vitabu vyake akinyofoa vya agano la kale pamoja na vichache vya agano jipya kadiri alivyoviona kuwa na mafundisho sahihi kiimani
hivyo upande wa agano la kale alilingana na wayahudi na kutofautiana na jinsi ilivyokuwa kawaida katika kanisa katoliki ambalo katika mtaguso wa trento karne ya lilithibitisha matumizi ya vitabu katika agano la kale
tangu luther matoleo mengi ya kiprotestanti huonyesha vitabu vya agano la kale kuwa 
mara nyingine vitabu vya deuterokanoni vinaongezwa baada ya agano la kale kama sehemu ya pekee vikiitwa apokrifa
orodha hii inafuata kawaida ya wakristo walio wengi
umbo la majina ni ule wa tafsiri ya biblia habari njema kwa watu wote
vitabu saba vinafuatwa na alama ya dk ni vile ambavyo huhesabiwa kando na waprotestanti wengi kama apokrifa lakini hutazamiwa kama vitabu kamili vya biblia deuterokanoni katika mapokeo ya kanisa katoliki na ya waorthodoksi wengi
vitabu vya biblia ya kikristo vilivyoorodheshwa hapa chini ni vile tu vinavyotambuliwa na wakristo wote
majina ya vitabu yameandikwa hapa kufuatana na tafsiri ya kiswahili cha kisasa maarufu kama habari njema
kama kuna jina lingine limeongezeka katika mabano
kumbukumbu la sheria kumbukumbu la torati kitabu cha tano cha musa kitabu cha mwanzo pia kitabu cha kwanza cha musa kwa kilatini genesis ni kitabu cha kwanza katika biblia
kwa asili kimeandikwa kwa kiebrania na katika lugha hiyo kinaitwa bereshit ambalo ni neno lake la kwanza lenye maana ya mwanzoni
pia ni kitabu cha kwanza cha torati au torah maana yake sheria ya kidini ya wayahudi yaani vitabu vitano vya kwanza vya agano la kale kwa kigiriki pentateuko
wengine wanaviita vitabu vitano vya musa kwa vile inafikiriwa kuwa ndiye mwandishi wa vitabu hivyo
maana ya kitabu cha mwanzo ni asili na jina hili linafaa kwa kitabu cha biblia kinachosimulia habari za asili ya ulimwengu ya binadamu ya dhambi zao na njia ya mungu ya kuwaokoa
katika sura hadi historia ya awali juu ya binadamu inasimuliwa
sura hadi inahusu historia ya kale ya waisraeli
hasa zinataja hadithi juu ya wazee au mababu wao kama abrahamu isaka yakobo na yosefu
waebrania walitaja pentateuko kuwa sheria tu nya neh mt lk 
kiebrania ni lugha ya taifa la israeli na ndiyo lugha asili ya sehemu kubwa ya agano la kale
biblia ya kiebrania iliyotafsiriwa kwanza katika lugha ya kigiriki au kiyunani iliitwa septuaginta maana yake sabini ndiyo sababu kwa kifupi inaandikwa lxx kwa vile inafikiriwa kuwa wataalamu sabini walifanya tafsiri hiyo
katika tafsiri hiyo kitabu cha mwanzo kinaitwa genesis maana yake asili na vitabu vitano vya kwanza vinaitwa pentateuko kiyunani penta tano teuchos kitabu maana yake vitabu vitano
katika mapokeo ya kiebrania na ya kikristo ya tangu zamani musa anatambuliwa kuwa mwandishi wa pentateuko neh dan mk lk mdo 
pentateuko yenyewe haisemi kwamba musa alikuwa mwandishi wake hata hivyo inataja kazi yake ya uandishi
aliandika sheria ambayo mungu aliwapa waisraeli kut kum aliandika historia ya israeli kut hes naye alitunga nyimbo na mashairi kut kum 
akiwa kiongozi wa taifa musa alijua habari za koo za kale nyimbo za kale na habari nyingine za mapokeo ya kale zilizokuwa zimetunzwa kwa uangalifu na kukabidhiwa kutoka kizazi hadi kizazi kwa njia ya maneno au kwa njia ya maandiko mwa 
sawa sawa na waandishi wengine musa aliweza kutumia habari za asili mbalimbali hasa pale alipoandika habari za mahali au matukio asiyoweza kuyaona mwenyewe mwa hes 
zaidi ya hayo alipokea mafunuo mengine kutoka kwa mungu mara nyingi alisema na mungu moja kwa moja kut kum pia aliandika ripoti yake mwenyewe kuhusu matukio maalumu ya maishani mwake kut hes kum 
watu waliochunguza maandiko ya biblia mara nyingine walihisi kwamba pentateuko ilikamilika muda mrefu baada ya musa
walifikiri hivi kwa sababu hamna ulinganifu wa mambo kama vile masimulizi mengine majina yaliyotumiwa kwa mungu matumizi ya maneno na habari za mipango ya dini ya israeli
wengine walifikiri kulikuwa na maandiko mbalimbali ambayo baadaye yaliunganishwa kuwa kitu kimoja
hivyo zamani musa alidhaniwa kuwa mwandishi wa vitabu hivyo vyote lakini siku hizi wataalamu wamethibitisha kuwa ndiye asili ya kiini cha sheria za israeli lakini vitabu hivyo viliandikwa katika kipindi kirefu hadi mwaka hivi k
ndiyo sababu katika sheria za vitabu hivyo yanaonekana mabadiliko mbalimbali yaliyofanyika karne hadi karne k
mf
waliohusika na uandishi ni watu wengi wa israeli kaskazini na kusini
hasa yameainishwa mapokeo manne tofauti yaliyoandikwa katika karne k
yanayomuita elohim yanayotawala kumbukumbu ya torati ni ya karne vii k
na yaani ya kikuhani kwa kuwa yanajali sana ibada ni ya karne vi k
hayo ya mwisho yalitumika kama fremu ya mapokeo hayo yote ili kuunganisha torati nzima katika karne k
hivyo torati inatunza matukio ya msingi na imani ya taifa la israeli jinsi ilivyozidi kukomaa baada ya musa
wakati wa majadiliano hayo yote watu wengine wanasahau kwamba jambo muhimu si jinsi pentateuko ilivyoandikwa bali ujumbe wake
biblia ni kitabu ambacho umoja wake uko wazi na ujumbe wake ni neno la mungu lililo hai neh yoh mdo 
watafsiri wa septuaginta ndio waliotumia jina la mwanzo genesis kwa kitabu cha kwanza katika biblia
waebrania walikiita kutokana na maneno yake ya kwanza yaani hapo mwanzo
baadaye alianguka katika dhambi na tangu wakati huo matokeo mabaya yalirithiwa na wanadamu wote
mwanadamu aliyeasi alistahili na alipokea hukumu ya mungu lakini hata hivyo hukumu hiyo siku zote ilichanganywa na neema
mungu hakuwaangamiza wanadamu bali alishughulika nao ili atengeneze njia ya wokovu itakayokuwa wazi kwa watu wote
mpango wake ulikuwa kumchagua mtu mmoja ibrahimu ambaye kutokana na wazao wake angejenga taifa kubwa la israeli na katika taifa hilo angeonyesha mapenzi yake kwa wanadamu na mwisho amlete mwokozi wa ulimwengu yesu
kitabu cha mwanzo licha ya kuonyesha jinsi mwanadamu alivyomwasi mungu na kuanguka katika hukumu yake pia kinaonyesha jinsi mungu alivyoanza kutekeleza mpango wake mkubwa wa wokovu kwa wanadamu
baada ya taarifa ya ahadi za mungu alizomwahidia ibrahimu za kumfanya kuwa taifa kubwa na kuwapa watu wa taifa hilo nchi ya urithi katika kanaani pia kinaonyesha jinsi ahadi hizo kuhusu taifa na nchi hiyo zilivyoanza kutimizwa
mwa inasimulia dhambi iliyo asili ya dhambi zote rom 
kwa njia hiyo tunaambiwa hali yetu mbaya haitokani na mungu bali na uasi wetu na wa wazee wetu hek 
pia tunafundishwa kukataa toka mwanzo vishawishi vyetu tukiamini maagizo yote ya mungu yametolewa kwa upendo mkuu
kosa lake la kwanza ni kumjibu hivyo shetani akamdanganya kwamba eti mungu ana kijicho hataki watu walingane naye ndiyo sababu aliwakataza yoh 
tukianza kuzingatia kishawishi tunakubali shaka juu ya wema wa mungu kwetu katika kutuelekeza
kwa namna hiyo walianguka watu wa kwanza waliokuwa watakatifu kwa urahisi zaidi tutaanguka sisi wenye tabia mbaya kutokana na dhambi hiyo na nyingine nyingi
hata baada ya dhambi mungu anamtafuta mtu kwa upendo ila huyo kwa aibu anamkimbia au akijisikia analaumiwa na dhamiri basi anatafuta visingizio hata kumlaumu mungu kana kwamba ndiye aliyesababisha
kwa utakatifu wake mungu hawezi kuvumilia maovu na kwa haki yake anataka makosa yalipwe
ndiyo sababu tunakuta matatizo maishani kama vile uchungu wa uzazi kuhusiana kwa mabavu kupata riziki kwa shida na hasa kufa hayo yote ni matokeo ya dhambi
pamoja na hayo mungu hapendi mtu yeyote apotee pet hivyo toka mwanzo aliahidi kwamba mzawa wa eva atamponda kichwa shetani
mwa inatuchorea picha ya kaini na abeli kama wazaliwa wa kwanza waliotofautiana kiadili yoh 
toka mwanzo mwovu na mwadilifu waliishi pamoja wa kwanza akimdhulumu wa pili hata kumuua bila ya kujali udugu
ikisikitishwa kufikiria mzaliwa wa kwanza kuwa muuaji wa mdogo wake inafurahisha kwamba wa kwanza kufa alikuwa mwema kielelezo cha yesu aliyeuawa bila ya kosa eb 
toka mwanzo hao walimuabudu mungu kwa njia ya dini ibada na sadaka mbalimbali
hata hivyo mungu akakubali zile tu zilizotolewa kwa ukarimu eb 
tangu hapo biblia inatuonyesha jinsi alivyopendelea wadogo kuliko wakubwa
kuhusu kaini tunaonyeshwa ustawi wa dhambi ndani mwake na uongozi wa mungu aliyemtaka ashinde dhambi bado mlangoni
hata baada ya dhambi hiyo ambayo ni kubwa kiasi cha kumlilia mungu alipe kisasi yeye alizidi kumhifadhi kaini
baadaye mwa kukawa na maendeleo ya aina mbalimbali ujenzi ufundi muziki lakini hasa dhambi
picha yake ni lameki mtu wa kwanza kuwa na mitara mkatili kama nini
ingawa hali ilikuwa ya kukatisha tamaa kwa baraka ya mungu watu wakazidi kuzaa na kati ya watoto wao wakapatikana waadilifu kama henoko aliyestahili kutwaliwa na mungu
hata hivyo ongezeko la dhambi likasababisha maisha ya binadamu yafupike mwa kwa kuwa ni kusogea mbali na mungu chemchemi ya uhai
mwa inatufundisha kwamba mungu anachukizwa na dhambi hivyo anataka kuondoa maovu duniani ili nchi impendeze kama alivyokusudia alipoiumba
kwa ajili hiyo zamani za nuhu alileta maji yafunike dunia na kuzamisha waovu
lakini alisalimisha waadilifu katika safina kubwa ya kutosha halafu akafunga nao agano thabiti eb 
uso wa nchi ulipokwishatakaswa na maji njiwa akarukaruka akachuma tawi la mzeituni unaozaa matunda ya kutengenezea mafuta
njiwa akaonekana tena juu ya maji siku ya ubatizo wa yesu ambapo alipakwa roho mtakatifu na kuyatia maji nguvu ya kutakasa watu mk tito 
mara alipotoka safinani nuhu alimtolea mungu sadaka iliyompendeza hata akaahidi hataangamiza tena binadamu kila anapostahili
sadaka hiyo ni mfano wa ile ya yesu msalabani inayoadhimishwa katika ekaristi ikituondolea adhabu nyingi na kutuletea huruma ya mungu yaani nafasi na neema ya kutubu tito 
mwa inatufundisha kwamba kiburi na dhambi kwa jumla vinatenganisha watu wasiweze kuelewana wala kuishi pamoja
kinyume chake katika agano jipya tunasikia kwamba siku ya pentekoste roho mtakatifu aliye upendo wa mungu aliunganisha tena watu wa makabila mbalimbali katika kutangaza sifa zake mdo 
palipo na upendo tofauti za lugha na utamaduni si shida
mtu huyo aliyezaliwa mesopotamia iraq baada ya watu kubuni uandishi ndiye mwanzo wa taifa teule la mungu na baba wa waamini wote
aliishi kwa kuhamahama pamoja na mifugo yake akipitia syria alifikia nchi ya kanaani aliyoahidiwa na mwenyezi mungu akashukia misri kwa muda mwa 
lakini safari yake muhimu zaidi ni ile ya imani kwa kuwa abrahamu aliongozwa na mungu siku kwa siku katika mazuri na magumu akisadiki ahadi zake za ajabu eb 
mchungaji huyo alikubali mungu amchunge maisha yake yote akamfuata bila ya wasiwasi akituachia mfano bora wa kumshika mkono mungu daima bila ya hofu
hasa mungu alimuahidia uzao mkubwa kama nyota za mbinguni naye akaamini ingawa alikuwa hajapata hata mtoto mmoja ndiyo imani iliyompendeza sana mungu mwa 
mwa inamchora kama mtu mkarimu sana kwa wageni rafiki wa mungu anayestahili kuambiwa yote mwenye huruma busara na unyenyekevu katika sala
wageni wake watatu ambao ni kama mtu mmoja tu wanadokeza utatu mtakatifu
mungu alimdai abrahamu asadiki kwamba anaweza yote kama atakavyomdai bikira maria lk naye alidumu kumuomba awahurumie waovu kwa ajili ya waadilifu yak 
mwa inatuchorea uovu wa watu ambao huko sodoma ulizidi hata kumdai mungu alipe kisasi
lakini kati yao mwadilifu akaokolewa isipokuwa mke wake akaja kuadhibiwa kwa sababu aliangalia nyuma kinyume cha agizo la bwana lk 
mwa inatusimulia jinsi mungu alivyotimiza ahadi yake kwa kumjalia sara amzalie abrahamu mtoto isaka katika uzee na utasa
isaka ni mtoto wa imani si wa mwili naye ni huru tofauti na ishmaeli mtoto wa mtumwa ambaye hastahili kurithi pamoja na mdogo wake
isaka baba wa israeli alipata baraka kuu naye ni mfano wa watu wa agano jipya
ishmaeli baba wa waarabu alibarikiwa pia kwa ajili ya baba yake naye ni mfano wa agano la kale ambapo watu wanategemea mambo ya kimwili kutahiriwa kunawa kubagua vyakula n
mwa inatuletea habari ya kusisimua kuhusu sadaka ambayo mungu alimdai abrahamu yaani kumchinja isaka
ni kimoja kati ya vilele vya imani ya binadamu imani inayoonyeshwa kwa matendo ya utiifu yak 
abrahamu hakusita kumrudishia mungu kile alichopewa akaondoka alfajiri akasafiri mpaka mahali alipoambiwa wayahudi wanaamini mlima huo ndipo walipojenga hekalu la yerusalemu
kwa niaba ya waamini wote abrahamu alikuwa tayari kumchinjia mungu mwanae pekee ampendaye
lakini atakayemtoa kweli mwana pekee ni mungu baba yoh 
mwanae ndiye mwanakondoo aliyeuliziwa na isaka na ambaye mungu akajipatia juu ya mlima kalivari alioupanda huku amejitwika sio kuni bali mti wa msalaba
abrahamu aliamini uwezo wa mungu juu ya mauti na hasa uaminifu wake kwa ahadi alizompa kwa hiyo akarudishiwa mwana hai kama mfano wa ufufuko na katika yeye yaani katika mzawa wake watu wote wakabarikiwa
mwa inasimulia kirefu jinsi abrahamu kabla hajafa alivyomfanyia mpango wa ndoa isaka kufuatana na mila zao ila alikataza kabisa asirudi kwao bali kwa vyovyote abaki katika nchi ile aliyoahidiwa na mungu
hivyo imani izidi kuongoza uzao wake kama ilivyomuongoza mwenyewe
wa kwanza analaumiwa hasa kwa kupuuzia baraka ya mungu iliyokuwa haki ya kifunguamimba kwa sahani ya dengu alikubali kukosa neema zile zote alizojitwalia yakobo kwa imani yake eb 
ingawa uongo wake haukubaliki hos mungu alithibitisha baraka ya isaka kadiri ya desturi yake ya kumpendelea mdogo hivyo yakobo aliyekimbia nchi yake ana fimbo tu alirudi miaka ishirini baadaye ana wake watoto na mifugo wengi ajabu mwa 
yosefu na ndugu zake kushukia misri hivi k
kama kawaida ya mitara kulikuwa na upendeleo na wivu
hasa yosefu alichukiwa na kaka zake wote ingawa alikuwa mnyofu hata kuwasimulia ndoto zake za ajabu mwa 
kijicho na chuki vilifikia hatua ya kuwafanya watamani kumuua
walipopata nafasi walifanya njama ingawa si wote
hivyo yosefu akawa mfano wa yesu ambaye alichukiwa bure tu akauawa msalabani kwa wokovu wa wadogo zake wakosefu
mwa inaonyesha jinsi yosefu alivyozidi kumtiii mungu na kukwepa dhambi
hivyo baada ya majaribu mbalimbali akatukuzwa kuwa liwali wa farao kwa nchi yote hasa kwa usimamizi wa akiba ya chakula mwa kwa ajili ya miaka saba ya njaa aliyotabiri
lakini hawakusahau nchi waliyoahidiwa na mungu ndiyo sababu yakobo na yosefu walidai waapiwe kuwa watakuja kuzikwa kwao mwa 
kabla ya kufa yakobo aliwabariki watoto wake na kwa namna ya pekee yuda ambaye atatawala moja kwa moja mwa 
gertrude ibengwe mongella ni rais wa bunge la umoja wa afrika
gertrude alizaliwa mwaka katika kisiwa cha ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
baba yake mzee patrice magologozi alikuwa ni fundi seremala na mwashi na mama yake bibi nambona alikuwa ni mkulima
gertrude mongela ameshika nyadhifa mbalimbali za kitaifa na kimataifa
mwaka alikuwa ni katibu mkuu wa mkutano wa umoja wa mataifa wa masuala ya wanawake na kuhudhuria mkutano wake wa nne uliofanyika beijing china mwaka 
amewahi kuwa balozi india waziri asiye na wizara maalum waziri wa ardhi maliasili na utalii mshauri maalum wa shirika la umoja wa mataifa la elimu sayansi na utamaduni n
kitabu cha kutoka ni kitabu cha pili katika agano la kale na katika tanakh yaani biblia ya kiebrania kitabu cha kwanza ni mwanzo
kwa asili kimeandikwa kwa kiebrania na katika lugha hiyo kinaitwa shemot maana yake majina kutokana na neno lake la kwanza
wengine wanakiita kitabu cha pili cha mose au musa kwa vile inafikiriwa kuwa ndiye mwandishi wa kitabu hicho
kwa lugha ya kiyunani kinaitwa exodos maana yake kuondoka kwa watu wengi pamoja
sura hadi zinasimulia waisraeli walivyokombolewa na mungu kutoka utumwa ni kule misri na walivyosafiri mpaka mlima sinai
sura hadi zinasimulia mungu alivyofanya nao agano pamoja na kuwapa mwongozo wa maisha amri kumi na maagizo mengine
sura hadi zinaeleza utengenezaji wa hema takatifu au hema la mkutano na sanduku la agano
sura hadi zinahadithia waisraeli walivyoasi na kuabudu sanamu ya ndama wakati mose alipokuwa amekwenda kuzungumza na mungu mlimani sinai
hatimaye sura hadi zinaeleza maagizo mengine kuhusu hema takatifu
kama vitabu vingine vyote vya biblia hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa mungu kwa binadamu
maana ya jina hilo ni kutoka nje au kuhama kwa kuwa kitabu kinaeleza habari za kutoka au kuhama misri
habari za kitabu cha mwanzo zilimalizika kwa familia ya yakobo israeli kuhamia nchi ya misri
kitabu cha kutoka kinaanza habari zake muda wa miaka kama hivi baada ya hayo mwa kut 
wakati huo wazao wa israeli walikuwa wameongezeka sana hata walikuwa taifa la maana ingawa bado waliishi misri
kitabu hiki kinaonyesha jinsi mungu alivyowaokoa katika utumwa wa misri akawapeleka mpaka karibu na mlima sinai na huko alithibitisha rasmi agano alilolifanya na ibrahimu ili israeli liwe kweli taifa na mali ya mungu nalo liishi kwa ajili yake
kisha mungu kwa njia ya musa aliwapa watu hao kanuni zile ambazo kwa njia yake waishi pia aliwapa sheria za dini walizotakiwa kuzitimiza ili kufurahia na kufaidi baraka za agano
licha ya thamani yake ya kutoa masimulizi ya matukio ya historia ambayo maisha ya israeli ya kidini na ya kitaifa yalijengwa juu yake kitabu cha kutoka pia kina thamani katika kudhihirisha sehemu kubwa ya tabia ya mungu wa israeli
waisraeli walitakiwa wamkumbuke daima kuwa ndiye aliyewaokoa na kuwatoa katika nchi ya misri katika nyumba ya utumwa kut 
waisraeli walitakiwa watambue historia yao si kama kusanyiko la masimulizi ya matukio bali kama ufunuo wa tabia ya mungu
yeye kwao alikuwa nani aliwafanyia nini naye aliwatazamia wafanye mambo gani mungu alishughulika na kila sehemu ya maisha wa waisraeli
matendo yake ya kuokoa yalikuwa yenye ushindi na hukumu zake ziliangamiza
kuhifadhiwa kwa taifa na kukua kwake kulikuwa kazi yake kut 
mungu wa israeli pia alikuwa mtakatifu maana yake watu wake pia wawe watakatifu
walitakiwa wawekwe wakfu kwa mungu wakifuata kwa uangalifu sana matakwa yake kuhusu maisha ya maadili yaliyopangwa wazi naye kut 
hata hivyo mungu huyo aliyetofautiana kabisa na wanadamu wenye dhambi kut pia alitaka kuishi kati ya watu kut 
 kuvunjwa kwa agano na matengenezo yake kuandaliwa na kujengwa kwa hema la kukutania minandi ni ndege wa maji wa familia phalacrocoracidae ambao wanafanana na vibisi lakini wana mkia mrefu zaidi na domo lao ana ncha kwa kulabu
hujenga matago yao kwa matawi na mimea ya maji juu ya miti au miamba
kitabu cha walawi pia mambo ya walawi ni kitabu cha tatu katika biblia ya kiebrania tanakh na katika agano la kale la biblia ya kikristo kikifuata kile cha mwanzo na kile cha kutoka
katika lugha asili ya kiebrania kinaitwa wayikra maana yake na aliita ambalo ni neno la kwanza katika kitabu hicho
katika tafsiri ya kwanza ya kiyunani septuaginta kinaitwa levitikos yaani cha kilawi kutokana na mada zake zinazohusu walawi yaani makuhani
wengine wanakiita kitabu cha tatu cha musa au mose kwa vile inafikiriwa kuwa ndiye mwandishi wa kitabu hicho
katika masimulizi ya kitabu ni musa anayepokea maagizo ya mungu akisikia sauti yake kutoka katika hema la mkutano
maagizo hayo yanahusu hasa ibada za kuendeshwa katika hema la kukutania na baadaye kwenye hekalu la yerusalemu
kwa jumla hakisemi mengi kuhusu maagizo kwa walawi wenyewe bali juu ya kazi ya makuhani ambao wote walitoka katika ukoo wa aroni au haruni aliyekuwa wa kabila la lawi
kitabu cha walawi kina sura ishirini na saba na sura zote zinahusu amri na maagizo ya mungu kwa wanaisraeli hasa sheria za ibada zenye kulenga utakatifu wa makuhani na wa sadaka
maagizo hayo yanaeleza sadaka sura walivyowekwa wakfu makuhani wa kwanza yaani aroni na wanawe sura utakaso sura sikukuu ya msamaha wa dhambi sura na maagizo mbalimbali kuhusu maisha ya kila siku na uendeshaji wa ibada sura 
kadiri ya kitabu hicho watu wa kabila la lawi tu ndio walioruhusiwa kushughulikia ibada tena kati yao ukoo wa haruni tu ndio makuhani kamili kwa sababu musa aliwateua aroni na wanawe kwa huduma hii law 
ukuhani wa ukoo wa aroni ukaitwa ukuhani wa kilawi kwa sababu walitoka katika kabila hili
kutokana na kazi hiyo walawi hawakupewa sehemu ya nchi takatifu ila mungu mwenyewe awe fungu lao
lakini taifa lote lilitakiwa liwe takatifu kutokana na uhusiano wake na mungu law 
polepole maana ya utakatifu huo ilizidi kueleweka kwamba si kukwepa unajisi wa kiibada tu bali unategemea hasa mwenendo mwadilifu
berlin ni mji mkuu pia mji mkubwa na jimbo la kujitawala la ujerumani ikiwa na wakazi 
 millioni
berlin iko mashariki ya ujerumani palipo mto unaoitwa spree
ilikuwa mji mkuu wa ujerumani tangu kuundwa kwa dola la ujerumani mwaka 
kati ya na ilikuwa mji mkuu wa jamhuri ya kidemokrasia ya kijerumani
tangu maungano ya ujerumani berlin imekuwa mji mkuu wa ujerumani yote
kati ya na mji ilitengwa kwa ukuta kati ya sehemu za mashariki na magharibi
tarso kituruki na kilatini tarsus kigiriki ni mji wa kale katika wilaya ya mersin ya uturuki ya kusini
iko mdomoni wa mto tarsus cay jina la kale kydnos karibu na mwambao wa mediteranea
tarso ilikuwa na majina mbalimbali katika historia yake kama vile antiokia kwa kydnos au juliopolis
tarso au tarsus imejulikana zaidi kama mji alikozaliwa mtume wa ukristo paulo wa tarso
tangu karne ya kk mji ulikuwa chini ya dola la roma
wakazi wake wote pamoja na wayahudi wa mji walipewa uraia wa kiroma
wanablogu wa tanzania wa kiswahili walianza kutumia teknolojia hii mwaka 
toka mwaka huo hadi sasa blogu za watanzania zimekuwa zikiongeza kwa kasi
blogu za kiswahili ndio zilikuwa blogu za kwanza na pia ndio nyingi zaidi ya blogu za lugha nyingine
hivi sasa zipo pia blogu za kiingereza na pia blogu ya kichagga
kitabu cha hesabu ni kitabu cha nne katika tanakh yaani biblia ya kiebrania na vilevile katika agano la kale ambalo ni sehemu ya kwanza ya biblia ya kikristo
kwa asili kimeandikwa katika lugha ya kiebrania neno lake la kwanza linatumika kama jina la kitabu katika lugha hiyo bemidb r yaani jangwani
jina la kiswahili linatokana na lile la kigiriki aritm i na la kilatini numeri maana yake hesabu kwa vile kinaleta hesabu mbalimbali
wengine wanakiita kitabu cha nne cha mose au musa kwa vile inafikiriwa kuwa mose ndiye mwandishi wa kitabu hicho
kitabu cha hesabu kina sura thelathini na sita na kinasimulia hasa safari za waisraeli kutoka mlima sinai hadi nchi ya israeli
pia kinataja maagizo mbalimbali ya mungu na hesabu mbili za wanaisraeli
kadiri ya kitabu hicho idadi yao wakati wa kutoka misri ilikuwa ifuatavyo wanaume wa kuweza kwenda vitani walikuwa mbali na walawi waliohesabiwa peke yao wanaume wakiwa pamoja na watoto wa kiume ukiongeza wanawake na watoto mpaka umri wa miaka ishirini basi jumla yao iliweza kufikia watu milioni tatu ingawa si lazima kuamini idadi hiyo ni sahihi pengine namba hizo hazilingani katika makala za kale kwa kuwa ilikuwa rahisi kukosea wakati wa kunakili
musa alieleza shida yake kama rafiki kwa mwenzake kwa unyofu uleule wa watu wengine wa mungu katika biblia
huo pia ni mfano wa agano jipya ambapo askofu hawezi kuchunga waamini peke yake bali anahitaji msaada wa viongozi wa daraja za chini yaani makasisi na mashemasi mdo 
lakini mungu akawaeleza kuna namna mbalimbali za unabii na musa ni wa pekee
waisraeli walipofikia mipakani mwa nchi takatifu walituma wapelelezi ili waivamie nao waliporudi walisimulia uzuri wake lakini pia walitisha kwa kuzidisha habari za wananchi na miji yao hes 
width bgcolor lightsteelblue style text align center kata za wilaya ya kyerwa mkoa wa kagera tanzania kwa maombezi ya musa akakubali kuwahurumia lakini akaamua warudi jangwani na kuzungukazunguka huko mpaka wafe wote ila watoto wao pamoja na kalebu na yoshua ndio watakaoingia nchi takatifu kuimiliki
pia kughairi kutokana na matatizo kunaweza kukatusukuma tutende namna ambayo haimpendezi tena ni lazima tuchukue majukumu ya matendo yetu na kukubali adhabu au matatizo tuliyojitakia majuto hayo yanafaa kwa kuonyesha utiifu kwa mungu zab 
ufafanuzi wa tukio hilo ulitolewa na yesu mwenyewe ndiye aliyeinuliwa juu ya mti wa msalaba ili watakaomtazama kwa imani wapate kuishi yoh 
kitabu cha hesabu kinapoanza watu wa israeli walikuwa wameishi karibu na mlima sinai kwa muda wa karibu mwaka mmoja
katika muda huo mungu aliwaandaa kwa maisha yaliyowakabili akiwafundisha aina ya dini kanuni za uadilifu na utamaduni alivyotaka wawe navyo kama watu wake wa agano
wakati huo muda umewadia kwa waisraeli waondoke katika mlima sinai na wasafiri kuelekea nchi ya ahadi yaani kanaani
kitabu cha hesabu kinasimulia habari za maandalio kwa safari hiyo kinaeleza kwa kifupi maagizo mengine yaliyobidi kutimizwa pia kinasimulia matukio mengine ya maana sana yaliyotokea njiani
katika matukio mawili kati ya muda wa waisraeli kutoka misri na kuingia kwao kanaani musa alihesabu watu kwa sensa maalumu ya kitaifa
sensa hizo mbili zimeandikwa katika kitabu cha hesabu na kutokana na sensa hizo kitabu kilipata jina lake
sensa ya kwanza ya mwanzo wa kitabu iliwasaidia watu kuandaa jeshi kwa kuteka nchi ya kanaani
ingawa safari ya kwenda kanaani ingeweza kuchukua majuma machache tu kwa kweli ilichukua karibu miaka 
sababu yake ilikuwa kwamba watu walimwasi mungu wakikataa kumtegemea kuwa angewapa ushindi
matokeo yake mungu aliwaacha jangwani mpaka kizazi kile kilipokufa na kizazi kipya kilipokua wawe watu wazima
sensa ya pili iliandikwa karibu na mwisho wa kitabu hivyo ilikuwa karibu miaka baada ya ile ya kwanza na makusudi yake yalikuwa kuwapanga watu wa kizazi kipya ili wateke nchi ya kanaani
sensa hizo mbili zilichukua sehemu ndogo tu ya kitabu kizima kwa hiyo jina la kiswahili la kitabu hiki hesabu halionyeshi hasa yaliyomo katika kitabu
jina la kiebrania jangwani linafaa zaidi kwa sababu kitabu kinasimulia habari za safari yao kutoka mlima sinai hadi mpakani mwa nchi ya kanaani na sehemu nyingi zaidi ya safari hiyo ilikuwa jangwani
habari nyingi zilizosimuliwa katika kitabu cha hesabu zinahusu safari hiyo
kitabu kinatoa habari chache sana kuhusu miaka yote waisraeli waliposafiri na kutangatanga jangwani hes 
kumbukumbu la sheria pia kumbukumbu la torati ni kitabu cha tano katika tanakh yaani biblia ya kiebrania na cha agano la kale katika biblia ya kikristo
kwa asili kimeandikwa katika lugha ya kiebrania na katika lugha hiyo kinaitwa devarim maana yake maneno ambalo ni nomino ya kwanza katika kitabu hicho
maelezo yaliyomo ni kama marudio ya sheria iliyotolewa katika mlima sinai kwa hiyo kitabu kimeitwa kumbukumbu la torati
jina hilo linatokana na maneno ya kigiriki deuteros maana yake ya pili na nomos maana yake sheria yaliyounganika na kuwa deuteronomion
ndivyo kilivyoitwa na waliotafsiri biblia ya kiebrania mara ya kwanza katika lugha ya kiyunani miaka hivi k
kwa kweli kitabu hiki kinapitia upya matukio ya wokovu ya wakati wa musa kikifaidika na ujumbe wa manabii hasa hosea
kwa msingi huo kitabu hiki kinasisitiza sana uaminifu kwa sheria za agano la kale na pia tuzo na adhabu zitakazotolewa kufuatana na matendo ya waisraeli lakini pia upendo wa mungu unaodai kurudishiwa
wengine wanakiita kitabu cha tano cha mose au musa kwa vile mapokeo yalimdhania kuwa mwandishi wa kitabu hicho
siku hizi kitabu hicho kinafikiriwa kuwa kiliandikwa kama miaka baada ya musa ingawa kina namna ya hotuba alizoweza kuwatolea waisraeli kabla hajafa
vitabu hivyo vitano pamoja kwa jina la kigiriki vinaitwa pentateuko
kitabu cha kumbukumbu la sheria kina sura thelathini na nne ambazo karibu zote zinasimulia hotuba za mose kwa waisraeli
mahali ni tambarare ya moabu na wakati ni mwezi wa katika mwaka wa mwisho wa matembezi ya wanaisraeli
ni sura nne za mwisho tu zinazohusu mambo ya kihistoria yoshua kuteuliwa mwandamizi wa mose kama kiongozi wa taifa kumb inasimulia jinsi musa alivyomuachia yoshua uongozi wa waisraeli wote kwa kumwekea mikono hes mose kuimba wimbo wake wa mwisho sura baraka ya mose kwa makabila ya israeli sura na mwishoni habari za kifo chake mose sura 
musa alifikia mpakani mwa nchi takatifu asikubaliwe kuiingia kama adhabu ya makosa yake ila alionyeshwa yote kutoka mlimani kumb halafu akafariki kumb 
kwa imani hiyo mtu anatakiwa kuwa daima tayari kuwaachia wengine nafasi yake
katika maneno yake yote ya kukumbukwa ni hasa yale ya ambayo mwisraeli yeyote anayakariri kila siku katika sala na kuyashika pengine neno kwa neno
maneno mengine muhimu sana yapo ni kama kanuni ya imani ambayo mwisraeli alikuwa anaiungama mbele ya mungu wakati wa kumtolea malimbuko ya ardhi
baada ya kupokea sheria katika mlima sinai waisraeli walikuwa jangwani kwa muda wa karibu miaka wakitangatanga kati ya sinai na kanaani
katika muda huo watu wote waliokuwa na umri wa miaka na zaidi wakati wa kuondoka mlima sinai walikufa na kizazi kipya kilikuwa kimepata umri wa kutosha
kwa hiyo musa alirudia kueleza sheria kwa watu wa kizazi hicho kabla hawajavuka yordani na kuingia kanaani
maelezo hayo yalitolewa katika majuma mawili ya mwisho wa maisha ya musa waisraeli walipokaa katika nchi tambarare ya moabu wakifanya maandalizi ya mwisho ya kuingia kanaani hes kum 
kitabu cha kumbukumbu si marudio tu ya maagizo na amri zilizotolewa hapo awali bali kina maelezo mengi ya ziada
kinataja upya amri za sheria lakini kinatia mkazo zaidi katika maneno mengine
sheria zilizoandikwa katika vitabu vya kutoka walawi na hesabu zilitoa amri kama madai ya moja kwa moja tu lakini kitabu cha kumbukumbu kwa sababu hakikutaka kutoa mafundisho juu ya vitabu vile tu kinaongeza kueleza kwamba uhusiano wa waisraeli na mungu wao lazima uwe zaidi kuliko sheria na madai ya haki tu
hali ya kitabu hiki ni ya mfano wa mhubiri kuliko wa mtoaji wa sheria na wasomaji wake au wasikilizaji wake ni watu kwa jumla kuliko makuhani na waamuzi tu kum 
kitabu kinasisitiza kwamba watu watimize amri za mungu ili kumjua na kumpenda mungu wao zaidi si kwa sababu tu wamedaiwa kuzitimiza katika maagano kum 
agano ni msingi wa kitabu lakini uhusiano baina ya mungu na watu wake katika agano hilo ulitakiwa uwe wa upendo
upendo mkuu wa mungu kwa watu wake usababishe upendo wa kumtii yeye kum 
kwa neema yake mungu alichagua israeli kuwa taifa lake akawaahidi kuwapa nchi ya kanaani iwe nchi yao hasa kum 
kama watu walitaka kufurahia baraka za agano hilo katika ushirika wa upendo na mungu walipaswa kujua sheria yake na kuitimiza
kizazi kilichotangulia kiliapa kuwa na uaminifu katika agano kwa mungu huko sinai kut lakini walikosa vibaya sana
wakati huo kizazi kipya kilipokuwa tayari kuingia kanaani agano lilithibitishwa
musa alirudia maneno yote ya sheria na watu waliahidi upya kuitii kum 
kitabu cha kumbukumbu la torati kina mambo mengi yanayofanana na hati za maagano jinsi yalivyofanyika katika nchi za maeneo yale hapo kale ambapo bwana mkubwa au mfalme fulani alifanya mapatano na watu waliokuwa chini yake au waliomtegemea
maagano kama hayo hayakutokana na majadiliano ya makundi mawili yaliyokuwa sawa bali yalikuwa kadiri yaliyoandaliwa na yule mkuu yakitangaza mamlaka yake juu ya watu na kupanga kanuni za maisha yaliyowapasa
watu hawakuwa na njia yo yote ila kukubali masharti ya mkuu au ya mfalme wao
kisha ikafuata orodha ya masharti ya maagano yaliyowekwa juu ya watu
kwanza watu walionywa kuwa waaminifu na watiifu kwa mkuu wao na baadaye walionywa wasianzishe fitina yo yote kwa kufanya mapatano na mfalme mwingine
baada ya masharti yale ya msingi amri na sheria zake zilielezwa kinaganaga zilizohusika na matakwa ya sehemu ile
pia zilieleza faida ambazo zitatokana na utiifu wa watu na adhabu ambazo zitatokana na uasi
kisha hati ilifungiwa na kutunzwa kwa usalama katika patakatifu pa watu waliohusika ili iweze kusomwa wakati wowote na hapo iweze kupata nyongeza zake kama zikitakiwa
kuhusu agano baina ya mungu na israeli alama nyingi za namna hiyo zinaonekana katika maandiko ya sheria zilizoandikwa katika vitabu vya kutoka kumbukumbu la torati na katika kitabu cha yoshua
kitabu cha kumbukumbu la torati kimeandikwa kwa mtindo ulioelezwa hapo juu
licha ya mpangilio wa kitabu kwa jumla kufanana na hati za maagano kama zilivyoandikwa katika nchi zile wakati ule hata mambo mengi yanayoshughulikiwa katika maagano hayo yanaonekana sehemu mbalimbali katika kitabu hicho
hapo waisraeli wote wakajikuta tena utumwani katika nchi ya kigeni kama kabla ya musa wakikosa hata sanduku la agano lililopotea wakati wa maangamizi ya yerusalemu na hekalu lake baada ya wao kufikia hatua ya kula watoto wao kutokana na njaa
vitabu hivyo vilikamilishwa wakati wa kukaa uhamishoni babeli vikiwa jibu la swali kuu lililowakwaza huko je mungu wetu ameshindwa waandishi walichagua matukio mbalimbali ya historia baada ya yoshua ili kuthibitisha kuwa aliyeshindwa ni israeli si mungu
historia hiyo inaonyesha mfululizo wa maasi hata baada ya mungu kutuma waamuzi na manabii wake ili kuwaonya waisraeli na kuwaelekeza upya
lengo la waandishi halikuwa kutunza kumbukumbu za mambo yote kwa usahihi na ukamilifu bali kuelekeza njia ya kupata wokovu hata baada ya israeli kuonekana imekoma moja kwa moja
kama vile biblia nzima vitabu hivyo vinalenga wokovu wetu vikihakikisha kuwa mungu anaweza kuleta mwanzo mpya hata hali ikiwa mbaya namna gani
ndiyo sababu habari ya mwisho kabisa ni ya kuleta tumaini kwamba mfalme yekonia alitolewa gerezani alipokaa miaka na kufanywa mgeni wa kudumu mezani pa mfalme wa babeli
ingawa kwa kiswahili neno imani lina maana mbalimbali k
mf
huruma ile kuu inahusiana na kitenzi kuamini kinachofanana na kusadiki
hapo ni kukubali ukweli wa jambo lisiloweza kuthibitishwa
katika dini msingi wake ni mamlaka ya mungu aliyeshirikishwa ukweli huo kwa njia ya ufunuo maalumu ili kumsaidia binadamu amjue yeye ajifahamu pamoja na maisha yake duniani na ahera
kwa msingi huo au wa namna hiyo mtu anaweza kushikilia jambo bila ya uthibitisho mwingine ingawa pengine ukristo unatia maanani pia akili katika ujuzi wa ukweli
kadiri ya mtume paulo imani ikifuatana na tumaini na upendo ni adili kuu mojawapo msingi mzizi na chanzo cha wokovu
kila mara mtu anafuata ama umbile asipopita fikra za kibinadamu tu ama imani anapolenga mbinguni kwa njia ya utakatifu
roho hizo zinazotuongoza maishani ni namna maalumu za kupima kuona kuhisi kupenda kushabikia kutaka na kutenda
basi roho ya imani ni kupima yote kwa mtazamo wa juu ambao unapita maumbile na kutegemea mamlaka ya mungu katika kujifunua na ukweli wake katika kutushirikisha utukufu
tunaelewa zaidi roho ya imani tukiangalia iliyo kinyume chake yaani upofu wa roho unaozuia mtu asione mambo ya mungu isipokuwa kidunia na kutoka nje
hivyo israeli haikuelewa uteuzi wake kadiri ya ukweli wa mungu ulio wa juu kuliko ukabila au ubaguzi wowote
imani ina mitazamo mipana kuliko huo kutokana na usahili wake unaoshiriki hekima ya mungu
juu sana kuliko mifuatano ya mawazo ni tendo sahili ambalo tunamsadiki mungu anayefunua na papo hapo anajifunua
kwa tendo hilo lipitalo maumbile tunaambatana naye pasipo udanganyifu na hivyo katika giza tunalenga kutazama mambo ya mungu juu kuliko hakika zote za kibinadamu
hakika inayotokana na imani tuliyomiminiwa na mungu inapita hata hakika ya akili tunayoweza kujipatia kwa kuzingatia miujiza inayothibitisha ufunuo wake
imani ni zawadi ya mungu kwa maana mmeokolewa kwa neema kwa njia ya imani ambayo hiyo haikutokana na nafsi zenu ni kipawa cha mungu ef 
ni kama hisi ya kiroho inayotuwezesha kusikia ulinganifu wa mafumbo aliyotufumbulia yaani kusikia sauti yake kabla hatujakaribishwa kumuona uso kwa uso
lakini sisi hatukuipokea roho ya dunia bali roho atokaye kwa mungu makusudi tupate kujua tuliyokirimiwa na mungu nayo twayanena si kwa maneno yanayofundishwa kwa hekima ya kibinadamu bali yanayofundishwa na roho tukiyafasiri mambo ya rohoni kwa maneno ya rohoni
basi mwanadamu wa tabia ya asili hayapokei mambo ya roho wa mungu maana kwake huyo ni upuuzi wala hawezi kuyafahamu kwa kuwa yatambulikana kwa jinsi ya rohoni
lakini mtu wa rohoni huyatambua yote wala yeye hatambuliwi na mtu
maana ni nani aliyefahamu nia ya bwana amwelimishe ili ifanye hivyo imani inasaidiwa na vipaji vya akili na hekima lakini yenyewe ndiyo inayotufanya tushike neno la mungu pasipo udanganyifu
ingawa mafumbo yake ni ya giza kwetu adili la imani ni bora kuliko ujuzi mwangavu walionao malaika kwa umbile lao kwa sababu imani tunayomiminiwa inalingana na uzima wa milele kwa kuwa ndiyo mbegu yake
malaika wenyewe walihitaji zawadi hiyo waweze kulenga hali ipitayo maumbile waliyoitiwa
mungu anapotujalia imani anapenya roho yetu na kusema nayo si kwa mifuatano ya maneno bali kwa wazo la ghafla
imani ikifika tunaachana na mfuatano wowote wa mawazo tuliokuwanao pamoja na sababu zake tunaviweka chini ili imani ivikalie kama mtawala
imani ikiangaza akili kwa mng ao wa kweli zake mara utashi unahisi joto la upendo wa mungu
yesu kristo aliwasema wanafunzi wake kuwa wa imani haba math kumbe alimuambia mwanamke mkananayo mama imani yako ni kubwa math 
imani inaweza kukua kwa upana na kwa dhati au nguvu
inapanuka tunapozidi kujifunza yale yote kanisa linayoyafundisha wanateolojia wanayajua wazi lakini si kwamba imani yao ni ya dhati na ya nguvu kadiri ilivyoenea
kumbe tunakuta watakatifu wasiojua mengi katika hayo lakini wanapenya mafumbo yalivyofumbuliwa na injili kwa usahili
mitume wa yesu walimuomba imani hiyo waliposema tuongezee imani lk 
yesu akawaambia yoyote mtakayoomba katika sala mkiamini mtapokea math 
tutayapokea hasa tukijiombea kwa udumifu yaliyo ya lazima au ya kufaa sana kwa wokovuwetu kama vile ustawi wa maadili
basi na sisi pia tupige mbio kwa saburi katika yale mashindano yaliyowekwa mbele yetu tukimtazama yesu mwenye kuanzisha na mwenye kutimiza imani yetu ambaye kwa ajili ya furaha iliyowekwa mbele yake aliustahimili msalaba na kuidharau aibu naye ameketi mkono wa kuume wa kiti cha enzi cha mungu eb 
mzingatieni kristo aliyevumilia upinzani wa namna hiyo kutoka kwa wakosefu hapo katika tabu yoyote mtaona dawa katika msalaba wa yesu
gregori mkuu alisema tukiyakumbuka mateso ya yesu hatutaona chochote kuwa kigumu au cha tabu tusiweze kukivumilia kwa subira na upendo thoma wa akwino
imani ikistawi inatufanya kwa kawaida tuzidi kuhisi fumbo la kristo polepole hisi hiyo ipitayo maumbile inakuwa sala ya kumiminiwa yenye kupenya na kuonja asili ya furaha na amani furahini katika bwana sikuzote tena nasema furahini na amani ya mungu ipitayo akili zote itawahifadhi mioyo yenu na nia zenu katika kristo yesu fil 
tunapaswa kuishi hivyo kwa kupima yote kwa mwanga huo wa juu kwanza mungu halafu nafsi yetu jirani na matukio yote
je kuna haja ya kusema tumzingatie mungu kwa imani kwa kuwa mara nyingi tunamzingatia kwa dhana zisizo na msingi kwa miguso ya kibinadamu mno na kwa maono yetu badala ya kupitia ushuhuda alioutoa juu yake mwenyewe
pengine hata tunaposali tunajisikiliza tu kwa kumkopesha mungu mawazo yetu yanayotokana na umimi
tunapojiamini kipumbavu tunaelekea kudhani huruma ya mungu ni kwa ajili yetu na haki yake kwa watu tusioelewana nao
kumbe tukikata tamaa tunatilia shaka kimatendo upendo wa mungu kwetu na huruma yake kuu
kwa imani tunamuona mungu kupitia mafumbo ya maisha na mateso ya mwokozi na kupitia uhai wa kanisa linalofanywa upya na ekaristi kila siku
jicho la imani linasafika zaidi na zaidi kwa ufishaji wa hisi na maono maoni na matakwa yetu hapo tu unakuja kuanguka polepole ule utaj wa kiburi unaotuzuia tusione mambo ya mungu au tuone tu vivuli vyake na tata zake
tukijitazama kibinadamu tu tunaona ndani mwetu sifa za umbile ambazo mara nyingi tunazizidisha
baadaye majaribu yakituonyesha tulivyojidanganya tunavunjika moyo kwa urahisi
kumbe kwa imani tunakuja kujua utajiri upitao maumbile ambao bwana ametutia katika ubatizo na kutuongezea kwa ekaristi yaani thamani ya neema inayotia utakatifu ya uwemo wa utatu mtakatifu pamoja na ukuu wa wito wa kikristo
tunakuja kujua pia vizuio vya ustawi wa uzima huo k
mf
usahalifu wa mbegu ya uzima wa milele iliyopandwa ndani mwetu na kiburi cha kipumbavu
kwa mtazamo huo wa juu tunakuja kujua mapema kilema kinachotutawala na kivutio maalumu cha neema tulicho nacho ambavyo cha kwanza kikomeshwe na cha pili kistawishwe
lakini tunayesahau zaidi kumtazama kwa imani ndiye jirani
tunamtazama kibinadamu tu tukiathiriwa na dhana zisizo na msingi kiburi wivu na vilema vingine
kwa hiyo ndani yake tunakubali yale ambayo yanatupendeza kibinadamu yanatufaidisha au kutukuza kumbe tunahukumu yale ambayo yanatukinaisha yanamfanya bora kuliko sisi na kutushusha
dhambi ngapi za kuhukumu na kusingizia zinatokana na mtazamo huo uliofunikwa na utaji wa umimi tukijifunza kumtazama jirani kwa imani ni faida kubwa pande zote
hapo tunakuja kuwaona wakubwa wetu kama wawakilishi wa mungu na kuwatii kwa moyo pasipo kuwasema
tunaona kuwa wasiotupendeza wamekombolewa kwa damu ya kristo pengine ni viungo vya mwili wake vinavyokaribia moyo wake kuliko sisi mara nyingi tunaishi miaka pamoja na watu safi tusitambue uzuri wa roho zao
vilevile tukija kuwatazama kwa imani wanaotupendeza pengine tunavumbua wana maadili ya kimungu kiasi cha kuzidisha na kutakasa mapendo tunayowaonea pia kwa wema tunaona vizuio walivyonavyo kwa utawala wa mungu na tunaweza kushauriana nao tusonge mbele katika njia yake
hatimaye tunapaswa kutazama kwa imani matukio yote ya maisha yetu ya furaha na ya uchungu vilevile
mara nyingi tunaridhika kuyaona upande wa hisi tu au kwa akili iliyoathiriwa na dhambi
mara chache tunayazingatia kimungu kwa kuona kwamba katika mambo yote mungu hufanya kazi pamoja na wale wampendao katika kuwapatia mema rom hata katika upinzani matatizo makubwa yasiyotarajika na dhambi tukiweza kujinyenyekesha kutokana nazo
katika kukosewa haki na watu tunaweza kutambua haki ya mungu ikiadhibu makosa ya siri ambayo hatulaumiwi na mtu au tunahisi majaribu ya kimungu na utakaso unaokusudiwa kupatikana kwa njia ya hayo
kabla ya imani yetu kutakaswa kwa majaribu kadhaa ya aina hiyo tujitahidi kukua katika imani badala ya kupima yote kibinadamu tu
hivyo tunaelewa kwa nini hatutakiwi kuitikia vishawishi dhidi ya imani bali kuvikataa au kuviruka kwa kukiri imani kwa dhati zaidi bwana anaviruhusu kwa maendeleo yetu tu
tumaini ni hali ya nafsi yenye matarajio mema kuhusu mambo yajayo
ukristo ukimfuata mtume paulo unaliorodhesha pamoja na imani na upendo kati ya maadili yanayodumu
upendo ni neno linalotumika kwa maana mbalimbali kuanzia hali ya nafsi ya binadamu hadi kwa mungu
linatokana na kitenzi kupenda na kufanana na pendo mapendo mapenzi n
hapa linatumika kwa maana ya juu zaidi kulingana na kigiriki agape na kilatini caritas
kufuatana na maandiko matakatifu hasa ya mtume paulo katika teolojia ya ukristo ni mojawapo kati ya maadili ya kimungu pamoja na imani na tumaini
pendo linaweza kutafsiriwa kwa maana mbalimbali kama vile upendo mapendo mapenzi n
kati ya haja za msingi za nafsi mojawapo ni kupenda na kupendwa
ono ni hali inayompata binadamu au mnyama kwa ndani lakini inajitokeza kwa nje inaonekana
ni tofauti na hali ya makusudi kwa kuwa linasababishwa na jambo fulani
ndiyo maana katika kiingereza linaitwa passion neno la mkopo kutoka lile la kilatini passio linalotokana na kitenzi patior kupatwa
maono ni mbalimbali lakini yale ya msingi ni upande mmoja pendo kwa jambo fulani linalosababisha hamu ya jambo hilo na hatimaye furaha jambo likipatikana upande mwingine chuki kwa jambo fulani linalosababisha hofu ya jambo hofu hasira dhidi ya hilo na hatimaye huzuni jambo likipatikana
north dakota dakota kaskazini ni jimbo la marekani upande wa kaskazini kati ya nchi
imepakana na kanada saskatchewan na manitoba minnesota south dakota dakota kusini na montana
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
oregon ni jimbo la marekani upande wa magharibi kazkazini ya nchi
impekana na washington idaho nevada na california
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
miji muhimu baada ya portland ni eugene astoria medford na bend
south dakota dakota kusini ni jimbo la marekani upande wa kaskazini kati ya nchi
imepakana na north dakota dakota kaskazini minnesota iowa nebraska wyoming na montana
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
mount rushmore ni ukumbusho mashuhuri katika jimbo la south dakota
mad ni wimbo wa mwimbaji na mtunzi wa muziki wa r b kutoka nchini marekani ne yo
huu ni wimbo wa tatu kutoka katika albamu yake ya year of the gentleman
part of the list ni wimbo wa msanii wa rekodi za muziki wa r b kutoka nchini marekani ne yo
huu ni wimbo wa nne kutoka katika albamu yake ya year of the gentleman
make me better ni single ya tatu ya msanii fabolous kutoka katika albamu yake ya from nothin to somethin
wimbo umemshirikisha mwimbaji machachari wa r b ne yo lakini alikuwa akipiga sehemu za vibwagizo tu
timbaland alidokezea kidogo kuhusu wimbo na alisema kwamba nyuzi za wimbo huu ni sampuli kutoka kwa sherine al sa ban aleh
sampuli kama hii ilishawahi kutumiwa na rza katika wimbo wa raekwon wa mwaka rainy dayz
funkmaster flex naye alishawahi kuitumia kwa ajili ya michano huru ya busta rhymes ya
wimbo huu umemfanya fab ajikute katika hali ya kawaida kwa kuongea na mademu
kwa mujibu wa mashairi fab na ne yo wanawaambia mademu zao kwamba wanalazimika kuhesabiwa kivyao lakini wawe na mademu zao yaani wao ni wabora zaidi
kwa bahati mbaya wimbo mzima ulivuja katika mtandao mnamo tar
roselyn s nchez ameonekana katika video akiwa kama kipenzi cha fabolous
video hii imeuzishwa sura rapa kama red cafe na dwight freeney kama mtu aliyezinguliwa na mlevi
single ilitumia wiki kwa kushika nafasi ya kwanza katika billboard hot rap tracks
mnamo mwezi wa januari toleo la la gazeti la vibe limeipa jina kibao cha make me better katika orodha ya nyimbo bora za mwaka wa 
key west ni mji wa marekani katika jimbo la florida
ni mji ya kisiwa cha florida keys katika ghuba ya meksiko
key west iko km kusini magharibi ya mji ya miami
hate that love you ni wimbo wa mwimbaji wa muziki wa pop bi
ulitolewa ukiwa kama wimbo wa tatu kutoka katika albamu yake ya good girl gone bad
wimbo umemshirikisha msanii wa mwingine wa r b ne yo ambaye pia alifanyakazi na rihanna katika kibao chake cha maarufu kama unfaithful
wimbo umetayrishwa na stargate ambaye pia alitayarisha wimbo mwingine wa rihanna wa unfaithful na sexy love ya ne yo
bust it baby ni wimbo wa msanii plies akimshirikisha ne yo
huu ni wimbo wa pili wa plies kutoka katika albamu yake ya definition of real
huu ulifanywa kama wimbo wa ziada kwenye albamu yake wakati bust it baby pt
pia kulikuwa na remix nyingine imemshirikisha trey songz
remix yake imechukuwa sampuli ya wimbo wa zamani wa janet jackson wa mwaka maarufu kama come back to me
kuna remix nyingine ambayo imemshirikisha janet mwenyewe
wimbo umepata kushirikisha wasanii wakali wa mamtoni
wasanii hao ni pamoja na kanye west jermaine dupri fabolous na ne yo
sheikh ali muhsin al barwani alikua mzalendo wa nchi ya zanzibar ambae alipata mafunzo ya dini kwa baba yake sheikh muhsin bin ali na kwa wanazuoni wengine pia wa afrika ya mashariki
pia sheikh ali amesoma ilimu ya kilimo chuo kikuu cha makerere makerere university huko uganda
sheikh ali alianza maisha yake kwa kufanya kazi ya kilimo na uwalimu
katika mwaka aliacha kazi ya serikali ili ashughulikie jihadi ya nchi yake na umma wake
sheikh ali alikua mhariri mkuu wa gazeti la mwongozi kwa muda wa miaka kumi na tano
sheikh ali muhsin aliongoza chama cha hizbu zanzibar nationalist party na aliongoza jihadi ya uhuru wa zanzibar dhidi ya muingereza
hapo aliitwa zaim na raia wa zanzibar yaani zaim ni kiongozi
sheikh ali alitumika kazi mbali mbali huko zanzibar alifanya kazi ya waziri wa ilimu na waziri wa mambo ya ndani baadae akapewa kazi ya naibu wa waziri mkuu na waziri wa mambo ya nje katika serikali ya kidemokrasia ya zanzibar
januari mwaka serikali yake ilipinduliwa mapinduzi hayo yalisababisha kumwagika kwa damu za watu wengi hadi ulimwengu ulishtuka kutokana na kumwagika damu hizo maana walikufa watu wengi sana sheikh ali muhsin aliwekwa jela kwa zaidi ya myaka kumi bila kushtakiwa kwa sababu ya fikra zake za kisiasa
mwaka sheikh ali muhsin alifunguliwa nakuachiwa huru akaamua kuondoka nakuelekea kenya nakuomba ukimbizi na wakati alipopata ukimbizi aliamua kuelekea misri kairo alikaa muda mrefu huko kairokiasi cha myaka na huko alisoma katika chuo kikuu cha al azhar nchini misri yeye alikua rafiki mzuri wa raisi wa misri gamal abdel nasser
baada ya kukaa muda mrefu huko misri aliamua kurejea kenya na baadae aliamua kuelekea falme za kiarabu dubai na huko huko ndio alifasiri qurani kwa lugha ya kiswahili ambayo inaumashuhuri mwingi kwa wale waislamu wazungumzao lugha ya kiswahili ulimwenguni haswa afrika ya mashariki na ya kati pia na ya kusini na visiwa vya bahari hindi ametunga mashairi ya kiswahili yenye beti juu ya maisha ya mtume muhammad s
w ametunga kitabu cha kiingereza cha kulinganisha ukristo na uiislamu alikifasiri mwenyewe kwa lugha ya kiswahili pia
sheikh ali muhsin mungu amuweke mahala pema aliiaga dunia siku ya jumatatu mwezi wa machi alifariki akiwa na umri wa myaka 
single ni wimbo wa pili kutoka katika albamu ya tano ya kundi la muziki la new kids on the block the block ambao umeimbwa pamoja na ne yo
 agosti ya mwaka ukiwa kama wimbo wa kupakua mtandaoni
kwa mujibu wa allaccess
com wimbo uliiangiliana na redio mnamo septemba ambamo ni tarehe sawa iliyotoka albamu hiyo
wimbo ulitolewa ukiwa kama cd single nchini uk mnamo novemba 
ne yo naye ameingiza toleo aliloimba peke yake na kuitia katika orodha ya nyimbo zake za albamu ya year of the gentleman ambamo wimbo una urefu wa 
wimbo ulishika nafasi ya katika chati za na tangu hapo ikaja kushika nafasi ya hadi kutoka kwake
kwa u
imeingia katika chati za pop ikiwa nafasi ya lakini baadaye ikajikongoja na kufikia nafasi ya 
karama kutoka kiarabu ni zawadi yoyote inayotokana na ukarimu wa mungu kwa viumbe wake
katika surat al maryam mariamu analishwa kwa neema ya allah hii inatazamiwa pia kama karama
karama inaweza kupatikana kama tabia au uwezo wa pekee kama mtu mwenye kufanya miujiza kwa idhini ya mungu
katika uislamu hilo ni mojawapo kati ya majina ya kumsifia
katika biblia karama kwa kawaida ni tafsiri ya neno la kigiriki kharisma kutokana na kh ris neema
neno hilo limekuwa likitumika sana katika kanisa kuanzia pentekoste na katika barua za mtume paulo kwa msisitizo kuwa karama zote zinamtegemea roho mtakatifu
basi kwa kuwa tuna karama zilizo mbalimbali kwa kadiri ya neema tuliyopewa ikiwa unabii tutoe unabii kwa kadiri ya imani ikiwa huduma tuwemo katika huduma yetu mwenye kufundisha katika kufundisha kwake mwenye kuonya katika kuonya kwake mwenye kukirimu kwa moyo mweupe mwenye kusimamia kwa bidii mwenye kurehemu kwa furaha rom 
karama nyingine muhimu zinawezesha kuishi kwa useja kama yesu na paulo au kwa ndoa nipendalo ni kwamba watu wote wawe kama mimi nilivyo walakini kila mtu ana karama yake mwenyewe itokayo kwa mungu huyu hivi na huyu hivi
lakini nawaambia wale wasiooa bado na wajane ni heri wakae kama mimi nilivyo kor 
si wote wawezao kulipokea neno hili ila wale waliojaliwa math 
tunavyoona katika historia ya watawa mara nyingi karama ya useja inaendana na nyingine katika maisha ya sala ya kijumuia na ya kitume
hivyo filipo alikuwa na binti wanne mabikira waliokuwa wakitabiri mdo 
karama zinagawiwa na roho mtakatifu jinsi anavyotaka si kwa sifa au faida ya binafsi bali kwa ustawi wa taifa la mungu
kazi hizi zote huzitenda roho huyo mmoja yeye yule akimgawia kila mtu peke yake kama apendavyo yeye je wote ni mitume kwa kuwa mnatamani sana kuwa watu wenye karama za roho takeni kwamba mzidi sana kuwa nazo ili kulijenga kanisa kwa maana mungu si mungu wa machafuko bali wa amani kor 
kwa ajili hiyo mitume walipambanua na kuratibu karama katika ibada na katika maisha ya jumuia zisije zikavuruga kanisa
karama za kushangaza zina hatari mbalimbali hasa zikitiwa maanani mno
hapo ni rahisi zilete majivuno kijicho na mafarakano
ikiwa kwenu kuna husuda na fitina je si watu wa tabia ya mwili ninyi tena mnaenenda kwa jinsi ya kibinadamu mmekwisha kushiba mmekwisha kupata utajiri mmemiliki pasipo sisi
naam laiti mngemiliki kwa hiyo anayejidhania kuwa amesimama na aangalie asianguke kor 
kisha kudanganyika ni vigumu kuachana nayo hata yakiwa na madhara kwa mhusika au kwa kanisa
busara ni mojawapo kati ya maadili bawaba yaliyotambulikana na wanafalsafa wa ugiriki
ndiyo adili linalofanya akili izingatie kwa makini hali halisi ili kutambua yaliyo mema na kuchagua njia ya kufaa kuyafikia
aristotle alifuatwa na thoma wa akwino akisema busara ndiyo kanuni nyofu ya utendaji
adili hilo halichanganyikani na woga unaomzuia mtu asitende inavyotakiwa wala na ujanja unaotumia undumakuwili na ulaghai
kwa kilatini inaitwa auriga virtutum dreva wa maadili kwa kuwa inatakiwa kuongoza utekelezaji wa maadili mengine yote ikiyaonyesha kanuni na kiasi
kwa njia ya busara tunatumia kwa hakika misimamo ya kiadili katika nafasi mbalimbali na kuondoa wasiwasi kuhusu la kutenda
maadili bawaba ni maadili manne ya kiutu yaliyojulikana na wanafalsafa wa ugiriki hasa plato na aristotle kuwa ndiyo yanayotegemeza maadili mengine yote ya kiutu kama vile bawaba zinavyotegemeza mlango uweze kufanya kazi yake vizuri
yanaitwa pia maadili ya kiutu ya msingi au fadhila za msingi kwa kuwa ndiyo hasa yanayomfanya mtu atende kadiri ya utu wake
katika ukristo yanatofautishwa na maadili ya kimungu yaani imani tumaini na upendo ambayo yanatokana na mungu na kumlenga yeye
haki ndiyo utaratibu unaotakiwa katika mafungamano
kwa kigiriki inaitwa dikaiosyne kutokana na neno asili dike yaani anayeelekeza na kwa hiyo pia mwongozo utaratibu
tofauti na nomos yaani sheria inayoongoza wanyama pia dike inahitajiwa na binadamu ili kuishi kwa utaratibu
ni kinyume cha bie ukatili nguvu inayoangamiza
dikaios mwenye kujali haki ni mtu anayemtendea kila mmoja haki yake
dikaia zoe ni maisha ya kiutu yanayopingana na hybris kiburi na ushenzi
katika maana ya kwanza kabisa ambayo ilitafsiriwa na mwanafalsafa wa ugiriki plato kwenye kazi yake jamhuri
kutokana na historia dhana mbalimbali zimegunduliwa
nguvu kwa kigiriki andreia kwa kilatini fortitudo ni adili la kiutu linalomfanya mtu awe imara na kudumu kulenga mema hata katika matatizo
linathibitisha nia ya kushinda vishawishi na kushinda mapingamizi katika njia ya uadilifu
linawezesha kushinda hofu hata ya kifo na kuvumilia majaribu na dhuluma
hivyo mtu anakuwa tayari kuuawa ili kutetea jambo la haki
kuanzia plato nguvu inatajwa kati ya maadili manne yanayoitwa maadili bawaba kwa kuwa yanategemeza maadili mengine yote ya kiutu
kiasi kwa kigiriki sofrosune kwa kilatini temperantia ni adili linaloratibu matumizi ya vitu binadamu asije akatawaliwa na tamaa
pamoja na falsafa dini nyingi zinasifu adili hilo na kuhimiza kulitekeleza k
mf
katika ukristo ni mojawapo kati ya maadili bawaba yanayotegemeza maadili mengine yote ya kiutu
fresno ni mji wa tano kwa ukubwa katika california
eneo lake ni 
 km kuna wakazi 
fresno ni kati ya california baina ya los angeles na san francisco
jina la fresno ni ya kihispania maana yake ni mti wa ash
torati kwa kiebrania torah maana yake ni fundisho mwongozo au sheria
kwa jina hilo vinatajwa kwa pamoja vitabu vitano vya kwanza vya tanakh vinavyojulikana pia kwa jina lenye asili ya kigiriki la pentateuko pente maana yake tano teukhos maana yake kitabu
kwa jina hilohilo wayahudi wanamaanisha pia sheria ya dini yao kwa jumla wakitofautisha torah shebiktav sheria iliyoandikwa yaani vitabu hivyo vitano na torah shebehalpeh kwa mapokeo yote yaliyokubalika baadaye
kusoma torah ni wajibu muhimu mmojawapo wa kila mwisraeli
ni desturi kusoma torati nzima kwa mwaka mmoja na kwa ajili hiyo imegawiwa katika sehemu parashoth wingi wa parasha yaani sehemu kama zilivyo siku za sabato katika miaka mirefu yenye miezi 
vitabu vya torah ni majina ya vitabu kwa kiebrania yanatokana na maneno yake ya kwanza torati si mkusanyo wa mpango wa sheria bali hasa msingi wa kiteolojia wa imani ya israeli mungu mmoja taifa moja nchi moja ambamo zinapatikana sheria nyingi pia pamoja na historia ya taifa la mungu
sheria zinaweza zikafanana na zile za makabila ya jirani lakini zina mambo ya pekee yanayotokana hasa na imani ya kuwa mungu ni mmoja tu
torah ni msingi muhimu zaidi wa dini ya kiyahudi na ya maadili yake yanatotegemea utekelezaji wa maagizo mitzvot 
kadiri ya mapokeo yao vitabu hivyo vilitolewa na mungu kwa musa kwenye mlima sinai
kwa hiyo hata herufi au ishara yake ndogo imewekwa na mungu kama fundisho
wakristo walipokea torati kutoka kwa wayahudi kwa kuzingatia hasa maneno ya yesu msidhani kwamba nimekuja tangua torati au manabii la sikuja kutangua bali kukamilisha math 
hivyo wakristo hawakubali kutekeleza maagizo yote ya torati yanavyofundishwa na wayahudi bali yalivyokamilishwa na yesu
sura hiyo ya mathayo inatoa mifano kuhusu tafsiri yake ya maneno juu ya upendo kwa jirani
 msidhani ya kuwa nimekuja kutangua sheria ya mose na mafundisho ya manabii
 kweli nawaambieni mpaka hapo mbingu na dunia zitakapopita hakuna hata nukta moja au sehemu ndogo kabisa ya sheria itakayoondolewa mpaka yote yametimia
 basi yeyote atakayevunja hata amri moja ndogo kuliko zote na kuwafundisha wengine wafanye hivyo huyo atakuwa mdogo kabisa katika ufalme wa mbiguni
lakini yule atakayezishika na kuwafundisha wengine huyo atakuwa mkubwa katika ufalme wa mbinguni
 ndiyo maana nawaambieni wema wenu usipozidi ule wa mafarisayo na walimu wa sheria hamtaingia kamwe katika ufalme wa mbinguni
 lakini mimi nawaambieni yeyote anayemkasirikia ndugu yake lazima ahukumiwe
anayemwita ndugu yake pumbavu atastahili kuingia katika moto wa jehanamu
 basi ukipeleka sadaka yako mbele ya madhabahu na hapo ukakumbuka kwamba ndugu yako ana ugomvi nawe iache sadaka yako mbele ya madhabahu nenda kwanza ukapatane na ndugu yako ndipo urudi ukatoe sadaka yako
 patana na mshtaki wako upesi mkiwa bado njiani kwenda mahakamani
la sivyo mshtaki wako atakukabidhi kwa hakimu naye hakimu atakukabidhi kwa askari nawe utafungwa gerezani
 kweli nakwambia hutatoka humo mpaka umemaliza kulipa senti ya mwisho
 lakini mimi nawaambieni atakayemtazama mwanamke kwa kumtamani amekwisha zini naye moyoni mwake
 basi kama jicho lako la kulia linakukosesha ling oe ukalitupe mbali
 na kama mkono wako wa kulia unakukosesha ukate ukautupe mbali
afadhali zaidi kupoteza kiungo kimoja cha mwili kuliko mwili wako wote uende katika moto wa jehanamu
 ilikwisha semwa pia anayemwacha mke wake yampasa ampe hati ya talaka
 lakini mimi nawaambieni anayempa mkewe talaka isipokuwa kwa sababu ya uzinzi anamfanya azini na mtu akimwoa mwanamke aliyepewa talaka anazini
 tena mmesikia kuwa watu wa kale waliambiwa usivunje kiapo chako bali ni lazima utimize kiapo chako kwa bwana
 lakini mimi nawaambieni msiape kamwe wala kwa mbingu maana ni kiti cha enzi cha mungu wala kwa dunia maana ni kiti chake cha kuwekea miguu wala kwa yerusalemu maana ni mji wa mfalme mkuu
 wala usiape kwa kichwa chako maana huwezi kuufanya hata unywele mmoja kuwa mweupe au mweusi
 ukisema ndiyo basi iwe ndiyo ukisema siyo basi iwe kweli siyo
 mmesikia kwamba ilisemwa jicho kwa jicho jino kwa jino
 lakini mimi nawaambieni usimlipize kisasi mtu mbaya
mtu akikupiga kofi shavu la kulia mgeuzie pia shavu la pili
 mtu akikupeleka mahakamani kutaka kukuchukulia shati lako mwache achukue pia koti lako
 mtu akikulazimisha kubeba mzigo wake kilomita moja ubebe kilomita mbili
 akuombaye mpe na mtu akitaka kukukopa kitu usimnyime
 mmesikia kwamba ilisemwa mpende jirani yako na kumchukia adui yako
 lakini mimi nawaambieni wapendeni adui zenu na kuwaombea wale wanaowadhulumu ninyi ili mpate kuwa watoto wa baba yenu aliye mbinguni
kwa maana yeye huwaangazia jua lake watu wabaya na wema na kuwanyeshea mvua watu wanyofu na waovu
 je mtapata tuzo gani kwa kuwapenda tu wale wanaowapenda ninyi kama mkiwasalimu ndugu zenu tu je mmefanya kitu kisicho cha kawaida hata watu wasiomjua mungu nao hufanya vivyo hivyo
kurani inazungumzia sana yaliyomo katika torati na isisitiza sana baadhi ya sheria zake
camera phone ni wimbo wa nne kutoka katika albamu ya tatu ya msanii wa hip hop the game lax
umeonekana kuwa kama wimbo wa ziada kwenye toleo la albamu tu
nchini uk haikutolewa kama single kutoka kwenye albamu kwa kufuatia kutotolewa toleo lile la juu
wimbo uliingia katika nafasi ya katika uk baada ya kutolewa kikawaida
licha kutoshika nafasi katika bora lakini imepata kupigwa sana katika matelevisheni mengi ya uk
pio wa pietrelcina mei septemba alikuwa padri wa kanisa katoliki na mtawa wa ndugu wadogo wakapuchini
kabla hajafa alipingwa na kudhulumiwa lakini pia aliheshimiwa tayari na umati wa watu kutokana na karama na wingi wa miujiza iliyoshuhudiwa
mwaka alitangazwa na papa yohane paulo ii kuwa mtakatifu sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe septemba siku ya kifo chake
alizaliwa na wakulima grazio maria forgione na maria giuseppa de nunzio tarehe mei huko pietrelcina karibu na benevento akabatizwa kesho yake katika kanisa la mtakatifu anna na kupewa jina la francesco kwa heshima ya fransisko wa asizi
tarehe septemba alipokea ekaristi na kipaimara
francesco hakufuata shule kwa utaratibu uliotakiwa kwa sababu alitakiwa kusaidia familia yake shambani
alipofikia umri wa miaka padri domenico tizzani alimsomesha kwa miaka elimu yote ya msingi
hamu ya kuwa mtawa na padri ilijitokeza mapema hasa kwa kumuona bradha camillo wa sant elia pianisi akipitia kijijini kuombaomba
mwaka alianza utaratibu wa kujiunga na shirika ambalo baada ya kumkataa mara ya kwanza lilimkubali
alisimulia kuwa tarehe januari alianza kujaliwa njozi moja ilimfunulia wito wake wa kupambana na shetani nyingine ilimhakikishia upendeleo wa mungu na bikira maria
tarehe januari alianza mwaka wa unovisi kwa jina la ndugu pio
kisha kuumaliza na kuweka nadhiri za useja mtakatifu ufukara na utiifu alikwenda masomoni na tarehe januari aliweka nadhiri za daima
mnamo novemba alihamia montefusco kwa masomo ya teolojia
tarehe julai alipewa daraja takatifu ya ushemasi na tarehe agosti ile ya upadri
miaka hiyo alianza kuugua sana na kupatwa na mateso yaliyomshirikisha yale ya yesu kama vile madonda mikononi mapigo ya mijeledi na taji la miba kichwani
akiwa san giovanni rotondo mnamo agosti pio alisema ameanza kutokewa na mtu anayemchoma kwa mkuki ubavuni na hatimaye akaonekana na madonda matano ya yesu
viongozi wa kanisa walianza kutuma wataalamu kufanya uchunguzi uliomsumbua sana padri pio
hatimaye tarehe mei walitoa hati ya kuangalisha watu wasiamini ni mambo ya kimungu
miaka baadaye ilitolewa hati nyingine iliyomkataza asiadhimishe misa hadharani wala sakramenti ya kitubio
papa yohane xxiii aliagiza ukaguzi mwingine kutokana na mashtaka mapya lakini papa paulo vi alikuwa anamheshimu sana
madonda yake yalitoweka wakati wa misa siku tatu kabla ya kifo kilichotokea tarehe septemba padri pio akiwa na miaka 
kesi ya kumtangaza mwenye heri ilianza mapema lakini ilichukua muda mrefu kutokana na upinzani wa watu mbalimbali
konventi ni jumla ya majengo maalumu ya jumuia ya kitawa isiyo ya wamonaki kanisa vyumba vya kulala meza sebule n
konventi iliyoanza mwishoni mwa karne za kati si tena ngome ya kujitegemea kama monasteri ambayo kwa kawaida ilikuwa kubwa zaidi kutokana na wingi wa watawa walioikalia na wa kazi walizofanya na huduma walizotoa
malengo ya konventi ni hasa malazi ya watawa wanaofanya kazi zao nyingi nje ya nyumba yao k
mf
mtaguso wa kwanza wa vatikano unatazamwa na kanisa katoliki kama mtaguso mkuu wa katika historia yake
uliitishwa rasmi na papa pius ix mnamo juni na vikao vyake viliendelea katika basilika la mt
petro huko vatikano mjini roma kuanzia tarehe desemba hadi vilipokatika mnamo kutokana na jeshi la italia kuteka roma tarehe septemba
walishiriki maaskofu na mapadri kati ya wenye haki ya kuhudhuria ambao kwa mara ya kwanza walitokea mabara yote
pia ilikuwa mara ya kwanza ya kutokuwepo wawakilishi wa serikali
kumbe wajumbe wa waorthodoksi na wa waprotestanti walialikwa pia lakini hawakufika
tarehe aprili baada ya majadiliano mengi ilipitishwa hati dei filius juu ya mungu ufunuo imani na uhusiano kati ya imani na akili
ingawa lengo halikuwa hilo tokeo kuu la kazi ya mtaguso huo ni tangazo la dogma ya papa kuwa na karama ya kutokosea katika mafundisho ya imani na maadili anayoyatoa ili yadumu moja kwa moja pale anapotimiza masharti fulani kwa kifupi akisema ex cathedra yaani kutoka ukulu
dogma hiyo iliimarisha mamlaka ya papa na umoja wa kanisa dhidi ya maelekeo ya kitaifa ambayo yalitawala karne zilizotangulia yakisababisha matatizo mengi
mtawa ni mtu anayejitenga na ulimwengu ili kuishi maisha maadilifu
katika dini mbalimbali mfano mmojawapo ni ule wa wamonaki
lakini katika ukristo historia ya utawa ilitokeza aina mbalimbali
katika kanisa katoliki ni mwamini yeyote aliyejiweka wakfu hasa kwa kushika useja mtakatifu na kwa kawaida pia ufukara na utiifu
mara nyingi watawa wanaunda mashirika yenye karama moja inayofafanuliwa na kuratibiwa katika kanuni na katiba maalumu
mtawa anaweza kuwa mwanamume au mwanamke mwenye daraja takatifu au la
mmonaki kutoka kigiriki monachos wa pekee ni mwanamume au mwanamke anayefanya juhudi za pekee katika dini yake akiishi peke yake au katika jumuia ya kitawa ambayo nyumba yake inaitwa monasteri
tofauti na watawa walioishi katika mazingira ya kawaida mwishoni mwa karne iii huko misri ulianza mtindo wa kukimbia ulimwengu hata kimakao
mmonaki alitafuta upweke kamili hasa jangwani ili kuishi na mungu tu ili moyo uweze kutulia kabisa bila ya kushikwa na mitindo na masharti ya maisha ya kawaida
miundo mipya ya umonaki ilitegemea matatu mwanzilishi kanuni upweke
mtindo huo wa maisha ambao ndio mchango mkuu wa afrika kwa kanisa lote ulistawi hasa baada ya dola la kirumi kuruhusu ukristo 
maisha hayo magumu yaliyoenea mapema hata nje ya dola hilo yaliamsha waamini wafuate injili kwa juhudi kama wakati wa dhuluma ulipohitajika ujasiri mbele ya hatari ya kuuawa
hivyo umonaki ulionekana aina mpya ya kifodini kwa jinsi ulivyomtolea mungu maisha yote
anayeheshimiwa kama baba wa wamonaki ni antoni abati ambaye akizingatia maneno mbalimbali ya injili aliwagawia maskini utajiri wake mkubwa amfuate mwokozi
maisha yake yote akazidi kujitafutia mahali pa upweke kamili zaidi ili kumlenga mungu tu
mara baada ya kifo chake kitabu kilichoandikwa na atanasi juu yake kikaeneza mvuto wa umonaki hadi magharibi
muda mfupi baadaye na sehemu ileile yalianzishwa maisha ya pamoja ambamo mali na vilevile mang amuzi ya kiroho yashirikishwe hata kwa waamini wa ulimwenguni
pakomi aliongokea imani kwa kuzingatia wakristo walivyowatumikia wafungwa kwa upendo
mang amuzi hayo ya awali yalimuangazia kuwa mungu ni upendo yakaathiri maisha na mafundisho yake yote
hivyo baada ya kushika umonaki akajisikia wito wa kuishi kwa upendo na wengine akaanzisha maisha ya pamoja upwekeni misri kusini
ndiye wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa na ndani yake jina ndugu linashika nafasi ya mmonaki
kanuni hiyo ikaja kuathiri maisha ya wamonaki na kanuni zao mashariki na magharibi vilevile na ndiyo inayoongoza umati wa wamonaki wa ethiopia tangu mwaka hivi
mbali ya mafungo na sala ndefu pakomi alisisitiza kujikana kwa ajili ya wengine yaani kuwa na utiifu huruma na misaada ya kila aina ndiyo njia ya upendo ambayo iliagizwa na bwana na kufanya maisha ya pamoja yawe bora kuliko upweke kamili
karibu na monasteri za kiume kulikuwa na nyingine za kike
pia bazili mkuu baada ya kutembelea wamonaki sehemu mbalimbali alianzisha maisha ya pamoja katika jamaa ambayo lengo lake kuu lilikuwa kushika kikamilifu udugu wa kiinjili kama katika kanisa la mwanzoni
tofauti na monasteri ya pakomi iliyofikia kuwa na maelfu ya watawa jamaa hiyo haikuwa na idadi kubwa wala ngome tena haikuwa jangwani bali karibu na mji wa kaisarea wa kapadokia
akiwa askofu huko alisisitiza uhusiano na kanisa watawa wa kiume na wa kike wawe chachu inayofanya wakristo wenzao wafuate utakatifu wa wito wao tena aliwakabidhi shughuli mbalimbali kama vile kuhubiri na hasa kuhudumia wenye shida
mtindo huo ulisisitiza ushirikiano kati ya ndugu kuliko uongozi wa abati na miundo mikubwa
katika nchi ya jirani mesrop akaanzisha mtindo wa monasteri kuwa na shule karibu ili kuandaa watu watakaoendeleza elimu ya dini hasa kwa kutafsiri na kunakili vitabu
mapema monasteri kubwa zikawa pia na seminari kuu au vyuo vikuu vya teolojia
huo umonaki wa armenia ulidumisha utamaduni wa taifa hilo ambalo lilikuwa la kwanza kupokea ukristo jumla pamoja na mfalme wake halafu likaushika moja kwa moja hata lilipopitia vipindi vigumu sana
picha kovelklein
jpg thumb px right mmonaki aina ya wabenedikto picha germany m nchen monks
jpg thumb left px lebo ya munich inakumbusha maana ya jina lake kama mji ulioanzishwa na wabenedikto tangu karne ya iv umonaki ulienea magharibi pia huko italia ufaransa na hispania kulikuwa na monasteri za kike na za kiume zilizosimamiwa na maaskofu watakatifu
kati yao wa kwanza kupitia umonaki ni martino wa tours 
hasa maandishi ya yohane kasiano yalieneza hekima ya wamonaki wengi wa mashariki alioongea nao
kwanza aliishi na walei wenzake halafu akiwa askofu aliishi na mapadri wake akawashirikisha utajiri wake wa akili na roho ili wafanye vizuri utume
katika kanuni yake iliyotumika kwa wanawake pia umoja uliwekwa kuwa lengo lenyewe la utawa si jambo lake mojawapo tu
hata yeye aliathiri sana maisha ya kitawa ya magharibi kote
benedikto wa nursia ndiye aliyeunda umonaki wa magharibi kwa namna ya kudumu hasa kwa njia ya kanuni aliyoitunga polepole kutokana na mang amuzi yake kanuni ya mwalimu asiyejulikana na mafundisho ya bazili na mababu wengine wa jangwani
kanuni yake iliunganisha vizuri maelekeo mawili ya umonaki wa zamani kumtafuta mungu kwa juhudi upwekeni na kuishi kwa umoja
sifa yake nyingine ni mchanganuo mzuri wa sala na kazi mbalimbali ambazo ziliokoa elimu ya zamani na kufufua uchumi wa ulaya magharibi baada ya makabila ya kijerumani kuvuruga kote
yeye alidumisha ubaba wa kiroho katika jumuia nzima ndiyo maana abati ana nafasi ya pekee na ya kudumu kwa wamonaki ambao aliwafafanua kuwa watu wanaoishi katika monasteri na kutii kanuni moja na abati mmoja
kwake monasteri ni shule ya utumishi wa bwana ambapo abati ndiye mwalimu na kanuni ndiyo kitabu
kinyume cha watawa wazururaji wa zamani hizo za misusuko benedikto alidai udumifu katika monasteri
kutokana na kila monasteri kujitegemea wabenedikto wakapata sura tofautitofauti bila ya kuachana na kanuni
ushirikiano kati ya monasteri mbalimbali unategemea asili yake na mitindo yake
kati ya aina nyingine za umonaki wa magharibi inakumbukwa hasa ile ya wakristo wa kiselti ulaya visiwani
hao hawakuwa na majimbo bali walimtegemea askofu abati wa monasteri ya jirani na kufuata desturi za kimonaki hasa maisha magumu ya malipizi na maungamo ya mara kwa mara
kutoka huko wamonaki wengi walihamia ulaya bara kama wasafiri wa kristo na wamisionari wakieneza desturi hizo
hatimaye wakaja kukubali kanuni ya benedikto pamoja na desturi za kanisa la roma
wamonaki wengine pia walichangia sana uenezaji wa ukristo ulaya k
mf
augustino wa canterbury aliyetumwa uingereza na papa gregori i mmonaki wa kwanza kufikia upapa halafu bonifas mtume wa ujerumani na mfiadini
picha czestochowa bazylika
jpg thumb px left monasteri ya jasna g ra polandi
ni kawaida ya binadamu kuanzisha kazi kwa nguvu halafu kuchoka kuanza safari kwa kasi halafu kupunguza mwendo
vilevile jumuia zina vipindi vya bidii na vya ulegevu
kanisa lenyewe ingawa ni takatifu linaathiriwa na ukosefu wa wanae
ila roho mtakatifu haliachi bila ya msaada wa watu motomoto ili kulirekebisha
utawa unahusika kabisa na utakatifu wa kanisa ukistawi mmoja unastawi wa pili pia
hasa katika karne ya ix xii kanisa la magharibi lilitambua wazi haja ya urekebisho katika umonaki na katika maisha yake yote
wamonaki wa matawi hayo wakaja kushika nafasi muhimu katika kurekebisha kanisa hasa petro damiani papa gregori vii na bernardo wa clairvaux 
wakati huohuo bruno alianzisha aina mpya ya ukaapweke iliyodumu kuwa na juhudi hadi leo wakartusi
pamoja na kudumisha moja kwa moja umonaki kati ya waortodoksi roho mtakatifu ameongoza waprotestanti kadhaa kuanzisha upya maisha ya kitawa baada ya martin luther kuyafuta kama kitu kinyume cha injili katika karne ya 
kuanzia mwaka katika nchi mbalimbali watu wa madhehebu hayo walianza tena kuishi kijumuia kwa kufuata pengine mapokeo ya kibenedikto na ya kifransisko
maarufu zaidi ni jumuia ya taiz ambayo ilianzishwa na ndugu roger schutz na kupokea wakatoliki pia lengo lake hasa ni umoja wa wakristo na kuinjilisha vijana
mbayuwayu au vijumbamshale ni ndege wa familia hirundinidae
wanafanana na teleka lakini hawa wako katika oda yao yenyewe apodiformes
mbayuwayu wana miguu mifupi kama teleka lakini mabawa yao ni mafupi zaidi na spishi nyingi zina rangi kama nyekundu buluu na au zambarau
spishi kadhaa huyataga mayai yao ndani ya mashimo asilia au matundu yaliyoachwa na vigong ota
spishi nyingi nyingine hulichimba tundu lao katika maada isiyo gumu k
spishi za jenasi hirundo ptyonoprogne cecropis petrochelidon na delichon hulijenga tundu lao la matope kupambana na ukuta wa jabali au jengo kwa kawaida karibu na sehemu inayochomoza kama paa la jengo
vinega ni ndege wa jenasi riparia katika familia hirundinidae
wanafanana na mbayuwayu lakini wana rangi ya mchanga na nyeupe
hulichimba tundu lao katika ukingo au chungu ya mchanga
mtu wa sala na utendaji alijitokeza hasa katika uongozi ufundishaji na uandishi kama mmojawapo kati ya wale waliochangia zaidi ulinganifu wa imani na utamaduni katika karne xiii ambapo ukristo wa magharibi ulizaa matunda bora hata upande wa elimu na sanaa mbalimbali
kisha kufa alitangazwa mtakatifu na mwalimu wa kanisa
sikukuu yake inaadhimishwa na kanisa katoliki kila mwaka tarehe julai
maisha yake kabla ya kuwa mtumishi mkuu wa shirika
mwaka aliozaliwa haujulikani kwa hakika bali ni kati ya na 
mahali ni civita di bagnoregio karibu na viterbo leo katika mkoa wa lazio italia ya kati
wazazi wake walikuwa mganga yohane fidanza na maria wa ritello kwanza aliitwa kwa jina la baba yake lakini alipoingia utawani aliitwa bonaventura yaani bahati njema
inasemekana jina hilo lilikuwa shangilio la fransisko wa asizi alipomuona bado mtoto kabla hajamponya kimuujiza ulemavu wake baada ya kufa na kutangazwa mtakatifu
alizidi kumfahamu fransisko alipokwenda paris ufaransa kwa masomo na kukuta huko ndugu wadogo waliokuweko tangu mwaka 
baada ya kupata stashahada ya arts aliamua kujiunga nao kwa kutambua kazi ya kristo ndani ya tapo lao akavikwa kanzu ya shirika mwaka 
nakiri mbele ya mungu kwamba kilichonifanya zaidi nipende maisha ya mwenye heri fransisko ni kuwa yalifanana na mwanzo na ustawi wa kwanza wa kanisa
kanisa lilianza na wavuvi sahili halafu likatajirika na walimu maarufu na wenye hekima sana utawa wa mwenye heri fransisko haukuanzishwa na busara ya watu bali na kristo aliendelea kusoma katika chuo kikuu cha paris ufaransa hadi mwaka akipata digrii ya biblia na teolojia halafu akafundisha huko akifuata falsafa ya plato na teolojia ya agostino wa hippo
mazingira ya chuo hicho yalimwezesha kufahamiana na walimu na wanafunzi kutoka nchi mbalimbali za ulaya na kustawisha mtazamo wake wa pekee uliokuwa na kristo kama kiini
upya ulioletwa na mashirika hayo mawili haukueleweka kwa urahisi wakati huo lakini pia kulikuwa na kijicho na wivu
baada ya bonaventura na thoma wa akwino kuutetea kwa kuonyesha ulivyolingana na injili papa aleksanda iv alilaani upinzani na kusifu sana mtindo huo wa maisha 
mwaka huohuo mwalimu huyo kuchaguliwa kuwa mtumishi mkuu wa shirika lake kukawa ushindi mwingine mkubwa chuoni
ni kwamba mtumishi mkuu aliyemtangulia yohane wa parma alipoamua kujiuzulu ingawa mkutano mkuu ulitaka aendelee hakurudi nyuma
hatimaye walimuomba walau amchague mwandamizi wake naye akamtaja bonaventura mtu wa mungu na wa watu mwema kwa wote na mwenye kipawa cha uongozi
kufuatana na tabia yake chanya alikubali hali halisi ya shirika na kujitahidi kuliepusha na hatari za nje na za ndani alizoziona mapema kabla hajachaguliwa
kwa miaka alikuwa mtumishi mkuu wa shirika akatembelea na kuwaandikia barua ndugu zake za kiroho waliokuwa tayari zaidi ya na kuenea ulaya afrika kaskazini mashariki ya kati na hata china akijitahidi kudumisha umoja kwa kulinganisha misimamo tofauti ya watawa walioelekea zaidi sala na ufukara na ya wale walioelekea zaidi elimu na utume
chini yake mkutano mkuu wa narbone ulitunga katiba maarufu ambayo ilikusanya na kusawazisha taratibu za maisha ya kila siku ikawa msingi wa katiba za karne zilizofuata
lakini alijua kwamba sheria haziwezi kutosha zisipoendana na umoja wa vipeo na malengo
mzizi wa uongozi wake ulikuwa daima sala na tafakuri
muungano na kristo ulimfanya asiishie kuagiza bali aangaze watawa na kuwaleta kwa yesu
alivyoviandika vinatokeza namna yake ya kuongoza
kati yake maarufu zaidi ni itinerarium mentis in deum yaani safari ya akili kwa mungu kinachoongoza kwa hatua sita kutoka ujuzi wa mungu unaopatikana kwa kuchunguza ulimwengu na vipawa vya roho yetu hadi shibe ya muungano na utatu kumpitia kristo kama alivyojaliwa fransisko
sawa na huyo bonaventura alifurahia uzuri wa viumbe alivyoandika mwanzoni mwa kitabu asiyeangazwa na mng ao huo wa vitu vilivyoumbwa ni kipofu asiyeamshwa na kelele hiyo ni kiziwi asiyemsifu mungu kwa kazi hizo zote ni bubu asiyegeukia asili kuu kutokana na maelekezo hayo ni mpumbavu
ulimwengu wote unatangaza upendo wa mungu mwema na maisha ya binadamu ni safari ya kumuendea
lakini hawawezi kupanda kwake kwa nguvu zao bila kuvutwa naye
ndiyo sababu sala ni ya lazima kama mama na chanzo cha kwenda juu
mashambulizi ya kutisha yalitokea pia ndani ya shirika upande wa ndugu wa kiroho walioelekea kufuata uzushi wa abati yohakimu wa fiore aliyefariki mwaka baada ya kutabiri umonaki mpya utakaoleta hali mpya katika kanisa na jamii
hao walidhani ndugu wadogo ndio waliotimiza utabiri huo wakajiona hawahitaji tena kuwa chini ya miundo ya zamani wala chini ya uongozi wa shirika na wa kanisa kinyume cha utiifu mnyenyekevu wa fransisko
dhidi ya upotoshaji huo bonaventura alisoma kwa makini maandishi yote ya abati huyo na hatimaye akawafafanulia wanashirika wa paris teolojia ya historia kwa usahihi
mafundisho yake hayakutimia ila yalikusanywa na wasikilizaji katika kitabu hexa meron yaani ufafanuzi wa uumbaji kwa siku sita ambazo toka zamani zilitazamwa kumaanisha vipindi sita vya historia
hata hivyo yeye alivitafsiri upya kwa kumuonyesha kristo kama kiini cha historia si mwisho wake
ndiyo sababu karne xiii ilipiga hatua kubwa upande wa ujuzi wa utakatifu na wa umisionari vilevile hasa kwa njia ya mashirika mapya ya ombaomba
karama ya fransisko ilithibitisha kwamba kristo anaweza kusababisha daima hali mpya kwa njia ya roho mtakatifu
kwake teolojia inalenga hasa hekima nayo inakumbatia kwanza ujuzi unaopatikana hasa kwa sala halafu wema unaotokana na ujuzi huo kupitia matendo
imani imo akilini namna ambayo inasababisha mapendo
kwa mfano ujuzi wa kwamba kristo alikufa kwa ajili yetu haubaki ujuzi bali unakuja kugeuka upendo
ni upendo huo si kiburi cha akili unaotakiwa kuchochea teolojia kwa lengo la kuzidi kumjua mpenzi
hivyo kwa bonaventura upendo unashika nafasi ya kwanza kwa kuwa lengo la binadamu ni kuungana na mungu katika upendo na humo kupata heri
katika msimamo huo na katika teolojia yake yote aliathiriwa sana na fransisko aliyechanganyikiwa na yesu na kuwaka moto kama serafi aina bora ya malaika kadiri ya pseudo denis
katika maandishi ya msiria huyo wa karne vi bonaventura alichota hasa wazo la kwamba katika kumuelekea mungu mtu anaweza akafikia hatua ambapo akili haioni tena ila upendo unakwenda mbele na kupenya fumbo la mungu
hilo linalingana kabisa na karama ya kifransisko inayopita michakato ya akili kwa kumpenda kristo msulubiwa
katika uongozi wake bonaventura alijipangia kulinganisha uaminifu kwa kanuni na mabadiliko shirikani akionyesha hayo hayaendi kinyume cha nia ya mwanzilishi
kwa ajili hiyo ilimpasa kuziondolea lawama za hao ndugu wa kiroho msingi wowote kwa kupigania uaminifu kwa wito wa shirika
mwenyewe alikubali kwa moyo matamko ya mapapa juu ya kanuni kama ufafanuzi rasmi wa wachungaji wakuu wa kanisa na wa shirika pia
kielelezo cha fransisko wa asizi kilitakiwa kuzingatiwa na wote kwa umoja bila kupishana kuhusu namna ya kukitazama
kwa ajili hiyo alitunga kitabu rasmi cha maisha yake kilichopitishwa na mkutano mkuu hata ukaagiza maandishi yote yaliyotangulia juu ya fransisko yateketezwe
ndivyo shirika lilivyopotewa kwa muda mrefu na habari nyingi muhimu juu ya mwanzilishi
aliheshimu ufukara kama sifa kuu na utukufu wa shirika ingawa alikubali mabadiliko yaliyotokea yaani konventi kubwa mijini n
kwake elimu pamoja na utume ni sehemu ya lazima ya utendaji wa kifransisko
kwa ajili hiyo alikubali ruhusa lilizopewa shirika ingawa kwa udogo alipenda kupatana na maaskofu na maparoko
basi chini ya uongozi wake shirika likatulia kwa jinsi alivyoweza kulinganisha upendo kwa fransisko na furaha kwa mabadiliko hamu ya kuishi upwekeni muda mrefu pamoja na ndugu wa kiroho na utetezi wa konventi za mijini
baada ya kuteuliwa na papa gregori kuwa kardinali mnamo mei akiwa askofu wa albano laziale kwa agizo lake aliandaa kwa bidii mtaguso wa pili wa lyon ulioanza mwaka hasa kwa lengo la kurudisha umoja kati ya wakatoliki na waorthodoksi lakini katikati yake akafa na muungano uliofikiwa ukaja kuvunjika tena
mwaka walipohamisha masalia yake walikuta kichwa hakijaoza
jambo hilo liliharakisha hatua ya kumtangaza mtakatifu iliyochukuliwa na papa sixtus iv tarehe aprili 
halafu tarehe mei akatangazwa na papa sixtus kuwa mwalimu wa kanisa kwa jina la doctor seraphicus yaani mwalimu wa kiserafi
hilo lilitokana na umotomoto wa upendo uliokuwa tunda la maisha yake ya sala ya dhati na unaojitokeza katika maandishi yake mengi
bwana yesu kristo unichome mpaka kiini cha moyo wangu kwa donda lile tamu la kuletea wokovu la upendo wako
unijaze kwa ule upendo motomoto mnyofu na mtulivu roho yangu ikuonee shauku ikijaa daima hamu ya makao yako ya milele
ziwa superior ziwa kubwa ni moja kati ya maziwa makubwa ya amerika ya kaskazini
pamoja na maziwa ya ziwa huron ziwa erie na ziwa ontario liko mpakani kati ya marekani na kanada na mpaka huu umepita ziwani
ziwa limepakana na kanada ontario upande wa kaskazini halafu na marekani minnesota wisconsin na michigan upande wa kusini
ziwa superior hupokea maji yake kutoka kwa mito mingi inayoishia humo maji yake hutoka kwenda ziwa huron kupitia mto st
mary s na soo locks
ziwa lina urefu wa kilomita na upana mkubwa wa km
kina cha wastani ni lakini kina kikubwa cahfikia m
milipuko ya mabomu mbagala ni tukio lililotokea mnamo saa asubuhi ya tar
 apili ya mwaka wa katika eneo la mbagala jijini dar es salaam tanzania
ni baada ya mabomu kulipuka katika ghala ya silaha ya kambi ya jeshi la ulinzi la wananchi wa tanzania jwtz namba kj
mabomu hayo yaliyokuwa yakilipuka kwa mfululizo yamesababisha vifo vya watu zaidi ya kujeruhi zaidi ya watu na mamia kadhaa wengi wao wakiwa ni watoto kupotea
kati ya watu waliopoteza maisha katika mkasa huo ni mama mmoja ajulikanaye kwa jina la sophia shango mkazi wa mbagala kuu pamoja na mtoto wake
wote walifyekwa vichwa na moja ya mabomu yaliyokuwa yakifyatuka kutoka kambi hiyo ya jeshi
wakisimulia mkasa huo mmoja wa majirani aliyejitambulisha kwa jina la eliya deo anasema siku hiyo muda wa saa tano asubuhi mama huyo akiwa nyumbani baada ya kukesha kazini alikuwa nje ya nyumba yake akitayarisha chai
idadi ya watu zaidi ya ikiwa bado hawajulikani mahala walipo kutokana na milipuko ya mabomu iliyotokea katika ghala la kambi ya jeshi la wananchi jwtz iliyoko mbagala kizuiani maiti sita zaidi wakiopolewa kutoka katika mto kizinga uliopo katika eneo hilo
kupatikana kwa maiti hao kunatia shaka kwamba huenda maiti zaidi wa tukio hilo lililoathiri maelfu ya wakazi wa eneo la mbagala wamo katika mto huo
maiti zilizoopolewa kwa mara ya kwanza katika mto huo zinafanya idadi kubwa ya watu waliofariki dunia kufikia kutoka wakiwemo askari watano jwtz
kutokana na hofu ya kuwapo maiti zaidi katika mto huo idadi kubwa ya askari wa jwtz walikuwa katika mto huo kujaribu kusaka maiti zaidi
hakuna mtu aliyeruhusiwa kufika katika eneo hilo la mto kizinga wakati askari wa jwtz walipokuwa wakiendelea kutafuta maiti wengine katika mto huo
inasadikiwa kuwa watu wengi hasa watoto walikimbilia katika mto huo kwa ajili ya kujiokoa wakati wa milipuko hiyo lakini wakazama na kusababisha vifo vyao
daktari mkuu wa hospitali ya manispaa ya temeke dk
asha mahita alielezea kuwa alipokea maiti wapya sita zilizoopolewa katika mto huo
asha aliongeza kuwa amempokea mtoto mmoja majeruhi aliyejulikana kwa jina la anna hamisi mkazi mbagala kizuiani na tangu alipofika hospitalini hapo hakuna ndugu aliyejitokeza kumchukua wala kuhudumia
katika kambi ya muda ya kituo cha polisi mbagala watoto walikuwa wakiendelea kutambuliwa na kuchukuliwa na ndugu na wazazi wao
kamanda wa operesheni jeshi la polisi upande wa mbagala triphon rutaihwa alisema polisi inaendelea kuokota mabomu na kukusanya vyuma vyote ambavyo vilisambaa katika makazi ya watu
alitoa wito kwa wananchi wenye kuviona vitu visivyo vya kawaida kutoa taarifa katika kituo hicho cha polisi
alisema hali ya usalama kwa sehemu hiyo bado si ya kuridhisha hivyo wananchi wanapaswa kuchukua tahadhari
wakati polisi ikihimiza kuwataka wananchi wawe makini na vyuma wanavyovitilia shaka jana baadhi ya wakazi wa mabagala hasa vijana walikamatwa wakiwa na vyuma vya mabaki mabomu
mwenyekiti mtendaji wa makampuni ya ipp reginald mengi pamoja na mkurugenzi wa kampuni ya quality group yusuf manji kwa nyakati tofauti wametoa msaada kwa ajili ya waathirika hao
 kwa ajili ya kusaidia mazishi na shughuli nyingine kwa wahanga wa tukio hilo
alikabidhi hundi kwa mweneyekiti wa kamati ya mazishi bwanahusi katika hafla iliyofanyika katika ukumbi wa manispaa ya temeke mengi alisema anaungana na wahanga hao pamoja na wafiwa katika kipindi hiki cha majonzi
alisema kuna kila haja ya kulifanya suala hili kuwa la kitaifa kwa kila mwenye uwezo kujitokeza kuwasaidia ili kuwawezesha wafiwa waweze kuzika ndugu zao
naye manji ambaye aliwakilishwa na meneja utumishi wa kampuni hiyo amir ally alisema kuwa kampuni hiyo inatoa vifaa na vyakula vyenye thamani ya sh milioni 
alivitaja vifaa hivyo kuwa ni magodoro maji ya kunywa aina ya uhai chupa tambi pamoja na mchele tani tano
akipokea msaada huo meya bwanahusi alisema bado kamati yake inahitaji misaada mingine mingi ili kuwawezesha wananchi wa mbagala walioathirika kwa tukio hilo kuendelea kuishi
yakobo wa marka septemba novemba alikuwa mwitalia maarufu kama mtawa wa shirika la ndugu wadogo na padri wa kanisa katoliki
alizaliwa monteprandone karibu na ascoli piceno leo katika mkoa wa marche nchini italia tarehe septemba 
kisha kusoma huko ascoli piceno alijipatia digrii ya sheria huko perugia kwenye mwaka 
baadaye alifanya kazi kama hakimu na wakili huko bibbiena na firenze katika mkoa wa toscana
kisha kufunga urafiki wa wafransisko wa huko na kutafakari mafumbo ya ukombozi kwenye mlima la verna aliacha kazi na kuingia utawani mnamo julai 
huko alilelewa pamoja na yohane wa kapestrano na bernardino wa siena
mhubiri hodari alitumwa na shirika lake kupinga uzushi wa wabogomili huko bosnia na wa wausi huko austria na boemia alianzisha konventi kadhaa katika ulaya ya kati akieneza ibada kwa jina la yesu na kutetea vita vya msalaba dhidi ya waturuki
alishiriki mtaguso wa firenze wenye lengo la kurudisha umoja kati ya wakatoliki na waorthodoksi
kwa juhudi zake mwaka tena mwaka alipatanisha miji ya fermo na ascoli piceno iliyoshindana muda mrefu
pia alitunga katiba za miji huku akianzisha vyama vya kitume pia
pamoja na kazi hizo alitunga vitabu alijenga makanisa konventi hospitali maktaba visima n
tarehe hiyo ndiyo sikukuu yake ya kila mwaka katika liturujia
alitangazwa mwenye heri na papa urban viii tarehe agosti na mtakatifu na papa benedikto xiii tarehe desemba 
bernardino wa siena septemba mei alikuwa mtawa wa shirika la ndugu wadogo na kasisi wa kanisa katoliki
alizaliwa na kubatizwa massa marittima siena tarehe septemba katika familia albizzeschi kutoka siena ambako alihamia baada ya kubaki yatima ili alelewe na ndugu zake na kusomeshwa
akiwa na miaka alijiunga na utawa katika tawi la urekebisho wa waobservanti ambalo akawa nguzo yake kuu pamoja na yohane wa kapestrano yakobo wa marka na alberto wa sarteano
kisha akaanza utume mkubwa akihubiri kwa mafanikio katika italia kaskazini
kazi yake yaliamsha katika kanisa imani na ibada kwa jina la yesu na kurekebisha maadili ya wengi
ndiye aliyesambaza kila mahali vibao vyenye kifupisho jhs jesus hominum salvator kikiwa na msalaba juu yake na kuzungukwa na jua lenye miali 
kutokana na sifa yake kubwa alitangazwa mtakatifu na papa nikolasi mwaka 
birgita wa uswidi finsta uswidi juni roma italia julai alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
fransisko halafu mwanzilishi wa shirika la mwokozi mtakatifu
alitangazwa mtakatifu na papa bonifasi ix mwaka halafu msimamizi mmojawapo wa ulaya na papa yohane paulo ii mwaka 
birgita alizaliwa huko finsta katika mkoa wa uppland uswidi katika familia ya masharifu
sehemu ya kwanza ya maisha yake ni ya mke mwenye watoto ambao wa pili kati yao anaheshimiwa pia kama mtakatifu katerina wa uswidi
pamoja na mume wake sharifu ulf gudmarsson alisoma biblia alianzisha hospitali na kuhudumia maskini
kutokana na kipaji chake kama mlezi aliitwa kwenye ikulu huko stockholm na hatimaye alifanya hija huko santiago wa compostela hispania
kisha kufiwa mume wake mwaka alijisikia kuhama nchi yake ili kuanza utume mpya akahamia roma 
baada ya kuhiji mahali pengi italia kati ya miaka na alitembelea nchi takatifu alipojionea mahali alipoishi yesu
alisema kuwa huko yerusalemu alipewa ujumbe wa bikira maria wa kurudi ulaya
huko aliwatabiria matukio mapapa na wafalme na kuwaonya vikali kuhusu urekebisho wa maadili ya wakristo akidai anawasiliana na yesu kristo
kutokana na mafumbo hayo alitunga sala zilizoenea sana
usifiwe bwana wangu yesu kristo kwa kuwahi kutabiri kifo chako kwa kugeuza kwa namna ya ajabu katika karamu ya mwisho kwa kuwaosha miguu kwa mikono yako mitakatifu na azizi ukionyesha hivyo ukuu usio na mipaka wa unyenyekevu wako
kwa kutoka jasho la damu katika mwili wako usio na kosa na kwa kutekeleza hata hivyo ukombozi wetu uliotamani kuutimiza usifiwe bwana wangu yesu kristo kwa kupelekwa kwa kayafa na kuruhusu kwa unyenyekevu wako uhukumiwe na pilato utukufu kwako bwana wangu yesu kristo kwa kudhihakiwa pale ambapo kisha kuvikwa nguo ya zambarau ulitiwa taji la miba mikali sana na kwa kuvumilia kwa subira isiyo na mipaka kwamba kwa kuruhusu kwa uvumilivu mkubwa ufungwe kwenye nguzo uonekane kama mwanakondoo asiye na kosa anayepelekwa machinjoni
kwa kukubali kuhukumiwa katika mwili wako mtakatifu kwa kubeba kwa uchungu msalaba juu ya mabega yako matakatifu na kwa kutaka kupigiliwa misumari katika mbao za adhabu kisha kuburutwa kikatili hadi mahali pa mateso na kuvuliwa nguo zako
kwa kuelekeza kwa unyenyekevu kati ya mateso hayo macho yako yaliyojaa upendo na wema kwa mama yako mstahivu sana na kwa kumfariji ukimkabidhi kwa ulinzi mwaminifu wa mwanafunzi wako
kwa kila saa uliyovumilia msalabani kwa ajili yetu wakosefu uliikabidhi kwa unyenyekevu wote mikononi mwa mungu baba na kwa kuzirudisha kwa huruma katika uzima wa milele toka uhamishoni
kwa kukubali mkuki ukuchome ubavu na moyo kwa wokovu wetu vilivyobubujika kutoka ubavu huo kwa ukombozi wetu
kwa kutaka mwili wako mbarikiwa ushushwe toka msalabani ukabidhiwe mikononi mwa mama mwenye huzuni na kuvikwa naye halafu ufungwe katika kaburi na kulindwa na askari
kwa kupaa mbinguni siku arubaini baadaye ukitazamwa na wengi na kwa kutawaza huko juu kwa heshima marafiki wako uliowatoa kuzimu
shangwe na sifa ya milele kwako bwana yesu kristo na kwa kushirikisha roho zao upendo mkuu wa kimungu
uhimidiwe usifiwe na kutukuzwa milele bwana wangu yesu mwenye mwili hai pamoja na viungo vyako vitakatifu vyote wewe unayeishi na kutawala pamoja na baba na roho mtakatifu san diego una wakazi milioni katika eneo la 
 km 
jina la san diego latoka katika lugha ya kihispania kwa kuwa ulijengwa kandokando ya konventi ya wafransisko iliyokuwa na jina hilo kwaheshima ya diego wa alkala
wikipedia ya kiindonesia au wikipedia bahasa indonesia ni toleo la kamusi elezo ya wikipedia kwa lugha ya kiindonesia
wikipedia ya kiindonesia imekuwa ya tatu kwa ukuaji wa haraka katika orodha ya wikipedia za lugha za asia baada ya wikipedia ya kichina na kijapani na ndiyo kubwa katika nchi zile zinazoendelea 
na kwa mwezi wa februari katika mwaka wa kuliwa na zaidi ya makala katika mradi huo wa wikipedia kwa kiindonesia
diego wa alkala alikuwa bruda wa shirika la ndugu wadogo anashimiwa na kanisa katoliki kama mtakatifu
alifanya kazi ya umisionari katika visiwa vya kanaria karibu na pwani wa moroko
alipohiji roma kwa jubilei alijitosa kuhudumia waliopatwa na tauni
alizaliwa mwaka hivi huko san nicol s del puerto hispania akafa tarehe novemba huko alcal de henares hispania
alitangazwa mtakatifu na papa sixtus mwaka 
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe novemba
wikipedia ya kiromania kifupi ro
wiki au ro
wp kwa kiromania wikipedia n limba rom n ni toleo la kamusi elezo huru ya wikipedia kwa lugha ya kiromania
ilianzishwa mnamo mwezi wa juni toleo hili lina makala takriban kwa mwezi wa januari na ndiyo wikipedia ya kwa ukubwa
mnamo mwezi wa desemba watumiaji katika wikipedia ya kiromania walianza mjadala kuhusu kuanzisha ukurasa wa kwao wenyewe wa wikimedia
wikipedia ya kituruki kituruki t rk e vikipedi ni toleo la kamusi elezo huru ya wikipedia kwa lugha ya kituruki
ilianzishwa mnamo mwezi wa desemba na kwa tar
februari toleo hili lina makala zaidi ya 
hii ni wikipedia ya kwa ukubwa wa hesabu ya wingi wa makala na ni moja kati ya wikipedia yenye idadi ya milioni nne ya uhariri wa makala
pia ni moja kati ya wikipedia zenye zaidi ya watumiaji waliojisajiri
mnamo mwezi wa januari wikipedia ya kituruki imepewa tuzo kwa kuwa na makala bora
 januari katika chuo kukuu cha ufundi cha istanbul
na kwa mwezi wa mei wikipedia ya kituruki imekuwa ya pili kwa ukuaji wa wikipedia zenye makala zaidi ya 
mtume barnaba jina la awali yosefu wa kupro alikuwa myahudi wa kabila la lawi wa karne ya bk
anajulikana hasa kwa jina la barnaba kwa kiaramu bar na y yaani mwana wa nabii
lakini luka mwinjili kitabu cha matendo ya mitume alilitafsiri kwa kigiriki huios parakl se s yaani mwana wa faraja au mwana wa himizo
labda kwa sababu hiyo mitume walimuita barnaba mdo 
kisha kuheshimiwa hivyo katika kanisa la awali huko yerusalemu alimtambulisha na kumdhamini mtume paulo muda mfupi baada ya huyo kuongoka huko damasko mdo 
watu wa mataifa walipoanza kuingizwa moja kwa moja katika ukristo mjini antiokia alitumwa huko kwa niaba ya kanisa mama akawa kiongozi mkuu wa jumuia hiyo mpya mdo 
baadaye roho mtakatifu alidai yeye na paulo wapelekwe kufanya umisionari sehemu nyingine wakaondoka pamoja na binamu yake yohane marko kuelekea kwanza kisiwani kupro halafu bara katika maeneo ya uturuki kusini wa leo mdo 
kazi yao ilipopata upinzani kwa sababu ya kutodai wapagani wakiongoka washike torati yote walikwenda pamoja yerusalemu mwaka hivi kwa mtaguso wa mitume ambao uliamua kuhusu suala hilo mdo 
baada ya kutengana na paulo barnaba alifunga tena safari kwenda kupro pamoja na marko mdo kati ya miaka na 
baada ya hapo hatuna tena habari ya hakika juu yake ila mtume paulo alimtaja kama mfano wa mtu asiye na mke kwa ajili ya uinjilishaji kor 
mapokeo yanasema aliuawa kwa ajili ya imani yake huko salamis kupro mwaka 
kanisa katoliki waorthodoksi waorthodoksi wa mashariki waanglikana na walutheri wanamheshimu kama mtakatifu tarehe juni
wataalamu wengine wanamtaja kama mtunzi wa waraka kwa waebrania na klemens wa aleksandria alimtaja kama mwandishi wa waraka wa barnaba lakini hakuna hakika
walio wengi wanaongea kigiriki na ni wakristo waorthodoksi lakini upande wa kaskazini ni waislamu wanaoongea kituruki
nasreem ndiye ni mrembo aliyeiwakilisha nchi ya tanzania katika mashindano ya miss world nchini afrika kusini
kwa sasa anachukua digrii yake ya masuala ya mahusiano ya kimataifa
yeye anataka afanyekazi katika mashirika ya wahisani
bradha au bruda ni namna ya kutaja watawa wanaume wakristo wasio makasisi
maneno haya yamepokelewa katika kiswahili kutoka kiingereza brother au kijerumani bruder
hali yake ya kuwekwa wakfu kwa kuahidi utekelezaji wa mashauri ya kiinjili ambayo ni hasa matatu useja mtakatifu ufukara na utiifu inajitosheleza bila ya kuhitaji sakramenti maalumu
ni kama ilivyo kwa masista ambao katika kanisa katoliki na makanisa ya kiorthodoksi hawawezi kupewa upadrisho
sista kutoka kiingereza sister yaani dada ni neno la mkopo linalotumika katika lugha ya kiswahili hasa kumaanisha mtawa wa kike yaani mwanamke aliyewekwa wakfu alipoahidi kushika mashauri ya kiinjili ya useja mtakatifu ufukara na utiifu
wakfu ni neno la mkopo kutoka lugha ya kiarabu linalomaanisha hali ya kutengwa na matumizi mengine hasa kwa ajili ya matumizi ya kidini tu
watu vitu na mahali wanaweza kuwekwa wakfu kwa namna mbalimbali
katika ukristo watu wanaweza kuwekwa wakfu hasa kwa njia ya sakramenti zisizoweza kurudiwa kwa sababu zinatia alama isiyofutika milele yaani ubatizo na kwa madhehebu mengine pia kipaimara na daraja takatifu lakini pia kwa kushika maisha ya pekee katika useja mtakatifu kwa kawaida pamoja na ufukara na utiifu
vitu na mahali vinaweza kuwekwa wakfu hasa kwa ajili ya ibada k
mf
abasia ni aina ya monasteri katika kanisa katoliki ambayo inaongozwa na abati au abesi na inajitegemea kufuatana na sheria za kanisa
abasia inaweza kuwa na monasteri ndogo chini yake zinazoongozwa na priori aliye chini ya usimamizi wa abati
mwanzilishi ni jina linalotumika kwa mtu aliyeanzisha muundo au jambo fulani
katika historia ya utawa linamaanisha hasa mwanamume au mwanamke aliyejaliwa karama ya pekee iliyovuta watu wengine hata likatokea shirika
antoni wa padua kwa jina la kiraia fernando martim de bulh es taveira azevedo lisbon ureno agosti padova italia juni alikuwa padri na mtawa wa shirika la ndugu wadogo maarufu hasa kwa mahubiri yake yaliyomstahilia heshima ya kutangazwa mwalimu wa kanisa
kwa vipawa vyake vya pekee upande wa akili elimu busara kiasi ari ya kitume na sala hasa alichangia sana maendeleo ya shirika lake
ni mmojawapo kati ya watakatifu wanaoheshimiwa zaidi katika kanisa katoliki pia kwa sababu ya miujiza mingi inayosemekana kupatikana kwa kukimbilia maombezi yake
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe juni
waamini wengi wanapenda picha zinazomuonyesha akiwa na maua meupe pe yakimaanisha usafi wa moyo wake na akimshika mtoto yesu mikononi kadiri ya tukio la ajabu lililosimuliwa na vyanzo mbalimbali
mtakatifu huyo aliishi katika kipindi cha mageuzi cha karne za kati
maisha yake yaliandikwa kwa mara ya kwanza vita prima au assidua na mtawa asiyejulikana mwaka kufuatana na taarifa za askofu wa lisbon soeiro ii viegas 
antoni alizaliwa na familia ya kisharifu karibu na kanisa kuu la lisbon tarehe agosti huko alipata ubatizo kwa jina la fernando halafu elimu
akiwa na miaka alijiunga na shirika la agostino wa hippo kwanza katika monasteri ya lisbon halafu akahamia coimbra ili kutulia zaidi
katika mji huo maarufu kwa elimu alijitosa kusoma biblia na mababu wa kanisa akijipatia ujuzi alioushirikisha baadaye kwa kufundisha na kuhubiri
huko coimbra lilitokea jambo lililobadili kabisa maisha yake
akiwa padri tayari alihamia kwa ndugu wadogo kisha kuona masalia ya wafiadini wa kwanza wa shirika hilo jipya yakitokea moroko walipouawa na waislamu
akitamani yeye pia kuwa mmisionari na kumfia yesu mwaka huohuo alikwenda moroko pamoja na mwenzake mmoja lakini baada ya kuugua huko miezi kadhaa alikubali kurudi ureno
hata hivyo baharini meli yao ilipatwa na dhoruba iliyowatupa katika kisiwa cha sicilia ambapo walisikia kwamba mwezi mei huko assisi kutakuwa na mkutano mkuu wa shirika
hivyo mwaka alikwenda huko kushiriki huo mkutano maarufu ulioitwa wa mikeka na ndipo alipokutana na mwanzilishi fransisko wa asizi pamoja na kujua zaidi hali ya shirika mipango yake ya kitume na mabishano kuhusu kanuni iliyokuwa inatungwa
akiwa mnyenyekevu sana ingawa mwenye hekima na elimu kubwa mkutano ulipokwisha alikuwa hajachaguliwa na mkuu yeyote wa kanda mpaka ndugu grasyano alipompeleka montepaolo karibu na castrocaro walipokuwepo watawa wengine ili awasomee misa
aliishi huko mwaka mmoja akifanya kazi duni pamoja na kusali na kujinyima
katikati ya mwaka watawa hao walikwenda forl kushiriki upadrisho
askofu alipohitaji mhubiri atoe mawaidha kwa mapadri wapya hakupatikana
basi mkubwa wake akamuagiza antoni ambaye akaja hivyo kujulikana kwa ubora wa mahubiri
ndipo alipoanza kazi hiyo kwa kutembelea mahali mbalimbali pa italia na ufaransa akifundisha maadili kama ilivyokuwa desturi ya shirika lakini pia kuponda uzushi na kurudisha katika kanisa katoliki wengi walioliasi
kutokana na elimu yake alisisitiza umuhimu wa kuandaa ndugu wengine kwa kazi hiyo lakini hakukubali kufanya hivyo mpaka aliporuhusiwa na fransisko kufundisha teolojia huko bologna 
katika barua fupi aliyomuandikia mwanzilishi huyo alimuita kwa heshima askofu wangu na kumwekea sharti la kutozimisha roho ya sala kwa masomo
bugomora businde isingiro kaisho kamuli kibale kibingo kikukuru kimuli kyerwa mabira murongo nkwenda nyakatuntu rukuraijo rutunguru rwabwere songambele akiwa wa kwanza au mmojawapo kati ya wale wa kwanza kufanya kazi hiyo aliweka misingi ya teolojia ya kifransisko iliyofikia kilele chake katika mafundisho na maandishi ya bonaventura wa bagnoregio na yohane duns scotus
kutokana na uwezo wake katika kuhubiri aliagizwa pia kwenda kuzuia uenezi wa uzushi wa wakatari huko ufaransa alipobaki miaka 
wakati huo alichaguliwa kuwa mhudumu wa jumuia kadhaa
baada ya kushiriki mkutano mkuu wa mwaka mtumishi mkuu mpya alimchagua antoni kuwa mtumishi wa kanda ya italia kaskazini
kwa miaka iliyofuata pamoja na kutembelea konventi za eneo hilo kubwa kama kiongozi aliendelea na kazi ya kuhubiri huko na huko akiwa amejichagulia padova kama makao yake
ndani ya shirika baada ya kifo cha fransisko yalikuwa yamezuka mabishano makali kati ya walioshikilia wasia wa mwanzilishi na wale waliotaka shirika liweze kushindana na mashirika mengine
yeye na watumishi wengine kutoka kanda mbalimbali wakaona utatuzi unaweza kutokea kwa papa tu
kuhusu wasia alitamka si sheria inayowabana wafransisko wasiweze kufafanua kanuni yao wala kufafanuliwa na kanisa wala kuomba wala kupewa hati na fadhili za papa
sababu ya msingi ni kuwa kanisa liko juu kuliko kanuni
kwa kukabili suala hilo kwa mtazamo wa sheria gregori ix alikata hamu ya mwanzilishi ya kuiona kanuni kama kituo cha kuanzia safari tu si cha mwisho
upande wa ufukara kwa jumla alitetea msimamo wa mwanzilishi kwa jinsi alivyomheshimu hata akamtangaza mtakatifu karibu bila kufuata taratibu za kesi ila aliulegeza kiasi kwa lengo la kufanikisha zaidi utume wa ndugu wadogo na hivyo kurekebisha kanisa lililokuwa na hali mbaya kiroho
kwa ajili hiyo gregori ix aliwapa pia hati na ruhusa nyingi za pekee dhidi ya mamlaka ya maaskofu na maparoko
hivyo njia ikawa wazi kuligeuza shirika la wadogo wanaohubiri toba kwa unyenyekevu chini ya padri yeyote liwe shirika imara lililo chini ya maaskofu kwa machache tu
katika hayo yote inasadikika kuwa antoni alichangia kiasi chake
baada ya kusafiri sana hatimaye antoni alirudi padova kumalizia maisha yake
huko alihubiri kwa mara ya mwisho kwaresima ya mwaka iliyo kilele cha kazi yake na iliyozingatia sana masuala ya jamii akafariki ameishiwa nguvu tarehe juni akiwa na umri wa miaka tu
alitangazwa mtakatifu na papa gregori ix mapema sana tarehe mei na mwalimu wa kanisa na papa pius xii mwaka kwa jina la doctor evangelicus mwalimu wa kiinjili kutokana na mafundisho yake kujaa roho na maneno ya injili ya yesu kristo
antoni ametuachia mifululizo miwili ya hotuba juu ya masomo ya biblia yalivyopangwa na liturujia mmoja kwa ajili ya jumapili mwingine kwa ajili ya sikukuu za watakatifu
humo anaelekeza kwa usahili na uzuri wa kiinjili safari ya kiroho ya kumfuata yesu kristo
akitambua ubinadamu ulivyo anahimiza mfululizo kupiga vita dhidi ya kiburi uroho na uchafu ili kutekeleza maadili ya unyenyekevu na utiifu ukarimu na ufukara kiasi na usafi wa moyo
mada kuu ya mahubiri yake ni kwamba mtu wa sala tu anaweza kupiga hatua katika maisha ya kiroho
humo anafundisha juu ya sala kama uhusiano wa mapendo na bwana unaohitaji hali ya kimya si cha nje tu bali hasa cha moyoni
kwake inahitajika misimamo minne kwanza kuweka wazi moyo wetu kwa mungu pili kutambua uwemo wake na kuongea naye kwa upendo tatu kumueleza shida zetu nne kumsifu na kumshukuru
katika mafundisho kama hayo inajitokeza tayari tabia maalumu mojawapo ya teolojia ya kifransisko kusisitiza upendo ambao kutoka kwa mungu unaenea rohoni upande wa utashi na unakuwa chemchemi ya ujuzi wa kiroho unaopita ujuzi mwingine wowote
kwa sababu ni kwa kupenda kwamba tunakuja kufahamu
upendo ndiyo roho ya imani na kuipa uhai bila upendo imani inakufa
tabia nyingine ni kumpa kristo nafasi yake kama kiini cha mpango wa mungu na cha mambo yote
ukimhubiri yesu atalainisha mioyo migumu ukimlilia atapunguza ukali wa vishawishi ukimfikiria ataangaza uelewa wako ukisoma habari zake atashibisha akili yako
katika kuzingatia kwa mshangao unyenyekevu wa umwilisho na upendo wa mateso yake antoni kama fransisko alitambua zaidi wajibu wa kumshukuru mungu na kuheshimu kila mtu
kristo aliye uhai wako ametundikwa mbele yako uweze kuutazama msalaba kama kwamba ni kioo
humo utaweza kujua majeraha yako yalivyokuwa ya kukufisha kiasi kwamba damu ya mwana wa mungu ilikuwa dawa pekee ya kukuponya
ukitazama kwa makini zaidi utaweza kutambua ukuu wa hadhi yako kama mtu na wa thamani yako hakuna mahali ambapo mtu ataweza kuelewa vizuri zaidi ubora wake kuliko kwa kujitazama katika kioo cha msalaba
wikipedia ya kiukraini kiukraini au ukrayins ka vikipediya ni toleo la kamusi elezo ya wikipedia kwa lugha ya kiukraini
oktoba imefikisha makala na ndiyo kwa ukubwa
 machi ya imefikisha zaidi ya makala 
patriarki kutoka kigiriki pat r rchon yaani baba kiongozi ni cheo cha juu kati ya maaskofu wa makanisa ya waorthodoksi waorthodoksi wa mashariki na wa mapokeo ya mashariki ya kanisa katoliki
chini yake wako maaskofu wakuu na maaskofu wote wa mapokeo fulani au wa nchi fulani pamoja na waamini wao
kati ya mapatriarki wote wa mashariki muhimu zaidi kimapokeo ni yule wa konstantinopoli kwa kuwa mitaguso ya kiekumene ya karne ya iliorodhesha maaskofu muhimu zaidi ya kanisa kuanzia yule wa roma halafu konstantinopoli aleksandria antiokia na yerusalemu
hata hivyo patriarki wa moscow na wa urusi wote ndiye mwenye waamini wengi zaidi
kumbe katika kanisa la kilatini cheo cha patriarki hakileti mamlaka yoyote ya pekee
antiokia ya siria kwa kituruki antakya ni mji wa uturuki kwenye mto oronte karibu na bahari ya mediteranea na mipaka ya syria
ni makao makuu ya wilaya ya hatay na wakazi wake ni 
 ni muhimu sana kwa akiolojia
zamani za ustaarabu wa kigiriki ulikuwa jiji pamoja na roma na aleksandria muhimu kwa biashara na elimu lakini baada ya kuangamizwa na tetemeko la ardhi mwaka b
na kutekwa na waajemi mwaka ulirudi nyuma sana
katika historia ya kanisa umuhimu wa mji huo ulisisitizwa kwanza na mwinjili luka katika matendo ya mitume alipoonyesha kwamba ni huko antiokia kwamba wafuasi wa yesu kristo walianza kubatiza watu wengi wasio wayahudi bila ya kudai wafuate torati
hivyo kanisa lilionekana wazi si madhehebu ya uyahudi bali dini mpya
ndiyo sababu watu waliwatungia jina jipya wakristo watu wa kristo
sababu nyengine ni tabia zao matendo yao na hotuba zao zilikuwa kama za kristo
ilitumika kiasili na watu wasiookoka wa antiokia kama jina la kimajazi utani ili kuwadhihaki wakristo hao
ina maana sawa na kuwa mmoja wa kundi la kristo au mfuasi wa kristo ambayo imefanana na tafsiri ya neno hili katika kamusi ya webster
baadaye antiokia ukawa kituo kikuu cha kuendea umisionari kwa mtume paulo na mtume barnaba
baadaye tena antiokia ukawa kituo kikuu kimojawapo cha teolojia kilichoshindana na aleksandria
kuna matoleo mawili ya wikipedia kwa lugha ya kinorwei moja kwa ajili ya makala zinazoandikwa kwa bokm l au riksm l na moja kwa ajili ya makala zinazoandikwa kwa lugha ya nynorsk
tovuti ya kwanza yaani wikipedia halisi ya kinorwei ilianzishwa mnamo tar
 novemba na hiyo ilikuwa ikiruhusu makala ziandikwe kwenye kiwango cha kinorwei cha kawaida
wikipedia ya kinorwei cha nynorsk ilianzishwa mnamo julai na ikakua haraka sana
kwa kufuatia kula zilizopigwa mnamo mwaka wa ukurasa wa mwanzo wa kinorwei uikuwa unataja lugha zote mbili yaani bokm l na riksm l
mnamo mwezi wa februari ya mwaka wa toleo la bokm l riksm l ilimekuwa na zaidi ya makala na toleo la nynorsk likawa na zaisi ya makala 
mnamo februari ikawa wikipedia ya kumi na tatu kuwa na makala zaidi ya na baada ya mwaka mmoja ikawa ya kumi na nne kufikisha makala 
hata hivyo ikaja kupitwa mnamo aprili na wikipedia ya kifini na kuifanya iwe ya kumi na nne kwa hesabu ya wingi wa makala
wikipedia ya kiarabu kiarabu w k b dy al arabiyya au w k b dy al maws a al urra ni toleo la kamusi elezo ya wikipedia kwa lugha ya kiarabu
na kwa mwezi wa februari imefikisha zaidi ya makala kurasa watujiaji waliojisajiri ni na mafaili 
wikipedia ya kiarabu ni ya kwa ukubwa wa wingi wa hesabu ya makala na ya tatu kwa habari za ndani baada ya wikipedia ya kiingereza na kiebrania
mwalimu wa kanisa ni jina la heshima ambalo kwa nadra kanisa katoliki linampa mtakatifu ambaye katika maisha mafundisho na maandishi yake alionyesha na kueneza mwanga wa pekee katika masuala ya imani maadili na maisha ya kiroho
tamko la kwamba mtakatifu fulani ni mwalimu wa kanisa lote linategemea utambuzi wa karama maalumu ya hekima ambayo alijaliwa na roho mtakatifu kwa faida ya kanisa ikabainishwa na athari njema ya mafundisho yake katika taifa la mungu papa benedikto xvi barua ya kitume ya tarehe oktoba 
mpaka sasa katika miaka karibu ya historia ya kanisa wanaume na wanawake tu wamepewa heshima hiyo
wa kwanza kutangazwa mwaka ni mababu wa kanisa wanne muhimu zaidi upande wa magharibi ambrosi wa milano agostino wa hippo jeromu na papa gregori i
mwaka walitangazwa mababu wa kanisa wanne muhimu zaidi upande wa ukristo wa mashariki atanasi wa aleksandria basili mkuu gregori wa nazienzi na yohane krisostomo pamoja na thoma wa akwino mwalimu bora wa karne za kati upande wa ukristo wa magharibi
wa mwisho kutangazwa kwa sasa ni gregori wa narek aprili 
mwaka wa kutangazwa ukifuatwa na nyota unaonyesha watakatifu wanaoheshimiwa na waorthodoksi pia ingawa kwao hakuna cheo cha mwalimu wa kanisa
aureli ambrosi trier leo nchini ujerumani hivi milano italia aprili alikuwa askofu wa milano kuanzia mwaka hadi kifo chake
kati ya mambo ya pekee aliyoacha ni urithi wa tenzi na liturujia ya pekee inayoendelea kutumika milano na sehemu nyingine kadhaa za italia kaskazini na uswisi liturujia ya kiambrosi
sikukuu yake inaadhimishwa tarehe kila mwaka desemba
ambrosi alizaliwa mwaka hivi katika familia ya kikristo ya dola la roma mjini trier akakulia huko
baba yake aliyeitwa ambrosius aurelianus alikuwa liwali wa gallia leo ufaransa mama yake alijulikana kwa akili na imani yake
ndugu zake satiro na marselina wanaheshimiwa pia kama watakatifu
liwali anicius probus kwanza alimpa nafasi katika halmashauri halafu akamfanya gavana wa liguria na emilia akiwa na makao makuu huko milano mji wa pili wa italia
ambrosi aliendelea na ugavana hadi mwaka alipochaguliwa askofu wa milano
ni kwamba baada ya kifo cha askofu ausensi aliyefuata uzushi wa ario ambrosi alikuwa amefika kanisani ili kutuliza ghasia kati ya waario na wakatoliki
kumbe alipohutubia umati akashangiliwa na pande zote mbili ambrosi askofu alitaka kukataa kwa kuwa hata hajabatizwa lakini hatimaye alikubali
kama askofu zaidi ya useja wake alishika juhudi za kitawa alisaidia mafukara kwa mali zake karibu zote akajitahidi kupata elimu ya biblia na teolojia hasa kutoka vitabu vya origene akaitumia vema katika kuhubiri akifafanua kwa upana na udhati maandiko matakatifu aliyoyatafakari kwanza
hivyo alieneza magharibi mtindo wa lectio divina ulioanzishwa na mtaalamu huyo wa misri
augustino aliandika kwamba kila alipokwenda kumuona ambrosi alimkuta amefikiwa na umati wa watu wenye shida mbalimbali ambao alijitahidi kwa kila namna kuwasaidia
kila mara kulikuwa na foleni ndefu ikisubiri kuongea naye ili kupata faraja na tumaini
akibaki kidogo peke yake alilisha au mwili kwa kula au roho kwa kusoma
mwenye nguvu na udumifu pamoja na kipawa cha kuhisi nini inawezekanika aliweza kuongoza jimbo vizuri ajabu kama mchungaji halisi mwenye msimamo na busara na hasa wema na upendo
hivyo hakufukuza wakleri waliofuata mafundisho ya ario
mwaka alikutana na kaisari grasyano aliyemuomba amfundishe imani sahihi kinyume na mafundisho ya ario
baadaye kaisari huyo alizidi kusimama upande wa wakatoliki akatoa hati dhidi ya wazushi aprili halafu akaieneza kwa wapagani akiwaondolea fadhili zao za awali
mwaka uliofuata wote wawili walishiriki mtaguso wa aquileia ili kuimarisha imani sahihi katika dola
baada ya grasyano kuuawa ilimbidi ambrosi azidi kupambana na wafuasi wa ario mmojawao akiwa kaisari masimo aliyedai awaachie makanisa mawili ya milano
ambrosi alikataa katakata akisema ukinitaka mwenyewe niko tayari kutii unipeleke gerezani au kifoni sitapinga lakini sitasaliti kamwe kanisa la yesu kristo
sitaita watu kunisaidia nitakufa kwenye altare lakini si kuikimbia
sitahimiza watu kupiga kelele lakini mungu tu anaweza kuwatuliza
hivyo alihamia pamoja na wafuasi wake basilika lililogombaniwa wakaendelea kulitumia usiku na mchana
kadiri ya augustino aliyeguswa sana na umoja huo ndiyo mwanzo wa nyimbo za ambrosi umati wenye imani ulikesha ukiwa tayari kufa pamoja na askofu wao sisi pia ingawa vuguvugu kiroho tulishiriki katika mhemko wa wote ikulu haikupendezwa na msimamo wa ambrosi lakini ilimuogopa na kumhitaji katika mapambano ya siasa
hatimaye theodosius i kaisari wa mashariki alipoangamiza watu huko thesalonike ugiriki ambrosi alitisha kumtenga na kanisa asipofanya toba kama mfalme daudi akamruhusu kupokea tena ekaristi baada tu ya miezi kadhaa ya malipizi
mtetezi wa wale wote walionyanyaswa alipambana vilevile na seneti ya roma na malkia ili kutetea siasa ya kikristo kweli
msimamo wake ulibaki kielelezo kwa kanisa la magharibi hata likaendelea kudai uhuru na mara nyingi kushindana na mamlaka za serikali zisizotenda haki
ambrosi alipaswa pia kupambana na wapagani waliotaka kufanya tena dini ya jadi kuwa dini rasmi ya dola la roma badala ya ukristo
alifaulu kumfanya theodosius atoe hati zake maarufu za mwaka 
mtume wa upendo alisaidia yeyote aliyemkimbilia hata akauza vyombo vya ibada ili kukomboa watumwa akisema ikiwa kanisa lina dhahabu si kwa ajili ya kuitunza bali ili liwape wanaohitaji
tarehe aprili siku ya ijumaa kuu ambrosi alifariki huku amenyosha mikono yake kama yesu msalabani akaheshimika mara kama mtakatifu
masalia yake ambayo ni kati ya maiti za zamani zaidi zilizopo nje ya misri yanatunzwa katika kanisa lake mjini milano
ambrosi aliandika sana ila si vitabu vyake vyote vimetufikia vilikuwepo ishirini hivi vya ufafanuzi wa biblia na vingine juu ya mafumbo ya imani na juu ya maadili
tunazo pia hotuba za mazishi barua mashairi na tenzi hasa kwa ajili ya liturujia
kwa jumla maandishi yake ni ya kichungaji kuliko ya kinadharia pia kutokana na jinsi alivyopata uaskofu ghafla
alijaribu kuziba pengo la ujuzi wa kiteolojia lakini bila mafanikio makubwa
ndiyo sababu anategemea sana mababu waliomtangulia
kuhusu kristo anatofautisha ndani yake hali mbili umungu na utu na vilevile utashi wa kimungu na ule wa kibinadamu
kuhusu ukombozi alidhani kifo cha yesu kilikuwa gharama iliyolipwa kwa shetani ili kuokoa watu
kuhusu bikira maria alimuona hakuwa na dhambi maisha yake yote
kuhusu kitubio alionelea kwamba kwa dhambi kubwa sana kitolewe mara moja tu tena hadharani
ee bwana mwenye huruma kwa wote uniondolee dhambi zangu na kwa huruma washa ndani mwangu moto wa roho wako mtakatifu
moyo wa kupata raha ndani yako kukufuata na kukufurahia wikipedia ya kibulgaria kibulgaria ni toleo la wikipedia kwa lugha ya kibulgaria
 novemba wikipedia ya kibulgaria imefikisha makala na ilikuwa wikipedia ya kwa ukubwa kwa wakati huo
wikipedia ya kibulgaria imebaki kuwa toleo kubwa tu la wikipedia
 desemba imekuwa wikipedia ya kwa ukubwa wa wingi wa hesabu ya makala kwa kuwa na zaidi ya makala 
orodha ya kwanza ya mababu wa kanisa iliandikwa katika hati ya gelasi karne vi baadhi yao waliongezewa jina la mwalimu wa kanisa
muhimu zaidi upande wa mashariki ni atanasi basili mkuu gregori wa nazienzi na yohane krisostomo
upande wa magharibi ni ambrosi agostino wa hippo jeromu na papa gregori i
wikipedia ya kikroatia kikroatia wikipedija na hrvatskom jeziku ni toleo la kamusi elezo ya wikipedia kwa lugha ya kikroatia
toleo hili lina zaidi ya makala na kuifanya iwe wikipedia ya ukubwa wa hesabu ya wingi wa makala
akina dada faioli ni wanawake watatu wa familia moja ya fiuggi italia walioishi katika karne ya na kuanzisha shirika la kitawa linaloitwa masista wa imakulata wa mt
klara ambalo limeenea hadi dar es salaam tanzania
stefano waliamua kutawa jambo hilo lilipojulikana katika eneo lile wasichana wengine walikusanyika huko mchana ili kutimiza ibada zao
halafu juhudi zao zikiongezeka walifungua huko aina ya shule ili kuelimisha wasichana katika misingi ya dini yetu takatifu
ndivyo vyanzo vya wakati ule vinavyosimulia kifupi asili ya safari yao takatifu iliyofaidisha wasichana wa mji huo kabla haijaenea katika ujirani na hata kuvuka bahari
katika mpando kutoka huo uwanda trento na trieste unaanza barabara ya akina dada faioli inayoitwa hivyo kwa heshima ya hao walezi waanzilishi watatu ambao karibu kwenye barabara hiyo tu waliishi hali yao ya kuwekwa wakfu kwa mungu katika huduma nyenyekevu ya malezi ya msingi upande wa utu na wa dini
teresa aliyezaliwa tarehe desemba cecilia aliyezaliwa tarehe februari na antonia aliyezaliwa tarehe juni walipofiwa mama yao walikuwa na umri wa miaka na lakini hawakukubali kukata tamaa walijikaza na kupitia vifaa bora vya maisha ya kikristo yaliyotekelezwa vizuri walizaa matunda yaliyoweza kuchangamsha wananchi wenzao kupata kibali cha maaskofu kuvuta wasichana wengine ambao wakaja kufungua shule sehemu nyingine pia
wakitegemezwa na paroko wao mstahiki dekano domenico girolami rafiki wa mt
paulo wa msalaba aliyewatungia kanuni ya awali ambayo ikaja kupitishwa na askofu giannantonio bacchettoni mwaka akina dada faioli walianzisha bweni la anticoli taasisi iliyofuata mfano wa kazi ya maendeleo iliyofanywa miaka ya na watawa walimu wa montefiascone ambao akina faioli walivaa kanzu yao karibu maisha yao yote hadi ilipokubalika kanuni mpya iliyotungwa na askofu cirillo antonini aliyewapa kanzu ya kitawa ya mt
klara mwaka ndivyo lilivyoanza shirika la masista wa imakulata wa mt
badiliko la muundo lilikamilika tarehe juni ambapo antonini alipokea nadhiri yao ndogo ya useja mtakatifu na hao watawa walimu wakawa masista kamili
ndiyo hatima ya matukio yasiyokosa upinzani na magumu vilivyovumiliwa kishujaa kwa kimya na juhudi mpya daima
anayetaka kupata picha sahihi ya bweni la anticoli ni lazima azingatie kanuni ya awali lengo kuu la bweni na la shule liwe kuishi kwa umakinifu na kuongea na mungu kwa sababu walimu wasio na roho ya mungu wanafaa kubomoa shule kuliko kuzijenga
vilevile ni lazima kuzingatia matunda ya msimamo huo kwa kuwa utafiti wa kihistoria unaonyesha mambo ya maana sana kati ya walelewa waliotoka mbali tunamkuta mama wa mt
maria de mattias na kuhusu masista wawili waliotumwa wafungue shule huko ferentino alitoa sifa zao mmojawapo wa wale waliofaidika mwenye heri caterina troiani
bila ya shaka huo uzazi mkubwa wa kiroho ulitokana na machaguo makali walijinyima kifransisko mali yao yote kwa hati rasmi mbele ya wakili ili wamtumikie mungu tu ambaye ili kumpendeza na kumtumikia kikamilifu tukiachana na ubatili wa ulimwengu tumetawa kwa radhi kabisa kama alivyotamka antonia wakati wa mkutano wa mwaka 
mbogwe ni jina la wilaya mpya katika mkoa mpya wa geita ambavyo vyote vilianzishwa rasmi mnamo machi 
mkalama ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa singida nchini tanzania ambayo ilianzishwa rasmi mnamo machi 
kuhusu sifa maalumu za kila mmojawapo wa akina dada hao watatu waliojizoesha muda wote wa maisha yao katika maadili ya kikristo maneno ya kutuangaza yanapatikana katika kitabu cha kumbukumbu ya akina dada marehemu ambacho kinawatambulisha hivi teresa aliyefariki tarehe julai hasa katika upendo wa jirani kwa kumtumikia kwa huduma nyenyekevu na kwa kimya cecilia aliyefariki tarehe desemba hasa katika sala takatifu na busara antonia aliyefariki tarehe januari alikuwa na juhudi na bidii katika kumtumikia mungu akitimiza maadili yote na kupenda hasa usafi wa moyo kwa maneno na matendo vilevile
klara walilolianzisha hatimaye likawa na hadhi ya kipapa mwaka kwa decretum laudis ya papa pius xii
shirika likizingatia sifa ya utakatifu wao ilivyozidi kuvuma liliomba mwaka ifunguliwe kesi ya kuwatangaza watakatifu
hatua ya kijimbo ya kesi hiyo ilikamilika tarehe julai lakini utafiti wa kihistoria unaendelea ili kuzidi kuthibitisha maisha maadili na sifa ya utakatifu ya hao watumishi wa mungu watatu
masalia yao pamoja na yale ya wenzao wa kwanza yanatunzwa katika kanisa la imakulata huko fiuggi yanapotembelewa na watu wengi ambao wanasali huko na wanapenda kuacha kwa maandishi maombi na shukrani kutokana na fadhili walizojaliwa
pamoja na maziwa ya ziwa superior ziwa erie na ziwa ontario liko mpakani kati ya marekani na kanada na mpaka huu umepita ziwani
ziwa huron hupokea maji yake kutoka ziwa superior kupitia mto st
marys na kutoka ziwa michigan kupitia straights of mackinac
maji hutoka kwa nia ya mto st
clair kwende ziwa erie
ziwa lina urefu wa kilomita na upana mkubwa wa km
kina cha wastani ni lakini kina kikubwa chafikia m
klara ni shirika la kitawa lenye hadhi ya kipapa ambalo linaendeleza kazi ya malezi iliyoanzishwa mwaka na akina dada watatu huko fiuggi italia
kumbe wasichana wengi wa mji wao walivutiwa na mfano wao wakawatafuta na kupokewa vizuri kwa malezi
hiyo shule iliyoanza toka chini kwa kutegemea karama ya wanawake na kulenga ukombozi wao inakumbusha kwamba vizazi vipya vinahitaji walezi wa kuaminika ambao wawaelekeze tunu za kiadili ambazo ziwaongoze maishani kukomaa na kujenga jamii yenye haki amani na upendo
kwa sasa masista hao wako katika jumuia nyingi za italia lakini pia brazil ufilipino na tanzania
wikipedia ya kiestonia ni toleo la kamusi elezo ya wikipedia kwa lugha ya kiestonia
takwimu ya sasa ya wikipedia kwa kiestonia inapatikana
ziwa michigan ni moja kati ya maziwa makubwa ya amerika ya kaskazini kwenye sehemu ya marekani pekee
ziwa michigan limepakana na majimbo zifuatazo michigan indiana illinois na wisconsin
michigan na wisconsin zinatawala sehemu kubwa ya ziwa
ziwa michigan hupkea maji yake kutoka kwa mito mingi inayoisha humo maji yake hutok kwenda ziwa huron kupitia straights of mackinac
ziwa lina urefu wa kilomita na upana mkubwa wa km
kina cha wastani ni lakini kina kikubwa chafikia m
melvin jerome mel blanc mei julai alikuwa mwigizaji wa sauti na mchekeshaji kutoka nchini marekani
ana jina la utani kama mtu mwenye maelfu ya sauti blanc anatazamika kama mmoja kati ya watu wenye athira kubwa ya kazi zake
by my side ni single ya kwanza ya rapa jadakiss kutoka katika albamu yake ya tatu ya the last kiss
wimbo ulitayarishwa na eric hudson na umemshirikisha mwimbaji wa r b ne yo
ilipatwa kupigwa sana kwenye maredio na tv ingawa haikufika hata kidogo kwenye chati za billboard hot 
iliongozwa na ray kay na ilipata kupigwa ajabu kwenye bet mtv vh mtv hits na kwenye mtv jams
bugs bunny ni mshindi wa tuzo za akademi akiwa kama sungura katuni bora aliyecheza kwenye mfululizo wa looney tunes na merrie melodies wa warner bros
amejijengea umaarufu na kimsemo chake cha what s up doc anaonekana kama muhusika matata sana akiwa na karoti mdomoni mwake
mgovi wake siku zote ni daffy duck ambaye mara nyingi huzozananaye
daffy duck ni jina la kutaja kikatuni kinachohusikana na mfululizo wa vikatuni vya warner brothers looney tunes na merrie melodies
daffy alikuwa mbegu ya kwanza kuzaliwa katika mfululizo wa wahusika wa ambao walikuwemo kunako miaka ya na mira za mtu kwa mtu yaani uhusika wa everyman kama vile mickey mouse na popeye ambao wote walikuwa maarufu sana kwenye makumi hayo
daffy anafahamika sana kwa kuwa rafiki mkubwa wa bugs bunny
uigizaji wa sauti ni sanaa ya kutoa au kuigizia sauti ya uhusika wa katuni ikiwemo na sauti za kwenye filamu mfululizo wa televisheni katuni fupifupi na video games redio na maigizo ya sauti na vichekesho kufanyia sauti juu yake kwenye redio na televisheni michezo ya redio kuigizia sauti za washiriki wa kwenye filamu za lugha za kigeni video games maonyesho ya vipuppet
mchekeshaji ni mtu anayeeleza maneno ya mzaha au anaigiza kwa vichekesho
warner bros
entertainment inc
pia inajulikana kama warner bros
pictures au rahisi zaidi warner bros
kifupi cha jina rasmi la zamani pia bado hutumia jina la zamani jina la zamani la shiriki ni warner brothers ni moja kati ya watayarishaji wakubwa duniani wa filamu na burudani za televisheni
wikipedia ya kihaiti kreole ni toileo la kamusi elezo ya wikipedia kwa lugha ya kihaiti kreole
wikipedia hii ilianzishwa mnamo mwezi wa agosti kwa tar
 januari ya mwaka wa imefikisha makala nakuiifanya liwe toleo la wikipedia la kwa ukubwa wa wingi wa hesabu ya makala imeruka kutoka mnamo agosti 
pia ni moja kati ya wikipedia chache sana za lugha ya kikreole
ni mji wa ishirini na tatu kwa ukubwa katika marekani
mji una wakazi pamoja na mitaa ya nje kwenye eneo la km 
jina la milwaukee latoka katika lugha ya kialgonkian likimaanisha bara sheshe
msimu wa kwanza wa mfululizo wa kipindi cha televisheni cha ulianza kurushwa hewani mnamo tar
mwanzo wa hadithi ya msimu huu inaanzia saa usiku katika siku ya uchaguzi wa rais wa marekani
msimu wa kwanza umechukua nafasi wakati wa uchaguzi mkuu wa rais wa marekani wa mwaka wa kimaigizo
njama kuu za msimu huu ni jaribio la kutaka kumwua seneta wa maryland mh
david palmer mgombea urais mteule wa chama cha demokrasia katika siku ya uchaguzi wa rais huko california
mhusika wa kati ni jack bauer kiongozi wa zamani wa delta force ambaye baadaye akawa mkurugenzi wa kitengo cha kuzuia ugaidi cha los angelese ctu
bauer amekuwa mtaalamu zaidi pale watu waliohusika na masuala jaribio la uuaji kushirikisha pia maisha binafsi kwa kuitekanyala familia yake mke wake teri na kim
umuhimu wa msimu umegawanyika katika vifungu viwili anafahamika sana kwa jina lake la utani kama mjomba au mpoto
mrisho mpoto ni mmoja kati ya waanzilishi wa kundi la muziki la parapanda baadae mpoto theatre
 machi ni mwigizaji wa filamu na vipindi vya televisheni kutoka nchini marekani
anafahamika sana kwa kucheza kama beverly barnes kutoka katika mfululizo wa vichekesho vya hbo vya kasidy yates kutoka katika mfululizo wa uzushi wa kisayansi wa na sherry palmer kutoka katika mfululizo wa televisheni ya fox almaarufu kama 
phong nha ke bang ni hifadhi ya taifa ya katika jimbo la quang binh vietnam km kutoka kaskazini mwa mji wa ng h i km kutoka kaskazini mwa uwanja wa ndege wa dong hoi na km kutoka kusini mwa mji wa hanoi
hifadhi ina mapango zaidi ya na mengine madogo yenye urefu wa km 
mnamo mwezi wa julai unesco wameingiza hifadhi hii katika moja kati ya sehemu za urithi wa dunia
mnamo mwezi wa aprili katika mwaka wa mpelelezi wa kiingereza amegundua kuwa miongoni mwa maeneo yenye mapango makubwa duniani nalo hapa linapatikana
the fox and the hound kiswahili mbweha na mbwa ni filamu ya katuni iliyotolewa mwaka wa 
filamu ilitayarishwa na walt disney productions na kutolewa kwenye makumbi mnamo tar
hii ni filamu ya ishirini na nne kutolewa kutolewa katika mfululizo wa walt disney animated classics filamu inatokana na kitabu cha daniel p
mannix chenye jina sawa na hili la filamu hii na inahusu uwezekano mbili marafiki mbweha tod na mbwa copper ambao mapambano licha ya kulinda urafiki wao instincts zinazojitokeza yao
ya mbwa copper akawa bora marafiki na mbweha aitwaye tod
hata hivyo copper ni mbwa uwindaji na ana kuwinda rafiki yake
ya asili daniel mannix hadithi riwaya alikuwa realistiska zaidi ambayo kushughulikiwa na kutaka wa kuwinda na mbwa wake copper kwa risasi baada ya kuuawa tod ya kuwinda mpya mbwa chief
lilichangiwa ya riwaya kuhusu maisha ya tod katika skogar
wakati alipokuwa lililotolewa na binadamu hakuwa utoto marafiki na copper na hakuna wanyama aliongea
hadithi mara iliyopita kufanya kufaa zaidi kwa familia filamu badala ya hadithi kuhusu maisha na kifo cha mbweha na ikawa mfano kuhusu jinsi jamii huamua majukumu yetu licha msukumo bora yetu
nyota wa filamu hii waliotia sauti zao ni pamoja na kurt russell mickey rooney pearl bailey pat buttram sandy duncan richard bakalyan paul winchell jack albertson jeanette nolan john fiedler john mcintire keith mitchell na corey feldman
wakati wa kutolewa ilikuwa ghali zaidi cartoon zinazozalishwa kugharimu milioni
ilikuwa iliyopita walt disney filamu hadi mwisho hawana mikopo na mwisho disney filamu ambayo don bluth alishiriki katika uzalishaji wake
ikafuatiwa filamu the fox and the hound ilitolewa na dvd tar
filamu inaanza na mbwa mtoto ambaye ni yatima baada ya mama yake kuawa na wawindaji
bundi mmoja anayejulikana kwa jina la big mama na ndege wawili ambao ni rafiki zake sparrow aliyeitwa dinky na kigong ota aliyeitwa boomer wanapanga mpango wa yeye kulelewa na mjane mmoja aliyeitwa widow tweed
mjane huyo akamwita mbwa jina la tod tangu hapo akawa anamkumbusha mara kwa mara juu ya kumfundisha kutembea mwenyewe
muda huohuo jirani mmoja wa tweed mwindaji aliyejulikana kwa jina la amos slade akamleta nyumbani mbweha mtoto mmoja aliyejulikana kwa jina la copper na kumtambulisha kwa mwimndaji mbwa wake mkuu aliyeitwa chief
tod na copper wakawa marafiki na kuapa kuwa watabaki kuwa mrafiki milele
amos slade akachukizwa na tabia ya copper ya kwenda kucheza mara kwa mara hivyo akaamua kumfungia
wakati anacheza na copper nyumbani kwake tod akamwamsha chief
slade na chief wakamkimbiza hadi walipokuja kusimamishwa na tweed
baada ya malumbano ya muda mrefu slade akasema kwamba anataka kumwua tod na atafanya awezavyo ili ampate
pale msimu wa uwindaji umefika akachukua mbwa zake na kuelekea kwenye safari yao ya uwindaji
muda huohuo big mama akamweleza tod kwamba huu urafiki wake kati ya yeye na copper hauwezi kuendelea tena ikiwa wao ni maadui kiasili lakini tod hakutaka kumwani kabisa mama huyo
miezi ilipita na tod na copper wamekuwa wakubwa sasa
usiku mmoja wakati copper anarudi tod akatokea na kumwuliza kama bado wangali marafiki
copper akamwonya tod kwamba chief atamka lakini tod akasema kwamba chief wala hanibabaishi
copper akamwachia tod aende zake na kuwaongoza chief na slade kwenda njia tofauti na ile alioenda nayo tod na tod akajaribu kutoweka na gari moshi
lakini kwa bahati mbaya chief kambamba na kuanza kumtoa mbio tod halafu treni likaja na kumgonga chief
copper na slade wakawa wanamlaumu tod na kuapia kulipiza kisasi juu ya hilo
tweed akalijua kwamba tod hayusalamani tena akiwa na yeye hivyo akafanya mchezo wa kumhifadhi
big mama akamtambulisha kwa mbweha mwanamke aliyeitwa vixey ambamo mambo yalionekana kuwa mazuri lakini slade na copper wakavunja sehemu ile ya hifadhi na kuanza kuwawinda mbweha wawili
pale slade yupo kwa kuwapiga ghafula akatokea dubu mkubwa na kumshambulia
akabululuka hadi na kujifunga kwenye mtego wake mwenyewe na kutupa silaha yake mbali kabisa na mahali alipo
copper akaanza kupambana na dunu lakini hakuwa sawa na yeye hivyo alishindwa
tod akaanza kupambana na dubu hadi wote wakaanguka katika mapolomoko ya maji
copper akamtaka tod ajifanye kama amelala chini ya ziwa hadi hapo slade atapoonekana akiwa tayari kufyatua mbweha
copper akaingilia kati na kuziba na mwili wake ili tod asipigwe na kukataa kutoka
mwishowe slade akaamua kushusha silaha yake na kumwacha akiwa na copper lakini kama awali jinsi wawili hao walivyokuwa na ugomvi mkubwa
leo hii wanashea na kufurahi pamoja baada ya kutengana
huko nyumbani tweed anamwuguza slade arejee hali yake ya zamani wakati vijibwa vyake vimepumzika
kilimani anaonekana vixey akiungana na tod akiwa anatizama chini nyumbani kwa kina copper na tweed
sherry palmer ni jina la muhusika wa kipindi cha mfululizo wa televisheni cha kimarekani cha 
kiasili ya uhusika huu aliolewa na seneta wa maryland na baadaye rasi wa marekani bw
huyu ni mama mwenye vituko na tamaa zisizo na msingi na baadaye kupelekea kumwingiza matatani
pili na tabia zake chafu za ufitinishaji zilipelekea apewe taraka na mumewe mh
ameonekana katika msimu wa kwanza wa pili na wa tatu ambamo aliuawa na rafikiye bi
ziwa ontario ni moja kati ya maziwa makubwa ya amerika ya kaskazini
ziwa limepakana na kanada ontario upande wa kaskazini halafu na marekani new york upande wa kusini
jina la ontario latoka katika lugha ya kihurona likimaanisha ziwa kubwa
ziwa ontario hupokea maji yake kutoka ziwa erie kupitia mto niagara
majiji mawili makuu ni toronto ontario kanada na rochester new york usa
ziwa lina urefu wa kilomita na upana mkubwa wa km
kina cha wastani ni lakini kina kikubwa chafikia m
the lion king kiswahili mfalme simba ni filamu ya katuni iliyotolewa mwaka wa 
filamu ilitayarishwa na walt disney feature animation na kutolewa kwenye makumbi mnamo tar
hii ni ya kutolewa kwa mujibu wa orodha ya filamu za katuni za walt disney
hadithi hii ilifananishwa kabisa na ile hadithi ya mchezo wa william shakespeare wa hamlet
hadithi hii imechezwa kama ikiwa inaeleza ufalme wa wanyama wa afrika
filamu imepata kuwa moja kati ya filamu zenye mapato makubwa ya karne hadi hapo ilipokuja kutolewa filamu nyingine ya katuni ya finding nemo disney pixar
the lion king bado inashikiria taji lake la kuwa filamu yenye mapato makubwa katika historia ya makundi ya filamu za kiasili wanyama na inamilikiwa katika kipindi kijulikanacho cha
simba ni mtoto wa kiume wa mufasa na mufasa ndiyo simba mfalme anayemiliki sasa ufalme uitwao pride rock
lakini ndugu mdogo wa mufasa scar anamwonea choyo simba na mufasa wanataka kumweka mufasa kuwa kama mfalme wa ufalme hiyo
scar hawezi kuwa mfalme isipokuwa akifa mufasa na simba
scar akawa rafiki na fisi watatu na kuwaahidi kwamba atawapatia chakula endapo watamsaidia kumwua ndugu yake mufasa na simba na kuchukua mamlaka ya ufalme huo
scar na wale mafisi wakamtega simba kule pembezoni mwa mto mahali ambapo scar akatuma midudu mikubwa ya mwituni iende kumwua
mufasa akashitukia mpango huo kwamba mtoto wake yupo hatarini hivyo akaenda mbio kumwokoa
akaruka chini kule kwenye eneo la fujo na kumvuta simba nje kabla hajauawa na kumtupia juu ya jiwe ambapo atakuwa yupo salama
hata hivyo pale mufasa alipokuwa akijaribu kupalamia jabali ili awe salama scar akaja kwa juu yake na kumsukumia chini ya lile jebali
hivyo mufasa akaangukia ndani ya lile eneo la fujo na kufa
scar bado akawa anajifanya anataka kupatana na simba kabla scar hajawa mfalme na kujifanya kumweleza simba kwamba kule kufa kwa mufasa ni kosa lake
halafu baadaye akaenda kuwaambia wale jamaa zake wa awali fisi waende kumwua simba
wakawa wanamtoa mbio simba hadi kule chini ya mipungate lakini bado simba alitoweka
mmoja kati ya wale fisi akajibwenga katika ile mipungate na kupiga kelele kuubwa
unasemaje unataka na mimi nije kuwa kama wewe popo mpungate kwa hiyo wakamwachia simba aende zake huku wakiwa wanapiga zogo wakiwa kwa juu
muda huohuo scar akaanza kumwambia kila mtu kuhusu ile vulumai na akasema kwamba simba tu ndiye aliyekufa bila kujua ukweli kwamba wakina fisi hawajaweza kumwua simba
halafu akachukua ufalme na kuwa mfalme wa hapa tangu hapo akawa mtu karibu sana katika familia
simba alikua huku akiwa na marafiki zake wapya wawili timon na pumbaa
amejifunza kuishi na wito mpya hakuna matata ambayo kwa kuilezea zaidi inamaana ya hamna shida
simba alikua huku akiwa shupavu kwelikweli pale alipojiunga na rafiki yake wa udogoni nala ambaye alikuwa akijua kwamba baba yake mufasa yu hai
alimweleza kuhusu mambo ya kishenzi anayoyafanya scar na kumwomba simba arudi ili apambane na scar
simba akarudi zake nyumbani na kuanza kupambana na scar kwa ajili ya ufalme na ikatokea scar akaeleza ukweli kwamba yeye ndiye aliyemwua mufasa
kulikuwa mapigano ya muda mrefu lakini simba akamshinda scar akadai kwamba yeye ana haki ya kuwa mfalme
nala akawa malkia wa simba na wakazaa kitoto chao wenyewe
ni mto mfupi baina ya ziwa erie na ziwa ontario mwenye urefu wa km
mto huu umepakana na nchi kanada ontario na marekani new york
niagara falls ni maporomoko mashuhuri ya mto niagara
buffalo ni mji mkubwa wa pili katika new york baada ya new york city
meya wa mji ndiye byron brown aliyechguliwa mwaka wa 
toleo hili lilianzishwa mnamo mwezi wa julai katika mwaka wa na kwa tar
 aprili ya mwaka wa imefikisha zaidi ya makala 
wikipedia ya kikorea ni toleo la kamusi elezo ya wikipedia kwa lugha ya kikorea
ilianzishwa mnamo mwezi wa oktoba na kufikisha idadiki ya makala elfu kumi mnamo tar
wikipedia ya kilithuania ni toleo la kamusi elezo ya wikipedia kwa lugha ya kilithuania
ni huru na kamusi elezo kubwa ya intaneti kwa lugha ya kilithuania
toleo hili lilifanya hatua yake ya kwanza mnamo mwaka wa lakini ilifikisha makala za uhakika kunako mwaka wa 
 desemba wikipedia ya kilithuania imefikisha idadi ya makala na kunako tar
 februari ya mwaka wa imefikisha tena kiwango cha makala 
kwa sasa wikipedia ya kilithuania ina makala zaidi ya 
toleo la wikipedia kwa lugha ya kiajemi lilianzishwa mnamo mwezi wa januari katika mwaka wa 
 desemba adhar hsh na lengo la makala lilifikiwa kunako tar
wikipedia ya kiajemi ilianzishwa kwa juhudi za roozbeh pournader na wachangiaji
wikipedia ya kiserbia kiserbia vikipedija na srpskom jeziku ni toleo la kamusi elezo la wikipedia kwa lugha ya kiserbia
januari ya mwaka wa imefikisha zaidi ya makala ya 
wikipedia ya kislovene kislovene slovenska wikipedija ni toleo la kamusi elezo ya wikipedia kwa lugha ya kislovene
iianza kufanyakazi mnamo mwezi wa machi katika mwaka wa 
mnamo mwezni wa julai imefikisha makala 
na kwa mwezi wa aprili katika mwaka wa imefikisha zaidi ya makala 
ontario ni jimbo province la kanada upande ya ghuba ya hudson
ni jimbo kubwa wa pili katika kanada baada ya quebec
mji mkuu ni toronto ambayo pia ni mji mkubwa wa kanada
imepakana na quebec new york michigan na manitoba
upande wa kusini kuna ziwa superior ziwa huron ziwa erie na ziwa ontario
sonora ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kaskazini magharibi ya nchi
iko pwani la ghuba ya california au bahari ya cortez
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
imepakana na marekani arizona na new mexico chihuahua sinaloa na baja california
baja california ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kaskazini magharibi ya nchi
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
iko kwenye pwani la pasifiki na ghuba ya california au bahari ya cortez
imepakana na marekani california sonora na baja california sur
nyembelele ni ndege wadogo wa jenasi mbalimbali katika familia pycnonotidae
wanafanana na shore waliomo katika takriban kila bustani lakini wana rangi ya zaituni juu na nyeupe kijivu au njano chini
wanatokea misitu na maeneo mengine yenye miti katika afrika kusini kwa sahara
tago lao hujengwa mtini na jike huyataga mayai 
korogoto ni ndege wadogo wa jenasi mbalimbali katika familia pycnonotidae
wanafanana na shore waliomo katika takriban kila bustani lakini wana rangi ya zaituni juu na nyeupe kijivu au njano chini
wanatokea misitu na maeneo mengine yenye miti katika afrika kusini kwa sahara
tago lao hujengwa mtini na jike huyataga mayai 
manitoba ni jimbo la kanada upande wa ghuba ya hudson
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
jimbo umepakana na nunavut ontario north dakota minnesota na saskatchewan
maziwa makubwa ni ziwa winnipeg ziwa manitoba na ziwa winnipegosis
chihuahua ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kaskazini ya nchi
mji mkuu ni chihuahua na mji mkubwa ni ciudad ju rez
imepakana na marekani new mexico na texas coahuila durango sonora na sinaloa
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
imepakana na marekani texas nuevo le n zacatecas san luis potos durango na chihuahua
kuna jumuiya pili katika coahuila wazungu ambao ni ya wakazi wote na wamestizo ni ya wakazi
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
jimbo umepakana na northwest territories nunavut manitoba montana north dakota na alberta
saskatchewan ni hasa jimbo la kilimo cha ngano pamoja na mafuta ya petroli
nuevo le n le n mpya ufalme wa kale katika hispania ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kaskazini mashariki ya nchi
imepakana na coahuila tamaulipas na san luis potos 
upande wa kaskazini kuna mpeka na marekani kilomita pekee
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
tamaulipas ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kaskazini mashariki ya nchi
mji mkuu ni ciudad victoria na mji mkubwa ni reynosa
imepakana na marekani texas veracruz san luis potos na nuevo le n
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
donnie yen chi tan kichina pinyin zh n z d n amezaliwa tar
 julai ni mwigizaji martial artist mwongozaji mkoreografia na mtayarishaji wa filamu kutoka jamhuri ya watu wa china
anafahamika sana kwa kucheza filamu na vipindi vya televisheni vya hong kong
hivi karibuni amepata kushirikiana na waigizaji filamu waliomashuhuri duniani kama vile jackie chan jet li na michelle yeoh
chase edmunds ni jina la kutaja uhusika wa kipindi cha televisheni cha kimarekani cha 
chase ni muhusika pekee aliyeweza kumudu nafasi ya jack kuliko muhusika mwingine yeyote yule aliyeonekana katika mfululizo huu wa 
mei ni mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka nchini marekani
anafahamika zaidi kwa kucheza kama chase edmunds kutoka katika mfululizo wa tv wa kunako msimu wa wa mfululizo huo
alberta ni jimbo la kanada upande wa magharibi ya nchi
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
imepakana na northwest territories saskatchewan marekani montana na british kolumbia
baja california sur ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa magharibi ya nchi
baja california na baja california sur ni rasi kubwa katika mexiko
upande wa mashariki ni ghuba ya california na upande wa magharibi ni maji ya pasifiki
msimu wa pili ni mfululizo wa tv wa p
k siku ya ulianza kurushwa kwa mara ya kwanza mnamo tar
kipengele cha kwanza kina saa zima ikiwa kama kivutio cha biashara
msimu wa pili ni seti ya miezi baada ya kutolewa kwa msimu wa kwanza
msimu huu umemkuta rasi david palmer akiwa kazini na kachero jack bauer akiendelea na kazi zake kuzuia bomu la nyuklia lisije likafyatuliwa mjini los angeles
inakuja na muhusika mpya aitwaye kate warner mwanamama anayeishia kupata habari muhimu zinazohusikana na na shambulio la bomu litakafyatuliwa katika kitengo cha kuzuia ugadi cha los angeles ctu
kama jinsi ilivyokuwa katika msimu wa kwanza hi pia imegawanyika katika vifungu viwili slitaz is gnu linux free operating system working completely in ram
it is fast and suitable also for older slower computers
sinaloa ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa magharibi ya nchi
upande wa magharibi ni ghuba ya california au bahari ya cortez
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
wikipedia ya kivietnamu kivietnamu wikipedia ti ng vi t ni toleo la kamusi elezo ya wikipedia kwa lugha ya kivietnamu
wikipedia hii ilianzishwa mnamo mwezi wa novemba katika mwaka wa lakini haikupata michango thabiti hadi hapo ilipokuja kuazishwa upya tena mnamo mwezi wa oktoba katika mwaka wa 
na kwa mwezi wa agosti imefikisha zaidi ya makala lengo lilifikiwa mnamo tar
 agosti zaidi ya makala zilitungwa na maboti
mradi huu ukotofauti kidogo na wikipedia zingine kwa kuwa na orodha kubwa ya watumiaji waliojisajiri hadi kupita kiasi cha makala ingawa kwa sasa ni miongoni mwa wikipedia zinakua haraka sana
yukon ni eneo kubwa la kanada upande wa magharibi ya nchi
imepakana na marekani alaska upande wa kaskazini magharibi northwest territories upande wa mashariki na british kolumbia upande wa kusini
yukon lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
durango ni moja kati ya majimbo ya mexico upande wa mexico ya kati magharibi ya nchi
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
imepakana na chihuahua coahuila zacatecas nayarit na sinaloa
zacatecas ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa mexiko ya kati kaskazini ya nchi
imepakana na coahuila san luis potos aguascalientes guanajuato jalisco nayarit na durango
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
jina la zacatecas ni ya kinahuatl maana yake ni majani
imepakana na nunavut alberta saskatchewan british kolumbia na yukon
northwest territories lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
gavana wa northwest territories ni anthony tony w
shore shorwe au sholwe ni ndege wadogo wa familia pycnonotidae ambayo ina korogoto na nyembelele vilevile
spishi za nusufamilia muscicapinae zinaitwa shore pia
wale wa pycnonotidae wana rangi ya kahawa au kijivu pengine nyeusi na kwa kawaida nyeupe chini
spishi nyingine zina rangi kali kama buluu na nyekundu
shore wanatokea misitu na maeneo mengine yenye miti katika afrika na asia
san luis potos ni moja kati ya majimbo ya mexico upande wa mexico ya kati kaskazini ya nchi
imepakana na coahuila nuevo le n veracruz hidalgo quer taro guanajuato na zacatecas
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
jina la jimbo lilitolewa kwa heshima ya mfalme louis ix wa ufaransa
chuo kikuu kikubwa ni universidad autonoma de san luis de potos chuo kikuu huria cha san luis potos 
mji una wakazi wapatao lakhi kwa sensa ya na ndiyo mji mkuu wa jimbo la denizli katika majimbo ya uturuki
mji wa denizli umepata mafanikio makubwa sana kiuchumi hasa kwa shughuli zake za utengenezaji wa nguo na kuzusafirisha nchi za nje
mji huu umekuwa kituo kikubwa cha uzalishaji wa bidhaa zinazotazamiwa kupelekwa nchi za nje denizli hutajwa mara kwa mara ukiwa sambamba na miji mingine ya uturuki ikiwa kama miji yenye kupiga hatu kubwa sana kimaendeleo
jina la denizli linamaana ya maeneo yenye bahari au ziwa kwa kituruki lakini mji wenyewe haupo katika pwani
jina linatokana na tahajia kadha wa kadha ambazo zina vyanzo vya maji yanayopita chini kwa chini na kuelekea katika eneo la mkoa wa karibu ya ziwa lililopo karibu na mji huko uturuki
diyarbakir kiosmani kituruki diy r i bekr kikurdi amed anc
amida ni mji mkubwa sana uliopo kusini mashariki mwa nchi ya uturuki
wenye lundiko la watu takriban huu ni mji wa pili kwa ukubwa katika uturuki ya kusini mashariki mwa mkoa wa anatolia baada ya gaziantep
d zce ni mji mkubwa wa jimbo la d zce katika nchi ya uturuki
d zce ni mji wa themanini na moja ni ndiyo jimbo la mwisho la uturuki ambalo lipo karibu na mji mkuu kati ya ankara na istanbul
mji uliathiriwa vibaya sana na tetemeko la ardhi lililotokea mnamo tar
nayarit ni moja kati ya majimbo ya mexico upande wa kati magharibi ya nchi
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
imepakana na sinaloa durango zacatecas na jalisco
huu ni mji mkuu wa jimbo la edirne una wakazi wapatao kwa mwaka wa kutoka lundiko la watu kiasi cha cha mwaka wa 
mji ulianzishwa zamani za dola la roma ya kale kwa jina la hadrianopolis yaani mji wa hadrian kwa heshima ya kaizari hadrian
jina la kigirki hadi leo ni adrianopoli lakini tangu umbo la kituruki la jina hili edirne umekuwa kawaida
kila mwezi wa juni katika mwaka huwa na sikukuu za mieleka ya kubwagana kwenye mafuta ya oili ambayo inaitwa kirkpinar inasemekana kwamba ni mchezo wa kale sana ambao hadi leo bado upo baada ya michezo ya olympic ambao ulianzsihwa upya kwenye makarne kadhaa nyuma
nunavut kwa kiinuktitut nchi yetu ni eneo kubwa la kanada upande wa kaskazini ya nchi ambalo tangu limetengwa na northwest territories kwa ajili ya waeskimo
imepakana na manitoba saskatchewan na northwest territories
nunavut ina wakazi wapatao wanaokalia eneo la kilomita za mraba zipatazo 
el zi kikurdi elez z ni mji uliopo mashariki ya anatolia nchini uturuki na ndiyo kitako cha jimbo la el zi 
erzincan kizazaki kikurdi erzingan kiarmenia erznka zamani erez ni mji mkuu wa jimbo la erzincan katika mashariki mwa mkoa wa anatolia ya uturuki
miji inayopakana nayo ni pamoja na erzurum sivas tunceli bing l elazi malatya gumushane bayburt na giresun
mji una wakazi wapatao kwa sensa ya 
taratibu za hali ya hewa ya huko ni theluji baridi na kiangazi cha wastani
erzurum kiarmenia karin ni mji uliopo mashariki mwa anatolia uturuki
jina la erzurum linatokana na kiarabu yaani arz u r m maana yake nchi ya waroma
mji wa erzurum una wakazi wapatao kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 
huu ni mji mkuu wa jimbo la erzurum ambao ni jiji kubwa katika mkoa mashariki wa uturuki ya anatolia
mji upo katika mita futi kutoka juu ya usawa wa bahari na mji wenye hali ya baridi sana
ni maarufu hasa kwa tenzi zake nyingi ajabu kwa lugha ya kiaramu ambazo zinatumika hadi leo katika liturujia na kutokeza imani kwa namna bora
ndiye mwakilishi muhimu zaidi wa ukristo wa kisiria
kisha kufa akaheshimiwa na waorthodoksi wa mashariki waorthodoksi na wakatoliki kama mtakatifu na babu wa kanisa
papa benedikto xv tarehe oktoba alimuongezea sifa ya mwalimu wa kanisa
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe juni siku ya kifo chake kilichotokea edesa mwaka 
efrem alizaliwa katika familia ya kikristo mwaka hivi huko nisibi leo nusaybin uturuki kusini mashariki mipakani kwa siria akabatizwa alipokuwa na umri wa miaka 
hakuoa ingawa hakuna hakika kama mtindo wake wa maisha unaweza ukaitwa umonaki
kisha kulelewa na yakobo askofu wa nisibi alianzisha naye chuo cha teolojia katika mji huo
kwa muda mrefu na kwa bidii nyingi alifanya kazi ya ushemasi akihubiri na kufundisha teolojia na maisha ya kiroho kwa wamonaki na walei wa huko hadi mwaka ambapo wakristo walifukuzwa na waajemi kutoka mji huo
hapo naye pia akahamia edesa leo urfa uturuki alikoendelea kuhubiri hadi alipofariki tarehe juni kutokana na maradhi aliyoambukizwa wakati wa kuwahudumia wagonjwa
alitetea imani sahihi dhidi ya uzushi wa mazingira yake uorigene uario na gnosis na kufanya umisionari kati ya wasio wakristo
maandishi yake yanatokeza kuliko mengine yote ukristo ulivyo kadiri ya mapokeo ya kisemiti yaliyo jirani na asili yake kiyahudi kuliko yale ya kigiriki na ya kilatini yaliyotokea katika dola la roma
pamoja na hayo efrem aliwahi kutengeneza mazingira na kwa namna fulani hata misamiati ya mafundisho rasmi juu ya kristo yatakayotolewa na mitaguso mikuu ya karne v
mbali ya vitabu vya kupinga uzushi na vya kufafanua biblia vingine vyote vinafuata ushairi na hata hotuba zake zilikuwa na mtindo huo
ni kati ya watu waliotunga mashairi mengi zaidi katika historia ya fasihi
inakadiriwa aliandika mistari milioni tatu kwa heshima ya bikira maria tu katika miaka 
ni kati ya waenezaji wakuu wa heshima hiyo akisisitiza kwamba kama vile hakuna ukombozi bila yesu vilevile hakuna umwilisho wake bila maria
fumbo hilo lilizidisha hadhi ya wanawake ambao efrem anawazungumzia daima kwa heshima ya dhati
ili kuelewa mafundisho yake ni lazima kuzingatia daima kwamba alifanya teolojia kwa ushairi huo ulimwezesha kuchimba mafumbo kwa njia ya mifano inayopingana ili kusisitiza maajabu yaliyofanywa na mungu
wewe uliyepanga yote tumbo la mama yako liligeuza utaratibu wa mambo
yeye alimuingia tajiri akatoka fukara aliye juu alimuingia akatoka duni
aliye uangavu alimuingia na kuvaa akatoka ana sura nyonge yeye anayelisha wote aliingia akasikia njaa
yeye anayepamba vyote alimtoka maria akiwa uchi na tupu
teolojia yake inakuwa liturujia muziki kweli alikuwa mtunzi mahiri akiunganisha kutafakari juu ya imani na kuimba sifa za mungu
ni katika hali hiyo kwamba ukweli unang aa katika mafundisho yake kwa watu yaliyo rahisi kukaririwa na kuimbwa
ndiyo mbinu ya kufana aliyotumia katika sikukuu ili kueneza imani ya kanisa
ni mwanateolojia ambaye juu ya msingi wa biblia anafikiri kishairi fumbo la ukombozi wa binadamu ulioletwa na kristo neno wa mungu aliyefanyika mtu
efrem alitumia pia mifano mingi ya viumbe mbalimbali kwa kuwa kwake vyote vinashikamana na ulimwengu ulioumbwa na mungu ni kitabu cha kusomwa pamoja na biblia
kwa ubora wa mashairi yake kuhusu imani kwa jumla ameitwa kinubi cha roho mtakatifu
mwokozi wetu msalaba wako ulikomesha uhai wa mwili
ufufuko wako yesu ukuze utu wa kiroho ndani mwetu a mfululizo sources chr tiennes kwa kifaransa b mfululizo corpus scriptorum christianorum orientalium katika lugha asili na kwa kijerumani isipokuwa kitabu cha kwanza ambacho ni tafsiri ya kilatini dini mbalimbali zinaheshimu kwa namna ya pekee watu walio hai au waliokufa ambao walionekana kuwa jirani zaidi na mungu wakaambukizwa utakatifu wake
kwa hiyo pengine wanaitwa watakatifu na kutazamwa kama vielelezo vya uadilifu na waombezi
jina linalotumika zaidi ni tzadik mtu wa haki mwadilifu aliyejitahidi kufuata torati
kitabu cha talmud kinasema kila mara duniani walau tzaddikim wanaishi kati yetu na kuzuia ulimwengu usiangamizwe
pengine wanaitwa hivyo hata watu wa mataifa hasa waliojitahidi kusaidia wayahudi k
mf
mwanzoni mwa kanisa kila mkristo aliitwa mtakatifu kwa sababu alitengwa na ulimwengu na kuwekwa wakfu kwa mungu aliye mtakatifu mtakatifu mtakatifu
sifa hiyohiyo ilitolewa pia kwa mahali siku vitu n
kwa wakatoliki mtakatifu ni yule aliyemfuata yesu kristo akiishi kwa upendo na maadili mengine yanayoutegemea hasa aliyeyatekeleza kwa kiwango cha ushujaa katika kufia dini au katika maisha ya kila siku
utakatifu si wa aina moja bali kila binadamu anatakiwa kuitikia siku kwa siku wito maalumu aliopewa na mungu
hivyo yeyote anaweza na kupaswa kulenga utakatifu bila ya kujali sifa zake za kibinadamu tu
ili kuzuia udanganyifu kanisa katoliki linamuachia papa kusimamia kesi ndefu za kumtangaza mtakatifu mpya miaka baada ya kifo chake
wakatoliki wanawapatia bikira maria na watakatifu wengine heshima ya pekee kama marafiki wa mungu lakini si ibada halisi
heshima hiyo inadai wajitahidi pia kufuata mifano yao kama wao walivyofuata ile ya yesu
makanisa ya kiorthodoksi yanamuita mtakatifu hasa anayesadikiwa yuko katika paradiso kuanzia adamu na eva mose na manabii wengine lakini pia malaika
ni mungu anayefunua watakatifu wake kwa kuitikia sala anazotolewa kwa kuwapitia na kwa kutenda miujiza
wakristo wanaanza kuwatambua lakini uamuzi wa mwisho unachukuliwa na sinodi ya maaskofu
kila mtu anapobatizwa anapewa jina la mtakatifu fulani kama msimamizi kwa maisha yake yote
madhehebu mengi hayakubali mawazo hayo yakipenda kusisitiza kwamba wokovu unamtegemea mungu tu
hata hivyo mara nyingi waamini bora wanakumbukwa kwa heshima na kuchukuliwa kama mfano taz
hasa waanglikana wanakaribia msimamo wa wakatoliki na kuadhimisha sikukuu za watakatifu kadiri ya kalenda maalumu
ingawa dini hiyo haikubali tofauti kati ya watu waislamu wengi wanapenda kuheshimu kwa namna ya pekee marafiki wa mungu wali wakisadiki wana uwezo wa kutabiri kuombea na kuponya
aguascalientes kwa kihispania maji moto ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa mexiko ya kati ya nchi
ni jimbo dogo lenye eneo la km na wakazi pekee
sakramenti za uponyaji kadiri ya kanisa katoliki ni sakramenti mbili zinazolenga kuponya roho na mwili wa mwamini aliyekwisha kupokea uzima mpya wa kimungu katika sakramenti za kuingizwa katika ukristo yaani ubatizo kipaimara na ekaristi
kwa kuwa uzima unaweza kuingiwa na dosari yesu kristo aliweka sakramenti za kitubio na mpako wa wagonjwa ili ziponye na kurudisha uzima
yesu alijua udhaifu wa binadamu hauishi mara anapopokea uzima wa mungu kwa sakramenti tatu za kuingizwa katika ukristo
hivyo alipanga kusaidia mpaka mwisho wa dunia waamini wake watakaopatwa na dhambi na ugonjwa kama alivyowasaidia wengi aliokutana nao katika maisha yake
makutano walipomwona walishikwa na hofu wakamtukuza mungu aliyewapa watu amri ya namna hii injili ya mathayo 
waorthodoksi na waorthodoksi wa mashariki wana imani hiyohiyo ingawa liturujia ni tofauti
kumbe waprotestanti wengi hawana ibada hizo au hawazioni kuwa sakramenti
kadiri ya kanisa katoliki kati ya sakramenti saba mbili zinalenga kuhudumia ushirika katika kanisa na katika jamii
daraja takatifu na ndoa ni tofauti na sakramenti nyingine kwa sababu hazilengi hasa faida ya mtu anayezipokea bali huduma zake kwa ajili ya kanisa na jamii
daraja inatia uwezo wa kristo kwa ustawi wa kanisa bibi arusi wake
ndoa inatia upendo wake mwaminifu kwa ustawi wa familia kanisa dogo la nyumbani
hakuna mtu anayeuchukia mwili wake popote bali huulisha na kuutunza kama kristo naye anavyolitendea kanisa
kwa sababu hiyo mtu atamwacha baba yake na mama yake ataambatana na mkewe na hao wawili watakuwa mwili mmoja
siri hiyo ni kubwa ila mimi nanena habari ya kristo na kanisa ef 
kanisa katoliki na yale ya waorthodoksi na ya waorthodoksi wa mashariki yanaamini kwamba mtu anaingizwa katika ukristo kwa sakramenti tatu zinazofungamana ubatizo kipaimara na ekaristi
kabla hajazipokea zote tatu mtu hahesabiwi kuwa mkristo kamili
domosharubu ni ndege wadogo wa jenasi bleda katika familia pycnonotidae
wanafanana na korogoto na wana rangi ya kahawa au zaituni juu na njano chini
wanaitwa domosharubu kwa sababu wana nywele ndefu msingini kwa domo
ndege hawa wanatokea misitu na maeneo mengine yenye miti katika afrika kusini kwa sahara
tofauti na spishi nyingine za familia hii domosharubu hula wadudu hasa
wanafuata mara nyingi makundi ya siafu na kukamata wadudu wanaotoroka
tago lao hujengwa mtini na jike huyataga mayai mawili
eski ehir esk sheh r kituruki eski ehir mji wa kale kilatini dorylaeum kigiriki dorylaeum ni jiji lililopo kaskazini magharibi mwa ya uturuki na ndiyo mji mkuu wa jimbo la eski ehir
jiji lipo katika ukingo wa mto porsuk takriban mita kutoka juu ya usawa wa bahari ambamo inatizama mapolomoko ya phrygia
katika vilima vya karibu kuna visima vya maji ya moto
takriban km kutoka jiji hapa kuelekea mjini magharibi mwa ankara na km kusini mashariki ya jiji la istanbul pia km kutoka jiji hapa na kuelekea kaskazini mashariki mwa mji wa k tahya
mji huu una eneo la kilomita za mraba zipatazo 
jina la mji la eski ehir linamaa ya mji wa kale kwa lugha ya kituruki ingawa neno la kwanza la ehir linatokana na kiajemi yaani neno shahr kiajemi ina maana ya mji
mji hasa ulianzishwa na waphrygia mnamo mwaka wa kk
vinyago na masananmu mengi ya waphrygia bado yanapatikana katika majumba ya sanaa ya mambo ya kale
pia kuna majumba ya maonyesho ya mawe ya meerschaum ambazo shuhuli zake bado zinatamba hadi leo ambavyo leo hii vinatumika kutengenezea kiko za kuvutia sigara zenye ubora hali ya juu
mnamo karne ya nne ad karibuni km zilisogea kaskazini mashariki mwa karadja hissar hadi shehir euyuk
muda wowote mji ukiwa unatajwa na wanajigrafia wa kale basi walikuwa wakiuelezea kama moja kati ya miji mizuri ya anatolia
kama jinsi ilivyo miji mingi ya anatolia ukristo ulifikia baada ya konstantine mkuu aliyefanya kama dini rasmi ya dola la rom
kuanzia karne ya nne rekodi zilizopo zinaonyesha kwamba maaskofu wameanza kumiliki maofisi yao mjini eski ehir
hapo zamani mji ulikuwa ukijulikana kama dorylaeum
miongoni mwa maaskofu hawa alikuwepo eusebius alikuwa akihusika sana na kuendeleza siri na itikadi ya kanisa
eski ehir ni mji mkavu na wenye baridi theuluji na joto kiangazi
mvua mara nyingi hutokea wakati bubujiko na kipupwe
jalisco kwa kinahuatl tambarare ya mchanga ni moja kati ya majimbo ya mexico ya kati magharibi ya nchi
imepakana na nayarit zacatecas aguascalientes san luis potos guanajuato colima na michoac n
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
dominiko wa guzm n calaroga hispania hivi bologna italia agosti alikuwa padri wa kanisa katoliki akaanzisha shirika la wahubiri dominiko wa guzman alikuwa mkanoni wa jimbo la burgo de osma ciudad de osma mwaka aliongozana na askofu wake diego wa acevedo katika safari ya kibalozi kwa niaba ya mfalme alfonso viii wa castilia kwa mfalme valdemaro ii wa denmark
wakati wa kurudi wakipitia mkoa wa langadoque ufaransa kusini waling amua uzushi wa wakatari ulivyoenea naye akaamua kuungana na mabalozi wa papa inosenti iii katika jitihada za kurudisha watu hao katika kanisa katoliki
akikusanya kundi dogo la wasichana walioacha ukatari maka alianzisha huko notre dame de prouille karibu fanjeaux monasteri ya kike ambayo ikawa kitovu cha kazi yake ya kitume
dominiko aliendelea kuwahubiri kwa amani wakatari hata baada ya balozi wa papa petro wa castelnau kuuawa akikataa kujiunga na vita vya msalaba vilivyotangazwa dhidi ya wakatari
baada ya hapo shirika la ndugu wahubiri lilienea kati ulaya nzima hasa katika miji ambapo vilikuwa vinaanza vyuo vikuu kama vile vya bologna na paris vilivyosaidiwa sana na wadominiko kupata ustawi
kwa agizo la mtaguso iv wa laterano ndugu hao walipaswa kujichagulia kanuni iliyowahi kukubaliwa na kanisa wakaamua kushika ile ya agostino wa hippo wakiiongezea katiba ya kwao maarufu hasa kwa kutumia kiasi fulani cha demokrasia ambayo ilitumiwa kama mwongozo kwa nyingine hata za kiserikali
kuwekuwe ni ndege wadogo wa jenasi nicator ambao wanatokea afrika kusini kwa sahara tu
sikuhizi ndege hawa wanaainishwa katika familia pycnonotidae lakini zamani wataalamu walifikiri kuwekuwe ni aina za mbwigu laniidae
ndege hawa wanafanana na korogoto na wana rangi ya zaituni juu na nyeupe au kijivu chini
wanatofautiana na korogoto kwa madoa meupe au njano mbawani
chakula chao ni kama kile cha mbwigu wadudu wakubwa na mijusi midogo
tago lao hujengwa mtini na jike huyataga mayai 
kanisa la biblia publishers ni idara ya maandiko ya kanisa la biblia tanzania
kazi yake ni kutafsiri kuandaa na kutoa maelezo ya biblia kwa kiswahili
kanisa la biblia publishers inadhamiria kukuza ufahamu wa biblia afrika mashariki kwa njia ya kusambaza maandiko ya kikristo yanayosaidia kuelewa maandiko kwa manufaa binafsi kwa kukua kiroho na kwa kutoa mafundisho
vitabu vya kwanza panorama ya biblia na imani yetu ndiyo ushindi vilitolewa mwaka na kuchapishwa na nusch druck gummersbach ujerumani
vitabu vyote viwili vilitafsiriwa kutoka kijerumani na helmut gr f aliyekuwa mwanzilishi wa chuo cha biblia nanjoka tunduru mkoa wa ruvuma tanzania
palikuwa na uhitaji wa kuandika au kutafsiri vitabu vinavyoeleza biblia kwa walimu na wanafunzi wa biblia afrika mashariki
kisha helmut gr f alianza kutafsiri ufafanuzi wa agano jipya katika vitabu vinavyoitwa agano jipya lasema no
hadi na badaye aliongeza vitabu vya agano la kale lasema no
huu ni ufafanuzi wa kwanza wa kiswahili wa biblia nzima
mfululizo una vitabu na ulitolewa mwaka hadi 
badaye vitabu vyote vilijumlishwa katika kitabu kimoja kinene kinachoitwa bibla inasema na kutolewa mwaka dodoma
kazi ya kusambaza vitabu haikuwa rahisi kutoka tunduru kusini mwa tanzania
kwa hiyo kanisa la biblia publishers walihamia kwenye mji mkuu wa tanzania dodoma
kutoka hapo katikati ya nchi usambazaji uliendelea vizuri tangu mwaka 
wakati wa ujenzi wa kituo cha maandiko dodoma kuanzia mwaka nd helmut gr f aliendelea kutafisiri kamusi ya biblia kutoka kiingereza
kitabu hiki muhimu cha rejea kilichoandikwa na don fleming kilitolewa dodoma mwaka 
hatua nyingine kubwa ilikuwa kutafsiri na kutoa vitabu viwili vya erich sauer kutoka kijerumani kuhusu historia ya wokovu
vitabu viwili the dawn of world redemption na the triumph of the crucified vilitolewa mwaka katika kitabu kimoja kinachoitwa ufunuo wa mungu na itikio la imani
kwa kutumia kitabu hiki msomaji wa panorama ya biblia anaelewa vizuri zaidi historia ya mungu na wanadamu
kitabu cha mwisho kilichotolewa kimeandikwa na john stott na kinaitwa wito wa viongozi wa kikristo
kitabu hiki kinafundisha mikakati ya uongozi kufuatana na wakorintho sura ya hadi 
new brunswick brunswick mpya ni jimbo la kanada upande wa bahari atlantiki
ni moja kati ya kanada ya majimbo ya bahari kiingereza maritime provinces
fredericton ni mji mkuu na saint john ni mji mkubwa
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
kuna lugha rasmi kiingereza na kifaransa 
jina la jimbo lilitolewa kwa heshima ya mfalme george iii wa braunschweig kiingereza na kifaransa brunswick katika ujerumani
guanajuato ni moja kati ya majimbo ya mexico upande wa kati ya nchi
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
imepakana na san luis potos quer taro michoac n na jalisco
jina la guanajuato ni ya kip urh pecha maana yake ni kilima ya majura
kanisa la biblia hufuata mtindo wa ndugu wa plymouth hivyo kila ushirika unajitegemea na kanisa kwa jumla ni ushirikiano wa shirika zake
kanisa hili lilianzishwa na wamisionari kutoka ujerumani tangu linaendelea kushirikiana na cmml christian mission in many lands hata kama utawala wa kanisa uko mkononi mwa watanzania
shirika za klb ziko hasa katika mikoa ya mtwara lindi na ruvuma kuna pia shirika kadhaa katika mikoa ya dodoma dar es salaam na kilimanjaro
pamoja na kazi ya kiroho klb huendesha pia miradi ya kijamii kama vile shule vyuo hospitali na kituo cha kutunza watoto yatima
kanisa linaanzisha pia shule ya sekondari huko mtwara
klb inatoa kozi ya biblia kwa njia ya barua emmaus shule ya biblia na kushirikiana na chuo cha biblia berea moshi
quer taro ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kati ya nchi
imepakana na san luis potos guanajuato hidalgo mexico na michoac n
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
torati ya mos inaagiza kwa taifa la israeli mwaka wa pekee kila baada ya miaka mambo ya walawi kuanzia mwaka kanisa katoliki limefufua kwa namna fulani adhimisho la namna hiyo mwaka mtakatifu ambao urahisishe toba msamaha wa dhambi na wa madeni na upatanisho kwa jumla kati ya binadamu na mungu na kati ya watu wenyewe kwe wenyewe
adhimisho hilo katika ukristo linamtegemea yesu kristo ambaye katika sinagogi la nazareti aliutangaza mwaka wa bwana uliokubalika injili ya luka uliotabiriwa na isaya 
wamaroni ni sehemu kubwa mojawapo ya watu wa lebanoni
kinachowatambulisha zaidi pamoja na historia yao ni imani ya kikristo katika kanisa la wamaroni ambalo lina ushirika kamili na papa wa roma na kanisa katoliki lote duniani
mzizi wake ni katika kanisa la kisirya la kiorthodoksi kwenye nchi za syria na lebanoni ya leo kwa hiyo katika utamaduni wa wakristo wenye lugha ya kiaramu ya magharibi
kanisa hilo lilianza katika mvutano juu ya maamuzi ya mtaguso wa kalsedonia wa mwaka yaliyokataliwa na wasirya wengi
kwa hiyo wamaroni waliteswa na wenzao wakawa kundi la wasirya waliosimama upande wa kanisa la kigiriki la kiorthodoksi
katika mabishano yaliyofuata ndani ya kanisa la kigiriki wamaroni waliamua kukaa kando wakawa jumuiya ya pekee na kutafuta hifadhi yao kwenye milima ya lebanoni
wakati wa vita za misalaba wamaroni walielewana vizuri na wakatoliki kutoka ulaya wakatafuta ushirikiano nao
hapo walikubali uongozi wa papa wa roma na kuwa kanisa pekee la ukristo wa mashariki lililopo lote chini ya papa
linatunza liturujia teolojia na maisha ya kiroho ya mazingira hayo kulingana na tapo lililoanzishwa na maroni
hadi leo sehemu za liturujia ziko kwenye lugha ya kisirya au kiaramu ya magharibi lakini kwa jumla kanisa na pia jumuiya ya wakristo wake hutumia kiarabu
patriarki wake anachaguliwa na sinodi ya maaskofu wa kanisa hilo halafu anamuomba papa wa roma ushirika kamili
anaishi bkerke lebanoni ambapo ana jimbo lake ingawa anatumia bado jina rasmi la patriarki wa antiokia
kanisa hilo linakubali kuwapa upadri waamini waliooa
huko lebanoni ni kundi kubwa ingawa wanazidi kupungua kwa sababu ya kuhamia nchi nyingine
wanakaribia kuwa duniani kote wakiishi katika majimbo kama yafuatavyo
katika nchi nyingine cyprus cairo misri sudan afrika magharibi na ya kati nigeria paris ufaransa sydney australia buenos aires argentina sao paulo brazil montreal canada mexico los angeles na brooklyn marekani
newfoundland and labrador nu f n d l nd n d l br d r ufaransa terre neuve et labrador ni jimbo iliyoko kanada
wakati wa sensa ya mwaka wilaya hii ilikuwa na wakazi 
 imepakana na quebec upande wa magharibi bahari atlantiki upande wa mashariki
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
colima ni moja kati ya majimbo ya mexico upande wa magharibi ya nchi
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
gavana wa jimbo ni jesus silverio cavazos ceballos kibutsi kiebrania ni jumuia ya wakulima wayahudi
sasa idadi ya wanakibutsi imepunguka kosakosa tano toka kila mia ni wanakibutsi uisraelini
gang starr lilikuwa kundi la muziki wa hip hop lenye athira kubwa ya east coast hip hop
kundi linaunganishwa na watu wawili ambaye ni mc guru na dj mtayarishaji dj premier
kundi hili lilijulikana sana kwa staili ya aina yao ambayo inajumlisha baadhi ya elementi za hip hop na swing jazz ya new york
kundi lilianzishwa mnamo mwaka wa na guru kisha baadaye akajakujulikana kama keithy e
the guru na dj b down pia anajulikana kama mike dee na watayarishaji kadhaa kama vile donald d j
johnson au dj mark the king naye alisaidia kuanzishwa kwa kundi hili
mnamo na gang starr wakatoa single ya kwanza iliyofanyika katika studio za wild pitch label
mnamo kundi likasambaratika na wanachama pekee waliotaka kuliendeleza kundi wakapendekeza jina la gang starr na huyo alikuwa guru
baadaye akapata kuwasiliana na dj premier baadaye akajakujulikana kama waxmaster c ambaye alimtumia tepu ya biti iliyompendeza guru
baada ya kuipata biti akaona bora amwalike dj premier ili aungane na gang starr na katika mwaka huohuo wakatoa single yao iliyokwenda kwa jina la words manifest ikiwa sambamba na albamu iliyopewa jina la no more mr
nice guy 
wakati wa shughuli zao gang starr walisaidia kuvumbua sauti ya hip hop ya new york
matoleo yote ya gang starr hasa step in the arena daily operation hard to earn na moment of truth zilipata heshima kubwa saana
wimbo wa jazz thing uliokuwemo kwenye filamu ya spike lee ya mo better blues ilisaidia kuinua sauti ya jazz rap
east coast hip hop ni jina la fomu ya muziki wa hip hop ambao unaasili na kukuzwa mjini new york city marekani mwanzoni mwa miaka ya na 
mtindo huu ulianza kujulikana hasa baada ya wasanii wengine kutoka sehemu mbalimbali za marekani na kuongezea staili tofauti
east coast hip hop ulifahamika sana kama ndiyo fomu halisi ya muziki wa hip hop
kiswahili uskoti mpya kiingereza new scotland kigaeli alba nuadh kifaransa nouvelle cosse ni jimbo la kanada upande wa mashariki ya nchi
imepakana na new brunswick upande wa magharibi bahari atlantiki upande wa mashariki
ni moja kati ya kanada ya majimbo ya bahari kiingereza maritime provinces
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
guru amezaliwa kama keith edward elam mnamo julai aprili mjini roxbury ni rapa wa muziki wa hip hop kutoka nchini marekani
huyu ni mmoja kati ya waanzilishi na mwandishi mkuu wa kundi la hip hop la gang starr akiwa pamoja na dj premier
kwa kufuatia mfululizo wake wa albamu ya jazzmatazz huyu pia anafikirika kama mmoja kati wa waanzilishi wa muziki wa hiphop jazz
jina la guru linasimama kama gifted unlimited rhymes universal na kuna kipindi hutumia kama god is universal au ruler universal
mji huu unatazamika kama moja kati ya miji ya kale duniani ambayo hadi leo bado inakaliwa
mji huu unavituo viwili vya utawala wa wilaya zake ahinbey na ehitkamil na una kaliwa na wakazi wapatao na una kilomita za mraba zipatazo 
huu ni mji wa sita kwa ukubwa nchini uturuki na ndiyo mji mkubwa katika anatolia ya kusini mashariki uturuki
mji ulikuwa ukijulikana na wagiriki wa kale na waroma kama doliche au dolichenus kituruki d l k
waarabu waosma walilijua kama aintab au a ntab ambalo linatokana na kiarabu ayn chemchem na tab nzuri
takriban km kutoka magharibi mwa jiji la trabzon
g m hane ni jina la kutaja mji mkuu wa jimbo la g m hane katika maeneo ya bahari nyeusi huko nchnii uturuki
mji umelaliana na ziwa har it kwenye mapolomoko yenye takriban futi m
takriban maili kutoka kusini magharibi mwa mji wa trabzon
mji una eneo la kilomita za mraba zipatazo na mapolomoko m
jina linamaana ya jumba la fedha kwa kituruki na linatokana na migodi ya fedha iliyokaribu nayo
wakati wa zama za byzantine eneo waliokuwa wakilimiliki lilikuwa likiitwa chaldia
baada ya ufufuko wa wagiriki mnamo miaka ya mji ulikuwa ukiitwa argyr polis kwa kigiriki mji wa fedha kwa mali zilizopo mjini hapo
hakk ri ni jina la mji wa mbali huko kusini mashariki mwa nchini uturuki
hadi leo hii mji una wakazi takriban sensa ya mwaka wa 
emmaus shule ya biblia ni shule inayohudumia watu wote wanaopenda kusoma biblia kwa njia ya posta
baada ya kujaza anarudisha mtihani kwenye ofisi zao
ilianzishwa kwa mara ya kwanza tanzania mnamo mwaka 
shule inafundisha biblia kwa watu wa aina zote na waumini wa dini zote
haifundishi kwa misingi wala mitazamo ya dhehebu lolote lile bali ujumbe wa neno la mungu jinsi lilivyo
jina emmaus linatokana na jina la kijiji kimoja katika biblia ambako wanafunzi wawili walikuwa wanaelekea walipotokewa na bwana yesu alipofufuka luka 
kijiji hicho kiliitwa emau kwa kiswahili na emmaus kwa kiingereza
emmaus ni tofauti kabisa na shirika la emau tanzania ambalo ni kifupisho cha elimu ya malezi ya ujana
ili kuondoa utata shule hii inatumia jina la kiingereza emmaus
wanafunzi wawili waliosafiri kwenda emau emmaus bwana yesu alipowatokea aliwafundisha mambo yaliyomhusu yeye mwenyewe luka 
hilo ndilo lengo kubwa la shule ya emmaus kuwafundisha mambo yanayomhusu mwokozi na kuwaelekeza jinsi ya kukutana naye ili waweze kusema pia je mioyo yetu haikuwaka ndani yetu hapo alipokuwa akisema nasi njiani na kutufunulia maandiko luka 
ni mtu gani anayeweza kujiunga kuwa mwanafunzi wa emmaus mtu yeyote anayejua kusoma na kuandika anakaribishwa kujifunza masomo ya emmaus
wengine ni wakulima wengine wafanya kazi wa nyumbani wafanya biashara waajiriwa maofisini walimu askari n
k hatay ni mkoa uliopo kusini mwa nchi ya uturuki katika pwani ya mediteranea
kwa upande wa kusini na mashariki mwa mkoa huu unapakana na syria
wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
mkoa wa hatay umegawanyika katika wilaya wilaya kubwa zimewekewa kukooza i dir kiarmenia ni jina la mji mkuu wa jimbo la i dir lililopo mjini mashariki mwa mkoa wa anatolia uturuki
mlima mrefu wa uturuki ni a ri da i upo ndani ya jimbo la i dir lakini sehemu kubwa ya ardhi ni tupu ambo iko mbali na eneo la mlima
mji una wakazi wapatao na wengine wapo mijini
isparta ni jina la mji uliopo magharibi mwa nchi ya uturuki na ndiyo mji mkuu wa mkaoa wa isparta
katika majina ya kituruki cha kale hayakuanza na sp hivyo yalianza na i kama jinsi ilivyowekwa kwa mbele wakati wa kutamka sparta na sasa inaandikwa na kutamkwa kama isparta
i zmir kwa jina la kihistoria smyrna ni mji wa tatu kwa ukubwa katika uturuki na ndiyo mji wenye bandari kubwa baada ya istanbul
upo katika eneo la maji yatokayo ghuba ya i zmir katika bahari ya aegean
huu ni mji mkuu wa mkoa wa i zmir ambao una eneo la kilomita za mraba zipatazo 
wilaya hizo ni pamoja na bal ova bornova buca i li gaziemir g zelbah e kar iyaka konak menemen na narlidere ambazo kila moja ni tofauti sana na nyingine
kanisa la smirna ni kati ya yale saba ambayo yaliandikiwa barua katika ufunuo wa yohane kitabu cha mwisho cha agano jipya na cha biblia ya kikristo
ndilo linalosifiwa zaidi hasa kutokana na kiongozi wake askofu polikarpo wa smirna
kahramanmara ni mji uliopo mjini mashariki mwa nchi ya uturuki
mji una wakazi takriban kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 
karab k ni mji uliopo katika eneo la bahari nyeusi nchini uturuki
karaman zamani uliitwa larende ni mji wa kusini ya kati huko nchini uturuki
mji upo kaskazini mwa milima ya taurus takriban kilomita kutoka mjini kusini mwa konya
wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
prince edward island kiswahili kisiwa cha prince edward kifaransa le du prince douard kigaeli eilean a phrionnsa ni jimbo la kanada upande wa mashariki ya nchi
iko upande wa kaskazini ya nova scotia na mashariki ya new brunswick
prince edward island ni moja kati ya kanada ya majimbo ya bahari kiingereza maritime provinces
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
kars kutoka kiarmenia ghars au kars kituruki cha azerbaijani qars ni mji uliopo mjini kaskazini mashariki ya nchi ya uturuki
kastamonu ni wilaya kuu ya jimbo la kastamonu huko nchini uturuki
wilaya inachukua eneo la kilomita za mraba zipatazo na umelalia katika eneo la mapolomoko yenye mita 
kayseri ni mji uliopo katikati ya nchi ya uturuki
mji huu wa kayseri umezoeleka kuitwa mazaka au kaisareia
mji unakadiriwa kuwa na lundiko la watu takriban milioni 
kirikkale ni jina la mji mkuu wa jimbo la kirikkale huko chini uturuki
upo kilomita kutoka mashariki mwa mji wa ankara
jina la mji huu linamaana ya ngome iliyovunjikwa
kirklareli ni mji mkuu wa jimbo la kirklareli mjini thrace ya mashariki katika sehemu ya ulaya huko uturuki
mji una wakazi wapatao kwa mujibu wa sensa walizofanya mnamo mwaka wa 
mji upo katika kimo cha mita o kutoka juu ya usawa wa bahari
kir ehir zamani uliitwa macissus pia iliandikwa mocissus na mokissus na justinianopolis ni mji uliopo nchini uturuki
kilis ni mji uliopo kusini katikati mwa nchi ya uturuki katika mpaka wa nchi ya syria
kwa mujibus wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa mji ulikadiriwa kuwa na wakazi wapatao 
mji upo katika kimo cha mita kutoka juu ya usawa wa bahari
imepakana na colima jalisco guanajuato quer taro mexico na guerrero
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
wap urh pecha ilikuwa jina la ustaarabu muhimu wa kienyeji katika eneo la jimbo kabla ya kufika kwa wahispania
hidalgo ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kati ya nchi
imepakana na san luis potos veracruz puebla tlaxcala mexico na quer taro
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
veracruz jina rasmi veracruz de ignacio de la llave ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa mashariki ya nchi
imepakana na tamaulipas oaxaca chiapas tabasco puebla hidalgo na san luis potos 
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
kanghagha au zogoyogo ni ndege wa familia leiotrichidae
wanatokea misitu na maeneo mengine yenye miti katika afrika na asia
spishi za afrika zina rangi za kahawa nyeusi kijivu na nyeupe lakini spishi nyingi za asia zina rangi kali pia kama nyekundu na njano
takriban spishi zote huenda kwa makundi wakiwasiliana kwa sauti
mara kwa mara hupiga kelele sana kwa sababu yake huitwa mpayupayu pia babbler au chatterer kwa kiingereza
hula wadudu hasa lakini beri pia spishi kubwa hula mijusi na panya wadogo na spishi kadhaa hula beri tu
hulijenga tago lao kwa vitawi na kulificha katika vichaka vizitu
spishi kadhaa hujenga tago kwa kundi jike mmoja tu hutaga mayai na ndege wengine husaidia kuwalinda makinda na kuwaletea chakula
mexico jimbo ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kati ya nchi
mji mkuu ni toluca na mji mkubwa ni san crist bal ecatepec
imepakana na hidalgo quer taro tlaxcala puebla morelos guerrero na michoac n
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
mji wake mkuu ni i zmit ambao pia huitwa kama jina la mkoa wenyewe la kocaeli
kwa kufuatia kuwa na hali ya hewa nzuri iliyopo katika pwani ya i zmit mji una bandari asilia kubwa sana
jimbo la kocaeli limegawanyika katika wilaya miji mikuu imewekewa kukooza kaisari wa bizanti aliomba msaada wa wakristo wa magharibi dhidi ya mashambulio ya waturuki waislamu
hivyo papa aliwaita mataifa ya kikatoliki ya ulaya kuikomboa nchi takatifu
tangu mwaka hadi mwaka kampeni za kijeshi zilianzishwa ulaya kuelekea yerusalemu
kwa maana nyingine na pana zaidi vita vya msalaba vilikuwa jitihada za watawala wa ulaya kutetea haki za wakristo wenzao wa nchi hizo au kujitetea kwa silaha na vita na wakati huohuo kueneza himaya yao pamoja na ukristo
jina limetokana na desturi ya wanajeshi wa vita ya kwanza ya misalaba kushona alama ya msalaba juu ya nguo zao kama dalili ya kiapo walichotoa cha kuwafukuza waislamu katika mji wa yerusalemu
walifundishwa kuwa vita hivyo ni vitakatifu atakayekufa atafika mbinguni kwa hakika
wataalamu wanahisi kama hapo athari za mafundisho ya kiislamu juu ya jihadi zimeingia katika ukristo
hali ya wakristo wa yerusalemu na mashariki ya kati
tangu mwaka bk mji wa yerusalemu pamoja na nchi nzima ya palestina ilikuwa mikononi mwa waarabu waislamu waliofaulu kushinda jeshi la bizanti
wakazi wengi wa nchi hiyo waliendelea kufuata dini zao hasa ukristo na uyahudi lakini sehemu ya wananchi polepole waligeukia pia uislamu
yerusalemu iliendelea kuwa lengo la wahiji wakristo waliotaka kutembelea mahali ambako yesu kristo aliishi hasa kanisa la kaburi na ufufuo wa yesu
watawala waarabu waliwahi kuahidi kuheshimu wakristo walioishi chini ya utawala wao na kutunza haki zao
hali hiyo ilibadilika vibaya mara ya kwanza wakati ya khalifa al hakim wa misri aliyewatesa wakristo kuanzia mwaka kanisa la kaburi na ufufuo lilibomolewa pamoja na makanisa mengi nchini palestina
dhuluma ya al hakim ililegezwa na waandamizi wake na kanisa hilo la yerusalemu likajengwa upya kwa msaada wa kaisari wa bizanti
amani katika mashariki ya kati ilivurugika tena kutokana na uenezi wa waseljuki waliokuwa kabila kubwa la waturuki kutoka asia ya kati waliokuwa wamehamia magharibi kupokea uislamu na kutawala uajemi pamoja na maeneo ya jirani
mwaka jeshi la waseljuki lilishinda wabizanti kwenye mapigano ya manzikert na kutwaa sehemu kubwa ya anatolia leo uturuki pamoja na siria na palestina
vikosi vya seljuki walishambulia pia mara kwa mara wahiji wakristo kutoka ulaya walioelekea kaburi takatifu mjini yerusalemu na hija ya kikristo ya yerusalemu ikaona kipindi kigumu
wakristo waliohiji huko kutoka ulaya walishambuliwa njiani mara kwa mara
mwaka kaisari aleksios wa bizanti alipanga kuwaondoa tena waseljuki katika anatolia kutoka sehemu walizowahi kutwaa miaka michache ya nyuma
hapa alituma mabalozi kwa papa urban ii wa roma kwa kusudi la kupata msaada wa askari wa kukodiwa kutoka ulaya
alifanya hivyo miaka baada ya kutokea kwa farakano la mwaka kati ya makanisa ya waorthodoksi na roma labda kwa tumaini la kuanzisha upya maelewano
papa urban ii aliwapokea mabalozi wa bizanti katika italia akasikia ombi la kaisari
inaonekana aliona nafasi ya kuwaelekeza mashariki makabaila wadogo wa ulaya ambao walizoea kuvuruga amani ya ulaya kwa mapigano ya mfululizo na vita ndogondogo wakiharibu mali ya watu wengi
kwenye sinodi ya clermont mbele ya maaskofu na maabati wa ufaransa alitangaza ombi la msaada kutoka bizanti na kuhimiza makabaila kupokea wito huu wa kuwasaidia wakristo wenzao wa mashariki badala ya kuharibu mali ya watu wa nyumbani
hotuba ya papa ikapokewa na sinodi na umati mkubwa wa wasikilizaji walioitikia kwa sauti moja mungu anaitaka deus lo vult
makabaila kadhaa walipiga magoti mbele ya papa wakiomba baraka kwa mipango yao ya kuitikia wito wake
wengine walisikia habari hizo baadaye na makabaila wengi wa ufaransa waliamua kujiunga na mradi wa kwenda mashariki kuwasaidia wakristo wa huko na kuwaondoa waislamu katika nchi zilizowahi kuwa za kikristo
ni wahubiri hao waliosambaza ujumbe wa kwamba shabaha ya vita ni yerusalemu ingawa wala kaisari aleksios wala papa urban waliwahi kutumia jina hilo
lakini wakati ambapo watu wengi hawakujua kusoma na kuandika wala hawakuwahi kuona ramani jina la yerusalemu lilijulikana kote hata kama wasikilizaji wengine hawakuelewa tofauti kati ya mahali pa dunia hii na yerusalemu wa mbinguni uliohubiriwa pia kanisani
mwaka vilikusanyika vikundi vya watu wa kawaida walioongozwa na wahubiri waliotaka kwenda mashariki kwa hiari yao ingawa si wanajeshi
umati huo waliomba na kutisha miji walipopita wapewe chakula na misaada kwa sababu wengi hawakuwa na kitu wenyewe
katika miji ya ujerumani ya magharibi na kusini walianza kushambulia wayahudi walioishi huko na kuwaua wengi
mwaka jeshi la ulaya lilifika mbele ya kuta za yerusalemu
baada ya mapigano mafupi jeshi la msalaba liliwashinda wateteaji waislamu
katika hasira ya mapigano waliua ovyo wakazi wengi sana wazee na watoto wakiwemo waislamu wakristo na wayahudi
kabaila mfaransa alipokea cheo cha mfalme wa yerusalemu
lakini miaka baadaye sultani salah ed din wa misri aliwafukuza tena wanamsalaba kutoka yerusalemu
miaka baadaye alirudisha mji kwa hiari baada ya kupatana na mfalme mjerumani
lakini muda wote huo wazungu walitawala sehemu ya palestina na siria tu
hata wakristo wenyeji waorthodoksi hawakuwakubali kuwa wakombozi kwani walijaribu kuwaunganisha wakristo wote chini ya kanisa katoliki
safari moja iliyoondoka ulaya mwaka ili kuikomboa yerusalemu kumbe ilifika mpaka bizanti tu ambako wanajeshi wa msalaba waliteka mji kupora utajiri na kumfukuza kaisari wa bizanti
miaka baadaye kaisari alirudi na kuunda upya ufalme wa roma ya mashariki
mwaka jeshi la kiislamu liliwafukuza kabisa wanajeshi wa msalaba katika nchi takatifu wasirudi tena
lakini walikuwa wamevunja nguvu ya bizanti kiasi cha kutosha
kumbe ulaya magharibi iliharibu ulinzi wa dola la mashariki dhidi ya waturuki waliofaulu baadaye kuingia ulaya
badala ya kufukuzwa jeshi la waturuki lilianza kuishambulia ulaya kusini mashariki
mwaka ulianguka mji wa bizanti na mwaka waturuki walifika mpaka vienna mji mkuu wa mfalme wa ujerumani
lakini nchi nyingi za ulaya kusini mashariki pamoja na wakristo wao walikaa chini ya waturuki kwa karne tatu zijazo
vita hivyo vilidhoofisha wakristo wa mashariki waliozoea kuishi chini ya waarabu waislamu
kipindi cha vita vya kidini kilisababisha mateso mengi kwa wakristo waorthodoksi chini ya waislamu
walidaiwa kulipa madeni yaliyoachwa nyuma na ndugu zao kutoka ulaya magharibi
maisha haya yalikuwa mara nyingi magumu lakini mahali pengi waliruhusiwa kuendelea na ibada zao ila waliweza kukataliwa kujenga makanisa au hata kutengeneza makanisa ya kale isipokuwa kwa kulipa tena kodi za nyongeza
zilihifadhiwa mpaka leo katika nchi za kiarabu isipokuwa idadi ya waumini wao iliendelea kupungua
sababu kuu ni kwamba kama mkristo alikuwa amegeuka mwislamu hakuweza kurudi tena
sheria ya kiislamu inamruhusu mkristo kugeukia uislamu lakini mtu aliyekuwa mwislamu anastahili adhabu ya kifo akigeukia ukristo au dini nyingine
pamoja na hayo wakristo wengi walianza kuhamia nchi ambako watakuwa raia huru bila kasoro
wakati ule wakristo wengi walikosa vilevile ustahimilivu kwa watu wenye imani tofauti
hakuna mwislamu aliyeweza kubaki katika nchi za hispania na ureno baada ya kuvunjwa wa utawala wa kiarabu
lakini ipo mifano mingine wakristo wote walifyekwa uarabuni kwenyewe kumbe waislamu waliweza kubaki chini ya waaustria wakristo waliotawala nchi za ulaya kusini mashariki
kweli kati ya dini hizo mbili hakuna anayeweza kujisifu tu juu ya historia yake bila kukiri makosa na kasoro zake
mji una wakazi wapatao kwa hesabu ya mwaka wa 
k tahya ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya uturuki
mji una wakazi wapatao makisio ya mwaka wa 
upo karibu na mto porsuk mita kutoka juu ya usawa wa bahari
huu ni mji mkuu wa jimbo la k tahya unaokaliwa na watu 
mkoa wa k tahya una eneo kubwa la mitelemko midogomidogo yenye mashamba iliyopo milimani kaskazini na magharibi
jina la kiroma la mji huu lilikuwa cotyaeum jina lilnatumika kama ndiyo kianzio cha catholic
janis gold ni jina la kutaja muhusika wa mfululizo wa televisheni wa kimarekani wa 
muhusika kacheza kama kachero wa fbi na ameanza kuonekana katika msimu wa wa mfululizo huu
 septemba ni mchekeshaji wa wima mwigizaji mwanaharakati wa kisiasa mwandishi na mtangazaji msaidizi wa zamani wa kipindi cha the majority report cha redio amerika
licha ya kuwa na daraja kubwa la umaarufu garofalo bado anaendelea kumwaga vitu yvake mitaani mwa jiji la new york city
alipata kuonekana katika mfululizo wa kipindi cha telebisheni cha akiwa kama janis gold
guerrero ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kusini ya nchi
mji mkuu ni chilpancingo jina rasmi chilpancingo de los bravo pia ciudad bravo na mji mkubwa ni acapulco
impakana na michoac n oaxaca mexico morelos na puebla
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
jina la jimbo lilitolewa kwa heshima ya kiongozi wa uhuru wa mexiko jeneral vicente ram n guerrero salda a
morelos ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kati ya nchi
imepakana na mexico jimbo mexico mji pueblo na guerrero
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
jina la jimbo lilitolewa kwa heshima ya kiongozi wa uhuru wa mexiko jos mar a morelos
boston ndiyo mji mkuu katika jimbo la massachusetts
mji una wakazi wapata na hiyo ni kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 
boston iliundwa na walowezi waprotestanti kutoka uingereza waliotafuta uhuru wa kidini
walichagua rasi ndogo kwenye pwani la hori la massachusetts
mji ukakua kuwa mji mkubwa katika koloni za uingereza katika amerika ya kaskazini
katika karne ya boston ulikuwa kitovu ha upinzani wa walowezi dhidi ya kodi mpya za uingereza na vita ya uhuru wa marekani ilianza hapa mjini na katika vijiji karibu nao
detroit ni mji wa marekani katika jimbo la michigan
elimumitindo ni taaluma ambayo hutumia maarifa ya kiisimu kwa ajili ya kuchunguza kuchanganua na kubainisha mitindo mbalimbali ya usemaji au uandishi wa lugha
baltimore ni mji wa marekani katika jimbo la maryland
philadelphia ni mji wa marekani katika jimbo la pennsylvania
cleveland ni mji wa marekani katika jimbo la ohio
minneapolis ni mji wa marekani katika jimbo la minnesota
indianapolis ndiyo mji mkuu katika jimbo la indiana
cincinnati ni mji wa marekani katika jimbo la ohio
memphis ni mji wa marekani katika jimbo la tennessee
oklahoma city ndiyo mji mkuu katika jimbo la oklahoma
pittsburgh au pittsburg ni mji wa marekani katika jimbo la pennsylvania
st
louis ni mji wa marekani katika jimbo la missouri
kansas city ni mji wa marekani katika jimbo la missouri
portland ni mji wa marekani katika jimbo la oregon
salt lake city ndiyo mji mkuu katika jimbo la utah
nashville ni mji wa marekani katika jimbo la tennessee
green bay ni mji wa marekani katika jimbo la wisconsin
orlando ni mji wa marekani katika jimbo la florida
charlotte ni mji wa marekani katika jimbo la north carolina
edmonton ndiyo mji mkuu na mji mkubwa wa kwanza katika mkoa la alberta upande wa kati ya mkoa huu
idadi ya wakazi ni na eneo lake ni 
 m
umbali na calgary ni km
hartford ndiyo mji mkuu katika jimbo la connecticut
new haven ni mji wa marekani katika jimbo la connecticut
providence ndiyo mji mkuu katika jimbo la rhode island
burlington ni mji wa marekani katika jimbo la vermont
tucson ni mji wa marekani katika jimbo la arizona
las vegas ni mji wa marekani katika jimbo la nevada
louisville ni mji wa marekani katika jimbo la kentucky
newark ni mji wa marekani katika jimbo la new jersey
mobile ni mji wa marekani katika jimbo la alabama
boulder ni mji wa marekani katika jimbo la colorado
santa fe kwa kihispania imani takatifu ndiyo mji mkuu katika jimbo la new mexico
orodha ya timu za ukanda wa mashariki kwa kiingereza eastern conference orodha ya timu za ukanda wa magharibi kwa kiingereza western conference mofolojia au sarufi maumbo ni tawi la isimu ambalo huchunguza maneno ya lugha fulani na aina zake za maneno hasa upande wa upangaji wa mofimu mbalimbali zitumikazo kwa ajili ya kuunda maneno
mambo ya maneno ni matokeo ya muunganiko wa fonimu mbalimbali ambazo pia huungana na kuunda hatimaye na kuwa neno
habwe na peter karanja misingi ya sarufi ya kiswahili isimu amali ni tawi la isimu ambalo hushughulikia uchambuzi na uchanganuzi wa lugha kupitia kwa maoni ya mtumiaji wa lugha husika
hasa taaluma hiyo inachunguza uchaguzi wa miundo wa maneno anaoufanya msemaji vikwazo vya kijamii msemaji anavyokabiliana navyo katika matumizi yake ya lugha na athari nyingine za kijamii za matumizi ya lugha
wengine hudai kuwa taaluma hiyo ni sehemu ya isimujamii
isimujamii pia isimu jamii ni tawi la isimu ambalo huchunguza uhusiano kati ya lugha na jamii
aidha inajihusisha na athira yeyote ya jamii kama vile desturi za watu matazamio na muktadha katika nyanja za lugha namna inavyotumika
neno hili kwa kiingereza huitwa sociolinguistics
chini ya taaluma hiyo kuna matawi mengi yanayoshughulikia uchanganuzi wa vipengele fulani vya uhusiano kati ya lugha na jamii k
macha kutokka sauti ana kubali maelezo haya kwani ni vitu viwili vinavyoambatana lahaja ni vilugha vidogovidogo vya lugha moja ambavyo hubainika kijamii au kijiografia
lahaja za lugha moja zatofautiana katika matamshi miundo ya sarufi na msamiati
kama lugha hutofautiana katika matamshi tu tofauti hizo huitwa lafudhi na siyo lahaja
uchambuzi na uchanganuzi wa lahaja ni tawi la isimujamii
lahaja hutofautishwa kulingana na vipengele vifuatavyo mfano wa lugha yenye lahaja mbalimbali ni kiingereza na lahaja zake zinavyozungumzwa tofauti uingereza marekani uhindi australia na maeneo mengine
tena lahaja za kiswahili hutofautishwa kulingana na maeneo yake kama kiamu kisiwani kwa lamu kimvita mjini kwa mombasa kiunguja kisiwani kwa zanzibar kingazija visiwani kwa komoro na kadhalika
george lilanga juni alikuwa msanii mmakonde kutoka tanzania
alipokuwa bado kijana alijifunza kuchonga sanamu jinsi ya kimakonde
lakini baadaye alianza kuchora pia akitumia hasa rangi za mafuta
manhattan ni moja kati ya sehemu za new york city marekani
staten island ni moja kati ya sehemu za new york city marekani
hii ni orodha ya miji mikuu ya majimbo ya marekani
kila mji ni kituo cha serikali ya muungano wa majimbo ya marekani kikawaida imewekwa kingazi
montgomery ni mji mkuu wa jimbo la alabama katika marekani
mnamo mwaka wa idadi ya wakazi wanaoishi hapa ilikuwa 
little rock ni jina la mji mkuu wa jimbo la arkansas
takriban watu wanaishi mjini hapa sensa 
gainesville ni mji wa marekani katika jimbo la florida
dover ni mji mkuu na wa pili kwa ukubwa katika jimbo la delaware nchini marekani
mji ulipewa jina na william penn kwa ajili ya dover huko kent uingereza
na kwa mwaka wa mji ulikadiriwa kuwa na wakazi wapatao 
springfield ni jina la mji mkuu wa jimbo la illinois nchini marekani
katika sensa iliofanyaika mnamo mwaka wa mji huu wa springfield ulikuwa na takriban watu wanaishi mjini hapa
des moines ni jina la mji mkuu wa jimbo la iowa nchini marekani
des moines ulianzishwa mnamo mwaka wa mahali ambapo mto raccoon na mto des moines inapokutana
mji wa des moines umekuwa mji mkuu wa iowa mnamo mwaka wa 
leo hii mji wa des moines umekuwa mji mkubwa kabisa katika jimbo hili la iowa likiwa na wakazi takriban mnamo mwaka wa 
des moines ina makampuni meengi ya bima huko mjini kwake
topeka ni jina la mji mkuu wa jimbo la kansas nchini marekani
mnamo mwaka wa idadi ya wakazi wanaoishi mjini hapa ilikadiriwa kuwa ni 
frankfort ni jina la mji mkuu wa jimbo la kentucky nchini marekani
awali uliitwa frank s ford lakini baada ya muda mchache jina likabadilishwa na kuwa frankfort
na huu ni mji mkuu wa tano kwa udogo katika orodha ya miji mikuu ya majimbo ya marekani
ni bandari mwanachama wa jumuia ya uongozaji wa bandari za kusini na mashariki mwa afrika
bandari kuu za tpa zilizopo katika bahari ya hindi ni dar es salaam mtwara na tanga bandari zingine ndogo zinatoa huduma katika pwani ni pamoja na lindi kilwa masoko mafia kisiwani bagamoyo pangani na kwale
bandari ya zanzibar inajitawala chini ya shirika la bandari la zanzibar m rida kimaya t h au ichkanzih o ndiyo mji mkuu katika jimbo la yucat n
gulfport ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
wizara ya elimu ya juu sayansi na teknolojia tanzania wizara ya elimu ya juu sayansi na teknolojia tanzania kiingereza ministry of higher education science and technology kifupi mhest ni wizara ya serikali inayoshughulikia masuala ya uanzishaji na uboresheji wa elimu ya juu katika sayansi na teknolojia nchini tanzania
shreveport ni mji wa marekani katika jimbo la louisiana
tume ya sayansi na teknolojia tanzania kiingereza tanzania commission for science and technology kifupi costech ni shirika la umma ambalo linashirikiana na serikali ya tanzania
ilianzishwa kwa agizo la bunge la tanzania mnamo mwaka wa ikiwa kama mpokezi wa baraza la sayansi na utafiti tanzania
tume hii ni tawi la taasisi na wizara ya elimu ya juu sayansi na teknolojia
kilabir pia kijaku ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walabir
kilaka ni jina la lugha mbalimbali tofauti yaani kilaka ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walaka
isichanganywe na lugha ya kilaka inayozungumzwa nchini chad
kilala roba pia kigworam ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walala na waroba
kilamang ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na walamang
kilame ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walame
kilamja dengsa tola ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walamja wadengsa na watola
kilaru ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walaru
kileelau ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waleelau
kilegbo ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walegbo
kilemoro ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walemoro
kilenyima ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walenyima
kilere ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walere
mwaka wa idadi ya walere imehesabiwa kuwa watu lakini wengi hawajui kilere
kwa hiyo inawezekana kuwa lugha itatoweka hivi karibuni
kileyigha ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waleyigha
kilijili ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walijili
kilokaa ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walokaa
kilonguda ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walonguda
kiloo ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waloo
kilopa ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walopa
kilubila ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walubila
kilufu ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na walufu
mwaka wa idadi ya walufu imehesabiwa kuwa watu lakini wengi wao wamebadilisha lugha kuongea kijukun
kwa vile hasa ni wazee tu ambao wameendelea kuongea kilufu inawezekana kwamba kilufu kitatoweka hivi karibuni
momba ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa mbeya ambayo ilianzishwa rasmi mnamo machi ikigawanyika toka wilaya ya mbozi
kiluri ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na waluri
kwa hiyo lugha ya kiluri imekaribia kutoweka kabisa
kimaaka ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wamaaka
kimada ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wamada
isichanganywe na lugha ya kimada inayozungumzwa nchini kamerun
kimaghdi ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wamaghdi
kimak ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wamak
kimala ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wamala
kimashi ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wamashi
isichanganywe na lugha ya kimashi inayozungumzwa nchini zambia
idadi ya wasemaji wa kimashi imehesabiwa kuwa watu 
kimama ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wamama
kimambila cha kinigeria ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wamambila
kimangas ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wamangas
kimarghi ya kati ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wamarghi
kimarghi ya kusini ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wamarghi
kimawa ilikuwa lugha nchini nigeria iliyozungumzwa na wamawa
ni tofauti na lugha ya kimawa inayozungumzwa nchini chad
hakuna wasemaji wa kimawa wanaobaki maana yake lugha ya kimawa imetoweka kabisa
kimbe ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wambe
kimboi ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wamboi
kimbembe ya cross river ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wambembe
kimbula bwazza ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wambula na wabwazza
kimburku ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wamburku
kimingang doso ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wadoso
kimiship ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wamiship
kimiya ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wamiya
kimontol ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wamontol
kimoo pia kigomu ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wamoo
kimumuye ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wamumuye
kimundat ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wamundat
kimvanip pia kimagu ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wamvanip
kimwaghavul pia kisura au kimupun ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wamwaghavul
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
kinde gbite ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wande na wagbite
kinde nsele nta ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wande wansele na wanta
kindoe ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wandoe
kindun pia kiahwai ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wandun
kindunda ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wandunda
kingamo ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wangamo
kingas ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wangas
kinggwahyi ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wanggwahyi
kingizim ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wangizim
kingwaba ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wangwaba
kiningye ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waningye
kininzo ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waninzo
kinjerep ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wanjerep
kinkari ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wankari
wengine husema kuwa kinkari ni lahaja ya lugha ya kiibuoro
kinkoroo ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wankoroo
kinkukoli ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wankukoli
kinnam ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wannam
kinshi ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wanshi
wengine husema kuwa lugha ya kinshi ni sawa na kiwushi nchini kamerun
kinungu ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wanungu
 septemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
februari ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 septemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
novemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 desemba septemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 julai ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
novemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 februari ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 septemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 septemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 septemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
 agosti ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
 aprili ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
 juni ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
 desemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
 machi ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
 mei ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
kinyam ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wanyam
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
kinyeng ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wanyeng
kiobanliku ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabanliku
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
kiobolo pia kiandone ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waobolo
kiobulom ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waobulom
kio chi chi ilikuwa lugha ya kiniger kongo nchini nigeria iliyozungumzwa na wao chi chi
hakuna wasemaji wa kio chi chi siku hizi maana yake lugha imetoweka kabisa
kiodual ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waodual
kiodut ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waodut
kiogbah ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waogbah
kiogbia ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waogbia
kiogbogolo ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waogbogolo
kiokobo ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waokobo
kiokodia pia kiakita ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waokodia
kioko eni osayen pia kiogori magongo ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waoko waeni na waosayen
kiokpamheri ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waokpamheri
kiokpe ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waokpe
ni tofauti na lugha ya kiokpe ambayo pia huzungumzwa nchini nigeria
kiokpe ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waokpe
ni tofauti na lugha ya kiokpe ambao pia huzungumzwa nchini nigeria
kiolulumo ikom ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waolulumo na waikom
kioring ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waoring
kioro ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waoro
kioruma ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waoruma
kiososo ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waososo
kiotank ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waotank
kipa a ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wapa a
kipanawa ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wapanawa
kipangseng ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wapangseng
kipe ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wape
kipero ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wapero
kipiti ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wapiti
mwaka wa idadi yao imehesabiwa kuwa watu 
kipiya kwonci ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wapiya na wakwonci
kipolci ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wapolci
kipongu pia kirin ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wapongu
kiputai ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na waputai
idadi ya wasemaji wa kiputai imehesabiwa kuwa watu tu
waputai wengi wamekuwa hubadilisha lugha yao na kuongea kikanuri badala ya kiputai
kwa hiyo lugha ya kiputai imekaribia kutoweka kabisa
kiputukwam ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waputukwam
kipyapun ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wapyapun
kirang ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na warang
kireshe ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wareshe
kirogo ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na warogo
kiron pia kichala ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na waron
kiruma ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waruma
kisamba daka ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wasamba
kisambe ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wasambe
wasambe wengi wamekuwa hubadilisha lugha na kuongea kininzo badala ya kisambe
kisanga ni jina la lugha mbalimbali tofauti yaani kisanga ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wasanga
isichanganywe na lugha ya kisanga inayozungumzwa nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
kisasaru ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wasasaru
kisaya ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wasaya
kisha ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na washa
kishakara ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na washakara
kishall zwall ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na washall na wazwall
kishamang ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na washamang
kishama sambuga ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na washama na wasambuga
kishanga ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na washanga
kishau ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na washau
hata hivyo kuna wasemaji wachache mno mpaka lugha imekaribia kutoweka kabisa
kisheni ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na washeni
wengine husema kuwa lugha ya kisheni ni sawasawa na lugha ya kiziriya
kishiki pia kigubi ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na washiki
kishoo minda nye ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na washoo waminda na wanye
kishuwa zamani ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na washuwa
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
james thomas jim dauterive ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
kisiri ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wasiri
kisomyev ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na tabaka fulani la wahunzi miongoni mwa wamambila
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
kisorko pia kibozo au kijenaama ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wabozo
pia kuna wasorko wengine ambao wamehamia nigeria wakifuata mto wa niger
kisukur ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wasukur
kisurubu ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wasurubu
kital ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na watal
kitala ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na watala
kitamajaq pia kitawallammat ni lugha ya kiafrika kiasia nchini niger na mali inayozungumzwa na watamajaq
pia kuna wasemaji nchini mali na wachache wengine nchini nigeria
kitambas ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na watambas
kitangale ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na watangale
kitanjijili ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wajijili
kitarok pia kiyergam ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na watarok
pia kuna wasemaji nchini niger na nchini nigeria
kitee pia kitai ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na watee
kiteme ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wateme
kitera ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na watera
kiteshenawa ilikuwa lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria iliyozungumzwa na wateshenawa
hakuna wasemaji wanaoendelea kuzungumza lugha ya kiteshenawa maana yake lugha imetoweka kabisa
kitha ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na watha
kitita ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na watita
rula hizi zilitengenezwa kwa maumbo na vipimo anuwai kutegemeana na fani husika kama vile kutumika katika hisabati uhasibu uongozaji wa ndege uhandisi n
k kikokoteo kilivumbuliwa na william oughtred na wenzake katika karne ya kutokana na kazi za hisabati za john napier
hutumika sana na watu wengi katika afrika ya mashariki
kitoro ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na watoro
kitsikimba ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na watsikimba
kishingini au tsishingini ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na washingini
kitso ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na watso
kitsuvadi ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na watsuvadi
kitula ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na watula
kitumi ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na watumi
kitunzuii pia kiduguza ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na watunzuii
kityap pia kikatab ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na watyap
kiubaghara ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waubaghara
kiubang ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waubang
kiuda ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wauda
kiuhami ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wauhami
kiukaan ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waukaan
kiukpe bayobiri ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waukpe na wabayobiri
kiukpet ehom ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waukpet na waehom
kiukue ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waukue
kiukwa ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waukwa
kiukwuani aboh ndoni ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waukwuani waaboh na wandoni
kiulukwumi ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waulukwumi
kiumon ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waumon
kiuneme ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wauneme
kiuokha ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wauokha
kiurhobo ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waurhobo
kiut ma in pia kifakanci au au kifakai ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wafakai
baadhi ya lahaja za kiut ma in ni kikag kifer kijiir kikoor kiror na kizuksun
kiuvbie ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wauvbie
kiuzekwe ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wauzekwe
kivaghat ya bijim legeri pia kikwanka ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wavaghat waya wabijim na walegeri
kiviti ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waviti
kivono ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wavono
kivoro ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wavoro
kiwaja ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wawaja
kiwaka ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wawaka
kiwannu ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wawannu
kiwapan ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wawapan
kiwapha ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wawapha
kiwarji ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wawarji
kiwom ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wawom
kiyace ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wayace
kiyala ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wayala
kiyangkam pia kibashar ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wayangkam
kiyekhee pia kietsako ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wayekhee
kiyendang ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wayendang
kiyeskwa pia kinyankpa ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wayeskwa
kiyiwom pia kigerka ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wayiwom
 mei ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 agosti ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
kiyoruba ni lugha ya kiniger kongo hasa nchini nigeria inayozungumzwa na wayoruba
 machi ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 februari ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
kizangwal ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wazangwal
 julai ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
debi derryberry ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
kizari ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wazari
kizarma ni lugha ya kinilo sahara nchini niger inayozungumzwa na wazarma
pia kuna wasemaji nchini nigeria na wasemaji wachache nchini mali na burkina faso
kizeem ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wazeem
kwa vile wazeem wengi wanaongea kihausa badala ya kizeem lugha ya kizeem iko katika hatari ya kutoweka
kizhire ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wazhire
kiziriya ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waziriya
idadi ya waziriya imehesabiwa kuwa watu lakini wameacha lugha yao
kwa hiyo inawezekana kwamba lugha ya kiziriya imeshatoweka kabisa
wengine husema kuwa kizirya ni sawa na lugha ya kisheni
kizumbun ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wazumbun
chuo kikuu cha potsdam ni chuo kikuu nchini ujerumani kilichoanzishwa mnamo mwaka katika potsdam
radio studio network ni kituo cha redio cha kibinafsi cha kiitaliano
kimsingi mtumishi mikoa ya calabria sisilia na puglia
kituo hiki kilianzishwa na locri na pietro parretta na francesco massara na marafiki wawili wengine mnamo juni 
ofisi za studio network ziko katika via don vittorio katika locri
kituo cha anafanya matangazo ya kuishi ya show yao ya kusafiri studio livetour
kituo pia matangazo mengine ya kikanda na kitaifa matamasha ya kuishi ikiwa ni pamoja na matukio ya san remo festival studio livetour ni tamasha nje ambayo ilianza mwaka 
show kusafiri pia matangazo ya kuishi kwenye mtandao huchukua muda wa siku nzima
ni pamoja na wageni maalum muziki michezo burudani na disco
wao walikuwa awali kutumika kwa msaada wa kituo cha shughuli za nje
kutoka wakawa timu ya burudani ambayo pia inaonekana katika matukio yasiyo ya studio 
studio stargate majeshi ya kituo cha shughuli kuu na matangazo ya kuishi
ni vifaa kikamilifu mkono redio na televisheni studio
pia ina vitengo viwili tofauti kwa ajili ya uzalishaji uzalishaji wa baada ya na streaming audio video
kiab ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waab 
kiabidji ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waabidji
kiabure ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waabure
utoto wa kiroho ni njia ya maisha ya kiroho inayofundisha kufuata injili ya yesu kwa kujifanya wadogo
mwalimu bora wa njia hiyo ni teresa wa mtoto yesu aliyeiita njia ndogo
njia ya utoto wa kiroho iliyofundishwa naye inadhihirisha utume wake wa kulea binadamu wa wakati huu
njia hiyo inafuata sifa njema za umbile la mtoto na kulingana na mafundisho ya teolojia kuhusu neema inayotia utakatifu maadili ya kumiminiwa na vipaji vya roho mtakatifu
tutachimba hayo kwa kuzingatia sifa hizo za mtoto sifa kuu za mtoto wa mungu na tofauti zilizopo kati ya utoto wa kiroho na ule wa kimaumbile
hivyo tutaona mwanga mwingi kuhusu teolojia ya neema
mbali ya kasoro ndogondogo mtoto kwa kawaida ni sahili na anafahamu udhaifu wake
hasa kama amebatizwa na kulelewa kikristo unyofu unajitokeza ndani yake anasema anavyowaza na anaeleza bila ya mizunguko anavyotaka asiogope watu watasema nini haigizi kwa ujanja bali anajionyesha alivyo
halafu anafahamu udhaifu wake kwa kuwa peke yake hawezi kitu bali anawategemea wazazi na inampasa apokee vyote toka kwao kujifahamu dhaifu ni aina ya unyenyekevu
ujuzi huo unaelekeza kutekeleza maadili ya kimungu kwa dhati na usahili
kwanza mtoto anaelekea kusadiki anayoambiwa na wazazi wanapomzungumzia mungu na kumfundisha kusali
anaelekea kuwatumainia wanapomfundisha kumtegemea mungu kabla hajajifunza sala ya tumaini katika katekisimu na kuitumia asubuhi na jioni
katika unyofu huo katika ujuzi wa udhaifu wake na katika utekelezaji sahili wa maadili ya kimungu mna kiini cha maisha ya kiroho ya hali ya juu
ndiyo sababu yesu alipotaka kuwafundisha mitume wake umuhimu wa unyenyekevu alimuita mtoto katikati yao akasema amin nawaambia msipoongoka na kuwa kama vitoto hamtaingia kamwe katika ufalme wa mbinguni math 
nyakati hizi wengine wameona kutimia utabiri wa papa pius x kutakuwa na watakatifu kati ya watoto walioalikwa mapema kupokea ekaristi mara nyingi
kwa kawaida mtoto akifikia ubalehe anapotewa na usahili wake na ujuzi wa udhaifu wake anataka kujifanya mtu mzima kabla ya wakati na ndani mwake vinaanza kujitokeza undumakuwili na kiburi
akisifu maadili si yale ya kimungu bali nguvu inayodhihirisha anavyoanza kukomaa pamoja na busara fulani ambayo haitofautishi vizuri na ile ya bandia na inaweza ikawa ujanja tu wa kuficha kasoro
baadaye magumu ya maisha yatamkumbusha udhaifu wake pengine atagongana na utovu wa haki ambao utamuonyesha thamani ya adili hilo atasikitikia ma singizio na hivyo atavumbua thamani ya unyofu
hatimaye akiendelea kusali ataelewa maneno ya bwan pasipo mimi ninyi hamwezi kufanya neno lolote yoh na maana ya dhati ya baba yetu itadhihirika kwake kwa namna mpya
atarudia sala hiyo ya utoto wake akitumia pengine dakika kumi kuisali mara moja kutoka kilindi cha moyo wake hapo atakuwa ameona tena njia yake
maadili hayo ni yale yanayokuza sifa za umbile la mtoto lakini si kasoro zake tuwe tulivyo kadiri ya neema ipitayo maumbile si kadiri ya kasoro zetu
kwanza mtoto wa mungu anatakiwa kuwa sahili na mnyofu kukwepa unafiki na uongo asijaribu kuonekana tofauti na alivyo
taa ya mwili ni jicho basi jicho lako likiwa safi mwili wako wote utakuwa na nuru math 
maana yake ikiwa mtazamo wa roho ni mnyofu na nia ni nyofu maisha yote yatajaa mwanga
mtoto wa mungu anatakiwa kujitambua daima dhaifu na mhitaji akikumbuka mfululizo kwamba baba yetu ametuumba kwa hiari toka utovu wa vyote na kwamba pasipo neema hatuwezi kufanya lolote kuelekea utakatifu na wokovu
akikua katika unyenyekevu huo atazidi imani kusadiki neno la mungu kwa dhati kuliko watoto wanavyosadiki maneno ya wazazi wao
akifuata njia hiyo mtoto wa mungu ataona tumaini lake likiimarika siku kwa siku na kugeuka kujiachilia katika mikono ya baba ambayo ni kama lifti inayotuinua hadi kwake
hatimaye mtoto wa mungu atampenda kila siku zaidi kwa ajili yake mwenyewe si kwa ajili ya fadhili zake kama vile mtoto mwema anavyompenda mama yake kuliko ma bembelezo anayompatia
mtoto wa mungu anampenda baba katika ma jaribu kama katika furaha naye wakati mgumu anakumbuka wajibu wa kumpenda kwa nguvu zote hata kwa roho yote na kuunganika naye mfululizo ili ibada kumuabudu katika roho mtakatifu roho na ukweli
jambo hilo la mwisho linathibitisha kuwa mara nyingi katika majaribu njia ya utoto inadai ushujaa adili la nguvu pamoja na kipaji cha nguvu
tunaliona hilo hasa mwishoni mwa maisha ya teresa wa mtoto yesu alipopitia usiku wa roho kwa imani ya ajabu akiwaombea wasiosadiki kwa kujiachilia kikamilifu kwa upendo safi na wa nguvu uliomfikisha hadi muungano wa kutugeuza
njia ya utoto ikieleweka hivyo inalinganisha maadili yanayoonekana kupingana upole na nguvu unyofu na busara
katika ulimwengu unaoonekana kupotoka tunahitaji busara lakini pia nguvu hata kifodini kufia dini kama mahali pengi katika karne xx ili tuwe nazo ni lazima tuwe na vipaji vya kipaji cha shauri shauri na nguvu ambavyo ili tuwe navyo tuzidi kuwa wanyofu na watoto mbele ya mungu na ya mama maria
kadiri tunavyoacha kuwa watoto kwa watu tunapaswa kuwa watoto kwa mungu
kutoka kwake tu tunaweza kupata nguvu na busara tunazozihitaji katika mapambano ya nyakati hizi
njia ya utoto ikieleweka vizuri inalinganisha pia unyenyekevu halisi na hamu ya kuzama kwa upendo katika mafumbo ya wokovu ambako si karama ya pekee kama njozi na fadhili nyingine za nje ambazo hazikupatikana katika maisha ya mtakatifu huyo
kinachotofautisha utoto wa kiroho na ule wa kimaumbile
ndugu zangu msiwe watoto katika akili zenu lakini katika uovu mgeuzwe watoto wachanga bali katika akili zenu mkawe watu wazima kor 
basi tofauti ya kwanza kati ya aina hizo mbili za utoto ni ukomavu katika kupima mambo
lakini ipo nyingine kwamba upande wa maumbile kadiri mtoto anavyokua anatakiwa kujitegemea kwa sababu siku moja wazazi watamuacha peke yake
kumbe upande wa neema kadiri mtoto wa mungu anavyokua anaelewa kuwa hataweza kamwe kujitegemea bali kumtegemea mungu tu
kadiri anavyokua anatakiwa kuishi kwa uvuvio maalumu wa roho mtakatifu ambaye kwa vipaji vyake anafidia kasoro za maadili hivi kwamba hatimaye mtu anatendewa na mungu kuliko kutenda mwenyewe na wakati uliopangwa ukifika ataingia tumboni mwa baba ambamo ataona heri yake
kijana akikua anawaacha wazazi ili kuanza maisha yake kisha kufikia utu uzima hawategemei tena bali anawategemeza
kinyume chake mtoto wa mungu akikua anazidi kumtegemea asitake tena kufanya chochote peke yake pasipo miangaza na mashauri ya baba yake
hapo maisha yote yanakolezwa na sala ndilo fungu bora ambalo hatanyang anywa kamwe
kubaki wadogo ni kujitambua si kitu ni kutarajia yote toka kwa mungu mwema kama vile mtoto anavyotarajia yote toka kwa baba yake ni kutohangaikia chochote ni kutolenga faida
hata kati ya ma fukara mpaka mtoto ni mdogo anapewa anavyovihitaji lakini akishakua tu baba hataki tena kumlisha bure hivyo anamuambia sasa fanya kazi unaweza kujitegemea
basi ili nisiambiwe maneno hayo sikutaka kamwe kukua nikijiona siwezi kujitegemea katika kupata uzima wa milele mbinguni
hivyo nimebaki daima mdogo asiye na kazi nyingine isipokuwa kuchuma ma ua ya upendo na ya sadaka nimtolee mungu mwema ili kumpendeza
ndivyo ulivyosema mtaguso wa trento wema wa mungu kwetu ni mkubwa hivyo hata atake zawadi zake zitugeukie stahili zetu
tunaweza kumtolea yale tu anayotupa ila tunayoyapokea kama neema tunamtolea kama stahili ibada sala fidia na shukrani
hatimaye kuwa wadogo ni kutokata tamaa kwa kasoro zetu kwa sababu watoto wanaanguka mara nyingi lakini ni wadogo hivi hata wasiweze kuumia sana teresa wa mtoto yesu
katika mafundisho hayo ya juu kuliko mifuatano yoyote ya mawazo ya kibinadamu linang aa hasa lile la neema ambalo mababu wa kanisa na wanateolojia waliandika mengi juu yake na ambalo humo limetekelezwa kwa usahili na udhati na mtu aliyekubali kuongozwa na roho mtakatifu hadi bandari ya wokovu
wenye heri wanateolojia watakaoweza kuongoa watu wengi kama mtakatifu huyo alivyofanya tuseme nini sisi wenye ndevu na udhaifu pamoja tuliowaona wasichana kuingia ufalme wa mbinguni kwa upanga wakati hasira inatushinda kiburi kinatuvimbisha na uchu wa madaraka unatuvuruga gregori mkuu
hakika teresa wa mtoto yesu ameelekeza njia nyofu inayofikisha juu sana
it teresa di lisieux la spiritualit di teresa oktoba mwaka huko mjini kent connecticut ni mwigizaji wa filamu na mtayarishaji wa vipindi vya televisheni kutoka nchini marekani
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
christopher chris diamantopoulos amezaliwa tar
mei ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
frederick fred tatasciore ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
ubadilishaji msimbo ni kitendo cha mtu anayezungumza lugha fulani kumalizia tungo kwa lugha nyingine ambayo ni tofauti na aliyoanzia kuzungumza
hali hii hutokana na uwililugha l yaani mtu kuwa na ujuzi wa ugha zote mbili
mfano wa ubadilishaji msimbo jabari anakwenda shule everyday
uongozi ni mamlaka au karama ya kuonyesha njia kwa vitendo
kipimo cha uongozi ni jinsi gani kiongozi anaweza kuleta ushawishi kwa watu na kufikia maendeleoyaliyotarajiwa
kiongozi bora hana muda wa kulalamika bali anatafuta ufumbuzi wa matatizo ya watu yaani wananchi au watu walio chini yake
kuongoza ni kujua lengo la wale wanaoongozwa na njia ya kufikia lengo lao
i kuna njia nyingi za kuainisha uongozi lakini njia ya msingi ni kuangalia jinsi kiongozi alivyoingia madarakani na utaratibu wake wa kuongoza
ii katika viongozi wapo wafalme marais mawaziri watemi machifu wakurugenzi n
iii viongozi hawa wote tunaweza kuwagawa katika mafungu yafuatayo kutokana na jinsi walivyoingia madarakani na namna wanavyoongoza kama ifuatavyo iv kiongozi anayeingia madarakani kwa mojawapo ya njia zilizotajwa hapa juu anaweza kutumia mtindo wake wa uongozi
uongozi wa kiimla ni mtindo wa kuongoza ambao kiongozi huongoza kwa amri bila kushirikisha watu wengine katika kufanya maamuzi
mara nyingi uongozi wa aina hii haulengi katika kukidhi maslahi ya walio wengi bali tu ya yule anayeongoza na wale wanaomlinda
uongozi wa kidemokrasia ni ule wa kushirikisha watu katika kufanya maamuzi na utekelezaji wake
kwa kawaida viongozi wa aina hii hulenga kukidhi mahitaji ya walengwa
kiongozi ni lazima awe na ufahamu mkubwa juu ya taasisi anayoiongoza malengo yake mazingira na matatizo yake
ni wajibu wa kiongozi kuwaongoza wanataasisi ili wafikie malengo yao
kwa hiyo kiongozi ni lazima aweze kubuni mikakati na mbinu zitakazoiwezesha taasisi anayoongoza kufikia malengo yake
kiongozi ni lazima akubalike katika jamii na taasisi anayoiongoza
ili akubalike ana budi kuzingatia maadili ya msingi ya jamii na taasisi yake
kiongozi mwongo mlevi mvivu asiye mwaminifu n
hood film ni aina ya filamu yenye asili ya marekani hasa mwishoni mwa miaka ya na mwanzoni mwa miaka ya 
ndani yake uhusisha hasa mambo ya mjini kama vile muziki wa hip hop wahuni wa mtaani ubaguzi wa rangi umaskini na matatizo ya wamarekani weusi hasa vijana jinsi wanavyopata shida na jamii ya kizungu
filamu za namna hii uhusisha hasa waigizaji wa kiafrika kiamerika
mfano halisi wa filamu za aina hii ni kama vile boyz the hood na menace ii society ambazo mtindo wake wa hadithi almanusura iupe umaarufu kupindukia mchezo huu
mwanzoni mwa miaka ya lakini filamu za hood zilionekana kama chombo cha watengenezaji filamu weusi kinachohaha kukwepa utofuati baiana ya ufananisho wa filamu za kizungu
mtindo huu pia ulikuja kugezewa tena na filamu kama vile don t be menace to south central while drinking your juice in the hood
filamu za kiingereza za mtindo huu nazo zilipata kufanywa kama vile bullet boy
filamu za kifaranza za mtindo nazo zimefanya la haine ma t va crack er yamakasi na banlieue nazo ni mifano ya mtindo huu
john singleton mario van peebles hughes brothers na spike lee ni mifano tosha ya waongozaji wa filamu za namna hii
insha kadha wa kadha ziliandikwa kuhusu mtindo huu na paula j
massood ambaye kwa sasa ni mwalimu katika brooklyn college
in essay in cineaction canadian critic rinaldo walcott identified the hood film s primary concerns as issues of masculinity and re gaining manhood for black men
kiadioukrou au kiadjukru ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waadioukrou
kiaizi aproumu ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waaizi
kiaizi mobumrin ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waaizi
kiaizi tiagbamrin ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waaizi
kialladian ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waalladian
mara nyingi lugha ya taifa huteuliwa ili kukidhi haja ya mawasiliano miongoni mwa jamii
lugha ya taifa inakuwa kama nembo ya taifa husika hii inachangiwa na suala la lugha ya taifa kuwa kama kitambulisho cha taifa husika kwa mfano lugha ya kiswahili nchini tanzania inakuwa kama nembo ya taifa kwa sababu ni sehemu ya utamaduni yaani mila na desturi za watanzania
dhana ya lugha ya taifa imetumika kiutofauti katika mataifa tofauti tofauti
kwa kawaida lugha ya taifa ni lugha kuu yaani lugha inayotumika katika shughuli za kimahakama kisiasa katika ngazi ya taifa kwa mfano nchini uingereza lugha kuu ni kiingereza lakini ki welsh kina nafasi yake haswa katika eneo la wales
lugha rasmi ni lugha iliyopewa hadhi maalumu katika nchi fulani kwa kawaida lugha rasmi ni lugha inayotumiwa haswa na serikali kwa mawasiliano kati ya ofisi zake pia katika matangazo rasmi
vile vile lugha rasmi ni lugha iliyopewa hadhi maalumu katika eneo fulani au nchi fulani ili itumike katika mazingira maalumu
mara nyingi lugha rasmi katika taifa huteuliwa ili itumike kwenye mahakama bungeni na kwenye shughuli nyinginezo za kiutawala
lugha inaweza kupewa hadhi maalumu na kuwa lugha rasmi ijapokuwa lugha hiyo haijasambaa eneo kubwa pia inaweza isiwe na wazungumzaji wengi kwa mfano nchini new zealand kimaori kiliteuliwa kuwa lugha rasmi mwaka ijapokuwa lugha hii inazungmzwa na watu wachache
zifuatazo ni baadhi ya sifa za jumla za lugha ya taifa na lugha rasmi name name name name name name name zifuatazo ni tofauti zilizopo kati ya lugha ya taifa na lugha rasmi kigezo cha uwanda wa matumizi lugha ya taifa ina uwanda mpana wa matumizi kwani inatumika nchi nzima bila kujali inatumika wapi au eneo gani na nani anayetumia lugha hiyo
kwa mfano lugha ya kiswahili inatumika kuanzia ngazi ya juu ya taifa lakini lugha rasmi ina uwanda mdogo kimatumizi kwani hutumika katika shughuli maalumu kwa mfano katika utawala ofisini elimu kuanzia sekondari mpaka chuo kikuu mfano kiingereza kwa hapa tanzania
tofauti katika maana lugha ya taifa ni lugha iliyokubaliwa kitaifa itumike katika mawasiliano yake kwa mfano lugha ya kiswahili iliteuliwa kuwa lugha ya taifa mwaka lakini lugha rasmi ni lugha iliyoteuliwa na kuchaguliwa na serikali itumike katika shughuli za kiserikali kwa mfano kiingereza
kigezo cha idadi ya watumiaji lugha ya taifa ina idadi kubwa ya watumiaji kwa mfano nchini tanzania lugha ya kiswahili inatumiwa na idadi kubwa ya watu katika mawasiliano yao wakati lugha rasmi ina idadi ndogo ya watumiaji kwa mfano lugha ya kiingereza inatumiwa na watu wachache
kigezo cha ugumu katika matumizi lugha ya taifa sio ngumu sana katika matumizi yake kwa sababu kwanza inatumika katika shughuli za kila siku katika jamii
pia imewekwa katika mpango wa lugha na inatumika katika shughuli zote maalumu na zisizo maalumu hivyo mambo haya yanaifanya lugha ya taifa kuwa rahisi katika matumizi yake wakati lugha rasmi inakuwa ngumu kimatumizi kwa watu wengi kwa sababu haitumiki katika shughuli za kila siku na inaweza isitsumike katika elimu na inatumika kwa shughuli maalumu tu
tofauti katika malengo au madhumuni lugha ya taifa lengo kuu ni kuwasiliana ndani ya taifa au kukidhi haja ya mawasiliano katika nchi husika katika nyanja mbalimbali kwa mfano kiuchumi kisiasa kiutamaduni na kijamii lakini lugha rasmi lengo lake ni kukidhi haja ya mawasiliano katika shughuli maalumu za kiserikali kama mahakama na ofisi
kigezo cha utamaduni lugha ya taifa ni sehemu ya utamaduni wa nchi husika lakini lugha rasmi mara nyingi si sehemu ya utamaduni wa jamii husika kwani hukidhi mahitaji ya watu wachache kwa sababu imeteuliwa kutumika katika shughuli maalumu
umilisi wa mawasiliano lugha ya taifa mara nyingi watumiaji walio wengi wanakuwa na umilisi wa mawasiliano kwa mfano hapa tanzania lugha ya kiswahili watumiaji wengi wanaimudu lakini katika lugha rasmi watumiaji wanakuwa hawana umilisi wa mawasiliano kwa mfano lugha ya kiingereza kwa hapa tanzania watumiaji wengi hawana umilisi nayo katika mawasiliano
kwa kuhitimisha pamoja na kuwa na tofauti kati ya lugha ya taifa na lugha rasmi pia zinafanana kwa upande mwingine
lugha hizi zote hutumika katika shughuli maalumu kama vile mahakamani bungeni na shughuli nyingine za kiutawala katika nchi
lugha hizi zote huandaliwa huratibiwa na kukubaliwa kutokana na mpango wa lugha na sera ya lugha katika nchi husika pia lugha hizi zote hutumika kukidhi haja ya mawasiliano kutegemeana na uga husika na sehemu husika
kiatti ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waatti 
kiavikam ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waavikam
kibakw ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wabakw 
kibambara ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wabambara tena ni lugha ya taifa ya mali
pia kuna wasemaji nchini cote d ivoire burkina faso senegal gambia mauritania na guinea
kibaule ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wabaule
kibeng ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wabeng
kibete daloa ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wab t 
kibete gagnoa ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wab t 
kibete guiberoua ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wab t 
kibeti pia kieotile ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wabeti
wabeti wengi wameanza na kuzidi kutumia lugha ya kianyin badala ya kibeti
kicerma ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso na cote d ivoire inayozungumzwa na wacerma
kidan ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire na liberia inayozungumzwa na wadan
pia kuna wasemaji nchini liberia na wasemaji wachache nchini guinea
kidida lakota ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wadida
kidida yocoboue ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wadida
kiebri ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waebri 
kiega ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waega
kigagu ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wagagu
kiglio oubi ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia na cote d ivoire inayozungumzwa na waglio na waoubi
kigodi ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wagodi 
kigrebo kusini ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na wagrebo
pia kuna wasemaji nchini cote d ivoire ambao hasa ni wakimbiaji kutoka vita vya liberia
kiguro ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waguro
kijeri kuo ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wajeri kuo
kikhisa ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire na burkinsa faso inayozungumzwa na wakhisa
kijula au kidyula ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso cote d ivoire na mali inayozungumzwa na wajula
pia kuna wasemaji nchini cote d ivoire na nchini mali
kikodia au kikwadia ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wakodia
kikoro ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wakoro
kikouya ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wakouya
kikoyaga ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wakoyaga
kikrahn magharibi ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia na cote d ivoire inayozungumzwa na wakrahn
kikrobu ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wakrobu
kikrumen plapo ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waplapo
kikrumen tepo ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire na liberia inayozungumzwa na wakrumen
kilobi ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso na cote d ivoire inayozungumzwa na walobi
kiloma ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waloma
kimahou ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wamahou
idadi ya wasemaji wa kimaninka misitu imehesabiwa kuwa watu 
kimbato ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wambato
kimbre ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wambre
wambre wengi wameanza kutumia lugha ya kikoro badala ya lugha yao ya kimbre
uainishaji wa lugha ya kimbre kwa ndani zaidi haujulikani
kimwan ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wamwan
kineyo ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waneyo
kinyabwa ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wanyabwa
kisenoufo cebaara ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wasenufo
kisenoufo djimini ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wasenufo
kisenoufo nyarafolo ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wasenufo
kisenoufo palaka ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wasenufo
kisenoufo shempire ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wasenufo
kisenoufo tagwana ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wasenufo
kit n pia kilorhon ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire na burkina faso inayozungumzwa na wat n
kitonjon ilikuwa lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire iliyozungumzwa na wahunzi miongoni mwa wadjimini
hakuna wasemaji wa kitonjon waliobaki maana yake lugha imetoweka kabisa
kitoura ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na watoura
kiwan ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wawan
kiwan ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wawan 
kiw kaskazini pia kiwob ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waw 
kiw kusini ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waw 
kiw magharibi ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waw 
kiwojenaka ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wawojenaka
kiworodougou ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na waworodougou
kiyaour ni lugha ya kiniger kongo nchini cote d ivoire inayozungumzwa na wayaour 
chedieli yohane mgonja alikuwa mwanasiasa wa tanzania
kuzaliwa desemba vudee same magharibi wilaya ya pare shule ya msingi vudee sekondari ilboru na tabora
 chuo kikuu cambridge uk kozi ya utawala na diplomasia
wengine katika kozi hiyo ni walioapata kuwa mabalozi george nhigula john malecela bernard mulokozi raphael lukindo akili daniel
 kuomba kurudi nyumbani kwa nia ya kugombea ubunge
 kupigania ubunge wilaya ya pare vs naibu waziri na katibu mwenezi wa tanu elias kisenge
 mbunge wilaya ya pare waziri wa maendeleo na utamaduni
rekodi ya kuwa waziri kijana kuliko wote tanzania
 waziri wa nchi ofisi ya raisi mambo ya nje
waziri aliyetoa tamko la serikali ya tanzania kuitambua jamhuri ya watu wa biafra
mabadiliko makubwa katika mfumo wetu wa elimu yalifanyika kipindi cha uongozi wake
 mkuu wa mkoa na katibu wa chama mtwara
ni uteuzi pekee ambao mwalimu alimjulisha kabla haujatangazwa
mkoa wa mtwara kushika nafasi ya pili ukifuatia dar es salaam katika kuchangia vita vya ukombozi
 waziri wa utamaduni vijana na michezo
tanzania kukataa shinikizo la marekani kususia michezo ya olimpia mjini moscow
 kuteuliwa na raisi mkuu wa mkoa shinyanga
 mbunge wilaya ya same vs jonas manento vs
dr
kivurunya mtera 
alikuwa waziri wa elimu habari na michezo na waziri wa nchi mambo ya nje
mgonja alikuwa kwenye siasa mpaka mwaka ambapo wakati wote alikuwa akiliwakilisha wilaya ya same
mgonja aliongoza wizara mbalimbali katika serikali ya awamu ya kwanza
kwa upande wa elimu alisisitiza ujenzi wa shule za msingi kila kata katika jimbo lake la same
ndio maana wakati wake wasomi wengi walitoka upareni na kilimanjaro kwa ujumla
katika uchaguzi wa mwaka mgonja alishitakiwa kwenye kesi ya uchaguzi kuwa aliiba kura za uchaguzi election irregularities na kwa hiyo ushindi wake wa ubunge hakuwa halali
kuvuliwa ubunge na mahakama ya rufaa tanzania
mahakama ya rufaa ya tanzania ilimhukumu mgonja kutoshiriki siasa uchaguzi kwa kipindi cha miaka katika kesi ya uchaguzi ya miaka ya 
mwaka kuteuliwa na mwalimu j
nyerere kuwa mkuu wa mkoa wa shinyanga
mwalimu akamteua mgonja kuwa mkuu wa mkoa wa shinyanga kabla ya kumalizika adhabu yake
mwanasheria mkuu wa wakati ule joseph sinde warioba alimshauri mwalimu kuwa suala hilo lingeleta mgogoro wa kikatiba bungeni
kwa hiyo waziri mkuu sokoine alimshauri mwalimu na kutengua uteuzi wake
kabla mwalimu nyerere hajaondoka madarakani alimpunguzia mgonja adhabu yake
mgonja aligombea ubunge wa same katika uchaguzi wa mwaka wananchi wa same walimpa ushindi mgonja
katika uchaguzi wa mwaka wananchi wa same walimrudisha bungeni tena kipenzi chao chedieli yohane mgonja kaghembe
na mwaka ukawa mwisho wake wa kushiriki siasa
alifariki tarehe januari kwa ugonjwa wa kisukari na shinikizo la damu jijini dar es salaam
mke wake anaitwa lilian mgonja na bado yuko hai kijijini kwake vudee same magharibi
mgonja alikuwa ni mkazi wa kijiji cha vudee same kilimanjaro
ameandika kitabu kinachoitwa johari ya maisha yangu
kibandi ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na wabandi
wakati wa vita wabandi wengi walikimbilia guinea kwa hiyo pia kuna wasemaji wengi wa kibandi katika nchi hiyo
kibassa ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na wabassa
kidewoin ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na wadewoin
kigbii ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na wagbii
kiglaro twabo ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na waglaro na watwabo
pia kuna wasemaji nchini cote d ivoire idadi yao haijulikani
kigola ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia na sierra leone inayozungumzwa na wagola
kigrebo barclayville ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na wagrebo
kigrebo gboloo ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na wagrebo
kigrebo kaskazini ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na wagrebo
kigrebo kati ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na wagrebo
kiingereza ya liberia ni lugha ya pijini nchini liberia
kikisi kusini ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia na sierra leone inayozungumzwa na wakissi
lugha nyingine ya kikisi ni kikisi kaskazini nchini guinea
lugha hizo mbili zisichanganywe na lugha ya kikisi nchini tanzania
kikpelle ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na wakpelle
lugha ni tofauti na lugha ya kikpelle inayozungumzwa nchini guinea
kikrahn mashariki pia kikonobo ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na wakrahn
kikuwaa pia kibelle ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na wakuwaa
kiloma ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na waloma
isichanganywe na lugha ya kiloma nchini cote d ivoire
wapare ni kabila kutoka milima ya pare mkoa wa kilimanjaro kaskazini mwa nchi ya tanzania
kabla ya kuingia huko inasemekana walikuwa taveta kenya kwa zaidi ya karne moja iliyopita na wakati huo walikuwa wakijulikana kwa jina la waasu
wachagga hao hawakuwa radhi kuwaruhusu wapare kuwa na makazi eneo hili hivyo waliwafukuza kwa kupigana kama ilivyokuwa tabia ya makabila mengi hapo zamani
wakati wa kupambana walikuwa wakiambiana mpare mpare wakimaanisha mpige mpige waasu hawa wakatimka mbio na kuparamia milima ambayo sasa inaitwa milima ya upare
waasu wakaanza kuitwa wapare kwa maana ya wapige
hizi ni hadithi zinazosimuliwa na baadhi ya wachagga ambao ndio watani pekee wa wapare utani uliozaliwa baada ya purukushani hizo za kuingia tanganyika
hata hivyo hakuna hata mpare mmoja anayeafiki maelezo hayo isipokuwa wanakiri kuwa walitokea taveta ndiyo maana hata baadhi ya maneno na lafudhi yao haiko mbali sana na watu wa taveta
wapare wanatokea katika wilaya za same na mwanga mkoa wa kilimanjaro lakini pia wapo katika wilaya ya moshi vijijini sehemu za kahe chekereni himo mabungo moshi mjini tena katika wilaya ya hai sehemu za rundugai na mto weruweru
wapare pia wanaishi katika wilaya ya lushoto sehemu za bumbuli na mavumo
wapare wanasemekana wametoka katika nchi ya kenya sehemu za taita taveta na ukamba
wapare ni miongoni mwa makabila ambayo watu wake wamesoma sana
wapare pia ni kabila la watu wanaopenda haki yaani hawapendi kuonewa wala kumuonea mtu
ndiyo maana watu wengine wanadhani wanapenda kesi bali kesi ni njia mojawapo ya kuhakikisha haki inatendeka katika jamii
dhuluma kwa wapare ni kitu kilichokuwa kimepigwa marufuku hata kwenye matambiko yao japo siku hizi kuna uwezekano baadhi yao wakawa hawana sifa hii tena
zamani wapare walikuwa na sala tofauti kwa kila ukoo na eneo lao la tambiko
katika karne ya hadi wamisionari wa ukristo waliingia maeneo mengi ya upare
imani za wapare kwa sasa zinatofautiana kutokana na maeneo walio kusini mwa wilaya ya same katika maeneo ya ndungu kihurio bendera hedaru makanya suji chome tae gonja mamba hadi vunta kuna waumini wa kanisa la sabato wengi sana
maeneo kama chome mbaga gonja vudee yana waumini wengi wa kanisa la kilutheri
katika wilaya ya mwanga kuna idadi kubwa ya walutheri na waislamu
wakatoliki japo ni wachache wanapatikana zaidi katika maeneo ya kisangara juu vumari na mbaga
jamii za wapare zimegawanyika katika makundi ya wafugaji na wakulima
wakati wafugaji wengi walihamia katika tambarare za upareni wakulima wao waliishi milimani na wafuaji wa vyuma walikaa maeneo yote yaliyokuwa na uwezekano wa kupata chuma
kwa asili wapare hupeleka vijana wa kiume jando mshitu ambako walipata mafunzo jinsi ya kuishi na familia japo siku hizi utamaduni huo hufuatwa na watu wachache
hata hivyo wapare wa mwanga wamegawanyika katika jamii mbili wasangi na wagweno
wakati wasangi wanaongea kipare kinachoongelewa pia na wapare wa maeneo mengine wagweno wao wana lugha yao iitwayo kigweno
hii inaonesha kuwa asili ya wagweno ni huko uchaga
hata hivyo mila na desturi za wagweno zinafanana zaidi na zile za wapare wengine
wapare ni wachapakazi sana wakichanganya kilimo ufugaji na biashara ndiyo maana hata leo wana uchumi mzuri katika viwango vya tanzania
wapare walianza kufua chuma kabla ya mwaka na wafuaji walikuwa wakiitwa washana na huo ukoo upo hata leo hii
wapare walikuwa wakiuza bidhaa zinazotengenezwa na chuma kama majembe mapanga visu silaha kama mikuki kwa makabila ya jirani mfano wachaga na wamekuwa na uhusiano tangu siku nyingi
inasemekana wapare ni kabila lenye ujasiri na ni watu wa kupanga kabla ya kutenda
pia ni wavumilivu wenye kustahimili hali ngumu ya maisha ikiwa ni pamoja na njaa au kutokuwa na pesa
kati ya mila na desturi zilizowajengea wapare taratibu za kuwa na mifumo ya maisha kuna zile walizoziita ndala msaragambo na kiwili
utaratibu wa wapare ulikuwa kwamba kila mama anapotayarisha chakula kwa familia yake ilibidi akitoe achanganye na chakula kingine cha wenzake na familia zote ziketi na kula pamoja
mfumo wa ndala kwa maana ya familia kula chakula kwa pamoja unaonekana kuwa na manufaa yafuatayo
kwanza unajenga mahusiano mema baina ya familia na majirani katika kushirikiana
pili kushirikiana katika kula kunachochea ushirikiano katika mambo mengine kama shida au raha
lakini pia watoto wanaokuzwa katika mfumo huo wanajengwa katika maadili mazuri wasiwe walafi na wachoyo maana wanazoea kuwa na wenzao na hii ndiyo sababu kabila hili lilikuwa na sifa ya kuwa wakarimu
watoto walifundishwa kuwa na nidhamu ya wakati wa chakula kwa mfano kutonawa mikono au kuanza kula kabla ya wakubwa
neno msaragambo linamaanisha mfumo uliokubaliwa na jamii katika kitongoji kijiji au kata wa kushirikiana katika kufanya kazi zenye faida kwa watu wote maarufu kwa kazi za ujenzi wa taifa
kwa kazi hizi ni za ridhaa zilipaswa kwanza zikubaliwe na wengi vinginevyo haikuwa rahisi mtu mmoja kuitisha wito wa kazi fulani na watu wengine kuja kuifanya
kazi hizi ambazo hata serikali ya awamu ya kwanza ilizikazania sana mara baada ya tanganyika kupata uhuru ni pamoja na ujenzi wa mashule kuchimba visima vya maji kuchimba barabara na kadhalika
upo ushahidi wa kutosha kuhusu wapare walivyotumia mfumo huu na kupata maendeleo makubwa wilayani mwao
zipo barabara za mwanga hadi ugweno na usangi ndungu hadi mamba na vunta hedaru hadi mwala makanya hadi chome mpirani hadi bombo song ana gonja maore hadi vuje navudee hadi mbaga lembeni hadi kilomeni
hata hivyo si barabara tu lakini zahanati na shule nyingi zimejengwa na wapare wa wilaya za same na mwanga na kuinua kiwango cha maendeleo yao
nakumbuka watu hawa si watu wapenda misaada ya mteremko ndiyo maana pamoja na kukabiliana na hali mbaya ya uhaba wa mvua mara kwa mara wamekuwa si watu wa kupiga yowe haraka
kazi zilizofanywa kupitia utaratibu huu wa msaragambo ziliufanya mkoa huu wa kilimanjaro uongoze kwa maendeleo ya barabara nzuri ujenzi wa shule nyingi hadi katika vitongoji
kiwili ni msamiati mwingine wa kipare ambao ni mfumo wa maisha walioukubali katika kuendesha maisha ya familia na jamii zao kwa kusaidiana kazi
kiwili ni utaratibu ambapo familia au majirani hualikana ili kusaidiana katika kazi za kilimo na hata mavuno hasa pale mmoja wao anapokuwa na kazi shambani mwake na kuhitaji msaada
siku hiyo watu hukutana na kufanya kazi hiyo waliyoitiwa mwenye kazi huandaa chakula ambacho watu watapata baada ya kumaliza kazi
utaratibu huu ulikuwa na manufaa makubwa maana ulirahisisha kazi na kujenga moyo wa kusaidiana
kiwiri pia kiliweza kuitishwa na majirani kuwalenga wazee waliochoka au wagonjwa ambao kwa namna moja au nyingine walionekana kushindwa kumudu kazi zao za shambani
kupitia kazi za kusaidiana maisha ya familia nyingi za wapare ziliokolewa na majanga ya kufikwa na njaa
bila shaka zipo mila na desturi nzuri ambazo watanzania tulikuwa nazo lakini wageni wakatuhadaa na kutulaghai kwamba ya kwetu yote yalikuwa si mema nasi tukaanza kuyaacha
makande mpure ugali hasa ule wa muhogo wanauita ibadaa ndizi wali kwa wale wanaoishi maeneo ya tambarare kama ndungu kisiwani maore na mpirani
pia kuna vyakula kama kishumba kibulu na mboga maarufu msele nkokoro n
k wapare pia wana ukaribu na makabila ya mkoa wa tanga hasa wasambaa wazigua na wanguu
ukaribu wao uko katika lugha ambapo maneno mengi ya makabila haya yanafanana
vile vile hata majina ya baadhi ya maeneo yaliyopo kwa wapare yapo pia kwenye maeneo wanamoishi makabila kama vile wasambaa na wanguu
kwa mfano kwa wapare kuna majina ya maeneo kama vile gonja ndeme ndolwa n
majina haya yapo pia maeneo ya wanguu na wasambaa
hii inaonesha kwamba makabila haya yana asili moja
jiwe likaitwa mkumba vana pia na mfinga ya kikweni makutano ya kwenda ugweno na usangi linaitwa lubegho ambapo ni aghalabu mtoto kupona kwani akiamka toka usingizini akijigeuza tu hudondoka toka kule ju hadi chini nakufa
maajabu ni kwa mtoto mmoja aliye okotwa na mzee mgaya kule ikamba na kumlea hadi akakuwa na kuwa mtumishi wa mungu jasiri na maarufu marehemu mchungaji nathanaeli mgaya
inasemekana wapare ni kabila la watu wachache lakini wana ushawishi mkubwa katika nyanja za siasa na uchumi wa tanzania
 agosti ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini marekani
sadaka ni toleo la chochote kama vile chakula vitu au wanyama kwa lengo la juu hasa la kidini kwa mfano kumheshimu mungu na kujiombea fadhili fulani toka kwake
kama sadaka inaendana na uchinjaji wa binadamu au mnyama inaweza kuitwa kafara
kimaninka konyanka ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea na liberia inayozungumzwa na wamaninka
kimann ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia na guinea inayozungumzwa na wamann
kimanya ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia na guinea inayozungumzwa na wamanya
kisapo ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na wakrahn
kitajuasohn ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia inayozungumzwa na watajuasohn
kivai ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia na sierra leone inayozungumzwa na wavai
 februari ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini marekani
ni maarufu hasa kwa kukusanya na kuchapisha maandishi ya kale ya mababu wa kanisa na ya mapapa pamoja na kuandika mwenyewe vitabu vya teolojia
matoleo yake maarufu ni hasa patrologia latina na patrologia graeca
kibom ni lugha ya kiniger kongo nchini sierra leone inayozungumzwa na wabom
kibullom so ni lugha ya kiniger kongo nchini sierra leone inayozungumzwa na wabullom
kikisi kaskazini ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea na sierra leone inayozungumzwa na wakissi
lugha nyingine ya kikisi ni kikisi kusini nchini liberia
lugha hizo mbili zisichanganywe na lugha ya kikisi nchini tanzania
kiklao ni lugha ya kiniger kongo nchini liberia na sierra leone inayozungumzwa na waklao
kikono ni lugha ya kiniger kongo nchini sierra leone inayozungumzwa na wakono
makao makuu ya wilaya yako chitete ingawa sasa ofisi zake kwa muda zipo ukwile katika majengo ya kukodi ya adp
mkurugenzi mtendaji wa wilaya hiyo anaitwa mwantona
mbunge wake anaitwa silinde kutoka chama cha chadema
alizaliwa na kukulia katika barranquilla colombia shakira kutumika mengi ya fedha kufanya nyimbo katika shule ya mwamba na roll kilatini na mashariki ya kati maisha ikiwa ni pamoja na ubadilishaji wa foladdawnsio na wewe mwenyewe
shakira msemaji wa kihispania na anaongea ufasaha kiingereza na kireno na baadhi ya kiitaliano kifaransa na kiarabu
kikrim ni lugha ya kiniger kongo nchini sierra leone inayozungumzwa na wakrim
patrick wa ireland kwa kilatini patricius aliishi kuanzia mwaka hivi hadi tarehe machi wengine wanasema 
ni maarufu kama mkristo kutoka uingereza aliyepata kuwa mmisionari mkuu wa ireland na anaheshimiwa kama mtakatifu msimamizi wa kisiwa hicho
kati ya maandishi yake zimetufikia barua mbili ambamo tunapata habari za kuaminika juu yake tofauti na nyingine nyingi ambazo zinatia shaka
alipokuwa na umri wa miaka hivi huko wales alitekwa na maharamia kutoka ireland na kufanywa mtumwa kisiwani huko
baada ya miaka alifaulu kukimbia na kurudi kwenye familia yake
lakini akajisikia wito wa kuinjilisha wakazi wa kisiwa hicho hivyo baada ya kujiandaa katika monasteri ya ufaransa akarudi huko kama askofu akafanya kazi hasa kaskazini na magharibi katika karne ya 
antoni maria zakaria au kwa kiitalia antonio maria zaccaria cremona cremona julai alikuwa padri na tabibu kutoka italia kaskazini
alitangazwa na papa leo xiii kuwa mwenye heri tarehe januari tena mtakatifu tarehe mei 
wabarnaba ni jina linalotumika kwa kawaida kuwataja watawa wa shirika la makleri wa mt
paulo kwa kilatini clerici regulares sancti pauli kifupi b
ambalo lilianzishwa na mtakatifu antoni maria zakaria na wenzake wawili mwaka likakubalika mwaka 
watakatifu wengine wa shirika hilo ni aleksanda sauli na fransisko bianchi
charbel makhluf kwa kiarabu mei desemba aliitwa kwanza youssef antoun makhlouf alipozaliwa huko bekaa kafra katika nchi ya lebanon kaskazini mpaka akawa mmonaki wa kanisa la wamaroni halafu pia padri
papa paulo vi alimtangaza mwenye heri tarehe desemba halafu mtakatifu tarehe oktoba 
dominiko savio kiitalia domenico savio riva presso chieri aprili castelnuovo don bosco machi alikuwa mvulana wa italia aliyelelewa na john bosco
akiwa anasomea upadri aliugua na hatimaye akafariki dunia katika umri wa miaka tu
eusebius wa vercelli kisiwa cha sardinia machi hivi vercelli agosti alikuwa askofu wa kanisa katoliki katika karne ya nchini italia
pamoja na atanasi wa aleksandria alitetea imani katika umungu wa yesu dhidi ya waario
kikuranko ni lugha ya kiniger kongo nchini sierra leone na guinea inayozungumzwa na wakuranko
pia kulikuwa na wasemaji nchini guinea mwaka wa 
kilimba mashariki ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea na sierra leone inayozungumzwa na walimba
kilimba magharibi ni lugha ya kiniger kongo nchini sierra leone inayozungumzwa na walimba
kiloko ni lugha ya kiniger kongo nchini sierra leone inayozungumzwa na waloko
lugha kuu zinazozungumzwa ni pamoja na kinyamwanga
ranko matasovi amezaliwa mei ni mtaalamu wa isimu isimu linganishi na lugha za kihindi kiulaya nchini kroatia
zake maeneo ya uwezo ni lugha za kihindi kiulaya lugha za kislavoni na kikroatia na lugha za kikelti fransisko antoni fasani lucera agosti lucera novemba alikuwa padri wa utawa wa ndugu wadogo wakonventuali kutoka italia kusini
alitangazwa na papa pius xii kuwa mwenye heri tarehe aprili halafu tarehe aprili papa yohane paulo ii alimtangaza kuwa mtakatifu
yosefu wa kopertino copertino juni osimo septemba alikuwa padri wa utawa wa ndugu wadogo wakonventuali
mtu wa sala hasa alijaliwa karama za pekee hasa ile ya kuelea hewani kwa muda mrefu wakati wa kutoka nje ya nafsi
alitangazwa na papa benedikto xiv kuwa mwenye heri tarehe februari halafu papa klement xiii alimtangaza mtakatifu tarehe julai 
kwa sababu hiyo wakatoliki wanamheshimu kama malaika mkuu pamoja na malaika mikaeli na malaika rafaeli hasa tarehe septemba
wakristo wengine pia wanamheshimu kwa kupasha habari ya kutungwa kwa yohane mbatizaji halafu kwa yesu inavyosimuliwa na injili ya luka
waislamu pia wanamheshimu kwa ajili hiyo na kwa kumletea mtume muhammad ufunuo wa kurani
kwa mara ya kwanza jina lake liliandikwa katika kitabu cha danieli
malaika mkuu kwa kigiriki arkh angelos ni jina la heshima kwa baadhi ya malaika wenye hadhi ya juu kati ya viumbe vya kiroho
msingi wa imani hiyo ni kwamba kila malaika ameumbwa peke yake na tofauti na wengine wote na kwamba katika kumtumikia mungu aliyewaumba wanashirikiana kwa ngazi
biblia ya kikristo inatumia jina hilo mara mbili katika waraka wa kwanza kwa wathesalonike na katika waraka wa yuda ambapo linamhusu malaika mikaeli
malaika mikaeli kwa kiebrania micha el au m kh l maana yake nani kama mungu kwa kigiriki mikha l kwa kiarabu m kh l anaheshimiwa kama malaika mkuu katika imani ya dini za uyahudi ukristo na uislamu
katika biblia ya kiebrania anatajwa mara tatu katika kitabu cha danieli
katika agano jipya la biblia ya kikristo anatajwa katika waraka wa yuda na katika kitabu cha ufunuo
malaika rafaeli kwa kiebrania r f l mungu anaponya au mungu ponya ni malaika anayetajwa na kitabu cha tobiti katika deuterokanoni
kwa hiyo anaheshimiwa na madhehebu yanayokubali kitabu hicho kama sehemu ya biblia
camp mulla ni kikundi cha hip hop kutoka nairobi kenya
kikundi hiki kimepata mashabiki wengi kwa muda mfupi kwa sasa wakiwa na zaidi ya mashabiki katika facebook wafwasi twitter zaidi kuliko msanii mkenya maarufu yeyote na zaidi ya wafwasi katika soundcloud
vietnam airlines ni kampuni ya ndege ya taifa ya vietnam yenye makao makuu jijini hanoi
kampuni hii ilianza kufanya kazi zake mwaka baada ya kuvunjika kwa tong cong ty hang khong vietnam kulikopelekea kuvunjika kwa hang hang khong vietnam
hivi sasa kampuni hii inatoa huduma barani asia ulaya na australia
kampuni hii ina safari nyingi za ndege nje ya asia kuliko kampuni yoyote barani asia
kampuni hii ilikuwa ikimilikiwa asilimia na serikali ya kenya mpaka mwaka 
 agosti ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini marekani
kereng ende ni wadudu wakubwa wa oda odonata wenye mabawa makubwa maangavu
kwa asili jina hili limetumika kwa spishi nyekundu
lakini kwa sababu hakuna jina jingine kwa wadudu hawa inapendekezwa kutumia jina hili kwa spishi zote za odonata
kereng ende ni wadudu mbuai ambao huwinda wadudu wengine
wanaweza kuruka nyepesi sana na kuzingazinga lakini wanaweza kuangama angani pia
it s shame my sister ni wimbo wa mwaka wa uliorekodiwa na mwimbaji wa kiingereza monie love akishirikiana na true image
vijiji vinavyozunguka makao makuu ya wilaya ni tindingoma nkala naming ongo na yala
kwa nchini marekani wimbo huu ulikuwa wimbo pekee wa monie love kupata kutambulika kisawasawa umefikia nafasi ya 
it s shame my sister pia ulichukua nafasi ya pili katika chati za dance za marekani
virukanjia wa afrika ni wanyama wadogo wa nusufamilia myosoricinae katika familia soricidae wanaofanana na vipanya lakini virukanjia si wagugunaji oda rodentia
spishi hizi zinatokea afrika kusini kwa sahara tu lakini hawa si spishi pekee za afrika
kuna spishi nyingi nyingine za virukanjia katika afrika walio wanafamilia wa nusufamilia crocidurinae virukanjia meno meupe
hula wadudu na nyungunyungu hasa lakini mbegu na makokwa pia
jina lake kwa kirefu lilikuwa kihispania francisco s nchez solano jim nez
papa klementi alimtangaza mwenye heri tarehe juni halafu papa benedikto xiii alimtangaza mtakatifu tarehe desemba 
kwa nini wewe umepigwa makofi na kutiwa taji la miba nami nimepewa vitu vyema na kufarijiwa na fadhili nyingi mungu wa roho yangu utukuzwe kwa yale uliyonijalia bwana wangu nafurahi kwamba mungu jinsi hilo lilivyo zuri gemma galgani ni jina fupi la maria gemma umberta pia galgani borgo nuovo camigliano machi lucca aprili msichana mlei wa italia aliyejitokeza kama mkristo bora mwenye karama za pekee
ameitwa binti wa mateso kwa jinsi alivyoshiriki yale ya yesu
papa pius xii alimtangaza mwenye heri tarehe mei halafu mtakatifu tarehe mei 
qrpedia ni mfumo wenye msingi kwenye mtandao ambao unatumia kodi za qr kutoa makala ya wikipedia kwa watumiaji katika lugha ambazo wanapendelea
kodi ya qr inazalishwa kwa urahisi kutoka kwa kisara kioneshi sanifu rasilimali lakini mfumo wa utendaji wa qrpedia anaongeza zaidi
qrpedia ilianzishwa na roger bamkin aliyekuwa mwenyekiti wa wikimedia uingereza programu tumizi hii iliandikwa na terence edeni na ilizinduliwa mwezi aprili 
kwa sasa inatumika katika jumba za makumbusho kadhaa ikiwa ni pamoja na makumbusho nchini uingereza marekani na hispania
kodi ya programu hii ya inaweza kutumika tena chini ya leseni ya mit wakati mtumiaji anaskani kodi ya qr ya qrpedia kwenye kifaa chao cha mkononi kifaa kinasimbua kodi ya qr kuelekea kwa kisara kioneshi sanifu rasilimali kwa kutumia jina la kikoa qrwp
org na ambacho njia sehemu ya mwisho ni kichwa cha makala ya wikipedia na inatuma ombi kwa ajili ya makala maalum katika kisara kioneshi sanifu rasilimali kwenye seva ya mtandao ya qrpedia
pia inarusha mpangilio wa lugha ya kifaa
seva ya qrpedia halafu inatumia api ya wikipedia kuamua kama kuna toleo la makala maalum ya wikipedia kwa lugha inayotumiwa na kifaa na kama ni hivyo inarudisha katika fomati yenye urafiki kwa simu
kama hakuna toleo la makala linapatikana katika lugha iliyopendelewa basi seva ya qrpedia inatoa chaguo la lugha inayopatikana au tafsiri ya google
kwa njia hii qrcode moja inaweza kutoa makala hayo katika lugha nyingi hata wakati jumba la makumbusho haliwezi kufanya tafsiri zake lenyewe
qrpedia ilianzishwa na roger bamkin aliyekuwa mwenyekiti wa wikimedia uingereza na terence edeni ambaye ni mshauri wa mtandao wa simu na qrpedia ilizinduliwa tarehe aprili katika jumba la makumbusho na sanaa la derby katika tukio la pasi za bure sehemu ya ushirikiano wa glam derby kati ya jumba la makumbusho na wikipedia wakati ambapo zaidi ya makala wikipedia katika lugha kadhaa pia ziliundwa
jina la mradi ni neno la portmanteau kuchanganya herufi ya qr kutoka kodi ya qr quick response na pedia kutoka wikipedia
ingawa iliumbwa nchini uingereza qrpedia inaweza kutumika katika sehemu yoyote ambapo simu ya mtumiaji ina ishara ya data au na chjombo cha kuskani kinachoweza kukumbuka url mpaka ishara itakapopatikana na hadi machi mwaka qrpedia inatumika katika kwa mfano occupy movement inaitumia katika mabango ya kampeni
mazao yanayolimwa ni mpunga mahindi mtama ufuta ulezi alizeti na kahawa
mnamo januari qrpedia ilikuwa kati ya miradi minne kutoka washiriki ilitangazwa kuwa kampuni bunifu zaidi ya simu nchini uingereza ya mwaka na mradi wa smart uk na hivyo kuchaguliwa kushindana katika ya mobile world congress huko barcelona tarehe februari 
vigezo vilikuwa kuwa na ufanisi rahisi kuelewa na uwezo wa kuwa na athari dunia nzima
ajali ya helikopta ya polisi nchini kenya ilihusisha ndege iliyoanguka ya aina ya helikopta iliyomilikiwa na polisi ya kenya mnamo juni 
as eurocopter ilianguka katika eneo la ng ong na kuua abiria wote sita na wafanyakazi waliokuwepo
kati ya walioaga dunia ni aliyekuwa waziri wa mambo ya ndani na usalama wa kenya george saitoti na waziri wake msaidizi joshua orwa ojode
as eurocopter iliondoka kutoka uwanja wa ndege wa wilson jijini nairobi kwa safari kuelekea ndhiwa ikiwa na usaidizi kamili wa maafisa wawili wa polisi wa kenya kama marubani na abiria wanne maafisa wawili wa serikali na maafisa wa polisi waliofanya kazi kama walinzi wao
mawasiliano ya mwisho ya redio na helikopta yalikuwa dakika tano baada ya kuondoka uwanja wa ndege wa wilson saa asubuhi masaa ya kenya halafu ndege hiyo ikatoweka kutoka kwa rada na baada ya dakika nyingine tano baadaye saa asubuhi
ilikuwa imeanguka katika eneo la kibiku kwenye msitu wa ngong nje tu ya nairobi na kushika moto
abiria wote sita waliuawa katika ajali ndege ilikuwa imeharibika kabisa baada ya ajali moto ulizuka baada ya kuanguka na kuchoma wahasiriwa zaidi ya utambuzi
waziri wa usafiri amos kimunya alitoa taarifa kuwa hali ya hewa ilikuwa ya kawaida wakati wa kuanguka kwa ndge hiyo na kulikuwa na muonekano wa kilomita 
 mi
wawili hao walikuwa wahudhuria misa ambayo ilikatishwa na mkuu wa wilaya na mkuu wa polisi homa bay baada kutoa habari kuhusu vifo vya wale wanaosubiri kuwasili kwao ikiwa ni pamoja na mama na ndugu wengine wa karibu wa joshua orwa odoje
agence nationale de l aviation civile et de la m t orologie agence nationale de l aviation civile et de la m t orologie de l union des comores al maruf kama anacm national civil aviation and meteorological agency ni mamlaka ya asasi ya anga ya komori
pia ndiyo inasimamia uchunguzi wa ajali za ndege na matukio mengine
scarborough ni mji kwenye pwani ya north yorkshire uingereza
ni moja ya makazi kubwa katika kanda na wakazi zaidi ya na pana mijini karibu kanda ya watu na kubwa zaidi bahari mapumziko katika pwani ya mashariki
kuna sehemu nyingi duniani jina lake baada ya scarborough ya uingereza wengi hasa wa kitongoji cha toronto ni jina scarborough pia canada
peter kenneth aliyezaliwa novemba ni mwanasiasa wa kenya
yeye anatoka katika jamii ijulikanayo kama muhuni kwa kikikuyu ya eneo la kirwara katika eneo bunge la gatanga huko kaunti ya murang a peter kenneth alihudhuria shule ya msingi ya uhuru cpe huko bahati na baadaye akajiunga na shule ya upili ya starehe boys kwa masomo yake ya ngazi ya o al maruf o levels
yeye ni mmiliki wa shahada ya sheria kutoka chuo kikuu cha nairobi na mtendaji wa taasisi ya mpango wa kimataifa wa maendeleo ya usimamizi cha lausanne uswisi
yeye pia alisomea uhasibu na uana benki pamoja na masomo ya bima
baada ya kufuzu kama mwanabenki alifanya kazi katika taasisi kadhaa
alianza kufanya kazi katika kampuni ya nationwide finance katika mnamo hadi 
hapo baadaye alifanya kazi katika benki ya prudential kwa takriban miaka kumi na moja kuanza hadi 
wakati wa kukaa kwake hapa alipanda vyeo hadi akafikia kuwa meneja
alichaguliwa kuwa mwenyekiti wa shirikisho la soka kenya mnamo nafasi ambayo alihudumia mpaka mwaka wa 
 alijiunga na kampuni ya kenya reinsurance na akafanya kazi hadi 
alikuwa mwenyekiti wa kampuni ya zep rensurance tangu hadi 
kenneth alichaguliwa mara ya kwanza mbungeni kama mwakilishi wa eneo la mbunge gatanga mnamo desemba mwaka wa kwa tiketi ya national rainbow coalition
amehudumu katika wizara kadhaa kama waziri msaidizi zikiwemo ni pamoja na wizara ya maendeleo ya ushirika na masoko kati ya novemba hadi wizara ya fedha kati ya desemba na na wizara ya nchi ya mipango maendeleo ya taifa na vision ambapo amehudumu tangia mwaka wa hadi sasa
chini ya uongozi wa peter kenneth eneo mbunge la gatanga lilichaguliwa kama lililotumia pesa za constituency development fund cdf kwa njia iliyo bora zaidi katika mwaka wa fedha wa 
alikuwa wa kwanza kati ya wagombeaji wote wa urais katika uchaguzi mkuu ujao wa kenya unaotarajiwa kufanyika mwaka wa 
wakati wa uzinduzi wa kampeni zake hapo alisema angeweza kuwania kiti cha urais kwa tiketi ya chama cha kenya national congress
aliahidi kuwa atahakikisha kwamba serikali yake itaangazia maswala kumi na tatu muhimu akichaguliwa kuwa rais wa nne wa kenya
maswala haya ni usalama wa taifa usalama wa chakula na miundombinu ya ajira huduma za afya elimu utalii kuboresha makazi duni maji kilimo waafrika wanaoishi ulaya mazingira na viwanda
ata mgombezi wa kwanza wa kiti cha urais amabaye hana jina la kiafrika
wakazi wa eneo mbunge la gatanga katika siku za hapo awali walikuwa wanamwita muthungu mzungu katika lugha ya kiswahili kwa sababu ya kuwa yeye hukutana na kamati ya bunge ya maendeleo saa asubuhi
anapenda kilimo bima biashara ya kujenga nyumba na viwanda
baadaye alilazimishwa kujiuzulu kutoka kucheza kandanda baada ya kuvunjika kwenye mkono wake wa kulia
virukanjia meno meupe au virukanjia zabadi ni wanyama wadogo wa nusufamilia crocidurinae katika familia soricidae wanaofanana na vipanya lakini virukanjia si wagugunaji oda rodentia
spishi hizi zinatokea afrika asia na ulaya ya kusini
nusufamilia hii ina spishi ndogo kuliko virukanjia wote kirukanjia wa etruski aliye na 
 sm na ile kubwa kuliko wote kirukanjia kaya wa asia aliye na sm 
spishi za crocidurinae zina meno meupe kinyume na zile za soricinae ambazo zina meno mekundu na zina harufu ya zabadi pia
zina miiba mgongoni inayoonekana zikiogopa au zikikasirika
hula wadudu konokono na nyungunyungu hasa lakini mbegu na makokwa pia
kama ni lazima watoto wahamishwe mama na watoto huunda mnyororo au msafara kila mnyama akishikilia yule mbele yake
mwenendo huu umeonwa pia miongoni mwa spishi kadhaa za jenasi sorex
virukanjia meno meupe wana akili kama ile ya mbwa
phineas taylor barnum julai connecticut aprili connecticut alikuwa mfanyabiashara kutoka nchini marekani
uwezo mia mia ni wimbo ulioimbwa na solo thang akiwa na godzillah
wimbo unatoka katika albamu ya am travellah iliyotoka mwaka wa 
ni moja kati ya albamu alizotoa kiwa nchini uingereza
humu anamshirikisha msanii wa nyumbani godzillah ambaye kwa sasa anaonekana kutingisha medani ya muziki wa hip hop kwa tanzania
katika wimbo wanazungumzia mambo kadha wa kadha yanahusu uhalisia au uhakika wa kufanya jambo unalotaka kwa asilimia 
mot rhead ni kundi la muziki wa rock kutoka nchini uingereza
kundi linaunganishwa na watu kama ian lemmy kilmister phil campbell na mikkey dee
kimaninkakan mashariki ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea sierra leone na liberia inayozungumzwa na wamalinke
pia kuna wasemaji nchini sierra leone na wengine nchini liberia
gregori wa nisa neocaesarea nisa alikuwa askofu wa nisa miaka hadi kifo chake
anaheshimiwa kama mtakatifu na kanisa katoliki waorthodoksi waorthodoksi wa mashariki walutheri na waanglikana siku tofautitofauti
gregori pamoja na kaka yake basili mkuu na rafiki yao gregori wa nazianzo wanatajwa kama mababu wa kapadokia
anawakilisha ubinadamu wote uliobeba mabegani mwako
uniite kwa jina ili mimi pia niliye kondoo niweze kusikia sauti yako ndivyo ninavyokuita kwa kuwa jina lako liko juu ya kila jina na uelewa wala ulimwengu wote wa viumbe wenye akili hauwezi kulitaja nakulielewa
kwa kuwa ningewezaje kutokupenda baada ya wewe kunipenda mno ulinipenda hivi hata ukatoa uhai wako kwa kundi la malisho yako
maandishi yake yote katika lugha asili ya kigiriki pamoja na ufafanuzi wa kilatini yanapatikana katika mfululizo gregorii nysseni opera mababu wa kapadokia ni jina linalojumlisha maaskofu watatu wa karne ya kutoka mkoa huo leo nchini uturuki basili mkuu mdogo wake gregori wa nisa na rafiki yao mkubwa gregori wa nazianzo
patrologia graeca kwa kirefu patrologiae cursus completus series graeca ni mkusanyo wa maandishi ya kigiriki hasa ya mababu wa kanisa uliotolewa na j
migne
unafuata kwa jumla tarehe kuanzia maandishi ya kwanza ya ukristo hadi mwaka 
mtakatifu henri ii mei julai alikuwa kaisari wa dola takatifu la kiroma tangu tarehe juni hadi tarehe julai 
ni kaisari pekee wa ujerumani aliyetangazwa kuwa mtakatifu
ilitokea julai kwa tamko la papa klementi ii
mke wake kunegunda wa luxembourg akaja pia kutangazwa mtakatifu na papa innocent iii mwaka 
inasadikiwa kwamba hawakuzaa watoto kutokana na uamuzi wao wa kuishi katika ndoa kama kaka na dada kwa sababu za kidini
hakika henri alijiunga kiroho na wabenedikto kama mtawa wa nje
vilevile alijitahidi sana kushughulikia ustawi wa kanisa katoliki katika dola lake kwa kutetea haki za maaskofu na kuhimiza uaminifu wa mapadri kwa useja mtakatifu uliowapasa
popo matunda ni aina za popo wanaokula matunda hasa
kibiolojia ni mamalia wa familia pteropodidae familia pekee ya nusuoda megachiroptera katika oda chiroptera wanaofanana na panya au mbwa mdogo mwenye mabawa
kwa kawaida spishi hizi ni kubwa kuliko zile za nusuoda microchiroptera popo wadudu lakini kuna spishi zilizo ndogo kulika spishi fulani za popo wadudu
yumkini spishi kubwa kabisa ni popo bweha wa uhindi aliye na uzito wa kg 
 urefu wa mwili wa sm na urefu wa mabawa wa hadi 
mabawa ya popo bweha mkubwa yana urefu wa hadi 
spishi ndogo kabisa ni popo matunda mabawa madoa aliye na uzito wa na urefu wa mwili wa sm 
wale wanaokula matunda husambaza spishi za miti na wale wanaokula mbochi huchavusha maua
kama popo wote hata popo matunda hukiakia usiko na hulala mchana
wakilala wananing inia juu chini na kujifunika kwa mabawa
takriban spishi zote hulala mitini lakini spishi kadhaa hulala ndani ya mapango
uislamu ni mojawapo kati ya dini kubwa nchini tanzania
takwimu zote zinazohusu dini katika tanzania zina mashaka
ushahidi hasa wa uwepo wa awali wa uislamu katika afrika mashariki ni uanzishwaji wa misikiti katika kisiwa cha shanga na pate kwenye machimbo ya dhahabu fedha na shaba ambapo sarafu zake ziliokotwa zenye tarehe za kuanzia wakati wa machimbo hayo kwenye miaka ya 
historia ya uislamu nchini tanzania imeanza kunako miaka ya ad wakati ali ibn al hassan shirazi alikuwa mmoja kati ya watoto saba wa kiume wa shah wa shiraz uajemi mama yake akiwa ni mtumwa wa kihabeshi
kufuatia kifo cha baba yake ali alitimuliwa na kunyimwa urithi na ndugu zake
kachukua jahazi lake kupitia hormuz ali ibn al hassan shirazi na kikundi kidogo cha wafuasi wakafanikiwa kufanya mapumziko yao ya kwanza mjini mogadishu bohari la kibiashara katika pwani ya afrika mashariki
wakaendesha jahazi lao kuelekea pwani ya afrika ali ibn al hassan shirazi kasema anataka kununua kisiwa cha kilwa kutoka kwa mfalme wa kibantu aliyeitwa almuli na kuunganisha sehemu ndogo ya daraja la nchi kavu ambalo linaonekana wakati wa maji madogo
mfalme yule alikubali kuiuza kilwa kwa bwana ali ibn al hassan shirazi kwa nguo zenye rangirangi na hariri kwa lengo la kupendezesha kisiwa hicho
mara baada ya kuinunua kilwa washirazi wale wakaanza kuchimba daraja mpaka wa nchi kavu na kilwa ikawa sasa kisiwa na baadaye yakawa makao makuu ya usultani wa kilwa
wakati wa umaarufu wake wa nguvu kunako miaka ya usultani wa kilwa ukamiliki au ukadai umiliki wa miji ya bara kama vile malindi sofala na nchi za visiwa kama vile mombassa pemba unguja mafia comoros na inhambane kwa lengo la kutawala ambapo sasa hivi hutajwa kama pwani ya waswahili
jengo ambalo la zamani na bado lipo zima afrika mashariki ni msikiti wa kizimkazi huko mjini kusini mwa unguja tangu mwaka 
inaonekana ya kwamba uislamu ulikuwa unaenea haraka zaidi katika maeneo ya bahari ya hindi kunako karne ya 
wakati ibn battuta katembelea afrika mashariki mnamo ameripoti kujisikia kama yupo nyumbani kwa sababu ya uislamu ulioenea katika maeneo hayo
kawaida ya idadi kubwa ya wakazi wa pwani ilikuwa waislamu na kiarabu ilikuwa lugha ya kufundishia na vilevile ya kibiashara
bahari yote ya hindi ilipata kuonekana kama vile bahari ya kiislamu
waislamu walishika hatamu katika biashara na uanzishwaji wa makazi katika pwani ya kusinimashariki mwa asia india na afrika mashariki
mwishoni mwa karne ya na mwanzoni mwa karne ya waislamu wa pwani waliweza kuwatimua wareno kwa msaada wa oman
waomani wakaongeza athira ya kisiasa hadi hapo mwishoni mwa karne ya ambapo wazungu walipoanza kuwasili katika pwani ya afrika mashariki
wakati oman inatawala pwani hiyo kisiasa uenezi wa uislamu uliongezeka pia ndani ya afrika mashariki
mawasiliano ya kibiashara na watu wa ndani hasa wanyamwezi na kuanza kupewa umuhimu kwa sehemu kama za tabora katika maeneo yenye wanyamwezi na ujiji katika ziwa tanganyika ikawa kitovu kikuu cha uongezaji wa biashara ya utumwa na pembe za ndovu
machifu wengi hata sehemu za uganda wamesilimu na kuwa waislamu na kuanza kushirikiana na waislamu wa pwani
biashara ya utumwa haijasaidia kueneza uislamu tu bali pia lugha ya kiswahili na utamaduni wa waswahili
kabla ya kuanzishwa kwa afrika mashariki ya kijerumani kunako miaka ya athira za waswahili zilikuwa na kikomo hasa waliishi katika maeneo yao tu waliyoyazoea
kenya national congress ni chama cha kisiasa nchini kenya kilichoanzishwa mwaka wa siku wakati wa siku za kwanza ya kurudi kwa demokrasia ya vyama vingi kama matokeo ya mgawanyiko katika ford asili pasteur bizimungu aliyezaliwa alikuwa rais wa tano wa rwanda kutoka julai hadi marchi 
bizimungu alikuwa wa kabila ya hutu na alizaliwa mkoa wa gisenyi nchini rwanda
kulingana na mwandishi philip reyntjens bizimungu alikuwa na uhusiano na vikundi vyenye misimamo mikali dhidi ya watutsi huku akuiwa mwanafunzi miaka ya sabini s
katika miaka ya themanini na tisini s and s bizimungu alifanya kazi serikalini ya wahutu ya mrnd iliyo tawala hadi 
kabla ya bizimungu alikuwa na uhusiano wa karibu na rais juv nal habyarimana aliyekuwa mhutu
katika kipindi hiki alishikilia nyadhifa kadhaa zikiwemo mkurugenzi mkuu wa electrogaz kampuni ya stima nchini rwanda
mwaka alijiunga na rwandese patriotic front rpf kikundi cha kitutsi kwa pakubwa ambapo nduguyake kanali katika jeshi la rwanda aliuawa pengine kwa agizo la serikali
 wakati huo rpf ilikuwa imechoshwa na uongozi wake habyarimana na ilikuwa tu ndio imeanza uvamizi wake nchini rwanda kutoka uganda
bizimungu alihamia uhamishoni ubelgiji belgium ambako alitumikia rpf kama afisa wa habari information officer
mwaka bizamungu alihusika katia majadiliano ya arusha accords ambayo yalisimamisha miaka tatu ya vita ya wananchi kwa wenyewe civil war nchini rwanda
baada ya kifo chake habyarimana katika ajali ya ndege mnamo aprili miongo ya chuki ya kisiasa kiuchumi kijamii na kikabila baina ya watutsi na wahutu ilichipuka na maauaji ya kimbari genocide yakaanza
julai mwaka majeshi ya rpf yalinyakua hatamu za uongozi na kuunda serikali ya umoja wa taifa
kiongozi wa rpf paul kagame alichaguliwa kuwa makamu wa rais naye bizimungu akawa rais ili wahutu wengi wawakilishwe serikalini
hata hivyo katika urais wake bizimungu wengi waliamini kuwa mamlaka halisi yalikuwa naye kagame
baada ya muda usio mrefu bizimungu alijipata akizozana naye kagame kwa kile bizimungu aliita ukandamizaji wa upinzani bila haki
aliyekuwa spika wa bunge joseph seberanzi alienda mafichoni aliposhtakiwa kwa kosa la uhaini treason na mechi mwaka wa afisa wa utawala assiel kabeara alipigwa risasi kichwani na watu watatu waliosemekana kuwa wamevalia nguo za kijeshi
wapinzani wake bizimungu walimsingizia kuwa alikuwa mfisadi huku wakisema aliwalinda mawaziri wafisadi kutoka kufukuzwa kazini na bunge censure na kuwa alikataa kuwalipa fidia wakaazi wa jumba lake waliofukuzwa na kuhepa ushuru kwa kusajili lori zake mbili katika jmahuri la kidemokrasia la congo 
bizimungu alijiuzulu mwezi wa machi baada ya kuzozana tena naye kagame mara hii juu ya baraza mpya la mawaziri
mnamo mei bizimungu alinazisha chama cha marekebisho ya kidemokrasia party for democratic renewal vuguvugu la upinzani lililo julikana pia kama ubunyanja kwa kinyarwanda
muda mfupi baadaye chama hicho lilipigwa marufuku na serikali kwa madai ya kuwa chama cha wahutu na chenye maoni kali
bizimungu alitiwa mbaroni na papo hapo amnesty international likamtangaza kuwa mfungwa wa dhamiri prisoner of conscience
aprili bizimungu alizuliwa nyumbani mwake kwa kuendelea na shughuli za chama hicho na tarehe mwezi huo akshtakiwa na kosa la kuhatarisha taifa
tarehe juni alihukumiwa miaka kumi na mitano kwa kujaibu kuunda kikosi cha wanamgambo kuchochea fujo na ubadhirifu embezzlement
mnamo februari kesi yake ya rufaa ilitupiwa mbali na koti la juu kabisa supreme court kwa kuwa alihutumiwa kwa makosa tofauti na yale ailkuwa ameshtakiwa hapo mbeleni
mnamo aprili bizimungu alitiwa huru kupitia msamaha wa rais kagame
hakuna sababu iliotolewa ya msamaha huo 
kufikia aprili mtambulishi wa chama cha pdr mwenzake charles ntakirutinka alibaki korokoroni na alitajwa na amnesty international kama swala la dharura
mtakatifu maroni kwa kiaramu mar m r y m r n kwa kiarabu alikuwa padri mwenye juhudi za kimisionari nchini siria
ndiye mwanzilishi wa tapo la kiroho lenye jina lake ambalo lilizaa nchini lebanon kanisa la wamaroni lililomo katika ushirika kamili na kanisa la roma na kanisa katoliki lote duniani
alifariki kati ya mwaka na mwaka akaheshimiwa kama mtakatifu
kuanzia karne ya sikukuu yake inaadhimishwa tarehe februari
popo wadudu ni aina za popo wanaowinda wadudu hasa
kibiolojia ni mamalia wa nusuoda microchiroptera katika oda chiroptera wanaofanana na panya mwenye mabawa
kwa kawaida spishi hizi ni ndogo kuliko zile za nusuoda megachiroptera popo matunda lakini kuna spishi zilizo kubwa kulika spishi fulani za popo matunda
spishi ndogo kabisa ni popo pua nguruwe aliye na urefu wa mm na uzito wa 
kwa hivyo popo huyu ni spishi ndogo kabisa ya mamalia pia
popo wadudu hula wadudu hasa lakini spishi nyingine hula samaki ndege na wanyama wadogo na hata damu
hutumia miwangwi ya sauti yao ili kuyakamata mawindo yao
spishi kadhaa hula matunda na mbochi na hizi hazitumii miwangwi
alikuwa mwanamke mmonaki mwanafalsafa na mtunzi wa vitabu vya aina mbalimbali kutoka ujerumani wa leo
toka zamani abesi huyo anaheshimiwa na kanisa katoliki halafu na waanglikana na walutheri kama mtakatifu
papa benedikto xvi alithibitisha utakatifu wake tarehe mei na kumtangaza mwalimu wa kanisa tarehe oktoba 
sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe septemba
hildegarda alizaliwa bermersheim vor der h he rhineland hivi na hildebert na mekthilde katika familia tajiri ya kisharifu kama mtoto wa kumi mgonjwa tangu mwanzo
katika kitabu chake maisha hildegarda anasimulia kwamba alianza kupata njozi akiwa na miaka tu na kwamba alipofikia miaka alianza kutambua ni karama kutoka kwa mungu
labda kwa sababu hiyo wazazi wake walimtoa kwa mungu akiwa na umri wa miaka amtumikie utawani kulingana na kanuni ya mt
benedikto wakamweka kwa malezi ya kiutu na ya kikristo kwanza chini ya uda wa g lklheim mjane aliyewekwa wakfu halafu chini ya jutta wa sponheim aliyekwisha kuvikwa shela katika monasteri changa ya wanawake wabenedikto
kwa vyovyote walikuwa wamejifungia huko disibodenberg katika msitu wa palatinate
jutta pia alikuwa na njozi jambo lililovutia wengi kumtembelea
jutta alimfundisha kusoma na kuandika lakini hakuweza kumsaidia katika ufafanuzi wa biblia
inawezekana kuwa wakati huo ndio alipojifunza muziki na kuanza utunzi wake
hildegarda alivikwa kimonaki na askofu oto wa bamberg akaweka nadhiri mwaka 
baada ya jutta kufariki mwaka hildegarda alichaguliwa na wamonaki wenzake kwa kauli moja kushika nafasi yake kama magistra yaani mwalimu na kiongozi wa jumuia yao ya kike
hapo alitimiza kazi yake kwa kutumia vipawa vyake kama mwanamke mwenye elimu na maisha ya kiroho ya hali ya juu akikabili vema majukumu ya uongozi
alilenga hali bora jumuiani kwa busara na kiasi inavyodaiwa na kanuni ya mt
baada ya miaka michache kutokana pia na wingi wa miito iliyojitokeza kujiunga naye alimuomba abati kuno wa disibodenberg aweze kuhamia hali ya kifukara zaidi huko rupertsberg
mwaka hildegarda alianzisha monasteri nyingine huko eibingen upande wa pili wa mto rhine akawa abesi wa zote mbili na kustawisha hasa maisha ya pamoja elimu na liturujia
alichochea watawa washindane katika kupeana heshima kutumikiana na kutenda mema
ingawa hildegarda alisema haiwezekani kuyasimulia aliyojaliwa kujua kwa mwanga wa mungu kupitia hisi zake na alisita kuyashirikisha mwaka akiwa na miaka alisadiki mungu amemuagiza ayaandike yote
hata hivyo aliendelea kusitaakitamani uthibitisho wa watu wenye hekima kwa kuogopa amedanganyika
bernardo wa clairvaux alimuandikia njozi inateka nafsi yangu yote siioni kwa macho ya mwili bali inanitokea katika roho ya mafumbo natambua maana ya dhati ya maneno ya zaburi ya injili na ya vitabu vingine kama nilivyoonyeshwa katika njozi
hiyo inawasha kama mwali wa moto katika kifua changu na katika roho yangu na inanifundisha kuelewa matini kwa dhati
alijibiwa kwamba asijali sana njozi ila aendelee kutenda mema kwa bidii
kitabu cha maisha yake kilianza kuandikwa na godfrey wa disibodenberg chini ya usimamizi wa hildegarda
kati ya novemba na februari wakati wa sinodi ya trier papa eugenio iii alipata habari za maandishi hayo akayathibitisha kuwa mafunuo ya roho mtakatifu akimruhusu kuandika njozi zake na hata kuhubiri hadharani tofauti na kawaida ya wanawake wa wakati ule
tangu hapo alizidi kuheshimiwa akaitwa nabii wa kike wa kijerumani
kwa mamlaka ya kiroho aliyopewa tena na papa adrian iv na papa aleksanda iii miaka yake ya mwisho alisafiri sana ili kusema na taifa la mungu bila kujali uzee wake na ugumu wa safari
katika nyanja za miji na katika makanisa makuu kama vile ya koln trier li ge mainz metz bamberg na w rzburg wote walimsikiliza kwa makini hata alipozungumza kwa ukali kwa kuwa waliamini ni mjumbe wa mungu
watu wengi wa kila aina wakiwemo maaskofu maabati na watawala walimuomba shauri
humo tunashuhudia alivyozingatia matukio ya wakati ule akiyafafanua kwa mwanga wa fumbo la mungu
kaisari fredrick aliposababisha farakano ndani ya kanisa kwa kukubali maantipapa walau watatu dhidi ya papa aleksanda iii hildegarda hakusita kumuandikia alichosikia katika njozi utajutia mwenendo huo mwovu kama wa mtu asiye na mungu na anayenidharau zimetunzwa hotuba alizozitoa kwa masista wenzake kama ufafanuzi wa injili ambazo zilitumika katika sikukuu za mwaka wa liturujia
nje ya monasteri alijitahidi kuimarisha imani na maisha ya kikristo
alihimiza hasa wamonaki na wakleri kuishi inavyodaiwa na wito wao lakini alipinga sana wakatari waliotaka urekebisho mkali wa kanisa
aliwalaumu kwa kujaribu kupindua umbile halisi la kanisa akawakumbusha kwamba urekebisho halisi unategemea roho nyofu ya toba na mchakato mgumu wa wongofu kuliko mabadiliko ya miundo tu
maandishi yake yalitokana hasa na mang amuzi yake ya juu katika sala hivyo yanajitokeza kwa udhati usahihi na upekee wa mitazamo
kwa kutumia mawazo na maneno ya mazingira yake na zaidi lugha ya kishairi na ya kifumbo alifafanua maandiko matakatifu kwa mwanga wa mungu na kuhusiana na maisha yalivyo
ndiyo sababu wale wote waliomsikiliza walijisikia haja ya kuishi kikristo kweli
njozi zake zina maana kubwa upande wa teolojia zikihusu matukio makuu ya historia ya wokovu na kufanana na zile za manabii wa agano la kale
kwa mfano kitabu chake maarufu zaidi scivias yaani zijue njia njozi zinajumlisha habari za kuanzia uumbaji wa ulimwengu hadi mwisho wa nyakati
kwa hisia yake ya kike hildegarda katika kiini cha kitabu chake anafafanua ndoa ya fumbo kati ya mungu na binadamu iliyofanyika katika umwilisho
juu ya msalaba iliadhimishwa arusi ya mwana wa mungu na kanisa lililojazwa neema ili liweze kuzaa watoto wa mungu wengine katika upendo wa roho mtakatifu
vitabu vingine viwili vinaripoti pia njozi zake kitabu cha stahili za maisha na kitabu cha kazi za mungu ambacho wengi wanakiona kuwa bora kuliko vyote
maandishi yake mengine yakizungumzia hata utabibu sayansi na isimu yanaonyesha wingi wa elimu uliokuwemo katika monasteri ya kike ya karne za kati nayo yaliathiri watu wengi yakichangia upyaisho wa teolojia liturujia sayansi na muziki
hakuna mwanamke wa karne za kati anayeweza kushindana naye kwa wingi na ubora wa maandishi wala kwa upana wa mada alizozijadili
tena ndani mwake mafundisho na maisha yalilingana kabisa
akilenga kutimiza matakwa ya mungu nyuma ya kristo alitekeleza maadili yote mfululizo na kwa bidii akitegemezwa na vitabu vya biblia liturujia na ma babu wa kanisa awe mali ya bwana tu kadiri ya kanuni ya mt
masista wenzake waliomzunguka alipofariki bingen am rhein tarehe septemba walisema kuwa waliona miali miwili ya mwanga kutoka angani na kupitia chumba chake
mwanamke huyo anazidi kusema leo kwa upendo wake kwa kristo na kwa kanisa ambalo hata wakati wake alijeruhiwa na dhambi za watoto wake kwa ujasiri wake katika kutambua ishara za nyakati kwa jinsi alivyopenda viumbe kwa utabibu wake na kwa sanaa zake
ni jina la kitawa la vincenzo peis mei alikuwa bruda ombaomba wa shirika la ndugu wadogo wakapuchini kutoka kijiji cha laconi mkoani sardinia leo nchini italia
alitangazwa na papa pius xii kuwa mwenye heri mwaka halafu mtakatifu mwaka 
januari mfiadini benevento au napoli mkoa wa campania leo nchini italia pozzuoli campania alikuwa askofu na mfiadini wa karne ya anaheshimiwa na kanisa katoliki na waorthodoksi kama mtakatifu
sikukuu yake huadhimishwa hasa tarehe septemba
kamili wa lellis bucchianico wilaya ya chieti abruzzo leo nchini italia mei roma julai alikuwa padri na mwanzilishi wa shirika la kitawa maalumu kwa ajili ya huduma za wagonjwa watumishi wa wagonjwa kwa kifupi m
alitangazwa na papa benedikto xiv kuwa mwenye heri mwaka halafu mtakatifu mwaka 
wakamili au makleri watawa watumishi wa wagonjwa ni jina la shirika la kanisa katoliki lililoanzishwa na kamili wa lellis
mnamo juni shirika lilikuwa na kanda baadhi yake zikiwa na nyumba za kitawa nje ya nchi husika k
mf
katika jimbo kuu la dar es salaam nchini tanzania
patrologia latina ni mkusanyo mkubwa wa maandishi ya mababu wa kanisa na waandishi wengine wa kanisa katoliki waliotumia lugha ya kilatini
ulitolewa na jacques paul migne kati ya mwaka na ukifuatwa na faharasa kati ya mwaka na 
patrologia latina ni sehemu ya kwanza ya patrologiae cursus completus ikifuatwa na patrologia graeca
patrologia latina inaleta katika magombo maandishi ya miaka zaidi ya kuanzia tertullianus hadi papa innocent iii
patrologia orientalis ni jaribio linaloendelea la kukusanya kwa mpango maandishi yote ya mababu wa kanisa waliotumia lugha za kiaramu kiarmenia kiarabu kimisri ge ez kigeorgia na kislavoni
lengo lake ni kukamilisha kazi ya migne katika mikusanyo ya patrologia latina na patrologia graeca katika karne ya 
gombo namba lilitolewa mwaka na mwaka lilitolewa gombo la 
text in arabic armenian ethiopic greek latin and syriac text in arabic armenian ethiopic greek and latin text in arabic armenian georgian greek latin and syriac text in armenian with parallel translation in french text in arabic coptic georgian greek latin and slavic text in arabic ethiopic georgian greek latin and syriac text in armenian georgian greek latin and syriac la cha ne arm nienne sur les p tres catholiques
i la cha ne sur l p tre de jacques charles renoux le cand labre de gr goire abou lfaradj dit barhebraeus
neuvi me base du libre arbitre texte syriaque dit pour la premi re fois avec traduction fran aise par paul hubert poirier le synaxaire thiopien
mois de maskaram dition critique du texte thiopien et traduction par g rard colin six hom lies festales en prose jacques de saroug dition critique du texte syriaque introduction et traduction fran aise par fr d ric rilliet mois de teqemt dition critique du texte thiopien et traduction par g rard colin la cha ne arm nienne sur les p tres catholiques
ii la cha ne sur les p tres de pierre par charles renoux le synaxaire thiopien
mois de hedar dition critique du texte thiopien et traduction par g rard colin le lectionnaire de j rusalem en arm nie le casoc
i introduction et liste des manuscrits par charles renoux mois de terr dition critique du texte thiopien et traduction par g rard colin lettre sur les trois tapes de la vie monastique joseph hazzaya dition critique du texte syriaque et introduction par paul harb fran ois graffin avec la collaboration de micheline albert le synaxaire thiopien
mois de yakkatit dition critique du texte thiopien et traduction par g rard colin martyre de pilate dition critique de la version thiopienne et traduction fran aise par robert beylot la cha ne arm nienne sur les p tres catholiques
iii la cha ne sur la premi re pitre de jean par charles renoux le synaxaire thiopien
mois de maggabit dition critique du texte thiopien et traduction fran aise par g rard colin le synaxaire thiopien
mois de miyazya dition critique du texte thiopien et traduction fran aise par g rard colin metrical homily on holy mar ephrem by mar jacob of sarug critical edition of the syriac text translation and introduction by joseph p
amar la cha ne arm nienne sur les p tres catholiques
la cha ne sur jean et jude par charles renoux le synaxaire thiopien
mois de genbot dition critique dy texte thiopien et traduction fran aise par g rard colin histoire de yahya ibn sa id d antioche dition critique du texte arabe pr par e par ignace kratchkovsky et traduction fran aise annot e par fran oise micheau et g rard troupeau atti di banadlewos edizione del testo etiopico traduzione italiana di osvaldo raineri le lectionnaire de j rusalem en arm nie le casoc
ii dition synoptique des plus anciens t moins par charles renoux le synaxaire thiopien
index g n raux annexes par g rard colin the life of timothy kakhusht two arabic texts edited and translated by john c
lamoreaux and cyril cairala l hom lie sur l glise du rocher attribu e timoth e lure v
kamusi ya kiswahili sanifu ni kamusi ya lugha ya kiswahili iliyotolewa mara tatu na tuki sasa tataki
inaorodhesha vidahizo maneno kwenye kurasa pamoja na maelezo orodha ya vibadala kurasa za picha jedwali za vivumishi na viwakilishi na orodha ya majina ya nchi
ni jina la kitawa la yohane birndorfer ambaye alizaliwa bad griesbach passau ufalme wa bavaria leo nchini ujerumani mwaka akafariki alt tting bavaria 
alikuwa bruda wa shirika la wakapuchini na kufanya kazi ya bawabu kwenye patakatifu pa alt tting kwa miaka na zaidi
alitangazwa na papa pius xi kuwa mwenye heri mwaka na mtakatifu mwaka 
lorenzo ruiz binondo manila ufilipino hivi nagasaki japani septemba ni mfilipino wa kwanza kutangazwa mtakatifu na kanisa katoliki
mlei huyo alifia dini ya ukristo kisha kukataa kuhama japani na kukana imani yake wakati wa dhuluma za watawala wa edo leo tokyo kutoka ukoo wa tokugawa katika karne ya 
papa yohane paulo ii alimtangaza mfiadini mwenye heri tarehe februari halafu mtakatifu tarehe oktoba 
pamoja naye walitangazwa watakatifu na wanaheshimiwa kama wafiadini wa japani ludoviko wa toulouse brignoles provence ufaransa au nocera inferiore italia februari toulouse agosti alikuwa mwana wa mfalme wa napoli charles wa anjou halafu mtawa wa ndugu wadogo na askofu wa kanisa katoliki
alitangazwa na papa yohane xxii kuwa mtakatifu tarehe aprili 
takriban septemba ni mmojawapo kati ya wakristo waliofia dini nchini japani 
alikwenda huko kama padri mmisionari kutoka hispania
anaheshimiwa kama mtakatifu pamoja na lorenzo ruiz na wenzao waliotangazwa na papa yohane paulo ii kuwa wenye heri tarehe februari halafu watakatifu tarehe oktoba 
errezil guipuzcoa hispania agosti ni mmojawapo kati ya wakristo waliofia dini nchini japani 
alikwenda huko kama padri mmisionari kutoka hispania
anaheshimiwa kama mtakatifu pamoja na lorenzo ruiz na wenzao waliotangazwa na papa yohane paulo ii kuwa wenye heri tarehe februari halafu watakatifu tarehe oktoba 
kyudetsu hivi nagasaki agosti alikuwa padri kutoka japani na mmojawapo kati ya wakristo wa kanisa katoliki waliofia dini nchini humo
 novemba alikuwa padri mmisionari kutoka italia na mmojawapo kati ya wakristo wa kanisa katoliki waliofia dini nchini japani
magdalena wa nagasaki nagasaki no magudarena alikuwa mtawa wa kanisa katoliki kutoka nagasaki japani ambaye alifia dini yake mjini huko tarehe oktoba akiwa na umri wa miaka 
wazazi wake walitangulia kufia dini mwaka hivi
papa yohane paulo ii alimtangaza mwenye heri mfiadini tarehe februari na mtakatifu tarehe oktoba 
mtakatifu sila au siluano kwa kigiriki karne ya ad ni mmojawapo kati ya viongozi muhimu zaidi wa kanisa la mwanzo huko yerusalemu
kutoka huko alitumwa mara nyingi kushughulikia matatizo mbalimbali kuanzia mdo akawa mwenzi wa mtume paulo katika safari za kimisionari kuanzia mdo 
hatimaye alimsaidia mtume petro kuandika waraka yake wa kwanza pet 
anaheshimiwa na madhehebu mengi ya ukristo kama mtakatifu ila tarehe ya sikukuu ni tofautofauti
v ng t u th nh ph v ng t u mji mkuu jimbo la ba ria vung tau vietnam na km kutoka kusini mwa mji wa hanoi
kiwanja cha ndege cha vung tau km kutoka kaskazini mwa mji wa v ng t u
ho chi minh city kutoka kaskazini mwa mji wa v ng t u
alihamia mombasa nchini kenya katika afrika ya mashariki mwaka wa baada ya kukaa australia kwa miaka michache
alianza shughuli zake za urasirimali katika karachi nchini pakistan kabla ya kuhamia afrika mashariki
mnamo jeevanjee wa karachi kama alivyoitwa wakati huo alipewa kandarasi ya kutafuta wafanyikazi na kampuni ya imperial british east africa iliyokuwa imepewa kandarasi ya kujenga reli
wengi wa wafanyikazi hawa walitoka eneo la punjab huko india
kundi la kwanza kufika lilikuwa na jumla ya watu na idadi iliongezeka kwa miaka sita ijayo na kufikia jumla ya wafanyikazi 
wengi wao walikuwa sikhs wahindi na waislamu ambao walifanya kazi kama vibarua wenye ujuzi mafundi waashi maseremala washonaji mafundi wa mashine na waweka umeme
baadaye alifuatilia uana biashara kwa kufungua tawi la ofisi yake karachi katika mji wa mombasa
alianza kufanya biashara zingine katika mkoa huo baada ya kusimamia ujenzi wa reli
alifuatilia maslahi mbalimbali ya biashara wakati wa kuishi kwake huko australia na hata baada ya kuhamia afrika mashariki
wakati ujenzi wa reli ya kenya uganda ilifika ziwa victoria jeevanjee alizindua africa standard ambayo ilikuwa gazeti ya kila wiki
tiller ambaye kazi yake ilikuwa kusimamia shughuli za gazeti hilo
mnamo aliuza africa standard kwa wafanyabiashara wawili wa uingereza ambao walibadili jina la gazeti hilo kuwa east african standard
baadaye mnamo gazeti hili likawa la kila siku na likahamisha makao yake makuu kutoka mombasa hadi nairobi ambao ulikuwa kituo cha kibiashara
hii ilikuwa dhidi ya matakwa ya jeevanjee
binti ya jeevanjee aliyekuwa amebaki hai marehemu shirin najmudean alihamia nairobi ili kuzuia mapendeleo haya yaliyokuwa yamepangwa kwenye kipande hiki cha ardhi
bustani ya jeevanjee ni bustani ya umma katika kitovu cha jiji la nairobi kenya
bustani ya jeevanjee ilianzishwa na alibhai mulla jeevanjee mfanyabiashara mzaliwa wa karachi aliyefika wakati wa ujenzi wa reli ya uganda nchini kenya
hii ndio bustani ya pekee katika mji inayomilikiwa moja kwa moja na raia baada ya kuchangiwa kwa watu maskini wa nairobi kama eneo la kupumzika mbuga ilikuwa mali binafsi inayomilikiwa kwa niaba ya watu wa nairobi
nyaraka ni mtindo wa uandishi ulio maarufu hasa kutokana na zile zilizomo katika biblia ya kikristo
kati ya vitabu vya agano jipya vina mtindo wa barua au nyaraka
hiyo ni tofauti kabisa na agano la kale ambamo vitabu kadhaa vinazileta lakini si kitabu kizima hata kimoja
paulo ndiye aliyetumia zaidi mtindo huo ili afikie na ujumbe na mamlaka yake pale asipoweza kufikia kimwili
barua zinahusishwa na yeye kwa namna moja au nyingine wakati nyingine zinahusishwa na yakobo petro yohane na yuda
hii haina maana kwamba ziliandikwa zilivyo na mitume hao
kwanza tokea awali watu waliweza kuandika barua kwa mkono wao au kwa kumuongoza karani aandike maneno yao wenyewe au kwa kumpa maelekezo ya jumla kuhusu namna ya kuandika kama si kumuachia aandike anavyoona inafaa
zaidi ya hayo wakati wa mitume ilikuwa kawaida kuandika kwa kutumia jina la marehemu fulani maarufu kama kwa kumwezesha aendelee kutoa ujumbe aliokuwa anautoa maishani
pengine aliyeandika hivyo alikuwa na uhusiano wa pekee na marehemu huyo kama mwanafunzi au mwandamizi wake
pengine maandishi hayo hayakuwa tu barua fupi za kuwasiliana kuhusu shida fulani bali hati au insha ndefu kuhusu mada fulani ndizo zinazostahili kuitwa nyaraka
ingawa tofauti kati ya barua na waraka inaeleweka kinadharia pengine ni vigumu kugawa vitabu hivyo vya agano jipya katika makundi mawili kwa hakika eb ni waraka na yoh ni barua lakini nyingine ziko katikati
barua saba zisizohusishwa na paulo zinaitwa katoliki maana zimekubaliwa na kanisa lote ingawa maana asili ya neno hilo ilikuwa kwamba ni kwa ajili ya watu wote jambo ambalo si kweli
katika biblia barua hazikupangwa kufuatana na tarehe za kuandikwa bali zinatangulia zile za paulo na kati ya hizo zinatangulia zile kwa makanisa zinafuata zile kwa watu binafsi na mwisho waraka kwa waebrania ambao haumtaji paulo
ndani ya makundi hayo zinatangulia zile ndefu zaidi hadi zile fupi
sisi tukitaka kuelewa zaidi ujumbe na maendeleo yake ni afadhali tuzisome kwa mpangilio wa tarehe kadiri tunavyoweza kuikadiria
 pet ambayo inafikiriwa kuwa ya mwisho kuandikwa inashuhudia kwamba tayari barua za paulo zilikuwa zimekusanywa na kuheshimiwa kama maandiko matakatifu
daudi lekuta rudisha aliyezaliwa desemba ni mkenya mkimbiaji wa umbali wa kati
yeye ndiye anashikilia rekodi ya olimpiki na ya dunia ya mbio za mita 
alizaliwa mjini kilgoris wilaya ya trans mara nchini kenya
rudisha alienda shule ya st patrick shule ya upili ya kimuron huko iten wilaya ya keiyo ambayo inajulikana kwa kuwalea wakimbiaji kadhaa ikiwa ni pamoja na wilson kipketer aliyekuwa ameshikilia rekodi ya mbio za mita m kwa miaka kadhaa kabla ya rudisha kujiunga na shule hiyo
mnamo aprili japheth kimutai alipendekeza rudisha kwa james templeton na rudisha akajiunga na kundi la wakimbiaji linalosimamiwa na templeton
haile mariam desalegne julai boloso sore wolayita ethiopia ni mwanasiasa wa nchini ethiopia
mwaka alikuwa waziri wa mambo ya nje na makamu wa waziri mkuu wa ethiopia
baada ya kifo cha waziri mkuu meles zenawi terehe agosti alikuwa waziri mkuu mtendaji
haile mariam ni kiongozi wa kwanza wa kitaifa anayetoka katika kusini ya ethiopia na pia mkristo wa kiprotestant wa kwanza katika uongozi wa juu
haile mariam alizaliwa mwaka katika wilaya ya boloso sore kwenye kanda la wolayita lililopo katika kusini ya ethiopia
familia yake ni sehemu ya kundi la wawolayta na wakristo tofauti na asilimia kubwa ya wawolayta haile mariam anafuata aina ya ukristo wa kipentekoste katika kanisa la hawariyat kanisa la kimitume la ethiopia baada ya kumaliza shule ya sekondari alihamia addis ababa aliposoma uhandisi hadi digrii ya kwanza
alirudi katika kusini ya nchi akafanya kazi kwenye taasisi ya teknolojia ya maji huko arba minch
 alitumwa kwa masomo ya juu kwenda tampere ufini aliposoma hadi digrii ya pili akarudi kama master in sanitation engineering
akaendelea kufanya kazi ya taasisi ya teknolojia ya maji hadi kuwa mkuu wake
wakati wa kupanda ngazi katika taasisi alijiunga na chama tawala cha ethiopia eprdf
haile mariam hakushiriki katika shughuli za mapinduzi yaliyopindua udikteta wa kikomunisti wa mengistu mwaka maana wakati ule alikuwa masomoni huko ufini
lakini baada ya ya kujiunga na eprdf aliteuliwa mwaka kuwa makamu wa rais la jimbo la mataifa ya kusini na tangu mwaka hadi pia raisi yake
mwaka aliingia katika siasa ya kitaifa kwa njia ya kuchaguliwa mbunge
wakati uleule alikuwa pia mshauri kwa ofisi ya waziri mkuu meles zenawi
 alichaguliwa kuwa mwenyekiti wa kindu la eprdf katika bunge la ethiopia
zenawi alimfanya makamu wake na waziri wa mambo ya nje mwaka 
baada ya kifo cha zenawi alikuwa waziri mkuu mtendaji
chama cha mapinduzi cha kidemokrasi cha watu wa ethiopia chama hiki ni maungano ya vyama vya kieneo ambayo ni umoja wa kidemokrasia wa watu wa oromo oromo peoples democratic organization harakati ya kidemokrasia ya kitaifa ya amhara amhara national democratic movement south ethiopian peoples democratic front na tigrayan peoples liberation front
kiongozi wa chama hiki alikuwa meles zenawi aliyeendelea kuwa kiongozi wa kitaifa wa ethiopia tangu ushindi wa mapinduzi
wapinzani wanadai ya kwamba chama kilitumia mbinu zisizo halali na kubadilisha matokeo ya kweli mara kwa mara pamoja kupeleka wapinzani wengi gerezani
tangu uchaguzi wa mwaka eprdf imeshika nafasi katika jumla la wabunge 
mengistu haile mariam amhaars mei ni mwanajeshi na mwanasiasa kutoka nchi ya ethiopia aliyewahi kuwa rais wa ethiopia hadi kupinduliwa mwaka 
babake haile mariam alikuwa mtumishi wa mkabaila na gavana wa sehemu ya jimbo la shoa
wazazi wake walitoka katika kusini ya ethiopia leo jimbo la mataifa ya kusini
mamake mengistu alikufa alipokuwa mdogo wa miaka kwa hiyo aliishi kwa bibi yake pamoja na wadogo zake
baadaye akarudi akaishi pamoja na babake na kuingia jeshini
mwaka alimwoa wubanchi bishaw akazaa naye watoto wanaoitwa tigist andenet na tilahun
 alikimbia pamoja na familia yake na kuhamia zimbabwe anapoishi tangu kupewa kimbilio na rais robert mugabe
mwaka serikali ya kaisari haile selassi ilishindwa kutatua matatizo ya ukame njaa na mvurugo wa wananchi waliosikitika serikali
sehemu za jeshi zilianza kukataa utekelezaji wa amri
kamati ya maafisa wa ngazi iliundwa addis ababa kwa shabaha ya kurudisha utaratibu nchini
baada ya miezi ya kwanza walipanusha kamati yao kwa wawakilishi kutoka kila kikosi cha jeshi na kamati ilijulikana kwa kifupi chake cha derg
mengistu alitumwa addis ababa kama mwakilishi wa kikosi chake
katika majadiliano ya kamati aliweza kujipatia nafasi muhimu akachaguliwa kuwa makamu wa mwenyekiti
chini ya uongozi wake mtawala haile selassie alikamatwa na kufungwa ndani nadi kifo chake mwaka uliofuata 
mengistu aliendelea kishika madaraka akahakikisha kuuawa kwa majenerali wa jeshi la haile selassie na pia maafisa kadhaa waliompinga ndani ya derg
tangu mwaka mengistu aliweza kuua wapinzani wake wote ndani ya jeshi na derg akatangaziwa kuwa mkuu wa dola
tangu ziara yake ya marekani kama meja kabla ya mapinduzi mengistu alisoma vitabu vya kikomunisti akaendelea kujiona kama mfuasi wa itikadi ya marx na lenin
hapo alitumia madaraka yake kuelekeza ethiopia kwenye njia ya kikomunisti
kwa kufuata mfano wa umoja wa kisovyeti serikali ililenga kusimamia matawi yote ya uchumi na kupanga uzaaji wa mavuno na bidhaa
ardhi yote pamoja na makampuni makubwa ya kibiashara yalitaifishwa wakulima waliwekwa huru na mabwana wao wa awali lakini wakalazimishwa kufanya kazi katika vijiji vya pamoja hawakupewa ardhi ya binafsi
chama cha wafanyakazi wa ethiopia kilianzishwa mwaka kikiwa chama cha pekee kilichoongozwa na kamati kuu
mengistu alikuwa mwenyekiti wa chama na pia rais wa nchi tangu septemba 
jina la nchi lilibadilishwa kuwa jamhuri ya kidemokrasia ya watu wa ethiopia
katika ipindi cha miaka ya serikali ya mengistu iliona matatizo mengi
sehemu za sababu zilikuwa kimazingira kama ukame mengine kisiasa kwa sababu mabadiliko ya uchumi yalileta uhaba wa mazao na vifaa
kutokana na mipango ya uchumi kilimo kilikwama kabisa kwenye mikoa kadhaa
njaa kubwa ilitokea iliyokuwa vibaya zaidi kuliko ile ya zamani za kaisari haile selassie
watu walianza kupinga serikali na uchukua silaha katika sehemu mbalimbali za nchi
upinzani wa watu wa eritrea uliendelea na pia watu wa tigray walichukua silaha
jeshi la mengistu ilipata misaada mingi kutoka umoja wa kisovyeti na nchi nyingine za kikomunisti hasa ujerumani ya mashariki
hata hivyo wakati harakati ya ukombozi wa tigray ilipoungana na vikundi kutoka majimbo mengine na kuunda umoja wa eprdf muundo wa ukomunisti ulianza kuporomoka katika nchi za ulaya na msaada kwa mengistu kutoka kule ulipungua
wapinzani walianza kusogea mbele na mwezi wa mei jeshi lao lilifika mbele ya addis ababa
mengistu aliondoka kwa ndege pamojanafamilia yake akapata kimbilio nchini zimbabwe kama mgeni wa rais robert mugabe
serikali mpya ya eprdf ilifungua kesi dhidi mengistu baada ya kuondoka kwake nchini
alihukumiwa kwa kuwajibika katka kifo cha watu 
zilionyesha amri zilizotiwa saini naye mwenyewe kwa kuua watu pia video ya mateso ya wafungwa na ushuhuda ya mashahidi
ba ria th nh ph b r a mji mkuu jimbo la ba ria vung tau vietnam na km kutoka kusini mwa mji wa hanoi kiwanja cha ndege cha long thanh km kutoka kaskazini mwa mji wa b r a
ho chi minh city kutoka kaskazini mwa mji wa ba ria
thanh h a th nh ph thanh h a mji mkuu jimbo la thanh hoa vietnam na km kutoka kusini mwa mji wa hanoi
kiwanja cha ndege cha sao vang km kutoka kaskazini mwa mji wa thanh hoa
uislamu ni miongoni mwa dini kubwa sana katika kisiwa cha zanzibar
kwa mujibu wa cia factbook zanzibar ina waislamu zaidi ya 
uislamu uliingia mjini zanzibar kunako karne ya 
kwa mujibu wa chanzo kimoja uislamu mjini zanzibar imetia msukumo harakati za kupinga ukoloni kisiasa na hata kitaifa wakati wa kupigania uhuru
jumiki walisajiliwa rasmi mnamo mwaka wa huko mjini zanzibar na nambari yao ya usajili ni chini ya kifungu cha cha mwaka wa kuhusiana na taasisi za kijamii
 zanzibar irudi katika asili yake ya zamani kuwa kitovu cha dini ya uislamu na taasisi
 kuhakikisha kuipa uhuru zanzibar wa kujiamulia mambo yake yenyewe
uharibifu kadhaa uliripotiwa na jumuia hiyo ikiwa ni pamoja na suala la kuchoma makanisa mawili huko mjini zanzibar polisi wakawashtaki kundi uamsho kwa kutoa agizo la kufanya hivyo kupitia wafuasi wake huko mitaani lakini viongozi wa jumuia hiyo walikataa kuhusishwa na matukio hayo
baadhi ya watafiti walieleza kwamba kikundi cha kina uamsho kimepata umaarufu wake baada ya kutiwa jeuri na msaada wa chama kikubwa cha upinzani cha mjini zanzibar cha civic united front cuf hasa baada ya uamuzi wake kutaka kuanzishwa kwa serikali ya muungano na chama tawala cha chama cha mapinduzi ccm
uislamu nchini algeria ni dini karibu ya watu wote wa algeria
imeenea karibuni katika kila nyanja za maisha ya walgeria
sehemu kubwa ya raia wake ni waumini wa dhehebu la sunni
uislamu nchini algeria unatoa huduma zake za kijamii na utamaduni ikiwa pamoja na mazingira yanayouzunguka uislamu kila siku
uchunguzi wa imani ya orthodox ni mdogo mno hata uenezi na ukuaji wa haraka wa shughuli zake ni hafifu kulinganisha na ujulikanaji wa dini ya uislamu
pia kuna salfasa za wasufi ambayo imeanza kutoa somo lake kwa baadhi ya wanafunzi wake
francis sengo ni mwandishi wa habari na mtangazaji wa redio amezaliwa terehi januari songea tanzania baba yake akiwa ni alphonce sengo afisa magereza na mama akiwa ni hilmara kifaro afisa kilimo katika serikali ya tanzania
francis sengo amesoma shule ya msingi isupilo mufindi iringa shule ya msingi msolwa iliyopo pawaga iringa vijijini kabla ya wazazi wake kuhamia mkoani tabora kikazi ambako huko alijiunga na shule ya msingi kitete na baadae elimu ya upili katika shule ya upili ya uchama lakini na mwisho alimaliza kidato cha nne katika shule ya upili huko new era tabora baada ya hapo alijunga na chuo cha utangazaji na uandishi wa habari musoma amefanya kazi na kituo cha redio maria tanzania tawai la songea amefanya kazi na kituo cha luninga cha manispaa ya songea ndie mwasisi wa kituo cha redio cha jogoo fm songea na ndie alietoa wazo la kuanzisha kituo hicho na wanaruvuma wanatambua na kuthamini mchango wake katika kukuza utawala bora kutoka na hilo kituo hicho ni moja ya vituo shiriki vya kipindi cha haba na haba kinachorushwa na shirika la utangazaji la uingereza bbc swahili na kituo hiko kinatajwa kuwa ni kituo kinachotekeleza mradi huo wa haba na haba kwa kiwango cha juu kati ya vituo shiriki francis sengo ni moja kati ya wawakilishi wa kipindi hicho
francis sengo amemwoa bi jaqline mkomangi na wamebahatika kupata mtoto aitwae greyson kenya airways flight ilikuwa safari ya ndege ya aina ya airbus a ambayo ilikuwa imepangwa kimataifa katikati ya abidjan lagos na nairobi
ndege hii ilianguka kwenye bahari karibu na pwani ya ivory coast tarehe januari saa gmt muda mfupi baada ya kutoka kwa uwanja wa kimataifa wa felix houphou t boigny
ilikuwa na jumla ya watu huku walikuwa ni abiria
hii ilikuwa ni ajali ya kwanza iliyosababisha vifo iliyokumba kenya airways
iliyopewa jina harambee star ndege iliyohusika katika ajali ilikuwa aina ya airbus a mkia nambari ya usajili y ben ilikuwa imenunuliwa ikiwa mpya na kampuni ya kenya airways mnamo 
origen kwa kigiriki rig n s mwana wa mfiadini leonidas alikuwa padri kutoka aleksandria misri aliyehamia kaisarea palestina na kuendeleza kazi yake kama mtaalamu maarufu wa biblia njoo kama mtumwa kwangu mimina maji katika beseni yako basi osha miguu yangu kwa kuwa naonea shauku urafiki wako
makrina mdogo kaisarea wa kapadokia hivi ponto alikuwa mwanamke mmonaki binti wa bazili mzee na emelia wa kaisarea
alipewa jina hilo kwa heshima ya bibi yake makrina mkubwa ambaye anaheshimiwa kama mtakatifu pamoja na wajukuu wengine kama bazili mkuu gregori wa nisa na petro wa sebaste
mwenyewe pia anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali kama mtakatifu bikira
mwisho wa maisha yetu hapa umeufanya mwanzo wa uzima wa kweli
halafu kwa tarumbeta ya mwisho utaiamsha kutoka usingizini
nawe utauchukua tena na kutoka fungu la kufa lisilo na muundo padre fridolin maisha ya mtakatifu makrina ed
akina dhothar huishi katika punjab pande zote pakistan na uhindi
akina dhothar wa pakistan ni waislamu na wale wa uhindi hufuata dini ya kalasinga
koho ni ndege wakubwa kiasi wa jenasi pandion jenasi pekee ya familia pandionidae
zamani spishi moja tu ilifahamiwa lakini bingwa kadhaa wamekupa nususpishi ya australasia cheo cha spishi sasa na ioc muungano wa kimataifa wa wataalamu wa ndege unaiafiki
mwili wa koho ana sm na upana wa mabawa ni sm 
mgongo wake una rangi ya kahawa na kidari na tumbo ni nyeupe
vidole vyote vina urefu sawa na vina kucha za mviringo bila mfuo kinyume na vipanga na jamaa
kidole cha nje kinaweza kugeuzwa kuelekea nyuma kiasi kwamba koho anaweza kushika mawindo kwa vidole viwile mbele na viwili nyuma
koho hula samaki takriban pekee lakini pengine hukamata wagugunaji amfibia watambaazi na ndege wengine
hutengeneza tago lao kwa vijiti juu ya mti mhimili ya huduma za umma au mwamba
ludoviko ix poissy karibu na paris ufaransa aprili tunis tunisia agosti maarufu kama mtakatifu alois alikuwa mfalme wa ufaransa tangu hadi kifo chake
ni mfalme pekee wa nchi hiyo kutangazwa mtakatifu na papa boniface viii 
alifariki dunia kwa tauni aliyoambukizwa kwa kuwahudumia askari zake wakati wa vita vya msalaba
tai walanyoka ni ndege mbua wakubwa kiasi wa nususfamilia circaetinae katika familia accipitridae
tai wa ufilipino ni labda mwana wa nusufamilia hii kwa sababu chunguzi za adn zimeonyesha mnasaba wake
ndege hawa wana makucha marefu ili kukamata uwimbo na domo kubwa lenye ncha kwa kulabu ili kupapura nyama
uwezo wao wa kuona kwa macho ni mzuri kabisa na hutambua uwimbo kwa mbali sana
tai walanyoka hula nyoka hasa isipokuwa tai pungu lakini mijusi na mamalia wadogo pia na pengine ndege na wadudu wakubwa
hujenga tago lao mtini ambola limefichwa vizuri kati ya majani
jike hulitaga yai moja tu au pengine mayai mawili
uwanja wa ndege wa tan son nhat km kutoka kaskazini mwa mji wa ben tre
inasherehekewa kama nouruz au mwaka mpya katika nchi na jamii za kidini zinazofuata kalenda ya kiajemi
ni sikukuu katika nchi zifuatazo uajemi afghanistan kazakhstan kyrgyzstan tajikistan azerbaijan turkmenistan na kashmir
katika uajemi na afghanistan inanazisha mwaka mpya rasmi nchi nyingi hutumia kalenda ya gregori kama kalenda rasmi na hapa machi ni sikukuu ya kiutamaduni
tarehe machi ni sikukuu ya mtakatifu turibio wa mongrovejo
tarehe aprili ni sikukuu ya mtakatifu fransisko wa paola
tarehe aprili ni sikukuu ya mtakatifu papa anicetus
tarehe mei pia huitwa mei mosi ni sikukuu ya wafanyakazi kwa kiingereza labour day
tarehe mei ni sikukuu yake mtakatifu nil sorsky
tarehe mei ni sikukuu ya mtakatifu brendan mbaharia
tarehe mei ni sikukuu ya mtakatifu bernardino wa siena
tarehe juni ni sikukuu ya mtakatifu papa silverio
tarehe juni ni sikukuu ya mtakatifu paulino wa nola
kufuatana na mapokeo ya kanisa katoliki tarehe juni ni sikukuu ya mtakatifu ireneo askofu wa lyons
tarehe julai ni sikukuu ya mtakatifu papa adrian iii
tarehe julai ni sikukuu yake mtakatifu john fisher
tarehe julai ni sikukuu ya mtakatifu bonaventura
tarehe septemba ni sikukuu ya mtakatifu papa agapeto i
 septemba kwa kawaida ama ni sikusare otomnia ya kaskazini au siku ya kwanza baada ya sikusare hiyo
katika nusutufe ya kaskazini ya dunia mchana huanza kuwa mfupi na muda wa usiku kuwa mrefu zaidi kuliko mchana
kwenye nusutufe ya kusini mwendo ni kinyume kuanzia sasa mchana hurefuka na giza ya usiku kupungua
mabadiliko haya yanaonekana kote duniani kwenye umbali fulani kutoka ikweta
tarehe oktoba ni sikukuu ya mtakatifu cuthbert mayne
tarehe novemba ni sikukuu ya mtakatifu yosafat kuntsevych
tarehe novemba ni sikukuu ya mtakatifu diego wa alkala
kufuatana na mapokeo ya kanisa katoliki tarehe novemba ni sikukuu ya watakatifu gertrudi wa thuringia na margareta wa uskoti
tarehe novemba ni sikukuu ya mtakatifu yakobo wa marka
tido mhando ni mmoja wa watangazaji mahiri na wakongwe tanzania imewahi kuwa nao
alianzia redio ya taifa radio tanzania dar es salaam kabla ya kuelekea kenya ambako alifanya kazi kwa miaka mingi kabla ya kujiunga na shirika la utangazaji la uingereza bbc
baada ya kuhamishia makazi yake london tido mhando alipewa majukumu ya ukuu wa idhaa ya kiswahili ya bbc mwaka 
katika muda wake madarakani idhaa ya kiswahili imepata mafanikio makubwa ikiwa ni pamoja na idadi ya wasikilizaji kupanda mpaka milioni 
anatarajiwa kustaafu mwishoni mwa mwezi oktoba akitarajia kurejea nyumbani tanzania ambako haijajulikana atapewa majukumu gani
kwa wakristo walio wengi desemba ni sikukuu ya krismasi au kuzaliwa kwake yesu kristo
kwa matumizi mengine ya jina hili tazama urusi zanzibar
urusi rossiya ni nchi ya ulaya ya mashariki na asia
ni nchi kubwa duniani kieneo ikiwa na km 
iko karibu vilevile na maeneo ya marekani jimbo la alaska liko ng ambo ya mlango wa bering na japani kisiwa cha hokkaido kiko ng ambo ya mlango wa la p rouse
hadi urusi ilikuwa sehemu ya umoja wa kisovyeti na kiini chake
wakati ule iliitwa shirikisho la jamhuri ya kisovyiet ya kijamii ya kirusi
urusi ilikuwa udikteta chini ya chama cha kikomunisti
muundo wa utawala ni shirikisho la jamhuri chini ya rais mtendaji
eneo la shirikisho la kirusi linajumlisha sehemu kubwa ya kaskazini ya mabara ya ulaya na asia
umbali kati ya upande wa magharibi na upande mashariki kabisa ni karibu kilomita 
mkoa wa kaliningrad haufuatani moja kwa moja na maeneo mengine ya urusi umetengwa nayo na nchi za kibaltiki
mara nyingi urusi hutazamiwa kama sehemu mbili urusi wa ulaya hadi milima ya ural na siberia au urusi wa kiasia ambayo ni nchi pana kati ya ural na pasifiki
pwani ndefu ya kaskazini inatazama bahari ya aktiki
sehemu kubwa ya urusi ni tambarare penye vilima vidogo tu
milima mirefu inapatikana kusini na mashariki mwa siberia
moscow ni mji mkuu wa kale uliyorudishiwa nafasi yake baada ya mapinduzi ya kikomunisti ya mwaka 
miaka ikaitwa leningrad kwa heshima ya lenin kiongozi wa mapinduzi
sehemu kubwa za urusi huwa na vipindi vya majira tofauti sana joto kubwa inafuatana na baridi kali
kaskazini mwa siberia kuna ardhi iliyoganda milele maana yake baridi imeingia katika ardhi kabisa
historia ya urusi kama nchi ya pekee ilianza polepole pale ambako makabila ya wasemaji wa kislavoni cha mashariki walipoanza kujenga maeneo yao kuanzia karne ya bk
waskandinavia waliunda dola la kwanza katika eneo la kiev wakalitawala kama dola la kislavoni
wenyewe waliingia haraka katika lugha na utamaduni wa wenyeji lakini waliacha jina lao kwa sababu rus kiasili ilikuwa jina la waskandinavia wale kutoka uswidi ya leo
mwaka kiev ilipokea ukristo wa kiorthodoksi kutoka bizanti
dola la kiev liliporomoka kutokana na mashambulio ya wamongolia baada ya jingis khan na maeneo madogo zaidi yalijitokeza yaliyopaswa kukubali ubwana wa wamongolia
kubwa kati ya maeneo yale madogo ulikuwa utemi wa moscow
watemi wa moscow walichukua nafasi ya kwanza kuunganisha wasalvoni wa mashariki dhidi ya wamongolia na kupanua utawala wao
baada ya anguko la konstantinopoli mwaka watawala wa moscow walipokea cheo cha kaisari wa roma kilichoitwa tsar na kuwa cheo cha watawala wa urusi hadi 
hadi karne ya eneo la moscow lilikuwa tayari kubwa likabadilika kuwa milki ya kirusi iliyoendelea kupanua katika siberia na asia ya kati
sasa ilikuwa kati ya milki kubwa kabisa za historia ikienea kutoka poland upande wa magharibi hadi bahari ya pasifiki upande wa mashariki
tsar petro alitambua ya kwamba nchi yake ilikuwa nyuma upande wa teknolojia na elimu kulingana na mataifa ya ulaya
alianzisha mabadiliko mengi ya kuiga mfano wa ulaya ya magharibi akahamisha mji mkuu kutoka moscow kwenda mji mpya aliounda sehemu ya magharibi ya milki yake akauita sankt peterburg
tangu wakati wa petro nchi ilishiriki katika siasa ya ulaya pamoja na vita vingi vya huko
mwanzo wa karne ya milki ikashambuliwa na napoleon bonaparte aliyeteka moscow lakini warusi walifaulu kuwafukuza maadui kwa msaada wa baridi iliyoua askari wengi wa ufaransa
matsar wa urusi waliendelea kutawala kwa kuwa na mamlaka zote bila kushirikisha wananchi jinsi ilivyokuwa kawaida katika sehemu nyingine za ulaya
miji iliona maendeleo ya viwanda na jamii ya kisasa lakini sehemu kubwa ya wakulima waliendelea kukaa chini ya utawala wa makabaila
katika sehemu ya pili ya karne ya urusi ulipanua utawala wake juu ya maneo makubwa ya asia ya kati na milima kaukasus ukashindana na milki ya osmani uajemi na athira ya uingereza katika asia
mwaka upanuzi wa urusi katika asia uligongana na upanuzi wa japan
katika vita dhidi ya japani urusi ulishindwa na tukio hili lilisababisha mapinduzi ya urusi ya 
tsar nikolas alipaswa kukubali uchaguzi wa bunge la duma kwa mara ya kwanza
hata hivyo haki za duma zilikuwa chache na mabadiliko yalitokea polepole mno
urusi ulijiunga mwaka na vita kuu ya kwanza ya dunia ukisimama upande wa uingereza na ufaransa dhidi ya ujerumani na austria hungaria
vita havikuenda vizuri wananchi wakaona njaa na mapinduzi ya februari yakamfukuza tsar aliyejiuzulu
vita vikaendelea na wajerumani walizidi kusogea mbele
serikali mpya ya bunge ikapinduliwa katika mwezi wa oktoba na mapinduzi ya bolsheviki chini ya kiongozi wao vladimir ilyich lenin
huo ulikuwa mwanzo wa vita ya wenyewe kwa wenyewe
wakomunisti chini ya lenin walishinda na kugeuza urusi kuwa umoja wa kisoveti tangu mwaka wakitawala kwa mfumo wa kiimla wa chama chao
ili kurahisisha utawala wao wakomunisti waliamua kutawala urusi wa awali kwa muundo wa shirikisho wakaunda jamhuri mbalimbali kufuatana na mataifa ndani ya eneo hilo kubwa
urusi lilikuwa sasa jina la jamhuri kubwa katika umoja huu nao ukaitwa shirikisho la jamhuri ya kisovyiet ya kijamii ya kirusi
kikatiba jamhuri hizo zote zilikuwa nchi huru lakini hali halisi zilitawaliwa zote kutoka makao makuu ya chama cha kikomunisti huko moscow
katiba hiyo ilipata umuhimu tangu wakati wa mwisho wa utawala wa wakomunisti ambako jamhuri zote zilitafuta uhuru wao zikaachana na umoja
mji mkuu sant peterburg ulibadilishwa jina kuwa leningrad na baadaye makao makuu ya nchi yakahamishwa tena kwenda moscow
kiongozi aliyemfuata lenin mwaka alikuwa josef stalin aliyeweza kugeuza utawala wa chama kuwa utawala wake mwenyewe akiongoza kwa jina la katibu mkuu wa chama cha kikomunisti
mwaka mwanzoni mwa vita kuu ya pili ya dunia stalin alipatana na ujerumani wa adolf hitler kugawa maeneo ya poland na nchi za baltiki kati yao lakini mwaka hitler alishambulia pia umoja wa kisovyeti
warusi walipoteza askari milioni kadhaa lakini waliweza kuwazuia wajerumani wasiteke moscow na leningrad
kwa msaada wa marekani warusi waliweza kurudisha jeshi la ujerumani na kusogea magharibi
umoja wa kisovyeti ukawa kati ya nchi washindi wa vita kuu ya pili ya dunia
tangu mwaka jeshi la urusi lilikaa katika nchi zote za ulaya ya mashariki hadi katikati ya ulaya
katika nchi hizo zote serikali za kikomunisti zilianzishwa na kusimamiwa na ofisi kuu ya chama cha kikomunisti huko moscow
urusi ulikuwa kiongozi wa nchi za kijamaa ukishindana katika vita baridi dhidi ya nchi za magharibi zilizoongozwa na marekani
athira ya umoja wa kisovyeti ilipanuka hadi afrika asia na amerika ya kati ambako nchi mbalimbali zilianza kuiga mtindo wa kikomunisti
utawala wa kikomunisti uliendelea hadi mwaka 
mwishoni matatizo ya uchumi yalizidi kwa sababu mfumo wa uchumi ulioongozwa moja kwa moja na serikali kuu pamoja na utaratibu wa kiimla uliozuia wananchi kupinga siasa ya viongozi na kuleta hoja tofauti ulisababisha tena nchi kubaki nyuma
mwaka jamhuri wanachama za mwisho urusi belarus na ukraine ziliamua kumaliza umoja wa kisovyeti
tangu mwaka urusi ulipungukiwa na maeneo mengi yaliyotwaliwa katika karne ya na ya ukabaki peke yake ingawa bado ni dola kubwa kuliko yote duniani
marais wa urusi baada ya walikuwa boris yeltsin na vladimir putin
dmitry medvedev alichaguliwa kuwa rais wa urusi mwaka na mtangulizi wake vladimir putin akawa waziri mkuu
baada ya ukomunisti kuanguka dini ulizozipiga vita kwa njia zote kwa miaka mingi zimepata uhai mpya
siku hizi za wakazi ni wakristo hasa waorthodoksi na 
 ni waislamu
warusi asilia ni lakini kuna makabila mengine katika shirikisho ambayo yanatumia lugha hivi
kubwa zaidi ni la watatari 
 wanaoongea kitatari
matumizi yake mara nyingi hufanana na matumizi ya bendera la taifa
nyimbo za taifa zilianza kuwa kawaida katika karne ya katika madola ya ulaya zikaenea polepole kote duniani pamoja na wazo la utaifa
nusukipenyo au rediasi ni mstari unaonyoka kati kitovu cha duara hadi mzingo wake
orodha ya wafalme wakuu tenno wa japani inataja wafalme wanaohesabiwa rasmi
kwa wafalme wa kwanza hatuna miaka ya uhakika kwa hiyo hawajaorodheshwa humo
hirohito aprili januari alikuwa mfalme mkuu wa tenno wa japani
alimfuata baba yake yoshihito tarehe desemba na kuwa mfalme hadi kifo chake
yoshihito agosti desemba alikuwa mfalme mkuu tenno wa japani
alimfuata baba yake mutsuhito tarehe juni na kuwa mfalme hadi kifo chake
mutsuhito novemba juni alikuwa mfalme mkuu wa tenno wa japani
mwaka wa alimfuata baba yake komei na kuwa mfalme hadi kifo chake
komei julai januari alikuwa mfalme mkuu wa tenno wa japani
tarehe machi alimfuata baba yake ninko na kuwa mfalme hadi kifo chake
ninko machi februari alikuwa mfalme mkuu wa tenno wa japani
mwaka wa alimfuata baba yake kokaku na kuwa mfalme hadi kifo chake
kokaku septemba desemba alikuwa mfalme mkuu wa tenno wa japani
mwaka wa alimfuata mfalme mkuu go momozono na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe mei 
go momozono agosti desemba alikuwa mfalme mkuu wa tenno wa japani
tarehe mei alimfuata shangazi yake go sakuramachi na kuwa mfalme hadi kifo chake
go sakuramachi septemba desemba alikuwa mfalme mkuu wa tenno wa japani
tarehe septemba alimfuata kaka yake momozono na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 
momozono aprili agosti alikuwa mfalme mkuu wa tenno wa japani
tarehe juni alimfuata baba yake sakuramachi na kuwa mfalme hadi kifo chake
sakuramachi februari mei alikuwa mfalme mkuu wa tenno wa japani
tarehe aprili alimfuata baba yake nakamikado na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe juni 
nakamikado januari mei alikuwa mfalme mkuu wa tenno wa japani
tarehe julai alimfuata baba yake higashiyama na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe aprili 
higashiyama oktoba januari alikuwa mfalme mkuu wa tenno wa japani
tarehe mei alimfuata mfalme mkuu reigen na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe julai 
reigen julai septemba alikuwa mfalme mkuu wa tenno wa japani
tarehe machi alimfuata mfalme mkuu go sai na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe mei 
aliyemfuata kama mfalme ni mwana wake higashiyama
anatajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha kutoka sura ya kuanzia mstari wa 
abidani alikuwa kiongozi wa kabila la benyamini anayetajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha hesabu sura ya mstari wa 
abigaili kwa kiebrania alikuwa mke wa mfalme daudi wa israeli
ametajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha pili cha samueli kwa mfano sura ya mstari wa 
abihu alikuwa mwana wa kuhani mkuu aroni ambaye pamoja na kaka yake nadabu alifanya kosa mbele ya mungu na kuteketezwa na moto katika jangwa la sinai
ametajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha walawi kwa mfano sura ya kuanzia mstari wa 
absalomu kwa kiebrania alikuwa mwana wa mfalme daudi wa israeli
ametajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha pili cha samueli kwa mfano sura ya mstari wa 
ametajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha pili cha samueli sura ya mstari wa 
ahiezeri alikuwa kiongozi wa kabila la dani israeli
ametajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha hesabu sura ya mstari wa 
ametajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha pili cha samueli sura ya mstari wa 
ahira alikuwa kiongozi wa kabila la naftali israeli anayetajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha hesabu sura ya mstari wa 
amnoni kwa kiebrania alikuwa mwana wa mfalme daudi wa israeli
ametajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha pili cha samueli sura ya mstari wa 
anatajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha pili cha samueli sura ya mstari wa 
mmoja alikuwa kiongozi wa kabila la zebuluni israeli anayetajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha hesabu sura ya mstari wa 
mwingine alikuwa mwana wa palu na baba wa nemuel dathan and abiram katika kitabu hicho 
mwingine tena alikuwa mtoto wa kwanza wa yese na hivyo kaka wa mfalme daudi kitabu cha kwanza cha samueli 
eliasafu alikuwa kiongozi wa kabila la gadi israeli anayetajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha hesabu sura ya mstari wa 
elishama alikuwa kiongozi wa kabila la efraimu israeli anayetajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha hesabu sura ya mstari wa 
elisuri alikuwa kiongozi wa kabila la reubeni israeli anayetajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha hesabu sura ya mstari wa 
gamalieli alikuwa kiongozi wa kabila la manase anayetajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha hesabu sura ya mstari wa 
muhimu zaidi ni gamalieli mwingine gamalieli au gamalieli mzee kiongozi wa mafarisayo katika karne ya b
anatajwa katika agano jipya ambayo ni sehemu ya pili ya biblia ya kikristo kama mwalimu wa mtume paulo aliyewatetea mitume wa yesu
katika talmud ya uyahudi anatajwa kwa heshima kama rabban gamliel
gamalieli pia ametajwa mdo farisayo mwalimu wa totati wakuheshimika aliye mwokoa paulo kati ya kundi la mafarisayo walio mgeukia paulo ila kwa ushauri wa gamaliel wakawaamuru wale mitume waitumie tena jina la yesu ametajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha pili cha samueli sura ya mstari wa 
ithreamu alikuwa mwana wa mfalme daudi wa israeli
ametajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha pili cha samueli sura ya mstari wa 
kileabu alikuwa mwana wa mfalme daudi wa israeli
ametajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha pili cha samueli sura ya mstari wa 
ametajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha pili cha samueli sura ya mstari wa 
pamoja na kaka yake abihu alifanya kosa mbele ya mungu na kuteketezwa na moto katika eneo la sinai
nashoni kwa kiebrania alikuwa kiongozi wa kabila la yuda israeli anayetajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha hesabu sura ya mstari wa 
nethaneli alikuwa kiongozi wa kabila la isakari israeli anayetajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha hesabu sura ya mstari wa 
pagieli alikuwa kiongozi wa kabila la asheri israeli anayetajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha hesabu sura ya mstari wa 
shefatia alikuwa mwana wa mfalme daudi wa israeli
shelumieli alikuwa kiongozi wa kabila la simeoni israeli anayetajwa katika biblia ya kiebrania ambayo ni sehemu ya biblia ya kikristo agano la kale katika kitabu cha hesabu sura ya mstari wa 
muundo wa dunia unafanana na tufe kubwa yenye rediasi ya km kwa wastani
tufe la dunia yetu imeundwa kwa tabaka mbalimbali
sayansi ina njia kuzitofautisha kufuatana na tabia zao
kiini cha dunia ni joto sana sayansi inakadiria sentigredi c
joto hili linapungua hadi uso wa dunia tunapoishi
nishati kutokana na joto kutoka ardhi inaweza kutumiwa na binadamu kwa manufaa yake
hili ni ganda la nje na sehemu ya dunia tunayoona kama uso wake
sisi na viumbehai vyote huishi juu ya ganda la dunia
unene wake ni km tu chini ya bahari ni nyembamba zaidi
ganda hili limevunjika katika vipande mbalimbali vinavyoitwa mabamba ya gandunia
vipande hivi vinaelea juu ya mwamba moto rojorojo wa chini
kati yao vinaweza kusuguana na kusababisha mishtuko tunayosikia kama mitetemeko ya ardhi
miamba yake ni hasa gumawesi basalti na itale granite
kwa jumla ni nyepesi zaidi kuliko tabaka za chini hivyo ganda linaelea juu
kuna aina mbili za ganda ganda la kibara na ganda la kibahari
koti ni tabaka la mwamba lenye unene wa km linalofunika kiini cha dunia
iko chini ya ganda nyembamba la nje la dunia ikianza takriban km chini ya uso wa dunia na kufikia kina cha km
kutokana na joto kubwa miamba ya koti imeyeyuka inakaa katika hali ya rojorojo
katika koti ya juu ina halijoto ya sentigredi mamia kadhaa karibu na kiini halijoto hufikia c hadi c
koti ina sehemu mbili zilizo tofauti za juu na chini halafu tabaka la katikati
koti ya juu ina kiasi kikubwa cha olivino ambayo ni mwamba wa silikati ya chuma na magnesi mg fe sio 
katika kina kikubwa zaidi mwamba huu unazidi kubadilikabadilika kutokana na joto na shindikizo kubwa
shindikizo hili kubwa linazuia pia miamba ya koti kuwa kiowevu kabisa ingawa halijoto inapita kiwango cha kuyeyuka kwa mwamba kwenye uso la dunia
katika kina cha dunia uzito wa mawe ya juu unasababisha shindikizo la kutosha ili miamba hii isiyeyuke
katika koti ya juu miamba iko kwa jumla katika hali imara
tabaka hili pamoja na ganda la nje huitwa pia tabakamwamba
kikemia ganda na koti ya juu ziko tofauti lakini zina tabia hii moja la kuwa na mwamba imara
chini ya tabakamwamba kuna takabalaini ambako mwamba una hali ya geli yaani kuwa kiowevu kiasi
tabakalaini inaanza ndani ya koti chini tabaka ya juu
mwendo wa mata katika tabakalaini husababisha kuvunjika kwa mwamba imara ya tabakamwamba na kuwa na mabamba mbalimbali
kiini cha nje kina hali ya kiowevu kutokana na joto kali
mnato wake huuaminiwa kufanana na maji halijoto yake ni kati ya c
kiini cha ndani ni sehemu yenye joto kushinda yote duniani
lakini chuma kinaaminiwa kuwa imara si kiowevu kwa sababu ya shindikizo kubwa
namba atomia yake ni katika mfumo radidia uzani atomia ni 
katika mazingira ya kawaida ni metali ngumu yenye rangi nyeupe
haijibutiki rahisi na oksijeni hivyo inatumiwa sana pamoja na chuma au metali kwa mchanganyiko au kama ganda la nje kwa kusidi la kuzuia kutu
watu wasio wachache hupata mziro wakigusa nikeli mara kwa mara
kwa sababu hiyo vifaa vya kiganga vilivyokuwa vya nikeli siku hizi vinatengenezwa ama na nikeli kidogo au bila
kiasi cha miligramu kinatosha kumdhuru au hata kumwua mtu
benito amilcare andrea mussolini julai aprili alitawala italia kidikteta kati ya hadi 
alisoma ualimu lakini alijiunga na siasa na kuwa mwanachama wa chama cha kijamaa soshialisti cha italia
baada ya vita akatunga itikadi yake ya ufashisti akaunda harakati ya fasci di combattimento muungano ya mapambano
wafuasi wake mara nyingi waliwahi kuwa wanajeshi wasioridhika na matokeo ya vita na siasa ya nchi
mussolini aliwavalisha sare nyeusi na kuwapanga katika vikosi kwa utaratibu wa kijeshi
idadi yao iliendelea kukua haraka hadi kufikia mwaka 
mashati nyeusi walishambulia wakomunisti na wasoshialisti na kuvunja migomo ya wafanyakazi wakipokea pesa kutoka wenye viwanda au mashamba makubwa
kwenye uchaguzi mkuu mwaka wafashisti walipata wabunge 
mussolini alibadilisha fasci kuwa chama cha kifashisti cha kitaifa pnf
wakati huohuo mashati nyeusi waliendela kupigana na wafanyakazi na wa soshialisti kwenye barabara za italia
hali ya vurugo ilisababisha kuanguka au kujiuzulu kwa serikali kadhaa
mfalme vittorio emanuele iii alioogopa vita ya ndani akampatia mussolini wito wa kuanzisha serikali mpya
 oktoba mussolini alikuwa waziri mkuu wa italia na kiongozi wa serikali
kwa sheria maalumu alibadilisha utaratibu wa uchaguzi akajipatia wabunge wengi
sheria zilizofuata zilipiga marufuku vyama vya upinzani
wanahabari wote walipaswa kuwa wanachama wa chama cha kifashisti
hadi udikteta wa chama kimoja ulisimama imara
dikteta mjerumani adolf hitler alikuwa amevutwa na siasa ya mussolini akamwiga katika mengi
lakini mussolini hakumpenda hitler hasa itikadi yake ya kimbari
alikuwa na wasiwasi kuhusu mipango ya hitler dhidi ya austria
mwaka alituma wanajeshi mpakani na austria alipoogopa uvamizi wa wajerumani katika nchi ya jirani
katika siasa ya nje mussolini alikuwa na ndoto la kujenga upya dola la roma la kale
italia ikafukuzwa katika shirikisho la madola lakini ilifauli kutawala ethiopia yote
katika vita ya wenyewe kwa wenyewe ya hispania tangu mussolini alichukua upande wa jenerali francisco franco
kufukuzwa katika shirikisho la madola na msaada kwa franco kulisababisha hali ya karibu zaidi na hitler
 oktoba mussolini na hitler walitia sahihi mkataba wa ushirikiano kati ya italia na ujerumani
katika aprili kabla ya mwanzo wa vita kuu italia ilivamia albania
jeshi la italia ilipata matatizo makubwa kushinda nchi hii ndogo
hivyo mussolini alitulia mwanzoni alipomwona hitler kushambulia poland katika septemba 
mwishoni tu siku chache kabla ya ushindi wa ujerumani kukamilika mussolini aliamua kuingia katika vita akateka sehemu ndogo ya ufaransa ya kusini
 oktoba mussolini aliamrisha jeshi lake kushambulia ugiriki
lakini wagiriki walijitetea kwa nguvu waingereza wakawasaidia
hitler alipaswa kuingilia kati na kutuma wanajeshi wajerumani ugiriki waliofaulu kuwashinda wagiriki na waingereza nchini
mussolini alikuwa na matumaini ya kwamba ingekuwa rahisi kuvamia na kuteka koloni za uingereza katika afrika
alipanga kuwashambulia waingereza kutoka koloni zake za libya ethiopia na somalia akilenga misri somaliland ya uingereza na kenya
wakati huohuo uingereza ulizamisha manowari nyingi za kiitalia
mwaka waingereza na waamerika waliowahi kuteka afrika ya kaskazini walivamia italia ya kusini
mussolini aliangushwa na halmashauri ya chama chake pamoja na mfalme akatupwa katika jela
wajerumani walimwokoa gerezani lakini hakuweza kutawala italia tena
katika siku za mwisho wa vita kuu mussolini alijaribu kujiokoa mbele ya jeshi la waamerika waliokaribia kwa kukimbia uswisi
 aprili mussolini pamoja na wasaidizi wake na mpenzi wake clara petacci walikamatwa na wanamgambo waitalia wakomunisti waliomwua siku iliyofuata tar
maungano ya kifalme ni hali ya kisiasa na kisheria ambako nchi mbili zinashirikiana mtu yuleyule kama mfalme wao au mkuu wa dola
nchi zote mbili zinaendelea kuwa madola ya pekee lakini mfalme ni yeye yule
maungano ya aina hii hupatikana katika utaratibu wa utawala wa kifalme lakini haipatikani katika utaratibu wa kijamhuri
nchi nyingi za jumuiya hii zinamtambua malkia elizabeth ii kama mkuu wa dola kufuatana na katiba ya nchi
malkia anamteua gavana mkuu kama mwakilishi wake nchini
katika utaratibu huu nchi hizi zitamtambua pia mfalme au malkia atakayemfuata elizabeth ii kufuatana na sheria za uingereza kuwa mkuu mpya wa nchi yao
nchi ndogo ya andorra kati ya ufaransa na hispania ni mfano wa pekee ambako rais wa jamhuri anakuwa mkuu wa dola wa nchi nyingine
tangu mwaka nafasi ya mkuu wa dola wa andorra hushirikishwa kati ya askofu wa urgel hispania na mfalme wa ufaransa
baada ya mapinduzi ya ufaransa mwaka rais wa jamhuri alichukua nafasi ya mfalme wa awali
mwezi wa novemba ni mwezi wa kumi na moja katika kalenda ya gregori
limetokana na neno la kilatini novem maana yake ni tisa kwa vile katika kalenda mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka machi kwenda januari na maana ya novemba ina siku na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa machi na pia na mwezi wa oktoba ni mwezi wa kumi katika kalenda ya gregori
jina lake limetokana na neno la kilatini octo maana yake ni nane kwa vile katika kalenda ya kale ya warumi mwezi huo ulikuwa wa nane
mwaka wa kk lakini mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka machi kwenda januari na maana ya jina lake oktoba ilipotea
oktoba ina siku na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa januari ila katika miaka mirefu yenye siku 
mwezi wa septemba ni mwezi wa tisa katika kalenda ya gregori
jina lake limetokana na neno la kilatini septem maana yake ni saba
mwaka wa kk mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka machi kwenda januari na maana ya jina lake septemba ilipotea
septemba ina siku na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa desemba
mwezi wa agosti ni mwezi wa nane katika kalenda ya gregori
jina lake limetokana na jina la kaisari augustus wa warumi
kwa asili mwezi huo wa agosti ulikuwa mwezi wa sita katika kalenda ya warumi na jina lake lilikuwa sextilis kulingana na neno la kilatini sextus maana yake ni wa sita
mwaka wa kk mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka machi kwenda januari na maana ya jina sextilis ilipotea
agosti ina siku na katika mwaka mrefu wenye siku inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa februari
mwezi wa julai ni mwezi wa saba katika kalenda ya gregori
jina lake limetokana na jina la julius caesar wa warumi angalia pia kalenda ya juliasi
kwa asili mwezi huo wa julai ulikuwa mwezi wa tano katika kalenda ya warumi na jina lake lilikuwa quintilis kulingana na neno la kilatini quintus maana yake ni wa tano
mwaka wa kk mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka machi kwenda januari na maana ya jina quintilis ilipotea
mwaka wa kk quintilis ilibadilika kuitwa julai kwa kilatini julii
julai ina siku na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa aprili na katika mwaka mrefu wenye siku siku yake ya kwanza pia ni sawa na mwezi wa januari
mwezi wa juni ni mwezi wa sita katika kalenda ya gregori
jina lake limetokana na jina la mungu wa warumi juno
tarehe ya mwezi huo wa juni katika miaka mingine inawezekana kuwa tarehe au ni siku ya solistasi ya kaskazini kutoka kiingereza solstice yaani wakati jua linapokuwa kaskazini kabisa mwa ikweta
juni ina siku na hakuna mwezi mwingine unaoanza na siku ya juma sawa na mwezi wa juni katika mwaka uleule
mwezi wa mei ni mwezi wa tano katika kalenda ya gregori
jina lake limetokana na jina la mungu wa warumi maia
mei ina siku na hakuna mwezi mwingine unaoanza na siku ya juma sawa na mwezi wa mei katika mwaka uleule
mwezi wa aprili ni mwezi wa nne katika kalenda ya gregori
jina lake limetokana na neno la kilatini aperire maana yake ni kuchanua
inafikiriwa kwamba linahusu majira ya kuchanua kwa maua
aprili ina siku na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa julai na katika mwaka mrefu wenye siku siku yake ya kwanza pia ni sawa na mwezi wa januari
mwezi wa machi ni mwezi wa tatu katika kalenda ya gregori
jina lake limetokana na jina la mungu wa vita wa warumi mars
tarehe mwezi huo wa machi ni siku mlingano au ikwinoksi kutoka kiingereza equinox ambapo jua huvuka mstari wa ikweta na usiku na mchana ziko sawasawa kimuda duniani popote ila maeneo ya ncha ambapo nusu ya jua hubaki chini ya upeo wa macho na nusu nyingine juu kwa siku nzima
machi ina siku na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa novemba na pia katika miaka ya kawaida isiyo mirefu siku yake ya kwanza ni sawa na mwezi wa februari
mwezi wa februari ni mwezi wa pili katika kalenda ya gregori
jina lake limetokana na neno la kilatini februare maana yake ni kusafisha
mwanzoni ilikuwa mwezi wa mwisho katika kalenda ya warumi na kalenda hiyo ni asili ya kuongeza siku kwa mwezi wa februari ili kusawazisha mwaka
ndiyo maana februari ina siku lakini katika mwaka mrefu ina siku 
ilitokea mara tatu katika historia februari ilikuwa hata na siku 
mwezi huo wa februari unaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa machi na wa novemba ila katika mwaka mrefu wenye siku siku yake ya kwanza ni sawa na mwezi wa agosti
mwezi wa januari ni mwezi wa kwanza katika kalenda ya gregori
jina lake limetokana na jina la mungu ianus wa warumi
januari ina siku na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa oktoba ila katika mwaka mrefu wenye siku siku yake ya kwanza ni sawa na mwezi wa aprili na wa julai
kalenda ya gregori ni kalenda ambayo leo inatumiwa zaidi kimataifa
jina limetokana na papa gregori xiii aliyeamua kutumia kalenda hiyo tangu tar
miaka inahesabiwa tangu kuzaliwa kwake kristo kufuatana na makadirio ya dionysius exiguus
siku hizi ni kawaida kuanzisha mwaka tarehe januari lakini hii ni mapatano ya baadaye si utaratibu wa kalenda ya gregori yenyewe
utaratibu wa wiki au juma ya siku saba umeendelea hauna uhusiano na utaratibu wa mwaka
kalenda ya gregori inashika vizuri muda wa mwaka mwenyewe
muda kamili wa mzunguko mmoja wa dunia kwenye mzingo wake ni siku 
 kwa hiyo unazidi muda wa mizunguko wa dunia kwenye kipenyo chake
hivyo kalenda ya gregori inatumia utaratibu ufuatao wa kupatanisha tofauti hiyo papa gregori xiii kama kiongozi wa kiroho wa dunia ya kikatoliki sehemu kubwa ya ulaya alitaka kusahihisha kasoro zilizoonekana katika kalenda ya awali
tangu zamani za waroma wa kale hesabu ya wakati ilifuata kalenda ya juliasi iliyoanzishwa na julius caesar mwaka kk
kalenda hii ilikuwa na tatizo la kuwa urefu wa mwaka wake ulipita muda kamili ya mwaka wa jua kwa dakika na sekondi yaani mwaka wa kalenda hii ilikuwa mrefu mno muda wa dakika kila mwaka
kosa lilikuwa ndogo mwanzoni lakini lilizidi kuongezeka
tatizo kwa maisha ya kanisa lilikuwa ya kwamba tarehe ya pasaka liliendelea kusogea nyuma polepole na haikufuata tena utaratibu uliowekwa na mtaguso wa nikea
azimio hili katika mwaka bk lilisema ya kwamba pasaka itasheherekewa jumapili ya kwanza baada ya mwezi mpevu wa kwanza baada ya machi tarehe ya sikusare machipuo ambayo ni siku ya usawa wa mchana na usiku hivyo mwanzo wa majira ya kuchipua katika kaskazini ya dunia
wakati wa papa gregori xiii tarehe ya sikusare ilikuwa imewahi siku na kufika tayari machi ni papa gregori xiii aliyeita wataalamu waliofanya makadirio mapya
alifuata mapendekezo ya mtabibu mwitalia aloisius lilius pamoja na padre na mwanahisabati mjerumani christopher clavius
utaratibu wa mwaka mrefu tazama juu ulipokelewa
pendekezo lingine lilikuwa namna ya kusahihisha kosa lililoingia tangu siku za kale
wataalamu walipendekeza kufuta siku ambazo tarehe ya sikusare machipua ilikuwa imesogea mbele
kosa lilinyoshwa kwa kufuta siku kati ya oktoba ya oktoba mwaka 
watu walienda kulala usingizi jioni ya oktoba wakaamka kesho yake tarehe oktoba 
mwanzoni palikuwa na nchi chache tu zilizofuata kalenda mpya
nje ya italia zilifuata hispania na ureno katika oktoba ufaransa mwisho wa 
kwa jumla nchi za kikatoliki ziliwahi kutumia kalenda mpya lakini nchi za kiprotestant zilichelewa kukubali zilizo nyingi zikapokea kalenda mpya kuanzia mwaka 
kwa karne nyingi kalenda hii ilikuwa jambo la ulaya ya magharibi tu lakini ilienea pamoja na ukoloni
nchi za kiorthodoksi za ulaya ya mashariki zilikataa kalenda mpya hadi karne ya 
mahesabu ya kipindi cha badiliko kati ya kalenda mbili
kwa jumla kipindi tangu kuanzishwa kwa kalenda hadi kupoklewa katika nchi nyingi kilikuwa karibu miaka 
kipindi hiki cha kuwepo kwa kalenda mbili zilizofanana sana kinahitaji uangalifu mkubwa kwa upande wa wataalamu wa historia
mara nyingi watu wa vijijini waliendelea kutumia hesabu ya zamani hata kama serikali kuu imeshatangaza matumizi ya kalenda ya gregori
hivyo hati mbalimbali zinaweza kutumia tarehe ambazo hazieleweki mara moja
mfano bora la matatizo haya ni mapinduzi ya urusi ya 
chama cha bolsheviki kilichukua utawala wa urusi katika mchakato unaoendelea kuitwa mapinduzi ya oktoba
lakini sikukuu yake husheherekewa mwezi wa novemba
mwaka uliofuata urusi ulijiunga na mfumo wa kalenda ya gregori
kwa hiyo tarehe ya kumbukumbu ya mapinduzi ilisogezwa kufika mwezi wa novemba
katika historia ya kipindi cha mabadiliko kuna maajabu kadhaa
dionysius exiguus aliishi takriban ni jina la mmonaki mkristo aliyeishi mjini roma mnamo mwaka bk
anajulikana zaidi kama mtaalamu aliyeanzisha hesabu ya miaka baada ya kristo
dionysio alikuwa mwenyeji wa scythia romania ya leo akawa mmonaki na kuhamia roma alipoheshimiwa kwa sababu ya elimu yake
alitafsiri maandiko mengi kutoka lugha ya kigiriki mkwa kilatini
aliandika pia vitabu juu ya hisabati na hasa namna ya kupigia hesabu tarehe ya pasaka
wakati wake ilikuwa jambo gumu kukadiria tarehe za kihistoria
wengi waliendelea na desturi ya zamani ya kutaja mwaka wa konsuli iliyokuwa cheo kikuu roma mjini
lakini makonsuli walibadilika kila mwaka ikawa utaratibu mgumu kwa kazi ya kihistoria
wakristo wengi walifuata desturi ya misri wakihesabu miaka tangu diokletiano aliyekumbukwa kwa sababu mateso yake makali dhidi ya wakristo
lakini dionysio hakupenda kukumbuka mtawala aliyedhulumu wakristo
hesabu hii inaitwa anno domini yaani katika mwaka wa bwana yesu anno kilat
leo hii inajulikana ya kwamba kadirio lake lilikuwa na kosa ndogo
mwanzoni hesabu ya dionysio haikujulikana isipokuwa kati ya wataalamu wachache
wafalme wa ulaya walipendelea kuhesabu miaka ya utawala wao wakiiga mfano wa waroma wa kale
lakini kanisa katoliki lilianza polepole kutumia hesabu yake
mnamo mwaka ilikuwa kawaida katika hati rasmi za ulaya
wakati wake dola la roma lilikuwa limeshakwisha katika italia kaisari alikaa bizanti au roma ya mashariki
kumbukumbu za roma yenyewe hazikutunzwa tena tangu miaka mingi
wengi walijaribu kusahihisha kosa hili lakini habari kamili kabisa hazipatikani tena
dropping knowlege ni shirika lisilo la kiserikali lenye lengo la kuleta majadiliano dunia nzima kuhusu matatizo makubwa yanayomkabili mwanadamu
tarehe septemba shirika hili liliandaa tukio linaloitwa meza ya sauti huru the table of free voices ambapo watu toka katika nyanja mbalimbali kama za sayansi teknolojia utamaduni na sanaa hukaa pamoja na kujibu maswali 
maswali haya huchujwa toka katika maswali ambayo huulizwa na watu mbalimbali duniani kupitia tovuti ya shirika hili
majibu ya maswali haya hurekodiwa na kuandikwa na kuhifadhiwa ili kwa msingi wa baraza liitwalo maktaba hai living library ambapo ushiriki utakuwa wazi kwa mtu yeyote yule
kampuni ya bima ya munich ujerumani allianz inatoa msaada wa fedha kwa shirika hili kwa miaka miwili toka mwaka 
sehemu kubwa ya mradi huu unaoendeshwa na shirika la dropping knowledge ni maswali yanayotumwa na watu toka sehemu mbalimbali duniani kupitia tovuti yao
shirika hili linaamini kuwa tukiuliza maswali sahihi na tukayajibu huo utakuwa ni mwanzo wa kujenga jamii bora zaidi duniani
tarehe septemba watu toka katika nyanja mbalimbali duniani watakutaka august bebel platz berlin mahali ambapo serikali ya kinazi ya ujerumani ilichoma moto vitabu mwaka ili kujibu maswali yaliyochaguliwa
maswali haya yataulizwa na kujibiwa na washiriki wote kwa wakati mmoja
kila mshiriki atakuwa na kamera mbele yake itakayorekodi jibu lake
maktaba hai ni baraza ambapo watu wataweza kushiriki katika mijadala itakayotokana na majibu ya maswali yaliyojibiwa
uajemi kutokana na kiarabu al ajam pia iran ni nchi ya asia ya magharibi
jina rasmi ya nchi ni jamhuri ya kiislamu ya uajemi au iran
imepakana na afghanistan armenia azerbaijan iraq pakistan uturuki na turkmenistan
upande wa kusini kuna mwambao wa ghuba ya uajemi bahari hindi na upande wa kaskazini ni mwambao wa bahari ya kaspi
tangu mwaka kk makabila madogo ya nchi yaliunganishwa na hii ilikuwa mwanzo wa milki ya uajemi
waandamizi wake walipanua milki hadi misri uhindi na ugiriki
milki hiyo ilikwisha baada ya kushindwa na aleksanda mkuu lakini nasaba za waparthia na wasasanidi waliendelea kufufua milki ya uajemi tena na tena
baada ya uvamizi wa waarabu ujaemi wkatawaliwa kwa muda kama sehemu ya ukhalifa wa uislamu lakini baada ya karne kadhaa nasaba za kieneo zilichukua utawala kwa jina la khalifa ila hali halisi kama watawala wa kujitegemea
baada ya uvamizi wa wamongolia nasaba ya wana wa timur iliunganisha uajemi pamoja na afghanistan na asia ya kati
tangu mwaka kitovu cha utawala kilirudi uajemi wenyewe chini ya nasaba za safawi na khadjari
baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia afisa wa kijeshi reza khan alimaliza utawala wa wakhadjari akaanzisha nasaba ya pahlavi
alijaribu kuleta matengenezo ya kimaendeleo nchini akaiga katika mengi mfano wa atat rk katika uturuki jirani
utawala wa kifalme ulikwisha mwaka wakati wa mapinduzi ya kiislamu chini ya uongozi wa ayatollah khomeini yaliyoanzisha jamhuri ya kiislamu
kipindi kifupi baada ya mapinduzi uajemi ilishambuliwa na iraki na vita vya miaka ilisababisha vifo vingi
uhusiano na nchi za magharibi na hasa marekani umekuwa mgumu tangu mapinduzi hasa baada ya wanafunzi waajemi kushambulia ubalozi wa marekani mjini teheran na kuwateka wamarekani kama makole
fatwa ya ayatollah khomeini kudai kifo cha mwandishi salman rushdie iliongeza sifa za ukali za uajemi
mapatano yalichukua miaka hadi kufikiwa mwaka 
uajemi ni jamhuri ya kiislamu inayoongozwa na katiba yenye sehemu za kidemokrasia na sehemu za kidini
mamlaka kuu iko mikononi mwa kiongozi mkuu wa mapinduzi anayesimamia siasa ya nchi kwa jumla yeye ni amiri jeshi mkuu na msimamizi mkuu wa huduma ya usalama pia anaratibu siasa ya nje
anateua wakuu wa jeshi redio na televisheni viongozi wa salat wa msikiti mkuu katika kila mji jaji mkuu na mwendesha mashataka mkuu halafu nusu ya wajumbe wa halmashauri ya walinzi wa katiba wanaokubali au kukataa sharia zote zilizopitishwa bungeni wakiwa na mamlaka kusimamisha wagombea kwa uchaguzi wa kitaifa
kiongozi mkuu huchaguliwa na mkutano wa wataalamu wa uongozi kwa muda wa maisha yake
ayatollah khamenei ni kiongozi mkuu wa pili tangu mapinduzi ya kiislamu
serikali inayoongozwa na rais wa uajemi aliye na nafasi ya pili baada ya kiongozi mkuu
huchaguliwa na wananchi wote kwa kipindi cha miaka na anaweza kuchaguliwa upya
wagombea wanahitaji kukubaliwa na halmashauri ya walinzi wa katiba
katika mambo ya siasa ya nje jeshi na siasa ya nyuklia yuko chini ya mamlaka ya kiongozi mkuu
bunge inayoitwa majlis ina wabunge waliochaguliwa kwa muda wa miaka 
wagombea wote wanahitaji kibali cha halmashauri ya walinzi wa katiba
majlis inatunga sheria za nchi na kukubali makisio ya serikali na mikataba ya kimataifa
sheria zote zilizopita bungeni zinahitaji tena kibali cha halmashauri ya walinzi
halmashauri ya walinzi wa katiba ni chombo muhimu sana kinachohakikisha mamlaka kuu ya kiongozi mkuu
wengine wanachaguliwa na bunge kati ya majina wanaopelekwa mbele na jaji mkuu anayeteuliwa na kiongozi mkuu
kwa hiyo kiongozi mkuu anaamua juu ya wajumbe wote waliomo katika halmashauri hii hakuna anayeweza kuwa mjumbe bila kibali chake ama moja kwa moja au kupitia jaji mkuu aliyeteuliwa naye
uajemi umegawiwa kwa mikoa inayoitwa ostan chini ya gavana anayeteuliwa na rais
kila mkoa huwa na wilaya shahrestan na ngazi ya chini zaidi ni mitaa bakhsh
chini ya mitaa kuna kata dehestan zinazojumlisha vijiji kadhaa
iran ina mchanganyiko wa makabila na dini uliounganishwa na utamaduni na lugha ya kiajemi ambayo inatumiwa na wananchi walio wengi na ndiyo lugha rasmi ikifuatwa na lugha nyingine za jamii ya kihindi kiulaya lakini pia za jamii nyingine kama kiazeri na kiarabu 
uajemi iliwahi kuwa na dini zake za uzoroasta na umani
tangu karne ya waarabu waislamu walivamia uajemi na kuifanya polepole kuwa nchi ya kiislamu
katika karne ya uislamu wa kishia ulitangaziwa kuwa dini rasmi nchini
leo hii takriban asilimia za wakazi ni waislamu washia
karibu ni wasunni hasa katika maeneo karibu na mipaka kiutamaduni wasunni wengi ni wakurdi wabaluchi au waturkomani
wafuasi wa dini nyingine kwa jumla ni kama ya wakazi wote
kundi kubwa ni bahai lakini dini yao ilipigwa marufuku baada ya mapinduzi ya kiislamu
kundi linalofuata ni wakristo kati hao kundi kubwa ni waarmenia halafu wakaldayo
wayahudi wa uajemi ni kundi kubwa kati ya nchi zote za kiislamu wa mashariki ya kati 
kundi dogo sana ni wamandayo wanaoitwa pia wafuasi wa yohane mbatizaji
tehran au teheran kwa kifarsi ni mji mkuu wa uajemi iran
siku hizi mji umeenea kwenye mtelemko wa kusini wa milima ya elburs kwenye kimo kati ya mita hadi juu ya ub
kwa jumla mitaa maskini zaidi iko kusini ya mji katika tambarare inayoelekea jangwa la dasht e kavir
mitaa tajiri iko upande wa kaskazini kwenye mitelemko ya milima
tehran ilijulikana mara ya kwanza kama kijiji upende wa kaskazini wa mji wa ray uliokuwa mji wa biashara kwenye barabara ya hariri na pia mji mkuu wa watawala juu ya sehemu za uajemi
baada ya kuharibiwa kwa ray mwaka na wamongolia teheran ilianza kupanuka
tangu karne ya mji ulipanushwa na watawala mbalimbali na kuviringishwa na ukuta
mfalme aliyemfuata fath ali shah alijenga msikiti na madarsa nyingi pia ikulu ya golestan
mtawala naser al din shah aliongeza eneo la mji mara tano
mwaka teheran ilikuwa na wakazi zaidi ya ikawa mji mkubwa wa uajemi
tangu utawala wa reza shah pahlavi barabara na reli zikajengwa teheran ikawa kitovu cha njia za mawasialiano nchini
reza shah alibomoa kuta zake na kuongeza mpango wa barabara pana yeye mwenyewe alijijengea ikuli mpya kaskazini ya mji miguuni pa milima
chini ya utawala wa mohammad reza pahlavi katika miaka ya na barabara ziliendelea kupanushwa na karahani nyni kujengwa
mji ukaendelea kukua mwaka walikuwepo wakazi milioni 
 mwaka walikuwepo tayari milioni 
wakati wa vita ya iraq dhidi uajemi mji ulishambuliwa kwa makombora ya kiiiraqi lakini hazikuweza kusimamisha upanuzi wa mji
leo hii idadi ya wakazi inakadiriwa kuwa zaidi ya milioni 
kiajemi au farsi ni lugha ya kitaifa ya uajemi
ni kati ya lugha za kihindi kiajemi za lugha za kihindi kiulaya
kuna wasemaji wa lugha ya kwanza milioni na takriban wasemaji wengine milioni kama lugha ya pili
kiajemi ilikuwa na athira kubwa juu ya lugha mbalimbali hasa kiarabu na kituruki
kutokana na uhamiaji wa karne ya lugha imepatikana katika nchi nyingi za dunia
gandunia kutoka maneno ganda na dunia ni mafundisho ya sayansi za jiolojia na jiofizikia kuhusu tabia za ganda la dunia na miendo ya sehemu zake
inaanza na hoja la kuwa muundo wa dunia ni wa tabaka mbalimbali
tabaka imara ni ganda la nje la dunia pamoja na sehemu ya juu ya koti ya dunia chini ya ganda hili
tabaka hii inayoitwa tabakamwamba inakaa juu ya tabaka moto na laini
ndani ya tabaka hili laini kuna mwamba katika hali ya geli yaani ni kati ya hali imara na hali kiowevu
kwa hiyo vipande vyake havikai mahali pamoja lakini vina mikondo ndani yake kufuatana na mikondo ya joto kali inayopanda juu kutoka kiini cha dunia ambacho ni chuma ya moto katika hali kiowevu
mikondo hii inasukuma dhidi ya tabakamwamba ya nje na kuivunjavunja katika vipande au mabamba mbalimbali
kufuatana na nadharia ya gandunia ganda la nje limevunjika na vipande vya ganda vyaitwa mabamba
mabamba haya yakaa juu ya koti moto kama majani inayofunika maji katika sufuria inayopashwa moto
maji ya moto huzunguka ndani ya sufuri na kusababisha majani usoni kutembea
hivyo mabamba ya gandunia yana mwendo wakati wote
mwendo huu husababishwa na kupaa juu kwa magma yaani mwamba moto wa kiowevu inayotoka nje kwenye migongo iliyoko katikati ya msingi wa bahari
migongo hii ni safu ya milima ya kivolkeno chini ya maji kwa mfano mgongo kati wa atlantiki
magma hii inapoa kuwa mwamba mpya na kusukuma nusu mbili za bamba la kibahari kwenda nje
pale ambako bamba la kibahari inapokutana na bamba la bara linajisukuma chini yake kwa sababu miamba ya mabara ni nyepesi na miamba ya bamba la kibahari ni nzito zaidi
hivyo pembizo la bamba la kibahari linazama chini na kuyeyuka katika joto la koti ya dunia
eneo la kuzama chini linanonekana mara nyingi kama mfereji chini ya bahari
shindikizo hili la msingi wa bahari linasababisha pia mwendo wa bamba la kibara pamoja na kuvunjika kwa mabamba ya kibara
miendo ya gandunia imeunda uso wa dunia jinsi ilivyo na jinsi inavyoendelea kutokea na kubadilika
antili ndogo ni kikundi cha visiwa vidogo katika atlantiki mbele ya pwani la amerika ya kati
antili ndogo ina umbo la pinde kati ya pwani la venezuela na kisiwa kikubwa cha puerto rico
viko takriban km upande wa mashariki ya puerto rico
ni sehemu ya funguvisiwa vya visiwa vya virgin iliyogawiwa kati ya uingereza na marekani
kisiwa cha saint john cha marekani ni karibu sana na kisiwa cha tortola upande wa kiingereza
pande zote mbili za funguvisiwa kuna ushirikiano wa kiuchumi zikitumia dollar ya marekani
ni hasa visiwa vya st
thomas st
john st
croix na kisiwa cha maji water island pamoja na visiwa vingi vidogo
visiwa hivi ni sehemu ya pekee ya marekani ambako magari yanatembea upande wa kushoto ya barabara
visiwa vilikuwa koloni ya denmark vikauzwa januari kwa marekani
saint thomas ni kisiwa kikubwa cha visiwa vya virgin vya marekani katika bahari ya karibi
mji mkuu pia makao makuu ya utawala wa kimarekani wa eneo hili ni mji wa charlotte amalie
st
thomas ilikuwa kisiwa kikuu cha india ya magharibi ya kidenmark kati ya 
siku hizi ni eneo la marekani wakazi ni raia wa marekani lakini hawashiriki katika uchaguzi wa rais au bunge la washington
lugha za kihindi kiulaya ni jamii kubwa ya lugha duniani
uenezaji umetokana hasa kutokana na historia ya ukoloni wa kiulaya uliopeleka lugha za ulaya pande zote za dunia
jina la kihindi kiulaya limepatikana tangu karne ya 
wataalamu walitambua ya kwamba lugha za kale zinazotunzwa kimaandishi kama kilatini kigiriki kisanskrit na kiajemi cha kale zinafanana kati yao pia na lugha zingine za ulaya za kisasa na uhindi wa kaskazini
lugha za jamii ya kihindi kiulaya zinafanana katika msamiati na sarufi
inaaminika ya kwamba lugha hizi zilikuwa na asili ya pamoja katika lugha isiyojulikana tena ya kihindi kiulaya asilia
wasemaji wake wanaaminiwa kuwa walisambaza takriban miaka 
 iliyopita kutoka sehemu za asia ya magharibi
sehemu ilihamia kwenda magharibi na kuingia katika ulaya sehemu nyingine ilihamia kwenda uajemi na bara hindi
ni eneo la ng ambo la ufaransa na mkoa departement wa ufaransa
miji mingine ni pamoja na sainte anne na st
pierre iliyoharibiwa na mlipuko wa volkeno ya mont pelee mwaka 
takriban ni wa asili ya afrika au machotara wa aina mbalimbali
wazee wao waliletwa huko kama watumwa kwa ajili ya kazi katika mashamba ya miwa
lugha rasmi ni kifaransa lakini wengi wanaongea pia krioli
kati ya na ilikuwa jina la dola katika magharibi na kusini ya ujerumani
iliundwa katika maeneo ya kanda za utawala wa nchi washindi wa vita kuu ya pili ya dunia marekani uingereza na ufaransa
dola hili lilijulikana pia kama ujerumani ya magharibi
wajerumani wengi hawakupenda jina hili kwa sababu katika lugha ya kijerumani ni jina la kijiografia kwa kutaja eneo la magharibi la nchi hasa maeneo karibu na mto rhine
watu wa kusini na kaskazini kama wakazi wa bavaria au hamburg hawakujisikia kama wajerumani ya magharibi
kanda la kirusi la ujerumani ilikuwa dola la pili katika ujerumani kwa jina la jamhuri ya kidemokrasia ya kijerumani
baada ya mwisho wa ukomunisti mikoa yake yote yalijiunga tar
jamhuri ya kidemokrasia ya kijerumani jkk ilikuwa jina la dola katika mashariki ya ujerumani kati ya 
iliundwa oktoba katika eneo la ukanda wa utawala wa kirusi kama nchi mshindi wa vita kuu ya pili ya dunia
dola hili lilijulikana pia kama ujerumani wa mashariki
mji mkuu ulikuwa berlin lakini sehemu ya kiutawala iliyokuwa chini ya urusi pekee
dola nyingine ya kijerumani ilianzishwa katika maeneo ya kanda za utawala ya marekani uingereza na ufaransa kwa jina la shirikisho la jamhuri ya ujerumani sju ujerumani ya magharibi
wakazi wengi wa nchi hii hawakupendezwa na utaratibu wa kisiasa na maendeleo ya kiuchumi chini ya muundo wa ukomunisti
mwaka utawala wa chama cha kikomunisti uliporomoka
serikali iliyochaguliwa katika uchaguzi huru ilianza majadiliano na serikali ya sju kwa kusudi la kuunganisha pande zote mbili za ujerumani
mwishowe mikoa yote ya jkk iliamua kujiunga na sju tarehe oktoba 
jonas malheiro savimbi alikuwa ni kiongozi wa vita vya msituni nchini angola
savimbi alizaliwa agosti na kufariki februari 
mwaka alianzisha vuguvugu la unita kireno uni o nacional para independ ncia total de angola kama harakati ya kukomboa angola kutoka ukoloni wa ureno
unita ilikuwa moja kati ya harakati tatu zilizoshindana
unita ilianza kama kikundi chenye itikadi ya kikomunisti kufuatana na itikadi ya mao zedong
uadui kati ya wakomunisti wa uchina na urusi ulionekana katika mashindano ya unita dhidi ya mpla iliyosaidiwa na urusi
baada ya uhuru mwaka mpla ilitawala mji mkuu na serikali rasmi lakini savimbi aliendelea kuipinga
savimbi alipata kupokea baadaye usaidizi kutoka maadui wote wa mpla bila kujali itikadi
unita ilipata misaada toka serikali mbalimbali duniani ili kuiondoa madarakani serikali ya mpla kireno movimento popular de liberta o de angola partido do trabalho
savimbi alikuwa akipata misaada ya fedha na silaha toka serikali za marekani china afrika kusini ivory coast jamhuri ya kidemokrasia ya kongo wakati huo ikijulikana kama zaire moroko n
serikali ya angola ilikuwa ikipata misaada toka urusi jamhuri ya kidemokrasia ya kijerumani kuba na nicaragua
moshi ni jina la kutaja mahali katika tanzania kaskazini mashariki kwa lugha ya kila siku ni wingu linalotokea juu ya moto hii inahusu jamhuri ya watu wa china au china bara
kwa jamhuri ya china au taiwan tazama jamhuri ya china
china pia uchina sina au jamhuri ya watu wa china ni nchi kubwa ya asia ya mashariki na nchi yenye watu wengi kuliko zote duniani
china imepakana na vietnam laos myanmar india bhutan nepal pakistan afghanistan tajikistan kyrgyzstan kazakhstan urusi mongolia korea ya kaskazini
kuna pwani ndefu ya bahari ya kusini ya china na bahari ya mashariki ya china ambazo ni bahari ya kando ya pasifiki
lugha rasmi ni kichina cha mandarin kinachotumiwa na asilimia za wananchi
mji mkuu ni beijing lakini shanghai ndio mji mkubwa
hong kong iliyokuwa koloni la uingereza na macau iliyokuwa koloni la ureno ni maeneo ya china yenye utawala wa pekee
china ina eneo la kilomita za mraba 
 hivyo ni nchi kubwa ya tatu au ya nne duniani
upande wa kaskazini mpakani na siberia na mongolia kuna maeneo yabisi pamoja na jangwa la gobi
kinyume chake upande wa kusini mpakani wa vietnam laos na burma hali ya hewa ni nusutropiki yenye mvua nyingi inayolisha misitu minene
sehemu za magharibi zina milima mingi ambayo ni kati ya milima mirefu duniani kama himalaya na tian shan
mashariki ya nchi huwa na tambarare zenye rutuba na hapa ndipo kanda lenye wakazi wengi
upana wa china kati ya kaskazini na kusini ni kilomita na kati ya mashariki na magharibi ni kilomita 
kuna mito mikubwa mrefu zaidi ni yangtse km hwangho au mto njano xi jiang au mto wa magharibi mekong mto wa lulu brahmaputra na amur
mito hiyo yote ina vyanzo vyake katika milima mikubwa yenye usimbishaji mwingi ikibeba maji kwenda tambarare pasipo mvua nyingi
jiografia hiyo ilikuwa chanzo cha kilimo cha umwagiliaji na kukua kwa madola ya kwanza
kutokana na madawa ya kilimo na maji machafu ya viwanda mito na maziwa ya china hupambana na machafuko makali mwaka ziwa tai lilisafishwa kwa gharama kubwa mno kwa sababu maji hayakufaa tena kwa mahitaji ya maji ya bomba
kuna kanda za hali ya hewa zinazoonyesha tofauti kubwa kati yake
upande wa kusini ina tabia ya tropiki au nusutropiki
tibet huwa na hali ya hewa kulingana na kimo chake juu ya mita 
ramani ya usimbishaji inaonyesha ya kwamba kilimo kinawezekana katika nusu ya kusini na kusini mashariki ya nchi tu
upande wa kaskazini na magharibi mvua ni ndogo mno
mstari mwekundu unaonyesha mpaka na juu yake usimbishaji ni chini ya milimita kwa mwaka
historia ya china hugawanyika katika vipindi vya nasaba za kifalme mbalimbali
utawala wa kifalme uliendelea hadi mapinduzi ya kichina ya 
baada ya kipindi cha vurugu jamhuri ya china ilitawaliwa na chama cha kuomintang chini ya rais chiang kai shek
wakati wa vita kuu ya pili ya dunia sehemu kubwa ilitwaliwa na japani
wakati huo chama cha kikomunisti cha china kiliandaa jeshi kikapambana na serikali ya kuomintang na japani pia
baada ya mwisho wa vita kuu wakomunisti waliendelea kupingana na serikali na mwaka kuomintang ilishindwa
serikali ya china inatawala kwa mfumo wa udikteta chini ya uongozi wa chama cha kikomunisti ya china
kuna vyama vidogo lakini hivi havina umuhimu wowote vinasimamiwa na wakomunisti hivyo hali halisi ni mfumo wa chama kimoja
kikatiba chombo kikuu ni bunge la umma la china linalomchagua rais serikali mahakama kuu kamati kuu ya kijeshi na mwanasheria mkuu
lakini hali halisi maazimio yote ya bunge ni utekelezaji tu wa maazimio ya uongozi wa chama cha kikomunisti
uongozi huo ni kundi dogo la wakubwa wa chama na jeshi
kwa sasa yeye anaunganisha vyeo vya katibu mkuu wa chama cha kikomunisti rais wa jamhuri ya watu wa china na mwenyekiti wa kamati kuu ya kijeshi
kwa jumla katika mapokeo ya kikomunisti vyeo vya chama ni muhimu kuliko vyeo vya serikali ingawa katiba na sheria inasema tofauti
kuna pia maeneo yenye utawala wa pekee ambayo ni hongkong na macau
katika miji hiyo miwili iliyokuwa makoloni ya uingereza na ureno kuna uhuru wa kisiasa na wa uandishi uchaguzi huru na upinzani kamili lakini maeneo yana tu madaraka kadhaa ya kujitawala kwa mambo ya ndani
china ikiwa na wakazi milioni ni nchi yenye watu wengi zaidi duniani
historia yake yote iliona tena na tena vipindi vya njaa kutokana na idadi kubwa ya watu wake
msongamano wa watu kwa wastani ni wakazi kwenye kila kilomita ya mraba
lakini tofauti ziko kubwa kati ya miji mikubwa ambako milioni wanakaa kwenye eneo la km na tibet yenye watu tu kwa kilomita ya mraba
zaidi ya asilimia za wakazi wote wanakaa katika theluthi ya kusini mashariki ya nchi yenye mvua ya kutosha
ndani ya theluthi hiyo ni nusu ya wachina wote wanaosongamana kwenye asilimia za china yote maana yake katika hizi kuna msongamano wa watu kwa km 
wanatumia hasa lahaja mbalimbali za lugha ya kichina
pamoja na wahan kuna makabila yaliyotambuliwa na serikali
kwa jumla lugha hai ni ambazo zinahusika na makundi mbalimbali ya lugha
serikali inafuata rasmi ukanamungu lakini inaruhusu dini kwa kiasi fulani
pamoja na hayo dhuluma zinaendelea dhidi ya madhehebu mbalimbali
takwimu hazieleweki pia kwa sababu kabla ya ukomunisti kupinga dini hasa wakati wa mapinduzi ya utamaduni watu waliweza kuchanganya mafundisho na desturi za ukonfusio utao na ubuddha
leo wanaoendelea kufanya hivyo wanakadiriwa kuwa asilimia za wakazi
wabuddha ni wakristo hasa waprotestanti halafu wakatoliki na kidogo waorthodoksi ni waislamu ni 
dakta william ferdinand shija aprili oktoba alikuwa mwanasiasa kutoka tanzania
aliwahi kuwa mbunge wa ccm wa jimbo la sengerema toka mwaka hadi 
alichaguliwa katibu mkuu katika kikao cha cha bunge la jumuiya ya madola linalowakutanisha wawakilishi kutoka mabunge ya nchi zilizo wanachama wa jumuiya ya madola
mji wa tanga ni mji mkuu wa mkoa wa tanga uliyoko ufukoni mwa bahari ya hindi
tanga ina bandari kubwa kabisa katika sehumu ya kaskazini mwa tanzania
jina hili la mji wa tanga lilitokana neno la kiajemi lenye maana nne tofauti ambazo ni iliyo nyooka bonde lenye rutuba barabara upande wa mto na shamba juu ya mlima neno hilohilo la tanga kwa kabila la kibondei ambalo ni wenyeji wa mkoa huo linamaana ya shamba wao tanga insaemekana imeanzishwa na wafanyabiashara waajemi katika karne ya bk
mji wa tanga haikupata umuhimu kama mji wa jirani ya mombasa
tarihi ya pate inasema ya kwamba kabla ya kuja kwa wareno pate iliwahi kutawala lindi kwa muda fulani
katika karne ya bk tanga ilikuwa chini ya utawala wa omani na zanzibar
misafara ya biashara imeanzishwa hapa kwenda bara
kutokana na bandari yake nzuri ya kiasili tanga ilikua sana wakati wa ukoloni wa wajerumani waliojenga bandari wa kisasa pamoja reli kwanda moshi
reli iliwezesha kilimo kwa ajili ya soko la dunia tanga ikawa bandari kuu kwa jili ya katani na kahawa
wakati wa vita kuu ya kwanza ya dunia tanga iliona mapigano makali tar
jaribio la uingereza kuvamia tanga kwa kikosi cha maaskari waingereza na wahindi kutoka meli kwenye bahari hindi ilishindwa vibaya na jeshi la ulinzi wa kijerumani chini ya uongozi wa paul von lettow vorbeck
mwaka tanganyika territory african civil services association taa iliundwa tanga ambayo ilikuwa shirika ya kwanza ya kiafrika yenye shabaha za kisiasa
kutokana na kupanuka kwa bandari ya daressalaam umuhimu wa bandari ya tanga umerudi nyuma
visiwa vya virgin vya uingereza british virgin islands ni visiwa katika bahari ya karibi karibu na puerto rico ambavyo ni eneo la ng ambo la uingereza
katika sehemu hii ya nyororo ya visiwa vya bikira virgins kuna visiwa vyenye wakazi na zaidi ya visivyo na watu
wengi wao ni wa asili ya kiafrika mababu walikuwa watumwa kutoka afrika waliopelekwa visiwani kwa kazi kwenye mashamba ya miwa
visiwa vikubwa ni tortola virgin gorda anegada na jost van dyke
mji wa pekee na makao makuu ya kiutawala ni road town kwenye kisiwa cha tortola
road town ni mji mwenye wakazi kwenye kisiwa cha tortola na mji mkuu wa visiwa vya virgin vya uingereza katika bahari ya karibi
mji upo kando la hori ya bahari ya road harbour kenye pwani la kusini ya kisiwa
road town ni kitovu kimojawapo katika bahari ya karibi kwa ajili ya watalii wanaokodi maboti ya mapumziko
charlotte amalie ni mji mwenye wakazi kwenye kisiwa cha saint thomas na mji mkuu wa visiwa vya virgin vya marekani
hii ni funguvisiwa ambayo ni sehemu ya antili ndogo katika bahari ya karibi karibu na puerto rico
mji ulipewa jina lake kutoka kwa charlotte amalie aliyekuwa mke wa mfalme christian wa denmark
amepokea cheo cha mfalme tarehe julai masaa machache baada ya kifo cha baba yake mfalme hassan ii
yeye ni mfalme wa katika familia ya waalawi anayetawala nchi hii
alizaliwa mjini rabat tarehe agosti kama mtoto wa pili na mwana wa kwanza wa mfalme hassan ii na mke wake wa pili latifa hammou
mara baada ya kupokea cheo alihutubia wananchi akaahidi kupambana na rushwa na umaskini kujenga uchumi wa kisasa na kuimarisha haki za wananchi
anapingwa na waislamu wenye mwelekeo wa kidesturi hasa kwa sababu ya sheria mpya ya familia iliyopanua haki za wakinamama tangu mwaka 
tarehe machi alimwoa mtaalamu wa kompyuta salma bennani aliyezaa mtoto wa kwanza mulai hassan ambaye ni mfalme mteule wa moroko
imepakana na ghuba ya uarabuni upande wa kusini afuganistani na uajemi upande wa magharibi uhindi upande wa mashariki na uchina kaskazini mashariki
mipaka yake na uhindi na uchina haitambuliki kimataifa
pakistan na uhindi zote mbili zinadai eneo la kashmir zikitawala kila moja sehemu za eneo hili
jina la p kist n lina maana ya nchi ya watu safi kwa kiurdu
pakistani ina nafasi ya sita kati ya nchi duniani zenye watu wengi
ni nchi yenye waislamu wengi duniani baada ya indonesia
pakistani ilikuwa sehemu ya uhindi wa kiingereza hadi ikapata uhuru wake katika vita ya mgawanyiko wa uhindi
wakati ule ilikuwa nchi moja pamoja na bangla desh ya leo lakini mwaka hizo pande mbili zilitengana baada ya vita kati yao
kuna majimbo manne ya punjab sindh jimbo la mpaka wa kaskazini magharibi na baluchistan
lugha rasmi nchini pakistan ni kiurdu na kiingereza
lugha nyingine ni zaidi ya lakini ni ndogo zenye wasemaji wachache karibu zote ni lugha za kihindi kiulaya angalia orodha ya lugha za pakistan
pak sarzamin shad bad kiajemi ibarikiwe ardhi iliyo safi ni wimbo wa taifa wa pakistan
musiki ilitungwa na ahmed g
chagla maneno na abul asar hafeez jullundhri
pak sarzamin shad bad ilikuwa wimbo wa taifa mwaka 
wikipedia ya kiingereza inataja wimbo la quaumi tarana kama wimbo rasmi na kuongeza pak sarzamin shad bad kama wimbo mpya lakini bila kueleza badiliko lilitokea lini jamhuri inataja aina za serikali zisizo na mfalme malkia sultani au mtemi wowote
mara nyingi wananchi humchagua kiongozi wao akiitwa mara nyingi rais
katika nadharia jamhuri inatakiwa kufuata muundo wa demokrasia
lakini kuna pia jamhuri pasipo na serikali inayochaguliwa zikifuata kwa mfano muundo wa udikteta au utawala wa kijeshi
kinyume chake kuna pia muundo wa ufalme pamoja na demokrasia kwa mfano uingereza au uswidi
kashmir kihindi kiurdu ni eneo katika kazkazini ya bara hindi kwenye milima ya himalaya
eneo hili limegawiwa kati ya pakistan na uhindi tangu 
sehemu ndogo katika milima ya juu ya kazkazini imevamiwa na uchina tangu 
fitina ya kashmir imesababisha tayari vita tatu za na kati ya india na pakistan
kijiografia kiini cha kashmir ni bonde la kashmir ambalo ni bonde kubwa la mto jheam lenye rutba kati ya himalaya ya juu na milima ya pir panjal
katika karne ya bonde liliunganishwa na maeno jirani ya jammu na ladakh jumla km penye milima na chanzo cha mto indus hindi
hadi sehemu zote za kashmir zilikuwa eneo la dola la maharaja wa jammu na kashmir
mwaka uhindi wa kiingereza iligawanywa kuwa madola mawili mapya ya pakistan na uhindi
madola ya kitemi chini ya ulinzi wa uingereza yalitakiwa kujiunga na upande mmoja
maharaja hari singh wa jammu na kashmir alijaribu kutetea uhuru wa utemi wake bila kujiunga na upande wowote
lakini pakistan ilichochea upinzani ikadai ya kwamba eneo hili lenye waislamu kiasi cha ya wakazi ilipaswa kuwa sehemu ya pakistan
aliposhambuliwa na wanamigambo waislamu waliosaidiwa na kungozwa na jeshi la pakistan maharaja alitangaza kujiunga na shirikisho la uhindi akaomba msaada wa kijeshi
vita ilipiganiwa kati ya oktoba hadi mwisho wa mwaka 
tokeo lake lilikuwa mgawanyiko wa kashmir kwenye mstari wa mapigano
bara hindi ni eneo kubwa la asia kusini kwa milima ya himalaya lenye kilomita za mraba milioni 
inaingia ndani ya bahari hindi kama rasi kubwa sana lenye umbo la pembetatu
inakaa juu ya bamba la uhindi ambalo ni bamba la gandunia lililokuwa kama kisiwa kikubwa ndani ya bahari hindi hadi kujisukuma dhidi ya bamba la asia takriban miaka milioni iliyopita
mshtuko wa mgongano huu ulisababisha kukunja kwa ganda la dunia na kutokea kwa nyororo za milima ya himalaya ambayo inazidi kurefuka kidogokidogo kila mwaka
bamba la uhindi ni bamba la gandunia ndogo katika ganda la dunia
bara hindi yenye nchi za uhindi pakistan bangla desh nepal pamoja na nchi visiwa sri lanka na maledivi iko juu ya bamba hili
bamba la uhindi limepakana na bamba la ulaya asia bamba la australia bamba la afrika na bamba la uarabuni
lilijisukuma chini ya bamba la ulaya asia takriban miaka milioni iliyopita na kusababisha kujikunja kwa ganda la dunia na kutokea kwa milima ya himalaya
bamba la uhindi limepimwa kuwa na mwendo wa kuelekea kaskazini wa sentimita kila mwaka
linaendelea kusukuma dhidi ya bamba la ulaya asia na kuikunja zaidi
mwendo huu na msuguano kati ya mababmba husababisha mishtuko inayojitokeza kama tetemeko la ardhi
 desemba lilitokea tetemeko kubwa la ardhi chini ya bahari hindi kwenye mstari ambako bamba la uhindi linajisukuma chini ya bamba ndogo la burma
siku ile km za pembizo la bamba la uhindi zilisogea mbele katika muda wa dakika chache kwa urefu wa takriban chini ya bamba la burma
bamba la juu lilisukumwa na kupaa juu takriban mita 
mshtuko huu ulianzisha wimbi kubwa chini ya bahari lililotokea juu kwa umbo la tsunami lililoua takriban watu 
bamba la afrika ni kati ya mabamba makubwa ya gandunia ya dunia yetu
lipo chini ya bara la afrika na chini ya sehemu za bahari zinazopakana nalo yaani tako la bara
inawezekana ya kwamba limepakana na mabamba madogo mengine yasiyoeleweka bado
bamba la afrika lina mwendo wa kuelekea kaskazini unaopimwa kuwa 
 cm kila mwaka
kwa mkasi huu bara la afrika litagusana na hispania ya kusini baada ya miaka na kufunga mlango wa bahari ya gibraltar hivyo kufunga mediteranea na kuifanya kuwa ziwa
bamba la afrika yenyewe liko katika mwendo wa kupasuliwa kwenye mstari wa ufa la afrika ya mashariki kutoka eritrea kupitia ethiopia kenya tanzania malawi na mwishowe katika msumbiji
sehemu mbili za bamba la afrika huitwa na wataalamu bamba la afrika ya kinubia na la afrika ya kisomalia
tajikistan ni nchi ndogo ya asia ya kati ambayo haina pwani kwenye bahari yoyote
imepakana na uchina afghanistan uzbekistan na kyrgyzstan
sehemu kubwa ya nchi ni milima ya pamir yenye kimo kati ya mita na 
kihistoria maeneo ya tajikistan yalitawaliwa na madola mbalimbali hasa na uajemi
mwaka tajikistan ilivamiwa na urusi na kuwa sehemu ya dola la urusi halafu sehemu ya umoja wa kisovyet baada ya mapinduzi ya 
iliitwa jamhuri ya kisovyet ya kisoshalisti ya tajikistan
baada ya kuporomoka kwa umoja wa kisoviet tajikistan ilipata uhuru wake mwaka 
kati ya mwaka hadi kulikuwa na vita ya wenyewe kwa wenyewe ambayo ilisababisha warusi wengi kuondoka na ilikwisha kwa kuunda serikali ya umoja wa kitaifa
baada ya mashambulio ya kigaidi ya tarehe septemba jeshi la marekani lilipata nafasi ya kutumia vituo vya kijeshi kwa ajili ya vita katika afghanistan
wakazi wengi ni watajiki na kuongea kitajiki 
 lugha ambayo inahusiana na kiajemi
kabila linalofuata kwa ukubwa ni wauzbeki 
wananchi wengi ni waislamu hasa wasuni na ndiyo dini rasmi tangu mwaka 
dushanbe kitajiki ni mji mkuu wa tajikistan ikiwa na wakazi 
jina limetokana na neno la kiajemi kwa jumatatu du mbili shanbe siku yaani siku ya pili kwa sababu mji ulianzishwa kama mahali pa soko kwenye siku ya jumatatu
bendera ya tajikistan imepatikana tangu mwaka yaani mwaka mmoja baada ya uhuru wa tajikistan
katikati kuna alama ya rangi dhahabu ya taji lenye nyota saba
rangi za bendera ni sawa na rangi za bendera ya uajemi
utamaduni na lugha za nchi hizi mbili ni karibu sana
bamba la uarabuni ni kati ya mabamba madogo ya gandunia ya dunia yetu
lipo chini ya rasi la uarabuni hadi uturuki na tako la bara
bamba la uarabuni lilikuwa sehemu ya bamba la afrika hadi kuachana nalo takriban miaka milioni iliyopita
wana makucha marefu ili kukamata uwimbo na domo kubwa lenye ncha kwa kulabu ili kupapura nyama
uwezo wao wa kuona kwa macho ni mzuri kabisa na hutambua uwimbo kwa mbali sana
tai hujenga tago lao juu ya miti mirefu au magenge marefu
michezo ya olimpiki imekuwa na historia ndefu katika vipindi viwili michezo hii ya kisasa imeendelea kila baada ya miaka minne isipokuwa na kwa sababu ya vita kuu ya kwanza na ya pili ya dunia
michezo ya kisasa hufanyika katika mji tofauti kila safari
michezo ya ilifanyika athens ya huko beijing na ya london
kuna tofauti kati ya michezo ya kiangazi na michezo ya majira ya baridi
washindi watatu wa kwanza wa kila mashindano hupewa medali ya dhahabu fedha au shaba
pete tano za olimpiki ni alama na nembo ya michezo tangu mwaka 
pete tano zenye rangi tofauti humaanisha mabara matano
zote zinashikamana kumaanisha ushirikiano wa kimataifa
iko katika kitovu cha anatolia kwenye kimo cha juu ya ub
ankara ni mji mkubwa wa pili nchini baada ya istanbul
ankara ilianzishwa katika milenia ya pili kk na tangu karne ya tatu kk ilijulikana kwa jina la ancyra
wakatai wa dola la roma ilikuwa mji mkuu wa jimbo la galatia
mji uliendelea katika dola la bizanti roma ya masahriki
baada ya kushindwa kwa uturuki katika vita kuu ya kwanza ya dunia nchi washindi hasa uingereza ufaransa italia na ugiriki zilianza kugawa mabaki ya dola la uturuki
kiongozi wa upinzani wa kitaifa wa kituruki jenerali kemal atat rk alichagua ankara kama makao makuu ya upinzani mwaka 
baada ya vita ya uhuru wa uturuki mwaka nchi ilitangazwa kuwa jamhuri na ankara mji wake mkuu badala ya istanbul iliyowahi kuwa mji wa masultani
mustafa kemal atat rk saloniki leo thessaloniki novemba istanbul alikuwa ni mwanzilishi na rais wa kwanza wa jamhuri ya uturuki
cheo cha atat rk alipewa baadaye kinachomaanaisha baba wa waturuki
alizaliwa mjini thessaloniki katika ugiriki ya kaskazini iliyokuwa sehemu ya milki ya osmani hadi 
wakati wa vita kuu ya kwanza ya dunia aliongoza utetezi wa waturuki dhidi ya mashambulio ya uingereza na ufaransa kwenye mlango wa bahari ya dardanili na kujipatia sifa nyingi
baada ya kuporomoka kwa milki ya osmani wakati wa mwisho wa vita atat rk aliongoza upinzani wa kitaifa dhidi ya majaribio ya ugiriki kujipatia sehemu kubwa za anatolia ya magharibi
atat rk alitangaza uturuki kuwa jamhuri kumpindua sultani na kuhamisha mji mkuu kwenda ankara kutoka istanbul
baadaye alifuta cheo cha khalifa kilichokuwa kiliunganishwa na cheo cha sultani tangu 
atat rk aliamini ya kwamba sababu za kiushindwa kwa uturuki vitani zilikuwa desturi na imani za kale
badala yake alianzisha sheria mpya zilizofuata mifano ya uswisi na italia
sheria ilitangaza usawa wa jinsia na kuwapa wanawake haki ya kupiga kura
mwaka alfabeti ya kiarabu ilifutwa iliyotumiwa kuandika kituruki na vitabu vipya vilionyesha maandishi ya lugha ya taifa kwa alfabeti ya kilatini
idadi ya watu waliojifunza kusoma ilipanda kutoka kufikia 
nebukadreza ii alikuwa mfalme wa babeli katika karne ya kk
alitawala sehemu kubwa ya mashariki ya kati kuanzia mwaka kk mpaka kk
ni maarufu hasa kwa sababu aliwahi kuuvunja mji wa yerusalemu mwaka kk na kuwapeleka sehemu kubwa ya wayahudi katika uhamisho wa babeli
ndiye aliyejenga bustani za kupendeza katika enzi hizo zinazojulikana kama bustani za kuning inia za babeli ambazo ni moja ya maajabu saba ya dunia
babeli ulikuwa mji wa kale katika mesopotamia muhimu kwa karne nyingi kama mji mkuu wa milki zilizotawala maeneo makubwa ya mashariki ya kati
inatajwa mara nyingi katika biblia hata kwa jina la babuloni
maghofu yake hupatikana karibu na mji wa kisasa wa al hillah irak kando ya mto frati km kusini mwa baghdad
orodha ya wafalme wake ilianza mnamo mwaka kk hivi
babeli ulikuwa mji mkuu wa madola mawili makubwa kabla na baada ya kipindi cha enzi ya ashuru
kati ya kk hadi kk na mara ya pili kati ya kk na kk inaaminika ulikuwa mji mkubwa zaidi duniani
wakati wa dola la pili la babeli mfalme nebukadreza ii alitawala nchi zote kati ya palestina kanaani au israeli hadi ghuba ya uajemi
bustani ya malkia semiramis ilikuwa moja ya maajabu saba ya dunia
wakati ule jeshi la babeli liliteka mji wa yerusalemu mwaka kk kubomoa hekalu la suleimani na kuwapeleka wayahudi hadi mesopotamia kwa uhamisho wa babeli
inaaminika ya kwamba sehemu kubwa za biblia ya kiebrania ziliandikwa uhamishoni kule babeli
mwaka kk waajemi walivamia dola la babeli na kuliteka
babeli uliendelea kuwa mji muhimu katika dola la uajemi
baada ya ushindi wa aleksanda mkuu juu ya mfalme mwajemi darius iii babeli ulikuwa chini ya utawala wa wagiriki
aleksanda alikufa babeli mwaka kk katika jumba la kifalme la nebukadreza
mwaka kk wagiriki walijenga mji mkuu mpya wakawalazimisha wakazi wa babeli kuhamia huko seleukia
mataifa ya kale walikumbuka mji wa babeli kwa muda mrefu
barua ya kwanza ya petro na kitabu cha ufunuo wa yohane katika agano jipya kilichoandikwa mnamo mwaka bk vinatumia jina la babeli kama jina la kitendawili kuashiria roma
martin luther novemba februari alikuwa mkristo mwanateolojia kutoka nchi ya ujerumani maarufu kama mwanzilishi wa uprotestanti
aliandika vitabu vingi kutunga nyimbo kadhaa na hasa kutoa tafsiri maarufu ya biblia ya kikristo katika lugha ya kijerumani
athari yake imekuwa kubwa sana katika kanisa na ulimwengu kwa jumla
siku moja akiwa safarini alipatwa na mvua kali katika hofu yake ya kupigwa na umeme wa radi alimwomba mungu akamtolea ahadi kwamba akimnusuru atakuwa mmonaki
katika nafasi hiyo alikazania ufafanuzi wa maandiko matakatifu
kanuni ya shirika pia ilikuwa inadai mmonaki asome na kutafakari biblia si kwa faida binafsi tu bali pia kwa ajili ya wengine
pamoja nayo teolojia ya luther iliathiriwa sana na mababu wa kanisa hasa augustino
pia alifaidika sana na waandishi wa kiroho wa karne ya na hasa yohane tauler halafu yohane wa staupitz kumbe alikuwa na mtazamo hasi kuhusu teolojia ya shule ya karne za kati
katika mafundisho yake alianza kujiuliza maswali kuhusu kiini cha imani
alipoingia utawani alikuwa ametafuta amani ya kiroho kwa njia ya kujikana
alisali amepiga magoti usiku kucha na kumuomba mungu amhurumie akafunga chakula muda mrefu hata akajipiga kiboko akitaka kuzuia mawazo yenye dhambi
hatimaye akasoma neno la waroma haki ya mungu inadhihirishwa ndani ya injili toka imani hata imani kama ilivyoandikwa mwenye haki ataishi kwa imani
kwa kiswahili cha kisasa habari njema inaonyesha wazi jinsi mungu anavyowafanya watu wakubalike mbele yake jambo hili hufanyika kwa imani tangu mwanzo mpaka mwisho
kama ilivyoandikwa mwenye kukubalika mbele yake mungu kwa imani ataishi
hapo luther alianza kuelewa kwamba haki ya mungu si sheria yake inayomshtaki mwenye dhambi alivyofundishwa mwenyewe bali haki ya mungu ni zawadi anayompa mtu mwenye dhambi na inayomwezesha kuishi kwa neema
msalabani pa kristo tunapata neema hii kwa imani tu
hakuweza tena kufundisha maadili mema ya kanisa kuwa njia ya kukubaliwa na mungu
hatuhesabiwi haki tukiacha mabaya na kujaribu kutenda mema kwa sababu kila mkristo amekuwa mtu mpya kwa ndani lakini bado yumo katika mwili wenye dhambi
anaweza kutambua hali hiyo na kupokea neema ya mungu kama zawadi
baada ya kuipokea ataishi upya akijaribu kumshukuru mungu kwa maisha yake yote kwa mawazo maneno na matendo yake
akianguka tena anapokea upya msamaha wa dhambi kwa njia ya kutubu
mawazo hayo yalimuongoza polepole padri mkatoliki luther kujiuliza juu ya desturi nyingi za kanisa lililoorodhesha matendo yaliyohesabiwa kuwa yanaleta neema na juu ya mafundisho mbalimbali
alidhani mawazo yake hayo si mapya bali kwamba ndiyo mafundisho ya mtume paulo na ya agostino wa hippo
tatizo lilijiweka wazi luther alipokutana na vyeti vya rehema kwa mara ya kwanza
papa julius ii na askofu mmoja mjerumani walipatana kuendesha kampeni ya kuuza vyeti hivyo
papa alihitaji hela kwa ajili ya ujenzi wa kanisa jipya la mt
petro kule roma ambalo mpaka leo ni kubwa kuliko yote duniani
askofu alihitaji hela kulipia madeni yaliyobaki kutokana na kuwahonga waliomchagua kuwa askofu
basi walipatana kumuita mhubiri kwa jina tetzel aendeshe kampeni ya kuuza vyeti vya rehema wakigawana mapato
mhubiri huyo alitangaza vyeti hivyo bila wasiwasi akisema vitawasaidia hata walioaga dunia
mtu akimnunulia marehemu cheti kitamtoa mara moja katika moto wa toharani na kumrusha mbinguni
katika huduma yake ya kipadri luther alisikia wakristo waliomuambia kwa furaha kuwa walisamehewa dhambi zao kwa kulipia vyeti vya rehema akaona jinsi watu wa kawaida walivyokimbilia kununua vyeti hivyo akashtuka
hapo alianza kupinga mafundisho ya kanisa katoliki kuhusu stahili za matendo mema
tarehe oktoba alitolea kimaandishi orodha ya hoja dhidi ya rehema kwa kijerumani thesen wider den ablass za kupinga mafundisho juu ya vyeti hivyo na mengineyo akakaribisha wataalamu wote kujadiliana naye
orodha hiyo ilipigwa chapa na kusambazwa kote ujerumani
wakristo na mapadri wengi wenye elimu wakaelewa na kukubali hoja zake
viongozi wa kanisa wakaona hatari wakajaribu kumtisha anyamaze lakini alijitetea kwamba hafundishi kinyume cha imani
miaka iliyofuata teolojia ya luther ilikua haraka ikisababisha mabishano mengine
aliposhambuliwa alijitahidi kutetea msimamo wake na kujipatia watu wa kumuunga mkono dhidi ya waliotaka kumhukumu kuwa mzushi
nyasa ni jina la wilaya katika mkoa wa ruvuma ambayo ilianzishwa rasmi mnamo machi kutokana na maeneo ya wilaya ya mbinga
mengi yaliandikwa upande wake na dhidi yake lakini mabishano pekee ya uso kwa uso yalifanyika huko lipsia mwaka kati ya andreas bodenstein von karlstadt na luther upande mmoja na mjumbe wa papa kwa jina yohane eck upande wa pili
ni hapo kwamba upinzani wa luther dhidi ya mafundisho juu ya rehema ukaenea kupinga yale juu ya mamlaka
mwanzoni luther aliona mamlaka ya biblia mababu wa kanisa na mapokeo yake wanaunda umoja
hata tarehe oktoba luther alitamka rasmi tena kwa nguvu kwamba anakubaliana na kanisa takatifu la roma ingawa hawezi kubadili msimamo bila kupata hakika ya kuwa amekosea
tarehe tena alisisitiza kuwa mafundisho yake hayapingani na ualimu wa kanisa la roma
kumbe katika kubishana na eck alipotambua kwamba msimamo wa kanisa ulivyoelezwa na wawakilishi wake unapingana na biblia alivyoielewa mwenyewe umoja huo ulivunjika
ni kwamba eck alifaulu kumuonyesha mafundisho yake yalivyopinga msimamo wa kanisa
ndipo tu luther alitambua jambo hilo lakini alidai mapapa na mitaguso wamekosea mara nyingi hivyo yeye anataka kufuata biblia
wakatoliki hawakuwa wanapinga nafasi ya kwanza ya biblia katika imani bali ufafanuzi wake binafsi
lakini luther aliposhindwa kuona msingi wa matamko ya roma katika biblia alianza kumfikiria papa kama mpingakristo akaendelea kufundisha
alipopelekewa barua ya papa iliyomtishia kumtenga na kanisa akaichoma moto mbele ya wanafunzi wake
kwa hiyo tarehe januari akatengwa akatangazwa kuwa mzushi
hivyo luther alitengwa na kanisa lakini wengi walimfuata
mwaka huohuo luther aliitwa mbele ya bunge la ujerumani ili ajitetee
ni kwamba sheria za dola takatifu la roma la kijerumani zilidai mzushi akamatwe au hata auawe
upande wake kaisari karolo alitoa hotuba muhimu akijitambulisha kama mzao wa vizazi vingi vya watawala walioona daima ni wajibu wao kutetea imani katoliki ili kuokoa watu akasema naye ana wajibu huohuo
alisisitiza kwamba mtawa mmoja anakosea anapodai kupinga ukristo wa miaka elfu
hivyo bunge hilo ulimhukumu luther na kuagiza watawala wa maeneo wakomeshe kwa kila namna uzushi aliouanzisha
hata hivyo kwa kuwa hoja za luther zilikubaliwa na wengi nchini agizo hilo halikutekelezwa
alitangazwa kuwa adui wa kanisa na wa serikali lakini aliruhusiwa kurudi nyumbani
maisha yake yalikuwa hatarini lakini mtawala wa eneo lake alimlinda
habari za luther zilisikika kote ulaya zikatokeza hamu ya urekebisho ya wengi naye akashika nafasi muhimu zaidi na zaidi katika kubadili mafundisho na desturi vilivyoonekana kutegemea mamlaka ya binadamu tu na kupingana na biblia kwa kiasi fulani
ufafanuzi wa injili uliotolewa na luther ulifanya mapadri wamonaki na wahubiri wengi zaidi na zaidi wauingize katika hotuba zao
dalili za mabadiliko zilikuwa walei kupokea ekaristi kwa maumbo mawili baadhi ya mapadri na watawa kuoa taratibu za mafungo kuvunjwa na pengine dharau dhidi ya picha takatifu na masalia
katika miaka iliyofuata alizidi kuandika vitabu vingi juu ya matengenezo ya kanisa
luther hakuwa na nia ya kuanzisha kanisa jipya bali alitaka kulirudisha lote kwenye msingi wa mafundisho ya biblia alivyoyaelewa mwenyewe
akaanza kupinga utajiri wa kanisa na mamlaka ya papa ilivyofundishwa wakati ule
akapinga mafundisho ya utawa kuwa hali ya juu ya ukristo
watu wengi waliochoka hali mbaya ya kanisa walisoma maandiko yake na kuwa na tumaini la matengenezo ya kanisa zima
ilipoonekana kwamba farakano litatokea wengine wakaona afadhali kubaki ndani ya kanisa kubwa
mmojawao alikuwa mtaalamu mashuhuri erasmo wa rotterdam uholanzi
luther akishirikiana na wenzake kadhaa wa wittenberg alitafsiri biblia kwa kijerumani ili watu wengi zaidi waweze kuisoma na kushika msimamo katika kanisa
kwa sababu hakukuwa na mpango wala muundo kwa ajili ya kuratibu urekebisho huo hali ilikuwa tofauti kati ya eneo na eneo
hapo ilionekana haja ya kupanga ziara kwenye makanisa na hizo zilihitaji idhini ya watawala
hapo mwaka watetezi wa luther walimuomba mtawala wa sassonia aunde kamati maalumu nayo ilianzisha aina ya utawala wa kikanisa
ungamo la augsburg ni mafundisho yaliyotungwa mwaka wafuasi wake walipodaiwa kujieleza mbele ya bunge ili kurudisha umoja wa kanisa
lengo lake lilikuwa kuendeleza matengenezo lakini pia kudumisha umoja huo
katika sehemu ya kwanza linafafanua mafundisho ya kilutheri namna ya kuonyesha kwamba hayapingani na yale ya kanisa katoliki au ya kanisa la roma
sehemu ya pili inazungumzia mabadiliko yaliyoanzishwa na watengenezaji ili kurekebisha mambo kadhaa yaliyotazamwa kama maovu ikieleza haja ya mabadiliko hayo
ungamo hilo ni thibitisho tosha la nia ya walutheri wa kwanza ya kubaki ndani ya kanisa pekee linaloonekana
ni muhimu kujua kwamba walutheri walisubiri hadi mwaka kubariki wachungaji wa kwao
katika ungamo la augsburg walikuwa wametamka wako tayari kuwatii maaskofu ikiwa hao watakubali injili ihubiriwe kadiri ya imani ya matengenezo yao
kwa kuwa hiyo haikutokea walutheri walipaswa kuchagua ama kuendelea kutegemea upadrisho uliotolewa na maaskofu na hivyo kuacha kuhubiri namna mpya ama kudumisha mahubiri hayo kwa kuweka wachungaji waliobarikiwa na wenzao mbali na maaskofu
hatimaye uamuzi ukawa huo wa pili kwa kutegemea ufafanuzi fulani wa maneno ya mtume paulo
kwa jumla mafundisho ya luther yalikubalika katika sehemu kubwa ya ujerumani na nchi za jirani
watawala wa nchi hizo waliona sababu mbalimbali za kufuata ushauri wake
wengi waliona nafasi ya kutoka katika utawala wa kanisa la papa ulioendana na madai ya fedha
pia walichoka utawala wa waitalia walioongoza kanisa
wengine waliona nafasi ya kujichukulia mali ya kanisa kwani ikiwa hilo linatakiwa kuacha utajiri wake mali hiyo itapatikana kwa matumizi mengine
wengine walivutwa zaidi na mafundisho ya kiroho yenye nguvu
kanisa katoliki pamoja na mfalme mkuu wa ujerumani walijaribu kugandamiza wafuasi wa luther lakini watawala wengi wa maeneo mbalimbali walisimama upande wake
nguvu ya serikali kuu ilidhoofishwa pia na vita dhidi ya waturuki waislamu walioshambulia mji wa vienna makao makuu ya ufalme wa ujerumani
mfalme alihitaji msaada wa watawala wote wakiwemo wale waliomfuata luther
huyo hakutaka kuleta farakano katika kanisa bali kulirudisha kwenye msingi wa mitume wa yesu
kwa muda mrefu alikuwa na tumaini la kutokea mtaguso mkuu mkutano wa ukristo wote utakaokubali mawazo yake
alipoona matumaini hayo yameshindikana alianza kutengeneza kanisa katika maeneo yaliyokubali mafundisho yake
alitunza desturi za kale zilizopatana na biblia akafuta zile alizoziona kuwa kinyume
akafuta ibada zilizoendeshwa kwa ajili ya marehemu kwa msingi wa kulipia hivyo akaangusha nguzo muhimu ya kiuchumi ya kanisa la kale
alifuta kipaumbele kwa mapadri na watawa katika ukristo
akafundisha ya kwamba kila mkristo ameshakuwa kasisi katika ubatizo wake
mwenyewe alitoka shirikani akamuoa sista aliyekimbia utawa akazaliana naye
akasisitiza wakristo wote wapewe mafundisho juu ya imani akatunga katekisimu
akadai ibada ziendeshwe katika lugha za watu si tena katika kilatini na mahubiri ya biblia yawepo katika kila ibada
aliona umuhimu wa wataalamu wa biblia walimu wa teolojia kuwa na neno katika uongozi wa kanisa
juu ya sakramenti aliweka masharti mawili kwanza ni ibada zile tu zilizoamriwa na yesu mwenyewe pili ziwe zinatajwa katika biblia
kwa sababu hiyo alifundisha sakramenti kuwa mbili tu ubatizo na chakula cha bwana si saba tena
juu ya kitubio kuwa sakramenti aliyumba mwanzoni alikubali kwani imeamriwa na bwana yesu baadaye alikataa kwani hakina alama ya nje
juu ya muundo wa kanisa hakuwa na mawazo ya pekee
kwake utaratibu wa nje ulikuwa jambo la pembeni si lazima kwa wokovu
kwake kanisa lilikuwa hasa mwili wa kristo usioonekana na macho ambao umo ndani ya kanisa linaloonekana
akaona ni sawa wakristo katika serikali wakilea kanisa ambalo linajitawala chini ya usimamizi huo
watawala wa maeneo mengi ya ujerumani waliamua kutengeneza kanisa kwenye msingi wa mafundisho ya martin luther
kwa jumla husisitiza mafundisho ya katekisimu zilizotungwa naye
kumbe hali hiyo inadumu mpaka leo katika nchi za skandinavia sweden norway denmark n
ambapo wafalme waliamua kugeuza kanisa zima la nchi zao kuwa la kiinjili kilutheri
ila sweden walutheri waliendelea na cheo cha uaskofu na desturi nyingi za kanisa la kale wakifanana zaidi na waanglikana wa uingereza
baadaye madhehebu ya kilutheri yalienea kule ambako wajerumani na waskandinavia walihamia kama vile marekani
barani afrika walutheri wako hasa katika nchi zilizokuwa makoloni ya ujerumani kama vile tanzania namibia na kamerun lakini pia ethiopia
viongozi mbalimbali wakaiga mfano wa luther ila juhudi zao zikatofautiana ndio mwanzo wa madhehebu mengine yanayoitwa ya kiinjili
luther aliendelea kutoa mafundisho kwa ajili ya kanisa linalofuata maagizo ya mitume jinsi alivyoelewa mwenyewe
katika juhudi zake za kumfuata paulo aliweka pembeni hata baadhi ya vitabu vya biblia akidharau hasa waraka wa yakobo
alipinga vikali waprotestanti waliotofautiana naye juu ya masuala kadhaa akishindwa kukubali kwamba nao wanaweza kuelewa biblia namna yao
alipokufa mwaka mafarakano ya kudumu yalikuwa yameshatokea katika kanisa si tu kati ya wakatoliki na walutheri bali pia kati ya waprotestanti waliotafsiri biblia kwa namna tofautitofauti
vitabu vya luther viliendelea kuwa na athari kubwa
kati ya maandiko hayo mengi muhimu ni hasa katekisimu ndogo yaani mafundisho kwa ajili ya vijana wakristo na pia katekisimu kubwa kwa ajili ya wachungaji
kwa jumla mafundisho yake yamekuwa muhimu katika madhehebu yote ya kiprotestanti si tu katika makanisa yanayoitwa ya kilutheri
ndiye aliyefungua mlango walipopitia wengine waliojulikana baadaye kama wabatisti wakalvini waanglikana n
lakini wote walitegemea sehemu za mafundisho yake
hata umoja wa ndugu wamoravia uliomtangulia baadaye ulimfuata katika mafundisho kadhaa kama vile juu ya sakramenti au juu ya neema ya mungu
wakristo wawe waprotestanti au wakatoliki hawawezi kukwepa nafsi na ujumbe wa mtu huyo mwenye hisia kali za kidini
kilichomkosesha raha ni suala la mungu ambalo lilimtawala na kumsukuma katika safari ya maisha yake
nitawezaje kuwa na mungu mwenye huruma swali hilo lilikuwa linachoma moyo wake na kuathiri utafiti wake na mapambano yake ya ndani
kwa luther teolojia haikuwa suala la elimu tu bali mapambano na nafsi yake kuhusu mungu na hatimaye na mungu mwenyewe
swali hilo lililomtesa kwa muda mrefu lilijibiwa aliposoma waraka kwa waroma sura ya mstari wa kwa zawadi ya neema ya mungu watu wote hukubaliwa kuwa waadilifu kwa njia ya yesu kristo anayewakomboa
alimkuta huyo mungu mwenye huruma katika ijili ya yesu
aliandika katika kristo msulubiwa vinapatikana teolojia halisi na ujuzi wa mungu
siku hizi wakatoliki na waprotestanti wanazidi kuelewana kushirikiana na kuheshimiana
wanatambua kwanza kinachowaunganisha ambacho ni zaidi ya kile kinachowatenga kwanza imani ileile katika mungu mmoja mwenye nafsi tatu ufunuo wake mafundisho makuu kuhusu wokovu n
kuna ushirika halisi ingawa si kamili kati ya wale wote waliomuamini yesu kristo na kubatizwa
hivyo wakatoliki wanamuangalia luther tofauti na zamani
kwa kipindi kirefu cha maisha yake alikuwa mkristo na padri wa kanisa katoliki
kwa jumla kwa wakatoliki mafumbo ya imani yana pande mbili ambazo zisitenganishwe hata zikionekana kupingana kumbe luther alipenda kusisitiza mmoja na kukanusha mwingine
hivyo kwa wakatoliki mara nyingi alichokiri ni sahihi alichokanusha si sahihi
jinsi alivyopinga upapa na sakramenti saba haiwezi kukubaliwa na wakatoliki lakini katika mambo kadhaa anaweza kueleweka
tatizo lenyewe lililokuwa chanzo cha farakano lile yaani vyeti vya rehema miaka michache baadaye liliondolewa na kanisa lenyewe
mtaalamu mmoja alisema luther asingetengwa na kanisa katoliki la leo wala mwenyewe asingejitenga siku hizi
walutheri wa leo wanakumbuka kwa masikitiko kauli za kikatili za martin luther dhidi ya wayahudi zilizochangia chuki dhidi yao iliyofikia kilele chake katika karne ya ujerumani wa hitler ulipojaribu kuwamaliza wote
wanalaumu pia dhuluma dhidi ya wabatisti ambazo martin luther alizitetea kiteolojia
tena wanasikitikia jinsi alivyohamasisha watawala kukomesha wakulima katika vita dhidi yao
hatimaye hawawezi kukubali hoja zake za kumfanya papa kuwa ndiye mpingakristo hata kama mapapa walistahili lawama mbalimbali
hii ni orodha ya nchi huru au maeneo ya kujitegemea kufuatana na idadi ya wakazi
namba zinazotajwa zimenakiliwa kutoka en wikipedia list of countries by population katika septemba bila kuhakikisha takwimu ni sawa
orodha hii inajumuisha nchi zote na maeneo mengine yanayotambuliwa na um na pia taiwan
japan ni nchi ya visiwa katika pasifiki mkabala wa mwambao wa mashariki ya asia
wajapani wenyewe hutumia jina la nihon au nippon lenye maana ya mwanzo wa jua
nchi ina eneo la km 
 na wakazi milioni idadi hiyo imeanza kupungua
ilikuwa nchi ya kwanza nje ya ulaya iliyofaulu kujenga jamii ya viwanda
japani ni funguvisiwa yenye visiwa zaidi ya 
 mbele ya pwani ya uchina korea na urusi siberia
visiwa vikubwa na muhimu zaidi ni vinne tu ndivyo honshu hokkaido shikoku na kyushu
safu ya milima inapita visiwa vyote vikubwa na kusababisha msongamano makubwa ya wakazi katika miji kutokana na uhaba wa ardhi ya kukalia
hali halisi japani yote ni safu ya milima tu inayopanda juu kutoka msingi wa bahari na vilele vya milima yake huonekana juu ya uso wa bahari kama visiwa vikubwa au vidogo
kijiolojia eneo hili liko kwenye mstari ambako mabamba ya gandunia ya ulaya asia pasifiki na ufilipino hukutana
hii ni sababu ya kuwepo kwa volkeno katika japani na takriban kati ya hizo ni hai pia kutokea kwa matetemeko ya ardhi ya mara kwa mara
hivyo japani ni sehemu ya pete la moto la pasifiki linalozunguka bamba la pasifiki
japani inapatwa kila mwaka na dhoruba kali aina ya taifuni
nchi inajikinga na mitambo mengi ya kutoa taarifa ya tsunami kuanza pia mitambo ya kufunga milango ya mabandari
wajapani wengi hukalia sehemu ndogo ya za nchi
kuna miji kumi yenye wakazi zaidi ya milioni moja
usafiri ndani ya japani ni hasa kwa treni mabasi na ndege
treni ya shinkansen visiwani honshu na kyushu ni kati ya treni zenye mkasi mkubwa duniani
japan ina mikoa arbaini na saba
kila mkoa inasimamiwa na gavana mmoja bunge na urasimu utawala
kila mkoa umegawanyika katika miji na vijiji
kwa sasa manispaa ya japani inaundwa upya kwa kuunganisha mikoa miji na baadhi ya vijiji
mabadiliko haya yatapunguza idadi ya miji nchini japani
visiwa vilikaliwa na binadamu tangu miaka kk
wakazi wa sasa wametokana na mchanganyiko wa makabila asili kama waainu na wakorea waliovamia visiwa hivyo
japani ni nchi ya tatu duniani kwa ukubwa wa uchumi
wajapani wanaweza kushiriki ibada za dini mbalimbali kadiri wanavyojisikia lakini asilimia hawana dini maalumu
wabuddha ni asilimia wafuasi wa madhehebu ya shinto ni asilimia wakristo sanasana ni asilimia 
new delhi kihindi kiurdu ni mji mkuu wa uhindi na kitovu cha jiji kubwa la delhi
pamoja na delhi yote kuns wakazi zaidi ya milioni kumi
iko katika kaskazini ya nchi kwenye kingo za mto yamuna katika tambarare ya bonde la ganga
delhi ina historia ndefu sana iliyoanza mnamo mwaka kk
iliharibiwa mara nyingi na kujengwa upya na kubadilisha jina pamoja na wakazi na watawala wake
katika karne ziliyopita ilikuwa mji mkuu wa dola la moghul na tangu wa uhindi wa kiingereza
mji mpya ulijengwa kando ya delhi ya kale na kukabidhiwa mwaka 
ulisanifiwa na wasanifu waingereza edwin lutyens na herbert baker 
tangu mwaka new delhi ni mji mkuu wa uhindi huru
ganga kisanskrit ga ga ni mto mkubwa katika uhindi wa kaskazini
mto una uefu wa km unapita nchi za uhindi na bangla desh asien
chanzo chake ni katika milima ya himalaya inapokutana mito ya alaknanda na bhagirathi
kutoka hapa inaendelea kuelekea kusini mashariki hadi tambarare ya bengali
nchini bangla desh inaunganika na mto brahmaputra na kuwa na delta kubwa hadi kuingia katika bahari hindi
wafuasi wa dini ya uhindu mara nyingi wanajaribu kuhiji mtoni kabla ya kufa wakitumaini ya kwmaba maiti itachomwa na majivu kumwagika mtoni
kuoga mtoni kunatazamiwa kama bafu ya kuondoa dhambi
azori kireno ilhas dos a ores visiwa vya vipanga ni funguvisiwa ya ureno ya visiwa tisa kubwa na vidogo vingine katika atlantiki takriban km magharibi ya ulaya na km mashariki ya amerika ya kaskazini
ni jimbo la kujitawala la ureno regi o aut noma dos a ores na sehemu ya umoja wa ulaya
visiwa vyote ni vya asili ya kivolkeno hali halisi ni vilele vya milima mirefu sana vinavyotoka nje ya maji kutoka msingi wa bahari
milima hii ya kivolkeni ni sehemu ya mgongo kati wa atlantiki yanapokutana mabamba ya gandunia ya amerika ya kaskazini na afrika
mlima wa pico kwenye kisiwa cha pico ni mlima mrefu wa ureno mwenye kimo cha juu ya ub
visiwa viligunduliwa na mabaharia wareno mwaka vilipatikana bila wanadamu
wakazi wa kwanza walifika kutoka ureno mwaka wakaunda utawala wa kampuni uliporokoa katia uasi wa wanajeshi wahindi wa jeshi lake mwaka 
usultani wa omani kwa kiarabu saltanat um n ni nchi ya bara arabu katika asia ya magharibi
imepakana na maungano ya falme za kiarabu saudia na yemen halafu bahari hindi na ghuba ya omani
utawala wa nchi hufuata muundo wa kifalme usiobanwa na masharti ya katiba
omani ilikuwa kituo muhimu cha biashara kwenye bahari hindi na ghuba ya uajemi tangu milenia mbili kk
kati ya miaka na mji wa maskat na pwani ya omani vilitawaliwa na ureno
makabila ya bara yaliunganika chini ya maimamu wa madhehebu ya kiislamu ya waibadiya na imam nasir ibn murshid alifaulu kupunguza eneo la wareno
mfuasi wake sultan ibn saif aliwafukuzwa wareno kabisa na kushambulia vituo vyao kwenye pwani ya afrika ya mashariki
masultani wa omani walitawala pwani ya afrika ya mashariki katika karne ya 
mwaka sultani sayyid said alihamisha mji mkuu wake kutoka omani kuja mji wa zanzibar unguja
baada ya kifo chake mwaka dola liligawiwa kuwa nchi mbili wakazi wengi ni waarabu wabeluchi wahindi waafrika n
wenyeji karibu wote ni waislamu wakati wageni ni wa dini nyingi tofauti
lugha rasmi na ya kawaida ni kiarabu lakini kibeluchi kiurdu na kiingereza pia vinatumika sana
cms haikuwa shirika la kwanza ya misioni katika kanisa anglikana
lilitokea katika harakati ya kiinjili yaani maungano ya wakristo si chombo cha uongozi wa kanisa waliotaka kuchangia katika ujenzi wa kanisa kwa hiari yao
walikazia imani kufuatana na jinsi walivyoelewa biblia kupokea imani kwaa moyo na maisha kulingana na maadili ya imani
cms ilianzishwa mwaka kwa jina la shirika la misioni kwa afrika na mashariki society for missions in africa and the east ilikuwa na mwanzo mgumu kwa sababu katika miaka kumi ya kwanza ilikosa kabisa waingereza waliojitolea kupokea wito la kwenda afrika
kwa hiyo cms ilianza na wajerumani waluteri wawili melchior renner kutoka wurtemberg na peter hartwig kutoka prussia waliokubali kwenda januari kwenda freetown sierra leone na kuanza kazi na watoto waafrika waliokombolewa kutoka utumwani
hadi mwaka cms ilituma freetown wamisionari wote wajerumani waluteri pamoja na wakristo raia kama wakulima na walimu ikatunza watoto walioninuliwa kutoka utumwani au kuokelewa na jeshi la uingereza kutoka jahazi za wafanyabiashara ya watuma
 shirika lilibadilisha jina kuwa the church missionary society for africa and the east
liliendelea kupanusha maeneo yake ya kazi hadi uhindi na new zealand
 shirika lilijiweka kabisa chini ya maaskofu wa kanisa anglikana
 shirika lilianza kazi katika ethiopia kwa matumaini kuchangia katika maendeleo ya kanisa la liorthodoksi na kuhubiri injili kati ya makabila ya wagalla katika kusini ya nchi
lakini wasiwasi kati ya viongozi wa ethiopia kuhusu kuongezeka kwa wageni nchini ziliwapasa waprotestant kuondoka 
mmoja kati ya wamisionari kutoka ethiopia mjerumani dr
ludwig krapf aliamua kuwalenga wagalla kutoka pwani la afrika ya mashariki
 alifika zanziibar akajipatia kibali cha sultani sayyid said cha kuanzisha kituo cha misioni huko mombasa
 krapf alifika mombasa akianza mara moja kujifunza kiswahili pamoja na lugha ya mijikenda walio wazalendo wa eneo hili
hapa mombasa mke na mtoto waliugua malaria wakafa
krapf akahamia ndani ya bara akaanzisha kituo cha rabai mpya
 misionari mwingine johannes rebmann alikuja na kufanya kazi pamoja naye
hapa rabai mpya krapf alitunga kamusi na sarufi ya kiswahili ya kwanza
krapf hakufaulu kuwafikia wagalla wala kuwabatiza watu wengi tena lakini aliweka msingi muhimu kwa maendeleo ya kanisa la kikristo pia kwa jamii yote ya afrika ya mashariki kwa kazi yake ya kilugha
kwa ujumla cms ilianzisha kanisa la kikristo mahali pengi duniani
maskat kiarabu ni mji mkuu pia mji mkubwa wa omani
tangu karne ya pili ulijulikana kama bandari ya biashara ya kimataifa hasa ya uvumba
 ilivamiwa na wareno waliokaa hadi kufukuzwa mwaka na sultani bin saif
baadaye mji ulishambuliwa na waajemi pia na waarabu wahabiyya lakini sultani sayyid said alifaulu kutetea utawala wake
sayyid said alihamisha baadaye mji mkuu wake kwenda zanzibar
serikali ya sultani qaboos bin said iliweza kuboresha maisha ya wananchi tangu hasa kutokana na mapato ya mafuta ya petroli
uvumba pia ubani ni utomvu kavu mwenye harufu ya kupendeza ukichomwa
inapatikana kutoka miti ya aina boswellia thurifera pia boswellia sacra
matumizi yake ni katika ibada za kidini lakini pia nyumbani
mataifa ya kale ya mashariki ya kati yalitumia uvumba mahekaluni kwa mfano wamisri wayahudi na waroma wa kale
kutoka kawaida ya uyahudi lakini pia ya dola la roma matumizi yake yameingia katika ukristo na katika liturgia za kanisa katoliki na kanisa kirthodoksi
waprotestanti huwa hawaitumii isipokuwa sehemu za waanglikana na waluteri wenye mwelekeo wa kukazia urithi wa kiliturgia
kuna pia matumizi kama dawa ya kumeza kwa kusudi la kuimarisha akili na kumbukumbu lakini pia kwa kupambana na ugonjwa wa jongo
wamisri wa kal waliitumia kwa kutunza maiti ya marehemu
miti ya boswellia hustawi katika maeneo yabisi kama yemen omani somalia ethiopia na sehemu za bara hindi mbali na nchi zenye rutba nzuri na watu wengi
hivyo uvumba ulitafutwa sana na kufanyiwa biashara kama bidhaa yenye thamani
katika taarifa ya biblia uvuma ilikuwa kati ya zawadi zilizopelekwa bethelehemu na mamajusi wa mashariki
fritz pregl septemba huko laibach leo lubljana slovenia desemba graz austria alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya austria
aligundua mbinu za umikrokemia yaani uchambuzi wa kikemia penye kiasi cha dutu kidogo sana jinsi ilivyo mara nyingi katika uchambuzi wa sampuli za seli au viowevu vya kibinadamu kwenye maabara ya hospitali
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
kundi la lra ambalo lilijulikana kwa vitendo vyake dhidi ya wenyeji wa uganda kaskazini limeteka nyara takribani watoto na kusababisha watu milioni 
 kukimbia makazi yao tangu uasi wao ulipoanza mwaka 
joseph kony alizaliwa mwaka katika kijiji cha odek kinachopatikana mashariki mwa gulu kaskazini mwa uganda wazazi wake walikuwa wakulima
aliwapenda wadogo zake lakini walipomkosea aliwaadhibu
katika ujana wake joseph kony alifunzwa kuwa mganga wa kijiji na kakake mkubwa benon okello na kakake alipoaga alichukua kikamilifu wajibu wa kuwa mganga wa kijiji
alipokosewa alipendela kupigana badala ya maelewano kwa njia ya mazungumzo
akiwa shuleni alitaniwa kwa ukubwa wake na walimu walimpa wakati mgumu kwa sababu hakuonekana muerevu sana
babake alikuwa mteandakazi wa mungu katika kanisa katoliki na mamake alikuwa muangilikana kony alikuwa alatare kwa miaka kadhaa
aliacha kwenda kanisani akiwa na umri wa karibu miaka 
aliachaia masomo yake shule ya upili na alipata umaarufu mwezi wa januari mwaka akiwa na miaka ishirini na kitu hivi
kundi lake lilikuwa moja ya makundi makubwa yaliyoibuka huko acholi wakati wa vuguvugu maarufu la roho mtakatifu lililoongozwa na alice auma aka lakwena
mwanzoni kundi la kony s liliitwa united holy salvation army uhsa na halikuchukiliwa kama tisho na nra
kufikia mwaka baada ya mkataba kati ya nra na uganda people s democratic army kuongeza makundi yake mengine ya wapiganaji pamoja na kusajili watoto kwa nguvu kulilifanya kundi la united holy salvation army kuwa jeshi lililoogofya
inakadiriwa kuwa amechukuwa watoto zaidi ya 
 wavulana na wasichana tangu lra ilipoanza kupigana mwaka 
mmara nyingi aliua jamaa na majirani wa watoto hawa alipokuwa akiwateka na kuwalazimisha wapigane katika jeshi lake
kamanda wa kundi lilosalia la upda alikuwa odong latek ambaye alifanikiwa katika kumshawishi kony atumie mbinu za kisasa za kijeshi kinyume na majaribio ya awali ambayo yalihusu mashambulizi ya mslaba na kutumia maji matakatifu
mbinu hii mpya ilifanikiwa na uhsa mapigano madgomadogo lakini waliweza kuwashinda nra
baada ya ushindi huu nra ililipiza kizazi kwa kudhoofisha kundi la kony kisiasa na kampeni iliyoitwa oparation north
kufikia mwaka alilipa hilo kundi jiypa la muungano wa jeshi la kikristo la demokrasia na ni katika wakati huu ndiyo waliowateka nyara wasichana kutoka shule za upili za sacred heart secondary na st
mary s girls school operation north iliharibu kabisa kile kingekuwa wanamugambo wa lord s resistance army hata hivyo ingawa idadi yao ilipungua kutoka maelfu hadi mamia waliendelea kuwavamia raia na washirika wa nra
mazungumzo ya bigombe ya mwaka yalifunua mengi kumhusu joseph kony
betty bigombe alikumbuka kwamba mara ya kwanza alikutana na kony na wafuasi wake walitumia mafuta kujikinga na risasi na pepo mbaya
katika barua ilyohusu mazungumzo ya baadaye kony pia alieleza kwamba sharti angetafuuta ushauri kutoka kwa roho mtakatifu
mazungumzo yalipoanza walisisitiza kwamba viongozi wa dini washirikishwe na walifungua mkutano kwa maombi yaliongozwa na mkurugenzi wa masuala ya dini wa lra bw
hatimaye katika mazungumzo ya amani ya mwaka kony aliingia huku wanaume waliovaa majoho wakiwa mbele yake wakimyumyizia maji takatifu
juhudi nyingi za kimataifa za kuleta amani na kukomesha utekaji nyara wa watoto na kony na wanamugambo wa kundi lake la lord s resistance army zilifanyika kati ya na 
juhudi zote zilishindwa kumaliza utekaji nyara wa watoto ubakaji askari jeshi watoto mauji ya raia ikiwemo usambuliaji wa kambi za wakimbizi
baada ya shambulizi la tarehe septemba marekani ilitangaza rasmi wanamugambo wa lord s resistance army kuwa kundi la kigaidi na joseph kony kuwa gaidi
josph kony alifikiriwa kuwa mtu mwenye pepo amesawiriwa kama ama kma masihi au shetani
inadaiwa kuwa angekwea hadi kileleni cha milima na kulala huko kwenye jua kali kwa siku kadhaa
angefunikwa na kundi la kumbikumbi wekundu ambao waliing ata ngozi yake kwa undani
mafuta kutoka mti uitwao yao ilipakwa mwilini mwake
kisha aliingia kwenye pango na kushinda huko pekee kwa majuma kadhaa
alichowaamuru watoto wafanye kilikuwa kitu cha upuzi aliwaambia kuwa iwapo wangechora mslaba kwenye vifua vyao na mafuta wangekingwa kutoka kutoka kwa risasi
kony anasisitiza kwamba wanamugambo wa lord s resistance army wanapigania amri kumi
tarehe oktoba mahaka ya kimataifa ya uhalifu icc ilitoa vibali vya kukamtwa kwa wanamugambo watano wa kundi la lord s resistance amy kwa uhalifu dhidi ya haki za binadamu kufuatia kufunguliwa mashitaka
siku iliyofuata waziri wa ulinzi wa uganda amama mbabazi alidokeza kuwa joseph kony naibu wake vincent otti na makamanda wa raska lukwiya okot odiambo na dominic ongwen walikuwa miongoni mwa wale ambao vibali vyao vya kukamtwa vilitolewa
kwa mujibu wa msemaji wa jeshi jeshi la uganda lilimua lukwiya tarehe agosti 
juma moja baadaye tarehe oktoba mwendesha mashitaka mkuu wa icc luis moreno ocampo alitoa maelezo kuhusu mashitaka yaliyomkabili kony
kuna jumla ya mashtaka yakiwa ni uhalifu dhidi ya haki za binadamu ambayo ni pamoja na mauaji utumwa utumwa wa ngono na ubakaji
kuna mashitaka mengine ya uhalifu wa kivita ambayo ni pamoja na mauaji ukatili kwa raia ushambulizi wa kimakusudi kwa raia uporaji mali ubakaji na kusajili watoto kwa nguvu katika vikosi vya waasi
ocampo alisema kwamba kony aliwateka wasichana kuwatoa kama zawadi kwa makamanda wake
jeshi la uganda limejaribu kumua kony kwa shutuma za upinzani
tarehe julai kony alikutana na viongozi kadhaa kitamaduni kisiasa na viongozi wa dini kutoka kaskazini mwa uganda mafichoni mwake katika msitu wa kondo kuzungumzia vita
siku iliyofuata agosti alivuka mpaka na kuingia sudan kuzungumza na makamu wa rais wa kusini mwa sudan riek machar
tarehe novemba kony alikutana na jan egeland umoja naibu wa katibu mkuu wa umoja wa mataifa anayeshughulikia masuala ya kibinadamu na misaada ya dharura
kony aliambia shirika la habari la reuters hatuna watoto wowote
haijulikani iwapo kony ana miliki au hamilki rasilimali yoyote amabyo inaathiriwa na maelezo yaliyotolewa
 desemba kwa mujibu wa kikosi cha kulinda amani cha umoja wa mataifa waasi wa lord s resistance army lra waliwaua watu na kuteka nyara watoto wakati wa sherehe iliyofadhiliwa na kanisa katoliki huko faradje katika jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
desemba jeshi la kongo pamoja na vikosi vya jeshi la uganda na sudan vilivamia waasi wa lra wakiwa na lengo la kuwanyang anya silaha waasi wa lra
mapigano ya tours na poitiers ilikuwa vita ya mwaka kati ya jeshi la waarabu waislamu kutoka hispania na jeshi la wafranki katika ufaransa ya kati
waarabu walikuwa walienea katika sehemu kubwa ya hispania tangu mwaka wakaendelea kushambulia maeneo ya wakristo katika kaskazini
jeshi la mwaka likiongozwa na jemadari abdul rahman al ghafiqi lilivamia miji ya ufaransa na kubeba mateka yao
jeshi la wafranki kabila kubwa ya wagermanik waliotawala ufaransa chini ya makamu wa kifalme karolo martell lilikutana nao karibu na miji ya tours na poitiers
karolo aliwasubiri wanajeshi wa nyongeza kutoka kwa waskasonia na walangobardia waarabu waliwasubiri wafranki watoke nje ya misitu walipokuwa na kambi yao
mwishowe waarabu walishambulia siku ya saba lakini walishindwa kuvunja msimamo wa wakristo
jemadari abdul rahman al ghafiqi aliuawa mapiganoni jeshi lake likakimbia na kurudi hispania
ushindi huu wa wafranki hutazamiwa mara nyingi kama hatua muhimu ya kuzuia uenezaji wa uislamu katika ulaya ya magharibi
hata kama waarabu walirudi miaka mitatu baadaye walishindwa tena wakikutana tena na wafranki waliojiamini wakishikamana kuzuia majaribio yote ya waarabu kueneza utawala wao nje ya hispania
waarabu waliendelea kukaa hispania kwa karne zilizofuata lakini uenezaji wao ulisimamishwa
historia ya eritrea inahusu eneo la afrika mashariki ambalo wakazi wake leo wanaunda jamhuri ya eritrea
hadi karne ya maeneo ya eritrea yalikuwa sehemu ya ethiopia
pwani ilikaa karne nyingi chini ya utawala wa uturuki au baadaye misri kama nchi zenye nguvu kwenye bahari ya shamu
historia ya eritrea kama eneo la pekee jinsi ilivyopata uhuru mwisho wa karne ya ilianza na ukoloni wa italia
mnamo novemba kampuni ya biashara ya kiitalia ya rubattino ilinunua bandari ya assab kutoka kwa sultani wa afar
ilikuwa inatafuta kituo kwa meli zake zilizoanza kupita katika bahari ya shamu baada ya kufunguliwa kwa mfereji wa suez mwaka uleule
serikali ya misri ilipinga mapatano hayo kwa sababu ilidai eneo lilikuwa chini ya amri yake
makubaliano hayakufikiwa hadi serikali ya italia ilipochukua moja kwa moja mali ya kampuni kama koloni lake la kwanza katika afrika
tangu kuporomoka kwa utawala wa misri nchini sudan baada ya vita vya al mahdi misri ilijiondoa pia katika pwani ya kusini mwa bahari ya shamu
italia ilitumia nafasi hiyo na tarehe februari ilipeleka wanajeshi mjini massawa na kuitangaza kuwa koloni lake
waitalia waliendelea kuunganisha maeneo yao ya assab na massawa
baadaye walijaribu kupanua utawala wao kutoka tambarare za pwani hadi nyanda za juu zilizokuwa chini ya dola la ethiopia
hivyo upanuzi wa italia katika nyanda za juu ulikutana na upinzani
tarehe januari jeshi la waitalia walioelekea kaskazini lilishambuliwa karibu na massawa kwenye kijiji cha dogali na kushindwa na ras alula aliyekuwa mtemi chini ya negus ya ethiopia
waitalia walipaswa kuongeza wanajeshi ili kuhakikisha utawala wao
baada ya yohanne iv kufariki katika mapigano na jeshi la al mahdi waitalia walichukua nafasi hiyo ya kuziingia nyanda za juu za tigray na kujenga vituo vyao huko
mfalme mpya menelik ii tarehe mei aliutia sahihi mkataba wa wuchale uliokubali utawala wa italia juu ya kanda ya pwani pamoja na maeneo kadhaa ya nyanda za juu za tigray
waitalia walijaribu kumdanganya negus katika mkataba huo kwa kuingiza maneno katika nakala ya kiitalia yaliyosema ethiopia itakuwa chini ya ulinzi wa italia
italia ilijibu kwa kuvamia ethiopia kwa jeshi kubwa
jeshi hilo lilishindwa na waethiopia katika mapigano ya adowa tarehe machi 
italia ilipaswa kukubali uhuru wa ethiopia katika mkataba wa amani tarehe oktoba 
ethiopia ilikubali mamlaka ya italia juu ya koloni lake katika kaskazini
baada ya kumaliza mashindano na ethiopia italia tarehe januari iliunganisha maeneo yake yote katika koloni lililoitwa eritrea kufuatana na jina la kale bahari ya eritrea
katika kipindi hiki cha utawala wa kikoloni eritrea ilitokea kama jamii na eneo la pekee
koloni la eritrea liliunganisha maeneo matatu yenye tabia za pekee italia ilianzisha miradi ya kufanya eritrea chanzo cha malighafi kwa ajili ya uchumi wa italia
kijiji cha asmara katika nyanda za juu kilikuwa mji mkuu wa koloni na kupanuliwa kuwa mji kwa ajili ya walowezi waitalia
katika miaka ya idadi ya motokaa zilizoendeshwa asmara ilishinda idadi ya magari ya binafsi mjini roma
urithi huo wa majengo umekuwa sababu ya kuingiza asmara katika orodha ya urithi wa dunia ya unesco
waitalia walipanga na kujenga miji mingine kama vitovu vya biashara mabandari vituo vya kijeshi au vya kiuchumi
idadi ya wakazi wote ilikadiriwa kuwa takriban mwaka 
idadi hiyo iliongezeka haraka kufikia zaidi ya mnamo 
idadi ya wasemaji wa kitigrinya iliongezeka kutoka asilimia mwaka kuwa asilimia mwaka 
mwisho wa vita kati ya vikundi mbalimbali na kupatikana kwa huduma za kiafya pamoja na kuongezeka kwa upatikanaji wa chakula vyote vilichangia katika kuongezeka kwa idadi ya watu
kati ya mabadiliko makubwa ulikuwa ujenzi wa barabara na reli kati ya massawa asmara keren na agordat
viwanda kadhaa vilianzishwa pia migodi ya kuchimba mawe au madini
sehemu za waeritrea waliingia katika maisha ya ajira ya kibepari
hivyo maarifa ya wakazi wa eritrea hasa katika nyanda za juu yalikuwa tofauti na wenzao katika ethiopia yenyewe walioendelea kuishi chini ya utaratibu wa kikabaila
waeritrea walisukumwa katika maisha ya kisasa na uchumi wa fedha
hadi mwaka eritrea ilikuwa tayari na tabaka la wafanyakazi wa viwandani na katika miji pia tabaka la wasomi wenye elimu ya kisasa
baada ya mussolini kushika serikali siasa ya italia ilibadilika
wafashisti walidharau waafrika na kuanzisha siasa ya ubaguzi wa rangi
wenyeji walipewa tu shughuli duni kabisa katika utumishi wa serikali
italia ya kifashisti ilifanya mipango ya kulipizia kisasi mapigano ya adowa ikiandaa vita dhidi ya ethiopia
silaha mpya za italia zikiwemo za kikemikali zilishinda jeshi la negus hivyo ethiopia yote ikawa koloni la italia kwa miaka michache
waitalia walishindwa katika vita vikuu vya pili ya dunia mwaka ambapo waingereza waliteka ethiopia pamoja na eritrea
mwaka huo umoja wa mataifa ulikabidhi eritrea kwa ethiopia kama eneo la pekee lenye serikali na bunge lake katika shirikisho
baada ya tukio hilo vikundi vya wanamgambo walienda porini kupigania kwa silaha uhuru wa eritrea
wakati wa sensa ya mwaka wilaya ilikuwa na wakazi 
vita vya uhuru wa eritrea vilitambakaa mwaka baada ya ufalme kupinduliwa na umakisti kuingia na rundo la jeshi lililoitwa derg kuchukuwa mamlaka na baadaye kuvamia eritrea
ukorofi wa serikali ya mengistu haile mariam ilifanya mengi kuongeza waliotumaini uhuru wa eritrea katika miaka ya 
ukombozi wa eritrea ulitegemea rundo la eritrean liberation front elf ambayo pia inaitwa jebha na eritrean people s liberation front eplf ambaye pia inaitwa shaabia
elf ilikuwa na waislamu wengi wa pwani na wahifadhi wa tedo za wananchi na eplf wengi wakristo kutoka nyanda za juu za tigrayi waamini makisti ulenin
elf ilisaidiwa na wafadhili waarabu na eplf kutoka nchi za kikomunisti zilizokuwa upande wa urusi lakini badaye nchi hizo zikapinduka na kusaidia derg ya mengistu haile mariam
elf na eplf hazikuweza kufanya kazi pamoja na kwa hiyo eplf ikaimaliza elf na kuendelea kutafuta uhuru
vita vya uhuru viliisha mwaka waeritrea na waasi waethiopia kutoka tigray walishinda jeshi la ethiopia na kuteka addis ababa serikali ya derg ikaanguka miaka miwili baadaye
baada ya kura ya wakazi wa eritrea kukubali karibu kwa kauli moja uhuru wa nchi ulitangazwa tarehe mei na kukubaliwa kimataifa
tangu hapo nchi inaendeshwa na chama kimoja bila uchaguzi
awali uhusiano na serikali mpya ya ethiopia ulikuwa mzuri lakini baada ya miaka ya kwanza ulizorota
mwaka kulitokea vita kati ya eritrea na ethiopia vilivyokwisha na ushindi wa ethiopia
wanajeshi la kulinda amani la um wanajaribu kutunza hali ya kutopigana
eritrea eplf or shaebia ikawa chama pekee kinachotawala eritrea kwa sheria na kubadilisha jina people s front for democracy and justice pfdj
mwaka vita vya mpaka na ethiopia vilileta kifo kwa wanajeshi wengi kwa nchi zote mbili na eritrea uchumi wake ukafifia na wananchi wakahangaika sana
umma wa nchi ukanza kuhama na uchumi kukosa maendeleo
eritrea ni nchi moja ya afrika ambapo kuna shida ya mabomu ya ardhi
serikali ya ethiopia iliwafukuza waeritrea ambao waiishi ethiopia ama watu waliokuwa na utamaduni wa eritrea baada ya vita na eritrea
hata baada ya kuonyesha maendeleo kidogo kwa uchumi na siasa serikali ya eritrea inanyanyasa magazeti na waandishi na pia watu kwa siasa
serikali yenyewe hata haijaweza kuweka katiba mpya na kuleta kura ya kidemokrasia
baadaye serikali ya eritrea imeweza kusisitiza desturi ya ukoloni wa waitalia ambayo inadai kanisa na dini kujiandikisha kwa serikali na kupewa ruhusa wa kuhubiri
dini zilizopewa ruhusa na serikali ni kanisa la kiorthodoksi la eritrea kanisa katholiki kanisa la mekane yesus walutheri na uislamu
nyingine zote hasa zenye itikadi kali zimebanwa kote nchini
vita vya eritrea na ethiopia viliisha mwaka kwa mashauriano yanayojulikana kama mapatano ya algiers
makubaliano mengine ya algiers yalikuwa kuanzisha usawazisho wa mwisho wa mpaka uliyobishaniwa kati ya eritrea na ethiopia
komisheni iliyokuwa na madaraka kutoka kwa um iliyoitwa komisheni ya mpaka wa ethiopia na eritrea eebc baada ya mashauriano mrefu ilikata maamuzi ya mwisho mnamo aprili lakini maamuzi yao yakakataliwa na ethiopia
kutoka oktoba bishano la mpaka bado limebaki kuwa swali hata kama umakini na mkomo wa vita unaangaliwa kwa kazo
mapigano ya adowa yalitokea tarehe machi katika nyanda za juu za tigray kati ya jeshi la italia kwa upande mmoja na la ethiopia kwa upande mwingine
mwaka mtemi wa shewa menelik ii alijitangaza negus wa ethiopia baada ya kushinda mapigano kati ya watemi wa ethiopia yaliyofuata kifo cha negus aliyemtangulia yohanne iv
katika hilo menelik alisaidiwa na waitalia ambao walishika eritrea tayari
mnamo mei menelik alifanya mkataba wa wuchale alimokubali utawala wa italia juu ya kanda ya pwani pamoja na maeneo kadhaa ya nyanda za juu za tigray yakiwemo mazingira ya asmara ya leo
italia ilidai kutokana na nakala ya kiitalia ya mkataba huo haki ya ulinzi juu ya ethiopia
nakala ya kiethiopia haikuonyesha vipengele kuhusu ulinzi wa italia juu ya ufalme wa ethiopia
menelik aliimarisha utawala wake na mwaka alikana mkataba
italia ilijibu kwa kuvamia ethiopia kwa jeshi kubwa mnamo oktoba 
menelik aliweza kukusanya takriban wanajeshi na kuwaongoza hadi tigray jimbo jirani na eritrea
mapigano ya kwanza ndani ya tigray ya amba alagi desemba na ya mekelle hayakuenda vizuri kwa waitalia
waethiopia walishindwa kuteka boma la mekelle lakini waitalia walifungwa ndani kwa wiki tatu
mwishowe waliondoka baada ya mapatano na negus menelik ii na kurudi eritrea
sehemu kubwa ya jeshi la italia haikuingia bado katika mapigano
lakini alijua ya kwamba menelik hataweza kulisha askari wengi hivi kwa muda mrefu katika milima ya tigray akataka kusibiri hadi jeshi la negus litakapoanza kusikia njaa na kupungua
lakini serikali ya roma ya waziri mkuu francesco crispi baada ya kupokea habari za mapigano ya kwanza iliona aibu ya kushindwa na waafrika ikamwamuru gavana ashambulie mara moja
baratieri aliongoza jeshi lake la vikosi vinne katika milima ya tigray
jeshi lake lilikuwa na vikosi vitatu vya waitalia na kikosi kimoja cha askari kutoka eritrea
hii ilikuwa nusu ya waitalia wote waliopatikana katika eritrea
baratieri alijua ya kwamba kulikuwako kambi kubwa ya waethiopia karibu na mji wa adowa alitaka kuwashambulia asubuhi wakati wa kucha kabla hawajaamka
lakini vikosi vyake vilipotea njia gizani waliposogea mbele usiku hawakufika kwa utaratibu mzuri mahali walipokutana na jeshi la negus
jeshi la menelik lilikuwa la wanajeshi hadi 
wengi wao walikuwa na bunduki zilizonunuliwa katika miaka iliyotangulia na menelik kutoka kwa wafanyabiashara waitalia
makelele yaliamsha waethiopia wote waliochukua haraka nafasi zao juu ya milima wakiwashambulia waitalia waliosogea mbele bondeni
waitalia walishindwa wengi kuuawa na wengine walikimbia wakirudi eritrea
wanajeshi wao waliuawa na kujeruhiwa wakawa wafungwa kati yao jenerali mmoja
waethiopa walipoteza watu na kujeruhiwa
waitalia walipaswa kuacha nyuma mizinga yote bunduki na vifaa vingi
sababu hazieleweki waziwazi lakini wataalamu hutaja sababu mbalimbali waethiopia waliwatendea wafungwa wazungu vizuri lakini walikata askari wafungwa waeritrea mkono na mguu wa kuume
baada ya habari hizi kufika italia serikali ya crispi ilipinduliwa
serikali mpya ilipaswa kukubali uhuru wa ethiopia katika mkataba wa amani tarehe oktoba 
ushindi wa menelik ulihakikisha uhuru wa ethiopia kama nchi pekee pamoja na liberia isiyowekwa chini ya ukoloni wa ulaya katika bara la afrika
dogali katika tambarare ya pwani la eritrea takriban km kutoka massawa ni mahali pa mapigano yaliyotokea tarehe januari kati ya wanajeshi wa italia na ethiopia
kikosi cha waitalia kilielekea kaskazini kutoka massawa kikashambuliwa kwenye kijiji cha dogali na kushindwa na ras alula aliyekuwa mtemi chini ya negus wa ethiopia
karibu waitalia waliuawa ni wajeruhiwa pekee waliweza kurudi
kuna kumbukumbu ya mapigano kwenye obeliski huko roma na makaburi ya waitalia kwenye mahali penyewe ya kukumbuka waliokufa
tanomura chikuden julai oktoba alikuwa mchoraji maarufu kutoka nchi ya japani
oreste baratieri condino novemba vipiteno agosti alikuwa mbunge wa italia jenerali wa jeshi na gavana wa koloni la eritrea aliyeongoza waitalia katika mapigano ya adowa waliposhindwa vibaya na ethiopia
baratieri alikuwa mwenyeji wa jimbo la tirol sehemu ya dola la austria hungaria leo upande wa kaskazini wa italia
ubini wake asili ulikuwa wa kijerumani baratter lakini aliubadilisha
alishiriki katika mapigano ya vita vya maungano ya italia chini ya giuseppe garibaldi miaka ya na 
mwaka alipewa cheo cha jenerali na kuwa mkuu wa jeshi la italia katika eritrea
baratieri aliongoza wanajeshi wake katika ushindi wa mapigano mbalimbali dhidi ya vikosi vya watemi na makabila ya ethiopia
mwaka alipokea amri za serikali yake ya kushambulia ethiopia baada ya negus menelik ii kukana mkataba wa wuchale
hapo baratieri alitembelea italia na kuwahutubia wananchi akiwaahidia atamleta menelik kama mfungwa
mnamo oktoba baratieri alivuka mto mareb na kuingia ethiopia
baada ya mapigano ya kwanza alijifunza kuhusu jeshi kubwa la menelik akaamua kusubiri hadi akiba za chakula cha waethiopia ziishe
shinikizo hilo lilisababisha baratieri ashambulie mara moja ila katika mapigano ya adowa wanajeshi waitalia na waeritrea walipigwa vibaya na jeshi la menelik lenye wanajeshi kati hadi 
waitalia walipoteza wanajeshi waliokufa au kutekwa wafungwa na adui pamoja na mizinga yote na bunduki 
wengine waliweza kukimbia na kujiokoa kwenda eritrea
baratieri aliweza kujiokoa lakini alisimamishwa mbele ya mahakama ya kijeshi iliyoona ya kwamba alifanya makosa lakini hana hatia
mwaka alijiondoa madarakani na kuchukua pensheni yake
aliishi katika tirol ya kiaustria alipoaga dunia tarehe agosti mjini sterzing vipiteno
yohannes iv kwa jina la dejazmach kassay machi metemma sudan alikuwa ras wa tigray na kaisari wa ethiopia kati ya 
alimfuata tewodros ii akifaulu kutawala juu ya majimbo yote ya ethiopia
 aliweza kuzuia mashambulio ya misri dhidi ya ethiopia
aliuawa katika mapigano ya metemna dhidi ya jeshi la mahdi tar
kichwa chake kilikatwa na kuonyeshwa baadaye omdurman
jimbo la tigray pia tigre ni jimbo la ethiopia ya kaskazini na sehemu za nyanda za juu
wakazi walio wengi hutumia lugha ya kitigray au kitigrinya
idadi kubwa hufuata ukristo wa kiorthodoksi kuna waislamu pia
waziri mkuu wa ethiopia meles zenawi ni mwenyeji wa tigray
mji muhimu wa kihistoria ni aksum ambapo ni chanzo cha ethiopia
mwaka uvamizi wa italia ulishindwa katika mapigano ya adowa
kitigrinya kimetoka katika lugha ya kale ya ge ez iliyokuwa lugha ya nyanda za juu za ethiopia na hadi leo ni lugha ya liturgia katika kanisa la kiorthodoksi la ethiopia na eritrea
katika ethiopia kitigrinya ni lugha ya tatu inayotumiwa na watu wengi baada ya kioromo na kiamhari
wazungumzaji wa lugha hii huitwa watigray ambapo lugha hii kutumika kama lugha maalum miongoni mwao na pia katika vijisehemu vya wahamiaji katika maeneo haya ikiwa ni pamoja na watu wa jamii ya beta israel ambao kwa huishi nchini israeli
lugha hii mara nyingi huchanganywa na lugha nyingine ambazo kwa namna fulani hufanana nazo hasa katika matamshi kwa mfano lugha ya kitigre ambayo lugha hii hutumika katika maeneo ya ukanda wa chini wa eritrea hasa kwa upande wa kaskazini na magharibi mwa mjii huu ambapo lugha hii hutumika
maandiko ya mwanzo kabisa ya lugha ya kitigrinya yanafuata baada ya sheria za jadi zinazopatikana katika wilaya ya logosarda yaliyapo kusini mwa eritrea tokea mwanzoni mwa karne ya 
katika eneo la eritrea wizara ya habari iliamua kuanzisha gazeti la kila wiki liandikwalo kwa lugha ya kitigrinya lilikua likigharimu takribani senti tano na kuuza nakala zaidi ya kila wiki
katika kipindi hiki gazeti hili lilifahamika kama la kipekee zaidi
lugha ya kitigrinya ikiwa ni pamoja na lugha ya kiarabu zilikuwa moja katika ya lugha rasmi katika shirikisho lilidumu kwa muda mfupi la ethiopia na baadae nafasi yake ilichukuliwa na lugha ya kiamhari
tangu kupatikana kwa uhuru wa eritrea mwaka lugha ya kitigrinya iliendelea kutumika kama lugha ya inayotumika zaidi nchini humo na kuifanya nchi hiyo kuwa nchi pekee dunia kuitambua lugha ya kitigrinya katika ngazi ya taifa
nchini ethiopia kitigrinya hutumika kama lugha ya tatu hii ikiwa na baada ya lugha ya kiamhari na kioromo wakati nchini eritrea lugha hii inaongoza kuwa lugha inayotumika zaidi nchini humo
waongeaji wengine wanaotumia lugha hii ni pamoja na wahamiaji wengi duniani ikiwa pamoja wale wa huko sudan saudi arabia marekani ujerumani italia uingereza kanada na sweden
lahaja za kitigrinya hutofautiana kimatamshi kimaana na kimaandishi
hadi sasa hakuna lahaja ambayo imeshakubaliwa kuwa ndio maalum kwa watumiaji wa lugha hii
hata hivyo makala haya hayana lengo la kuonesha kutowiana na lahaja hizo
mekelle ni mji mkuu wa jimbo la tigray katika ethiopia ya kaskazini
kuna chuo kikuu kinachotoa masomo hasa ya kilimo na uchumi
mekelle ilianzishwa kama mji mkuu wa kaisari yohanne iv katika karne ya 
imeendelea kukua kuwa kitovu cha kiuchumi na kiutawala wa tigray
wapikaji pombe wanabandua magamba ya msesewe wanaanika kwenye jua wanayapigapiga mpaka yawe vipande vidogovidogo ambavyo hupelekwa mashineni kwa kusaga na kuwa katika hali ya unga
baada ya pombe kupikwa unga wa msesewe huongezwa ili kuongeza ukali wa pombe na pia kuweza kuweka pombe hiyo kukaa kwa muda mrefu
msesewe hufanya kazi kwa muda wa masaa sita tu pale inapokuwa imepikwa na pombe
michael radford amezaliwa februari mjini new delhi india ni mtunzi wa michezo ya screen na mwongozaji wa filamu wa uingereza
baba ke ni wa asili ya uingereza na mamake ana asili ya austria myahudi
radford alisomea katika shule ya bedford kasha akajiunga na worcester college oxford
baada ya kufunza kwa miaka michache alijiunga na national film and television school ambapo alianza kuwa mwanafunzi katika mwaka wake wa kuanzishwa
katika makala mawili ya mwisho radford alishirikiana na sinematografa roger deakins ambaye baadaye alinasa filamu mbili za kuangaziwa za radford filamu na white mischief
pia makala ya kumakiwa katika utayarishi wake wa mwanzo ni another time another place filamu ya kuangaziwa iliyonasiwa scotland wakati wa vita vya pili vya dunia na inajikitha katika hadithi ya mapenzi kati ya mwanamke wa nchi hiyo na mateka wa vita wa italia
michael alifahamika duniani wakati wa filamu yake ambayo ni fashi oni yake ya filamu kutokana na riwaya ya george orwell nineteen eighty four ambayo nyota wake ni john hurt kama winston smith na pia filamu ambapo richard burton aliigiza kwa mara ya mwisho
filamu hii ilitengenezwa jijini london mnamo aprili hadi juni wakati na mahali ambapo riwaya hiyo ilitengenezewa
filamu yake iliyofuatia ilitolewa mnamo ambayo ni white mischief igizo la muda katika historia lililofanyiwa nchini kenya miaka ya 
radford pia aliandika tamthilia ya kuonyesha kutokana na riwaya ya jamie fox ambayo pia inaitwa white mischief
michael radford anajulikana kama mwelekezi wa filamu ya il postino ambayo ilitokana na riwaya ardiente paciencia ya antonio sk rmeta
umaarufu wa filamu hii duniani ulimpa umaarufu radford ambaye baadaye alikuja kuwa nyota wa filamu massimo troisi
mkosi ulitokea kutokana na kifo cha troisi akiwa na miaka siku moja baada ya kukamilika kwa filamu ya il postino
mnamo filamu yake dancing at the blue iguana ilitolewa
ilitoka nje ya mbinu yake ya kawaida ya kuandika filamu kutokana na vitabu
radford alishirikiana na david linter katika utunzi wa filamu hii
mnamo radford alielekeza filamu the merchant of venice 
aliitoa kwa tamthilia ya shakespeare ya the merchant of venice na nyota wa filamu hii ni al pacino kama shylock na jeremy irons kama antonio
radford pia alielekeza mchezo wake wa kwanza the seven year itch mnamo ambao ulitayarishwa na west end huu ulitokana na filamu ya billy wilder iliyoelekezwa mnamo the seven year itch ambayo inashirikisha marilyn monroe kama nyota
radford ana mwana wa kiume felix wa umri wa miaka kutokana na ndoa yake ya kwanza na iseult teran na mtoto wa kike amaryllis wa umri wa miaka kutokana na mkewe wa sasa emma tweed
missing in action nia filamu ya kupigana ya inayoelekezwa na joseph zito na kumshirikisha chuck norris kama nyota
colonel braddock ambaye alitoroka kutoka kambi ya mateka wa vita miaka kumi iliyopita anarejea nchini vietnam kutafuta majeshi ya marekani ambao wanasemekana kukosekana katika huduma wakati wa vita hivi
filamu hii inafuatiwa na filamu ya maendelezo ya na 
missing in action ilinaswa kufuatana unyo kwa unyo na missing in action na ilikuwa ikipangiwa kutolewa kwanza kabla ya watayarishi kubadilisha mawazo yao
colonel james braddock chuck norris ni mwanajeshi wa u
ambaye alikaa katika kampi ya kaskazini mwa vietnam ya pow kasha akatoroka miaka kumi iliyopita
baada ya vita barrock ambaye sasa amestaafu anaandamana na kundi la uchunguzi la serikali ambalo linaenda jijini ho chi minh kuthibitisha habari za wamarekani ambao bado wamewekwa mateka
barrock anapata ushahidi anaouhitaji kasha kusafiri thailand ambapo anakutana na tuck m
emmet walsh mwenziwe mkongwe katika jeshi
pamoja wanaanzisha harakati ndani yam situ ili kuwaokoa matekwa wa vita wa marekani kutoka kwa generali trau james hong
rainbow prelude niji no pureryuudo ni manga iliyoandikwa na osamu tezuka na pia ni jina la mojawapo ya vitabu vyake katika mshororo wa kodansha wa vitabu vya osamu tezuka manga complete works vilivyo na mkusanyiko wa hadithi fupi za tezuka
hadithi fupi zilizounda kitabu hiki ni pamoja na rainbow prelude the curtain is still blue tonight fashoni ya manga ya tamthilia ya shakespeare the merchant of venice peacock shell na song of the white peacock
hadithi inamusu msichana kwa jina la rainbow prelude
huyu ni msichana mdogo wa kifaransa ambaye anakutana na kumpenda chopin wakati ambapo poland ilikuwa imekaliwa na majeshi ya urusi
john robert ouko machi hadi februari ambaye anajulikana maarufu kama robert ouko alikuwa mwanasiasa wa kenya ambaye alihudumu kama waziri wa maswala ya nchi za nje wa kenya
ouko alihudumu katika serikali ya kenya tangu wakati wa ukoloni chini ya urais wa jomo kenyatta na daniel arap moi
alikuwa mbunge wa jimbo la uchaguzi la kisumu rural na pia alikuwa waziri wa maswala ya kigeni mnamo 
kesi ya mauaji hayo hakijawahi kusuluhishwa hadi sasa
ouko alizaliwa katilka kijiji cha nyahera karibu na kisumu mkoa wa nyanza
alihudhuria masomo katika shule ya msingi ya ogada na shule ya upili ya nyang ori
baada ya shule alisomea ualimu katika chuo cha mafunzo ya walimu cha siriba
mnamo aliangukia ajira kama ofisa wa ushuru katika wilaya ya kisii
mnamo alijiunga na chuo kikuu cha haile selassie jijini addis ababa ethiopia hukuu akifuzu kutoka huko mnamo na shahada katika kitengo cha publlic administration uchumi na sayansi ya siasa
hatimaye alijiunga na chuo kikuu cha makerere nvhini uganda ambapo alisomea diploma katika kitengo cha in international relations and diplomacy kufikia wakati wa kifo chake alikuwa karibu kumaliza thesis ya shahada ya tatu ambayo alikuwa akisomea katika chuo kikuu cha nairobi
ouko alikuwa tu na shahada ya honorary ambayo aliipokea mnamo kutoka chuo kikuu cha kilutheri cha pacific muda mfupi kabla ya uhuru wa kenya mnamo alifanya kazi kama katibu msaidizi katika ofisi ya gavana
punde alipandishw kuwa katibu mkuu katika wizara ya kazi
baadaya kuporomoka kwa muungani wa afrika mashariki ouko aliteukiwa kuwa mbunge na akachaguliwa kuwa waziri wa mipango ya kiuchumi na maswala ya kijamii
alichaguliwa kama mbunge katika uchaguzi mkuu wa kuwakilisha jimbo la uchaguzi la kisumu rural na akakihifadhi kiti hicho mnamo katika uchagizi mkuu wa 
katika uchaguzi wa alihamia jimbo la uchaguzi la kisumu town baadaye lilitawanyawa kuwa kisumu town mashariki na kisumu town magharibi na hapo alichaguliwa tena kama mbunge
ouko alikuwa akiwakilisha chama cha kanu ambacho kilikuwa chama cha pekee kilichokubaliwa na sheria
uvinza ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa kigoma ambayo ilianzishwa rasmi mnamo machi 
kikosi hicho kilirejea jijini nairobi mnamo februari
mnamo tarehe febuari ouko alikutana na rais moi balozi wa japan kamishna mkuu wa canada bethuel kiplagat katibu mkuu wa wizara ya mambo ya kigeni na hezekiah oyugi katibu mkuu wa wizara ya usalama wa nchi
baadaye siku hiyo ouko alizuru nyumbani kwake mashinani katika shambalake lililoko koru umbali wa takribani km kutoka nairobi akiandamana na dereva wake na mlinzi
ouko alitoweka mnamo usiku wa februari kutoka shamba lake la koru karibu na muhoroni msaidizi wake wa nyumabani alitoa ushahidi kuwa aliisikia sauti kubwa kama ya kufungua mlango kwa nguvu ambayo ilimwamsha na kuwa aliona gari jeupe likigeuka katika bustani ya kuendesha ya ouko
ushahidi kutokana na uchunguzi uliofanyiwa mwili ulionyesha kuwa alikuwa ameuawa kwa kupigwa risasi moja kichwani mguu wake ukavunjwa mara mbili na mwili wake ukachomwa kwa kiasi kidogo
mwanzoni ripoti za polisi ziliharifu kuwa ouko alikuwa amejiua lakini hatimaye ilidhihirika kuwa alikuwa ameuawa na mwili wake kuchomwa msukumo wa wananchi ulimsukuma rais moi kutafuta wapelelezi kutoka uk kuchunguza mauaji ya ouko
umeundwa kamati nyingi kuchunguza mauaji haya lakini suluhisho halijawahi kufikiwa
mnamo mei serikali iliyochaguliwa ya mwai kibaki ilifungua upya upelelezi wa mauaji ya ouko
upelelezi huu ungeekelezwa na kamati teule ya bunge
wakati wa shughuli za kamati hiyo wabunge wengi waliishtumu hadharani kamati hiyo kwa njia ilivyoendeleza vikao vyake
wengine walijing atua kutoka kamati hiyo na pamoja na wengine waliobakia wakaapa kutoyaunga mkono matokeo ya kamati hiyo
ilifutiliwa mbali mnamo kwa madai ya maingilio katik shughuli zake wakati biwott alikuwa ameanza ushahidi wake mbele yake
kipengele cha kamati hii teule hakikutajwa katika bunge wala kupigiwa kura
alimzaa binti huyu na hawala wake miss herine violas ogembo ambaye alikuwa na uhusiano wa kimapenzi naye hadi kifo chake ouko
mnamo mchango ulifanywa kujenga maktaba ya robert ouko memorial community mjini koru siasa ya malawi huchukua muundo taifa lenye wa demokrasia ya uwakilishi na mfumo wa urais
rais wa malawi ndiye kiongozi wa nchi na mkuu wa serikali
mfumo wa uchaguzi unaotumika ni ule wa vyama vingi
mamlaka ya utendaji yaani executive power yanatekelezwa na serikali
mamlaka ya uundaji wa sheria yamepewa serikali na bunge
mamlaka kuhukumu yako huru kutoka kwa yale ya utendaji nay uundaji wa sheria
serikali ya malawi imekuwa demokrasia ya vyama vungi tangu 
chini ya katiba ya rais ambaye pia ni kiongozi wa nchi na kiuongozi wa serikali anachaguliwa na raia baada ya kipindi cha miaka mitano
malawi ina makamo wa rais ambaye huchaguliwa ma rais mwenyewe
rais pia ana nafasi kauli ya kumchagua makamo wa rais wa pili ambaye lazima awe katika chama tofauti
wanachama wa baraza la mawaziri wanaweza kuteuliwa miongoni mwa au nje ya bunge
bakili muluzi alikuwa rais wa malawi kuanzia mei huku akiwa ameshinda tena baada ya kushinda uchaguzi wa na asilimia 
 ya kura akimshinda mpinzani wake wa karibu zaidi gwandaguluwe chakuamba ambaye alikuwa na asilimia 
 kutoka chama cha mcp aford
mnamo bingu wa mutharika alimshinda tena chakwamba kwa tofauti ya alama kumi
bunge la malawi lina wabunge amba huchaguliwa na raia wanao wawakilisha kwa ki indi cha miaka mitano
katiba pia inaruhusu uundaji wa jumba la pili senate ambalo huwa na viti lakini hadi leo hakuna harakati zilizotekelezwa kuliunda jumba la senate
senate inanuiwa kuunda uwakilishi wa viongozi wa kikale na matabaka mbalimbali ya wilaya na pia makundi fulani yenye mahitaji speshali kama vile wanawake watoto na vilema
for other political parties see orohda ya vyama vya kisiasa vya malawi
an overview on elections and election results is included in uchaguzi nchini malawi
katiba huruhusu mamlaka ya mahakama ambayo ni huru kutokana nay ale ya bunge na mamlaka ya utendaji
mfumo wa mamlaka ya mahakama unaiga ule wa uingereza
umeundwa na mahakama za mahakimu magisterial za ngazi za chini mahakama kuu na mahakama ya kupinga kesi appeal
serikali za mitaa zimeundwa na wilaya katika maeneo matatu yanayotawalwa na watawala wa maeneo na wakuu wa wilaya amao wanachaguliwa na serikali kuu
uchaguzi wa kwanza wa serikali za mitaa katika hiistoria ya mfumo wa vyama vingi ulifanyika mnamo novemba 
udf ilishinda asilimia ya viti hivi katika uchaguzi huu
balaka blantyre chikwawa chiradzulu chitipa dedza dowa karonga kasungu likoma lilongwe machinga mangochi mchinji mulanje mwanza mzimba nkhata bay nkhotakota nsanje ntcheu ntchisi neno phalombe rumphi salima thyolo zomba space bandits ni albamu ya studio ya iliyotolewa na bendi ya uingereza ya space rock inayoitwa hawkwind
ilikaa katika chati za uk album kwa juma moja katika nafasi ya 
kufikia katikati mwa kundi hili lilibadilisha mpangilio wao huku mcheza gita dave brock mcheza keyboard harvey bainbridge na mcheza basi alan davey wakibakia
mcheza drum richard chadwick alikuwa amejisimamia huku mcheza gita ya lead huw lloyd langton akiondoka nafasi yake wakati nwingine ikijazwa na aliyekuwa akicheza keyboard simon house
mwimbaji bridget wishart alikuwa ameanza kuimba na kundi hilo
mpangilio huu mpya ulirekodi live performance ya dakika katika studio za televisheni ya lenton lane nottingham mnamo januari kwa tamthilia ya tv bedrock ambayo baadaye ilitolewa kama video ya nottingham 
bendi hii iliingia rockfield studios mnamo aprili hadi juni kurekodi albamu hii ambayo ilitayarishwa na paul cobbold
black elk speaks ikiangazia kionjo cha john neihardt akisoma kutoka kiabu chake black elk speaks ushuhuda wa black elk ulivyotolewa kwa neihardt
the best ni wimbo uliotungwa na mike chapman na holly knight ambao awali ulishirikishwa katika albamu ya bonnie tyler ya hide your heart
wimbo huu hatimaye ulitayarishwa na kutolewa kama single ya ufanisi mkubwa na tina tunner mnamo katika hit albamu yake foreign affair
suti ya saksafoni ya solo katika toleo la turner inachezwa na edgar winter
matoleo fulani ya single ya tina turner pia yalishirikisha kibao kisicho katika albamu cha bold and reckless kilichotayarishwa na rupert hine
toleo lililorekodiwa na kwa ushirikiano na jimmy barnes lililopewa jina simply the best lilikuwa hit single katika chati za top nchini australia ambapo ilitumiwa katika kampeni za ligi ya rugby ya new south wales
the best ilikuwa hata maarufu zaidi nchini uk kuliko us ikiwa muziki wa kiingilio wa aliyekuwa bingwawa dunia wa masumbwi kutoka britain chris eubank
pia ilikuwa wimbo wa kitambulisho wa aliyekuwa mwendeshaji magari wa formula one wa brazil ayrton senna
toleo la turner la wimbo huu linaonekana katika kipindi cha singstar s cha ps na pia ulitumiwa katika sherehe za kustaafu kwa pittsburgh penguins kwa mario lemieux na pia ni sadfa kuwa jina la pili la lemieux linamaanisha bora zaidi the best katika kifaransa wimbo huu ulichezwa katika pa system iliyofanyika madison square garden wakati mark messier alikabidhiwa kombe la stanley baada ya ushindi wa new york rangers dhidi ya vancouver canucks katika mechi ya saba ya finali za kombe la stanley la 
rangers waliusikiliza wimbo huo kabla ya mechi uliendelea kucheza huku rangers wakiteleza kuzunguka barafu katika bustani na kombe hilo la stanley
toleo la tyler la wimbo huo lilitumiwa katika video ya kumbukumbu kwa mwanamiereka wa wwe edge ambayo ilipeperushwa mnamo julai katika kipindi cha ya wwe friday night smackdown
seneta joe biden alitumia toleo la turner katika kampeni zake za urais mnamo 
celine dion amewahi kuuimba wimbo huo live katika tamasha za muziki
mwana miereka wa japan osamu nishimura leo hii huutumia wimbo huo kama muziki wake wa kiingilio
wimbo huu pia ni wimbo usio rasmi wa klabu ya soka ya rangers fc ya scotland ingawa wakati mwingine maneno ya ziada yanaweza kusikika
wimbo huu ulichezwa baada ya ushindi wote wa buffalo bisons wa nyumbani ukianzia pambio
the kung fu master jackie chan ni mchezo wa video wa wa kupigana aina ya arcade ambao umekuzwa na atop na kuchapishwa na kaneko
unashirikisha msanii maarufu wa hong kong jackie chan
baadaye mchezo huu ulubadilishiwa jina na kuitwa jackie chan in fists of fire jackie chan densetsu fists of fire lit
jackie chan in fists of fire the legend of jackie chan
uchezaji wa the kung fu master jackie chan unafanana na michezo mingine ya d ya kupigana katika kipindi hicho cha historia
hata hivyo koneko inaonekana kuchukua mawazo yao kutoka kwa mchezo wa mortal kombat kwa njia ya uwasilishaji na mbinu za kumalizia
mhusika wa mchezaji anapigana dhidi ya mpinzani wake katika wa bora katika fashoni ya mchuano wa pekee dhidi ya tarakilishiau mchezaji mwingine
mchezaji huwa na wahusika mwanzoni wa kuchagua kila mmoja akiwa na mbinu tofauti za kupigana kutegemea utamaduni wa japan
katika fashoni ya mchezaji mmoja baada ya kuchagua mhusika mfumo wa tarakilishi huchagua mpinzani kibahati
mpangilio wa wapinzani huwa katika utaratibu wowote huku ukiacha fashoni moja ya kati ya tatu kumalizia
kinyume na mshururu wa mortal kombat baadhi ya mbinu za kumalizia hazina damu na huenda zisimharibu mpinzani
mwanzoni kuna wahusika sita mchezaji anaweza kuchezea na watatu wa kufumbua
wote ni tisa
baada ya kushinda wahusika waliootajwa huko juu wachezai watakutana na jackie chan katika moja kati ya mbinu tatu ambayo inachaguliwa kibahati naye kama mkuu wa mwisho
sehemu hii haichezeki katika mchezo wa awali bali huchezeka katika toleo jipya la fists of fire
the merchant of venice ni filamu ya inayoangazia tamthilia ya william shakespeare ya jina hilo
ni filamu ya kwanza yenye urefu wa maonyesho yote katika kiingereza ya tamthilia ya shakespeare
matoleo mengine huwa katika videotape ambayo huwa yametengenezwa kwa televisheni
kumekuwa na toleo la britain la sauti la urefu wa dakika tisa kwa onyesho la hukumu mnamo likishirikisha lewis casson kama shylock na sybil thorndike mkewe casson kama portia
filamu hii inauatilia kwa karibu maneno ya tamthilia ikikosea tu katika mishororo michache hapa na pale
mwelekezi michael radford aliamini kuwa shylock ndiye aliyekuwa shujaa wa pekee wa shakespeare ambaye alikumbana na janga kutokana na makosa yake binafsi
kwa hivyo filamu hii haionyeshi shylock kama mtu mbaya kabisa lakini kwa kiasi fulani kama mhasiriwa wa janga
inaanza kwa sehemu inayonyesha vile wayahudi wanachukiwa na kudharauliwa na wakristo mjini venice
moja ya maonyesho ya mwisho pia huonyesha vile kama mtu aliyegeuka kwa imani na kuwa mkristo shylock angetupwa nje ya mtaa wa venice na jamii ya wayahudi wahusika wakuu ni al pacino kama shylock myahudi jeremy irons kama antonio mfanyibiashara joseph fiennes kama bassanio na lynn collins kama portia
mojawapo ya mabadiliko ya muhimu katika sehemu ya iii onyesho la kwanza tubal anamwambia shylock kuwa kule genoa mtu alimwonyesha bete ambayo aliinunua kutoka kwa mtu kwa mwana wa tumbili showed me ring that he had of your daughter for monkey
shylock anajibu thou torturest me tubal it was my turquoise had it of leah when was bachelor would not have given it for wilderness of monkeys
hata hivyo katika onyesho lililoongezwa mwishoni mwa filamu kunaonyeshwa kwa karibu pete ikiwa kidoleni mwa jessica ikiashiria kuwa shylock alikuwa ameyapapia maneno na akakata kauri mbaya
badiliko jingine ni kuwa mwishoni mwa filamu hatuonyeshwi kuwa antonio anapokea habari njema ya kurudi kwa meli zake tatu na kuwa hazikuwa zimekwama
wachambuzi wengi wa filamu waliisifu filamu hii hasa kwa uchambuzi wa michael radford na al pacino wa tabia ya shylock
mnamo filamu hii ilikuwa na royal premiere katika uwepo wa prince charles na ikafuzu kwa tuzo la best costume design
mauzo yake ya kijukwaa dunia nzima yalikuwa takribani dola milioni 
 kwa utayarishi wa milioni the thunder rolls ni wimbo uliotolewa na msanii wa muziki wa country wa marekani garth brooks
iliingia uwanjani katika albamu yake ya pili no fences na pia ikaonekana katika albamu zake the hits the limited series na double live
the thunder rolls ulitungwa na garth brooks akishirikiana na pat alger na ulikuwa wimbo wa sita wa brooks ulioongoza nafasi ya kwanza katika chati za country
mwanzoni ulirekodiwa na tanya tucker lakini haukutolewa hadi ulipoonekana katika albamu yake ya jina hilo mnamo 
toleo lake lilishirikisha ubeti wa tatu ambao brooks mwenyewe aliazimia kuutumia katika toleo lake lakini hakufanya hivyo kulingana na ushauri wa mtayarishi allen reynolds
the thunder rolls unasimulia hadithi ya mke ambaye anangoja hadi usiku wa manane ili mumewe aje nyumbani
anapoingia nyumbani mkewe ananusa manukato ya mwanamke mwingine katika nguo za mumewe
tukio hili linatendeka wakati wa dhoruba kama ishara ya masaibu ya ndoa hii
awali wimbo huu ulikuwa na ubeti wa tatu ambapo mke huyu anakimbilia kabati lake la nguo ili kuchukua bunduki akijiambia kuwa kamwe hatakuwa akijiuliza tena mumewe yuko wapi
pia redio nyingi zilikataa kuucheza na ubeti wa tatu kwa madai kuwa ubeti huo ulichochea vita vya kinyumbani jambo lililopelekea kukua kwake kwa kiwango katika muziki wa country
video ya muziki ya wimbo huu iliyoelekezwa na bud schaetzle ilikuwa video ya kwanza kabisa kupeperushwa hewani katika masafa ya redio ya great american country network
ilipigwa marufuku kutoka cmt na tnn kwa uonyeshaji wake wa vita vya kijamii
mke katika video hii anapewa jicho jeusi kutoka kwa mume asiye mwaminifu tukio ambalo mwanao anashuhudia
video ya single haina onyesho ambapo mke anaua mume ambalo limechezwa na brook huku yeye na bendi yake wakichezea nje ya nyumba yao katika mvua
kuna maonyesho mengine ambayo yanaashiria kuwa ndoa yao imekumbwa na vita tangu jadi kwa hivyo kumpa mwanamke nia mbaya zaidi kuliko ilivyokusudiwa na wimbo
video hii ilishinda tuzo la video ya muziki ya mwaka mnamo katika tamasha za cma awards
uchaguzi mkuu wa kenya wa ambao ulifanyika tarehe desemba ndio ulikuwa wa kwanza chini ya mfumo wa vyama vingi
matokeo yake yalikumbwa na madai ya kuibwa kwa masanduku ya kupiga kura madai ambayo yalizua vita vya kukabila katika mkoa wa rift valley
tume ya kutetea haki za kibinadamu iliwalaumu viongozi wengi wakuu akiwemo aliyekuwa rais daniel arap moi makamo wake wa wakati huo george saitoti kwa kuwachochea wananchi na kupanga vita hivyo uchaguzi mkuu wa kenya wa ndio ulikuwa wa pili katika mfumo wa vyama vingi nchini kenya
kulikuwa na wagombezi watano muhimu wa urais katika uchaguzi huu huklu mmoja akiwa mwanamke wa kwanza kugomba urais nchini kenya out for the count the general elections and prospects for democracy in kenya rutten marcel et al eds
uganda fountain 
uchaguzi mkuu wa kenya wa ulukuwa uchaguzi wa tatu nchini humo chini ya mfumo wa vyama vingi
uchaguzi wa urais na bunge ukifanyika nchini malawi mnamo mei 
uchaguzi huu ulikuwa umepangiwa kutendeka mnamo mei lakini ukahairishwa kwa siku mbili kufuatia mwitikio kwa madai ya wapinzani kuhusu udanganyifu katika sajala ya wapiga kura kufikia mei hakuna matokeo yalikuwa yametangazwa jambo lililoonekana kutishia amani
mnamo mei tume ya uchaguzi ya malawi hatimaye ilitangaza matokeo
bingu wa mutharika mgombezi wa urais kwa chama cha united democratic front alitangazwa kuchaguliwa
mutharika alikuwa akiungwamkono na rais anayeondoka bakili muluzi ambaye alisaafu baada ya kuhudumu kwa vipindi viwili
malawi haina kura za maoni za kutegemewa lakini utafiti uliofanywa na vyombo vyya habari vya malawi kabla ya uchaguzi ulikuwa umemweka gwanda chakuamba mgombea wa mrengo wa vyama saba kuwa aliyepigiwa upato kuongoza
kulingana na bbc chama cha malawi congress kilishinda viti united democratic front kikashinda muungano wa mgwirizano ukazoa viti na wagombea wa kibinafsi wakanyakua viti 
katika uchaguzi mkuu wa malawi wa united democratic front ilikuwa imeshinda viti malawi congress party kikashinda viti huku alliance for democracykikishinda viti 
tasisi ya uchaguzi ya afrika kusini ilituma wakaguzi nchini malawi kwa uchaguzi wa urais na bunge wa 
uchaguzi mkuu nchini kenya hufanyika baada ya kila miaka mitano
kenya imekuwa ikikumbwa na mizozo wakati wa uchaguzi kwa mfano shuhudio la uchaguzi wa urais mnamo 
ingawa mfumo wa vyama vingi ulianzishwa nchini mnamo na licha ya nchi hii kufanya uchaguzi tangu bado kuna matatizo makubwa ya taasisi za kisiasa ambayo huifanya hali kuwa vigumu kumaliza uchaguzi bila mizozo
kenya hufdanya uchaguzi wa kitaifa huku ikimchagua kiongozi wa nchi ambaye ni rais na pia baraza la wabunge
rais huchaguliwa na raia kwa kipindi cha miaka mitano
bunge lina wabunge kati yao waliochaguliwa na raia kutoka katika kila jimbo la uchaguzi kwa kipindi cha miaka mitano
baada ya majadiliano na serikali ya ukoloni ya britain mnamo serikali iliruhusu mfumo wa kura moja kwa kila mmoja mnamo 
uchaguzi wa kwanza uliisha taratibu huku jomo kenyatta akichaguliwa kama waziri mkuu wa kwanza wa kenya mnamo 
hii ilipelekea kuundwa kwa mfumo wa chama kimoja nchini mnamo hata baada ya kifo cha jomo kenyatta mnamo 
kenya iligeuzwa rasmi kuwa nchi ya chama kimoja cha kisiasa mnamo kufuatia mabadiliko ya katiba
baada ya maandamano ya saba saba mnamo kanu ilijikunja na kuanza mikakati ya kurekebisha mfumo wa kisiasa
katiba ya kenya haikuwa imerekebishwa kutosha ili kuendeha mfumo huu
hata hivyo mnamo shughuli za uchaguzi zilitajwa kuwa za haki na huru na jamii ya kimaataifa huku kanu ilkipokeza mamlaka kwa chama cha national rainbow coalition narc kwa the festival tazama white mischief festival
white mischief ni filamu ya ambayo inaigiza kuhusu matukio ya kesi ya mauaji ya happy valley nchini kenya mnamo wakati sir henry jock delves broughton alishtakiwa na kuhukumiwa kwa mauaji ya josslyn hay earl of erroll
filamu hii ilielekezwa na michael radford akiangazia kitabu kilichatungwa na mwandishi wa habari wa sunday times james fox mwanzoni kilifanyiwa utafiti pamoja na cyril connolly kwa makala ya desemba nchi ya tanzania ilifanya uchaguzi wa urais na ubunge mnamo desemba 
mapema ulikuwa umepangiwa kufanyika mnamo oktoba lakini ukahairishwa kutokana na kifo cha mgombea kiti cha makamu wa rais
uchaguzi huu ulikuwa wa tatu tangu nchi hiyo kurudia mfumo wa vyama vingi mnamo 
pia ulikuwa wa kipekee kwa kuwa aliyekuwa rais benjamin mkapa ambaye alikuwa amehudumu kwa kipindi cha miaka miwili alistaafu kulingana na katiba
uchaguzi wa urais wa zanzibar katika na wawakilishi katika jumba la wawakilishi ulifanyika mnamo oktoba jinsi ilivyokuwa imepangwa
note marudio ya uchaguzi kwa kiti ambacho matokeo yake yakituoikiwa mbali yalifanyika mnamo desemba 
lost ni kipindi cha marekani kinachohusu maisha ya watu waliopata ajali ya ndege iliyokuwa inatoka mjini sydney australia na kuelekea mjini los angeles lakini ikaangukia na kupata ajali kwenye kisiwa kilichoko oceania
kipindi hiki kinaonyeshwa nchini marekani kwenye stesheni ya abc na pia stesheni zingine kwenye nchi kadha
kwa ajili ya kuajiri waigizaji wengi na kurekodi filamu mjini oahu hawaii kipindi hiki kinasemekana kuwa ni cha gharama ya juu sana kwenye historia ya filamu
ilianzishwa na damon lindelof j
abrams na jeffrey lieber na imetayarishwa na abc studios bad robot productions na grass skirt productions
kipindi hiki kinachosifika kilivutia watazamaji milioni kwenye mwaka wa kwanza
imeshinda tuzo nyingi kama primetime emmy award for outstanding drama series mnamo na tuzo la golden globe award for best television series drama best drama mnamo 
ilikuwa na vipindi vilivyokuwa vikionyeshwa kila jumatano saa mbili usiku nchini marekani kuanzia septemba 
inatueleza jinsi ndege ya oceanic ilivyopata ajali
uhai wa waliopata ajali unahatarishwa na wanyama wa msituni jinamizi lenye miujiza na wenyeji wabaya wa kisiwa hiki wajulikanao kama the others
wanakutana na mwanamke wa kifaransa danielle rousseau ambaye amekwama kwa kisiwa hiki kwa muda wa miaka 
ina vipindi vilivyoonyesha kila jumatano saa tatu usiku nchini marekani na canasa kuanzia septemba 
msimu huu unazingatia vita vya waathiriwa wa ajali ya ndege dhidi ya the others
tunaelezewa chanzo cha ajali ya ndege ya oceanic 
ina vipindi vilivyoonyeshwa kila jumatano saa tatu usiku nchini marekani na canada kuanzia oktoba 
hata hivyo waathiriwa wa ajali ya ndege wanapata mawasiliano na kundi linalokuja kuwaokoa
inaonyesha jinsi waokoaji walivyofika kwenye kisiwa hicho
watu sita wajulikanao kama oceanic six walipata fursa ya kutoka kwenye kisiwa hiki
ina vipindi vilivyoonyeshwa kila jumatano saa tatu jioni nchini marekani na canada kuanzia januari 
oceanic six wanaamua kurudi kwenye kisiwa kwa kutumia ajira airways flight 
ilitangazwa kuwa itaanza jumanne februari 
mahabharata kisanskriti ni mojawapo ya utendi mkuu wa kisanskriti wa uhindi ya zamani mwingine ukiwa ni r m ya a
utendi huu ni sehemu ya itih sa ya kihindu au historia na inaunda sehemu muhimu ya hadithi za kale za kihindu
ina umuhimu mkubwa kwa utamaduni wa bara ndogo la uhindi na ni nakala muhimu ya uhindu
mada yenyewe inaweza kutafsiriwa kama hadithi kuu ya nasaba ya bh rata
kulingana na ushuhuda wa mahabharata inapanuliwa kutoka toleo fupi zaidi linaloitwa bh rata lenye mistari 
kijadi uandishi wa mahabharata ulihusishwa na vyasa
kumekuwa na jitihada nyingi za kugundua ukuajia wake wa kihistoria na vipengele mbalimbali ndani yake
vipengele vyake vya kwanza kabisa labda vinaanza katika kipindi cha kivedi karne ya kk na pengine utendo huo ulifikia fomu yake ya mwisho wakati kipindi cha gupta kilipoanza mnamo karne ya kk
ikiwa na karibu mistari laki moja vifungu virefu vya kinathatari na karibu maneno milioni 
 kwa jumla mahabharata ndilo shairi ndefu zaidi la utendi duniani
ni takriban mara kumi urefu wa utendi wa iliadi na odisei zinapouanganishwa utendi huo una urefu ambao ni karibu mara tano zaidi wa kichekesho cha kimungu cha dante na karibu mara nne urefu wa ramayana
ikijumuisha hariva a utendi wa mahabharata una jumla ya mistari 
mbali na hadithi yake ya utendi kuhusu viota vya kurukshetra na hatma ya wakaurava ma wapandava utendi wa mahabharata una mambo mengi ya kifalsafa na ibada kama vile shrimad bhagavad gita 
 yenye kiwango cha juu sana cha maudhui ya kifalsafa na kidini au majadiliano kuhusu malengo manne ya maisha au purusharthas 
kipengele hiki cha mwisho kinaorodheshwa kama dharma kitendo chema artha kusudi kama radhi na moksha ukombozi
mahabharata inadao kujumuisha watu wote katika mwanzo wa kitabu chake cha kwanza cha parva kile kinachopatikana hapa kinaweza kupatikana kwingine
kile ambacho hakipatikani hapa hakitapatikana kwingine
miongoni mwa maandiko makuu na hadithi ambazo ni sehemu za mahabharata ni hizi zifuatazo ambazo hudhaniwa kuwa kazi tofauti arshia sattar anasema kuwa kaulimbiu ya mahabharata na hata ramayana ni kufichwa na umungu wa krishna na ram na kufichuliwa kwake mtawalia
utendi unahusishwa na vyasa ambaye pia ni mmoja wa wahusika wakuu wa kinasaba katika utendi wa mahabharata
sehemu ya kwanza ya mahabharata inataja kuwa ilikuwa ganesha ambaye aliandika nakala wakati vyasa alipomuomba kufanya hivyo
ganesha anasemekana kukubali kuandika nakala ile ikiwa tu vyasa hangesita kuongea
vyasa alikubali ikiwa tu ganesha angechukua muda wake kuelewa kile kilichokuwa kikisemwa kabla ya kukiandika
inasomewa mflame janamejaya ambaye ni kitukuu cha arjuna kutoka vaisampayana mfuasi wa vyasa
kusomwa kwa vaisampayana kwa janamejaya pia unasomwa tena na mtoaji hadithi mtaalamu anayeitwa ugrasrava sauti miaka mingi baadaye mbele ya mkusanyiko wa wahenga kwa kawaida inadhaniwa kuwa urefu kamili wa utendi wa mahabharata umeongezeka katika kipindi kirefu
utendi wa mahabharata wenyewe 
 unatofautisha sehemu ya msingi yenye mistari bharata yenyewe kinyume na vipengele zaidi vilivyoongzwa huku ashvalayana grhyasutra 
 unafanya tofauti sawa bayana
kulingana na adi parva ya mahabharata shloka za nakala hapo awali ilikuwa na mistari wakati uilipotungwa na vyasa na ilijulikana kama jaya ushindi ambayo baadaye ilikuja kuwa mistari katika bharata iliyosomwa na vaisampayana na mwishowe zaidi ya mistari katika mahabharata iliyosomwa na ugrasrava sauti
utafiti kuhusu utendi wa mahabharata umefanya juhudi kubwa ya kutambua na kujua wakati ambao wa vipengele mbalimbali katika nakala vilivyoandikwa
hali ya nakala imetazamwa na wasomin wa mapema kuhusu utamaduni wa kihindi kama yenye kukosa mpangilio maalum na yenye kuundwa kishaghalabaghala
hermann oldenberg alifikiri kuwa shairi la hapo awali lazima lilikuwa na nguvu nyingi za kitanzia lakini alikataa matazamo kuwa nakala zima ilikuwa shaghalabaghala marejeo ya mwanzo kabisa kuhusu utendi wa mahabharata na maandiko yake ya kimsingi ya bharata yanarudi nyuma hadi wakati wa ashtadhyayi sutra 
 of p ini fl
karne ya kk na katika ashvalayana grhyasutra 
hili linaweza kudokeza kuwa mistari ya kimsingi inayojulikana kama bharata na hata toleo la awali la mahabharata lilikuwa na vipengele vilivyoongezwa yaliandikwa katika karne ya kk
sehemu za mistari ya jaya ya awali pengine inarudi nyumahadi miaka ya kati ya karne ya na kk
utendi wa mahabharata unadhananiwa kuundwa kabla ya utendi wa kigiriki wa iliadi na baadhi ya vipengele vya utendi wa mahabharata vinasemekana kufanana kwa karibu na hadithi la iliad
baadaye maandishi juu ya bati la shaba katika maharaja sharvanatha kutoka khoh wilaya ya satna madhya pradesh inaelezea utendi wa mahabharata kama mkusanyiko wa mistari shatasahasri samhita
ufupisho wa mwili huu mkubwa wa nakala ulifanywa na baada ya kanuni rasmi zikitilia mkazo nambari na 
kuongezwa kwa sehemu za mwisho unaweza kutufanya tujue tarehe yake kwa kuangalia kutokuwepo kwa anushasana parva kutoka kwa ms spitzer nakala nzee zaidi iliyopo ya kisanskriti ya kifalsafa iliyoandikwa wakati wa karne ya kwanza
mganwanyiko mbadala kwa parvas unaonekana kuwepo kwa kipindi kirefu
mgawanyiko wa parva ndogo zinazotajwa katika mbh
 ni nzee zaidi na parva nyingi zinapewa majini yanayoambatana na mojawapo ya parva ndogo ndani yake
harivamsa ina sehemu mbili za mwisho za parva ndogo na ilitazamwa kama tamatisho la khila la utendi wa mahabharata wenyewe na wafupishaji wa parva 
adi parva inajumuisha kafara ya nyoka sarpasattra ya janamejaya ikieleza msukumo wake na kueleza kwa undani mbona nyoka wote ambao ni hai walifaa kuharibiwa na kwa nini licha ya hayo bado kuna nyoka hadi wa leo
kipengele hiki cha sarpasattra mara nyingi kilitazmwa kama hadithi inayojitegemea pekee yake iliyoongezwa katika toleo la mahabharata kupitia mvuto wa kimaudhui minkowski na inaonekana kuwa na uhusiano wa karibu sana na fasihi ya kibrahmana ya kivedi hasa panchavimsha brahmana inayoelezea sarpasattra kama ilivyofanywa hapo awali na nyoka ambazo kati yao ni nyoka wanaoitwa dhrtarashtra na janamejaya wahusika wawili muhimu wa sarpasattra ya mahabharata na takshaka jina la nyoka ambaye pia anapatikana katika mahabharata
shatapatha brahmana inatoa maelezeo kuhusu ashvamedha inayofanywa na janamejaya parikshit
kulingana na kile ambacho mhusika mmoja anasema katika mbh
 kulikuwa na matoleo matatu ya utendi ya kwanza ikiwa ni manu 
 iliyofuatiwa na astika 
 sub parva au vasu 
 mtawalia
matoleo haya yengeweza kuhusiana na ongezeko la fremu moja halafu nyingine ya majadiliano
toleo la vasu liliondoa muktadha wa kifremu na kuanza na hadithi kuhusu kuzaliwa kwa vyasa
toleo la astika liliongeza vipengele vya sarpasattra na ashvamedha kutoka fasihi ya kibrahama na kuanzisha neno mahabharata na kumtambua vyasa kama mwandishi wa kazi hiyo
wafupishaji wa matoleo haya pengine walikuwa wasomi wa kipancharatrin ambao kwa mujibu wa oberlies huenda waliweza kuwa na udhibiti wa nakala hiyo hadi kufupishwa kwake kwa mwisho
hata hivyo kutajwa kwa huna katika bhishma parva kunaonekana kuashiria kuwa parva hii huenda ilihaririwa katika kipindi cha karne cha 
mgogoro wa kinasaba wa wa kipindi hicho huenda ukawa msukumo uliofanya jaya kuandikwa msingi ambapo shana ya mahabharata ilijengwa huku kukiwa na vita ambavyo vilitazmwa kama tukio muhimu la zama hiyo
fasihi ya kipurani inatoa orodha za koo zinazohusishwa na hadithi ya mahabharata
katika ule aina ya kwanza kuna taarifa ya moja kwa moja kuwa kulikuwa na miaka au kati ya kuzaliwa kwa parikshit mjukuu wa arjuna na wakati ambapo mahapadma nanda alipochukua mamlaka ambayokwa kawaida hujulikana kuwa tarehe kk ambayo inaweza kutupa makadirio ya karibu kk kwa vita vya bharata
hata hivyo hili linaweza kuashiria kuwa vipindi virefu uongozini kwa wastani vya wafalme wanaotajwa katika orodha za koo
aina ya pili ya uchambuzi unaangalia orodha ya koo ambazo ni sambamba katika puranas wakati wa adhisimakrishna kitukuu cha parikshit na mahapadma nanda
pargiter ipasavyo alikisia vizazi kwa kufanya hesabu ya wastani ya orodha za kinasaba na kuchukua miaka kuwa kipindi cha wastani cha utawala ambapo alipata makisio ya kk kwa adhisimakrishna na kwa hivyo karibu mwaka wa kk kwa vita vya bharata
maeneo ya uvinza yalitengwa na wilaya ya kigoma vijijini
lal pia alitumia mbinu sawa lakini akitumia dhana ya kihifadhina zaidi ya utawala wa wastani kupata makisio ya mwaka kk na kulinganisha hili na ushahidi wa kiakeolojia kutoka maeneo ya vyombo vilivyopangwa rangi ya kijivu uhusiano ukiwa mkubwas kati ya vifaa kutoka maeneo yenye vyombo vilivyopakwa rangi ya kijivu na maeneo yaliyotajwa katika utendi
majaribio ya kutoa tarehe kuhusu matukio kwa kutumia mbinu za akiolojia zinazojumuishwa na mbinu za kifalaki zimetoa ikitegemea na vifungu vinavyochaguliwa na jinsi vinavyotafsiriwa makisio kati ya wakati wa mwisho wa milenia ya hadi wakati wa katikati wa milenia ya kk
tarehe ya kipindi cha mwisho cha milenia ya kinarudi nyuma katika kupiga hesabu ya enzi ya kaliyuga kwa kuzingatia mipangilio maalum kisayari ya aryabhata th century
tarehe yake ya februari mwaka wa kk imekuja kutumika sasna katika tamaduni za kihindi kwa mfano maandishi ya aihole inscription ya pulikeshi ii ni ya tarehe saka kk yanadai kuwa miaka imepita tangu vita vya bharata kufanyika
shule nyingine ya jadi ya wanafalaki na wanahistoria ikiwakilishwa na vriddha garga varahamihira mwandishi wa brhatsamhita na kalhana mwandishi wa rajatarangini wanadai kuwa vita vya bharata vilifanyika miaka baada ya zama za kaliyuga inayowiana na mwaka wa kk
ushahidi wa kukisia tarehe ya vita vya mahabharata upo
hii ni pamoja na maandiko ya aihole maandiko ya hisse borala ya deva sena na rekodi ya balozi wa kigiriki megasthenes
vartak anatoa muhtasari wa kina wa ushahidi tofauti unaoweza kupatikana ili kujua tarehe ya viota vya mahabharata
baadhi ya wasomi wametambua usambamba kati ya mahabharata ubakaji wa wanawake wa kisabine katika mitholojia ya kirumi na vita vya sir vanir katika mythologia ya kinorsi
msingi wa hadithi ni mzozano kati ya nasaba mbalimbali ili kupata kudhibiti milki ya hastinapura miliki inayowatwaliwa na koo ya kuru
matawi mawili ya kidhamana ya familia yanayoshiriki katika mzozano huyo ni kaurava na pandava
ingawa kaurava ndilo tawi mwandamizi la familia duryodhana kaurava mwenye umri mwingi zaidi ni mdogo wa yudhisthira pandava mwenye umri mwingi zaidi
duryodhana na yudhisthira wanadai kuwa wa kwanza katika orodha ya urithi wa milki
mzozano unafikia kilele ambapo vita vikuu vya kurukshetra vinatokea ambapo mapandava wanaibuka washindi
vita hivyo vinaibua migogoro ya kijamaa na kirafiki matukio ya uaminifu wa kifamilia na wajibu ukifanywa kuwa muhimu zaidi kuliko kile ambacho ni sawa na pia kinyume cha hiki
mahabharata yenyewe inaisha na kifo cha krishna na baadaye kuisha kwa nasaba yake na kuinuka kwa ndugu wa kipandava kuelekea mbinguni
pia inaonyesha mwanzo wa zama za kihindu za kali kali yuga zama ya nne nay mwisho ya binadamu ambapo maadili makuu na mawazo ya kiutu yamepotea na binadamu anaelekea hali ya kupotea kabisa kwa haki hatua maadili na wema
mmoja wa mababu wa janamejaya anayeitwa shantanu mfalme wa hastinapura ana ndoa fupi na mungu wa kike anayeitwa ganga na mwana devavrata ambaye baadaye anapewa jina bhishma ambaye anakuwa mrithi dhahiri
miaka mingi baadaye wakati ambapo mfalme anaenda uwindaji anamuona satyavati binti ya mvuvi na anamuomba baba yake ruhusa kumuoa
baba yake anakataa kukubali ndoa ile isipokuwa shantanu akubali ahadi ya kufanya mwana yeyote atakayezaliwa na satyavati kuwa mfalme wakati atakapokufa
ili kutatua mtanziko wa mfalme devavrata anakubali kuwa hatayachukua mamlaka
kwa sababu mvuvi hana uhakika ikiwa watoto wa mfalme wataweka ahadi hiyo devavrata pia anafanya nadhiri ya useja maisha yake yote kuhakikisha ahadi ya baba yake
shantanu ana watoto wawaili na satyavati chitrangada na vichitravirya
baada ya kifo cha shantanu chitrangada anakuwa mfalme
anaishi maisha mafupi sana ambayo hayana matukio mengi ya maana kasha anakufa
vichitravirya mwana mwenye unmri mdogo anatawala hastinapura
wakato uo huo mfalme wa k anapanga arranges swayamvara kwa mabinti wake watatu
hata hivyo hahaliki familia ya kifalme ya hastinapur
ili kupanga ndoa ya vichitravirya ambaye ana umri mdogo bhishma anaenda k kufanya swayamvara ya mabinti watatu wa mfalme amba ambika na na ambalika bila kualikwa
kwa kuwa ana nguvu anawateka nyara kwa hasira bila kujali nia yao
ambika na ambalika wanakubali kuolewa na vichtravirya
binti wa mfalme anayeitwa amba anamfahamisha bhishma kuwa angependa kumuoa shalvaraj mfalme wa shalva ambaye bhishma alishinda katika eneo la swayamvar
bhishma anamuwacha aende kumuoa shalvaraj lakini shalvaraj anakataa kumuoa na analengwa na machozi jinsi alivyoaibishwa mbele ya bhishma
amba basi anarudi kumuoa bhishama lakini anakataa kwa sababu ya nadhiri yake ya useja
amba baada ya hapo anakasirika na anakuwa adui mkubwa wa bhishma na kumlaumu kwa shida yake
wakati vichitravirya anapokufa vila warithi wowote satyavati anamuomba mwanawe wa kwanza anayeitwa vyasa kupata watoti na wajane
ambika ambaye sasa ni mzee anafunga macho yake anapomuona na mwanawe dhritarashtra anazaliwa kipofu
kutokana na changamoto za watoto wawili wa kwanza satyavati anamuuliza vyasa kujaribu tena
hata hivyo ambika na ambalika wanamtuma mjakazi wao kwa chumba cha vyasa
vyasa anamfanya mjakazi kumzalia mwana wa tatu anayeiywa vidura
anzaliwa na afya nzuri na anakuwa mojawapo wa wahusika waadilifu zaidi katika mahabharat
anakuwa waziri mkuu mahamantri au mahatma kwa mfalme pandu na mfalme dhritarashtra
wakati ambapo wana wa mfalme wanakuwa wakubwa dhritarashtra anakaribia kufanywa kuwa mfalme na bhishma
hata hivyo vidura anaingilia kati na kutumia maarifa yake ya siasa kufikia hitimisho kuwa kipofu hawezi kuwa mfalme
hili ni kwa sababu mfalme ambaye ni kipofu hawezi kuwadhibiti wala kuwalinda raia wake
ufalme unapewa pandu kwa sababu dhritarashtra ni kipofu
pandu anaoa mara mbili mke wa kwanza ni kunti na wa pili ni madri
dhritarashtra anamuoa gandhari binti wa mfalme kutoka eneo la gandhara ambaye anajifuna kitambaa machoni ili ahisi uchungu anaohisi mumewe
ndugu ya gandhari shakuni anakasirika kwa sababu ya nadhiri hizi na anaamua kulipiza kisasi kwa kuidhuru familia ya kuru
siku moja wakati panda anapopumuzika msituni anasikia sauti ya mnyama mnyama wa pori
analenga mshale katika mwelekeo ambapo sauti inatoka
hata hivyo mshale unamchoma mzee mwenye maarifa anayeitwa kindama
kindama anamlaani pandu kwa kumwambia kuwa ikiwa atashiriki kitendo cha ngono atakufa
pandu anawacha wadhifa wake na kuishi msituni pamoja na wake zake wawili na nduguye dhritarashtra anayachukua mamlaka livha ya kuwa kipofu
malkia mwenye umri mwingi zaidi wa pandu malkia kunti hata hivyo alikuwa amebarikiwa na pewa mzee mwenye maarifa durvasa kuwa yeye angeweza kumuita mungu yeyote aliyemhitaji kwa kutumia wimbo maalum
kunti anamuuliza dharma mungu wa haki vayu mungu wa upepo na indra
mungu wa mbingu wampatie wana kwa kutumia baraka aliyopewa na durvasa
anawazaa watoto watatu yudhisthira bhima na arjuna kupitia miungu hii
kunti anamwambia malkia mwenye umri mdogo kumliko madri kuhusu wimbo huo maalum na anapata mapacha who nakula na sahadeva kupitia mapacha wa kiashwini
hata hivyo pandu na madri wanashiriki ngono na pandu anakufa
madri anakufa katika moto wa pandu wa mazishi kwa sababu ya kusononeka
kunti anawalea mandugu watano ambao kuanzia muda huo wanatambulika kama mandugu wa kipandava
dhritarashtra anapata wana mia moja kupitia gandhari wote wanazaliwa baada ya yudhishtira
hawa ndio ndugu wa kikaurava mwenye umri mkuu kati yao ni duryodhana na wa pili ni dushasana
ndugu wengine wa kikaurava walikuwa ni vikarna na sukarna
uadui kati yao na mandugu wa kipandava kuazia ujana wao hadi wakati wapokuwa wanapokomaa unasababisha vita vya kurukshetra
baada ya vifo vya mama yao madri na baba yao pandu mandugu wa kipandava na mama yao kunti wanarudi katika ikulu ya hastinaour
yushisthira anafanywa kuwa mfalme wa milki na dhritarashtra chini ya shinikizo kali kutoka milki yake
dhritarashtra alitaka mwanawe duryodhana kuwa mfalme to na anafanya tamaa yake imzuie kuhifadhi haki
shakuni duryodhana na dusasana wanapanga kuwaangamiza mandugu wa kipandava
shakuni anamuita mchora ramani purvancahan na anamfanya ajenge ikulu kwa kutumia vitu vyenye kushika moto kama vile mafuta ya maziwa na lac
baada ya hapo anapanga mandugu wa kipandava na mama malkia kunti kuishi hapo akiwa na nia ya kuichoma ikulu ile
hata hivyo mandugu wa kipandava wanaonywa na mjomba wao mwenye busara vidura ambaye anawatumia mchimba migodi kuwachimbia shimo
wanaweza kutorokea mahali salama na wanakimbia mafichoni
wakati uo huo wandugu wa kipandava ma kunti wanadhaniwa eti wamefariki
familia ya kipandavas inaingia shindano ikijifanya kuwa mabrahamini
lengo ni kuunda upinde wenye nguvu na kudunga sehemu juu ya dari ambayo ni jicho la samaki bandia huku mlengaji akitazama umbo lake katika mafuta chini yake
wana wengi wa wafalme wanashindwa hata kuinua upinde
mandugu wa kipandava wanarudi nyumbani ma kumwanbia mama yao kuwa arjuna ameibuka mshindi na wanamwambia aanaglie kile walichorudisha
bila kuangalia kunti anawauliza kutumia pamjoa chochote ambacho arjuna ameshinda
baada ya harusi mandugu wa kipandava wanaalikwa kurudi hastinapura
wazew wa familia ya kuru na jamaa wanajadili na wanaamua kupasua milki huku mandugu wa kipandava wakipata maeneo mapya
yudhishtira ana mji mkuu unaojengwa kwa eneo hili katika indraprastha ambayo kwa wakati wa sasa ni delhi
pande za kipandava na kaurava hazifurahii mpangilio huu
muda mfupi baada ya hili arjuna anatoroka na dada ya krishna subhadra na kuolewa naye
yudhishtira anataka kuongeza nguvu zake za kifalme anatafuta ushauri wa krishan
mandugu wa kipandava wanajengewa ikulu mpya na maya ambaye ni mdanava
wanawaalika binamu zao wa kikauraza katika mji wa indraprastha
duryodhana anatembea katika ikulu na anadhani kuwa sakafu iliyong aa sana ni maji na anakataa kuikanyaga
baada ya kuambiwa kuwa amekosea anaona kidimbwi cha maji na anadhani kuwa si maji na anatumbukia ndani
duryodhana anaamua kulipiza kisasi kuabishwa kwake
shakuni mjomba wa duryodhana anapanga mchezo wa daisi akicheza na yudhishtira kwa kutumia daisi zenye hitilafu
yudhishtira anapoteza mali yake yote na baada ya hapo milki yake
makauravas ambao ndio washindi wanawatusi wapandava katika hali yao hohehahe na hata wanajaribu kumvua nguo draupadi mbele ya mahakama nzima lakini heshima yake inaokolewa na krishna ambaye kimiujiza anaunda nguo ndefu kuchukua nafasi ya zile zinazotolewa
dhritarashtra bhishma na wazee wengine wanashangaa tukio hili lakini duryodhana anakataa kuwa hakuna nafasi ya wana wawili wa wafalme wenye mamlaka katika milki ya hastinapura
kinyume na mapenzi yake dhritarashtra anadai mchezo mwingine wa daisi
mandugu wa kipandava wanahitajika kuenda uhamishoni kwa miaka na katika mwaka wa watalazimishwa kubaki mafichoni
ikiwa watapatikana na familia ya kaurava watalazimishwa kuenda uhamishoni kwa miaka mingine 
mandugu was familia ya pandava wanakaa uhamishoni kwa miaka kumi na mitatu visa vingi vya kusisimua vinafanyika wakati huu
pia wanatayarisha mifungamano wakitazamia migogoro inayoweza kutokea baadaye
wanatumia mwaka wao wa mwisho wakiwa wamevaa nguo zisizowatambulisha katika mahakama ya virata na wanatambulika tu baada ya mwisho wa mwaka
baada ya kuisha kwa uhamishoni wanajaribu kujadili kurudi indraprastha
hata hivyo hili halifaulu kwani duryodhana anakataa kuwa waligunduliwa wakiwa mafichoni na kwamba kulikuwa na ukosefu wa makubalino kuhusu kurejeshewa milki
pande mbili zinaomba majeshi mengi kuwasaidia na zinajipanga katika eneo la kurukshetra tayari kufanya vita
milki za panchala dwaraka kasi kekaya magadha matsya chedi pandya telinga na yadu za mathura na koo fulani kama vile parama kambojas zilichukua upande wa ndugu wa family ya pandava
kabla ya vita kutangazwa balarama alikuwa amedokeza kutofurahishwa kwake na mgogoro uliokuwa ukiendelea ana aliwachwa kuenda matembezi ya kidini kwa hivyo hachukui sehemu yoyote katika vita
krishna anchukua sehemu ambapo hapigani kama muendeshaji wa gari la farasi la arjuna
kabla ya vita arjuna anajiona akitazama babu yake mkubwa bhishma na mwalimu wake drona katika upande mwingine na ana wasiwasi kuhusu vita hivyo na anashindwa kuinua upinde wake wa g ndeeva
krishna anamuamusha kwa wito wake wa wajibu katika sehemu maarufu ya bhagavad gita ya utendi
ingawa mwanzoni pande zote mbili zinafuata kanuni za vita baada ya muda mchache pande zote zinaanza kutumia mbinu za udanganyifu
kaufikia mwisho wa vita vya siku ni familia za pandava satyaki kripa ashwathama kritavarma yuyutsu na krishna zinazobaki hai
baada ya kuona uharibifu gandhari ambaye alikuwa amewapoteza wanawe wote anamlaani krishna kuwa shahidi wa kuangamizwa sawa kwa familia yake yote kwani alikuwa na nguvu za kimungu kwa hivyo alikuwa na huwezo wa kukomesha vita lakini hakuvikomesha
krishna anakubali laana hiyo ambayo inatimia miaka baadaye
familia ya pandava ambayo ilikuwa imetawala milki wakati uo huo iliamua kujinyima kila kitu
huku ikivaa ngozi na matambara wanastaafu kwa milima ya himalaya na wanapanda kuelekea mbinguni katika hali hayo ya kimwili
mmoja mmoja ndugu hao na draupadi wanaanguka njiani
wakati kila mmoja anapoanguka yudhishitra anapea walisosalia sababu ya wao kuanguka draupadi alifanya mapendeleo na kumsahau arjuna nakula na sahadeva walijipenda na na kuwa na kiburi kwa sababu ya sura zao bhima na arjuna walikuwa na kiburi kwa sababu ya nguvu yao na ujuzi wao wa ulengaji mishale mtawalia
ni tu yudhisthira aliyekuwa mtenda mema na aliyejaribu kuzuia vita na mbwa wanaobaki
mbwa yule anajionyesha kuwa mungu yama anayejulikana kama yama dharmaraja na anamchukua kuzimu ambapo anawaona watoto wake na mkewe
baada ya kueleza hali ya mtihani yama anamrudisha yudhishtira mbinguni na anamwelezea kuwa ilikuwa muhimu kuomwonyesha kuzimu kwa sababu rajyante narakam dhruvam kila mtawala lazima atembelee kuzimu angalau mara moja
yama anamwambia kwamba ndugu zake na mkewe watajiunga naye binguni baada ya kukaa kuzimu kwa kipindi ambacho kingelingana na makosa yao
mjukuu wa arjuna parikshit anatawala baada ya wao na anakufa baada ya kuumwa na nyoka
mwanawe janamejaya ambaye anakarishwa sana na tukio hilo anaamua kufanya kafara ya nyoka sarpasattra ili kuangamiza nyoka wote
ni wakati wa kafara ambapo anahadithiwa kuhusu mababu zake
matoleo tafsiri na maandiko yanayotokana na utendi wa mahabharata
matoleo mengi halisi ya maandiko ya mahabharata yaliibuka na wakati mengi yakitofautiana tu katika maelezo madogo au yakiwa na mistari au hadithi zaidi zilizoongezwa
haya ni kama vile matoleo kutoka bara ndogo la uhindi kama vile kakawin bharatayuddha kutoka java
michezo ya uigizaji vbarabarani wa tamil terukkuttu yakitumia maudhui kutoka matoleo ya luigha ya kitamili ya mahabharata yanaolenga draupadi
hii ndiyo nakala inayotumika katika masomo ya sasa ya mahabharata kama marejeo
this work is sometimes called the pune or poona edition of the mahabharata
malenga wa kihindi maithili sharan gupt ameandika shairi la utendi kuhusu siku mbili za vita vya jayadratha vadha kifo cha jayadratha
malenga mwingine wa kihindi ramdhari singh dinkar ameandika shairi la utendi kuhusu mandahari mbalimbali za mahabharata kama vile kurukshetra na rashmirathi
bhyrappa aliandika riwaya katika lugha ya kikannada ambayo sasa imetafsiriwa hadi ligha nyingi za kihindi ikijumuisha kiingereza iliyoitwa parva alitoa ufafanuzi mpya wa hadithi ya mahabharata
riwaya ya mwandishi wa kimalayalam m
vasudevan nair inayoitwa randamoozham tafsiri ya kiswahili zamu ya pili inaelezea hadithi ya mahabharata kutoka mtazamo wa bhima
riwaya ya mrityunjay kiswahili ushindi juu ya vita iliyoandikwa na shivaji sawant ni riwaya ambapo mhusika mkuu wa mahabharata ni karna
katika sinema ya india filamu nyingi kuhusu utendi wa mahabharata zimetengezwa kuanzia mwaka wa 
mwongozaji wenye umaarufu wa kimataifa wa filamu sambamba za kibengali satyajit ray pia alinuia kuongoza mchezo kughusu utendi huo lakini mradi huo haukuwezekana maishani mwake
katika miaka ya mwisho ya kipindi cha runinga cha the mahabharat kilichoongzwa na ravi chopra kilionyehswa hasa katika runinga ya kimataifa ya uhindi doordarshan
kati ya utafsiri wa kifasihi wa mahabharata yenye umaarufu zaidi no maandiko makubwa ya sashi tharoor kwa jina riwaya kuu ya uhindi riwaya ya kina ya kifasihi kifalsafa na kisiasa ambayo inaweka pamoja matukio makuu ya wakati baada ya uhuru wa uhindi katika karne ya na kuyalinganisha na matukio makuu katika utendi wa mahabharata
mahabharata pia ilitafsiriwa upya na shyam benegal katika filamu ya kalyug
tafsiri za kimagharibi za mahabharata ni kama vile mahabharata ya william buck na wana watano wa mfalme pandu ya elizabeth seeger
tafsiri kamili ya kwanza ya kiingereza ilikuwa toleo la kinathari la kipindi cha fasihi cha victoria lililoandikwa na kisari mohan ganguli iliyochapishwa katika ya mwaka wa na mwaka wa wachapishaji wa munshiram manoharlal na ya m
dutt wachapishaji wa motilal banarsidass
wakosoaji wengi hutazama tafsiri ya ganguli kama aminifu kulingana na nakala asilia
nakala kamili ya tafsiri ya ganguli inaweza kupatikana na mtu yeyote mtandaoni
tafsiri nyingine ya kiingereza ya utendi wote kamili yenye msingi wake katika tolero maalum pia inaendelea kuandikwa na itachapishwa na kituo cha uchapishaji cha chuo kiukuu cha chicago
van buitenen kitabu na kufuatia pengo la miaka lililosababishwa na kifo cha van buitenen inaendelezwa na d
gitomer wa chuo kikuu cha depaul kitabu cha j
fitzgerald wa chuo kikuu cha brown kitabu na w
doniger wa chuo kikuu cha chicago kitabu 
tafsiri ya kishairi ya utendi wote hadi lugha ya kiingereza uliofanywa na malenga p
lal umekamilika na mnamo mwaka wa tafsiri hiyo ilianza kuchapishwa na semina ya waandishi calcutta
tafsiri ya p
lal ni hadithi ya aya mopja hadi nyingione ambapo mishororo ya mwisho haifanani na ndiyo toleo la kipekee katika lugha yoyote kujumuisha slokas zote katika aina zote za utendi huo sit zile toleo maalum
inadhaniwa kuwa kukamilika kwa mradi huo wa uchapishaji utafanyika mwaka wa 
vitabu kumi na visita kati ya vitabu jumla kumi na vinane vinaweza kupatikana kwa sasa mradi wa kutafsiri utendi wote hadi nadhari ya kiingereza unaotafsiriwa na watu mbalimbali ulianza kutokea mnamo mwaka wa katika maktaba ya kisanskriti ya clay mradi ulicchapishwa na kituo cha uchapishaji cha chuo kikuu cha new york
tafsiri hiyo haina msingi wake katika toleo maalum bali msingi wake ni katika toleo linalojulikana na mtoaji maoni aliyeitwa n laka ha
kwa sasa vitabu vya mradi huo vinaweza kupatikana huku lengo kuu likiwa vitabu 
matoleo mengi yaliyofupishwa na yenye kueleza hadithi hiyo kupitia riwaya yamechapishwa kwa lugha ya kiingereza ikiwemo maandiko ya william buck r
narayan c
rajagopalachari krishna dharma romesh c
dutt na bharadvaja sarma
toleo la lugha ya kikawi linapatikana katika kisiwa cha indonesia cha bali na lilitafsiriwa na i
gusti putu phalgunadi
kati ya parva kumi na nane nane pekee za lugha ya kikawi zinazoweza kupatikana wa leo
utaratibu wa kuzaliwa kwa ndugu hao unaonyeshwa ipasavyo katika mpangilio wa familia kutoka upande wa kushoto kuelekea kulia isipokuwa vyasa na bhishma ambaye mpangilio wake wa kuzaliwa haujaelezewa na vichitravirya ambaye alizaliwa baada ya wao
ukweli kwamba ambika na ambalika ni dada haijanyeshwa katika mpangilio wa familia
kuzaliwa kwa duryodhana kulifanyika baada ya kuzaliwa kwa karna yudhishtira na bhima lakini kabla ya kuzaliwa kwa ndugu wengine wa familia ya pandava
baadhi ya ndugu wa wahusika wachache walioonyeshwa hapa wameachwa nje ili kurahisisha mpangilio na kuufanya ueleweke vyema hawa nio kama vile chitrangada kakake vichitravirya na mwenye umri mwingi zaidi wa
mpangilio wa familia unaendelea kupitia wazao wa arjuna na hao pia hawajaonyeshwa hapa
katika bhagavad gita krishna anamwambia arjuna kuwa majukumu yake kama mpiganaji na kiongozi na anafafanua falsafa mbalimbali za kiyogi na kivedanti huku akitoa mifano na kulinganisha vitu mbalimbali
hili limefanya gita ambayo mara kwa mara imetajwa kama mwongozo kamili wa falsafa ya kihindu na mwongozo kamili na wenye vitendo wa maisha
katika nyakati za kisasa swami vivekananda bal gangadhar tilak mahatma gandhi na wengineo walitumia nakala ya mahabharata kuupea msukumo harakati ya uhuru wa uhindi
dr
daniel faraday mara nyingi huitwa dan au kifupi huitwa jina la ukoo faraday ni jina la kutaja muhusika wa mfululizo wa kipindi cha televisheni cha kimarekani cha lost ambacho hurushwa hewani na abc
faraday alianza kuonekana katika msimu wa nne wa mfululizo huu na ni mmoja kati ya wanakikosi waliotua huko mjini kahana
awali faraday alipangwa kwenye orodha ya wahusika watakaonekana mara kwa mara
oktoba ni mwigizaji wa filamu na vipindi vya televisheni kutoka nchini marekani
anafahamika sana kwa uhusika wake wa katika lost the million dollar hotel na saving private ryan
davies alizaliwa na jina la jeremy davies boring mjini traverse city michigan
ni mtoto wa watoto wa mtunzi vitabu mel boring davies ni jina la utoto la mama ke
desperate housewives ni kipindi cha marekani kilichotungwa na marc cherry na kutayarishwa na abc studios pamoja na marc cherry productions
watayarishaji wakuu tangu msimu wa nne ni marc cherry bob daily george w
perkins john pardee joey murphy david grossman larry shaw na sabrina wind
tangu ilipoanza kwenye stesheni ya abc mnamo oktoba kipindi hiki kimepata sifa nzuri kuotka watazamaji
imeshinda tuzo zza emmy award na golden globe award na tangu aprili iliripotiwa kuwa kipindi kilicho maarufu zaidi kulingana na namba ya watazamaji kote duniani ikiwa na watazamaji takriban milioni 
desperate housewives ilianza kuonyeshwa mnamo oktoba na inahusu watu wanne wakuu susan mayer lynette scavo bree van de kamp na gabrielle solis pamoja na familia zao na majirani walioko kwenye barabara ya wisteria lane
mada kuu ya msimu huu ni kujiua kwa mary alice young
bree anapigania kuokoa ndoa yake lynette anajitahidi kulea watoto wake watukutu susan anashindana na edie ili kupata mapenzi ya mike na gabrielle anajaribu kuficha uhusiano wake wa kando na john
msimu huu unaisha pindi watu wote wanaamini kuwa bree amempa sumu na kumuua mumewe carlos kujulushwa kuhusu uhusiano wa kando wa gaby kabla ya yeye carlos kupelekwa jela
ilianza mnamo septemba na mada yake kuu ni kuhusu jirani mpya aliyehamia wisteria lane saa sita za usiku
katika msimu huu bree anajitahidi na maisha ya kuwa mjane na hatimaye anaanza kulewa
mtalaka wa susan anapendana na edie na lynette anapata kazi nzuri na kuwa meneja wa mumewe na gabrielle anawacha mipango yake ya kando na ana azma ya kuwa na mimba ili kuanza familia
inapoisha mike anagongwa na gari na orson ambaye atakuwa mumewe bree kwenye msimu ujao
vilevile lynette anajitahidi kukabiliana na mwana wa kando wa mumewe
tom anafungua mkahawa unaozidisha mzozo kati yake na mkewe
gabrielle anawachana na mumewe na kupendana na meya wa fairview
susan naye anapendana na muingereza mmoja aliye na mkewe mgonjwa mahututi
ilianza septemba na mada yake kuu ni kuhusu katherine mayfair na familia yake
hata hivyo lynette anakabiliana na saratani gabrielle aliyeolewa na meya anaanza mpango wa kando na mtalaka wake carlos susan na mike wanafurahia maisha yao kama maharusi
mashoga wawili wanaguria wisteria lane lee na bob
upepo mkali unakuja na kuvunja nyumba zote kwenye barabara ya wisteria lane
mada kuu ni kuhusu mumewe edie britt anayeitwa dave williams
dave anataka kulipiza kisasi kwa mtu anayeishi wisteria lane
lynette na tom wanagundua kuwa mwana wao anapendana na mwanamke aliyeolewa
carlos na gabrielle wanakabiliana na watoto wawili juanita na celia
ilianza jumapili septemba saa tatu jioni
mada kuu ni kuhusu mpango wa kando wa bree na karl
vipindi vilivyobaki vitaendelea mnamo januari 
kwa the canadian rivers tazama boyne river ontario
mto boyne ni mto katika leinster ireland ambao mkondo wake una urefu wa kilomita maili 
salmoni na trout hupatikana katika mto huu ambao unazungukwa na bonde la boyne
katika magharibi huvukwa na daraja la mto boyne ambalo hubeba barabara ya m na pia boyne viaduct ambayo hubeba reli ya dublin belfast katika mashariki
lichs ys mkondo wake mfupi boyne ina sifa za kihistoria
hupitia karibu na mji wa kale wa trim ikulu ya trim ya mlima wa tara mji mkuu wa kale wa mfajme mkuu wa ireland navan mlima wa slane bru na b inne eneo la makumbusho mellifont abbey na miji ya drogheda
katika bonde la boyne pia kupatikana maeneo mengine ya kihistoria na makaburi kama loughcrew kells celtic majumba na zaidi
mapigano ya boyne vita kubwa katika historia kiayalandi yalifanyika kando ya katika boyne karibu na drogheda mwaka wa wakati wa vita vya williamite ireland
mwanajiografia wa kigiriki ptolemy alichora ramani ya ireland katika karne ya ambayo ilikuwa pamoja na boyne ambao aliita bubinda na baadaye giraldus cambrensis aliuita boandus
katika hadithi za kiayalandi inasemekana mto huu uliundwa na miungu wa kike boann malkia au miungu kulingana na f
dinneen mtafiti wa lugha ya gaelic ya irish na jina boyne ni zao la jina hilo
katika hadithi zingine ilikuwa katika mto huu ambapo fionn mac cumhail alimshika fiont n salmoni ya ujuzi
urambazaji katika boyne ni pamoja na jamii ya mitaro katika mto mkuu kuanzia karibu na daraja la zamani hadi
inayomilikiwa na an taisce na sasa derelict ya shirika la njia za maji katika ireland linarejesha uwezo wa urambazaji wa mto huu
kuna reli kadhaa na madaraja yanayovuka boyne ambayo yanajulikana
katika mwaka wa mabakio ya meli yalipatikana katika ufuko wa mto hu katika drogheda wakati wa oparesheni za kuchimba
chombo hiki kiliondolewa kwani kilikuwa na uwezo wa kuleta hatari kwa urambazaji
kwa the river in county wexford tazama river bann wexford
mto bann irish an bhanna ni mto mrefu katika ireland ya kaskazini na jumla ya urefu wa maili km
mto huu huunda njia yake kutoka kona ya kusini mashariki ya jimbo kuelekea pwani ya kazini magharibi kukoma katikati na kupanuka kuwa lough neagh kubwa
mto huu umecheza sehemu muhimu katika maendeleo ya viwanda katika kaskazini ya ireland hasa katika viwanda vya taulo
leo uvuvi wa salmoni na eel ni vipengele muhimu vya kiuchumi ya mto
mto huu hutumika kama laini ya kugawanya kati ya maeneo ya mashariki na magharibi ya ireland ya kaskazini na kujulikana kma mgawanyo wa bann
halmashauri ya miji na biashara magharibi ya bann mara nyingi huonekanakuwa uwekezaji na matumizi ya serikali ya chini kuliko yale ya mashariki
bann ya juu huanzia katika milima ya mourne katika kata ya chini na kutiririka ndani ya lough neagh katika bannfoot kata ya armagh
mkondo huu moja ya mito maarufu ya uvuvi katika ulaya
karibu portadown unajiunga na mtaro wa newry usiotumika ambao ulikuwa njia ya kufika kusini ya bahari kiayalandi
bann ya chini mtiririko kutoka lough neagh katika toome hadi atlantiki katika portstewart
mto huu njia ya maji ambayo ina mitaro na milango tano lkatika maili km zake
mto huu ni maarufu katika michezo ya maji waendesahji wa mashaua huwa na trafiki ndogo
huwa kama mpaka kati ya kata ya antrim na kata ya londonderry
bandari ya kibiashara pekee katika mto huu ni katika coleraine
meli kutoka bahari ya londonderry na bahari ya belfast za kuhamisha makaa ya mawe na vyuma chakavu
mto conwy kiwelsh afon conwy ni mto katika kaskazini wales
kutoka chanzo chake hadi mwisho wake katika bay conwy una urefu kidogo juu ya
kutoka betws y coed mto huu unaendelea kutiririka kaskazini kupitia llanrwst trefriw ambapo inaungwa na afon crafnant na dolgarrog ambapo inaungwa na afon porth llwyd na afon ddu kabla ya kufikia katika conwy bay conwy
wakati wa mawimbi mto huwa na mawimbi hadi llanrwst
conwy imepakana mashariki na kilima cha kale cha mawe ya matope cha kipindi cha silurian migneint
miamba asidi kwa ujumla khufunikwa na na kizuizi konda mara nyingi kwa wa asidi mchanga na katika sehemu za juu hufunikwa na nyasi ya moor mollinia spp na jamii ya erica
kutokana na haya maji yanayoingia kwenye mto huu huwa na asidi na kuwa na rangi ya kahawia pamoja na asidi ya mbolea
upande wa magharibi chanzo cha mto huu kimejaa miamba ya cambrian ambayo ni ngumu na sura ya ardhi ni kama matokeo vilima vya craggy na mlima ambapo mto huu hupitia katika maporomoko ya maji
mifano iliyofanikia ya mto huu ya jiomofolojia inaweza kuonekana katika conwy falls na katika lledr
ardhi katika mashariki imejaa misitu yaliyo na miti ya conifa
upande wa magharibi wa bonde hili umejaa maziwa na hifadhi baadhi hutoa maji ya kunywa
miamba hii huwa tajiri kwa madini na kuna maeneo mengi ambapo mgodi ya shaba risasi na fedha yameshughulikiwa tangu nyakati za kirumi
bonde la kati la mto huu chini ya betws y relativt coed ni pana na lina rutuba na linasaidia kilimo cha maziwa na kondoo
katika wakati wa baridi malisho haya hutumiwa kulea kondoo walioletwa chini ya milima ili kuepuka mabaya ya hali ya hewa ya baridi
jamii zilizotawanyika katika bonde la conwy na sifa za kale na ushahidi wa makao tangu kipindi cha mawe
warumi walimiliki eneo hili hadi bk na kumekuwa na makao tangu wakati huo
bonde hili ni nyumbani ya makanisa mawili kongwe katika wales yale katika llanrhychwyn na llangelynin ambayo yaliyokuwa katika karne ya na 
bonde la conwy kubwa lilifanywa kutokuwa na faida katika vita vya roses na earl ya pembroke chini ya maagizo ya edward iv mfalme wa yorki kufuataia mashambuluzi ya lancasta katika mji wa denbigh mwaka wa 
katika kinywa cha conwy unapoingia ndan ya conwy bay ni mji wa conwy na ikulu maarufu duniani ikulu ya conwy na madaraja mawili maarufu
moja ya madaraja ya mapema ya barabara ya telford thomas sasa hubeba njia ya miguu na daraja la chuma la robert stephenson bado hubeba reli kuu ya london hadi holyhead
daraja la tatu sasa huwa na barabara na hivi karibuni bado ni a sasa hupitia chini ya kinywa
mto conwy hufuatilia mara kwa mara kwa ubora na shiirika la mazingira
ubora wa mto huelekea kuwa na asidi na kiasi cha chini cha anions na cations
wakati upitishaji unaongezeka wakati mto huu unapita kuelekea bahari
ujumla uhai unabakia kuwa nzuri licha ya baadhi ya ongezeko kidogo kutokana na amonia kutokana na pembejeo za kilimo
conwy unajulikana kwa salmoni na trout wa bahari licha ya ongezeko la kiwango cha asidi katika nusu ya pili ya karne ya hasa katika maji ya maeneo ya juu ambayo yameadhiri uenezaji wa samaki hawa
ujenzi wa njia bandia ya samaki katika miaka ya kuruhusu upitaji wa samoni wanaohama katika mto juu ya maporomoko ya conwy ilikusudiwa kusaidia kupunguza madhara ya asidi
njia katika conwy mtaro mviringo ulijengwa chini ya kinywa cha mto huu mwishoni wa miaka ya na mwanzo miaka ya 
hii ilisababisha hasara ya baadhi chumvi lakini pia ilisababisha uumbaji wa hifadhi ya conwy rspb
tangu mwaka wa bonde hili lina magurudumu ya uzalishaji wa umeme ya shamba la upepo moel maelogan
panorama inaonyesha mdomo wa conwy kutoka ikulu ya deganwy eneo la awali la kujihami
panorama of six pictures stitched together showing the mouth of the conwy estuary right and the location of conwy castle left of centre hii inahusu the river in south yorkshire england
kwa other rivers with the same name tazama don river disambiguation
mto don pia huitwa dun katika baadhi ya maeneo ni mto katika yorkshire kusini uingereza
huanzia katika pennines na hutiririka kilomita maili mashariki kupitia bonde la don kupitia penistone sheffield rotherham mexborough conisbrough doncaster na stainforth
hapo awali ilijiunga na trento lakini ulirekebishwa na vermuyden kama mto wa kiholanzi sasa unajiunga na mto ouse katika goole riding mashariki ya yorkshire
bonde la don ni jimbo la ubunge wa mitaa uingereza karibu na mnyoosho wa mto huu katika doncaster
the don s kuu tributaries ni loxley ya rivelin mganda wa rother na dearne
kando na mnyoosho wa sheffield rotherham wa mto huu kuna kuta tano ambazo zimezingatia njia ya kutembea na ya baiskeli njia ya kuta tano
miti hujua katika mnyoosho wa ufuko wa mto huu katika sheffield mbegu hizi zimekua vizuri shukrani kwa kuongezeka kwa joto ya maji karibu na kiwanda outfalls
don hupata jina lake kutoka don au danu katika celtic ni mama miungu
mto alitoa huu ulipatia mto don jina lake moja ya mito msingi katika toronto kanada
urambazaji katika sheffield uliwezekana kwa kutumia vipandikizi vya mitaro kuepuka sehemu zisizopitika za don na pia katika tinsley na kisha kwa mtaro kutoka tinsley hadi sheffield
mikato na sehemu zinazo uwezo wa urambazaji pamoja na mitaro miwili inayounganisha don hadi aire na njia ya calder na mto trento hujumuisha sheffield na jia ya yorkshire kusini
don ya chini hapo awali ilijikunja katika mwelekeo wa kaskazini mashariki kupitia hatfield chase kuingia trent juu ya makutano yake na ouse
katika mradi wa mwaka wa wa umwagaji wa maji mhandisi cornelius vermuyden kutoka uholanzi aligeuza don kuelekea kaskazini kisha mashariki ili kuingia ouse katika eneo la goole kilomita upande wa juu wa trento
mto wa kiholanzi ulioundwa ulikuwa na faida ya kuwa na urambazaji na mashau madogo ya makaa ya mawe ambayo yalisafirisha mizigo yao kwa vyombo vya bahari katika ouse
stainforth na mtaro wa keadby huruhusu urambazaji kuanzia don katika stainforth hadi trento katika keadby
katika usiku wa oktoba kuinuka ghafla kwa ngazi ya maji ya mto kulizuia majeshi ya hija ya neema kuvuka mto huu katika doncaster na kuilazimisha kuingia katika mazungumzo na vikosi vya henry viii
mafuriko makuu ya sheffield ambayo yalitokea tarehe machi kufuatia kuzimia kwa bwawa la dale dike yaliharibu nyumba na kuwauwa watu 
don pia ulikuwa mmoja wa mito iliyofurika katika mafuriko ya uingereza ya 
rekodi ya ngazi ya mvua ilisababisha mafuriko katika sheffield na rotherham pamoja na watu wawili kufa katika eneo hilo wakati katika eneo la denaby kuu mexborough mto huu ulipanda na kupasua fuko zake katika kwenye daraja la barabara ya doncaster pia kufurika kwenye reli zilizo kaskazini ya mto
mtaro jirani ulijaa zaidi pamoja na baadhi ya maeneo ya don kuingia katika mtaro huu na kusababisha ongezeko kubwa katika eneo la maji na kusababisha mafuriko kya maji katika nyumba karibu na malisho ya mifugo
no longer at ease ni riwaya ya mwaka wa iliyoandikwa na mwandishi wa nigeria chinua achebe
ni hadithi ya mtu muigbo pia huandikwa muibo obi okonkwo ambaye anatoka kijijini mwake kutafuta elimu ya uingereza na ajira katika utumishi wa kikoloni wa nigeria lakini anapambana kubadili hadi maisha ya ulaya na kuishia kuchukua hongo
kitabu hiki ni mwema kwa things fall apart cha chinua achebe ambacho kinahusu mapambano ya babu yake obi okonkwo dhidi ya mabadiliko yaliyoletwa na waingereza
kichwa cha kitabu hiki kinatokana na mistari ya mwisho ya shairi lake ts eliot the journey of the magi safari ya mamajusi we returned to our places these kingdoms tulirudi kwenye maeneo yetu hizi falme br but no longer at ease here in the old dispensation lakini hakuna starehe tena katika mapumziko ya uzeeni br riwaya inaanza na kesi ya obi okonkwo akistakiwa na madai ya kupokea hongo
halafu inaturudisha nyuma hadi wakati kabla yake kuelekea uingereza na inaendelea kuelezea vile obi alijipata kotini
wanachama wa shirikisho la maendeleo ya umuofia upu kundi la wanaume waigbo waliokuwa wametoka vijijini mwao na kuenda kuishi katika miji mikuu ya nigeria wamefanya mkusanyiko wa kumtuma obi uingereza kusoma sheria kwa matumaini kwamba angerudi kuwasaidia watu wake kukabili jamii ya ukoloni ya uingereza
lakini obi anapofika huko anageuza hadi somo la kiingereza
obi anarudi nigeria baada ya miaka minne ya masomo na anaishi mjini lagos na rafiki yake joseph
anapata kazi katika bodi ya udhamini na mara moja anapewa hongo na mtu ambaye anajaribu kupata udhamini wa dada yake mdogo
wakati obi anakataa kwa hasira kuchukua hongo msichana mwenyewe anamtembelea ambaye anaashiria kutaka kumhonga kwa ngono ili apate udhamini ahadi ambayo obi anakataa
wakati huo huo obi anaendeleza uhusiano wa kimapenzi na clara msichana munigeria ambaye hatimaye anafichua kwamba yeye ni osu aliyelaaniwa na ukoo wake maana yake ikiwa kwamba obi hawezi kumuoa kwa njia ya kitamaduni ya waigbo wa nigeria
makao makuu ya wilaya yameanishwa lugufu iliko takriban km upande wa mashariki kaskazini kutoka uvinza
wakati anabaki dhamira kumuoa clara hata baba yake ambaye ni mkristo anapinga na mama yake anamsihi huku akiwa katika kitanda chake cha kifo kuwa asimuoe clara mpaka baada ya kifo chake huku akitishia kujiua ikiwa obi hangetii
wakati obi anampasha clara matukio haya clara anajitoa kwenye mahusiano na anatangaza kwamba yeye ni mjamzito
obi anapanga kutoa mimba jambo ambalo clara analifanya shingo upande lakini anapata matatizo na anakataa kumuona obi baadaye
wakati huu wote obi anajipata katika matatizo ya kifedha moja kwa sababu ya kutokua na mipango pili kwa sababu ya haja ya kulipa mkopo wake kwa upu na kuwalipia watoto wao elimu na tatu kwa sababu ya gharama utoaji mimba usio halali
anapopata habari za kifo cha mama yake obi anapatwa na unyogovu na anakataa kwenda nyumbani kwa mazishi
wakati anapopona anaanza kupokea rushwa huku akisita kukiri kwamba ni njia ya ulimwengu wake
riwaya inaisha wakati obi anachukua hongo na anajiambia kuwa ni ya mwisho anapokea bila yeye kujua kwanga hongo hii ndiyo ingemletea balaa
anakamatwa tukio ambalo linatuleta mwanzoni mwa hadithi
robert napunyi wangila alizaliwa mnamo septemba katika mji mkuu wa nairobi na alifariki mnamo julai alikuwa bondia wa kenya wa uzito wa welterweight ambaye alishinda medali ya dhahabu katika michezo ya olimpiki ya mwaka wa 
yeye bado ndiye mwanaspoti wa kenya aliyeshinda medali ya dhahabu ya olimpiki ambayo si ya riadha
wangila alikufa kutokana na majeraha aliyopata mwaka wakati alikuwa anapambana na david gonzales katika mji mkuu wa las vegas
wangila alikuwa amepigwa vibaya sana na alikuwa kwa hali mbaya kana kwamba refaro joe cortez alisimamisha mechi na kumpa gonzales ushindi licha ya wangila kupinga sana
baada ya mechi wangila alipoteza fahamu na kuzirai katika chumba chake cha kubadilisha
hatimaye alitangazwa amekufa baada ya masaa thelathini na sita
hii ilikuwa changamoto kwa familia ya wangila nchini kenya lakini mwamuzi alitangaza kwa neema ya mazishi waislamu kuzikwa
james aggrey siang a ni mchezaji kandanda wa kimataifa wa kitambo wa kenya
kwa sasa yeye ni meneja hodari wa kandanda amekuwa mkufunzi katika mataifa mengi barani afrika katika viwango vya vilabu na vya kitaifa na hivi majuzi alikuwa mkufunzi wa klabu ya g r mahia
siang a alicheza kama mlinda lango na alicheza katika kiwango cha kimataifa kwa timu ya kitaifa ya kenya
siang a alikuwa mkufunzi wa timu ya kitaifa ya kenya kati ya miaka ya na 
siang a kisha akahamia nchi ya tanzania ambapo alikuwa meneja wa timu ya kandanda ya kitaifa ya tanzania mwaka wa 
siang a pia alikuwa mkufunzi wa klabu za tanzania za simba sc na moro united na vilevile express fc ya uganda
mnamo oktoba mwaka wa akiwa bado katika klabu ya moro united siang a aliombawa kuchukua nyadhifa ya kuwa meneja wa timu ya taifa ya kenya lakini alikataa
baadaye mwezi huo siang a pia aliombwa kuchukua nyadhifa ya umeneja kwa timu ya kitaifa ya tanzania na kwa mara nyingine tena alikataa
siang a pia alikuwa mkufunzi wa timu ya mtibwa sugar nchini tanzania kabla ya kuwa kocha wa g r mahia nchini kenya
ian duncan alizaliwa mnamo juni ni mmoja ya madereva wa rally ambao wamefanikiwa sana nchini kenya
alikuwa bingwa wa rally nchini kenya mara tano na na alifanikiwa kupata ushindi wa outright katika michuano wa magari ya rally wa dunia aliposhinda shindano la la trustbank safari rally mwaka wa 
hii ilikuwa moja kati ya tamati zake za nafasi kumi za kwanza mfululizo katika tukio hilo kuanzia mwaka wa hadi mwaka wa licha ya kiwango chake cha sifa mbaya
ian alilelewa katika shamba ya wazazi wake katika sehemu ya limuru
ladha yake ya kwanza ya kuendesha gari ilitokea wakati alikuwa na umri wa miaka karibu kumi huku akimsaidia mama yake wakati alikwama katika barabara za shamba wakati wa mvua
alihudhuria shule ya upili ya st mary s kwani nia yake zaidi ilikuwa katika kutengeneza magari na pikipiki
pia alishiriki katika motocross na kushinda taji la cc la kitaifa miaka ya na 
alishiriki katika safari rally kwa mara ya kwanza mwaka wa huku akiliendeaha gari la nissan pick up huku naibu dereva wake akiwa gavin bennett na alimaliza katika nafasi ya tisa na huku akipata ushindi wa darasa na kupata usikivu wa watu rally
ushindi wake wa kwanza wa kitaifa wa rally ulikuwa katika mji wa nakuru mwaka wa wakati alikuwa anaendesha gari ya aina ya toyota celica cam twin turbo huku naibu dereva wake akiwa ian munro
duncan alishinda mchuano wake wa kwanza wa kitaifa mwaka huo huo kwani alishinda mashindano mengi
alishinda tuzo la mwendesha motokaa wa mwaka wa kitaifa mwaka wa 
alishiriki kwa kutumia group subaru legacy na toyota celica turbo wd katika miaka ya 
mbali na safari rally alishiriki katika mikutano ya kampeni za wrc mara chache tu
baadaye alianza kuendesha gari la aina ya toyota hilux ambalo lilikuwa na injini ya lita 
 na alilitumia katika mchuano wa rally wa kitaifa wa kenya kenya national rally championship knrc
mnamo novemba mwaka wa duncan alishinda guru nanak rally na kuwa dereva wa kwanza kushinda taji la knrc kwa mara ya kumi
alipewa adhabu ya asilimia nne ya muda kwa sababu hakuwa ameliandikisha gari lake
aliendeleza rekodi yake mwaka wa na kwa mara nyingine tena akashinda guru nanak rally
duncan ameshinda tukio la rhino charge off road katika miaka ya na 
mnamo mwaka wa alichukua nafasi ya pili katika kenya enduro motocross na vilevile michuano ya rally
alitumia gari lake mpya nissan patrol pick up mnamo oktoba mwaka wa 
mwaka wa pia alishinda mchuano wa kitaifa wa autocross
mnamo mwaka wa miaka baada ya kushinda safari rally halisi duncan alishinda safari classic rally huku akiliendesha gari la mwaka wa la ford mustang huku naibu dereva wake akiwa naibu dereva wake wa sasa amaar slatch
bingwa mtetezi bj rn waldeg rd alimaliza katika nafasi ya pili
jimbo la uchaguzi la changamwe ni mojawapo ya majimbo ya uchaguzi nchini kenya
jimbo hjili linapatikana katika wilaya ya mombasa katika mkoa wa pwani moingoni mwa majimbo manne ya wilaya hiyo
jimbo hili lina wodi nane na zote huchagua madiwani kwa baraza la munisipali ya mombasa
jimbo hili lilianzishwa wakati wa uchaguzi wa 
gatanga ni mojawapo ya majimbo ya uchaguzi ya kenya
jimbo hili linapatikana katika mkoa wa kati na ni moja kati ya majimbo manne ya uchaguzi yaliyo katika wilaya ya thika
lina wodi saba ambazo zote zimo katika baraza la county la thika
jimbo hili lilianzishwa wakati wa uvhaguzi mkuu wa kutokana na kugawanwa kwa jimbo kuu la kandara kutengeneza majimbo mawili
jimbo hili lina tarafa mbili za utawala gatanga na kakuzi ambayo ilianzishwa mnamo 
jimbo la uchaguzi la gatundu kaskazini ni mojawapo ya majimbo ya uchaguzi nchini kenya
jimbo hili linapatikana katika mkoa wa kati wa kenya na ni moja kati ya majimbo manne ya uchaguzi katika wilaya ya thika
lina wodi nne ambazo zote zinatawalwa na baraza la thika county
jimbo la uchaguzi la gatundu kusini ni mojawapo ya majimbo ya kenya
jimbo hili ni moja kati ya majimbo manne katika wilaya ya thika mkoani kati mwa nchi ya kenya
lina wodi nne zote zikiwemo chini ya baraza la thika county
jimbo hili lilianzishwa wakati wa uchaguzi wa 
mbunge wa sasa wa jimbo la gatundu kusini ni uhuru kenyatta mwanasiasa maarufu wa kenya na mwana wa rais wa kwanza wa kenya mzee jomo kenyatta
jimbo la uchaguzi la githunguri ni moja ya majimbo ya uchaguzi nchini kenya
ni moja kati ya majimbo matano ya wilaya ya kiambu katika mkoa wa kati wa kenya
eneo zima la jimbo hili liko chini ya baraza la kiambu county
jimbo hili lilianzishwa kwa uchaguzi mkuu wa wakati kenya ilipata uhuru
jimbo la uchaguzi la kangundo ni mojawapo ya majimbo ya uchaguzi nchini kenya
mi moja kati ya majimbo sita ya wilaya ya kitui na lina wodi sita zote zikiwachagua madiwani kwa baraza la mji wa kangundo
jimbo hili lilianzishwa wakati wa uchaguzi mkuu wa 
jimbo la uchaguzi la kathiani ni mojawapo ya majimbo ya uchaguzi nchini kenya
jimbo hili ni moja ya majimbo sita ya wilaya ya machakos mkoani mashariki mwa kenya
jimbo hili lilianzishwa wakati wa uchaguzi mkuu wa 
mbunge wake wa kwanza alikuwa laban maingi kitele
jimbo la uchaguzi la kiambaa ni mojawapo ya majimbo nchini kenya
ni moja kati ya majimbo katika wilaya ya kiambu
jimbo hili lilianzishwa wakati wa uchaguzi mkuu wa 
linapatikana katika wilaya ya kiambu mkoani kati miongoni mwa majimbo matano ya wilaya hiyo
jimbo hili lilianzishwa wakati wa uchaguzi mkuu wa 
kuanzia uchaguzi wa hadi ule wa jimbo hili lilikuwa likijulikana kama jimbo la uchaguzi la kabete
jimbo la uchaguzi la kisauni ni moja kati ya majimbo ya uchaguzi nchini kenya
jimb hili linapatikana katika wilaya ya mombasa katika mkoa wa pwani wa kenya miongoni mwa majimbo manne katika wilaya hiyo
lina wodi nane zote zikiwachagua madiwani kwa baraza la munisipali ya mombasa
jimbo hili lilianzishwa wakati wa uchaguzi mkuu wa huku mbunge wake wa kwanza akiwa said hemed said
wa chama cha kanu wakati kenya ilikuwa na mfumo wa chama kimoja
jimbo la uchaguzi la kitui kusini ni mojawapo ya majimbo ya uchaguzi nchini kenya
ni moja kati ya majimbo manne ya wilaya ya kitui mkoani mashariki nchini kenya
lina wodi sita zote zikichagua madiwani kwa baraza la kitui county
wakati wa uchaguzi mkuu wa na jimbo la uchaguzi la mutomo
jimbo la uchaguzi la kitui magharibi ni mojawapo ya majimbo ya kenya
jimbo hili ni miongoni mwa mjimbo manne ya wilaya ya kitui mkoani mashariki mwa kenya
jimbo hili lilianzishwa wakati wa uchaguzi mkuu wa pili wa kenya mnamo 
jimbo la uchaguzi la kitui ya kati ni mojawapo ya majimbo ya uchaguzi nchini kenya
ni moja kati ya majimbo manne ya wilaya ya kitui mkoani mashariki
jimbo hili lilianzishwa wakati wa uchaguzi mkuu wa huku mbunge wake wa kwanza akiwa eliud ngala mwendwa
jimbo la uchaguzi la lamu magharibi ni moja kati ya majimbo ya uchaguzi nchini kenya
linapatikana katika wilaya ya lamu huku likiwa moja kati ya majimbo mawili ya uchaguzi katika wilaya hiyo ya mkoa wa pwani
jimbo hili lina wodi zote zikichagua madiwani kwa baraza la lamu county
jimbo la lamu magharibi lilianza wakati wa uchaguzi mkuu wa huku mbunge wake wa kwanza akiwa abu somo
jimbo la uchaguzi la lari ni mojawapo ya majimbo ya uchaguzi nchini kenya
jimbo hili linapatikana katika wilaya ya kiambu miongoni mwa majimbo matano katika wilaya hiyo iliyo katika mkoa wa kati wa kenya
jimbo hili lina wodi sita ambazo huwachagua madiwani kwa baraza la kiambu county
jimbo la lari lilianzishwa wakati wa uchaguzi mkuu wa uchaguzi wa pili wa taifa huru la kenya
jimbo la uchaguzi la likoni ni mojawapo ya majimbo ya uchaguzi ya kenya
jimbo hili linapatikana katika wilaya ya mombasa mkoani pwani nchini kenya miongoni mwa maimbo manne ya wilaya hiyo
lina wodi nne zote zikiwachagua madiwani kwa baraza la munisipali ya mombasa
jimbo hili lilianzishwa wakati wa uchaguzi mkuu wa 
mbunge wake wa kwanza alikuwa abdulkadir abdalla mwidau
jimbo la uchaguzi la limuru ni mojawapo ya majimbo ya uchaguzi nchini kenya
ni moja kati ya majimbo matano yaliyo katika wilaya ya kiambu
mbunge wake wa kwanza alikuwa james samuel gichuru
jimbo la uchaguzi la malindi ni mojawapo ya majimbo ya uuchaguzi nchini kenya
ni moja kati ya majimbo mawili katika wilaya ya malindi ya mkoa wa pwani nchini kenya
jimbo hili lilianzishwa wakati wa uchaguzi wa ambaop ulikuwa uchaguzi wa kwanza wa jamhuri ya kenya
jimbo la uchaguzi la msambweni ni moja kati ya majimbo ya uchaguzi nchini kenya
jimbo hili linapatikana katika wilaya ya kwale katika mkoa wa pwani wa kenya miongoni mwa majimbo matatu katika wilaya hiyo
jimbo la msambweni lina wodi kumi zote zikichagua madiwani kwa baraza la kwale county
jimbo hili lilianzishwa wakati wa uchaguzi mkuu wa huku mbunge wake wa kwanza akiwa kassim bakari mwamzandi
jimbo la uchaguzi la mutito ni mojawapo ya majimbo ya uchaguzi nchini kenya
jimbo la mutito lilianzishwa wakati wa uchaguzi mkuu wa huku mbunge wake wa kwanza akiwa ezekiel mwikya mweu
nyakati za s fesheni sawa na hii afro ilivaliwa na vipusa wa circassian wakati mwingine wanajulikana kama wasichana ambao wana nywele inayokaa kama moss walionyeshwa katika vivutio vya maonyesho humo marekani na pt barnum na wengine
hawa wanawake walikuwa wanadaiwa kuwa watu wanaotoka circassian caucasus kanda ya kaskazini na walikuwa wakiuzwa kwa watazamaji weupe waliopendekezwa na mashariki ajinabi
michael mike okoth origi alizaliwa mnamo novemba ni mchezaji wa kandanda kutoka nchi ya kenya
wakati mwingi wa wasifu wake alisakata kabumbu ya utaalamu nchini ubelgiji
origi alianza wasifu wake kwa kuvichezea vilabu vya shabana na kenya breweries sasa tusker fc nchini kenya
mnamo mwaka wa alihamia klabu iliyoko nchini omani inayojulikana kama boshar fc na miezi mitatu baadaye akahamia klabu ya kv oostende nchini ubelgiji
msimu wake uliyokuwa na mafanikio zaidi ulikuwa ule wa wakati klabu yake ya racing genk ilishinda taji la ligi ya jupiler ambayo ni ligi ya divisheni ya kwanza ya ubelgiji
mnamo mwaka wa akiwa na umri wa miaka akiwa bado hodari alikuwa anasakata kabumbu katika ligi lakini ya divisheni ya chini
origi alikuwa mchezaji wa mara kwa mara ya wa timu ya kandanda ya kitaifa ya kenya na alicheza katika kombe la mataifa ya afrika mara tatu na 
mike origi alikuwa anajulikana nchini ubelgiji kwa kuwa mwanakandanda mwungwana kamwe hakulalamika kamwe hakupinga uamuzi wa refari na kamwe hakumpa jeraha mpinzani wake
miongoni mwa mashabiki alikuwa anajulikana kwa kuwa urafiki wake na hali yake ya kuwa mtu wa kawaida
kakake mwingine anthony origi pia alikuwa mchezaji wa safu ya ulinzi katika klabu ya tusker
mwananwe austin arnold origi otieno ni mlinda lango na alikuwa mlinda lango wa kitambo wa tusker f
arnold pia ni mlinda lango wa timu ya kandanda ya kitaifa ya kenya
ni kipindi cha marekani kilichohusu maisha ya vijana iliyoonyeshwa kuanzia agosti hadi februari kwenye stesheni ya fox broadcasting company
kipindi hiki kilichobuniwa na josh schwartz kinahusu maisha ya kundi la vijana na familia zao wanapoishi mtaani newport beach kwenye mji wa orange county california
imeonyeshwa kwenye zaidi ya nchi kote duniani na ilikuwa mojawapo ya vipindi maarufu mnamo 
ilivutia watazamaji milioni 
 katika msimu wake wa kwanza lakini watazamaji walianza kupungua katika misimu iliyofuatia
msimu wa kwanza ulianza saa tatu jioni mnamo agosti kwenye stesheni ya fox nchini marekani
pia ilionyeshwa nchini canada kwenye stesheni ya ctv
nchini uingereza kipindi cha kwanza kilianza mnamo machi saa tatu usiku kwenye stesheni ya channel 
nchini new zealand kipindi hiki kilionyeshwa kwenye stesheni ya tg 
nchini afrika kusini ilianza aprili kwenye stesheni ya go
united cigar stores ilikuwa mnyororo mkubwa kabisa wa maduka ya sigara huko marekani
ingawa mwanzoni maduka haya yalikuwa ya kuuza sigara tu walianza kuuza bidhaa nyingine mbalimbali kama saa za aina ya mickey mouse na viatu
mnyororo huu wa maduka ulianzishwa katika mwaka wa 
 ingawa wengi walikana mnyororo huu uliwakilisha maslahi ya kampuni ya consolidated tobacco company hii ilikuwa shirika la tumbaku lililosimamia kampuni zingine za tumbaku kama american tobacco company na zinginezo
mnamo septemba mkataba uliundwa na washindani wa mnyororo huo na huu ukafanya mnyororo huo kutokuwa na upinzani au ushindani wowote katika biashara yao
ulipofika mwaka wa mnyororo huo ulikuwa na maduka takriban ya rejareja
kampuni hii iliongozwa na whelan schulte lakini usimamizi ukaenda kwa george kenan na frederick morrow katika mwezi wa agosti 
kampuni hii pia ilikuwa imejihusisha katika biashara ya mali isiyohamishika
shida za kiuchumi zilipopata marekani katika miaka ya na mwanzoni mwa miaka ya sehemu ya mali isiyohamishika ilileta hasara kubwa
hivyo basi katika mwezi wa septemba kampuni yenyewe ikatangaza kuwa haina pesa
kabla ya kuwa fukara kampuni hii ilikuwa na maduka ya sigara na maduka ya dawa lakini mali yake nyingi ilikuwa mali isiyohamishika
mnyororo ulinawiri tena na ukawa umefungua maduka kablla ya mwaka wa kuisha
united cigar stores ikawa sehemu ya shirika la united cigar whelan stores lililobadilika likawa shirika la united whelan katika miaka ya iliungana na shirika la perfect film chemical kampuni ya kusindika filamu na kuuza dawa na vitamini
perfect film chemical ilibadilisha jina ikawa cadence industries katika mwaka wa 
labda sehemu yake maaarufu kabisa ni marvel comics ilimiliki marvel tangu hadi 
ukurasa huu una orodha ya maafisa walioendesha serikali ya rhodesia ya kutoka rhodesia na pia marais wa rhodesia kutoka 
dubai marina ni eneo lililo mjini dubai ambao sasa unaitwa new dubai
iko kwenye interchange karibu na dubai internet city na dubai media city
dubai marina limebuniwa na kujengwa kama concord pacific place iliyo kwenye false creek mjini vancouver bc nchini canada
marina yote imejengwa na kampuni ya ujenzi ya emaar properties iliyopo mjini dubai
sehemu ya kwanza ya dubai marina ipo kwenye ardhi ya eka ambapo kuna ghorofa sita za nyumba dubai marina towers na majumba ya anasa zilizo na mabustani kwenye dari zao
ghorofa tatu kati ya hizo zimepewa majina kutokana na almasi al mass fairooz na murjan na ghorofa zingine tatu zimeitwa majina ya manukato ya kiarabu mesk anbar na al yass
sehemu ya pili ya dubai marina ina takriban ghorofa zikiwemo al majeera towers na al sahab twin towers
marina nyingine iliyojengwa duniani ni marina del rey mjini california marekani
g r mahia ni klabu ya kandanda yenye makao yake katika mji mkuu wa nairobi nchini kenya
ni mmojawapo wa vilabu viwili maarufu zaidi nchini katika kandanda ya vilabu nchini kenya klabu nyingine maarufu na mpinzani wake wa jadi ni afc leopards
g r mahia imeshinda ligi ya kenya mara na kombe la kenya mara nane
g r mahia ndiyo klabu ya kipekee nchini kenya kushinda taji la bara afrika kwani klabu hii ilishinda kombe la afrika la mabingwa mwaka wa 
klabu hii ilianzishwa mwaka wa wakati vilabu viwili vya kandanda luo united na luo sports club pia ilikuwa inajulikana kama luo stars viliungana
mmoja wa mwanzilishi wake alikuwa mwanasiasa tom mboya
uwanja wao wa kucheza mechi za nyumbani ni nairobi city stadium
g r mahia imeshinda shindano moja tu tangu mwaka wa 
aidha imeepuka kuteremshwa kwa ligi ya divisheni ya pili mara tatu
g r mahia kama klabu inamizizi ya hekaya hadithi na simulizi za kiluo
g r mahia alikuwa shujaa wa kiluo ambaye alikuwa anajulikana kwa umiliki wake wa mamlaka ambayo yalimwezesha kufanya maajabu
mahia ni neno la kiluo ambalo linaelezea ajabu na siri na hivyo basi wakati g r ilianzishwa ilitakiwa kumiliki sifa asili za gor mahia kutokana na jina lake
hakika g r iliweza kudhibiti jina hilo na hata kupitisha matumaini ambayo watu wengi walitarajia
katika miaka yake ya mafanikio hakuna timu iliyoweza kupambana za g r na baadhi ya watu waliona klabu hii kuwa bora barani afrika
sambamba na uaminifu wa wafuasi wake g r bado ina uwezo wa kusimama kutoka kwenye majivu na kurejea utukufuni walioupoteza kama g r wenye nguvu
klabu hii ilirejesha sifa yake ya kupata mataji mwaka wa wakati ilishinda kombe la kff
hata hivyo klabu zingine zote za kpl ziligoma kushiriki katika kombe hilo
kampuni ya kittinger ni kampuni ya marekani ya kuunda samani za kikoloni
kampuni ilianzishwa katika mwaka wa buffalo new york
kama kampuni ya fanicha ya biggs furniture ya richmond virginia kittinger ilihudumia wananchi walio katika daraja la katikati kiuchumi
waliuunda samani wakitumia mbao ngumu ile iwe na ubora sawa kama samani ya awali ya ukoloni
bidhaa zao ziliundwa katika mitindo ya queen anne chippendale na hepplewhite
idadi kubwa ya samani za kittinger inapatikana katika sehemu ya west wing katika jumba la white house huko washington dc
wafanyikazi wa kupamba ndani ya nyumba wa colonial williamsburg foundation walipewa kazi na rais richard nixon ya kupamba ofisi za rais
kampuni ya kittinger ndiyo iliyofanya kazi hii kwa sababu hii ndiyo kampuni pekee iliyoundia colonial williamsburg foundation samani zao zinazofanana na zile za karne ya kumi na nane katika muundo mpya wa ofisi zile kuliongezwa meza ya mkutano na viti vya chumba cha mawaziri
rais nixon alilipa kwa hundi ya kibinafsi kulipia meza ile iliyoundwa na kampuni ya kittinger na wakapatia white house
kampuni inaendelea katika kazi ya utengenezaji huko buffalo ny
anytime you need friend ni wimbo ulioandikwa na kutayarishwa na mwanamuziki wa nchini marekani mariah carey akishirikiana na walter afanasief ambapo wimbo huu ulirekodiwa kama wimbo katika albamu ya studio ya tatu ya mwaka ni aina ya wimbo ambao unaweza kufana na wimbo wa kidini kwani mwimbaji anamwambia mwezi wake kuwa wakati wowote atakapohitaji rafiki yeye atakuwa kwa ajili yake
wimbo huu ulitoka kama single ya nne na ya mwisho katika robo ya tatu ya mwaka 
wimbo huu umefanikiwa kupata tuzo mbalimbali kama vile tuzo ya bmi na pia tuzo ya ascap kwa nyimbo zenye miondoko ya pop
hoteli ya queen elizabeth jina lake rasmi la uingereza ni fairmont the queen elizabeth ni hoteli kubwa iliyo jijini monteal quebec
ujenzi ulikamilika na ulikuwa umejengwa na shirika la reli la canadian national railway lakini likauzwa hapo baadaye kwa kampuni ya hoteli za canadian pacific hivi sasa hoteli za fairmont
hoteli hii ilikuwa na vyumba na magorofa na kuifanya iwe hoteli kubwa kabisa karika mkoa wa quebec kanada na hoteli ya pili kubwa nchini kanada ya hoteli za fairmont
hoteli kubwa kabisa ya fairmont nchini kanada ni royal york jijini toronto ambayo ina vyumba 
inapatikana katika anwani ya ren l vesque boulevard west katikati mwa montreal na hivyo basi imeshikamana na central station
hoteli hii ilipata umaarufu dunia zima wakati john lennon na yoko ono walikowa wamekatazwa kuingia marekani walipolala huko na wakarekodi wimbo wao wa give peace chance katika chumba cha cha hoteli hiyo hapo kati ya mei na juni 
tamasha la orodha ya wachezaji waliochaguliwa na nhl liliandaliwa mara katika hoteli hiyo katika miaka kati ya na 
katika mwaka wa serikali ya quebec ilihamisha kituo cha operesheni zake ikawa ndani ya hoteli hii wakati wa shida za oktoba wa mwaka huo
watu wachache hukumbuka utata uliozuka katika kulipa hoteli hiyo jina
wapenzi wa quebec walitaka iitwe ch teau maisonneuve kwa makumbusho ya mwanzilishi wa montreal paul chomedey de maisonneuve
rais wa cn donald gordon alisisitiza kuwa iitwe jina la malkia ambaye alikuwa amepanda na kuchukua kiti cha utawala kwa ghafla bila kutarajiwa
alipokuwa anakuwa malkia hoteli hiyo ilikuwa ikichorwa na wataalamu
jina la kifaransa le reine elizabeth inaweza kusumbua mtu akili kwa sababu ya matumizi ya neno la kuashiria wanaume le
maelezo yake ni kuwa neno hilo halitumiki hapo kwa ajili ya nomino reine bali ni kwa nomino h tel
zuwakulu kisigajiru au zuwakulu kichwa chekundu trachyphonus erythrocephalus ni kisigajiru wa kiafrika
zuwakulu au visigajiru ni ndege wanaopatikana kote duniani
visigajiru hupata jina lao kutoka kwa jinsi walivyoumbwa mdomoni ambapo kuna sehemu yenye nywele za kugwaruza
ndege huyu anatokea katika eneo la afrika mashariki kutoka nchi ya sudan katika eneo la kaskazini hadi nchi ya tanzania katika eneo la kusini
nicole evangeline lilly amezaliwa agost ni mwigizaji wa kutoka canada aliyepata umaarufu kutokana na kuigiza kwake kama kate austen kwenye kipindi cha lost
lilly alizaliwa mjini fort saskatchewan katika nchi ya canada kutokana na familia ya kikristo
babake ni mwalimu na mamake ni mtu wa mwanamitindo
katika maisha yake ya utotoni familia yao haikuwa na runinga
alijiunga na ford models kama mwanamitindo lakini akabadilisha mwenendo na kuwa mwigizaji wao
lilly alikuwa ameolewa na murray home lakini wameachana
tangu amekuwa na uhusiano wa kimapenzi na muigizaji mwenza wa lost aitwaye dominic monaghan
mnamo desemba nyumba yake mjini hawaii ilichomeka alipokuwa akirekodi lost chanzo cha moto huu ilisemekana kuwa ni hitilafu ya stima
msimu wa sita pia unajulikana kama siku ya ya mfululizo wa televisheni wa ulioanza kurushwa hewani nchini marekani mnamo siku ya jumapili januari uingereza mnamo januari na nchini australia mnamo januari 
hadithi ya msimu huu inaanza na kuisha saa asubuhi
ni seti ya miezi baada ya matukio ya msimu wa tano
msimu wa sita ni seti ya miezi mei baada ya msimu wa tano
wasanifu wa onyesho walieleza kwamba waliepuka matumizi ya tarehe ili kuacha mchezo uende na wakati
baada ya matukio ya msimu wa tano na zaidi ya majuma ya kabla ya siku ya nchi ya marekani ililengwa pwani hadi pwani na mfululizo wa wanaojiotoa mhanga na mabomu
mtu mmoja aitwaye abu fayed amekubali kuwapa marekani mahali pa gaidi hamri al assad gadi anayedhaniwa kuwa ndiye muhusika mkuu wa mashambulizi hayo kwa kubadilishana na kachero wa zamani wa ctu jack bauer ambaye alikuwa na ugomvi naye binafsi
kwa kufuatia hilo rais wayne palmer akafanya mpango wa kutolewa kwa bauer ambaye alikamatwa kiharamu na makachero wa serikala ya china mwishoni mwa siku ya kwa makubaliano ya fedha nyingi mno
hata hivyo wakati anapata mateso kutoka kwa fayed bauer akagundua kwamba assad ndiye hasa anayetaka kuzuia mashambulizi na fayed ndiye muhusika mkuu
kwa bahati nzuri jack akaweza kutoroka na kwenda kumwokoa assad asije akauawa na shambulio la anga lililokuwa likitolewa na serikali yake
jack na ctu na msaada wa assad wakaweza kugundua nia ya kweli ya fayed kulipua bomu la nyuklia katika nchi ya marekani
baada ya shambulio moja la nyuklia jack ana kazi ya kutafuta uhueni wa mabomu ya nyuklia yaliyosalia hivyo kupanga mfululizo wa matukio ya siku
yevgeniya yevgeniyevna polyakova alizaliwa mei jijini moscow urusi ni mwanariadha wa urusi aliyebobea katika mbio ya m
polyakova aliwakilishwa urusi katika olimpiki olimpiki ya iliyokuwa beijing uchina
alishiriki katika mbio ya m
katika awamu ya kwanza ya mbio za kuhitimu alichukua nafasi ya kwanza mbele ya jade bailey wa barbados na sherone simpson wa jamaika
alikimbia mbio hiyo kwa muda wa sekunde 
 na kuhitimu kuingia awamu ya pili
katika mbio hiyo aliboresha muda wake ukawa sekunde 
 akimaliza nyuma ya shelly ann fraser wa jamaika na hivyo basi akahitimu kukimbia katika mbio za nusu fainali
katika nusu fainali alikimbia kwa muda wa 
 s akachukua nafasi ya saba katika mbio hiyo na akashindwa kuhitimu kuingia mbio za fainali
pamoja na aleksandra fedoriva yulia gushchina na yuliya chermoshanskaya alishiriki katika mbio ya m
katika mbio ya kwanza ya kuhitimu walichukua nafasi ya pili nyuma ya jamaika lakini mbele ya ujerumani na uchina
muda wao wa sekunde 
 pia ulikuwa wa pili kwa kasi kwa jumla katika mataifa yaliyoshiriki katika mbio hiyo
kutokana na matokeo haya walihitimu kukimbia katika fainali ambapo walikimbia kwa muda wa 
 s wakachukua nafasi ya kwanza na kushinda medali ya dhahabu
timu ya jamaika hawakumaliza kutokana na kosa katika kubadilishana
rashidi yekini oktoba mei alikuwa mshambuliaji wa timu ya taifa ya nigeria
baada ya kuanza kucheza kandanda katika ligi ya nigeria yekini alihamia c te d ivoire kmucheza katika timu ya africa sports national
utendaji wake katika mwaka huo ulimpa tuzo ya mwanakandanda bora wa afrika katika mwaka wa wa kwanza kabisa kutoka taifa lake
baada ya shindano la kombe la dunia la yekini aliajiriwa na klabu ya olympiacos cfp lakini hakuelewana na wenzake katika timu
hivyo basi akakusanya virago vyake na kutoka timu hiyo
tangu hapo kazi yake ya uchezaji haikunawiri tena hata aliporudi vit ria de set bal
alicheza katika timu za fc z rich club athl tique bizertin na al shabab saudi arabia kabla ya kurejea africa sports national
katika mwaka wa yekini akiwa umri wa miaka alirudi katika ligi ya mabingwa wa nigeria akicheza katika klabu ya julius berger
katika mwaka wa akiwa umri wa miaka yekini alirudi kucheza kwa muda mfupi akiwa pamoja na mwenzake aliyekuwa katika timu ya taifa pamoja mobi oparaku
walicheza katika klabu ya gateway fc
alifunga mabao katika mechi alizocheza akiwa timu ya taifa ya nigeria
hivi sasa bado yeye ndiye anayeshikilia rekodi ya mabao mengi katika timu ya taifa ya nigeria
aidha yekini alisaidia nigeria kushinda kombe la mataifa ya afrika la 
alikuwa amecheza katika michezo ya olimpiki ya jijini seoul
yekini alifunga mabao mengi katika kombe la mataifa ya afrika kuliko mwanakandanda mwingine katika shindano hilo
oscar madison ni mhusika katika kipindi cha the odd couple kilichoanza kama maigizo ya broadway kisha ikawa filamu kisha kipindi cha televisheni
katika kipindi cha odd couple oscar madison ikiigizwa na walter matthau katika maigizo na pia filamu na jack klugman katika vipindi vya televisheni ni mtu wa kufanya mambo mengi na ni mwandishi wa habari katika gazeti la new york herald
yeye huwa goigoi sana lakini ana uhusiano wa nguvu na wa kiajabu na rafiki yake felix ungar
hulka zao tofauti zikiunganishwa na wao kuishi pamoja zilileta vichekesho vingi sana
katika filamu na vipindi vya televisheni oscar alikuwa na uzoefu wa kuvaa kofia ya timu ya new york mets
walikuwa tofauti sana oscar na felix oscar alikuwa ndiye aliyependa kuzungumza na watu na wanawake ilhali felix hakuwa na uzoefu katika uhusiano na wanawake
kati ya mwaka wa stesheni ya abc iliwasilisha kipindi cha the new odd couple kikiwa toleo jipya la the odd couple
katika the new odd couple wahusika ni waamerika wa asili ya kiafrika wanaoigiza kama oscar na felix
oscar katika toleo hili jipya iliigizwa na desmond wilson
katika toleo hili oscar alivaa kofia ya timu ya new york yankees
katika mwaka wa wanawake wawili waliigiza wahusika wakuu katika maigizo ya the odd couple ya broadway
rafiki wa oscar mwanamke alikuwa olive madison iliigizwa na rita moreno
mwaka wa klugman aliigiza jukumu la oscar katika filamu ya the od couple together again akiwa na mwigizaji mwenzake tony randall
klugman aliugua kansa ya koo na akapata shida ya kuzungumza hii ilihusishwa katika filamu
katika toleo la broadway la maigizo ya the odd couple nathan lane aliigiza jukumu la oscar
mayte michelle rodriguez alizaliwa julai anayejulikana kuigiza filamu kama girlfight the fast and the furious blue crush resident evil s
vilevile ameigiza kama ana luzia cortez kwenye kipindi cha lost
yeye ni mtoto wa carmen milady na rafael rodriguez aliyefanya kazi kwa jeshi la marekani
rodriguez alijiunga na chuo kikuu na kusomea biashara lakini akaiacha na kujiunga na shule ya uigizaji akiwa na azma ya kuwa mwandishi wa filamu
mnamo machi rodriguez alifungwa kwa ajili wa kumpiga rafiki yake
madai haya yalitolewa pindi aliyempiga alipokataa kwenda kutoa ushahidi mahakamani
mnamo juni rodriguez alishtakiwa kwa kuendesha gari ilhali alikuwa amelewa
mnamo alipokuwa anarekodi lost mjini hawaii alishikwa mara kadhaa na polisi kwa ajili ya kuvunja sheria barabarani na akatozwa faini ya 
mnamo alipendana na muislamu lakini akaachana naye akisema kuwa dini hiyo ina sheria nyingi
mnamo rodriguez ameonekana akiwa na muigizaji olivier martinez nchini ufaransa
viatu vya faith ni kampuni ya uingereza ya kuunda viatu ambayo ilianzishwa katika mwaka wa na mhasibu wa london aliyeitwa samuel faith na mke wake terri
baada ya samuel kustaafu mwanawe jonathan alichukua usimamizi wa biashara hiyo ya familia
katika miaka ya kampuni ilianzisha aina mpya ya viatu iliyofanikiwa sana ilitoitwa faith solo ikichukua mitindo mipya iliyoundwa katika maonyesho ya washonaji na kuunda viatu vya kuvaliwa na raia wa kawaida
aina hiyo ya viatu ilisherehekea mwaka wake wa katika mwaka wa na ina matawi yanayojisimamia yenyewe
vilevile kampuni hii ina maduka ndani ya allders debenhams sunwin house na beatties
hapo desemba kampuni ya viatu vya faith ilinunuliwa na kundi la kibinafsi la bridgepoint capital
hivi sasa kuna duka moja tu la faith ndani ya topshop katika oxford circus
topshop iliagiza faith kuondoka katika maduka yake katika majira ya joto ya ilipoona kuwa watapata faida zaidi wakijiundia viatu vyao vyenyewe na kuviuza
hata hivyo hii ilisababisha upanuzi wa matawi ya faith na hivyo basi kuiongezea faida
baada ya kuuzwa kwa faith jacqueline o neill alichukua nafasi ya mkurugenzi kuu kabla ya kustaafu katika mwaka wa 
paul o neill mume wake alikuwa kwenye bodi ya wakurugenzi na alishughulika na mali akaongoza faith kushinda tuzo nyingi za retail award
aliondoka katika mwaka wa ili kuzingatia malengo yake mengine
kampuni ya rockport ni kampuni ya kutengeneza viatu iliyo na makao yake katika eneo la massachusetts
ilianzishwa huko marlborough massachusetts katika mwaka wa na saul na bruce katz kampuni hii inaendelea kutengeneza viatu na huendesha maduka nchini marekani na nchi duniani kote
kampuni hii ilinunuliwa na kampuni ya reebok katika mwaka wa 
hivi sasa kampuni zote mbili zinamilikiwa na kampuni kubwa ya ujerumani ya adidas
kampuni ya rockport hivi sasa ina makao yake mjini canton massachusetts katika makao makuu ya reebok
rockport ilianzishwa katika mwaka wa na muungano wa baba na mwana saul na bruce katz katika eneo la marlborough massachusetts
hizi ndizo sifa ambazo zingehusishwa na viatu vya rockport katika mwongo uliofuata
katika mwaka wa kampuni hii ilinunuliwa na kampuni ya viatu ya reebok
huu ndio uliokuwa hatua dhahiri ya reebok kuingia katika utengenezaji wa viatu visivyokuwa vya michezo
rockport ilifaidika kwa hela zilizotokana na ununuzi huo na pia kutoka teknolojia ya kampuni ya reebok iliyotumika katika kutengeneza viatu vya ofisi na vya matembezi
hii ingesababisha matumizi ya baadaye ya soli za ndani za faraja za dmx katika viatu vingi vya rockport
hivi vinapatikana katika mitindo ya wanaume wanawake na mara nyingine ya watoto
viatu maarufu kabisa kati ya hivi vyote ni vile vya prowalker viatu vilivyokuwa na soli ngumu sana
aina hii ilikuwa mojawapo ya viatu vya kwanza vya rockport
rockport hutangaza kuwa wao ndio viongozi kiteknolojia katika utengenezaji wa viatu
bidhaa zao za kiteknolojia ni dmx walkdry xcs na soli ya vibram
teknolojia ya dmx inahusisha kutia hewa ndani ya soli ya nje ya kiatu au ndani ya soli ya ndani
hii inazuia madhara madogo kwa mguu unapochukua hatua
viatu vilivyotumia teknolojia ya walkdry huwa na ngozi isiyopitisha maji na huruhusu kupita kwa hewa ni kama teknolojia ya gore tex
soli ya vibram zimebainika katika masoko yote ya viatu kuwa soli zilizodumu kabisa
lengo lake huwa kuwa dhabiti lakini bado kuwa na faraja
xcs inamaanisha extreme conditions system katika lugha ya kiingereza
hii ni kumaanisha mfumo unaoweza kustahimili hali ngumu
teknolojia ya xcs hutumika katika viatu vyote vya nje vya rockport na hupambana na shida za kukwaruzwa na kuingiwa na maji
viatu vya red wing ni kampuni ya viatu iliyokuwa na makao yake mjini red wing minnesota katika nchi ya marekani
ilianzishwa katika mwaka wa na charles beckman
kampuni ya red wing iliendelea katika mienendo yake ya kutengeneza viatu vya vita ilipotengenezea jeshi la marekani viatu vya vita kuu ya pili ya dunia
ingawa red wing inajulikana sana kwa viatu vyao vya ngozi vya kutumika katika kazi ngumu kampuni hii imepanua viatu vinavyotengenezwa na kuwa na viatu vya mitindo ya spoti na vile vya kazi maalum
viatu hivi ni kama viatu visivyoteleza kutumika katika sekta ya huduma na viatu vya kulinda vidole vya miguu vinavyotumika katika sekta ya kuchimbua madini
kampuni inazalisha pia viatu vya aina ya oxford ya chukka viatu vya kupanda milima na vya mitindo ya wakata miti hasa viatu vya inchi na inchi 
ili kufuata viwango vya utengeneaji vya astm na vya mi kampuni ya red wing huunda viatu vyao vingi vikiwa na chuma na vingine alumini na pia soli zisizodungika ili kuhitimu kiwango cha astm 
red wing pia huunda viatu vyenye uwezo wa kupoteza nguvu za umeme hasa ili kupunguza kiasi cha umeme kinachopita kwa mwili wa mtu iwapo mtu huyo atagusa nyaya kavu za stima
hii pia inasaidia kwa kumpa mtu ulinzi kutoka kukanyaga au kugusa kiajali vitu vilivyokuwa na stima
licha ya kutengeneza viatu chini ya jina lao la red wing kampuni hii inaunda viatu chini ya majina mengine kama carhartt irish setter vasque na worx
katika mwaka wa kampuni ya red wing ilianza kuunda viatu chini ya jina la red wing heritage lifestyle
miundo yake mipya ikiwa ikitumia mitindo ile ya kitambo ya viatu vya karne zilizopita
kampuni ya viatu ya goodwill pia hujulikana kama viatu vya arthur a
williams likiitwa jina hili kwa makumbusho ya mwanzilishi wake
kampuni hii huunda viatu vya ngozi na vya kutiwa chuma ndani vya aina ya safety first yaani vya kujichunga kutokana na kujiumiza
kampuni hii ilikuwa miongoni mwa kampuni za kwanza kuunda viatu vya aina hii
haswa ilikuwa mojawapo wa kampuni kubwa kabisa zilizounda buti za viwanda katika miaka ya 
kampuni hii ilitumbukia katika dimbwi la madeni hapo katikati mwa karne ya ishirini
kiwanda cha kampuni ya viatu ya goodwill kilichojengwa katika mwaka wa kinapatikana katika barabara ya water street holliston massachusetts
huu ni mfano wa kihistoria wa kiwanda kikubwa cha maonyesho kilichojengwa katika kilele cha ujenzi katika sekta ya viwanda vya maonyesho
kiwanda hiki kilijengwa kwa faida ya utengenezaji wa viatu vizito vya wakulima na wanamichezo
majengo yao mawili ya mbao yanapatikana katika pande mbili zote za barabara ya water street na yalikuwa yameunganishwa kwa daraja katika gorofa la pili na lilipita juu ya barabara hiyo
vilevile kulikuwa na njia ya kupitia iliyokuwa chini ya ardhi ya barabara ya water street
jengo lililokuwa katika upande wa mashariki wa barabara hii lilikuwa la magorofa manne upana wa futi na mnara ambao ulikuwa na paa ya sleti
jengo lililokuwa katika upande wa magharibi lilikuwa la magorofa matatu na upana wa futi 
majengo yote yanaonyesha mabango yao ya hapo awali yaliyokuwa na alama za 
hii ni ripoti ya idara ya ndani ambayo ni muhtasari ikieleza vizuri kuhusu majengo hayo
mwandishi wa makala haya ni monica e
hawley mwanahistoria
kampuni ya viatu ya hanover imo katika hanover pennsylvania ilikuwa mojawapo ya kampuni kubwa za kuunda viatu na zenye mafanikio katika kata la york
harper donelson sheppard alizaliwa katika kata la pitt eneo la carolina kaskazini mnamo tarehe oktoba akiwa mwana wa katika familia ya watoto 
sheppard aliingia ushirikiano wa kibiashara na bw
myers na wakaanzisha kampuni ya hanover mnamo desemba wakiwa na maono sawa
maono yao yalikuwa kuuza viatu bora kabisa kwa bei moja 
 kwa kila jozi na kutokuwa na muuzaji wa rejareja kwa kuuzia umma wenyewe
walifungua duka lao la kwanza huko york mnamo juni 
katika miaka mitano ya kampuni ya viatu ya hanover ilikuwa imeweza kufungua maduka kutoka indianapolis hadi jiji la new york
katika mwaka wa kampuni ya viatu ya hanover ilifungua kiwanda cha utengenezaji huko franklin wv
walichukua mikataba ya kuunda viatu kutoka kampuni za bostonian na jc penney na kuunda viatu hivyo chini ya jina la hanover
katika mwaka wa clark ilinunua kampuni ya viatu ya hanover na ikahamisha makao yao makuu ya amerika kaskazini kutoka hanover pa
operesheni za kampuni hii zilihamishwa hadi virginia magharibi katika mwaka wa kwa sababu ya kodi za nafuu katika eneo hilo
jengo lao la kuzalisha kawi lilibadilishwa kuwa jumba la kumbukumbu la idara ya moto ya hanover
kampuni ya gr kinney ilikuwa kampuni ya uzalishaji na uuzaji wa viatu kutoka mwaka wa hadi mwezi wa septemba 
alama yake ya knn katika orodha ya kampuni katika soko la hisa la new york ilianza kutumika machi 
wazo la kutengeneza viatu lilianzishwa na george romanta kinney ambaye baba yake aliendesha duka la kuuza vitu vyovyote kwa jumla katika eneo la candor new york
baba yake akapatwa na mzigo mkubwa wa madeni na george aliapa kulipa madeni hayo yote katika siku zake za baadaye
katika mwaka wa akiwa umri wa miaka kiwango cha pesa alizokuwa akiweka kando kilitosha kununua duka la lester huko waverly new york
mafanikio ya kinney yaliletwa na kuuza viatu kwa bei nafuu kwa raia wafanyikazi wa marekani
biashara hii ulikua na ukawa mnyororo wa maduka katika mwisho wa mwaka wa huku maduka yakifunguliwa katika mwaka wa mwisho katika mwongo huo
foot locker lilianza kama mgawanyiko mdogo wa shirika la kinney shoe katika mwaka wa 
huu ulikuwa mnyororo mkubwa kabisa wa maduka ya rejareja chini ya usimamizi wa kifamilia nchini marekani
tangu mwanzo wa mwaka wa ulikuwa na maduka katika taifa zima
ingawa kampuni hii ilipata mauzo mengi hapo mwisho wa mwaka wa kuliko ilivyouza katika mwaka wa madola ya mwaka huo wa yalikuwa chini ya yaliyopatikana katika mwaka wa 
tarehe agosti kampuni ya gr kinney iliuzwa kwa f
kabla ya hii ilikuwa imekuwa shirika dogo la kampuni ya viatu ya brown ndipo brown ikaliuza kwa bei ya milioni 
kampuni hii iliitwa shirika la viatu la kinney na likaendelea kuwa shirika dogo katika kampuni ya woolworth
bodi yake ya wakurugenzi kumi na mmoja na jopo la maafisa wa kampuni liliendelea kufanya kazi katika shirika la kinney
kampuni iliendelea kuendeshwa katika miaka ya na pamoja na migawanyiko yake iliyoitwa stylco susie casuals na foot locker 
tarehe septemba kundi la venator lilitangaza kuwa maduka ya viatu na maduka ya footquarters yangefungwa
sehemu ya foot locker iliyoanzishwa katika mwaka wa inaendelea hadi sasa huku venator ikibadilisha jina lake kuwa foot locker katika mwaka wa 
kampuni ya viatu ya bacup ni kampuni ya kutengeneza viatu iliyo na makao yake katika kijiji cha stacksteads karibu na bacup lancashire uingereza
kampuni hii ilianzishwa katika mwaka wa na ernst goodwin
kampuni ya bacup ni mojawapo ya kampuni bora zinazojulikana kwa kuunda viatu zilizofunga viwanda vyake katika mwisho wa miaka ya na kuanza kuagiza viatu kutoka mashariki ya mbali
wanaowasilisha viatu hivyo wana makao yao nchini uchina nchi ambayo kampuni hii imeanzisha makao yake mpya vietnam na uhispania
tangu mwaka wa kampuni hii imenawiri na ikawa wasambazaji wengi wa viatu vyao katika nchi ya uingereza
makao yao makuu yalipatikana stacksteads
sekta kuu za kampuni hii ni viatu vya wanaume wanawake watoto na vya kutumika katika mazoezi ya michezo
wameajiri wauzaji wa rejareja wanaojulikana sana kwa mfano tesco asda woolworths na littlewoods wakiwa wateja wao wakuu
pamoja na upanuzi wa makao makuu ya kampuni hii bacup wameanzisha aina mpya ya viatu vya wasichana
aina hii inaitwa redfoot after party shoe na ni bidhaa za kampuni hii zilizosajiliwa katika sheria
kampuni ya viatu ya alden ilianzishwa katika mwaka wa na charles h
alden
hii ni kampuni ya kuunda viatu vya wanaume vya kazi na vya anasa pia
kampuni hii ina makao yake middlesborough massachusetts
hii kampuni ya kuunda viatu ilipatikana katika eneo la new england na inaendelea kuendesha biashara yake huko hadi sasa
katika mifululizo ya filamu ya indiana jones jones huwa amevaa viatu vya aina ya alden vya rangi ya kahawia
mwandalizi wa nguo za kuvaliwa katika filamu hiyo nadoolman alikuwa amechagua viatu vya red wings kama viatu vya indy
viatu vya red wings vinafanana sana na alden watu hawakuweza kutofautisha viatu hivyo katika filamu za zamani za kabla ya enzi ya dvd ambazo video huonekana dhahiri zaidi
duka ambalo harrison ford anayeigiza kama indiana jones indy katika filamu hiyo alinunua jozi yake ya alden ya kwanza lilikuwa duka la fredrick s shoes
fununu ni kuwa harrison ford alipendelea viatu vya kampuni ya alden kwa sababu alivivaa alipokuwa akifanya kazi kama seremala katika jiji la los angeles miaka kadhaa kabla ya kuigiza katika filamu ya star wars na kupata umaarufu
ford hapo awali alinunua buti zake katika duka la mtaa wa sherman oaks california lililoendeshwa na mjerumani aliyeitwa fritz
muda ulipokuja wa kununua viatu vingi vya kutumika katika kurekodi kwa filamu ya raiders of the lost ark ford alisisitiza kuwa buti zilizohitajika zinunuliwe kutoka duka la fritz
timu ya kurekodi na uzalishaji wa filamu wakaheshimu ombi lake
hivyo basi fritz aliuza jozi nyingi za buti katika kurekodi kwa filamu hiyo
hii inatumika kuonyesha uzuri wa viatu vya kampuni ya alden na hasa viwango vyake vya juu
viatu hivyo vya alden vinajulikana pia kwa sifa ya kudumu sana
kampuni ya viatu ya dvs ilianzishwa katika mwaka wa na kevin dunlap akiwa pamoja na tim gavin
dvs huwa na makao yao torrance california na inamilikiwa na kampuni ya usambazaji ya podium distribution
neno la ufupisho dvs linasemekana kusimamia devious likimaanisha kwa swahili mjanja
dvs hapo awali iliunda viatu maalum vya wanaume vya skateboard lakini hivi leo imepanua aina zao za viatu kuhusu pia vya wanawake vya vijana na vya watoto wadogo
viatu hivi si vya skateboard pekee bali ni vya aina mbalimbali kama vile vya mitindo mbalimbali ya starehe
wanachama maarufu wa timu hii inahusisha zered bassett steve berra kerry getz daewon song na jeron wilson
wamehusika katika skateboard tangu mwaka wa 
timu ya ina waendeshaji bora kabisa katika michezo ya uendeshaji wa pikipiki wa siku hizi kama vile daewon song kerry getz steve berra na torey pudwill
kwa kutumia wanachama wa timu yao dvs huweka viatu vyao na bidhaa zao katika majaribio ngumu kabisa kabla ya kuanza kuzitengeneza kwa kuuza kwa umma
teknolojia inayotumika na dvs ni kama dvs inatengeneza pia viatu nguo na bidhaa mbalimbali zinazotumika katika michezo zozote za kutumia bodi
dvs inaendelea kuuza bidhaa zake kwa soko na pia kuboresha vipengele vyote vya bidhaa zao zinazotumika katika michezo ya bodi kama mchezo wa skateboard mchezo wa kuteleza na bodi kwenye theluji na mchezo wa kubobea kwenye maji ukitumia bodi
kampuni hii imenawiri sana katika sekta hii na itaendelea kushinikiza maendeleo katika spoti hizo
daewon song steve berra zered bassett keith hufnagel torey pudwill jeron wilson kerry getz daniel castillo chico brenes kenny hoyle jimmy cao andrew brophy paulo shier na james o hare neli gunda nectarinia senegalensis ni spishi ya ndege ya familia ya nectariniidae
anapatikana nchini afrika kusini angola benini botswana burkinafaso burundi chadi eritrea gambia ghana gine ginebisau jamhuri ya afrika ya kati jamhuri ya kidemokrasia ya kongo kameruni kenya kodivaa malawi mali moritania msumbiji namibia nijeri nijeria rwanda senegali siera leoni sudani tanzania togo uganda uhabeshi uswazi zambia na zimbabwe
furukombe fukombe kwazi yowe au tai mlasamaki haliaeetus vocifer ni spishi mkubwa wa tai
yeye ndiye ndege wa kitaifa wa nchi za zimbabwe na zambia
ndege anayefanana naye zaidi ni furukombe wa madagaska h
vociferoides ambaye yumo hatarini sana kuangamizwa
kama tu tai wote wa bahari wenye aina mbili maalum huyu ana spishi mwenye kichwa cheupe furukombe na mwingine mwenye kichwa cha hudhurungi
hawa ni ndege wa zamani sana na kwa hivyo wao huwa na makucha midomo na macho ya rangi nyeusi wink na wengineyo 
spishi wote wawili wana angalau mikia yenye rangi nyeupe ikiwemo hata makinda
furukombe ni ndege mkubwa na ule wa kike ana uzani wa kilo 
 paundi na ni mkubwa kuliko ule wa kiume ambaye ana uzani wa 
 kg paundi 
ndege wa kiume kawaida huwa na mabawa yenye upana wa mita futi huku ndege wa kike wakiwa na mabawa yenye upana wa mita 
 futi 
wao huweza kutofautishwa rahisi sana na ndege wengine huku miili yao ikiwa ya rangi ya kahawia na mabawa yao meusi huwa na nguvu nyingi
kichwa kifua na mkia ya furukombe wote ina rangi nyeupe kama theluji na mdomo uliojipinda ambao mara nyingi ni wa rangi ya samawati lakini ncha yake huwa nyeusi
spishi huyu mara nyingi kupatikana katika maziwa yenye maji yasiyokuwa na chumvi mabwawa ya maji au mito ingawa wakati mwingine wao huweza kupatikana karibu na pwani katika maeneo ambapo mito inaingia baharini
furukombe wana asili yao barani afrika huku wakipatikana katika maeneo makubwa ya afrika ya upande kusini mbele ya ncha ya chini ya jangwa la sahara
msimu wa kuzaana wa furukombe ni wakati wa msimu wa kiangazi wakati ambapo viwango vya maji vimepungua
furukombe huaminika kuendelea na shughuli za kuzaana maisha yao yote na furukombe wawili mara nyingi huwa na viota viwili wanayvovitumia tena na tena
kwa sababu viota vyao mara nyingi hutumika tena na tena na kuboreshwa kupitia kipindi cha miaka mingi vinaweza kuwa vikubwa sana huku vingine vikifikia mita futi sita kwa upana na mita 
 futi kwa undani
viota vyao hujengwa katika mti mkubwa na hujengwa mara nyingi kwa kutumia vijiti na vipande vingine vya mbao
furukombe wa kike hutaga kati ya yai au ambayo ni meupe na yenye madoadoa mekundu
mayai hulaliwa na furukombe wa kike lakini ndege wa kiume atayalalia mayai wakati ndege wa kike anapoenda kuwinda
mayai huchukua muda wa kati ya siku na kuanguliwa
mayai mara nyingi yataanguliwa siku tofauti na makinda wa kwanza kawaida atawauwa wowote watakaozaliwa baada ya yeye
makinda hukomaa baada ya siku hadi na baada ya wiki makinda atakuwa tayari kujuilisha na kawaida huanza kutoka nje yak iota baada wiki baadaye
furukombe mara nyingi hula samaki ambao anapowaona kutoka mtini aliposimama anashuka chini haraka na kuwanyakua kutoka majini kwa kutumia makucha yake makubwa na kupaa juu tena kumla samaki yule
ikiwa furukombe atampata samaki mwenye zaidi ya uzani 
 paudni atakuwa mzito sana kuruhusu kupaa angani kwa hivyo atamvuruta majini hadi afikie ufuo wa maji
ikiwa samaki ni mzito kiasi kwamba hawezi kupaa kabisa atamuangusha majini na kuelekea hadi ufuo ulio karibu zaidi
pia samaki yule hula ndege wa majini mamba wachanga na mizoga
kampuni ya viatu ya brown ni kampuni ya viatu ambayo inamiliki aina mbalimbali ya viatu nchini marekani na kanada
makao yake makuu yanapatikana clayton missouri kitongoji kidogo kilichokuwa karibu na st
louis missouri
kampuni hii ilianzishwa katika eneo la st
louis na hapo awali iliitwa bryan brown company kwa makumbusho ya waanzilishi george warren brown na alvin bryan
jina lilibadilishwa kuwa kampuni ya viatu ya brown katika mwaka wa 
shule ya george warren brown ya kazi kwa jamii ilianzishwa katika chuo kikuu cha washington huko st
louis katika mwaka wa na mjane wake gw brown
kampuni ya viatu ya brown ni kampuni ya thamani ya bilioni 
 ikiwa na operesheni zake kote duniani
kampuni hii inaendesha mnyororo wa maduka ya famous footwear
inaendesha pia maduka maalum ya rejareja nchini marekani uchina na kanada chini ya majina kama brown shoe closet fx lasalle franco sarto na pia shoes
com tovuti rasmi ya kibiashara ya kampuni
kampuni hii ina leseni pia ya uuzaji wa viatu vinavyojulikana sana vya watu wazima kama franco sarto etienne aigner dr
scholl s carlos ya carlos santana na fergie
vilevile inauza viatu vya watoto vya barbie na nickelodeon
tangu mwaka wa katuni za kuwakilisha kampuni zimekuwa buster brown na mbwa wake tige angalia picha kule juu
wote wawili huonekana kwenye matangazo ya televisheni ya kampuni
katika miaka ya na kampuni iliingia kwa muda mfupi katika uchapishaji wa magazeti yenye michoro ya katuni
magazeti haya yalihusisha katuni maarufu buster brown kwenye ukurasa wa kwanza ingawa hekaya zingine pia zilichorwa katika machapisho haya kama zile za robin hood
shelly ann fraser od alizaliwa desemba ni mwanariadha wa nchi ya jamaika ambaye amebobea katika mbio ya m
yeye ndiye mwanamke pekee aliyeshikilia mataji ya ubingwa wa olimpiki na dunia yote mawili kwa wakati mmoja
ametoshana na christine arron kama mwanamke wa nne wa kasi kabisa katika historia ya mbio ya m
alisoma katika shule ya upili ya wolmer s ya wasichana na akawakilisha shule yake katika mashindano mengi ya riadha
fraser alifanya mazoezi ya kabla ya olimpiki pamoja na mwenzake mjamaika asafa powell
alikuwa mwanamke wa kwanza wa jamaika kushinda medali ya dhahabu katika mbio ya olimpiki ya m
katika mbio ya awamu ya kwanza ya kuhitimu alikimbia na kuwa wa kwanza kwa muda wa sekunde 
 na kufaulu kuingia mbio ya awamu ya pili
aliboresha muda wake kuwa 
 s huku akimaliza katika nafasi ya kwanza tena katika awamu ya pili
alimaliza katika nafasi ya kwanza katika mbio ya nusu fainali akiwashinda muna lee na lauryn williams katika muda wa sekunde 
katika mbio ya fainali wanariadha wa jamaika walimaliza katika nafasi tatu za kwanza
washindi wa nafasi ya pili walichaguliwa kwa kutumia usaidizi wa picha na wakawa sherone simpson na kerron stewart
wanawake hawa wawili walituzwa medali za fedha medali ya shaba haikutuzwa yeyote
muda wa fraser ulikuwa muda bora wa kibinafsi wa sekunde 
 sekunde 
 kasi kuliko wajamaika wenzake simpson na stewart
muda wake wa olimpiki ulikuwa wa pili kwa kasi katika mbio ya m uliokimbiwa na mwanamke mjamaika ulishindwa na sekunde 
 na ule wa rekodi ya merlene ottey ya 
 s
akiwa pamoja na sheri ann brooks aleen bailey na veronica campbell brown alihusika katika mbio ya 
katika raundi ya kwanza jamaika ilishinda urusi ujerumani na uchina
muda wa jamaika ulikuwa muda wa sekunde 
 ambao ulikuwa muda bora kabisa kati ya muda za mataifa kumi na sita yaliyoshiriki
kutokana na matokeo hayo timu ya jamaika ilihitimu kushiriki katika fainali brooks na bailey wakibadilishwa na sherone simpson na kerron stewart
hata hivyo wanariadha wa jamaika hawakumaliza mbio hiyo kutokana na kosa la kubadilisha kijiti maalum kati ya wanariadha wao wawili
fraser alishinda taji la mbio ya m la jamaika katika mwezi wa juni akishinda kwa muda wa 
 s dhidi ya upepo mkali 
 m s
hii ilimfanya kuhitimu kushiriki katika mashindano ya mabingwa wa dunia ya 
fraser alikimbia mbio sana akimshinda mshindani mwenzake wa jamaika kerron stewart aliyekuwa akimkaribia sana katika mbio hiyo
alishinda mbio hiyo kwa muda wa sekunde 
 muda wa kasi wa nne katika historia ya mashindano hayo na muda huu ndio rekodi ya jamaika ya hivi sasa
antibaotiki kiingereza antibiotics mara nyingine kiua vijasumu ni kemikali ambazo hutumika kuua au kuzuia ukuaji wa vijidudu vinavyosababisha magonjwa
mwanzo neno antibaotiki lilitumika kuelezea kemikali zinazotengenezwa na bakteria au kalibu ambazo ni sumu kwa viumbe wengine
antibaotiki nyingi huwa ni sumu kwa bakteria hatahivyo kwa kuwa neno limekuwa likituma pia kuelezea madawa ambayo hutumika pia kuzuia magonjwa kama malaria na yale yanayosabibishwa na virusi au protozoa
antibaotiki zote zina tabia ya kuwa na uchaguzi inapotumika kama sumu
zinakuwa hatari sana kwa viumbe vinavyoingia ndani ya kiumbe kingine kuliko vile zinavyokuwa ndani ya mnyama au binadamu ambaye hutumia kama tiba
penicillin ni miongoni mwa antibaotiki zinazofahamika sana na imekuwa ikitumika kupambana na magonjwa mengi ya kuambukiza kama vile kaswende kisonono na pepopunda
antibaotiki nyingine streptomycin imekuwa inatumika kupambana na kifua kikuu
mwanzoni mwa muongo wa kwanza wa karne ya ishirini mwanasayansi wa kijerumani paul ehrlich alianza majaribio na kampaundi za oganiki ambazo zingeweza kupambana na vijidudu vya magonjwa ya kuambukiza bila kumuumiza kuathiri mwili wa kiumbe chenye ugonjwa
majaribio yale yalipelekea katika mwaka kutengenezwa kwa salvarsan dawa iliyokuwa na arsenic ambao ilikuwa na tabia chaguzi juu ya spirochetes bakteria wanaosababisha kaswende
salvarsan iliendelea kuwa matibabu pekee kwa kaswende mpaka ilipokuja penicillin katika miaka ya 
mnamo miaka ya sir alexander fleming ambaye baadaye aligundua penicillin aliona kitu kinachoitwa lysozyme katika misusumo mingi ya mwili kama vile machozi na jasho na katika mimea na wanyama fulani
lysozyme ilikuwa na tabia zinazofanana na antibaotiki nyingi lakini haikuwa na manufaa kimatibabu
antibaotiki ya kwanza kutumiwa kama matibabu na kufanikiwa ilikuwa ni tyrothricin ambayo ilitolewa kutoka katika bakteria fulani wa udongoni na mwanasayansi rene dubos mnamo mwaka 
kemikali hii ni sumu kali kwa matumizi ya kawaida lakini inatumika kwa matibabu ya nje kiingereza external treatment ya maambukizi fulani
antibaotiki zingine zilizongenezwa na bakteria wa udongoni ziitwazo actinomycetes zimefanikiwa sana
mojawapo ni streptomycin iliyogunduliwa mwaka na selman waksman pamoja na washirika wake ambayo wakati wa kipindi chake ilikuwa ndiyo tiba kubwa ya kifua kikuu
magonjwa mengi ambayo mwanzoni yalikuwa yanaongoza katika kusababisha vifo kama vile kifua kikuu kichomi na septicemia yalianza kudhibitiwa
shughuli za upasuaji pia ziliboreshwa kwa sababu shughuli ingeweza kufanyika kwa muda mrefu bila uwezekano wa maambukizi
kuna antibaotiki nyingi sana kwa matumizi mbalimbali
zifuatazo ni baadhi ya antibaotiki maarufu na baadhi ya matumizi yake kiafya
penicillins ni madawa yanayozuia ukuaji wa vijidudu kiingereza bactericidal ambayo hasa huzuia utengenezaji wa ukuta wa seli
penicillin g zinatumika kutibu magonjwa kama vile kaswende kisonono homa ya uti wa mgongo kimeta na buba
nyingine inayohusiana naye penicillin inaweza kufanya kazi sawa lakini siyo madhubuti
ampicillin na amoxicillin zina uwezo kama ule wa penicillin g lakini zina spectra pana zaidi inayohusisha bakteria wa gram hasi gram negative bacteria
madhara yanayotokana utumiaji ingawa ni nadra kutokea ni pamoja na mijibizo ya mzio allergic reactions hasa mabaka katika ngozi homa na mshituko wa ghafla kutokana na kutumia dawa kwa mara ya pili anaphylactic shock ambao unaweza kusababisha kifo
kama penicillins cephalosporins zina muundo sawa b lactam ring ambao unaweza kuvuruga utengenezwaji wa ukuta wa seli ya bakteria hivyo zinyewe pia ni bactericidal
cephalosporins hutoa matokea mazuri zaidi ya penicillin dhidi ya bacilli wa gram hasi gram negative bacilli na matokea sawa dhidi ya cocci wa gram chanya gram positive cocci
cephalosporins inaweza kutumika kutibu aina mbalimbali za homa ya uti wa mgongo
mara chache sana kumekuwa na matokea hasi pale cephalosporin zinapotumika kama harara za ngozi na mishituko y a ghafla baada ya kutumia dawa kwa mara nyingine anaphylactic shock
streptomycin ni aminoglycosides ya siku nyingi sana
aminoglycosides zinazuia utengenezaji wa protini ya bakteria katika bakteria wengi wa gram hasi gram negative bacteria na baadhi ya bakteria wa gram chanya gram positive bacteria
kuna wakati mwingine hutumika pamoja na penicillin
aminoglycosides nyingi huwa ni sumu kali kuliko antibaotiki zingine
madhara ambayo yanatokana na utumiaji wa aminoglycosides kwa muda mrefu ni kuharibika kwa eneo linalohusika na msawazo katika sikio ukiziwi na madhara ya figo
tetracyclines huzuia utengenezaji wa protini za bakteria
zenyewe ni antibaotiki za spektra iliyopanuka madhubuti kupambana na aina mbalimbali za streptococci bacilli za gram hasi gram negative bacilli rickettsia bakteria wanaosababisha homa ya matumbo typhoid na spirochetes bakteria wanaosababisha kisonono
hutumika kutibu magonjwa katika mfumo wa mkojo na koo
kutokana na uwezo wao wa kuathiri bakteria wakati mwingine tetracyclines zinaweza kuvuruga uwiano wa bakteria ambao hutumika na mfumo wa kinga ya mwili kwa mfano hupelekea maambukizi ya pili katika njia ya chakula gastrointestinal track na katika uke
matumizi ya tetracycline yamekuwa ya kikomo kwa sababu kuna aina nyingi za bakteria ambazo huwa pinzani kwa dawa hizi
macrolides huzuia utengenezaji wa protini za bakteria kwa kujiunga na ribosomes za bakteria
erythromycin miongoni mwa macrolides hutoa matokea mazuri dhidi ya cocci za gram change gram positive cocci na mara kadhaa imetumika kama mbadala wa penicillin dhidi ya maambukizi ya streptococci na pneumococci
matumizi mengine ya macrolides ni pamoja na kuwa tiba ya diphtheria na bacteremia
athari zake zinaweza kuwa kizunguzungu kutapika na kuharisha na mara chache kutokusikia vizuri kwa muda fulani
sulfanomides ni antibaotiki za kutengeneza siyo asilia kama ilivyo kwa mfano penicillin za spektra iliyopanuka madhubuti dhidi ya bakteria wengi wa gram chanya na hasi gram positive bacteria na gram negative bacteria
hatahivyo kwa sababu bakteria wa gram hasi gram negative bacteria wengi wamejenga ukinzani juu ya sulfonamides kwa sasa antibaotiki hizi zimekuwa zikitumika katika kazi maalum kama kutibu maambukizi ya mfereji wa mkojo urinary track infection dhidi ya aina za meningococci
athari zinazoweza kutokea kutokana na matumizi ni kuingilia ufanyaji kazi wa njia ya chakula gastrointestinal tract
utengenezaji wa antibaotiki huchukua muda mrefu na ni wa gharama sana
kwanza kiumbe kinachotengeneza antibaotiki inabidi kifahamike na antibaotiki hujaribiwa wa dhidi ya spishi mbalimbali za bakteria
kisha kiumbe lazima kikuzwe ili kiweze kutoa antibaotiki kwa kiwango cha kutosha ili uchunguzi zaidi wa kikemikali uweze kufanyika kwa antibaotiki na kujaribu kuonyesha utofauti wake na zingine
utaratibu huu ni tata kwa sababu kuna maelfu ya kampoundi ambazo hufanya kazi kama antibaotiki ambazo tayari zimeshagunduliwa na bado zimekuwa zikirudiwa kugunduliwa tena
baada ya antibaotiki kugunduliwa kufaa kwa ajili ya matumizi ya kutibu maambukizi katika wanyama utengenezaji wa kiwango kikubwa huanza kufanyika
utengenezaji wa antibaotiki kwa ajili ya biashara huhitaji njia bora zaidi ili kupunguza gharama
uchunguzi mkubwa huwa unahitajika ili kuongeza matokea kwa kuchagua aina fulani ya viumbe au kwa kubadili namna ya kuwakuza viumbe hao
antibaotiki ilipatikana kwa njia za asili za uvundikaji inaweza kubadilishwa kikemikali ili kutengeneza antibaotiki zingine
baada ya usafishaji athari za antibaotiki kwenye ufanyaji kazi wa kawaida wa tishu na ogani za kiumbe kitakachoitumia pharmacology hujaribiwa kwenye idadi kubwa ya spishi za viumbe
pia uwezekano wa kugeuka sumu toxicology katika viumbe hivi hujaribiwa
zaidi namna ya utumiaji ambao utaleta matokeo mazuri lazima itafutwe
hii inaweza kuwa kwa kuyeyusha au kumeza ambapo huja kusharabiwa kwenda kwenye mkondo wa damu kupitia utumbo
katika nchi ya marekani mara tu hatua hizi zinapokamilika mtengenezaji hutuma maombi kwenye utawala kupitia mamlaka ya chakula na madawa food and drug administration fda
yakipitishwa antibaotiki huweza kujaribiwa kwa sumu ustahimilivu usharabiwaji na utokaji mwilini
kama majaribio haya kwenye idadi ndogo ya watu yatafanikiwa dawa huwekwa kwa matumizi ya kundi kubwa la watu mara nyingi huwa kama mamia ya watu
hatimaye dawa hutumika kwa matumizi ya kawaida katika kliniki
matumizi ya antibaotiki yana vikomo kwa sababu bakteria wamekuwa wakibadili namna ya kujilinda dhidi ya antibaotiki fulani
miongoni mwa njia kuu wanayotumia ni kuzimisha ufanyaji kazi antibaotiki
hii ni njia ambao inatumiwa dhidi ya penicillin na chloramphenicol na nyinginezo
aina nyingine ya kujilinda ni kubadilika mutation kwa vimeng enyo vya bakteria vinavyoathiriwa na dawa kwa namna ambayo antibaotiki haziwezi kuzuia tena ukuaji antibaotiki nyingi zina tabia chaguzi juu ya kipi cha kudhuru
hii ndiyo namna pekee ambayo bakteria hutumia kujingika dhidi ya madawa yanoyozuia utengenezaji wa protini za bakteria kama vile tetracyclines
katika miaka ya kifua kikuu kilioneka kukaribia kupotea katika nchi zilizoendelea ingawa kilikuwa kinaendelea katika nchi zinazoendelea
sasa kimekuwa kikiendelea kuwepo kwa kiasi fulani ni kutoka na ukinzani wa tubercle bacillus aina ya bakteria wanaosababisha kifua kikuu dhidi ya antibaotiki
bakteria fulani hasa aina za staphylococci wamejenga upinzani utukutu juu ya aina mbalimbali za antibaotiki kiasi kwamba maambukizi wanayosababisha yamekuwa hayatibiki
vivyo hivyo plasmodia kijidudu kinachosababisha malaria kimejenga ukinzani dhidi ya antibaotiki mbalimbali wakati huo huo mbu ambao wanabeba plasmodia katika miili yao wamekuwa pinzani dhidi ya dawa za kuua wadudu ambazo zilikuwa zinatumika kuwaua
matokeo yake ingawa malaria iliwahi kuonyesha dalili ya kupotea sasa imeenea sana afrika mashariki ya kati asia kusini na sehemu za amerika ya kilatini
zaidi ya yote ugunduzi wa antibaotiki mpya sasa umekuwa siyo aghalabu kama ilivyokuwa zamani
kupima ubikira ni zoezi na mchakato wa ukaguzi wa genitalia ya wasichana na wanawake ili kubainisha ikiwa wao hawajafanya mapenzi
ina msingi katika dhana ya uongo kwamba hymen ya mwanamke inaweza tu kuharibiwa kama matokeo ya ngono
kupima ubikira ni zoezi tata sana hasa kwa sababu ya madhara yake kwa wasichana waliopimwa na kwa sababu si lazima matokeo yawe sahihi
unachukuliwa kama ukiukaji wa haki za kibinadamu na amnesty international na kumepigwa marufuku katika nchi nyingi
kulingana na avert shirika la msaada la vvu na ukimwi kulikuwa na wastani wa watu milioni wanaoishi na vvu katika afrika chini ya sahara mwishoni mwa 
kusambaa kwa vvu ukimwi kumefanya ni muhimu kwa watu kutafuta njia ya kujilinda wao wenyewe na jamii zao
chifu naboth makoni wa zimbabwe kiongozi wa watu wake amechukua kulazimisha kupima ubikira kama njia ya kuwalinda dhidi ya vvu
alisema mwaka kwamba analenga wasichana kwa sababu ni rahisi kuwadhibiti kuliko wavulana
katika afrika ya kusini ambapo kupima ubikira ni marufuku kabila la wazulu linaamini kwamba zoezi hili huzuia kuenea kwa vvu na mimba za utotoni
mwanamke aliyehojiwa na washington post alisema kuwa kupima ubikira ni muhimu ili wasichana wadogo wawe na hofu ya wavulana
kwani kinachoendelea ni mvulana anakunyang anya ubikira wako kwanza na kitu unachojua haatimaye ni kuwa wewe ni mjamzito na una vvu
mchakato wa kupima ubikira ni tofauti kulingana na kanda
katika maeneo ambapo kupata madaktari ni rahisi kama vile uturuki kabla ya nchi kupiga marufuku zoezi hili kupimwa mara nyingi kulifanyika katika ofisi ya daktari
hata hivyo katika nchi ambapo madaktari hawapatikani wapamaji mara nyingi huwa ni wanawake wazee walioheshimika au mtu yeyote anayeweza kuaminiwa kutafuta hymen
hii ni kawaida kati ya makabila ya kiafrika ambayo hufanya zoezi hili
kutegemeana kama msichana anayepimwa ametangaza ni bikira matokeo ya mtihani huu yananaweza kuwa furaha au hasira
katika utamaduni wa kizulu kuna mila ambayo wasichana wa umri fulani wanaweza kucheza ngoma kwa mfalme
hata hivyo wanawali tu ndio wanaoruhusiwa kushiriki
kama ni msichana amepimwa na kutangazwa bikira yeye huleta heshima kwa familia yake
kwa sababu ambayo matokeo ya kuchukuliwa mchafu huwa kwa wasichana na familia zao kupima ubikira kuna uwezo wa kuwa tukio la kubadilisha maisha
wasiwasi mkuu wa maafisa wa afya kuhusu upimaji wa ubikira ni kwamba si njia sahihi ya kuamua ubikira
kwa ujumla mwanamke au msichana huchukuliwa bikira ikiwa hymen yake haijaharibiwa
walakini hymen ya mwanamke inaweza kuvunjwa au kuharibiwa na masturbation na pia baadhi ya shughuli zisizo za kimapezi ambazo ni pamoja uendeshaji wa farasi gymnastics na kazi ya kutumia nguvu
aidha kama maumbile mengi ya mwili mwonekano wa asili wa hymen unatofautiana katika mtu mmoja kwa mwingine ni hata inawezekana kwa mwanamke kuzaliwa bila hymen
hivyo ukosefu wa hymen siyo lazima ni kiashirio kwamba mwanamke si bikira
wapinzani wa zoezi la kupima ubikira huliita ukiukaji wa haki za binadamu
kwa mfano amnesty international waliorodhesha kupima ubikira kama aina ya unyanyasaji dhidi ya wanawake
makala hayo pia yalisema kuwa zaidi ya ya madaktari waliohojiwa katika utafiti wa walisema kuwa upimaji wa ubikira ulikuwa na mateso ya kisaikolojia kwa wagonjwa
zaidi ya ya madaktari hawa pia walieleza mingi ya mitihani hii hayakutolewa na mgonjwa wa ridhaa na makubaliano
pia kuna wasiwasi juu ya usafi wakati wa kupima ubikira
mwanaanthropolojia aliyehudhuria tukio la kupima ubikira katika durban afrika ya kusini aligundua kwamba mmoja wa wapimaji alitumia jozi ya kinga moja kwa wasichana wote 
hata hivyo marufuku hizi kama vile katika afrika ya kusini mara nyingi huvunjwa
kupima ubikira kulipigwa marufuku nchini uturuki mwaka baada ya wasichana watano waliotishiwa kupimwa kujaribu kujiua
alizaliwa oldmedrum scotland akahamia kanada akiwa umri mdogo sana
akiwa umri wa miaka alijiunga na benki ya nova scotia jijini toronto kabla ya kuwa naibu wa mhasibu mkuu na naibu wa meneja wa tawi la benki hiyo jijini toronto
katika mwaka wa aliteuliwa kama katibu wa benki ya kanada na akawa naibu wa gavana wa benki hiyo hapo baadaye
kati ya miaka ya alikuwa mwenyekiti wa bodi ya war time prices and trade board
alikuwa mkuu wa shirika la kitaifa la reli la kanada katika miaka ya 
alihusika katika mgogoro mkali wa kuipa jina hoteli ya queen elizabeth ilipoundwa jijini montreal
wapenzi wa quebec walitaka hoteli hiyo iitwe ch teau maisonneuve kwa makumbusho ya mwanzilishi wa montreal paul chomedey de maisonneuve
gordon alisisitiza sana hoteli iitwe jina la malkia elizabeth ambaye alikuwa amepanda na kuchukua kiti cha utawala kwa ghafla katika mwaka wa 
wakati huu ndio mipango ya hoteli hiyo ikiwa ikifikiriwa na kuchorwa na wasanii na wataalam
katika mwaka wa yeye alituzwa tuzo ya amri ya mtakatifu michael na mtakatifu george order of st
michael st
george
katika mwaka wa alipewa tuzo ya amri ya kanada order of canada
chuo kikuu cha queen katika mji wa kingston ontario ilimpa heshima kubwa gordon ilipoamua kuiita nyumba za makazi ya wanafunzi donald gordon house na jumba lao la mikutano likaitwa donald gordon centre
yeye ni mwanachama wa ukumbi wa wafanyibiashara maarufu wa kanada
donald flash gordon julai ni rubani shujaa wa vita wa marekani
alipiga risasi zaidi ya ndege za ujapani katika vita kuu ya pili ya dunia
alikuwa rubani wa kivita wa kikosi cha wanamaji wa marekani na alipokea tuzo ya distinguished flying cross
donald alizaliwa garland kansas mnamo tarehe julai 
alisoma katika shule ya upili ya fort scott na kumaliza masomo yake ya kiwango hicho katika mwaka wa 
akaendelea na masomo yake katika chuo cha fort scott junior college akimaliza katika mwaka wa 
gordon alisoma pia mafunzo ya urubani kwa raia na akapata leseni yake
baada ya kumaliza chuo gordon aliingia mpango wa mafunzo ya naval aviation cadet program mnamo julai 
alimaliza mafunzo yake na akaajiriwa kazi kama ensign mnamo machi akiwa umri wa miaka 
kazi yake ya kwanza ilikuwa kama rubani wa kikundi cha fighter squadron vf 
kikundi hiki kiliitwa hapo baadaye grim reapers
katika mwezi wa oktoba kikundi cha vf kikabebwa na meli ya kivita enterprise
ndege ya kwanza aliyoiendesha gordon kutoka meli hiyo enterprise ilikuwa ndege ya aina ya f f wildcat
gordon alipata nafasi ya kuumiza adui wake mnamo oktoba katika vita ya santa cruz
gordon aliangusha ndege mbili ya aina ya mitsubishi kwa kutumia risasi na bomu
katika rekodi zake waliongeza ndege moja ingine chini ya orodha ya labda kwa sababu vita ilikuwa kali na haingewezwa kuthibitishwa
alipata nafasi ingine mnamo januari katika ziara ya uchunguzi iliyohusisha ndege ya combat air patrol cap
walikuwa wakizuru sehemu kaskazini mashariki ya meli gordon akawa wa kwanza kuona ndege ya aina ya mitsubishi g m
akawaarifu wenzake kuhusu adui aliowaona na wakashambulia adui waliokuwa wakiwapiga risasi pia
kisha akageuza ndege yake na akaangusha ndege nyingine vivyo hivyo
gordon hakupata sifa aliyostahili kwa kuangusha ndege hizo mbili kwa sababu alikuwa wa mwisho kufika katika chumba maalum cha kupiga ripoti
huu ulikuwa mwanzo mzuri sana katika kazi ya rubani huyu wa kivita
baada ya kushiriki katika mapambano mawili tu na adui gordon alipewa jina la utani la flash gordon
jina ambalo lilikuwa jina la shujaa wa kivita wa hekaya za kisayansi
sifa hii ilistahili kwa sababu aliangusha ndege tatu zilizothibitishwa ndege mbili zingine akiwa na wenzake na moja iliyoorodheshwa kama labda ilianguka
ilipofika mwezi wa juni kikosi cha ndege cha vf kikarudi marekani
walipokuwa huko kikosi hicho kikaongezewa silaha za vita na ndege ya aina ya f f hellcat
hellcat ilikuwa ndege bora zaidi ya kivita kubwa kasi sana na yenye nguvu nyingi
vilevile ilikuwa na risasi na bomu nyingi risasi za aina ya 
 in 
 mm badala ya zile za ndege ya wildcat
katika mwezi wa januari akiwa luteni wa daraja la chini gordon alirudi vita tena akiwa kwenye meli ya enterprise
aliipiga risasi ndege ya aina ya a m zero na kuiangusha karibu na taroa mnamo januari na februari akawa mashuhuri kivita alipopiga risasi na kuangusha zero ingine
mnamo aprili gordon alipandishwa cheo akawa luteni kamili
katika vita iliyojulikana kama marinas turkey shoot luteni gordon alipiga risasi ndege ya aina ya yokosuka d y judy iliyokuwa ikijaribu kushambulia ndege za marekani
siku iliyofuata alihusika katika mpango wa kukabiliana na mashambulizi ya ndege za kijapani
alipokuwa akisindikiza ndege ya kikosi cha wanamaji alipiga risasi zero ingine katika harakati za ulinzi
baada ya vita gordon aliendelea kufanya kazi na kikosi cha wanamaji huko marekani na akawa mmoja katika kikosi cha kwanza kutumia ndege mpya za kivita
gordon aliendelea kimasomo na akafuzu kutoka chuo cha jackson hawaii
alipandishwa cheo kuwa kapteni mnamo februari na akastaafu kutoka kikosi chake katika mwezi wa julai 
kawaida nilikabiliana na ndege kutoka nyuma ama mbele
siku ya kuzaliwa novemba umri wa miaka br pahali pa kuzaliwa los angeles california marekani br alimpa talaka br denise farr br hadi sasa don gordon alizaliwa novemba ni mwigizaji wa filamu na vipindi vya televisheni wa marekani
wakati mwingine yeye huorodheshwa kama donald gordon
gordon alizaliwa jijini los angeles california akapewa jina la donald walter guadagno
filamu zake maarufu ni zile alizoigiza akiwa na mwenzake steve mcqueen hasa bullitt papillon na the towering inferno
aliigiza kama mwigizaji mgeni katika kipindi cha mcqueen katika stesheni ya cbs kilichoitwa wanted dead or alive
katika mwaka wa gordon aliigiza kama msaidizi wa mpinga kristo damien thorn katika filamu
gordon pia aliigiza sehemu ndogo kama afisa wa polisi katika filamu ya lethal weapon iliyohusisha mel gibson na danny glover
katika mwaka wa alichaguliwa kama mshindani kwa tuzo ya primetime emmy kwa uigizaji wake kama joey tassil katika kipindi cha cbs cha the defenders
gordon aliigiza katika toleo la in deadly fashion la katika kipindi cha televisheni ya border patrol kilichohusisha richard webb
uigizaji mwingine wa gordon ulikuwa katika toleo la kipindi cha twilight zone lililoitwa the four of us are dying
katika msimu wa gordon alikuwa mwanachama katika kipindi cha the blue angels akiwa pamoja na waigizaji maarufu kama dennis cross warner jones morgan jones na mike galloway
kipindi hicho kilikuwa kama makumbusho ya kikundi maarufu cha rubani mashuhuri wa kivita wa marekani kilichoitwa blue angels malaika samawati
mwaka wa gordon alihusishwa katika without wheat there is no bread katika kipindi cha cbs cha the lloyd bridges show
mwaka uo huo yeye alihusishwa katika kipindi cha televisheni ya stesheni ya nbc cha the eleventh hour
katika msimu wa yeye aliigiza kama askari kutoka vita ya vietnam kusini katika kipindi cha abc channing kilichohusisha kampasi ya kubuni ya chuo cha channing
channing ilihusisha waigizaji maarufu kama jason evers na henry jones
alipewa jukumu jingine katika toleo la the invisible katika kipindi cha the outer limits
katika mwaka wa yeye aliigiza mhusika ambaye ni mwasi aliyekuwa ametoka gerezani
mhusika huyu anauawa na dick van dyke katika toleo la kipindi cha columbo la negative reaction
hoteli ya fairmont royal york hujulikana kwa kawaida kama royal york ilijulikana hapo zamani kama hoteli ya royal york ni hoteli kubwa na yenye historia katika eneo la toronto ontario nchini kanada katika barabara ya front street west
ilifunguliwa tarehe juni mipango ya royal york ilichorwa na kupangwa na wataalamu wa kazi hiyo ross na macdonald pamoja na sproatt na rolph na ikajengwa na shirika la reli la canadian pacific railway karibu na stesheni ya union station
likiwa ma magorofa jengo hilo lenye muundo wa ch teau lilikuwa jengo kubwa kabisa katika ufalme wa uingereza mpaka walipojenga mnara wa benki ya kanada jijini toronto kwenye barabara ya king street
hoteli hii ilikuwa hoteli ya tatu kujengwa katika kipande hicho cha ardhi
katika mwaka wa hoteli ya ontario terrace ilifunguliwa katika kipande hiki cha ardhi na ikaitwa hoteli ya sword hapo baadaye katika mwaka wa 
hoteli hiyo ilibadilishwa jina tena ikawa revere house na kisha hoteli ya queen katika mwaka wa 
kabla ya kubomolewa kwa hoteli hiyo hoteli ya queen ilikuwa mojawapo ya hoteli bora sana jijini toronto
winnett na mcgaw walikuwa wamiliki wa hoteli nyingi katika upande wa juu wa kanada hapo mwanzoni mwa karne ya ishirini
walimiliki hoteli ya queens royal niagara na walikuwa washirika katika usimamizi wa tecumsie house huko london ontario
henry winnett alinunua hisa zote za dick mcgaw za hoteli baada ya kifo chake
hatimaye hoteli ya queen iliuziwa shirika la reli la canadian pacific railway kisha shirika hilo likabomoa hoteli hiyo ili kujenga royal york
thomas dick mcgaw na henry winnett walizikwa katika pahali pa kuzikwa pa mt
ilipojengwa ilikuwa hoteli iliyokuwa imeendelea kiteknolojia huku ikiwa na eleveta kumi redio katika vyumba vyote na bafu ya kibinafsi katika kila chumba
ilihusisha pia ukumbi mkubwa uliokuwa na ala kubwa ya muziki ya aina ya pipe organ casavant fr res
ala hiyo ilikuwa kubwa kabisa ya aina yake nchini kanada
bodi ya upokeaji simu ilikuwa futi kwa urefu na ulihitaji waendeshaji kuiendesha
hoteli ilipanuliwa katika mwaka wa kwa kuongezwa kwa upande wa mashariki ikawa na vyumba na ikawa hoteli kubwa kabisa katika maeneo ya jumuiya ya madola kwa miaka mingi
hoteli imekuwa makazi kwa malkia elizabeth ii na wanachama wengine wa familia ya kifalme ya kanada wanapozuru toronto
malkia hutumia gorofa moja zima akiwa yeye na wafanyikazi wake yeye hulala katika chumba cha royal suite
baada ya hoteli za fairmont kununua hoteli za kanada pacific iliamua kutumia jina lake la fairmont katika hoteli zake zote
kukawa na kilio cha umma dhidi ya kutoa kwa bango la kihistoria la royal york na kuweka lile jipya la fairmont
kama matokeo ya kilio hicho bango la fairmont royal york likawekwa likihusisha majina yote mawili
mfumo wa barabara iliyo chini ya ardhi wa path hutumika kuunganisha hoteli hiyo na royal bank plaza na stesheni ya union station
chai ya rangi ya kijani kibichi ya ujapani huwa chakula spesheli katika hoteli hii na hupatikana katika kila chumba
mnamo julai royal york iliweka mizinga mitatu katika gorofa lake la ili nyuki watumikie shamba dogo lililokuwa katika gorofa hilo
shamba hilo hutumikia mikahawa tisa kwa kuiuzia mboga na maua
hoteli waliipa majina mizinga hiyo mitatu haswa honey moon suite royal sweet na v
amos biwott alizaliwa septemba katika wilaya ya nandi ni mwanariadha wa zamani wa kenya
yeye alikuwa mshindi wa mbio ya m ya urukaji viunzi katika olimpiki ya 
tangu kushinda mbio hiyo kwa njia ya kiajabu katika michezo ya olimpiki ya mexico city biwott alifungulia waafrika wengine njia katika kushinda mbio za masafa marefu
biwott hakuwa amekimbia mbio nyingi za urukaji viunzi kabla ya kushiriki katika michezo ya olimpiki hiyo alikuwa amekimbia mbio tatu tu
hivyo basi mtindo wake haukuwa bora na wa kawaida hasa katika kuruka viunzi
alikuwa mtu wa kwanza kuwa na ujasiri wa kuruka kikwazo chote bila kukikanyaga mbinu hii ilihitaji kuruka kwa nguvu kwelikweli
alipotumia mbinu hiyo ya kuruka hivyo alipunguza muda wa kuruka viunzi uliokuwa sekunde 
 kwa nusu ukawa sekunde 
yeye ndiye alikuwa mwanariadha pekee kumaliza mbio hiyo na miguu kavu bila maji hata kidogo katika mbio ya uhitimu na hata katika fainali
alishinda mbio ya fainali akiwa mbele ya mwanariadha mwenzake kutoka kenya benjamin kogo
baada ya kushinda mbio hizi biwott alianza kufeli katika mbio zake
baada ya kufeli katika riadha biwott alifanya kazi katika idara ya kenya prisons mpaka alipotoka huko katika mwaka wa aliposhtakiwa kwa wizi
alimwoa cherono maiyo aliyeshiriki katika michezo ya olimpiki ya akawa mmojawapo wa wanawake wa kenya wa kwanza kushiriki katika michezo ya olimpiki
walifunga ndoa katika mwaka wa na wana watoto watano
japhet n doram amezaliwa tarehe februari katika mji wa ndjamena ni mwanakandanda wa zamani aliyecheza kama mshambulizi
albandikwa jina la the wizard katika wakati wake wa kucheza kandanda
hapo mwanzoni alicheza katika timu ya mtaa ya tourbillon fc n djamena
ujuzi wake ukamfanya ahamishwe hadi klabu ya tonnerre yaound kamerun mojawapo ya klabu kubwa katika bara la afrika
ujuzi wake wa kufunga mabao mengi katika timu ya tonnerre yaound katika ligi kuu ya kamerun ya kandanda ulifanya watafutaji wa talanta kutoka klabu za uropa waje kumwona
muda mfupi baadaye akapata uhamisho kuenda mojawapo ya klabu za ufaransa
baadaye alicheza katika klabu ya fc nantes nchini ufaransa
hii ilimfanya kupendwa sana ufaransa na akawa shujaa wa mashabiki wa fc nantes
mabao yake muhimu ni kama bao la la klabu yake katika ligi kuu ya ufaransa ligue na pia bao la ushindi katika mechi dhidi ya juventus katika shindano la ligi kuu ya mabingwa
yeye alishinda medali ya ubingwa ya ufaransa akiwa katika klabu hiyo ya nantes katika mwaka wa 
aliendelea kucheza katika klabu ya as monaco lakini akastaafu kama mchezaji katika mwaka wa kufuatia jeraha lililomsumbua baada la kulipata katika mechi dhidi ya nantes
alicheza katika mechi katika timu ya taifa ya chad na akafunga mabao katika timu hiyo
alijiunga na wafanyikazi wa timu ya monaco kama skauti wa wachezaji wenye talanta
alijiunga na timu ya fc nantes tena mnamo juni akichukua nafasi ya robert budzynski kama mkurugenzi wa michezo
froot loops ni aina ya chakula cha kiamsha kinywa kinachotayarishwa na kampuni ya kellogg s na huuzwa katika nchi zifuatazo india australia kanada new zealand marekani ujerumani mashariki ya kati na amerika ya kilatini
chakula hiki huwa katika vipande vidogo vyenye umbo wa mviringo hasa lile jina la loops na huwa katika rangi mbalimbali na mionjo mbalimbali ya matunda
kellog s ilianzisha bidhaa za froot loops katika mwaka wa 
hapo mwanzoni kulikuwa na miviringo nyekundu rangi ya machungwa na manjano ya kijani kibichi iliongezwa baadaye kisha zambarau na hatimaye ya samawati ikaongezwa pia
aina nyingine ya chakula hii inajulikana kama froot loops less sugar marshmallow froot loops na froot loops smoothie
katuni ya kuwakilisha bidhaa hii katika matangazo ya televisheni ama kampeni ya bidhaa hii ni toucan sam
kellogg s imejaribu kupanua bidhaa ya aina ya froot loops kwa njia nyingi kwa mfano kwa kuunda snack ums
snack ums ilikuwa kama nafaka za kawaida za kuliwa kama kiamsha kinywa lakini kubwa zaidi
kaulimbiu yao ilikuwa super sized bites with deliciously intense natural fruit flavorsflavor bursting ikimaanisha kuwa ukila chakula hiki chenye mionjo mingi ya matunda utahisi utamu sana aina nyingine ya froot loops iliyoanzishwa na kampuni ya kellog s ilikuwa froot loops cereal bar
froot loops cereal bar ilikuwa nafaka zilizoshikanishwa kwa vyakula vingine mbalimbali katikati juu na chini
hata hivyo bidhaa hii haikuwa na mafanikio huku maoni mengi ya watu kuwa haikuonja kama nafaka hata kidogo
kaulimbiu yao ilikuwa the goodness of cereal and milk froot loops imehusishwa mara kadhaa katika kipindi cha televisheni cha all in the family kama nafaka iliyopendwa sana na mhusika archie bunker
frosted flakes ni aina ya chakula cha kiamsha kinywa iliyoanzishwa na kampuni ya kellog s
inahusisha magamba ya mahindi yaliyofunikwa kwa sukari
jina la frosted flakes linatumika na kampuni ya kellog s katika nchi ya marekani na kanada
aina hii ilianzishwa kwa mara ya kwanza katika mwaka wa kama sugar frosted flakes
neno sugar lilitolewa kutoka jina la bidhaa hii katika miaka ya katika wakati ambao bidhaa nyingi za aina hii zilitoa neno hilo kutoka majina yao
frosted flakes kwa jina lenyewe linaeleza aina ya bidhaa hii
hivyo basi jina hili haliwezi kuwa jina linalotumika na kampuni moja tu na linaweza kutumika na kampuni yoyote inayotayarisha bidhaa sawa kama hii
ingawaje kellog s frosted flakes na frosties ni majina maalum yaliyosajiliwa na kampuni kisheria katika masoko yao maalum
katuni ya tony tiger ndiyo imekuwa ikiwakilisha frosted flakes tangu kuanzishwa kwake
tony anajulikana zaidi kwa kutamka kaulimbiu ya bidhaa hii they are gr r reat
sauti ya tony tiger katika matangazo ya marekani ilikuwa sauti ya thurl ravenscroft mpaka kifo chake katika mwaka wa 
hivi sasa sauti ya sasa ya katuni hii katika marekani ni ya lee marshall aliyekuwa mtangazaji
lee alikuwa amefanya kazi hiyo ya kuigiza sauti ya tony katika tangazo moja la 
anaonekana akiwa amevaa nguo nyekundu kwenye pakiti zote za bidhaa hii
nchini uingereza sauti ya tony ilifanywa na thurl ravenscroft hadi kifo chake kisha tom hill akaendelea na kazi hiyo
katuni nyingine katy kangaroo ilichapishwa kwenye pakiti ya frosted flakes kwa muda mfupi
bidhaa hii imeyumia sentensi nyingi katika matangazo yake lakini iliyotumika sana ni they re gr r reat
frosties kid ilikuwa tangazo kwenye mtandao hasa katika mwaka wa 
tangazo hili lilitayarishwa kutoka matangazo yaliyokuwa kwenye stesheni za uingereza na ireland yaliyohusisha mvulana akisema they re gonna taste great
fununu kwenye mtandao wa tarakilishi ilikuwa mwigizaji huyo alikuwa amejiua
fununu hii ilifanya tovuti ya snopes
com kuanza kuchunguza ukweli wa hadithi hii
katika mwezi wa juni ilitangazwa katika stesheni ya bbc radio one kuwa frosties kid alikuwa hai na anaishi nchini afrika kusini
i stay in love ni wimbo uliandikwa na mariah carey bryan michael cox wyldcard wakishirikiana na roderick hollingsworth kwa ajili ya albamu ya studio kutoka kwa carey ya kumi na moja e mc 
albamu hii iliandaliwa na carey akishirikiana na cox
wimbo wa stay in love ulitolewa kama single ya nne na ya mwisho kutoka katika albamu hii
wimbo huu ulichezwa katika tuzo za american music award zilizofanyika tarehe novemba 
wimbo huu ilifanikiwa kufika nafasi ya kwanza katika chati ya billboard hot dance club play
carey aliimba wimbo katika onesho la moja kwa moja lililofanyika nchini uingereza la vipaji linalojulikana kama the factor tarehe novemba ikiwa ni pamoja na kuimba wimbo wa hero na washiriki wa enesho hilo
pia aliumba wimbo huu katika onesho la tuzo za american music award lililofanyika tarehe novemba katika eneo la nokia theatre
ikiongozwa na mumewe carey aitwaye nick cannon video ya muziki hii ilitengenezwa katika eneola las vegas nevada kwa kutumia hadithi ambayo cannon na carey waliwahi kushiriki kuiandika carey alipiga picha kwa ajili ya video hii katika ukumbi usiku katika hoteli ya bellagio tarehe oktoba 
carey aliendelea na upigaji picha kwa ajili ya video ya wimbo huu tarehe oktoba katika jangwa la mojave
akiwa katika mohajiano na ryan seacrest cannon akiongea kuhusu video hii anasema kuwa kuna wakati ambapo carey anakuwa katika kitanda na mwanaume aliyecheza nafasi hiyo alikuwa andrew karelis video hii iliingia katika chati ya billboard na kushika nafasi ya hii ikiwa ni tarehe desemba wimbo huu uliingia katika chati ya billboard hot r b hip hop songs na kufikia katika nafasi ya hii ikiwa ni tarehe novemba na kupanda hadi kufikia nafasi ya 
single hii iliingia katika chati ya billboard ya rhythmic airplay chart katika nafasi ya tarehe desemba na kuoanda hadi nafasi ya tarehe mwezi huo huo 
pia wimbo huu ulishika nafasi ya katika chati ya billboard ya marekani ya hot singles sales
na kufikia mwishoni mwa mwezi desemba wimbo huu ulikuwa katika nafasi ya 
dar es salaam ilikuwa ikiitwa mzizima ikimaanisha mji wenye neema ni mji wa zamani ulioanza mwanzoni mwa miaka ya 
ingawa historia ya mzizima ilianza tangu miaka iliyopita ambapo watu wa barawa ambao walijichanganya na wazaramo na kuwa kati yao ambao walitulia na kulima katika maeneo ya mbwa maji magogoni kwa sasa kivukoni mjimwema na gezaulole
mji ulianza kuonesha mabadiliko kutokana na ujio wa wa masultani wajerumani na waingereza
mwaka sultan seyyed majid of zanzibar aliupa jina la ambalo ndilo linalotumika sasa neno la kiarabu lililomaanisha mbingu ya amani
baaba ya kifo cha sultan majid mwaka dar es salaam ilianguka lakini iliinuka tena mara baada ya ulio wa kampuni ya kijerumani german east africa company iliyoanzisha kituo cha biashara mwaka na kuuondoa utawala wa kiarabu hata kutawala pwani ya africa mashariki
walijenga mamlaka kwa ajili ya kusimamia mambo malimbali ndani ya africa mashariki na kuanzisha biashara kwa ajili ya maendeleo ya njia ya reli ya kati
iliweza kukua kwa haraka kutokana na utawala pamoja na biashara ya wajerumani afrika ya masahriki
mwaka ikikuwa mji mkuu wa gerrnan east africa
dar es salaam zamani mzizima ni mji mkubwa katika tanzania na unapatikana pembezoni mwa bahari ya hindi
ni mji mashuhuri na ni muhimu kwani ni mji wa kibiashara
wakati wa vita ya kwanza ya dunia wajerumani afrika mashariki waliangushwa na waingereza na tangu hapo ilijulikana kama tanganyika
baada ya vita vya pili vya dunia dar es salaam ilikuwa kwa haraka ikiwepo kuanzishawa kwa chama cha tanu tanganyika arican national union ambacho kilisababisha tanganyika kujipatia uhuru tarehe desemba 
dar es salaam iliendelea kuwa mji mkuu mpaka ulipohamishiwa dodoma mwaka ambao ni mji ulio katikati ya nchi ya tanzania
licha ya kutokuwa na tawala za mji mkuu lakini dar es salaam iliendelea kuwa makao makuu ya serikali
historia ya ujerumani bado imekuwa ikionekana katika mji
dar es salaam ni mji muhimu kwa biashara na serikali
saint john ni mji mkuu na mji mkubwa wa kwanza wa mkoa wa new brunswick katika kanada
kati auandaaji wa albamu hii king alishauri kuwa ingekuwa vema kama mariah angerudia wimbo wake wa you make me feel like natural woman lakini mariah alikataa na kusema anapendelea kuandika nyimbo zake mwenyewe na pia alidai kushindwa kufikia kiwango cha wimbo huo
miezi michache baada ya kutoka kwa albamu ya emotions carey aliuimba wimbo huo katika kipindi cha televisheni cha mtv unpugged kama wimbo wa pili kutoka katika orodha ya nyimbo zake
nyimbo zake kutoka katika albamuh hi ziliweza kufanya vizuri nchini marekani na katika albamu nzima nyimbo sita ziliweza kufika katika nafasi ya kwanza
japokuwa wimbo huu ukiandikwa na mariah carey akishirikiana na carole king lakini kuna kila dalili kuwa wimbo huu umefuata miondoko na baadhi ya maudhui kutoka katika wimbo wa saturday night live
phan nh ph ng januari alikuwa mwanamapinduzi wa vietnam ambaye aliongoza jeshi la waasi lililojihadharisha na wakoloni wa ufaransa
bringin on the heartbreak ni wimbo ambao awali ulirekodiwa na bendi ya muziki wa hard rock ya kiingereza ya def leppard
ilikuwa single ya pili kutoka katika albamu yao ya mwaka wa high n dry
wimbo ulitungwa na wanachama watatu wa bendi steve clark pete willis na joe elliott
mnamo mwaka wa wimbo ulirudiwa tena na mwimbaji pop r b wa kimarekai bi
mariah carey kwa ajili ya albamu yake ya charmbracelet
watathimini wengi wale waliopitia wimbo wa mwimbaji wa r b wanadai kwamba huu uliorudiwa ulikuwa mkali zaidi ya ule wa wakina def leppard
kundi la def leppard liliurudia wimbo huu kwa ajili ya albamu yao ya pili ya high n dry
albamu hii ya high n dry ilitoka nchii marekani tarehe novemba ikiwa na nyimbo kama vile me and my wine na you got me runnin
albamu hii haikuwahi kuingia katika chati ya muziki ya marekani
lakini video ya albamu hii ilikuwa maarufu sana katika maeneo mengi na hii ikasababiaha kuongezeka kwa mauzo na kufanikiwa kuuza hadi kiasi cha nakala milioni mbili
nchini mexico albamu hii ilitolewa na kuitwa llevarlo en la desilusi n na yo mi vino me and my wine
albamu ya high n dry uilitoka rasmi mwezi mei mwaka ikiwa na nyimbo nyingine mpya mbili ambazo moja kati ya nyimbo hizo mpya ni wimbo wa bringin on the heartbreak
akishirikiana na phil collen aliyekuwa anapiga jitaa
wimbo huu baada ya kutoka kwa mara ya pili ulifanikiwa kushika nafasi katika chati ya muziki ya marekani ya billboard hot 
baadae wimbo wa kwa wa aina hii ulikuja kujumishwa katika albamu yao best of def leppard na iliyotoka mwaka 
katika kurekodi video ya wimbo huu kulikuwa na picha kutoka katika nyimbo za let it go na high n dry kutoka katika tamasha la don kirshner lililofanyika nchini marekani the second music video directed by david mallet was shot on februari in jacob s biscuit factory in lake dublin ireland
mariah carey alirudia wimbo huu kwa kushirikiana an randy jackson kwa ajili ya albamu yake ya iliyojulikana kama charmbracelet
carey anasema kuwa alikuwa akiupenda wimbo huu tangu akiwa mdogo na hivyo na alikuwa akifikiria kuurudia tangu akiwa mdogo wimbo huu ulitengenezwa katika miondoko ya rock na rocan akipiga jitaa
kama ilivyokuiwa kwa wimbo wa boy i need you iliyokuwa single ya pili kutoka katika albamu hii wimbo wa bringin on the heartbreak pia ulishindwa kuingia katika chati hiyo ya mziki ya marekani maarufu kwa jina la billboard hot na pia ukishindwa kuingia katika chati ya bubbling under hot singles ulishika nafasi nchini switzeland lakini ukashindwa pia kuingia katika nyimbo bora za nchini austria
kwa pamoja junior vasquez mike rizzo na ruanne walitengeneza wimbo huu kwa mara ya pili kama rimiksi na kutangazwa katika nchi mbalimbali na hatimaye ulifanikiwa kufika katika nafasi tano katika chati ya marekani ya billboard ya hot dance club play
video ya single hii inafanana na filamu ya mwaka ya the rose alipokuiwa kijaribu kutafuta furaha katika masuala ya muziki
video hii ilitengenezwa tarehe machi na kuongozwa na sanaa hamri
alipoulizwa kuhusu toleo la carey joe elliott aliliambia gazeti la las vegas sun kuwa nadhani amefanya kazi nzuri ameweza kupangilia vizuri lakini si kama toleo lile toleo la rok akiongelea kuhusu sauti ya carey mwishoni mwa wimbo huu amesema sauti ya carey inaweza kufanana na ile ya tom waits
number of reviews were positive rolling stone akiuelezea wimbo huu anaema unamvuto wa ajabu
phil collen praised carey s cover as genuine version of our song and defended it from def leppard s more critical fans the fans really get it wrong sometimes
she s on our side and it s an honour she s done it
really that s the only way we re getting played
carey s version was number on vh s least metal moments in segment subtitled bringin on the headache because many metal fans and musicians didn t like the remake
bill lamb of about
com ranked it at number on his list of top r b pop crossover cover songs and said carey s version is superior to the original
alan stewart paton januari aprili alikuwa mwandishi wa nchi ya afrika kusini na mwanaharakati dhidi ya ubaguzi wa rangi
paton alizaliwa katika eneo la pietermaritzburg mkoa wa natal ambao sasa unajulikana kama kwazulu natal babake alikuwa mtumishi wa kiserikali
baada ya kumaliza masomo yake katika maritzburg college alipata shahada yake ya sayansi katika chuo kikuu cha natal katika mji wake wa nyumbani baada ya hapo alipata shahada ndogo ya ualimu
baada ya kumaliza masomo yake paton alifanya kazi kama mwalimu kwanza katika shule ya msingi ya ixopo na baadaye katika shule ya upili ya pietermaritzburg alipokuwa katika shule ya ixopo alikutana na dorrie francis lusted
alimuoa dorrie mnamo mwaka wa na walibaki pamoja hadi dorrie alipokufa kutokana na ugonjwa wa shida ya kupumua mnamo mwaka wa 
maisha yao pamoja yanaelezewa katika kitabu kingine kontakion kwa wewe uliyeenda iliyochapishwa mnamo mwaka wa 
paton na katibu wake anne hopkins walifanya ndoa mwaka uo huo
muhimu sana kati ya mabadiliko haya ilikuwa sera ya mabweni wazi sera ya ruhusa ya kazi na sera ya kutembelea nyumbani
mwanzoni wavulana walipewa makazi katika mabweni yaliyofungwa
lakini wakati walipojionyesha kuwa waaminifu walihamishwa hadi mabweni yaliyokuwa wazi katika ardhi ya shule hiyo
wavulana walioonyesha kiwango kikubwa cha uaminifu waliruhusiwa kufanya kazi nje ya ardhi ya shule
wakati mwingine wavulana waliruhusiwa hata kukaa nje ya ardhi ya shule huku wakilindwa na familia yao
ni jambo lisilokuwa la kawaida kuwa wavulana wachache kuliko walikosa kurudi kutoka idadi ya wavulana waliopewa ruhusa ya kwenda nyumbani wakati paton alipokuwa msimamizi wa shule ya diepkloof ndio waliovunja imani yao kwa kukosa kurudi
paton alijitolea wakati wa vita vikuu vya pili vya dunia lakini alikataliwa
baada ya vita alitembea kwa kutumia pesa zake kutazama magereza duniani kote
alitembelea sandinavia uingereza bara ulaya na marekani
wakati alipokuwa nchini norwei aliandika riwaya yake marufu lia nchi nayoipenda ambayo aliimaliza wakati wa safari yake huku akiikamilisha siku kabla ya krisimasi mjini san francisco mnamo mwaka wa 
pale alikutana na aubrey na marigold burns ambao walisoma rasimu ya kitabu chake na wakapata mchapishaji wa kukichapisha
mhariri maxwell perkins maarufu kwa kuhariri riwaya za ernest hemingway na thomas wolfe aliongoza riwaya ya kwanza ya paton ilipokuwa ikichapshwa na wachapioshaji wa scribner
mnamo mwaka wa miezi mine baada ya kuchapishwa kwa lia nchi inayopendwa chama cha utengano cha kimataifa kilichukua mamalaka nchini afrika kusini
mnamo mwaka wa paton alianzisha chama cha uhuru cha afrika kusini ambacho kilipambana na sheria za ubaguzi wa rangi zilizoanzishwa na chama cha kimataifa
libaki kama rais wa chama hicho hadi wakati kilipolazimishwa kuvunjwa na serikali ya ubaguzi katika miaka ya kwa sababu wanachama wake walikuwa weusi na weupe
paton alikuwa rafuiki yake bernard friedman mwanzilishi wa chama cha maendeleo afrika kusini
rafiki ya paton aliyekuwa mwandishi laurens van der post aliyekuwa amehamia uingereza katika miaka ya alikisaidia chama kwa njia nyingi
van der post alijua kuwa majeshi ya kijasusi ya afrika kusini yalijua kuwa alikuwa akimlipa fedha paton lakini haingeweza kukomesha shughuli hiyo kupitia njia halali za kisheria
paton mwenyewe alifahamika kwa upinzani wake wa amani dhidi ya mfumo wa ubaguzi wa rangi kama tu watu wengi katika chama chake ingawa wachache walitumia njia ya moja kwa moja ya vurugu
kutokana na hayo chama kilitazamwa kama mtenda mbaya kwa sababu ya matukio haya
pasipoti ya paton ilinyakuliwa aliporudi kutoka new york mnamo mwaka wa ambapo alikuwa amepewa tuzo la kila mwaka la utetezi wa uhuru
pasipoti hiyo ilirudishwa tuu baada ya miaka kumi
paton alistaafu katika eneo la mlima wa botha ambapo aliishi hadi kifop chake
anakumbukwa katika eno la uhuru la shirika la uhuru la kimataifa
ah lakini nchi yako ni nzuri ilikuwa na msingi wake katika hadithi za maisha barua hotuba habari na rekodi za kesi za kisheria na wahusika wa kubuni na wa kweli kama vile albert luthuli na hendrik verwoerd
riwaya yenyewe ilikuwa ubunifu wa kihistoria iliyotoa maelezo yenye ufasaha kuhusu harakati za upinzani nchini afrika kusini wakati wa miaka ya 
paton anajaribu kuwapa wahusika wake ubinadamu ambao hautarajiwi kutoka kwao
katika riwaya hii kwa mfano tunakutana na muafrikana mkaidi anayekiuka sheria dhidi ya uovu
kuna waafrikana wengine pia wanaaongozwa na na nia yao na si sheria na kanuni zinazotolewa na bunge lisilokuwa na uso na lenye kushikilia mtazamo mmoja tu
kutoka kitabu cha waandishi wa kiafrika wa baada ya enzi ya kikoloni kilichohaririwa na pushipa naidu parekh na siga fatima jagne paton alikuwa mwandishi wa insha nyingi maudhui yake tena yakiwa kuhusu watui wa rangi mbalimbali na siasa nchini afrika kusini
katika riwaya ya okoa nchi inayopendwa paton anatumia mada maarufu ya riwaya yake ya kwanza lakini anatumia sauti ya aadilifu katika kitabu chote huku akiwajadili watu wengi maarufu na maswala katika pande zote mbili za harakati za upinzani dhidi ya ubaguzi wa rangi nchini afrika kusini
dhehebu lake la kianglikana lilikuwa jambo linguine lililochangia maisha yake na maandishi yake kama inayoonekana kutoka kwa jina la kitabu chombo cha amani yako
paton aliandika vitabu viwili kuhusu maisha yake kuelekea mlimani kinachohusu maisha ya paton huku yakielekea na hata kuhusisha uchapishaji wa lia nchi inayopendwa tukio lililobadilisha maisha yake huku safari ikiendeleshwa inaanza kuhadithia kuanzia wakati huo kuendelea
aliandika vitabu viwili kuhusu maisha ya watu wengine pia
rafiki yake jan hendrik hofmeyr alipewa heshima katika kitabu kilichoitwa hofmeyr kama tu rafiki mwingine geoffrey clayton katika ubaguzi wa rangi na kasisi
mbinu nyingine ya uandishi iliyochukua wakati wake mwingi maishani mwake ilikuwa ushairi mwandishi wa vitabu kuhusu maisha ya watu peter alexander anajumuisha mengi ya mashairi haya katika kitabu chake kuhusu maisha ya alan paton
vitabu vilivyochapishwa hivi karibuni kuhusu maandiko ya paton ni vitabu kuhusu safari mji uliopotea wa kalahari na baadhi ya maandiko yake mafupi shujaa wa barabara ya currie
imani yake ni bayana katika vitabu alivyoviandika lia nchi inayopendwa ikiwa ni mfano mmoja
paton alikuwa na elimu nyingi na anaaminika kuwa mmoja wa watu wenye kubarikiwa na akili nyingi barani afrika
lengo lake la kibinafsi lilikuwa afrika kusini lazima iokolewe mtu mmoja kwa wakati
tuzo la alan paton la kila mwaka hutolewa ili kumkumbuka
andr philippus brink vrede mei februari alikuwa mwandishi wa riwaya kutoka afrika kusini
aliandika kwa lugha ya kiafrikana na kiingereza na alikuwa profesa wa kiingereza katika chuo kikuu cha cape town
katika miaka ya yeye na breyten breytenbach walikuwa watu muhimu katika harakati ya uandishi wa kiafrikana iliyoitwa die sestigers wa miaka ya sitini
waandishi hao walitazamia kutumia kiafrikana kama lugha ya kuongea dhidi ya serikali ya ubaguzi wa rangi na pia kufanya fasihi ya kiafrikana kusukumwa na mienendo ya wakati huo ya fasihi ya kiingereza na kifaransa
riwaya yake kennis van die aand maarifa ya usiku ilikuwa riwaya ya kwanza kupigwa marufuku na serikali ya afrika kusini
brink aliandika vitabu vyake kwa wakati mmoja katika lugha za kiingereza na kiafrikana
riwaya za mapema za andr brink mara nyingi zilijihusisha na sera za ubaguzi wa rangi
maandiko yake ya mwisho yanahusu masuala mapya ya kimaisha katika kipindi baada ya ubaguzi nchini afrika kusini
kwa orodha kubwa zaidi ya machapisho angalia makala haya ya kiafrikana
assia djebar kiarabu ni jina la kuandika la fatima zohra imalayen amezaliwa tar
 juni yeye ni mwandishi wa riwaya mtafsirishaji na mtengenezeji wa filamu
kazi zake nyingine uhusu vikwazo vinavyowakumba wanawake na anafahamika kwa mtazamo wake wa kuunga mkono wanawake
djebar hutazamwa kama mmoja wa waandishi maarufu zaidi na wenye ushawishi mkubwa katika eneo la afrika kaskazini
aluchaguliwa kwa acad mie fran aise mnamo tarehe juni mwaka wa mwanamke wa kwanza kutoka eneo la maghreb kutambuliwa kwa njia hiyo
djebar alizaliwa katika eneo la cherchell mji mdogo wa pwani karibu na algiers
familia yake iliishi katika kijiji kidogo cha karibu kilichoitwa mouza aville
pale alienda shuleni ambapo babake alifunza kifaransa
baadaye alienda shule ya mabweni katika eneo la blida
mnamo mwaka wa djebar alikuwa mwanamke wa kwanza wa kialjeria kukubaliwa katika cole normale sup rieure taasisi ya ufunzi ya kipekee katika eneo la paris
mnamo mwaka wa alichapisha riwaya yake ya kwanza la soif kiu
huku akiogopa kuwa babake hangependa yeye kuandika alichapisha kitabu hicho akitumia jina la kuandika assia djebar
kitabu kingine les impatients kichapishwa mwaka uliofuata
pia mnamo mwaka wa yeye na ahmed ould rou s alianza walianza ndoa ambayo mwishowe iliisha alipotalakiwa
mnamo mwaka wa djebar alichapisha riwaya ya les enfants du nouveau monde na alifuata mnamo mwaka wa na les alouettes na ves
mumewe wa pili alikuwa malenga wa kialjeria malek alloula
hivi sasa yeye ni profesa wa fasihi ya kifaransa katika chuo kukuu cha new york
mnamo mwaka wa djebar alishinda tuzo maarufu la kimataifa la neustadt la fasihikwa mchango aliofanyia fasihi duniani
mwaka uliofuata alipeleka nyumbani tuzo la yourcenar
djebar pia amependekezwa mara nyingi kwa tuzo la la nobel la fasihi
epistemolojia kutoka kigiriki episteme maarifa sayansi logos au nadharia ya maarifa ni tawi la falsafa linalojihusisha na hali na upana vikwazo vya maarifa inaangazia maswali yafuatayo majadiliano mengi katika nyanja hii yameangazia uchambuzi wa hali ya maarifa na jinsi inavyohusiana na dhana sawa kama vile ukweli imani na ushahidi
pia inahusu mbinu za uzalishaji wa maarifa na pia shaka kuhusu madai mbalimbali ya maarifa
neno lilianzishwa na mwanafalsafa wa nchi ya scotland james frederick ferrier 
katikia makala haya na katika epistemolojia kwa jumla aina ya maarifa ambayo kawaida hujadiliwa ni maarifa yanayowakilisha madai fulani ambayo pia hujulikana kama maarifa kuwa ikitofautishwa na maarifa jinsi
kwa mfano katika hisabati inajulikana kuwa lakini pia kuna kujua jinsi ya kuongeza nambari mbili
kwa hivyo wanafalsafa wengi lakini sio wote wanaamini kuwa kuna tofauti kubwa kati ya kujua kuwa na kujua jinsi huku epistemolojia ikijihusisha sana na aina ya maarifa ya kwanza
katika kitabu chake lugha ya kibinafsi michael polanyi anadokeza kuwa aina zote mbili za epistemojia ni muhimu akitumia mfano wa urari katika kuendesha baiskeli
anadokeza kuwa maarifa ya kidhana ya fizikia yanayotumika katika kuwezesha udumishaji wa urari hauwezi kutumika badala ya maarifa ya utendaji ya jinsi ya kuendesha baiskeli na kuwa ni muhimu kuelewa asili na msingi ya aina zote mbili za epistemojia
katika wakati wa hivi karibuni wanaepistemolojia ernest sosa john greco jonathan kvanvig linda trinkaus zagzebski wamedokeza kuwa hatufai kuwa na mtazamo kuhusu lugha
epistemolojia inafaa kutazama vipengele vya watu yaani maadili ya kiakili badala ya vipengele vinavyowakilisha madai fulani
hili ni kwa ufupi kwa sababu aina za juu zaidi za ufanisi wa kuelewa unajumuisha vipengele ambavyo haviwezi kupatikana kutoka mtazamo wa maarifa unaotoa sababu na ambao ni wa kweli
mara nyingi taarifa za imani humaanisha kuwa mzungumzaji anatabiri skuwa kitu fulani kitakuwa cha maana au kufanikiwa kwa njia fulani labda mzungumzaji anaweza kuamini katika timu ya kandanda anayoipenda zaidi
hii sio aina ya imanio ambayo kawaida huangaziwa katika epistemojia
aina ya imani ambayo huangaziwa ni ambapo kuamini kitu fulani kunamaanisha tu dhana zozote zinazoeleweka kuwa za kweli
kwa mfano kuamini kuwa anga ni rangi ya bluu ni kweli kwa upande mwingine maarifa kuhusu imani haimaanishi kuwa wakati wote kuwa mtu anakubali ukweli huo
kwa mfano taarifa kuwa najua kuhusu astrolojia lakini siiamini haifuati mpangilio sawa
pia kuna uwezekano kuwa mtu anaamini astrolojia lakini anajua kidogo sana kuihusu inaweza kuwa kinaya kuamini kitu fulani ambacho mtu hajui chochote kukihusu
imani ni dhana binafsi ya kimsingi inayoweza kufanya mapendeleo kwa vitendo vya kibinafsi huku ukweli ukiwa hali isiyofanya mapendelo ya mtu binafsi
wanafunzi wengi husoma kuhusu imani wakati wanaposoma kuhusu seminaa za kisokrati
ikiwa imani ya mtu ni ya kweli si jambo linalotakiwa ili mtu aamini jambo hilo
kwa upande mwingine ikiwa kitu fulani kinajulikana dhahiri kwa vyovyote hakiwezi kuwa uwongo
kwa mfano mtu anaamini kuwa daraja fulani ni salama na linaweza kupitika na anajaribu kulivuka kwa bahati mbaya daraja hilo linavunjika kwa sababu ya uzito mwingi
inaweza kusemekana kuwa aliamini kuwa daraja lilikuwa salama kwa sababu ni wazi kwamba halikuwa salama
ili mtu aweze kuhesabu jambo fulani kama maarifa lazima jambo hilo likuwe ni la kweli
kuna dhana inayotufanya tuhisi kuwa ukweli lazima uambatane na imani yetu
kusema kuhusu jambo ambalo lipo kuwa halipo au kusema kuhusu jambo ambalo halipo kuwa lipo ni uwongo
hata hivyo kusema kuhusu jambo ambalo lipo kuwa lipo au kuhusu jambo ambalo halipo kuwa halipo ni ukweli
katika majadiliano ya plato yaliyoitwa dialogue theaetetus socrates anatazama nadharia mbalimbali kuhusu kiini cha maarifa ya mwisho ikiwa kuwa maarifa ni imani ya kweli iliyofafanuliwa kumaanisga kuwa imeelezewa au kufafanuliwa kwa njia fulani
kulingana na nadharia kuwa maarifa ni mtazamo unaotoa sababu na ambao ni wa kweli ili kujua ikiwa madai fulani ni ya kweli lazima mtu aamini madai yafaayo ya kweli na pia awe na sababu nzuri ya kufanya hivyo
matokeo ya hili ni kuwa hakuna mtu ambaye atapata maarifa kwa kuamini kuwa jambo lililofanyikia ni la kweli
kwa mfano mtu mgonjwa ambaye hana ujuzi wa matibabu
lakini mwenye mtazamio mzuri wa maisha huenda akaamini kuwa atapona ugonjwa alionao haraka
hata hivyo hata kama imani hii itakuwa ni ya kweli mgonjwa yule hatakuwa amejua kuwa angepona kwa sababu imani yake ilikosa sababu
ufafanuzi wa maarifa kama imani ya kweli yenye sababu ilikubalika na wengi hadi miaka ya 
wakati huu jarida liliandikwa na mwanafalsafa wa kimarekani edmund gettier ambalo lililosababisha majadiliano mengi
tazama nadharia za sababu kwa mitazamo zaidi kuhusu dhana hii
mnamo mwaka wa edmund gettier aliuliza maswali mengi kuhusu nadharia ya maarifa iliyokuwa maarufu miongoni mwa wanafalsafa kwa maelfu ya miaka
katika kurasa chache gettier alidokeza kuwa kuna wakati ambapo imani ya mtu huenda ikawa yenye sababu na ya kweli lakini ikose kutazmwa kama maarifa
yaani gettier alidai kuwa ingawa imani ya kweli katika madai ya kweli ni lazima ili madai hayo yajulikane hayatoshi
kama tu katika picha ya hapa juu dai la kweli linaweza kuaminika na mtu binafsi eneo la rangi ya purple lakini bado lisiwe katika sehemu ya maarifa eneo la rangi ya manjano
kulingana na gettier kuna wakati ambapo mtu hana maarifa hata wakati hali zote ni sawa
gettier alipendekeza majaribio mawili ya kifikira ambayo wa leo hujulikana kama mifano ya gettier kama upinzani dhidi ya dhana ya kijadi ya maarifa
mojawapo ya mifani hiyo ilihusu sith na jones wanaogojea matokeo yao ya maombi ya kazi moja wanayoitaka wote wawili
smith ana sababu nzuri sana za kuamini kuwa jones atapata kazi ile na isitoshe anajua kuwa jones ana peni kumi mfukoni alizihesabu muda mfupi uliopita
kutokana na hili smith anahitimisha kuwa mtu atakayeipata kazi ile atakuwa na peni kumi mfukoni
hata hivyo smith hajui kuwa hata yeye ana peni kumi mfukoni
isitoshe smith na si jones ndiye atakayepata kazi ile
ingawa smith ana ushahidi mzuri unaomfanya kuamini kuwa jones atapata kazi ile yeye amekosea
these cases fail to be knowledge because the subject s belief is justified but only happens to be true by virtue of luck
majibu ambayo yameibuka kuhusu mawazo ya gettier ni mengi
kawaida yamehusisha majaribio mengi kutoa yanayotoa ufafanuzi kuhusu maarifa yanayotofautiana na ufafanuzi wa jadi kwa kutazama maarifa kama imani ya kweli yenye sababu huku wakiongeza sababu fulani ya nne au kwa kuunda kuibua mbinu nyingine tofauti kabisa
katika jibu moja kwa gettier mwanafalsafa wa kimarekani richard kirkham pia amedokeza kuwa ufafanuzi wa kipekee wa maarifa ambao hauwezi kamwe kukataliwa na mifano nyingine ni ule wa ukosefu wa kasoro
ili kufuzu kama kipengele cha maarifa nadharia inasema imani lazima iwe si ya kweli tu bali lazima iwe na sababu sababu ya imani inafaa kulazimisha ukweli wake
kwa maneno mengine sababu ya imani lazima isiwe na kasoro
tena hali ya nne ya maarifa inaweza kuwa ni ukanaji wa kutowezekana
nadharia ya uwezekanaji inadokeza kuwa lazima pasiwe na ukweli mkuu au ukweli unaoshinda sababu zinazotoa ushahidi kwa kwa ukweli wa mtu
kwa mfano ikiwa mtu fulani anayeitwa s anaamini kuwa alimuona tom grabit akiiba kitabu kutoka maktabani na anatumia hili kama ushahidi wa dai kuwa tom grabit alikiiba kitabu kutoka maktabani
pingamizi kwa dai kama hilo huenda likawa pacha wa tom grabit anayeitwa sam anaishi katika mji mmoja na tom
ikiwa hakuna pingamizi zilizopo kuhusu dai la mtu fulani mada fulani inaweza kupewa sababu au ushahidi wa kiepistemolojia
nadharia ya nyaya inatofautisha kati ya jua p na kujua kuwa fulani anajua p haya ni matukio tofauti yenye hali tofauti zinazoyasababisha
kiwango cha pili ni aina ya kuashiria ambao si wazi ambao kawaida hufuata baada ya kipindi cha kujua maarifa simpliciter
kiasi kikubwa ndani yake ni shaba na metali nyingine ndani yake ni stani takriban 
swali la ushahidi linaibuka katika kiwango cha pili wakati ambapo mtu anatafakari kuhusu maarifa yanayozingira imani mtu aliyonayo
mwanzoni kuna ukosefu wa kutokuwa na uhakika kwa hivyo inakuwa imani ya ukweli
lakini kipindi kinachofuata wakati ambapo msikizaji anakaribia kuanza kazi ya kujua ikiwa yeye anajua p shaka huenda zikaibuka
ikiwa katika baadhi ya kesi za kama za gettier mimi nimekosa katika hitimisho langu kuhusu maarifa ambayo ninayo ya imani fulani kwani ushahidi huenda ukawa si wa ukweli kamili basi nimekosa kuhusu ukweli wa imani yangu na hili linawiana na dhana ya kuwa na kasoro ya nyaya sio madai yote ya maarifa yanayoweza kubaki imara dhidi ya utetezi
utegemeaji ni nadharia inayodokeza kuwa imani ni ushahidi wake katika au vingenevyo inapewa ushahidi kwa njia ambayo inatazamwa kama maarifa ikiwa tu inazalishwa na michakato ambayo kawaida inatoa idadi kubwa ya mpango imani za kweli na za uwongo zinapolinganishwa
rania al abdullah kiarabu r ny al abdu l l h alizaliwa mnamo agosti 
yeye ni mke wa mfalme abdullah ii wa nchi ya jordan
yeye anachukuliwa mojawapo ya wanawake majabari kote duniani
rania ametumia nguvu zake kuhimiza umuhimu wa elimu
nchini jordan kazi yake inahusu kutathmini kiwango cha elimu ya wanafunzi na akiwa nje ya nchi anawahimiza viongozi kuhusu elimu
rania al yassin alizaliwa nchini kuwait kutokamana na wazazi wa kipalestina mjini tulkarm
alisoma shule ya msingi na ya upili katika new english school kuwait kisha akafuzu kwa shahada ya biashara kutoka chuo kikuu cha american university in cairo
alipofuzu rania alirudi jordan na kufanya kazi kwenye benki ya citibank na baadaye akafanya kazi kwenye kampuni ya kompyuta iitwayo apple computer mjini amman
alikutna na mfalme abdullah bin al hussein kwenye sherehe mnamo januari 
baada ya miezi miwili alikuwa mhumba wake na walioana mnamo juni 
ingawa mumewe alikuwa mfalme tangu februari rania hakuwa malkia papo hapo
rania alianzisha tume ya jordan river foundation mnamo ambayo inaboresha familia na jamii maskini kwa kuwafundisha jinsi ya kuanzisha biashara
mnamo rania na mumewe walisherehekea miaka kumi ya ndoa yao kwa kuanzisha mashindano ya jamii ahel al himmeh mnamo machi ili kuwatuza watu ambao wamesaidia jamii yao
rania anadai kuwa yeye ni mwanateknolijia ambaye unaweza kumpata kwenye tovuti kama youtube facebook na twitter
mnamo machi rania alianzisha na kuwaalika watazamaji waulize maswali walionayo kuhusu uislamu
pia ameweka mahojiano yake ya cnn kwenye youtube ambap alizungumzia kuhusu elimu
rania ni mshiriki wa facebook ambapo ameweka picha zake akiwa nyumbani na akiwa hadharani
hadi desemba alikuwa na mashabiki 
mnamo juni rania alishiriki kwenye mahojiano ya twitter alipojibu maswali matano kutoka kwa umma
marcia anne cross ni mwigizaji wa marekani aliyezaliwa machi 
anajulikana katika uigizaji kama mhusika wa bree van de kamp kwenye kipindi cha desperate housewives
marcia cross alisoma shule ya msingi na ya upili katika shule ya juilliard mjini new york na kisha akafuzu kwa shahada ya pili ya saikolojia kutoka kwa chuo kikuu cha antioch mjini los angeles
alianza kuigiza mnamo kwenye kipindi cha the edge of night
baadaye aligura kutoka mji wa new york hadi los angeles na kisha akaigiza kwenye filamu ya the last days of frank and jessie james
kuanzia hadi aliigiza kama kate sanders kwenye kipindi cha one life to live
kimberley shaw kwenye kipindi cha melrose place
hapo awali alikuwa amepewa mkataba wa kuigiza kwenye kipindi hiki kwa muda wa msimu mmoja lakini aliwafurahisha watayarishaji wakuu hadi wakakubali kumweka mpaka msimu wa nne
baada ya kuwacha melrose place cross alijiunga na kipindi cha seinfield ambapo aliigiza kama dkt
pia ameigiza kwenye vipindi kama csi crime scene investigation profiler everwood na touched by an angel
mnamo cross alifaulu kujiunga na kipindi cha desperate housewives
jordan alikuwa mkubwa wa cross kwa miaka ishirini na tano
yeye alikufa kutokamana na uvimbe wa bongo mnamo 
mnamo septemba alitangaza kuwa yeye ni mjamzito
mnamo februari cross alijifungua pacha eden na savannah katika hospitali mjini los angeles
shorobo uzuri musophaga rossae ni ndege wa kiafrika wa rangi ya bluu wa familia ya musophagidae
asili ya maua haya ni ulaya ya magharibi ya kati na ya kaskazini
mmea wenye maua haya huwa na mizizi midogo inayomea ardhini lakini si kwa kuchimba sana ndani
mmea wa maua haya una matawi madogo ya mviringo au matawi yenye kufanana kijiko yenye refi wa sentimita ambayo hupatikana karibu sana na ardhi
maua yenyewe ni sentimita kwa upana yakiwa na sehemu nyeupe iliyozunguka sehemu nyingine ya samawati kibibimlima ni daikoti
kibibimlima haathiriki na ukataji wa nyasi kwa hivyo yeye huwa kama mmea haribifu bustanini ingawa wachache hupenda umbo la maua haya
kuna aina za kibibimlima zinazopandwa kwa ajili ya kuuza zenye maua makubwa zaidi yenye petali zenye upana wa sentimita ua linatumika kimatibabu kwa sababu ya sifa zake za kufanya tishu za mwili kuwa ndogo
kibibimlima kimetumika tangu jadi kutengeneza vifaa vya kuremebsha katika michezo ya watoto
hilton ya hilton ni kundi la mahoteli ya kifahari na ya kimataifa lililoanzishwa na conrad hilton na sasa hilton inamilikiwa na kampuni ya hilton worldwide
ni aidha hoteli za hilton zinamilikiwa au kusimamiwa na wanabiashara binafsi kupitia kwa kampuni ya hilton hotels
 kuna hoteli takriban asili hilton duniani kote
hoteli ya hilton ilikuwa ya kwanza kufanya huduma katika pwani zote marekani mwaka 
bei ya awali kwa ajili ya kukaa usiku kucha mwaka ilikuwa dola zipatazo 
kampuni hii inatilia mkazo kuwahudumia na kuwanasa wateja ambao ni wanabiashara wanaosafiri lakini pia kampuni hii inamiliki idadi ya mahoteli ya burudani vilevile
hoteli hii iliunganishwa kimataifa baada ya zaidi ya miaka februari wakati makao yake ya marekani kununua hoteli za makao ya uingereza hilton group plc iliyokuwa ikiongoza shughuli zake za kimataifa tangu mwaka amekuwa makampuni severed awali katika 
dagoretti ni eneo lililoko magharibi mwa nairobi mji mkuu wa kenya
eneo hili liko katika wilaya kubwa ya nairobi west nairobi
jimbo la dagoretti lina mipaka sawia na eneo la dagoretti
kituo cha reli cha dagoretti kiko kwenye mstari wa mfumo wa reli ya kitaifa
ethiopian airlines ni ndege iliyo na makao yake makuu kwenye uwanja wa ndege wa bole mjini addis ababa
ni ndege kuu nchini ethiopia ikisafiri zaidi ya miji kote duniani
ethiopian airlines ilianzishwa mnamo desemba na haile selassie
ingawa ilitegemea rubani na wafanyikazi wa kutoka marekani baada ya miaka ilianza kuajiri wafanyikazi wa kutoka ethiopia
one sweet day ni wimbo uliorekodiwa na mwimbaji wa nchini marekani mariah carey kwa kushirikiana na kundi la vijana wa boys ii men
wimb huu umeandikwa na carey mwenyewe kwa kushirikiana na walter afanasieff pamoja na kundi la boyz ii men linalowajumuisha wanya morris shawn stockman nathan morris na michael mccary
albamu hii ilishikilia rekodi ya kuwa single iliyowahi kukaa katika nafasi ya kwanza kwa kipindi kirefu zaidi katika chati ya nchini marekani ya billboard hot kwa kufanikiwa kukaa kwa takribani wiki kumi na sita
na pia wimbo huu ni moja kati ya nyimbo zilizowahi kufanya vizuri zaidi kwa kutoka kwa carey na kundi la boyz ii men
wimbo huu ulifanikiwa kufika katika nafasi ya katika chati ya billboard inayojumuisha nyimbo bora
kutungwa kwa wimbo wa one sweet day kuliamasishwa na kifo cha mtayarishaji wa nyimbo wa c c music factory na mwanachama wa kundi hilo david cole na pia mpiga gitaa wa carey wa muda mrefu zaidi aliyeitwa def leppard na steve clark mwaka 
wakati wakijaribu kutafuta msanii kwa ajili ya kushirikiana nae katika kutengeneza wimbo huu kundi la boyz ii men ndipo carey alipogundua kuwa kundi hili lilikuwa limepeleka maombi katika mkurugenzi wake ambaye aliuwawa wakati walipokuwa katika ziara
ndipo walipoamua kujumuisha wimbo wa boys ii men pamoja na ule wa carey na kutengenneza wimbo mmoja ulioitwa one sweet day single hii imekuwa single ya kumi kutoka kwa carey kufika katika nafasi ya kwanza katika chati ya billboard na kwa upande wa kundi la boyz ii men ulikuwa ni wimbo wa nne kuwahi kukaa katika chati hii kwa kipindi cha takribani majuma kumi na sita yaani kuanzia katahe novemba hadi tarehe machi 
lakini hapo awali kundi la boyz ii men liliwahi kushika rekodi hii kwa wimbo wa end of the road mwa mwaka kukaa katika chati hiyo kwa majuma kumi na tatu wakati wimbo wa i ll make love toyou wa mwaka kukaa kwa kiasi cha mjuma kumi na nne
halikadhalika wimbo wa the boy is mine ulioimbwa na brandy pamoja na monica ambao baadae ulikuja kuimbwa na whitney houston wa will always love you ni miongoni mwa nyimbo zilizowahi kufanya vizuri katika chati hii
kwa upande wa carey wimbo wa we belong together uliotoka mwaka na wimbo kutoka katika kundi la black eyed peas wa mwaka ulioitwa i got feeling pia ni miongoni mwa nyimbo ziizowahi kukaa katika chati ya muziki kwa kiasi cha wiki kumi na nne
single ya one sweet day ilichukua nafasi ya wimbo wa exhale kutoka kwa witney houston lakini badae wimbo huu ulitolewa na wimbo because you loved me kutoka kwa celine dion single hii iliingia moja kwa moja hadi katika nafasi ya kwanza na hivyo kummfanya carey kuwa mwananuziki wa kwanza kufikisha nyimbo zaidi ya moja moja kwa moja katika nafasi ya kwanza mfululizo
video ya single hii iliongozwa na larry jordan imetengenezwa na picha za carey kiwa na boyz ii men wakiwa wananaadika na kurekodi wimbo huu katika studio
ilikuwa vigumu kwa waimbaji hawa kupanga muda kwa ajili ya kutengeneza wimbo huu
mmea wa umande jua ni mmojawapo wa mimea ya jenasi ya drosera ambayo ni mojawapo ya jenasi kubwa zaidi ya mimea ambao hula nyama
mimea hii ya familia ya droseraceae huwavutia kuwashika na kuwaua wadudu kwa kutumia viungo vyenye kuzalisha maji yenye gundi
wadudu hawa hupendwa na umandejua kwa sababu mmea wenyewe unamea katika ardhi isiyokuwa na rotuba ya kutosha
spishi mbalimbali ambazo huwa na maumbo tofauti hupatikana katika mabara yote isipokuwa bara la antaktiki
umande jua ni mimea inayodumu kwa miaka nyingi lakini baadhi ya spishi hudumu kwa kipindi cha mwaka mmoja tu
ina maua madogomadogo yaliyosimama ambayo ni karibu sentimita incha 
 na mita futi kwa urefu ikitegemea ni spishi ipi
spishi zinazopanda huwa na shina zinazoweza kuwa ndefu sana hata kufikia mita 
kama vile spishi ya d
erythrogyne
imebainika kuwa mmea wa umande jua unaweza kuishi kwa kipindi cha hata miaka 
jinasi hii imezoea zaidi kupata chakula kupitia kula wadudu kiasi kwamba enzaimu ya aina ya naitreti riadaktesi ambayo kawaida hutumiwa na mimea kupandishia naitreti haipo
vitu vingi katika makala haya vinatoka katika retrieved aprili 
toleo la jimbo lote linaweza kupatikana minnesota sehemu za wisconsin iowa dakota kusini na dakota kaskazini
gazeti shindani kubwa kabisa kwa gazeti hili ni pioneer press lililokuwa na makao yake st
paul ingawaje hushindana na magazeti mengine mbalimbali katika eneo lake la usambazaji
gazeti la leo la star tribune ni matunda ya muungano wa kati ya minneapolis star gazeti la jioni na minneapolis tribune gazeti la asubuhi yaliyochapishwa na kampuni moja
muungano kadhaa zilikuwa zimefanyika hapo awali katika miaka iliyopita hizi zimeelezwa hapa chini
minneapolis tribune lilianzishwa katika mwaka wa na liliendeshwa na familia ya murphy kati ya na 
jarida la minneapolis journal lilianzishwa katika mwaka wa kama gazeti la jioni
gazeti la minneapolis times lilikuwa gazeti la asubuhi lililoanzishwa katika mwaka wa lilinunuliwa na tribune katika mwaka wa na jina lake likatumika kwa njia nyingi hadi mwaka wa 
gazeti la minneapolis daily star likaanza kuchapishwa katika mwaka wa na hapo baadaye likawa minneapolis star lililosambazwa jioni
familia ya cowles ilinunua star katika mwaka wa na journal katika mwaka wa na magazeti hayo mawili yakaunganishwa kuwa gazeti la star journal
hapo baadaye jina lake likafupishwa kuwa gazeti la star
familia ya cowles ikanunua tribune katika mwaka wa 
magazeti haya star na tribune yakaanza kuchapishwa moja la jioni na jingine la asubuhi
katika mwaka wa majarida hayo yote yakaunganishwa kuwa minneapolis star and tribune na ilipofika mwaka wa gazeti likapewa jina lake la sasa la star tribune
kaulimbiu ya gazeti hili ikawa newspaper of the twin cities
katika mwaka wa kampuni ya mcclatchy ikanunua kampuni ya cowles media na ikauza mali zingine zote za cowles media lakini ikabaki na gazeti la star tribune
mnamo desemba kampuni ya mcclatchy iliuza jarida hili kwa kampuni ya kibinafsi ya avista capital partners kwa bei ya milioni 
bei hii haikufika nusu ya bei ya bilioni 
 ambayo mcclatchy ilnunua nayo star tribune kutoka cowles media
katika mwezi wa machi par ridder alipewa cheo cha mchapishaji katika star tribune baada ya mchapishaji wa zamani j
keith moyer kuacha kazi yake baada ya star tribune kuuzwa
ridder ni mwanachama wa familia ya ridder iliyomiliki knight ridder wachapishaji wa magazeti kadhaa kama vile washindani wao saint paul pioneer press
kuwasili kwa ridder kulileta kesi ilipogunduliwa kuwa alikuwa ameiba kipande muhimu cha tarakilishi ya pioneer press cha kuhifadhi data kuhusu kampuni hiyo
kipande hicho cha tarakilishi kilikuwa kimejaa habari kuhusu wafanyikazi wa kampuni hiyo na data ambazo pioneer press ilidai kuwa siri za kibiashara
ridder pia aliajiri wafanyikazi wawili wa vyeo vya juu kutoka pioneer press alipoajiriwa na gazeti lile la minneapolis
hii ilileta ubishi kwa kuwa wafanyikazi hao wa vyeo vya juu huwa wamekatazwa katika mikataba yao na kampuni kuajiriwa na kampuni zilizokuwa washindani wao kwa muda fulani
mnamo septemba ridder alitolewa kutoka kazi yake na hakimu wa kata la ramsey
hakimu huyo hamkukubalisha kufanya kazi huko tena hadi septemba 
mnamo februari mchapishaji wa gazeti hilo alitangaza mipango ya kuuza makao makuu ya gazeti hilo yaliyokuwa minneapolis
mnamo januari gazeti hilo lililokuwa la kwa ukubwa katika taifa zima lilitangaza kuwa limekuwa fukara
bronzi ilikuwa aloi ya kwanza inayojulikana kuwa ilitumiwa na binadamu katika historia yake
mnamo septemba korti ya marekani ya bankruptcy ya wilaya ya kusini mwa new york ilikubali mpango maalum ya kampuni fukara
wakopeshaji wanamiliki takriban asilimia ya hisa katika kampuni hiyo ya sasa
madeni ya kampuni sasa ni dola milioni yaliyopungua kutoka madeni dola milioni yaliyokuwa wakati wa kutangaza ufukara
chris harte ndiye mchapishaji na mwenyekiti wa sasa katika gazeti hili
katika mwezi wa mei kampuni ilifanya mabadiliko katika wanahabari wake ili kuripoti zaidi habari ya twin cities
ili kuleta ongezeko katika usambazaji mitaani kulikuwa pia na mpango wa kuhusisha biashara na mashirika ya ndani ya miji hiyo miwili ya twin cities katika kazi yao
kufuatia kifungu cha mlango wa katika amri za kulinda kampuni zilizokuwa na shida za kifedha kundi lililomiliki kampuni hii linaloongozwa na avista capital partners lililokuwa na makao yake jijini new york halitakuwa na hisa zozote katika kampuni hiyo
aidha mkurugenzi mkuu na mchapishaji chris harte hataendelea kutumikia kampuni baada ya matatizo hayo kutatuliwa
etihad airways kiarabu al iti d ni ndege kuu ya mji wa abu dhabi iliyoanzishwa mnamo 
inasafiri nchini mashariki ya kati ulaya india amerika kaskazini afrika asia na australia
makao yake makuu ni katika uwanja wa ndege wa kimataifa ya abu dhabi
mwaka wa ilibeba wasafiriwa zaidi ya milioni sita
etihad airways ilitangazwa na sheikh khalifa in zayed al nahyan kuwa ni ndege ya kitaifa ya nchi ya united arab emirates mnamo februari 
pesa za kuanzia kampuni hii ilikuwa takribam dirhamu milioni 
mnamo novemba etihad ilianza kusafiri hadi mji wa beirut
viti vyake huweza kugeuzwa na kuwa kama kitanda cha urefu wa 
kuna taa ya kusomea runinga kioo na hata chombo cha kukandia mwili
viti huweza kulazwa kama vitanda vya urefu wa 
kila kiti kina taa ya kusomea pamoja na chombo cha kukandia
nimonia ni hali ya kuvimba ya pafu inayoathiri hasa vifuko vya hewa viitwavyo alveoli
husababishwa na maambukizi kwa virusi au bakteria na kinadra kwa vimelea baadhi ya madawa na magonjwa mengine kama ugonjwa wa kinga nafsia
vifaa vya utambuzi ni eksirei na ukuzaji wa vimelea vya makohozi
nimonia inayotazamiwa ya bakteria hutibiwa kwa antibiotiki
watu walio na nimonia ya kuambukiza mara nyingi huwa na kikohozi chenye kohozi joto jingi mwilini pamoja nabaridi inayotetemesha upungufu wa pumzi maumivu ya kifua makali wakati wa kuvuta pumzi na ongezeko la kiwango cha kupumua
kwa wazee ishara inayoonekana sana inaweza kuwa kuchanganyikiwa
kwa watoto chini ya miaka mitano ishara na dalili hasa ni joto jingi mwilini kikohozi upumuaji wa haraka au mgumu
joto jingi mwilini si mahususi kabisa kwa sababu hutokea katika maradhi mengine mengi na hali hii inaweza kukosa kwa walio na ugonjwa mkali sana auutapiamlo
zaidi ya hayo kikohozi hukosa mara nyingi kwa watoto wenye umri wa chini ya miezi miwili ishara na dalili zaidi kali ni ngozi yenye rangi ya bluu kidogo kiu kilichopungua matukutiko kutapika kunakoendelea halijoto iliyopungua sana au iliyozidi sana au kiwango kilichopungua cha fahamu
visa vya nimonia ya bakteria na ya virusi hujitokeza kwa dalili sawa
visababishi vingine huhusishwa na sifa bainifu za kiafya zinazotokea sana bali zisizo maalum
nimonia inayosababishwa na legionella inaweza kutokea pamoja na maumivu ya fumbatio kuhara au kuchanganyikiwa ilhali nimonia inayosababishwa na streptokokasi numoniae huhusishwa na makohozi yenye rangi ya kutu na nimonia inayosababishwa na klebsiella inaweza kuwa na makohozi yenye damu ambayo mara nyingi huelezwa kama jeli ya zambarau
makohozi yenye damu yaitwayohemoptisisi pia yanaweza kutokea katika kifua kikuu nimonia isiyo na gram usaha kwenye mapafu na aidha mara nyingi katikabronkitisi kali
nimonia ya maikoplasma inaweza kutokea kwa kuhusiana na kuvimba kwa tezi za shingo maumivu ya jointi au maambukizi kwenye sikio la kati
nimonia ya virusi hujitokeza sana kwa kukoroma kuliko nimonia ya bakteria
nimonia hutokana hasa na maambukizi yanayosababishwa na bakteria au virusi na kwa viwango vidogo na kuvu naparasiti
ingawa kuna zaidi ya aina za ajenti za maambukizi zilizogunduliwa ni chache tu zinahusika kwa vingi vya visa
maambukizi yanayohusisha mchanganyiko wa virusi na bakteria yanaweza kutokea kwa hadi asilimia ya maambukizi kwa watoto na asilimia ya maambukizi kwa watu wazima
huenda ajenti inayosababisha isiweze kubainishwa katika takriban nusu ya visa licha ya kupima kwa makini
wakati mwingine neno nimonia hutumika sana kwa ugonjwa wowote unaotokana na inflamesheni ya mapafu inayosababishwa kwa mfano na magonjwa ya kinga nafsia kuchomwa na kemikali au athari za dawa hata hivyo kwa usahihi zaidi inflamesheni hii huitwanimonitisi
ajenti zinazoambukiza zilikuwa zimegawanya kihistoria katika za kawaida na zisizo kawaida kwa msingi wa zilivyodhaniwa kujitokeza lakini ushahidi haujaunga mkono tofauti hii kwa hivyo haitiliwi mkazo tena
hali na visababishi vya hatari vinavyopelea nimonia ni uvutaji ukosefu wa kinga mwilini ulevi ugonjwa sugu wa kufunga kwa mapafu ugonjwa sugu wa figo na ugonjwa wa ini
utumizi wa tiba zinazokandamiza asidi kama vile kinza pampu ya protoni au h blockers unahusishwa na ongezeko la hatari ya nimonia
bakteria ndizo kisababishi kikuu cha nimonia iambukizayo katika jamii ambapo streptokokasi numoniae ilionekana kuhusika katika takriban asilimia ya visa
bakteria zingine zinazohusika sana ni himofilasi influenzae katika asilimia klamidofila numoniae katika asilimia na maikoplasma numoniae katika asilimia ya visa stafilokokasi aureasi moraksela kataralisi lejionela numofila na basili isiyo na gram
aina kadhaa za maambukizi yanayokinza dawa yaliyo hapo juu yamezidi kutokea sana yakiwemo streptokokasi numoniae kinzani na stafilokokasi aureasi kinzani kwa methicillin
ueneaji wa vimelea huendelezwa visababishi vya hatari vinapokuwa
ulevi unahusiana na streptokokasi numoniae vimelea vya anerobi na kifuakikuu cha maikobakteria uvutaji huendeleza athari za streptokokasi numoniae himofilasi influenzae moraksela kataralisi na legionella numofila
kutangamana na ndege kunahusiana na klamidia sitasi wanyama wa shambani na kosiela baneti aspiresheni ya vitu vya tumboni na vimelea vya anerobi nayo faibrosi ya uvimbe na seudomona erujinosa na stafilokokasi aureasi
streptokokasi numoniae hutokea sana katika majira ya baridi na inapaswa kushukiwa kwa watu wanaopumua kiasi kikubwa cha vimelea vya anerobi
kwa watu wazima virusi huchangia takriban thuluthi moja na kwa watoto taktiban asilimia ya visa vya nimonia
ajenti zinazoshukiwa sana ni virusi vya raino virusi vya korona virusi vya influenza virusi vya kupumua vya sinsitia virusi vya adeno na au matatizo mengine ya kiafya
mara nyingi husababishwa na histoplasma capsulatum blastomaisesi kryptokokasi niofomani numosisitisi jirovesi na koksidiodi imitisi
histoplasmosisi hutokea sana katika bonde la mto wa mississippi na koksidioidomikosi hutokea sana katika kusini magharibi mwa marekani
idadi ya visa imekuwa ikiongezeka katika nusu ya mwisho ya karne ya kutokana na ongezeko la usafiri na viwango vya ukandamizaji kinga kwa watu
aina tofauti za parasiti zinaweza kuathiri mapafu zikiwemo toxoplasma gondii strongiloidi stakoralisi minyoo mviringo na plasmodiamu malariae
vimelea hivi huingia mwilini kupitia mgusano wa moja kwa moja wa ngozi kumeza au kupitia mdudu ambaye ni vekta
isipokuwa paragonimasi westamani parasiti nyingi haziathiri mapafu hasa bali huhusisha mapafu baadaye baada ya sehemu zingine
parasiti zingine hasa zile za jenera ya mnyoo wa askaris na strongiloidi huchochea mwitiko mkali wa esinofili ambao unaweza kusababisha nimonia ya kiesinofili
katika maambukizi mengine kama vile malaria kuhusika kwa mapafu hutokana hasa na inflamesheni inayochochewa na saitokini
katika ulimwengu uliostawi maambukizi haya hutokea sana kwa watu wanaorudi kutoka safarini au kwa wahamiaji
nimonia ya tishu za mapafu yenye asili isiyojulikana au nimonia isiyoambukiza ni aina yaugonjwa wa mapafu unaosambaa
mara nyingi nimonia huanza kama maambukizi ya sehemu ya juu ya mfumo wa upumuaji yanayoenea kwenye sehemu ya chini ya mfumo wa upumuaji
virusi vinaweza kulifikia pafu kwa njia nyingi tofauti
virusi vya kupumua vya sinsitia huenezwa hasa watu wanapogusa vitu vilivyoambukizwa na kisha waguse macho au pua zao
maambukizi mengine ya virusi hutokea matone kwenye hewa yaliyoambukizwa yakivutwa ndani hadi mapafuni kupitia kinywani au puani
virusi vinapofika kwenye sehemu ya juu ya njia ya hewa vinaweza kwenda hadi kwa mapafu ambapo huvamia seli kwenye kuta za njia za hewa alveoli au parenkaima za mapafu
virusi vingine kama vya ukambi na hepesi simpleksi vinaweza kufika kwa mapafu kupitia kwa damu
uvamizi wa virusi hivi kwa mapafu unaweza kusababisha viwango tofauti vya vifo vya seli
mfumo wa kingamwili ukijaribu kuitika kwa maambukizi haya uharibifu zaidi wa mapafu unaweza kutokea
seli nyeupe za damu hasa seli za mononuklea kwa kawaida husababisha inflamesheni hii
pamoja na kuharibu mapafu virusi vingi huathiri ogani zingine wakati huo huo na kukatiza shughuli zingine za mwilini
virusi pia huufanya mwili kuwa mwepesi wa kuathiriwa na maambukizi ya bakteria kwa njia hii nimonia ya bakteria inaweza kutokea kama ugonjwa ambatani bakteria nyingi huingia kwa mapafu kupitia aspiresheni ndogo ndogo za vimelea vinavyoishi katika koo au pua
nusu ya watu wenye afya huwa na asipiresheni hizi wanapolala
ijapokuwa koo huwa na bakteria kila wakati zenye uwezo wa kuambukiza huishi hapo nyakati fulani tu na katika hali fulani
aina chache za bakteria kama maikobkteria ya kifua kikuu na legionella numofila hufika kwenye mapafu kwa matone madogo ya hewani yaliyoambukizwa
zinapofika mapafuni zinaweza kuvamia nafasi zilizo kati ya seli na kati ya alveoli ambapo makrofeji na nutrofili seli nyeupe za damu zinazolinda hujaribu kuzilemaza
nutrofili pia hutoa sitokini na kusababisha uamsho wa kijumla wa mfumo wa kingamwili
hii ndiyo inayosababisha joto jingi mwilini kutetemeka na uchovu unaoshuhudiwa katika nimonia ya bakteria
nutrofili bakteria na viowevu kutoka kwa mishipa ya damu iliyo karibu hujaa katika alveoli na kusababisha konsolidesheni ionekanayo kwa eksirei ya kifua
nimonia hutambuliwa hasa kwa msingi wa mchanganyiko wa ishara zinazoonekana na kwa eksirei ya kifua
hata hivyo inaweza kuwa vigumu kudhibitisha kisababishi hasa kwa sababu hakuna kipimo mahususi kinachoweza kutofautisha kati ya nimonia itokanayo na bakteria na isiyotokana na bakteria
shirika la afya duniani limefafanua kiafya nimonia ya watoto kwa msingi wa kikohozi au upumuaji mgumu na kiwango cha haraka cha kupumua kujivuta ndani kwa kifua au kiwango kilichopungua cha fahamu
mwisho wa zama za mawe watu walianza kutumia shaba kwa kutengeneza silaha na vifaa vingine
kiwango cha haraka cha kupumua hufafanuliwa kama zaidi ya pumzi kwa kila dakika kwa watoto chini ya umri wa miezi pumzi kwa dakika kwa watoto wa umri wa miezi hadi mwaka au zaidi ya pumzi kwa dakika kwa watoto wa umri wa mwaka hadi miaka 
kwa watoto kiwango kilichoongezeka cha kupumua na kujivuta ndani kwa sehemu ya chini ya kifua ni vyepesi kuhisi kuliko kusikiza milio ya kifua kwa stethoskopu
kwa watu wazima uchunguzi hauhitajiki katika visa visivyo vikali kuna hatari ndogo sana ya nimonia iwapo ishara muhimu zote na oskalitesheni ni za kawaida
kwa watu wanaohitaji kulazwa hospitalini oksimetiri ya mpwito wa ateri radiografia ya kifua na vipimo vya damu vikiwemo hesabu kamili ya damu elektroliti za seramu kiwango cha protini inayoathiri na hata vipimo vya utendaji kazi wa ini vimependekezwa
utambuzi wa maradhi mithili ya influenza unaweza kufanywa kwa msingi wa ishara na dalili hata hivyo udhibitishaji wa maambukizi ya influenza huhitaji kupima
kwa hivyo matibabu mara nyingi hutegemea kuwepo kwa influenza katika jamii au kipimo cha haraka cha influenza
uchunguzi wa mwili wakati mwingine unaweza kuonyesha shinikizo la chini la damu udundaji wa kasi wa moyo kuliko kawaida au kiwango cha juu sana cha oksijeni kidogo
kiwango cha kupumua kinaweza kuwa haraka kuliko kawaida na hii inaweza kutokea siku moja au mbili kabla ya ishara zingine
kipimo cha kifua kinaweza kuwa cha kawaida lakini kionyeshe upanukaji uliopungua wa kifua kwenye upande ulioathiriwa
sauti kali za pumuzi kutoka kwa njia kubwa za hewa zinazopitishwa kwenye pafu lililovimba huitwa upumuaji wa bronkioli na husikika kwa oskalitesheni kwa stethoskopu
milio miparuzo inaweza kusikika kwenye sehemu iliyoathiriwa wakati wa uvutaji pumzi
ugongaji unaweza kutoa sauti iliyofifia kwenye pafu lililoathiriwa na rizonansi ya sauti iliyoongezeka badala ya iliyopungua hutofautisha nimonia na efusheni ya plura
radiografu ya kifua hutumiwa mara kwa mara kwa utambuzi
kwa watu walio na ugonjwa usio mkali upigaji picha huhitajika kwa wale tu walio na uwezekano wa kupata matatizo wale ambao hawajapata nafuu bada ya matibabu au wale ambao kisababishi hakijulikani
iwapo mtu ni mgonjwa kiasi kwamba anahitaji kulazwa hospitalini radiografu ya kifua imependekezwa
matokeo hayalingani na ukali wa ugonjwa kila wakati na hayatofautishi kikamilifu kati ya maambuki ya bakteria na ya virusi
nimonia inavyoonyeshwa kwa eksirei inaweza kuainishwa kama nimonia ya lobu nimonia ya bronko na nimonia ya tishu za mapafu
nimonia ya aspiresheni inaweza kujitokeza na hali ya kutopitisha mwanga kwenye pande zote mbili hasa kwenye sehemu ya chini ya mapafu na upande wa kulia
radiografu za nimonia ya virusi zinaweza kuonekana kuwa kawaida zimepanuka zaidi zina sehemu za madoa pande zote mbili au zinajitokeza sawa na nimonia ya bakteria yenye konsolidesheni ya lobu
picha za kuchanganua zinaweza kutoa habari zaidi katika visa visivyo dhahiri
kwa wagonjwa wanaotibiwa katika jamii kutambua ajenti inayosababisha hugharimu sana na hakubadilishi matibabu
kwa watu wasiopata nafuu baada ya matibabu ukuzaji wa vimelea vya makohozi unafaa kuzingatiwa na ukuzaji wa maikobakteria za kifuakikuu unafaa kufanywa kwa watu walio na kikohozi sugu chenye makohozi
kupimwa kwa vimelea vingine mahususi kunaweza kupendekezwa wakati wa milipuko ya maradhi kwa mujibu wa afya ya umma
kwa wale waliolazwa hospitalini kutokana na ugonjwa mkali ukuzaji wa vimelea vya makohozi na vya damu umependekezwa na vile vile kupima mkojo kwa antijeni za legionella na streptokokasi
maambukizi ya virusi yanaweza kudhibitishwa kupitia ugunduzi wa virusi au antijeni zake kwa kukuza vimelea au tishu au kipimo cha msururu wa athari za polima miongoni mwa mbinu zingine
ajenti inayosababisha hali hii hubainishwa katika asilimia tu ya visa kwa vipimo vya mara kwa mara vya mikrobiolojia
pia inaweza kuainishwa kulingana na sehemu ya pafu iliyoathiriwa nimonia ya lobu nimonia ya bronkasi na nimonia kali ya tishu za mapafu au kulingana na kimelea kinachosababisha
nimonia kwa watoto inaweza pia kuainishwa kulingana na ishara na dalili kama isiyo kali kali au kali sana
magonjwa kadhaa yanaweza kujitokeza kwa ishara na dalili sawa na za nimonia kama ugonjwa sugu wa kufunga kwa mapafu pumu edema ya mapafu bronkektasisi saratani ya mapafu na emboli ya mapafu
tofauti na nimonia pumu na ugonjwa sugu wa kufunga kwa mapafu hujitokeza hasa kwa mkoromo edema ya mapafu hujitokeza kwa elektrokadiogramu isiyo ya kawaida saratani na bronkektasisi hujitokeza kwa kikohozi cha kipindi kirefu na emboli ya mapafu hujitokeza kwa mauvimu makali ya mwanzo ya kifua na upungufu wa pumzi
uzuiaji huhusisha uchanjaji hatua za kimazingira na matibabu yafaayo ya matatizo mengine ya kiafya
huaminika kuwa kama hatua zinazofaa za uzuiaji zingekuwa zimeanzishwa kote ulimwenguni vifo vya watoto vinaweza kupunguzwa kwa na kama matibabu yafaayo yangepatikana kwa wote vifo vya utotoni vinaweza kupunguzwa kwa vifo zaidi
uchanjaji huzuia dhidi ya nimonia fulani za bakteria na za virusi kwa watoto na watu wazima
chanjo ya influenza ni bora dhidi ya influenza na b
taasisi ya udhibiti na uzuiaji wa magonjwa imependekeza uchanjaji wa kila mwaka kwa kila mtu aliye na umri wa miezi na zaidi
kuwapa wahudumu wa afya kingamaradhi hupunguza hatari ya nimonia ya virusi miongoni mwa wagonjwa wao
milipuko ya influenza inapotokea dawa kama vile amantadine aurimantadine zinaweza kusaidia kuzuia ugonjwa huo
haijulikani kama zanamivir au oseltamivir ni bora kwa sababu kampuni inayotengeneza oseltamivir imedinda kutoa data ya majaribio kwa uchanganuzi wa kibinafsi
chanjo dhidi ya hemofilasi influenzae na streptokokasi nimoniae zina ushahidi dhabiti wa kuunga mkono matumizi yake
kuwapa watoto chanjo dhidi ya streptokokasi numoniae kumepelekea kupungua kwa visa vya maambukizi haya kwa watu wazima kwa sababu wengi wao hupata maambukizi kutoka kwa watoto
chanjo ya streptokokasi nimoniae ya watu wazima ipo na imeweza kupunguza hatari ya ugonjwa vamizi wa numokokasi
chanjo zingine zinazokinga dhidi ya nimonia ni kifaduro tetekuwanga na ukambi
kusitisha uvutaji wa sigara na kupunguza uchafuzi wa hewa vyumbani kama vile kupika kwa kuni vyumbani ausamadi yote yamependekezwa
uvutaji wa sigara unaonekana kuwa ndicho kisababishi kikuu cha nimonia ya numokokasi kwa watu wazima wenye afya
usafi wa mikono na kukohoa kwenye mkono wa nguo kunaweza pia kuwa njia bora ya uzuiaji
uvaaji wa barakoa za upasuaji kwa walio wagonjwa pia unaweza kuzuia maradhi
kutibu maradhi fiche kama vile vvu ukimwi kisukari melitasi na utapiamlo ipasavyo kunaweza kupunguza hatari ya nimonia
kwa watoto wa umri wa chini ya miezi kunyonya bila kupewa chakula kingine chochote hupunguza hatari na ukali wa ugonjwa
kwa walio na vvu ukimwi na idadi ya cd chini ya seli kwa kila ul antibiotiki iitwayo trimethoprim sulfamethoxazole hupunguza hatari ya nimonia ya numosisitisi huenda ikawa ni ya kufaa kwa walio na kingamwili dhaifu lakini wasio na vvu
kuwachunguza wanawake wajawazito kwa streptokokasi ya kundi na klamidia trakomatisi na kutoa matibabu kwa antibiotiki ikihitajika hupunguza viwango vya nimonia kwa watoto wachanga mbinu za kuzuia maambukizi ya vvu kutoka kwa mama hadi kwa mtoto huenda zikafaa pia
efusheni ya mdomo na koo la watoto wachanga waliochafuliwa kwa kiowevu cha amnioni chenye mekoniamu haijaweza kupunguza kiwango cha nimonia ya aspiresheni na huenda ikasababisha madhara hivyo basi tendo hili halipendekezwi katika hali nyingi
kwa wazee wadhaifu huduma nzuri ya afya ya mdomoni inaweza kupunguza hatari ya nimonia ya aspiresheni
kwa kawaida antibiotiki za mdomoni kupumzika dawa za analijesiki na viowevu ni bora kwa afueni kamili
hata hivyo walio na matatizo mengine ya kiafya wazee au walio na tatizo kubwa la kupumua wanaweza kuhitaji utunzaji wa hali ya juu
ikiwa dalili zitaendelea kuzorota nimonia hiyo haiwezi kuisha kwa matibabu ya nyumbani au matatizo yatokee huenda kulazwa hospitalini kukahitajika
kote ulimwengumi takriban asilimia ya visa kwa watoto hupelekea kulazwa hospitaliniilhali katika nchi zilizostawi kati ya asilimia na ya watu wazima walio na nimonia waliyopata katika jamii hulazwa
matokeo ya curb ni muhimu kwa kuamua hitaji la kulazwa kwa watu wazima
ikiwa matokeo ni au watu wanaweza kudhibitiwa nyumbani kikamilifu yakiwa kulazwa hospitalini kwa muda mfupi au utunzaji zaidi wa kufuatilia wa karibu unahitajika
kwa watoto walio na tatizo la kupumua au kiwango cha oksijeni chini ya asilimia wanafaa kulazwa hospitalini
manufaa ya fiziotherapi ya kifua kwa nimonia bado hayajabainishwa
antibiotiki huboresha matokeo kwa walio na nimonia ya bakteria
aina ya antibiotiki mwanzoni hutegemea hali ya mtu aliyeathiriwa kama vile umri afya yake wakati huo na eneo ambapo maambukizi yalipatikana
nchini uingereza matibabu ya jarabati pamoja na amoxicillin yamependekezwa kama awamu ya kwanza ya nimonia inayoambukiza katika jamii pamoja na doxycycline au clarithromycin kama aina mbadala
kwa watoto walio na dalili ndogo au kiasi amoxicillin husalia katika awamu ya kwanza
matumizi ya fluoroquinolones katika visa visivyo tata yamewekewa vikwazo kwa sababu ya madhara yake na kusababisha upinzani kwa mujibu wa kutokuwa kwao na faida kubwa ya kimatibabu
muda wa matibabu kikawaida umekuwa siku saba hadi kumi lakini ushaidi unaoongezeka unaonyesha kuwa yale ya muda mfupi siku tatu hadi tano vile vile ni bora
iliyopendekezwa kwa nimonia inayoambukiza hospitalini ni awamu ya tatu na ya nne ya cephalosporins carbapenem fluoroquinolones aminoglycosides navancomycin
mara kwa mara antibiotiki hizi hupewa ndani ya mshipa na kutumiwa kwa mchanganyiko
kwa wale wanaotibiwa hospitalini zaidi ya asilimia hupata nafuu baada ya antibiotiki za kwanza
vizuia nuraminidesi vinaweza kutumiwa kutibu nimonia ya virusi inayosababishwa na virusi vya influenza influenza nainfluenza b
hakuna tiba za kinzavirusi maalum zinazopendekezwa kwa aina zingine za nimonia za virusi zinazoambukiza katika jamii vikiwemo virusi vya korona vya sars virusi vya adeno virusi vya hanta na virusi vya parainfluenza
influenza inaweza kutibiwa kwa rimantadine au amantadine ilhali influenza au inaweza kutibiwa kwa oseltamivir zanamivir au peramivir
dawa hizi zina matokeo bora zikianzishwa katika saa za kuanza kwa dalili
aina nyingi za influenza ya h n ambayo pia hujulikana kama homa ya ndege zimeonyesha ukinzani kwa rimantadine na amantadine
matumizi ya antibiotiki kwa nimonia ya virusi yanapendekezwa na baadhi ya wataalam kwa kuwa ni vigumu kufutilia mbali maambukizi yanayotatiza ya bakteria shirika la kifua la uingereza linapendekeza kuwa antibiotiki zisitumiwe kwa ugonjwa usio mkali
kwa ujumla numonitisi ya aspiresheni hutibiwa kwa kiasi kwa antibiotiki za nimonia ya aspiresheni tu
aina ya antibiotiki itakayotumiwa itategemea mambo kadhaa yakiwemo kimelea kinachodhaniwa kusababisha na iwapo nimonia iliambukiza kwenye jamii au katika mazingira ya hospitali
aina zinazotumika sana ni clindamycin mchanganyiko wa beta lactam nametronidazole au aminoglycoside
kotikosteroidi hutumika wakati mwingine kwa nimonia ya aspiresheni lakini kuna ushahidi mdogo wa kuthibitisha ubora wazo
kwa matibabu aina nyingi za nimonia ya bakteria zitadhibitiwa katika siku 
huchukua majuma machache kabla ya dalili nyingi kuisha
matokeo ya eksirei huonyesha kuisha kabisa katika majuma manne na kiwango cha vifo kupungua chini ya asilimia 
kwa wazee au watu walio na matatizo mengine ya mapafu kupona kunaweza kuchukua zaidi ya majuma 
kwa watu wanaohitaji kulazwa hospitalini kiwango cha vifo kinaweza kuwa juu hadi kama asilimia na kwa wale wanaohitaji uangalizi makini kinaweza kufika asilimia 
nimonia ndiyo maambukizi yanayopatikana hospitalini yanayotokea sana yanayosababisha kifo
kabla ya majilio ya antibiotiki kiwango cha vifo kilikuwa asilimia kwa waliolazwa hospitalini
matatizo yanaweza kutokea hususan kwa wazee na walio na matatizo mengine ya kiafya
haya yanaweza kuwa haya miongoni mwa mengine empiema usaha kwenye mapafu kuvimba na kuziba kwa bronkioli sindromu ya matatizo makali ya upumuaji sepsisi na kuzorota kwa matatizo mengine ya kiafya
kanuni za utabiri wa kiafya zimewekwa ili kutabiri kwa usahihi zaidi matokeo katika nimonia
kanuni hizi hutumika katika kuamua iwapo mtu huyo atalazwa hospitalini au la
kutabiri katika nimonia kujikusanya kwa kiowevu inaweza kutokea kwenye nafasi inayozingira pafu
wakati mwingine vimelea vitaambukiza kiowevu hiki na kusababisha empiema
ili kutofautisha empiema na efusheni ya paranimonia kiowevu hicho kinaweza kuchukuliwa kwa sindano thorasentesisi na kuchunguzwa
ikithibitishwa kuwa kuna empiema ufyonzaji kikamilifu wa kiowevu ni muhimu mara nyingi kwa katheta ya ufyonzaji
katika visa vikali vya empiema huenda upasuaji ukahitajika
kiowevu chenye maabukizi kisipofyonzwa maambukizi yanaweza kukithiri kwa sababu antibiotiki hazipenyi vizuri kwenye kaviti ya plura
ikiwa kiowevu hakina maambukizi kinahitaji kufyonzwa ikiwa kinasababisha dalili au kinabaki kilivyo tu
kwa hali nadra sana bakteria kwenye pafu zitatengeneza kibonge cha kiowevu chenye maambukizi kiitwacho jipu la pafu
jipu kwenye pafu huonekana kwa eksirei ya kifua lakini mara kwa mara huitaji uchunguzi wa kielektroniki wa ct ya kifua ili kuthibitisha utambuzi
kwa kawaida jipu hutokea katika nimonia ya aspiresheni na mara kwa mara huwa na aina nyingi tofauti za bakteria
antibiotiki za muda mrefu hufaa mara nyingi kwa kutibu jipu la pafuni lakini wakati mwingine ni lazima jipu hilo lifyonzwe kwa mpasuaji aumrediolojia
nimonia inaweza kusababisha matatizo ya upumuaji kwa kuchochea sindromu ya matatizo makali ya upumuaji inayotokana na mchanganyiko wa maambukizi na inflameshenimapafu hujaa kiowevu kwa haraka na kushupaa
kushupaa huku pamoja na ugumu mkubwa wa kuchukua oksijeni kutokana na kiowevu cha tundu la mapafu kunaweza kuhitaji vipindi virefu vya uingizaji hewa kwa mitambo ili kuongoka
sepsisi ni tatizo linaloweza kutokea katika nimonia lakini hutokea tu kwa watu walio na kingamwili dhaifu aukiwango cha chini cha splenizimu
vimelea vinavyohusika sana ni streptokokasi numoniae haemofilasi influenzae na klebsiela numoniae
visababishi vingine vya dalili vinavyopaswa kuzingatiwa ni kama infakti ya miokadia au kuziba kwa ateri za mapafu
hutokea takriban mara tano zaidi katika ulimwengu unaostawi kuliko katikaulimwengu uliostawi
nimonia ya virusi huchangia takriban visa milioni 
katika mwaka wa nimonia ilitokea katika takriban watoto milioni milioni katika ulimwengu unaostawi na milioni katika ulimwengu uliostawi
ndicho kisababishi kikuu cha vifo vya watoto katika nchi zenye mapato ya chini
vingi vya vifo hivi hutokea katika kipindi cha uchanga
shirika la afya duniani linakadiria kuwa kimoja kati ya vifo vitatu vya watoto wachanga hutokana na nimonia
takriban nusu ya vifo hivi vinaweza kuzuiliwa kinadharia kwa sababu husababishwa na bakteria ambayo chanjo yake thabiti ipo
image wpa pneumonia poster
jpg thumb alt bango lililo na papa katikati na lenye maandishi nimonia hushambulia kama papa mla watu akiongozwa na samaki rubani wake ambaye ni mafua kushoto bango la utawala wa maendeleo ya kazi umk nimonia imekuwa ungonjwa wa kawaida katika historia ya binadamu
hata hivyo hippocrates aliita nimonia ugonjwa uliopewa jina na watu wa kale
pia aliripoti matokeo ya efusheni ya ufyonzaji wa empiema
maimonides ad alitoa wazo dalili za kimsingi zinazotokea katika nimonia na zisizo na upungufu ni kama zifuatazo kiwango cha juu cha joto kisicho kikali maumivu ya mchomo ya plura kwenye upande pumzi fupi za haraka mpwito wa ateri usio wa kawaida na kikohozi
maelezo haya ya kiafya yanafanana na yale yaliyo katika vitabu vya kiada vya kisasa na yaliangazia ukubwa wa maarifa ya kitabibu kupitia enzi za kati hadi katika karne ya 
edwin klebs ndiye aliyekuwa wa kwanza kuchunguza na kuona bakteria kwenye njia za hewa za watu waliofariki kutokana na nimonia katika mwaka wa 
utafiti wa kwanza uliotambua visababishi viwili vikuu vya nimonia ya bakteria streptokokasi numoniae na klebsiela numoniae ulifanywa na carl friedl nder na albert fr nkel albert fr nkel katika mwaka wa na mtawalia
utafiti wa kwanza wa friedl nder ulitanguliza upakaji wa gram doa la gram uchunguzi wa kimsingi wa maabarani ambao bado unatumiwa kutambua na kuainisha bakteria
makala ya christian gram yaliyoeleza utaratibu huu katika mwaka wa yalisaidia kutofautisha hizo bakteria mbili na kudhibitisha kuwa nimonia inaweza kusababishwa na zaidi ya kimelea kimoja
bwana william osler anayejulikana kama baba wa uganga wa kisasa alitambua vifo na ulemavu unaosababishwa na nimonia huku akiieleza kama nahodha wa visababishi vya vifo katika mwaka wa kwa sababu ilikuwa imezidi kifua kikuu kama mojawapo ya visababishi vikuu vya vifo wakati huo
msemo huu ulianzishwa na john bunyan akirejelea uharibifu kifua kikuu osler pia alieleza nimonia kama rafiki ya mzee kwa sababu mara nyingi kifo kilikuwa cha haraka na kisicho na maumivu kulipokuwa na njia nyingi za kufa polepole zenye maumivu
uvumbuzi zaidi katika miaka ya uliboresha matokeo kwa waliokuwa na nimonia
kwa majilio ya penicillin na antibiotiki zingine mbinu za kisasa za upasuaji na uangalizi makini wa wagonjwa katika karneya vifo vitokanavyo na nimonia vilivyokuwa vimefika asilimia vilipungua sana katika ulimwengu uliostawi
uchanjaji wa watoto wachanga dhidi ya haemofilasi influenzae ulianza katika mwaka wa na kusababisha kupungua pakubwa kwa visa baadaye
uchanjaji dhidi ya streptokokasi numoniae kwa watu wazima ulianza katika mwaka wa na kwa watoto katika mwaka wa na kusababisha kupungua sawa
kutokana na ongezeko la ugonjwa katika nchi zinazostawi na kiwango cha chini cha uhamasishaji mdogo kuhusu ugonjwa huo katika nchi zilizostawi jamii ya afya ya kimataifa imetenga tarehe novemba kuwa siku ya nimonia ulimwenguni siku ambapo wananchi wanaojali na watunga sera huchukua hatua dhidi ya ugonjwa huo
gharama ya kiuchumi ulimwenguni ya nimonia inayoambukiza kutoka kwa jamii imekadiriwa kuwa dola bilioni 
jeraha la moto ni aina ya jeraha kwa nyama au ngozi linalosababishwa na moto stima kemikali msuguano au mnururisho
majeraha yanayoathiri juu ya ngozi hurejelewa kama majeraha madogo au viwango vya kwanza vya majeraha
wakati madhara yatapenya ndani ya baadhi ya safu za ngozi hurejelewa kama jeraha kubwa kiasi au kiwango cha pili
katika jeraha kubwa au kiwango cha tatu jeraha hili hupenya safu zote za ngozi
kiwango cha nne cha jeraha inahusisha jeraha kwa tishu zilizondani kama vile misuli au mfupa
matibabu yanayohitajika hutegemea ukubwa wa jeraha
jeraha ndogo linaweza kudhibitiwa na yanayopunguza maumivu ya kawaida ilhali majeraha makubwa yanaweza kuhitaji matibabu zaidi katika vituo vya majeraha ya moto
kutia ndani ya maji baridi inaweza kutuliza maumivu na kupunguza madhara hata hivyo ukiacha wazi inaweza kusababisha halijoto ya chini mwilini
majeraha makubwa kiasi yanahitaji kusafishwa kwa sabuni na maji kisha ufunge
udhibiti wa malengelenge haujulikani lakini ni muhimu uuache
majeraha makubwa huhitaji huduma ya upasuaji kama vile kupandikiza ngozi
majeraha makubwa huhitaji viowevu vingi vya kudunga kwa mshipa mara nyingi kwa sababu matokeo ya inflamesheni baadaye yatakuwa na kapilari uvujaji wa viowevu na uvimbe
jeraha la moto likiwa kubwa ni hatari lakini matibabu ya kisasa yaliyoendelezwa tangu yameimarisha udhibiti hasa kwa watoto na vijana
dunia nzima angalau watu milioni hutafuta matibabu na hufa kutokana na kuchomeka kila mwaka
nchini marekani takriban asilimia ya waliolazwa katika vituo vya majeraha ya moto hufa
matokeo huhusiana na ukubwa wa jeraha na umri wa mwathiriwa
watu wanaouguza majeraha makali hukosa utulivuna hulalamikia shinikizo bali sio uchungu
walio na majeraha makubwa wanaweza kukosa hisia linapoguswa au linapodungwa
jeraha ndogo la moto huwa nyekundu ilhali marejaha makali yanaweza kuwa rangi ya waridi nyeupe au nyeusi
majeraha karibu na kinywani au nywele yaliyoungua ndani ya mapua yanaweza kuonyesha uchomekaji wa njia ya hewa lakini matokeo hayana uhakika
dalili zinazotia wasiwasi zaidi ni pamoja na upungufu wa hewa mkwaruzo wa sauti na strida au ukoromaji
mwasho ni kawaida wakati inapona hutokea kwa asilimia ya watu wazima na karibu kwa watoto wote
kufa ganzi au kuhisi mchonyoto unaweza kuendelea kwa muda baada ya kupata jeraha la umeme
majeraha pia yanaweza kusababisha mfadhaiko wa kihisia na kisaikolojia
majereha ya moto husababishwa na vyanzo mbalimbali vya nje vilivyoainishwa kama moto kemikali umeme na mnururisho
mengi ya asilimia majeraha hutokea nyumbani au kazini na mengi huwa ni ajali na asilimia ni kushambuliwa na asilimia hutokana na kujaribu kujiua
vyanzo hivi vinaweza kusababisha jeraha la kuvuta hewa kwa njia ya kupumua na au kwa mapafu na huwa angalau asilimia 
uvutaji wa sigara huhatarisha ingawa matumizi ya pombe hauhatarishi
hatari maalum katika nchi zinazoendelea ni pamoja na kupika kwa moto uliowazi au sakafuni vilevile ulemavu kwa watoto na watu wazima wanaougua magonjwa ya muda mrefu
nchini marekani moto na viowevu moto ni visababishi vikuu vya majeraha ya moto
kwa mioto inayosababisha vifo nyumbani uvutaji wa sigara husababisha asilimia na vifaa vya kutoa joto asilimia 
karibu nusu ya majeraha ni kutokana na juhudi za kupambana na moto
kutoka kwa ngozi husababishwa na viowevu moto au gesi na mara nyingi hutokana na vinywaji moto halijoto ya juu kwa maji ya mfereji bafu au bafu ya manyunyu mafuta ya kupikia iliyo moto au mvuke
majeraha ya kutoka kwa ngozi ni mengi kwa watoto chini ya miaka mitano na nchini marekani na australia idadi hii hufikisha takribani theluthi mbili ya visa vya majeraha ya moto
kugusa vitu moto ni kisababishi cha angalau asilimia vya majeraha kwa watoto
kwa kawaida kutoka kwa ngozi ni kiwango cha kwanza au cha pili cha kuchomeka lakini kinaweza kufikia kiwango cha tatu hasa kikipata joto kwa muda mrefu
fataki ni visababishi vya kawaida vya kuchomeka wakati wa likizo katika nchi nyingi
kemikali husababisha kutoka asilimia hadi ya marejeha na huchangia kwa wingi wa asilimia ya vifo vilivyosababishwa na moto
kuchomwa na kemikali kunaweza kusababishwa na zaidi ya vitu nyingi yakiwa kali asilimia ya bezi au asilimia ya asidi kali
vifo vingi vilivyosababishwa na kemikali hufuata baada ya kula
majeraha ya mtoto yanayosababishwa na umeme yameainishwa kama volteji ya juu zaidi ya au sawa na volti volteji ya chini chini ya volti au kama majeraha ya ghafla hufuatwa na hitilafu ya umeme
visababishi zaidi vya majeraha ya umeme kwa watoto ni kamba za umeme asilimia ikifuatiwa na milango ya umeme asilimia 
radi inaweza pia kusababisha majeraha
hatari za kupigwa radi ni pamoja na kujihusisha na shughuli za nje kama vile kupanda milima kucheza gofu na michezo ya uwanjani na kufanya kazi nje
marejeha ya stima yakitokea yanaweza pia kusababisha kuvunjika kwa mifupa au kuteguka huja baada ya jeraha kutokana na chombo kilichobutu au mikazo kwa misuli
katika majeraha ya volteji ya juu madhara mengi yanaweza kutokea ndani ya mwili na hivyo kiwango cha kuumia hakiwezi kutambulika kwa kuchunguza ngozi pekee
ukiugusa volteji iliyo chini au juu inaweza kusababisha matatizo ya moyo au mshtuko wa moyo
majeraha ya mnururisho hutokea unapopigwa na miali isiyoonekana kutoka kwa jua kifaa cha kutoa miali au kuchomelea kwa umeme au kutoka mnururisho wa ioni kutoka kwa matibabu ya mnunurisho eksirei au cheche za mnururisho zinazotokana na mlipuko wa bomu la nyuklia
kukaa kwa jua ni sababu ya kawaida sana ya kuchomeka kwa mnururisho na pia ya jeraha ndogo ya kuchomeka kwa jumla
kuna umuhimu wa kutofatisha jinsi watu wanavyochomwa na jua kwa urahisi kulingana na aina ya ngozi
madhara ya ngozi hutokana na mnururisho wa ioni kulingana na kiasi cha eneo hilo wazi na kupoteza nywele baada ya gy gy uwekundu kuonekana baada ya ngozi iliyo majimaji kutoka baada ya gy na nekrosisi baada ya gynbsp uwekundu ikitokea inaweza kukosa kutokea hadi saa zingine baada ya kuwa wazi
majeraha ya mnururisho hutibiwa kama majeraha mengine ya moto
jeraha la wimbi mikro hutokea kupitia moto unaosababishwa na wimbi mikro
sio kawaida kupata jeraha ukikaa wazi kwa moto kwa sekunde mbili
kwa wale waliolazwa hospitalini kutokana na utokaji wa ngozi au jeraha la moto asilimia hutokana na mashambulizi
sababu ni pamoja na unyanyasaji wa watoto mzozano unyanyasaji wa mpendwa mkubwa na kubishana biasharani
jeraha linalotokana kuingizwa majini au kwa ngozi inaonyesha unyanyasaji wa mtoto
hutokea wakati sehemu ya chini au mwisho wa mwili makalio au msamba hugusa sehemu ya chini ya maji moto
hutoa mipaka ya juu ambayo ni kali na mara nyingi huwa sawa
dalili zingine za unyanyasaji ni pamoja na majeraha katika eneo mengine kutokuwepo kwa alama za moto jeraha lililosawia na huhusishwa na alama zingine za kutotunza au kunyanyaswa
nchini pakistan kuchomwa na asidi inawakilisha asilimia ya majeraha ya moto ya kimaksudi na mara kwa mara inahusu vita vya kinyumbani
kujiua kujichoma kwa moto kama njia ya kulalamika ni kawaida pia kwa wanawake wa india
katika halijoto zilizozidi protini huanza kupoteza umbo lake la umbo tatu na kuvunjika
madhara mengi ya moja kwa moja ya afya huja baada ya uharibifu wa kazi ya ngozi
hujumuisha uharibifu wa hisi za ngozi uwezo wa kuzuia maji kutoka kwa kupitia mvukizo na uwezo wa kudhibiti joto ya mwili
uharibifu wa membreni za seli husababisha seli kukosa virutubishi vya potasiamu kwa nafasi ya nje ya seli na kupitisha maji na virutubishi vya sodiamu
kwa majeraha makubwa zaidi ya asilimia ya sehemu ya mwili kwa ujumla kuna mwitikio wa maana wa inflamesheni
hii huzidisha utokaji wa viowevu kutoka kwa kapilari na tishu zinazofutia uvimbe
hii husababisha upotezaji wa damu na yanayobaki kukosa umuhimu plazma na kufanya damu ikolee zaidi
damu chache huingia kwa viungo kama vile figo na ufereji wa utumbo inaweza kusababisha kutofanya kazi kwa figo na vidonda tumboni
kuongezeka kwa viwango vya katekolamini na haidrokotisoni inaweza kusababisha hali ya haipametaboli inayoweza kukaa kwa miaka
hii inahusishwa na ongezeko la kiwango cha damu moyo metaboli moyo kwenda mbio na kazi ya kinga mwili mbaya
majeraha ya moto yanaweza kuainishwa kwa undani utaratibu wa jeraha ukubwa na majeraha yanayohusishwa
undani kwa kawaida hubainishwa kupitia uchunguzi ingawa uchunguzi wa tishu inaweza kutumiwa
inaweza kuwa ngumu kubaini undani wa jeraha kwa uchunguzi mmoja na inaweza kuwa muhimu utekeleze uchunguzi kadha
kwa wale wanao umwa na kichwa au wanahisi kizunguzungu na wana majeraha yaliyosababishwa na moto monoksidi ya kaboni wanapaswa kushughulikiwa
sianidi pia wanapaswa kushughulikiwa
ukubwa wa jeraha hupimwa kama asilimia ya sehemu yote ya mwili iliyoathiriwa na jeraha kwa sehemu kiasi au kubwa
kiwango cha kwanza kilicho nyekundu pekee na hayana malengelenge hayakujumuishwa
zaidi ya asilimia ya majeraha inahusisha chini ya asilimia ya sehemu ya mwili kwa ujumla
kuna mbinu mbalimbali za kubainisha sehemu yote ya mwili ikiwa ni pamoja na rule of nines chati ya lund na browder na ukadiriaji kulingana ukubwa wa kiganja cha mtu
rule of nines ni rahisi kukumbuka lakini ni sahihi tu kwa watu waangalifu waliozidi miaka 
makadirio sahihi zaidi yanaweza kufuatwa kwa kutumia chati ya lund na browder ambayo huzingatia sehemu tofauti ya mwili ya mtu mzima na ya watoto
ukubwa wa alama ya mkono ikiwa ni pamoja na viganja na vidole ni takriban asilimia ya sehemu ya mwili kwa ujumla
ili kubaini haja ya rufaa kwa kituo cha jeraha la moto muungano wa huduma ya jeraha la moto nchini marekani ilitengeneza mfumo wa kuainisha
katika mfumo huu majeraha yanaweza kuainishwa ikiwa ni kubwa kiasi na ndogo
hii inatathminiwa kulingana na idadi ya vipengele ikiwa ni pamoja na sehemu ya mwili iliyoathirika uhusiano wa eneo maalum ya anatomia umri wa mtu na majeraha yaliyohusika
majeraha madogo yanaweza kudhibitiwa nyumbani majeraha ya wastani hudhibitiwa hospitalini na majeraha makubwa hudhibitiwa kwa kituo cha majeraha ya moto
kulingana na historia karibu nusu ya majeraha yaliaminika kuwa yangezuiliwa
utaratibu wa kuzuia majeraha ya moto yamepunguza viwango vya majeraha makubwa
hatua za kuzuia ni pamoja na kuweka mpaka kwa halijoto ya maji kin gora cha moshi mfumo wa unyunyizaji ujenzi bora na nguo za kujikinga kutokana na moto
wataalamu wanapendekeza vifaa vya kuchemshia maji viwekwe chini
hatua zingine za kuzuia kutoka kwa ngozi ni pamoja na kupima maji ya kuoga kwa kutumia kipimajoto na vizuizi vya kurushia maji vya stovu
kurudisha fahamu huanza na utathmini na uimarishaji wa njia za kupumua upumuaji na mzunguko wa damu
ikiwa jeraha la kuvuta hewa itashukiwa intubesheni ya haraka inaweza kuhitajika
watu waliochomeka sana wanaweza kufunikwa na shuka hadi hospitalini
kwa vile majeraha ya moto yana uwezo wa kupata maambukizi mtu anapaswa kudungwa sindano ya pepopunda iwapo hajapata chanjo kwa miaka mitano iliyopita
nchini marekani asilimia ya majeraha yanayoripotiwa katika kitengo cha dharura hutibiwa na kuruhusiwa kwenda nyumbani asilimia huhitaji kulazwa
ni muhimu kuwalisha haraka walio na majeraha makubwa
okisijeni ya haipabariki inaweza kuwa muhimu pamoja na matibabu ya kiasili
ref cianci jan feb
adjunctive hyperbaric oxygen therapy in the treatment of thermal burns
undersea hyperbaric medicine journal of the undersea and hyperbaric medical society inc 
kwa walio na upitishaji duni kwa tishu mchanganyiko wa myeyuso wa chembechembe inapeanwa
kwa watoto waliochomeka zaidi ya asilimia ya mwili na watu wazima walio na zaidi ya asilimia mtindo wa urejeshaji wa maji mwilini na ufuatiliaji hufuata
hii inapaswa kuanza kabla ya kwenda hospitalini ikiwa inawezekana kwa wale walio na majeraha zaidi ya asilimia ya mwili
fomyula ya parkland inaweza kusaidia kuamua kiasi cha kiowevu cha mshipa kinachohitajika kwa muda wa masaa ya kwanza
fomyula hulingana na ukubwa wa mwili na uzito wa mwathiriwa
nusu ya kiwango cha kiowevu kinapeanwa kwa masaa ya kwanza na kinachosalia masaa yafuatayo
muda huhesabiwa kutoka wakati ambapo jereha lilitokea na sio wakati wa kuanza urejelishaji wa kiowevu
watoto huhitaji kiowevu cha ziada ikiwa ni pamoja na glukosi
zaidi ya hayo wale walio na majeraha kwenye mfumo wa kupumua wanahitaji kiowevu cha ziada
ingawa upungufu wa kiowevu unaweza kusababisha matatizo kuhusu urejeshaji wa kiowevu inaweza pia kuleta madhara
fomyula hizi ni miongozo tu kiasi cha kiowevu hulingana na kiasi cha mkojo zaidi ya mililita kwa saa kwa watu wazima au mililita kwa kilo kwa watoto na shinikizo la damu zaidi ya mmhg 
ingawa mchanganyiko wa lactated ringer hutumika mara nyingi hakuna ushahidi kuwa ni bora kuliko chumvi
refname emp viowevu vya myeyuso wa chembechembe huwa bora tu kama vile koloidi na kwa vile kololidi ni ghali zaidi hazipendekezwi
hupendekezwa tu wakati kiwango cha hemoglobini kiko chini ya miligramu kwa desilita gramu kwa desilita kutokana na hatari zinazohusishwa na matatizo
katheta ya kiowevu cha mshipa kinaweza kuwekwa kwenye ngozi iliyochomeka ikiwa inahitajika au kiowevu kwa intraosseous inaweza kutumika
kupoeza mapema dakika baada ya kuchomeka hupunguza kina cha jeraha na maumivu lakini uwe makini kwa sababu ikiwekwa baridi sana inaweza kusababisha hipothemia
lazima ifanywe na maji baridi na sio barafu maana inaweza kusababisha madhara zaidi
kuchomwa na kemikali kunaweza kuhitaji umwagiliaji zaidi
usafishe kwa maji na sabuni kuondoa tishu zilizokufa na kufunika jeraha ni masuala muhimu kwa huduma ya jeraha
ikiwa kuna malengelenge ambayo hayajapasuka hayajawekwa wazi ya kufanya nayo
jeraha la kiwango cha pili lazima litathminiwe upya baada ya siku mbili
katika udhibiti wa jeraha la kwanza na la pili ushahidi mdogo upo wa kuamua ni aina gani ya vifaa yva kufunga vidonda vya kutumia
ni muhimu kudhibiti jeraha la kwanza bila kulifunika
ingawa matumizi ya antibiotiki kwa ngozi mara nyingi hupendekezwa kuna ushahidi mdogo wa kudhibitisha matumizi yao
silva salfadiazini aina ya antibiotiki haipendekezwi kwa kuwa inaweza kurefusha muda wa kupona
majeraha ya moto yanaweza kuwa chungu sana na baadhi ya uchaguzi mbalimbali unatumika kwa kudhibiti maumivu
hizi ni pamoja na dawa za kupunguza maumivu kama vileibuprofen na acetaminophen na opioids kama vile morphine
benzodiazepines zinaweza kutumika pamoja na analijesiki ili kuondoa wasiwasi
wakati wa mchakato wa uponaji antihistamini kusugua au uchangamshaji wa neva kupitia kwa gozi zinaweza kutumika ili kuzuia mwasho
antihistamini hata hivyo ni bora tu kwa hali hii kwa asilimia ya watu
kuna ushahidi unaodhibitisha matumizi ya gabapentini na matumizi yake yanaweza kuwa muhimu kwa wale hawasaidiwi na antihistamini
ushahidi hata hivyo huonyesha kwamba inaweza kuboresha viwango vya wanaoishi kwa wale walio na majeraha makubwa na kali
erithiropoietimu haijakuwa na ufanisi kwa kuzuia au kutibu anaemia kwa waliochomeka
kwa majeraha yaliyosababishwa na asidi ya hidrofloriki calcium gluconate ni antidoti maalum na inaweza kutumika kupitia kwa mshipa na au kwa kupaka
majeraha yanayohitaji kufungwa kwa grafti ya ngozi kwa kawaida jeraha lolote zaidi ya jeraha ndogo la moto kwa ngozi unapaswa kushughulikiwa mapema iwezekanavyo
majeraha mengi ya kwa limbu au kifua yanaweza kuhitaji upasuaji wa haraka wa kuachanisha ngozi inayojulikana kama upasuaji wa kigaga
hii inafanywa ili kutibu au kuzuia matatizo kwa mzunguko wa damu upande wa chini au upitishaji wa hewa
hakuna uhakika ikiwa ni muhimu kwa jeraha kwa shingo vidole
fasciotomies inaweza hitajika kwa kuchomeka kwa umeme
asali imekuwa ikitumika tangu zamani kusaidia uponaji wa jeraha na inaweza kuwa na manufaa kwa jeraha la kiwango cha kwanza na cha pili
ingawa inaweza kuwa ya manufaa kwa kupunguza maumivu na ukaguzi wa ulionyesha ushahidi wa kuboreshwa muda wa uponajina ukaguzi wa baadaye wa haukuonyesha uboreshwaji zaidi wa uponaji kuliko silva salfadiazini
kuna ushahidi mdogo kuwa vitamini husaidia kwa keloidi au kovu
katika nchi za mapato ya chini majeraha ya moto hutibiwa hadi mara theluthi moja ya muda na dawa za kihazili ambayo inaweza kuwa ni pamoja na kupaka mayai matope majani au kinyesi cha ng ombe
matibabu kwa njia ya upasuaji ni mdogo kwa baadhi ya hali kutokana na ukosefu wa rasilimali za kutosha za kifedha
kuna baadhi ya njia zingine ambazo zinaweza kutumika pamoja na dawa za kupunguza maumivu na wasiwasi kutokana na taratibu ikiwa ni pamoja na virtual reality therapy hipnosisi na njia za kitabia kama vile mbinu za kumtoa kwa shuguli hiyo
prognosisi huwa duni zaidi kwa waliochomeka sehemu kubwa wazee na wanawake
kuwepo kwa jeraha kwa kuvuta moshi majeraha mengine makubwa kama vile kuvunjika kwa mafupa marefu na magonjwa mengine makali yanayoambatana kwa mfano ugonjwa wa moyo kisukari ugonjwa wa akili na nia ya kujiua pia huchochea prognosisi
takriban asilimia hufa kwa waliolazwa kwa vituo vya majeraha ya moto nchini marekani matokeo hutegemea kiwango cha jeraha
kwa mfano walazwao na jeraha chini ya asilimia ya mwili walikuwa na uwezekano wa kufa wa chini ya asilimia ilhali walio na zaidi ya asilimia walikuwa na uwezekano asilimia wa kufa
nchini afuganistan ni nadra kwa watu walio na majeraha zaidi ya asilimia kuishi
baux score imetumika kwa muda mrefu kuamua prognosisi ya majeraha makubwa hata hivyo kwa sababu ya utunzaji bora sio hivyo tena alama hubainishwa kwa kuongeza ukubwa wa jeraha asilimia ya mwili kwa umri wa mtu ambaye huwa karibu au sawa na hatari ya uwezekano wa kifo
baadhi ya matatizo yanaweza kutokea na maambukizi yakiwa ya kawaida
kwa utaratibu matatizo yanayoweza kutokea ni pamoja na nimonia selulitisi maambukizi katika njia ya mkojo na kushindwa kupumua
hali hatari kwa maambukizi ni pamoja na majeraha zaidi ya asilimia ya mwili yote umri mdogo au mkubwa sana vijana au wazee majeraha yanayohusiana na miguu au msamba
nimonia hutokea kwa wale wana majeraha kwa mfumo wa kupumua
ni kawaida kwa anaemia kutokea baada ya mwili kuchomeka na asilimia zaidi ya 
keloidi zinaweza kutokea baada ya kuchomeka hasa kwa walio na ngozi nyeusi na vijana
kufuatia jeraha la moto watoto wanaweza kuathirika kisaikolojia matatizo ya baadaye
katika nchi zinazoendelea majeraha makubwa yanaweza kufanya watu wajitenge na jamii umaskini na watotokutelekezwa
katika mwaka wa milioni ya majeraha yalihitaji huduma ya kiafya kote duniani na yalisababisha vifo 
hii huifanya kisababishi kikuu cha cha majeraha baada ya kugongana kwa magari kuanguka na vurugu
takribani asilimia ya majeraha ya moto hutokea kwa nchi zinazoendelea
hii imehusishwa na msongamano wa watu na hali za kupikia sisizo salama
kwa jumla karibu asilimia ya kuchomeka kali hutokea katika kusini mashariki mwa asia kwa kiwango cha 
 kwa kila 
katika nchi zilizoendelea wanaume wazima wana uwezekano mara mbili wa kufa kuliko wanawake kufuatia majeraha ya moto
hii pengine ni kutokana na kazi zao na shughuli za hatari
katika nchi nyingi zinazoendelea hata hivyo wanawake wako katika hatari mara mbili zaidi ya wanaume
hii mara nyingi inahusiana na ajali za jikoni au vurugu za kinyumbani
kwa watoto vifo kutokana na majeraha ya moto hutokea kwa kiwango cha juu zaidi ya mara kumi katika nchi zinazoendelea kuliko zilizoendelea
kwa jumla kwa watoto ni moja ya sababu kuu kumi na tano ya vifo
kutoka mwakani hadi nchi nyingi viwango na ukali wa majeraha umepunguka kwa jumla
takriban majeruhi ya waliochomeka hupata matibabu kila mwaka nchini marekani
ref name rosen majeraha yalisababisha takriban vifo mwaka wa 
majeraha mengi asilimia na vifo kutokana na jeraha la moto hutokea kwa wanaume
matukio mengi ya majeraha hutokea kwa walio na miaka ikiwa tukio la juu kutoka kwa ngozi ni kwa watoto chini ya miaka mitano na watu wazima walio zaidi ya miaka 
majeraha ya umeme husababisha vifo kila mwaka
radi husababisha vifo vya watu takriban kila mwaka
barani ulaya majeraha ya kujitakia hutokea sana kwa wanaume wa umri ya kati
nchini india takriban watu hadi kila mwaka hupata majeraha ya moto ingawa wachache hutibiwa kwa vitengo maalamu vya majeraha ya moto
viwango vikubwa hutokea kwa wanawake wa miaka sababu moja ya kiwango hiki cha juu huhusiana na ukosefu wa usalama jikoni na mavasi ya nguo huru kama ilivyo kawaida india
inakadiriwa kuwa moja kwa tatu ya majeraha yoyote nchini india hutokana na mwako wa moto wazi kushika nguo
majeraha ya kujitakia pia ni kisababishi cha kawaida na hutokea kwa viwango vya juu kwa wanawake wa umri wa chini kufuatia vurugu za kinyumbani na madhara ya hiari
uchoraji wa pangoni kutoka zaidi ya miaka iliyopita huonyesha jeraha na udhibiti wake
misri bce wa smith papyrus inaeleza matibabu kwa kutumia asali na dawa ya resin
kinyozi wa upasuaji wa kifaransa ambroisepar alikuwa wa kwanza kuelezea viwango tofauti za majeraha mwaka wa 
guillaume dupuytren aliongezea viwango hivi sita tofauti kuwa kali mwaka wa 
hospitali ya kwanza ya majeraha ya moto ilifunguliwa mwaka wa nchini london uingereza na huduma za kisasa za majeraha yalianza mwisho wa miaka ya na mwanzo mwa miaka ya 
wakati wa vita ya dunia vya henry d
dakin na alexis carrel walianzia viwango vya kusafisha na uambukuaji wa majeraha kwa kutumia mchanganyiko wa sodium hypochlorite ambayo kwa kiasi kikubwa ilipunguza vifo
katika miaka ya umuhimu wa kukata mapema ngozi iliyokufa na kuweka kipandikizi cha ngozi ilikubalika na wakati huo maji ya kurejesha kiowevu mwilini na miongozo ya fomyula ziliwekwa
katika miaka ya watafiti walionyesha umuhimu wa hali za hypermetabolic zinazofuata majeraha makubwa
sklerosisi ya sehemu nyingi ambayo pia hujulikana kama sklerosisi iliyosambaa au enkefalomielitisi diseminata ni ugonjwa wa kuvimba ambapo vihami za seli za neva kwenye ubongo na uti wa mgongo huharibiwa
kuharibiwa huku hukatiza mawasiliano baina ya sehemu za mfumo wa neva na kusababisha ishara na dalili anuwai pamoja na za kimwili akili na wakati mwingine magonjwa ya akili
sklerosisi ya sehemu nyingi huwa katika aina kadhaa zenye dalili mpya zinazotokea katika maambukizi yasiyoshughulikiwa aina zinazojirudia au zinazojijenga kwa muda aina zinazoendelea
baina ya maambukizi dalili zinaweza kupotea kabisa hata hivyo matatizo ya kudumu ya nurolojia hutokea mara kwa mara hasa ugonjwa unapozidi
ingawa kisababishi si bayana kisababishi hasa kinakisiwa kuwa uharibifu kwa mfumo wa kingamwili au matatizo ya seli zinazotoa mielini
visababishi vilivyopendekezwa ni visababishi vya kijenetiki na kimazingira kama vile maambukizi
sklerosisi ya sehemu nyingi hutambuliwa kulingana na ishara na dalili zinazojitokeza na matokeo ya uchunguzi zaidi wa kitiba
hakuna tiba kamili ya sklerosisi ya sehemu nyingi
tiba hujaribu kuboresha matokeo baada ya maambukizi na kuzuia maambukizi mapya
tiba zinazotumika kutibu sklerosisi ya sehemu nyingi ingawa ni bora kwa kiasi zinaweza kuwa na madhara na hivyo basi yasistahimilike
watu wengi hutafuta matibabu mbadala licha ya ukosefu wa ushahidi
matokeo ya muda mrefu ni magumu kutabiri bali matokeo bora huonekana kwa wanawake wanaopata ugonjwa huu mapema maishani ambao ugonjwa hurejea na waliopata maambukizi machache hapo awali
matarajio ya muda wa kuishi ni miaka hadi chini kuliko ya watu wasioathiriwa
kufikia mwaka wa kati ya watu milioni na 
 ulimwenguni wameathiriwa huku viwango vikitofautiana pakubwa katika sehemu mbalimbali za dunia na miongoni mwa watu mbalimbali
ugonjwa huu huanza kati ya miaka na na hutokea mara mbili zaidi kwa wanawake ikilinganishwa na wanaume
jina sklerosisi ya sehemu nyingi linamaanisha makovu sklera hufahamika zaidi kama tauni au vidonda hasa katika mata nyeupe ya ubongo na uti wa mgongo
sklerosisi ya sehemu nyingi ilielezwa kwa mara ya kwanza katika mwaka wa na jean martin charcot
tiba mpya na mbinu za utambuzi zinaendelea kubuniwa
mtu anayeugua sklerosisi ya sehemu nyingi anaweza kuwa na dalili au ishara yoyote ya nurolojia pamoja nawenye kujitawala matatizo ya kuona kutembea na ya hisia kuonekana sasa
lakini shaba peke yake ina hasara mbili si gumu sana yaani umbo lake halidumu likitumiwa kwa kazi zito au kwa mapigano ukali wa kisu au shoka inapotea haraka
matatizo ya ugumu wa kufikiria na ya hisia dipresheni au hisi zisizo thabiti pia hutokea sana
tukio la uhthoff s kukithiri kwa dalili kutokana na kutangamana na kiwango cha juu cha joto na ishara ya lhermitte hisi ya kielektriki inayohisika kuelekea chini kwenye mgongo shingo linapokunjwa hasa ni sifa bainifu za sklerosisi ya sehemu nyingi
kipimo kikuu cha ulemavu na ukali ni kipimo cha hali ya ulemavu ulioenea na vipimo vingine kama vile sehemu amilifu za sklerosisi ya sehemu nyingi vinavyotumika sana katika utafiti
hali hii huanza katika asilimia ya visa kama sindromu isiyoshughulikiwa kiafya kwa siku kadhaa huku asilimia wakiwa na matatizo ya mota na hisi asilimia wakiwa na uvimbe kwenye neva za macho na asilimia wakiwa na dalili zinazohusiana na shina la ubongo kutotekeleza majukumu yake ipasavyo ilhali asilimia inayobaki ni visa vilivyo na zaidi ya tatizo moja kwa yaliyotajwa awal
mkondo wa dalili hutokea katika mipangilio miwili mikuu mwanzoni kama matukio mabaya ya ghafla yanayodumu siku hadi miezi michache huitwa kurejelewa na ugonjwa kuongezeka kwa ukali maumivu makali ya ghafla maambukizi au wekundu na kufuatwa na afueni asilimia ya visa au kama kukithiri polepole kwa muda bila vipindi vya afueni asilimia ya visa
mchanganyiko wa mipangilio hii miwili unaweza pia kutokea au watu wanaweza kuanza kwa kutoweka na kurejea kwa ugonjwa ambao huendelea baadaye
kurejea kwa ugonjwa kwa hakutabiriki hivyo basi hutokea bila ishara
kuongezeka kwa ukali wa ugonjwa hutokea kinadra zaidi ya mara mbili kwa mwaka
hata hivyo kurejea kwingine kwa ugonjwa hutangulizwa kwa vichokonozi vya kawaida na kutokea mara kwa mara zaidi wakati wa majira ya kuchipua na majira ya joto
vile vile maambukizi ya virusi kama vile mafua influenza au gastronteritisi huongeza hatari
ref name pmid mfadhaiko pia unaweza kuchokonoa shambulizi
ujauzito hupunguza hatari ya kurejea kwa ugonjwa hata hivyo katika miezi ya kwanza baada ya kuzaa hatari huongezeka
kwa ujumla ujauzito hauonekani kusababisha ulemavu wa muda mrefu
matukio mengi hayajaonekana kuathiri viwango vya kurejea kwa ugonjwa yakiwemo chanjo unyonyeshaji majeraha ya kimwili na tukio la uhthoff
kisababishi cha sklerosisi ya sehemu nyingi hakijulikani hata hivyo inaaminika kutokana na mchanganyiko wa maswala ya kimazingira kama vile ajenti zinazoambukiza na jenetiki
nadharia zinajaribu kukusanya data hiyo katika maelezo dhahiri ya kisababishi bila mafanikio
ingawa kuna visababishi kadhaa vya hatari vya kimazingira na ijapokuwa baadhi yavyo vinaweza kubadilishwa kwa kiasi utafiti zaidi unahitajika ili kubaini iwapo kuondolewa kwavyo kunaweza kuzuia sklerosisi ya sehemu nyingi
sklerosisi ya sehemu nyingi hutokea sana kwa watu wanaoishi mbali na ikweta ingawa si wote
wasio husishwa ni jamii zilizo na hatari ya chini zilizo mbali na ikweta kama vile wasami wamerindiani wautteriti wa canada wam ori wa new zealand na wainuti wa canada na vile vile jamii zilizo na hatari kubwa karibu na ikweta kama vile wasadini wapalestina na wapasi
kisababishi cha mtindo huu wa kijiografia si dhahiri
ingawa mwinamo wa athari ya uonjwa huu wa kaskazini kusini unapungua bado upo hata kufikia mwaka wa 
sklerosisi ya sehemu nyingi hutokea sana katika sehemu zilizo na watu wa kaskazini mwa ulaya na tofauti za kijiografia zinaweza kuonyesha kuenea kwa watu hawa wenye hatari zaidi ulimwenguni
upungufu katika kutangamana na mwanga wa jua unaopelekea upungufu katika utengezaji wa vitamini pia umeainishwa kama kisababishi
uhusiano kati ya majira ya kuzaliwa na sklerosisi ya sehemu nyingi hukubaliana na wazo hili kwani ni watu wachache tu waliozaliwa kaskazini mwa ikweta novemba wanaoathiriwa baadaye maishani ikilinganishwa na waliozaliwa mei
visababishi vya kimazingira vinaweza kuhusika utotoni kwani tafiti kadhaa zimeonyesha kuwa watu wanaohamia eneo jingine ulimwenguni kabla ya umri wa miaka hupata hatari ya sklerosisi ya sehemu nyingi ya eneo hilo jipya
hata hivyo ikiwa uhamiaji huo utafanyika baada ya miaka mtu huyo hubakia na hatari ya nchi yake ya kuzaliwa
kuna ushahidi kuwa hatari ya kuhama bado inaweza kuwaathiri walio na umri wa zaidi ya miaka 
sklerosisi ya sehemu nyingi haizingatiwi kama ugonjwa wa kurithiwa hata hivyo tofauti za kijenetiki zimeonekana kuongeza hatari
uwezekano ni wa kupata ni mkubwa kwa jamaa wa mtu aliyeathiriwa huku hatari zaidi ikiwa kwa walio na uhusiano wa karibu sana naye kijamii
kwa pacha wanaofanana wote huathiriwa kwa takriban asilimia ya wakati takriban asilimia kwa pacha wasiofanana na asilimia 
 ya ndugu huathiriwa ingawa kwa asilimia ndogo kwa ndugu wa kambo
iwapo wazazi wote wameathiriwa hatari kwa watoto wao ni mara zaidi ya watu kwa jumla
sklerosisi ya sehemu nyingi pia hutokea sana kwa baadhi ya jamii kuliko zingine
jeni maalum ambazo zimehusishwa na sklerosisi ya sehemu nyingi ni tofauti katika mfumo wa antijeni ya binadamu ya leukositi abl kikundi cha jeni kwenye kromosomu zinazotumika kama kilinganishi kikuu changamani kkc
kwa ujumla imekadiriwa kuwa mabadiliko ya abl huchangia kati ya asilimia na ya maelekezo ya kijenetiki
mbinu za kisasa za kijenetiki tafiti za uhusiano wa jenomu nzima umetambua angalau jeni zingine kumi na mbili nje ya abl lokasi zinazoongeza uwezekano kutokea kwa sklerosisi ya sehemu nyingi kwa kiasi
mikrobu nyingi zimependekezwa kama visababishi vya sklerosisi ya sehemu nyingi lakini hakuna iliyothibitishwa
kuhama kutoka eneo moja hadi lingine katika umri mdogo huathiri uwezekano wa mtu wa kupata hatari ya sklerosisi ya sehemu nyingi
maelezo ya haya yanaweza kuwa kwamba aina fulani ya maambukizi yanayosababishwa na mikrobu iliyoenea zaidi kuliko iliyo nadra inahusiana na ugonjwa huo
mbinu zilizopendekezwa ni nadharia tete ya usafi na nadharia tete ya kuenea
nadharia tete ya usafi hudai kuwa kutangamana na ajenti fulani za maambukizi mapema maishani hukinga kwani ugonjwa huu huwa matokeo ya kutangamana na ajenti hizi baadaye
nadharia tete ya kuenea hudai kuwa ugonjwa huu hutokana na ajenti ya maambukizi inayopatikana sana katika maeneo ambapo sklerosisi ya sehemu nyingi ipo kwa wingi na ambapo kwa watu wengi husababisha maambukizi endelevu bila dalili
uondolewaji wa mielini hutokea katika visa vichache tu na baada ya miaka mingi
nadharia tete ya usafi imepigiwa upato sana kuliko nadharia tete ya kuenea
ushahidi wa virusi kama kisababishi ni kuwepo kwa kanda za oligokloni kwenye ubongo na kiowevu cha ubongo na uti wa mgongo kwa watu wengi walio na sklerosisi ya sehemu nyingi uhusiano wa virusi kadhaa na uondolewaji wa mielini uvimbe wa ubongo na uti wa mgongo kwa binadamu na uondolewaji wa mielini kwa wanyama unaotokana na maambukizi fulani ya virusi
virusi vya hepesi ya binadamu ni kikundi cha virusi kinachoweza kusababisha
watu ambao hawajawahi kuambukizwa na virusi vya epstein barr wamo katika hatari ndogo ya kupata sklerosisi ya sehemu nyingi ilhali walioambukizwa wakiwa vijana wamo katika hatari kubwa kuliko waliopata wakiwa wadogo
ingawa wengine huchukulia kuwa hii huenda kinyume na nadharia tete ya usafi hasa kwa kuwa pengine wasioambukizwa wamekuzwa katika mazingira safi wengine wanaamini kuwa hakuna utata kwa sababu ni kutangamana kwa kwanza na virusi visababishi baadaye maishani kunakosababisha ugonjwa huu
magonjwa mengine ambayo yanaweza kuhusishwa ni ukambi matumbwitumbwi na rubela
uvutajiumebainishwa kuwa kisababishi huru cha hatari cha sklerosisi ya sehemu nyingi
mfadhaiko unaweza kuwa kisababishi cha hatari ingawa ushahidi wa kuunga mkono haya ni mchache mno
uhusiano na kutangamana kitaaluma na toksini hasa viyeyushi umetathminiwa lakini hakuna mapatano dhahiri yaliyoafikiwa
chanjo zilitafitiwa kama visababishi hata hivyo nyingi ya tafiti hazionyeshi uhusiano
visababishi vingine kadhaa vya hatari vinavyoweza kutokea kama vile ulaji wa lishe na homoni vimeangaziwa hata hivyo ushahidi wa uhusiano wavyo na ugonjwa ni mdogo na usioridhisha
jongohutokea kwa kiwango kidogo kuliko inavyotarajiwa na viwango vya chini vya asidi ya mkojo vimepatikana kwa watu walio na sklerosisi ya sehemu nyingi
hii imepelekea nandharia kuwa asidi ya mkojo ni kinga ingawa umuhimu wake kamili bado haujulikani
sifa tatu kuu bainifu za sklerosisi ya sehemu nyingi ni kutokea kwa vidonda katika mfumo mkuu wa neva pia huitwa baka inflamesheni na uharibifu wa mielini za nuroni
hali hizi hutangamana kwa namna changamani na ambayo haijaeleweka kikamilifu kupelekea kuharibika kwa tishu ya neva na hatimaye ishara na dalili za ugonjwa kuonekana
mbali na hayo sklerosisi ya sehemu nyingi inaaminika kuwa tatizo la yatokanayo na kingamwili linalotokana na uhusiano baina ya jenetiki ya mtu na visababishi visivyojulikana vya kimazingira
uharibifu hasa kwa kiasi unaaminika kutokana na mfumo wa kingamwili wa mtu huyo kuathiri mfumo wa neva
jina sklerosisi ya sehemu nyingi linarejelea kovu sklera zinazojulikana kama tauni au vidonda zinazotokea kwenye mfumo wa neva
vidonda hivi huathiri hasa mata nyeupe kwenye neva ya optiki shina la ubongo ganglioni msingi na uti wa mgongo au mifumo ya mata nyeupe iliyo karibu na ventrikali wa kando
jukumu la seli za mata nyeupe ni kupitisha ishara baina ya maeneo ya mata ya kijivu ambapo hufasiriwa na kisha kwa mwili wote
hasa sklerosisi ya sehemu nyingi huhusisha upotezaji wa oligodendrosaiti seli zinazojenga na kudumisha rusu yenye mafuta inayojulikana kama mielini ambayo husaidia nuroni kubeba zenye uwezo wa kutenda zenye uwezo wa kutenda
haya husababisha ukondefu au upotezaji kabisa wa mielini na kuharibika kwa aksoni za nuroni ugonjwa unapoendelea
mielini ikipotea nuroni haiwezi kupitisha ishara za kielektriki ifaavyo
hii inaweza kuashiria kuwa kuna vidonda kadhaa hapo chini ambavyo ubongo unaweza kukarabati wenyewe bila kutoa athari zinazoonekana
mchakato mwingine unaohusika katika utengezaji wa vidonda kuongezeka kwa idadi ya astrositi isiyo ya kawaida itokanayo na uharibikaji wa nuroni zilizo karibu
kando na uondolewaji wa mielini ishara nyingine ya ugonjwa huu ni inflamesheni
sawa na maelezo ya elimu ya kingamaradhi mchakato wa inflamesheni husababishwa na seli t ambazo ni aina ya limfositi zinazotekeleza jukumu muhimu katika ukingaji wa mwili
seli huingia ubongoni kupitia matatizo katika kizuizi cha damu na ubongo
seli hutambua mielini kama kitu kigeni na kuishambulia ndiposa seli hizi huitwa limfosaiti zenye mjibizo nafsia
maambukizi ya mielini huanzisha mchakato wa inflamesheni ambao huchochea seli zingine za kinga na utoaji wa vitu mumunyifu kama vile sitokini na antibodi
inflamesheni inaweza kupunguza upitishaji wa ishara baina ya nuroni kwa angalau njia tatu
vitu mumunyifu vilivyotolewa vinaweza kuzifanya nuroni zisizoambukizwa zisiweze kupitisha ishara baina yazo
vitu hivi vinaweza kusababisha au kuzidisha uondolewaji wa mielini au kusababisha kuvunjika kabisa kwa aksoni
kizuizi cha damu na ubongo ni sehemu ya mfumo wa kapilari unaozuia seli kuingia katika mfumo mkuu wa neva
huenda seli hizi zikapenya na kuingia baada ya maambukizi ya virusi au bakteria
baada ya kujikarabati hasa baada ya maambukizi kupona huenda seli zikabaki ndani ya ubongo
sklerosisi ya sehemu nyingi hutambuliwa kulingana na ishara na dalili zinazojitokeza zikiungwa mkono na upigaji picha wa kitiba na uchunguzi wa maabarani
inaweza kuwa vigumu kuthibitisha hasa mapema kwa sababu ishara na dalili zinaweza kuwa sawa na za matatizo mengine ya kiafya
ingawa vigezo vilivyo hapo juu vinaruhusu utambuzi usioathiri ngozi wengine wanadai kuwa ushahidi bora wa pekee ni otopsi au biopsi ambapo vidonda vinavyoashiria sklerosisi ya sehemu nyingi hutambulika
data za kiafya pekee zinaweza kutosha kwa utambuzi wa sklerosisi ya sehemu nyingi iwapo mtu amekuwa na matukio tofauti ya dalili za kinurolojia zinazoashiria ugonjwa huu
kwa wanaotafuta matibabu baada ya kuambukizwa mara moja tu uchunguzi mwingine unahitajika kwa utambuzi
vifaa vya utambuzi vinavyotumika sana ni upigaji picha wa nuroni uchambuzi wa kiowevu cha uti wa mgongo na ubongo na evoked potential
upigaji picha wa mwangwi wa sumaku wa ubongo na uti wa mgongo unaweza kuonyesha maeneo ambapo mieleni iliondolewa vidonda au waa
gadoliniamu inaweza kuingizwa kupitia ndani ya mshipa kama ajenti tofauti ili kuonyesha mawaa na kwa kuondolewa kuonyesha kuwepo kwa vidonda vya kitambo visivyohusiana na dalili wakati wa utathmini huu
uchunguzi wa kiowevu cha ubongo na uti wa mgongo kinachotolewa kwa sindano ya uti wa mgongo unaweza kutoa ushahidi wa inflamesheni sugu katika mfumo mkuu wa neva
kiowevu cha uti wa mgongo huchunguzwa kutambua kanda za oligokloni za imunoglobulini kwenyeelektroforesi ambazo ni viashiria vya inflamesheni inayopatikana katika asilimia ya watu walio na sklerosisi ya sehemu nyingi
mfumo wa neva katika sklerosisi ya sehemu nyingi unaweza kuonyesha mwitikio duni kwa kuchochewa kwa neva ya optiki na neva za hisi kutokana na uondolewaji wa mielini kwenye njia hizi
miitiko hii ya ubongo inaweza kuchunguzwa kwa kutumia wa kuona na uwezekano unaoletwa na hisia
aina ndogo au mitindo kadhaa ya uendeleaji imeelezwa
aina ndogo hutumia mwenendo uliopita wa ugonjwa kujaribu kutabiri mwenendo ujao
ni muhimu si kwa prognosi bali pia kwa uamuzi wa matibabu
katika mwaka wa shirika la kitaifa la sklerosisi ya sehemu nyingi nchini marekani lilieleza mienendo minne ya kiafya aina ndogo ya vipindi inayotoweka na kurejea inajulikana kwa vipindi vya kuugua visivyotabirika vikifuatwa na vipindi vitulivu vya miezi hadi miaka ya kutoweka kwa ugonjwa bila ishara mpya za kuwepo kwa ugonjwa
upungufu unaotokea wakati wa maambukizi unaweza kumaliza au kuacha matatizo ya pili ikitokea katika takriban asilimia ya maambukizi na kutokea sana kulingana na urefu wa muda ambao mtu huyo ataishi na ugonjwa huu
hii inaeleza mwenendo wa kwanza wa asilimia ya walio na sklerosisi ya sehemu nyingi
upungufu unapomalizika kila mara kati ya maambukizi hii mara nyingine hujulikana kama sklerosisi hafifu ya sehemu ingawa watu bado watapata kiwango fulani cha ulemavu katika kipindi cha muda mrefu
kwa upande mwingine jina sklerosisi malignanti ya sehemu nyingi hutumiwa kueleza watu walio na sklerosisi ya sehemu nyingi wanaofikia kiwango kikubwa cha ulemavu katika kipindi kifupi cha muda
aina ndogo ya vipindi inayopungua na kuongezeka huanza kwa sindromu iliyotengwa kiafya
katika sindromu iliyotengwa kiafya mtu hupata maambukizi yanayoashiria uondolewaji wa mielini bali hayatimizi vigezo vya sklerosisi ya sehemu nyingi
asilimia hadi ya watu walio na sindromu iliyotengwa kiafya hupata sklerosisi ya sehemu nyingi baadaye
aina ndogo endelevu ya baadaye ya sklerosisi ya sehemu nyingi hutokea kwa takriban asilimia ya walio na sklerosisi ya sehemu nyingi ya vipindi inayotoweka na kurejea ambao hatimaye hupata upungufu endelevu wa nurolojia kati ya maambukizi makali bila vipindi dhahiri vya kutoweka kwa dalili
huenda akaugua tena mara kwa mara na kupata nafuu kidogo
muda wa kawaida sana kati ya kuanza kwa ugonjwa na ubadilikaji kutoka vipindi vya kutoweka na kurejea hadi sklerosisi ya sehemu nyingi endelevu ya baadaye ni miaka 
aina ndogo endelevu ya kwanza hutokea kwa takriban asilimia ya watu bila upunguaji baada ya dalili za kwanza
hujitokeza kwa uendelevu wa ulemavu tangia mwanzo bila au na upunguaji mdogo wa mara chache na upataji nafuu
umri wa kawaida wa mwanzo wa aina ndogo ya kwanza endelevu ni zaidi ya ule wa aina ndogo ya vipindi inayotoweka na kurejea
ni sawa na umri inapoanza aina ndogo ya pili endelevu katika sklerosisi ya sehemu nyingi inayotoweka na kurejea karibu umri wa miaka 
sklerosisi ya sehemu nyingi endelevu inayorejea ni kwa watu ambao tangu mwanzo wamekuwa na upungufu wa nurolojia bali pia wana maambukizi zaidi juu yake
aina za kawaida za sklerosisi ya sehemu nyingi yameelezwa nayo ni ugonjwa wa devic sklerosisi ya ukatikati mmoja ya balo sklerosisi inayosambaa ya schilder na sklerosisi ya sehemu nyingi ya marburg
kuna mjadala kuhusu iwapo ni aina za sklerosisi ya sehemu nyingi au ni magonjwa tofauti
sklerosisi ya sehemu nyingi hujitokeza tofauti kwa watoto ikichukua muda zaidi kufika kiwango cha uendelevu
hata hivyo wao bado hufikia kiwango hicho katika umri mdogo kiwastani kuliko watu wazima
ingawa hakuna tiba inayojulikana ya sklerosisi ya sehemu nyingi baadhi ya matibabu yamethibitisha kusaidia
malengo makuu ya matibabu ni kurejesha hali ya kawaida baada ya maambukizi kuzuia maambukizi mapya na kuzuia ulemavu
tiba mbadala zinatafutwa na watu fulani licha ya uhaba wa ushahidi wa kutosha
ingawa kwa jumla ni bora kwa kupunguza ukali wa dalili kwa muda mfupi matibabu ya kotikosteroidi hayaonekani kuleta mabadiliko bora kwa uponaji wa muda mrefu
athari za maambukizi makali yasiotibika kwa kotikosteroidi zinaweza kutibiwa kwa kufyonza plazma
sklerosisi ya sehemu nyingi inayopungua na kuongezeka
tiba nane zinazobadilisha ugonjwa zimeidhinishwa na mashirika ya udhibiti kwa sklerosisi ya sehemu nyingi inayotoweka na kurejea zikiwemo interferon beta a interferon beta b glatiramer acetate mitoxantrone natalizumab fingolimod teriflunomide na dimethyl fumarate
ubora wa bei ya tiba hizi kufikia mwaka wa haujulikani
katika sklerosisi ya sehemu nyingi inayotoweka na kurejea dawa hizi ni bora kwa kiasi katika kupunguza idadi ya maambukizi
interferons na glatiramer acetate ni tiba za awamu ya kwanza na ni karibu sawa kwani zote hupunguza kurejea kwa ugonjwa kwa takriban asilimia 
matibabu ya muda mrefu yaliyoanzishwa mapema ni salama na huboresha matokeo
natalizumab hupunguza kiwango cha kurejea zaidi ya tiba za awamu ya kwanza hata hivyo kutokana na athari mbaya inazosababisha imetengwa kama tiba ya awamu ya pili kwa wasiopata nafuu kwa tiba zingine au walio na ugonjwa mkali
mitoxantrone ambayo matumizi yake yamekandamizwa kwa athari kali mbaya imetengwa kama ya awamu ya tatu kwa wasiopata nafuu kwa matibabu mengine
kutibu sindromu isiyoshughulikiwa kiafya kwa interferon hupunguza uwezekano wa kuendelea hadi katika kiwango cha sklerosisi ya sehemu nyingi ya kiafya
ubora wa interferons na glatiramer acetate kwa watoto umekadiriwa kuwa takriban sawa na ilivyo kwa watu wazima
jukumu la baadhi ya tiba mpya kama vile fingolimod teriflunomide na dimethyl fumarate kufikia mwaka wa bado halijajulikana kikamilifu
hakuna tiba inayoonekana kuweza kubadilisha mwelekeo wa sklerosisi endelevu ya kwanza ya sehemu nyingi na kufikia mwaka wa ni dawa moja tu mitoxantrone iliyokuwa imeidhinishwa kwa sklerosisi endelevu ya baadaye ya sehemu nyingi
wakati huu ushahidi wa kujaribia huunga mkono mitoxantrone kupunguza kwa kiasi kuendelea kwa ugonjwa huu na kupunguza viwango vya kurejea kwa miaka miwili
tiba zinazobadilisha ugonjwa huu zina athari kadhaa mbaya
mojawapo ya athari zinazotokea sana ni mwasho kwenye sehemu iliyodungwa sindano ya glatiramer acetate na interferons hadi asilimia kwa sindano za chini ya ngozi na asilimia kwa sindano za ndani ya misuli
baada ya muda kibonyeo kinachoonekana kwenye sehemu iliyodungwa sindano kutokana na kuharibiwa kwa tishu za mafuta ziitwazo lipoatrofia kinaweza kutokea
interferons zinaweza kuleta dalili kama za mafua watu wengine wanaotumia glatiramer hukumbwa na athari za baada ya kudungwa sindano ambazo ni wekundu usoni kubana kwa kifua mpapatiko wa moyo kukosa pumzi na wasiwasi ambazo hudumu chini ya dakika thelathini
fingolimod inaweza kupelekea hipatensheni na bradikadia edema ya makula kiwango cha juu cha enzaimu za ini upungufu wa seli za limfositi
ushahidi wa kujaribia unaunga mkono ubora wa muda mfupi wa teriflunomide huku ikiwa na madhara kama maumivu ya kichwa uchovu kichefuchefu kupoteza nywele na maumivu kwa miguu na mikono
pia kumekuwa na ripoti za ini kutofanya kazi na lukoensefalopathia endelevu ya utazamouwingi kutokana na matumizi yake na ni hatari kwa ukuaji wa fetasi
mengi ya madhara yanayotokea sana ya dimethyl fumarate ni wekundu usoni na matatizo ya tumbo na utumbo mdogo
ingawa dimethyl fumarate ingeweza kusababisha upungungu wa kiwango cha seli nyeupe za damu hakukuwa na visa vya maambukizi nyemelezi vilivyoripotiwa wakati wa majaribio
tiba na ukarabati wa mfumo wa neva yameonekana kuboresha dalili zingine ingawa hakuna inayobadilisha mwelekeo wa ugonjwa huu
dalili zingine kama vile kibofu kisicho thabiti na mkazoghafla huitika vizuri kwa tiba ilhali zingine hubaki zilivyo
kwa matatizo ya nurolojia mtazamo wa nyanja mbalimbali ni muhimu kwa kuendeleza ubora wa maisha hata hivyo ni vigumu kueleza bayana kikundi halisi kwa sababu huduma nyingi tofauti za afya zinaweza kuhitajika wakati tofauti
programu za nyanja mbalimbali za kukarabati huongeza shughuli na kuhusika kwa watu walio na sklerosisi ya sehemu nyingi bali haziathiri kiwango cha kudhoofika
kuna ushahidi mdogo sana wa ufaafu wa jumla wa kila fani ya matibabu ingawa kuna ushahidi bora kuwa mitazamo mahususi kama vile mazoezi na matibabu ya saikolojia hasa mitazamo tambuzi ya mienendo hufaa
zaidi ya asilimia ya watu walio na sklerosisi ya sehemu nyingi wanaweza kutumia tiba ya kutimizana na mbadala ingawa asilimia hubadilika kulingana na jinsi tiba mbadala zinavyofafanuliwa
ushahidi wa ufaafu wa matibabu kama haya kwa hali nyingi ni duni au haupo
ingawa kuna ushahidi wa kujaribia kuwa vitamini inaweza kusaidia ushahidi wa kuthibitisha hautoshi
refni jagannath va dec 
vitamin for the management of multiple sclerosis
cochrane database of systematic reviews online cd 
ref matibabu ya faida isiyothibitishwa yanayotumiwa na watu walio na sklerosisi ya sehemu nyingi ni virutubishi vya ziada kwenye lishe na mazoezi kwa ajili ya kuleta afya mbinu za kupunguza mikazo ya mwili kama vile yoga miti shamba ikiwemo tiba ya bangi tiba ya oksijeni ya haipabariki kujiambukiza minyoo ya safura refleksolojia na akupancha
kulingana na sifa bainifu za wanaotumia mara nyingi ni wanawake ambao wamekuwa na sklerosisi ya sehemu nyingi kwa muda mrefu na hukumbwa na ulemavu na viwango vya chini vya kuridhishwa kwa huduma za kawaida za afya
refname pmid mwelekeo unaotarajiwa baadaye wa ugonjwa huu hulingana na aina ndogo ya ugonjwa huu jinsia ya mtu umri na dalili za kwanza na kiwango cha ulemavu alio nao mtu huyo
muda wa wastani wa kutarajiwa kuishi ni miaka tangu mwanzo ambao ni miaka hadi chini ya muda wa watu wasioathiriwa
takriban asilimia ya watu walio na sklerosisi ya sehemu nyingi hufikia muongo wa saba wa maisha
ingawa watu wengi hupoteza uwezo wa kutembea kabla ya kufariki asilimia wana uwezo wa kutembea bila kusaidiwa kufikia miaka tangu mwanzo na asilimia kufikia miaka 
idadi ya watu walio na sklerosisi ya sehemu nyingi kufikia mwaka wa ni millioni 
 takriban watu kwa kila duniani na viwango tofauti katika sehemu tofauti
imekadiriwa kuwa ulisababisha vifo mwaka huo
katika afrika viwango ni chini ya 
 kwa kila ilihali ni 
 kwa kila kusini mashariki mwa asia 
 kwa kila katika mabara ya amerika na kwa kila uropa
kwa watu wengine walio kwenye bonde la kaskazini mwa uropa viwango huzidi kwa kila 
idadi ya visa vipya vinavyotokea kila mwaka ni takriban 
 kwa kila 
viwango vya sklerosisi ya sehemu nyingi vinaonekana vinavyoongezaka hata hivyo hii inaweza kuelezwa kwa urahisi kwa utambuzi bora utafiti juu ya mitindo ya watu na ya kijiografia umeenea sana
na umepelekea nadharia kadhaa kuhusu kisababishi
sklerosisi ya sehemu nyingi kikawaida hutokea kwa watu wazima mwishoni mwa miaka yao ya ishirini au mwanzoni mwa miaka yao ya thelathini bali ni nadra ianze utotoni na baada ya umri wa miaka 
aina ndogo ya kwanza endelevu hutokea sana kwa watu walio katika miaka ya hamsini
sawa na magonjwa mengi ya kinga nafsia ugonjwa huu hutokea sana kwa wanawake na huenda mkondo huu unaongezeka
kufikia mwaka wa kote duniani ni takriban mara mbili zaidi kwa wanawake kuliko kwa wanaume
kwa watoto hutokea sana kwa wa kike kuliko wa kiume ilhali kwa watu walio na zaidi ya miaka hamsini huwaathiri wanaume na wanawake karibu sawa
mnurolojia wa kifaransa jean martin charcot mwaka wa ndiye aliyekuwa mtu wa kwanza kutambua sklerosisi ya sehemu nyingi kama ugonjwa tofauti katika mwaka wa 
akiweka pamoja ripoti za awali na kuongeza ugunduzi wake binafsi wa kiafya na patholojia charcot aliita ugonjwa huu sklerosisi na mawaa
ishara tatu za sklerosisi ya sehemu nyingi ambazo kwa sasa zijulikana kama seti ya ya charcot ni nistagmasi mtetemo wa hiari na usemi wa kitelegrafia kunena haraka ingawa hizi hazitokei kwa sklerosisi ya sehemu nyingi pekee
charcot pia alichunguza mabadiliko ya ufahamu akiwataja wagonjwa wake kama walio na udhaifu unaooneka wa kukumbuku na utungaji dhana wa polepole
hasa carswell alieleza majeraha aliyopata kama lesheni ya uti wa mgongo isiyo kifani iliyoandamana na atrofi kwa hadubini mpatholojia wa uswizi georg eduard rindfleisch mwaka wa alitambua katika mwaka wa kuwa lesheni zinazohusiana na inflamesheni zilikuwa zimeenea katika mishipa ya damu
katika karne ya nadharia kuhusu kisababishi na pathojenesisi zilitolewa na matibabu bora yakaanza kutolewa katika mwaka wa 
kuna maelezo kadhaa ya kihistoria ya watu walioshi kabla au muda mfupi baada ya ugonjwa huu walioelezwa na charcot na huenda walikuwa na sklerosisi ya sehemu nyingi
mwanamke aitwaye halldora aliyeishi iceland karibu mwaka wa alipoteza uwezo wake wa kuona na kutembea kwa ghafla lakini baada ya kuwaomba watakatifu aliweza kupata tena uwezo wake wa kuona na kutembea
mtakatifu lidwina wa schiedam mwaka wa aliyekuwa mtawa wa kike mholanzi anaweza kuwa mmoja wa watu waliojulika bayana kuwa na sklerosisi ya sehemu nyingi
tangu umri wa miaka hadi kifo chake akiwa na umri wa miaka alikuwa na vipindi vya maumivu udhaifu wa miguu na kupoteza uwezo wa kuona dalili zinazoashiria sklerosisi ya sehemu nyingi
visa vyote viwili vimepelekea pendekezo la nadharia tete ya jeni ya viking kwa uenezaji wa ugonjwa huu
augustus frederick d este mwanawe mwana wa mfalme augustus frederick mwana mfalme mtawala wa sussex na binti augusta murray na mjukuwe george wa iii wa uingereza bila shaka walikuwa na sklerosisi ya sehemu nyingi
d este aliacha shajara yenye maelezo kwa kina juu ya jinsi alivyoishi na ugonjwa huu kwa 
shajara yake ilianza mwaka wa na ikaisha mwaka wa ingawa ulifichika hadi mwaka wa 
dalili zake zilianza akiwa na umri wa miaka kwa kupoteza uwezo wa kuona kwa ghafula kwa muda mfupi kutoweza kuona kwa macho yote kwa wakati mmoja kwa muda mfupi baada ya mazishi ya rafiki yake
katika mwelekeo wa ugonjwa wake alikumbwa na udhaifu wa miguu uzito wa mikono ganzi kizunguzungu matatizo ya kibofu na matatizo ya mdiso
katika mwaka wa alianza kutumia kiti cha magurudumu
licha ya ugonjwa wake bado alikuwa na tumaini maishani
maelezo mengine ya jadi ya sklerosisi ya sehemu nyingi yaliyokusanywa na mwandishi wa shajara wa uingereza w
barbellion nom de plume ya bruce frederick cummings aliyehifadhi nakala ya kina ya utambuzi na matatizo yake
shajara yake ilichapishwa mwaka wa kama jarida la mwanamume mwenye masikitiko
kuna utafiti unaoendelea unaotafuta tiba bora inayofaa na yenye kustahimilika kwa sklerosisi ya sehemu nyingi inayotoweka na kurejea kubuni tiba za aina ndogo endelevu mbinu za kukinga nuro na matibabu bora ya dalili
katika miaka ya na kumeidhinishwa dawa kadhaa za kumeza zinazotarajiwa kupata umaarufu na utumiaji wa mara kwa mara
dawa zaidi za kumeza zinaendelea kufanyiwa utafiti mojawapo ikiwa laquinimod iliyotangazwa agosti na iko katika awamu ya iii ya majaribio baada ya matokeo tofauti katika awamu za awali
vivyo hivyo tafiti zilizolenga kuendeleza utendakazi na utumiaji rahisi wa tiba zilizoko unaendelea
hii ni pamoja na utumiaji wa dawa mpya kama vile pegylated ambayo ni aina ya interferon a ambayo inatarajiwa itatolewa kwa vipimo vidogo na iwe na matokeo sawa
matumizi yazo pia yameambatana na athari mbaya zinazoweza kuwa hatari hasa maambukizi nyemelezi
kinachohusiana na chunguzi hizi ni kutokea kwa kipimo cha antibody za virusi vya jc kinachoweza kusaidia kutambua aliye katika hatari kubwa zaidi ya kupata lukoensefalopathia endelevu ya utazamouwingi akitumia natalizumab
ingawa antibodi za monoklonali zinaweza kuwa na jukumu katika matibabu ya ugonjwa huu siku zijazo inaaminika kuwa litakuwa dogo kutokana na hatari zinazohusiana nazo
mkakati mwingine wa utafiti ni kutathmini ubora wa mchanganyo wa dawa mbili au zaidi
sababu kuu ya kutumia tiba kadhaa katika sklerosisi ya sehemu nyingi ni kuwa matibabu yanayohusishwa hulenga taratibu tofauti na kwa hivyo huenda zisiweze kutumika bora zikiwa pekee
utendaji kazi kwa ushirikiano ambapo dawa moja huongeza athari ya nyingine pia inawezekana lakini pia kunaweza kuwa na ukandamizaji kama vile dawa moja kuzuia utenda kazi wa nyingine au kuzidisha madhara
kumekuwa na majaribio kadhaa ya matibabu ya mchanganyiko na bado hakuna yaliyoonyesha matokeo ya kuridhisha kuweza kuzingatiwa kama tiba ifaayo ya sklerosisi ya sehemu nyingi
utafiti juu ya kinga ya neva na tiba za kubadilisha kama vile tiba ya shina la seli ingawa la muhimu zaidi ni kushughulikia mwanzoni
vilevile hakuna tiba bora kwa aina endelevu za ugonjwa huu
nyingi za dawa mpya zaidi pamoja na zile zinazoendelea kutengenezwa huenda zikatathminiwa kama tiba za sklerosisi endelevu ya kwanza ya sehemu nyingi
ijapokuwa njia za utambuzi hazitarajiwi kubadilika hivi karibuni jitihada za kubuni biyoishara zinazosaidia katika utambuzi na ubashiri wa kuendelea kwa ugonjwa zinaendelea
kwa sasa hakuna uchunguzi wa maabara unaoweza kutabiri prognosisi
mitazamo kadhaa inayoonyesha matumaini imependekezwa ikiwemo interleukin oksidi ya naitrojeni na sinthesi ya oksidi ya nitrojeni osteopontini na fetuin a
kwa kuwa kuendelea kwa ugonjwa huu hutokana na kuharibika kwa nuroni majukumu ya protini zinazoonyesha kupoteza tishu ya neva kama vile filamenti za neva tau na n acetylaspartate zinafanyiwa uchunguzi
athari zingine ni kutafuta biyoishara zinazotofautisha kati ya watakaopata nafuu kutokana na tiba hizi na wasiopata nafuu
kuboresha mbinu za kupiga picha za neva kama vile picha ya kompyuta ya miale ya gama au mwangwi wa sumaku wa upigaji picha huwa na tumaini la utambuzi bora na utabiri wa prognosisi ingawa athari ya maendeleo kama haya katika shughuli za kawaida za kitiba inaweza kuchukua miongo kadhaa
kuhusu mwangwi wa sumaku wa upigaji picha kuna mbinu kadhaa ambazo zishaonyesha umuhimu wazo katika nyanja za utafiti na zinaweza kuanzishwa katika shughuli za kitabibu kama vile utaratibu wa kujipindua mara mbili kwa mpwito wa ateri uhamisho wa utiaji sumaku tensa ya msambao na mwangwi wa sumaku wa upigaji picha tendaji
mbinu hizi ni mahususi zaidi kwa ugonjwa huu kuliko zilizoko lakini bado hazina itifaki halisi za kupata na hata maadili sanifu hayajabuniwa
uhaba sugu wa damu ya vena kwenye ubongo na uti wa mgongo katika mwaka wa daktari mpasuaji wa mishipa paolo zamboni alipendekeza kuwa sklerosisi ya sehemu nyingi huhusisha kupungua kwa ukubwa wa mishipa inayoondoa damu ubongoni hali iitwayo uhaba sugu wa damu ya vena kwenye ubongo na uti wa mgongo
aligundua uhaba sugu wa damu ya vena kwenye ubongo na uti wa mgongo kwa wagonjwa wote waliokuwa na sklerosisi ya sehemu nyingi katika utafiti wake akafanya upasuaji kisha baadaye katika vyombo vya habari akauita utaratibu wa ukombozi kurekebisha na akadai kuwa asilimia ya wahusika walipata nafuu
nadharia hii ilipokea umaarufu na kuzingatiwa sana katika vyombo vya habari na kwa waliokuwa na sklerosisi ya sehemu nyingi hasa nchini canada
hasara nyingine inafanya mmenyuko na oksijeni ya hewa au katika maji na uso wake hubadilika kuwa ganda la oksaidi
tetezi zimeibuka kuhusu utafiti wa zamboni kwa sababu dawa iliyotumika haikuwa fiche kwake pamoja na wahusika wala haingeweza kutumiwa kama marejeleo naa nadharia zake kuhusu kisababishi hasa cha ugonjwa huu hazikuthibitishwa na data inayojulikana
pia huenda utafiti zaidi haujapata uhusiano sawa au ulipata uhusiano usioridhisha na kwa hivyo kuibua upinzani mkali kwa nadharia tete yake
utaratibu wa ukombozi umekosolewa kwa kusababisha matatizo makali na vifo bila faida zinazoonekana
kwa hivyo kufikia mwaka wa haujapendekezwa kwa matibabu ya sklerosisi ya sehemu nyingi
utafiti zaidi unaochunguza nadharia tete ya uhaba sugu wa damu ya vena kwenye ubongo na uti wa mgongo unafanywa
udhibiti wa uzazi pia udhibiti wa uwezo wa kuzaa au kontraseptivu ni juhudi za kuratibu uzazi kwa sababu mbalimbali
upangaji utoaji na utumiaji wa udhibiti wa uzazi huitwa uzazi wa mpango
kwa kuacha nafasi kati ya mimba na mimba udhibiti wa uzazi unaweza kuboresha matokeo ya kuzaa kwa wanawake wazima na kuishi kwa watoto wao
katika ulimwengu unaokua mapato ya wanawake rasilimali uzito na elimu kwa watoto wao na afya huboreshwa kwa kupunguza idadi ya watoto
udhibiti wa uzazi huweza kuongeza mapema ukuaji wa uchumi kwa sababu ya watoto wachache wanaokutegemea wanawake wengi kushiriki katika utendakazi na matumizi madogo ya rasilimali haba ingawa idadi ya watoto ikipungua mno baada ya muda wazalishaji wachache wanabebeshwa mzigo wa kutunza wazee wengi inavyotokea katika nchi zilizoendelea
kwa kuwa suala hilo linahusu binadamu na uhai wake linahitaji kukabiliwa kwa upana kuanzia maana ya utu mwili jinsia upendo uzazi n
kumbe hapa zinazungumziwa tu mbinu au vifaa vinavyotumika pengine kuzuia au kuua mimba yaani teknolojia katika ngono
kwa msingi huo baadhi ya watu wanatetea uhai wa binadamu kuanzia mimba ilipotungwa na kulaumu baadhi ya vifaa vya udhibiti wa uzazi kuwa viuamimba na kusababisha vifo vya mamilioni
ni kwamba kati ya vifaa hivyo kondomu ya kike na kondomu ya kiume zinaweza pia kupunguza maambukizi ya magonjwa ya zinaa ukiwemo ukimwi lakini vingine vingi sivyo
watu wanaofanya ngono wakijua mimba haitapatikana kwa kujisikia salama upande huo pengine wanasahau hatari ya kuambukizwa maradhi hayo
pamoja na hayo dini na tamaduni nyingine huchukulia mbinu hizo kuwa hazifaii kimaadili na kisiasa na wataalamu wengine wa afya wanasisitiza madhara ya matumizi yake hasa kwa mwanamke na mazingira
mbinu zinazofaulu zaidi kudhibiti uzazi ni kuondoa kabisa uwezo wa kuzaa kwa kumhasi mwanamume kwa kufunga uzazi kwa njia ya vasektomi kwa wanaume na ukataji wa neli kwa wanawake
halafu kuna vitanzi iud na vipandikizi kontraseptivu za homoni zikiwa ni pamoja na dawa za kunywa doa pete ya uke na sindano
mbinu nyingine zinazofaulu ni pamoja na kizuizi kama vile kondomu daframu na sponji ya kontraseptivu na mbinu ya mafunzo ya uzazi
mbinu zinazofaulu kidogo zaidi ni dawa ya kuua mbegu na mbinu ya kukatiza ngono kwa mwanamume kabla hajamimina mbegu katika tumbo la uzazi
ufungaji uzazi ingawa hufaulu zaidi hauwezeshi kuurudisha tena kwa hakika mbinu nyingine zinaweza kuurudisha lakini mara nyingi baada ya kuziacha mwanamke anakuta utaratibu wa hedhi umeathirika
baada ya kuzaliwa kwa mtoto mwanamke asiyenyonyesha tu anaweza kuwa mjamzito mapema kuanzia wiki nne hadi sita
njia zingine za kudhibiti uzazi zinaweza kuanzishwa baada ya kuzaa ilhali zingine hungoja hadi miezi sita
kwa wanaonyonyesha mbinu za projestini tu hupendekezwa kuliko kontraseptivu za kunywa
kwa waliofikisha ukomohedhi imependekezwa kuwa waendelezwe kwa mwaka mmoja baada ya hedhi ya mwisho
udhibiti wa uzazi wa dharura unaweza kuua mimba hadi siku chache baada ya ngono
tofauti na mbinu za kiteknolojia sayansi inawezesha kuzuia mimba bila madhara kwa mwanamke ikipendekeza mbinu zinazoelekeza kufanya tendo la ndoa wakati asipoweza kupata mimba
kati ya mbinu hizo ya kuaminika zaidi ni ile ya kupima ute wa uke iliyogunduliwa na john billings katika miaka ya na kuboreshwa pamoja na mke wake evelyn billings hadi kifo chao na 
takribani milioni ya wanawake wanaokusudia kuzuia mimba katika nchi zinazoendelea hawatumii teknolojia ya kudhibiti mimba
utumiaji wa vifaa vya kudhibiti uzazi katika nchi hizo umepunguza idadi ya vifo vya kina mama kwa asilimia takribani vifo vilizuiwa mwaka na ungezuia asilimia iwapo masharti yote yangetimizwa
kwa kuacha nafasi kati ya mimba na mimba udhibiti wa uzazi unaweza kuboresha matokeo ya kuzaa kwa wanawake wazima na kuishi kwa watoto wao
katika ulimwengu unaokua mapato ya wanawake rasilimali uzito na elimu kwa watoto wao na afya huboreshwa kwa kupunguza uzazi
udhibiti wa uzazi huongeza ukuaji wa uchumi kwa sababu ya watoto wachache wanaokutegemea wanawake wengi kushirikia katika utendakazi na matumizi mdogo wa rasilimali haba
kufaulu kwa mbinu huelezwa kama asilimia ya wanawake wanaoshika mimba wanapoitumia njia hiyo kwa muda wa mwaka mmoja na wakati mwingine kama kiwango cha kufeli cha maisha kati ya mbinu zinazofaa zaidi kama vile ukataji wa neli
mbinu zinazofaulu kiteknolojia ni zile ambazo hutenda kazi kwa muda mrefu na hazihitaji ziara za kuendeleza utunzaji wa afya
ufungaji wa uzazi homoni zinazotiwa mwilini na vifaa vinavyotiwa ndani ya uterasi huwa na kiwango cha kufeli kwa mwaka wa kwanza chini ya asilimia 
dawa za kontraseptivu za homoni madoa au pete na mbinu ya lactational amenorrhea lam inapotumiwa ipasavyo pia inaweza kuwa na kiwango cha kufeli katika mwaka wa kwanza chini ya asilimia au kwa lactational amenorrhea lam miezi ya sita ya kwanza
kwa kutumia viwango vya kufeli katika mwaka wa kwanza ni vya juu katika kiwango cha asilimia kwa sababu ya matumizi mabaya
mbinu zingine kama vile mafunzo ya uzazi kondomu daframu na spematosidi huwa na viwango vya juu zaidi vya kufeli katika mwaka wa kwanza hata kwa matumizi sahihi
ingawa mbinu zote za teknolojia ya kudhibiti uzazi zinaweza kuathiri afya watetezi wake wanasema hatari ni chache kuliko zile za mimba hasa wakati wa kujifungua
baada ya kuacha au kutoa njia nyingi za kudhibiti uzazi pamoja na kontraseptivu za kunywa iud dawa za kutia mwilini na sindano idadi ya mimba kwa miaka inayofuata ni sawa na wasiotumia udhibiti wa uzazi
kwa walio na matatizo maalumu ya afya mbinu za kudhibiti uzazi zinaweza kuhitaji uchunguzi zaidi
kwa kina mama wenye afya njia nyingi za kudhibiti uzazi hazipaswi kufanyiwa uchunguzi wa tiba ikiwa ni pamoja na dawa za kudhibiti uzazi udhibiti wa uzazi unaoweza kudungwa au kutiwa mwilini na kondomu
hasa uchunguzi wa pelvisi uchunguzi wa matiti au uchunguzi wa damu kabla ya kutumia dawa za kudhibiti uzazi hauonekani kuathiri matokeo na hivyo hauhitajiki
shirika la afya ulimwenguni katika lilichapisha kwa undani orodha ya njia ya tiba ya kubaini kufaulu kwa kila aina ya udhibiti wa uzazi
kontraseptivu za homoni hutenda kazi kwa kuzuia uovuleshaji na utungaji mimba
hupatikana kwa aina tofautitofauti ikiwa ni pamoja na tembe za kunywa dawa za kutia mwilini chini ya ngozi sindano madoa iud na pete ya uke
kuna aina mbili za dawa za kunywa tembe za kontraseptivu za kunywa zilizochanganywa na tembe zilizo na projestojeni tu
zinapotumiwa wakati wa ujauzito haziongezi hatari ya kuharibika kwa mimba wala kusababisha matatizo ya kuzaa
kwa sababu ya hatari hazipendekezwi kwa wanawake walio na umri wa zaidi ya miaka amabao huendelea kuvuta sigara
athari kwa hamu ya kufanya ngono hutofautiana huku kukiwa na ongezeko au kupungua kwa wachache lakini hakuna athari kwa wengi
kontraseptivu za kunywa zilizochanganywa hupunguza hatari ya saratani ya ovari na saratani ya endometriu na haibadilishi hatari ya saratani ya matiti
mara nyingi hubadilisha hedhi na mkakamao wa hedhi uliyo na maumivu
tembe zilizo na projestini tu sindano na vifaa vya kuzuia mimba vinavyotiwa ndani ya uterasi havihusishwi na ongezeko la hatari ya kuganda kwa damu na vinaweza kutumiwa na wanawake waliokuwa na mgando wa damu hapo awali katika vena zao
kwa walio na historia ya kuganda kwa damu katika ateri mbinu za kudhibiti uzazi zisizo na homoni au zilizo na projestini tu kando na zile za sindano zinapaswa kutumiwa
tembe zilizo na projestini tu zinaweza kuboresha dalili za hedhi na zinaweza kutumiwa na kina mama wanaonyonyesha kwa kuwa haziathiri kutengenezwa kwa maziwa
hedhi isiofuatana inaweza kushuhudiwa kwa kutumia njia zilizo na projestini tu huku baadhi ya wanaotumia wakiripoti kutopata hedhi
projestini drospirenoni na desogestreli hupunguza athari za androjeni lakini huongeza hatari ya kuganda kwa damu na hivyo haifai sana
kiwango cha kufeli katika mwaka wa kwanza kwa projestini ya sindano depo provera hakijaafikiwa huku idadi ikiwa kutoka asilimia hadi asilimia 
kontraseptivu za kizuizi ni vifaa vinavyojaribu kuzuia mimba kwa kuzuia mbegu ya kiume kuingia katika uterasi
huwa ni pamoja na kondomu ya kiume kondomu ya kike kofia ya seviksi daframu na sponji ya kontraseptivu iliyo na spemisidi
ulimwenguni kondomu ndiyo njia ya kawaida sana ya kudhibiti uzazi
kondomu ya kiume huvalishwa kwa uume iliyosimama na kuzuia mbegu za kiume zilizotolewa kuingia mwili wa anayefanya ngono naye
kondomu za kisasa mara nyingi hutengenezwa kwa lateksi lakini nyingine hutengenezwa kwa nyenzo kama vile polyurethane au matumbo ya kondoo
kondomu ya kike pia hupatikana mara nyingi iliyotengenezwa kwa nitrile lateksi au poliyourethani
kondomu za kiume huwa na faida kwa sababu ni bei nafuu rahisi kutumika na huwa na athari chache
nchini japani takribani asilimia ya wachumba wanaotumia udhibiti wa uzazi hutumia kondomu ilhali nchini ujerumani kiwango hiki ni takribani asilimia na nchini marekani ni asilimia 
kondomu za wanaume na daframu iliyo na spemisidi huwa na kiwango sawa cha kufeli katika mwaka wa kwanza kwa asilimia na mtawalia
inapotumiwa ipasavyo huwa bora zaidi ikiwa na kiwango cha kufeli katika mwaka wa kwanza kwa asilimia huku daframu ikiwa na kiwango cha kufeli katika mwaka wa kwanza kwa asilimia 
kondomu huwa na faida nyingine ya kusaidia kuzuia kuenea kwa maambukizi mengine ya ngono kama vile vvu ukimwi
sponji za kontraseptivu huunganisha kizuizi na spemisidi
kama daframu huingizwa ukeni kabla ya ngono na inapaswa kuwekwa juu ya seviksi kwa matokeo bora
kufeli katika mwaka wa kwanza hulingana na iwapo mwanamke amewahi kuzaa au la ikiwa asilimia kwa wale wamewahi kuzaa na asilimia kwa wale hawajawahi kuzaa
sponji inaweza kuingizwa hadi masaa kabla ya kufanya ngono na inapaswa kuachwa pale kwa angalau masaa sita baadaye
athari ya aleji na athari zingine kali kama vile sindromu ya mshtuko wa sumu zimeripotiwa
vitanzi iud huwa vifaa vidogo vilivyo na umbo la t ambavyo huwa na shaba au levonorgestrel iliyoingizwa ndani ya uterasi
kiwango cha kufeli katika mwaka wa kwanza kwa kutumia iud ya shaba ni takribani asilimia 
 ilhali iud ya levonorgestrel huwa na kiwango cha kufeli katika mwaka wa kwanza cha asilimia 
kati ya aina za kudhibiti uzazi pamoja na dawa za zinazotiwa mwilini matokeo yake huwa ya kuridhisha kwa wanaotumia
dhibitisho hukubaliana na matokeo bora na usalama kwa vijana na wale ambao hawajawahi kuzaa
iud haziathiri unyonyeshaji na zinaweza kuingishwa baada ya kuzaa
zinapotolewa hata baada ya kutumika kwa muda mrefu uwezo wa kuzaa hurudi kama kawaida mara moja
athari zingine zinaweza kuwa ni pamoja na kutoka asilimia had na kwa nadra kushuka kwa uterasi chini ya asilimia 
kufikia iud ndizo aina za kudhibiti uzazi zisizo za kudumu zinazotumika sana zikiwa na zaidi ya watu milioni wanaozitumia kote ulimwenguni
hapo awali aina ya kifaa kinachotiwa ndani ya uterasi kinga ya dalkon kilihusishwa na ongezeko la hatari ya ugonjwa wa inflamesheni ya pelvisi hata hivyo hatari haihusishwi na aina za kisasa kwa wale wasio na maambukizi ya zinaa karibu na wakati wa kuingishwa
ufungaji uzazi kwa upasuaji hupatikana kwa njia ya kufunga uzazi kwa wanawake na vasektomi kwa wanaume
hakuna athari kuu za muda mrefu na kufunga uzazi hupunguza hatari ya saratani ya ovari
uwezekano wa athari za muda mfupi zinazotokana na vasektomi huwa chini ya mara ishirini na tano kuliko ufungaji uzazi wa mwanamke
baada ya vasektomi kunaweza kuwa na uvimbe na maumivu ya korodani ambayo kwa kawaida huisha baada ya wiki moja au mbili
kwa kufunga uzazi wa mwanamke athari hutokea kwa asilimia hadi za taratibu kukiwa na athari kali kwa kawaida zinazosababishwa na ganzi
kati ya mbinu hizi hakuna inayokinga dhidi ya maambukizi ya zinaa
wanawake wengine hujuta baadaye takribani asilimia ya walio na umri wa zaidi ya na takribani asilimia walio na umri wa chini ya 
wanaume huwa na uwezekano mdogo wa kujuta kwa sababu ya ufungaji uzazi huku walio na umri mdogo walio na watoto wachanga au bila na ndoa zinazoyumbayumba zikiongeza hatari
katika uchunguzi mmoja wa watu waliowahi kuwa na watoto asilimia walisema kuwa hawangepata watoto tena iwapo wangefunga uzazi tena
ingawaje ufungaji uzazi huchukuliwa kuwa utaratibu wa kudumu inawezekana kujaribu kurejesha uzazi kwa kuunganisha tena neli ya falopia au kupindua vasektomi ili kutoa vasa diferentia
hamu ya wanawake kutaka kurejesha huhusishwa mara nyingi na kubadilisha kwa mwanamume
viwango vya kufaulu kupata mimba baada ya kurejesha uzazi huwa kati ya asilimia hadi huku athari ikiwa ni pamoja na ongezeko la hatari ya mimba bandia
idadi ya wanaume ambao huomba kurejesha ni kati ya asilimia na 
kutolewa kwa mbegu za kiume kukifuatiwa na utungisho katika vitro pia kunaweza kuwa njia nyingine
mbinu za kitabia ni pamoja na kufanya ngono kwa kuzuia mbegu kuingia katika njia ya uzazi ya mwanamke wakati wowote au wakati kuna uwezekano wa kuwepo kwa kijiyai
inapotumiwa ipasavyo kiwango cha kufeli katika mwaka wa kwanza kinaweza kuwa takribani asilimia 
 hata hivyo isipotumiwa ipasavyo viwango vya kufeli mwaka wa kwanza vinaweza kuwa takribani asilimia 
mbinu ya mafundisho ya uzazi huhusisha ubainishaji wa siku za kushika mimba katika kipindi cha hedhi na kuepuka ngono siku hizo
mbinu hizo ni pamoja na kuchunguza halijoto ute wa uke au siku ya hedhi
huwa na kiwango cha kufeli katika mwaka wa kwanza kwa kati ya asilimia na viwango vya kufeli katika mwaka wa kwanza baada ya matumizi bora hulingana na mfumo uliotumiwa na huwa asilimia hadi 
thibitisho linalozingatiwa na makadirio haya hata hivyo ni hafifu kwa kuwa watu wengi wanaojaribu kuzitumia huacha mapema
ulimwenguni hutumiwa na takribani asilimia 
 ya wachumba
iwapo itazingatia pia halijoto na ishara zingine kuu njia hii huitwa symptothermal
viwango vya mimba zisizotarajiwa vimeripotiwa kati ya asilimia na kwa wanaotumia symptothermal
mbinu ya kukatiza ngono ni shughuli ya kukatiza kufanya ngono kuvuta nje kabla ya kumwaga mbegu za kiume
hatari kuu ya kukatiza ngono ni kuwa mwanaume anaweza kutotoa kwa usahihi au kwa wakati unaofaa
viwango vya kufeli katika mwaka wa kwanza huwa kati ya asilimia inapotumiwa ipasavyo hadi asilimia isipotumiwa ipasavyo
haichukuliwi kuwa udhibiti wa uzazi na baadhi ya weledi wa afya
kuna dhibitisho ndogo kuhusu idadi ya mbegu za kiume katika kiowevu kabla ya kumwaga
ilhali baadhi ya uchunguzi haukupata mbegu jaribio moja liligundua kuwepo kwa mbegu kwa watu kutoka kwa ya waliojitolea
mbinu ya kukatiza ngono hutumiwa na takribani wachumba asilimia 
ingawa makundi mengine hukubaliana na kujinyima ngono hii humaanisha kuepuka shughuli zote za ngono katika muktadha wa kudhibiti uzazi neno hili humaanisha kujinyima ngono inayohusisha ukeni
kujinyima ngono hufaulu kwa asilimia katika kuzuia mimba hata hivyo si kila anayekusudia hujinyima shughuli zote za ngono na katika idadi nyingi za watu huwa na hatari nyingi za mimba kutokana na ngono isiyokubaliwa
watafiti mbalimbali wanasema elimu ya kujinyima ngono haipunguzi mimba za vijana ambazo huwa nyingi kwa wanaopewa elimu ya kujinyima ngono ikilinganishwa na wale wanaopewa elimu ya ngono
baadhi ya mamlaka hupendekeza kuwa wanaojinyima ngono wawe na mbinu nyingine za kutumia kama vile kondomu au tembe za kontraseptivu za dharura
ngono isiyo ya kuingiliana na ngono ya mdomo bila ngono ya ukeni pia wakati mwingine hutumiwa ingawa baada ya ashiki kupata nguvu pengine ni vigumu kujizuia katika kuishia katika tendo la ndoa
mbinu ya amenorea ya unyonyeshaji huhusisha matumizi ya utasa asili wa baada ya kuzaa wa mwanamke na unaweza kuendelezwa kwa kunyonyesha
hii kwa kawaida huhitaji kutokuwepo kwa damu ya hedhi kunyonyesha tu mtoto mchanga na mtoto aliye chini ya miezi sita
shrika la afya ulimwenguni hueleza kuwa iwapo kunyonyesha ndio njia ya pekee ya mtoto kupata chakula kiwango cha kufeli katika miezi sita ya kwanza baada ya kuzaa ni asilimia 
majaribio yametambua viwango vya kufeli kuwa kati ya asilimia hadi 
viwango vya kufeli huongezeka hadi asilimia katika mwaka moja na asilimia katika miaka miwili
kulisha watoto kubembeleza badala ya kutunza matumizi ya mpira wa watoto na kulisha chakula kigumu vyote huongeza kiwango chake cha kufeli
kwa wale wanaonyonyesha takribani asilimia hupata hedhi kabla ya miezi tatu na asilimia kabla ya miezi sita
kwa wanaonyonyesha uwezo wa kuzaa unaweza kurudi wiki nne baada ya kuzaa
mbinu za udhibiti wa uzazi wa dharura ni dawa tembe za asubuhi au vifaa vinavyotumika baada ya ngono kwa matarajio ya kuua mimba
hutenda kazi kwa kuzuia uovulesheni au utungaji mimba
baadhi ya njia hupatikana ikiwa ni pamoja na dozi ya juu ya tembe za kudhibiti uzazi levonorgestrel mifepristone ulipristal na iud
tembe za levonorgestrel hupunguza uwezekano wa mimba kwa asilimia kiwango cha mimba asilimia 
 inapotumiwa kati ya siku baada ya ngono bila kinga au kufeli kwa kondomu
ulipristal hupunguza uwezekano wa mimba kwa asilimia kiwango cha mimba hadi asilimia 
 hadi siku na inaweza kuwa bora kuliko levonorgestrel
mifepristone pia huwa bora zaidi kuliko levonorgestrel ilhali iud za shaba ndizo njia bora zaidi
iud zinaweza kutiwa siku baada ya ngono na kuzuia takribani asilimia ya mimba kiwango cha mimba cha asilimia 
 hadi 
hii huzifanya kuwa aina mbinu bora zaidi wa kudhibiti uzazi kwa dharura
kupeana tembe za asubuhi kwa kina mama mapema haiathiri kiwango cha maambukizi ya ngono matumizi ya kondomu viwango cha mimba au tabia hatari ya ngono
kinga mbili ni matumizi ya mbinu zinazozuia maambukizi ya zinaa na mimba
hii inaweza kuwa kwa kodomu pekee au pamoja na mbinu nyingine ya kudhibiti uzazi au kwa kuepuka ngono ya kuingiliana
iwapo mimba ni hoja kuu kutumia njia zote mbili kwa wakati mmoja kunakubalika na aina zote mbili zimependekezwa kwa wale wanaotumia dawa isiyo na chunusiisotretinoini kwa sababu ya hatari kuu ya matatizo ya uzazi itumiwapo wakati wa ujauzito
faida hizi hupatikana kwa kupunguza idadi ya mimba zisizotarajiwa ambazo husababisha uavyaji mimba usiokuwa salama na kwa kuzuia mimba kwa walio na hatari kuu
udhibiti wa uzazi huboresha kuishi kwa mtoto katika ulimwengu unaokua kwa kuacha nafasi kubwa kati ya mimba
katika idadi hii ya watu matokeo huwa mabaya zaidi mama anaposhika mimba kati ya miezi kumi na nane ya baada ya kujifungua
kuchelewesha mimba baada ya kuharibika kwa mimba hata hivyo hakuonekani kupunguza hatari na wanawake hushauriwa kujaribu kushika mimba katika hali hii wakati wowote wanapokuwa tayari
mimba za utotoni yaani za wasichana wadogo huwa katika hatari kuu ya matokeo mabaya pamoja na kuzaa kabla ya wakati kuzaa mtoto aliye na uzito wa chini na kifo cha mtoto
nchini marekani asilimia ya mimba kwa walio kati ya miaka na ni zile zisizopangwa
mafundisho ya ngono kwa kina na utumiaji wa kontraseptivu huwa bora katika idadi ya mimba katika kikundi hiki cha umri
katika nchi zinazokua udhibiti wa uzazi hukusudia ongezeko la uchumi kwa sababu ya kuwepo kwa watoto wachache wategemezi na hivyo mama hushiriki katika utendakazi
mapato ya wanawake rasilimali uzito wa mwili na kielelezo cha mwili na usomaji wa watoto vinaweza vikaongezeka kukiwa na udhibiti wa uzazi
upangaji uzazi wa kisasa ni njia bora zaidi kwa afya
kwa kila dola inayotumiwa umoja wa kimataifa hukadiria kuwa karibu dola mbili hadi sita huwekezwa
huwekezaji huu huhusiana na uzuiaji wa mimba zisizopangwa na upunguzaji wa maradhi ya kuambukizana
ilhali mbinu zote zinaleta manufaa ya kifedha matumizi ya iud za shaba zilisaida katika uwekezaji
kufikia mwaka gharama yote ya matitabu ya ujauzito kuzaa na utunzaji wa mtoto mchanga nchini marekani ni takribani dola kwa kuzaa kupitia uke na dola kupitia upasuaji
kwa mtoto aliyezaliwa mwaka familia ya kawaida nchini marekani hutumia dola kwa zaidi ya miaka kumlea
kote ulimwenguni kufikia mwaka karibu asilimia ya waliokuwa wameolewa na kupata watoto walitumia udhibiti wa uzazi
namna ambavyo mbinu mbalimbali hutiwa hutofautiana katika nchi
mbinu ya kawaida katika nchi zilizoendelea ni kondomu na dawa ya kumeza ilhali barani afrika ni dawa ya kumeza na kule amerika kusini na asia ni ufungaji wa uzazi
katika nchi zinazoendelea asilimia ya udhibiti wa uzazi ni kupitia ufungaji wa uzazi wa kike asilimia ni kupitia iud asilimia ni kupitia dawa ya kumeza asilimia ni kupitia kondomu na asimia ni kupitia ufungaji uzazi wa kiume
wakati inatumika mara chache kwa nchi zilizoendelea kuliko zile zinazoendelea kufikia mwaka wanawake zaidi ya milioni walikuwa wakitumia iud uepukanaji wa ngono wakati wa kuwa na uwezo wa kupata mimba unatumiwa na wanawake wanaoendelea kuzaa karibu asilimia 
 na kutumika sana kwa asilimia kule amerika kusini
kufikia mwaka asilimia ya wachumba walikuwa wanatumia mbinu ya kiume ya kuzuia mimba mojawapo kati ya kondomu au utoaji wa mrija wa mbegu hali nyingi zikiwa katika nchi zilizoendelea
matumizi ya kudhibiti uzazi kwa kutumia njia ya wanaume imepungua kati ya mwaka wa na 
matumizi ya dawa za kuzuia mimba kwa wanawake kusini mwa jangwa la sahara yameongezeka kutoka karibu asilimia mwaka hadi karibu asilimia mwaka 
hapo watu waligundua ya kwamba tabia za shaba zinaboreshwa kwa kuongeza kiasi cha stani pamoja na shaba
hii inasababisha milioni ya mimba zisizopangwa na vifo hivi vya kina mama kila mwaka
baadhi ya sababu za wanawake kutokuwa na huduma ya udhibiti ni sababu za kidini na kisiasa ilhali umaskini huchangia pia
kwa sababu ya sheria za utoaji mimba kusini mwa jangwa la sahara wengi hutafuta watoaji mimba wasiokuwa na kibali kwa mimba zisizopangwa inayosababisha karibu asimilia ya utoaji mimba unaoitwa si salama kila mwaka
ebers papyrus ya misri kutoka na kahun papyrus kutoka kk zina maelezo kuhusu udhibiti wa kuzaa matumizi ya asali matawi na nyuzi za pamba ya acacia zinazowekwa ukeni ili zizuie mbegu ya kiume
michoro ya zamani ya misri yanaonyesha matumizi ya kondomu
hali ya kutoa kiungo cha kiume wakati wa tendo la ndoa kwa kilatini coitus interruptus inasimuliwa na kitabu cha mwanzo kama njia ya kudhibiti uzazi wakati onan hutoa mbegu za kiume kumwaga chini ili asimpatie mtoto bibi ya kakaye aliyekufa tamar
inaaminika kuwa hapo zamani nchini ugirikisilphium ilitumiwa kudhibiti uzazi kwa sababu ya kudumu na ubora wake ulivunwa hadi ukaisha
katika ulaya ya leo juhudi za kutoa mimba unachukuliwa kama uovu na kanisa katoliki
inaaminika kuwa wanawake hadi leo bado hutumia baadhi ya mbinu za kudhibiti uzazi kama vile coitus interruptus na kuingiza mizizi ya lily na rue katika ukeni na zaidi ya hayo uuaji wa mtoto mchanga baada ya kuzaliwa
casanova wakati wa kuchipuka upya kwa italia alielezea jinsi ya kutumia ngozi ya kondoo kuzuia ujauzito hata hivyo upatikanaji wa kondomu haikutokea hadi karne ya 
mwaka richard richter alitengeneza kifaa cha kuweka ndani ya uterasi kutokana na uzi nyororo ya utumbo ambacho kilitengenezwa zaidi na kuuza nchini ujerumani na ernst gr fenberg mwishoni mwa miaka ya 
mnamo margaret sanger alifungua kituo cha kwanza cha kudhibiti uzazi nchini marekani iliyosababisha akamatwe
mwanamke huyo alikuwa pia mtetezi wa ubaguzi wa rangi na kulenga kupunguza wanegro na wengineo hii ilifuatiwa na kituo cha kwanza barani ulaya mwaka kilichofunguliwa na marie stopes
gregory pincus na john rock kwa msaada wa planned parenthood federation of america walitengeneza vidonge vya dawa vya kudhibiti uzazi miaka ya iliyoanza kuuzwa kwa umma miaka ya 
dawa za kutoa mimba zilianza kutumika badala ya utoaji mimba kwa njia ya upasuaji kwa kuwepo kwa prostaglandin analog na kuwepo kwa mifepristone miaka ya 
baadhi ya maafikiano kuhusu haki za kibinadamu yanadai serikali zitoe huduma na maelezo ya upangaji uzazi
serikali ikikosa kutekeleza inaweza kulaumiwa kwa kuvunja sheria za kimataifa
miungano ya kimataifa yalizindua kikundi cha every woman every child kinachoshughulikia taratibu za kina mama za kupata dawa za kuzuia mimba
shughuli hii inalenga kuongeza wanawake wanaotumia mbinu mpya za kuzuia mimba kwa milioni katika nchi zilizo maskini kufikia mwaka 
vile vile wanataka kuruhusu hata wasichana wadogo wajitafutie dawa za kuzuia mimba bila ruhusa ya wazazi
dini zinatofautiana sana kuhusu maadili ya udhibiti wa uzazi
kanisa katoliki hukubali tu uzazi wa mpango kwa njia za kisayansi bila teknolojia ingawa waumini wengi katika nchi zilizoendelea hukubali na kutumia mbinu nyingine
miongoni mwa waprotestanti kuna mitazamo tofauti kutoka wale wasiokubali hadi wanaokubali mbinu zote za kudhibiti uzazi
mtazamo wa uyahudi hutoka kwa madhehebu kali ya waorthodoksi wa kiyahudi hadi kwa wayahudi wa mageuzi katika uislamu dawa za kupanga uzazi zinakubalika ikiwa hazidhuru afya ingawa matumizi yake hukataliwa na wengine
kurani haitoi maelezo yoyote kuhusiana na uadilifu wa kupanga uzazi lakini zina maelezo yanyohimiza watoto
wahindu wanaweza kutumia upangaji uzazi wa kawaida na wa kisasa
mtazamo wa kawaida wa wafuasi wa buddha ni kuwa uzuiaji wa mimba unakubalika lakini utoaji baada ya kutungwa mimba haikubaliki
tarehe septemba ni siku ya ulimwengu ya kupanga uzazi iliyotengwa kwa uhamasishaji na uboreshaji wa elimu kuhusu afya ya kuzaa na ngono ikiwa na lengo la dunia ambayo mimba inahitajika
kuna idadi kadhaa ya matatizo ya kawaida kulingana na ngono na ujauzito
usafishaji baada ya kufanya ngono si mbinu mwafaka wa kupanga uzazi
vile vile huhusishwa na baadhi ya matatizo ya kiafya na kwa hivyo haipendekezwi
wanawake wanaweza kuwa wajawazito mara ya kwanza anaposhiriki ngono na katika hali yoyote ya ngono
kuna uwezekano ingawa si rahisi kuwa mjamzito wakati wa hedhi
uboreshaji wa upangaji uzazi kwa mbinu zinazoendelea zinahitajika kwa sababu karibu nusu ya wanaopata mimba kwa bahati mbaya wanatumia upangaji uzazi wakati huo
baadhi ya mbinu tofauti tofauti za uzuiaji mimba zinachunguzwa ikijumuisha pamoja kondomu bora ya wanawake daftramu doa lililo na projesteroni pekee na pete ya ukeni iliyo na projesteroni refu
pete ya ukeni huwa bora kwa miezi au na inapatikana katika baadhi ya maeneo duniani
kuna mbinu kadha za kutekeleza uangamizaji wa vimelea kwa kuchunguza seviksi
moja inahusisha uwekaji wa quinacrine ndani ya uterasi inayosababisha kovu na kutoweza kupata mimba
ingawa utaratibu huo ni rahisi na haihitaji upasuaji kuna wasiwasi kuhusu madhara ya muda mrefu
bidhaa nyingine ya polidocanol inayofanya kazi sawa inachunguzwa
kifaa kinachoitwa essure inayopanuka na kufunga inapowekwa ndani ya fallopio ilikubaliwa marekani mwaka wa 
mbinu za kiume za kudhibit uzazi zinajumuisha kondomu ukataji na utoaji wa mrija
wanaume kati ya asilimia na wanaoweza kuzalisha hutumia homoni za kudhibiti uzazi ikiwa wanaweza kupata
idadi ya mbinu za homoni na zisizo za homoni zinafanyiwa majaribio na kuna baadhi ya utafiti unaochunguza uwekezano wa chanjo ya kontraseptivu
mbinu ya upasuaji wa kugeuza inayochunguzwa ni reversible inhibition of sperm under guidance risug inayojumuisha huiingizaji wa polymer gel styrene maleic anhydride kwa dimethyl sulfoxide katika vas deferens
ukidungwa sindano na sodium bicarbonate hutoa dawa na hurudisha uwezo wa kuzaa tena
nyingine ni intravas device inayohusisha uwekaji wa urethane ndani ya vas deferens ili izuie
mchanganyiko wa androgen na progestin huleta matumaini kwa selective androgen receptor modulator
ultrasound na mbinu za kupasha moto makende zimefanyiwa uchunguzi wa kwanza
upakaji unayojumuisha utoaji wa baadhi ya sehemu za viungo vya uzazi ni mbinu inayofanywa mara nyingi kwa wanyama
hifadhi za wanyama huhitaji taratibu hizi kama mkataba wa kuchukua
udhibiti wa uzazi huchukuliwa kama njia mbadala ya kupunguza idadi ya wanyama wa mwituni
chanjo za kontraseptivu zimepatikana kuwa na ubora kwa idadi fulani ya wanyama
fabrice patient kwizera machi bujumbura ni msanii wa maigizo na filamu kutoka nchini burundi
katika historia ya tasnia ya filamu nchini burundi kwizera anajulikana kua ameigiza katika filamu fupi kutoka inchini congo inayo itwa viva riva
fabrice alianza masomo yake katika shule ya msingi ya cibitoke na kuendela na masomo ya sekondari huko municipal lycee of cibitoke na baadae kupata uhamisho katika shule moja jijini bujumbura iitwayo lake tanganyika lycee
alivyomaliza kidato cha mwisho ndipo alianza shuli za kucheza filamu alipo kutana na mutayarishaji ivan goldschmidt kutoka inchini ubelgiji
samaria kwa kiebrania shomron kwa kiarabu as s mirah ni jina la eneo la milimamilima katikati la nchi inayoitwa israeli au palestina
jina samaria linatokana na lile la mji mkuu wa ufalme wa israeli
kadiri ya fal jina la mji lilitokana na lile la shemer aliyemuuzia mfalme omri eneo kwa ajili ya kuuanzisha kama makao makuu kk hivi badala ya tirza
kadiri ya biblia waisraeli waliteka eneo hilo la kanaani na kulikabidhi kwa kabila la yosefu
eneo lilitekwa na waashuru mwaka kk hivi nao wakahamisha wakazi wake hadi mesopotamia
shilo ulikuwa mji wa zamani unaotajwa katika biblia ya kiebrania karibu na khirbet seilun kusini kwa tirza
nabii yeremia alichukua shilo kama kielelezo cha maangamizi yatakayolipata hekalu la yerusalemu kutokana na waisraeli kutokubali ujumbe wa toba aliowaletea kutoka kwa mungu
thesalonike kwa kigiriki thessaloniki ni mji wa pili wa ugiriki kwa ukubwa ukiwa na wakazi sensa ya mwaka ambao wanafikia katika eneo zima la mji
uko upande wa kaskazini wa nchi na kuwa makao makuu ya mkoa wa makedonia
una historia ndefu na tukufu ikiwa ni pamoja na kutembelewa na mtume paulo aliyeanzisha huko mojawapo kati ya jumuia za kwanza za ukristo barani ulaya
pia unajulikana kwa nyaraka mbili alizowaandikia hao wakristo wachanga ambazo ya kwanza yake ni andiko la kwanza kabisa katika utunzi wa agano jipya
abeli au habili ni jina la mtu anayetajwa na biblia kama mwana wa pili wa adamu na eva na kama binadamu wa kwanza kufa akiwa ameuawa na kaka yake kaini kwa kijicho
habari hizo zinapatikana katika kitabu cha mwanzo lakini abeli alitajwa pia na yesu kama mfiadini wa kwanza math 
kurani inasimulia habari hiyo bila kumtaja abeli 
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
karne ya kk kabla ya kristo ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe januari kk na kuishia tarehe desemba kk
desiderius erasmus wa rotterdam rotterdam leo nchini uholanzi oktoba basel leo nchini uswisi julai anayejulikana kifupi kama erasmus tu alikuwa mholanzi aliyechangia sana tapo la renaissance pia padri na mwanateolojia wa kanisa katoliki aliyehimiza urekebisho wake
erasmus alikuwa msomi mkubwa aliyeweza kuandika kwa kilatini fasaha
akitumia mbinu za kitaalamu aliandaa matoleo mapya ya agano jipya kwa lugha hiyo na kwa kigiriki
mafundisho yake mbalimbali yaliyojitokeza katika vitabu maarufu yaliandaa mwanzo na uenezi wa uprotestanti ingawa mwenyewe alikataa kuuunga mkono
fransis bacon januari aprili alikuwa mwingereza maarufu upande wa falsafa siasa sayansi sheria hotuba na uandishi
baada ya kushika nafasi muhimu serikalini aliacha urithi wake hasa upande wa sayansi kama mtetezi na mtumiaji wa mbinu ya kisayansi wakati wa mapinduzi ya kisayansi akidai kila jambo lithibitishwe kwa majaribio
alifariki kwa kichomi wakati wa kujaribu namna ya kutunza nyama kwa kutumia barafu
chuo kikuu ni taasisi ya elimu ya ngazi ya juu ambako wanafunzi wanafundishwa na wataalamu wa fani mbalimbali ambao hufundisha pamoja na kuendesha uchunguzi wa elimu mpya
wanafunzi husoma kwenye chuo kikuu kwa shabaha ya kupata elimu hadi kupita mitihani ya stashahada au digrii kama vile ya bachelor ya kwanza ya master ya pili na ya dokta ya tatu
siku hizi chuo kikuu kinatakiwa kuwa na sifa kadhaa za kukitofautisha na vyuo au taasisi nyingine kama vile jamii katika tamaduni mbalimbali zilianzisha taasisi maalumu kwa elimu ya ngazi ya juu
kati ya vyuo vya kwanza vinayofanana kiasi na chuo kikuu cha kisasa kuna hasa taasisi katika uhindi ugiriki ya kale uajemi ulaya na nchi za kiislamu
mfumo wa kufundisha na kuratibu elimu ulio msingi wa vyuo vikuu vya kisasa ulianza hasa katika ulaya ya karne za kati
vyuo hivi vya ulaya viliendelea kuwa mahali pa maendeleo na kukuza sayansi ya kisasa
kutoka hapa mfumo wa chuo kikuu pamoja na utaratibu wa ngazi zake za elimu ulisambaa kote duniani
kitovu cha kwanza cha elimu ya hali ya juu barani afrika kilikuwa maktaba ya aleksandria nchini misri lakini ilikuwa taasisi ya kukusanya vitabu na mahali pa uchunguzi si mafundisho
kihistoria vyuo vya kwanza vilivyotoa mafundisho kwenye hali ya juu ya kimataifa ya wakati wake vilikuwa chuo cha al karaouine mjini fes moroko tangu mwaka bk na al azhar mjini kairo misri tangu mwaka 
upande wa kusini kwa sahara ni madrasa ya sankore mjini timbuktu mali iliyotoa mafundisho ya hali ya juu kuanzia takriban mwaka 
vyuo vikuu vya kisasa vilianzishwa na wamisionari katika karne ya nchini sierra leone na afrika kusini vilianzishwa kama vyuo vya ualimu na kuendelea kuwa vyuo vikuu kamili
chuo kikuu cha kwanza katika afrika ya mashariki kilikuwa chuo kikuu cha makerere ambacho ni chuo mama cha vyuo vya nairobi na dar es salaam
siku hizi ni hasa vyuo vikuu vya afrika kusini vinavyothaminiwa kuwa bora katika bara la afrika
orodha ya utathmini wa vyuo vikuu bora barani afrika kwa mwaka ni kama ifuatayo ni jina la kata ya wilaya ya kibaha katika mkoa wa pwani tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya mkuranga katika mkoa wa pwani tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya rufiji katika mkoa wa pwani tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya mafia katika mkoa wa pwani tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya kinondoni katika mkoa wa dar es salaam tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya ilala katika mkoa wa dar es salaam tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya temeke katika mkoa wa dar es salaam tanzania
mfalme yekonia kwa kiebrania yekonia au yehoiakin pia kifupi konia alikuwa mtawala wa ufalme wa yuda kutoka ukoo wa daudi
alitawala miezi mitatu tu desemba kk machi kk baada ya baba yake mfalme yehoyakimu huku mji wa yerusalemu ukiwa umezingirwa na jeshi la mfalme nebukadneza ii kutoka babuloni
mji ulipotekwa aliondolewa madarakani fal na kupelekwa uhamishoni alipokaa gerezani miaka 
hatimaye alitolewa na kuwa mgeni wa mfalme wa babuloni hadi kifo chake fal habari hiyo imeandikwa mwishoni mwa kitabu cha pili cha wafalme kama utangulizi wa ukombozi wa wayahudi wote
kama alivyotabiri nabii yeremia yer hakuna mzao wake aliyetawala tena
jehoyakimu kwa kiebrania yehoyakim yule ambaye yhwh amemuinua kk kk alikuwa mtu wa ukoo wa daudi aliyetawala ufalme wa yuda kwa miaka kk hadi kifo chake
mwana wa mfalme yosia kabla ya kutawazwa na farao neko ii aliitwa eliakimu eliakim
alikataa kufuata maelekezo ya nabii yeremia hata akachana na kuchoma maandishi aliyomtumia yer 
alifariki huku mji wa yerusalemu umezingirwa na jeshi la nebukadneza wa babuloni
uhuru wa taalumu humaanisha haki mbalimbali za binadamu pamoja na wajibu wa pekee vinavyostahili kupatikana kwa shughuli na maisha ya vyuo vikuu pamoja na mafundisho na uchunguzi wa sayansi kwa jumla
kutambua dunia na hali halisi hutegemea na kupatikana kwa mifumo mbinu na mawazo mengi iwezekanavyo kwa wachunguzi wengi bila mipaka
katika historia ya sayansi imeonekana ya kwamba miiko ya kijamii ya kiutamaduni ya kisiasa au ya kidini ni vikwazo kwa maendeleo ya sayansi na kwa kazi ya kuboresha elimu kwa jumla
kwa hiyo jamii zilizokubali uhuru wa taaluma ziliendelea vizuri kuliko jamii zilizojaribu kupiga marufuku maswali mafundisho au mbinu za uchunguzi fulani
kwa mfano katika mfumo wa ukomunisti serikali ya umoja wa kisovyeti urusi hadi ilijaribu kutawala kazi ya vyuo
tokeo mojawapo lilikuwa mnamo miaka ya chini ya udikteta wa stalin ya kuwa profesa mmoja wa biolojia kwa jina trofim lysenko aliyepinga mafundisho ya mageuko ya spishi ya darwin akidai nadharia yake ililingana na mafundisho ya chama cha kikomunisti
wataalamu wengi wa kirusi waliofundisha kinyume walifukuzwa kazi au hata kufungwa jela na matumizi ya nadharia yake yalisababisha uharibifu wa mavuno na hata kipindi cha njaa
ukandamizaji wa majadiliano ya kitaalamu ulikuwa hasara kwa urusi na pia china ya kikomunisti ambako nadharia ya lysenko ilipokelewa
uhuru wa taaluma si sehemu ya sheria ya kimataifa
kuna mapendekezo tu ya unesco ya mwaka yanayokazia haki ya walimu kwenye ngazi ya vyuo vikuu kuwa na uhuru wa taaluma academic freedom kuna nchi mbalimbali zilizoeleza uhuru wa taaluma katika katiba za nchi au sheria kuhusu vyuo vikuu
nchi zinazokazia uhuru wa kitaaluma zinaachia vyuo pia mamlaka ya kujitawala katika shughuli za kutumia bajeti yake kuteua maprofesa na kuamua juu ya silabasi za fani mbalimbali
hata hivyo nchi nyingi zinatunza haki ya serikali kuingilia kati kazi ya vyuo vikuu na kutumia taratibu mbalimbali za kuamulia kuhusu mafundisho mbalimbali pia kuachisha kazi walimu kwa sababu za kisiasa
kanisa katoliki liliweka utaratibu kwa vyuo vikuu vya kikatoliki katika tangazo sapientia christiana hekima ya kikristo linalokazia uhuru wa mafundisho na uchunguzi wa kweli katika mipaka ya neno la mungu jinsi linavyofundishwa na ualimu wa kanisa
lugha ya ishara pia saini lugha au tu kusaini ni lugha ya mawasiliano ambayo inatumia mwongozo na lugha ya mwili kwa kufikisha maana kinyume na acoustically ilifikia ruwaza sauti
hii inaweza kuhusisha wakati huo huo kuchanganya maumbo mkono mwelekeo na harakati ya mikono mikono au mwili na usoni kwa fluidly kueleza mawazo ya msemaji
wao kushiriki yanayofanana wengi na lugha amesema wakati mwingine lugha ya mdomo ambayo hutegemea hasa juu ya sauti ambayo ni kwa nini wataalamu wa lugha kufikiria wote wawili kuwa lugha ya asili lakini pia kuna baadhi ya tofauti kubwa kati ya lugha saini na amesema
matatizo ya kusikia kusikia hasara au uziwi ni sehemu au jumla ya kukosa uwezo wa kusikia
ni unasababishwa na mambo mbalimbali ikiwa ni pamoja lakini si mdogo kuzeeka yatokanayo na kelele ugonjwa au kemikali na maumivu ya kimwili au mchanganyiko wa haya
audiometry kusikia kupima zinaweza kutumika kuamua ukali wa kuharibika kwa kusikia
wakati matokeo ni walionyesha katika decibels descriptor kimwili kusikia hasara ni kawaida kama kali kali wastani wastani kiasi kali kali au makubwa ilivyoelezwa
conceptually kusikia hasara ni kawaida alipewa na mtu ambaye wakati fulani katika maisha hakuwa na kuharibika kwa kusikia
kuna idadi ya hatua ambayo inaweza kuchukuliwa ili kuzuia kupoteza kusikia hasa ukwepaji kutoka yatokanayo na kelele mawakala kemikali na maumivu ya kimwili
lakini katika baadhi ya kesi kama vile kutokana na ugonjwa ugonjwa au genetics ni vigumu kubadili au kuzuia
maendeleo ya teknolojia yanafanywa kuendelea kuboresha kusikia ya wale ambao ni kusikia kuharibika
kumekuwa na maendeleo katika usimamizi wa dawa ya kusikia katika kukabiliana na tusi kutoka yatokanayo na kelele mawakala kemikali au maumivu ya kimwili
tell me it s real ni jina la kutaja wimbo uliorekodiwa na waimbaji wa muziki wa r b kutoka nchini marekani k ci jojo
kibao hiki kilitayarishwa kwa ajili ya albamu ya pili ya k ci jojo it s real 
herode antipa kwa kigiriki h r d s antipatros alikuwa mtawala wa galilaya na perea katika karne ya 
alizaliwa na mfalme herode mkuu kabla ya mwaka kk akafariki uhamishoni baada ya mwaka bk
anajulikana hasa kutokana na habari zake zinazosimuliwa katika agano jipya ambamo injili hasa ile ya luka zinaeleza alivyoagiza yohane mbatizaji akatwe kichwa na alivyomrudisha yesu kwa ponsyo pilato siku ya ijumaa kuu ya mwaka hivi
herode agripa kwa kigiriki herodes agrippas kk bk alikuwa mfalme wa sehemu kubwa ya palestina katika karne ya kutoka ukoo wa herode mkuu babu yake
baba yake alikuwa aristobulo iv na mama yake berenike
jina lake la kuzaliwa lilikuwa marcus julius agrippa ambalo alipewa kwa heshima ya mwanasiasa wa roma marcus vipsanius agrippa
ndiye anayesemwa katika matendo ya mitume agano jipya biblia ya kikristo hasa kama muuaji wa yakobo mkubwa muda mfupi kabla hajafa mwenyewe
kumbe mwandishi wa kiyahudi yosefu flavio anamsifu na kumuita agripa mkuu
peter seamus lorcan o toole agosti desemba alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini ireland
yeye ni mama wa mwanamuziki lenny kravitz nyanya wa mwigizaji zo kravitz na bintiamu wa al roker kutoka today show ya nbc
sherman alexander hemsley februari julai alikuwa mwigizaji mmarekani aliyejulikana zaidi kama george jefferson katika mifululizo ya cbs all in the family na the jeffersons na kama mhudumu ernest frye katika mfululizo wa nbs amen
yeye aliigiza pia bosi wa kuogofya wa earl sinclair triseratopsi aliyepewa jina b
richfield kwenye tamthilia ya futuhi ya jim henson dinosaurs
hipoliti wa roma alikuwa mwanateolojia muhimu zaidi wa kanisa la roma katika karne ya 
lakini alipendelea kuandika kwa kigiriki kuliko kwa kilatini ambacho kilikuwa kinazidi kutumika katika kanisa hilo badala ya lugha ya kimataifa iliyotumika tangu wakati wa mitume petro na paulo
inasemekana alianza kushindana na mapapa wa wakati wake kuhusu toba ya walioasi katika dhuluma za serikali ya dola la roma dhidi ya wakristo
anatajwa kama antipapa wa kwanza kwa kuanzisha farakano
hata hivyo habari hii na nyingine nyingi juu yake hazina hakika
hatimaye alipatana na papa pontian wakiwa uhamishoni katika kisiwa cha sardinia walipofia dini yao
ndiyo sababu anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini hasa tarehe agosti
maandishi yake yana umuhimu mkubwa upande wa teolojia wa liturujia na wa sheria za kanisa vilevile
sheria za kanisa ni taratibu zilizokubaliwa na mamlaka ya kanisa katika kuendesha shughuli zake za ndani na za nje
awali sheria za namna hiyo zilitolewa na mitume wa yesu halafu na waandamizi wao hasa maaskofu waliokusanyika katika mitaguso na sinodi mbalimbali umuhimu wa sheria hizo ni tofauti kadiri ya madhehebu husika
kanisa katoliki la kigiriki la serbia ni mojawapo kati ya madhehebu ya ukristo wa mashariki yenye ushirika kamili na papa na kanisa katoliki lote
linafuata mapokeo ya ukristo wa ugiriki na kutumia liturujia ya ugiriki
kuanzia mwaka linaenea katika nchi ya serbia tu likiwa na waamini wengi wao wakiwa waruteni
kim hugo leonel niko cesarion alizaliwa julai ni mwimbaji wa mwanamuziki wa uswidi
night at the opera ni albamu ya kwanza ya bendi queen ambayo ilitolewa mnamo mwezi wa julai katika mwaka wa 
carlton williams bongo juma novemba novemba alikuwa msanii wa muziki wa hip hop kutoka mjini nairobi huko nchini kenya
alifahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama k rupt
alikuwa akifanyia shughuli zake katika studio ya ogopa deejays
k rupt aliuawa na jelaha la pigo moja la risasi akiwa katika basi dogo matatu akiwa anatokea nanyuki akielekea nakuru
k rupt alipanda basi hilo kwa lengo la kwenda kufanya tamasha lake huko mjini nakuru
wanyang anyi hao walipanda basi hilo na kutoa agizo kwa dereva asimamishe gari katika eneo la karuga kama kilomita saba hivi kutoka kando ya barabara
mashuhuda walieleza ya kwamba k rupt aliyekomea umri wa miaka alikuwa akibishana na majambazi hao ambao pia ndiyo waliomtandika risasi na kumuua kwa riasi moja tu
waliutupa mwili wake katika msitu wa laikipia kulingana na taarifa ya polisi
mwaka kogwa ni mojawapo ya sherehe za mila ya watu wa visiwa vya zanzibar pemba na unguja
inasemekana sherehe hizi zilianzishwa katika visiwa vya zanzibar kutokana na miingiliano ya kitamaduni kati ya wenyeji wa visiwa vya zanzibar na baadhi ya watu waliotokea iran ambao walihamia waliishi na kuingiliana na wenyeji wa visiwa hivi
mwaka kogwa ni sherehe ambazo pamoja na mambo mengine zinaashiria kuingia mwaka mpya wa kiswahili
tarehe hasa ya kuanzishwa kwa shrehe hizi haijulikani
ila ni sherehe zimeshakuwepo kama sehemu ya mila za kale za wenyeji wa zanzibar kwa zaidi ya mamia ya miaka sasa
hivi sasa sehemu pekee ambazo sherehe hizi bado zinaendelezwa ni maeneo ya kisiwa cha kojani pemba pamoja na maeneo ya makunduchi unguja
 julai mjini tripoli lebanon ni mwimbaji wa kiislamu r b kutoka nchini uswidi
pia ni mtunzi wa nyimbo na mtayarishaji wa muziki vilevile
alitoa albamu yake ya kwanza iliyokwenda kwa jina la thank you allah albamu iliyotamba kimataifa na yenye mafanikio na vilevile ina athira ya dini ya kiislamu mnamo 
akatoa albamu yake ya pili forgive me mnamo tar
jongo pia inayojulikana kamapodagra inapohusisha kidole gumba cha mguu huwa hali ya kimatibabu
hali hii huchangia takriban asilimia ya maambukizi yote
jongo pia hujitokeza kama tofasi mawe ya figo au nefropathi ya figo
jongo pia husababishwa na ongezeko la viwango vya asidi ya mkojo katika damu ambayo huganda
fuwele huwekezwa kwenye viungo kano na tishuzilizo karibu
jongo hutambulika fuwele zinapogunduliwa katika kiowevu cha jointi
matibau ya kutumia dawa zisizo na steroidi zinazoondoa inflamesheni steroidi au kolkisini huimarisha afya
punde tu maambukizi yanapopunguka kiwango cha asidi ya mkojo kinaweza kushushwa kwa kubadili mienendo ya kiafya
watu wanaopata maambukizi mara kwa mara wanaweza kupendekezewa allopurinol au probenecid ili kuzuia dalili kwa muda mrefu
ugonjwa huu huathiri takriban asilimia moja hadi mbili ya watu wamagharibi katika wakati fulani maishani mwao
hali hii inahusika na kuongezeka kwa visababishi hatari katika uma
usumbufu wa umetaboli ambao ni mkusanyiko wa matatizo ya kimatibabu ambayo yanapotokea kwa pamoja huongeza hatari ya kupata magonjwa ya moyo na mishipa ya damu na kisukari matarajio ya urefu wa maisha marefu na mabadiliko ya lishe ndivyo vipengele vikuu vya hatari ya kupata ugonjwa huu
jongo ilikuwa ikijulikana kihistoria kama ugonjwa wa wafalme au matajiri
jongo inaweza kujitokeza kwa njia mbali mbali ingawa ile iliyo ya kawaida zaidi ni athritisi inayosababisha inflamesheni jointi nyekundu iliyofura na yenye joto na uchungu inayojirudia mara kwa mara
jointi ya metatasu na falaniksi katika mzizi wa kidole gumba cha mguu huathirika mara nyingi ambapo inajumuisha nusu ya visa vyote viungo vinginge kama visigino magoti vifundo na vidole vya mikono vinaweza kuathirika pia
maumivu ya jointi huanza kwa muda wa saa na wakati wa usiku
dalili hizi hutokea usiku kwa sababu ya kiwango cha chini cha joto mwilini
dalili zingine zinazoweza kutokea ni kama vile uchovu na kiwango cha juu cha homa
kiwango cha juu cha asidi ya mkojo katika damu kwa muda mwingi hipaurikemia kinaweza kusababisha dalili zingine kama vile uwekezaji wa fuwele gumu za asidi ya mkojo zisizo chungu ziitwazo tofasi
tofasi inayokua kwa kasi inaweza kusababisha arthritisi ya muda mrefu kutokana na mifupa kuisha kiwango cha juu cha asidi ya mkojo katika damu pia kinaweza kusababisha mawe kutokea katika figo
jambo hili husababisha kuundika kwa mawe likifuatiwa nanefropathi ya figo
hali hii husababishwa na vipengele kadhaa ikiwa ni pamoja na chakula na sifa za kibaolojia
jongo pia inaweza kusababishwa na mwili kutoweza kuondoaya figo chumvi za asidi ya mkojo
rejeo review glandi za figo ambazo haziondoi asidi ya mkojo ya kutosha ni kisababishi kikuu cha hipaurikemia kwa takriban asilimia tukio hizi
kuwepo kwa asidi nyingi ya mkojo katika damu ni kisababishi katika visa vya chini ya asilimia rejeo lancet takriban asilimia ya watu wenye hipaurikemia hupata jongo katika wakati fulani maishani mwao
hatari ya kupata jongo hutofautiana kulingana na hali ya hipaurikemia
wakati asidi ya mkojo katika damu ni kati ya na mol na 
 mg dl hatari ya kupata jongo ni asilimia 
 kwa mwaka
watu walio na kiwango cha asidi ya mkojo katika damu cha zaidi ya mol mg dl wako katika hatari ya asilimia 
 ya kupata jongo
asilimia ya visababishi vyote vya jongo hutokana na lishe
unywaji pombe vinywaji vyenye sukari nyingi ya kifraktosi nyama na chakula cha baharini kinaweza kuchangia kuwepo kwa ugonjwa huu
visababisha vingine ni pamoja na majeraha ya mwili na upasuaji
utafiti wa hivi karibuni umefutilia mbali imani kuhusu vipengele vya lishe ambavyo kwa wakati mmoja viliaminiwa kusababisha ugonjwa huu
utumiaji wa mboga iliyo napurini k
maharagwe mbaazi dengu na mchicha na protini kwa jumla haiwezi kuchangia kuwepo kwa jongo
utumiaji wa kahawa vitamini c na vyakula vya asili ya maziwa pamoja na kufanya mazoezi ya mwili yameonekana kupunguza hatari kupata ugonjwa huu
hii inaminiwa kuwa ni kwa sababu ya uwezo wake wa kupunguza kupinga insulini
vipengele vya kibayolojia vilivyorithiwa huusika kwa asilimia ya mabadiliko katika kiwango cha asidi ya mkojo
jeni mbili ziitwazo slc a na abcg kwa kawaida huhusishwa na jongo
mabadiliko katika jeni hizi yanaweza kuzidisha maradufu hatari ya kupata ugonjwa huu
mara nyingi jongo hutokea pamoja na matatizo mengine ya kimatibabu
sindromu ya kimetaboli muungano wa unene wa kupindukia wa fumbatio shinikizo la juu la damu ukinzani wa insulini na kiwango cha mafuta kisicho cha kawaida hutokea kwa karibu asilimia ya visa vyote
hali zingine zinazotokea kufuatia jongo ni pamoja na polisthemia sumu ya ledi matatizo ya figo anemia ya haemolitiki soriasisi na uhamisho wa ogani yote
hatari ya wanaume kupata jongo huzidi mara tatu ikiwa wana kielezo cha uzani wa mwili cha zaidi ya 
utumizi wa muda mrefu wa pombe iliyo na ledi huchangia katika kuugua jongo kwa sababu ya mathara ya ledi kwenye utendakazi wa figo
sindromu ya lesch nyhan mara nyingi huusishwa na athritisi ya jongo hata hivyo kipimo kidogo cha hydrochlorothiazide hakionekani kuongeza hatari ya kupata ugonjwa huu dawa zingine zinazohusishwa na kusababisha jongo ni niacin na aspirin asidi ya acetylsalicylic
dawa zinazokandamiza kingamwili ciclosporin na tacrolimus pia huhusishwa na jongo
matumizi yatacrolimus pamoja na hydrochlorothiazide huwa na uwezekano mkubwa wa kupata jongo
jongo ni hali inayotokana na umetaboli wa purini na hutokea wakati kipengele chake cha mwisho asidi ya mkojo huganda kama monosodiamu ya figo
damu huwekeza fuwele hizi kwenye jointi kano na kwenye tishu zilizo karibu
upoteaji wa urikesi katika harakati ya kubadilika katika binadamu na jamii ya nyani umefanya hali hii kuwepo kwa wingi
vichochezi vinavyofanya asidi ya mkojo kulimbikizana katika damu havijaeleweka vyema
ingawa asidi hii inaweza kuganda katika kiwango cha kawaida kuna uwezekano mkubwa wa kuganda kiwango chake kinapoongezeka
ongezeko la kutuama wakati wa baridi hueleza kwa kadri sababu ya kuathiriwa kwa jointi za miguu mara nyingi
mabadiliko ya kasi ya asidi ya mkojo hutokea kufuatia vipengele kadhaa ikiwemo jeraha upasuaji kimotherapi diuretiki na kusitisha au kuanzisha allopurinol
katika mtu mwenye hipaurikemia na podagra klasiki jongo inaweza kutambuliwa na kutibiwa bila kufanya uchunguzi zaidi
ikiwa kuna tashwishi kuhusu utambuzi uchunguzi wa kiowevu cha sinovia unapaswa kufanywa
eksirei ni muhimu katika kutambua jongo kali pekee
eksirei hazitumiki kutibu maambukizi hatari ya jongo
utambuzi mkamilifu wa jongo hutegemea kutambuliwa kwa fuwele za figo vya aina ya monosodium katika kioweveu cha sinovia au tofasi
sampuli zote za kioweveu cha sinovia zilizotolewa kwenye jointi zenye inflamesheni zisizotambuliwa zinapaswa kuchunguzwa kuhahiki kama kuna fuwele hizi fuwele hizi huonekana zikiwa na umbo la sindano na zenye nguvu za kuchepuka zinapotazamwa kwa makroskopu yenyemwangaza uliotawanywa
uchunguzi huu ni mgumu kufanywa na mara nyingi huhitaji mtaalamu
kiowevu pia kinafaa kuchunguzwa haraka baada ya kutolewa kwa kuwa kiwango fulani cha joto na ph huathiri kuyeyuka kwake
jongo hutokea kwa karibu nusu ya visa vyote visivyoandamana na hipaurikemia
umuhimu wa kupima kiwango cha asidi ya mkojo ni mdogo
hipaurikemia inafasiliwa kuwa kiwango cha plasma kinachozidi molekuli kwa lita mol 
 mg dl kwa wanaume na mol 
 mg dl kwa wanawake
uchunguzi mwingine wa damu ambao kwa kawaida hufanywa ni idadi ya seli nyeupe za damu elektroliti utendakazi wa figo na kima cha ushapaji wa elekroliti kima cha ushapaji wa elekroliti pamoja na seli nyeupe zilizo katika damu zinaweza kuongezeka kufuatia jongo hata ikiwa hakuna maambukizi
idadi ya juu ya seli nyeupe katika damu kama 
 mm imetambulika katika watu walio na jongo
utambuzi utambuzi wa kidiferenshia ulio muhimu zaidi katika jongo niathritisi yenye maambukizi
hii inafaa kutiliwa maanani kwa wale wanaoonyesha dalili za maambukizi au wale wasioimarika kiafya kufuatia matibabu
uchunguzi wa kiowevu cha sanovia kupitia mbinu ya gramna ukuzaji unaweza kufanywa ili kuimarisha utambuzi
hali zingine zinazofanana na jongo ni jongo bandia na athritisi ya rumatoidi
tofasi ya jongo hasa isipopatikana kwenye jointi inaweza kuonekana kama kasinoma ya kimsingi ya seli au neoplasimuzingine
kubadilisha mienendo ya kimaisha na kuzingatia matibabu ni hatua zinazoweza kupunguza kiwango cha asidi ya mkojo
mienendo bora ya lishe na kimaisha iliyo mwafaka ni pamoja na kupunguza chakula kama nyama na chakula cha baharini kutumia vitamini ya kutosha kupunguza utumizi wa pombe na fraktosi na kuepuka unene wa kupindukia
lishe yenye kiwango cha chini cha kalori katika wanaume wanene kupindukia hupunguza kiwango cha asidi ya mkojo kwa mol 
 mg dl
utumizi wa vitamini c wa kiwango cha mg kwa siku hupunguza hatari ya kupata jongo kwa 
kutumia kahawa wala si chai huhusishwa na kupungua kwa hatari ya kupata jongo
jongo inaweza kutokea kufuatia apnea ya usingizi kupitia kutolewa kwa purini na seli zisizo na oksijeni
matibabu ya apnea ya usingizi yanaweza kupunguza uwezekano wa kutokea kwa jongo
lengo la kwanza la kutibu jongo ni kupunguza dalili za ambukizi kali
maambukizi yanayojirudia yanaweza kuzuiliwa kwa kutumia dawa mbalimbali zinazopunguza viwango vya majimaji ya damu ya asidi ya mkojo katika damu
barafu inayotumiwa kwa dakika hadi mara nyingi kwa siku hupunguza maumivu
njia za kutibu dalili kali za mwanzoni ni pamoja na kutumia dawa za kupunguza inflamesheni zisizo na steroidi nsaids kolkisini na steroidi
njia za kuzuia ni pamaoja na kutumiaallopurinol febuxostat na probenecid
kupunguza kiwango cha asidi ya mkojo kunaweza kuponya ugonjwa huu
kutibiwa kwa magonjwa mengine yanayochangia pia ni muhimu
dawa za kupunguza inflamesheni zisizo na steroidi
nsaids ni matibabu yanayotumika mara nyingi kutibu jongo
dawa za kupunguza inflamesheni zisizo na steroidi hazipendekezwi kwa watu wenye matatizo ya kiafya kama uvujaji wa damu kwenye tumbo na utumbo matatizo ya figo au matatizo ya moyo
huku dawa ya indomethacin ikiwa dawa iliyotumika sana katika kupunguza inflamesheni isiyo na steroidi ibuprofen inaweza kupendekezwa kwa kuwa haina madhara
kizuia pampu ya protoni kinaweza kupeanwa kwa watu walio katika hatari ya kupata madhara ya tumbo
kolkisini ni matibabu ya mbadala ya watu wasioweza kuvumilia dawa zisizo na steroidi zinazoondoa inflamesheni
madhara yake makuu ambayo hasa ni matatizo ya tumbo na utumbo hupelekea matibabu haya yasitumike sana
kutokea kwa matatizo ya tumbo na utumbo hutegemea kipimo cha dawa
hatari ya kupata madhara haya inaweza kupunguzwa kwa kutumia vipimo vidogo lakini vyenye nguvu
kolkisini inaweza kuingiliana na dawa zingine zinazoagizwa kwa kawaida kama vile atorvastatin naerythromycin
glukokotikoidizimetambulika kutenda kazi kama dawa zisizo na steroidi zinazoondoa inflamesheni katika kutibu jongo
glukokotikoidizinaweza kutumika iwapo haiwezekani kutumia dawa zisizo na steroidi zinazoondoa inflamesheni
kutumia glukokotikoidikunaweza kupelekea nafuu ikiwa itatumika kamadawa iliyodungwa kwenye jointi
hatari ya kiambukizi cha jointi ni sharti iondolowe ikiwa hali itaendelea kuwa mbaya
pegloticase krystexxa iliidhinishwa nchini marekani ili kutibu jongo katika mwaka wa 
dawa hii itakuwa tiba ya asilimia ya watu ambao huathiriwa na dawa zingine
dawa aina nyingi husaidia kuzuia maambukizi ya baadaye ya jongo zikiwemo kizuizi cha oksidesi ya zanthini pamoja na allopurinol febuxostat na urikosuriki pamoja na probenecid na sulfinpyrazone
kwa kawaida dawa hizi hazipeanwi kwa mtu hadi juma moja au mbili baada ya ambukizi kali limetibiwa
hii ni kwa sababu inakisiwa kuwa hatua hii inaweza kufanya dalili za maambukizi ziwe kali zaidi dawa hizi kwa mara nyingi hutumika pamoja na dawa zisizo na steroidi zinazoondoa inflamesheni au kolkisini katika miezi ya kwanza
matibabu haya hayapendekezwi hadi mtu awe ameathiriwa mara mbili na jongo au awe na mabadiliko yanayoathiri jointi tofasi au nefropathi ya figo
matibabu ya aina hii hukawishwa hadi kiwango hiki kwa sababu yana gharama kubwa iwapo yatatolewa mapema zaidi
hatua za kupunguza taratibu za figo zinafaa kuongezewa hadi viwango vya asidi ya mkojo katika majimaji ya damu vishuke chini ya mol 
 mg dl
matibabu haya yanafaa kuendelezwa bila kusitishwa
matibabu haya yanafaa kuendelezwa hata kama mgonjwa atapa maambukizi mengine ya jongo
urikosuriki hupendekezwa katika kutibu jongo ikiwa asidi ya mkojo inatoleshwa kwa kiasi kidogo au kiasi cha mkojo uliokusanywa katika saa ni chini ya mililigramu 
urikosuriki hazipendekezwi ikiwa mgonjwa huyu ana historia ya mawe ya figo
kiwango cha zaidi ya miligramu za mkojo uliokusanywa kwa muda wa saa ni dalili ya utolewaji wa kiasi cha juu na vizuizi vya oksidesi ya zanthini ni dawa zinazopendekezwa katika matibabu
kumbuka kuwa probenecid huonekana kutotenda kazi kwa ubora ikilinganishwa na allopurinol
vizuizi vya oksidesi ya zanthini ikiwemo allopurinol na febuxostat huzuia uzalishaji wa asidi ya mkojo
matibabu ya muda mrefu ni salama na yanakubaliwa na yanaweza kutumiwa na watu walio na matatizo ya figo au mawe ya figo
allopurinol imetambulika kusababisha ongezeko la hisia katika idadi ndogo ya watu
katika tukio kama hili dawa mbadala febuxostat imekuwa ikipendekezwa
bila matibabu ambukizi la ghafla la jongo linaweza kutatulika kwa kati ya siku na 
asilimia ya watu watapata ambukizi la pili katika mwaka mmoja
sababu yake pengine ni kwa kuwa inahusiana kwa upande mmoja na ukinzani wa insulini na unene wa kupindukia lakini baadhi ya ongezeko za hatari zinaonekana kutotegemea vipengele vingine
bila matibabu maambukizi hatari ya jongo yanaweza kukua na kuwa jongo kali huku yakisababisha kuharibika kwa sehemu ya juu ya jointi ulemavu wa jointi na tofasi zisizo na uchungu
tofasi hizi hutokea katika asilimia ya wale wasiotibiwa baada ya miaka mitano mara nyingi katika heliksi ya maskio juu ya viungo vyaolekrenoni au katika kano za achilles
tofasi hizi zinaweza kuyeyushwa kwa kutumia matibabu mwafaka
mawe ya figo mara nyingi hufanya jongo kuwa mbaya zaidi na huathiri kati ya asilimia na ya watu
mawe ya figo hutokea kufuatia kiwango cha chini zaidi cha ph kikipelekea kiwango cha chini cha kutuama kwa asidi ya mkojo
aina nyingine za matatizo ya muda mrefu ya figo zinaweza kutokea
jongo huathiri kati ya asilimia na ya watu wanaoishi ulaya kwa wakati mmoja katika maisha yao na inaendelea kupatikana mara nyingi zaidi
viwango vya jongo takriban vimeongezeka mara mbili kati ya mwaka wa na 
ongezeko hili linaaminiwa kusababishwa na ongezeko la matarajio ya urefu wa maisha mabadiliko ya lishe na ongezeko la magonjwa yanayohusisiana na jongo kama vile usumbufu wa metaboli na shinikizo la juu la damu
vipengele kadhaa vimetambulika kuathiri kima cha kutokea kwa jongo
maambukizi ya jongo ni ya asilimia katika wanaume wa umri wa zaidi ya mia na wanawake wa zaidi ya miaka 
nchini marekani jongo ina uwezekano mara mbili wa kutokea katika wanaume wa asili ya kiafrika kuliko inavyotokea katika wanaume wa asili ya kizungu
jongo imetambulika mara nyingi nchini uchina polynesia na makao ya miji ya mataifa ya kusini mwa afrika
baadhi ya tafiti zimeonyesha kuwa maambukizi ya jongo mara nyingi hutokea katika majira ya kuchipua
hii imehusishwa na mabadiliko ya lishe kufuatia majira tofauti unywaji pombe mazoezi ya mwili na kiwangojoto
neno gout jongo lilitumika kwa mara ya kwanza na randolphus wa bocking mwaka wa a
neno hili limetolewa kutoka kwa neno la kilatini latini gutta linalomaanisha tone la kiowevu
kulingana na kamusi ya oxford neno hili limetolewa kutokana na mtindo wa ucheshi na wazo la kuangusha kipengele cha damu kinachohusiana na ugonjwa ndani ya na karibu na jointi
watu wamekuwa wakifahamu kuhusu jongo kutoka enzi za kale
kihistoria jongo imejulikana kama mfalme wa magonjwa na ugonjwa wa wafalme au ugonjwa wa matajiri
rekodi za kwanza za ugonjwa huu zilitoka nchini misri katika mwaka wa b
c katika maelezo kuhusu ugonjwa wa athritisi ya kidole gumba cha mguu
tabibu hippocrates wa nchi ya kale ya kigiriki katika mwaka wa b
c alidokeza kuhusu jongo katika uandishi wake wa maneno mafupi ya busara na kusema kuwa jongo haikuwaathiri matowashi na wanawake wasiofikia kikomohedhi
aulus cornelius celsus a
alieleza uhusiano wa jongo na pombe kutokea katika miaka ya baadaye katika wanawake na pia matatizo husishi ya figo pia mkojo mzito ulio na masimbi mazito ni kuwa maumivu na magonjwa yatategewa kwenye sehemu ya viunga na visera maumivu ya viunga vya mikono na miguu hutokea mara nyingi na kudumu kama vile katika visa vya podagra na cheirangra
nia yake ilikuwa kutengeneza lugha rahisi ili iwe lugha saidizi ya kimataifa lugha ya pili kwa kila mtu duniani
maumivu haya yaliyo nadra huwakumba towashi au vijana kabla ya ngono au wanawake ila wale walio na hedhi iliyogandamizwawengine wao wamepata usalama wa muda mrefu kwa kutokunywa mvinyo pombe ya asali na ngono
katika mwaka wa tabibu wa uingereza thomas sydenham alielezea kuhusu kutokea kwa jongo katika saa za alfajiri na kuwaathiri wanaume wazee zaidi wagonjwa wa jongo kwa ujumla huwa wanaume wazee waliojiharibu maishani hata wakakumbwa na uzee wa mapema walio na mitindo mbovu ambapo hakuna mtindo mbaya unaoshinda kujihusisha na ngono ya mapema na ya kupindukia na anasa inayoangamiza
mwathiriwa hurejea kitandani na kulala huku akiwa buheri wa afya
saa nane hivi za asubuhi yeye huamshwa na uchungu sugu katika kidole gumba cha mguu nyakati zingine katika kisigino kifundo au wayo
uchungu ule ni kama wa kuteguka ingawa sehemu zenye maumivu huhisi kama ambazo zilimwagiliwa maji baridi
mwanasayansi wa uholanzi antonie van leeuwenhoek kwanza alieleza jinsi fuwele za mkojo zilivyo mnamo mwaka wa 
katika mwaka wa tabibu wa uingereza alfred baring garrod alitambua kuwa asidi hii ya ziada ya mkojo katika damu ndiyo iliyokuwa ikisababisha jongo
njogo ni adimu sana katika wanyama wengine kwa sababu ya uwezo wao wa kutolesha yurikasiambayo humeng enya asidi ya mkojo
binadamu na sokwe wakubwa wengine hawana uwezo huu jambo ambalo hufanya jongo kutokea mara nyingi
hata hivyo sampuli ya tyrannosaurus rex ambayo pia hujulikana kama sue inaaminika kuugua jongo
aina nyingi za dawa zingali zikifanyiwa utafiti ili kutibu jongo zikiwemo anakinra canakinumab na rilonacept
rasburikasi ambayo ni kimeng enyi cha yurikasi chailiyounganishwa tena pia inapatikana
matibabu haya hayatumiki sana kwa sababu yanasababisha mwitikio wa kingamwili atomatiki
aina nyingine za antigeni zinazoathiri kwa kiasi kidogo zinatengenezwa
kisukari aina ya uliojulikana awali kamaaina ya kisukari kisichotegemea insulini au kisukari kinachoanza katika utu uzimani tatizo la umetaboli linalotambulika kwa kiwango cha juu cha glukosi katika damu katika muktadha wakukinza insulini na upungufu wa insulini kwa kiasi kidogo
hii ni kinyume na kisukari aina ya ambapo kuna upungufu wa insulini kufuatia kuharibika kwa seli za endokrini katika kongosho
dalili kuu ni kiu kingi kukojoa kila mara na kuhisi njaa kila wakati
kisukari aina ya huchangia hadi asilimia ya visa vya kisukari huku asilimia iliyosalia ikisababishwa na kisukari aina ya na kisukari katika ujauzito
unene wa kupindukia unakisiwa kuwa kianzishi kikuu cha aina ya ya kisukari katika watu wenye uhatarisho kwa sababu ya jeni zao
kisukari aina ya hudhibitiwa mwanzo kwa kuongeza kiwango cha mazoezi na urekebishaji wa lishe
ikiwa viwango vya glukosi ya damu havijapunguzwa kwa hatua hizi dawa kama metformin au insulini zinaweza kuhitajika
watu wanaotumia insulini wanahitajika kukaguliwa viwango vya sukari ya damu kila mara
viwango vya kisukari vimeongezeka katika miaka iliyopita sambamba na unene wa kupindukia
kufikia mwaka wa watu karibu milioni wana kisukari ikilinganishwa na karibu watu milioni katika mwaka wa 
matatizo ya baadaye ya kiwango cha juu cha sukari ya damu ni pamoja na ugonjwa wa moyo kiharusi retinopathi ya kisukari inayoathiri uwezo wa kuona matatizo ya figo hali inayoweza kuhitaji dialisi na kutozunguka vyema kwa damu viungoni kukipelekea kukatwa viungo
matatizo makali ya ketoasidosisi ambayo ni pamoja na aina ya ya kisukari ni nadra
hata hivyo koma ya haipaosmola isiyo ya ketosisi inaweza kutokea
dalili kuu za kisukari ni poliuria kukojoa kila mara polidipsia ongezeko la kiu polifagia ongezeko la njaa na kupoteza uzito wa mwili
dalili zingine zinazotambulika mara nyingi wakati wa utambuzi ni pamoja na historia ya kiwaa kujikuna niuropathia ya pembezoni kurejea kwa maambukizi ya uke na uchovu
hata hivyo watu wengi hawana dalili mwanzoni na hutambuliwa baada ya vipimo vya kidesturi
watu walio na aina ya ya kisukari wanaweza kukosa koma ya haipaosmola isiyo ya ketosisi hali ya kuwa na kiwango cha juu cha sukari ya damu inayohusishwa na kiwango kilichopungua cha ufahamu na kiwango cha chini cha shinikizo la damu
ugonjwa huu pia umehusishwa na ongezeko la hatari ya matatizo ya kiutambuzi na dimenshia kupitia kwa taratibu za magonjwa kama vileugonjwa wa alzeheimer na dimenshia ya kimishipa
matatizo mengine ni pamoja na akanthosi nigrikani unyonge wa kingono na maambukizi ya kila mara
kisukari aina ya huendelezwa na mchanganyiko wa maswala ya mtindo wa maisha na jeni
ingawa mtu binafsi anaweza kuvidhibiti baadhi ya visababishi kama vile lishe na unene wa kupindukia vingine kama ongezeko la umri jinsia ya kike na jenitiki haviwezi kudhibitiwa
ukosefu wa usingizi umehusishwa na kisukari aina ya 
uhusiano huu unaaminika kutokea kupitia jinsi umetaboli unavyoathiriwa na ukosefu wa usingizi
hali ya lishe ya mama wakati wa kukua kwa fetasi pia inaweza kuchangia huku utaratibu mmoja ukiwa ni kubadilika kwa umethili wa dna
maswala kadhaa ya kimtindo huchangia ukuaji wa aina ya ya kisukari ikiwa ni pamoja na unene wa kupindukia unaofafanuliwa kwa kielezo cha uzani wa mwili cha zaidi ya thelathini ukosefu wa mazoezi lishe duni dhiki na kuishi mjini
waesperanto wengine bado wanataka hiyo lakini wengine wanapenda kuitumia tu bila nia ya kuieneza duniani kote
watu wasio na unene wa kupindukia wana uwiano wa kiuno na paja wa juu
maswala ya lishe pia huchangia hatari ya kupata aina ya ya kisukari
kutumia vinywaji vilivyo na sukari kwa wingi huhusishwa na ongezeko la hatari
aina ya mafuta katika chakula pia ni muhimu huku mafuta yasiyo na kifungo na mafuta yenye asidi zilizo na vifungo vingi yakiongeza hatari na yenye vifungo vingi na mafuta yenye kifungo kimoja yakipunguza hatari
kula mchele mweupe kwa wingi pia huzidisha hatari
ukosefu wa mazoezi unaaminika kuchangia asilimia ya visa
visa vingi vya kisukari huhusisha jeni nyingi huku kila moja kikichangia sehemu ndogo ya uwezekano wa kuwa na aina ya ya kisukari
ikiwa mmoja wa pacha wanaofanana ana kisukari uwezekano wa yule mwingine kupata ugonjwa huu maishani ni zaidi ya asilimia ilhali kiwango katika pacha wasiofanana ni asilimia 
kufikia mwaka wa zaidi ya jeni zinazochangia hatari ya kupata aina ya ya kisukari zimetambuliwa
jeni hizi kwa pamoja huchangia asilimia tu ya vipengele vya ugonjwa huu vinavyoweza kurithiwa
kwa mfano aleli ya tcf l huongeza hatari ya kupata kisukari kwa mara 
 na ndiyo hatari zaidi ya aina nyingi za kijeni
jeni nyingi zinazohusishwa na kisukari huusika katika utendakazi wa seli za beta
kuna aina chache za kisukari zinazotokea kufuatia tatizo katika jeni moja hali inayojulikana kama aina za la jeni moja za kisukari au aina nyingine maalum za kisukari
hii ni pamoja na kisukari cha watu wachanga sindromu ya donohue na sindromu ya rabson mendenhall na nyinginezo
kisukari cha watu wachanga huchangia asilimia ya matukio yote ya kisukari katika watu wachanga
kuna aina kadhaa za matibabu na matatizo mengine ya kiafya yanayoweza kusababisha kisukari
baadhi ya matibabu haya ni glukokotikoidi thiasidi vizuia beta dawa maalum za kutibu saikosisi na statini
watu ambao wamekuwa na kisukari katika ujauzito wako katika hatari kubwa zaidi ya kupata aina ya ya kisukari
matatizo mengine ya kiafya yanayohusishwa ni pamoja na akromegali sindromu ya chushing uthiroidi fekromositoma na baadhi ya aina za saratani kama vile glukagonoma
upungufu wa testosteroni pia uhahusishwa na aina ya ya kisukari
aina ya ya kisukari inasababishwa na upungufu katika uzalishaji wa insulini kutoka kwa seli za beta katika kuanzisha kukinza insulini
kukinza insulini ambako ni hali ya seli kutoweza kuitikia vyema kwa viwango vya kawaida vya insulini hutokea hasa katika misuli ini na tishu zenye mafuta
kwa kawaida insulini hukandamiza uzalishaji wa glukosi ndani ya ini
hata hivyo katika ukinzani wa insulini ini huzalisha glukosi ndani ya damu isivyohitajika
uwiano kati ya ukinzani wa insulini na utendakazi mbaya wa seli za beta hutofautiana kati ya watu walio na ukinzani wa kimsingi wa insulini na tatizo dogo la utoaji insulin ikilinganishwa na watu wengine walio na ukinzani mdogo wa insulini lakini hawawezi kuzalisha insulini
hata hivyo sio watu wote walio na ukinzani wa insulini wanaopata kisukari kwani hitilafu za seli za beta kwenye kongosho kutoa insulini pia huhitajika
shirika la afya duniani linafasili kisukari aina ya na kama kipimo kimoja zaidi cha glukosi iliyo na dalili au vipimo vilivyopanda katika visa viwili mbinu nyingine ya kutambua kisukari ni kuchukua vipimo mbalimbali vya sukari ya damu vya zaidi ya 
 mmol mg dl huku vikilinganishwa na dalili za kawaida au pia kipimo cha himoglobini iliyo na glukojeni hba c cha zaidi ya asilimia 
mnamo mwaka wa kamati ya kimataifa ya wataalamu iliyojumuisha wawakilishi kutoka shirika la kisukari la amerika kongamano la kimataifa la kisukari na shirika la masomo ya kisukari la bara uropa ilipendekeza kizingiti cha asilimia 
 hba ckitumiwe kutambua kisukari
pendekezo hili lilipitishwa na shirika la kisukari la marekani mwaka wa 
vipimo vinafaa kurudiwa iwapo mtu atatambulika kuwa na kisukari isipokuwa anapokuwa na dalili za kawaida na sukari ya damu ya 
 mmol mg dl
kizingiti cha kutambua kisukari hutegemea uhusiano kati ya matokeo ya vipimo vya kubaini uwezo wa kustahimili glukosi mfungo wa glukosi au hba cna matatizo kama matatizo ya retinali
mfungo au vipimo mbalimbali vya sukari ya damu hupendekezwa kuliko kipimo cha kubaini uwezo wa kustahimili glukosi kwani vipimo hivi ni bora zaidi kwa watu
hba cni bora zaidi kwa sababu mfungo hauhitajiki na matokeo yake huwa dhabiti lakini ni ghali kuliko kipimo cha glukosi ya damu
inakadiriwa kuwa karibu watu asilimia walio na kisukari nchini marekani hawajatambua kuwa wana ugonjwa huu
aina ya ya kisukari hutambulika kwa kiwango cha juu cha glukosi kwenye damu katika muktadha wa ukinzani wa insulini kwa kukilinganisha na upungufu wa insulini
hii hailingani na hii ni tofauti na aina ya ya kisukari ambapo kuna upungufu mkuu wa insulini unaosababishwa na kuharibika kwa visiwa vya langherns seli za endokrini ndani ya kongosho na kisukari wakati wa ujauzito ambacho ni kuanza upya kwa kiwango cha juu cha sukari ya damu katika ujauzito
aina ya ya kisukari inaweza kutofautishwa na ya kwa msingi wa hali zilisababisha ugonjwa wenyewe
ikiwa utambuzi hauaminiki vipimo vya antibodi vinaweza kusaidia kudhibitisha aina ya ya kisukari ilhali viwango vya peptidi ya c vinaweza kudhibitisha aina ya 
hakuna shirika lolote kuu linalopendekeza ubia wa uchunguzi bainifu wa kisukari kwani hakuna ushahidi kuwa hatua hii huboresha matokeo
uchunguzi bainifu umependekezwa na tume ya marekani ya huduma za kinga kwa watu wazima wasio na dalili huku wakiwa na shinikizo la damu la zaidi ya mmhg
ushahidi hautoshi kupendekeza au kutopendekeza uchunguzi kwa watu walio na kipimo cha chini cha shinikizo la damu
shirika la afya duniani linapendekeza vipimo kwa watu walio katika hatari kubwa pekee
waesperanto wanakitumia kiesperanto kwa ajili ya kukutana na wageni na kujifunza kuhusu nchi na tamaduni nyingine
vikundi vilivyo katika hatari kubwa marekani ni pamoja na watu wa umri wa zaidi ya miaka walio na jamaa wa kiwango cha kwanza aliye na kisukari koo maalumu kama vile wahispania wamarekani wamarekani wa asili ya kiafrika na wamarekani asilia watu walio na historia ya kisukari wakati wa ujauzito sindromu ya uvimbe wa ovari unene wa kupindukia na hali zinazohusishwa na sindromu ya umetaboli
mwanzo wa aina ya ya kisukari unaweza kukawishwa au kuzuiliwa kwa lishe bora na mazoezi
kuzingatia mtindo bora kunaweza kupunguza hatari kwa zaidi ya nusu
udhibiti wa aina ya ya kisukari huzingatia mikakati ya mtindo wa maisha kupunguza hatari za magonjwa ya moyo na mishipa na kudumisha viwango vya kawaida vya glukosi ya damu
ufuatilizi wa kibinafsi wa glukosi ya damu kwa watu waliotambulika na aina ya ya kisukari kwa mara ya kwanza ulipendekezwa na huduma ya afya ya kitaifa ya uingereza mwaka wa hata hivyo manufaa ya ufuatilizi wa kibinafsi kwa watu wasiotumia insulini ya vipimo vingi sio bayana
kudhibiti vipengele vingine vya hatari za moyo na mishipa kama vile shinikizo la juu la damu kiwango cha juu cha kolesteroli na mikrolubuminuari huongeza miaka ambayo mtu anatarajiwa kuishi
udhibiti wa kina wa shinikizo la damu chini ya mmhg ikilinganishwa na udhibiti wa kawaida chini ya mmhg huchangia upungufu mdogo wa hatari lakini hauathiri hatari ya kijumla ya kifo
upungufu wa sukari ya damu hba c kinyume na upungufu wa kawaida wa sukari ya damu hba c ya asilimia 
 hauonekani kubadilisha idadi ya vifo
lengo la matibabu kwa kawaida ni hba c ya chini ya asilimia au glukosi ya mfungo ya chini ya 
 mmol mg dl
hata hivyo malengo haya yanaweza kubadilishwa baada ya ushauri wa kitaalamu huku ukizingatia hatari maalumu za hipoglisemia na matarajio ya urefu wa maisha
inapendekezwa kila mtu aliye na aina ya ya kisukari apate uchunguzi wa kiofthamolojia ofthamolojia lishe bora na mazoezi ndio msingi wa kudhibiti kisukarihuku mazoezi mengi yakileta matokeo bora zaidi
mazoezi ya kipumzi huchangia upungufu wa hba c na kuboresha kiwango cha usikivu dhidi ya insulini
mazoezi ya kuinua uzani pia husaidia huku matokeo bora yakitarajiwa kwa kujumulisha aina zote mbili za mazoezi
lishe la kudhibiti kisukari linaoimarisha uzito wa chini wa mwili ni muhimu
ingawa kuna utata kuhusu aina ya lishe mwafaka katika kuboresha matokeo lishe lenye kielezo cha chini cha glisemia limetambulika kuboresha udhibiti wa sukari ya damu
elimu bora kwa kawaida inaweza kusaidia watu walio na aina ya ya kisukari kudhibiti kiwango cha sukari ya damu hadi angalau miezi sita
ikiwa mabadiliko ya kimienendo katika watu wenye kisukari kidogo hayajaboresha viwango vya sukari ya damu katika wiki sita matibabu yanafaa kupendekezwa
image tembe za metformin mg
jpg gumba tembe za metformin mg kuna aina kadhaa za dawa za kukabiliana na kisukari
metformin inapendekezwa kijumla kama matibabu ya kwanza kwani kuna ithibati kuwa inapunguza idadi ya vifo
kikolezi cha pili cha mdomoni cha aina nyingine kinaweza kutumika ikiwa metformin haitoshi
aina nyingine ya dawa ni pamoja na salfonilurea vichochezi visivyo vya salfonilurea vizuizi vya alfa glukosidesi thiasolidinedionesi analogi ya peptidi inayofanana na glucagon na vizuizi vya peptidase ya dipeptidili
metformin haifai kutumiwa na watu walio na matatizo sugu ya figo au ini
sindano za insulini zinaweza kutumiwa pekee au pamoja na dawa za kumeza
insulini inapotumiwa muundo wa kudumu kwa kawaida huongezwa usiku huku dawa za kumeza zikiendelea kutumika
vipimo kisha huongezwa hadi kuleta manufaa viwango vya sukari ya damu vikidhibitiwa vyema
iwapo insulini ya usiku haitoshi insulini ya mara mbili kwa siku inaweza kuleta udhibiti bora
insulini za kudumu insulini ya glargine glargine na insulin ya detemir detemir hazionekani kuwa bora kuliko neutral protamine hagedorn insulini ya nph insulini nph lakini ni ghali sana kutengeneza na kufikia mwaka wa gharama yake ilikuwa juu
upasuaji wa kibariatriki upasuaji wa kupunguza uzito wa mwili ni hatua bora ya kutibu kisukari kwa watu wanene kupita kiasi
wengi wao huweza kudumisha viwango vya kawaida vya sukari ya damu kwa kutumia kiasi kidogo cha dawa au kutotumia matibabu yoyote baada ya upasuaji hivyo idadi ya muda mrefu ya vifo hupungua
hata hivyo kuna hatari ya muda mfupi ya chini ya asilimia ya kufa kutokana na upasuaji
kizingiti cha kielezo cha uzani wa mwili cha wakati mwafaka wa upasuaji hakijulikani vyema
hata hivyo inapendekezwa kuwa chaguo hili lizingatiwe kwa watu wasioweza kudhibiti uzito na sukari ya damu
file ramani ya kisukari duniani 
svg thumb px kuenea kwa kisukari ulimwenguni mwaka wa kwa kila watu 
kote ulimwenguni kufikia mwaka wa ilikadiriwa kuwa watu milioni walikuwa na aina ya ya kisukari hii ikiwa karibu asilimia ya matukio haya
hii ni sawa na takriban asilimia ya watu wazima duniani
kisukari hupatikana sana katika mataifa yaliyostawi yaliyostawi na mataifa yanayostawi
hata hivyo ugonjwa huu ni nadra katika mataifa maskini
wanawake na vikundi maalumu vya kikabila wanaonekana kuwa katika hatari kuu zaidi kama vile makabila ya asia ya kusini waasia wa kusini watu wa kisiwa cha pasifiki walatino na wamarekani wa kiasili wamarekani asilia
hali hii inaweza kusababishwa na kuiga mienendo ya ulaya katika baadhi ya makabila
ingawa kisukari kilidhaniwa kuwa ugonjwa wa watu wazima aina ya ya kisukari inazidi kutambuliwa katika watoto walio na unene wa kupindukia wa watoto unene wa kupindukia
aina ya ya kisukari sasa inatambuliwa mara nyingi sawa na aina ya katika vijana baleghe wa marekani
siku hizi maelfu ya watu wanaitumia mara kwa mara ili kuwasiliana na watu popote duniani
kisukari kinatambuliwa na shirika la afya duniani kama janga la ulimwengu
kisukari ni mojawapo ya magonjwa yaliyoelezwa mwanzo katika mswada wa misri kutoka kwa circa c
 enzi za kisasa bce uliotaja kukojoa kwa wingi
visa vya kwanza kuelezwa yanaaminika kuwa aina ya ya kisukari
tabibu wa india wa enzi hizo pia walitambua ugonjwa huu na kuuainisha kama madhumeha au mkojo wa asali wakitambua kuwa mkojo huo ulivutia mchwa
neno diabitisi kisukari au kupitia katikati lilitumika kwa mara ya kwanza bce na mgiriki apollonius mtabibu appollonius wa memphis
ugonjwa huu ulikuwa nadra wakati wa ufalme wa roma huku galen akidokeza kuwa alitambua visa viwili tu katika taaluma yake
aina ya ya kisukari na ya zilitambuliwa kama hali mbili tofauti kwa mara ya kwanza na tabibu kutoka india walioitwa sushruta na charaka katika mwaka wa ad huku aina ya ikihusishwa na vijana na aina ya ikuhusishwa na watu walio na unene kupindukia
neno kisukari au kutokwa na asali liliongezwa na mwingereza john rolle mwishoni mwa miaka ya ili kutofautisha diabetisi insipedasi inayohusishwa na kukojoa kila mara
matibabu dawa hazikuwa zimetengenezwa hadi kufikia mwanzo wa karne ya ambapo frederick banting na charles herbert best charles best kutoka kanada waligundua insulin mwaka wa na 
hii ilifuatiwa na kutengenezwa kwa insulini ya kudumu ya nph miaka ya 
milo ipa ma l ni kinywaji kilicho na maziwa chokoleti na malt zilizotayarishwa na kampuni ya nestl na aili yake ni australia
ilitengenezwa mara ya kwanza na thomas mayne mwaka 
milo pia inatayarishwa katika nchi zingine zikiwemo singapore malaysia china thailand indonesia filipino vietnam new zealand hong kong japan jamaica guyana trinidad tobago chile colombia peru nigeria kenya ghana papua guinea mpya afrika ya kusini sri lanka syria taiwan na uingereza
jina hili lilitoka kutoka mgiriki mwanamichezo maarufu milo wa croton kwa sababu ya nguvu yake
mwaka wa thomas mayne alitengeneza milo na kuionyesha katika onyesho la sydney royal easter
 milo ilianza kuundwa katika kiwanda kilichokuwa smithtown karibu kempsey south wales mpya australia milo huongezwac katika maziwa joto au baridi kutoa maziwa ili kupatia ladha ya chokoleti
wakati inachanganywa na maziwa baridi ianbaki na ile hali yake mbichi
milo inaweza kukorogwa ndani ya maziwa yanayochemka au maji moto ili kuunda kinywaji sawa na chokolate au kakao moto
sukari inaweza kuongezwa katika kinywaji cha milo lakini watu wengi hufurahia bila ya kuongezea utamu na kufahamu ladha yake ya chokoleti
njia nyingine ya matumizi ni kutengenezakikombe cha kawaida cha milo na kuweka katika microwave takriban sekunde takriban 
hii inapatia kinyawaji cha milo safu ya kibiskuti
matumizi mengine maarufu ni kunyunyizia juu malai hasa ya
milo kwa mara nyingi huwa kuinyaji kilichopenekezwa cha tim kamili slam
pia maarufu sana ni milo miujiza ambayo inahusu kuongeza milo kwa kiasi kidogo cha sukari na maziwa pamoja na kuigoroga ili kuongeza kiwango cha hewa katika maziwa ambapo kiwango chake kinaongezeka
kisha unaongeza maji moto na maziwa kiasi kwa safu na kukoroga kila safu kwa nguvu ili kudumisha uepesi wake
safu ya mwisho ni ya malai na ilito na milo au vinyunyuzi vya chokoleti
hii nmi zaidi ya kinyaji kilicho na joto kuliko kilicho moto na ni maarufu zaidi kama toleo la milo moto kwa watoto
milo iliyotengenezwa nje ya australia hutengenezwa tofauti ili kutumika kwa urahisi
nchini ghana malaysia ufilipino singapore na indonesia inachanganywa na maji moto au baridi badala ya maziwa pamoja na maelekezo ongeza sukari na maziwa kama wataka
katika australia na nchi zingine nyingi pakiti huwa ya rangi ya kijani na watu wanaocheza michezo
kuna shirika linaloiywa milo cricket ambalo maeneo mengi ni watu wa kujitolea wanaendesha shughuli za kampuni hii
watoto wadogo wanaoshiriki wanapewa pakiti za milo za kula au kunywa
mistari ya utangazaji ni nenda na kwenda na kwenda pamoja na milo na katika tangazo hili kuna vizazi vya wanawake wanaorukla kambakuimba na mama yangu alinipa milo ili niende na kwenda na kwenda na mstari nina haja ya milo leo kwa sababu ina glycemic index kiasi ufungaji wa milo katika mikebe katika singapore pia ina watu wanaocheza michezo katika mikebe hiyo
katika kolombia milo imehusishwa na mpira kadanda na msemo ambao vizazi kadhaa vimeimba ni milo te da energia la meta la pones t milo inakupa nishati weka laini ya kumalizia
milo ni maarufu sana nchini malaysia ambapo jin lake ni sawa na vinywaji vilivyo na chokoleti milo ina asilimia katika soko la malaysia sio matumizi ya milo duniani iliyo asilimia na wakazi wa malaysian ndio watumiaji wakubwa wa milo duniani
hii ni kwa sababu milo iliwahi kutumiwa kama virutubishi wakati ilianzishwa nchini hiyo na kupata sifa kama kinywaji cha lazima kwa wazee na wadogo
milo inayotengenezewa malaysia imeundwa kuchanganywa vizuri na maji chokoleti ya kunywa iliyo laini au na kuongeza barafu kwa vinywaji baridi
milo ya malaysia inauzwa katika vibanda vya kopitiamnamamak vikiuza mitindo kama milo dinosau kikombe cha milo na ziada ya kijiko kilichojaa cha poda ya milo iliyoongezwa milo godzilla kikombe cha milo na barafu ya malai na neslo imechanganywa na nescafe poda ya kahawa
magari ya milo kwa mara nyingi yalihusika katiak michezo ya shule ya msingi ambapo wanafunzi walipanga laini kuchukua vikombe ya milo yao vinywaji kutumia kuponi
milo iliyoongezwa barafu inajulikana kama milo peng kwa jina lingine ping peng maana barafu katika kikantonisi na hokkien
katika japan milo inauzwa kama kinywaji cha nishati kilicho kwenya mikebe ambayo inapatikana katika mashine za kuuza
katika hong kong milo huwa katika cha chaan teng
pia wakati mwingine hutumiwa katika mkate badala jam au pia kama kiungo katika roti canai
katika trinidad tobago na eneo zingine za caribbean milo ni maarufu kama kinywaji moto badala ya chai au kahawa
katika australia toleo la milo mpya litwalomilo b smart lilitolewa mwaka wa milo ya awali na milo malt bado zimebakia ambayo ni nyororo na imeongezwa vitamini na madini
ina ladha tofauti na milo ya zamani na inauzwa kama chakula cha afya kwa watoto
milo inakusudiwa kuwanishati kwa sababu kinywaji hiki kinakj katika kila ya kinywaji hiki
pia hii ndiyo sababu ya kuuzwa kama kinywaji cha nishati
pia inafaa kuwa na glycemic index gi iliyo chini kwamba ni ikiundwa na maziwa pekee ikitengenezwa na maziwa yaliyotolewa mafuta
hii inaruhusu nishati katika milo kuachiliwa polepole
tovuti ya milo inasema kuwa kinywaji hiki kina kalsiamu kiwango cha juu chuma na vitamini b 
upatikanaji wa milo katika amerika ya kaskazini ni mdogo na badala yake ni bidhaa zinazoingia tu
inaweza pia kupatikana katika maeneo mashuhuri ya wakazi wa latino india magharibi
maduka makubwa ya publix florida kusini huwa na milo ya colombia ya changanya vilevile mikebe ya milo iliyotengenezewa nchini malaysia
hivi karibuni imekuwa pia ikipatikana katika wal mart na majumba ya kuhifadhi chakula katika hispanic
nestle sasa ilianzisha toleo la milo la kikanidia
inachanganya haraka kama nesquik pengine kutokana na matarajio ya soko lakini bado imebaki na ladha ya malt
tol imekuwa tangu na ni mapema sana inapatikana katika maduka zilizotajwa hapo juu na vilevile superstore kinga ya ziada ya vyakula na madawa london
baadhi ya maduka makubwa ya asia ya mashariki kama supermarket katika edmonton vancouver toronto na calgary hubeba toleo hilo iliyoagizwa kutoka china au hong kong
katika miaka ya rajamu hii iliuzwa katika meksiko na kusambazwa na nestle
ilipata mafanikio sana lakini kupotelea baada ya nestle kuanzishanesquik huko
inaweza pia kupatikana nchini uingereza katika baadhi ya maduka makubwa ya sainsbury na tesco ambayo huagiza kutoka kenya au uganda
wataalamu wa chakula kama vile mini siam oriental foods na pia hoo hing huuza
kuna bidhaa iitwayoovaltine ambayo ni sawa na milo ni maarufu kwa walaji uingereza
hapo awali milo ilipatikana katika ureno na brazili
nestle brazili ilikoma katika utengenezaji wa milo nchini brazili ili kuzingatia bidhaa zilizokuwa maarufu kama nescau na nesquik
toleoe la chile la milo bado iko katika uzalishaji na ni sawa katika ladha na iliyotengenezewa nchini brazili
toleo la uhindi halitengenezwi kwa sababu ya ushindani mkali kutokana na vinywaji vingine
kuna bidhaa ambazo zimetokana na milo kama vile nafaka mtindi barafu malai na chokoleti nuggets
mbali na toleo la poda kuna toleo la milo lililochanganywa tayari linalokuja katika mikebe au visanduku vya kunywia
nchini australia milo inapatikana pia katika ladha ya malt mkebe huo una rangi ya burgundy
mheshimiwa amos wako aliyezaliwa julai amekuwa mwanasheria mkuu wa serikali ya kenya tangu mei 
alipata shahada ya sayansi katika uchumi kutoka chuo kikuu cha london shahada ya sheria kutoka chuo kikuu cha dar es salaam na mwalimu wa sheria kutoka chuo kikuu cha london
yeye ni mjumbe wa bodi ya kitivo cha sheria katika chuo kikuu cha nairobi
alihifadhi kiti chake kama mwanasheria mkuu wa serikali kupitia mpito kutoka daniel arap moi na mwai kibaki
anashughulikia kashfa ya goldenberg kashfa ya rushwa ambayo ilidumu muda wake wote kama mwanasheria mkuu
mwezi oktoba alipewa marufuku kusafiri usa kwa sababu ya kuzuia mageuzi ya kisiasa kimakusudi kufuatia vuruga za baada ya uchaguzi mwaka 
international school of kenya ni shule ya kimataifa inayofunza wanafunzi kuanzia darasa la chekechea hadi darasa la 
ilianzishwa mwaka wa iliyojengwa katika uwanja wa hekta 
wanafunzi wanaweza kusomea mfumo wa elimu wa diploma ya amerika ya kaskazini au diploma ya international baccalaureate
shule hii inatambulika na msa na ni shule kubwa zaidi ya kimataifa mjini nairobi
shule hii pia ni mwanachama wa chama cha association of international schools in africa aisa
shule hii ilianzishwa kutoka nairobi international school nis mnamo lakini matatizo ya kifedha iliilazimu ubalozi wa marekani na ubalozi wa kanada kuchukua uendeshaji wa shule hii mwaka wa na kuibadilisha jina kuwa intrnational school of kenya
isk kama inavyojulikana imegawanywa katika shule tatu ya shule ya msingi inayofundisha wanafunzi kutoka chekechea hadi darasa la shule ya kati inayofundisha darasa na shule ya upili inayofundisha darasa za 
kila shule ina mwalimu wake mkuu na mshauri na kwa kiasi kikubwa ina walimu wake ingawa baadhi ya masomo hufundishwa na walimu sawiya
walimu ni wengi hutoka kanada marekani na uingereza na hata nchi nyinginezo
kila shule ina madarasa yake na na vyumba vya burudani hata hivyo shule zote tatu hutumia vifaa vingine kwa pamoja kama vile maktaba mkahawa na vifaa vya michezo na sanaa
kituo chake cha sanaa kilicho na thamani ya dola milioni nyingi inayosifika kuwa kituo bora zaidi mjini nairobi
shule hii ina chumba kikubwa cha kufanyia mazoezi bwawa la kuogelea lenye maji ya moto na viwanja tele vya kucheza
mwaka wa mradi wa ujenzi ulianza ili ya kupanua shule ya sekondari
ilmalizwa kujengwa mnamo desemba na wanafunzi waligurishwa mwezi uliofwatia
shule hii pia inajulikana kwa michezo yake kama mpira wa kikapu kriketi mpira wa kandanda voliboli na kuogelea
shule hii iko nje ya jiji la nairobi mwishoni mwa barabara ya peponi na imezungukwa na mashamba ya kahawa
hata hivyo ujenzi unaoendelea inaweza kubadili maeneo jirani
chama cha wanafunzi ina zaidi ya wanafunzi ikiwakilisha mataifa tofauti
zaidi ya robo ni wamarekani na wengineo wakitoka nchini kenya uingereza kanada sweden na uholanzi
mbegu maarufu ni kama dan eldon mpiga picha maarufu aliyeuwawa katika mgogoro wa somalia mnamo 
wahitimu wa shule hii wamewahi kujiunga na vyuo vikuu maarufu nchini marekani kama chuo kikuu cha ivy league kanada uingereza australia afrika ya kusini na chama cha umoja wa ulaya
soko la hisa la ghana ndilo soko kuu la hisa ghana
soko hili lilianzishwa julai na biashara kuanza 
sasa lina makampuni yaliyotajwa na vifungo viwili vwa ushirika
vigezo vya kutajwa ni pamoja na utoshelevu wa pesa faida kueneza kwa hisa miaka ya kuwepo na ufanisi wa usimamizi
tangu kuanzishwa kwake matajo yote yanajumuishwa katika indexi kuu ya gse all share index
mwaka gse ilikuwa index ya sita bora katika kufanya kazi kati ya soko zinazojitokeza na dhati inayoongezeka ya 
mwaka ilikuwa indexi inayofanya bora zaidi kati ya masoko yanayoibukia kupata 
 katika ngazi ya indexi yake
indexi ya ilikuwa ya kukatisha tamaa kwani ilikuwa na 
 pekee upande mdogo kwa sababu ya bei ghali na riba
ukuaji wa indexi mwaka ulikuwa na mwisho wa ilikuwa 
mwezi oktoba dhamana ya soko la hisa la ghana ilikuwa kama bilioni 
 cedis bilioni 
tarehe desemba dhamana ya soko hilo ilikuwa bilioni 
mwaka indexi ilipandisha dhamana kwa asilimia 
angalia sehemu la machapisho katika tovuti ya gse s kwa habari zaidi sekta ya viwanda na sekta ya utengenezeshaji pombe ndizo ziko kwa wingi katka soko hilo
ya tatu ni sekta ya benki wakati makampuni mengine yaliyotajwa kuangukia katika makampuni ya bima madini na sekta ya mafuta
makampuni mengi yaliyotajwa ni ya ghana lakini kuna baadhi ya makampuni ya kimataifa
mipaka ya sasa ya aina yote ya wawekezaji wasio wakazi wa ghana kama ni kitaasisi au kibinafsi ni kama ifuatavyo mwekezaji mmoja yaani mtu ambaye si wa ghana na anayeishi nje ya nchi anaruhusiwa kumiliki hadi ya kila usawa
pili kwa kila usawa wawekezaji wa kigeni wanaweza kushikilia jumla ya katika mazingira maalum hii inaweza kuondolewa
mipaka hii haihusishi hisa za ashanti goldfields
vikwazo hivi viliondolewa na tendo la ubadilishaji wa nje tendo 
kuna kodi ya zuio kwa mapato ya hisa kwa wawekezaji wote
faida za dhamana zilizotajwa katika hisa zitabaki bila kodi hadi 
kuondolewa kwa kodi hii ni kwa wawekezaji wote katika hisa
hakuna kanuni za udhibiti wa kubadilishana juu ya kusajili kwa pesa asili za uwekezaji faida gawio malipo ya riba anarudi na mapato mengine husika
mabadiliko ya karibuni katika soko ni pamoja na kuanzishwa kwa uuzaji na kutajwa kwa makampuni bila kutumia binadamu na kutajwa kwa baadhi ya mabenki ya serikali
benki ya ghana ina mipango ya maendeleo ya fedha za wengi amana ya kitengo na dhamana ya manisipaa baadaye
mabadiliko haya yana lengo la kufanya soko liwe na ufanisi zaidi
soko lina vikao kabla ya biashara kutoka na vikao vya biashara ya kawaida kutoka adhuhuri siku zote za wiki isipokuwa jumamosi jumapili na sikukuu zilizotangazwa na soko mapema
tovuti ya wauzaji wenye leseni wa soko la hisa la ghana kawaida ni pamoja na maelezo zaidi kuhusu soko viwango vya kila siku utafiti wa kampuni na viungo zaidi
wauzaji wenye leseni wa soko la hisa la ghana ni pamoja na orchestra super mazembe ilikuwa bendi maarufu nchini kenya iliyocheza mziki wa lingala soukous
bendi ilikuwa na mizizi katika super vox bendi iliyoundwa mwaka nchini congo kisha zaire na kuongozwa na mutonkole longwa didos
bendi ilihamia nairobi mwaka na kubadilisha jina lake kuwa orchestra super mazembe
kibao chao kikubwa kilikuwa shauri yako wimbo ulioimbwa mwanzo na nguashi ntimbo festival du zaire
vibao vingine maarufu ni pamoja na samba bwana nipe pesa na kassongo
super mazembe inahesabiwa kama moja ya bendi za lingala za wakati wa dhahabu wa kenya pamoja na les mangelepa baba gaston na samba mapangala kama makundi mengi ya kongo ya afrika mashariki super mazembe daima ilikuwa na mabadiliko ya wanachama
shule ya upili ya nyeri ni shule ya wavulana ya bweni iliyoko nyeri karibu na mathari consolata mission hospital ambayo hutoa elimu ya sekondari kulingana na muundo wa 
mwaka shule ya upili ya nyeri ilikuwa shule ya bora zaidi nchini kenya kulingana na matokeo ya kenya certificate of secondary education
shule ilianzishwa mwaka kama shule ya msingi pamoja na jirani seminari ya mtakatifu paulo na mathari mission hospital na consolata missionary sisters juu ya sehemu ya ardhi iliyopatikana kutoka wakuu mtaa miaka michache mbeleni
miaka ya s shule ilianza kupatiana vyeti vya k
e na wakati kenya ilipata uhuru wake wa kisiasa mwaka ilikuwa imeendelea hadi kuwa shule ya upili iliyokuwa ikipatiana vyeti vya o level na a level
eneo bunge la kajiado central ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
ni mojawapo wa maeneo bunge tatu yaliyo katika wilaya ya kajiado
eneo bunge la kipkelion ni eneo la uchaguzi nchini kenya
ni mojawapo wa maeneo bunge tatu katika wilaya ya kericho
eneo bunge la othaya ni eneo la uchaguzi nchini kenya
eneo bunge la othaya ni mojawapo wa maeneo bunge katika wilaya ya nyeri mkoa wa kati
eneo bunge la othaya lina jumuisha taarafa ya othaya ya wilaya ya nyeri
eneo bungehili lilianzishwa kwa ajili ya uchaguzi wa 
mwai kibaki rais wa sasa wa kenya amekuwa mbunge wa othaya tangu mwaka wa 
kabla ya hapo alikuwa mbunge wa eneo bunge la doonholm kwa sasa ni makadara
marakwet east ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
ni mojawapo wa maeneo bunge mawili katika wilaya ya marakwet
eneo bunge hili lilianzishwa kwa ajili ya uchaguzi wa mwaka wa likijulikana kama eneo bunge la kerio east na kubadilishwa hadi muundu wake wa sasa kwenye uchaguzi wa 
kwa sasa feehily na filan ndio wanaotumika kama waimbaji wakuu katika bendi hii
bendi hii ya westlife ndiyobendi pekee katika historia ya muziki wa uingereza kuwahi kuwa na nyimbo za kwanza saba moja kwa moja hadi namba moja na pia wameweza kuuza hadi nakala zaidi ya milionim arobaini na tano dunia nzima
ambayo inajumuisha nyimbo zilizorekodiwa studio video na albamu zenye kujumuisha nyimbo mbalimbali
walikuwa wanasimamiwa na simon cowel na sasa wako chini ya meneja wao ambaye anaitwa steve mac
mwaka walitangazwa kushika nafasi ya tisa wanamuziki matajiri zaidi walio chini ya umri wa miaka na kushika nafasi ya kwa ujumla
kwa upande wa uingereza wamekuwa na nyimbo za peke peke yaani singels hadi kumi na nne na kushika nafasi ya tatu katika histoia ya uingereza
wamewahi kuwa na cliff richard na pia wamefanya kazi na elvis presley na pia wamewahi kufanya kazi na the beatles
kundi hili la muziki limewahi kuvunja rekodi mbalimbali kama vile wanamuziki waliowahi kuwa na miziki mingi katika nafasi ya kwanza nchini uingereza na pia kwa uuzaji mkubwa zaidi katika eneo la wembley katika miaka mingi ya kazi zao kundi la muziki la westlife wamekuwa wakitengeneza nyimbo za vijana maarufu kama teen pop nyimbo za aina ya pop na kutilia mkazo katika nyimbo aina ya ballads
wanamuziki wote wanaojumuisha kundi hili ni waandishi wa nyimbo
lakini nyimbo zao nyingi zimeandikwa na waandishi kutoka nje ya kundi lao
moja kati ya waandishi maarufu waliowahi kutengeneza nyimbo za kundi hili ni pamoja steve mac na wayne hector
tarehe westlife walifanya maadhimisho ya miaka ambapo walifanya tamasha katika jiji la dublin katika eneo la croke park na ambapo watu zaidi ya walihudhuria hafla hiyo maalumu
na kubainisha katika tovuti yao kuwa westlife walitangazwa rasmi kuwa ndio waliofanya tamasha kubwa zaidi ndani ya miaka hadi na kuwa katika nafasi ya saba katika matamasha ya nje ya nchi kwa mwaka 
louis walsh alikuwa meneja kunzia mwaka katika kundi la muziki la boyzone walisaini mkataba na mama yake na shane na kuja kujua kuhusu kundi lao la muziki
lakini kundi hili halikuweza kupata ruhusa ya simon cowell s kwa ajili ya kurekodi muziki hususani mkataba wa na kampuni ya bmg na hivyokundi hilo likahitaji mabadiliko
hivyo wanachama watatu kutoka katika kundi la ioyou hawatakuwa wanachama katika kundi hilo na hivyo mjini dublin ndipo nicky byrnena brian mcfadden waliongezwa katika kundi hilo
kundi jipya lilianzishwa tarehe na kundi hilo likabailishwa jina kuwa westside lakini jina hilo lilikuwa tayari limeshachukuliwa na kundi lingine kwa hiyo likabadilishwa na kuwa westlife pia likabadilisha jina la brian na kuwa brayan
mwanamuziki wa kundi la boyzone ronankeating aliletwa kwa ajili ya kusaidia katika kuongoza kundi kwa msaada wa walsh
westlife ndipo walipotoa kibao kilichokuwa na jina la swear it again japokuwa kilikuwa katika bara la asia pekee westlife walianza kutoa nyimbo zao za kwanza mwaka wakati waliposhiriki katika ufunguzi wa kundi la boyzone na backstreet boys katika tamasha la dublin
baadae mwaka huo huo walishinda tamasha zuri kuliko yote na kupata tuzo ya smash hits poll winners party
mwezi wa tatu mwaka kundi hili la muziki lilitoa muziki wake wa kwanza mmoja swear it again ambayo haikichukua muda kabla ya kushika katika namba moja katika chati ya muziki nchini ireland na nchini uingereza kwa kipindi cha wiki mbili
walipata shaba kwa njia ya kupasha moto madini ya shaba hadi shaba kupatikana kwa hali ya kiowevu cha moto kwa kuongeza kiasi cha stani katika hali hiyohiyo na kukoroga yote mbili alio ya bronzi ilipatikana
wimbo wao wa pili uliitwa if let you go ulitoka mwezi wa nane mwaka pamoja na wimbo uliopendwa zaidi wa flying without wings recodi yao kwanza ya mwaka iliyotoka mwezi wa kumi mwaka huo huo na baadae kufuatia na na wimbo wa flying without wings pia ilijumuishwa katika filamu ya warner brothers pokemon 
albam yao ya kwanza iliyoitwa westlife ilitoka mwezi wa kumi na moja mwaka na kushika nafasi ya pili katika chati ya muziki ya uingereza
lakini cha ajabu albamu hiyo ya ilishuka chati kutoka namba tatu hadi namba na oia ndio ndio wimbo pekee wa kundi hilo ambao haukuwahi kufika namba moja
mwezi wa kumi na mbili nyimbo mbili kwa mpigo zilitoka ambazo ni have dream seasons in the sun nazo zilishika nafasi ya juu katika katika chati ya the millennium prayer na kuufanya wimbo huo kuwa wimbo wa kwanza wa christmas kwa mwaka chrismas number one single wimbo wa tano na mwisho katika albamu hiyo wimbo wa fool again ambao pia ulishika namba moja
halafu kundi hilo la muziki likaendea katika matamasha madogo nchini uingereza na katika bara la asia katika kuunga mkono albamu yao ya kwanza kabla ya kutoa albamu ya pili albamu ya coast to coast ilitoka mwaka mmoja baadae na ilishika namba moja katika album za uingereza na kuzishinda albumu ya spice girls forever
albumu hii iliwashirikisha wanamuziki kama mariah carey katika moja ya nyimbo nzuri zaidi za phill collins
nyimbo zote mbili ziiweza kufika namba moja katika chati ya uingereza kutokana na hili westlife walivunja rekodi bila kutegemea ya kuwa na nyimbo zao saba za kwanza kushika namba moja katika chati ya uingereza na kufuatiwa na the beatles
lay my love on you na when you re looking like that na kupata mafanikio katika chati za uingereza
mwaka wavulana hawa walizindua matamasha yao duniani where dreams come true tour jina lisilo rasmi
the no stool tour kutokana na tabia ya wanamuziki hawa kuimba wakiwa wamekaa katika stuli walitoa albamu yao ya tatu world of our own mwezi uptown girl queen of my heart na world of our own zilitoka kama nyimbo moja moja ambapo zote zishika namba moja katika chati ya uingereza
bop bop baby ilitolewa pia kama nyimbo ya pekee lakini yenyewe ilishika namba ya tano mwisho katika chati ya uingereza
mwaka westlife walifanya matamasha yao duniani katika albamu ya
the world of our own bendi hii ilitoa wimbo wa pekee wa kumi na moja unbreakable mwaka 
ndipo pakaibuka tetesi za kusambaratika kwa kundi hilo westlife walitoa albamu yao nyingine mwezi wa kumi na moja mwaka huo huo iliyoitwa unbrekble the greatest hits vol
na kuanza katika namba moja nchini uingereza na kufuatiwa na nyimbo mbili za pekee zilizoitwa tonight miss you nights ambazo zilishika nafasi ya tatu katika chati ya uingereza katika kipindi hiki kufuatia kupenda kutengeneza filamu walifanya makala katika televisheni iliyoitwa wild westlife iliyoongozwa na iain mcdonald iliyofanywa na kundi la westlife lenyewe
ilikuwa inaonesha jinsiya maisha na muziki na haliilivyo katika matamasha yao ya muziki
mwaka westlife walifanya tena maonesho ya duniani na kuiita the greatest hits tour na kuzidi kupateza uvumi wa kusambaratika kwao mwezi septemba mwaka walitoa wimbo ulioitwa hey whatever ambao ulishika nafasi ya nne katika chati ya muziku ya uingereza
albamu ya nne ya studio turnaround iliachiwa mwezi wa kumi na moja na kushika nafasi ya kwanza kwanza katika chati za uingereza
mandy wimbo katika kufidia barry manilow uliachiwa mwezi wakumi na moja mwaka 
toleo la sasa liliweza kuwafanya washinde rekodi ya tatu na tuzo ya mwaka ndani ya miaka mitano
wimbo wao wa mandy umeweza kufanya vizuri na kushika nafasi ya kwanza kuanzia nafasi ya mia mbili kutoka hadi katika historia ya chati ya muziki ya uingereza
obvious ilitoka kama wimbo wa mwisho katika albamu hii
tarehe zikiwa zimebaki siku tatu tu kabla ya kuanza kwa tamasha lingine la maonesho duniani bryan mcfadden alicha kuwa mwanachama wa kundi la westlife ili awezekuwa na muda mwingi zaidi wa kukaa na familia yake na kuweza kufanya kazi zake binafsi
katika siku hiyo uliitishwa mkutano na waandishi wa habari ambapo wanamuziki wote wanaotengeeza kundi la westlife waaliweza kutoa hatuba yenye kusikitisha
onesho la mwisho la kundi hilowakiwana bryan lilifanyika katika viwanja vya newcastle upon tynes powerhouse tarehe 
baadae aliendelea kutoa nyimbo zake binafsi kama vile kumua kurudisha jina lakekama lilivyokuwa hapo awaliyaani brian na kuanza kutoa nyimbo kama vile real to me ambayo ilishika nafasi ya kwanza katika chati ya muziki ya uingereza na uda mfupi baadae alitaalbamu yake ya kwanza kama mwanamuziki wa kujitegemea iliyoitwa irish son chini ya kampuni ya sony music na kuendeleakutoa nyimbo mbalimbali katika mafanikio ya kawaida ndani ya mwezi mmoja tangu mcfadden aondoke kundi lilianza maonesho ya matamasha ya albamu ya turnaround tour onesho la moja kwa moja la flying without wings ilitolewa maalumu na kuwasaidia kupata namba moja katika chati ya uingereza
baada ya hapo walaiamua kuweka rat park katika albamu
allow us to be frank ikishika namba tatu
hakuna wimbo uliotolewa kama pekee katika albamu hii
ain t that kick in the head ukiwa na video ya muziki ulitolewa kwa ajili ya mataifa mengine ya uropa
ya the number ones tour kabla ya kuchukualikizo ya miezi minane kutoka kazini
tarehe westlife walipoteza nembo yao ya biashara ya west kutoka kwa kampuni ya kijerumani
mwaka walirudi na na wimbo mmoja wa you raise me up ambao pia ulichuliwa katika albamu yao ya face to face tarehe nyimbo hiyo pamoja na albamu zilikua tayari zimeshafika katika namba moja katika chati ya muziki ya uingereza naukafanya hivyo hivyo katika wiki ya pili
ilikuwa ni mara ya kwanza kwa kundi la westlife kuwahi kufikisha wimbo mmoja na albamu kwa mpigo katika namba moja ndani ya wiki moja wimbo wa you raise me up uliunikiwa kama rekodi yao ya nne katika mwaka katika chati ya muziki ya uingereza
mwezi wa kumina mbili mwaka huo huo kundi hilola muzokilikatoa wimbo ulioitwa when you tell me that you love me walishirikiana na diana rose wimbo wa pili wa pekee ambao pia ulifika hadi namba mbili katika chati ya muziki ya uingereza
baada ya hapo westlife wakatoa wimbo wa tatu wa pekee ulioitwa amazing ambao ulifika hadi namba nne na kuwa ndio wimbo wa kwanza uliofanya malipo madogo kuliko zote
baada ya hapo westlife wakaanza kuangalia kufanya matamasha yaliyoitwa face to face tour kwa kusafiri zaidi katika nchi za uingereza ireland australia na bara la asia
ndio katika wakati huu kuwa kundi la westlife lilipoweza kufanya tamasha katika nchi ya china mwishoni mwa mwaka westlidfe waliandika mkataba mpya na kampuni ya sonny albamu yaoya nane iliyoitwa the love album na tamasha la love albamu ambayo ilikuwa na nyimbo nyingi zaidi zikiwa ni za mapenzi
albamu hiyo iliweza kuuza nyimbo za pamoja compilation albumshadi oasis
kwa nyimbo moja moja
hii ikawanya westlife kushika nafasi ya tatu kwa wanamuziki wenye nyimbo nyingi moja moja kuwahikufika katika nafasi ya kwanza wakiwa na cliff richard waliokuwa wakimetngulia katika chati hiyo ya muziki yanchini uingereza ni elvis presley aliyekuwa na nyimbo na the beatles walikuwa na nyimbo 
bandi hii ikaendela na matamasha katika baadhi ya miji nchini australia kabla ya kwenda nchini afrika kusini uingereza na ireland
bendi hii ilifanya matamasa yao makubwa ya mwisho mwaka katika eneolabitts park jijini carlisle nchini uingereza tarehe westlife walitoa albamu yao ya tisa iliyoitwa back home na kujumusha nyimbo tisa za kwao wenyewe na pia nyimbo tatu ambazo tayari zilikuwa tayari zimekwisha kuimbwa hapo awali
albamu ilishika namba moja katika chati ya muziki ya uingereza na pia ilikuwa ndio iliongoza kwa mwaka kwa mauzo nchini uingereza
wimbo wa kwanza kutolewa kutoka katika wimbo albamu hio ulikuwa ni wimbo wa michael buble s ulioitwa home ambao ulifika hadi namba tatu katika chati ya muziki ya uingereza i m already there ambao haukutolewa kama wimbo mmoja ulifanya vizuri pia katika chati ya muziki ya uingereza kufuatiwa na oneshola thex factor
tarehe walifanya onesho la masaaa mawili mfululizo ambapo waliimba nyimbo kumi nyimbo ambazo zilikuwa zimepigiwa kura na mashabiki wao katika tovuti kutoka katika albamu ya bach home katika tamasha lililoitwa the westlife show tamasha lililoandaliwa na holly willoughby wakati huu westlife pamoja na tesco walifanya zoezi lililoitwa the definite quiz ambalo lilikuwa linauliza historia nzima ya kundi hilo
lilishikisha mashabiki wa westlife dunia nzima
mwezi mmoja baadae wimbo wa us against the world ulitoka na kuwa wimbo wao pili wa pekee nchini uingereza na ireland na kushika nafasi ya nane na na ndio wimbo ambao umewahi kushika nafasi ya chini kabasa hadi leo kabla ya kutoka kwa wimbo wao wa pekee wa pili walifanya tena onesho lililoitwa backhome tour mwaka tarehe ya mwezi wa pili
maonesho haya yakafanya mara ya kwanza kwa kundi hilikusafiri na kufanya maonesho katika nchi za new zealand na kufanya maonesho manne katika maeno ya auckland wellington new plymouth na christchurch
wakati huo huo wimbo wa something right ulitolewa kama wimbo wa pili wa pekee
wimbo wa us agaist the world ukawa wimbo wa tatu kutolewa kati nchi za uropa asia na nchi za bahari ya pasifiki
nyimbo zote mbili ilifanya vizuri ikiwa ni pamoja na kushika nafasi za juu katika chati mbalimbali za muziki shayne ward alijumuika katika kutoa ushirikiano katika kamasha hilo na kian alitambuliwa kwa kupenda zaidi muziki wa aina ya pop
shane alihakikisha kuwa dvd ya oensho katika tamasha hilo ingetoka karibuni
kundi hili la muziki likatangaza kuwa linaenda katika mapumziko kwa kuda wa mwaka mmoja baada ya onesho la back home na kutakuwa hakuna albamu itakoyotolewa kwa mwaka kwani watakuwa wanatengeza albamu yaoya kumi
tarehe harper collins uk atatoa historia ya maisha ya westlife iliyoitwa westife our story kama sehemu ya sherehe yao ya mwaka
kitabu kilisemakana kuandikwa na kila mwanakikundi kwa muda wamiezi mitatu na kilijumuisha histiria ya maisha yao katika biashara wa muda wa miaka kumi pia kilikuwa na seheme ya maisha binafsi na picha kutoka kwa vijana hao
kama walivyoahidi katika tovuti yao tarehe kuhusu kuotka kwa nakala za dvdtarehe iliyokuwa na jinala years of westlife live at croke park stadium ambayo ilienda moja kwa moja katika nafasi ya kwanza katika nchi za uingereza ireland afrika ya kusini hong kong na new zealand
katika chati ya muziki na dvd
kama kikundi walimaliza matamasha yao ya back home tour kwa mafanikio louis walsh akatangaza katika onesho la xpose kuwa tarehe ndio siku ya kwanza rasmi ya mapumziko ya kundi hilo la westlife
na kusema kuwa itakuwa ni mapumziko ya mwaka mzikma yaani kuanzia siku hiyo hadi tarehe 
tarehe westlife wakati wakiwa bado katika mapumiziko walitokea katika onesho la factor usiku wa mwisho waliofanya onesho la wimbo wa flying without wings na jls
baada ya kufanya onesho shane na nicky walifanyiwa mahojiano na xtra factor pamoja na stephen gately wa kundi la boyzone
kutokana na jls nae kufanya oneshola wimbo i m already there
wimbo wa westlife ambao uliingizwa kwa mara ya pili ulishika namba wakati katika ingizo jipya la nchini ireland katikanyimbo za pekee ulishika nafasi ya kutokana na watu wengi kutoa nyimbo hizo katika tarakilishi
kabla ya sikuu ya christmas waliandika katika tovuti yao kuwa mwaka utakuwa ni mwaka wenye msisimko kwa westlife
kwa hali hiyo mashabiki wa kundi hilo wakahisi kuwa hii ni kwa sababu ya ushirikiano wanotaraji kufanya na wanamuziki kama vile leona lewis nabritney spears
wakiwa bado kwenye mapumziko westlife waliripotiwa kuwa na mpango kabambe kauhusiana na oneshola lililotarajiwa kugharimu kiasi cha euro miliono kwakufikia mwisho wa mwaka wiki ya kwanza ya mwezi wa kwanza mwaka dvd yenye jina the karaoke collection ilitoka
ilikwa na baadhi ya nyimbo zao zenye oicha yaani video zilizowahi kupendwa zaidi
tarehe katika suala la herald ireland louis alibainisha kuwa simon tayari alikuwa ameshachagua nyimbo tatu ambazo aliamini kuwa zitakuwa zenye kupendwa zaidi
nicky alibainisha kuwa kundi hilo la mziki litarudi katika chati ya muziki mara litakaporejea na kuanza kurekodi mwaka alisema hayo wakati akipokea tuzo yake ya vip style awards ya mwanaume mwenye aina tofauti tofauti za mwonekano katika x pose tv 
tarehe walishinda tuzoya kundi lililoongoza kutoka ireland katka tuzol za meteor awards kwa mara ya nne mulilizo tarehe walitoa westlife our history historia ya maisha yao na kungezea yaliyotokea katika croke park na mara ya kwanza katika kitabu kigumu
walsh akasema baada ya kutoka katika likizo ya mwaka mzima ya westlife marafiki na familia zao westlife watarudi tena katika chati malimbali za muziki
westife watafanya onesho lao la mwaka katika maeneomawili lakini eneol la croke parklikiwa kichwani
kwa sasa westlife wamepanga kufanya onesho katika eneo la croke park tarehe mwezi wa sita
baadhi ya washindi wa x factor jls watashiriki na kundi la westife katika tamasha la mwaka linalojukina kama where we are tour mpangilio kurekodi albamu ya kumi ulianza tarehe katika studioza telefunken katika jiji la london
nicky alisema kuwa kutakuwa na waandishi na wazalishaji wa muziki wa hatua ya kwanza katika album inayafuatia
pia alitakakushirikisha watu kama chris martin wa kundi la coldplay ambaye ametokea kuwa moja kati ya wanamuziki ambao kundi hili lawestlife wanalopenda zaidiryan tedder wa kundi la onerepublic na mwandishi na mzalishaji wa muziki ambaye ameshafanya nyimbo kama vile shadow akisaidiwa na aj mclean wa kundi labackstreet boys na wimbo wa beautful ambao unaweza ukatokea katka albamu yao inayokuja hivi karibuni
wimbo mwingine unaoitwa leaving darren hayes desmond child guy chambers leonard cohen chris braide andreas carlsson wayne hector walter afanasieff ben adams jc chasez na shaznay lewis waliwahi kusemekana kufanya kazi na kundi la westlife katika wimbo ulioitwa as love is my witness uliorekdiwa na kundi hilo na wimbo wa now can t letgo wimbo wa westlife ambao ulishawahi kufanywa na hector nakutapakaa katika tovuti
wimbo mwingine uliowahi kurekodiwa na kundihili uliitwa no more heroes uliondikwa na lindy robbins pia uanegemea kutokea albamu yao ningine
wimbo wa rach out uliandikwa kwa msaada wa mwanakikundi mark feehily na chriss braide na shaznay lewis
albamu yao ya where we areilitoka tarehe na kushika nafasi ya pili katika chati ya muziki ya uingereza na ireland
kibao chao cha what about now kilitoka wiki kadhaa kabla tarehe na kupatikana katika wavuti siku kadhaa baadae na kibaohicho kilishika nafasi ya pili katika chati ya muziki nchini uingereza na nchini ireland
doughtry kilipata kufahamika baada ya onesho la factor tangu kutoka kwa nyimbo za westliefe
kundi hili la muziki limepanga kutengeneza nyimbo kwa kushirikiana na mariah carey na ndio utakua wimbo wa pekee wa pili kuwahi kushikishwa kwa mariah carey wimbo utaitwa call me now na utakuawa maalumu kwa ajuli ya uingereza peke yake shane alesema katka onesho la paul o grady lililofanyika tarehe kuwa kundi litafanya maonesho katika kipindi cha joto cha mwaka na tarehe za maonesho hayo zitatangazwa karibuni
maonesho hayo yatakuwa na jina la the where we are tour westlife hadi sasa hawajaweza kuafanya vizuri sana katika soko la marekani
moja kati ya vibao vilivyoahi kufanya vizuri katika maeneo mengine kama vile swear it again kilichofika nchini marekani mwaka kilikuwa kikip igwa katika maeneo machache tu na kundi hilo liliweza kufanya onesho moja katika mtv televisheni total request live
wimbo huo ulishika nafasi ya katika chati ya billboard nyimbo bora na ulikuwa namba katika chati ya miziki bora kwa mwishoni mwa mwaka
pia ili kuwezesha albamu nyingine ya westlife iliyoitwa world of our own lakini hawakuweza kupata nafasi nzuri na hivyo kuamua kutilia mkazo katika masoko yake katika masoko ya nje ambako ndiko wana mashabiki wengi zaidi
lakini hili lilikuwa ni shauri gumu kuamua kwani kundi la westlife lingeweza kufanya vizuri kutokana na makundi maarufu kama backstreet boys na n sync yalikuwayameenda katika mapumziko kwa mwaka huo na kundi la westlife lingeweza kutumia nafasi hii katika kujipatia umaarufu
hivi karibuni mahojiano yaliyofanywa na lois walsh na simon cowel yalitanabaisha kuwa kundi hilo muziki litajaribu kujipenyeza katika sokola marekani katika albmu yao ya mwaka america s got talentulitengenezwa na simon cowel anajaribu kutumia nyimbo za westlife kama vile us against the world flying without wings na what makes man kama nyimbo zitakazokuwa zinasindikiza tamasha hilo
westlife wenyewe wamesemakuwa kufanya kazi waandishi wa nyimbo katika albamu ya where we are ili okea kama bahati mbaya na pia wameshasahau kamawalishindw kufanya vizuri katika soko la marekani
westlife wametengeza maukato yao wenyewe yanayoitwa westlife na yanapatikana kwa kupitia anwani ya manukato yaliyozinduliwa rasmi katika jiji la dublin
mwezi wa kumina moja tarehe 
kundi la westlife limesaini mkataba chini ya uangalizi wa nembo ya kampuni ya sonny music louis walsh simon cowel sonny takhar tim bryrne ni kati ya timu ya uzaishaji wa kazi za westlife
mbali na steve mac na wayne hctor kundi hili pia lina nafasi ya kufanya kazi na waandishi waandishi wa nyimbo nawatengezaji wa nyimbo
hawa ni baadhi ya yaoambo tunaweza pia kuwaona katika makasha ya nyimbo zao savan kotecha rami yacoub peter magnusson david kreuger max martin anders johansson josef larossi jorgen elofsson andreas carlsson arnthor birgisson kristina lundin jake schule diane warren na wengine wa hivi karibuni ni pamoja na ryan tedder na kwa nyimbo za kuchanganya rokstone orphanz boyz wideboys soul seekers na jimsteinman wameshafanya kazi na kundi hili na kumaliza nyimbo kadhaa
kundi limeshafanya ushiikiano na wanamuziki maarufu kama vile mariah carey katika wimbo against all odds take look at me now lulu back at me joanne hindley the way you look tonight diana rose when you tell me that you love me donna summer no more tears enough is enough delta goodrem all out of love na if had words na the vards i have dream na mwanamuziki mtoto kutoka nchini indonesia shrina na wimbo wa my love amir diab
nyimbo hizi pia zilirekodiwa na kujumuishwa katika albamu mbalimbali
maa kati waongozaji wa video waliowai kufanya kazi na kundi la westlife ni pamoja na cameron casey wayne isham nigel dick stuart gosling phil griffin antti jokinen david mould alex hemming philip andelman max giwa and dania pasquini
shayne ward no way out k otic natural six totally spies d side and lauren waterworth bellefire the conway sisters v twen y se en zoo kwest pop no way out sub bass traphic mark dakriet th ba e reel peter andre girls aloud eton road gareth gates roxanne alsou the macdonald brothers billiam cushh the unconventionals dyyce lady nada code annabel fay and hope have supported the band on different tours
wakati kila mmoja katika kundi hili ana shughuli zake binafsi za kusaidia watu
westlife wamekuwa wakitoa misaada mbalimbali kwa vikundi mbalimbali tangu hapo awali
moja ilikuwa ni wakati kundi hilo liliporekodi kwa mara ya pili wimbo wa i have dream walifanya na mwanamuziki wa indonesia sherina kwa ajli ya harambee ya kutafuta hela za shirika la unicef tofauti na hilo kundihili lilirudia muziki wa uptown girl kwa ajili ya maswala ya uchekeshaji ambao hadi hii leo ndicho kibao kinachongoza kwa mauzo
tofauti na hapo pia wamesaidia shirika la s
f katika kutoa msaada kwa wahanga wa kimbunga cha tsunami walifanya onesho na christina aguilerana diana rose katika tamasha lacoca cola dome katika jiji la johannesburg nchini afrika ya kusini katika kujumuisha wanamuziki maarufu katika chakula cha msaada kilichaondaliwa kwa ajii ya kutoa msaada wa mfuko wa watoto wa nelson mandela tuungane kupinga njaa hospitali ya mtakatifu maria na topsy foundation
wamekuwa wakiwasaidia taasisi ya viziwi ya royal national institute for the deaf rnid childline na children in need cancer research uk organizations
hivi karibuni walifanya onesho la wimbo wa us against the world moja kwa moja katika viwanja vya michezo vya bluebell wood na kushiriki katika tamasha la galway katika kuhimiza matumizi ya maji masafi kwa kufanya onesho la matangazo
na pia wana ofisi rasmi ya kutoa msaada inayoitwa one world beat
where the dreams come true tour ilikuwa ni moja ya ziara kubwa walizowahi kufanywa na kundi la westlife s wakiweza kutembelea maeneo kama uingereza na bara la uropa katika mwaka 
ziara hiyo ilipewa jina la utani la the no stool tour yaani onesho lisilo na viti hii ikiwa ni kutokana na mazoea ya kundi hili kufanya maonesho wakiwa wamekaa
tamasha la moja kwa moja liliafanyika mwaka huohuo tamasha la dvd lilijumuisha nyongeza ya mambokadhaa kama vile makala ya acces all area na pia albuma nzima ya ya world of our own na pitisho la tovuti ya westlife
ifanyika nchini china nakuwekwa katika cd na dvd
toleo hili lilikuwa pia na picha kubwa ya kundi la westlife na kitabu kidogo chenye mashairi ya nyimbo za westlife zilizokuwa katika cd na kutafsiriwa katika lugha ya kichina
na pia dvd ilikuwa nyimbo mbalimbali na tano kati ya hizo zilichezwa siku tamasha
coast to coast ni albamu ya pili kutoka kwa vijana kieire westlife
lakini albamu hii ilitolewa tena ndani ya vijiboksi ndani ya albamu yao ya world of our own mara ya mwisho tar
albamu hii ilipata nafasi ya kuuza zaidi ya nakala milioni dunia nzima
albamu ya coast to coast ilipata mapokezi ambayo si mazuri kwa mashabiki wake
andrew lynch kutoka katoka kipindi cha entertainment
ie aliipa album hiyo nyota moja kutoka nyota tano na kuuita albumu hiyo kujiua kibishara commercial suicide lakini kulikwa na mapokezi mazuri kidogo kwa upande wa allmusic kwani waliipa albamu hiyo nyota 
 kutoka nyota na kulinganisha kundi hilo na makundi mengine kama vile take that na boyzone
albamu hii ilishika namba nne kwa upande wa mauzo kwa mwaka nchini uingereza
nyimbo kama close soledad na puzzle oa my heart ilitoka kama nyimbo moja moja nchini ufilipino wakati nyimbo kama vile en ti deje mi amor ilitolewa kama nyimbo moja moja maarufu kama singo lakini hizi zilitoka katika nchi zinazozungumza lugha ya kihispania peke yake
albamu ya coast to coast ilishika namba moja katika chati ya muziki ya uingereza uk top albumsna kufanikiwa kuuza nakala katika wiki ya kwanza peke yake na albamu nzima iibaki katika nafasi ya kwanza kwa kipindi cha wiki moja nzima na kufuatiwa na kundi la the beatles na albamu yao ya the beatles albamu ambayo ilitambulika kama yenye ubora wahali ya juu hususani baada ya kuuza nakala milioni 
 katika nchi ya uingereza peke yake
shule ya st
andrews ni shule ya msingi na ya sekondari iliyo huru mjini nakuru kenya karibu na mji wa molo
inajulikana kwa jina la turi ambalo ni jina la kijiji kilicho karibu na hapo
shule hii ni ya kikristo ambapo wanafunzi hulala kwenye mabweni
inatumia mfumo wa elimu wa kiingereza kwa wanafunzi wenye umri wa miaka katika shule ya msingi na miaka katika shule ya upili
shule hii imejengwa kwenye uwanja wa ekari katika miinuko ya kenya mjini turi
shule hii ina wanafunzi wa kutoka kenya na nchi jirani za afrika mashariki na pia ina idadi ya wanafunzi wanaotoka nchi za nje wengi wakiwa watoto wa walioleta dini ya kikristo wa kiprotestanti
kwa vile mfumo wa elimu ni wa kiingereza walimu wengi wa wamepata mafunzo ya mfumo huu wa kiingereza na wanafunzi wengi ni wa kutoka familia za kiingereza wanaoishi nchini kenya
wanaporejea nchini uingereza wanafunzi wengi hujiunga na shule za kibinafsi kama shule ya stowe mjini buckingham shule ya dean close mjini cheltenham au shule ya monkton combe mjini bath
wafanyakazi wengi mwishowe huenda kufundisha katika shule ya monkton combe mjini bath mwelekeo ambao utaendelea katika siku zijazo
mwalimu mkuu wa shule ya upili hivi sasa ni adrian palmer na mwalimu mkuu wa shule ya msingi ni paddy moss
shule ya msingi ilianzishwa mwaka wa na bw na bi lavers waliojulikana kama ma na pa lavers ili kusome
mwaka wa shule yote ilichomeka na kuteketea baada ya moto ulioanza jikoni
nembo ya shule huonyesha ndege wa moto anayefufuka kutoka kwa moto na kila mara moja kwa mwaka moto huwashwa ili kupata kumbukumbu ya kipindi hiki katika historia ya shule
shule hii ilimalizika kujengwa wakati wa miaka ya wakati lavers walikuwa katika umri wao wa kati na majengo mapya yakamalizwa
mwaka wa shule ya sekondari ilifunguliwa kwa watoto wa umri wa miaka 
wanafunzi hufundishwa ndani ya darasa kuanzia umri wa miaka mitano
baada ya hapo masomo tofauti tofauti huanza kufundishwa mpaka maeneo yote ya masomo yamefundishwa na walimu wataalamu katika darasa ya na 
wanafunzi wakifika darasa la wanafunzi wako tayari kufanya mtihani wa iaps ambayo hujumuisha masomo saba kiingereza hesabu sayansi kifaransa jiografia historia na masomo ya kidini
masomo mengi hufunzwa kwenye darasa la inayohakikisha uchaguzi bora wa masomo ya igcse katika darasa la na 
baada ya kumaliza igcse wanafunzi hufuata mfumo wa as a au ib diploma
wengi wao huendelea kusoma katika nchi za afrika mashariki uingereza afrika ya kusini na amerika ya kaskazini wengi wao wakipata misaada ya kusomea masomo kama vile katika muziki au michezo na mengineyo
shule hii itaimarisha elimu ya wanafunzi wake kwa kuchukua hatua ya kuendeleza masomo ya wanafunzi wa kidato cha sita hivi karibuni
ina mipango ya kufungua milango yake mnamo septemba kwa kufundisha wanafunzi wa kidato cha sita masomo ya a level ili kusaidia wanafunzi kuanza kujiandaa kwa maisha ya chuo kikuu
michezo ni sehemu muhimu ya maisha ya wanafunzi wa shule ya st andrew s
vifaa kwenye uwanja wa ekari ni kama bwawa la kuogelea lamaji ya moto vyumba vya kecheza tenisi na uwanja mkubwa wa kucheza michezo mengineyo ambayo hukaa rangi ya kijani mwaka mzima
pia wana mpango wa kujenga ukumbi mpya wa michezo katika hivi karibuni
wanafunzi wanahimizwa kuendeleza vipaji vyao vya kibinafsi kwa kupitia sanaa muziki na maigizo
wanafunzi wengi hulala kwenye bweni muda wote na wachache hulala kwenye bweni siku za jumatatu hadi ijumaa
afrika mashariki katika miaka ilikuwa na mabadiliko makubwa kama ifuatavyo
jumuiya za pwani zilikuwa zimetengana kila moja ikiwa huru kutoka kwa nyingine na kila moja ikiwa na watawala wake
athari za jumla za waarabu wa oman zilikuwepo mombasa zanzibar na kilwa tu na hata katika maeneo hayo waarabu hao waligawana madaraka na wenyeji wa kiswahili na wa kishirazi
huko mombasa viongozi wa wenyeji waswahili walishiriki katika uendeshaji wa siasa wa mji huo
familia ya mazrui toka oman iliendelea kuwa huru kutoka kwa watawala wa kioman wa zanzibar kwa sababu ya ushirikiano wao wa karibu na masheikh wenyeji wa kiswahili ambao walichangia nao utawala
hata kwa kipindi fulani baada ya utawala wa wamazrui kupinduliwa viongozi wa kiswahili waliendelea kuwa mashuhuri katika uendeshaji wa mji
watawala wa kienyeji wa zanzibar walianza kupoteza mamlaka yao kisiasa kadiri waomani walivyozidi kuimarika katika funguvisiwa hili
wakati huohuo wenyeji wa zanzibar walipokonywa ardhi na walowezi wa kiomani ambao waliyanyemelea hasa maeneo yenye rutuba kaskazini na mashariki mwa kisiwa
upotevu wa mamlaka yake haukusababishwa tu na kuwepo kwa waomani bali pia kudhoofika kiuchumi kwa kilwa kisiwani yenyewe kulikosababishwa na kuinuka kwa mji pinzani wa kilwa kivinje huko bara ambao ulifanikiwa kuelekeza biashara ya watumwa na meno ya ndovu kutoka kisiwani kwenda depo ya bara
ilipofika mwaka malindi mji mwingine miongoni mwa miji ya pwani ulikuwa umefifia sana kutokana na familia yake ya kiutawala kuhamia mombasa kwenye karne ya 
kaskazini mwa malindi vilikuwepo visiwa vya lamu na pate
ilipofikia pate ilikuwa imeshaporomoka kutoka kwenye nafasi ya umashuhuri wa kibiashara iliyokuwa nayo katika karne ya na ya kutokana na migogoro ya urithi na mapambano na kisiwa jirani cha lamu
ushindani kati ya visiwa hivyo viwili baadaye ulirahisisha kuingiliwa na kutawaliwa kwao na zanzibar
barani mkabala na visiwa vya lamu na pate waliishi wabajuni ambao walienea pia kwenye mlolongo wa visiwa vidogovidogo vya pwani ya somalia
kuibuka na kukua kwa athari ya oman katika afrika mashariki kulikuwa matokeo ya mambo mbalimbali baadhi yake yakiwa ndani ya usultani wa omani na baadhi kutoka nje
hata hivyo jambo muhimu zaidi bila shaka lilikuwa tamaa za kiuchumi na werevu wa sultani seyyid said ambaye alijichukilia awali ya yote kuwa mwanamfalme mfanyabiashara
kwa kufuata sera ya kutofungamana na upande wowote kati ya ufaransa na uingereza wakati wa vita vya napoleon said aliweza kupanua mahusiano ya safari za baharini na ya nje ya oman hadi kufikia kiwango ambapo alikuwa tishio hasa kwa meli za uingereza na mataifa yote hayo mawili yalijitahidi kufanya urafiki naye
hususani waingeraza ili kuilinda njia yao ya biashara ya kuelekea india walimsaidia said kujiimarisha oman na hatimaye wakaitwa aden mwaka 
utengano wa ndani ya nchi yake ulimwezesha seyyid said kupanua uchumi wake pasi na vikwazo
aliona kuwepo kwa mifarakano na udhaifu kwenye pwani ya afrika mashariki kuwa fursa nzuri kwa upanuzi wa kiuchumi na wa kisiasa
aidha aliona haja ya kupambana na tamaa ya nchi za ulaya kwa kukita mikakati yake mwenyewe
alianza kufanya mawasiliano na wenyeji na watawala kwa kushauriana na kufanya mikataba nao na kujihusisha kwenye ushindani wa wao kwa wao
ulipokifia mwaka alikuwa amekwisha kufaulu kuwa na mashiko katika visiwa vya pate na lamu na jumuiya chache za jirani
wapinzani wake wakuu walikuwa ni wamazrui nasaba ya kifalme iliyotawala mombasa pia wakiwa na chimbuko la oman ambao waliishawishi uingereza kuweka mombasa chini ya ulinzi wao mwaka 
hatua hii iliharibu kwa kiasi fulani mahusiano kati ya sultan said na uingereza
muda mfupi baada ya said kupata udhibiti wa mombasa aliamua kuhamisha makao makuu ya usultani wake kwenda zanzibar mji ambao ulikuwa ukikua kwa haraka kama kituo cha kibiashara chenye shughuli nyingi
said alivutiwa sio tu na suhula za kimeli za zanzibar bali pia na rutuba ya kisiwa na uwezekano wake wa kuzalisha mazao ya kilimo
aliamua kuhodhi biashara yote ya kisiwa na akaendelea kukifanya kuwa kituo kikuu cha uchumi katika pwani ya afrika mashariki
baadhi ya bidhaa za biashara zilizopatikana hapo ni meno ya ndovu watumwa karafuu sandarasi simbi na bidhaa za kutoka nje kama vile nguo za pamba shanga nyaya mikufu magobori baruti vyombo vya kauri kioo vyombo vya kioo visu na mashoka
nafasi ya zanzibar iliimarika pia kutokana na kutambulika kwake kupitia mikataba ya kibiashara na mataifa ya nje kama vile marekani uingereza na ufaransa
meno ya ndovu na watumwa ndizo bidhaa zilizokuwa na faida kubwa zaidi kwa usultani wa oman kwa sababu ya mahitaji yake makubwa ndani na nje ya nchi
wayao kikundi cha bara walikuwa na mtandao wa biashara ya masafa marefu waliotumia kuleta pwani meno ya ndovu na watumwa
shughuli zao zilienea kuzunguka ziwa nyasa na bidhaa zao zilifika pwani ya zanzibar kupitia kilwa kivinje
kwa hakika kukua kwa umaarufu na ustawi wa kilwa kivinje kulitokana na kuongezeka kwa mashirikiano ya kibiashara kati ya watu wa pwani na bara katika karne ya 
watumwa walipatikana kupitia mashambulizi na vita ingawa si mapigano na mashambulizi yote yaliyotokea yalisababishwa na haja ya kuteka watumwa
zaidi ya hayo watu waliotiwa utumwani mara nyingi walitoka katika vikundi vya bara ambavyo vilikuwa vikifanya biashara ya watumwa kama vile wayao wabisa wamakua na wangindu
walikuwepo wafanyabiashara ya masafa marefu wengine kwenye eneo la kaskazini mwa ziwa nyasa waliokuwa mashuhuri zaidi ni wanyamwezi wakamba na wamijikenda
hao walianzisha mahusiano na pwani kwa mara ya kwanza kunako takribani mwaka na baada ya muda mfupi wakaimarisha mitandao ya kibiashara kati ya eneo hilo la bara na pwani
kadiri bei za watumwa na meno ya ndovu zilivyozidi kupanda baadhi ya wafanyabiashara wasio waafrika walianza kuingia bara
athari za kijamii na kiuchumi za biashara iliyokuwa inapanuka
upanuzi wa biashara katika pwani na bara ya afrika mashariki ulikuwa na athari zake muhimu
kwa mfano upanuzi wa wakamba nje ya makazi yao ya asili hadi kufikia kwenye maeneo ambayo hayakuwa na rutuba ya kutosha uliwafanya waanze uwindaji ufugaji na biashara za kubadilishana mali kama njia ya kujikimu
walifanya biashara na majirani zao kama vile wakikuyu waembu na wamasai na hatimaye wakapanua mtandao wao wa biashara hadi pwani
waliandaa misafara yao kwenda pwani na waliongoza katika biashara ya masafa marefu kwenye maeneo ya kaskazini ya bara ya afrika mashariki hadi miaka ya nafasi yao ilipochukuliwa na waarabu na waswahili
kutokana na mahusiano hayo ya kibiashara kati ya pwani na bara mfumo wa kuishi katika makazi yenye ngome ya wamiji kenda yaliyoitwa kaya ulianza kudhoofika
watu walianza kuziacha kaya ili kwenda kufanya biashara
mtawanyiko huu ulififisha umoja na mshikamano wa kaya ukamomonyoa mamlaka ya wazee na kuua mfumo wa uongozi wa marika
kadhalika waliibuka matajiri waliokuwa na wafuasi na waliojijengea umaarufu
miongoni mwa matajiri hao ni ngonyo wa kigiriama mwakikonge wa kidigo na kivui wa kikamba
athari nyingine ilikuwa desturi ya kuoa wake wa kigeni
kuoana huku miongoni mwa vikundi tofautitofauti kulipelekea kuanzishwa kwa undugu miongoni mwa jamii zilizohusika
maingiliano ya kiutamaduni kati ya wabantu na waarabu na kati ya wabantu na waswahili yalitokana na kukua kwa matumizi ya watumwa wa nyumbani wa kazi za ndani kwenye mashamba na kuenea kwa usuria
katika usultani wa oman desturi ya kuoa wake wa kigeni ilikuwa imeenea sana hasa miongoni mwa tabaka la watawala
maingiliano ya kiutamaduni kati ya waarabu na wenyeji wao huko pwani yalikuwa makubwa kiasi kwamba kulikuwepo na tofauti bayana za kiutamaduni kati ya waarabu wa oman walioishi nyumbani uarabuni na wenzao walio afrikishwa na kuishi katika miji ya kiswahili
hali kadhalika kulikuwepo na mabadiliko kadhaa huko bara yaliyotokana na kushiriki kwa watu katika biashara ya pwani
baadhi ya watawala wa bara walijenga upya miji yao mikubwa kwa mtindo wa pwani wakipamba vitala vyao na bidhaa za pwani na hata kukuza hamu ya vyakula vya pwani
lugha ya kiswahili kama lugha ya mawasiliano mapana ya tabaka la wafanyabiashara pia ilienea sana huko bara
mwanzo ilikuwa ikitumika kama lugha ya kibiashara lakini muda ulivyozidi kusogea ndivyo na matumizi ya lugha yalivyoongezeka miongoni mwa wakazi wa bara
miongoni mwa matukio muhimu ya kijamii na kisiasa yaliyotokea miongoni mwa watu wa eneo la maziwa makubwa ni kuibuka kwa jumuiya kamili za kisiasa zenye utambulisho maalum kama ile ya buganda
buganda ilistawi kama dola unganifu yenye asasi sanifu za kisiasa
lakini vikundi vya mashariki mwa ziwa viktoria isipokuwa ufalme wa wawanga havikuanzisha dola zozote unganifu
hata hivyo si vikundi vyote vya bara viliathiriwa na utamaduni wa pwani
wakikuyu kwa mfano hawakuonyesha raghba yoyote katika biashara ya pwani hata wakati wa misafara ya waarabu na waswahili ilipoingia katika ardhi yao
wamasai waliwazuia wafanyabiashara wa kiarabu na kiswahili kuingia katika ardhi yao
seyyid said alitekeleza sera ya uchumi ya kuhimiza biashara na makazi ya wahindi katika zanzibar
waasia hao walikuwa na busara nyingi katika kufanya biashara na walishika nafasi zilizo muhimu kabisa kama mawakala wa ushuru walanguzi mabepari na wakopeshaji fedha na wafanyabiashara ya jumla ya nchini zanzibar
ingawa kuwepo kwao na shughuli zao huko zanzibar hazikuwapatia sauti yoyote katika siasa na uendeshaji wa shughuli za kiserikali nafasi yao ya kiuchumi iliimarika sana
baadhi yao walitajirika sana kiasi kwamba hata baadhi ya masultani wa zanzibar waliwakopa fedha
alitumia nguvukazi ya watumwa kuendeleza tasnia ya karafuu akawa mwuzaji mkuu nchi za nje wa zao hili lililofika hadi bombay nchini india
kwa hakika ilipofika india ilikwisha kuwa mnunuzi mkuu wa karafuu za zanzibar
hata hivyo sera za kibiashara na za kiuchumi za said sio tu ziliifanya zanzibar kuwa kituo kikuu cha kibiashara kwenye pwani ya afrika mashariki bali pia polepole ziliuingiza uchumi wa afrika mashariki kwenye mfumo wa kibepari wa nchi za magharibi
taathira hasi ya hali hii ni kwamba wafanyabiashara kutoka ulaya marekani na asia walitajirika kwa kuwafukarisha wenyeji wa afrika mashariki na hivyo kusababisha kudumaa kwa maendeleo yao
rasilimali watu na nyenzo za afrika mashariki zilinyonywa kupitia ubadilishanaji usio na usawa uliokuwa ukifanywa kati ya wafanyabiashara wa kigeni na wenyeji
kulikuwepo pia na ukuaji wa biashara ya masafa marefu ulioanzishwa na vikundi vya waafrika huko bara
baadaye wafanyabiashara wa kiarabu na wa kiswahili walikwenda hadi bara kutafuta bidhaa zaidi
biashara ya masafa marefu ilikuwa ikipanuka na kuwa na athari zake za kijamii kiuchumi na kiutamaduni kwa vikundi vingi vya bara
athari hizo zilijumuisha uenezi wa uislamu na lugha ya kiswahili
lakini baadhi ya matukio muhimu kama vile uvamizi wa wanguni yalitokea bara pasi na kuhusiana na biashara ya masafa marefu
maendeleo ya ukuaji wa athari za kibiashara za zanzibar yalipelekea kwenye ubadilishanaji wa bidhaa usio na usawa kati ya afrika mashariki na nchi za magharibi
aidha yaliuingiza uchumi wa afrika mashariki kwenye mfumo wa kipebari na hivyo kusababisha kudumaa kwa maendeleo ya eneo hili
monz n ni mji wa kihistoria katika jimbo la aragon nchini hispania mwenye wakazi 
abkhazia ni nchi ya ulaya kusini mashariki kwenye rasi ya caucasus
eneo lake ni km linalokaliwa na wakazi milioni nne
kuku mashuhuri tanzania ni aina mbalimbali za kuku ambao wanafungwa kwa kiwango kikubwa nchini tanzania
kuna idadi kubwa ya aina za kuku wanaofugwa duniani lakini wakazi wa tanzania wamewagawa kuku katika makundi makuu mawili
kuku ambao wanaaminika kuwa na asili ya nchini tanzania na wale ambao wameletwa kutoka nchi nyingine hasa za ulaya na amerika
makundi haya hufahamika zaidi kama kuku wa kienyeji na kuku wa kigeni maarufu sana kama kuku wa kizungu
kuku wa kienyeji wanatofautiana kwa umbo na rangi lakini wote wanafanana kwa mambo yafuatayo
kwanza woteni wadogo kwa umbo na wana wastani wa uzito wa kilo hadi kilo wanapofika umri kamili
kutaga kwao huwa kwa kipindi na kwa wastani hutaga mara tatu kwa mwaka
kuku wa kienyeji hutaga mayai madogo yenye uzito wa gram hadi ambapo kuku wa kigeni hutaga mayai makubwa kati ya gramu hadi 
kuku wa kienyeji huanza kutaga wakati amefikia kwenye umri wa majuma 
wanafikia uzito wa kilo moaja na robo wakati wana umri wa majuma ambapo baadhi ya kuku wa kigeni wanaweza kufikia uzito wa kilo moja na nusu kati ya majuma hadi 
lakini kuku wa kienyeji wanazo tabia ambazo ni nzuri na zenye faida katika ufugaji
tanzania ina aina nyingi za kuku wa kigeni nao wamegawanyika katika mafungu makubwa matatu
kuku hawa ni wadogo kwa umbile na hutaga wastani wa mayai kwa mwaka
kuku wa mayai wamepoteza uwezo wao wa kulalia mayai na kuangua vifaranga
kwa sababu hii wanapoanza kutaga huendelea kwa muda wa mwaka na zaidi iwapo watapewa mazingira yanayohitajiwa
kuku mashuhuri na anayefahamika sana katika kundi hili ni yule kuku mweupe anayefahamika kwa jina la white leghorn
kuku hawa hufugwa kwa madhumuni ya kupata nyama tu
kuku hawa wanaweza kutaga mayai iwapo watawekwa mpaka wafike wakati wa kutaga lakini hutoa wastani wa mayai kwa mwaka ambayo hayatamletea faida mfugaji akilinganisha na gharama za matunzo ya kuku huyo kufikia muda wa kutaga
kuku ambao wanafugwa kwa madhumuni ya mayai na nyama
kuku hawa ni wakubwa kuliko kuku wa mayai lakini ni wadogo kuliko kuku wa nyama
wastani huu wa mayai unaweza kumpatia faida mfugaji
baada ya kutaga wanaweza kutumiwa kwa nyama kwa sababu wanakuwa na umbile kubwa
mfano wa kuku wa mayai na nyama ni rhode island red ambaye ni kuku mwekundu
kuku aina ya light sussex ambaye ni kuku mweupe na mwenye manyoya meusi shingoni mkiani na kwenye mabawa pia hutumika kwa nyama na mayai
katika kundi hili la kuku wa nyama na mayai kuku aina ya new hampshire red na australop pia huonekana nchini tanzania
jinsi siku zinavyosogea mbele ndivyo hivyo utaalamu wa uzalishaji wa kuku unavyozidi kuendelea
wafugaji wengi wa kuku binafsi au makampuni duniani ambayo yanayo mashamba makubwa na wanazalisha kuku wa biashara waenaendelea kuzalisha kuku wa aina mbalimbali kwa madhumuni ya utagaji sana wa mayai au utoaji wa nyama bora
kuku hawa hupewa majina mbalimbali na mara nyingi hutangazwa kwenye magazeti ili wafugaji wapate kununua
kuku hawa wanazidi kuingia nchini tanzania kwa mfano anak chunky na cobb ambao ni wa nyama
kuku maalum wa nyama au mayai kama hawa wasitumike tena kwa kuendelea kuzalisha au kuchanganya na kuku wa kienyeji
kuku ambao wanafaa kuendelea kuzalishia au kuchanganya na kuku wa kienyeji ni wale ambao wenye damu halisi ya aina yake kwa mfano new hampshire red light sussex na rhode island red
sehemu nyingi nchini tanzania na ulimwenguni pote ufugaji wa kuku unawapatia maelfu ya watu kibarua cha muda au cha kudumu kama vile wakazi wa kitunda jijini dar es salaam
vile vile kuku wanaweza kutumia mabaki ya chakula kama pumba za nafaka mbalimbali ili kuongeza matumizi bora ya vyakula tunavyovivuna mashambani
shule ya aga khan academy mjini mombasa ni moja kati ya kundi za shule katika aga khan academy wanaofunza elimu ya kiwango cha kimataifa na iliyo bora katika aina yoyote ya elimu
shule hii hutoa elimu pana yenye masomo mengi na husisitiza masomo ya sanaa
kujiunga na shule hii hutegemea mafanikio ya mwanafunzi
pia ni kwa njia kipofu ambayo ni uteuzi hautegemei uwezo wa kulipa karo lakini kwa usahihi wa vigezo anuwai kama vile uwezo wa mwanafunzi kufaulu mtihani
shule ya aga khan academy mombasa ni inatekeleza mfumo wa elimu inayojulikana kote duniani inayoitwa international baccalaureate kwa shule ya msingi
mfumo huu unafaa kwa wanafunzi wenye umri wa miaka katika madarasa inayolenga katika maendeleo ya mtoto kwa kushughulikia maswala ya kijamii kimwili na mahitaji ya kitamaduni na kimaadili na vilevile kuwapa wanafunzi msingi imara katika maeneo muhimu ya elimu
mnamo januari aga khan academy shule ya msingi madarasa ya chini ilituzwa candidate school kutoka kwa cham cha international baccalaureate organization ibo
wanafunzi walio katika darasa za kati kwa umri ni hutumbukizwa kwenye mazingira yenye changamoto ambayo husisitiza ustadi na ujuzi wa kazi za kawaida uwezo wa kuchambua na kufikiri uwezo wa kujitegemea na nidhamu ya kazi nzuri na masomo ya kompyuta na ustadi katika ujuzi wa wanafunzi
mfumo huu unatoa key stage darasa na international general certificate of secondary education igcse darasa 
igcse mmoja ya mitihani inayotolewa na cambridge international examinations ni ya kutambulika kote duniani kama sawa na mtihani wa uingereza wa gcse na mtihani wa international gce level
igcse mtaala msingi au wa kupanuliwa huchukuliwa katika makundi ya masomo tano lugha sanaa sayansi hisabati na ubunifu teknolojia na ufundi
katika siku zijazo key stage na igcse itabadilishwa na kuitwa middle years programme myp ya ibo
katika shule ya upili chuo hiki ni kinatumia diploma ya international baccalaureate dp kwa wanafunzi wenye umri wa miaka 
hii ni somo la miaka miwili mfululizo ambayo huandaa wanafunzi kwa chuo kikuu
wanafunzi wote wa dp husoma lugha sayansi ya kijamii na sayansi ya majaribio hisabati na somo la sanaa
mafanikio ya kila mwanafunzi hutahiniwa na watahiniwa huru na hupimwa kulingana na maarifa na ujuzi wa mtahiniwa
shule ya aga khan academy mjini mombasa ni mojawapo ya ib shule ya dunia
ilianzakufundisha diploma ya ib mnamo septemba 
ib imekuwa ya mtaala wa unaotumika katika shule za kimataifa kote duniani
inakukubaliwa na vyuo vikuu zaidi ya kote duniani ikiwemo marekani kanada uingereza bara la ulaya australia na mikoa mengine mengi
ib imejulikana kuwa bora kielimu na vilevile kwa kuhamasisha huduma kwa jamii
adem ljaji kwa kikirili kwa ipa a d m ajit amezaliwa tarehe septemba ni mchezaji wa mpira kutoka nchi ya serbia ambaye anacheza kama mshambuluzi au katikati katika klabu ya fk partizan katika ligi kuu ya kiserbia
ljaji alikuwa tayari kujiunga na klabu ya uingereza ya manchester united mwezi januari mwaka wa lakini tarehe desemba manchester united ilithibitisha kwamba iliamua kutochukua chaguo lao la saini yake
ljaji alizaliwa novi pazar serbia kisha sfr yugoslavia
alijiunga na fk partizan akiwa na umri wa miaka mwaka wa 
aliweza kuonekana partizan katika mguu wa kwanza wa raundi ya pili ya kufuzu atika uefa ligi ya mabingwa tarehe julai aliingia katika kipindi cha pili baada ya mabadiliko
aliweza kuonekana mara ya pili baada ya mabadiliko katika mguu wa pili na baada ya mabadiliko tena katika mguu wa pili wa raundi ya tatu ya kufuzu
alifungia partizan bao la kwanza la ushindani tarehe novemba katika mechi ya ligi dhidi ofk beograd
mnamo oktoba manchester united ilimpa ljaji jaribio ingawa hakuna habari iliyotolewa kuhusu urefu wa jaribio hilo awali
siku iliyofuatia katibu mkuu wa partizan darko grubor alithibitisha kwamba si kweli kwamba ljaji alikwenda england bila ruhusa
tumekuwa tukiwasiliana na manchester united kwa muda na ljaji alikuwa pamoja na timu ya kimataifa katika uingereza kushiriki katika uefa shindano la wachezaji waliochini ya miaka katika mechi za kufuzu kwa hivyo wakati huu haiwezekani yeye kuenda majaribio
mnamo januari manchester united ilitangaza kutia saini na ljaji na mchezaji mwenzake wa partizan zoran to i 
to i alikuwa ajiunge na klabu hiyo ya mara moja wakati ljaji alikuwa abaki katika partizan kwa salio la mwaka wa na kujiunga na na manchester mwezi wa januari mwaka wa 
licha ya kutojiunga rasmi na klabu hadi januari ljaji alisafiri manchester katika mwaka wa ili kujifunza na timu ya kwanza ya united na hivyo wakufunzi wa klabu hizi mbili wangeweza kufuatilia maendeleo yake
hata hivyo licha ya mkataba wa klabu hizi mbili manchester united iliamua kutochukua chaguo kumchukua ljaji kwa sababu ya masuala yaliyokaba klabu hiyo katika maombi ya kibali cha ljaji cha kazi
kufuatia kuzimia kwa uhamisho meneja wa partizan goran stevanovi alidai kuwa hali hiyo ilimfanya ljaji kupata mshtuko wa kisaikolojia lakini ljaji alitunza hali hiyo vizuri
mkurugenzi wa kandanda wa partizanivan tomi alisema nadhani watajuta uamuzi huu baadaye
tarehe desemba kalabu zote mbili za kirusi zinazoongoza rubin kazan na cska moscow pfc wamejitolea kutia saini na msabia mchezaji wa kitaifa wa chini wa miaka kutoka fk partizan ljaji alijitokeza mara ya kwanza katika mechi za kimataifa katika kikosi cha serbia cha wachezaji walio na umri chini wa katika michuano ya kufuzu katika ulaya mechi dhidi ya hungaria u tarehe septemba 
eneo bunge la maragua ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
ni mojawapo wa maeneo bunge matatu katika wilaya ya maragua mkoa wa kati
eneo bunge la kigumo eeneo bunge la uchaguzi nchini kenya
eneo bunge hili lina wadi tatu zote ambazo huchagua madiwani katika baraza la mji wa marague
uhandisi kilimo ni kipengele cha uhandisi ambacho kinatumia sayansi ya uhandisi na teknolojia katika uzalishaji wa kilimo na usindikaji
uhandisi wa kilimo unachanganya vipengele vya baolojia ya mnyama baiolojia ya mmea na muwasho kiraia na uhandisi wakemikali ambazo ni maarifa ya kanuni za kilimo
unahusisha wigo mpana wa uhandisi katika ulimwengu wote kuliko kipengele cha uhandisi wowote
uhandisi wa kilimo unatumia maarifa ya uhandisi katika utengenezaji wa mashine za kilimo
baadhi ya vipengele vya wahandisi wa kilimo ni pamoja na mitaala ya kwanza katika uhandisi wa kilimo ilianzishwa katikachuo kikuu cha jimbo la iowa na jb davidson mwaka wa 
jamii ya wahandisi wa kilimo amerika inayojulikana sasa kama jamii ya amerika ya wahandisi wa kilimo na baolojia ilianzishwa mwaka 
asilimia kubwa ya wahandisi wa kilimo huafanya kazi katika vikundi vya utafiti wasomi au katika vituo vya serikali kama vile idara ya kilimo ya marekani au huduma za kilimo za nchi
baadhi ni washauri walioajiriwa katika makampuni ya uhandisi ya kibinafsi wakati wengine wako katika viwanda vya uundaji wa mashine za kilimo vifaa teknolojia ya usindikaji na majengo ya makazi ya mifugo kuhifadhia mazao
wahandisi wa kilimo hufanya kazi katika uzalishaji mauzo usimamizi utafiti na maendeleo au sayansi
eneo bunge la gichugu ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
ni mojawapo wa maeneo bunge manne katika wilaya ya kirinyaga mkoa wa kati
baina ya uchaguzi wa miaka za ahadi lilijulikana kama eneo bunge la kirinyaga east
eneo bunge la kandara ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
ni mojawapo wa maeneo bunge matatu katika wilaya ya maragua mkoa wa kati
kipindupindu kwa kilatini na kiingereza cholera kutoka neno la kigiriki kholera lililotokana na khol nyongo ni ugonjwa hatari unaosababishwa na bakteria hasa katika utumbo mwembamba
dalili zake ni kuhara sana na kutapika sana pamoja na homa kali
kuambukizwa hutokea hasa kupitia maji au vyakula vilivyochafuliwa
kiwango cha kuhara na kutapika kinaleta upungufu wa maji na uwiano wa chumvi mwilini
baada ya dalili hizo kutokea kuna hatari ya kifo kwa asilimia ya wagonjwa kama hawana tiba
kipindupindu husababishwa na bakteria aina ya vibrio cholerae zinazosababisha kuhara majimaji yenye rangi kama maji ya kupikia mchele
bakteria hiyo ilitambuliwa mwaka na filippo pacini
robert koch alifaulu mwaka kufuga bakteria kutokana na utumbo wa wagonjwa waliokufa kwa kipindupindu huko misri
kipindupindu hutokea hasa katika nchi pasipo maji safi hasa ambako maji ya kunywa na majimaji ya choo yanaweza kuchanganyikana
bakteria ya vibrio cholerae hupatikana hasa katika mavi na maji ya choo na pia katika maji ya bahari maziwa na mito kama maji machafu huingizwa katika magimba ya maji bila kusafishwa kwanza
vilevile samaki na vyakula vingine kutoka maji yenye bakteria vinachafuliwa na vinaweza kusababisha ambukizo
vilevile vyakula vinavyooshwa kwa maji yaliyochafuliwa na bakteria ya kipindupindu
katika mazingira yenye maji ya bomba yaliyosafishwa na karakana ya kusafisha maji machafu kipindupindu hutokea mara chache tu
kujulikana kwa njia za kuambukizwa kulikuwa sababu ya kuanzishwa na kugharamiwa kwa teknolojia hizo katika nchi nyingi
mgonjwa hunyweshwa maji mengi kwa sababu mwili wake hupoteza maji mengi anapougua maradhi haya
dawa zinazojulikana kufanya kazi ni kama cotrimoxazole erythromycin doxycycline chloramphenicol na furazolidone
chanjo za kuzuia kipindipindu hutolewa katika baadhi za nchi
mnamo miaka kulikuwa na janga la kwanza la kipindupindu mkoani bengal nchini india
janga la pili la kipindupindu lilikuwa mnamo kilipoenea nchini urusi hungaria ujerumani na uingereza
zaidi ya watu walikufa kutoka uingereza pekee
mwaka watu walikufa kutokana na janga hili nchini misri
mwaka kipindupindu kilizuka tena kwa mara ya pili mjini paris
miaka ya kulikuwa na janga lingine la kipindupindu nchini indonesia
ilianzia afrika kaskazini na kuenea hadi nchi ya italia
katika miaka ya watu waliathirika kidogo nchini ujapani
mnamo kulikuwa na janga lingine huko amerika kusini lililosababishwa na meli iliyomwaga maji machafu
mwaka wagonjwa waliripotiwa kuugua kutokana na kipindupindu
julai desemba ukame wa maji salama kwa ajili ya kunywa nchini irak ulisababisha tena janga la kipindupindu
mnamo agosti jimboni orissa india zaidi ya watu walilazwa hospitalini
machi aprili watu walilazwa hospitalini nchini vietnam kutokana na janga la kipindupindu
al haji sir ahmadu bello juni januari alikuwa mwanasiasa nchini nigeria na alikuwa waziri wa kwanza kutoka wa mkoa wa kaskazini mwa nigeria 
alikuwa mmoja wa viongozi maarufu kaskazini mwa nigeria sambamba na abubakar tafawa balewa wote wawili maarufu katika mazungumzo kuhusu nafasi ya kanda hili katika nigeria huru
kama kiongozi wa northern people s congress chama hiki kiliweza kushinda uchaguzi wa ubunge mwaka wa 
yeye alizaliwa katika rabbah mjini sokoto mtoto wa mkuu wa wilaya na mrithi wa sokoto emirate
babu mkuu wake alikuwa sultani bello mwanzilishi wa sokoto na mwana wa mheshimiwausman dan fodio
ahmadu bello alipata elimu yake ya kwanza katika shule ya mkoa wa sokoto shule ya kisasa tu wakati huo katika jimbo sokoto
kisha aliendelea katika chuo cha ualimu cha katsina
baada ya miaka mitano katika katsina yeye aliteuliwa na sultani kuwa mwalimu katika sokoto shule ya kati shule yake ya zamani ambayo ilikuwa imebadilika
mwaka wa aliteuliwa mkuu wa rabbah miaka minne baadaye alitumwa gusau kuwa mkuu wa tarafa
mwaka wa alifanya jitihada kuwa sultani wa sokoto lakini aliambulia nunge
aliyepata kiti cha sultan alimteua bwana ahmadu bello kama sarduna mengine yameandikwa sardauna nakumpatia mamlaka katika baraza la sokoto
mwaka wa alipewa udhamini kujifunza utawala wa serikali za mitaa nchini uingereza
ahmadu bello alichukua udhamini akigundua kuawa alihitaji kuendeleza maarifa yake kuhusu mchakato wa utawala
baada ya kurudi kutoka uingereza yeye aliteuliwa kuwakilisha mkoa wa sokoto katika bunge ya mikoa
kama mwanachama wa baraza alikuwa mashuhuri kwa maslahi ya kaskazini na kuvutiwa na mtindo wa mashauriano na makubaliano na wawakilishi kuu ya kaskazini emirates kano bornu na sokoto
katika uchaguzi wa kwanza uliofanyika katika kaskazini mwa nigeria mwaka bwana ahmadu bello alishinda kiti cha bunge cha kaskazini na kuwa mwanachama wa baraza mtendaji kikanda kama waziri wa kazi
bello aliweza kufanikiwa kuwa waziri wa ujenzi katika serikali za mitaa na ya maendeleo ya jamii katika mkoa wa kaskazini mwa nigeria
mwaka wa bello aliweza kuwa mkuu wa kwanza wa kaskazini mwa nigeria
katika uchaguzi huru mkuu wa mwaka wa bello aliongoza npc ili kushinda viti vingi vya bunge
chama cha bello npc kiliungana na chama cha dkt nnamdi azikiwe ncnc baraza la taifa la nigeria na kamerun na kuunda serikali ya kwanza ya shirikisho nigeria ambayo ilileta uhuru kutoka uingereza
katika kutengeneza shirikisho la serikali uhuru ya nigeria mwaka wa bello alichagua kubaki mkuu wa kaskazini mwa nigeria na kumwachia makamu wa rais wa npc abubakar tafawa balewa nafasi ya waziri mkuu wa shirikisho
tendo kuu la bello mkubwa urithi ilikuwa kisasa na unification ya watu mbalimbali wa kaskazini mwa nigeria
aliuawa wakati wa mapinduzi ya kijeshi baada ya kuangusha serikali uhuru nchini nigeria januari bado alikuwa anatumikia kama mkuu wa kaskazini mwa nigeria wakati huo
picha yake iko katika noti ya nigeria ya naira note
eneo bunge la tetu ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
eneo bunge la tetu linajumuisha taarafa ya tetu katika wilaya ya nyeri
eneo bunge la tetu lote liko katika eneo la baraza la mji wa nyeri
wangari maathai amekuwa mbunge wa tetu tangu uchaguzi wa 
eneo bunge la nyeri town ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
ni mojawapo wa maeneo bunge sita katika wilaya ya nyeri mkoa wa kati
eneo bunge la mukurweini ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
eneo bunge la mukurweini linajumuisha taarafa ya mukurweini katika wilaya ya nyeri
eneo bunge la mukurweini lina wadi saba zote ambazo huwachagua madiwani katika baraza la mji wa nyeri
eneo bunge la mathira ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
uhamiaji unahusu kusonga kwa kundi la vitu majini au watu uliyoelekezwa wa mara kwa mara au wenye utaratibu ikiwemo eneo bunge la ol kalou ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
ni mojawapo wa maeneo bunge nne katika wilaya ya nyandarua
eneo bunge la kieni ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
ni mojawapo wa maeneo bunge sita katika wilaya ya nyeri mkoa wa kati
eneo bungehili lilianzishwa kwa ajili ya uchaguzi wa 
eneo bunmge la kipipiri ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
ni mojawapo wa maeneo bunge katika wilaya ya nyandarua
eneo bunge hili lina wadi nne zote ambazo huwachagua madiwani katika baraza la mji wa nyandarua
eneo bunge la ndaragwa ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
ni mojawapo wa maeneo bunge katika wilaya ya nyandarua
eneo bunge hili lina wadi nne zote ambazo huwachagua madiwani katika baraza la mji wa nyandarua
eneo bunge hili lilianzishwa kwa ajili ya uchaguzi wa 
eneo bunge la embakasi ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
ni moja kati ya maeneo bunge nane katika mkoa wa nairobi
linajumuisha vitongojo vya mashariki na kusini mashariki vya nairobi
ikiwa na wapiga kura waliosajiliwa takribani ndilo eneo bunge lenye wapiga kura wengi sana nchini kenya
eneo lote la eneo bunge hili liko katika eneo la baraza la jiji la nairobi
eneo bunge la kinangop ni eneo bunge la uchaguzi nchini kenya
eneo bunge hili lina wadi tano zote ambazo huwachagua madiwani katika baraza la mji wa nyandarua
halifai kutatanishwa na eneo bunge la kinango lililo katika wilaya ya kwale
chuo kikuu cha kenyatta kwa kiingereza kenyatta university kilichoko katika mji wa nairobi kenya ndicho chuo kikuu cha umma cha pili kwa ukubwa nchini kenya baada ya chuo kikuu cha nairobi
chuo kikuu cha kenyatta kimo katika eneo la kahawa umbali wa kilomita maili kutoka mji wa nairobi katika barabara kuu ya kuelekea mji wa thika
chuo kikuu cha kenyatta kinafuatilia historia yake kutoka kwa kambi la wanjeshi wa ukoloni kwa jina la templer barracks mnamo mwaka wa templer barracks ilibadlishwa na kuwa kenyatta university college yaani taasisi ya mafunzo ya walimu wa shule za msingi
mwaka wa chuo hiki kilifanywa kiweze kujisimamia na aliyekuwa rais wa jamuhuri ya kenya daniel arap moi kisha kikaitwa kenyatta university
hii ilifanyika baada ya mswada kupitishwa bungeni kulingana na katiba ya kenya
wahitimu wake wengi walikuwa kutoka daraja la elimu kukifanya chuo hiki kuongoza katika masomo ya daraja ya elimu
jinsi wakati ulivyozidi kusonga chuo hiki kiliendelea kupanuka na kuanzisha masomo katika taaluma na daraja nyiginezo
shule ya biashara inatoa masomo ya kibiashara kwa shule nyingine hasa ile ya elimu kwa wale wanafunzi wanaosomea b
ed sanaa
msingi hata hivyo ni kwa wanafunzi wanaochukua b
com na mba
wanafunzi wanaosomea b
com wana maeneo sita chini ya idara tatu ambapo wanaweza kufuatilia baada ya kumaliza mwaka wa pili
chini ya idara ya akaunti na fedha wanafunzi wanaweza fuatilia katika aidha akaunti au fedha
katika idara ya biashara ya utawala wanafunzi wanaweza fuatilia katika aidha uuzaji au usimamizi wa rasilmali za binadamu
chuo kikuu kina mbinu mbalimbali za kufunza kuanzia kusoma kutoka mbali open learning kusoma kutumia technolojia masomo ya likizo masomo ya muda na ya kila wakati hili limegeuza taasisi kuwa chuo kikuu cha pili kwa ukubwa nchini kenya
mwaka wa kilikuwa na wanafunzi lakini hivi sasa kina wanafunzi takriban elfu ishirini na wanne
chuo kikuu cha kenyatta kimeanzisha mikakati ya upanuzi wa haraka kwa lengo la kukifanya chuo kuwa daraja moja na vyuo vikuu duniani na pia kupanua kozi kinazotoa
pia imejenga nyumba ya kuhifadhi maiti pamoja na kuanzisha masomo ya upasuaji na utabibu
chuo kikuu pia kinajenga maabara zaidi na kufufua miradi ambayo ilimekuwa imesimama kwa miaka ikiwa ni pamoja na kukamilisha ukumbi wa mafunzo ya sanaa
juhudi zaidi pia zinawekwa kwa mtiririko wa habari kwa kuwekeza katika mitambo ya mawasiliano na kupata maoni kutoka kwa wanafunzi hii ni pamoja na redio ya jamii ambayo inatolewa kupitia kwa tovuti kwa matawi yote ya chuo nchini
hakika ukumbi wa mafunzo ya sanaa tayari umekamalika awamu ya na na maabara ya sayansi inazidi kukamilishwa
maendeleo mengine ni kukamilishwa kwa jumba kubwa la ghorofa tatu lenye viti mia nane linalotumiwa kama maabara ya tarakilishi na lina tarakilishi mpya zilizoundwa na kampuni ya dell
chuo kikuu cha kenyatta inaendelea kupanuka na kimefungua matawi mengine fauka ya tawi lake kuu
tawi hili liko parklands karibu na mji wa nairobi hili linatoa masomo ya biashara na masomo ya tecknolojia
masomo haya ni ya kiwango cha shahada na shahada za uzamili
tawi hili liko katika mji wa ruiru kilomita tano kutoka tawi kuu
kwa jumla ni ugani wa tawi kuu
tawi hili halitoi masomo mbalimbali kamili kama vile ilivyo katika tawi kuu
hili lilianza operesheni mnamo oktoba mwaka wa 
chansela wa sasa ni dr harris mule na makamu wa chansela ni prof olive mugenda ambaye ni makamu wa kwanza wa kike wa chuo kikuu cha umma nchini kenya
chini ya makamu wa chansela kuna manaibu makamu wa chansela watatu na wasajili watatu
mnamo tarehe machi mwaka wa sehemu ya wanafunzi wa chuo kikuu cha kenyatta waligoma huku wakiiba mali na kuchoma majengo katika tawi kuu na tawi ndogo la ruiru
wanafunzi hawa walikuwa wakiandamana kupinga kufukuzwa kwa viongozi wao na makamu wa chansela profesa olive mugenda
miongoni mwa masuala mengine ilikuwa ni kuanzishwa kwa sare ya shule na kutolewa kwa huduma ya uchukuuzi ya wanafunzi wakaazi wa tawi la ruiru
majengo yaliyochomwa ni pamoja na malazi ya nyayo maabara ya tarakilishi afisi za viongozi wa wanafunzi na jumba la harambee
polisi wa kupambana na ghasia waliotumwa na olive mugenda walishutumiwa kwa kutumia nguvu kupindukia ambayo ilisababisha kifo cha wanafunzi wawili na majeraha mabaya kwa wanafunzi kumi na wawili
pia kulikuwa na madai ya ubakaji wa wanafunzi wa kike na polisi hasa katika jumba la malazi la ngong
chuo kikuu kilifungwa kwa muda usiojulikana baada ya ghasia hizo
mnamo tarehe machi mwaka wa sehemu ya wanafunzi wa chuo kikuu cha kenyatta waligoma huku wakiiba mali na kuchoma majengo katika tawi kuu na tawi ndogo la ruiru
wanafunzi hawa walikuwa wakiandamana kupinga kufukuzwa kwa viongozi wao na makamu wa chansela profesa olive mugenda
miongoni mwa masuala mengine ilikuwa ni kuanzishwa kwa sare ya shule na kutolewa kwa huduma ya uchukuuzi ya wanafunzi wakaazi wa tawi la ruiru
majengo yaliyochomwa ni pamoja na malazi ya nyayo maabara ya tarakilishi afisi za viongozi wa wanafunzi na jumba la harambee
polisi wa kupambana na ghasia waliotumwa na olive mugenda walishutumiwa kwa kutumia nguvu kupindukia ambayo ilisababisha kifo cha wanafunzi wawili na majeraha mabaya kwa wanafunzi kumi na wawili
pia kulikuwa na madai ya ubakaji wa wanafunzi wa kike na polisi hasa katika jumba la malazi la ngong
chuo kikuu kilifungwa kwa muda usiojulikana baada ya ghasia hizo
vikundi vya na miakaya ya awali jumapili septemba vikundi vya na jumatatu septemba mafunzo kwa wanafunzi wa kuendelea jumanne septemba aliko dangote aliyezaliwa aprili ni mfanyabiashara nchini nigeria
yeye ni mmiliki wa dangote group ambayo ina shughuli katika nigeria na nchi nyingine kadhaa za afrika magharibi
msaidizi tajiri wa rais wa kitambo olusegun obasanjo na chama tawala cha people s democratic party pdp dangote huendesha biashara ya bidhaa ya nigeria kupitia kampuni yake na kujuana na wanasiasa
akiwa na wastani wa thamani wa karibu dola bilioni 
 alihesabiwa na forbes kama mmoja wa watu wenye asili ya kiafrica tajiri kabisa nyuma ya mohammed al amoudi bilioni na oprah winfrey bilioni 
kundi la dangote awali biashara ndogo iliyoanzishwa mwaka sasa ni muungano wa makampuni mengi iliyo na thamani ya naira trilioni mingi na iliyo na oparesheni nchini benin ghana nigeria na togo
dangote alijihusisha pakubwa katika kufadhili kampeni ya obasanjo ya kuchaguliwa upya katika uchaguzi wa mwaka ambapo yeye alichangia zaidi ya milioni n milioni 
alilichangia milioni n milioni 
 msikiti wa taifa akitumia kukindi cha friends of obasanjo na atiku na akachangia milioni n milioni kwa hifadhi la vitabu la rais
zawadi hizi zenye utata kwa wanachama wa chama tawala cha people s democratic party zimechangia wasiwasi juu ya ufisadi licha kampeni za kupambana na rushwa zilizoongozwa na obasanjo katika kipindi chake cha pili cha uongozi
if let you go ni wimbo kutoka kwa westlife ulitoka nchini uingereza tarehe agosti kama kibao cha pekee maarufu kama singo
wimbo huo ndio ulikuwa wimbo wa kumi na nne kati ya nyimbo pekee za westlife kuwahi kufika katika nafasi ya kwanza katika chati ya muziki ya uingereza
wimbo huu ulichezwa moja kwa moja katika mashindano ya urembo ya dunia mwaka 
wimbo huu uliweza kuuza zaidi ya nakala kwa upande wa uingereza peke yake
kwa the company s associated football club tazama mumias sugar fc
kampuni ya sukari ya mumias ni kampuni ya sukari nchini kenya
ina makao yake makuu mjini nairobi na operesheni zake katika mji wa mumias
mumias imesajiliwa katika soko la hisa la nairobi
mumias hufanya kazi ya utengenezaji na uuzaji wa sukari
kampuni hii hukuza miwa mashamba yake yenyewe hutoa hadi asilimia ya mapato yake ya mwaka
lakini hupata nyingi ya miwa yake kutoka zaidi ya wakulima waliosajiliwa kama out growers wakiwa na zaidi ya km chini ya kilimo
pia imekuwa kifua mbele katika uzalishaji wa mafuta ya mitende ya hali ya juu katika maeneo mbalimbali ambayo hapo awali yalidhaniwa kuwa baridi mno kwa kulima kibiashara kwa kushirikiana na umoja wa mataifa fao
mwaka wa mkurugenzi mkuu evans kidero alitangaza mipango ya upanuzi na kuingilia uzalishaji wa ethanol ili kufaidika na gharama kubwa ya mafuta
mumias iko katika mkoa wa magharibi katika eneo kijadi lilikwua makaazi ya kabila la waluyia shule ya upili ya elck kenyoro ni shule ya mseto inayopatikana katika mtaa wa kenyoro kata ya itibo ekerenyo katika wilaya ya nyamira mkoa wa nyanza nchini kenya
shulu ya e
k kenyoro ilianzishwa mnamo mwaka wa kwa msaada wa kanisa la elck kenyoro
ilianza na wanafunzi wachache sana ikiwa wengi wao ni wa kujitolea ili kuwashawishi wengine wajiunge nao
haikuwa na walimu waliohitimu wa serikali kwa wakati huo
wnafunzi wa kwanza waliketi katika mtihani wa kitaifa k
e mnamo mwaka wa 
hatimaye shule hii ilitambuliwa rasmi na serikali mnamo kama chuo cha mafunzo cha serikali
ilitumiwa mwalimu mkuu wa kwanza aliyehitimu bwana charles nyandoro moochi mnamo 
wakati huu shule hii ilikuwa na wanafunzi takribani 
shule ya upili ya elck kenyoro iko mashinani mtaani kenyoro
barabara kuu iliyo karibu ni ile ya nyamira ikonge iliyo takribani kilomita kutoka shuleni humo
inapakana na shule ya msingi ya elck kenyoro kanisa la elck kenyoro na hospitali ndogo ya kenyoro
shule hii pia imepakana na maskani ya mbunge wa mugirango kaskazini bwana wilfred ombui kabete
ukosefu wa barabara bora katika eneo hili ni miongoni mwa vikwazo inaxyopambana navyo shule hii
mbali na shule ya msingi ya elck kenyoro shule zingine zilizo karibu ni ingawa ni shule ndogo imewahi kujifunia umaarufu katika wilaya ya nyamira hasa katika mchezo wa handiboli katika miaka ya na chini ya ukufunzi wa thomas mogita
isitoshe shule hii inajulikana kwa umaarufu wake katika riadha huku ikijifunia wanariadha wa masafa marefu kama vile clinton mayaka evans mayaka na catherine ombogo
shule hii imekuwa ikiendelea kukikuza kiwango cha elimu mwaka baada ya mwingine
ilitoa wanafunzi waliofuzu kujiunga na vyuo vikuu vya serikali kwa mara ya kwanza mnamo ambapo wanafunzi watatu william mose jackline maosa marehemu na metal otiso walifuzu kuingia vyuo vikuu
mnamo mwaka wa kulikuwa na mwanafunzi mmoja aliyefuzu justus michira
mnamo mwaka wa josephine maosa ndiye aliyeipeperusha bendera ya kenyoro huku akifuzu na alama ambayo ni alama ya juu zaidi kurekodiwa kufikia mwaka huo
mnamo mwaka wa kulikuwa na mwanafunzi mmoja aliyafuzu pia joshua nyaundi
mwaka wa hakukuwa na mwanafunzi aliyefuzu huku wanafunzi wawili daglas nyangoka na mary bitoyo wakikosa kwa ufinyu kufuzu
shule hii ilipata umaarufu wilayani mnamo mwaka wa wakati ilipata alama ya kwa mara ya kwanza kupitia kwa mwanafunzi samson maosa ambaye alikuwa wa pili katika wilaya mpya ya nyamira
wakati huo kulikuwa na wanafunzi wawili tu waliopata alama ya katika wilaya mpya ya nyamira mwingine akitoka katika shule ya upili ya masosa
kufuatia ufinyu wa ardhi shule hii imejenga madarasa huku kila kidato kikiwa na chumba kimoja
eneo bunge la kasarani ni eneo bunge le uchaguzi nchini kenya
ni mojawapo wa maeneo bunge nane katika mkoa wa nairobi
linajumuisha maeneo ya kaskazini na kaskazini mashariki ya nairobi
eneo bunge la kasarani lina mipaka sawia na taarafa ya kasarani
eneo lote la bunge hili liko katika eneo la baraza la mji wa nairibi
lilikuwa linajulikana kama eneo bunge la nairobi northeast katika uchaguzi wa miaka za na na kama eneo bunge la mathare katika uchaguzi wa kuanzia mwaka wa hadi uchaguzi mdogo wa mwaka wa 
tangu uchaguzi wa limekuwa likijulikana kama eneo bunge la kasarani
eneo bunge la dagoretti ni eneo bunge le uchaguzi nchini kenya
eneo bunge la dagoretti lina mipaka sawia na taarafa ya dagoretti ya nairobi
eneo lote la bunge hili liko katika eneo la baraza la mji wa nairibi
waethiopia hula kwa mikono yao ya kulia na hutumia vipande vya injera kuchukua vipande vya entr es na milo ya kando hakuna vyombo vinavyotumika
vyakula vya kitamaduni vya ethiopia havihusishi nyama ya aina yoyote ya nguruwe kwani waethiopia wengi ni wakristo wa kanisa ya orthodox waislamu au wayahudi na hivyo basi wamepigwa marufuku kula nyama ya nguruwe aidha kanisa ya orthodox ya ethiopia hupeana idadi ya vipindi vya kufunga tsom ge ez t m vinavyojumuisha siku za jumatano ijumaa na msimu nzima wa kwaresima kwa hivyo vyakula vya ethiopia vina mboga nyingi kiamhariki ye tsom ye som kitigrinya bali tsom bali som
hii imepelekea wapishi wa ethiopia kutengeneza vyanzo vingi vya mafuta ya kupikia pamoja na sesame na safflower vyakula vya ethiopia pia hutumia nug pia yatamkwa noog pia inajulikana kama mbegu ya niger
mikahawa ya ethiopia ni chaguo maarufu kwa walaji mboga wanaoishi katika nchi za magharibi
berbere ambayo ni mchanganyiko wa pilipili ya poda ya nchi ya chile na manukato mengine kwa kiasi fulani sawa na ile pilipili ya poda ya kusini magharibi mwa marekani ni ingredient muhimu inayotumika katika vyakula vingi
pia muhimu ni niter kibbeh siagi inayochanganishwa na tangawizi vitunguu na manukato kadhaa
vitoweo vyote vya wat huanzia vitunguu vyekundu vilivyokatwakatwa kwa kiasi kikubwa ambavyo mpishi huvipika lakini visichemke au sautees katika sufuria
mara tu vitunguu vinyookapo mpishi huongeza niter kebbeh au kama ni vyakula vya vegan huongeza mafuta ya mboga
kufuatia hii mpishi huongeza berbere kutengeneza keiy kiamhariki k ey kitigrinya ge ez eyyi nyekundu yenye manukato wat au anaweza kuondoa berbere ili kuongeza ladha ya alicha wat au alecha wat kiamhariki li 
katika tukio ambalo berbere hasa lina manukato mpishi anaweza kuamua kuliongeza kabla ya kibbeh au mafuta ndiposa berbere liwezi kuiva kwa muda mrefu na kuwa na ladha
badala ya kuandaliwa kama kitoweo stew nyama au mboga zaweza kusaut ed ili kutengeneza tibs pia tebs t ibs tibbs nk ge ez ibs
tibs hupakuliwa kwa njia ya kawaida au njia maalumu tibs maalum hupakuliwa juu ya chakula moto pamoja na mchanganyiko wa mboga saladi
katikati mwa karne ya mgeni kutoka ulaya aliyeitembelea ethiopia remedius prutky alieleza tibs kama sehemu ya nyama iliyochomwa iliyopakuliwa kuonyesha shukrani au kuonyesha heshima kwa mtu
chakula kingine cha kiethiopia ni kitfo mara nyingi huorodheshwa kama ketfo ambacho kina nyama mbichi au nadra ya ng ombe iliyomarinateiwa katika mitmita ge ez m m poda ya pilipili iliyo na manukato nyingi na niter kibbeh
gored gored ni sawa na kitfo sana lakini hutumia nyama uliokatwakatwa katika vipande vya boksi badala nyama uliosagwa
firfir au fitfit ge ez firfi r fitfit uliotengenezwa kutoka kwa vipande vya injera pamoja na manukato ni kiamsha kinywa cha kawaida
hii aloi ni ngumu zaidi kuliko shaba pekee na haina mmemenyuko ya haraka tena na oksijeni ya hewani
kiamsha kingine maarufu ni dulet ge ez d let mchanganiko wa manukato na tripe laini ya nyama kutoka kwa ngombe kondoo au mbuzi ini nyama ya ng ombe na pilipili pamoja na injera
fatira inajumuisha pancake kubwa iliyokaagwa iliyotengenezwa kwa unga mara nyingi huwa na safu ya yai na huliwa kwa asali
chechebsa au kita firfir linafanana pankeki lililofunikwa na berbere na kibbeh au manukato na inaweza liwa kwa kijiko
tej ni mvinyo wa asali sawa na mead ambayo mara nyingi huzolewa serve katika bars hususan katika tej bet ge ez ej bet nyumbani tej
katikal na araki ni mivinyo ambayo si ya bei ghali lakini zina nguvu
tella ni pombe aina ya bia ambayo hutengenezwa na huzolewa katika bars ambazo pia huitwa buna bets nyumba ya kahawa
kahawa buna ilianzia ethiopia na ni sehemu kuu ya vinywaji vya ethiopia
muhimu pia ni sherehe ambayo huandamana kuzolewa kwa kahawa ambayo wakati mwingine huzolewa kutoka kwa jebena mtungi wa udongo wa kahawa ambamo kahawa kuchemshwa
katika nyumba nyingi eneo maalum la kahawa limezungukwa na nyasi na lina samani maalum ya mtengenezaji kahawa
sherehe iliyokamilika ina raundi tatu ya kahawa na ikiandamwa na uchomaji wa ubani
mesob ge ez mes b ni kifuniko cha meza ambacho chakula hupakuliwa
mesob kwa kawaida huundwa kutoka kwa nyasi zilizokauka
ina kifuniko ambayo huwekwa juu yake hadi muda wa kula unapowadia
kabla chakula hakijakuwa tayari beseni ya maji na sabuni ni huletwa nje kwa ajili ya kuosha mikono
wakati chakula kimekuwa tayari kifuniko huondolewa kutoka kwa mesob na chakula huwekwa katika mesob
wakati mlo umeisha beseni ya maji na sabuni huletwa ndiposa waliokula wapate nafasi ya kunawa mikono tena
chakula cha gurage hutumia mmea wa uongo wa ndizi enset ge ez inset aina ya ensete
mmea huu husiagwa na kuwekwa kwa muda mrefu ferment ili kutengeneza chakula kinachofanana na mkate kinachoitwa qocho au kocho ge ez ambacho huliwa pamoja na kitfo
njia nyingine ya kuandaa gurage ni kahawa yenye siagi kebbeh
mlo mkuu wa gurage ambao ni maarufu sana ni kitfo
gomen kitfo ni mlo mwingine ulioandaliwa katika tukio la meskel likizo maarufu linaloashiria ugunduzi wa msalaba wa kweli
sukuma wiki gomen huchemshwa hukaushwa na kisha hukatwa vizuri na kupakuliwa pamoja na siagi pilipili na manukato
kama ilivyosemwa hapo awali juu mtu hutumia mkono wake wa kulia kulirarua kipande cha injera kulibingirisha katika wat au kitfo kisha kukiweka kipande hicho cha injera kilichobingirishwa mdomoni
katika mlo na marafiki mtu anaweza kukirarua kipande cha injera kukibingirisha katika mchuzi kisha kuweka kipande hicho cha injera kinywani mwa rafikiye
hii inaitwa gorsha na ukubwa wa gorsha huonyesha nguvu ya urafiki
soko la hisa la nairobi nse ndilo soko kuu la kuuza na kununua hisa nchini kenya
lilianza mwaka wa kama soko la hisa la ng ambo wakati kenya ilikuwa bado chini ya ukoloni wa uingereza kwa ruhusa ya soko la hisa la london
nse ni mwanachama wa shirikisho la masoko ya hisa ya afrika
soko la hisa la nairobi ndilo la nne kwa ukubwa afrika katika mtazamo wa idadi ya hisa zinazouzwa na la tano katika thamani ya hisa zote kama asilimia ya pato la taifa
soko hili hufanya kazi kwa ushirikiano na soko la hisa la uganda na soko la hisa la dar es salaam pamoja na kusajili hisa mbalimbali katika masoko yote matatu
ofisi na sakafu ya biashara za nse ziko katika jumba la nation centre katika baraste ya kimathi
biashara hufanywa kupitia electronic trading system ets ambayo ilikamilika mwaka wa 
mtandao wa wide area network wan uliwekwa mwaka wa na hili lilitupilia mbali haja ya kampuni za kuuza na kununlia hisa kuwapeleka mawakala wao wafanyabiashara kwenye ukumbi wa biashara ili kuuza au kununua hisa
kwa sasa shughuli za kununua na kuuza hufanywa kutoka ofisi zao kupitia mtandao wa wan
hata hivyo baadhi ya mawakala bado wanaweza kufanya biashara kutoka sakafu ya nse
fahirisi mbili hutumiwa kwa kawaida kupima utendaji
ile ya nse share index imetumiwa tangu mwaka wa na hupima utendaji wa kampuni bora zilizo na msimamo mzuri kifedha na ambazo zimezidi kurejesha matokeo mazuri ya kifedha mfululizo
fahirisi hii haswa hulenga mabadiliko ya bei ya makampuni haya 
mwaka wa nse all share index nasi ilianzishwa kama fahirisi mbadala
kipimo chake ni kiashiria cha utendaji wa soko kwa jumla
fahirisi hii hujumuisha hisa zote zilizouzwa au kununuliwa kila siku
hivyo basi mtazamo wake ni utendaji kwa ujumla wa thamani ya hisa zote katika soko badala ya mabadiliko ya bei ya hisa chache teule
hata hivyo kuna fahirisi nyingine ya tatu aig index ambayo hulinganishwa mabadiliko ya bei ya hisa za makampuni ambazo zimetambuliwa kama zilizo imara kiasi
wazo la msingi la fahirisi hii inalingana na ile ya nse share index
lakini ilhali ile ya aig imebainishwa na kampuni ya aig kampuni ya huduma za kifedha na sehemu ya aig group ile ya nse share index ni ya soko la hisa la nairobi
kampuni zilizokuwa zimesajilishwa kufikia agosti my love ni moja wa wimbo wa westlife ulitolewa kama singo kutoka katika albamu yao ya coast to coast
wimbo wa my love ndio ulikuwa wimbo wa saba kufika katika nafasi ya kwanza katika chati ya muziki ya uingereza
wimbo huo ulishika nafasi ya thelathini na tano katika nyimbo zilizoongoza kwa mauzo kwa mwaka nchini uingereza
wimbo unaanza wakiwa katika stesheni ya reli ambapo nicky byrne anawataarifu wenzake kuwa ndege yao iliyokuwa inafuatia imeahirishwa
wenzake wanakasirika kutokana na habari hiyo ambapo bryan anasema kuwa yeye anaenda nyumbani
shairi la kwanza linafanyika ndani ya uwanja wa ndege na wakati wa kiitikio mandhari inabadilika na kuwa eneo la mjini
baada ya kiitikio cha kwanza kumailizika mandhari inabadilika tena na kuwa katika eneo la barabara kubwa
halafu tena katika kiitikio cha pili mandhari inabadilika na kuwa katika eneo la pwani
halikadhalika katika kiitikio cha mwisho kundi hilo la westlife wanaimba wakiwa katika kilele wakionesha bahari pembeni mwa barabara kubwa
mto nairobi ni mto unaopitia katika mji mkuu wa kenya nairobi
ndio mto mkuu katika bakuli la mito la nairobi mtandao wa mito kadhaa inayopita sambamba kuelekea mashariki
mito yote katika bakuli la mito ya nairobi hukutana katika mashariki ya nairobi na kuungana na mto athi hatimaye kuelekea bahari ya hindi
mkondo kuu mto nairobi umeweka mpaka wa kaskazini mwa jiji
mto nairobi una vijito kadhaa kama vile katika utaratibu wa kushuka kutoka kaskazini hadi kusini mto motoine unafululiza katika dimbwi la nairobi ziwa lililofanywa na wanadamu kutoa maji ya kunywa kwa wakazi wa nairobi
mito ya nairobi huchafuliwa na uchafu kutoka kilimo makazi duni na viwanda baadhi ya kingo za mito pia zinajulika kwa sifa mbaya ya ukosefu wa usalama
mito hii hugawanya mji kutokana na ukosefu wa mapito yafaayo
wakati wa misimu ya mvua maji huongezeka na kusababisha athari ya mafuriko katika mito yenye kingo zilizo chini
huanza juu ya mlima kenya na ni kijito cha mito sagana na tana mto mrefu zaidi nchini kenya
flying without wings ni wimbo wa kundi la westlifekutoka the beautiful game wimbo ambao umetokana na jinalao wenyewe
wimbo huu ulipata umaarufu zaidi nchi uingereza au uk na katika maeneo mengi duniani
na pia ndio wimbo ulioongoza kwa mauzo kwa upande wa nyimbo za westlife hadi hii leo
wimbo wa flying without wings pia umetumika katika filamu ya
mwaka westlife walitoa wimbo wa huo kama onesho la moja kwa moja flying without wings live version ambali lilifanyika katika ziara yao ya stockholm na mwaka wimbo huo ulikuwa wimbo wa kwanza ulio katika mfumo wa digitali katika historia ya nchini uingereza
wimbo huo uliweza kuuza nakala zaidi ya nchini uingereza pekee
wimbo ambao pia ulitoka na wimbo huu ulichezwa hong kong na kushika nafasi ya saba katika chati ya muziki ya jimbo la hong kong
kundi la jls liliimba wimbo huo pamoja na kundi la westlife katika kufungwa kwa tamasha la the factor
toleo la karaoke la wimbo wa flying without wings liliotka katika dvd mwaka na kushika nafasi ya kwanza
wimbo wa flying without wings uliimbwa na mshindi wa american idol anayeitwa ruben studdard kama wimbo wake mwaka 
wimbo huu ulitoka tarehe mwezi wa na ulifanikiwa kushika nafasi ya pili katika chati ya muziki ya billboard hot tarehe mwezi wa sita
wimbo wa flying without wings pia ulipata umaarufu katika chati ya hot r b hip hop singles tracks na kushika nafasi ya tatu huku ikishika nafasi ya katika chati ya watu wazima
wimbo huu pia ulitolewa nchini new zealand na kufikia hadi nafasi ya nyuma ya clay aiken wimbo huu umeshauza nakala ziadi ya tangu mwezi wa desemba mwaka wimbo huu unatokea katika toleo la karaoke la amrican idolkaraoke revolution presents american idol
mwimbji wa australia delta goodrem aliyeimba wimbo huu na rafi yake wa kiume na mwimbaji wa zamani wa westlife brian mcfadden katika ziara yake ya kitaifa ya mwakak 
hii ni orodha ya mahospitali nchini afrika kusini
mkoa ni jina kwa ajili ya eneo fulani ndani ya nchi ambalo ni ngazi ya utawala wa nchi ile
matumizi ya jina hili linaweza kuwa tofauti kati ya nchi na nchi
kwa kutafsiri vitengo vya utawala vya nchi mbalimbali wakati mwingine kuna mchaganyiko wa maneno mkoa wilaya na jimbo hasa kwa sababu kawaida ya matumizi ya maneno yanayolingana kwa kiingereza region district na province hayafuati mara kwa mara utaratibu maalumu
katika tanzania na kenya mkoa ni ngazi ya utawala chini ya serikali ya kitaifa hivyo ni kitengo cha ngazi ya kwanza ndani ya mkoa kuna wilaya kama mgawanyo wa ngazi ya pili yaani ni kitengo chini ya ngazi ya kwanza ya mikoa
mikoa hii huwa ni vitengo vya utawala wa serikali kuu si maeneo yenye madaraka ya kujitawala na viongozi wanao chaguliwa kwa kura
kiongozi wa mkoa ni mkuu wa mkoa anayeteuliwa na rais wa taifa
nchi zenye muundo za shirikisho zinakuwa na majimbo au madola ndani ya taifa na kila jimbo au dola la shirikisho linaweza kuwa na mikoa yake ambayo ni ngazi ya pili katika mfumo huu
ila tu si lazima kuwa na mikoa kuna pia wilaya moja kwa moja chini ya majimbo au madola ya shirikisho kama ngazi ya pili bila kutumia ngazi ya mikoa tena
mfano wake ni ujerumani ambako majimbo nyingi huwa na nagzi za mkoa na chini yake wilaya na miji
kuna pia nchi zenye majimbo ya kiutawala yanayogawiwa kwa mikoa
mfano wake ni china ambako majimbo hutawaliwa na viongozi kwa niaba ya serikali kuu na majimbo yale huwa na mikoa na wilaya kama ngazi za chini
densiti ni kipimo cha kulinganisha masi na mjao wa gimba fulani
gimba lenye densiti kubwa huwa na mada nyingi katika mjao fulani
gimba lenye densiti dogo huwa na mada kidogo katika mjao uleule
densiti kubwa husababisha ya kwamba sisi tunaita kitu kizito
vipimo kwa kawaida vya densiti huwa ni cm na kg m 
maji yasiyo na chumvi ndani yake huwa na densiti 
shule ya american british academy ilianzishwa mnamo septemba iko katika mji wa muscat oman na ni moja kati shule za kimataifa zilizoanzishwa kwenye kanda la arabuni
ni shule ya kibinafsi isiyo yenye kutoa faida ambayo wanafunzi hawalali hapo
inafundisha shule ya msingi na sekondari kwa lugha ya kiingereza wa kigeni waliohamia mjini muscat
ikiwa na wanafunzi watokao nchi zaidi ya mbalimbali kwenye jamii ya shule iliyo na wanafunzi aba inakuza ubora kielimu ndani ya muktadha wa kuheshimu na kuelewa utamaduni
wanafunzi wenyewe hutoka nchi mbalimbali duniani kote na hakuna kabila iliyo na watu wengi zaidi kuliko nyingine
aba ina walimu wao kutoka mataifa wanaofundisha kozi iliyo na changamoto na kutoa mkono wa kudumisha mazingira ya kimataifa ya mafunzo kwa wanafunzi
aba ni inatambulika kikamilifu na vyama vya middle states association of colleges and schools na european council of international schools
aba pia ni ib world school iliyo na mamlaka ya kutoa international baccalaureate katika shule ya msingi darasa na international baccalaureate kwa shule ya kati darasa na diploma ya international baccalaureate darasa 
shule hii inajulikana kote kwenye ghuba la kiajemi kwa michezo sanaa na mashindano ya ubunifu
aba imekuwa mwenyeji wa mashindano mbalimbali ya michezo katika ghuba na mediterranean na pia ikafanya sherehe za michezo na sanaa academic ganes and junior and senior arts festivals emac
toyota premio ni gari yenye ukubwa wa kati inayouuzwa ujapani na toyota
premio ni gari ya kiwango cha juu hasa starehe ukilinganisha na toyota allion ambayo ina asili ya ujana
magari haya yote mawili yalianzishwa wakati mmoja
timu ya mbao na rangi ya chuma inapatia premio sura ya ajabu na kuchukuliwa kuwa gari ya familia au mheshimiwa
mabadiliko ya kisura yaliyofanywa katika allion hayafanywi kwa premio
katika masuala ya daraja premio imeundwa kujaza pengo kati ya toyota corolla na toyota camry
toleo la kwanza la primeo lilizinduliwa mwezi wa desemba 
ilikuwa inapatikana kwa aina tatu za ukubwa wa injini 
 l 
 l na 
 l
toleo la pili la premio lilianza kuuzwa mwaka wa 
bado linaendelea kujaza pengo kati ya corolla na camry na ina sura ghali zaidi kuliko ya awali
injini zinazopatikana bado ni sawa 
 l 
 l na 
 l
my life ni kibao cha tatu cha rapa the game kutoka katika albamu yake ya tatu lax ambao ilitolewa mnamo tar
wimbo umetayarishwa na cool na dre ukimshirikisha lil wayne na ipo kama jinsi nyimbo zake nyingi za karibuni alizotoa lil wayne anatumia kionjo cha auto tune kwa ajili ya kiitikio
watayarishaji cool na dre wametoa makala ya video yanayoonyesha namna walivyotengeneza biti la wimbo huu
the game alizungumza juu ya kazi yake waliyofanya na lil wayne na kueleza insert the text of the quote here without quotation marks
my life ilitolewa kwa mara ya kwanza kupiti maduka ya itunes huko amerika ya kaskazini kwa ajili upakuaji wa dijitali
pia iliingia na kushika nafasi ya kwenye pop ambayo pia inashughulika na masuala ya upakuaji mkondoni
huko nchini kanada iliingia na kushika nafasi ya kwenye chati za canadian hot na wiki hiyohiyo pia ikaingizwa kwenye orodha upakuaji mkondoni
kwenye chati za uk singles chart ma kushika nafasi ya 
abimbola rosemary bimbo odukoya nee abimbola rosemary williams septemba desemba alikuwa mchungaji kutoka nigeria na mhubiri wa runinga ambaye alikuwa ameolewa na mwanzilishi wa kanisa la chemchemi ya uzima taiwo odukoya
odukoya alisoma historia na akiolojia katika chuo kikuu cha ibadan ambapo yeye alpipata shahada ya sanaa
mchungaji bimbo alifunga ndoa na mchungaji mwanzilishaji wa kanisa la chemchemi ya uzima mchungaji taiwo odukoya na wakapata watoto watatu
alianza kazi yake kwenye jumba la taifa la usanii mjini lagos na muda mfupi baadaye kujiuzulu na kuwa mchungaji wa kila saa
kutoka yeye aliwahi kuwa mkuu wa idara ya ushauri katika trem chini ya uongozi wa askofu mike okonkwo
wakati wa kifo chake alikuwa mwandamizi mchungaji mkuu katika kanisa la chemchemi ya maisha na rais wa ugunduzi kwa wanawake
alikuwa mwenyeji wa hawajaolewa na walioolewa kipindi cha televisheni kilichoonyeshwa nchini na kimataifa ambacho kilihusika na masuala ya watu wanayokabili katika mahusiano ya ndoa na kuongozwa na kanuni za kibiblia
alijulikana kama msemaji mashuhuri katika mkutano nchini nigeria na wakati mwingine kiwango cha kimataifa
bimbo odukoya alipanda ndege ya kampuni ya huduma za ndege ya sosoliso nambari iliyokuwa ikisafiri bhari harcourt kutoka abuja
tarehe december ndege hyo ilipata ajali wakati ilipokuwa ikishuka uwanja wa ndege wa kimataifa wa bahari harcourt bimbo alinusurika matokeo ya awali na alikufa kutokana na majeraha tarehe desemba 
christophe ma alizaliwa oktoba ni mwimbaji kutoka ufaransa ambaye amecheza nafasi ya monsieur katika musiki wa le roi soleil tangu mwaka wa 
anajulikana kwa nyimbo kama a marche na et makamu wa versailles
mae alijifunza kucheza zeze akiwa umri wa miaka na baadaye alianza kucheza gitaa na hamonika akiwa na umri wa miaka baada ya yeye kupatikana na ugonjwa sugu
alisema kuwa huo ndio ulikuwa wakati aliongozwa na stevie wonder albamu yake ya kwanza iliitwa sa danse donne na ilitolewa 
albamu hii haikuchukuliwa kama albamu yake ya kwanza ya studio
alitowa albamu yake ya kwanza ya studio mon paradis my paradiso mnamo tarehe machi pamoja na nyimbo kama on s attache qu on tovuti parce jamais na a fait mal
mon paradis ilikuwa albamu ya pili bora kuuza katika ufaransa mwaka wa baada ya life in cartoon motion na mika kuuza zaidi ya albamu hadi leo
ma alifungua mkataba katika grand rex mjini paris na kwa cher katika z nith de paris katika mwaka wa 
muziki wake mkubwa uko katika mfumo wa mazingira sikizi
amewataja bob marley ben harper tracy chapman na jack johnson vile vile waimbaji na waandishi nnyimbo kutoka ufaransa francis cabrel na gerald de palmas kama washauri wake
alianza kujifunza hamonika kama kodi kwa stevie wonder ambaye amemtaja kama mshawishi mkubwa kimuziki
amefunga ndoa na nad ge ma mwana wao wa kwanza anayejulikana kama jules alizaliwa mwezi wa machi 
utalii nchini morisi huelekea kuwa juu na lengo katika hoteli za pwani kupiga mbizi mbizi
katika kipindi cha miaka thelathini mauritius ina maendeleo kutoka uchumi kipato cha chini ambao msingi wake ulikuwa kilimo hadi uchumi wa mapato ya kati
uchumi huu umejuzwa na matokeo ya upanuzi wa sekta ya utalii
mauritius ni moja ya nchi tajiri katika afrika na uchumi wake hutegemea hasa sukari nguo viwanda vya utalii
kwa kuwa zimeshuka bei za sukari dunia imeshuka na utengenezaji wa nguo haujasimama wima kiuchumi sekta ya utalii imetiliwa bidii
sera nchini mauritius za watalii zinapendekeza utaalamu na kukuza utalii kwa sababu ya ugumu wa nafasi ya utalii na haja ya kutupata mapato na vile vile kupunguza athari ya mazingira
wakipendelea utalii wa hali ya juu serikali ya mauritius inakuza mahoteli ya ya hali ya juu mikahawa ya pwani ya kiwangocha nyota na kozi za gofu na maeneo maridadi
utalii ni ilivyoagizwa hasa katika soko la ulaya linalotuimia pesa kwa wingi
mauritius ilikuwa na wageni takriban mwaka wa 
idadi ya watalii waliofika mwaka wa ilikuwa karibu 
utalii ulisababisha kazi za muda kamili mwaka kama ilivyokuwa mwaka wa 
watalii hutoka ulaya hasa wafaransa na waingereza
mauritius huelekezwa kama kiyuo cha utalii cha gharama ya juu
watalii wengi huwa katika likizo zilizopangwa ni idadi ndogo sana ya watalii waliosafiri bila mpango rasmi au kujitegemea
kukuza soko ya utalii usafiri wa ndege waaina ya charter umepigwa marufuku hoteli za mapumziko zimejengwaa kwa viwango vya juu na kuna high viwango vya juu vya vyakula na huduma
kuna huduma za ndege ya moja kwa moja kutoka uingereza na afrika ya kusini
idadi ya mikahawa ya kujiburudisha katika maeneo ya pwani inaongezeka licha ya wasiwasi kuhusu uchafuzi na uharibifu wa miamba ya coral
sera ya nchi kwa ujumla imekuwa ikipunguza uwasiliano kati ya jamii ya mauritiusna watalii kwa sababu ya wasiwasi juu ya matatizo ya kijamii na kiutamaduni
vivutio vyake ni mazingira yake pamoja na fukwe nyeupe bahari na hali ya hewa ya joto urafiki wananchi ya mauritius na utulivu wa kisiasa na kijamii
ina fukwe bora hali ya hewa na maisha ya marina
kuna vyombo vya maji vya watalii na kutembea chini ya bahari
imezungukwa na km za miamba na pengo mbili katika magharibi na kusini
rasi kati ya pwani na miamba ina kiwango kati ya 
 na km
kina cha rasi hii ni kati ya mita na kuna takriban spishi za samaki wengi wao ni endemic
karibu aina ya miaba ya scleractinian yametambuliwa nchini kote
upigaji wa mbizini ni bora katika majira ya joto kwanzia desemba hadi machi
kipindi hiki kina joto maji na baridi na kuna upepo mkali
joto wastani ni c
kuna maeneo mbalimbali ya kupida mbizi kwa watu wote wote walio na uwezo tofauti nchini mauritius
divituo vikuu vya kupiga mbizi viko karibu na grand baie flic sw flac blue bay na belle mare
oksijeni hubombwa kutoka ardhini hadi kwa washiriki
maeneo kuu ya shughuli hii ni grand baie na belle mare
marakwet ni jina lililobadilishwa kutoka markweta
ni kabila ndogo katika babila kuu la kalenjin idadi yao ikikadiriwa kuwa 
inajumuisha kabila ndogo za almoo cherangany sengwer au kimaala endoow markweta kabila ndogo inalolipa jina lake la kawaida sombirir borokot na kiptaani ambao ndio wanaishi kwa wingi katika wilaya ya marakwet eneo la kaskazini ya bonde la ufa nchini kenya
wengine wao wanaishi katika wilaya za trans nzoia mahariki na uasin gishu kaskazini na miji mingine nchini kenya
wachache wameenda kuishi katika maeneo ya mbali kama vile australia southern africa na hata tennessee washington new york nchini marekani
baadhi ya wakimbiaji wa masafa marefu wakuu na haswa wa kuruka viunzi duniani wametoka hutoka miongoni mwa kabila hili
wao huishi maisha yanaojumuisha ukulima wa kujikimu pamoja na ufugaji wa ng ombe za gredi kondoo na kuku
wao hupanda sanasana mahindi viazi maharagwe na mboga katika maeneo ya milima
wale wanaoishi katika sehemu ya vilima na katika kerio valley hukuza sana mbuzi na ng ombe wa nyama ya zebu na hupanda mtama wimbi mihogo mboga na matunda haswa maembe na machungwa
kuna mfumo usioeleweka wa kale sana wa kunyunyiza maji wa mitaro ambao hukimi mimea hizi kando ya bonde la kerio ambao unaaminika kuweko kwa zaidi ya miaka 
wamarakwet walijitenga katika vikundi sehemu makabila ambao hawakutambua mamlaka zaidi kuliko asiswo mkusanyiko wa wanaume wote wa kundi hilo
walijitenga katika miungano kulingana na sehemu zao za makaazi kando ya bonde la kerio na kando na milima ya cherangani
dini ya kiutamaduni ya wamarakwet ilijumuisha miungu mingi zikiwa na uwezo na mamalaka yakutofautiana
mungu wao wa umuhimu alikuwa assis jua wakati mwingine alijulikana kama chebetip chemataw
mungu wao mwingine ni ilat mungu wa ngurumo za radi
alitambulikana na mvua na wakati wa kiangazi sadaka zilitolewa ili kumpendeza
alitambulikana pia na hasira na kisasi kwani alisababisha kiangazi na kuchapa watu na radi akiwa amekasirishwa
katika sehemu ya magharibi inajumuisha sehemu yote ya milima ya cherang any ambazo urefu wake ni mita juu ya upeo wa bahari magharibi mwa sehemu ya vilima ya marakwet
makau makuu ya wilaya ya marakwet iko katika mji ulio kwenye mlima wa kapsowar
seheumu zingine za soko miji ni chebiemit kapcherop cheptongei arroor chesongoch chesoi kapyego tot sangach na embobut mosop
ambayo inajumuisha endow endoo kimala markweta na sombirir na kadhalika
kabila za wamarakwet na wapokot zote ni kabila ndogo katika kabila kuu la wakalenjin
vita baina yao vilianza kwa sababu ya wizi wa mifugo na kumekuwa na tangu hapo na nyakati za vita na amani
vita vimekuwa vimekuwepo baina ya kabila za wamarakwet kwa mfano kapkau na karel kutoka bondeni kwa ajili ya mzozo wa shamba na umesababisha vifo vya watu watu waliuliwa kapkau
kulikuwa na maandamano na wakaazi wa kata ya sambirir kwa madai ya mauaji ya watu na kuiomba serikali kufanya oparesheni ya ketika sehemu za chini ili kuondoa bunduki zote lakini hakuna kilichofanyika
mkuu wa wilaya aliwahakikishia kuwa atafanya awezavyo ili kufanya marakwet mahala pa amani
rais ya jamhuri ya afrika ya kusini ni mkuu wa nchi na kiongozi wa serikali chini ya katiba ya afrika kusini
kuanzia hadi mkuu wa nchi alikuwa anaitwa rais wa nchi
rais anachaguliwa na wajumbe wa bunge nyumba ya chini ya bunge kwa kawaida huwa kiongozi wa chama kikubwa zaidi ambacho kimekuwa african national congress kwanza tangu uchaguzi wa kwanza usiyo wa kirangi uliyofanyika tarehe aprili 
katika sehemu ya katiba inaruhusu wakati wa rais ofisini kuwa muhula miwili
marais huchaguliwa kila baada ya uchaguzi wa wabunge na uchaguzi huu huwapa marais muda kati ya miaka tano au kumi ofisini
chini ya katiba ya mpito lililokubaliwa kuanzia mwaka wa hadi kulikuwa na serikali ya muungano wa taifa ambapo mbunge mkubwa kutoka chama cha upinzani alipewa nafasi kama naibu wa rais
de klerk pia alihudumu kama naibu rais katika uwezo wake kama kiongozi wa chama cha kitaifa ambacho kilikuwa chama cha pili kubwa katika bunge mpya
lakini de klerk alijiuzulu baadaye na akaenda upande wa upinzani na chama chake
serikali ya muungano wa hiari unaendelea kuwepo chini ya katiba mpya iliyopitishwa mwaka wa ingawa hakujakuwepo na uteuzi wa wanasiasa wa upinzani katika nafasi ya makamu wa rais
rais anajulikana kama mheshimiwa bwana bibi rais au the mheshimiwa jina
kiti rasmi cha rais ni majengo ya umoja union buildings mjini pretoria na tuynhuys mjini cape town
makazi yake ni mahlamba ndlopfu mjini pretoria na genadendal mjini cape town
orodha ya marais wa afrika ya kusini hadi leo
chuo kikuu cha kikristo cha pan africa pac ni chuo kikuu cha kikristo mjini nairobi kenya
taasisi hii inautambuisho rasmi kamilifu na ni chuo kikuu cha kibinafsi ambacho kina katiba kilichoidhinishwa na tume ya kenya ya elimu ya juu na kuidhinishwa na serikali ya kenya kutuza shahada za digrii
pac ilianzishwa na mdhamini wake mkuu pentecostal assemblies of canada paoc na ilianza shughuli zake mwaka wa kama chuo ya bibilia
kama shirika la utume mwongofu mission minded paoc ilianza kuwatuma wamishenari katika nchi nyingi za afrika katika miaka za 
matokeo ya juhudi zao yalikuwa uibukaji wa kanisa za taifa nchini kenya na nchi jirani
barani makanisa haya kwa ujumla yanajulikana kama pentecostal assemblies of god pag
kupitia juhudi za wachungaji wamishenari na wainjilisti baadhi ya fellowships za pag zimekuwa zaidi ya makanisa 
nairobi na sehemu yake ya kati na upatikanaji ilikuwa chaguo la mahali pa pac
ukumbi upande wa kaskazini mashariki nje ya mji mkuu ulipatikana mwaka wa na ulinunuliwa kwa ajili ya uanzishwaji wa taasisi ya kupeana shahada
madarasa ya pac ilifunguliwa mnamo mei ikiwa na wanafunzi na idadi hiyo imeongezeka na kuwa zaidi ya wanafunzi 
kitivo cha pac kinajumuisha raia wa afrika na vilevile walilmu wasio waafrika walioletwa na paoc
kwa kuongezea kitivo cha kufunza wanafunzi siku nzima chuo hiki kikuu kina idadi ya kitivo ambacho si cha siku nzima katika nyanja zao za utaalam
kitivo cha siku nzima kwa kawaida huwa kina uzoefu wa kichungaji na digrii ya waliopata shahada
katika msingi huu che iliiandikisha pac kama chuo kikuu mwaka wa 
tangu wakati huo pac imekuwa ikifanya kazi na che ikielekea utambulisho rasmi na wizara ya elimu
mitaala ya pac kwa ajili ya shahada zinazotolewa ulipitishwa rasmi na che kuanzia mwaka wa 
chuo kikuu cha kikristo cha pan africa lilituzwa rasmi katiba tarehe februari na mwai kibaki rais wa kenya
pac ikawa tisa chuo kikuu cha kibinafsi cha kupewa katiba nchini kenya
kwa kuwa ni chuo kikuu cha kimataifa pac huwafunza wanafunzi kutoka nchi nyingi ndani na nje ya afrika
wanafunzi wengi wa kitambo waliohitimu alumni wa pac wanashiriki katika mafunzo ya taasisi ya biblia kufundisha huduma ya uchungaji uongozi wa dhehebu kazi za kimishenari na wizara ya para kanisa
kila mwaka idadi ya alumni wa pac huendeleza masomo yao ya uzamili katika vyuo vikuu na seminari duniani kote
the leadership university character service transformation kuendeleza viongozi wa kikristo kuongeza wafuasi yesu kristo ambao wamejiami kumtumikia mungu kanisa na jamii zao huku wakiimarisha na kuzidisha waumini katika afrika na duniani kote kuwa chuo kikuu cha kikiristo kinachoongoza cha kuchagua barani afrika na sifa ya elimu ya hali ya juu na elimu ya utaalamu katika jamii ya kujifunza na huduma ambayo ni chombo muhimu katika mabadiliko ya jamii
pac kinataka kupanua ushawishi wake kwa kuendeleza programu zake za masomo zinazoshughulikia mahitaji muhimu katika nyanja zote za jamii na msukumo wa mabadiliko kupitia kristo unaozingatia utauwa uongozi
bachelor of business leadership inalenga kuendeleza kwa mwanafunzi mtazamo wa kikristo kuelekea uongozi wa ushirika wa biashara
programu hii inajumuisha mafunzo ya uongozi unaozingatia falsafa ya uongozi wa mtumishi kwa maeneo nne yanayodhuru
bachelor of arts in bible and theology humpa mwanafunzi mafunzo ya nadharia pamoja na mafunzo ya kutumia ujuzi aliyopata kwa ajili ya wito unaohusiana na kanisa
the bachelor of arts in counseling imekusudiwa kwa wanafunzi ambao wanataka kutumikia kanisa na jamii kwa kutoa huduma za ushauri nasaha kwa watu binafsi familia ya wanandoa na mahusiano ya jama na wizara ya ushauri na vilevile usimamizi wa kundi ndogo na upatanishi
hii ni programu ya pac inayokua kwa kasi zaidi ikiwa na meaneo tatu maluum kwa vijana ambao wamemaliza masomo yao ya shule ya sekondari na wanasubiri elimu ya baada ya sekondari katika vyuo vikuu na taasisi zinginezo
intakes za programu za shahada ya kwanza ziko mwezi septemba na januari
intakes za master of arts in leadership na youth discipleship ziko januari tu
kuna madarasa ya jioni katika kampasi ya nairobi ya pac huko downtown
swear it again ni wimbo kutoka kwa kundi la westlife
wimbo huu uliotoka kama single ya kwanza kutoka katika kundi la westlife
ulishika nafasi ya kwanza katika chati ya muziki wa uingereza ufalme wa muungano ilifanikiwa kuuza nakala katika wiki ya kwanza tangu itoke
wimbo huu umekuwa wimbo kati ya nyimbo kumi na nne kufika namba moja katika chati ya muziki wa uingereza wimbo huu uliimbwa moja kwa moja katika mashindano ya urembo ya marekani ya chini ya miaka ishirini kwa mwaka hadi sasa wimbo huu umeuza nakala zaidi ya katika nchi za uingereza na marekani
na kushika nafasi ya pili katika chati ya muziki ya marekani na kufanikiwa kufikia malengo yaliyotarajiwa kufikiwa nchini humo
wimbo wa until the end of time wimbo kutoka kwa mwimbaji kutoka bara la asia ulitoka kama single nchini taiwani na nchini ubelgiji
toleo la ubelgiji lilijumuisha nyimbo kama let s make tonight special na katika kalenda za siku za kuzaliwa za watu maarufu nchini humo na katika wavuti
video hii ilitengenezwa na bendi hii katika studio ndogo wakati waimbaji hawa wakiimba katika jukwaa huku taa mbalimbali zikiwamulika
na pia kutengeza vido ya rangi nyeusi na nyeupe katika studio zao wenyewe
ikiongoza na wayne isham ilitoka kwa mara ya kwanza mwezi mei 
toleo la marekani linaonesha kundi hili likiwa katika eneo la kuoshea magari na baadae wakiwa wanasafisha gari la rangi nyeupe
wimbo huu wa video uliiongozwa na nigel dick na ulitoka kwa mara ya kwanza mwezi juni 
lu s carlos almeida da cunha alizaliwa mnmao novemba anajulikana sana kama nani ni mwanakandanda wing a wa kireno na anazichezea klabu ya kiingereza ya manchester united na timu ya taifa ya kandanda ya kireno
baada ya kuzaliwa katika sehemu ya praia cape verde nani alihamia ureno pamoja na familia yake akiwa na umri mdogo
alilelewa na shangazi yake antonia katika wilaya ya amadora mjini lisbon ambapo yeye na rafiki yake wa utotoni mchezaji wa kiungo cha kati manuel fernandes walikuwa wanacheza kandanda pamoja
nani alikuwa mkubwa akiishabikia porto na alicheza kandanda ya vijana sambamba na ricardo vaz te katika klabu ya vijana ya massam real sport clube kabla ya kujiunga na kikosi cha vijana cha sporting cp
nani alicheza mechi yake ya kwanza ya sporting katika msimu wa alicheza mechi na alifunga mabao manne
katika msimu wake wa pili alikuwa na idadi sawa kwani alicheza mechi na alifunga mabao tano
pia alicheza katika mechi sita za ulaya na kufunga bao mara moja
alipasi matibabu yake tarehe juni na kusaini mkataba wa miaka mitano
nani alifunga katika mechi yake ya kwanza katika mechi ya kirafiki ya kabla ya msimu dhidi ya shenzhen shangqingyin mechi ambayo united ilishinda kwa mabao bila jibu
pia alifunga katika mechi iliyofuata dhidi ya guangzhou pharmaceutical kwa kuinua mpira upande wa kulia wa lango kutoka upande wa kushoto wa eneo la penalti
nani aliamua kuweka rekodi sawa baada ya ripoti zilipendekeza kuwa alikuwa amepigwa marufuku na alex ferguson kupiga somersault yake ya kawaida akisherehekea mabao yake kwani ilihofiwa atajijeruhi
ferguson hajawahi kusema nami kuhusu suala hili na mimi nitaendelea kusherehekea mabao kwa njia hii
mazungumzo yake na nami ni mazungumzo ya kawaida kama mazungumzo ambayo anayo na wachezaji wote
nani alicheza mechi yake ya kwanza ya ushindani ya manchester united tarehe agosti akija kama mbadala katika community shield dhidi ya chelsea
united ilipewa nyara baada ya kushinda mechi hii kupitia mikwaju ya penalti kufuatia sare ya katika muda wa kawaida
hii ilifuatiwa na bao la tatu la nani kwa klabu siku tatu baadaye wakati yeye alifunga dhidi ya glentoran
mechi ya kwanza ya nani ya ligi kuu ya uingereza ilikuwa katika mechi ya ufunguzi ya nyumbani manchester united ikiwa mwenyeji wa reading tarehe agosti na nani aliingia kama mbadala kwa wayne rooney ambaye alipata jeraha la mguu
manmo agosti nani alifunga bao lake la kwanza la ushindani la manchester united bao la ushindi kutoka yadi katika dakika ya dhidi ya tottenham hotspur
pia nani aliandaa mabao muhimu kwa louis saha na nemanja vidic na kuruhusu manchester united kuzicharaza everton na sunderland 
pia alifunga bao maarufu dhidi ya middlesbrough ambayo ilianzisha ushindi wa 
hii ilikuwa mechi ya kwanza ambayo ilidhaniwa kwamba wayne rooney na carlos tevez walionyesha ahadi ya kwanza ya kweli ya kufomu ushirikiano mzuri
alirudi kwa klabu yake ya zamani sporting katika mechi ya ligi ya mabingwa barani ulaya mwezi wa septemba ingawa ilikuwa mwenzake na mchezaji wa zamani wa sporting cristiano ronaldo ambaye alifunga bao la ushindi katika ushindi wa 
mnamo februari nani alikuwa mchezaji bora katika mechi dhidi ya arsenal katika raundi ya nne kombe la fa bao lake na pasi mbili alizoziandaa zilizosababisha mabao ziliisaidia united kushinda mechi hiyo dhidi ya wapinzani wao jadi
katika mechi hiyo nani alihusika katika ubishi pamoja na nahodha william gallas wa arsenal ambaye aliona kwamba mreno alikuwa anamadharau
baada ya mechi pia ars ne wenger hakuwa amefurahishwa na kitendo cha nani huku gilberto silva akisema kuwa nani alikuwa na kuchwa kubwa ujeuri
tarehe machi nani aliandaa bao la pili na kufunga bao la mwisho katika ushindi wa dhidi ya wapinzani wao wa jadi liverpool katika madakika ya na mtawalia baada ya kuingia uwanjani kama mbadala
tarehe mei kuelekea mwisho wa ushindi wa dhidi ya west ham united nani alionyeshwa kadi nyekundu kwa mara ya kwanza katika wasifu wake wa manchester united kwa kumgonga kichwa difenda wa west ham lucas neill
nani aliuchapaa na kuufunga penalti muhimu wa tano wa manchester united
nani alifunga bao lake la kwanza la msimu wa tarehe septemba alifunga bao katika dakika ya mwisho katika ushindi wa dhidi ya middlesbrough katika raundi ya nne ya kombe la carling
tarehe oktoba alifunga kutoka kwa pasi aliloliandaa wayne rooney na kusaidia united katika ushindi wa dhidi ya west bromwich albion katika uwanja wa old trafford
nani alifunga katika dakika ya katika fa community shield mwaka wa lakini united ilipoteza mechi hiyo kupitia mikwaju ya penalti kufuatia sare ya 
ingawa aliandaa pasi lililomsababisha wayne rooney kufunga bao la ushindi katika dakika ya ryan giggs aliingia kama mbadala wake baada ya nusu ya kwanza ya mechi
kuondoka kwa cristiano ronaldo kwenda real madrid kulimaanisha kuwa kungekuwa na wachezaji wengi ambao wangetaka kuchukua majukumu ya free kick na nani alichapa na kufunga bao lake la kwanza la msimu wa kutoka kwa free kick dhidi ya wigan athletic katika ushindi wa ugenini
nani mwanachama mwenye umri mdogo zaidi katika kikosi cha vijana wasiozidi umri wa miaka katika mashindano ya vijana wasiozidi umri wa miaka ya uefa mwaka wa 
alicheza mechi yake ya kwanza ya timu kuu ya kireno tarehe septemba na alifunga bao katika kushindwa kwa ureno kwa mabao dhidi ya denmark katika mechi ya kirafiki
nani alikuwa mwanachama wa kawaida wa kikosi cha kireno katika mechi za kufuzu kushiriki katika euro uefa na alifunga bao moja kati ya mbili katika ushindi wa dhidi ya ubelgiji tarehe juni 
pia alimwandalia pasi safi mchezaji mwenzake ricardo quaresma aliyefunga bao katika mechi ya kirafiki dhidi ya italia tarehe februari 
fomu ya nani kwa manchester united wakati wa msimu wa hatimaye ilimwezesha kupata mwito kwa kikosi cha wachezaji cha luiz felipe scolari kwa ajili ya euro pamoja na mchezaji mwenzake wa klabu cristiano ronaldo
nadra alitumika katika kampeni hiyo lakini aliweza kuanda pasi safi iliyomsababisha helder postiga kufunga bao baada ya kuingai katika dakika za mwisho katika robo fainali dhidi ya ujerumani tarehe juni 
nani husherehekea mabao yake kwa mfu au kwa kiingereza mruko ya kifo sawa na ule wa obafemi martins na lomana lualua
njia hii ya kusheherekea asili yake ni nyumbani anakotoka nani katika capoeira ambayo alikuwa anaifanyia mazoezi kama mtoto
kwa muda iliripotiwa kwamba meneja wa manchester united alex ferguson alikuwa amempiga marufuku nani kutosherehekea bao namna hiyo kuogopea usalama wake ingawa kamwe hii haikuungwa mkono na maneno yoyote ya moja kwa moja kutoka kwa ferguson au nani
licha ya walidhani marufuku nani imeendelea kuadhimisha katika namna hii
takwimu sahihi kama ya kucheza mechi novemba ogopa deejays ni timu ya kutengeneza na kurekodi muziki katika studio ya kenya iliyoanzishwa mwisho wa miaka ya ambayo ilipata umaarufu katika kanda hii ya afrika mashiriki kutokana na viwango vyake vya juu vya kutengeneza muziiki
ogopa deejays walianza kuwatengenezea wasanii kama vile bebe cool chameleon redsan na nameless nyimbo motomoto
ogopa deejays wamedaiwa kwa upana kusaidia kukuza muziki wa kenya wa kisasa kutoka kwa hali ya kutojulikana
wao pia wanapongezwa kwa kuunda mtindo wa muziki wa boomba wakati mwingine muziki huu unafahamika kama kapuka ambao ni wa kisasa wa kenya na ambao ni mchanganyiko wa hip hop na dancehall uliyoshawishiwa na ngoma na midundo za kiafrika
baadaye wao walianzisha ogopa productions ambayo haitengenezi muziki pekee lakini pia huandaa matukio
wametoa albamu tatu ambazo zinajumuisha nyimbo za wanamuziki tofauti na albamu kadhaa za wasanii wao
albamu yao ya kwanza ilitolewa mwaka wa na ilikuwa maarufu sana katika kanda ya afrika mashariki
pia wao ndiyo waliowaonyeha mashabiki talanta za marehemu e sir na k rupt
wanajulikana sana na alama yao maarufu ya uso mwekundu unaopiga nduru
watu walioanzisha ogopa dj s ni mandugu francis na lucas bikedo pamoja na meneja banda
nadra wao huonyesha nyuso zao hadharani na wao hukataa picha zao kuchukuliwa au kuchapishwa na vyombo vya habari vya kenya
studio zao ziko katika mtaa wa south mjini nairobi
wao pia wameanzisha studio nyingine katika nchi za namibia na afrika kusini inayojulikana kama ogopa butterfly
wao wamewatengenezea muziki kundi la vipusa wawili wenye makao mjini windhoek namibia wanaojulikana kama gal level na mwanamuziki faizel mc ambaye anaasili ya kikenya na kinamibia
orodha hii ni ya wasanii ambao wamesainiwa na ogopa dj s angalau wakati mmoja wa wasifu wao wasanii ambao mara kwa mara wamerekodi na ogopa wameondolewa joseph mayanja alizaliwa mwaka wa anajulikana sana na jina lake la kisanii jose chameleone au chameleone wakati mwingine chameleon ni mwanamuziki wa hip hop na ragga kutoka uganda
chameleone alianza wasifu wake mwishoni mwa miaka ya watengenezaji wake wa muziki wakiwa ogopa deejays kutoka kenya
moja kati ya nyimbo zake ya kwanza ilikuwa bageya ikimshirikisha redsan msanii kutoka kenya
pia alishirikiana na mwananchi mwanamuziki mwenzake bebe cool lakini baadaye iliiibuka kuwa wawili hawa walikuwa na upinzani mbaya
mtindo wa chameleone wa muziki ni mchanganyiko wa muziki wa tamaduni wa kiuganda rumba ya kati ya afrika zouk na ragga
albamu yake ya kwanza ilitolewa nchini kenya mwaka wa 
yeye ni mwanachama wa jamii ya mwanamuziki muungano wa wanamuziki ambao hutumia umaarufu wao na mali yao kusaidia kuondoa umaskini na kujenga kampeni za mwamko wa vvu ukimwi
ametembelea idadi ya nchi za ng ambo zikiwemo marekani uingereza na sweden miongoni mwa mengine
kakake mdogo anayetumia jina la kisanii la weasel pia ni mwanamuziki
matumizi ya ardhi ni mabadiliko yanayofanywa na binadamu kwa mazingira ya asili au jangwani na kuwa mazingira yaliyojengwa yasiyo asilia kama vile mashamba malisho na makazi
athari kubwa ya matumizi ya ardhi katika uwanda wa ardhi tangu mwaka wa imekuwa ni ukataji miti katika maeneo yenye hali ya joto gtc prefix gtc mediawiki xid gtc temp gt athari muhimu zaidi za hivi karibuni za matumizi ya ardhi ni pamoja nakuenea kwa miji mmomonyoko wa udongo uharibifu wa udongo kiwango cha chumvi ardhini na ukame jangwa
kila muundo unaojulikana kama ukanda huja na orodha ya matumizi yaliyothibitishwa ambayo yanaweza kutumika kisheria kwenye kwenye ukanda huo haya hupatikana katika hukumu ya serikali au kanuni za ukanda
matumizi ya ardhi na usimamizi wa ardhi huwa na athari kubwa ya maliasili pamoja na maji udongo virutubishi mimea na wanyama
taarifa ya matumizi ya ardhi inaweza kutumika kuendeleza ufumbuzi kwa masuala ya usimamizi wa malasili kama vile chumvi na ubora wa maji
kwa mfano vyanzo vya maji katika eneo ambalo limekatwa miti au kuna mmomonyoko vitakuwa na tofauti wa ubora wa maji kuliko katika maeneo ambayo yana miti kulingana na ripoti ya shirika la umoja wa mataifa la chakula na kilimo uharibifu wa ardhi umeongezeka sana mahali ambapo kumekuwa na ukosefu wa mipango yoyote ya matumizi ya ardhi au uwepo wa kifedha au motisha wa kisheria ambao ulisababisha maamuzi ya matumizi mabaya ya ardhi au mpangilio wa upande mmoja na hivyo kupelekea matumizi ya juu ya rasilimali ya ardhi kwa mfano uzalishaji wa haraka kwa gharama zozote
kutokana na hilo mara nyingi matokeo yamekuwa ya tabu kwenye sehemu kubwa ya idadi ya watu ya wakazi wa mitaa na uharibifu wa mazingira ya viumbe vya thamani vinavyotegemeana ili kuishi
mbinu kama hizo zinapaswa kubadilishwa na ustadi kwa ajili ya mipango na utekelezaji wa rasilimali za ardhi ambayo ni ya kiujumla na kuungana na watumiaji wa ardhi ambapo ni muhimu
hii itahakikisha ubora wa ardhi wa muda mrefu kwa ajili ya matumizi ya binadamu uzuiaji au utatuzi wa migogoro ya kijamii kuhusiana na matumizi ya ardhi na uhifadhi wa mazingira ya thamani ya viumbe hai
ukuaji wa mpaka wa mji ni moja ya fomu ya kanuni za matumizi ya ardhi
kwa mfano portland oregon inahitajika kuwa na ukuaji wa mpaka wa mji ambayo ina angalau ekari ya ardhi iliyo wazi
kwa kuongeza oregon inapinga maendeleo ya mashamba
kanuni zina utata lakini uchambuzi wa kiuchumi ulihitimisha kuwa mashamba yalitambulika vyema kama ardhi nyingine
gtc prefix gtc mediawiki xid gtc temp gt tulancingo jina rasmi tulancingo de bravo ni mji mkubwa katika jimbo la hidalgo upande wa mashariki kusini ya jimbo
kwaya ya wasichana ya cantamus ni kwaya yenye makao katika mansfield nottinghamshire na lina takriban wasichana arobaini wenye umri kati ya miaka kumi na tatu na kumi na tisa
kwaya hii ilianzishwa mwaka wa na pamela cook mkurugenzi geoffrey thompson mumewe cook na mweka hazina sheila haslam katibu na ivan haslam mwuuzaji wa tiketi na cd
ann irons alijiunga kama mkurugenzi msaidizi mwaka wa 
elaine guy alikuwa mwanachama wa zamani na akawa mkufunzi wa sauti mwaka 
philip robinson aliteuliwa kama kiongozi mwaka wa mataji mashuhuri ambayo kwaya hii imeshinda ni taji la kwaya ya dunia mwaka wa katika llangollen eisteddfod taji la mabingwa wa olimpiki katika michezo ya kwaya ya dunia mwaka wa na na tuzo la grand prix katika tamasha ya riva de garda mwaka wa 
hivi karibuni cantamus ilishiriki katika michezo ya nne ya kwaya ya dunia huko xiamen china mwezi julai mwaka wa na kushinda medali mbili za dhahabu na kufanikiwa kupata alama ya juu zaidi katika shindano hili na alama ya 
 kwaya ya cantamus waliimba katika tamsha yao ya kwanza kwa umma mwaka wa na tangu wakati huo wasichana wameimba pamoja na cantamus
simba wa yuda ilikuwa ishara ya israeli kabila la yuda katika kitabu cha kwanza cha biblia ya kiyahudi agano la kale
katka uyahudi biblia ya yuda katika yehuda ni jina la asili ya kabila ya yuda iliyoashiriwa kijadi na alama ya simba
katika kitabu cha mwanzo yakobo israel anamwashiria mwana wake yuda kama gur aryeh ett young lion mwanzo alipokuwa akimbariki katika kuwapawayahudi majina jina hili la ya kiyahudi na jina lingine yaliunganishwa pamoja kama katika kesi hii
mashirika mengi ya kikristo hutumia jina simba wa yuda kama alama au hata jina lao
jina hili liko katika agano jipya katika kitabu cha ufufunuo na mmoja wa wale wazee akaniambia usilie tazama simba wa kabila la yuda mjukuu maarufu wa daudi amefungua kitabu na amefungulia mihuri yake saba
matumizi katika cs lewis mambo ya nyakati ya narnia ya simba aitwaye aslan kama masihi inaweza kuwa takwimu kurejea mstari huu wa ufunuo
mila ya ethiopia iliandikwa na kufafanua katika mkataba karne ya kebre negest inadai kuwa waisraeli walirejea na malkia wa sheba kutoka kumzuru mfalme sulemani katika yerusalemu na ambaye alikuwa na mimba ya solomoni mwanzilishi nasaba menelik 
wote wakristo na wayahudi kutoka ethiopia wanakubaliana kuwa wahamiaji hawa walikuwa hasa katika makabila ya dani na yuda hivyo ge ez motto mo a anbessa ze imnegede yihuda simba wa kabila la yuda ameshinda pamoja na majina ya kaisari mfalme wa wafalme katika nasaba ya solomoni
haijulikani kama yohane wa patmos alifahamu kuhusu uniliki wa jina hile alipoandika katiaka maandiko ya unabii
alama ya simba wa yuda ni maarufu katika bendera sarafu nk na bado inaonekana kote mjini mkuu kama ishara ya kitaifa
baada ya kuanguka kwa kikomunisti derg mwaka wa na ongezeko la sera za magharibi katika vikundi huru vya kisiasa kikundi cha kisiasa kwa jina mo a anbessa kiliweza kujitokeza
katika rastafari the simba wa yuda huwakilisha mfalme haile selassie wa ethiopia aliyepokea taji novemba na vyeo kama mfalme wa wafalme bwana wa mabwana na kubwaga simba wa kabila la yuda mteule wa mungu na nguvu ya utatu
warasta huchukulia kwamba selassie ni mjukuu wa ukoo wa israeli na kabila la yuda kupitia ukoo wa mfalme daudi na suleiman na kwamba yeye pia ni simba wa yuda aliyetajwa katika kitabu cha ufunuo
cecilia wairimu alizaliwa mnamo mjini thika anafahamika zaidi kwa jina lake la jukwaa amani ni mwanamuziki wa pop kutoka kenya
ameshinda tuzo mbalimbali ikiwemo tuzo la mwanamke mwanamuziki bora katika tuzo za mama mtv africa music awards mwaka wa 
amani saini mkataba wa ogopa deejays mwaka wa punde tu alipomaliza skuli ya upili
albamu yake ya kwanza amani ilitolewa mwaka wa na kufuatiwa na tamani
kumar sanu pak kedarnath bhattacharya bengali alizaliwa septemba katika kolkata ni mwimbaji maarufu india katika bollywood
yeye ni mpokeaji wa tuzo la padma shri moja ya tuzo muhimu india
alishinda tuzo la mwanamume mwimbaji bora katika nyimbo za filamu kwa miaka mfululizo
baba yake pashupati bhattacharjee alikuwa muimbaji na mtunzi wa bora
alimfunza sanu kuwa mwimbaji na mchezaji wa tabla
baada ya kupata shahada ya biashara kutoka chuo kikuu cha calcutta sanu alianza kuimba hadharani mwaka wa liimba katika maonyesho na ha na mikahawa iliyokuwa calcutta
aliunda mtindo wake wa kuimba baada ya mwimbaji maarufu wa sauti kishore kumar
baadaye aliendeleza mtindo wake kuimba
mwaka wa mkurugenzi wa muziki na mwimbaji jagjit singh alimpa sanu nafasi ya kuimba katika filamu ya kihindi aandhiyan
sanu kisha alihamiamumbai ambapo kalyanji anandji alimpa nafasi ya kuimba katika filamu jaadugar
kalyanji anandji alipendekeza kubadili jina lake kutoka kedar nath bhattacharya hadi kumar sanu kwa sababu ya upendeleo wa bollywood na eneo hilo na kumpa umaarufu kutoka watazamaji wa bengali
sanu ilianza kuimba nyimbo za filamu ya jagjit singh s na akaenda kufanya kazi na wanamuziki wa kama naushad ravindra jain hridayanath mangeshkar pt
rk razdan kalyanji anandji usha khanna nk umaarufu wa sanu ulikuja mwaka wa katika namna ya filamu aashiqui
wakurugenzi wa muziki nadeem shravan alimeuhusu sanu kuimba nyimbo zote isipokuwa wimbo mmoja
nyimbo za aashiqui zilizovuma ni pamoja na sanson ki zaroorat hai jaise tu meri zindagi hain nazar ke saamne jaane jigar jaaneman ab tere bin hum na lenge jee dheere dheere se mein meri zindagi aana
alishinda mara ya kwanza ya rekodi yake ya miaka mitano mfululizo katika tuzo za filmfare kama mwanamume mwimbaji bora katika nyimbo za filamu
tuzo zake za filmfare zilikuja baada ya nyimbo katika filamu ya saajan deewana baazigar na 
baadhi ya nyimbo zao walizoshirikiana katika sinema ni kama aashiqi manta ki dil tera sadak saajan deewana dil ka kya qusoor kal ki awaz shreeman aashique salami damini lightning dil mile agni sakshi raja hindustani jeet pardes miongoni mwa zingine
pamoja na udit narayanya kisasa sanu hupewa heshima kama mwenye sauti bora miongoni mwa waimbaji wa nyimbo za filamu nchini india
katika wasifu wake wa miongo ameweza kuimba pamoja na watunzi mbalimbali waliofanikiwa ambao ni rd burman jatin lalit ismail darbar laxmikant pyarelal naushad kalyanji anandji
alkivunja guinness rekodi ya dunia kwa kuimba nyimbo katika siku moja mwaka wa 
nyimbo zake za karibuni zilizovuma ni pamoja na humraaz yeh dil aapka huwa pakistan karz dil ka rishta indian babu ishq vishk andaaz qayamat hungama na footpath
amegeuza biashara yake katika kutengeneza muziki wa filamu za indian na pia hivi karibuni kama mtayarishaji wa filamu za bollywood utthaan
usawa wa kijinsia ni lengo la kuleta usawa kati ya jinsia zote kutokana na dhuluma mbalimbali za jinsia moja dhidi ya nyingine
usawa wa kijinsia unahusiana na haki za binadamu hasa haki za wanawake na maendeleo ya kiuchumi
unicef inafafanua usawa wa kijinsia kama kusawazisha uwanja wa kucheza kwa wasichana na wanawake kwa kuhakikisha kwamba watoto wote wana fursa sawa ya kuendeleza vipaji vyao
mfuko wa idadi ya watu wa umoja wa mataifa united nations population fund ulitangaza usawa wa kijinsia kwanza kabisa kama haki ya binadamu
usawa wa kijinsia ni mojawapo kati ya malengo ya mradi wa milenia wa umoja wa mataifa unaotarajia kumaliza umaskini ulimwenguni ufikapo mwaka mradi huo unadai kila lengo linahusiana moja kwa moja na haki za wanawake na jamii ambamo wanawake hawana haki sawa kama za wanaume kamwe haziwezi kufanikisha maendeleo kwa namna endelevu
hivyo kukuza usawa wa kijinsia kunaonekana kama himizo kwa mafanikio makubwa ya uchumi
kwa mfano mataifa ya kiarabu ambayo yanawanyima wanawake usawa yalionywa katika ripoti iliyofadhiliwa na umoja wa mataifa mwaka kwamba kitendo cha kuwanyima mamlaka wanawake ni kipengele muhimu kinachodhalilisha kurudi kwa mataifa haya katika nafasi ya kwanza ya uongozi wa dunia katika biashara elimu na utamaduni
waokiek ogiek au kwa jina lingine la waogiek au waakiek ingawa jina akiek hutambulisha kabila lingine ni kabila linalopatikana kaskazini magharibi mwa tanzania kusini mwa kenya kwenye msitu wa mau na magharibi mwa kenya kwenye msitu wa mlima elgon
mnamo mwaka wa idadi ya waokiek ilikadiriwa kuwa ingawa waongezi wa lugha ya kiakiek ilikuwa tu takribani watu 
waogiek wengi wamebadilisha lugha zao hadi zile za wakaazi wanaowazunguka waakiek katika kaskazini mwa tanzania kwa sasa wanaongea lugha ya kimaasai nao waakiek walio kinare kenya wanaongea lugha ya kikikuyu
waogiek ni baadhi ya kundi la makabila walio wawindaji wakusanyaji nchini kenya na tanzania ambao jina dorobo or ndorobo ambalo ni jina lenye asili ya kimaasai ambalo kwa sasa linachukuliwa kama matusi limetumika
waogiek mara nyingi wametoa malalamishi yao dhidi ya serikali ya kenya wakilalama kutoshughulikiwa matakwa yao haswa kwa kunyan ganywa mashamba yao kwa haramu
yeye ni mashuhuri hasa kwa sauti yake ya iliyogwara
akizungumza katika kipindi cha asubuhi hii agosti burrell alisema jina shaggy liliashiria mtindo wa nywele yake
familia yake ilihamia marekani kutoka jamaika na kuishi katika kitongoji cha flatbush brooklyn jijini new york city
mwaka wa yeye alijiunga na jeshi wa marekani kama field artillery cannon crewman na battalion ya ya jeshi la 
akiwa jeshi yeye aliwahi kushiriki katikaoperesheni ya janga wakati wa vita ya ghuba
ilikuwa ni wakati huu kwamba shaggy aliweza kurekebisha sauti yake ya kuimba kwa kuvunja uzoefu wa bomba na kuandamana
pia hapa ndipo alipata msukumo wa wimbo wake boombastic
baada ya kurejea kutoka katika kiajemi ghuba aliamua kuendeleza wasifu wake wa kuimba na wimbo wake wakwanza uliovuma mwaka wa oh carolina ulikuwa wa kurembesha ska ulioimbwa na folkes brothers
mwaka huo huo shaggy alijitokeza katika albamu ya hip hop ya kenny dope the unreleased project
alifanya kazi pamoja na watayarishaji kama vile sting kimataifa don mmoja ambaye alitayarisha wimbo wake wa kwanza lloyd spiderman campbell na robert livingston
alikuwa na nyimbo zilizovuma zaidi pamoja na boombastic katika mwaka wa wimbo unaochezwa katika tangazo la lawi
albamu ya hot shot ambayo waliweza kutoa mistari ingechukua nafasi ya kwanza kwenye billboard na chati ya albamu uingereza
hata hivyo toleo la siku ya bahati mwaka wa na albamu ya mwaka wa clothes drop hazikuweza kuwa hot shot mafanikio ingawa bado siku lucky akaenda dhahabu
hata hivyo zilifanikiwa katika ulaya hasa katika redio hey sexy lady ilipochezwa
shaggy aliimba tena wimbo mnadhari katika kipindi cha scooby doo ulioitwa shaggy where are you
shaggy alirekoodi mnadhari huo katika showtime sinema ya mwaka wa 
tarehe machi shaggy aliimba wimbo rasmi wa icc kombe la dunia la kriketi mwaka wa ulioitwa mchezo ya upendo na umoja pamoja na waburudishaji barbadian rupia na trinidad jenuari fay ann lyons katika ufunguzi katika uwanja wa greenfield trelawny jamaika
shaggy alitoka universal na kutoa albamu yake albamu yake ya karibuni chini ya studio yake mwenyewe big yard records iliyosambazwa na vp records
agosti mwaka wa alijiunga na cyndi lauper katika singapore kwa shindano la muziki sonnet ambapo wao waliimba girls just wanna have fun
tarehe oktoba yeye ilipatiwa tuzo la jamaika order ya kutofautisha katika safu ya kamanda cd
katika januari shaggy aliimba katika tukio pamoja na natalia na en vogue katika antwerpen
mwaka huo huo uefa ilimchagua shaggy kurekodi wimbo rasmi kwa mascots trix na flix katika mchuano wa kadanda wa euro uliofanyika katika austria na uswisi
katika majira ya mwaka yeye alitokea katika vh i love the new milenia
tarehe desemba mwaka huo intoxication ilreggae album katika grammy awards
tarehe agosti shaggy alitumbuiza katika tamasha ya ottawareggae katika ottawa kanada
kuna mipango kutoa wimbo mwishoni mwa mwaka wa na fading away kevin rudolf akishirikiana na lil jon
pia atatoa fly high akishirikiana na gary pine itakayosambazwa tarehe desemba 
shaggy alialikwa kutumbuiza katika tamasha la creole linalifanyika kila ki mwaka kuanzia novemba desemba nchini mauritius
pius tawfiq namwamba ababu ni mwanasiasa wa kenya
mwanachama wa orange democratic movement namwamba alichaguliwa kuwakilisha budalangi constituency katika bunge la kenya katika uchaguzi wa ubunge wa kenya 
ababu namwamba ni mwanasheria wa umma anayezingatia haki za binadamu za kimataifa na sheria ya kikatiba na mwandishi wa gazeti mojawapo zinayoongoza nchini kenya
alizaliwa uganda na wazazi wakenya na kukulia nchini kenya
ababu namwamba alikuwa mwanafunzi wa humphrey fellowship fulbright na ana digirii ya juu ya sheria katika masomo ya sheria ya kimataifa kutoka chuo kikuu cha marekani cha sheria cha washington digirii ya juu ya sheria kutoka chuo kikuu cha nairobi na shahada ya sheria kutoka shule ya sheria ya kenya
yeye ndiye mwanasheria mkuu katika chambers of justice ambalo ni shirika la maslahi ya umma lililoanzishwa mwaka 
yeye pia ana kampuni yake ya kisheria ababu namwamba co mjini nairobi kenya
mheshimiwa namwamba amechangia pakubwa katika mapambano ya kidemokrasia nchini kenya kutoka siku zake kama kiongozi wa wanafunzi katika chuo kikuu cha nairobi
tangu mwaka amekuwa akipigania demokrasia na utawala bora nchini kenya katika mchakato wa utafiti ulioitwa after the promise ambao unachambua utendaji wa serikali na watendaji wengine wa kisiasa
wasuba abasuba ni kabila nchini kenya wanaoongea lugha ya kisuba language
idadi yao inakadiriwa kuwa na kuwafanya kuwa miongoni mwa kabila ndogo sana nchini kenya
waliamia kenya kutoka uganda na kufanya makaazi kwenye visiwa viwili vya ziwa victoria ambavyo ni rusinga na mfangano na wanaaminika kuwa kabila la mwisho lililoamia nchini kenya
kilugha wasuba wamethiriwa na majirani zao waluo hadi kwa kiwango cha lugha kubadilika hata kwenye wasuba wanaokaa katika maeneo yasiyo visiwa
kwa hiyo lugha yao ni miongoni mwa lugha ambazo zimedhaniwa kuwa katika hatari ya kupotea
licha ya kubadilika kwa lugha wasuba wamedumisha kabila lao
kuna kabila la watu nchini tanzania wilaya ya tarime kanda la mara wanaojiita wasuba ingawa hakuna uhakika iwapo ni baadhi au la ya kabila moja
sherehe ya utamaduni ya wamaragoli ambayo hufanyikia mjini mbale kila tarehe desemba ni sherehe ya kutambua sio tu utamaduni na turati za wamaragol ila jamii yote ya waluhya walio na makao katika wilaya ya vihiga
sherehe hii huandaliwa na vihiga cultural society
thomas vermaelen amezaliwa novemba ni mchezaji wa mpira kutoka nchi ya ubelgiji ambaye sasa anachezea klabu ya arsenal kama mlinzi
alianza kucheza mpira wa kiutaalamu akiwa ajax kabla ya kuhamia arsenal juni mwaka wa 
vermaelen ailianza kazi yake akiwa nchi nyumbani katika germinal ekeren ambayo imebadilisha jina na kuwa germinal beerschot baada kuungana
mwaka wa alijiunga na shule ya kiholanzi ya klabu ya ajax
alicheza mechi ya kwanza ya kitaalamu tarehe februari mwaka wa kwa kushinda dhidi ya volendam
hata hivyo ilikuwa meci pekee yake aliweza kucheza msimu huo ambao ajax walichukua ubingwa wa eredivisie
yeye alitumwa katika rkc waalwijkkwa mkopo kwa msimu wa 
katika rkc hakuwa katika timu ya kwanza kila wakati lakini alijiutokeza mara kumkuonekana ambayo yeye alifunga malengo mawili
uvumi wake ulikuja aliporejea ajax na wakashinda kombe la knvb
utaratibu wa msimu ulisababisha wito wake katika timu ya kadanda ya taifa ya ubelgiji
ajax ilishinda johan cruijff shield na kombe la knvb tenamsimu huo na mwaka ilishinda johan cruijff shield mara ya pili mfululizo
alishirikiana na mwenzake kuytoka shule yohana heitinga na baadaye jan vertonghen wakati heitinga alihamia uhispania
kufuatia kuondoka kwa klaas jan huntelaar katikati mwa msimu vermaelen aliwahi kuwa nahodha wa ajax kwa salio la msimu wa 
vermaelen alijiunga na arsenal kutoka ajax kwa ada ya awali ya milioni iliyopanda hadi milioni juni 
alikuwa ashirikiane na william gallas katika upinzani kwani kolo toure alikuwa amehamia manchester city
mahali pa kwanza ambako bronzi ilipatikana zamani za milenia ya kk palikuwa maeneo ya uajemi china mesopotamia na kwenye balkani
ingawa alitia mkataba na gunners katika julai jitihada yake imependekezwa na wengi hasa kutoka ars ne wenger ambaye alikiri kwamba alishangazwa mchezaji huyu kutoka ubelgiji jinsi alivyotulia kwa haraka katika ulinzi wa arsenal
tarehe septemba vermaelen alifunga bao mbili za kwanza katika ushindi wa arsenal dhidita wigan katika emirates
tarehe oktoba alifunga tena katika ushindi wa dhidi ya blackburn rovers katika emirates kama bao lake la tano la msimu huo
mashabiki katika arsenal
com walimpigia kura kama mchezaji wao wa mwezi mara mbili mfululizo
katika kutambua mchango wake alitajwa kama mmoja wa mwanamchezo mbelgiji wa mwaka kama kijana wa zamani wa kimataifa vermaelen walishiriki katika mabingwa wa u na mabingwa wa ulaya u 
alichezea ubelgiji katika umri wa miaka dhidi ya luxemburg machi 
tarehe oktoba aliteuliwa nahodha wa ubelgiji katika michezo dhidi ya uturuki na estland katika mechi ya kufuzu katika kombe la dunia lakini hakuweza kuzuia wabelgiji kuchukua nafasi ya nne katika kundi lao
alishirikishwa katika kikosi kilichocheza novemba mechi ya kirafiki dhidi ya hungary na kufunga bao lake la kwanza la nchi yake kwa kwa kuguza krosi iliyotolewa na edeni hatari
chuo kikuu cha katoliki cha ghana ni moja ya vyuo vikuu vya binafsi nchini ghana
kilianzishwa na kanisa ya kikatoliki na kikakubaliwa na bodi kitaifa ya kikubali tarehe desemba 
kundi la kwanza la wanafunzi lilianza tarehe machi 
uzinduzi rasmi wa chuo kikuu ulikuwa tarehe november 
kitivo hiki huendesha programu zinazopelekea tuzo ya daraja zifuatazo
kitivo ya habari na sayansi ya mawasiliano na teknolojia
kitivo hiki kina programu za miaka minne zinazopelekea kutuzwa kwa tuzo la b
sc
in computer science
chuo kikuu ina mahusiano kadhaa na taasisi zingine za kielimu
femi oke aliyezaliwa ni mtangazaji na mwandishi wa habari wa televisheni wa uingereza
femi alizaliwa nchini uingereza na wazazi wenye asili ya nigeria
yeye ni msomi wa chuo kikuu cha birmingham ambako alipata shahada ya bachelors katika maandiko ya kiingereza na lugha
sasa anaishi mjini new york na anaonekana kila siku kama mtangazaji na mhoijanaji katika kipindi cha redio cha the takeaway katika kituo cha redio cha public radio international
yeye ni mtangazaji wa zamani wa huduma ya hali ya anga ya cnn international katika mtandao wa kimataifa iliyo na makao makuu mjini atlanta georgia
alitangaza hali ya anga katika vipindi vya your world today na world news
alitangaza pia kipindi cha inside afrika kinachotangazwa na isha sesay programu inayoangalia ndani ya uchumi jamii na utamaduni na mwenendo wa mambo barani afrika
femi alianza kazi yake katika umri wa miaka kufanya kazi kama mwandishi mdogo wa stesheni ya uingereza ya kwanza ya majadiliano lbc
katika mwaka femi alikifanyia kazi kituo cha televisheni cha wire tv hii ilikuwa kabla ya kipindi cha janet street porter cha l ve tv
femi alifanya kazi katika vipindi kadhaa katika kituo hicho ikiwa ni pamoja na kipindi maarufu cha soap on the wire kilichoonyeshwa jumamosi mchana na mtaalam chris stacey
mapema ya femi alitangaza programu ya elimu ya sayansi ya kwanza ya science in action na pia alikuwa mtangazaji wa top of the pops
pia alifanya kazi kwa gmtv london weekend television men motors na carlton television
alijiunga na cnn mwaka na kufanya kazi huko hadi 
femi alionekana katika filamu fupi ya the last hour 
homa ya matumbo husababishwa na bakteria anayeitwa salmonella typhi
ugonjwa huu huambukizwa kwa mtu kula au kunywa chakula au maji yalio na kinyesi cha mu aliyambukizwa
bakteria hawa hutoboa na kunyonya chakula kwenye matumbo ya binadamu
dawa kama ampicillin chloramphenicol trimethoprim sulfamethoxazole amoxicillin and ciprofloxacin hutumika kutibu wagonjwa katika nchi zilizoendelea
mnamo mwaka janga la homa ya matumbo lilizuka katika nchi ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo iliyoathiri watu na kuuwa watu kulingana na ripoti ya shirika la world health organisation
anayohusika pia na unicorn holdings pvt ltd kampuni iliyoorodheshwa kwenye tovuti ya sebi kama inataka kununua rajath fedha
kiungo hiki kinatja thamani ya kamani kama ilivyotangazwa chini ya pendekezo hili indian rupia 
 lakhs milioni us 
watoto wake ni rashmikant chamanlal kamani sudha ruparell na deepak kamani
familia ya kamani ina uwekezaji india pamoja na mnyororo wa mahoteli za anasa na dubai hasa katika jumba la business towers
inaonekana ya kwamba bronzi iligunduliwa mara kadhaa mahali mbalimbali katika mazingira penye shaba ambako watu walitangulia kutengeneza vifaa vya shaba tupu awali
familia hii imeshiriki katika baadhi ya mikataba tata ya biashara ikiwa ni pamoja na madai ya kuhusika katika kashfa ya anglo leasing usambazaji wa magari ya polisi kwa bei ya juu zaidi na uuzaji wa vifaa vya rada kwa wadhibiti wa trafiki ya hewa ya kenya infotalent systems private ltd ilikuwa mmoja ya makampuni yao katika maombi ya kuibinafsisha rajath finance mwaka 
infotalent ilitajwa katika ripoti ya john githongo juu ya rushwa nchini kenya ukurasa kama mpokeaji wa mkataba wa euro 
 m kwa usalama wa polisi tarehe novemba 
familia hii imetoweka kenya baada ya polisi wa kenya kuwataja kama wakosaji na kutangaza zawadi kwa kukamatwa kwao
wanasemekana wapo dubai au india wakiendesha biashara zao chini ya jina phoenix kuzuia kujulikana
shirika la mapato la india linaaminika kuchunguza utendaji wao ambao unajumuisha biashara za hawala
arthur moody awori aliyezaliwa desemba anajulikana kama uncle moody alikuwa makamu wa rais wa wa kenya kutoka septemba hadi januari 
alienda shule ya upili ya mangu mwaka na baadaye alisomea chuo kikuu cha makerere nchini uganda
alichaguliwa kama mbunge wa funyula constituency katika wilaya ya busia katika mkoa wa magharibi mwaka 
chini ya rais daniel arap moi alitumikia katika nafasi kadhaa kama naibu waziri
awori aliachana na chama tawala kanu mwaka na kujiunga na chama cha upinzani cha national rainbow coalition na ni mwenyekiti wa kiungo cha juu cha maamuzi cha narc
wakati moi alifanikiwa na mwai kibaki awori alifanywa waziri wa home affairs januari na kisha makamu wa rais kama bado ni waziri mwezi septemba kufuatia kifo cha aliyetangulia makamu wa rais michael wamalwa kijana jijini london
awori ni makamu wa rais wa tisa tangu uhuru wa kenya mwaka 
wengine kabla yake walikuwa jaramogi oginga odinga joseph murumbi aliyekuwa rais daniel arap moi sasa rais mwai kibaki prof josephat karanja prof george saitoti na musalia mudavadi
katika uchaguzi mkuu wa desemba alipoteza kiti chake bungeni
tarehe januari kibaki alimpa kalonzo musyoka nafasi ya makamu wa rais na waziri wa home affairs awori alipeana ofisi januari
awori alimsema musyoka kama rafiki na mwana wa kisiasa alisema kwamba aliamini musyoka alikuwa sawa na kazi musyoka naye alisema kwamba alikuwa na heshima kuu kwa awori aliyemwita mwanaume kweli
mcha mungu halisi wa katoliki awori amemuoa rose awori
wana watoto tano wazima wa kiume wawili na mabinti watatu na wajukuu
kaka yake www awori aliwahi kufanya kazi katika legislative council katika miaka ya 
mdogo wake aggrey awori ni mwanasiasa nchini uganda aliyekuja wa tatu katika uchaguzi wa rais wa 
amehusishwa katika kashfa ya anglo leasing katika ripoti iliyochapishwa tarehe januari na john githongo
alisisitiza kuwa hana hatia na akakataa kujiuzulu kwani hakuona sababu ya kufanya hivyo
mwezi februari wabunge walidai kujiuzulu kwake na kutishia maandamano mitaani kama maombi yao hayangefuatiliwa
siku chache baadaye wapinzani katika mitaa ya nairobi walitoa mwito wa kujiuzulu kwake kama sehemu ya kupambana na rushwa
baada ya kutofanikiwa kituo cha mageuzi ya kijamii kilisema kwamba alikuwa anaudhoofisha uadilifu wa ofisi yake kwa kukataa kujiuzulu na waliahidi kuendelea na maandamano
 februari katika mahojiano na kamati ya akaunti za umma awori aliwalaumu watumishi wa umma akidai wamekuwa wakimpoteza na kwamba alikuwa hana makosa yoyote
yeye pia ni mwenyekiti mwanzilishi wa chama cha wasiojiweza kimwili cha kenya na mwanachama wa taasisi ya makatibu
yeye ana shahada ya heshima ya udaktari kutoka chuo kikuu cha new hampshire amerika
alituzwa shahada hiyo mei kwa kutambua miaka yake mingi ya huduma ya kujitolea kwa jamii hasa walemavu na maskini
katika kutambua mchango wake bora kwa taifa na jamii kwa ujumla serikali ya kenya ilimpa tuzo mbili elder of the burning spear ebs na elder of the golden heart egh
i lay my love on you ni moja kati ya nyimbo zilizoimbwa na kundi la westlife wimbo huu ulitoka rasmi mwaka katika nchi za australia kusinimashariki mwa bara la asia na katika bara la uropa isipokuwa katika nchi za uingereza na ieland
wimbo huu ulishika nafasi ya kwanza katika chati ya televisheni ya mtv na kuufanya wimbo huu kuwa wimbo wa nne katika nyimbo za westlife kuwahi kufikia nafasi ya kwanza katika chati hiyo ya muziki kundi hili la westlife pia limetengeneza wimbo huu huu katika lugha ya kihispania unaitwa en ti deje mi amor ambao ulitoka kama single katika nchi zinazozungumza lugha ya kihispania
when you re looking like that ni wimbo kutoka kwa kundi la muziki wa pop la kiingereza westlife
mwezi wa nne wa mwaka kundi la muziki la ujerumani pia liliweza kuimba wimbo huu
kampasi ya nne iko chini ya ujenzi katika kelamino kama chuo cha sayansi ya utibabu wa wanyama
chuo kikuu cha mekelle kilianzishwa mei mwaka wa na serikali ya ethiopia baraza la mawaziri kanuni no ya ibara ya kama taasisi elimu yenye ina sheria zake kibinafsi
shule hili lilimiliki jina lake utoka malkia mekell
kuunganisha vyuo viwili ndiko kuliumba chuo hiki kikuu chuo cha mekelle cha biashara mekelle na chuo cha mekelle
vyuo hivi viwili vina maendeleo ya kihistoria na uhamishaji
chuo kikuu cha mekelle kilianza maisha mwaka wa kama chuo cha kilimom cha ardhi kavu ambacho mahali pa kudumu katika mek ele baada ya kuhamishwa mara kadhaa
wakati wa serikali ya zamani chuo awali kilipangiwa kuhamishwa seleh leha katika northwestern tigray
lakini kutokana na sababu nyingi ilianzishwa kwanza katika chuo kikuu cha asmara kama idara lakini baadaye kilihamishwa agarfa kusini mwa ethiopia wakati derg kuhamisha chuo kikuu cha asmara mwaka kutokana na migogoro ya kisiasa wakati huo
mwaka wa baada ya zaidi ya mwaka chuo kikuu cha asmara kilirudi asmara na shule ya kilimo cha ardhi kavu ilihamia chuo kikuu cha alamaya
kwa muda mfupi mwaka wa chuo cha kilimo katika ardhi kavu kilihamishwa mek ele kama chuo cha kilimo cha artdhi kavu na usimamizi wa maliasili na kuata makazi ya kudumu katika kampasi ya endayesus ambayo imekuwa kituo cha jeshi tangu wakati wa mfalme menelik
baada ya wanakabiliwa na changamoto chuo cha kilimo katika ardhi kavu kliianza na digrii tatu mwaka wa pamoja na wanafunzi 
baada ya miaka miwili wa kitivo cha sayansi na teknolojia kilianzishwa katika kampasi hii vitivo hivi viwili vilipandishwa cheo na kuwa chuo kikuu na chuo cha mekelle
vile vile kitivo cha sheria kilianza kwa kukubali wanafunzi wa diploma katika mpango wa elimu ya kuendelea
cho kikuu cha mekelle ni moja ya vyuo vikuu vya kidunia nchini ethiopia
katika chuo kikuu cha mekelle kuna vitivo saba na idara 
philip emeagwali amezaliwa agosti ni mhandisi igbo kutoka nigeria na mwanasayansi wa kompyuta mwanajiolojia ambaye alikuwa mmoja wa washindi wawili wa tuzo la mwaka wa la gordon bell zawadi kutoka ieee kwa matumizi yake ya kompyuta yenye nguvu zaidi mashine ilitokuwa na visindukaji iliyosaidia katika uchambuzi maeneo ya petroli
emeagwali alizaliwa katika akure nigeria tarehe agosti 
aliacha shule mwaka wa kwa sababu ya vita vya nigeria vya biafran
wakati alipofikisha miaka kumi na nne alitumbukizwa ndani ya jeshi labiafra
baada ya vita alimaliza masomo sawa na ya shule ya upilikwa kujifunza na alienda marekani kusoma katika chuo kikuu chini ya udhamini
kwa kweli emeagwali alisomea uingereza baada ya kutoka afrika
alipata shahada ya hisabati kutoka chuo kikuu cha oregon mwaka wa 
alipata shahada ya bwana katika uhandisi wa mazingira kutoka chuo kikuu cha george washington mwaka wa na shahada nyingine ya bwana ya hisabati kutoka chuo kikuu cha maryland college park mwaka wa 
yeye pia alipewa shahada ya uhandisi wa bahari pwani na marina kutoka chuo kikuu cha george washingt mwaka huo
alikuwa pia anafanya kazi kama mhandisi katika ofisi ya ardhi katika wyoming reclamation katika kipindi hiki
emeagwali alipokea 
 mwaka wa katika tuzo la gordon bell nobel kwa kuzingatia maombi ya cm kompyuta ya kuhifadhi mafuta
alishinda katika kigezo cha bei utendaji kwa takwimu ya utendaji ya mflops m iliyokuwa sabamba na utendaji wa gflops 
kiingizi kilichoshinda katika kigezo cha utendaji kilele mwaka huo pia kwa ajili ya usindikaji wa ujumbe ulio na uhusiano wa mafuta katika cm iliyofanikiwa na gflops au mflops m lakini majaji waliamua kutopatiana tuzo zote mbili kwa timu moja
huu mfumo ulikuwa programu ya kwanza kutumia mbinu ya pseudo time katika mtindo wa kuhifadhi
mbali na zawadi yenyewe hakuna ushahidi kuwa kazi ya emeagwali iliwahi kubaliwa kuchapishwa katika maandiko ya kisayansi wala kwamba alikuwa na madhara yoyote ya kudumu kwenye uwanja wa utendaji wa juu wa kompyuta au maendeleo ya mdahalishi
wala hana utambulizi wowote kulingana na matokeo yake
hata hivyo ana alama marekani kwa jina la tovuti yake emeagwali
com
hata hivyo zaidi ya miaka ishirini yeye amepokea tuzo nyingi zaidi na kutambulika kutokana na ushindi wake wa tuzo la bell nobel kuanzia mmoja kutoka benki ya dunia imf klabu ya afrika na kuchaguliwa kama mwafrika wa mashuhuri mwanasayansi mwafrika mashuhuri wa wakati wote katika utafiti uliofanywa na jarida la new african
mafanikio yake yalinukuliwa katika hotuba na bill clinton kama mfano wa vile wanigeria wanaweza kufanya wakipewa nafasi
yeye pia ni hulka wa mara kwa mara katika makala ya mwezi ya historia ya mtu mweusi katika vyombo vya habari
emeagwali alisomea shahada ya ph
katika chuo kikuu cha michigan kutoka mwaka wa hadi 
hoja zake hazikukubaliwa na kamati ya watahini wa ndani na nje na hivyo hakupata shahada
emeagwali alianzisha kesi mahakamani na kusema kuwa uamuzi huo ulikuwa ukiukaji wa haki za kiraia na kwamba chuo hiki kikuu kilikuwa na ubaguzi kwa sababu ya rangi yake
kesi hiyo ilifutiliwa mbali kama ilivyokuwa rufaa katika ya mahakama ya michigan ya rufaa
camerata ya chuo kikuu cha pretoria ni mojawapo wa kwaya tano ambazo ziko katika kampasi ya chuo kikuu cha pretoria nchini afrika kusini
nne zingine ni chorale ya chuo kikuu cha pretoria kwaya ya vijana ya chuo kikuu cha pretoria kwaya ya watoto ya chuo kikuu cha pretoria na kwaya ya concert ya chuo kikuu cha pretoria
camerata ni kundi la waimbaji ambalo idadi yake ndogo zaidi ni na idadi yake kubwa zaidi ni 
kwaya hii pia hujaribu sana kukuza sifa ya chuo kikuu cha pretoria kupitia kujitahidi kuelekea viwango vya juu zaidi vya kisanaa iwezekanavyo pamoja na maadili ambayo yanakidhi matakwa ya juu ya urafiki
kwaya hii huendeshwa chini ya idara ya muziki ya chuo kikuu cha pretoria
makondakta daima wamelenga maadili ya juu ya kisanaa
kwa ujumla camerata ni kwaya ndogo ikijumuisha kati ya sauti au waimbaji na 
idadi kamili ya camerata hii hutofautiana kati ya miaka
orodha hii ya bado inaweza kubadilika kwani uamuzi wa mwisho wa muziki bado hayajafanywa
uanachama wa kwaya ni wazi kwa wanafunzi wote waliojiandikisha na chuo kikuu cha pretoria walio na umri wa chini ya miaka 
wagombea wanahitaji kujaribiwa na kufanikiwa kupasi majaribio ndiposa wakubaliwe kujiunga na kwaya
majaribio ya kujiunga na kwaya ya mwaka wa ulikuwa tofauti na majaribio ya jadi ya camerata hasa kwa sababu ya kondakta mpya christo burger
wagombea walihitaji kuimba tu wimbo wa kitamaduni na baadaye kufanya majaribio ya sauti
majaribio yalifanyika kuanzia januari hadi machi 
baadaye kwaya ya ilitangazwa na mazoezi yalianza
majaribio ya yalifungwa na wagombea wapya wanahitaji kusubiri hadi mwisho wa wakati majaribio ya mwaka wa yatafanyika
ni wajibu wa kwaya kucheza jukumu katika majaliwa ya utamaduni kiroho kwa wanachama wake ndani ya milieu ya nidhamu na kujitolea
kukiwa na haja kubwa ya utaalamu katika kuongoza kwaya tuks camerata itafanya lolote iwezekanavyo kuwa mahala pa kuwafunza makondakta wajao
kuondoka kwa johann van der sandt mwezi wa juni mwaka wa kulipelekea tuks camerata kumwajiri kondakta mpya burger christo
christo ni kondakta mpya rasmi na kwa sasa anafanywa miujiza na camerata
camerata ina mkufunzi wa muda mzima wa sauti ambaye anafanya kazi na watu binafsi na makundi madogo ya kwaya na kuhakikisha utengenezaji wa sauti na mtindo wa kuimba
programu ya bado haijakamilika kwa hivyo hakuna tarehe rasmi za utendaji zilizotajwa
kwaya imerekodi idadi ya cd ikishirikiana na singkronies chamber choir chorale ya chuo kikuu cha pretoria na cant afrika
chuo kikuu cha calabar unical ni chuo kikuu mjini calabar jimbo la cross river kusini mashariki mwa nigeria
ni mmoja ya vyuo vikuu vya nigeria vya kizazi cha pili
chuo kikuu cha clabar kilikuwa kampasi ya chuo kikuu cha nigeria hadi mwaka wa 
kilianzishawa ili kutimiza agizo hili la jadi na msemo wake maarifa ya huduma
the chuo kikuu cha calabar kilikuwa moja ya vyuo vikuu vya nigeria kusajili wanafunzi kupitia potali ya chuo wanafunzi wa kiume wanajulikana kama malabites wakati wanafunzi wa kike ni malabresses
vyumba vya kulala vya wanaume vinajukikana kama malabor
hii ilikuwa ni matokeo ya tatizo lililokabili wanafunzi ambalo lilikuwa sambamba na mateso yaliyowakaba wanaigeria waliotoka guinea ambayo mji wake mkuu ni malabor a kuhimiza maendeleo ya ujuzi wa kujifunza na kushughulikia kila mtu bila ubaguzi wa rangi cheo jinsia au kisiasa na kuwapa fursa ya kupata elimu huria
b kutoa kozi ya mafundisho na vifaa vingine kwa ajili ya harakati za kujifunza katika matawi yake yote na kuhakikisha vifaa vya kutosha katika hali nzuri ili watu kuweza kufaidika c kuhamasisha na kuendeleza udhamini na kufanya utafiti katika nyanja zote za kujifunza na jitihada za binadamu
d kuhusisha shughuli zake katika kijamii mahitaji ya kiutamaduni na kiuchumi kwa watu wa nigeria na e kufanya shughuli nyingine yoyote inayofaa kwa chuo kikuu cha kiwango cha juu
miongoni mwa almunai wa chuo kikuu cha calabar ni wataita ni kabila nchini kenya wanaokaa katika wilaya ya taita taveta
wao huongea kitaita ambayo ni miongoni mwa lugha za bantu
west bantu waliamia katika wilaya ya taita taveta kwa mara ya kwanza miaka za a
waliamia nchini kenya wakiwa katika makundi matano kila kundi likifanya makaazi katika maeneo tofauti tofauti ya wilaya ya sasa ya taita taveta nchini kenya
walipokuwa wanatulia katika maeneo haya wataita walitangamana na makabila mengine haswa wataveta wapare wa tanzania waborana wakamba na wamaasai
yanaweza kugawanywa katika wadawida ambao kwa walifanya makaazi katika eneo la dawida wasagalla waliotulia katika eneo la sagalla na wakasigau waliotulia katika eneo la kasigau ambalo ni karibu na milima ya taita
wasaghalla huongea lugha ya kisaghala ligha inayokaribiana na kigiriama au mijikenda makabila tisa ambazo huongea lugha zinazo karibiana
wakasighau hukaribiana na wapare na wachagga wa tanzania lakini ni wataita
kitamduni kabila la wataita lilijumuisha koo vichuku kichuku umoja
kila koo ilikuwa kundi lilokuwa na uhuru wake wa kisiasa na kabla ya ukoloni hapakuwa na wazo la wataita walioungana
siku hizi lugha ya wataita kidawida kitaita ni lugha iliyojaa maneno ya kukopa kutoka kabila za wachagga wakamba wapare wamaasai wakikuyu mijikenda na watu wa asili ya cushite ambao walitangamana nao
kuna pia ufananisho wa majina baina ya wataita na wamijikenda na hata wachagga wakamba na makabila mengine
kwa mfano majina ya kimijikenda baina ya wataita kalimbo mwatela ngao chari ya kisichana chaka na mengine mengi
wataita wa mbololo wana yao wataita wa bura wana nyingine wusi mghange chawia mwanda kishamba
katika silaha zao utapata ngao baina ya wataita wa mwanda kwa sababu ya utangamano wao na wamasai isiyokuwa baina ya makundi mengine ya wataita
kuna majina kama abbo abba ambayo yana asili ya watu wa cushite na ambayo yaliazimwa kutoka kwa waborana walioishi katika sehemu ya taita nyakati za uhamiaji
mwangeka jasiri anaye enziwa baina ya wataita alipinga ukoloni wa waingereza kukaribia eneo la wataita
stesheni hii huonyesha habari za makala na uchambuzi mijadala taarifa za mambo leo biashara teknolojia na michezo
wao hudai kuwa stesheni ya kwanza ya kimataifa inayotangaza kwa mtandao wa kisasa high definition
hii ni stesheni ya kwanza inayotangaza kwa lugha ya kiingereza iliyo na makao yake makuu kwenye nchi iliyo mashariki ya kati
al jazeera ina vituo vinne vikuu kote duniani mjini london washington dc kuala lumpur na doha
hii ni moja kati ya stesheni chache iliyo na ofisi zake mjini gaza na harare
stesheni hii ilikuwa iitwe al jazeera international lakini hili jina lilibadilishwa miezi tisa kabla ya uzinduzi
stesheni hii ililenga kufikia nyumba milioni lakini ilipitisha lengo hili kwa kuweza kufikia nyumba milioni 
kando na vituo vyake vinne al jazeera ina ofisi zingine 
ofisi mjini cairo abidjan nairobi johannesburg na harare
wanahabari amr el kahky haru mutasa mohammed adow mohamad vall yvonne ndege watangazaji habari hamish macdonald felicity barr stephen cole barbara serra alan fisher richard bestic tim friend nazanine moshiri
wanahabari ghida fakhry anand naidoo shihab rattansi rosiland jordan nick spicer kimberly halkett na rob reynolds wanahabari teymoor nabili divya gopalan laura kyle veronica pedrosa tony birtley casey kauffman na selina downes wafanyikazi wanaojulikana kufanya kazi kwa al jazeera ni waajiriwa wa awali wako kwenye mabano lucas valeriu radebe alizaliwa mnamo aprili ni mchezaji kandanda wa zamani wa leeds united na afrika kusini
radebe alizaliwa katika sehemu ya diepkloof ya soweto karibu na johannesburg kama mmoja wa watoto kumi na moja
alipokuwa na umri wa miaka alitumwa bantustan wa bophuthatswana na wazazi wake ili kumweka mbali na ghasia ambazo zilikuwa zinaathiri soweto wakati wa ubaguzi wa rangi
ili kujipea shughuli wakati wake katika bophuthatswana radebe alicheza kandanda kama mlinda lango
radebe aligunduliwa na kutiwa saini na kaizer chiefs kama mchezaji wa kiungo cha kati
mwaka wa alipigwa risasi alipokuwa anatembea mitaani ingawa hakujeruhiwa vibaya sana
nia ya kupigwa kwake risasi haikugunduliwa kamwe lakini radebe binafsi anaamini kuwa mtu aliajiriwa kumpiga risasi ili kumzuia kuhamia klabu nyingine
tukio hili la kupigwa risasi liliwapa motisha lucas na mchezaji mwingine wa afrika kusini philemon chippa masinga kuhamlia klabu ya leeds united mwaka wa radebe aliuzwa na klabu yake kaizer chiefs kwa kitita cha yuro 
radebe akawa mchezaji nyota kwa leeds na alibandikwa jina the chief au rhoo na mashabiki wake kutokana na klabu yake ya zamani na utawala wake kamili katika safu ya ulinzi
katika utambuzi wa uongozi na uwezo wake radebe aliteuliwa nahodha wa timu kwa msimu wa 
kama nahodha wa leeds radebe alifanikiwa sana katika msimu wa leeds ilimaliza katika nafasi ya nne katika ligi kuu ya uingereza na kufuzu kushiriki katika kombe la uefa
wakati wa msimu wa leeds ilimaliza katika nafasi ya tatu katika ligi kuu ya uingereza na walifuzu kushiriki katika kombe la mabingwa barani ulaya na walibanduliwa katika nusu fainali
hata hivyo mwaka wa radebe alipata majeraha ankle na goti ambayo hayakumwezesha kucheza kwa karibu muda wa miaka miwili
katika muda wake akiwa leeds lucas alizikataa nafasi za kuhamia klabu za na ac milan kwani alihisi mhemko mkali kwa leeds na mashabiki wao
radebe alifunga mabao matatu wakati akiichezea leeds lakini hakuna bao lenye lilikuwa la ligi kuu ya uingereza
bao lake la kwanza lilikuwa dhidi ya oxford united katika kombe la fa msimu wa na kisha alifunga mara mbili katika kampeni ya leeds katka kombe la uefa msimu dhidi ya partizan belgrade na spartak moscow
kutoka vitovu vya kwanza ujuzi wa kutengeneza bronzi ulisambaa hadi maeneno mengine penye madiniy shaba na biashara ya vifaa na silaha za bronzi ilianza kuunganisha mataifa na makabila ya mbali
mwishoni mwa msimu wa mwaka wa radebe alistaafu kutoka kandanda ya utaalamu katika mechi ya ushuhuda iliyohudhuria na wachezaji nyota pamoja na watu wakuu katika uwanja wa elland road na ambayo ilishirikisha wachezaji kutoka pande zote za dunia na wachezaji wa zamani na wa sasa wa leeds united
amepewa jukumu kama mmoja wa wakufunzi wa leeds united
yeye bado ni maarufu kwa umati wa elland road kwani mashabiki bado huimba jina lake hata baada ya kustaafu kwake ni huonyesha kiasi alivyopendwa na mashabiki wake wakati wa wasifu wake wa kucheza
mwaka wa kampuni ya kutengeneza bia ya mtaa wa leeds iliuliza mapendekezo ya jina la bia mpya na jina maarufu zaidi lililopendekezwa lilikuwa radebeer kuonyesha mashabiki wa leeds bado wanampenda lucas
lucas alicheza mechi ya ushuhuda yake katika uwanja wa elland road tarehe mei uliyohudhuriwa na umati wa zaidi ya 
tokeo la mechi hiyo lilikuwa leeds united wachezaji wa kimataifa
wachezaji wengi wa kimataifa na wachezaji mashuhuri wa kitmabo wa leeds united walikuja kutazama mechi hii na kuonyesha jinsi lucas anafikiriwa duniani kote katika kandanda
lucas pia alicheza katika mechi yake ya kustaafu mjini durban afrika kusini kati ya timu mwaliko ya afrika kusini na lucas radebe all stars katika uwanja wa king park soccer
mechi ilikamilika huku tokeo likiwa timu ya mwaliko ya afrika kusini xi lucas radebe all stars yalyofuata kutoka mechi hizi mbli yalikuwa pamoja na mchango wa pesa na mchango huu ulipeana kama upendo kama sehemu ya mchango kubwa wa lucas kwa upendo katika mwaka wake wa mwisho kama mchezaji
alisema alikuwa amechoka kusubiri watu wasiokuwa wakihakika waliokuwa wamemahidi jukumu katika timu ya taifa huku shirika la kandada la afrika kusini likijiandaa kuwa mwenyeji wa kombe la dunia ijayo la mwaka wa 
pia inajulikana kwamba lucas ana uhusinao mzuri wa kirafiki na rais wa zamani wa afrika kusini nelson mandela
katika ziara zake za leeds mandela aliwaambia waheshimiwa huyu ni shujaa wangu
tarehe oktoba shirika la kandanda la kiingereza lilimtangaza radebe kama balozi kusaidia wa kuongeza jitihada za kuwa mwenyeji wa kombe la dunia la 
radebe alijumuisha kwa mara kwanza katika timu ya taifa ya afrika kusini mwaka wa na alicheza mechi yake ya kwanza ya kimataifa mnamo julai dhidi ya kamerun
mwaka wa alikuwa mwanachama wa timu ya afrika kusini ambayo ilishinda kombe la mataifa ya afrika
radebe pia alikuwa nahodha wa timu ya taifa ya kandanda ya afrika kusini jina lao maarufu ni
bafana bafana katika kombe la dunia la mwaka wa na pia kombe la dunia la mwaka wa 
aliichezea afrika kusini mechi na alifunga mabao wakati wa wasifu wake wa kimataifa huku mechi yake ya mwisho ikiwa dhidi ya uingereza tarehe mei 
radebe amekuwa balozi wa fifa kwa vijiji vya watoto vya sos pia alipokea tuzo la fifa la fair play mwezi desemba mwaka wa kwa mchango wake katika kuondoa ubaguzi wa rangi katika soka na vilevile kwa kazi yake na watoto nchini afrika kusini
mwezi aprili mwaka kwa kutambua juhudi zake zote nje na ndani ya uwanja radebe alipewa tuzo la mchango kwa jamii katika tuzo za misimu za ligi kuu ya uingereza
alikuwa katika nafasi ya katika orodha ya watu wakuu wa afrika kusini mwaka wa 
bendi maarufu ya kisasa ya kaiser chiefs wanasemekana kuchukua jina lao kutoka kwa klabu ya zamani ya lucas kwani alikuwa na ushawishi kwao wakiwa bado vijana huku wanachama wote wa bendi hiyo wakiwa mashabiki wa leeds
yeye ni rafiki wa mchezaji mkuu wa gofu gary player na mara nyingi amecheza katika shindano ya kualikwa la gofu la gary player kusaidia kuchanga fedha kwa ajili ya watoto
mke wake feziwe alifariki kutokana za kansa mnamo oktoba 
mnamo desemba radebe alitibiwa kutokana na malalamiko ya moyo baada ya kuzirai akiwa katika gym
majumba ya waheshimiwa katika elland road yametajwa radebe entrance
mnamo mwaka idadi ya abakuria ilikadiriwa kuwa ikiwa ni wanaoishi nchini tanzania na nchini kenya
abakuria ni wakulima na wafugaji huku abakuria wa nchini kenya wakiegemea sana kwa kilimo nao wa nchini tanzania wakiegemea sana ufugaji
hasa abakuria walio katika wilaya ya serengeti wanatambulika kama wafugaji
abakuria wanafanana na wakisii wa nchini kenya kwa lugha na umbile
wanadhaniwa walikuwa kundi moja hadi waliposhambuliwa vikali na wamasai mnamo karne ya na kusambaratishwa katika maeneo tofautitofauti
utengano huo ulisababisha kuweko kwa lahaja mbili ambazo zinaeleweka na kila kundi
abakuria wamegawanyika katika makabila madogo au koo kumi na sita nazo ni nyabasi bakira bairege bagumbe wanaoishi katika wilaya za nchini kenya na tanzania batimbaru banyamongo bakenye basimbiti basweta barenchoka baikoma bamerani na mengineyo
makabila haya madogo yote yapo pia katika kabila la wakisii nchini kenya
kabila la abakuria pia linakaribiana na kabila la wazanaki katika mkoa wa mara nchini tanzania
saruji ya bamburi ni mojawapo ya makampuni kubwa zaidi ya kutengeneza saruji katika eneo la barani afrika lililoko chini ya jangwa la sahara
kampuni hii imeorodheshwa katika soko la hisa la nairobi na jina lake kwa ufupi ni bcc bamburi cement company
saruji ya bamburi iko na shughuli katika eneo la bamburi katika maeneo ya mashambani ya mombasa na nairobi
saruji ya bamburi ilianzishwa mwaka na felix mandi aliyekuwa mkurugenzi katika kampuni ya saruji ya cementia holding a
zurich
baadaye cementia iliunda muungano na kampuni ya blue circle plc uk
mwaka kampuni ya lafarge kampuni kubwa zaidi duniani ya vyombo vya kujengea ilinunua clement na kwa hivyo ikawa na hisa sawa na blue circle plc
lafarge ilinunua blue circle mwaka na hili liliifanya iwe kampuni kubwa zaidi ya vyombo vya ujenzi na saruji ya bamburi kama mshikilia hisa mkuu
kiwanda chao cha kwanza cha mombasa kilianza kutoa saruji mwaka kikiwa na uwezo wa mwaka wa toni ya saruji
leo kiwanda hiki kina uwezo wa kutoa toni milioni 
 ya saruji kwa mwaka
mwaka kiwanda kilichokuwa na uwezo wa toni milioni 
 kwa mwaka cha kusagia simiti kilijengwa nje tu ya nairobi
kiwanda hiki kiliongeza uwezo wa kampuni hii hadi toni milioni 
kwa sababu ya kiwanda hiki saruji ya bamburi sasa inaweza kuimarisha utenda kazi wake kwa wakazi wa nairobi na soko za mashambani
reli inayopitia kiwanda hiki pia kimesaidia mauzo katika maeneo ya magharibi ya kenya na uganda
saruji ya bamburi pia ni mojawapo ya makampuni yanayoleta pesa mingi zaidi kutoka nje nchini kenya kwa kusafirisha asilimia ya saruji yake nje mwaka 
kitambo walikuwa wakiuzia mauritius sri lanka comoros madagascar seychelles na congo
kuna karibu makabila arubaini ya kienyeji nchini kenya yakiwemo asilimia inaonyesha mgao wao ukifananishwa na idadi yote ya kenya
makabila mengine yasiyo ya kenya lakini yawekaa nchini kenya kwa miaka mingi ni wakati ake alienda nchini denmark kwa mara ya kwanza mwaka wa alijitambulisha kama ali rajab akida au ali akida tu huku akisema kuwa alizaliwa mnamo desemba 
baadaye ilikuja kugunduliwa kwamba taarifa hii ilikuwa si sahihi na kwamba jina lake halisi lilikuwa emmanuel ake richard muttendango aliyezaliwa mnamo juni 
ake hatimaye alipigwa faini ya dkk pesa za denmark na mahakama ya mji mkuu wa gladsaxe
baada ya idadi ya maamuzi na rufaa kutoka pande zote husika kamati ya kitaifa ya olimpiki na shirikisho la michezo la denmark lilimpiga marufuku kwa muda wa miezi 
klabu ya ake wakati huo akademisk boldklub pia ilipigwa faini ya dkk na alama zote za timu ya kwanza na timu hifadhi za ab zilizokusanywa katika mechi ambazo ake alishiriki ziliondolewa
babake anatoka kenya lakini mamake anatoka katika kisiwa ya ushelisheli
alianza wasifu wake kuu na klabu ya black panther ambayo ilicheza katika ligi ya mkoa wa pwani kiwango cha nchini kenya
kisha alihamia klabu ya coast stars ambayo ina makao yake katika mji mkuu wa mombasa na wakati alikua anacheza katika ligi kuu ya kenya kabla ya kuhamia denmark akiwa bado na umri mdogo wa miaka ake alitia saini mkataba wa klabu ya akademisk boldklub ambayo aliichezea kwa muda wa misimu minne na 
kisha aliamua kuhamia klabu ya fc nordsj lland kwa misimu mingine miwili na 
ake alipeanwa kama mkopo na klabu yake ya fc nordsj lland kwa nusu ya pili ya msimu wa kwa klabu ya lstykke fc
alikuwa mfungaji bora wa mabao wa klabu hiyo msimu huo ulipokamilika akiwa na mabao 
katika msimu wa ake alipeanwa tena kama mkopo lakini wakati huu katika klabu ya divisheni ya kwanza ya hellerup ik hik
kwa mara nyingine tena akawa mfungaji bora wa mabao katika klabu hiyo akiwa na mabao lakini mabao yake hayakusaidia klabu hiyo kubaki katika divisheni hiyo kwani klabu hiyo iliangushwa hadi divisheni ya pili
kwa sasa ake ni mchezaji wa klabu ya herf lge bk baada ya kutia saini mkataba wa miaka mitatu
alijiunga na klabu hiyo baada ya kutangazwa kama ajenti wa bure na klabu ya fc nordsj lland
ake alikuwa katika timu ya kenya katika kombe la mataifa ya afrika nchini tunisia mwaka wa na aliichezea mechi tatu timu ya taifa ya kandanda ya kenya harambee stars
alifunga bao la tatu wakati kenya ilipata ushindi wake wa kwanza katika shindano hilo la kombe la mataifa ya afrika dhidi ya burkina faso
robert mambo mumba alizaliwa mnamo oktoba ni mwanakanda wa kiungo cha kati wa kimataifa wa kenya ambaye anachezea klabu ya uswidi ya gif sundsvall
klabu yake ya awali hadi mwaka wa ilikuwa viking f
vilabu alivyochezea hapo awali ni pamoja na rebro sk bk h cken na k
a gent na yeye alizichezea vilaby vya coast stars na tusker fc kabla ya kuhamia ulaya
mambo mumba amecheza mechi za kimataifa na ameifungia timu ya taifa ya kenya mabao 
alishiriki katika kombe la mataifa ya afrika ya mwaka wa 
mambo mumba ndiye alikuwa nahodha wa timu ya taifa ya kenya baada ya kustaafu kwa musa otieno ambaye kwa sasa anaichezea klabu ya cleveland city stars nchino marekani
neno la kiingereza pilaf limechukuliwa moja kwa moja kutoka kwa lugha ya kituruki lakini maneno haya yote hata hivyo yanatoka kutoka lugha ya kiajemi ambalo linatamkwa katika kiajemi dari na katika kiajemi ya kiirani polow
kutegemea na vyakula vya mtaa pilau inaweza kujumuisha aina mbalimbali ya nyama na mboga
pilaf na milo sawa na pilaf ni maarufu katika vyakula vya mashariki ya kati asia ya kati na asia ya kusini afrika ya mashariki latin amerika na caribbean
kuna ushahidi wa kihistoria kwamba ukulima wa mchele ulianzishwa kutumia mfumo katika sehemu ya mesopotamia na kusini magharibi mwa irani kwa kiasi kikubwa katika karne ya kk kufanya watu wa asia ya kati na mashariki ya kati wawe na uwezo wa kupata mchele kwa kiasi ambacho hakikuwa kinawezekana awali
maneneo ya upishi ya kiajemi yanayotumika katika upishi wa mchele ni mengi na yamepata njia yao ndani ya lugha jirani
zifuatazo ni baadhi ya maneno polow mchele hupikwa kwa supu huku nafaka ikiwekwa sehemu tofauti mchele huachwa motoni kwa muda kabla ya kuongeza supu na kisha kutumia mtindo wa kutengeneza bia kuiandaa mchele hiyo chelow mchele nyeupe na nafaka uliyojitenga kateh mchele ulioshikana biryani tachine mchele mboga na nyama zilizopikwa kwa kasi ya polepole katika dishi lililoundwa maalum ambalo pia linaitwa tachine
kuna mbinu nne za kimsingi za kuandaa mchele nchini iran katika chakula cha kiitaliano pilaf ni mbinu ya kupika mchele kabla inayomruhusu mpishi katika mikahawa kupunguza muda katika maandalizi ya risotto
kawaida sinia kubwa ya mchele wa carnaroli au arborio utawekwa motoni kwa dakika saba pamoja na kitunguu moja kubwa na karoti katika maji
baadaye itatolewa motoni na kuwekwa kwa sinia ndiposa ipoe
mara tu inapopoa itawekwa kwenye friji na kutumika kuandaa risotti kwa muda mfupi dakika kutegemea na unyororo wa al dente ambao mpishi anataka kufanikisha kuliko muda wa kawaida wa dakika 
katika mlo wa afghani qabili palau ni huandaliwa kwa kupika basmati katika mchuzi
mlo huu unaweza kuandaliwa kutoka kwa nyama ya kondoo kuku au ng ombe
qabili palau kuwekwa motoni katika tanuri na juu yake kuwekwa vipande vya karoti na zabibu
njugu zilizokatwakatwa kama pistachios au karange zinaweza kuongezwa vilevile
nyama hii hufunikwa kwa mchele au huzikwa katikati mwa mlo
kiuzbeki plov kwa upande wake hutofautiana na maandalizi ya kiajemi kwani maji iliyomcheleni haiwekwi motoni ndiposa maji iyeyuke lakini badala yake hupikwa katika kiwango ambacho hakitachemka katika kitoweo tajiri wa nyama na mboga inayoitwa zirvak mpaka kioevu yote ifyonzwe ndani ya mchele ingawa baadhi ya mitindo yanayoweza kutumika ni pamoja na kufunika sufuria
plov ya kuku ni adimu na utumizi wake haushauriwi
kwa kawaida manukato kama vile cumin coriander barberries na vitunguu huongezwa huku balbu nzima ya kitinguu huwekwa mcheleni wakati wa upishi ingawa kuna aina tofautitofauti tamu aprikot na zabibu nadra hutumika
plov ya kiuzbeki ikawa mlo maarufu sana katika umoja wa kisovyeti na isitoshe vyakula kadha tofauti unaliwa kwa jumla katiak sovyeti
marejeo ya fasihi ya mwanzo kwa pilau yanaweza kupatikana katika historia za alexander mkuu wakati wa kuelezea ukarimu wa bactrian
bactria ilikuwa mkoa wa irani mashariki pengine pahala alipozaliwa mkewe alexander roxana na kijiografia iko nchini uzbekistan kisasa
plov mara nyingi huchukuliwa kuwa moja kati ya maandalizi ya mchele kongwe ambayo ina mizizi ya kiajemi
ilijulikana kuwa plov ilipakuliwa alexander mkuu wakati alipokamatwa katika sehemu ya sogdian ya marakanda kisasa ni samarkand
jeshi la alexander liliileta masedonia na kusambazwa kote ulaya ya mashariki
aidha baadhi ya tajiks wanamfikiria ibn sina kuwa baba wa pilaf ya kisasa
pilau likawa mlo wa kawaida na wa kitamaduni katika mashariki ya kati kwa miaka nyingi na ilipikwa kwa mitingo mbalimbali na waarabu waturk na waarmenia
ilianzishwa nchini israeli na bukharian na wayahudi wa kiajemi
wamughal walianzisha milo ya kiajemi katika asia kusini zikiwa ni pamoja na milo ya mchele
pulao wakati mwingine unatamkwa kama pulav ni mlo wa asia ya kusini uliyoandaliwa kwa mchele
pulao wakati mwingine unatamkwa kama pulav ni mlo wa asia ya kusini uliyoandaliwa kwa mchele
kwa kawaida hupakuliwa katika hafla maalum na harusi na ina kiwango cha juu ya nishati ya chakula na mafuta
pulao ya nyama ni tamaduni ya india kaskazini hasa kati ya idadi ya waislamu
biryani ni mlo wa pakistani na india unaofanana na pilaf ulioanzishwa wakati wa kipindi cha mughal
imetengenezwa kutoka kwa basmati au mchele sawa wa aromatiki
katika milo ya kipakistani na kiajemi yakhni pia inajulikana kama yahni supu hupakuliwa juu ya pilaf pulao
katika miaka ya umoja wa kisovyeti mlo huu ulienea katika majamhuri mengine ya kisovyeti na kuwa mlo maarufu katika maeneo mbalimbali ya urusi ukraine na georgia
lafarge ni kampuni ya viwanda ya kifaransa iliyobobea katika vifaa vya ujenzi
kwa sasa ni kampuni kubwa zaidi duniani ya kutengeneza saruji na kwa idadi iliyosafirishwa mbele ya holcim
lafarge ilianzishwa mwaka na joseph auguste pavin de lafarge katika mji wa le teil ard che kutumia mawe ya chokaa iliyo katika mji wa mont saint victor kati le teil na viviers
mawe ya chokaa ilikuwa nyeupe na argillaceous na ilitoa kwa kiasi kikubwa chokaa ya aina ya hydraulic lime
baadaye nafasi ya bronzi ilichukuliwa na chuma kilichopatikana mahali pengi kwa gharama ndogo zaidi
mwaka lafarge ilitia saini mkataba wake wa kwanza wa kimataifa ya utoaji wa tani 
 ya chokaa kwa mradi wa ujenzi wa suez canal ilitengeneza saruji za aina ya calcium aluminate
ilikuwa pia ni mwaanzilishi wa saruji nyeupe ya portland ambayo bado hufanywa katika kiwanda cha kwanza cha le teil cha kampuni
mwaka kampuni ya umma iliundwa jina lake soci t anonyme des chaux et ciments de lafarge et du teil
mwaka ilijiunga na kampuni ya saruji ya copp e na kuwa sa lafarge copp e
lafarge ilinunua kiwanda kutoka kampuni ya taifa ya gypsum mapema 
miaka kumi baadaye ilinunua redland plc kampuni ya marekani iliyoongoza katika kuendesha mashimo ya madini
mwaka lafarge kama kampuni ya pili kubwa zaidi ya saruji ilinunua kampuni ya blue circle industries bci ambayo wakati huo ilikuwa kampuni ya sita kubwa zaidi ya saruji duniani na kuwa kiongozi wa ulimwengu katika viwanda vya saruji mwaka wanahisa wa lafarge wa amerika kaskazini waliitikiaombi la bilioni kutoka kundi la lafarge ambalo liliipa kampuni mzazi udhibiti kamili wa biashara ya amerika ya kaskazini kuondoa lna lafarge north america kutoka soko la hisa la new york
awali kundi hilo lilimiliki asilimia ya hisa za lna mwaka waliuza kiungo chao cha paa kwa kampuni ya kibinafsi katika mpango uliosababisha lafarge kubakia na asilimia ya hisa zake mnamo desemba lafarge ilitangaza ununuzi wa kikundi cha saruji cha orascom iliyo na makao misri na iliyo na shughul afrika nzima na middle east kutoka kwa orascom construction industries oci tarehe mei lafarge ilinunua larsen turbo ready mix concrete rmc biashara nchini india kwa milioni julai gazeti la albany times union lilitoa taarifa kwamba kiwanda cha lafarge cha ravena new york kilikuwa chanzo cha uchafu mwingi zaidi wa zebaki katika mji wa new york kutoka kulingana na hadithi mipango yalikuwa yamefanywa kuboresha kiwanda hicho ili kupunguza uchafu wa zebaki
hadithi ya pili iliyochapishwa siku iliyofuata ilisema kuwa kiwanda hicho kilikuwa kimeto paundi kilo za zebaki kila mwaka kutoka 
bidco ni mojawapo ya makampuni kubwa zaidi ya kutengeneza mafuta ya kupikia na vyombo vya sabuni katika eneo la afrika mashariki na kati
kituo kikuu cha kampuni hii kiko mjini thika kenya
bidco iliyoanzishwa miaka iliyopita na bhimji depar shah
maasai market ni mojawapo ya soko zinazojulikana zaidi mjini nairobi
soko hili hushughulika na uuzaji wa michoro nakshi vito maguo yenye asili ya kiafrika na kadhalika
maasai market liko katika jiji la nairobi kinyume cha njia ya kuzunguka kubwa zaidi barani afrika cha globe
soko hili hufunguliwa siku maalum za wiki jumanne na jumamosi kuanzia saa kumi na muja asubuhi hadi saa mbili usiku
soko hili huwa na wauzaji wengi sana na kwa hivyo huwa kubwa sana maasai market ilianzia kama vutio la watalii ambapo watalii walienda kujionea wamaasai kama wamevaa vito na nguo zao za kitamaduni
hili lilivutia watu wengi sana waliokuja kujionea na wengine waliokuja kununua vitu hivi
wauzaji katika soko hili ni wa kirafiki sana na wenye furaha tele
hutakosa kuwaona wamaasai waliovalia nguo zao za kitamaduni na vito
tamaduni hii hufurahiwa na watu wote bila kuzingatia asili
jambo hili linaonyesha jinsi tamaduni hii inapendwa na wengi na hili huimarisha umaarufu wa soko hili
ukija kenya usisahau kutembelea soko hili ili ujiunge nasi katika kusherehekea tamaduni hii
gari la nyayo ilikuwa mradi wa serikali ya kenya wa kupanga na kutengeneza magari ya kenya
mradi huu ulianzishwa mwaka wakati rais daniel arap moi aliomba chuo kikuu cha nairobi kutengeneza magari
majaribio matano yalifanywa yaitwayo pioneer nyayo cars na yalikuwa na kasi ya km h
shirika la magari la nyayo liliundwa ili kuzalisha magari haya kwa wingi
hata hivyo kutokana na ukosefu wa fedha magari haya hayakuingizwa katika uzalishaji
shirika la magari la nyayo baadaye lilipewa jina la numerical machining complex limited shirika la kuunda viungo vya chuma vya viwanda vingine
iko kama kilomita kaskazini magharibi mwa nairobi
hospitali hii iko kando ya barabara ya nandi mashariki mwa jiji la eldoret
kuna vielekezo kadhaa kando ya barabara vya kuwaongoza wageni na wagonjwa hadi hospitalini
hospitali hii hutoa huduma kadhaa katika vitengo vitatu vikuu vikiwemo uponyaji ukingaji na urudishaji hadi afya
kitengo hiki katika jumba kuu la opd na ipo kando ya barabara
hospitali imepakwa rangi tofauti kuonyesha cliniki tofauti zilizopo zikiwemo ambulatory clinic nyekundu reproductive tango red mtoto mgonjwa manjano consultant clinic venetian green na accident emergency baby blue pamoja na idara nyinginezo
kitengo hiki kimefunguliwa masaa ya siku na liko tayari kushughulikia dharura yoyote
liko na vyumba vya dharura operesheni ndogo plaster x ray kata ya uchunguzi na huduma za maabara
huduma maalum ni pamoja na kujazwa mashimo ya meno urekebishaji wa taya zilizovunjika na kung olewa meno
jumba hili lina vyumba vidogo vya operesheni na hivi ni pamoja na arap samoei lenana mathews george rapp na adamba
kitengo hiki kina vitanda tano na huhudumia wote watoto na watu wazima
kliniki hizi huendeshwa katika siku maalum za wiki kwa sababu ya miadi ama aitha kama rejereo kutoka kwa makliniki mengine ya hospitali hiyo ama hospitali nyengine
kuna jumla ya vitanda vilivyogawika katika vitengo vya wataalam vilivyo katika hospitali hiyo na katika maeneo mawili ya kibinafsi yanayoitwa private wing i na private wing ii
kuna vitengo viwili katika idara hii kitengo kikuu na cha x ray za ajali na dharura ambavyo hutoa huduma nyingi za uchunguzi wa x ray yote ya kawaida na ya kitaalam
maabara yao hutoa huduma nyingi ya matibabu yote ya kawaida na ya kitaalam wakitumia njia na vyombo vya kisasa katika sehemu sita ambazo ni pamoja na biochemistry microbiology immunology histology cytology parasitology na haematology
kiwanda hiki huweka na kupeana dawa katika hospitali hiyo na hufanya kazi masaa kila siku
kuna vituo siaba kama hivyo hospitalini nzima ili kuhakikisha kuwa wateja hawahangaiki wakichukua madawa yao huduma zinzotolewa hapa ni pamoja na uhifadhi wa maiti na huduma za baada ya kifo
addis ababa university ni chuo kikuu nchini ethiopia
awali iilijulikana kwa jina chuo na chuo kikuu cha addis ababa katika uanzilishi chake kisha kikabadilishwa jina kwa ajili ya kaizari wa ethiopia haile selassie mwaka na kupokea jina linaloyumika leo hii mwaka wa 
serikali huwatuma wanafunzi waliohitimu katika vyuo vikuu hivi baada ya kukamilisha sekondari
wanafunzi pia huhudhuria vyuo binafsi kama vile chuo kikuu cha umoja
mwandishi na mnadharia richard cummings aliwahi kuwa mwanachama wa kitivo cha sheria
taasisi zinazohusika ni pamoja na taasisi ya utafiti wa ethiopia iliyoanzishwa na richard pankhurst
chuo kikuu cha addis ababa kilianzishwa mwaka wa kama ombi kwa haile selassie na mkanadia jesuit dk lucien matte sj kama chuo cha miaka miwili na kuanza kazi mwaka uliofuata
katika miaka miwili iliyofuata uhusiano na chuo kikuu cha london ulitengenezwa
kama sehemu yao ya mabadiliko derg iliamrisha kufungwa kwa chuo kikuu cha addis ababa kwa muda mnamo machi na kupeleka wanafunzi katika vijijini kusaidia kujenga serikali mpya
hata hivyo ilikuwa kundi la wanafunzi wa zamani wa chuo mkoa wa tigray ambao walianzisha tigrayan peoples liberation front kupinga serikali ya derg ambayo baadaye lijiunga na idadi ya makundi mengine kuwa ethiopia people s revolutionary democratic front
chuo hiki kiliweza kupatiana shahada ya kwanza ya masters mwaka na phd mwaka wa 
maafisa watatu katika utawalaji wa chuo hiki walijiuzulu mnamo desemba katika maandamano dhidi ya ongezeko la serikali kuingilia katika masuala ya ndani ya chuo hiki
maafisa wa serikali walitaka kubadili mfumo wa chuo hiki wa tathmini mwanafunzi na kuchukulia mfumo wa gemgema kujikosoa mfumo uliopendelewa na chama kilichokuwa kikitawala
chuo kikuu cha ibadan ndio chuo kikuu kongwe nigeria na iko maili tano kilomita kutoka katikati ya mji mkuu wa ibadan magharibi mwa nigeria
chuo kikuu kilianzishwa mahal pake tarehe novemba 
eneo la chuo hiki lilikodishwa kwa mamlaka ya kikoloni na machifu wa ibadan kwa miaka 
wanafunzi wa kwanza walianza kozi zao januari ya mwaka ya mwaka huo
arthur creech jones katibu wa jimbo ya makoloni alizindua taasisi hiyo mpya ya elimu
chuo hiki awalitawi ya nje ya chuo kikuu cha london na kuitwa chuo kikuu ibadan
baadhi ya majengo ya awali yaliundwa na mafundi kutoka uingereza maxwell modernist fry na jane drew
hospitali ya vitanda iliongezwa mwaka wa 
chuo kikuu cha ibadan kilikuwa chuo huru mwaka wa 
mwishoni wa mwaka wa katika uwanja wa chuo hicho wa michezo pamoja na maadhimisho yaliyokuwa na ndarama rt
bwana abubakar tafawa balewa waziri mkuu wa kwanza wa nigeria huru aliteuliwa chansela wa kwanza wa chuo hicho
makamu wa chansela wa kwanza kutoka nigeria alikuwa profesa kenneth dike ambaye maktaba ya chuo kikuu cha ibadan imerithi jina lake
licha ya chuo cha utabibu sasa kuna vitivo vingine kumi sanaa sayansi kilimo na misitu sayansi elimu utibabu wa wanyama teknolojia sheria afya ya umma na udaktari wa meno
chuo kikuu kina makazi na vifaa vya michezo kwa ajili ya wafanyakazi na wanafunzi katika kampasi vilevile bustani za masomo ya wanyama na mimea
chuo kikuu cha ibadan kinajivunia kuwa na wanafunzi wake kadhaa maarufu wa zamani ambao ni pamoja chinua achebe mwandishi wa things fall apart wole soyinka mshindi wa mwaka wa katika tuzo ya nobel ya fasihi odia ofeimun mshairi maarufu wa nigeria yakobo ade ajayi moja wa wanahistoria kutoka afrika paulo iyogun profesa wa vitendo vya usimamizi abiola irele na mwandishi kole omotosho
kitivo chake pia kinajumuisha mshairi kutoka nigeria niyi osundare ambaye ni profesa wa kiingereza huko
inabakia kama mwanzilishi mkubwa katika maendeleo ya utafiti kusini mwa jangwa la sahara
walio hapa ni baadhi ya wanachama wa utawala kuu katika chuo hiki chuo kikuu kimsingi kina majumba ya makazi ya kuishi kwa wanafunzi wote wanaume na wanawake
pia kuna malazi ya wanafunzi waliohitimu majumba haya yameorodheshwa hapa chini miongoni mwa alumnai wa chuo kikuu cha ibadan na taasisi zingine ni coca cola ni carbonated kinywaji laini kuuzwa katika maduka migahawa na mashine vending katika nchi zaidi ya 
ni zinazozalishwa na kampuni ya coca cola ya atlanta georgia na ni mara nyingi inajulikana tu kama coke kusajiliwa alama ya biashara ya kampuni ya coca cola nchini marekani tangu machi 
awali lengo kama dawa patent wakati ilikuwa zuliwa katika karne ya na john pemberton coca cola alikuwa kununuliwa na mfanyabiashara asa griggs candler ambaye aliongoza masoko mbinu coke kwa utawala wake wa soko la dunia laini kunywa katika karne ya 
kampuni inazalisha makini ambayo ni kisha kuuzwa kwa bottlers leseni coca cola duniani kote
bottlers ambao wanamiliki mikataba territorially kipekee na kampuni kuzalisha bidhaa kumaliza katika makopo na chupa kutoka makini katika macho pamoja na maji yaliyochujwa na utamu
bottlers kisha kuuza kusambaza na biashara ya coca cola kwa maduka ya rejareja na mashine vending
bottlers hizo ni pamoja na coca cola enterprises ambayo ni moja kubwa ya coca cola bottler katika amerika ya kaskazini na ulaya magharibi
kampuni ya coca cola pia anauza kujihusisha kwa chemchemi soda na migahawa kubwa na wasambazaji huduma ya chakula
kampuni ya coca cola ina katika tukio ilianzisha vinywaji cola nyingine chini ya jina brand coke
kulingana na bora interbrand la bidhaa ya kimataifa coca cola ilikuwa duniani zenye thamani ya bidhaa
watengwa ni kundi la muziki kutoka arusha tanzania
kundi hili ni maarufu kwa aina ya muziki wao wa hard hip hop ragga reggae african culture nchini tanzania na pia inasemekana kuwa ni kundi linalobeba wasanii kundi hili linafanya muziki unaogusa maisha na harakati za wanajamii na wanamuziki pia
inaundwa na jcb makalla chindo donnie alwatan kwelle daz naledge chabba ghost kekuu kamau iliandikwa ilikuwa albamu ya kwanza ya watengwa iliyosikika sana kwa washabiki albamu hii ilitengenezwa chini ya studio za watengwa records ikiwa na wimbo maarufu nawaza ambao wimbo wa jcb nimefurahishwa nao pia ulifanya vizuri kwenye redio na kuwatambulisha jcb na chindo man kama vinara wa kundi hili
back the suwa taarifa ya habari ukiskia paa vol part iliandikwa na nyinginezo
hii ni albamu ya pili kutoka katika kundi la watengwa
full ile laana ilifanya vizuri zaidi kuliko albamu iliyotangulia na kufanya ndani ya albamu hii kulikuwa na nyimbo kama sio lazima mwafrika hatujaja kujaribu na full ile laana ambazo zilifanya vizuri ndani ya arusha na kupelekea kundi hili kuwa kundi maarufu kuliko yote arusha
kibesme ni lugha ya kiniger kongo nchini chad inayozungumzwa na wabesme
kibolgo ni lugha ya kiniger kongo nchini chad inayozungumzwa na wabolgo
kibon gula ni lugha ya kiniger kongo nchini chad inayozungumzwa na wagula
kibua ni lugha ya kiniger kongo nchini chad inayozungumzwa na wabua
kiday ni lugha ya kiniger kongo nchini chad inayozungumzwa na waday
anaitwa mzee kwa kusudi la kumtofautisha na mwanawe msanii mwenye jina lilelile anayejulikana kama lucas cranach kijana
alizaliwa katika mji mdogo wa kronach katika eneo la frankonia bavaria
babake hans alikuwa mchoraji pia lakini hakuna habari zaidi juu yake
lucas alijiita kufuatana na mji kronach alikozaliwa kwa umbo la kilatini cranach
mwaka alipewa ajira kama mchoraji rasmi kwenye ikulu ya mtawala frederik iii wa saksonia mjini wittenberg
kazi yake ilikuwa hasa kuchora taswira kwa ajili ya makanisa na maboma ya saksonia
pamoja na hayo alianza kuchapisha pia michoro kwa njia ya utiaji nakshi au mihuri ya mbao na kuiuza
mwaka mtawala wake alimpa haki ya kutumia nembo ya binafsi iliyokuwa nyoka mwenye mabawa anayeshika pete mdomoni
kutokana na ubora wa kazi yake mtawala frederik iii alimtuma lucas kwenda kwenda uholanzi alipochora taswira za kaisari maxilimilian na mwanawe aiyemfuata baadaye kama kaisari karolo v
dezember akaza naye wavulana na mabinti 
pamoja na kazi yake ya kisanii alitumia mapato yake kuanzisha pia miradi mbalimbali kama hoteli na maduka la madawa vitabu karatasi na mengine
mara kadhaa alichaguliwa kama mtunza hazina na baadaye pia kama meya wa manisipaa ya wittenberg
hapo wittenberg alikuwa karibu na vyanzo vya matengenezo ya kiprotestanti akawa rafiki wa martin luther na philipp melanchthon
pamoja na mkewe alikuwa shahidi kwenye arusi ya martin luther na katharina wa bora
lucas cranach mzee aliendelea kuwa kati ya wachoraji mashuhuri wa ujerumani na ulaya wa karne yake
sehemu kubwa ya taswira zake ni picha za watu hasa watawala lakini pia watu raia
kutokana na picha zake tunajua uso wa martin luther na watu wengine wa wakati wake
alichora pia picha za biblia na baada ya kufahamiana na luther taswira mbalimbali zilizotangaza ujumbe wa kipotestanti
hata hivyo aliendelea kupokea wateja wakatoliki wlaiotaka picha yao kutoka mkono wake
aina nyingine za picha ni michoro na taswira zinasimulia hadithi za waroma wa kale jinsi ilivyokuwa kawaida wakati ule wa renaissance
hapa alichora mara kwa mara mabinti uchi kufuatana na mifao wa wasanii wa italia
cranach alisimamia karahana kubwa penye wachoraji wengine
mara nyingi alianzisha picha akikazia muundo wa taswira na kuwaachia watu wengine kujaza rangi na sehemu za kando za picha
lucas cranach mzee aliaga dunia oktoba mjini weimar ujerumani
nyumba yake iko hadi leo kwenye uwanja wa soko wa mji
kifania ni lugha ya kiniger kongo nchini chad inayozungumzwa na wafania
zaynab matitu vulu ni mbunge wa viti maalumu kupitia mkoa wa pwani na mwanachama wa chama cha mapinduzi ccm
kigoundo ni lugha ya kiniger kongo nchini chad inayozungumzwa na wagoundo
novak djokovich mei belgrad kiserbia novak okovi ni mchezaji wa tenisi kutoka serbia
mwaka djokovich alikuwa mchezaji bora duniani kwenye orodha ya atp
kifo kinaenda sambamba na mwisho wa michakato ya uhai katika seli za mwili
molekuli zinazojenga mwili zinaaza kuoza na kuachana
mchakato wa kuoza unavunja molekuli na kuacha kampaundi mbalimbali zisizotokea katika dunia pekee yao isipokuwa kwa njia ya viumbehai
kikemia sehemu za mwili wa awali huwa mata ogania inayoingia tena katika mzunguko wa maisha duniani na kuwa lishe ya viumbehai
mara nyingi ni mifupa pekee inayoweza kubaki kwa sababu sehemu kubwa ya mifupa si tena seli hai bali mata anogania
lakini hata mifupa inaweza kupotea kama inakaa katika mazingira kama ardhi penye kemikali inayoingia katika mmemenyuko wa kikemia na kemikali za mfupa
kinyume inaweza kutokea katika mazingira kavu sana ya kwamba maiti inakauka tu bila kuoza kabisa na kuwa mumia
maiti katika hali ya kuoza ni hatari ya afya kwa wanadamu wengine kwa sababu ina bakteria nyingi zinazoweza kusababisha magonjwa
kwa hiyo maiti si vema kubaki karibu na watu walio hai
inawezekana ya kwamba hapa ni asili moja ya desturi ya kuzika maiti kwenye ardhi au kuichoma motoni
hatari hii ni pia sababu ya kuwepo kwa sheria mbalimbali zinazoratibu mahali pa pekee pa mazishi
tangu kale jamii mbalimbali walitumia mbinu tofauti kushughulika maiti
mara nyingi maiti ilitazamiwa kuwa najisi kwa sababu ya mauti iliyochafusha uhai
hapo kuna amri na miiko mingi katika dini mbalimbali kuhusu kugusa maiti pamoja na masharti ya kujitakasa
katika imani ya wengine ni muhimu kutunza maiti kwa namna fulani kwa sababu wanategemea kuwa mwili utarudishwa tena katika namna ya uhai
imani hii ilikuwa msingi wa jitihada za watu wa misri ya kale waliokausha maiti kama mumia na kuyazika kiangalifu sana kwa sababu zilihitajika kwa maisha ya baadaye
ilikuwa pia na nguvu katika dini zinazoamini ufufuo wa mwili kama uyahudi na ukristo
katika uyahudi kaburi lapaswa kukaa na kutosumbuliwa kamwe ili maiti isiharibike kabla ya ufufuo
mafundisho ya kufanana yalikuwepo pia katika ukristo ambako wanatheolojia walijadili kama maiti iliyokatwakatwa vitani au kwenye ajali inaweza kufufushwa siku ya ufufuo
katika maeneo mengine njia ya kawaida ilikuwa kuchoma maiti
kwa wahindu hii ni njia ya kurudisha mwili katika umoja wa elementi za dunia yaani hewa moto ardhi na maji
kuna pia taarifa ya jamii mbalimbali walioacha maiti porini tu kwa ajili ya wanyamapori
katika sheria maiti si mwanadamu tena lakini vilevile si kitu kama vitu vingine
inaendelea kustahili sehemu za heshima ya kibinadamu
kwa hiyo maiti haiwezi kutupwa hovyo kama takataka bali kuna sheria zinazodai mazishi au namna nyingine za kuondoa maiti katika mazingira ya jamii ya watu
leo hii kuna hasa njia za mazishi na kuchoma maiti zinazokubaliwa duniani
mahali pachache kama uhindini kuna bado nafasi kwa uzikaji wa hewani
sheria za nchi kwa kawaida zinafuata hapo utamaduni na dini za wananchi
hii inahusu pia maazimo kuhusu mahali tarehe na namna ya mazishi pamoja na swali ni nani anayewajibika kwa gharama
jambo la pekee ni swali la madaraka juu ya maiti kama hakuna ndugu wala agano
wanasayansi kama matabibu wanatafuta maiti kwa ajili ya mafunzo ya wanafunzi wao
katika nchi zilizoendelea kuna swali la kutumia sehemu za maiti kama moyo maini na kadhalika kwa tiba ya wagonjwa kama kuna maiti za watu wenye afya au vijana waliokufa baada ya ajali zinazoweza kutunzwa na kunchunguliwa kabla ya kuoza
messenger kifupi cha mercury surface space environment geochemistry and ranging yaani uso anga mazingira kemia na umbali wa utaridi ni chombo cha angani kutoka nchini marekani yenye kazi ya kuzunguka sayari utaridi na kukusanya data juu yake
messenger ilipelekwa angani tarehe agosti kutoka cape canaveral
njia ya chombo cha angani haikuelekea moja kwa moja kwenda utaridi kwa sababu hii ingehitaji fueli nyingi mno
kwa hiyo messenger ilizubguka jua na sayari mbalimbali mara kadhaa hadi kufikia umbali na utaridi ambako graviti ya sayari imeishika katika njia imara
kwa jumla messenger ilielea kilomita bilioni hadi kufikia njia yake ya kuzunguka sayari ya utaridi
kwa kusudi la kupunguza matumizi ya fueli chombo kilipita karibu kwenye sayari za dunia agosti na zuhura juni hadi kukaribia utaridi mara ya kwanza januari 
halafu ilipita utaridi mara tatu kwenye njia ambako graviti ya sayari inachelewesha mwendo wa chombo cha angani yaani mpito wa swing by
tarehe machi messenger ilifikia njia imara ya kuzunguka utaridi
baadaye ilipangwa kuzunguka sayari yake kwenye kimo cha kilomita hadi kwa muda wa mwaka moja
roger federer agosti basel tamka rod jer fe de rer ni mchezaji tenisi kutoka uswisi
federer alishinda mashindano ya grand slam akaongoza mara nne orodha ya wachezaji bora duniani
federer anatazamiwa na wabingwa wa tenisi kuwa kati ya wachezi bora kabisa katika historia ya michezo hii chombo cha fasi pia chombo cha kusafiria fasini au fasikebu ni chombo kwa ajili ya usafiri katika fasi nje ya dunia yetu
vyombo vya fasi viko kwa kazi nyingi pamoja na mawasiliano kubeba vifaa vya kutazama na dunia au hali ya hewa kufanyia utafiti sayari nyingine au kusafirisha watu na mizigo
vingine vinazunguka kwenye mzingo kwa muda mrefu hata miaka
chombo cha angani cha kwanza kilikuwa sputnik kilichorushwa na umoja wa kisovyeti mwaka na kuzunguka dunia kwa miezi 
kilifuatwa na chombo cha kimarekani explorer katika mwaka ufuatao
marekani ilifuata mei kwa kumpeleka mwanaanga alan shepard nje ya angahewa lakini bila kumaliza mzingo kamili
februari mmarekani john glenn alifaulu kutimiza mizingo ya dunia
marekani iliendelea kuandaa safari ya kufika mwezini na kuwafikisha wanaanga neil armstrong na buzz aldrin mwezini tarehe julai 
ilhali maandalizi ya safari za kupeleka watu kwenye anga la nje ni ghali sana bila kuleta faida kubwa kiuchumi au kisayansi kuna mamia vya vyombo vya anga vinavyozunguka dunia na kutekeleza kazi muhimu
hivi huitwa pia satelaiti zikifuata mwendo wa kudumu wa kuzunguka dunia au kukaa mahali pamoja angani juu ya uso wa dunia
utabiri wa hali ya hewa hutegemea data na picha kutoka vyomboanga
sehemu ya majadiliano kwa simu na sehemu kubwa ya picha za televisheni hupita satelaiti vilevile data za teknolojia kama gps
vyomboanga vingine vinapewa kazi ya upelelezi angani hasa kukaribia sayari kukusanya data zao na kuzituma duniani
habari nyingi juu ya sayari za mfumo wa jua letu zimepatikana kutokana na upimaji uliotekelezwa na vyomboanga hivi
voyager ni chombo cha angani kilichorushwa mwaka na shirika la nasa nchini marekani kwa kusudi la kupeleleza anga katika mfumo wa jua letu hadi anga la nje kati ya nyota
inaendelea kufanya kazi na kutuma data inayokusanya kwa kutumia vyombo vya upimaji ndani yake
voyager ni chombo cha kutengenezwa na binadamu kilichofikia umbali mkubwa na dunia yaani 
 vizio astronomia vinavyolingana na kilomita bilioni 
 nuru ya jua inahitaji zadi ya masaa kufikia voyager hali ya desemba 
mwaka ilitembea nje ya mzingo wa pluto katika kanda la heliosheath penye mata ya mwisho inayoshikwa na graviti ya jua ikiandaa kuondoka katika mfumo wa jua letu kabisa na kuingia anga kati ya nyota
voyager ilipita karibu na sayari za jupiter na saturn na kupiga pacha bora za sayari hizi na miezi yao
inaendelea kupima mnururisho uliopo angani na kutuma data duniani
inachukua nguvu yake kutoka beteri zenye plutoni nururifu zinazopangwa kutoa umeme hadi mwaka 
mikesha wa familia ya arcanatoridae ni spishi tatu zilizowekwa pamoja kwa muda katika familia yao
zamani ziliainishwa katika timaliidae pycnonotidae turdidae na muscicapidae lakini utafiti wa hivi karibuni imeonyesha kwamba spishi hizi zina asili ya zamani sana
ndege hawa wanafanana na mikesha wengine bila rangi kali
mgongo una rangi ya kahawa au kijivucheusi na chini ina rangi ya kijivu isiyoiva na madoa meusi
hujenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika mti au kichaka au ardhini mkesha kidari kijivu
hengelo ni jina la mmojawapo wa miji miwili katika uholanzi kigulay ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wagulay
kihoro kilikuwa lugha ya kinilo sahara nchini chad iliyozungumzwa na wahoro
hakuna wasemaji waliobaki wa kihoro kwa vile wamebadilisha lugha kuongea kingam badala ya lugha yao ya kihoro
kijaya ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wajaya
jina hili ni akronimi ya jina la mradi kwa kifaransa lutte biologique contre les locustes et les sauteriaux udhibiti wa kibiolojia wa nzige na panzi
green muscle izalisha huko afrika kusini na hivi punde itazalisha katika maroko
dawa ya kufanana green guard izalisha huko australia
metarhizium ni jenasi ya kuvu entomopathojeni kuvu zisababishazo magonjwa kwa wadudu katika familia clavicipitaceae
tangu kuwadia kwa mihtasari ya jenetiki imewezekana kuweka kuvu hizi kwenye taksoni aina zao za kufaa
nyingi sana zimetokea kuwa jinsi za kuvu za ascomycota ambazo sina jinsia anamorfi
namna tisa za zamani zimepewa hadhi ya spishi pamoja na metarhizium anisopliae inayojulikana sana teleomorfi za spishi za metarhizium zinaonekana kuwa wana wa jenasi metacordyceps
metacordyceps taii kama cordyceps taii imefafanua kama teleomorfi ya metarhizium taii imefahamu badaye kuwa kisawe cha m
anisopliae var
anisopliae lakini ifafanua sasa kama kisawe cha m
guizhouense
hakuna uhakika kuhusu swali kwamba spishi na namna nyingine za metarhizium zina teleomorfi zao zenyewe
inawezekana kwamba namna nyingi zimepoteza uwezo wa kuzaliana kwa kijinsia
kikanembu ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wakanembu
kikaranga ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wakaranga
kikenga ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wakenga
kikibet ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wakibet
kikulfa ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wakulfa
kimaba ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wamaba
isichanganywe na lugha ya kimaba izungumzwayo nchini indonesia
kimango ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wamango
kimararit ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wamararit
kimarfa ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wamarfa
kimasalit ni lugha ya kinilo sahara nchini chad na sudan inayozungumzwa na wamasalit
kimassalat ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wamassalat
wamassalat wengi hutumia kiarabu kama lugha yao ya kwanza
kimorom ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wamorom
kinaba ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wanaba
kisar ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wasar
kisinyar ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wasinyar
pia kuna wasinyar nchini sudan lakini haijulikani kama wameendelea kuongea kisinyar
kisurbakhal ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wasurbakhal
kizaghawa ni lugha ya kinilo sahara nchini chad na sudan inayozungumzwa na wazaghawa
kigor ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wagor
zamani spishi hii ilikuwa na hadhi ya namna katika metarhizium anisopliae var
kabla ya hii matenganisho haya yalitambulishwa kama m
flavoviride au metarhizium sp
yaunda kundi la matenganisho kutoka panzi na nzige ambayo yanafanana sana
acridum inaambukiza takriban pekee panzi wa nusuoda caelifera ya orthoptera
kwa maneno mengine udhibiti wa wadudu unaegemea vipengele kama namba ya spora ipulizwayo juu ya wadudu mchanganyiko na hali ya hewa
michanganyiko katika mafuta inawezesha upulizaji wa spora za kuvu wakati wa hali kavu na inafalia upulizaji kwa mashine za kiwango kidogo sana zinazotumika kwa udhibiti wa nzige
wanasayansi walitaka kujua kwa nini kimelea hiki ni mahususi kwa shabaha yake
wanafikiri kwamba sababu ni ukosa wa jeni mest katika m
acridum
sasa usda inafikiria kuhusu uachiaji wa m
acridum katika mma ya magharibi ili kudhibiti panzi na nyenje wa kienyeji
kigula iro ni lugha ya kiniger kongo nchini chad inayozungumzwa na wagula
kikim ni lugha ya kiniger kongo nchini chad inayozungumzwa na wakim
kikoke ni lugha ya kiniger kongo nchini chad inayozungumzwa na wakoke
kikujarge ni lugha nchini chad inayozungumzwa na wakujarge
kilaal ni lugha nchini chad inayozungumzwa na walaal
kiniellim ni lugha ya kiniger kongo nchini chad inayozungumzwa na waniellim
kinoy ni lugha ya kiniger kongo nchini chad inayozungumzwa na wanoy
kitunia ni lugha ya kiniger kongo nchini chad inayozungumzwa na watunia
kizan gula ni lugha ya kiniger kongo nchini chad inayozungumzwa na wagula
vitamini ni vitamini inayopatikana hasa katika matunda na majani mabichi
kikemia ni aina ya asidi askobini na binadamu ni kati ya spishi chache ambazo haziwezi kutengeneza asidi hii mwilini
kwa hiyi watu hutegemea chakula chenye kiwango cha vitamini hii
vitamini ina kazhi muhimu katika mchakato wa kupona vidonda mwilini
uhaba wake kwa muda mrefu unasababisha ugonjwa wa kiseyeseye au hijabu
kiseyeseye husababisha ufizi wa meno kuwa na vidonda na pia vidonda vingine mwilini kutopoa
ugonjwa huu ulijulikana hasa wakati wa safari ndefu za baharini
katika karne ya mabaharia walitambua ya kwamba akiba ndogo ya malimau inaweza kuokoa watu kama wanakunjwa kijiko cha maji ya limau kila baada ya siku kadhaa
mwaka vitamini iligundiuliwa pia kikemia na tangu ilithibitishwa kuwa inasmimamisha kiseyeseye
mahitaji ya mwili hukadiriwa kuwa miligramu kwa siku kiwango hiki kinapatikana kwa njia ya chakula cha kawaida
matunda kama limau chungwa na balungi ni vyanzo bora vya vitamini c
kwa jumla karibu matunda yote yenye ladha ya kichungu ni chanzo chake
kuna pia aina za nyama na samaki zinazopeleka vitamini mwilini
hapo ndipo sababu ya kwamba waeskimo hawakuwa na kiseyeseye ingawa zamani waliishi bila matunda kwa miezi mingi lakini walikula samaki bichi
kupika chakula kwa muda mrefu kunaharibu asidi ya vitamini c
vitamini ni kirutubishi kinachohitajika na mwili kwa kujenga afya yake
kwa lugha nyingine kampaundi ogania zilizo lazima kwa shughuli za mwili lakini haziwezi kutengenezwa na mwili mwenyewe hivyo ni lazima kuzipata kupitia chakula
vitamini inaitwa mara nyingi kwa herufi kama vitamini a vitamini b vitamini na kadhalika
vitamini hupatikana hasa kwenye matunda kama limau au chungwa
vitamini hutofautiana kati ya viumbe maana kama kemikali huitwa vitamini inategemea kama kiumbe fulani anaweza kutengeza kemikali hii ndani ya mwili wake au la
kwa mfano vitamini ni asidi askobini na wanyama wengi wanaitengeneza ndani ya miili yao lakini sehemu ya mamalia hasa nyani wakubwa primates pamoja na binmadamu hawawezi kuitengeneza hivyo wanahitaji chakula chenye asidi hii
viumbe wanaweza kuishi bila matata wakikosa vitamini kwa muda mfupi lakini uhaba wa muda mrefu unaleta magonjwa
leo hii vitamini nyingi kwa mahitaji ya binadamu hutengenezwa viwandani na kupatikana kama vidonge
cassini huygens ni chombo cha angani kilichotumwa na nasa na esa kufanya utafiti wa sayari zohali saturnus na miezi yake hasa titan
cassini huygens imepewa jina kutokana na wataalamu wawili
hao ni wanaastronomia mwitalia giovanni domenico cassini na mholanzi christiaan huygens waliokuwa watu wa kwanza kuifanyia zohali utafiti katika historia
chombo kilirushwa angani oktoba kikafikia obiti ya zohali julai 
sehemu ya huygens iliachana na cassini na kufika usoni wa titan januari ambao iliweza kutuma data kwa dakika 
data hizi zilihusu hasa angahewa ya mwezi huu na machnganyiko wa elementi za kikemia ndani yake halijoto na halihewa yake
cassini inaendelea kuzunguka sayari na miezi yake
cassini ilipiga picha za mto menye urefu wa kilomita 
methani ni kampaundi ya kikemia katika kundi la hidrokaboni yenye fomula ch maanake molekuli yake ina atomi ya kaboni na atomi za hidrojeni
huhesabiwa kati ya alkani ikiwa ni sehemu kubwa ya mchanganyiko wa kawaida ya gesi asilia
kwa halijoto ya kawaida duniani inatokea kwa umbo la gesi isiyo na herufi wala rangi
ina nishati nyingi ndani yake inayotumiwa kwa njia ya mitambo
asili yake iko katika mchakato wa kuoza kwa mimea na dutu ogania kwa hiyo ni fueli kisukuu
methani hutazamiwa kati ya gesi za kupandisha halijoto duniani kali zaidi kuliko dioksidi kabonia
kiwango chake katika angahewa kimezidi upanda tangu upimaji ulianza
methani inawaka haraka kwa hiyo hutumiwa katika maabara kama chanzo cha joto
katika viwanda vya kutengeneza umeme huchomwa kwa kusudi la kuendesha rafadha za umeme
katika miji mikubwa hupelekwa kwa mabomba hadi nyumba za watu kwa upishi na kupasha moto nyumba
katika miaka ya nyuma kulikuwa pia na majaribio ya kuitumia kama fuele ya kuendesha magari
kwa kusudi la kuisafirisha na kuitunza mara nyingi inapashwa baridi na kutunzwa kama kiowevu katika vyupa imara vya feleji au tenki kubwa
katika hali ya kiowevu inachukua nafasi ndogo tu kuliko gesi
methani hupatikana kwa mbinu mbalimbali za kikemia lakini wka kawaida inatokea wakati wa kuchemsha petroliamu katika kiwanda cha kusafisha mafuta
 ni mmoja ya miezi ya sayari zohali saturnus
kipenyo chake kwenye ikweta ni kilomita km na inatembea kwenye mzingo mwenye umbali wa kilomita km kutoka zohali
titan ilitambuliwa mwaka na mwanaastronomia christiaan huygens kwa kutumia noja ya darubini za kwanza iliyoboreshwa
titan ni mwezi mkubwa wa zohali na mwezi mkubwa wa pili katika mfumo wa jua letu
pamoja na dunia yetu ni mahali pa pekee penye angahewa nzito ya gesi
lakini haifai kwa binadamu kwa sababu ni baridi sana na gesi zake ni nitrojeni pamoja na hidrokaboni kama methani
zamani titani ilikadiriwa kuwa mwezi mkubwa katika mfumo wa jua
lakini safari ya voyager ilipita titan mwaka na vipimo vya chombo cha angani vilionyeha ya kwamba uso wa titan inafichwa chini ya angahewa nzito lenye unene wa kilomita km
kwa hiyo imejulikana ya kwamba ganymedi mwezi wa mshtarii ni mkubwa kiasi
ikiwa titani ni kubwa kushinda utaridi inajulikana ya kwamba masi yake ni ndogo
kwa hiyo inaaminiwa ya kwamba mwili wake ni hasa barafu ya maji
hata uso wa mwezi ni hasa barafu ya maji ambayo ni imara kama mwamba kutokana na baridi kali ya c usoni wake
chini ya ganda imara hili kuna uwezekano wa kuwa na bahari ya maji
graviti ya titan ni ndogo mtu anayeweza kuruka mita juu ya udo wa dunia angeweza kuruka mita juu ya uso wa titan
titan ina mzingo wa siku na masaa ikizunguka sayari yake zohali mara moja
muda huu unalingana na mzuguko wa zohali kwenye mhimili wake au muda wa siku ya zohali
mzingo wa titan unafanana na duara ingawa si duara kamili
julai chombo cha angani cassini huygens iliingia katika mzingo wake kuzunguka zohali
sehemu ya huygens iliachana na cassini na kufika usoni wa titan januari ambako iliweza kutuma data kwa dakika 
data hizi zilihusu hasa angahewa ya mwezi huu na kuwepo kwa viowevu
cassini inaendelea kuzunguka tita na tohali pamoja na miezi mingine ya zohali
cassini ilithebisha kuwepo kwa maziwa makubwa ya hidrokaboni karibu na ncha ya kaskazini
ziwa kubwa lenye eneo kama bahari ya kaspi duniani ilipewa jina la kraken mare
alizaliwa kama mtoto wa constantijn huygens aliyekuwa mshairi mashuhuri wa uholanzi
hivyo kupitia babake alipata kujua watu maarufu kama vile rembrandt peter paul rubens na ren descartes
alipokuwa mdogo alifundishwa na baba akaendelea kusoma sheria kwenye chuo kikuu cha leiden baadaye akahamia masomo ya hisabati na sayansi
alikuwa kati ya watu wa kwanza waliofikiri ya kwamba nuru ina tabia ya wimbi
kutokana na nadharia yake juu ya tabia za nuru aliweza kuboresha umbo la lenzi
mwaka alitengeneza darubini iliyoboreshwa na kuchungulia sayari ya zohali saturnus
alitambua mwezi wa titan na mwaka uliofuata aliweza kutangaza ya kwamba bangili za zohali zinafanywa kwa miamba
alibuni pia saa makini kushinda saa nyingine za wakati wake
chombo cha angani cassini huygens kimepokea jina lake kwa heshima ya huygens pamoja na mwitalia giovanni domenico cassini
golf ni mchezo ambako mchezaji anapiga mpira mdogo kwenye uwanja mkubwa kwa kutumia mafimbo ya pekee akilenga kufikisha mpira katika mashimo yanayofuatana
sheria ya kimsingi inasema mchezaji anafikisha mpira kutoka chanzo hadi kufikia shimoni kwa pigo moja au mapigo yanayofuatana
uwanja wa golf kwa kawaida ni eneo kubwa inayoweza kufikia hektari hadi 
sehemu kubwa ya eneo linafunikwa na manyasi na miti
uwanja kamili huwa na mashimo uwanja mdogo na mashimo 
kuanzia chanzo kinachoitwa tee mchezaji anaelekea mashimo ya uwanja kwa utaratibu wake maana anahitaji kufika kwanza shimo na
lengo ni kufikisha mpira shimoni kwa mapigo machache iwezekanavyo
idadi ya mapigo inaandikwa na kulinganishwa baadaye kwa kusudi la kumpata mshindi kati ya wachezaji wanaomaliza mashimo yote
golf huchezwa na mtu pekee yake kwa mazoezi na wachezaji wawili kati yao au na timu za wachezaji
kulingana na umbali wa shimo na ugumu wa eneo mchezaji ana chaguo kati ya mafimbo mbalimbali
kwa pigo la mbali atatumia fimbo lenye kichwa kizito kinachorusha mpira hewani kuelekea shimo
akikaribia atatumia kichwa chepesi zaidi kinachoitwa putter na kusukuma mpira juu ya ardhi au manyasi kuelekea shimoni mchezaji anaruhusiwa kutumia mafimbo hadi tofauti kwa mchezo wake
kuna mashindano kadhaa maarufu na hapo hushiriki hasa wachezaji wanaocheza kikazi
silabi ni fungu la sauti fonimu kinachotamkika kwa pamoja na kwa mara moja
mfano katika neno kaka ni mafungu mawili ba na ba wao ni wanachama wa oda pilosa na kwa hivyo huwa uhusiano na armadilo na wala sisimizi walio na kucha sawa na za slothi
slothi wanaoishi sasa huishi mitini mwa misitu mizito ya amerika ya kati na kusini na hujulikana kwa kusonga polepole kwa hivyo walipewa jina la slothi ambalo kwa kiingereza lina maana ya mvivu
nusuoda ya kitaksonomia ya slothi ni folivora wakati mwingine anaitwa phyllophaga
majina mawili yamaanisha mla majani kutoka kilatini na kigiriki
majina ya mnyama huyu yanayotumiwa na makabila ya ekwado ni ritto rit na ridette ambayo humaanisha kulala kula na mchafu kutoka kabila ya watagaeri wa huaorani
slothi wanaainishwa kama wala majani kwa sababu kwa kawaida hula maua na majani
slothi wengine wenye vidole viwili hula wadudu watambaazi wadogo na ndege
majani wanayoyakula hayawatolei nishati nyingi kwa hivyo slothi wana matumbo makubwa
slothi hawawezi kuishi nje ya misitu ya mvua ya kitropiki ya amerika kusini na ya kati katika mazingira hayo slothi ni viumbe wanaishi vizuri
nanyindwa ni kijiji ambacho kipo kilomita kama kumi hivi kutoka masasi mjini ukielekea kusini kaskazini katika mkoa wa mtwara
kijiji hiki wenyeji wake ni wamakua japokuwa siku hizo kuna wamakonde wachache
umaarufu wa kijiji hiki ni kuwa na kanisa la kwanza la anglikana ambalo lilijengwa mwaka 
padri wa kwanza alikuwa mzalendo akiitwa padri enrico akuchigombo ambaye alifariki mwaka wilayani tunduru
mwaka huu mabaki yake yalirejeshwa nanyindwa na kuzikwa upya kando kidogo na kanisa hilo kongwe ambalo hata hivyo mwaka huu limekarabatiwa na bw
mkuvia maita ambaye ni mzaliwa na mkazi wa kijiji hicho ambaye awali alikuwa akifanya kazi ofisi ya rais lakini sasa ni mchimbaji wa madini
kanisa hilo lilifanyiwa ibada ya kutabaruki na askofu mkuu wa anglikana tanzania dk valentone mokiwa septemba ambapo maaskofu wanne walihudhuria
tarehe hiyo kanisa hilo lilikuwa likitimiza miaka na sherehe ilichangiwa na watu mbalimbali kama vile dk
sherehe kubwa sana ilifanyika siku hiyo kanisani hapo
shule hiyo iliwahi kutoa watu maarufu kama vile aliyewahi kuwa katibu mkuu wizara ya kilimo
y mpupua daktari wa kwanza mweusi wilaya ya nachingwea mzee mpupua au bwana makiko
wenyeji wa kijiji hiki walikuwa na mamwenye hifu namunlia mwenye nakavina
kijiji hiki ni maarufu kwa kutoa walimu wengi sana ambao walifundisha sehemu mbalimbali za wilaya ya masasi wachache ni mwal
carlo mpupua mwl richard kandaya mwl kamenya mwal jacob chitukoro aliyewahi kuwa msaidiri za katibu mkuu wa ccm rashid kawawa mwl julius savava mwl luca munlia mwl walace chitukuro mwl brigita fransis mwl owen lami na mwal charles lami ambao walikuwa mapacha wakaacha kufundisha na kushangaza wengi mwl pepetua na wengine wengi
lakini pia kijiji hiki kilitoa mapadre wengi kama vile padri msamati pardi calo na kadhalika na mashemasi kama vile shemasi george rashid shemasi munlia nakadhalika
vladimir semyonovich vysotsky januari julai alikuwa mwimbaji mwanashairi na mwigizaji katika umoja wa kisovyeti
hakukubaliwa na serikali ya siku zake lakini malipendwa sana na watu na hadi leo ana athiri kubwa juu ya wanasanii nchini urusi
babake alikuwa mwanajeshi mrusi wa kiyahudi mamake mrusi
tangu utoto aliwashangaza watu wengine kwa uwezo wake kutunga shairi mara moja kufanya maigizo na kuimba
aliimba tofauti na wote wengine wa siku zake na hakukubali kubanwa na mamlaka ya serikali juu ya utamaduni na sanaa
aligusa pia mada ambazo hazikukubaliwa na mamlaka ya sanaa ingawa zilikuwa matatizo halisi katika jamii kama vile uhaini chuki dhidi ya wayahudi na ukahaba
nyimbo nyingi hazikupewa nafasi katika redio au kwenye rekodi za makampuni rasmi kwa hiyo wasikilizaji wake walirekodi wenyewe alipoimba na kusambaza nyimbo kati yao wenyewe kwa njia ya samisdat
kishazi huru alama yake ni hr ni tungo inayotawaliwa na kitenzi kinachojitosheleza kimaana
yaani ni tungo inayotawaliwa na kitenzi kinachotoa taarifa kamili
katika mabano juu kuna ts t yaani hivi ts kitenzi kisaidizi kipashio cha hiari
tazama hii mama alikuwa anataka kwenda kununua samaki
neno au kirai kwenda si lazima kiwepo ndiyo maana ya hiari
hata kama ingewekuwa mama alikuwa anataka kununua samaki ingeeleweka tu
satyajit ray mei aprili alikuwa muongozaji muigizaji filamu kutoka jimbo la bengal magharibi nchini uhindi
watu wengi humhesabu kati ya waongozaji muhimu sana wa sinema katika karne ya 
alizaliwa mjini kolkata mnamo katika familia ya wasanii na waandishi wengi
ray alisoma kwenye shule ya upili ya serikali ya ballygunge akaendelea kuchukua b
akaendelea kusoma sanaa kwenye chuo kikuu cha visva bharati kilichoanzishwa na rabindranath tagore
alisema babadaye ya kwamba alijifunza mengi kutoka wachoraji mashuhuri nandalal bose na benode behari mukherjee
baada ya chuo alianza kufanya kazi katika kampuni ya matangazo ya kibiashara kama mchoraji msaidizi
akahamia kampuni ya uchapishaji alipochora picha za vitabu
mwaka aliunda klabu ya filamu za kolkota alipoanza kuangalia filamu nyingi za kigeni
 ray alitumwa london kikazi alipoangalia filamu katika muda wa miezi 
alivutwa sana na filamu ya vittorio de sica ladri di biciclette wezi wa baisikeli alisema baadaye alipotoka sinema alikata shauri kuwa mwongozaji katika maisha yake
 alianza kazi kwa filamu yake ya kwanza pather panchali inayofuata riwaya yenye jina hili ikisimulia safari ya kijana apu anayetoka kijijini kutafuta maisha ya mjini
alianza filamu kwa pesa kidogo na kuendelea polepole
akakamilika baada ya miaka na filamu ilikuwa na mafanyikio makubwa pamoja na tuzo kwenye tamasha la filamu la cannes
akaendelea kutoa filamu mbili nyingine juu ya maisha ya apu akashinda tuzo la tamasha la filamu la venisi
filamu za mahanagar na charulata hii alitazama kama kazi yake bora zilipokea tuzo la dubu fedha kwenye tamasha la filamu berlin kwa ashani sanket alipata hapa dubu dhahabu
katika miaka ya ray alipaswa kuendelea kutokana na ugonjwa lakini filamu zake za mwisho shakha proshakha na agantuk zil isifiwa tena sana
msingi wa filamu zake karibu zote ulikuwa vitabu vya fasihi ya kibengali
mafanyikio makubwa ya kiuchumi alipata kwa filamu goopy gyne bagha byne kutokana na hadithi kwa watoto ya babu yake mwenyewe upendrakishore raychowdhury
mwaka aliheshimiwa kwa kupewa tuzo la oscar kwa kazi ya maisha yake
akademi ya kutoa tuzo ilisema in recognition of his rare mastery of the art of motion pictures and of his profound humanitarian outlook which has had an indelible influence on filmmakers and audiences throughout the world
hakuweza kusafiri tena kupokea tuzo akaishika kwenye kitanda chake muda mfupi kabla ya kuaga dunia
muongozaji mjapani akira kurosawa alisema juu ya ray kama hujaona sinema za ray ni kama kuishi duniani bila kuona jua au mwezi
shaha ni kete muhimu zaidi katika mchecho wa sataranji
anaweza kutembea hatua kila upande kwa mraba yoyote jirani
kifupi chake katika miniti za mchezo ni k kutokana ing
shabaha ya mchezo wa sataranji ni kumkamata shaha
kama shaha anashambuliwa yaani kutishiwa moja kwa moja anapaswa kuondoka katika mraba wake kwenda mraba mwingine asipotishiwa
kama hakuna mraba bila tishio ameshindwa na mchezo umekwisha
kuna mwendo wa pekee kama shaha na ngome hazikutembea bado na kete zote zilizopo kati yao zimeshaondoka
hapa shaha inaruka miraba kuelekea ngome na ngome inaruka upande mwingine wa shaha
kama mpinzani anaweza kuitishia kete ya shaha mshambuliwa ana njia tatu kama hizi njia zinashindikana upande wa shaha anayetishiwa umeshindwa na mchezo unakwisha
mkwamo yaani hali ambako hakuna aliyeshinda unatokea kama mchezaji hana nafasi ya kutembea bila kuweka shaha kwenye mraba penye tishio ilhali haikutishiwa bado
wakati wa kuanza machezo wa sataranji na hadi katikati ya mchezo shaha kwa kawaida hatembei isipokuwa kuruka ngome
mchezaji atalenga kuhifadhi shaha nyuma ya safu ya vitunda
lakini katika ngazi za mwishomwisho wa mchezo shaha anakuja mbele mara nyingi akishiriki katika mashambulio na katika mpango wa kubadilisha vitunda kuwa kete za nguvu zaidi
baie d hudson kiinuktitut kangiqsualuk ilua ni ghuba kubwa ya bahari atlantiki bahari ya labrador ndani ya ardhi ya kanada mashariki
eneo lake ni km ni kubwa kuliko nchi ya zambia
ina umbo kama ziwa la ndani ya nchi kavu ikiunganishwa na bahari ya labrador kwa njia nyembamba ya mlango wa hudson yenye upana wa kilomita 
kuna mlango mdogo wa pili huu ni mlango wa fury na hecla
pwani zakle zinapaka na majimbo ya nunavut manitoba ontario na quebec
ghuba imepokea jina lake kutokana na mpelelezi mwingereza henry hudson aliyekuwa mzungu wa kwanza kufika hapa mwaka kwa meli yake discovery
koreshi ni jina la kiume lenye asili ya kiajemi linakopatikana kwa umbo la kurush au kurosh
umbo koreshi lililo kawaida katika kiswahili latokana na koresh umbo la kiebrania la jina hili katika taarifa za biblia
inaweza kumaanisha ama mtawala mshindi mwenye huruma au kijana mtoto
inafahamika hasa kutokana na wafalme wa uajemi ya kale hasa koreshi na koreshi mkuu walioanzisha na kupanusha milki ya kwanza ya kiajemi
hadi leo ni pia jina la wanaume nchini uajemi na kwa maumbo mengine kama aliunganisha kwanza maeneo ya nyanda za juu za uajemi akaendelea kutwaa mamlaka juu ya madola yote yaliyokuwepo katika asia magharibi akatawala milki kubwa kuanzia pwani za ugiriki katika ulaya hadi mto indus katika uhindi na yerusalemu upande wa kusini
habari za koreshi ii zinapatikana katika maandishi ya wagiriki wa kale hasa herodoti katika maandishi kwenye majengo yaliyoagizwa na koreshi na wafuasi wake katika bao za mwandiko wa kikabari kutoka babeli na katika taarifa za vitabu vya biblia kama isaya kitabu cha ezra mambo ya nyakati ii na danieli
habari hizo zinaonyesha tofauti fulanifulani lakini wataalamu wa historia bado wanapata picha ya maisha na mafanikio yake kwa kulinganisha taarifa mbalimbali
nasaba ya akhameni ilianzishwa na mwajemi akhameni aliyekuwa mtawala wa eneo dogo la uajemi kusini magharibi ingawa wakati ule hakukuwa na uajemi bado sehemu kubwa ya nchi ilitawaliwa na wamedi waliokuwa kabila la uajemi ya magharibi
mwanawe teispes alipanua eneo hilo hadi kushika pars ambayo ni kiini cha uajemi wenyewe
mwanawe koreshi akafuatwa na kambisi aliyekuwa baba wa koreshi ii anayejulikana kama koreshi mkuu
hadi hapo watawala hao walisimamia maeneo madogo wakipaswa kutii mabwana wao hasa wamedi
koreshi mkuu alimuasi bwana wake na kutwaa utawala wa milki ya umedi akaendelea kutwaa nchi jirani
taarifa ya herodoti juu ya kuzaliwa na maisha yake
baadaye mfalme astyages alikuwa na ndoto iliyomwambia mjukuu wake atakuwa hatari kwake
kwa hiyo alimtuma jenerali yake harpagus kumwua mtoto wa binti yake na huyu mtoto alikuwa koreshi
lakini jenerali harpagus hakutaka kumwaga damu ya kifalme akamtwaa mtoto na kumpa mchungaji mmoja wa kondoo aliyemzaa wakati huohuo mtoto aliyekufa mara moja
mchungaji alimpokea koreshi akamlea na hapagus alimwonyesha mfalme maiti ya mtoto mchanga
koreshi alipofikia umri wa miaka alitambuliwa kama mtoto wa kifalme
astyages aliamua kumhurumia sasa akamtuma kwa wazazi wake
lakini jenerali harpagus aliadhibiwa vikali kwa sababu alimwalika kwa chakula katika ikulu lake na kwa siri aliamuru kumwua mtoto wake harpagus kumpika kumkatakata na kumweka mezani ili harpagus ale
mwaka kk koreshi alimfuata babake kama mtawala wa kieneo
harpagus aliwasiliana naye na kumchochea hadi koreshi aliasi dhidi ya mfalme astyages mwaka kk
baada ya vita vya miaka mfalme alishindwa kk koreshi akawa mfalme wa umedi na uajemi
koreshi alioa mke kwa jina kassandane aliyetoka katika kabila lake
kufuatana na taarifa kadhaa alioa baadaye mke kutoka kwa wamedi
wataalamu wa historia wanatofautiana kuhusu taarifa ya herodoti katika vipengele mbalimbali
lakini picha inakubaliwa kuwa anguko la mfalme astyages wa umedi lilisababishwa na uasi wa sehemu za jeshi lake labda chini ya harpagus pamoja na uasi wa waajemi walioongozwa na koreshi
baada ya ushindi wake koreshi alipokea pia cheo cha kifalme cha umedi lakini rasmi alijiita mfalme wa waajemi
kutokana na mamlaka yake mpya aliweza kudai pia kipaumbele kati ya viongozi wengine katika uajemi
mjomba wake arsames aliyekuwa mfalme wa mji wa parsa chini ya wamedi akawa gavana wa parsa chini ya koreshi
koreshi aliendelea kutumia ekbatana mji mkuu wa wamedi kama makao makuu wakati wa miezi ya joto
kwa majira ya baridi alijenga mji mkuu mpya pasargadi katika pars
akitumia cheo cha mfalme wa uajemi na medi akaendelea kudai utii kutoka wakubwa wote wamedi
lydia ilikuwa milki katika magharibi ya anatolia iliyokuwa maarufu wakati ule kutokana na utajiri wa mfalme wake kroiso
kroiso alikuwa alishiriki na wamedi dada yake aryenis alikuwa mke wa mfalme astyages wa umedi
tangu mwaka kk kroiso alikuwa na jirani mpya uajemi
kufuatana na taarifa ya herodoti aliona milki ya koreshi kama tishio
alitaka kulipiza kisasi kwa anguko la shemeji wake astyages akaona pia nafasi ya kupanua milki yake kwenye maeneo ya uajemi
kroiso aliuliza mizimu ya delfi kuhusu mipango yake
hapo alipata jibu maarufu ukivuka halys mto wa mpakani utaharibu milki kubwa kumbe aliona baadaye ya kwamba milki iliyoharibiwa ilikuwa milki yake mwenyewe
kabla ya kuondoka vitani alipatana pia na majirani hasa sparta katika ugiriki farao amasis ii wa misri na mfalme nabonidi wa babeli
pamoja na jeshi lake kroiso alivuka mto halys mwaka kk akavamia eneo la koreshi na kutwaa mji wa pteria wakazi wote waliuzwa kama watumwa
waajemi walikaribia mji wa pteria na kulitokea mapigano makali yasiyokuwa na mshindi
waajemi walirudi nyuma kidogo na kroiso hakutegemea tena mapigano kabla ya majira ya baridi hivyo aliagiza wanajeshi warudi kwao kwa majira ya baridi na mwenyewe alielekea mji mkuu wake sardes
alipanga kuendelea na vita baada ya miezi ya baridi akatuma nyaraka kwa wafalme walioshirikiana naye wawe tayari baada ya miezi hiyo
lakini koreshi alipeleka jeshi lake haraka hadi sardes mji mkuu wa kroiso
kroiso alituma vikosi vikubwa vya askari farasi dhidi ya waajemi
koreshi aliyekosa askari farasi bora alikuwa ameandaa kikosi cha askari ngamia
hapa alifuata ushauri wa jenerali harpagus aliyejua ya kwamba farasi hawapendi harufu ya ngamia na kweli mashambulio ya askari farasi wa lydia yalishindikana
waajemi walizunguka mji mkuu wakaushambulia wiki na mwishowe kuuteka kk
taarifa zinatofautiana kama mfalme kroiso alikufa aliuawa au kuhurumiwa wakati waajemi walipoteka mji wake
hata hivyo milki ya koreshi iliendelea sasa hadi pwani za ugiriki pamoja na miji ya wagiriki upande wa anatolia ndani ya milki yake
mfalme wa babeli alikuwa alishirikiana na adui wa koreshi na mfalme wa wafalme hakusita muda mrefu kumshambulia
mwaka kk alivamia eneo la elamu mpakani kwa babeli
nabonidi alitaka kuimarisha msimamo wa watu wake akaanza kukusanya sanamu za miungu muhimu kutoka miji ya milki yake zikapelekwa babeli
mwaka kk vita viliingia katika mesopotamia yenyewe
jeshi la babeli lilishindwa kwenye mapigano ya opis iliyopo kando ya mto hedekeli takriban km kaskazini kwa babeli vikosi vya waajemi walifika siku mbili baadaye mjini babeli wakaingia bila upinzani na kumkamata mfalme nabonidi
tarehe oktoba koreshi aliingia babeli kama mshindi akapokea cheo cha mfalme wa babeli
mwaka uliofuata alimpa mwanawe kambisi cheo cha mfalme wa babeli na koreshi mwenyewe alijiita mfalme wa wafalme
mara baada ya kushika utawala koreshi alithibitisha ibada ya mungu marduk kuwa mungu mkuu wa babeli majaribio ya nabonidi ya kubadilisha ibada hii na kumweka mungu mwingine kwenye nafasi ya kwanza yalikuwa sababu muhimu ya watu wake kutoridhika naye
tarehe machi kk koreshi alifika mbele ya sanamu ya marduk katika hekalu kuu akashika mikono ya sanamu na hivyo kupokelewa kama mfalme wa babeli
aliendelea kuthebitisha viongozi wengi na wakuu wa idara mbalimbali waliowahi kuwepo chini ya mfalme wa kale
baada ya ushindi juu ya babeli koreshi alitawala asia ndogo mesopotamia na shamu hadi palestina mpakani kwa misri
koreshi alijaribu kupanua mamlaka yake upande wao kwa kusudi la kuwanyamazisha na kusimamisha mashambulio na uporaji wao katika majimbo ya mpakani
mwaka kk alivamia baktria kaskazini mwa afghanistan ya leo na kuifanya jimbo la milki yake akaendelea kuvamia pia sogdia na khorezmia
kupitia afghanistan ya leo alivuka pia njia ya khyber hadi bonde la indus
ilhali aliweza kuunganisha sehemu ya maeneo haya na milki yake alishindwa kutawala wahamisahi wa tambarare za kaskazini mashariki
katika mapigano katika maeneo yale aliuawa vitani mwaka kk
baada ya kueneza milki yake koreshi alitawala watu wenye lugha na dini mbalimbali
wakati wa kutwaa babeli aliona ya kwamba mfalme adui wake nabonidi alijitengenezea upinzani kati ya watu wake kutokana na kupuuza ibada ya marduk mungu wa babeli
hivyo kushughulikia dini mbalimbali za watu chini yake kulikuwa sehemu muhimu ya siasa yake
katika amri ya koreshi jinsi ilivyoripotiwa katika kitabu cha ezra mungu wa israeli anaitwa bwana mungu wa mbingu aliyempa mfalme huyu falme zote za dunia
kwa wayahudi hii ilikuwa kama tamko la imani kwa mungu wao hivyo walimsifu koreshi sana
kwa lugha ya kufanana koreshi alitoa pia sifa za marduk mbele ya watu wa babeli katika tangazo lake baada ya kutwaa babeli aliandika ya kwamba marduk alimteua kuwa mfalme juu ya yote na kumbariki kila siku
katika tangazo hili koreshi alijivunia pia kuwa alirudisha sanamu zote za miungu kutoka ufalme wa babeli zilizokusanywa na nabonidi katika mji wa babeli kwenda miji yao ya asili
siasa hii katika mambo ya kidini hutazamiwa kama azimio lenye hekima kwa kuonyesha stahamala kwa dini na tamaduni mbalimbali
alipovamia babeli koreshi alikuta pia jumuiya ya wayahudi waliopelekwa huko baada ya yerusalemu kutekwa na mfalme nebukadreza ii wa babeli mwaka kk
josephus anatoa taarifa ya kwamba katika miaka yake ya kwanza alifahamiana pia na viongozi wayahudi
hatuna taarifa kamili lakini katika mwaka wa tatu baada ya kuteka babeli koreshi alitoa amri inayoripotiwa katika kitabu cha ezra kutokana na amri hii sehemu ya wayahudi walirudi yerusalemu ambako mababu wao walifukuzwa zaidi ya miaka iliyopita wakajenga upya hekalu lakini wengine walibaki na kuwa chanzo cha jumuiya muhimu ya wayahudi wa mesopotamia na uajemi
kutokana na siasa hii wayahudi walimheshimu na kumsifu koreshi kushinda watawala wengine nje ya taifa lao
koreshi ni mfalme wa mataifa wa pekee anayeitwa na biblia masiya michani au mikenge ni miti ya jenasi albizia katika nusufamilia mimosoideae ya familia fabaceae lakini spishi nyingine zina majina kama mporojo mkami na mkalala
spishi nyingi ni miti midogo lakini spishi kadhaa ni kubwa sana k
majani yao yana sehemu nyingi na maua yana stameni zilizo ndefu kuliko petali
kwa kawaida stameni ni shaufu na petali hazionekani sana
umedi ilikuwa nchi na milki ya kihistoria na sehemu kubwa ya eneo lake lilikuwa ndani ya uajemi ya magharibi ya leo
kiasili ni jina la kujumlisha makabila mbalimbali yaliyofika katika iran ya leo mnmao mwaka kk
mnamo mwaka wafalme wa umedi waliweza kupanusha milki yao na kutawala sehemu kubwa za mashariki ya kati
mwaka kk milki yao ilitwaliwa na koreshi mkuu na kuendelea kama sehemu ya milki ya uajemi
wafalme wakuu wa uajemi waliendelea kama wafalme wa waajemi na wamedi na hivyo jina la umedi na wamedi linapatikana mara kadkhaa katika maandiko ya biblia ya kiebrania
mwanahistoria strabo wa ugiriki ya kale alisema ya kwamba kimedi na lugha nyingine za kiajemi zinafanana
nabii hagai kwa kiebrania aggay au hag i yaani sikukuu yangu kwa kigiriki kwa kilatini aggeus ni mmojawapo kati ya wa manabii wa israeli aliyefanya kazi miezi ya mwisho ya mwaka kk tu akihimiza pamoja na nabii zekaria ujenzi mpya wa hekalu la yerusalemu baada ya wayahudi kurudi toka uhamisho wa babeli
hatimaye kazi ilikamilika na hekalu likatabarukiwa mwaka kk
kitabu chake ni kati ya manabii wadogo wa tanakh yaani biblia ya kiebrania kwa hiyo pia kinapatikana katika agano la kale sehemu ya kwanza ya biblia ya kikristo
hagai anaheshimiwa kama mtakatifu hasa tarehe desemba au desemba au julai
zekaria kwa kiebrania zekaria yhwh amekumbuka kwa kigiriki zakharias kwa kilatini zacharias kwa kiarabu zakariya au zakkariya alikuwa kuhani wa israeli pianabii wa mungu mjini yerusalemu kati ya mwaka kk na kk
habari zake zinapatikana hasa katika kitabu chake cha kati ya vile vya manabii wadogo katika tanakh yaani biblia ya kiebrania na kwa hiyo pia katika agano la kale la biblia ya kikristo
humo zek anajitambulisha kama mwana wa berakia mwana wa iddo ingawa kitabu cha ezra ezra na kinamuita tu mwana wa iddo
kazi ya nabii huyo iliyoanza wakati uleule alipotabiri nabii hagai ni mwanzo wa kipindi cha mwisho cha unabii katika israeli kabla ya ujio wa yohane mbatizaji na yesu kristo
tofauti na hagai zekaria hakuishia upande wa ujenzi mpya wa hekalu la yerusalemu bali alisisitiza pia utakaso wa waamini na ibada zao
kabla ya uhamisho wa babeli ujumbe wa manabii ulitishia mara nyingi adhabu ya mungu kwa uasi wa taifa lake
wakati wa uhamisho ujumbe ulikuwa wa faraja zaidi
ule wa hagai na zekaria ulilenga ustawi wa wayahudi ambao walikuwa wamerudi yerusalemu mwaka k
ili kujenga upya hekalu lakini walichelewa kutekeleza azma yao kutokana na upinzani na mahangaiko ya kujipatia riziki katika mazingira magumu
kwa changamoto ya manabii wao gavana zerubabeli na kuhani mkuu yoshua waliongoza wananchi kukazania ujenzi huo na kuukamilisha mwaka 
sura nyingine sita zinatokana na mazingira tofauti ya karne ya k
na kuleta njozi juu ya ujio wa masiya na siku za mwisho
sura hizo zina mtindo wa kiapokaliptiko na wataalamu wengi wanasema ni kazi ya nabii mwingine wanayemuita zekaria wa pili
anaheshimiwa kama mtakatifu hasa tarehe februari na tarehe julai
marduk ni jina la mungu mlinzi wa mji wa babeli mesopotamia leo iraki
kiasili marduk alikuwa mungu mlinzi wa mji babeli tu
mfalme hammurapi alifaulu kupanua utawala wake juu ya madola miji mingine ya mesopotamia
hapo alimtangaza marduk kama mungu mkuu juu ya miungu yote mingine
wafalme wote wa babeli walipaswa kushika mikono ya sanamu ya marduk wakati wa kusimikwa
mfalme wa mwisho wa babeli hakukubaliwa na makuhani wa marduk kwa sababu alitaka kubadilisha ibada lakini mfalme koreshi ii wa uajemi aliyetwaa mji alishika mikono ya sanamu akapokewa kama mfalme wao
katika masimulizi ya en ma elish kuna maelezo yafuatayo juu ya marduk mungu ea alimzaa marduk akampaa tabia za kimungu na bao za maandiko zinazotunza siri zote za wakati ujao
miungu wazee walisumbuliwa wakati ule na makelele ya miungu vijana hivyo tiamat mama wa miungu na abzu baba wa miungu wote waliamua kuamgamiza miungu vijana wote
tiamat alizaa majoka mengi kama wasaidizi dhidi ya watoto wake
hapa kulikuwa na mkutano wa miungu vijana waliomchagua marduk kama mkuu wao wakamwahidi atakuwa bwana wao akiwaokoa
hivyo marduk alimshambulia tiamat akampasua pande mbili
marduk alijenga kiti chake cha enzi mjini babeli ambayo sasa ikawa kitovu cha ulimwengu
baada ya kuanzisha dunia marduk pamoja na babaye ea walimwumba mwanadamu kwa udongo na damu ya joka
majina ya miungu mingi katika masimulizi yalijulikana tayari kutoka dini ya sumeri iliotangulia kutawala mesopotamia kabla ya babeli
tao ni sehemu ya jengo ambako kuna uwazi uliofunikwa juu kwa umbo la pinde
tao inaweza kuwa kama sehemu ya mviringo au zaidi yenye ncha ya katikati
january makamba ni mbunge katika jamhuri ya muungano wa tanzania anayetoka bumbuli kata ya wilaya ya lushoto katika mkoa wa tanga
alifaulu katika uchaguzi mkuu wa tarehe mwezi wa kumi bila mpinzani alipowakilisha tiketi ya chama cha mapinduzi
january makamba alizaliwa january ni mwanasiasa na mbunge wa jimbo la bumbuli kwa tiketi ya chama cha mapinduzi
mfungo wa krismasi ni siku za toba zinazozingatiwa na kanisa la mashariki katika kuandaa sherehe ya krismasi
unafanana na majilio katika kanisa la magharibi isipokuwa unachukua siku na kukazia utukufu wa umwilisho wa mwana wa mungu
mfungo unaanzia tarehe novemba na kuendelea hadi tarehe desemba
ukristo wa mashariki ni jina linalojumlisha madhehebu yote ya ukristo yaliyotokea upande wa mashariki wa bahari ya kati na nje ya dola la roma yakiwa na mielekeo tofauti na ile ya kanisa la magharibi ambalo ndilo aina ya ukristo iliyoenea zaidi duniani pamoja na ustaarabu wa magharibi ulioathiriwa nayo
unajumlisha hasa makanisa ya waorthodoksi wa mashariki na waorthodoksi ambayo yalitengana na kanisa la magharibi hasa katika karne ya na karne ya pamoja na makanisa katoliki ya mashariki ambayo yana ushirika kamili na papa na kanisa katoliki lote
mti huu una maua madogo njanokijani yenye petali nene
matunda yana umbo wa yai au figo na rangi ya majani na yana miiba myororo
kambisi ii kiajemi kambujie dovom mnamo kk machi kk alikuwa mfalme wa wafalme wa milki ya uajemi
alikuwa mwana wa koreshi mkuu aliyeanzisha nasaba ya akhameni
kambisi alipanusha milki aliyorithi kutoka babake koreshi kwa kuvamia misri na kuiunganisha na dola yake
kambisi alikuwa mwana wa kwanza wa koreshi alipokea jina lake kutokana babu yake kambisi i
baada ya kutwaa babeli koreshi alitaka kumfanya mwanawe kuwa mfalme mdogo juu ya babeli
lakini hapa tunasikia kutoka herodoti ya kwamba mpango huu ulishindikana wakati alipotaka kushuhudia mara ya kwanza sherehe ya mwaka mpya alifika akivaa sare za kijeshi
tendo hili lilikasirisha makuhani wa babeli na koreshi alimwondoa katika nafasi kama mfalme mdogo
lakini baadaye alimtangaza rasmi kama mfuasi wake na baada ya kifo cha koreshi kambisi alikuwa mfalme wa wafalme mwaka 
katika miaka iliyofuata alipanga vita dhidi ya misri iliyokuwa dola kubwa la mwisho katika sehemu zile za dunia zisizotawaliwa bado na uajemi
kabla ya kuanza vita alifanya mapatano na watawala kadhaa wagiriki waliomsadia jahazi na pia na waarabu wa sinai waliompatia maji wakati wa kuvuka jangwa
kambisi alimshinda farao psamtik iii mnamo mwaka kk katika mapigano ya pelusium na mji mkuu memphis ilitwaliwa mara baadaye
kambisi alikuwa fara mpya wa misri akakaa hapa miaka mitatu
alijaribu pia kuvamia nubia upande wa kusini lakini hakufaulu
katika kipindi hiki kilitokea uasi dhidi mfalme huko uajemi na kambisi aliamua kurudi haraka
taarifa zinatofautiana ama alijiua aliposikia ya kwamba wapinzani wake wameshinda lakini herodoti anaandika ya kwamba alijijeruhi kwa ajali na kufa kutokana na homa ya kidonda
khorezmia pia chorasmia ni eneo la kihistoria upande wa kusini wa ziwa aral
kiini chake ni oasisi kubwa kwenye delta ya mto amu darya unapoingia ziwa aral
upande wa mashariki kuna jangwa la kyzylkum na upande wa magharibi nyanda za juu za ustyurt
leo hii eneo limegawiwa kati ya nchi za uzbekistan kazakhstan na turkmenistan
katika historia tangu karne ya sita kk khorezmia ilikuwa kitovu wa falme mbalimbali
ni pamoja pa mahali panapotajwa kama sehemu ambako dini ya uzoroasta ilianzishwa
wakazi wakle walikuwa watu wenye lugha karibu na kiajemi lakini tangu zama za kati makabila ya kituruki yaliingia hapa hadi kiajemi kilipotea
tangu mfalme koreshi mkuu ilitawaliwa kama jimbo la uajemi lakini iliweza kurudisha uhuru wake
tangu uvamizi wa waarabu mwaka ilikuwa chini ya utawala wa kiislamu na polepole watu wake walikuwa waislamu
 pasargad ni mahali pa kihistoria katika jimbo la fars nchini uajemi iran
hapa ilikuwepo mji mkuu wa koreshi mkuu aliyeanza kuijenga mnamno mwaka kk baada ya kuunganisha umedi na uajemi
wakati ule koreshi alijiita mfalme wa wamedi na waajemi alitaka kuwa na mji mkuu katika kila kati ya sehemu mbili za ufalme wake akitumia ekbatana kama mji mkuu katika umedi wakati wa joto na alianzisha pasargadi kama mji wake katika sehemu ya uajemi kwa ajili ya majira ya baridi
hadi kifo cha koreshi ujenzi wa mji haukukamilishwa bado wafuasi waliendelea lakini mfalme dario alianzisha mji mkuu mpya katika persepolis
kati ya maghofu kuna kaburi iliyotunzwa vizuri na kuaminiwa ni kaburi la koreshi mkuu
 hagmatane ni jina la mji wa kihistoria katika ujemi
kufuatana na taarifa ya herodoti ilikuwa mji mkuu wa astyages mfalme wa mwisho wa umedi na baada ya uvamizi wa koreshi mkuu mmoja kati ya miji mikuu miwili ya huyu mfalme
baktria ilikuwa eneo la kihistoria katika asia ya kati
kitovu chake kilikuwa mji wa balkh katika kaskazini ya afghanistan ya leo
inaaminiwa ya kwamba dini ya uzoroasta ilianzishwa hapa
koreshi mkuu alivamia baktria manmo kk na kuifanya jimbo la uajemi
ilikuwa maarufu kwa farasi zake na rutba ya ardhi
baada ya mwisho wa milki ya uajemi ya kale kutokana na vita za aleksanda mkuu baktria ilikuwa sehemu ya milki ya waseleuki
mnamo mwaka kk gavana mgiriki alitangaza uhuru wa eneo lake na kuanzisha baktria ya kigiriki iliyopanukahadi kutwala sehemu zote za afghanistan ya leo hadi bonde la mto indus
lakini wagiriki wachache walishindwa kuendeleza utawala wao walivamiwa na kushindwa na makabila ya asia kati
baada ya watawala waliobadilikabadilika hadi uvamizi wa waarabu tangu mwaka 
kuanzia sasa eneo la baktria ilikuwa sehemu ya milki za waislamu ikaishia kuwa na historia ya pekee
 ilikuwa eieno la kihistoria katika asia ya kati ng ambo la mto oxus pale ambako milima ya altai inanaza
eneo lake leo hii limegwanywa kati ya nchi za uzbekistan na tajikistan
tajikistan huwa hadi leo na mkoa wa sughd 
katika zamani kabla ya kristo kuzaliwa mara nyingi iliunganishwa na baktria
kati ya miji yake muhimu kuna samarkand na bukhkhara
hiyo ni kadiri ya desturi za karne za kati ambazo asili yake ni fransisko wa asizi 
ndiye aliyeandaa pango hai akitumia watu na wanyama hai ili yeye na watu wa greccio wajisikie zaidi washiriki wa tukio la usiku wa noeli 
kabla yake picha na sanamu za uzazi wa yesu zilikuwa zinahusu zaidi maadhimisho ya liturujia kuliko uhalisia wa tukio la bethlehemu
kumbe fransisko aliyewahi kuhiji katika nchi takatifu ya israeli alipenda hata wasiofika huko waelewe zaidi hali ilivyokuwa
ndipo alipopata wazo la kuadhimisha noeli kwa namna mpya ili kuitia maanani zaidi
kwa msaada wa mtawala wa kijiji hicho kwa ushirikiano wa wananchi na kwa mahudhurio ya ndugu wengi liliandaliwa pango lenye majani makavu ng ombe na punda halafu ikaadhimishwa misa ambapo fransisko akiwa shemasi alisoma injili na kuhubiri kwa utamu mkubwa
lengo lilikuwa kuwafanya wakatoliki wote wakumbuke jinsi mwana wa mungu alivyojishusha duniani si tu kwa kujifanya mtu bali pia kwa namna alivyozaliwa na alivyoishi
chaguo lake la ufukara lilitegemea ukweli wa maisha ya yesu kama mtu wa mwisho na mtu wa mateso
baada ya miezi michache ufuasi wake huo wa moja kwa moja ukaja kuthibitishwa na madonda matano aliyotiwa kiajabu juu ya mlima la verna
baada ya hapo mapango yalianza kutengenezwa kwa sanamu labda arnolfo wa cambio alitangulia kufanya hivyo kati ya na 
cyril lincoln sibusiso nyembezi desemba juni alikuwa mwandishi mwalimu na mhariri wa afrika kusini
nyembezi alizaliwa tarehe desemba eneo la babanango nchini afrika kusini
alisomea chuo kikuu cha witwatersrand mjini johannesburg akapata shahada ya kwanza mwaka wa na ya pili mwaka wa 
alimwoa muriel mwaka wa wakawa na watoto wanne
baada ya kufundisha lugha ya kizulu katika vyuo vikuu vya johannesburg na fort hare akawa mhariri wa kampuni la shuter na shooter mjini pietermaritzburg kuanzia mwaka wa 
diederik dirk johannes opperman septemba septemba alikuwa mwandishi wa afrika kusini
opperman alizaliwa tarehe septemba katika wilaya ya dundee nchini afrika kusini
alisomea chuo kikuu cha cape town hadi shahada ya tatu
alimwoa mwandishi mari van reenan wakawa na watoto watatu
kuanzia hadi opperman alikuwa profesa wa fasihi ya kiafrikaans katika chuo kikuu cha stellenbosch
makala hii inahusu milenia ya kk miaka kk kk
katika sehemu nyingi za dunia tunaona mwanzo wa kilimo
nasaba mbalimbali za watawala ziliunda madola makubwa yaliyounganisha nyanda za juu za uajemi pamoja na nchi za jirani
athira ya uajemi ilikuwa kubwa katika nyakati zile ilikuwa nchi muhimu zaidi katika asia ya magharibi kwa karne nyingi
kuna dalili za kuwepo kwa watu katika eneo la uajemi kuanzia zama za mawe
akiolojia iligundundua vifaa vya neanderthal na baadaye ya binadamu ya homo sapiens
kijiji cha kwanza ambako watu walilima ilithebitishwa kwa zamani ya mnamo kk
dola la kwanza linalojulikana katika eneo la uajemi ilikuwa milki ya elam katika tambarare ya khuzestan jirani ya mesopotamia
wakazi walitumia lugha ya karibu na sumer kwenye mto frati
mnamo mwaka kk tawi moja la wahamiaji waarya liliingia kutoka kaskazini na kukalia nyanda za juu za nchi tawi lingine likaingia uhindi
neno arya ni asili ya jina iran jinsi watu wa uajemi wanaita nchi yao
kati ya makabila haya walikuwa wamedi walioanzisha milki ya umedi na kutawala theluthi ya magharibi ya uajemi ya leo
walipaswa kukukabli ubwana wa milki ya ashuru katika mesoipotamia
mnamo mwaka kk makabila ya wamedi yaliunganishwa mara ya kwanza katika shirikisho wakafaulu kujiweka huru kutoka utawala wa ashuru wakajenga mji mkuu huko ekbatana
chini ya mfalme cyaxares wamedi waliunga mkono na mfalme nabopolassar wa babeli wakashambulia pamoja milki ya ahsuru na kuiharibu
kati ya makabila chini ya wamedi walikuwa waajemi waliojiita wenyewe wapars
mnamo mwaka kk kiongozi wa moja kati ya koo za waajemi alikuwa mfalme wao lakini bado chini ya ubwana wa umedi
mwaka kk mfalme wa katika nasaba ya akhameni koreshi ii aliasi dhidi ya babu yake astyages mfalme wa umedi akafauli kumpindua
mwanawe koreshi kambisi ii alivamia misri kk na kuongeza nchi hii katika milki ya waakhameni
katika nyaraka za paulo ambazo ni maandiko ya kwanza katika agano jipya tunaona hali ya ukristo mwanzoni kabisa
mfalme dareio aliyefuata alizidi kupanusha eneo hadi kujumlisha asia magharibi yote milima ya kaukazi asia ya kati pamoja na afghanistan sehemu kubwa za pakistani ya leo afrika ya kaskazini pamoja na misri libia pwani la sudani eritrea sehemu za balkani
aliingia pia ugiriki kwa shabaha ya kuadhibu athens iliyowahi kusaidia miji ya wagiriki iliyoasi katika asia ndogo dhidi ya milki ya uajemi
lakini kwenye mapigano ya marathon mwaka kk waajemi wakashindwa wakarudi asia
mfalme aliyemfuata xerxes alirudi ugiriki miaka baadaye kwa jeshi kubwa na jahazi za kijeshi
alijenga daraja la jahazi juu ya mlangobahari wa bosporus akashinda wagiriki kwenye mapigano ya thermopili mnamo 
agosti kk ambako askari kutoka sparta chini ya mfalme leonidas walifaulu kuwazuia waajemi kwa siku kadhaa hadi sehemu kubwa ya wagiriki waliweza kujiokoa
waajemi waliendelea hadi athens iliachwa na wakazi wote lakini kwenye mapigano ya baharini ya salamis jeshi lote la bahari la kisajemi lilizamishwa na wagiriki
mwaka ulikofuata kk wagiriki walifaulu kushinda jeshi la waajemi kwenye mapigano ya plataia
katika miaka iliyofuata wagiriki walifaulu kuwalazimisha waajemi kuondoka katika pwani la ionia penye miji mingi ya kigiriki
chini ya wafalme wa kiakhameni waliofuata milki kubwa ilipaswa kushindana na majiribio ya sehemu mbalimbali za milki yao zilizojaribu kuasi na kupata uhuru
mfalme xerxes iii alifaulu kurudisha misri katika milki kk na kukandamizi uasi wote
dario iii alikuwa mfalme wa mwisho wa nasaba hii kk kk
mnamo kk aleksanda mkuu mfalme wa makedonia ya kale alishambulia milki ya uajemi
katika mapigano ya issos kk alishinda jeshi chini ya mfalme dario mara ya kwanza akaendlea kuvamia misri na kuiteka kk
 kk alielekea tena mesopotamia alipokutana na dario na jeshi lake kwenye mapigano ya gaugamela na kumshinda tarehe oktoba kk
akaendelea na kuingia babeli bila mapigano malipojitangaza kuwa mfalme wa asia
katika januari kk alifika kwenye mji mkuu persepolis akaendelea kumfuta dario hadi baktria
hapa mfalme wa uajemi aliuawa na gavana yake aleksanda alimwua gavana huyu akarudi na maiti ya mfalme persepolis alipomzika kwa heshima yote na kujitangaza mtawala mpya wa uajemi
pango hai ni pango la noeli linalofanywa kwa kutumia viumbe hai hususan binadamu na wanyama hasa ng ombe na punda
lengo ni kukumbuka jinsi yesu kristo alivyozaliwa bethlehemu hasa wakati wa krismasi
desturi hiyo ilianzishwa na fransisko wa asizi huko greccio italia usiku wa noeli mwaka halafu ikaenea duniani kote hata nje ya kanisa katoliki
mwana wa mungu ni jina linalotumiwa katika dini mbalimbali ili kusisitiza uhusiano wa mtu fulani na mungu au mojawapo wa miungu
kwa maana hiyo lilitumika hasa kwa ajili ya watawala
pengine linamaanisha viumbe vingine kama vile malaika
kadiri ya injili yesu kristo mwenyewe alisisitiza mara nyingi uhusiano wake wa pekee na baba wa mbinguni kutokana na asili yake toka juu tofauti na ile ya watu wengine wote
kila mmoja kwa namna yake mtume paulo wainjili na waandishi wengine wa agano jipya walitumia sana jina hilo hata kuliweka pembeni kidogo jina lingine lililotumiwa sana na yesu yaani mwana wa adamu
jina hilo lilizidi kutafsiriwa tofauti kadiri teolojia ilivyostawi hasa baada ya konstantino mkuu kuruhusu ukristo katika dola la roma 
kutokana na fujo zilizojitoleza hata kuhatarisha amani ya dola mwenyewe akishirikiana na papa silvesta i aliitisha mtaguso mkuu wa kwanza uliofanyika mwaka huko nisea
mtaguso huo ulitunga kanuni ya imani iliyokiri kwamba yesu ni mwana wa mungu kwa maana ana hali moja na mungu baba hakuumbwa bali alizaliwa naye tangu milele yote
uislamu unamheshimu yesu kama nabii mmojawapo lakini unakanusha kabisa jina hilo na maana yake yoyote ili kusisitiza upekee wa mungu
mbokwe mchekwa mtomoko mwitu mtopetope mwitu na mstafeli mwitu
mti huu una maua madogo njanokijani yenye petali nene
matunda yana umbo wa yai na rangi ya manjano yakiwa yaliyoiva
spishi hii huitwa mtomoko pia lakini tafadhali jina hili litengee kwa annona cherimola
matunda yana umbo wa donge na rangi ya majani hadi manjano yakiwa yaliyoiva
all hail the queen ni jina la kutaja albamu ya kwanza ya msanii wa hip hop kutoka nchni marekani queen latifah
novemba kupitia studio za tommy boy records
ule usemi wa kike wa ladies first akiwa na monie love ulibaki kuwa kama alama kuu katika nyimbo za latifah
all hail the queen ilishika nafasi ya na kwenye chati za billboard amerika ya kaskazini top hip hop r b albums na chati za billboard kwa pamoja
mamma gave birth to the soul children ilishika nafasi ya nchini uingereza
mnamo albamu ilichaguliwa ikiwa kama moja kati ya albamu bora za the source
pia ilipata kuwekwa kwenye orodha ya robert dimery albums you must hear before you die
mwaka wa kibao cha ladies first ulipewa nafasi ya kwenye nyimbo kali za hip hop za vh 
nature of sista ni jina la kutaja albamu ya rapa wa kimarekani queen latifah
hii ni albamu yake ya mwisho kufanya na studio ya tommy boy records
ab mid mu ammad ibn mu ammad al ghaz l kiarabu kwa kifupi al ghazali alikuwa mwalimu mashuhuri wa dini falsafa na sheria ya kiislamu
anahesabiwa kati ya walimu wa dini muhimu zaidi katika historia ya uislamu
alizaliwa mjini tus katika jimbo la khorasan la uajemi
pamoja na mdogo wake ahmad alilelewa kama watoto yatima
kijana alifundishwa sharia ya kiislamu akaendelea kuwa mwanafunzi wa mwanasheria wa shafii abd al malek jovayni mjini nishapur aliposoma pamoja na mwalimu msufi
baada ya kifo cha walimu wake alipata ajira kwenye ikulu ya waziri nezam al molk aliyewahudumia watawala waselchuki
waziri alimfanya profesa wa sharia huko baghdad alipofundisha kufuatana na madhhab ya shafii
mnamo mwaka al ghazali alishambuliwa na mashaka makali kutokana na masomo yake katika falsafa ya kiislamu akaacha nafasi yake ya ualimu
alikatishwa tamaa pia kutokana na rushwa kati ya walimu wa chuo chake
wakati ule ilikuwa vigumu kutoka katika utumishi wa mtawala kwa hiyo aliomba rukhsa kuhiji makka
miaka iliyofuata hadi mwaka hakuna habari za hakika kuhusu shughuli zake
katika kitabu alichoandika juu ya maisha yake mwenyewe al ghazali anasimulia jinsi gani alivyoguswa na nuru kutoka allah iliyomrudisha hakika ya imani
katika kitabu hiki anataja kipindi cha kufundisha kwenye madrasa huko dameski baadaye safari ya kutembelea kaburi la abrahamu huko hebron mnamo 
hapa alitoa kiapo kutopokea pesa ya serikali tena kamwe kumhudumia mtawala yeyote na kutoshiriki katika mashindano ya majadiliano ya kitaalamu tena
baada miaka hii ya kuzunguka kwa namna ya wasufi alianza kufundisha tena kama profesa wa sharia huko nishapur kwa miaka kadhaa
baadaye alirudi kwake nyumbani mjini tus alipokuwa na maisha kimya na kufundisha kibinafsai kama walimu wasufi
al ghazali alifahamu vizuri sana mapokeo ya falsafa kuanzia wagiriki wa kale na ya theolojia ya kiislamu
kujisomea falsafa ilikuwa ikamleta katika kipindi cha mashaka
katika kipindi cha maisha yake kama msufi alirudi kwa imani akaandika kitabu cha kueleza mipaka ya falsafa
alisisitiza ya kwamba mantiki haiwezi kumweleza mungu aliye mkubwa kuliko akili ya kibinadamu
alipinga pia wenzake waliofundisha ulimwengu kuwa milele akitetea dhana ya uumbaji
maandiko yake kuhusu usufi yalikuwa muhimu kwa kuleta kiwango cha upatanishao kati ya theolojia ya kiislamu na harakati ya wasufi
alionyesha jinsi gani mazoezi ya wasufi yanaweza kulinganishwa na kanuni za sharia akieleza desturi zao kwa undani
kwa njia hii aliweza kupunza uadui ya ulema dhidi ya wasufi
misuli ni sehemu ya mwili wa wanyama na binadamu inayowezesha mwendo wa viungo vyake
misuli inaundwa na tishu ya pekee yenye uwezo wa kujinywea na kulegea
kwa njia hii misuli inayounganishwa na mifupa ya mkono au mguu huleta mwendo wa viungo hivi
misuli ya kiunzi na moyo huitwa pia misuli milia kutokana na milia inayoonekana usoni mwao
milia hii inatokana na muundo wa misuli hii inayofanywa na vinyuzi virefu vya rangi mbili vinavyopangwa taratibu katika misuli na kuonyesha milia meupe na mekundu kwa kubadilishana
vinyuzi vyekundu ni protini za kiaktini na vinyuzi vyeupe ni protini kimiosi
misuli inaundwa na seli za pekee zenye uwezo wa unyweo
inatekeleza unyweo baada ya kupokea kiamshi kupitia neva
kiamshi ni mshtuko wa umeme unaopitishwa kutoka seli kwenda seli nyingine
seli za misuli huwa na protini za kiaktini na kimiosini
tabianchi inamaanisha jumla ya halijoto unyevuanga kanieneo ya angahewa upepo usimbishaji na tabia nyingine zinazoathiri hali ya hewa katika sehemu fulani ya uso wa dunia kwa muda mrefu
tabianchi ni tofauti na halihewa ikitazama vipindi virefu lakini halihewa inatazama hali ya sasa au katika muda mfupi
kwa lugha nyingine tunaweza kusema tabianchi ni jumla ya halihewa zote zinazoweza kutokea mahali pamoja duniani katika kipindi kisichopungua miaka 
tabianchi inaathiriwa sana na latitudo yaani umbali na ikweta penye mnururisho mwingi wa jua uso wa nchi kimo kuwa karibu au mbali na magimba ya maji na mikondo ya bahari
tabianchi huangaliwa hasa katika sayansi za metorolojia na jiografia lakini kuna pia tawi la fizikia linaloichungulia
kutokana na mitazamo tofauti ya sayansi hizi kuna pia ufafanuzi tofauti kuhusu tabianchi
kamati ya intergovernmental panel on climate change ipcc ilitoa ufafanuzi ufuatao tabia nyingi zinazoathiri tabianchi zinadumu muda mrefu kama vile kimo uhusiano wa eneo la nchi kavu na eneo la maji umbali na milima na bahari
tabia hizi zinabadilika polepole sana katika vipindi vya miaka mamilioni kufuatana na michakato ya gandunia athari nyingine kwa tabianchi zinaweza kubadilika katika vipindi vifupi zaidi tabianchi ya eneo huitwa kwa majina kama vile wastani yabisi baridi tundra tropiki kiikweta kimediterania na kadhalika
mpangilio unaotumiwa sana ni ile iliyoanzishwa na vladimir koeppen mwenye kanda tano tabianchi ya tropiki huwa na halijoto ya juu wakati wote kwenye uwiano wa bahari na nyanda za chini
miezi yote hupatikana na kiwango cha wastani ya halijoto ya c au zaidi
kuna kiasi cha mvua lakini kutokana na joto na jua maji mengi zaidi hupotea kuliko mvua unaonyesha
kwa lugha nyingine uvukizaji ni mkubwa kuliko usimbishaji kwa hiyo hewa ni kavu
kama uvukizaji ni kubwa kuliko usimbishaji kwa muda wa miezi kila mwaka tabianchi huitwa yabisi
hapa kiwango cha mvua hakipitii milimita kwa mwaka
kama uvukizaji ni kubwa kuliko usimbishaji kwa muda wa miezi kila mwaka tabianchi huitwa nusuyabisi
tabia ya kawaida kwa eneo yabisi ni kupotea kwa mito ambayo haishii baharini au katika maziwa makubwa bali hupotea tu njiani au kuishia katika maziwa ya chumvi au jangwa la chumvi
maziwa ya chumvi hupatikana pale ambako maji hayapotei kabisa lakini hupungukiwa mno na mishale ya jua hivyo kiasi kinachobaki kama ziwa au matope huwa na chumvi nyingi
au hata ziwa la chumvi linakauka kwa miezi kadhaa ya mwaka na kuacha uwanja mkubwa wa chumvi tu
maeneo penye tabianchi yabisi yapo hasa katika sehemu za nusutropiki zisizofikiwa na upepo wa pasati lakini kuna tabianchi yabisi pia penginepo kwa mfano kwenye milima ya juu au karibu na ncha za dunia
kanda za tabianchi hii hupatikana kati ya kanda la nusutropiki lenye halijoto wastani katika mwaka juu ya c na kanda la baridi lenye halijoti wastani chini ya c wakati wa mwezi wa joto zaidi
kwa hiyo kuna halijoto za wastani juu ya c katika miezi ya joto zaidi katika nusutufe ya kaskazini aprili hadi septemba na halijoto ya wastani baina ya c na c wakati wa mwezi wa baridi zaidi
uoto asilia katika kanda hizi ni hasa misitu ndani ya bara kuna pia maeneo ya manyasi na pia nusujangwa
usimbishaji hutokea miezi yote ila tu ni zaidi karibu na bahari inaweza kupungua mbali na bahari
mifano ni cape town katika afrika kusini yerusalemu katika mashariki ya kati los angeles na san francisco katika marekani
kuna halijoto ya wastani chini ya c wakati wa mwezi baridi na juu ya c wakati wa mwezi wa joto zaidi
kwenye nusutufe ya kusini ya dunia tabianachi hutokea mahali pachache tu kwa sababu maeneo ya nchi kavu ni madogo zaidi katika nusutufe ya kusini ya dunia
hizi tabianchi karibu na ncha za dunia huwa na halijoto wastani chini ya c mwaka wote
monsuni ni upepo wa majira unaoendelea kwa muda wa miezi kadhaa kuelekea upande mmoja na kubadilika baada ya kipindi hiki kuelekea kinyume
neno hili lilitumiwa mara ya kwanza katika eneo la bahari hindi ambako inarudia kwa nguvu hasa
inapeleka hewa yenye unyevu mwingi kutoka baharini hivyo kuwa na mvua mzito
sasa neno latumiwa pia kwa upepo zinazofuata utaratibu wa kufanana katika sehemu nyingine za dunia kama vile asia ya kusini mashariki au amerika kusini
monsuni hufuata mfumo wa kimsingi wa fizikia nchi kavu hushika joto kuto kwa jua haraka zaidi kuliko maji
tofauti ya halijoto kati ya nchi kavu na bahari kwenye pwani unaweza kufikia kiwango cha sentigredi c
kwa mfano halijoto kwenye nchi kavu uhindini inaweza kufikia mnamo c ilhali maji ya karibu katika ghuba ya bengali na bahari arabu ina halijoto ya sentigredi pekee
joto la nchi kavu inapashia moto hewa juu yake na hewa joto inapanda juu
nafasi ya hewa inayopanda juu inachukuliwa na hewa baridi zaidi kutoka juu ya uso wa bahari
hewa hii inabeba unyevu ndani yake inayoanza kutonesha kama mvua unaojulikana kama monsuni
hewa joto juu ya nchi kavu inaendelea kupanda juu na kusababisha eneo la kanieneo ya hewa duni na hii inasababisha upepo wa kuendelea kutoka baharini kuelekea bara
usimbishaji unaimarishwa na milima inayolazimisha hea yenye unyevu kutoka uso wa bahari kupanda juu
wakati wa baridi nchi kavu hupoa haraka kuliko bahari inayoweza kutunza joto vizuri zaidi kwa muda mrefu
hivyo eneo la kanieneo la hewa juu linatokea barani uhindi wakati wa baridi na sasa upepo unageuka kupuliza kutoka bara hindi kwenda baharini na upepo huu ni kavu
upepo wa monsuni unajenga tabianchi ya maeneo yanayoathiriwa nao inayoitwa pia tabianchi ya monsuni
monsuni inaleta mvua nyingi ambayo mahali pengi ni msingi kwa misitu
mabadiliko ya monsuni yanaweza kuleta ama ukame mbaya au mvua mkali zinazosababisha matatizo katika jamii
kwa hiyo monsuni ni muhimu kwa kilimo na maisha cha watu katika maeneo yanayoathiriwa nayo
tangu milenia watu walioishi kando la bahari hindi walitumia upepo wa monsuni kwa safari zao
paskali pia pascal kifupi pa ni kipimo cha si kwa kanieneo au shinikizo
inataja kani au nguvu inayoathiri eneo fulani ikiwa ni sawa na nyutoni kwa mita ya mraba
jina lake lilichaguliwa kwa heshima ya mwanafizikia na mwanahisabati mfaransa blaise pascal
katika maisha ya kila siku tunasikia habari za paskali katika habari za hali ya hewa ambako kanieneo angahewa inatajwa kila siku kwa hektopaskali yaani paskali 
kipimo kingine kinachotumiwa mara nyingi ni kilopaskali paskali kwa mfano kwa ajili ya shinikizo ya tairi kanieneo angahewa kwenye uwiano wa bahari inalingana takriban na kilopaskali 
kanieneo angahewa ni nguvu inayosukuma dhidi ya uso wa dunia na kila kitu au kiumbe kutokana uzito wa hewa iliyoko katika angahewa ya dunia juu yake
juu ya kila mahali duniani kuna uzito wa nguzo ya hewa yenye urefu wa takriban kilomita hadi mwisho wa angahewa
uzito huu ni mkubwa kwenye pwani la bahari ambako ganda la hewa juu ya mahali ni nene
lakini uzito huu na hivyo kanieneo ni mdogo zaidi juu ya milima mirefu ambako umbali hadi mwisho wa angahewa ni mdogo zaidi
kwa wastani uzito wa nguzo ya hewa juu ya mita ya mraba moja kwenye uwiano wa bahari ni tani lakini kipimo hiki kinaonyesha mabadiliko kutokana na mabadiliko ya kanieneo angahewa mahali hapa
kipimo cha kanieneo angahewa ni hektopaskali na kanieneo kwenye uwiano wa bahari inalingana takriban na hektopaskali 
lakini kuna pia vipimi vingine vilivyo kawaida katika nchi nyingine kati ya hai ni bar
viumbe vyote hutegemea kanieneo jinsi ilivyo kawaida kwao
kimsingi mwili wa binadamu inaweza kuathiriwa kama chupa cha plastiki katika picha hapo upande wa kulia
tunavumilia kanieneo ya kawaida ya angahewa kwa sababu kiowevu vya seli zetu na damu kina shinikizo ya kulingana
kama tunapanda sana juu tuko hatarini ya kulipuka kwa sababu shindikizo ya angahewa inapungua kwa hiyo shindikizo ya ndani ya miili yetu inaweza kupasua ngozi yetu
ndege zinazofikia juu zaidi au marubani wa roketi ni lazima watu wawe na nguo zinazotunza shinikizo ndani
kinyume chake kuna viumbe wanaoishi chini ya bahari katika kina kubwa penye shinikizo ya juu katika maji na wanyama hao wakifikishwa kwenye uso wa bahari sharti wanakufa kwa sbabau ya tofauti kubwa ya kanieneo
spishi hii huitwa mtopetope pia lakini tafadhali jina hili litengee kwa annona squamosa
annona reticulata huitwa mtomoko pia lakini mti huu ni nadra katika afrika ya mashariki
mtomoko una maua madogo njanokijani yenye petali nene
matunda yana umbo wa donge au moyo na rangi ya majani hadi kahawa yakiwa yaliyoiva
tundra ni eneo ambako miti haiwezi kustawi kutokana na halijoto duni na kipindi kifupi cha kuota kwa majani
mara nyingi ardhi ya maeneo haya iko katika hali ya sakitu ya kudumu yaani halijoto ya ardhi chini ya kina cha sentimita ina halijoto chini ya sentigredi c muda wote hata katika wakati wa joto katika maeneo haya
uoto wa mimea katika maeneo ya tundra ni hasa majani kumvumvani na kuvu
kama miti iko inatokea kwa umbo la vichaka vidogo
mpaka kati ya maeneo ya tundra na maeneo ya misti hujulikana kama mstari wa miti
tabianchi katika maeneo ya tundra ni baridi kali na halijoto kidogo juu ya c wakati wa wiki au miezi michache ya majira ya joto ilhali joto halitoshi kuyeyusha ardhi iliyoganda isipokuwa kwenye sentimita za juu za ardhi
kaptula la marx ni tamthiliya iliyotungwa mnamo mwaka na mwandishi euphrase kezilahabi kutoka nchini tanzania
ni kejeli kali kuhusu siasa ya tanzania hasa ya ujamaa na raisi wa wakati ule julius nyerere
kutokana ukali wa ukosoaji wa tamthiliya haikuchapishwa hadi mwaka ingawa ilifanyiwa uigizaji wa kwanza septemba huko bagamoyo kwenye tamasha la la sanaa na utamaduni wa mtanzania
tamthiliya ina sehemu ambako mchezo hubadilisha mahali pake kati ya gereza lenye wafungwa pamoja na kiongozi wao mwangaza africanus na serikali ya nchi isiyotajwa jina chini ya raisi anayeitwa kapera
chanzo ni jaribio la wafungwa gerezani kukusanya habari nyingi za dunia ya nje iwezekanavyo kwa kuiangalia kupitia shimo dogo ukutani
wakati huohuo raisi anayeitwa kapera baada ya kusoma marx anaamua kubadilisha siasa yake kwa manufaa ya watu wengi
kwa kusudi hii anaamua kuvaa kaptula la marx na shati ya mao
katika sehemu ya wanaondoka kuelekea nchi ya usawa na undugu
njiani wanakutana na jitu anayeitwa korchnoi brown na kuwapa maelekezo
lakini wanashindwa kufika kwa sababu mawaziri hawafai
wafungwa gerezani wakati huohuo wanafanya maigizo kati yao wakijadili siasa ya nchi
mwangaza africanus anasoma ujumbe kwa viongozi wa afrika anapokataa siasa zao
mawaziri wanaonyeshwa baadaye jinsi walivyo kama vipofu na kutumia mateso ya wafungwa kama mbinu
katika sehemu ya mwisho wafungwa wanatoka nje na kupindua serikali ya kapera anayesalitiwa na mawiziri wake
kezilahabi aliandika kaputula la marx mara baada ya maandamano ya wanafunzi wa chuo kikuu cha dar es salaam tarehe machi na azimio la rais nyerere kuwafukuza wote chuoni na kupioga marifuku umoja wao duso
kezilahabi aliyekubali hoja za wanafunzi alishtuka sana kutokana na matendo ya viongozi wa chuo na siasa waliokataa kuwasikiliza
tamthiliya iliandikwa haraka na kusambazwa kwa kopi lakini haikufanyiwa uigizaji wakati ule
kampuni ya tanzania publishing house ilitaka kuchapisha tamthiliya lakini iliambiwa na serikali kutoendelea
maelezo ya jitu korchnoi brown kwa raisi kapera na mawaziri waku kuhusu njia ya kufikia nchi ya usawa black reign ni jina la kutaja albamu ya tatu ya msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini marekani queen latifah
albamu pia ilishika nafasi ya kumi na tano katika chati za top r b hip hop albums
order in the court ni jina la kutaja albamu ya nne ya rapa wa muziki wa hip hop kutoka nchini marekani queen latifah
 juni huko nhcini marekani kupitia studio za motown records
albamu ipo katika moja ya sehemu ya kuwaenzi tupac shakur na the notorious b
g hii ni albamu ya kwanza ya latifah kuwa na onyo la parental advisory juu yake
ni steji ya lava wa vipepeo katika ukuaji wakewanatabia za kula majani kwa wingi na kukua kwa kasi mnoni adui wakubwa wa wakulima kwan huaribu mazao ya wakulima we are the world ni wimbo wa hisani uliorekodiwa na kundi bab kubwa la usa for africa kunako mwaka wa 
wimbo ulitungwa na michael jackson na lionel richie na kutayarishwa na quincy jones na michael omartian kwa ajili ya albamu ya we are the world
kwa mauzo yaliyozidi kiasi cha nakala milioni ni moja kati ya single chache mno kuuza nakala milioni au zaidi kwa dunia nzima
kufuatia mradi wa band aid do they know it s christmas huko nchini uingereza wazo la uanzishaji wa kibao cha kusaidia balaa la njaa barani afrika linatoka kwa mwanaharakati harry belafonte yeye akiwa na mchangishaji fedha ken kragen walikuwa chombo kikuu katika kuleta wazo hili katika hali ya ukweli
wanamuziki kadhaa waliitwa wakiwa wawiliwawili kabla jackson na richie kupewa kazi ya kutunga wimbo
kufuatia miezi kadhaa ya kufanya kazi pamoja wawili hao walimaliza kabisa kazi ya utunzi wa we are the world usiku mmoja kabla ya hatua ya kwanza ya kurekodi wimbo huo mwanzoni mwa mwaka wa 
hatua ya mwisho ya kurekodi wimbo huu ulimalizika mnamo tar
tukio hili la kihistoria limewaleta pamoja baadhi ya wasanii mashughuli katika tasnia ya muziki kwa kipindi hicho
machi ikiwa kama single pekee kutoka katika albamu
mafanikio kedekede duniani kote imeshika chati za juu katika nchi kibao duniani na kuufanya uwe wimbo pekee wa pop kuuzika haraka sana katika historia ya muziki huo kwa nchini marekani
single ya kwanza kutunukiwa maplatinamu kedekede we are the world imepokea platinamu nne mfululizo kutoka kwa recording industry association of america
hata hivyo wimbo umepokea tahakiki mchanganyiko kutoka kwa waandishi wa habari wataalamu wa muziki na jamii kwa ujumla
mashabiki wamefurahi kusikia muziki ulioimbwa pampoja na watu wa rangi tofauti katika wimbo mmoja na kujisikia raha kununua we are the world wakitambua ya kwamba pesa zinaenda katika jambo la hisani
wengineo wakiwemo wasemaje wa vyombo ya habari walikatishwa tamaa eti kwamba wimbo haujatoa sababu kwa wasikilizaji kwanini njaa imetokea mwanzoni kabisa na mashairi yalionekana kama vile ya kujipatia umaarufu tu
promosheni yake imesadia mafanikio ya we are the world na kuchangisha kiasi cha pesa zaidi ya dola za kimarekami milioni kwa ajili ya shughuli kusadia watu barani afrika na marekani
kufuatia uharibifu mkubwa uliosababishwa na tetemeko la ardhi lenye ukubwa wa magnitude 
 huko nchini haiti mnamo tar
 januari toleo lingine la wimbo huu na mastaa wengine lilitolewa na rekodiwa mnamo februari 
wimbo uliitwa jina la we are the world for haiti ulitolewa kama single mnamo tar
 februari na mapato kutoka katika rekodi hiyo ilisaidia walioponyeka katika nchi iliyopatwa na balaa hilo
michael jackson agosti juni alikuwa mwanamuziki na mburudishaji wa kimarekani ambaye ametumia zaidi ya miaka arobaini katika jicho la umma kwanza akiwa kama nyota mtoto akiwa na kundi zima la the jackson kishaa badaaye kama msanii wa kujitegemea
kuanzia katikati mwa miaka ya imekuwa wazi kwamba mwonekano wa jackson ulikuwa unabadilika bila kificho
ngozi ya mwili wake imeanza kupauka pua na umbo la sura yake imebadilika na kapoteza uzito
ile hali ya mpauko wa ngozi awali ulisababishwa na vitiligo na ambao jackson alijaribu kuutibia kunako mwaka wa na matumizi yake ya vipodozi mbalimbali ili kuficha madoa yake ya mwilini
baadhi ya madaktari wa upasuaji wamekisia ya kwamba pia alifanya rhinoplasty upasuaji wa pua kuinua paji la uso upasuaji na usawazishaji wa kidevu na kabadilisha vilevile midomo yake
hayo yote ya karibu yanakadiliwa kufanywa na mwimbaji huyo kunako miaka ya amepitia karibia michakato kumi ya kubadili umbo lake
jackson na baadhi ya ndugu zake walisema ya kwamba walikuwa wakinyanyasika sana kimwili na kihisia na baba yao na mwaka wa alikubali kwamba alikuwa akimchapa viboko sana jackson wakati yu mtoto
jackson hapendi kabisa kulizungumzia hili lakini pindi tu anapolisema anakuwa na huzuni sana na kusema ya kwamba angetapika kabla ya kukutana na baba ke
madaktari wanasema alikuwa na matatizo ya maumivu ya mwili
siku hizi bronzi ina nafasi yake katika vifaa vya mapambo na pia katika sehmu za machine kwa mfano pale ambako vipande viwili vinagusana na kusugana
deepak chopra daktari na rafiki wa karibu jackson kwa karibia miaka amesema kilichokuwa shurutisho kwake ni hali ya kufanya upasuaji uliokuwa hali ya kujibalisha mwenyewe hali ambayo dhahiri ni kutojiheshimu au kujikubali wewe kama wewe
wakati fulani katika miaka ya ilionekana ya kwamba jackson amekuwa tegemezi kubwa la madawa mbalimbali hasa dawa za kuua maumivu na na vipoozeo vikalivikali na afya yake ikaanza kuyumba waziwazi
ameenda kujiswafi kunako mwaka wa kwa msaada wa elizabeth taylor na elton john lakini ulevi wa dawa ulibaki palepale
ngozi ya jackson ilikuwa rangi ya kahawia au sana huita maji ya kunde katika hali ya ujana wake ila kuanzia katikati mwa miaka ya hatua kwa hatua ngozi yake ikaanza kudhoofika mno kwa kile kilichofikiriwa kujichubua ngozi na kujibadilisha mwonekano wake kuwa mzungu
mabadiliko haya yalienea katika kila chombo cha habari
kutibu hali hizi jackson akatumia solaquin tretinoin dawa ya kutibu utangoutango mixa vipele na benoquin
vilevile alikuwa na kawaida ya kutumia kwa kujichoma moja kwa moja katika jelaha lake la kichwani
tiba alizokuwa anatumia kwa ajili ya hali yake ilikuwa inaongeza zaidi kupausha ngozi yake na kamchezo kake cha kujipaka madawa ya kuoanisha weupe wa ngozi yake imezidi kumfanya aonekane kituko
mnamo mwezi wa februari ya mwaka wa jackson ametoa uwazi usio wa kawaida katika mahojiano yake ya dakika tisini na oprah winfrey mahojiano yake ya kwanza televisheni tangu mwaka wa 
wakati wa mahojiano haya amelikataa swali la kwamba anajichubua katangaza kinagaubaga ya kwamba alikuwa anasumbuliwa na ugonjwa wa vitiligo na kwa maana hiyo ametumia dawa kadhaa wa kadhaa kuhakikisha hiyo hali inamuondoka
mahojiano hayo yalitazamwa na watu milioni kutoka marekani
hoja ya vitiligo imezua gumzo katika jamii hali ambayo ilikuwa haijulikani hapo awali
uchunguzi wa maiti ya jackson umethibitisha kuwa alikuwa na vitiligo
wakati wa kufanya ziara ya kiaustralia ya history world tour jackson akamuoa mwuguzi wake wa bi
wawili hao walikutana katikati mwa miaka ya wakati jackson alivyokuwa anatibiwa ugonjwa wa vitiligo
ametumia miaka mingi kutibu ugonjwa wake vilevile kutoa misaada ya kihisia na kifikra na wakajenga uhusiano mkubwa kabla hawajaanzisha mahusiano ya kimapenzi
wawili hao walitalikiana mnamo mwaka wa na wakabaki marafi tangu hapo
umbo la sura yake limebadilika pia madaktari wa upasuaji kadhaa wamekisia ya kwamba kunako miaka ya amepitia upasuaji kadhaa wa pua kuinua paji la uso kufanya midomo iwe myembaba na upasuaji wa mfupashavu
kulingana na mwana wasifu j
randy taraborrelli jackson alifanya upasuaji wake wa pua kwa mara ya kwanza baada ya kuvunja pua yake wakati anacheza mchezo wa hatari kunako mwaka wa 
hata hivyo upasuaji huo haukukamilika kisawasawa na kulalamika ya kwamba upumuaji wake wa tabu utaathiri shughuli zake
steven hoefflin ambaye alifanya upasuaji wake wa pua wa pili mnamo mwaka wa 
katherine jackson ingawa alisema hivi karibuni katika mahojiano yake ya kwamba michael alipata madhila yake ya pua kwa makusudi hapo mara ya kwanza
taraborrelli alieleza kwamba jackson alifanya tena upasuaji wa pua kwa mara ya tatu miaka mitatu baadaye na ya nne mnamo mwaka wa 
jackson ameandika katika tawasifu wake mnamo moonwalk kwamba katika ongezeko la upasuaji wa pua pia alipata kutengeneza kidimpo katika kidevu chake
katika kitabu chake jackson amedhania kuwa madailiko ya sura yake ni matokeo ya kubalehe mpangalio mkali wa mlo wa kutokula nyma upungufu wa uzito badiliko katika mtindo wa nyewele na mataa ya jukwaani
jackson amekana madai ya kwamba kabadilisha macho yake
kunako kiwango chote cha upasuaji wa jackson kilijadiliwa mno hayo yalikaribia kusema kwamba mwimbaji huyo amepitia karibia taratibu kumi za upasuaji katika sura yake tu hadi sasa
ilivyofika mwezi juni gazeti la daily mirror limeweka picha nzima katika ukurasa wake wa mbele likidai sura ya jackson ambayo walielezea kama sura mbaya isiyo na umbo zuri kwa kufanya upasuaji wa sura
jackson akalishtaki jarida hilo na mwaka wa wakakubaliana kuondoa kesi mahakamani na kuyamaliza na jackson
wakiwa mahakama kuu mhariri wa zamani wa gazeti hilo alitoa taarifa baada ya kukutana na jackson ana kwa ana na kuamini kwamba jackson hakuwa na sura la kutisha wala yeye mwenyewe hatishi kabisa
mwasheria wa daily mirror amesawazisha chapisho kwa kusema kwamba toleo lile halijagongana na picha
jackson na baadhi ya ndugu zake walieleza ya kwamba walikuwa wakinyanyaswa na kudhalilishwa sana na baba yao joseph wakati wapo wadogo kupitia mazoezi ya kila siku viboko na matumizi ya kuitana majina mabaya ya kashfa kama vile nyampua kwa jackson udhalilishaji huu umemwathiri jackson kwa maisha yake yote
katika moja ya mabishano makali ambayo baadaye yalikumbushiwa na marlon jackson joseph alimning iniza michael miguu juu kichwa chini huku akimshika mguu mmoja tu na kumchapa vibiko kwa mkono wake tena na tena na kumpiga vibako vya matakoni
joseph alikuwa na kawaida ya kuwachukua vijana na kuwatupa ukutani
usiku mmoja wakati jackson kalala joseph amepanda hadi chumbani kwa mwanae kwa kupitia dirilisha la bafuni
huku akiwa amevaa kinyago cha kutisha ameingia chumbani na kuanza kupiga ukelele wa nguvu
joseph amesema eti alitaka kuwafundisha watoto zake wasiache dirisha wazi wakati wanaenda kulala
kwa miaka kadhaa baada ya hapo jackson amesumbuliwa na ndoto za kutisha za jinamizi linakuja kumchukua chumbani kwake
mwanzoni mwa miaka ya alikuwa hana furaha kabisa jackson alieleza hata nyumbani nipo mpweke
ninakaa chumbani kwangu na wakati mwingine najililia mwenyewe
ni vigumu sana kuwa na marafiki wakati mwingine natoka nje wakati wa usiku na kuzungukia maeneo ya jirani nikiwa na matumani ya kumpata japo mtu wa kuzungumza nae
ijapokuwa ilikuwa imeripotiwa kudhalilishwa kwake wakati yupo mtoto kwa miaka kadhaa yeye binafsi alizungumza kinagaubaga kuhusu hilo katika mahojiano yake ya mwaka wa na oprah winfrey
katika mahojiano yaleyale kuhusu baba ke jackson alisema kulikuwa na wakati alikuwa anakuja kuniona napata homa naanza kucheua
samahani tafadhali usinikasirikie lakini nampenda
katika mahojiano mengine ya jackson yenye maudhui ya hali ya juu ya living with michael jackson jackson alificha uso wake na kuanza kulia pale anapozungumzia maisha ya utotoni mwake na mateso aliyokuwa anayapata
jackson alikumbushia kwamba joseph alikuwa ana kaa katika wakati kundi linafanya mazoezi na kusema akiwa na mkanda mkono mwake
mwaka wa mwimbaji huyu alishtakiwa kwa kosa la udhalilishaji wa watoto kesi iliisha baada ya miaka miwili
kwa mujibu wa j
randy taraborrelli uchunguzi uliofanywa na katz ulionesha jackson akili yake imerudi kama mtoto mwenye miaka kumi
baadhi ya wataalamu wa tiba walithubutu kusema hadharani kwamba wanaamini mwimbaji pia alikuwa na matatizo ya akili ya kujiona kama watu wengine wanamwona si yeye kutaka mwonekano wa mtu mwingine hali ya kisaikolojia ambapo msumbuliwa hana wazo au uwezo wa kufikiria taswira yake jinsi watu wanavyochukulia
nusutropiki ni sehemu za dunia upande wa kusini na kaskazini ya kanda la tropiki
yaeneo haya yako kwa jumla kati ya latitudo za na katika kila nusutufe ya dunia
tabianchi ya subtropiki kwa jumla ni ya fufutende maana hakuna wala baridi kali wala joto kali sana
hata hivyo miezi ya majirajoto inaweza kuwa na joto kubwa hasa pale ambako unyevuanga ni juu
wastani ya halijoto kwa mwaka wote ni juu ya c lakini wastani ya mwezi baridi zaidi ni chini ya c
umoja wa kimataifa wa astronomia international astronomical union iau union astronomique internationale uai ni shirika la kimataifa linalounganisha mashirika ya wataalamu wa astronomia kutoka nchi mbalimbali
lilianzishwa mwaka na ofisi yake iko mjini paris ufaransa
shabaha ya umoja ni kuendeleza na kuhifadhi elimu ya astronomia
wanachama ni wataalamu waliosoma sayansi hii na kufanya kazi ya uchunguzi na kufundisha katika vyuo vikuu au taasisi za astronomia
mwaka idadi ilikuwa wanachama katika nchi 
umoja ya astronomia unashirikiana na vikundi na shirika za wanaastronomia ridhaa zinazounganisha wapenzi wa astronomia wasiofanya kazi katika fani hii lakini kuangalia nyota kama ridhaa
iau ina wajibu wa kutawala mfumo wa kutoa majina ya magimba yanayoendelea kutambuliwa katika anga la ulimwengu pamoja majina ya milima au kasoko yao
duaradufu ni neno la kutaja maumbo ya jiometria yanayofanana na duara
kwa lugha ya kawaida ni umbo linalofanana na yai la ndege
katika mazingira yetu obiti za sayari yaani njia ambako sayari zinazunguka jua huwa na umbo la duaradufu
oval ya jiometria ni mchirizo uliofungwa kwenye bapa moja
kuna angalau mhimili inayogawa umbo kwa nusu sawa
hapo duara ni mfano mmoja wa maumbo yanayoweza kuitwa duaradufu ellipse ni umbo linalopatikana wakati bapa inakata gimba la pia kimsharazi na pande mkabala za pia kwa namna ya kuleta mchirizo uliofungwa
kwa mtazamo huu duara ni hali ya pekee ya duaradufu inayopatikana kama bapa inakata pia kwa nyuzi sulubi kwa mhimili wa pia
duaradufu huwa na fokasi mbili isipokuwa hali ya pekee ya duara fokasi zko mahali pamoja ambapo ni kitovu chake
kihisabati duaradufu ni jumla ya nukta zota za bapa ambazo maumbali ya kila nukta kutoka kwenye nukta mbili fungwa f na f ni sawa
aprili mjini new york city new york ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini marekani
makemake tamka ma ke ma ke jina rasmi makemake ni sayari kibete inayozunguka jua letu katika umbali mkubwa kwenye ukanda wa kuiper
iligunduliwa tarehe machi na wanaastronomia michael e
brown chad trujillo na david rabinowitz kwenye kituo cha nyota palomar
jina lilichaguliwa kutokana na mungu mwuumbaji aliyeitwa makemake katika dini asilia ya kisiwa cha pasaka
kuna mapatano katika umoja wa kimataifa ya astronomia kutumia majina ya miungu ya dini mbalimbali kwa magimba yanayoendelea kugunduliwa katika ukanda wa kuiper
hakuna habari nyingi za uhakika kutokana na umbali na kwa sababu hadi sasa hakuna chombo cha angani kilichopita karibu nayo
lakini makemake inaonekana ni hasa mwamba na barafu ilhali katika ubaridi mbali na jua barafu huwa ngumu kama mwamba
paulo anataja mitume manabii walimu wenye vipawa mbalimbali kor n
ukanda wa kuiper ni eneo la mfumo wa jua letu nje ya obiti ya sayari neptuni lililopo kwenye umbali wa vizio astronomia kati ya kutoka jua
ukanda huu una umbo la wingu wa mviringo wa magimba ya angani mengi yao ni madogo machache makubwa kwa hiyo ukubwa kati ya vumbi mawe hadi sayari kibete ukanda wa kuiper hufanana na ukanda wa asteroidi ulipo kati ya obiti za mirihi mars na mshtarii jupiter lakini nu kubwa zaidi
magimba ndani yake ni hasa aina mbalimbali za barafu kutokana na elementi zilizoonekana kama gesi katika mazingira ya dunia kama vile methani amoni au maji
wataalamu wanaamini leo ya kwamba chanzo cha magimba hasa ni mchakato wa kutokea kwa mfumo wa jua letu na kuzaliwa kwa sayari
katika maeneo ya ndani ya mfumo wa jua mata ilijikusanya kutokana na graviti kuwa ama jua lenyewe au sayari
hapa nje masi za magimba haizikutosha kuyavuta magimba mengine ili sayari kubwa itokee
hata hivyo kuna sayari kibete zilizogunduliwa hadi sasa katika ukanda wa kuiper ambazo ni pluto haumea na makemake
kuna pia nadharia ya kwamba miezi kadhaa katika mfumo wa jua letu ina asili yao katika ukanda wa kuiper
mifano ni triton ya neptuni na phoebe ya sumbula
miezi hii inaaminiwa ilijijenga katika ukanda wa kuiper lakini ilivutwa ndaniy mfumo wa jua na kukamtwa na graviti ya sayari hizi
ukanda wa kuiper uligunduliwa mwaka lakini iliwahi kutabiriwa na wataalamu mbalimbali pamoja na mholanzi kuiper
hadi sasa kuna magimba mnamo ya yaliyogunduliwa kwa uhakika lakini inaaminiwa ya kwamba jumla ya magimba unaweza kufikia idadi ya malakhi au mamilioni
astronomical unit au ni kipimo cha umbali kwa ajili ya matumizi katika elimu ya astronomia
kinalingana na umbali wa wastani kati ya dunia na jua
urefu wake ni mita au kwa kifupi takriban kilomita milioni 
umbali huu ni sawa na wastani ya umbali kutoka kitovu cha dunia hadi kitovu cha jua
vipimo vilivyo kawaida duniani kama kilomita vinaweza kutumiwa katikia astronomia lakini vinaleta namba kubwa mno
hivyo astronomia imebuni vipimo vyake vinavyorahisisha kutaja umbali wa magimba katika anga la ulimwengu
mara nyingi astronomia hutumia kipimo cha mwaka wa nuru kwa kupima umbali katika ulimwengu
lakini kwa umbali za karibu zaidi jinsi ilivyo ndani ya mfumo wa jua letu kizio astronomia kimechaguliwa
 vizio astronomia vinafanya mwaka wa nuru 
chombo cha angani kilichofika mbali hadi sasa ni voyager 
kipo sasa takriban vizio astronomia kutoka jua kimeshapita pluto na ukanda wa kuiper
eli kwa kiebrania eli l alikuwa kuhani wa israeli kwenye hekalu la shilo kadiri ya kitabu cha kwanza cha samueli
ndiye aliyemlea samueli mwenyewe baada ya huyo kuachishwa ziwa na kutolewa na mama yake amtumikie mungu maisha yake yote
 sam inasimulia wito wa mtoto huyo akiwa amelala karibu na sanduku la agano akaamshwa na mungu mara tatu mpaka akafundishwa na eli kumtambua na kumuitikia mungu
hapo akamtabiria eli adhabu kali na hivyo israeli ikajua kuwa amefanywa nabii wa bwana
kulingana na utabiri huo waisraeli walishindwa na wafilisti vitani wana wa eli waliuawa katika mapigano na eli alikufa kwa mshtuko na sikitiko alipopata habari
wafilisti walikuwa kabila la watu ambao walivuka bahari ya kati na kisha kushindwa kuvamia misri waliteka pwani ya kanaani kk hivi wakifaidika na silaha za chuma walizozitumia dhidi ya watu waliokuwa na zile za shaba tu wakiwa wenyeji au waisraeli
ingawa hawakuwa wengi waliathiri sana nchi yao mpya kiasi cha kuiachia jina la palestina
force publique ilikuwa jina la jeshi la polisi la kikoloni katika kongo ya kibelgiji leo jamhuri ya kidemokrasia ya kongo kongo kinshasa na pia rwanda na burundi
ilianzishwa mwaka katika koloni ya dola huru la kongo ikaendelea wakati wa ukoloni wa ubelgiji na kubadilishwa jina kuwa jeshi la kitaifa la kongo tangu uhuru
kazi yake ilikuwa kutunza utulivu na usalama lakini pia kukandamiza makabila yaliyopinga ukoloni na kuzuia au kuvunja upinzani wote dhidi ya sheria za kikoloni
katika vita kuu ya kwanza ya dunia jeshi hili lilishirikiana na uingereza kuvamia afrika ya mashariki ya kijerumani tanganyika rwanda na burundi
wakati wa vita kuu ya pili ya dunia koloni ya kongo ilikuwa sehemu ya ubelgiji huru kwa sababu ubelgiji yenyewe ilivamiwa na ujerumani
vikosi vya force publique vilishiriki na uingereza katika vita dhidi ya waaitalia katika ethiopia
askari wa force publique walihudumia pamoja na wanajeshi waingereza katika misri palestina somalia madagaska na burma
wakati wa uhuru wa kongo wabelgiji hawakufanya juhudi kuwaandaa waafrika kwa uongozi
hadi mwisho force publique ilikuwa jeshi la askari waafrika walioongozwa na maafisa wazungu
mara baada ya uhuru uasi wa askari waafrika ulitokea walioshambulia maafisa wazungu na uasi ulikandamizwa na wanajeshi kutoka ubelgiji
sasa serikali ya patrice lumumba alimpandisha sajenti joseph mobutu kuwa jenerali mkuu wa force publique lakini mobuto alishirikiana na wabelgiji kumwua lumumba akawa dikteta wa kijeshi hadi mwaka 
katika nchi ndogo ya monako jeshi lenye askari linaitwa pia force publique
fonimu ni jina linalotumiwa katika elimu ya fonolojia kwa kutaja sauti za lugha fulani zilizo sehemu ndogo kabisa za maneno na kuunda tofauti za kimaana kati ya neno moja na lingine
katika lugha ya kiswahili tunaweza kutofautisha fonimu za aina tatu wataalamu wanatofautiana juu ya namba ya fonimu za kiswahili kama ni kwa jumla au chittagong chittagonian kibengali ch ogram ni bandari kubwa na mji mkubwa wa pili wa bangladesh
biashara ya tangu karne ya chittagong ina urithi wa kitamaduni wa kiislamu wahindu na mila ya wabuddha
maendeleo ya kisasa ya utawala wa kiingereza kama reli biashara kitovu maji na chai
miji imekuwa lengo kwa ajili ya mapinduzi dhidi ya shughuli za maasi uingereza hasa ni pamoja na silaha wakiongozwa na surya sen katika 
ni msingi wa kijeshi umuhimu na pointi ugavi kwa mshirika katika burma kampeni katika vita kuu ya dunia sura ya ii
baada ya mgawanyiko wa india katika chittagong ikawa sehemu ya mashariki ya pakistan
katika kama mashariki ya pakistan akamwasi kunyimwa magharibi ya pakistan kupokea matokeo ya uchaguzi wa kidemokrasia alitangaza uhuru wa bangladesh imetangaza katika chittagong
jina akaenda kwenye mashahidi ukatili vita na blockade majini wakati wa vita huria iliyofuata
leo chittagong ni moja ya miji kuongezeka kwa kasi katika ulimwengu
kituo cha biashara na viwanda kwa ajili ya wilaya bado ushindani wa kiuchumi duniani maalum
pamoja na miundombinu muhimu kutekelezwa kwa mji ikiwa ni pamoja na bahari ya port ni kirefu majirani zake katika kanda bangladesh ikiwa ni pamoja na india na china chittagong ni kitovu juu ya mustakabali wa kanda
port ya miji ni muhimu kwa maendeleo ya kiuchumi ya bandari kusini mwa asia ikiwa ni pamoja na kaskazini india bhutan nepal na sehemu ya kusini mwa china
sanduku la agano kwa kiebrania r n habb r t kisasa aron habrit au ushuhuda ni sanduku lililozungumziwa katika kitabu cha kutoka 
kadiri yake lilikuwa na mbao mbili za mawe zilizoandikwa amri ambazo musa alipewa na mungu kama masharti makuu ya agano kati yake na israeli
inawezekana vilikuwemo pia fimbo la haruni na mana kidogo ingawa waf inasema wakati wa solomoni hivyo havikuwemo
chuo kikuu cha bordeaux universit bordeaux bordeaux i ni chuo maarufu nchini ufaransa kilichopo kwenye mji wa bordeaux
hande yener amezaliwa kama makbule hande zyener mnamo tar
 januari mjini istanbul ni mwimbaji wa muziki wa pop mtunzi wa nyimbo na mtayarishaji wa rekodi za muziki kutoka nchi uturuki
kristine sutherland amezaliwa na jina la kristine young mnamo tar
 aprili huko mjini boise idaho ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini marekani
anafahamika zaidi kwa kucheze uhusika akiwa kama mama mzazi wa buffy summers alicheza kwa jina la joyce summers kwenye mfululizo wa televisheni wa buffy the vampire slayer
alizaliwa na jina la kristine young na akabadilisha jina lake kwa vile mara kwa mara alikuwa anachanganywa jina lake na mwigizaji mwingine mwenye jina sawa na lake
alisoma elimu yake ya juu huko mjini lexington kentucky ambapo alijisomea masuala ya ugizaji tates creek drama
baada ya kuhitimu akajiunga katika chuo kikuu cha kentucky
kristine sutherland hana uhusiano wowote ule na donald sutherland au mtoto wake kiefer sutherland
uhusika wake wa kwanza kwa sutherland ulikuwa katika filamu ya honey shrunk the kids ya mwaka wa ambamo alicheza kama mae thompson
mwaka wa alisailiwa na uhusika wa joyce summers kwenye mfululizo wa tv wa buffy the vampire slayer kupitia televisheni ya the wb television network
mtunzi wa tamthilia hiyo joss whedon baadaye alitoa sababu zilizomfanya amchague sutherland kwa uhusika huo kwamba kiukweli alitoka na kijasho chembamba cha kuonesha dalili za kuwa na uwezo wa kucheza uhusika huo
vilevile kwa kuwa na imani ya kwamba anafanana na mwigizaji sarah michelle gellar ambaye alicheza kama binti yake katika tamthilia hiyo
ameonekana kama muhusika wa kawaida kwenye kipindi hicho katika misimu mitano ya kwanza kabla ya kuondoka na akarudi tena katika misimu mitatu zaidi katika msimu wa na na akiwa kama mgeni mwalikwa
mwezi wa aprili alipata uhusika wa ugeni kwenye mfululizo wa new amsterdam akiwa kama mke wa john amsterdam katika kisa cha reclassified
baada ya kuondoka katika buffy the vampire slayer mnamo sutherland ameamua kujiunga na kozi ya masuala ya upigaji picha katika chuo cha santa monica college na baadaye kachukua miezi ya makazi mapumziko huko nchini italia akiwa na mume wake na binti yake
alipendezewa na sanaa ya upigaji picha kitu ambacho kimemfanya afungue studio yake mwenyewe
sutherland ameolea na mwigizaji john pankow ambaye kwa sasa anacheza kama merc lapidus kwenye kipindi cha episodes
phiona mutesi ni mchezaji wa sataranji chesi kutoka nchini uganda
hakuna uhakika alizaliwa tarehe gani lakini imekadiriwa kuwa mwaka 
phioni ni binti aliyelelewa mjini kampala katika mtaa wa vibanda wa katwe
alipokuwa na umri wa miaka babake aliaga dunia kutokana na ugonjwa wa ukimwi na muda chache baadaye na dadake alifariki dunia
alipofikia umri wa miaka alipaswa kuondoka shuleni kwa sababu mamake hakuweza tena kulipa karo yake
wakati ule alimsindikiza kakaye kwenda kituo kimoja cha kikristo kilichotoa huduma za michezo pamoja na kuwalisha watoto maskini
programu mojawapo ilikuwa kundi la sataranji na phiona asiyeshiriki katika michezo ya uwanjani alichungulia hapa mchezo uliokuwa mpya kwake
katika muda mfupi alijifunza sataranji na kuonekana mchezaji bora
mwaka alipelekwa juba sudani kama mwakilishi wa uganda katika mashindano ya sataranji ya vijana wa afrika
alishiriki mara ya kwanza katika olimpiki ya sataranji huko urusi alipokuwa mchezaji mdogo kabisa kiumri
mwezi wa septemba alisafiri istanbul kama mjumbe wa timu ya uganda akashiriki tena katika olimpiki ya sataranji akaonekana kama mmoja wa wachezaji vijana bora duniani
mwaka kitabu kilitolewa juu ya maisha ya phiona chenye jina la the queen of katwe story of life chess and one extraordinary girl s dream of becoming grandmaster na mwandishi mwamerika tim crothers
laozi kwa kichina l o zi pia laotse lao tse au lao tzu ni mmoja wa wanafalsafa mashuhuri wa china aliyeishi katika karne ya kk
anajulikana hasa kutokana na kitabu cha tao te jing kinachotajwa kama kazi yake
anatazamwa kama mwanzilishi na mwalimu mkuu wa utao ambao ni fundisho linalopatikana kama falsafa na pia kama dini
katika matawi ya kidini ya utao anatazamwa kama mungu mmojawapo
hali halisi hakuna habari za kihistoria zenye uhakika juu ya laozi lakini kuna masimulizi mengi juu yake
marejeo ya kwanza yapo katika maandiko ya mwanahistoria sima qian aliyeishi mnamo kk na aliyekusanya hadithi tofautitofauti juu ya maisha ya laozi
kutokana na tofauti za hadithi hizo sima qian mwenyewe alisema hakuwa na uhakika kama laozi aliishi kweli
kuna wataalamu wanaodai ya kwamba ni habari za walimu mbalimbali zilizounganishwa kwa jina la laozi
ushahidi wa kale wa kitabu chake tao te jing unapatikana kwenye bao za mwanzi za karne ya kk
kwa hiyo mafundisho ambayo baadaye yalijulikana chini ya jina la laozi yamethibitishwa kwa zamani ile
sehemu muhimu ya mafundisho hayo ni wito wa kutambua tao ambayo ni kanuni au utaratibu wa msingi wa ulimwengu wote pia chanzo cha kila kitu utao unalenga maisha yanayolingana na kanuni hii ya tao
hadithi juu ya maisha ya laozi iliyosimuliwa mara nyingi katika karne zilizofuata ni hii laozi alizaliwa katika wilaya ya ku k xi n ya dola la chu katika jimbo la henan ya leo
jina lake likawa li er sikio aliitwa mara nyingi boyang au pia lao dan mzee sikio refu
alifanya kazi ya mwandishi katika maktaba ya kumbukumbu ya nasaba ya zhou
alipoona hali ya milki kushuka chini na fujo kuenea aliondoka kwa kupanda nyati maji
alipofika kwenye mipaka ya magharibi ya milki alipawa kuvuka milima na hapa mlinzi wa mpaka alimkaribisha kukaa kwake akamwomba kuandika hekima yake
baadaye aliendelea kuelekea magharibi akapotea asipatikane tena
masimulizi ya baadaye yalisisitiza ya kwamba aliendelea kufundisha nje ya china bila kutambuliwa
baada ya kufika kwa wahubiri wa ubuddha nchini china ya kuwa ni laozi aliyekuwa ama mwalimu wa buddha au hata buddha mwenyewe
leo hii mazingira ya kituo cha mpakani ni mahali muhimu kwa wafuasi wa utao kuna mahekalu mbalimbali yanayotembelewa na wahiji wengi
katika masimulizi hayo laozi alioa akawa na mwana aliyeitwa zong na kuwa mwanajeshi
wachina wengi wanaamini ya kwamba wako wa ukoo wa huyu zong na hivyo ukoo wa laozi mwenyewe
wakati wa karne ya bk chini ya utawala wa nasaba ya han wafuasi wa utao walianza kujumuika katika shirika zilizosambaza mafundisho ya tao te jing na kumbukumbu ya laozi
sehemu ya shirika hizi zilifundisha utao wa kidini yaani mbinu mbalimbali kuelekea maisha yaliyokamilika kulingana na fundisho la tao
mwanzoni laozi alihubiriwa kama nabii au mtume aliyeleta mwanga wa elimu ya tao kwa binadamu
baadaye heshima aliyopewa ilimpandisha mbinguni kama mungu kati ya miungu iliyoabudiwa
wengine walimwona kama tao yenyewe kwa maumbile ya kibinadamu
laozi kama mungu alifundishwa kuwa na makao kati ya nyota za fungunyota ya ursus maior kwenye kitovu cha ulimwengu
kutoka huko anashuka na kupanda juu tena kama msuluhishi kati ya dunia na mbinguni
anaweza kutumia umbo lolote ama kubwa sana au dogo kabisa
anaunganisha ndani yake vinyume vyote jinsi inavyoonyeshwa katika alama ya yin yang
katika historia ya china kuna mifano mingi ya kwamba watu muhimu walimrejea laozi wakiamua kutohudumia watawala na kuepukana na nafasi za heshima na utajiri
wataalamu wa nadharia ya siasa waliomrejea laozi walikaza uvumilivu katika nafasi ya uongozi na upole katika shughuli za kuendesha serikali
watetezi wa uhuru wa mawazo walimtaja mara nyingi laozi kama mtangulizi wao
waanakisti kama peter kropotkin walimwona laozi kama mtangulizi wa mafundisho yao pia
hata hivyo wataalamu wengi wanaoamini ya kwamba masimulizi juu yake yametungwa karne nyingi baadaye pamoja na kuwa na mashaka kama kweli mtu huyu aliishi hali halisi wanasita kukubali nukuu hizi
kazi ya nukuu zinazopatikana katika jina lake ni kama zifuatazo mwanzi ni jina la spishi nyingi za manyasi makubwa yanayoweza kuonekana kama miti
mianzi hupatikana kiasili katika afrika amerika na asia lakini inastawi pia ikipandwa ulaya
inaweza kukua zaidi ya mita kila siku lakini kwa kawaida ni sentimita kwa siku
shina la mianzi huwa na umbo la bomba na unene wake ni hadi sentimita 
kila kifundo kina chipukizi na machipukizi yanaweza kuendelea kuota matawi
mashina hutumika pia kwa mabomba ya maji katika nyumba na kilimo
wakati ni changa na laini yaani kabla ya kuwa ubao mwanzi unafaa kama chakula baada ya kupikwa
katika utamaduni wa china ya kale vipande vya mianzi vilitumiwa kama bao za kuandika matini
sima qian kichina alikuwa mtaalamu wa historia wakati wa nasaba ya han chini ya kaisari wu
alizaliwa mjinixia yang katika jimbo la leo la shaanxi
anatazamiwa kama baba wa historia ya china kwa sababu aliandika historia ya kwanza ya taifa lake alipojumlisha miaka kuanzia kaisari wa manjano hadi kaisari wu wa nasaba ya han
kitabu hiki kimekuwa msingi kwa wanahistoria wote wa china waliomfuata hadi leo
coritiba foot ball club ni klabu ya kandanda yenye makao yake katika mji mkuu wa curitiba nchini brazil
hakuna sultani mwingine aliyekaa muda mrefu kama yeye
watu wa magharibi walimwita suleimani mwadhimu katika dunia ya kiislamu alijulikana kama suleimani kanuni kutokana na muundo wa sheria alizorekebisha na kuunda
wakati wa karne ya suleimani alikuwa mtawala mashuhuri aliyeongoza milki yake hadi kufikia kwenye kilele cha uwezo na uenezaji wake
suleimani mwenyewe aliongoza jeshi lake kuteka maboma ya wakristo kama belgrad rhodos na sehemu kubwa ya hungaria hadi vienna alipopaswa kurudi nyuma
vilevile aliteka sehemu kubwa za mashariki ya kati pamoja na uajemi ya magharibi katika vita zake dhidi ya watawala wasafawi
afrika ya kaskazini aliweka chini ya utawala wake hadi algeria
jeshi la maji la waosmani lilitawala mediteranea bahari ya shamu na ghuba ya uajemi
katika bahari hindi waosmani walipagana na wareno na kutuma wanmajeshi hadi aceh katika indonesia
vrahovice ni kijiji katika mkoa olomouc wa jamhuri ya czech karibu prost jov
werda ni kijiji katika wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
kijiji kipo karibu na mpaka wa nchi ya afrika kusini
 oktoba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 agosti ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 julai ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
februari ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
januari ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
william darrell billy mays jr
 julai juni ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 februari ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 mei ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
wambugu ni kabila linalopatikana usambaani ambalo asili yake manyara au magugu
kabila linapatikana maeneo ya lushoto vijijini ambako wanaishi katika makundi katikati ya jamii ya wasambaa
idadi ya wambugu ni asilimia ndogo tu ya wasambaa wa lushoto
kutokana na uchache wao lugha yao imekua inaingiliana sana na kipare japo inaonekana lugha yao ni ngumu sana na wenyeji wa lushoto wanashindwa kuijua haraka
maeneo wanakopatikana kwa wingi ni kwemakame mazumbai kinko na kidogo hupatikana magamba
conrad stafford bain februari januari alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini canada marekani
harold rowe hal holbrook jr
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 februari ni mwimbaji mwigizaji rapa mwanamitindo mtangazaji wa televisheni dj na mratibu kutoka nchini korea ya kusini
molepolole ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
maun ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
mogoditshane ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
serowe ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
kanye ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
mochudi ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
mahalapye ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
palapye ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
tlokweng ni kijiji katika south east wilaya ya south east huko nchini botswana
ramotswa ni kijiji katika south east wilaya ya south east huko nchini botswana
letlhakane ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
thamaga ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
tonota ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
moshupa ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
bobonong ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
tutume ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
mmopane ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
gabane ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
ghanzi ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
mmadinare ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
shoshong ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
kopong ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
kasane ni kijiji katika chobe wilaya ya north west huko nchini botswana
tsabong ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
metsimotlhabe ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
gumare ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
tati siding ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
otse ni kijiji katika south east wilaya ya south east huko nchini botswana
molapowabojang ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
letlhakeng ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng nchini botswana
idadi ya wakazi wa kijiji ilikuwa kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 
lerala ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
mmankgodi ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
nata ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
shakawe ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
tsienyane rakops ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
good hope ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
sefophe ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
kang ni kijiji katika kgalagadi north wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
maitengwe ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
oodi ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
bokaa ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
masunga ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
kumakwane ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
gweta ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
borolong ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
mmathethe ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
mathangwane ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
chadibe ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
lentsweletau ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
lotlhakane ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
hukuntsi ni kijiji katika kgalagadi north wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
sefhare ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
maunatlala ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
ramokgonami ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
tsetsebjwe ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
ramotswa station taung ni kijiji katika south east wilaya ya south east huko nchini botswana
kazungula ni kijiji katika chobe wilaya ya north west huko nchini botswana
sojwe ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
rasesa ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
mopipi ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
pitsane siding ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
charles hill ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
mandunyane ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
moiyabana ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
morwa ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
manyana ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
nkange ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
dukwi ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
shashe mooke ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
lecheng ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
digawana ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
sebina ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
serule ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
modipane ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
shashe semotswane ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
tumasera ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
etsha ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
lesenepole matolwane ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
radisele ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
mookane ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
chadibe ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
khakhea ni kijiji katika ngwaketse west wilaya ya southern huko nchini botswana
matshelagabedi ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
mmashoro ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
sehithwa ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
takatokwane ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
sese ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
mogorosi ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
seronga ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
mathathane ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
machaneng ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
mokobeng ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
paje ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
borotsi ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
salajwe ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
senete ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
thabala ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
ranaka ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
malolwane ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
mogobane ni kijiji katika south east wilaya ya south east huko nchini botswana
molalatau ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
tsamaya ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
mabutsane ni kijiji katika ngwaketse west wilaya ya southern huko nchini botswana
matsiloje ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
etsha ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
artisia ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
ntlhantlhe ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
marapong ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
sepopa ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
tshesebe ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
mabule ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
mabeleapudi ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
ratholo ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
mmathubudukwane ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
kalamare ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
matebeleng ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
nswazwi ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
nshakashokwe ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
kobojango ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
ditshegwane ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
khudumelapye ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
tobane ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
nokaneng ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
maokane ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
kauxwhi ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
kudumatse ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
mosolotshane ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
tsao ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
ncojane ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
lehututu ni kijiji katika kgalagadi north wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
pitshane molopo ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
zwenshambe ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
mogapi ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
mokubilo ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
majwaneng ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
tsootsha ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
pandamatenga ni kijiji katika chobe wilaya ya north west huko nchini botswana
pilane station ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
mosu ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
mapoka ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
mosetse ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
otse ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
mohembo west ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
kgagodi ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
makopong ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
moroka ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
xhumo ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
makalamabedi ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
marobela ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
dekar ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
moletemane ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
themashanga ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
lotlhakane west ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
tshimoyapula ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
makwate ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
selokolela ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
mokoboxane ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
nxamasere ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
nlakhwane ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
goshwe ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
lorolwana ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
xakao ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
ramokgwebana ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
topisi ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
mabesekwa ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
mogapinyana ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
moshaneng ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
malatswai ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
sesung ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
sikwane ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
motlhabaneng ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
matlapana ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
magotlhwane ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
dimajwe ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
kgomokasitwa ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
lokgwabe ni kijiji katika kgalagadi north wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
motokwe ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
gojwane ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
gootau ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
moshopha ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
zoroga ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
rakhuna ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
gakutlo ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
ditladi ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
motopi ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
senyawe ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
ramatlabama ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
maape ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
matsitama ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
kodibeleng ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
siviya ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
natale ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
semolale ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
pilikwe ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
seolwane ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
new xade ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
makobo ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
kareng ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
makaleng ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
kedia ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
palla road dinokwe ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
kokotsha ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
botlhapatlou ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
jackalas no ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
moshaweng ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
mosojane ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
khwee ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
sekoma ni kijiji katika ngwaketse west wilaya ya southern huko nchini botswana
lekgolobotlo ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
lorwana ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
changate ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
seleka ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
mafongo hobona ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
malwelwe ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
tamasane ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
matobo ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
mmatshumo ni kijiji katika boteti wilaya ya central huko nchini botswana
middlepits ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
shashe bridge ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
jackalas ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
maboane ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
kaudwane ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
dibete station ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
pitseng ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
tshokwe ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
gasita ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
segwagwa ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
dutlwe ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
boatlaname ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
sehunou ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
malaka ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
mmaphashalala ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
bray ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
mbalambi ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
kutamogree ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
shorobe ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
tshane ni kijiji katika kgalagadi north wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
mhalapitsa ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
mokatako ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
makuta ni kijiji katika tutume wilaya ya central huko nchini botswana
makalamabedi ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
matlhakola ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
phepheng draaihoek ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
damochojena ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
keng ni kijiji katika ngwaketse west wilaya ya southern huko nchini botswana
ngarange ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
shakwe ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
mulambakwena ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
etsha ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
mokhomba ni kijiji katika ngwaketse wilaya ya southern huko nchini botswana
motshegaletau ni kijiji katika serowe palapye wilaya ya central huko nchini botswana
lepokole ni kijiji katika bobonong wilaya ya central huko nchini botswana
hebron ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
sekakangwe ni kijiji katika north east wilaya ya north east huko nchini botswana
mantshwabisi ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
beetsha ni kijiji katika ngamiland west wilaya ya north west huko nchini botswana
mmanoko ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
kokong ni kijiji katika ngwaketse west wilaya ya southern huko nchini botswana
shadishadi ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
oliphants drift ni kijiji katika kgatleng wilaya ya kgatleng huko nchini botswana
ngware ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
omaweneno ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
toteng ni kijiji katika ngamiland east wilaya ya north west huko nchini botswana
khuis ni kijiji katika kgalagadi south wilaya ya kgalagadi huko nchini botswana
sorilatholo ni kijiji katika kweneng west wilaya ya kweneng huko nchini botswana
metlobo ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
karakobis ni kijiji katika ghanzi wilaya ya ghanzi huko nchini botswana
kubung ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
gathwane ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
sekhutlane ni kijiji katika barolong wilaya ya southern huko nchini botswana
tloaneng ni kijiji katika kweneng east wilaya ya kweneng huko nchini botswana
moralane ni kijiji katika mahalapye wilaya ya central huko nchini botswana
wilaya ya kishapu ni wilaya moja ya mkoa wa shinyanga
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
mondo ni jina la kata ya wilaya ya chemba katika mkoa wa dodoma tanzania
baadhi ya vijiji vya kata ya mondo vyenye shule ya msingi ni mondo yenyewe araa pongai na mlongia
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya mondo ni warangi
kasanga ni mji mdogo kwenye wilaya ya kalambo upande wa kusini magharibi wa tanzania mwambaoni kwa ziwa tanganyika
ilikuwa na jina la kihistoria la bismarckburg wakati wa ukoloni wa kijerumani
as asia af afrika na amerika ya kaskazini sa amerika ya kusini a antaktika eu ulaya na au australia na nchi za pasifiki
kata ya kasanga kwa mujibu wa sensa ya watu na makazi ya mwaka inajumla ya watu ikiwa na vijiji saba ambavyo ni samazi watu kipanga watu kipwa watu kapare watu kilewani watu muzi watu na kijiji cha kasanga chenye watu 
kasanga iko umbali kilomita kutoka makao makuu ya wilaya ya kalambo ambayo yanajengwa katika mji mdogo wa matai kuna mpango wa kuunganisha mkoa wa rukwa tanzania na jamhuri ya kidemokrasia ya kongo na hivyo serikali ya tanzania inajenga barabara ya lami kuelekea kasanga na kuna mpango pia wa kupanua bandari ya kasanga ili kuwezesha meli kubwa kuweza kufanya safari zake kati ya drc na tanzania
mpango huo unaikuza kasanga katika nyanja za ukuaji kimji na kuboresha biashara ya samaki ambayo ndiyo biashara kubwa kwa uchumi wa kasanga na maeneo ya jirani ya vijiji vya muzi kawala na kapozwa
kasanga pia inakuwa ni mlango kukuza utalii kwa bismarck na maporomoko ya kalambo yaliyoko kapozwa kisumba umbali wa kilomita kwa barabara kutoka kasanga
maporomoko ya kalambo yamekuwa maarufu sana kwa upande wa zambia na hivi sasa kuna mpango thabiti kuyafanya yafikike na kutangazwa kwa upande wa tanzania
kwa hivi sasa kasanga kumejengwa soko la samaki ambalo kwa lugha ya waligharimia ujenzi huo linaitwa soko la kimataifa la samaki kasanga
kuna mpango wa kufunga vyumba baridi vya kuhifadhia samaki
kasanga na muzi vijiji vilivyo jirani vitanufaika sana na mpango wa kuunganisha drc na tanzania kwa njia ya bandari na mizigo mingi itapita njia hii
uchumi wa eneo hili utakuwa kwa kasi kutokana na kufunguka kwa biashara kati ya nchi hizi mbili
wakati wa koloni ya afrika ya mashariki ya kijerumani kasanga iliitwa bismarcksburg kwa heshima ya chansela mjerumani otto von bismarck
 bismarckburg ilipandishwa cheo kuwa makao makuu ya mkoa wa wa koloni ikawa mji mkuu wa mkoa mkubwa wa pili katika afrika ya mashariki ya kijerumani iliyojumlisha maeneo ya ufipa ukonongo ugala na uwende
baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia jina la kijerumani lilibadilishwa na waingereza kuwa kasanga
kuna mipango ya kuboresha bandari ya kasanga na kuiunganisha na barabara ya lami
ludwig josef johann wittgenstein tamka lud vig yosef vit gen stain aprili aprili alikuwa mwanafalsa kutoka nchini austria aliyeishi sehemu kubwa nchini uingereza
kazi yake ilikuwa hasa kuhusu mantiki ya lugha na hisabati
huhesabiwa kati ya wanafalsafa muhimu zaidi wa karne ya 
hadi kifo chake alitoa vitabu viwili tu kimoja juu kilichoitwa tractatus logico philosophicus na kingine kamusi kwa shule za msingi
kabla ya kifo chake aliandaa kitabu cha uchunguzi wa falsafa philosophische untersuchungen kilichotolewa baada ya kuaga kwake dunia
wittgenstein alikuwa mtoto wa wazazi wajerumani wenye asili ya kiyahudi waliobatizwa kuwa waprotestant wakahamia austria ambako baba aliendelea kuwa na viwanda vya chuma na feleji
menyewe alisoma uhandisi huko berlin akawa mhandisi mwaka akaendelea na masomo huko manchester uingereza alipojaribu kutengeneza injini kwa eropleni akafaulu kubuni parapela ya ndege
hapo manchester alivutwa na maswala ya hisabati na kwa njia hii alijishughulisha na falsafa
akakutana na mwanafalsafa bertrand russel akaanza kujadiliana somo hili naye
russel aliyekuwa mwanafalsafa mashuhuri wa uingereza alitambua kipaji chake akawa rafiki yake
 baba yake wittgenstein aliaga dunia na urithi ulimfanya mtu tajiri
alienda norwei alipokaa miezi kadhaa na kuandika juu ya falsafa yake
 alirudi austria mwanzoni wa vita kuu ya kwanza ya dunia akajitolea kuwa mwanajeshi
muda wote aliendelea kuandika kitabu chake cha kwanza cha tractatus kilichokamilishwa 
aliporudi italia kwenye miezi ya mwisho wa vita alikamatwa na waitalia akawa mfungwa wa vita
kwa msaada wa marafiki waingereza aliweza kuendelea kumaliza kitabu chake ufungoni
aliwahi kuwa kijana aliyeachana na dini lakini wakati wa mapigano alipata kusoma kitabu cha leo tolstoi akawa mkristo tena
akiwa mwalimu alitunga kamusi kwa shule za msingi
hakufaulu vema kama mwalimu na aliacha kazi hii akajiunga na monasteri ya watawa kama msaidizi wa bustani akajipima kama angejiunga na watawa wenyewe lakini alishauriwa si njia yake
dada alimwomba amsaidie kutunga nyumba yake mpya na kwa mwaka mmoja wittgenstein alijishughulisha na kazi ya usanifu
 alikaribishwa na marafki kurudi uingereza akapokelewa cambridge alipokabishi tractatus kama tasnifu ya udaktari wa falsafa akaendelea kufundisha falsafa
 alikuwa profesa wa falsafa kwenye chuo kikuu cha cambridge akaendelea na kazi hii hadi 
wakati ule alichukua uraia wa uingereza kwa sababu na ujerumani mwaka kisheria wittgenstein alikuwa mjerumani lakini kama mjerumani alitangaziwa kuwa myahudi kwa sababu wazazi wake waliwahi kuzaliwa katika familia za kiyahudi na wayahudi walibaguliwa vibaya huko ujerumani
wakati wa vita kuu ya pili ya dunia wittgenstein alijitolea tena kwa huduma ya umma akawa mfanyakazi msaidizi hospitalini mjini newcastle upon tyne
 aliacha na nafasi yake ya profesa kwa sababu alitaka kuandika tu akaandaa kitabu chake cha uchunguzi wa falsafa
 kansa ikatambuliwa kwake akajitahidi kumaliza kitabu
ni jina la kata ya wilaya ya mpwapwa katika mkoa wa dodoma tanzania
kata hii ya matomondo ina vijiji vitano ambavyo ni mbori ambapo ndiyo makao makuu ya kata ya matomondo tambi ambapo kuna sekondari ya kata inayoitwayo matomondo secondary mlembule mwenzele na nana inasemekana kuwa asili ya jina la matomondo lilitokana na mnyama aliyekuwa akiishi katika moja ya mto unao patikana maeneo yaliyo katika kata hiyo
mnyama huyo aliitwa itomondo kwa kiswahili ni kiboko
ni jina la kata ya wilaya ya mpwapwa katika mkoa wa dodoma tanzania
chamkoroma ni jina la kata ya wilaya ya kongwa katika mkoa wa dodoma tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya kongwa katika mkoa wa dodoma tanzania
wenzeji ni wakaguru na wagogo wanajishughulisha na kilimo na ufugaji
mwaka kijiji kimepata umeme wa tanesco kwa bei nafuu
mzaliwa wa kwanza kujenga nyumba ya kisasa yenye gharama ya mamilioni ni kijana mdogo wa ukoo wa ndolonjei anaitwa lazaro ndolonjei alijenga nyumba akiwa na umri wa miaka mwaka na pia ni mtu wakwanza kuweka wiring
ni jina la kata ya wilaya ya kongwa katika mkoa wa dodoma tanzania
makabila yaishiyo sagara kwa wingi ni wakaguru na wagogo
kata hii ina jumla ya vijiji sagara na b msingisa ijaka laikala
kijiji cha sagara kina madhali nzuri kiasi kina maji ya kutosha kutoka kwenye chanzo cha maji wanakijiji hawanunui maji
kuna shule ya sekondari moja na shule za msingi mbili
ilikuwa kata ya wilaya ya kigoma mjini katika mkoa wa kigoma tanzania hadi 
gungu ni jina la kata ya manisipaa ya kigoma ujiji katika mkoa wa kigoma tanzania
kagera ni jina la kata ya manisipaa ya kigoma ujiji katika mkoa wa kigoma tanzania
kasimbu ni jina la kata ya manisipaa ya kigoma ujiji katika mkoa wa kigoma tanzania
kasingirima ni jina la kata ya manisipaa ya kigoma ujiji katika mkoa wa kigoma tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya kigoma mjini katika mkoa wa kigoma tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya kigoma mjini katika mkoa wa kigoma tanzania
majengo ni jina la kata ya manisipaa ya kigoma ujiji katika mkoa wa kigoma tanzania
mwanga kaskazini ni jina la kata ya manisipaa ya kigoma ujiji katika mkoa wa kigoma tanzania
mwanga kusini ni jina la kata ya manisipaa ya kigoma ujiji katika mkoa wa kigoma tanzania
rubuga ni jina la kata ya manisipaa ya kigoma ujiji katika mkoa wa kigoma tanzania
rusimbi ni jina la kata ya manisipaa ya kigoma ujiji katika mkoa wa kigoma tanzania
bitale ni jina la kata ya wilaya ya kigoma vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
buhingu ni jina la kata ya wilaya ya uvinza katika mkoa wa kigoma tanzania
ilagala ni jina la kata ya wilaya ya uvinza katika mkoa wa kigoma tanzania
kagongo ni jina la kata ya wilaya ya kigoma vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
kalinzi ni jina la kata ya wilaya ya kigoma vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
kijiji cha kalinzi ambacho kimebeba makao makuu ya kata na pia tarafa ni mojawapo ya vijiji vya mda mrefu sana nchini tanzania hata kabla ya kuanzishwa kwa vijiji vya ujamaa hapa tanzania
hapa ndipo walikuwepo viongozi wa kimila waliojulikanao kama wami machifu kama vile mwami rusimbi ntare na george
wenyeji wa kata ya kalinzi ni wa kabila la waha na makabila machache sana ya kutoka sehemu mbalimbali za tanzania na nchi jirani waliopo hapo kikazi kibiashara au kwa kilimo
kata ya kalinzi ina fursa nyingi za shughuli za kimaendeleo kutokana na hali ya hewa nzuri na tamaduni nzuri za watu wa kata hiyo ambao ni wakalimu kwa watu na wawekezaji toka sehemu mbalimbali
kazi kubwa ifanyikayo na wakazi wa kata hii ni kilimo hasahasa kilimo cha chakula ambapo hulima mazao ya chakula kama vile mahindi mihogo ndizi pia hutumika kibiashara maharage njegere nyanya mboga za majani na viazi
zao kuu la biashara linalolimwa na wakazi wa kata hii na kuwaingizia pesa nyingi ni kahawa
lakini pia watu wana misitu hivyo uvunaji na utumiaji au uuzaji wa mbao japo ni kwa kiwango kidogo sana unafanyika katika hiyo kata
jiografia ya kata hii ni ya vilima na mabonde inayofanya uwepo wa hali ya ubaridi hasahasa katika msimu wa masika na maji kutiririka katika vijito vilivyopo katika mabonde
mbali na shughuli za kilimo wakazi hujishughulisha na biashara za maduka na biashara nyingine ndogondogo ambazo hufanyika sanasana katika soko kuu la kalinzi ambalo ni mojawapo ya masoko makubwa mkoani kigoma
kwa kiasi kidogo sana wakazi wa kalinzi hujishughulisha na ufugaji wa ng ombe mbuzi kondoo na kuku
usafirishaji wa bidhaa hufanyika kupitia barabara kuu ya ram ipitayo kalinzi toka kigoma mjini kuelekea manyovu hivyo kufanya usafirishaji wa watu na bidhaa zingine za kilimo kuwa rahisi
pia kuna mahakama ya mwanzo iliyopo katika kijiji cha kalinzi
pia katika kijiji cha matiazo ndipo ilipo mashine kubwa ya kukoboa kahawa na hupata wateja mbalimbali kutoka sehemu mbalimbali za mkoa wa kigoma wajao kukoboa kahawa zao
kalya ni jina la kata ya wilaya ya uvinza katika mkoa wa kigoma tanzania
kandaga ni jina la kata ya wilaya ya uvinza katika mkoa wa kigoma tanzania
mahembe ni jina la kata ya wilaya ya kigoma vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
mganza ni jina la kata ya wilaya ya uvinza katika mkoa wa kigoma tanzania
mkigo ni jina la kata ya wilaya ya kigoma vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
mungonya ni jina la kata ya wilaya ya kigoma vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
mtego wa noti ni jina la kata ya wilaya ya uvinza katika mkoa wa kigoma tanzania
mwamgongo ni jina la kata ya wilaya ya kigoma vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
mwandiga ni jina la kata ya wilaya ya kigoma vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
nguruka ni jina la kata ya wilaya ya uvinza katika mkoa wa kigoma tanzania
bumera ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
sigunga ni jina la kata ya wilaya ya uvinza katika mkoa wa kigoma tanzania
sunuka ni jina la kata ya wilaya ya uvinza katika mkoa wa kigoma tanzania
uvinza ni jina la kata ya wilaya ya uvinza katika mkoa wa kigoma tanzania
wilaya hiyo mpya ilianzishwa rasmi mnamo machi ikiwa na makao makuu lugufu
wilaya ya bariadi ni wilaya mojawapo ya mkoa wa simiyu
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa misimbo ya posta ya wilaya hii inaanza kwa xx
ni jina la kata ya wilaya ya kibondo katika mkoa wa kigoma tanzania
busagara ni jina la kata ya wilaya ya kibondo katika mkoa wa kigoma tanzania
kata ina vijiji kama vile kifura kigendeka kasaka na nyaruyoba
baada ya uhuru wakazi walitakiwa kuishi katika vijiji vya ujamaa ndipo walipoanzisha kijiji cha kasanda ambacho kwa sasa kinajulikana kama kifura eneo ambao lililokuwa kijiji cha zamani cha busagara kwa sasa ni mashamba
wakazi wa busagara ni wakulima hasa wa mazao ya chakula kama vile mahindi mihogo maharage ya njano mtama karanga magimbi n
k kilimo kinafanyika katika mashamba ya kunk ubha mrutunhu busagara mkugwa kihivfu nyensato n
kata ina shule za sekondari mbili za moyowosi na busagara
gwanumpu ni jina la kata ya wilaya ya kakonko katika mkoa wa kigoma tanzania
itaba ni jina la kata ya wilaya ya kibondo katika mkoa wa kigoma tanzania
kakonko ni jina la makao makuu ya wilaya ya kakonko katika mkoa wa kigoma tanzania
wilaya hiyo mpya ilianzishwa rasmi mnamo machi 
kasanda ni jina la kata ya wilaya ya kakonko katika mkoa wa kigoma tanzania
kasuga ni jina la kata ya wilaya ya kakonko katika mkoa wa kigoma tanzania
kitahana ni jina la kata ya wilaya ya kibondo katika mkoa wa kigoma tanzania
kizazi ni jina la kata ya wilaya ya kibondo katika mkoa wa kigoma tanzania
kumsenga ni jina la kata ya wilaya ya kibondo katika mkoa wa kigoma tanzania
misezero ni jina la kata ya wilaya ya kibondo katika mkoa wa kigoma tanzania
mugunzu ni jina la kata ya wilaya ya kakonko katika mkoa wa kigoma tanzania
muhange ni jina la kata ya wilaya ya kakonko katika mkoa wa kigoma tanzania
murungu ni jina la kata ya wilaya ya kibondo katika mkoa wa kigoma tanzania
nyabibuye ni jina la kata ya wilaya ya kakonko katika mkoa wa kigoma tanzania
nyamtukuza ni jina la kata ya wilaya ya kakonko katika mkoa wa kigoma tanzania
rugenge ni jina la kata ya wilaya ya kakonko katika mkoa wa kigoma tanzania
rugongwe ni jina la kata ya wilaya ya kibondo katika mkoa wa kigoma tanzania
buhigwe ni jina la makao makuu ya wilaya ya buhigwe katika mkoa wa kigoma tanzania
wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa kata ilikuwa na wakazi wapatao waishio humo
buhoro ni jina la kata ya wilaya ya kasulu vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
heru ushingo ni jina la kata ya wilaya ya kasulu vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
janda ni jina la kata ya wilaya ya buhigwe katika mkoa wa kigoma tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya kasulu katika mkoa wa kigoma tanzania
kajana ni jina la kata ya wilaya ya buhigwe katika mkoa wa kigoma tanzania
kigondo ni jina la kata ya wilaya ya kasulu mjini katika mkoa wa kigoma tanzania
kilelema ni jina la kata ya wilaya ya buhigwe katika mkoa wa kigoma tanzania
kitagata ni jina la kata ya wilaya ya kasulu vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
kitanga ni jina la kata ya wilaya ya kasulu vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
kwaga ni jina la kata ya wilaya ya kasulu vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
msambara ni jina la kata ya wilaya ya kasulu mjini katika mkoa wa kigoma tanzania
kata ya msambara inaundwa na vijiji viwili vya msambara na kabanga
kata hii iko kaskazini mashariki mwa mji wa kasulu ambao ndiyo makao makuu ya wilaya ya kasulu
vijiji vya kata hii vilianzishwa wakati operesheni kijiji ya mwaka 
mto huu unapeleka maji yake katika mto kashenyi na hatimaye mto ruchugi
vijiji hivi vinazungukwa na milima upande wa magharibi mlima mgunga na kaskazini mashariki kuna mlima chanza
vijiji vinavyopakana na kata hii ni buhoro mwanga na shunga upande wa kaskazini kanazi na mubondo upande wa mashariki mji wa kasulu kijiji cha kidyama na ruhita upande wa kusini na mganza na karunga upande wa magharibi
uoto wa asili wa eneo hili ni wa kitropiki ambao una majani marefu misitu ya miombo na mvua za wastani kwa mwaka
majira ya mvua katika eneo hili ni kuanzia mwezi wa oktoba hadi mwezi aprili
aidha hali ya hewa ya kata hii ni vipindi vya joto kuanzia mwezi wa julai katikati hadi mwezi januari kuanzia mwezi februari hadi juni julai katikati kunakuwa na baridi
kwa kawaida joto huanzia nyuzi sentigredi wakati wa baridi hadi nyuzi wakati wa joto
wakazi wa kata hii hujishughulisha na kilimo cha mazao ya chakula kama vile mahindi maharage kunde mbaazi mhogo viazi vitamu na viazi mviringo magimbi n
pia wenyeji wa kata hii hufuga wanyama kama ng ombe mbuzi kondoo nguruwe kwa kiasi kidogo mbwa paka kuku bata na sungura
kwa upande wa kilimo cha mazao ya chakula shughuli hizi hufanyika katika mabonde ya mito ruchugi kashenyi nyakai na mto kabanga kwa njia ya umwagiliaji wakati wa kiangazi hali kilimo cha kutegemea mvua hufanyika katika maeneo yaliyo katika mabonde ya mito mahali ambapo mito haipiti wakati wa mafuriko na katika maeneo yaliyo katika miinuko ya milima
kata hii ina na misheni mbili moja ya katholiki iliyoko kabanga na nyingine ya pentekoste iliyoko msambara misheni hizi zilianzisha makanisa ya madhehebu hizo shule za msingi na zahanati
kwa upande wa misheni ya kabanga ilianzisha karakana ya ufundi mitambo mechanics useremala na stadi zingine mbalimbali za kazi
kwa upande wa misheni ya msambara chuo cha mafunzo ya stadi za kazi kilianzishwa miaka ya 
hata hivyo katika miaka ya mwisho ya na miaka ya mwanzoni ya madhehebu nyingine zaidi zimeingia katika kata hii madhehebu hizo ni assemblies of god anglican baptist seventh day adventist na evangelical assemblies of god hivyo kuwapa wakazi wa kata hii uwanja mkubwa wa kuchagua wapi wakafanyie ibada zao
kwa upande wa misheni ya msambara iliyoanzishwa mwaka chini ya wamishonari wa sweden ilianzisha pia shule ya msingi msambara
kata hii ilianza na shule mbili za msingi shule ya msingi msambara na shule msingi kabanga
pia kuna chuo cha wauguzi katika hospitali ya misheni kabanga ambacho pia kiko chini ya misheni hii
huduma zingine zinazopatikana kwenye kata hii ni pamoja na chuo cha ualimu kabanga shule ya sekondari mka ambayo ni ya kata ya msambara
sayansi ni maarifa yanayopatikana kwa kufanya vitendo kutazama na kujaribu kweli zilizo bainishwa pasi kuthibitishwa
viongozi waliowahi kuongoza kijiji cha msambara ni samweli nyamwali wakati wa kuanzishwa kijiji hadi ndg amos mutwe ndg saidi nsindagi nkanyagu na ndg yakobo ntarumanga na ndg yona mayila saidi nsindagi 
muhinda ni jina la kata ya wilaya ya buhigwe katika mkoa wa kigoma tanzania
muhunga ni jina la kata ya wilaya ya kasulu mjini katika mkoa wa kigoma tanzania
munanila ni jina la kata ya wilaya ya buhigwe katika mkoa wa kigoma tanzania
munyegera ni jina la kata ya wilaya ya buhigwe katika mkoa wa kigoma tanzania
murufiti ni jina la kata ya wilaya ya kasulu mjini katika mkoa wa kigoma tanzania
muyama ni jina la kata ya wilaya ya buhigwe katika mkoa wa kigoma tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya kasulu katika mkoa wa kigoma tanzania
muzye ni jina la kata ya wilaya ya kasulu vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
nyakitonto ni jina la kata ya wilaya ya kasulu vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
nyamidaho ni jina la kata ya wilaya ya kasulu vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
nyamnyusi ni jina la kata ya wilaya ya kasulu vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
nyamugali ni jina la kata ya wilaya ya buhigwe katika mkoa wa kigoma tanzania
ruhita ni jina la kata ya wilaya ya kasulu mjini katika mkoa wa kigoma tanzania
rungwe mpya ni jina la kata ya wilaya ya kasulu vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
rusaba ni jina la kata ya wilaya ya buhigwe katika mkoa wa kigoma tanzania
rusesa ni jina la kata ya wilaya ya kasulu vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
titye ni jina la kata ya wilaya ya kasulu vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
katantara mrere ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kelemfua mokala ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
wilaya ya hai ni wilaya moja ya mkoa wa kilimanjaro
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya hai ilihesabiwa kuwa 
keni aleni ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
keni mengeni ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kirongo samanga ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kirwa keni ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kisale masangara ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kitirima kingachi ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
mahida holili ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
makiidi ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
mamsera ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
mengwe manda ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
motamburu kitendeni ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
mrao keryo ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
nanjala reha ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
olele ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
shimbi ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
tarakea motamburu ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
ubetu kahe ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
ushiri ikuini ni jina la kata ya wilaya ya rombo katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya hai katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya hai katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya moshi vijijini katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
askofu mkuu wa mwanza tangu mwaka juda thadaeus ruwa ichi alizaliwa hapa mwaka katika kijiji cha mulo
kilema pia ni sehemu inayotukuzika kihistoria kwani mche wa kwanza wa kahawa tanzania ulioteshwa kilema
chimbuko la jina la mlima kilimanjaro pia lilianzia kilema
tulikuwa tukiuita mlima huo kilema kyaryo yaani kilima cha kupanda lakini wageni wakashindwa kutamka na kusema kilimanjaro
usafiri wake huanzia katika soko la mbuyuni kwa hiace au pikipiki
mabogini inasifika kwa kulima mpunga unaolisha asilimia kubwa ya watu wa mkoa wa kilimanjaro na mikoa jirani
ni jina la kata ya wilaya ya moshi vijijini katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
marangu magharibi ina vijiji na watu wake walio wengi ni wafanyabiashara na wengine wameajiriwa kwenye sekta za binafsi na serikali kwa ujumla
hata hivyo ni moja kati ya sehemu maarufu sana na eneo lake lina rutuba nyingi kwa kilimo kidogo cha ardhi ya hapo iliopo
ardhi ya eneo hili limerithishwa kwa mtililiko wa kifamilia mfumo wa kihamba
umaskini katika eneo hili bado umeonekana kuwa tatizo kubwa lakini linashughulikiwa ukifananisha na sehemu nyingine za mabonde ya mlima kilimanjaro
kuna mito kadhaa inayomwagikia hapa na vilevile vyanzo vya maji ya chemchem
old moshi east ni jina la kata ya wilaya ya moshi vijijini katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
old moshi west ni jina la kata ya wilaya ya moshi vijijini katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
uru kaskazini ni jina la kata ya wilaya ya moshi vijijini katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
uru mashariki ni jina la kata ya wilaya ya moshi vijijini katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
uru shimbwe ni jina la kata ya wilaya ya moshi vijijini katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
uru south mawela ni jina la kata ya wilaya ya moshi vijijini katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya moshi mijini katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya moshi mijini katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
chomvu ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
jipe ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
ndani ya kata kuna vijiji sita ambavyo ni makuyuni kambi ya simba butu kwa nyange na kivisi
diwani ya kata hii kwa mwaka hoseni aliyechukua madaraka kutoka kwa twalb kidaya
kifula ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kighare ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kirongwe ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kirya ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kwakoa ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
lang ata ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
lembeni ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
ngujini ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
shigatini ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kileo ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
bendera ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
bombo ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
bwambo ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
chome ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
hedaru ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kihurio ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kirangare ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kisiwani ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
makanya ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
unaweza kunijibu hapa au kwa email hii maore ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
mhezi ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
mpinji ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
mshewa ni jina la eneo pia jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kata ya mshewa ina vijiji vya marindi mshewa manka na goma
mshewa aliishi mchungaji martin shafuri mchungaji mwenyeji wa kwanza eneo la mbaga baada ya wamisionari wa kwanza wa kilutheri
mchungaji shafuri wakati wa kustaafu alipewa kiti kimeandikwa ikaa si uheme
karibu na nyumbani kwa mchungaji shafuri ametokea mchungaji wa pili hapo mshewa ambaye ni mchungaji elineema mwakulala mndeme ambaye alizaliwa mwaka 
alibarikiwa kuwa mchungaji septemba kanisa la marindi
mshewa lipo kanisa la mtaa kkkt usharika wa marindi shule ya msingi mshewa na ofisi ya kijiji
historia ya mshewa lipo shamba la kilimo na jengo la kahawa linalomilikiwa vuasu cooperative union
watu maarufu hapo mshewa familia ya simeon mapande familia ya mwang ombe familia ya mchungaji martin shafuri familia ya lukwaro wiljohn mwakulala familia ya sheshe familia ya timotheo mnzava familia ya mzee fundi familia ya mzee kirito familia ya mzee hoseni kaloko familia ya mapande na familia ya zuberi mpanga
msindo ni jina la kata ya wilaya ya namtumbo katika mkoa wa ruvuma tanzania
mtii ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kwa maana tofauti ya jina hili angalia hapa mwembe maana mwembe ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
myamba ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
ndungu ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
ruvu ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
suji ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
vudee ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
vuje ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
vunta ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
same mjini ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
wilaya ya bukombe ni wilaya mojawapo ya mkoa wa geita
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya ya kahama ni wilaya moja ya mkoa wa shinyanga
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
tangu mwaka wilaya hii ilimegwa kuwa wilaya za kahama mjini na vijijini
wilaya ya meatu ni wilaya mojawapo ya wilaya tano za mkoa wa simiyu
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa misimbo ya posta katika wilaya hii huanza kwa xx
karibu nusu ya wilaya ni maeneo yaliyohifadhiwa ambayo ni maeneo mengine ya km ni ardhi ya kilimo na ufugaji
eneo la meatu ni nusu yabisi yaani haipokei mvua nyingi
kiwango cha mvua kinapungua kutoka kaskazini kuelekea upande wa kusini ambako ni milimita za pekee zinazonyesha kwa mwaka ilhali sehemu za kaskazini zapokea milimita kiwango cha mvua huweza kuwa tofauti kila mwaka ambyo ni tatizo kwa ajili ya wakulima
mazao ya chakula ni hasa mahindi na mtama lakini kilimo cha mahindi huwa na matatizo ya mara kwa mara kutokana na mabaduiliko ya kiwango cha mvua
kwa hiyo kila baada ya miaka mitano kuna uhaba wa chakula
wanawake hulima mahali pengi viazi vitamu karibu na mito ya muda mahali ambako ipo
udongo hasa upande wa kusini una kiwango kikubwa mno cha magadi na hivyo hufai kwa kilimo cha muhogo ambalo ni zao linalovumulia ukame
ufugaji ni muhimu katika wilaya na wastani ya ng ombe ni kila kaya lakini kwa tofauti kati ya ng ombe na kwa kaya
watu wameanza kujenga vinu vya kuchambulia pamba kwa hiyo soko la pamba limeboreshwa hata kama mwendo huu unaweza kuleta matatizo ya chakula
meatu ni eneo lenye pamba nyingi katika mikoa ya simiyu na shinyanga
utalii ni tawi la uchumi lililoanza kuchipuka kutokana na nafasi ya kuwinda
uchimbaji wa vito umeanza hapa na pale kwa kutumia mbinu za kienyeji
februari mjini lome togo ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka nchini togo mwenye asili ya nigeria
kwa sasa anaichezea klabu mashuhuri barani ulaya ya manchester city
katika msimu wake wa kwanza alicheza mechi tisa na alifunga mabao ma wili tu
katika msimu adebayor alifunga magoli katika mechi 
baada yakumuona kua ni mchezaji mzuri nakufunga magoli mengi katika msimu huo klabu nyingi za ufaransa zilipendelea kumnunua lakini klabu ya as monaco ilitoa pesa nzuri na ndio ilimchukua mchezaji huo katika mwaka wa na katika huo msimu alifunga magoli katika mechi alizozicheza katika ligi hiyo adebayor aliisaidia klabu hiyo ya monaco kufika fainali katika ligi ya klabu bingwa barani ulaya champions league kwakufunga magoli ma wili katika mechi kumi alizozicheza lakini klabu hiyo haikuchukua kombe ilifungwa magoli na klabu ya ureno iitwayo fc porto tar januari adebayor aliweka mkataba na klabu mashuhuri duniani na barani ulaya kwa kiwango cha pesa milioni tatu paund m zilizokadiriwa adebaryor alipewa lakabu jina la baby kanu kanu mtoto kutokana na namna alivyo kimaumbile nakumfanana kanu kwa kila kitu hadi uchezaji pia na adebayor mchezaji anaependa tangu angali mdogo ni kanu mchezaji mashuhuri barani afrika na ulaya na ulimwengu
katika tar fubruari adebayor alicheza mechi yake ya kwanza katika ligi kuu ya uingereza ilikua dhidi ya klabu ya birmingham city na alifunga goli katika dakika ya katika mwaka hakuweza kushiriki na timu yake mpya ya arsenal katika ligi ya klabu bingwa barani ulaya kwani alishiriki baadhi ya mechi na klabu ya monaco na sheria ya chama cha mpira cha ulaya hakiruhusu kushiriki na timu mbili katika mashindano hayo kwa hiyo hakufaanikisha kucheza hata fainali dhidi ya timu barcelona klabu kutoka uhispania ni mashuhuri duniani pia lakini alicheza na timu hiyo pindi mashindano hayo yalipokwisha mwaka ufwatao
mechi maarufu aliyofunga goli la ufundi wa hali ya juu ilikua katika msimu wa dhidi ya timu mashuhuri nyingine duniani iitwayo manchester united ambayo alifunga goli la ushindi katika dakika za mwanzo na mechi hiyo ilichezeka katika uwanja wa manchester uitwao old trafford tunaanzia ijumatatu tar
 machi dhidi ya ac milan klabu kutoka italia mashuhuri duniani pia katika mechi hiyo ilikua ya marejeo na adebayor hakuwai funga goli la aina yoyote na timu yake hiyo ya arsenal katika mashindano hayo lakini mechi ya marejeo dhidi ya ac milan alifunga goli katika mechi hiyo iliyoisha katika uwanja unaopatikana milano uitwao san siro
tar aprili katika ligi kuu ya uingereza mechi nzuri ilikua dhidi ya manchester united mechi hiyo iliisha adebayor alifunga goli moja katika mechi hiyo katika uwanja wa old trafford
lakini mwaka huo arsenal haikuchukua kombe la aina yoyote katika msimu huyo adebayor alichaguliwa katika timu ya ligi kuu ya uingereza na pia goli la pili alilolifunga dhidi ya ya klabu maarufu uingereza ya tottenham hotspur mechi hiyo iliitwa mechi ya siku ilikua nzuri sana na goli alilolifunga liliitwa goli la msimu wa katika ligi hiyo
mwaka huo katika msimu wa kuhama hama kutokana na uchezaji wake mzuri ulionekana klabu kubwa barani ulaya zilipendelea kumnunua kwakutoa pesa nyingi ilizungumzwa klabu kama barcelona na ac milan zilitoa pesa kiwango cha milioni thalathini ili kumnunua lakini klabu yake ilikataa kumuacha mchezaji wake na mchezaji huo alikubali kubaki baada ya klabu hiyo kumzidishia mshahara na aliweka mkataba wakupokea paundi 
 za kiingereza kwa wiki moja katika mwaka huu bwana adebayor alifunga magoli matatu katika mechi moja na ilikua dhidi ya klabu blackburn rovers ya huko uingereza mechi hiyo iliisha 
adebayor namna ijulikanavyo ni mwenye asili ya nigeria angalau amezaliwa togo yeye amechagua kuchezea timu ya taifa ya togo kuliko kuichezea timu ya nigeria
yeye aliisaidia timu yake ya taifa ya togo kwenda kombe la dunia la ujerumani na kombe la mataifa ya afrika misri na katika kugombea tiketi ya kwenda kwenye kombe hizo mbili alifunga magoli alikua na matatizo na kocha wa togo na alafu kocha katika mechi za mwanzo alimuweka benci kama vile kumuadabisha mpaka ikasemwa kua kuna uwezekano akaacha shindano hilo nakurejea nyumbani lakini baadae aliendelea mazowezi na wenzake na timu yake ilitoka katika mashindano baada yakufungwa mechi zote adebayor alifukuzwa na chama cha mpira wa miguu huko togo kutokana na matatizo ya malipo ya pesa waliyokubaliwa na chama hicho na yeye alikua katika watu waliopinga nakufanya fujo
adebayor aliisaidia timu yake ya taifa kuchukua tiketi yakwenda kombe la dunia lililofanyika ujerumani mwaka togo haikuonekana na ukali ambao ilionekana nao wakati wakuwania tiketi ya kwenda huko maana ilionekana timu isiocheza mpira mzuri na walitoka mapema katika shindano hilo na adebayo mwenyewe katika shindani hilo hakufunga hata goli limoja
 mwezi wa februari bwana adebayor alichaguliwa mchezaji bora barani afrika baada ya kuwashinda wa chezaji aboutreka kutoka misri na michael essie mchezaji kutoka ghana na mwaka alichukua mchezaji bora barani afrika kutoka bbc zawadi hiyo pia hugawiwa kila mwaka
that s the way it is ni single kiongozi kutoka katika albamu ya c line dion ya muziki mchanganyiko ya all the way decade of song iliyotolewa mnamo tar
pia alishawahi kuumba wimbo huu tena wa that s the way it is kunako wakati wa ugawaji wa tuzo za billboard maarufu kama billboard music awards na pia mwishoni mwa sherehe za let s talk about love tour
 machi ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo mashuhuri za pop kutoka nchini kanada
alizaliwa katika mji wa charlemagne mjini quebec kanada
yeye ni mdogo kuzaliwa katika familia ya watoto kumi na nne
alifikisha umri wa miaka kaka yake alimpeleka kwa meneja wa urekodi aliyejulikana kwa jina la ren ang lil ambaye baadaye akaja kumwoa na kumzalia mtoto
kwa msaada wake alifanikiwa kutoa albamu yake ya kwanza mnamo mwaka wa ambazo alikuwa akiimba kwa kifaransa
alitoa albamu yake ya kwanza kwa lugha ya kiingereza kunako mwaka wa 
kwa sasa anaishi mjini las vegas ambapo alifanya maonyesho yake mengi sana
mnamo mwaka wa aliimba katika onyesho moja akiwa na elvis presley ambalo liliandaliwa katika kompyuta ambazo kuna picha za maonyesho ya zamani yaliyofanywa na elvis
dhumuni la onyesho lilikuwa likiandaliwa kwa ajili ya onyesho la tv la american idol
ameuza albamu babkubwa duniani kwa msanii wa kike kitendo ambacho kimemfanya ashinde tuzo za muziki wa dunia kunako mwaka wa 
pia ameuza zaidi ya nakala milioni za muziki kwa lugha ya kifaransa
amekuwa nyota maarufu kwa ulaya kwa albamu yake ya incognito ya mwaka wa 
baada ya hapo akafanya maonyesho kadhaa katika ulaya kisha akaja kuwa maarufu zaidi
sinema inaanza kwa kumuonyesha mwanamke anayeitwa mama shubiri akipanganga vitu vyake vya kichawi katika mkeka
kamera vitu ni vyungu vitatu usinga vibuyu dawa za unga mayai yaliyoandikwa glass chupa zenye marashi ungo ulijaa mjani vitamba vyekundu vimetandikwa kisu chenye ncha kali
nje barabarani kwa mbali waonekana wenzake wakiwa wamevaa mavazi mekundu na meusi wakitokea makaburini huku wakiwa wamebeba maiti ya mwili wa mwanaume
ambaye ni mzee joshua wanaonekana wakitembea huku wakiimba wimbo wa kichawi
tumemwita amekuja mwana wa binadamu
eeee amekuja
wanaonekana wamefika na kuiweka maiti juu ya mkeka karibu na chungu kikubwa
mama shubiri anamchoma na kisu tumboni na kuanza kunywa damu
kutokana na kupenda kufanya vitendo vya kichawi anamua kumfanya mumewe kuwa ndondocha na kumtumisha kama mfanyakazi wake wa ndani
anamsaidia binti yake shubiri kuchukua mwanaume wa msichana anayeitwa jamila
wakati binti huyo anapokuja kumtaka mtoto wa mama shubiri kumwachia mume wake
mama shubiri anaamua kumfanya ndondocha kwa ajili ya kumkomoa binti huyo na mumewe anachukuliwa na mtoto wake shubiri
kama haitoshi mama shubiri anataka kumuua mtoto wake wa kufikia
anashindwa kufanya hivyo kutokana na nguvu za ajabu alizopewa na malaika
ikimbukwe kuwa majirani zake wengi amewaingilia kiuchawi nyakati za usiku na kuwafanyia vitendo vya kichawi
amemuingilia mpaka mganga wa kienyeji na kumchukua kumfanya ndondocha
hayo ni baadhi ya matukio yaliyokuwa katika sinema hiyo ya uwanja wa dhambi
yuda iskarioti kwa kiebrania myahudi wa karne ya alikuwa mmojawapo wa mitume wa yesu maarufu kwa kuwa alimsaliti mwalimu wake apate vipande thelathini vya fedha injili ya mathayo 
kwa kigiriki katika agano jipya anaitwa ioudas iskari th na iskari t s
kwa kuwa yuda ni jina la babu wa kabila kubwa la israeli lililobaki baada ya yale ya kaskazini kupotea uhamishoni kk lilitumiwa sana na wayahudi hata wawili kati ya mitume hao wanaitwa hivyo
tafsiri nyingine inategemea jina ekariot gaidi walilopewa wapiganiauhuru wakali zaidi waliokuwa tayari kuua wakoloni popote pale
tafsiri ya tatu inazingatia neno la kiaramu sheqarya au shiqrai linalomaanisha mtu dhalimu tapeli linaweza kutafsriwa ishqaraya
tafsiri ya mwisho inategemea neno lingine la lugha hiyo sakar yaani anayekabidhi
yuda anatajwa katika injili na mwanzoni mwa matendo ya mitume
humo tunasoma kwamba alikuwa mwekahazina wa kundi la mitume injili ya yohane mwenye tabia ya udokozi ambaye hatimaye alimuuza yesu kristo kwa maadui wake wa baraza la israeli injili ya mathayo 
mapema baada ya tukio hilo alikufa vibaya b
simoni mkananayo alikuwa mmojawapo kati ya mitume wa yesu
ili kumtofautisha na mtume mwenzake simoni petro anaitwa mkananayo yaani mwenye juhudi kwa ukombozi wa israeli kutoka ukoloni wa roma
jina lake linapatikana katika orodha zao zote lakini hatuna habari zake zaidi isipokuwa masimulizi mbalimbali yasiyo na hakika
inasadikika kuwa kaburi lake liko komani georgia
thoma au didimo yaani pacha alikuwa myahudi wa karne ya mmojawapo kati ya mitume wa yesu anayeheshimiwa kama mtakatifu kwa namna ya pekee na wakristo wa maeneo yaliyokuwa mashariki kwa dola la roma kuanzia iraq hadi india
inawezekana kwamba sababu yake ni kazi za utume alizozifanya huko hadi kifodini chake huko chennai tamil nadu mwaka 
alikuwa mtu mwenye tabia ya pekee iliyomvutia umaarufu hadi leo
hasa alielekea kukata tamaa kupinga hoja na kutosadiki kwa urahisi
hata hivyo injili ya yohane ambayo ndiyo inayomzungumzia zaidi katika biblia ya kikristo inaripoti jibu lake la mwisho kwa yesu mfufuka kama ifuatavyo yoh bwana wangu na mungu wangu mathayo kwa kiebrania mattityahu au mattay zawadi ya mungu kwa kigiriki matthaios alikuwa myahudi wa karne ya mmojawapo kati ya mitume wa yesu anayeheshimiwa hasa kutokana na injili yenye jina lake
hata hivyo yesu alipomkuta forodhani alimuambia nifuate injili ya marko 
ndipo mathayo akaacha vyote akaanza kuwa mwanafunzi wake
katika nafasi hiyo alimuandalia karamu kubwa waliyoishiriki watozaushuru wengi hata kusababisha lawama kwa yesu toka kwa mafarisayo
kuna ushahidi wa zamani kwamba aliwahi kuandika misemo ya yesu kwa lugha ya kiaramu
kitabu hicho kilipotea mapema na ni vigumu kusema kina uhusiano gani na injili ya mathayo iliyoandikwa moja kwa moja kwa kigiriki fasaha
ukristo wakristo wa madhehebu yote wanamheshimu kama mtakatifu hasa tarehe septemba na novemba
anaheshimiwa kama msimamizi wa watu wa benki forodha watunzahesabu n
kiaramu ni mojawapo kati ya lugha za kisemiti ambazo zinapangwa kati ya lugha za afrika asia pamoja na kiebrania na nyinginezo
ndiyo lugha aliyoitumia yesu pamoja na wayahudi wengi wa wakati wake
sehemu chache za biblia ziliandikwa kwa lugha hiyo wakati ilipokuwa imeenea zaidi kwenye mashariki ya kati kabla haijashindwa na kigiriki kwanza na kiarabu baadaye
hata hivyo watu hivi wanaitumia hata leo hasa nchini syria iraq na uturuki
the sixth sense ni filamu ya kisaikolojia kutisha ya mwaka wa ambayo imetungwa na kuongozwa na m
night shyamalan
filamu ilitangazwa shyamalan akiwa kama mtunzi na mwongozaji na ilitambulisha katika makumbi ya sinema ya hadhara ikiwa na sahihi zake kilichokuwa maarufu zaidi katika filamu hii ni ule uwishaji wake wa utata utata
filamu ilipewa tuzo sita za academy ikiwa kama filamu bora
malcolm crowe bruce willis mwanasaikolojia mashuhuri wa watoto amerejea nyumbani kwake usiku mmoja akiwa na mkewe anna crowe olivia williams wakiwa wanatokea katika sherehe za ugawaji wa tuzo za madaktari ambamo naye alipewa tuzo hizo akiwa kama daktari bora wa watoto
wawili hao wakagundua ya kwamba hawapo peke yao vincent grey donnie wahlberg mgonjwa wa zamani wa crowe akionekana katika njia ya mlango wa kuelekea bafuni kwao akiwa na silaha huku akisema sitaki kuwa naogopa tena
grey anamlaumu crowe kwa kushindwa kumtibia yeye na crowe akamtambua vincent kama mgonjwa wake wa zamani ambaye alimtibia mara moja wakati wa utoto wake alivyokuwa akisumbuliwa na ndoto
grey akamtandika crowe risaidi ya tumbo halafu baadaye akajitandika mwenyewe risasi ya kichwa
kipande hicho kimeishia crowe na mkewe akiwa yupo pembeni yake
sehemu ya pili inaonyesha crowe anafanya kazi na kijana mwingine mwenye umri wa miaka tisa cole sear haley joel osment mwenye hali sawa na ile ya vincent
crowe ikambidi ajitolee muhanga kwa mgonjwa huyu ingawa bado alikuwa na shaka juu ya uwezo wake ni hasa baada ya kushindwa kumtibia vincent
baada mda mfupi akaanza kuonekana dhahiri kuwa hashuhuriki na mkewe ambaye baadaye mahusiano yao yakaja kupagalanyika
crowe alipata umanifu mkubwa kwa cole na kisha ikatokea cole kumweleza ya kwamba anaweza kuona watu waliokufa
ingawa crowe kwa mara ya kwanza alifikiria ya kwamba cole ana fikra potofu lakini baadaye akaja kuamini ya kwamba anachosema cole ni kweli na huenda ikawa vincent alikuwa na uwezo sawa na ule wa cole
aligundua hili usiku mmoja alipokuwa akilisiliza moja kati ya tepu zake za zamani iliyorekodiwa akiwa ana mtibia vincent na kuweza kusikia sauti za wafu zilizokuwa zikijitetea kwa nyuma
akamshauri cole kwamba ina mbidi anafuta namna ya kutumia zawadi yake aliyopewa ya kuweza kuzungumza na vizuka huenda ikawa hata kuwasaidia kazi zao ambazo hawakuzimalizia hapa duniani
mwanzo cole hakutaka kuusikiliza ushauri huu kadri vizuka vinayozidi kumtisha lakini mda mfupi akaamua kujaribu
mwishoni cole akaamua kuongea na mmoja kati ya vizuka hivyo msichana anayeumwa sana aliyeonekana chumbani kwake
akagundua kwamba huyo msichana anaitwa kyra collins mischa barton na akaamua kwenda nyumbani kwao wakati wa mazishi yake
kizuka cha kyra kikatokea na kumpa cole kisanduku ambacho kinatepu ya video ndani yake na kilifichua siri nzima ya umauti wake
pale cole alipompa kile sanduku baba wa kyra tepu ikaonyesha ya kwamba alikuwa na homa kali mno mamake alimwekea sumu kwenye chakula na hicho ndicho kilichopelekea umauti wa kyra
sasa anaamini kutumia uwezo wake na zawadi aliopewa kiufanisi baadaye cole akaamua kumwelezea mama yake siri yake lynn toni collette
ingawa mamake awali hakumwani baada ya muda cole akaanza kumweleza lynn kuhusu mamake mzazi bini yake cole kuna siku mmoja alikwenda kutazama tumbuizo la mwanawe wakati yupo mtoto na lynn hawakuwa makini na kucheza dansi hiyo kwa kfuatia mamake alikuwa nyuma ya watazamaji na kuepelekea mamake kutomwona akitumbuiza
pia alimpa majibu yake yote ya maswali aliouliza akiwa peke yake juu ya kaburi la mama yake
lynn alilia sana baada ya kukubali alilosema ni la kweli
cole pia akapatanisha ndoa ya crowe na kumshauri kwamba azungumze na mkewe akiwa amelala
imani yake mwenyewe sasa imerejea kwa majibu ya kufaulu tatizo la cole crowe akarudi zake nyumbani ambamo alimkuta mkewe amelala kwenye kochi akiwa na mikanda miwili ya video ya harusi ikiwa inalia kwa nyuma na sio kwa mara ya kwanza
akiwa amealala mkonoi wa anna imetoa pete ya ndoa ya malcolm ambayo baada ya muda mfupi akagundua ya kwamba alikuwa hakuivaa
kwa kufuata ushari wa cole crowe kaamua kurudi nyumbani na kuzungumza na mkewe huku akimweleza ya kwamba mkewe hakuwa wa pili katika mambo yake na kwa hiyo ana mpenda mkewe
akamwacha aendelee na maisha yake mwenyewe na yu huru kuishi katika dunia ya tofauti na ile ya kawaida ya watu wanaoshi
filamu inaishia kwa kipande kifupi cha sehemu ya harusi kinachopotea taratiibu kwenye kiza
bargish ni kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
daudi ni kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
dongobesh ni kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
gehandu ni kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
haidom ni jina la kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
kainam ni kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
maghang ni kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
maretadu ni kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
wakazi wa kata ya maretadu hasa ni wa makabila ya wairaqw na watatoga
shughuli kubwa ya kiuchumi ya wakazi wa hapo ni kilimo na ufugaji
kilimo kinachoendeshwa sana ni cha mahindi maharage ngano dengu alizeti mtama n
ufugaji ni wa ngombe mbuzi kondoo punda na kuku
hali ya hewa huko ni nzuri yenye misimu ya mvua na ya kiangazi kwa muda unaoeleweka
kata ya maretadu ina shule kadhaa za msingi kama maretadu juu maretadu chini hayedarer simha qamtananat
shule ya msingi maretadu juu ni ya miaka mingi na imeanza mwaka 
tokea hapo imeendelea kutoa wasomi wengi na inafanya vizuri hadi sasa
pia kuna shule za sekondari kama shule ya sekondari maretadu shule ya sekondari maretadu juu na shule ya sekondari jakaya kiwete
baadhi ni prof
joshua doriye aliyepata kushika nyadifa mbalimbali serikali hadi ngazi ya katibu mkuu wa wizara tume ya mipango na mkuu wa chuo cha usimamizi wa fedha ifm dar es salaam
pia yuko dr
bertha maegga wa taasisi ya uchunguzi wa magonjwa ya binadamu nimri
maretadu hata hivyo inahitaji maendeleo katika nyanja mbalimbali ili ipate kusonga mbele kutoka hapo ilipofikia
masieda ni kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
mbulu ni jina la makao makuu ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
hadi mwaka mji wote ulihesabiwa kama kata moja yenye wakazi kuna makao makuu ya daiosisi ya mbulu ya kanisa katoliki
wakati ule mapadre weupe walijenga hapa kituo kilichoitwa kwa jina neu trier yaani trier mpya
murray ni kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
sanu ni jina la kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
tlawi ni kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
tumati ni kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
yaeda chini ni kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
arri ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
bashnet ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
bonga ni kata ya wilaya ya babati mjini katika mkoa wa manyara tanzania
dabil ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
dareda ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
duru ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
gallapo ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
gidas ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
kiru ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
madunga ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
magugu ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
mamire ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
mwada ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
nkaiti ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
qash ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
riroda ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
sigino ni kata ya babati mjini katika mkoa wa manyara tanzania
singe ni kata ya wilaya ya babati mjini katika mkoa wa manyara tanzania
ufana ni kata ya wilaya ya babati vijijini katika mkoa wa manyara tanzania
balangdalalu ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
bassodesh ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
bassotu ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
endasaki ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
ganana ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
gehandu ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
gendabi ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
getanuwas ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
gidahababieg ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
gisambalang ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
gitting ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
hidet ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
hirbadaw ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
katesh ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
laghanga ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
masakta ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
masqaroda ni kata ya wilaya ya mbulu katika mkoa wa manyara tanzania
measkron ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
mogitu ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
nangwa ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
simbay ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
sirop ni kata ya wilaya ya hanang katika mkoa wa manyara tanzania
wenyeji wa kata hiyo ni wafyomi wenye asili ya wairaqw
emboreet ni kata ya wilaya ya simanjiro katika mkoa wa manyara tanzania
loiborsiret ni kata ya wilaya ya simanjiro katika mkoa wa manyara tanzania
loiborsoit ni kata ya wilaya ya simanjiro katika mkoa wa manyara tanzania
mrerani ni kata ya wilaya ya simanjiro katika mkoa wa manyara tanzania
wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa kata ilikuwa na wakazi wapatao waishio humo
lakini hali halisi idadi ya wakazi ni kubwa zaidi kutokana na uchimbaji na biashara ya vito vya tanzanaiti
katika milima iliyopo karibu na mji huu kuna migodi mingi ambako vito vya tanzanaiti kuchimbwa
eneo ambako tanzanaiti inapatikana line urefu wa kilomita na upana wa kilomita mbili
tangu kugunduliwa kwa tanzanaiti mnamo mwaka kampuni ya kiserikali ya tanzania gemstone industries tgi ilipewa haki ya pekee ya kuchimba vito mererani
tgi ilishindwa kuendesha kazi hii ikaruhusu wachimbaji wadogo kuanzisha migodi pia kwa masharti ya kwamba wangehitaji kuuza vito vyote kwa kampuni
lakini mapato yalikuwa duni mno inaaminiwa kuwa sehemu kubwa ya vito haikuonyeshwa na kupelekwa nje ya nchi kwa siri
tgi ikatoka mnamo wakati serikali iliruhusu makampuni ya kigeni kufanya shughuli nchini
wachimbaji wadogo wa binafsi waliingia katika sehemu zilizowahi kumilikiwa na tgi
mwaka serikali iligawa eneo limegawiwa katika kanda nne zinazoitwa block a b na d
wachimbaji wadogo walipewa block d wafanyabiashara watanzania walipewa block na b
block ilipewa kwa kampuni ya graphtan ushirikiano wa tgi na kampuni ya kiingereza
graphtan walilenga si vito bali minerali ya grafati ing
leo hii tanzaniteone inaendelea kuchimba vito katika mashimo ya migodi sita yenye kina cha mita hadi 
block na zinachimbwa na wachimbaji wadogo na kuna mashimo yapatao 
makampuni ya kilimanjaro mining na tanzanite africa ltd
yanachimba kwenye block na pia kando la block yote mawili ni makampuni ya kitanzania
vito vya tanzanaiti vinapatikana chini ya ardhi katika mabonge hapa na pale wachimbaji wanaweza kuendelea kwa siku au hata miezi bila kukuta kitu
migodi ya pekee inayoendelea kutoa vito mfululizo ni ya tanzaniteone
mara kwa mara kuna matizo kati ya kampuni kubwa na wachimbaji wadogo ilhali kampuni inalalamika ya kwamba wachimbaji wadogo wanaingia ndani ya block kutoka chini ya ardhi na kuvuna kwa siri
vivyo hivyo wachimbaji wazalendo mara nyingi wanasikitika kuwepo kwa kampuni ya kigeni
msitu wa tembo ni kata ya wilaya ya simanjiro katika mkoa wa manyara tanzania
naberera ni kata ya wilaya ya simanjiro katika mkoa wa manyara tanzania
ngorika ni kata ya wilaya ya simanjiro katika mkoa wa manyara tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya simanjiro katika mkoa wa manyara tanzania
orkesumet ni kata ya wilaya ya simanjiro katika mkoa wa manyara tanzania
ruvu remit ni jina la kata ya wilaya ya simanjiro katika mkoa wa manyara tanzania
shambarai ni kata ya wilaya ya simanjiro katika mkoa wa manyara tanzania
terrat ni jina la kata ya wilaya ya simanjiro katika mkoa wa manyara tanzania
bwagamoyo ni kata ya wilaya ya kiteto katika mkoa wa manyara tanzania
dongo ni kata ya wilaya ya kiteto katika mkoa wa manyara tanzania
dosidosi ni kata ya wilaya ya kiteto katika mkoa wa manyara tanzania
engusero ni kata ya wilaya ya kiteto katika mkoa wa manyara tanzania
kibaya ni kata ya wilaya ya kiteto katika mkoa wa manyara tanzania
kijungu ni kata ya wilaya ya kiteto katika mkoa wa manyara tanzania
lengatei ni kata ya wilaya ya kiteto katika mkoa wa manyara tanzania
makame ni kata ya wilaya ya kiteto katika mkoa wa manyara tanzania
matui ni kata ya wilaya ya kiteto katika mkoa wa manyara tanzania
ndedo ni kata ya wilaya ya kiteto katika mkoa wa manyara tanzania
olboloti ni kata ya wilaya ya kiteto katika mkoa wa manyara tanzania
partimbo ni kata ya wilaya ya kiteto katika mkoa wa manyara tanzania
sunya ni kata ya wilaya ya kiteto katika mkoa wa manyara tanzania
bukanda ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
bukiko ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
bukindo ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
bukongo ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
bukungu ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
bwiro ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
bwisya ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
igalla ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
ilangala ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
irugwa ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
kwa matumizi mengine ya jina hili angalia hapa kagera kagera ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
kagunguli ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
kakerege ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
mukituntu ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
muriti ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
murutunguru ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
nakatunguru ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
namagondo ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
namilembe ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
nansio ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
nduruma ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
ngoma ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
nkilizya ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
nyamanga ni kata ya wilaya ya ukerewe katika mkoa wa mwanza tanzania
mwaniko ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
mwaniko ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
igalula ni jina la kata ya wilaya ya uvinza katika mkoa wa kigoma tanzania
kagunga ni jina la kata ya wilaya ya kigoma vijijini katika mkoa wa kigoma tanzania
mkwajuni ni jina la kata ya wilaya ya chunya katika mkoa wa mbeya tanzania
chumbageni ni jina la kata ya wilaya ya tanga katika mkoa wa tanga tanzania
kilimani ni jina la kata ya wilaya ya dodoma mjini katika mkoa wa dodoma tanzania
magomeni ni jina la kata ya wilaya ya kinondoni katika mkoa wa dar es salaam tanzania
mikunguni ni jina la kata ya wilaya ya pangani katika mkoa wa tanga tanzania
muungano ni jina la kata ya wilaya ya dodoma vijijini katika mkoa wa dodoma tanzania
rahaleo ni jina la kata ya wilaya ya lindi mjini katika mkoa wa lindi tanzania
shangani ni jina la kata ya manisipaa ya mtwara mikindani katika mkoa wa mtwara tanzania
ufukoni ni jina la kata ya manisipaa ya mtwara mikindani katika mkoa wa mtwara tanzania
kwa matumizi mengine ya jina hili tazama hapa railway railway ni jina la kata ya manisipaa ya mtwara mikindani katika mkoa wa mtwara tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya njombe katika mkoa wa iringa tanzania
ihanda ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
wilaya ya namtumbo ni wilaya moja ya mkoa wa ruvuma
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya ya mbinga ni wilaya moja ya mkoa wa ruvuma
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
sehemu kubwa ya eneo lake iko ndani ya milima inayoongozana na pwani la ziwa pamoja na mwambao wa ziwa
wilaya imeona maendeleo kadhaa kutokana na barabara mpya na kilimo cha kahawa inayostawi vizuri katika hali ya hewa mlimani
mwaka maeneo ya wilaya ya mbingwa yalitengwa kuwa wilaya ya nyasa
mji wa mbinga ni makao makuu ya dayosisi ya kikatoliki
wilaya ya tunduru ni wilaya moja ya mkoa wa ruvuma
kwa upande wa kusini tunduru inapakana na msumbiji upande wa magharibi na wilaya ya namtumbo kaskazini na mkoa wa lindi na upande wa mashariki na wilaya ya masasi mtwara
wilaya ina tarafa ambazo ni mlingoti nalasi nakapanya nampungu matemanga lukumbule namasakata na mbesa kwa tunduru mjini
tunduru kuna chuo cha biblia cha kanisa la biblia tanzania katika kiungo cha nanjoka
shule za sekondari ni tunduru sekondari mataka frank weston na masonya katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
msindo ni jina la kata ya wilaya ya same katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
kwa maana tofauti ya jina hili angalia hapa mkongo maana mkongo ni jina la kata ya wilaya ya rufiji katika mkoa wa pwani tanzania
tingi ni jina la kata ya wilaya ya kilwa katika mkoa wa lindi tanzania
maweni ni jina la kata ya wilaya ya tanga katika mkoa wa tanga tanzania
wilaya ya manyoni ni wilaya moja ya mkoa wa singida
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
makanda ni jina la kata ya wilaya ya bahi katika mkoa wa dodoma tanzania
ipande ni jina la kata ya wilaya ya kyela katika mkoa wa mbeya tanzania
chikola ni jina la kata ya wilaya ya dodoma vijijini katika mkoa wa dodoma tanzania
tu fu mnamo alikuwa mshairi nchini china wakati wa nasaba ya tang
wilaya ya micheweni ni wilaya moja ya mkoa wa pemba kaskazini
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya ya muleba ni wilaya moja ya mkoa wa kagera
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
muleba ilikuwa tarafa ya bukoba ikaanzishwa kama wilaya ya pekee mwaka 
makao makuu yako kwenye mji wa muleba uliokuwa na wakazi wakati wa sensa 
wilaya ina tarafa tano za muleba kimwani nshamba izigo na kamachumu
badugu ni kata ya wilaya ya busega katika mkoa wa simiyu tanzania
bujashi ni kata ya wilaya ya magu katika mkoa wa mwanza tanzania
igalukilo ni kata ya wilaya ya busega katika mkoa wa simiyu tanzania
kabita ni kata ya wilaya ya busega katika mkoa wa simiyu tanzania
kahangara ni kata ya wilaya ya magu katika mkoa wa mwanza tanzania
kalemela ni kata ya wilaya ya busega katika mkoa wa simiyu tanzania
kongolo ni kata ya wilaya ya magu katika mkoa wa mwanza tanzania
lubugu ni kata ya wilaya ya magu katika mkoa wa mwanza tanzania
lutale ni kata ya wilaya ya magu katika mkoa wa mwanza tanzania
malili ni kata ya wilaya ya busega katika mkoa wa simiyu tanzania
mkula ni kata ya wilaya ya busega katika mkoa wa simiyu tanzania
mwamabanza ni kata ya wilaya ya magu katika mkoa wa mwanza tanzania
mwamanga ni kata ya wilaya ya magu katika mkoa wa mwanza tanzania
mwamanyili ni kata ya wilaya ya busega katika mkoa wa simiyu tanzania
ng haya ni kata ya wilaya ya magu katika mkoa wa mwanza tanzania
ngasamo ni kata ya wilaya ya busega katika mkoa wa simiyu tanzania
nkungulu ni kata ya wilaya ya magu katika mkoa wa mwanza tanzania
nyaluhande ni kata ya wilaya ya busega katika mkoa wa simiyu tanzania
nyanguge ni kata ya wilaya ya magu katika mkoa wa mwanza tanzania
nyigogo ni kata ya wilaya ya magu katika mkoa wa mwanza tanzania
shigala ni kata ya wilaya ya busega katika mkoa wa simiyu tanzania
shishani ni kata ya wilaya ya magu katika mkoa wa mwanza tanzania
kwa matumizi mengine ya jina hili tazama hapa sukuma sukuma ni kata ya wilaya ya magu katika mkoa wa mwanza tanzania
bupandwa ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
busisi ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
buyagu ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
buzilasoga ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
chifunfu ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
kwa matumizi mengine ya jina hili angalia hapa igalula igalula ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
kafunzo ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
kagunga ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
kalebezo ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
kasungamile ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
katwe ni jina la kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
kazunzu ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
lugata ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
maisome ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
nyakalilo ni jina la kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
nyakasasa ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
nyakasungwa ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
nyamatongo ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
nyamazugo ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
nyanzenda ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
nyehunge ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
sima ni kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
tabaruka ni jina la kata ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza tanzania
wilaya ya chato ni wilaya mojawapo ya mkoa wa geita
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya hii ilianzishwa mwaka kutokana na maeneo ya wilaya ya biharamulo mkoa wa kagera halafu mwaka ikasogezwa katika mkoa mpya wa geita
wilaya ya misenyi ni wilaya moja ya mkoa wa kagera
ilianzishwa mwaka kutokana na maeneo ya wilaya ya bukoba vijijini
eneo la wilaya liko upande wa magharibi ya ziwa viktoria
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa halmashauri ya wilaya ya missenyi missenyi district council ni moja kati ya serikali za kiwilaya kwenye mkoa wa kagera
maeneo ya wilaya hupokea mvua mara mbili kwa mwaka kwenye mwambao wa ziwa viktoria mvua hufikia hadi milimita na kwa mwaka kwenye nyansa za juu kati ya na mm upande wa magharibi kiwango hushuka hadi na mm kwa mwaka
wilaya ya songea mjini ni wilaya moja ya mkoa wa ruvuma
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
bukoli ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
katika mji wa bukoli kuna shughuli mbalimbali za uchumi kama jineri ya kusafisha mbegu za pamba kwa ajili ya kutoa mafuta
jineri hizi huufanya mji wa bukoli kuchangamka sana na wakazi wake kupata ajira kiurahisi
katika mji huo kuna sekondari moja iitwayo bukoli secondary school
shule hii imefanya vizuri katika mitihani ya kitaifa kwa miaka sasa
shule hii imekuwa kama shule baba kwa shule kama nyarugusu sekondari kamena sekondari ntono sekondari
bukoli sekondari ilianza rasmi mwaka kama shule ya wazazi baadae ilichukuliwa na serikali
mwaka uliofuata lesa simoni pamoja na mhamiaji mwaka wa form maziki faustine ndio waliopata division one za kwa mazku faustine na kwa lesa simon
mwaka hakukuwa na division one lakini mwaka mmoja baadae matokeo yalikuwa mazuri ambayo mpaka mwaka huu hakuna darasa lililovunja record
joseph fred alipata division ya point abdallah mwita division ya point na bahati albert division one ya point ambazo mpaka leo hakuna mwaka uliovunja record hiyo
hii ni changamoto kwa vijana wanaosoma shule ya bukoli secondary kuongeza bidii ili kufanya vizuri zaidi
kwani waliofaulu kwenda kidato cha tano na sita wote wako vyuo vikuu
bukoli ni mji mzuri sana kwa hali ya hewa iliotulia wakazi wake wana ushirikiano mkubwa sana katika masuala ya kijamii
gharama za maisha katika mji wa bukoli ziko chini ukilinganisha na mahali kama nyarugusu geita mjini kwani wakazi wengi wa bukoli ni wakulima
wanalitumia vizuri daraja lisilokauka mwaka mzima kulima bustani na mazao yakomaayo mapema kwa wingi hivo upatikanaji wa chakula kwa wingi na bei nafuu
bukondo ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
bukwimba ni kata ya wilaya ya nyang hwale katika mkoa wa geita tanzania
bulela ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
busanda ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
busolwa ni kata ya wilaya ya nyang hwale katika mkoa wa geita tanzania
chigunga ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
ihanamilo ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
kafita ni kata ya wilaya ya nyang hwale katika mkoa wa geita tanzania
kagu ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
kakora ni kata ya wilaya ya nyang hwale katika mkoa wa geita tanzania
kalangalala ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
kamena ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
kamhanga ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
kasamwa ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
kaseme ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
kharumwa ni kata ya wilaya ya nyang hwale katika mkoa wa geita tanzania
lubanga ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
lwamgasa ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
mtakuja ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
mwingiro ni kata ya wilaya ya nyang hwale katika mkoa wa geita tanzania
nkome ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
ndani ya kata hii kuna taasisi mbalimbali ikiwemo taasisi maarufu ya hifadhi ya taifa ya kisiwa cha rubondo ing
nyachiluluma ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
nyakagomba ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
nyakamwaga ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
nyamalimbe ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
nyang hwale ni kata ya wilaya ya nyang hwale katika mkoa wa geita tanzania
nyarugusu ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
nyugwa ni kata ya wilaya ya nyang hwale katika mkoa wa geita tanzania
nzera ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
kata ya nzera inaundwa na vijiji vya lwenzera nzera yenyewe nyamboge idosera sungusila na igate
wakazi wa kata hii wengi wao ni wakulima na wafugaji
wakulima huzalisha mazao kama mahindi maharage na mpunga
mazao mengine ni pamba ambayo inafifia kwa sasa uwele na mtama
zao la muhogo bado ni tegemezi kwa chakula cha kila siku kwa wakazi wengi
mazao mengine tena ni ulezi njegere tumbaku na karanga
kata ya nzera imepakana na ziwa victoria upande wa kaskazini mashariki na iko kandokando ya ziwa hili kubwa barani afrika
wakazi wengi wanajihusisha na uvuvi wa samaki kwa kutumia njia za asili zaidi
samaki wanaovuliwa hutumika eneo lote la wilaya ya geita na wengine husafirishwa mwanza kwenye viwanda vya samaki
kata ya nzera inazo shule za msingi zipatazo saba kwa sasa
kijiji cha lwenzera kinazo shule nne za lutelangoma lwezear membe na bweya
kijiji cha nzera kina shule moja ya msingi iitwayo nzera shule ya msingi
kijiji cha nyamboge kina shule moja ya msingi iitwayo nyamboge shule ya msingi
kijiji cha sungusila kina shule moja iitwayo fulwe na kuna juhudi za kufungua shule nyingine
kijiji cha igate kinayo shule moja iitwayo igate shule ya msingi
vijiji vyote hivi vitano vinategemea shule moja tu ya sekondari iitwayo bugando sekondary
kata ya nzera ni kama kata nyingine katika mkoa wa geita
kijiji cha lwenzera kinaongozwa na serikali ya chadema wakati vingine vyote vinaongozwa na serikali ya ccm
kata ya nzera inacho kituo kimoja cha afya cha nzera kinachomilikiwa na jimbo katoliki la geita
kila kijiji kina zahanati kwa ajili ya huduma ndodondogo
shabaka ni kata ya wilaya ya nyang hwale katika mkoa wa geita tanzania
buhingo ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
bulemeji ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
busongo ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
idetemya ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
igokelo ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
ilujamate ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
kanyelele ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
kasololo ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
kijima ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
koromije ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
luburi ni jina la kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
mbarika ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
misasi ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
nhundulu ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
shilalo ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
sumbugu ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
ukiriguru ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
kwa maana tofauti ya jina hili angalia hapa usagara usagara ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
bungulwa ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
bupamwa ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
fukalo ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
hungumalwa ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
igongwa ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
iseni ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
kikubiji ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
lyoma ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
maligisu ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
mantare ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
mhande ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
mwabomba ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
mwagi ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
mwakilyambiti ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
mwandu ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
mwang halanga ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
ng hundi ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
ngudu ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
ni moja kati ya kata zinazokua kwa kasi kubwa ndani ya wilaya ya kwimba ambayo ni wilaya kubwa mkoani mwanza
kata ya ngudu ndiyo inayoongoza katika maendeleo ukiilinganisha na kata nyingine wilayani kwimba
wakazi wa kata ya ngudu wengi wao hupendelea chakula aina ya michembe ambapo huweza kusaidia wakati wa uhaba wa chakula
mazao yanayolimwa katika kata ya ngudu ni kama vile mpunga mahindi pamoja na viazi vitamu
kilimo hiki kwa kiasi kikubwa hutumia jembe la mkono katika kuinua uchumi wa kata
ngula ni jina la kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
nyambiti ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
nyamilama ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
sumve ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
walla ni kata ya wilaya ya kwimba katika mkoa wa mwanza tanzania
igogo ni jina la kata ya manisipaa ya nyamagana katika mkoa wa mwanza tanzania
isamilo ni jina la kata ya manisipaa ya nyamagana katika mkoa wa mwanza tanzania
kirumba ni jina la kata ya manisipaa ya ilemela sehemu ya jiji la mwanza katika mkoa wa mwanza tanzania
kitangiri ni jina la kata ya manisipaa ya ilemela sehemu ya jiji la mwanza katika mkoa wa mwanza tanzania
mbugani ni jina la kata ya manisipaa ya nyamagana katika mkoa wa mwanza tanzania
mirongo ni jina la kata ya manisipaa ya nyamagana katika mkoa wa mwanza tanzania
mikuyuni ni jina la kata ya manisipaa ya nyamagana katika mkoa wa mwanza tanzania
kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia hapa pamba maana pamba ni jina la kata ya manisipaa ya nyamagana katika mkoa wa mwanza tanzania
kirumba ni jina la kata ya manisipaa ya ilemela sehemu ya jiji la mwanza katika mkoa wa mwanza tanzania
buhongwa ni jina la kata ya manisipaa ya nyamagana katika mkoa wa mwanza tanzania
kitangiri ni jina la kata ya manisipaa ya ilemela sehemu ya jiji la mwanza katika mkoa wa mwanza tanzania
kwa matumizi mengine ya jina hili angalia hapa butimba butimba ni jina la kata ya manisipaa ya nyamagana katika mkoa wa mwanza tanzania
igoma ni jina la kata ya manisipaa ya nyamagana katika mkoa wa mwanza tanzania
mkolani ni jina la kata ya manisipaa ya nyamagana katika mkoa wa mwanza tanzania
nyakato ni jina la kata ya manisipaa ya ilemela sehemu ya jiji la mwanza katika mkoa wa mwanza tanzania
pasiansi ni jina la kata ya manisipaa ya ilemela sehemu ya jiji la mwanza katika mkoa wa mwanza tanzania
wilaya ya kaskazini ni wilaya moja ya mkoa wa unguja kaskazini
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wakati wa uchaguzi mkuu wa tanzania mwaka wilaya hii ilikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo wilaya ya kaskazini ni wilaya moja ya mkoa wa unguja kaskazini
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wakati wa uchaguzi mkuu wa tanzania mwaka wilaya hii ilikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo autism ni tatizo la kiroho na kihisia linalotokea kwa watu tangu utotoni na kuathiri uwezo wao wa kuwasiliana na watu wengine
watu wenye matatizo ya autism hawaonekani kama watu wa kawaida
muda mwingine hawapendi kuwaangalia wengine pale wanapozungumza nao au hawapendi kushirikiana mambo mengine na watu wengine
muda mwingine wanakuwa hawawezi kuongea au kuzungumza na watu wengine
wanaweza wakawa na shauku na kitu ambacho mtu mwingine ambaye hana matatizo ya autism asifikirie kama kina umuhimu
mtoto wa kawaida asiye na autism huwaangalia watu wakizungumza hutazama wengine usoni hutabasamu na huwa na shauku na watu wengine
watoto wenye autism wanaweza kupenda vituvitu zaidi kuliko sura au watu wengine
wanaweza wakatazama usoni kwa sekunde tu halafu mara moja akageuka
wanaweza wasitabasamu au wanaweza wakatabasamu kwa kitu kile alichokipenda
watoto wenye matatizo ya autism huwa na kawaida ya kukaa wenyewe tu bila kuwepo kwa wengine
wanaweza wasiwe na shauku ya kutaka urafiki na mtu yeyote
pia wanaweza wasiwe wanafanya kawaida kama kukumbatiana na alama nyingine za upendo kwa wazazi wao
hii haimanishi kama hawa wapendi wazazi wao ni kwamba hawajui namna ya kusema hivyo vitu
wanaweza wasione hisia za watu wengine kwa mfano wanaweza wasione tofauti kubwa sana kati ya labda mzazi ana furaha ma ana uzuni
wanaweza wakacheka na kulia kwa mara zisizoeleweka
mtoto mweye autism anaweza asithubutu kuongea maana au kujaribu kuelewa maongezi kati ya mwenzie mwenye umri sawa
wengi wao hawawezi kuongea vizuri na watu wengine
watu wenye matatizo ya autism wanaweza wakatumia muda mkubwa kwa kupanga visanamu vyake kwa mstari mmoja au vyumbavyumba na wanaweza kusikia jazba pindi mtu akavivuruga pale katika eneo lake
baadhi yao hawataki badiliko lolote lile na wanaweza wakafanya mambo yaleyale kila siku bila kubadilisha kama vile kuto kula wanapokula wanavaa wanapiga mswaki au pale wanapokwenda shule huwa na uzuni kama kuna badiliko lolote katika vitu hivyo
pia wanaweza wakawa na shauku na vitu vya ajabu na kutumia muda wao mwingi kujifunza vitu hivyo
autism lilipewa jina kwa mara ya kwanza mnamo 
leo kanner alifanya utafiti huu kwa watoto wapatao na akagundua vitu ambavyo si vya kawaida kuhusu wao
muda huohuo daktari mwingine hans asperger akafanya utafiti mwingine karibuni kitu sawa
alichogunda sasa kinaitwa asperger syndrome wakati alichogundua leo kanner kinaitwa autistic disorder childhood autism infantile autism au tu autism
ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
bugorora ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
buhendangabo ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
bujugo ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
kata ya bujugo ni muungano wa vijiji vitatu ambavyo ni katoju buganguzi na minazi
kata ya bujugo ina shule ya sekondari moja ambayo ni bujugo sekondari
bujugo ina shule za msingi tatu ambazo ni bujugo minazi na katoju
makao makuu ya kijiji cha bujugo yako katika kitongoji cha bituntu
shughuli za kiuchumi ni kilimo cha mazao ya chakula kama ndizi mihogo viazi mahindi maharagwe karanga njugu mawe n
k pia mazao ya biashara kama kahawa ndizi majani ya chai na upandaji miti hasa ya mbao
ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
buyango ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
bwanjai ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
gera ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
ibwera ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
ishozi ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
ishunju ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
izimbya ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
kaagya ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
kaibanja ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
katoro ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
wilaya ya magharibi unguja ni wilaya moja ya mkoa wa mjini magharibi unguja
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
amaani ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
chumbuni ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
gulioni ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
kilimani ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
kilimahewa ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
kikwajuni bondeni ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
kidongo chekundu ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
karakana ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
jang ombe ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
kakunyu ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
kanyangereko ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
kanyigo ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
karabagaine ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya misenyi katika mkoa wa kagera tanzania
kiponda ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
kasharu ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
kisima majongoo ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
kwaalamsha ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
kwaalinato ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
kashenye ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
kwahani ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
kwamtipura ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
katerero ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
magomeni ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
katoma ni kata ya wilaya ya geita katika mkoa wa geita tanzania
kata ya katoro inhusisha vijiji vinne kayanja katoro ngarama ruhoko na musira
inapakana na kata za kaibanja upande wa mashariki na kyamulaire upande wa magharibi
mji mdogo wa katoro upo umbali wa kilometa kutoka bukoba mjini na inapitiwa na barabara kuu ya bukoba kanazi ibwera katoro kyaka
kibirizi ni jina la kata ya manisipaa ya kigoma ujiji katika mkoa wa kigoma tanzania
kikomero ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
makadara ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
kilimilile ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
kishanje ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
kata ya kishanje ipo kaskazini mashariki na ni kata iliyopo karibu na mpaka wa uganda
inaundwa na vijiji vitatu kishanje kama kijiji bumai na bushasha
wengine waliokuwa wanavua uvuvi wa asili wamepigwa marufuku na sera ya utandawazi na wengine walioweza kusalimisha nyavu zao ndogo hawakulipwa fidia hivyo mitaji yao ikafilisiwa na serikali
kwa ujumla kata hii kwa sasa wananchi wake wengi hawana pato na wanaishi chini kabisa ya pato la dola moja kwa siku
katika kata ya kishanje kuna shule nne za msingi ambazo ni kaalilo iluhya bumai na kyembare
kaalilo na iluhya ziko katika kijiji cha kishanje kyembare iko katika kijiji cha bushasha na bumai iko katika kijiji cha bumai
kuna shule mbili za sekondari katika kata ya kishanje ambazo ni busilikya na iluhya
busilikya ni shule ya jamii ya kata na iluhya sekondari inamilikiwa na kanisa la kilutheri kkkt kwa upande wa huduma za afya kata kishanje ina zahanati moja ya bushasha na kituo cha afya cha kishanje
kituo hiki pia ndicho pekee kinachotoa huduma ya ushauri na kupima ukimwi kwa tarafa ya bugabo
kwa sasa mganga mfawidhi ndugu mpoyolwa aliyehamia hapo kutoka dispensari ya ikunyu amekifanya kiwe na huduma zaidi ya kinywa na meno ambayo yeye ni mtaalam wa huduma hiyo
kituo hiki kinaonekana kuwa bora kiuduma licha ya kuwa na majengo machache na kimekuwa kinatoa huduma vizuri chini ya kamati ya afya inayoongozwa na mr johas mbaijo
kyaka ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
kutoka hapa kuna faraja linalounganisha sehemu ya mkoa upanda wa kaskazini ya mto kagera
wakati wa vita ya kagera jeshi la uganda likavamia maeneo upande wa askazini ya mto wakajaribu kuvunja daraja la kayaka kwa mabomu ya ndege za vita
hii ilishindikana kwa hiyo wataalamu kutoka migodi ya kilembe walifaulu kubomoa daraja kwa kutumia baruti kali mwanzo wa novemba 
maruku ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
mikoni ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
minziro ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
nsunga ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
mikunguni ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
nyakibimbili ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
miembeni inataja mahali penye miti aina ya mwembe
matarumbeta ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
malindi ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
msikiti wa malindi ni kati ya majengo mashuhuri ya kihistoria ya jiji la zanzibar
rubafu ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
rubale ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
mkele ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
mkunazini ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
mlandege ni ni kata ndani wilaya ya mjini ambayo ndiyo makao makuu ya zanzibar
ni maarufu kwa shughuli za biashara na wengi waliifahamu wakati huo kama ni kitovu cha biashara ya mitumba
maeneo ya mlandege na makaazi yake ni ya mchanganyiko wa maduka ya biashara na makaazi na wengi miongoni mwa watu waishio maeneo hayo ni wafanyabiashara
kata hiyo imezungukwa na mitaa ya kwahajitumbo michenzani mchangani na malindi
mpendae ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
muembe ladu ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
ruhunga ni jina la kata ya wilaya ya bukoba vijijini katika mkoa wa kagera tanzania
meumbe makumbi ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
ruzinga ni jina la kata ya wilaya ya missenyi katika mkoa wa kagera tanzania
muungano ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
mwembeshauri ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
mwembetanga ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
nyerere ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
rahaleo ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
bakoba ni jina la kata ya manisipaa ya bukoba katika mkoa wa kagera tanzania
bilele ni jina la kata ya manisipaa ya bukoba katika mkoa wa kagera tanzania
buhembe ni jina la kata ya manisipaa ya bukoba katika mkoa wa kagera tanzania
hamugembe ni jina la kata ya manisipaa ya bukoba katika mkoa wa kagera tanzania
ijuganyondo ni jina la kata ya manisipaa ya bukoba katika mkoa wa kagera tanzania
mlandege ni jina la kata ya manisipaa ya iringa mkoa wa iringa tanzania
kagondo ni jina la kata ya manisipaa ya bukoba katika mkoa wa kagera tanzania
kahororo ni jina la kata ya manisipaa ya bukoba katika mkoa wa kagera tanzania
kashai ni jina la kata ya manisipaa ya bukoba katika mkoa wa kagera tanzania
kibeta ni jina la kata ya manisipaa ya bukoba katika mkoa wa kagera tanzania
kitendaguro ni jina la kata ya manisipaa ya bukoba katika mkoa wa kagera tanzania
miembeni ni jina la kata ya manisipaa ya bukoba katika mkoa wa kagera tanzania
nshambya ni jina la kata ya manisipaa ya bukoba katika mkoa wa kagera tanzania
nyanga ni jina la kata ya manisipaa ya bukoba katika mkoa wa kagera tanzania
rwamishenye ni jina la kata ya manisipaa ya bukoba katika mkoa wa kagera tanzania
shaurimoyo ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
vikokotoni ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
urusi ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
sogea ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
shangani ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja sebleni ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
bukiriro ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
kabanga ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
kanazi ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
keza ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
kibimba ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
kirushya ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
mabawe ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
mugoma ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
murusagamba ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
ngara mjini ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
ntobeye ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
nyakisasa ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
nyamiyaga ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
rulenge ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
rusumo ni jina la kata ya wilaya ya ngara katika mkoa wa kagera tanzania
miembeni ni kata ndani ya jiji la zanzibar katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
bububu ni kata ya wilaya ya magharibi unguja katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
jina la bububu limetokana na sauti ya reli ya kwanza ya unguja iliyojengwa hapa mnamo mwaka 
kiembe samaki ni kata ya wilaya ya magharibi unguja katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
kianga ni kata ya wilaya ya magharibi unguja katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
kama ni kata ya wilaya ya magharibi unguja katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
fuoni kijitoupele ni kata ya wilaya ya magharibi unguja katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
biirabo ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
fuoni kibondeni ni kata ya wilaya ya magharibi unguja katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
buganguzi ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
fumba ni kata ya wilaya ya magharibi unguja katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
bulyakashaju ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
dole ni kata ya wilaya ya magharibi unguja katika mkoa wa mjini magharibi unguja tanzania
bureza ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
burungura ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
goziba ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
ibuga ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
ijumbi ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
ikondo ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
izigo ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
kabirizi ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
kagoma ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
kamachumu ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
karambi ni jina la kata ya wilaya ya muleba katika mkoa wa kagera tanzania
baadhi ya watu hao kunao ambao hawawezi kufanya kazi yoyote
hata hivyo watu wengi wameonyesha sifa mbaya dhidi ya mtaa huo wa kibera lakini tunafaa kukumbuka ya kwamba kila kitu kina uzuri wake
vile vile tunaweza kuwa na nia njema kuhusu mitaa kama hiii ili tusiwe kama watu ambao wanasema lakini kufanya ni shida sana
isitoshe sio kupenda kwa wale walioko kwenye hii jinamizi la umaskini lakini ni sababu chache zilizowaelekeza kwenye hili dimbwi la umaskini
watu wengi katika mtaa wa kibera huwa wanafanya kazi mbali mbali ili kujimudu kimaisha
baadhi ya kazi wanazozifanya ni kama uchuuzi kuosha nguo za majirani ili kuwawezesha kuishi maisha ya kawaida kama watu wengine
kuna wale ambao hawana namna ya kuwawezesha kufanya kazi yoyote maishani
umaskini ni jambo la kuzingatiwa katika mtaa wa kibera kwa maana ndio mojawapo ya shida ambazo zinawakumba wenyeji
takriban ya watu nusu milioni kwenye mitaa wa mabanda wa kibera wamekuwa kwenya mstari wa mbele kuimarisha maisha ya wanachi wanaoishi katika mitaa ya mabanda kuwa ya kawaida na ya kuaminika na wageni kutoka nchi za ng ambo
ingawa kuna shida ya mavazi chakula lakini ajira imechangia sana kueneza umaskini katika jamii ya mitaa wa kibera
hii ni kwasababu upande wa ajira watu wengi hawana mtaji wa kuanzisha biashara ndogo ndogo ili kuwawezesha kuishi maisha ya kawaida
kumamirika kwa mazingira hasa katika hapa kitongoji duni cha kibera
kwanza kuwepo kwa mazingira duni mahali popte tunapokaa hudhuru kiazya kwa kuleta maradhi milini yetu kwa hivyo ni jukumu letu kama binadamu tuzingatie vikwazo kamili ili tuweze kuboresha hali ya maisha yetu na kujikinga dhidi ya maambukizo yanayotokana na mazingira duni
kitongoji duni cha kibera pekee kinayo idadi ya takribani watu milioni mbili ukilinganisha na nafasi ya ardhi iliepo hii ni idadi kubwa sana
hii inaleta ukosefu wa mpangilio mwafaka katika ujenzi wa maeneo ya makazi
mpangilio huu duni ndio kiini cha ukosefu wa mazingira bora na pia kuchangia katika uenezaji wa maradhi
cecil john rhodes julai uingereza machi afrika kusini alikuwa mfanyabiashara na mwanasiasa mwingereza aliyetajirikia kutokana na malighafi za afrika kusini na kujenga himaya yake ya binafsi kati afrika ya kusini
alianzisha koloni za rhodesia ya kaskazini na rhodesia ya kusini zilizokuwa baadaye zambia na zimbabwe
alikuwa kati ya wapangaji na watetezi wa ubeberu wa uingereza katika karne ya 
aliamini ya kuwa waingereza ni mbari wa juu duniani
alizaliwa bishop s stortford uingereza akiwa mtoto wa mchungaji wa kanisa
 wazazi walimtuma kijana kwenda afrika kusini kwa shabaha ya kuboresha afya yake akiwa na matatizo kutokana na hali ya hewa uingereza
baada ya kufika alijishughulisha na biashara ya migodi ya almasi ya kimberley afrika kusini akatajirika haraka
akarudi uingereza akasoma kwenye chuo kikuu cha oxford lakini alipaswa kurudi afrika kwa sababu ya afya
akajiunga na siasa akawa mbunge wa koloni ya rasi tangu 
 alianzisha kampuni yake ya binafsi ya de beers iliyopata baadaye nafasi ya kwanza katika biashara ya almasi duniani
athira yake ya kisiasa ikapanuka akashawishi serikali ya london kuvamia eneo la bechuanaland botswana na kuifanya nchi lindwa chini ya uingereza
 alifaulu kupata kibali cha serikaliy uingereza kuanzisha koloni ya binafsi kaskazini ya afrika kusini
akaunda kampuni ya kiingereza ya afrika kusini british south africa company na kuvamia maeneo ya zambia na zimbabwe ya leo
ardhi iliyotwaliwa iliuzwa kwa walowezi na koloni za kampuni ziliitwa rhodesia ya kaskazini na rhodesia ya kusini
zilikaa chini ya kampuni ya rhodes hadi zikachukuliwa baadaye na serikali ya uingereza
kama kiongozi wa serikali alitaka kumeza jamhuri ya makaburu ya transvaal na akajaribu kumpindua raisi ohm krueger 
shambulio ya jameson raid ilishindikana na rhodes alipaswa kujiuzulu katika serikali
akaendelea kukaza ukoloni wake huko rhodesia hadi kifo chake mwaka 
mabata bahari ni ndege wa maji wa nusufamilia ya merginae katika familia ya anatidae
mabata hawa wanaishi baharini hasa nje ya majira ya kuzaa
wengi wana tezi za chumvi maalum ambazo zinawawezesha kuvumilia maji ya bahari
mabata bahari hula samakigamba na gegereka wa chini ya bahari
takriban spishi zote zinatokea kanda za kaskazini mbali
koloni ya rasi ilikuwa koloni ya uholanzi hadi na baadaye ya uingereza katika afrika kusini ya leo
jina limetokana na rasi ya tumaini jema iliyoko karibu na mji wa cape town
kampuni ilihitaji kituo kwa ajili ya jahazi zake zilizosafiri kati ya ulaya na visiwa vya indonesia
eneo la rasi lilifaa kuwa mahali pa kupumzika na kuongeza vyakula njiani tena kwa sababu hali ya hewa iliwafaa watu wa ulaya
waholanzi walipeleka wakulima kwenda rasi waliotakiwa kulima vyakula kwa ajili ya mahitaji ya jahazi
wakati wa vita za napoleoni eneo la uholanzi lilitawaliwa na ufaransa na uingereza ilivamia koloni za uholanzi pamoja na rasi
waingereza waliogopa ya kwamba wafaransa wangehatarisha mawasiliano na koloni yao huko uhindini kama wangetwaa afrika kusini
baada ya miake kadhaa waingereza walinyang anya eneo hili rasmi mwaka 
hali hii ilitambuliwa na uholanzi kwenye mkutano wa vienna
koloni ya rasi iliendelea chini ya uingereza hadi 
mwaka ule muungano wa afrika kusini yaliundwa na rasi iliingia kama jimbo la rasi
rasi ya tumaini jema ni mkono wa nchi unaoingia katika atlantiki kwenye kusini ya bara la afrika karibu na mji wa cape town afrika kusini
si mahali pa kusini kabisa ya afrika ambapo ni rasi agulhas
jina limetokana na wapelelezi wareno waliofika hapa mnamo mwaka 
baada ya kutafuta kwa muda mrefu njia ya kufika uhindini waliona hapa tumaini kwa sababu pwani lilikwisha kuelekea kusini
mreno wa kwanza aliyeiona alikuwa bartolomeu dias
jimbo la rasi lilikuwa kubwa kati ya majimbo manne ya afrika kusini kabla ya 
lilianzishwa mwaka wakati koloni ya rasi ilipoingia katika muungano ya afrika kusini pamoja na majimbo ya natal transvaal na dola huru la oranje
katika miaka ya maeneo ya bantustan bophuthatswana transkei na ciskei zilitengwa na jimbo
wote wawili wanaheshimiwa kama watakatifu katika madhehebu mengi ya ukristo hasa tarehe julai
bungoma ni mji mdogo katika kenya ya magharibi karibu na mpaka wa uganda ambao ni makao makuu ya wilaya ya bungoma
bungoma iko kwa kimo cha mita juu ya ub mguuni wa mlima elgon
wenyeji wa bungoma ni wabukusu ambao ni kitengo cha waluhya
mji wa bungoma ulianzishwa kama kituo cha reli ya uganda katika miaka ya 
bungoma ikateuliwa kama kituo cha mwisho ndani ya kenya kabla ya kufikia mpaka wa uganda
wakati wa uhuru bungoma ilionekana kama kijiji kikubwa chenye maduka machache
uchumi umetegemea hasa kilimo kinachostawi vizuri kutokana na hali ya hewa na uwingi wa mvua
mlima elgon ni mlima wa volkano usio na uwezo wa kulipuka wa aina ya volkana ya shield kwenye mpaka wa uganda na kenya kaskazini mwa kisumu na magharibi mwa kitale
jina la mlima huu linatokana na kabila la kony wakati mwingine hujulikana kama sabaot au sebei ambao wanaishi katika mapango makubwa upande wa kusini wa mlima
ulijulikana kama ol doinyo ilgoon mlima wa matiti kwa wamaasai na kama masaba kwenye upande wa uganda
ndiyo volkano kongwe na kubwa zaidi iliyo kivyake katika afrika mashariki ikifunika eneo la takribani kilomita mraba 
eneo lililo karibu ya mlima huu limelindwa na mbuga mbili za kitaifa mbuga ya kitaifa ya mlima elgon moja kila upande wa mpaka wa kimataifa
baadhi ya mimea nadra hupatikana kwenye mlima huu ikiwa ni pamoja na ardisiandra wettsteinii carduus afromontanus echinops hoehnelii ranunculus keniensis na romulea keniensis
mnamo mwaka wa c
w hobley alikuwa mzungu wa kwanza kuzunguka mlima huu
kmunke na stigler ndio wa kwanza kupanda hadi juu ya vilele vya wagagai na koitobos katika mwaka wa na kurekodiwa
jackson e
gedge na j
martin ndio wa kwanza kupanda hadi juu ya kilele cha sudek katika mwaka wa na kurekodiwa
kilele kikuu ni rahisi kupanda naa hauhitaji vifaa vyovyote vya kupanda milima
mlima elgon ni volkeno inayolala mpakani wa uganda na kenya
elgon ni mlima mkubwa wa pili nchini kenya baada ya mlima kenya
upande wa uganda ni mlima mkubwa wa mashariki ya nchi lakini milima ya safu ya ruwenzori ni kubwa kushinda elgon
jina la mlima limetokana na waelgonyi walioishi upande wa kusini wa mlima
wamaasai hutumia jina ol doinyo ilgoon na upande wa uganda huitwa masawa
mito ya suam nzoia na turkwell ina chanzo kwa mlima huu
vilele vya mlima ni sehemu ya hifadhi ya taifa pande zote mbili za uganda na kenya
miji ya karibu ni kitale bungoma na webuye upande wa kenya halafu tororo na mbale upande wa uganda
kampuni ya kifalme ya kiingereza kwa afrika ya mashariki kampuni ya kifalme ya kiingereza kwa afrika ya mashariki imperial british east africa company ilikuwa shirika iliyoanzisha koloni ya afrika ya mashariki ya kiingereza kuanzia 
kampuni ilianzishwa baada ya mkutano wa berlin wa kwa kusudi la kufanya biashara katika maeneo ya afrika ya mashariki
kiongozi wa kwanza alikuwa william mackinnon aliyetafuta usaidizi wa serikali yake kwa mipango yake
mackinnon aliwahi kujenga biashara kubwa kote kwenye bahari hindi akaelewana vema na sultan bargash wa zanzibar aliyeongea naye juu kumkodishia maeneo ya sultani afrika bara hadi kongo
mackinnon aliamini ya kwamba biashara ya afrika bara ilikuwa na nafasi kubwa
awali serikali ya uingereza ilikataa kukubali mipango hii hadi wajerumani walingia kati na kuanzisha afrika ya mashariki ya kijerumani
sasa waingereza walishtuka na wapinzani wa koloni mpya walidhoofika
mapatano haya yalikuwa msingi wa mckinnon kuandikisha kampuni yake ya afrika ya mashariki kwa madhumini ya kuanzisha biashara barani
 kampuni ilikodisha maeneo ya bara ya zanzibar kaskazini eneo la kijerumani kwa miaka 
septemba kampuni iliandikishwa london na kupewa barua ya ulinzi wa serikali ya uingereza
mashindano juu ya uganda kati ya ujerumani na uingereza uliharakisha uenezi wa kampuni
 mjerumani karl peters alifanya mkataba na kabaka mwanga ii wa buganda ulioweka buganda chini ya ulinzi wa ujerumani lakini bila idhini ya serikali ya berlin
mapatano haya yalisababisha kusainiwa kwa mkataba wa helgoland zanzibar ulioweka uganda chini ya uingereza
kampuni ya mckinnon ilipewa kazi ya kutekeleza ulinzi juu ya buganda kwa niaba ya london iliyosita bado kuanzisha koloni kamili
kampuni ilona nafasi kubwa ya biashara ya uganda ikaona lazima kuwa na reli kati ya kampala na mombasa
lakini upana wa eneo lililokabishiwa pamoja na gharama za kujenga reli hii zilishinda uwezo wa kampuni
mwakilishi wa kampuni kanali frederick lugard akajikuta ndani ya vita ya wenyewe kwa wenyewe ya buganda
kampuni ikakosa uwezo wa kugharamia juhudi za lugard
 serikali ya uingereza ilichukua utawala wa uganda pamoja na maeneo kati ya mombasa na uganda na kampuni ikaacha haki zake kwa fidia ya 
koitalel arap samoei alikuwa kiongozi shubavu wa wanandi aliyeongoza vita vikali dhidi ya serikali ya upepari ya uingereza katika africa mashariki
alikataa ujenzi wa reli iliyotekelezwa na wabeberu kwa sababu reli ilionekana kuwa mzingi kunyakua nchi ya yake ya nandi
kabla ya kufika kwa waingereza koitalel aliwahi kutabiri ya kwamba joka jeusi litemayo moto litafika nandi na kuhatarisha maisha ya watu wake
reli ilipofika ikaonekana kama utimilifu wa utabiri wake
aliwaongoza wanandi kupambana na waingereza kwa miaka kumi na mbili
captain richard meinertzhagen alifaulu kumwua 
alimkaribisha koitalel kwa majadiliano ya kumaliza vita
badala ya kuongea naye akamwua moja kwa moja pamoja mawaziri wake 
baada ya kukosa kiongozi wanandi walishindwa kupigana na captain richard na ujenzi wa reli ukaendelea
bwana heri bin juma pia bana heri alikuwa sultani wa saadani iliyokuwa bandari ya biashara kwenye mwambao wa bahari hindi katika tanzania kaskazini mashariki tangu miaka ya 
alitawala chini ya sultani wa zanzibar kama mkubwa wake lakini akafaulu kutetea nafasi yake kama sultani aliejitegemea
 aliweza kushinda jeshi la sultani sayyid bargash aliyetaka kutawala saadani moja kwa moja
saadani kama miji mingine ya pwani ilifaidika na biashara ya wazungu walioleta bidhaa na kulipa ushuru
 sultani sayyid khalifa wa zanzibar alikodi eneo lake katika tanganyika bara kwa kampuni ya kijerumani kwa afrika ya mashariki
bwana heri pamoja na viongozi wengine aliona amesalitiwa na sultani hakuwa tayari kukubali utawala wa wajerumani
bwana heri aliunga mkono na upinzani wa abushiri dhidi ya wajerumani akipata usaidizi wa makabila wa eneo lake hasa wazigua
alishambuliwa na kiongozi mjerumani hermann von wissmann aliyekuwa na silaha za kisasa akapaswa kuacha kambi yake saadani tar
baada ya kushambuliwa tena na jeshi la wajerumani katika januari na machi uwezo wake ulikwisha
sayyid khalifa aliwasiliana naye na wissmann akatayarisha kujisalimisha kwake tar
serikali ya ujerumani iliona haja ya kungilia kati na kuchukua utawala wa afrika ya mashariki ya kijerumani mkononi mwaka kama koloni ya serikali ya ujerumani
mwaka alijaribu tena kupambana na wajerumani lakini alishindwa kwa mara ya pili
saadani ni kijiji cha kata ya mkange kaskazini ya bagamoyo katika eneo la hifadhi ya taifa ya saadani
katika karne ya saadani ilikuwa mji muhimu wa waswahili na bandari kwa biashara ya misafara kwenda maeneo ya tanganyika bara hadi ziwa tanganyika na kongo
chini ya utawala wa bwana heri saadani ilishindana na bagamoyo juu ya nafasi kubwa katika biashara hii ya misafara
saadani ilishiriki katika vita ya abushiri ikaharibiwa na manowari ya wajerumani mwaka chini ya wissmann na kujengwa upya baada ya vita
katika karne ya biashara ya saadani ilirudi nyuma hasa kwa sababu ilifaa kama bandari ya majahazi madogo tu lakini kina cha maji hakitoshi kwa meli kubwa zaidi
meli ambazo sehemu zao za chini zilifikia mita chini ya maji zilipaswa kukaa kilomita mbele ya pwani
takwimu ya biashara ya ilihesabu meli zilizofika mwaka lakini zilipaswa kukaa mbali na pwani na kuhamisha mizigo yao kwenye mashua na madhau
thamani ya bidhaa zilizofika ilikuwa milioni mark 
hadi thamani hii ilishuka hadi milioni 
leo hii maghofu ya nyumba za mawe zaonekana katika kijiji lakini hali ya majengo ya kale si nzuri
vita ya abushiri ilikuwa jaribio la wenyeji wa pwani ya tanganyika kuzuia utawala wa kampuni ya kijerumani kwa afrika ya mashariki mwaka lililokandamizwa na jeshi la wajerumani
viongozi wake waliojulikana zaidi walikuwa abushiri ibn salim al harthi kutoka pangani na bwana heri wa saadani
pwani za tanganyika na kenya pamoja na visiwa kama unguja au mafia vilikuwa chini ya omani tangu mwaka wakati waomani waliwafukuza wareno kutoka mombasa
mnamo sultani said bin sultan alihamisha mji mkuu wa utawala wake kutoka maskat kuja zanzibar mjini
alidai pia ubwana juu ya miji yote ya waswahili ilikuwepo kwenye pwani
hali halisi miji ya waswahili ilijitegemea kwa kiasi kikubwa vilevile makabila ya pwani na kanda la bara lililopo karibu na pwani
lakini kwa jumla wote walikubali aina ya utawala wa juujuu wa sultani
katika miji muhimu sultani aliweka maliwali au kumkubali mkubwa wa mji kuwa liwali wake
liwali alikuwa na wajibu wa kukusanya ushuru kwa ajili ya sultani na hii ilikuwa muhimu hasa kwa mabandari ambako watumwa na pembe za ndovu walifanyiwa biashara
sultani wa zanzibar alidai pia namna ya utawala kuhusu sehemu za ndani zaidi hasa katika eneo la njia za misafara baina ya pwani na tabora ujiji ziwa tanganyika
lakini usultani haukuwa na mamlaka halisi hapa isipokuwa penye maboma ya waswahili au waarabu na misafara yao
kwa kipindi kifupi tippu tip aliweza kuunganisha wafanyabiashara waarabu katika mashariki ya tanganyika na magharibi ya kongo kukubali kwa jina ukuu wa sultani wa zanzibar
mnamo mjerumani karl peters alifika zanzibar akiwa mwakilishi wa shirika kwa ukoloni wa kijerumani akaendelea kuvuka bahari na kufanya mikataba ya ulinzi na machifu kadhaa wa tanganyika
hakujaribu kufanya mikataba katika eneo la pwani lenyewe ilhali alijua ilikuwa eneo la kizanzibari
hata hivyo sultani alipinga mikataba akidai ya kwamba machifu hao waliwahi kukubali ukuu wake kwa hiyo peters alikuwa alivunja eneo la kizanzibari
lakini serikali ya ujerumani iliyowahi kupinga mipango ya peters hatimaye ilikubali na kutoa waraka wa ulinzi kwa ajili ya maeneo ya mikataba ya peters
serikali ya sultani ilipokataa kukubali madai yale ililazimishwa kuvumilia kwa kufika kwa manowari wa kijerumani mbele ya mji wa zanzibar
mwaka uingereza na ujerumani zilipatana kati yao kugawa maeneo ya bara na wakati uleule walitambua eneo la sultani kwenye bara kuwa kanda lenye upana la maili pekee kuanzia mto ruvuma hadi mogadishu
uingereza iliahidi kumshawishi sultani ili kampuni ya kijerumani ipate haki ya kutumia pangani na dar es salaam zilizokuwa katika eneo la sultani kama mabandari yake
sultani bargash hatimaye alikubali yote kwa matumaini ya kuwa na hakika zaidi juu ya eneo lake
lakini mwaka uliofuata tayari alikubali dai la uingereza kukodisha pwani ya kenya kwa shirika la kiingereza baadaye alianza kushauriana na karl peters juu ya mkataba wa aina hiyohiyo
mkataba huu ulikwisha kusainiwa na mfuasi wake sultani khalifa bin said mnamo mwaka 
kufutana na mkataba kampuni ya kijerumani ilipokea haki ya kusimamia kanda la pwani kati ya mto ruvuma hadi vanga kwa jina la sultani
eneo hili lingeendelea kuwa sehemu ya zanzibar na chini ya sheria ya zanzibar kampuni ingetawala ushuru na kuwa na haki ya kuanzisha makazi na mashamba au vituo vingine vya kiuchumi katika eneo hili
sultani aliona faida ya kwamba angepata mapato ya kutegemea na wajerumani jinsi alivyopata na waingereza bila haja ya kumbuana na wakazi wa pwani
wenyeji wa pwani ambao hawakuulizwa wakashtuka walipoona maafisa wajerumani waliofika na kupandisha bendera yao kando ya bendera ya sultani
walishtuka zaidi juu ya ukali walioonyesha wawakilishi wa kampuni ya kijerumani
uasi ulianza pangani ambako wawakilishi wa wajerumani walikataza kuonyeshwa kwa bendera ya sultani na kudai kodi kubwa kwa bidhaa walipojaribu kutumia mamlaka yao
wananchi waliwakamata na kuwafunga lakini waliokolewa na jeshi la sultani
huko tanga wajerumani walifungwa pia na kuokolewa na wanajeshi wajerumani wa manowari ndogo sms moewe
tarehe septemba watu wa bagamoyo walishambulia boma la wajerumani lakini walizuiliwa na silaha za manowari leipzig
katika januari wamisionari wakatoliki watatu waliuawa huko pugu dar es salaam
kampuni ilishindwa kukandamiza upinzani huo ikaomba serikali ya berlin kuingilia kati
afisa mjerumani hermann von wissmann aliagizwa kukusanya jeshi akipewa makisio ya mark milioni wissmann aliajiri maafisa na maafande kutoka ujerumani akaelekea afrika
njiani alipitia misri akawaajiri askari wasudan kutoka jeshi la misri walioachishwa kazi wakati ule kutokana na kupungukiwa kwa jeshi la misri baada ya vita ya mahdi
jeshi hilo lilijulikana kama wissmanntruppe kikosi cha wissmann
walipewa usaidizi na manowari za kijerumani zilizokaa katika afrika ya mashariki
kikosi hicho kilichokuwa na silaha za kisasa kama bombomu kilifaulu kukomesha upinzani wa wenyeji wa pwani
kwa jumla makabila ya bara hayakushiriki sana katika vita ya watu wa pwani
kikosi cha wissmann kilibadilika baadaye kuwa schutztruppe yaani jeshi la kikoloni la serikali ya ujerumani
abushiri alikamatwa na kunyongwa tarehe desemba 
eeno la awali la kampuni likawa koloni la afrika ya mashariki ya kijerumani
mkataba wa versailles ulikuwa mapatano ya kimataifa ya kumaliza vita kuu ya kwanza ya dunia upande wa ujerumani
mapatano yote yalifikiwa kati ya mataifa washindi pekee na serikali ya ujerumani ilipaswa kuikubali mwishowe
ujerumani ikatia sahihi kwa malalamiko lakini ilitishiwa ya kwamba wanajeshi wa washindi wangeingia ujerumani
nchi shiriki za mkataba zilikuwa pamoja na ujerumani hasa uingereza ufaransa na marekani zilizoitwa watatu wakubwa pamoja na italia na japani
ujerumani ilipaswa kukubali ya kwamba ilikuwa na kosa lote kwa vita na kuwa inadaiwa kulipa fidia kwa washindi
masharti mengi yalihusu maeneo yaliyotengwa na ujerumani na kuhamishwa kwa nchi jirani viwango bvya juu kwa jeshi la ujerumani na madai ya malipo kwa nchi washindi
kwa jumla ufaransa ililenga kuwapa wajerumani masharti makali sana waingereza walitaka kuwa na ujerumani yenye nguvu ya kiuchumi lakini bila uwezo wa kijeshi marekani ilitaka amani ya kudumu
ujerumani ilipaswa kupunguza jeshi lake hadi idadi ya wanajeshi kubomoa manowari kubwa na kufuta nyambizi zake zote
eropleni za kijeshi zilikuwa marufuku kwa ujerumani
ujerumani ilipaswa kukubali kulipa fidia kubwa kwa hasara zilizotokea kwa nchi washindi kutokana na vita
kiwango cha fidia hii kilipangwa kuwa mark bilioni zilizotakiwa kulipwa hadi 
wataalamu wengi huona ya kwamba masharti haya makali yalikuwa sababu kuu ya matatizo ya kiuchumi ya ujerumani yaliyosababisha hali ya kisiasa na kijamii iliyoleta ushindi wa chama cha nsdap cha adolf hitler baada ya 
sehemu ya mkataba iliunda shirikisho la mataifa lililotakiwa kuzia vita zijazo
kampuni ya kijerumani kwa afrika ya mashariki kijerumani deutsch ostafrikanische gesellschaft doag ilikuwa shirika ya binafsi iliyoundwa na karl peters ikaanzisha koloni ya afrika ya mashariki ya kijerumani
kampuni hii ilichukua nafasi ya shirika kwa ukoloni wa kijerumani lililotangulia mwaka 
wawakilishi wake walisafiri mwaka uleule zanzibar na kuingia tanganyika barani
walitembelea machifu kadhaa upande wa mashariki wa maeneo chini ya utawala wa zanzibar kwenye pwani
hapa waliongea vizuri na machifu wakawaambia ya kwamba mfalme mkubwa huko ulaya anawapenda yu tayari kuwasaidia dhidi ya maadui na pia dhidi ya wazanzibari
waliombwa kukubali urafiki na mfalme mkubwa wa berlin na kutia sahihi mikataba ya urafiki na ulinzi
machifu kadhaa walitia sahihi kwenye mikataba yaliyoandikwa kwa kijerumani bila kuelewa walichofanya wala yaliyomo ya mikataba ile
maneno ya mle yalisema ya kwamba chifu anakabidhi nchi yake yote kwa shirika pamoja na haki za matumizi na haki za mali ya ardhi biashara na kodi
mwanzoni peters alikataliwa na serikali ya chansella bismarck ambaye hakuona faida ya kuunda koloni akaogopa hasara
lakini peters aliitisha serikali ya kwamba angeweza kuuza maeneo yale kwa mfalme leopold ii wa ubelgiji aliyejenga wakati uleule koloni yake katika kongo
hapa bismarck aliogopa wanasiasa katika bunge waliowahi kudai koloni za ujerumani eti wangesema kwa nini mtu mwema anayetaka kutupatia koloni amedharauliwa na sasa wageni wa ubelgiji wamepata faida
hivyo peters alipewa hati ya ulinzi kutoka serikali ya berlin iliyosema ya kwamba maeneo yote yaliyotajwa katika mikataba yako chini ya ulinzi wa serikali ya ujerumani
baada ya kupokea hati ya serikali peters na wenzake waliunda kampuni ya kijerumani kwa afrika ya mashariki na kuhamisha haki za shirika chini ya sheria ya ujerumani kwa kampuni
kwa habari za undani angalia karl peters mwisho wa himaya ya peters na shirika la koloni br kampuni ilikodisha pwani lote la tanganyika ya baadaye kutoka zanzibar
jaribio lake la kulitawala hali halisi kuanzia agosti likasababisha ghasia na vita ya abushiri
utawala wa kampuni uliporomoka ukapaswa kuomba msaada wa serikali ya ujerumani
ikapaswa kuuza haki zake zote za kiutawala kwa serikali iliyochukua utawala wa koloni kuanzia 
kampuni iliendelea kama shirika ya biashara tu iliyoendesha mashamba na kuuza bidhaa hadi vita kuu ya kwanza ya dunia
baada ya vita mali yake yote iliondolewa na uingereza
tovuti ni mkusanyiko wa kurasa zilizoandikwa kwa lugha mbalimbali za tarakilishi kama vile html php xhtml na kadhalika na ambazo kwa pamoja hujumuika katika kutoa habari au maelezo kuhusu jambo fulani
lugha hizi yaani html php xhtml na kadhalika zinaweza tu kusomwa na kutafsiriwa na programu kama vile internet explorer google chrome na mozilla firefox kwa lugha ambayo inaweza kueleweka na binadamu
tovuti zote pamoja zinaitwa mtandao au intaneti au wavuti
kwa the airport tazama entebbe international airport
wakati mmoja mji huu ulikuwangome ya serikali kwa eneo la uganda kabla ya uhuru mwaka wa 
ipo katika wilaya ya wakiso kusini magharibi ya kampala mji mkubwa na mji mkuu wa uganda
entebbe ipo kaskazini mwa fuo za ziwa victoria ziwa lenye ukubwa zaidi afrika
manispaa iko katika kisiwa kidogo kwenye ziwa victoria na eneo jumla la kati yake ambayo ni maji
katika sensa ya kitaifa ya mwaka idadi ya wakaazi wa entebbe ilikadiriwa kuwa watu 
mwaka uganda bureau of statistics ilikadiriwa idadi ya wakaazi wa mji huu kuwa 
entebbe katika lugha ya kiganda inamaanisha kiti na pengine hi kwa sababu palikuwa mahali ambapo alikaa chifu wa bagandakuhakimu kesi za kisheria
ilikuja kuwa eneo la utawala wa kikoloni na kituo cha kibiashara ya uingereza kwanza mnamo mwaka wa wakati sir gerald portal komishona wa kikoloni aliitumia kama kambi
ingawa hakuna meli inayotua nanga huko sasa bado kuna jetty ambayo ilikuwa ikitumiwa na feri za ziwa victoria
labda entebbe inafahamika ulaya kama eneo kuliko na entebbe international airport uwanja wa ndege mkuu wa kimataifa wa uganda ambao ulianzishwa mwaka 
ilikuwa pia kutoka uwanja wa ndege huu malkia elizabeth ii aliondoka kutoka afrika kurejea uingereza mwaka malkia
maeneo mengine ya umuhimu yapo kando kando mwa mji huu na ni kama idi amin dada alikuwa rais wa uganda tangu mwaka hadi alipofukuzwa na jeshi la tanzania
alikuwa mwanajeshi akapanda ngazi kuwa jenerali na mkuu wa jeshi la uganda
mwaka alimpindua rais milton obote akajitangaza kuwa rais mpya lakini wengine hawakumtaka
mara moja alianza kuwatesa wafuasi wa obote na watu wote waliompinga
kuna makadirio ya kwamba jumla ya watu hadi waliuawa katika miaka minane ya utawala wake
aliharibu uchumi wa uganda kwa ufisadi na majaribio ya kuongoza biashara
hatua kubwa ya uharibifu ilikuwa kufukuza watu wote wenye asili ya kihindi na kugawa maduka na biashara yao kwa ndugu au wafuasi wa rais
takriban watu walipaswa kuondoka kwao wakihamia uingereza marekani au kanada hasa
mnamo oktoba amin alianzisha vita dhidi ya tanzania kwa kuvamia sehemu za mkoa wa kagera
rais julius nyerere wa tanzania aliamua kumwondoa amin kabisa na jeshi la tanzania likatwaa kampala tarehe aprili 
amin alitorokea libya halafu irak na mwishowe saudia alikopewa kimbilio kwa masharti ya kutoshughulikia siasa tena
papa urban vi takriban oktoba alikuwa papa kuanzia tarehe aprili hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa bartolomeo prignano
alimfuata papa gregori xi akafuatwa na papa bonifasi ix
papa gregori xi takriban machi alikuwa papa kuanzia tarehe desemba hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa pierre roger de beaufort
alimfuata papa urbano akafuatwa na papa urbano vi
takriban desemba alikuwa papa kuanzia septemba hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa guillaume grimoard
alimfuata papa innocent vi akafuatwa na papa gregori xi
alikuwa wa sita kati ya mapapa walioishi avignon na alirudi roma kwa muda hadi aliposhindwa na mazingira
alitangazwa mwenye heri na papa pius ix mwaka 
papa innocent vi au septemba alikuwa papa kuanzia tarehe desemba hadi kifo chake
limfuata papa klementi vi akafuatwa na papa urbano v
nikosia kigiriki lefkosia kituruki lefko a ni mji mkuu wa kupro pia mji mkubwa wa nchi
mji umegawiwa tangu vita ya kuna sehemu ya kigiriki upande wa kusini yenye wakazi na sehemu ya kituruki upande wa kaskazini yenye wakazi 
uwanja wa ndege umefungwa tangu uko ndani ya eneo linalotawaliwa na um pekee
jamhuri ya kituruki ya kupro ya kaskazini kituruki kuzey kibris t rk cumhuriyeti ni nchi isiyotambuliwa na jumuiya ya kimataifa iliyoko sehemu ya kaskazini ya kisiwa cha kupro
eneo lake ni km kuna wakazi lakhi mbili karibu wote ni waturuki pamoja na wagiriki waliobaki kwenye rasi ya rizokarpaso
ni eneo lililojitenga na jamhuri ya kupro baada ya vita ya 
hadi wakati ule wakupro wagiriki waliokuwa wengi na wakupro waturuki waliokuwa takriban robo ya wakazi waliishi pamoja pande zote za kisiwa
 maafisa wagiriki wa jeshi la kupro walipindua serikali ya askofu makarios kwa shabaha ya kuunganisha kisiwa na ugiriki
uturuki uliingia kati ukavamia kisiwa kwa kusudi ya kukinga wakazi wenyeji waturuki
jeshi la kituruki lilitwaa theluthi ya kaskazini ya kisiwa
wakupro wagiriki kutoka kaskazini walikimbia kwenda kusini na wakupro waturuki kutoka kusini wakakimbia kaskazini
hata baada ya mwisho wa uasi na kurudi kwa rais askofu makarios jeshi la uturuki likakataa kundoka tena
 dola la kujitawala la kituruki la kupro likatangazwa
 jamhuri ya kituruki ya kupro ya kaskazini ikatangaza uhuru wake lakini haikutambuliwa na um wala na nchi yoyote isipokuwa uturuki
wakupro waturuki walio wengi wameondoka kisiwani wakihamia uingereza na nchi nyingine
idadi kubwa ya watu wenye utamaduni wa kituruki kisiwani wamehamia kutoka uturuki bara baada ya uvamizi wa jeshi la uturuki
jersey ni kisiwa kikubwa kati ya visiwa vya mfereji wa kiingereza chenye wakazi 
kipo karibu na pwani la ufaransa lakini ni eneo chini ya taji la uingereza isipokuwa si sehemu ya uingereza mwenyewe
lugha zinazotumiwa ni hasa kiingereza kifaransa na pia kijersey j rriais lakini lugha hii ya kienyeji imebaki na wasemaji wachache
kipo karibu na pwani la ufaransa lakini ni eneo chini ya taji la uingereza isipokuwa si sehemu ya uingereza mwenyewe
mji wa pekee ni st pierre port menye wakazi 
kuna bado wasemaji wa lugha asilia ya kiguernsey dg rn siais lakini idadi inazidi kupungua
pamoja na tarafa ya jersey ni eneo la pili la visiwa vya mfereji wa kiingereza
madina pia medina kiarabu madinat ul munawwara mji ulioangazwa ni mji wa saudia ya magharibi takriban km kaskazini ya makka
inaheshimiwa na kutembelewa na waislamu kwa sababu ni mahali pa kuzikwa kwa mtume muhammad
madina ina nafasi muhimu katika imani ya kiislamu
kufuatana na mapokeo ya kiislamu muhammad alifika hapa mwaka kwa njia ya hijra alipoondoka makka kwa sababu ya upinzani dhidi yake
yathrib alipokelewa vizuri na kuwa kiongozi wa kisiasa pamoja na kiongozi wa kiroho
jina la madinat un nabii mji wa mtume lilianza kutumiwa
kwa kawaida huhesabiwa kuwa mji mtakatifu wa pili katika uislamu baada ya makka
hapa kuna msikiti wa mtume penye kaburi la muhammad kwenye mahali panapoaminiwa ni mahali pa nyumba yake alikoaga dunia
mji huu ni marufuku kwa wasio waislamu wasiingie sawa na makka
safu ya ruwenzori pia rwenzori ni eneo la milima katika afrika ya kati kwenye mpaka wa uganda na jk kongo
mlima wa juu ni pic marguerite mont stanley mwenye kimo cha mita juu ya ub
baada ya kilimanjaro na mlima kenya ni mlima mkubwa wa tatu katika afrika
pamoja na hii miwili ni milima ya pekee kwenye bara la afrika penye barafuto za kudumu
huaminiwa ya kwamba rwenzori ni sawa na milima ya mwezi inayotajwa katika taarifa za ptolemaio zamani za misri ya kale
papa klementi vi takriban desemba alikuwa papa kuanzia tarehe mei hadi kifo chake
alimfuata papa benedikto xii akiwa papa wa nne aliyetawala kutoka mji wa avignon ufaransa akafuatwa na papa innocent vi
takriban miaka ya aprili alikuwa papa kuanzia tarehe desemba hadi kifo chake
alimfuata papa yohane xxii akafuatwa na papa klementi vi
papa yohane xxii takriban desemba alikuwa papa kuanzia mwaka hadi kifo chake
alichaguliwa tarehe agosti na kuvishwa taji tarehe septemba mwaka uleule katika mji wa lyon
jina lake la kuzaliwa lilikuwa jacques du ze au d euse
alimfuata papa klementi akafuatwa na papa benedikto xii
alimfuata papa benedikto xi akafuatwa na papa yohane xxii
 julai alikuwa papa kuanzia tarehe oktoba hadi kifo chake
alimfuata papa bonifasi viii akafuatwa na papa klementi v
papa boniface viii takriban oktoba alikuwa papa kuanzia tarehe desemba hadi kifo chake
alimfuata papa selestini akafuatwa na papa benedikto xi
ndiye aliyeanzisha jubilei katika kanisa katoliki 
 mei alikuwa papa kuanzia tarehe julai hadi desemba 
baada yake hakuna papa tena aliyejichagulia jina la celestino
ni maarufu kwa kuwa alijiuzulu ili arudi kuishi maisha ya upwekeni kama mmonaki
lakini alifungwa na papa bonifasi viii aliyemfuata
alitangazwa na papa klementi kuwa mtakatifu tarehe mei 
 septemba aprili alikuwa papa kuanzia februari hadi kifo chake
alimfuata papa honori iv akafuatwa na papa selestini v
papa honorius iv takriban aprili alikuwa papa kuanzia tarehe aprili hadi kifo chake
alimfuata papa martino iv akafuatwa na papa nikolasi iv
papa martin iv takriban machi alikuwa papa kuanzia tarehe februari hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa simon de brie au brion
alimfuata papa nikolasi iii akafuatwa na papa honori iv
papa nikolasi iii kati ya na agosti alikuwa papa kuanzia novemba hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa giovanni gaetano orsini
alimfuata papa yohane xxi akafuatwa na papa martino iv
papa yohane xxi mei alikuwa papa kuanzia tarehe septemba hadi kifo chake
alimfuata papa adriano akafuatwa na papa nikolasi iii
papa adrian takriban agosti alikuwa papa kuanzia tarehe julai hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa ottobuono de fieschi
alimfuata papa inosenti akafuatwa na papa yohane xxi
takriban juni alikuwa papa kuanzia tarehe januari hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa pierre de tarentaise
alimfuata papa gregori akafuatwa na papa adrian v
papa gregori takriban januari alikuwa papa kuanzia mwezi septemba hadi kifo chake
alimfuata papa klementi iv akafuatwa na papa inosenti v
jina lake la kuzaliwa lilikuwa gui faucoi le gros
alimfuata papa urbano iv akafuatwa na papa gregori x
papa urban iv takriban oktoba alikuwa papa kuanzia tarehe agosti hadi kifo chake
alimfuata papa aleksanda iv akafuatwa na papa klementi iv
papa alexander iv takriban mei alikuwa papa kuanzia tarehe desemba hadi kifo chake
alimfuata papa inosenti iv akafuatwa na papa urbano iv
alimfuata papa selestini iv akafuatwa na papa aleksanda iv
papa celestino iv alikuwa papa kuanzia tarehe oktoba hadi kifo chake tarehe novemba 
jina lake la kuzaliwa lilikuwa goffredo da castiglione
alimfuata papa gregori ix akafuatwa na papa inosenti iv
papa gregori ix takriban agosti alikuwa papa kuanzia mwaka hadi kifo chake
alimfuata papa honori iii akafuatwa na papa selestini iv
rafiki wa fransisko wa asizi alifanywa kardinali mlinzi wa shirika la ndugu wadogo akatabiriwa naye upapa
baada ya utabiri kutimia ndiye aliyemtangaza mtakatifu huko assisi mwaka 
papa honorius iii machi alikuwa papa kuanzia tarehe julai hadi kifo chake
alimfuata papa inosenti iii akafuatwa na papa gregori ix
papa innocent iii takriban juni alikuwa papa kuanzia tarehe januari hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa lotario de conti di segni
alimfuata papa selestini iii akafuatwa na papa honori iii
ndiye aliyemkubalia kwa sauti fransisko wa asizi afuate wito wake wa kuhubiri toba kadiri ya kanuni ya ndugu wadogo
papa celestino iii takriban januari alikuwa papa kuanzia tarehe machi hadi kifo chake
alimfuata papa klementi iii akafuatwa na papa innocent iii
papa klementi iii alikuwa papa kuanzia tarehe desemba hadi kifo chake tarehe machi 
alimfuata papa gregori viii akafuatwa na papa selestini iii
papa gregori viii takriban desemba alikuwa papa kuanzia tarehe oktoba hadi kifo chake
alimfuata papa urbano iii akafuatwa na papa klementi iii
papa urban iii alikuwa papa kuanzia tarehe novemba hadi kifo chake tarehe oktoba 
alimfuata papa lucius iii akafuatwa na papa gregori viii
papa lucius iii novemba alikuwa papa kuanzia tarehe septemba hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa ubaldo allucingoli
alimfuata papa aleksanda iii akafuatwa na papa urbano iii
jina lake la kuzaliwa lilikuwa rolando bandinelli
alimfuata papa adriano iv akafuatwa na papa lucius iii
luvironza ni jina la mlima mkubwa wa burundi na pia jina la mto mwenye chanzo chake huko mlimani
mlima luvironza una kimo cha juu ya ub uko kilomita upande wa mashariki wa ziwa tanganyika
mto luvironza unaanza hapo ambao hutazamiwa kuwa ni chanzo cha nile
mto huu una mwendo wa km hadi kuishia katika mto ruvuvu ambao ni tawimto wa kagera
uko kando ya delta ya nile kaskazini mwa misri takriban km kutoka kairo
jina la mji limetokana na mfalme aleksander mkuu wa makedonia ya kale aliyeunda mji huo mwaka kk
waptolemaio waliotawala misri baada ya aleksander waliufanya kuwa mji mkuu wa milki yao na kitovu cha elimu na sayansi
maktaba ya aleksandria yalikuwa na vitabu vingi kushinda maktaba zote za dunia
wakati ule haikujulikana jinsi ya kupiga chapa vitabu
kila kitabu kiliandikwa kwa mkono kikawa na bei kubwa sana
kununua kitabu kulikuwa na gharama zinazofanana na ile ya kununua gari leo
kwa hiyo elimu ilikuwa na thamani kubwa na maktaba kubwa ilikuwa na thamani kupita kiasi
wataalamu toka pande zote za dunia walifika aleksandria mji wa elimu ili kusoma na kunakili vitabu
si ajabu kwamba agano la kale lote lilitafsiriwa kwa mara ya kwanza katika lugha ya kigiriki huko aleksandria mwaka hivi k
pharos ya aleksandria ilikuwa mnara wa taa iliyohesabiwa kati ya maajabu saba ya dunia ya kale
aleksandria ikawa jimbo kuu la pili kwa umuhimu katika kanisa baada ya roma hadi mtaguso wa kwanza wa konstantinopoli ulioiacha nafasi ya tatu kwa kupendelea konstantinopoli
hata upande wa elimu ya teolojia aleksandria ilishika nafasi muhimu ikishindana na shule ya antiokia
kutokana na historia ya mji huo wakristo wa aleksandria walijisikia hawana budi kuwa tayari kujadiliana na watu wenye elimu
wawe tayari kujibu maswali yao juu ya injili hata kutetea imani kwenye ngazi inayolingana na elimu ya hali ya juu
wakristo wenye elimu walijitolea kuelimisha wakristo wenzao
katika mafundisho hayo kilitokea chuo cha kikristo cha kwanza
masomo yake yalihusu imani na biblia lakini pia elimu kwa jumla
falsafa ilikuwa muhimu katika mawazo ya wataalamu hata katika mafundisho ya kidini ya wapagani na wayahudi
basi ilionekana afadhali mwalimu mkristo ajue falsafa na awe na msimamo wake juu ya uhusiano kati ya falsafa na imani ya kikristo
chuo cha aleksandria kilipata sifa chini ya panteno
mnamo mwaka bk huyo aliacha uongozi wa chuo akawa mmisionari huko bara hindi
aliyemfuata alikuwa klementi wa aleksandria aliyefaulu sana kuvuta wapagani wenye elimu kumpokea kristo
mwanafunzi wake mashuhuri alikuwa origene ambaye baadaye akapewa uongozi wa chuo hicho
origene alikuwa mtaalamu wa pekee ndiye wa kwanza kutumia njia ya kisayansi katika kuchunguza fasiri za biblia
pamoja na makarani wake akaandika maneno yote ya kiebrania ya biblia pamoja na fasiri zake katika nguzo sita kwenye ngozi kubwa
njia hiyo ilisaidia kuona mara moja makosa au udhaifu katika fasiri hizo
aliwafundisha vijana wengi kutumia akili yao katika kutafakari imani kwani akili ni kipawa cha mungu
kwa njia hiyo chuo cha aleksandria kimekuwa mwanzo wa elimu ya juu katika ukristo
wachungaji mapadri na watawa wanasomeshwa katika vyuo mbalimbali hadi ngazi ya chuo kikuu
asili ya jambo hilo ni katika juhudi za wakristo wa misri
mji ulistawi hadi uenezaji wa waislamu waliounda mji mkuu mpya huko kairo
altiplano kihispania tambarare ya juu ni jina la nyanda za juu katika milima ya andes ya peru na bolivia
vitendo vya kisayansi vina njia zake zinazotumikia kusimamisha kweli ya kisayansi
ni tambarare kati ya safu za milima za cordillera oriental safu ya mashariki na cordillera occidental safu ya magharibi
altiplano iko kwenye kimo cha takriban mita hadi juu ya ub
tambarare hii haina mito inatoka nje kwenda bahari
maji yote yabakai hapa na kupotea tena kwa njia ya usimbishaji
gimba kubwa la maji ni ziwa la titicaca mpakani wa peru na bolivia upande wa kaskazini wa altiplano
ziwa titicaca iko kwenye altiplano ya andes kati ya peru na bolivia
ni ziwa kubwa la pili katika amerika kusini lenye eneo la kilomita za mraba 
maji yake ina kina cha m
hivyo ni ziwa la juu duniani penye usafiri kwa meli ndogo kuna pia manowari ya jeshi la maji
funguvisiwa ya britania ni kundi la visiwa vya ulaya ya kaskazini magharibi
jumla ni visiwa vyenye eneo la km lakini ni hasa visiwa viwili vikubwa vichache vya wastani na vingi vidogo
united kingdom ni nchi ya visiwani ya ulaya ya kaskazini magharibi
mara nyingi huitwa kwa kiswahili uingereza tu ingawa nchi ya uingereza ni moja tu kati ya sehemu za ufalme huo pamoja na uskoti welisi na eire ya kaskazini
nchi iliongoza mapinduzi ya viwanda duniani ilenea katika mabara yote kwa makoloni yake mengi ikabaki hadi leo kati ya nchi muhimu zaidi ulimwenguni
ni mwanachama mwanzilishi wa umoja wa mataifa ambapo ana kiti cha kudumu na kura ya turufu katika halmashauri ya usalama pia ni mwanachama wa umoja wa ulaya
upande wa dini kadiri ya sensa ya mwaka 
 za wakazi ni wakristo hasa wa anglikana halafu wakatoliki wakalvini na wengineo 
 ni waislamu 
 ni mabanyani
kimeanzishwa mwaka kikiwa ni kitivo cha chuo kikuu cha taifa cha moskva moscow state university msu mwaka kikapata hadhi ya chuo kikuu
kwa sasa zaidi ya wanafunzi wanasoma huko wakiwemo wageni
masomo yanayopewa ni pamoja na udiplomasia uchumi wa dunia uandishi habari utembezi sheria ya kimataifa n
takriban septemba alikuwa papa kuanzia tarehe desemba hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa nicholas breakspear
alimfuata papa anastasio iv akafuatwa na papa alexander iii
papa anastasio iv alikuwa papa kuanzia tarehe julai hadi kifo chake tarehe desemba 
jina lake la kuzaliwa lilikuwa corrado di suburra
alimfuata papa eugenio iii akafuatwa na papa adriano iv
alikuwa papa kuanzia februari hadi kifo chake tarehe julai 
jina lake la kuzaliwa lilikuwa bernardo dei paganelli di montemagno
alimfuata papa lucius ii akafuatwa na papa anastasio iv
papa lucius ii alikuwa papa kuanzia tarehe machi hadi kifo chake tarehe februari 
jina lake la kuzaliwa lilikuwa gherardo caccianemici dal orso
alimfuata papa selestini ii akafuatwa na papa eugenio iii
wales kiwelisi cymru ni nchi ya ulaya kwenye kisiwa cha britania na sehemu ya ufalme wa muungano
lugha asilia ni kiwelisi ambacho ni kimoja kati ya lugha za kikelti
leo hii kuna bado asilimia za wakazi wanaotumia kiwelisi lakini wengine wamezoea kiingereza
welisi ilivamiwa na uingereza mwaka wa na kuunganishwa kama sehemu kamili ya ufalme wa uingereza 
baada ya ufalme wa uingereza kuungana na uskoti na eire welisi ilitambuliwa kama sehemu asilia ya ufalme wa muungano
mwaka wa welisi ilipewa bunge lake la pekee linalosimamia matumizi ya makisio yake na kuchagua serikali ya eneo
papa celestino ii alikuwa papa kuanzia tarehe septemba hadi kifo chake tarehe machi 
alimfuata papa inosenti ii akafuatwa na papa lucius ii
papa innocent ii alikuwa papa kuanzia tarehe februari hadi kifo chake tarehe septemba 
jina lake la kuzaliwa lilikuwa gregorio papareschi
alimfuata papa honori ii akafuatwa na papa selestini ii
papa honorius ii takriban februari alikuwa papa kuanzia tarehe desemba hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa lamberto scannabecchi
alimfuata papa kalisti ii akafuatwa na papa inosenti ii
papa callixtus ii alikuwa papa kuanzia tarehe februari hadi kifo chake tarehe desemba 
alimfuata papa gelasio ii akafuatwa na papa honori ii
alikuwa papa kuanzia januari hadi kifo chake tarehe januari 
jina lake la kuzaliwa lilikuwa giovanni caetani au coniulo
alikuwa mmonaki wa wabenedikto wa monte cassino italia
alimfuata papa paskali ii akafuatwa na papa callixtus ii
alikuwa papa kuanzia tarehe agosti hadi kifo chake tarehe januari 
alimfuata papa urbano ii akafuatwa na papa gelasio ii
welsh ni lugha ya kikelti ya nchi ya welisi kwenye kisiwa cha britania jirani na uingereza
idadi ya wasemaji hukadiriwa kuwa kati ya watu hadi 
ngazija au grande comore kifaransa komori kuu ni kisiwa kikubwa cha funguvisiwa ya komori ambayo ni nchi ya visiwani katika bahari hindi
ngazija ni jimbo la kujitawala lenye rais na serikali yake katika shirikisho la komori
umbali wake na pwani la afrika bara ni kilomita hadi msumbiji
kijiolojia ni kisiwa changa kushinda visiwa vingine vya komori
mlima mkubwa ni volkeno hai ya mlima karthala mwenye kina cha juu ya ub
eneo kubwa kwenye kaskazini halifai kwa kilimi kwa sababu ni mawemawe tu bila maji
kwenye mitelemko ya tako la kisiwa chini ya bahari kuna samaki za pekee za gombessa jenasi latimeria zinazotazamiwa kuwa kiungo kati ya samaki na wanyama wa nchi kavu
mji mkuu ni moroni ambao ni pia mji mkuu wa kitaifa
 julai alikuwa papa kuanzia mwezi machi hadi kifo chake
alimfuata papa vikta iii akafuatwa na papa paskali ii
takriban septemba alikuwa papa kuanzia tarehe mei hadi kifo chake
alimfuata papa gregori vii akafuatwa na papa urbano ii
soana toscana kati ya na salerno campania mei alikuwa papa kuanzia aprili hadi kifo chake ugenini
jina lake la kuzaliwa lilikuwa ildebrando da soana
alimfuata papa aleksanda ii akafuatwa na papa vikta iii
baada ya kuwa mmonaki wa kibenedikto alichangia urekebisho wa kanisa kama kardinali
kisha kuchaguliwa kuwa papa alipigania kwa nguvu zote uhuru wa kanisa katoliki dhidi ya mamlaka ya serikali akifungua njia kwa mapapa waliofuata
alitangazwa na papa gregori xiii kuwa mwenye heri halafu kuwa mtakatifu na papa benedikto xiii
barua zake nyingi kwa mtetezi wake matilda wa toscana zinapatikana katika papa alexander ii alikuwa papa kuanzia tarehe septemba hadi kifo chake tarehe aprili 
alimfuata papa nikolasi ii akafuatwa na papa gregori vii
papa nikolasi ii alikuwa papa kuanzia tarehe januari hadi kifo chake tarehe au julai 
jina lake la kuzaliwa lilikuwa g rard de bourgogne
alimfuata papa stefano ix akafuatwa na papa alexander ii
takriban machi alikuwa papa kuanzia tarehe agosti hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa frederic de lorraine
alimfuata papa vikta ii akafuatwa na papa nikolasi ii
papa viktor ii takriban julai alikuwa papa kuanzia tarehe aprili hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa gebhard wa calw tollenstein na hirschberg
alimfuata papa leo ix akafuatwa na papa stefano ix
jina lake la kuzaliwa lilikuwa bruno wa eguisheim dagsburg
alimfuata papa damaso ii akafuatwa na papa viktor ii
alitangazwa na papa gregori vii kuwa mtakatifu mwaka 
kweli ni papa bora kutoka ujerumani katika karne za kati ingawa wakati wake lilitokea farakano na kanisa la kigiriki
papa damaso ii alikuwa papa kuanzia tarehe julai hadi kifo chake tarehe agosti 
alimfuata papa benedikto ix akafuatwa na papa leo ix
berardo alizaliwa carbio umbria italia akafia dini ya ukristo huko morocco pamoja na ndugu wadogo wenzake petro wa san gemini oto akursius na adiutus
jina lake la kuzaliwa lilikuwa theophylactus wa tusculum
alimfuata mara ya kwanza papa yohane xix ya pili papa silvester iii na ya tatu papa klementi ii
kila mara alifukuzwa madarakani kwa sababu ya matendo yake maovu au aliuza cheo chake
mapokeo mbalimbali yanataja mwaka au 
papa klementi ii oktoba alikuwa papa kuanzia tarehe desemba hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa suidger wa morsleben
alimfuata papa gregori vi akafuatwa na papa benedikto ix
papa gregori vi alikuwa papa kuanzia tarehe mei hadi desemba 
jina lake la kuzaliwa lilikuwa johannes gratianus
baadaye alilazimishwa kujiuzulu akafuatwa na papa klementi ii
papa silvester iii alikuwa papa kuanzia januari hadi mei baada ya papa benedikto ix kufukuzwa upapani mnamo septemba 
alilazimishwa kujiuzulu akafuatwa na papa benedikto ix aliyekuwa mtangulizi wake
alirudi katika dayosisi yake na kufariki mwaka 
papa yohane xix alikuwa papa kuanzia mwaka hadi kifo chake mnamo oktoba 
alimfuata papa benedikto viii akafuatwa na papa benedikto ix
papa benedikto viii alikuwa papa kuanzia mwaka hadi kifo chake tarehe aprili 
alimfuata papa sergio iv akafuatwa na papa yohane xix
papa sergio iv alikuwa papa kuanzia tarehe julai hadi kifo chake tarehe mei 
jina lake la kuzaliwa lilikuwa pietro martino boccapecora
alimfuata papa yohane xviii akafuatwa na papa benedikto viii
borno ni jimbo la nigeria katika kaskazini ya nchi lenye wakazi milioni nne na nusu
mji mkuu pia mji mkubwa wa jimbo ni maiduguri wakazi 
imepakana na nchi jirani za niger chadi na kamerun halafu majimbo ya nigeria ya adamawa yobe na gombe
jimbo la leo ni mabaki ya milki ya bornu ya karne zilizopita
milki hii ya kanem bornu ilitawala eneo kubwa katika mazingira ya ziwa chadi kwa muda wa miaka tangu mnamo 
milki iliporomoka mwisho wa karne ya na amiri yake ya mwisho aliuawa na mwarabu rabih az zubayr kutoka sudan
sehemu kubwa likawa chini ya uingereza na maeneo mengine chini ya ufaransa na ujerumani
waingereza walirudishwa familia ya watawala wa borno kwa cheo cha amiri wa borno
katika nigeria huru bornu iliingizwa katika jimbo la kaskazini mashariki lililogawiwa 
jimbo kubwa la borno likagawiwa tena kwa kutenga jimbo la yobe
maiduguri ni mji mkuu wa jimbo la borno nchini nigeria
mji ulianzishwa mwaka na waingereza kama kituo cha kijeshi
kuna chuo kikuu mahospitali masoko uwanja wa kimataifa wa ndege
miaka ya nyuma palikuwa na fitina kati ya wakristo na waislamu mjini
waislamu ni wengi mjini penyewe na upande wa kaskazini ya bornu wakristo huwa wengi upande wa kusini
hasa baada ya habari za machoro ya mtume muhamad huko denmark kufika borno yalitokea mashambulio ya vijana waislamu dhidi ya wakristo piramidi za giza ni kati ya majengo yanayojulikana zaidi duniani
pamoja na mava mengine ni sehemu ya makaburi ya giza yaliyokuwa mahali pa kuzika wafalme wa misri na wakubwa wa milki yao kwa muda wa miaka 
ziko kando ya bonde la mto nile karibu na mji wa giza takriban kilometa kutoka kairo mji mkuu wa misri
makaburi ya kwanza yalijengwa huko tangu chanzo cha milki ya misri ya kale takriban miaka kk
kutokana na ujenzi wa makaburi ya kifalme ndugu wa familia zao na maafisa wa juu walizikwa huko pia hadi mwisho wa nasaba ya ya misri
baada ya hapo na kwa sababu ya kuhamishwa kwa mji mkuu wa milki kwenye kusini ya nchi umuhimu wa eneo la makaburi ya giza ulipungua
mazishi ya maana yalitokea tena wakati wa nasaba za mwisho za misri katika vipindi vya kuvamiwa na uajemi
eneo la makaburi ya giza hujulikana hasa kutokana na piramidi kubwa pamoja na sfinksi kubwa zilizokuwa maarufu tayari katika nyakati za kale
mwanahistoria wa ugiriki wa kale aliyeitwa herodoti alizihesabu kati ya maajabu saba ya dunia na tangu siku zile miaka iliyopita zilitembelewa na watalii
piramidi tatu kubwa zinajulikana kufuatana na majina ya kigiriki ya mafarao au wafalme wa misri waliozikwa ndani yao piramidi za kheops khefren na mykerinos
aliposikia habari zao fransisko wa asizi alishangilia sasa kweli naweza kusema nina ndugu wadogo watano
piramidi za kheops na khefren ziko karibu kimo moja ile ya kheops ni kubwa kidogo lakini ile ya khefren inaonekana kubwa kwa macho kwa sababu imejengwa juu ya ardhi ya juu kiasi kwa hiyo kwa macho ya mtazamaji inafika juu zaidi
piramidi hizo zote hazikukaa peke yake bali zilijengwa pamoja na majengo ya kando
tangu siku za kale watu walichukua mawe kutoka majengo ya misri kwa kuyatumia katika majengo ya nyakati zao
hii ndiyo sababu ya kwamba kimo cha piramidi kimepunga na hasa mawe mazuri yaliyofunika nyuso za piramidi yamepotea
katika karne ya bk mtawala wa misri al malek al aziz othman ben yusuf alijaribu kubomoa piramidi akizitazama kama ushahidi wa upagani wa kale
wafanyakazi walianza kukata mawe kutoka piramidi ndogo ya mykerinos lakini ikaonekana ya kwamba kazi ya kubomoa labda ingekuwa ghali sawa na kujenga
baada ya miezi kadhaa shughuli hizo zilisimamishwa na hadi leo kuna pengo katika ukuta wa kaskazini
 al g za ni mji wa kaskazini ya misri unaopakana na mji mkuu kairo
mji wa giza waonekana kama mtaa wa kairo tu lakini ni mji wa pekee
zamani ilitengwa na mji mkuu kwa uwazi wa mashamba lakini siku hizi miji yote miwili imekua hadi kugusana kabisa
maajabu ya dunia ni orodha ya majengo saba ya pekee iliyojulikana kwa wagiriki wa kale
mara ya kwanza majengo hayo yalitajwa na mwandishi herodoti mnamo kk
wagiriki waliita majengo hayo ta hepta theamata tes oikumenes ges maajabu saba ya dunia inayokaliwa
 ilianzishwa kutokana na jimbo la awali la bendel
mji mkuu ni asaba lakini mji mkubwa jimboni ni warri
delta ni eneo lenye mafuta ya petroli lakini utajiri wake haujafika kwa wananchi bali mapato ya mafuta yalitumiwa hasa na serikali kuu kwa mambo ya kitaifa na pia ufisafi
hivyo delta ya mto niger imeona umgomvi mwingi kwa sababu wenyeji hawaridhiki tena
delta ina wilaya zinazoitwa local government areas
tako la bara ni sehemu ya bara iliyoko chini ya maji ya bahari
sehemu ya bahari hadi ya kina cha maji cha mita huitwa bahari ya takoni
lakini kuna matako yenye upana wa kilomita zaidi ya kama huko siberia au nyembamba sana kama huko kenya
tako la bahari kwa kawaida huishia kwenye mtelemko ambako msingi wa bahari unatelemka chini kwa vilindi vya bahari
tako la bahari ni muhimu kibiolojia kiuchumi na kisiasa
bahari ya takoni ni eneo ambako samaki wengi wanazaa kuna uwingi wa aina pia wa mimea ya bahari
kiuchumi tako la bahari ni eneo ambako malighafi ya msingi wa bahari zinapatikana
sehemu kubwa ya mafuta ya petroli yamepatikana kwenye bahari ya takoni
kisiasa tako la bara limekuwa muhimu katika ushindi kati ya mataifa
hapo nchi zimeanza kudai ya kuwa tako la bara mbele ya mwambao wao ni eneo lao chini ya maji
kwa mfano katika fitina kati ya china na japani kuhusu visiwa vya senkaku china yadokeza ya kuwa visiwa viko kwenye tako la bara linaloelekea kutoka china bara
austria hungaria ilikuwa milki kubwa katika ulaya ya kati na mashariki kuanzia mwaka hadi 
iliendeleza milki ya austria ya awali ikijengwa juu ya ushirikiano wa nchi za austria na hungaria zilizotawaliwa na mfalme yeye yule
nchi hizo mbili zilikuwa na kipaumbele juu ya mataifa mengine ya milki hii kubwa
muundo mpya ulianzishwa mwaka baada ya vita ya wenyewe kwa wenyewe katika ujerumani ambako austria ilishindwa na prussia
hapo kaisari franz joseph wa austria aliona haja ya kupata msaada wa wahungaria waliodai usawa na wajerumani wa austria
kaisari alikubali kupokea taji kama mfalme wa hungaria akiendelea kutawala kama kaisari na mfalme
milki iliporomoka katika vita kuu ya kwanza ya dunia
ilipoonekana ya kwamba ujerumani na austria hungaria zitashindwa sehemu za milki zilianza kujitangazia uhuru
hungaria pia ilijitenga na austria tarehe oktoba 
kaisari na mfalme wa mwisho karl wa austria alijiuzulu kama kaisari na mfalme katika mwezi novemba 
msitu wa mvua ni msitu unaopokea mvua nyingi yaani usimbishaji wa zaidi ya milimita kwa mwaka
kwa hiyo msitu unastawi vizuri kuna aina nyingi za mimea na wanyama kushinda misitu mingine
kuna namna mbili za misitu hii kutokana na halijoto misitu hii iko kwenye kanda ya ikweta duniani kati digrii za longitudo kusini na kaskazini
misitu hii imepungua sana kutokana na kukatwa kwa miti na upanuzi wa kilimo
nje ya kanda ya tropiki kuna misitu ya mvua kwenye pwani la magharibi ya amerika kaskazini chile tasmania new zealand japani na kwenye magharibi ya kaukazi
misitu ya mvua huonyesha rutba kubwa lakini ardhi yenyewe mara nyingi inakosa rutba
hii ni sababu ya kwamba maeneo ya misitu ya mvua hayafai kwa kilimo
kama miti inakatwa mvua nyingi huondoa minerali za ardhi na kuzipeleka mtoni
ardhi yenyewe inachoka haraka na baada miaka michache mavuno hupungua kabisa
hii imeonekana mahali pengi ambako maeneo ya misitu hii yaligeuzwa kuwa mashamba baada ya miaka michache ya mavono mazuri wakulima waliopata shida ya kudumisha maisha yao
kwa bahati mbaya mara nyingi wakulima wale wameendelea kukata miti zaidi wakiacha nyuma kanda la nusu jangwa
wenyeji asilia waliolima katika misitu hii walitumia maeneo madogo madogo tu wakihamahama hivyo mashamba yao yalifunikwa kirahisi tena na miti ya karibu iliyozuia uharibifu wa ardhi
miti na mimea inastawi vizuri kwa sababu majani pamoja na ubao wa miti inayoanguka chini na maiti za wanyama vinaoza katika unyevu haraka na kuwa chakula cha mimea tena
harakati hii inasaidiwa na aina nyingi za uyoga zinazosaidia kuozesha haraka vitu vyote vyenya asili ya mimea au wanyama
imekadiriwa ya kwamba zaidi ya nusu labda theluthi mbili za spishi zote za mimea na wanyama duniani hupatikana kwenye misiti ya mvua
misitu ya mvua ya kitropiki imeitwa duka la madawa ya dunia kwa sababu kiasi kikubwa cha dawa asilia kutokana na mimea imepatikana hapo
tasmania ni kisiwa kikubwa upande wa kusini wa australia bara ni jimbo la australia lenye eno la km 
wataalamu huamini ya kwamba tasmania ilikuwa sehemu ya bara la australia hadi miaka iliyopita
wakati ule watu wameshafika kisiwani lakini kutokea kwa mlango wa bahari kuliwatenga na wenyeji wa australia
hiyvo walikosa mawasiliano na watu wengine wakaendelea na teknolojia isiyoendelea
tasmania ilifikiwa na mholanzi abel tasman mwaka na kupewa jina la van diemens land
tangu uingereza ilivamia kisiwa na kuitumia kama gereza kwa wafungwa kutoka uingereza au australia
wenyeji asilia waliuawa kwa wingi hadi kupotea kabisa
leo kuna tu wajukuu wa wanawake wenyeji waliokamatwa na wazungu na kuzaa nao
kiserbokroatia iliyoitwa pia kikroatoserbia halafu pia kiserbia au kikroatia na kikroatia au kiserbia srpskohrvatski au c au hrvatskosrpski au hrvatski ili srpski au srpski ili hrvatski ilikuwa lugha rasmi ya yugoslavia pamoja na kislovenia na kimasedonia
wakati wa ufalme na baadaye jamhuri ya yugoslavia kiserbia na kikroatia zilitazamia kama lahaja za lugha moja iliyoendelea kwa karne nyingi katika eneo lililotengwa kisiasa
taifa jipya ya yugoslavia lilitaka kuunganisha lahaja za karibu za wakroatia waserbia na wabosnia
hii ilikuwa mpango wa kuunda lugha sanifu ya kisasa na kujenga umoja wa kitaifa
kufuatana na tamaduni mbalimbali katika yugoslavia iliandikwa kwa alfabeti ya kikirili upanda wa mashariki katika eneo la serbia na kwa alfabeti ya kilatini upande wa magharibi katika eneo la kroatia
baada ya kuporomoka kwa yugoslavia tangu maeneo yake yaliendelea kama nchi za pekee
kila nchi kati ya serbia kroatia na bosnia herzegovina ilianza kudai ya kwamba lugha ya watu wake ni lugha ya pekee
neno na wazo la kiserbokroatia ilifutwa kati ya wasemaji wa lugha baada ya kipindi cha uadui na vita ya wenyewe kwa wenyewe
lugha za kislavoni ni kikundi cha lugha chenye asili ya ulaya ya mashariki
jumla kuna wasemaji milioni wanaosema lugha ya kislavoni kama lugha ya mama pamoja na wengine wanotumia lugha hizi kama lugha ya pili
lugha hizi ni sehemu za familia ya lugha za kihindi kiulaya
lugha za kislavoni zenye wasemaji wengi ni kirusi milioni wasemji kama lugha ya kwanza wengine milioni kama lugha ya pili halafu kiukraine na kipoland kila moja lenye wasemaji milioni 
pharos ya aleksandria ilikuwa mnara wa taa mjini aleksandria ya misri ikahesabiwa kati ya maajabu saba ya dunia
kimo chake hakikujulikana kikamilifu lakini kilikuwa kati ya mita na 
mnara huu ulijengwa kwenye kisiwa kidogo kilichoitwa pharos kiliochokuwa mita chache mbele ya mwambao wa aleksandria
kwa karne nyingi pharos ilikuwa kati ya majengo marefu ya dunia
iliporomoka baada ya matetemeko ya ardhi yaliyotokea aleksandria na 
kislavoni cha kusini ni kundi la lugha za kislavoni zinazozungumzwa kwenye balkani ulaya ya kusini mashariki
idadi ya wasemaji wa lugha hizi ni ni takriban milioni 
lugha hizi zimetengwa na eneo la wasemaji wengine wa kislavoni kwa kanda lenye wasemaji wa kijerumani austria kihungaria na kiromania
milki ya osmani ilikuwa dola kubwa lililotawala upande wa mashariki wa mediteranea pamoja na nchi nyingi za mashariki ya kati kwa karne nyingi kati ya karne ya hadi 
milki ilianzishwa na waturuki waosmani ikachukua nafasi ya ukhalifa wa waabbasi na milki ya bizanti
mji wake mkuu ulikuwa konstantinopoli leo istanbul na mtawala wake mkuu alikuwa sultani wa waosmani
imani rasmi ya milki ilikuwa uislamu hata kama katika maeneo mengi idadi kubwa ya wakazi walikuwa wakristo
tabaka ya viongozi wa kisiasa na kijeshi walikuwa waosmani waliokuwa waturuki pamoja na mchanganyiko wa waislamu kutoka sehemu zote za milki yao hasa balkani
kwenye uwanja wa uchumi na utawala waosmani walitumia sana wakristo wagiriki na waarmenia
milki ilianza kama eneo ndogo la kabila ya kiturki katika anatolia chini ya chifu osmani likaendelea kupanua hasa kwa kutwaa sehemu za milki ya bizanti upande wa asia na ulaya ya kusini mashariki
 waosmani walitwaa mji wa konstantinopoli na kumaliza milki ya bizanti wakifanya mji kuwa mji mkuu wao
katika karne ya waosmani waliendelea kupanua kenye balkani upande wa ulaya kaukazi mesopotamia upande wa asia na katika afrika ya kaskazini
baada ya kushinda wamamaluki katika misri sultani selim i alikuwa pia mkuu wa makka na madina akaendelea kujipatia cheo cha khalifa
kilele cha enzi yake ilikuwa katika karne za hadi 
mwaka waosmani walijaribu mara ya pili kuvamia austria na kuteka vienna lakini walishindwa
kuanzia tukio lile athira yao katika ulaya ilianza kupungua
katika karne ya nchi za ulaya zilipita milki ya osmani kiteknolojia kiuchumi na polepole pia kijeshi
kwenye mwisho wa karne ya masultani walijaribu kutekeleza matengenezo mablimbali ya muundo wa kisiasa na kiuchumi lakini mabadiliko yalitokea polepole
mwisho wa milki ilikuja katika vita mwanzoni wa karne ya 
vita za balkani ziliondoa karibu nchi zote upande wa ulaya kutoka utawala wa waosmani
serikali iliamua kujiunga na ujerumani na austria hungaria dhidi ya urusi uingereza na ufaransa
sehemu za kiarabu zikawa nchi lindwa za uingereza na ufaransa
katika maeneo yaliyobaki nchi mpya ya uturuki ikaanzishwa
karolo mkuu kwa kilatini carolus magnus kwa kijerumani karl der grosse kwa kifaransa charlemagne aliishi kwanzia mwaka hadi akawa kwanza mfalme wa wafranki halafu kaizari wa dola takatifu la roma aliloanzisha
pengine anaitwa baba wa ulaya kwa kuwa milki yake iliunganisha nchi zilizoanzisha jumuiya ya kiuchumi ya ulaya chanzo cha umoja wa ulaya katika karne ya 
wafranki walikuwa kabila la kigermanik iliyofaulu kuvamia na kutawala sehemu kubwa za gallia ya kiroma
karolo alikuwa mwana wa mfalme wao pippin mfupi akarithi nusu ya milki yake
akaendelea kuunganisha nchi zote za wafranki katika maeneo ya ufaransa na ujerumani ya leo baada ya kifo cha kaka yake kuanzia mwaka 
akaendelea tena kuvamia na kuteka nchi ya wasaksoni kaskazini kwa ujerumani
kwa njia ya ndoa akajipatia pia taji la ufalme wa lombardia katika italia ya kaskazini
akiwa na athira kubwa katika italia pamoja na ufaransa na ujerumani akapewa cheo cha kaizari na papa leo iii wa roma
kwa njia hiyo alianzisha upya cheo cha kaizari wa roma katika magharibi
mwishoni milki yake iliunganisha maeneo ya ufaransa ujerumani magharibi uholanzi ubelgiji luxemburg na italia kaskazini ya leo
ingawa hakujua hata kusoma na kuandika alipenda elimu akaanzisha shule kadhaa
alipokufa mwaka mtoto wake ludoviko alirithi ufalme kutoka kwake
hukwe zawose bugiri desemba bagamoyo huyu alikuwa ni mwanamuziki wa kiasili wa kitanzania na muziki wake hasa ulikuwa ni wa kabila la wagogo
ala aliyotumia zaidi ilikuwa ilimbal pamoja na zeze alipiga pia filimbi
kipaji chake cha muziki kiligunduliwa na aliyekuwa rais wa kwanza wa tanzania hayati j
nyerere wakati alipofanya ziara mkoa wa dodoma
alivutiwa na muziki wa hukwe na aliporudi daressalaam alimuita hukwe kwenye kikundi cha utamaduni cha taifa bagamoyo players
katika miaka ya zawose alirekodi muziki pamoja na peter gabriel na kutoa cd kadhaa
papa leo iii takriban juni alikuwa papa kuanzia tarehe desemba hadi kifo chake
alimfuata papa adriano akafuatwa na papa stefano iv
leo iii amejulikana hasa kwa tendo lake la kumtia karolo mkuu taji la kaisari wa roma tarehe desemba mwaka 
mwenyewe alizaliwa katika familia ya kawaida akaona upinzani mkali baada ya uchaguzi wake kutoka familia za makabaila wa mji wa roma waliojaribu kumwua kwa sababu walizoea kuwa na athira juu ya uchaguzi wa papa wakati ule
hivyo leo alikimbia hadi ujerumani akitafuta msaada wa karolo mkuu mfalme wa wafaranki
karolo alimrudisha roma na walinzi akafika mwenyewe kuchungulia mashtaka dhidi ya leo iii akaona yalikuwa ya uongo
leo iii kwa upande wake alijaribu kuimarisha uhusiano wake na karolo kwa kumvika taji la kaisari
hivyo karolo alikuwa mtu wa kwanza wa kutumia cheo hicho katika mji wa roma tangu mwaka kaisari wa mwisho romulus augustus alipofukuzwa na cheo cha kaisari wa roma kilipatikana huko konstantinopoli tu kwa mtawala wa bizanti
tendo la kumwekea karolo taji hilo lilimkasirisha kiongozi wa konstantinopoli lakini alikosa nguvu ya kuadhibu papa au karolo
hivyo leo iii alianzisha ufuatano wa makaisari wa dola takatifu la kiroma ulioendelea hadi mwaka 
leo iii alitangazwa na papa klementi kuwa mtakatifu mwaka 
wakazi wa uturuki ni mnamo milioni lakini si wote waturuki kiutamaduni wengine ni wakurdi
wahamiaji nje ya uturuki na watoto wao ni takriban milioni wengi wao wako ujerumani
waturuki walio wengi ni waislamu wasunni lakini kuna tofauti kati yao
wengine labda ni waalevi ambao ni tawi la washia
mehmed ii pia mehmed fatih aprili mei alikuwa sultani wa milki ya osmani
papa yohane xviii alikuwa papa kuanzia hadi mwezi juni 
alimfuata papa yohane xvii akafuatwa na papa sergius iv
papa yohane xvii alikuwa papa kuanzia juni hadi kifo chake tarehe novemba 
alimfuata papa silvester ii akafuatwa na papa yohane xviii
papa silvester ii takriban mei alikuwa papa kuanzia mwaka hadi kifo chake
jina lake la kuzaliwa lilikuwa gerbert d aurillac
alimfuata papa gregori akafuatwa na papa yohane xvii
papa gregori takriban februari alikuwa papa kuanzia mei hadi kifo chake
alimfuata papa yohane xv akafuatwa na papa silvester ii
papa yohane xv alikuwa papa kuanzia mwaka hadi kifo chake mnamo aprili 
alimfuata papa yohane xiv akafuatwa na papa gregori v
papa yohane xiv alikuwa papa kuanzia mwaka hadi kifo chake tarehe agosti 
alimfuata papa benedikto vii akafuatwa na papa yohane xv
papa benedikto vii alikuwa papa kuanzia mwaka hadi kifo chake mwaka 
alimfuata papa benedikto vi akafuatwa na papa yohane xiv
alimfuata papa yohane xiii akafuatwa na papa benedikto vii
huyo alipofariki wenyeji wa mji wa roma walimfunga benedikto vi na baada ya miezi michache wakamuua
papa yohane xiii alikuwa papa kuanzia oktoba hadi kifo chake tarehe septemba 
alimfuata papa leo viii akafuatwa na papa benedikto vi
papa benedikto alikuwa papa kuanzia mei hadi juni 
alimfuata papa yohane xii akafuatwa na papa leo viii
alilazimishwa kujiuzulu na kaisari otto wa ujerumani aliyemtuma kwenda mji wa hamburg alipofariki tarehe julai 
papa leo viii alikuwa papa kuanzia mwezi julai hadi kifo chake tarehe machi 
alimfuata papa benedikto akafuatwa na papa yohane xiii
b ne ni mji katika algeria kwenye mwambao wa mediteranea wenye wakazi 
mji ulianzishwa kwa jina la hippo kama koloni la wafinisia katika karne za kk
mkazi wake mashuhuri alikuwa agostino aurelio anayejulikana kama agostino wa hippo askofu wa mji huo tangu mwaka bk
agostino aliandika huko sehemu kubwa ya vitabu vyake
aliaga dunia wakati wa uvamizi wa wavandali waliofanya hippo kuwa mji mkuu wa ufalme wao afrika kaskazini
tangu mwaka hippo ilitekwa na waarabu waislamu waliouharibu wakaunda mji mpya kando ya maghofu ulioitwa beleb el anab
baada ya dola la roma magharibi kukomeshwa sehemu za italia zilitawaliwa na wafalme wa mataifa mengine
jean bedel bokassa februari novemba alikuwa rais na baadaye kaisari wa jamhuri ya afrika ya kati au baadaye milki ya afrika ya kati hadi kupinduliwa tar
bokassa alizaliwa bobangi akajiunga na jeshi la kikoloni la ufaransa
hadi mwisho wa vita kuu ya pili ya dunia alipanda ngazi akafikia cheo cha afande
 alitoka katika jeshi la ufaransa akaingia katika jeshi la jamhuri changa ya afrika ya kati
akiwa ndugu wa rais david dacko akaendelea kupanda ngazi hadi kuwa mkuu wa jeshi
januari bokassa akampindua rais dacko akajitangaza kuwa rais mpya akafuta katiba ya nchi
mwaka aliomba na kupata msaada wa wanajeshi wafaransa ili apate kuimarisha utawala wake
aliona majaribio mbalimbali ya kumpindua au kumwua lakini kwa jumla ni wapinzani wake waliopaswa kuaga dunia
katikia miaka ya bokassa alitafuta usaidizi wa libya akasilimu baada ya kumtembelea rais gadhaffi akajiita salah eddine ahmed bokassa
bokassa alirudi katika kanisa katoliki akawaalika wageni wengi na katika sherehe iliyogharamia dollar milioni akajiwekea taji la kaisari bokassa i
wakati wa januara na aprili wanafunzi waliandamana
upinzani huu ulikandamizwa kwa msaada wa jeshi la kongo
wanafunzi wengi walikamatwa wengine kupigwa sana na kuuawa
kwa jumla ni wanafunzi na watoto zaidi ya waliuawa
katika hali hii bokassa alisafiri tena kwenda libya
wapinzani walichukua nafasi ya kumpindua bokassa wakiongozwa na aliyewahi kuwa raisi david dacko tar
bokassa alipewa hukumu ya mauti lakini hakuhudhuria kesi
aliporudi mwaka alikamatwa na kuhukumiwa tena afe
 aliachishwa gerezani na rais andr kolingba akaishi miaka kadhaa akafa novemba huko bangui
mbandaka ni kati ya miji mikubwa ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mji ulianzishwa na mpelelezi henry morton stanley kwa jina la equateurville
jina likabadilishwa baadaye kuwa coquilhatville na tangu ni mbandaka
alimfuata julius nepos akiwa kaizari wa mwisho wa dola hilo upande wa magharibi
hali yake baada ya kuondoshwa madarakani haijulikani kwa uhakika
julius nepos takriban alikuwa kaizari wa dola la roma kuanzia mwezi wa juni hadi agosti 
baada ya kuondoshwa madarakani aliendelea kutambuliwa kama kaizari katika sehemu za dalmatia ambapo alikaa na za gallia hadi kifo chake
dalmatia kwa kikroatia dalmacija kwa kiitalia dalmazia ni jina la eneo la pwani ya bahari ya adria kusini mwa kroatia
inaanza kwenye kisiwa cha rab upande wa kaskazini na kuendelea hadi mpaka wa montenegro upande wa kusini
upande wa bara mwisho wake ni mpaka wa bosnia na herzegovina
kati ya watalii milioni wanaofika kroatia kila mwaka idadi kubwa kabisa inalenga pwani ya dalmatia
kihistoria hili lilikuwa eneo la miji dola kwenye pwani iliyostawi kutokana na biashara ya baharini
kati ya miji hiyo kuna split zadar ibenik na dubrovnik
kwa karne kati ya mwaka hadi pwani ya dalmatia ilikuwa chini ya utawala wa jamhuri ya venezia
hii inaeleza hali ya kwamba miji mingi ya pwani inafanana na miji ya italia kutokana na namna ya ujenzi ya nyumba na makanisa na mpangilio wa miji
tangu hadi dalmatia ilikuwa jimbo la milki ya austria baadaye austria hungaria
baada ya imekuwa sehemu ya kroatia ndani ya yugoslavia hadi kuporomoka kwa yugoslavia mwaka 
jina la dalmatia limetokana na zamani za roma ya kale na hasa kabila la dalmatae waliopigana na waroma wa kale
lakini leo hii wakazi walio wengi ni wakroatia ambao ni jamii ya waslavi
ukuta wa berlin kijerumani berliner mauer ulitenganisha sehemu mbili za jiji la berlin ujerumani kuanzia agosti hadi novemba 
mashariki ya berlin ilikuwa sehemu ya nchi ya kikomunisti jamhuri ya kidemokrasia ya ujerumani na magharibi ya jiji ilikuwa chini ya mamlaka ya marekani uingereza na ufaransa
ukuta huu ulikuwa na urefu wa kilomita 
 ukiwa sehemu ya mpaka kati ya madola mawili ya ujerumani yaliyokuwepo kuanzia hadi 
ukuta wa berlin ulikuwa mfano uliojulikana zaidi wa pazia la chuma katika ulaya lililotenganisha nchi za kikomunisti za ulaya mashariki na nchi za ulaya magharibi
takriban watu waliuawa walipojaribu kuvuka ukuta kutoka mashariki kwenda magharibi
chanzo cha ukuta ulikuwa ugawaji wa jiji la berlin baada ya vita kuu ya pili ya dunia tangu 
nchi washindi ziliamua kugawa ujerumani yote wakaanzisha kanda nne zilizotawaliwa na umoja wa kisovyeti marekani uingereza na ufaransa
berlin ilikuwa ndani ya kanda ya kisoyeti lakini ikiwa mji mkuu wa ujerumani ilitangazwa kuwa mkoa wa pekee ikagawiwa pia katika kanda nne za washindi
athira ya pande hizi mbili ilisababisha kutokea kwa madola mawili ndani ya ujerumani moja chini ya uangalizi wa nchi za magharibi shirikisho la jamhuri ya ujerumani na nyingine chini ya usimamizi wa kisovyeti jamhuri ya kidemokrasia ya kijerumani
berlin ya mashariki iliunganishwa na ujerumani ya mashariki ikawa mji mkuu wake
berlin ya magharibi iliendelea kama mkoa wa pekee chini ya usimamizi wa nchi washindi wa vita ikawa kama kisiwa ndani ya ujerumani ya mashariki
mwaka wasovyeti walijaribu kuwaondoa nchi za magaribi katika berlin kwa kuzuia umeme maji na usafirishaji wa vyakula na bidhaa kwa jumla kuingia berlin magharibi
nchi za magharibi walilisha wakazi wa mji kwa njia ya ndege daraja la angani hadi wasovyeti waliondoa vizuizi
kwenye sehemu ya mashariki wasovyeti waliweka serikali ya kikomunisti iliyoanzisha mfumo wa kiimla chini ya uongozi wa chama cha kikomunisti
sikukuu yao ni tarehe januari siku ya kifodini chao mwaka 
katika miaka ya hali ya uchumi na maisha ya wananchi ilianza kusogea mbele baada ya uharibifu wa vita lakini upande wa magharibi uchumi uliendelea haraka kuliko upande wa mashariki
mfumo wa siasa ya imla ukandamizaji wa makanisa utaifishaji wa makampuni ya binafsi na kubaki nyuma kiuchumi yalisababisha kuondoka kwa watu wengi waliohamia magharibi walipokelewa kama raia kamili
serikali ya ujerumani ya mashariki ilianza kujenga fensi mpakani na magharibi ikaweka walinzi wenye silaha walioambiwa kufyatulia risasi kama watu walijaribu kuvuka fensi ya mpakani
mpaka kati ya kanda za kisiasa mbili haikuwa na vizuizi na mara nyingi ulikuwepo katikati ya barabara fulani hivyi haikuwezekana kuzuia watu kupita jinsi walivyozoea
harakati ya kuondoka kwa watu wengi ilileta matatizo makali kwa jamhuri ya kidemokrasia ya kijerumani iliyokosa wafanyakazi kwa uchumi wake
hadi zaidi ya watu milioni katika ya jumla ya milioni waliondoka mashariki kuhamia magharibi
baada ya kujengwa kwa fensi ya mpakani wakimbizi wengi walipitia berlin penye nafasi rahisi ya kuhamia magharibi
hapa walipokelewa katika makambi na kuhamishwa ujerumani ya magharibi kwa njia ya ndege maana barabara zote zilipita katika eneo la ujerumani ya mashariki
 serikali ya mashariki iliona ni lazima kuzuia wakimbizi wengi kwenda berlin magharibi
hapa walikata shauri ya kutenganisha sehemu mbili za jiji kwa njia ya ukuta na fensi
walipata kibali cha uongozi wa umoja wa kisovyeti wakaandaa akiba za matofali saruji na waya ya miiba
 kwenda agosti wanajeshi na polisi maelfu walitumwa kusimama mpakani mjini berlin walipoangalia wafanyakazi walioanza kujenga ukuta na kufunga mpaka ndani ya jiji
madirisha na milango ya nyumba zilizokaa mpakani moja kwa moja yalifungwa pia na wakazi walipaswa kutumia milango ya nyuma
usafiri kwa mabasi na treni kati ya pande mbili za jiji ukasimamishwa vilevile
ukuta uliendelea kujengwa hata sehemu za nje ya berlin ya magharibi ambako jiji lakutana na mashambani ama kwa kujenga fensi kubwa au ukuta pia
tangu kuanzishwa mwaka hadi mwisho wake ukuta uliendelea kuboreshwa na kupanushwa
nyumba zilisosimama mpakana kabisa zikabomolewa polepole na wakazi wakahamishwa
penye nafasi fensi au ukuta wa pili iliongezeka kusudi la kuzuia watu wasikaribie mno
lakini upande wa magharibi watu walikuwa huru kufika ukutani na baada ya miaka kadhaa vijana na wasanii wa magharibi walitumia ukuta kwa kuchora picha kwa hiari yao
mpaka uliozunguka berlin magharibi ilikuwa na urefu wa km jumla km kati ya hizi zilikuwa ndani ya jiji lenyewe za kutenganisha pande mbili jiji
jeshi la ulinzi wa mpaka lilikuwa na askari kwa ajili ya mpaka wa berlin pekee kila wakati askari walikuwa na dhamu kulinda mpaka wa berlin pekee
wanajeshi walikuwa na amri kumzuia yeyote aliyejaribu kukaribia na kupanda ukuta au fensi ya mpakani
hekalu hilo lilihesabiwa kati ya maajabu saba za dunia
lilijengwa mjini efeso kwa muda wa miaka kuanzia mwaka kk
mfalme kroisos wa lidia ndiye aliyeanzisha ujenzi huu
hekalu lilikuwa na urefu wa mita na upana wa mita 
mwaka bk liliharibiwa kabisa wakati wa uvamizi wa wagodoni
surinam ni nchi huru upande wa kaskazini wa amerika kusini
zamani za ukoloni ilijulikana kama guyana ya kiholanzi
imepakana na guyana guyana ya kifaransa na brazil
surinam ni nchi ndogo ya amerika kusini ikiwa na eneo la km pekee
mlima wa juu ni julianatop wenye kimo cha mita juu ya ub
mvua hunyesha mara mbili kila mwaka mvua kubwa kati ya aprili hadi agosti na mvua ndogo kati ya desemba hadi februari
usimbishaji ni kuanzia millimita kwa mwaka karibu na pwani hadi millimita kusini mashariki mwa nchi
wakazi asilia wa surinam walikuwa waindio hasa waarawaki na wakaribi waliokalia sehemu za pwani na savana
mwaka kristoforo kolumbus alipita mwambaoni akifuatwa mwaka na amerigo vespucci
msafara wa upelelezi sehemu za bara ulifanywa na wahispania mwaka 
mwaka waingereza walijenga kituo cha kwanza cha kudumu kwenye mdomo wa mto surinam karibu na nieuw amsterdam wa leo kilichotekwa na waholanzi mwaka 
kutokana na mkataba wa amani ya breda wa mwaka uleule eneo hili lilibadilishwa na eneo la new york marekani ya leo iliyowahi kukaliwa na waholanzi
hivyo surinam ya leo imekuwa koloni la uholanzi tangu kwa jina la guyana ya kiholanzi
wakati ule ilikuwa pamoja na guayana guyana ya kiingereza
waholanzi waliendeleza biashara ya mashamba makubwa ya miwa pamba kokoa na kahawa wakitumia kazi ya watumwa waafrika
kati ya hadi uholanzi ilivamiwa na ufaransa na kutawaliwa kama sehemu ya himaya ya napoleoni
wakati ule uingereza ilitwaa makoloni ya uholanzi na kuyatawala
baada ya mkutano wa vienna surinam ilirudishwa lakini guayana ya leo ilibaki kama koloni la guayana ya kiingereza
kati ya waafrika wengi waliolazimishwa kuwafanyia kazi mabwana wa mashamba makubwa wengine walifaulu kutoroka na kukimbia porini
huko walianzisha makazi yao na kuishi maisha huru
katika guyana waliitwa wabusinenge au bosneger weusi wa porini
walianzisha makabila mapya na kuchagua viongozi wao
historia yao ilianza baada ya waingereza kuanzisha mashamba ya kwanza walipotumia kazi ya watumwa
kuna taarifa ya ya kuwa kikosi cha weusi wa porini walishambulia shamba la imanuel machato kwenye mto cassewijne kumwua na kuondoka na watumwa wake
waholanzi na pia waingereza walijaribu mbinu mbalimbali kuwashinda wale weusi wa porini walioonekana kuwa tishio kwa utaratibu wa utumwa na uchumi wa kikoloni
wale waliahidi kutopokea watumwa wapya wakimbizi bali kuwarudisha kwa waholanzi
katika koloni jirani la kiholanzi la berbice leo guyana kulitokea uasi mkubwa wa watumwa dhidi ya mabwana wao kuanzia tarehe februari 
wazungu wote waliacha mashamba yao na kukimbilia mjini walipoweza kujihami
watumwa wengi waliondoka na kujificha porini baada ya kufika kwa wanajeshi waholanzi waliokuja kukandamiza ghasia hii
tarehe julai uholanzi ulifuta utumwa na watumwa walipewa uhuru lakini walipaswa kuendelea kama wafanyakazi kwa muda wa miaka 
baadaye wengi wao hawakutaka tena kufanya kazi mashambani
hivyo wafanyakazi walitafutwa uhindi uchina na katika koloni la uhindi ya mashariki ya kiholanzi leo indonesia
ndio asili ya sehemu kubwa ya wakazi wa surinam ya leo
mwaka surinam pamoja na antili za kiholanzi ilipewa madaraka ya kujitawala
tangu kulikuwa na majadiliano kuhusu uhuru kamili uliopatikana tarehe novemba 
serikali za kwanza zilikuwa na matatizo ya kisiasa
wakazi wengi sana jumla ya wananchi walihamia uholanzi kwa hofu ya kwamba mambo yatakuwa mabaya
baada ya miaka minne ya kwanza kulitokea mapinduzi ya kijeshi tarehe februari 
serikali ya kijeshi iliongozwa na soli desi bouterse
awali wananchi wengi na pia serikali ya uholanzi walikubali watawala wapya
lakini tangu mbinu za mabavu na unyama zilionekana kwa kuuawa kwa wapinzani mbalimbali
mwaka kikundi cha wabusinenge chini ya ronnie brunswijk waliojiita jungle comando kilianza vita ya msituni dhidi ya serikali
vita ilipigwa kwa ukatili na unyama miaka miwili hadi shinikizo kutoka nchi za nje hasa uholanzi lililazimisha serikali kukubali uchaguzi huru
uchaguzi wa novemba ulileta ushindi wa vyama vya upinzani vilivyoanzisha serikali mpya chini ya ramsewak shankar
lakini bouterse alifanya mapinduzi tena na kumwondoa shankar madarakani tarehe desemba 
hali ya wasiwasi iliendela hadi uchaguzi mpya wa ulioleta serikali ya ronald venetiaan
mnamo agosti mkataba wa amani ulisainiwa na wapinzani wa jungle comando na kumaliza kipindi cha vita ya ndani
wakazi wa surinam ni wa asili mbalimbali kutokana na historia ya nchi
wengine wote ni watoto wa wahamiaji waliofika wakati wa ukoloni
wasurinam wanaoishi uholanzi ni karibu sawa na idadi ya wanaoishi nchini
lugha rasmi ni kiholanzi inatumika katika ofisi za serikali bungeni na shuleni na ni lugha mama ya ya wananchi
amerika ni jina la mabara mawili makubwa upande wa magharibi ya afrika na ulaya
amerika iko kati ya bahari ya atlantiki na bahari ya pasifiki kwa urefu wa kilomita kutoka kaskazini rasi columbia hadi kusini rasi hoorn
eeno lote ni km na jumla ya wakazi ni milioni 
au sehemu mbili za amerika kaskazini na amerika kusini pekee katika hesabu ya mabara kwa kawaida amerika ya kati huhesabiwa kuwa sehemu ya bara la amerika kaskazini
kiutamaduni amerika ya kati na ya kusini kwa pamoja huitwa amerika ya kilatini kutokana na lugha na utamaduni wa kihispania zilizofinyanga tabia za mataifa yake
neno amerika limetokana na jina la kwanza la mwitalia amerigo vespucci 
vespucci alikuwa mbaharia na mfanyabiashara katika utumishi wa familia ya medici kutoka firenze italia
tangu alisafiri kwenye pwani za amerika ya kusini na amerika ya kati akaandika kitabu juu ya safari zake
hapa aliandika ya kwamba hakukubaliana na kristoforo kolumbus ya kwamba visiwa na nchi zilizofikiwa na kolumbus zilikuwa sehemu ya uhindi
amerigo alipendekeza ya kwamba zilikuwa sehemu za dunia mpya au bara jipya akiwa mtu wa kwanza kuandika hivyo
mjiografia mjerumani martin waldseem ller alitumia jina la amerika kwa heshima ya amerigo alipochora ramani yake ya dunia ya mwaka 
inaaminiwa leo ya kwamba hadi miaka hadi iliyopita hapakuwa na binadamu amerika
wakazi asilia walianza kuingia wakati ule kutoka siberia asia ya kaskazini kupitia nchi kavu iliyopatikana wakati ule katika eneo la mlango wa bahari wa bering kutokana na kipindi cha baridi
lakini wataalamu wote wakubaliana ya kwamba karibu wakazi asilia wote walitokea kutoka vikundi vya wavindaji walioingia amerika kutoka siberia na kusambaa hadi kusini kabisa
kutoka vikundi hivi vilijitokeza mataifa na makabila mengi ya wenyeji asilia jinsi walivyoonekana wakati wa kuja kwa wahispania wakati wa kolumbus ambayo ni wakati ambako habari za maandishi zinaanza kupatikana
kuna dalili ya kwamba labda vikundi vidogo vilivuka bahari hata baadaye kutoka ulaya afrika au asia pasifiki na kuingia katika tamaduni za wenyeji
ila tu haya yote hayana uhakika isipokuwa kufika kwa wanorway mnamo mwaka waliounda vituo katika sehemu za labrador kanada zisizodumu muda mrefu
kuja kwa wahispania na wazungu wengine kuanzia kolumbus kulibadilisha historia na uso wa amerika
kolumbus aliamini ya kwamba aligundua njia ya kufika uhindi akaita nchi mpya uhindi wa magharibi na wenyeji wake wahindi jina hili limebaki kwao katika lugha mbalimbali kama indio kihisp
tamaduni zote za amerika hazikuanza bado kutumia chuma silaha zao za mawe na ubao hazikuweza kushindana na silaha za watu wa ulaya
wenyeji asilia walikufa kwa mamilioni hasa kutokana na magonjwa kutoka dunia ya kale ambayo hawakuzoea
vita na utumwa vilichangia katika kupungukiwa kwa wenyeji asilia
idadi kubwa za wenyeji asilia walibaki tu katika nchi za milima ya andes
ulaya na mabara mengine ya dunia yalifaidika sana na maendeleo ya utaalamu wa kilimo yaliyopatikana katika amerika mazao kama mahindi viazi nyanya maboga kokoa na mengine yalipelekwa kutoka amerika katika mabara yote na kuboresha malisho ya watu
amerika yote ilifanywa kuwa koloni ya nchi za ulaya wahispania na wareno walitawala sehemu za kusini waingereza na wafaransa walishindana juu ya kaskazini ikiwa waingereza walishinda
mataifa madogo ya ulaya kma uholanzi na denmark yalipata nafasi katika visiwa vya karibi na katika guyana
ikiwa na wakazi takriban milioni katika eno la jiji na milioni katika rundiko la mji ni kati ya miji mikubwa zaidi ya afrika inaweza kuwa na nafasi ya pili baada ya cairo
lagos iko mwambaoni wa ghuba ya guinea eneo la jiji ni pamoja na wangwa wa lagos funguvisiwa ndani ya maji ya wangwa na sehemu za bara
visiwa vikubwa ni lagos island ikoyi and victoria
lagos ilianzishwa kama kijiji cha wayoruba ikaendelea kukua kutokana na na biashara bandari yake na kipindi kama mji mkuu wa nigeria
nafasi ya mji mkuu ilichukuliwa na abuja lakini hadi leo lagos inaendelea kuwa mji mkuu wa biashara na uchumi nchini
inaaminiwa ya kwamba kisiwa cha lagos kilikaliwa na wavuwi na wakulima wayoruba tangu karne ya 
katika karne ya eneo lilikuwa kwa muda chini ya ufalme wa benin
mwaka mbaharia mreno ruy de sequeira alifika eko akaanzisha kituo cha biashara lililoitwa lagos kwa kireno neno hili lamaanisha maziwa ni pia jina la mji lagos katika ureno ya kusini
katika karne zilizofuata lagos pamoja na utajiri wa oba ilikua kutokana na bishara ya watumwa
katika karne ya waingereza walijaribu kukandamiza biashara hii ya watumwa katika afrika ya mashariki
kibangwinji ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabangwinji
 oba mpya aliyeitwa akitoye alipiga biashara ya watumwa marufuku lakini alipinduliwa kwa sababu ya upinzani wa wafanyabiashara wenyeji
matatizo ya biashara ya watumwa yaliendelea na waingereza walichukua kisiwa cha lagos na kuifanya kwanza eneo lindwa halafu koloni
ghuba ya meksiko ni hori kubwa au bahari ya kando ya atlantiki linalozungukwa pande tatu na nchi kavu ya mlango wa bahari wa florida straits kati ya marekani na kuba unafungua njia kwenda atlantiki na mfereji wa yucatan kati ya meksiko na kuba unaiunganisha ghuba na bahari ya karibi verbunden
maji yake ni ya halijoto ya vuguvugu hata juu ya c wakati wa miezi ya joto
hali hii husababisha kutokea kwa dhoruba na tufani za mara kwa mara zinazoleta uharibifu mwingi kwenye visiwa na nchi kavu ya jirani
ghuba ya meksiko ni asili ya mkondo mkubwa wa maji ya vuguvugu unaoelekea kaskazini hadi ulaya unaojulikana kama mkondo wa ghuba
kuna akiba za mafuta ya petroli ndani yake zinazovutwa na mitambo mingi inayosimama katika maji yenye kina kidogo cha msingi wa bara
kabla ya kufika visiwa vya britania unajigawa na mkono wa kusini unapita pwani za hispania ureno hadi afrika ya magharibi
mkono wa kaskazini unapita funguvisiwa vya britania ueire britania na bahari ya kaskazini hadi skandinavia
mkono huu wa kaskazini huitwa mkondo wa atlantiki ya kaskazini
mkondo wa ghuba ni sehemu ya utaratibu wa mikondo ya bari inayozunguka dunia yote
mkondo ya ghuba husukuma katika kila sekondi milioni m za maji ni mara mia jumla ya mikondo ya mito yote duniani
mkondo una upana wa km na kina cha m
mwendo wake ni hadi s
mkondo wa ghuba husukuma maji ya vuguvugu kaskazini hivyo ni kama jiko kwa ajili ya tabianchi ya ulaya ya kaskazini
kwa njia hi tabianchi ya ulaya ya kaskazini na magharibi si baridi jinsi ilivyo katika amerika kwenye latitudo ileile
kwa mfano latitudo ya norwei inalingana na sehemu za kaskazini za kanada lakini tabianchi ni ya kupoa hakuna baridi kali hivi norwei jinsi ilivyo kanada ya kaskazini
maji ya mkondo wa ghuba husababisha mabandari ya ulaya ya kazkazini hadi murmansk kuwa bila barafu hata wakati wa baridi
katika kanada kwenye latitudo ya hakuna miti tena kwa sababu ya kipindi kirefu cha baridi katika ulaya miji mikubwa kama sankt petersburg helsinki stockholm na oslo iko kwenye latitudo ileile
kuna dalili ya kwamba mkondo wa ghuba umeanza kubadilika kutokana na nyongeza ya halijoto duniani
wataalamu wengine wanahofia ya kwamba kuyeyukwa kwa barafu kwenye ncha ya kaskazini inaweza kuvuruga mwendo wa mkondo
hii ingeweza kusababisha mabadiliko ya ghafla ya hali ya hewa hasa ulaya hasa kuongezeka kwa baridi na kupunguza mno kiasi cha chakula kinachokua katika bara hii
latitudo kilatini latitudo ni mahala pa mchoro wa dunia au ramani huonyesha kwa mistari iliolalzwa ni njia ya kuonyesha mahali duniani kwa kutaja umbali wake kutoka ikweta kwa kipimo cha digrii
mahali kwenye ikweta kamili kwa mfano nanyuki katika kenya ina latitudo ya 
mahali pa mbali ni ncha ya kaskazini au ya kusini zinazotajwa kwa 
pamoja na kipimo cha longitudo inataja mahali kamili duniani
latitudo za kaskazini na kusini ya ikweta zinatofautishwa ama kwa kuongeza herufi n north na s south au kwa alama za kaskazini na kusini
digrii za latitudo hugawiwa katika umbali wa dakika au minuti dakika ya latitudo ni mita au maili moja ya kibahari
pamoja na namba ya longitudo inaonyesha mahali pakamilifu kwenye uso wa dunia
longitudo kilatini longitudo katika ramani au mchoro wa dunia ni njia ya kuonyesha mahali duniani kwa kutaja umbali wake kutoka mstari wa meridiani ya sifuri kwa kipimo cha digrii
kwenye msingi wa digrii za duara digrii hizi za latitudo huehesabiwa hadi kwenda mashariki au hadi kwenda magharibi
ni kawaida vilevile kutaja tofauti kati ya longitudo za mashariki au magharibi kwa kuongeza herufi za e east na w west badala ya
pamoja na kipimo cha latitudo inataja kamili kila mahali duniani
meridiani ya imekubaliwa ni mstari kutoka ncha ya kaskazini hadi ncha ya kusini unaopita katika mji wa greenwich karibu na london uingereza
digrii za longitudo hugawiwa katika umbali wa dakika au minuti dakika hugawiwa katika nukta au sekondi
umbali huu hauna kipimo kamili cha urefu kwa sabau ya umbo la dunia
kwenye ikweta umbali kati ya longitudo ni km katika ncha penyewe ni sifuri kwa sababu longitudo zote hukutana hapa
mji wa kiafrika karibu kwenye longitudo ya sifuri ni accra ghana
vipimo vyake ni latitudo na longitudo
ina kimo cha iko katika milima ya wilhelmina katika sehemu ya kaskazini ya nchi wilayani sipaliwini
wabusinenge pia kiholanzi bosneger weusi wa porini maroon ni neno katika kikreoli cha surinam kwa ajili ya wakazi wenye asili ya kiafrika ambao mababu yao walipelekwa surinam kama watumwa lakini walikimbia na kuanza maisha huru porini mbali na mashamba ya mabawana wa zamani
kuanzia mwaka waingereza walileta watumwa katika eneo la surinam kama wafanyakazi kwenye mashamba ya miwa
waholanzi walipochukua utawala wa sehemu hii ya guyana waliendelea kujenga uchumi wa mashamba makubwa na kuingiza watumwa kutoka afrika
waafrika haya walitokea hasa kutoka afrika ya magharibi ghana togo benin dahomey hadi angola
waafrika wengine walifaulu kutoroka na kukimbia porini
hapa porini walijenga makazi yao na kuishi maisha huru
walianzisha makabila mapya na kuchagua viongozi wao
makabila haya kwa kawaida yalitokana na ukoo wa mama aliyekumbukwa kuwa ametoka afrika na kuzaa amerika
vikundi vikubwa ni wandyuka pia aukani na wasaamaka
wengine huitwa paramaccani matawai aluku boni na kwinti
katika sensa ya surinam ya mwaka wakazi walijitaja katika kundi fulani ya wabusinenge
historia yao ilianza baada ya waingereza kuanzisha mashamba ya kwanza walipotumia kazi ya watumwa
kuna taarifa ya ya kuwa kikosi cha weusi wa porini walishambulia shamba la mmoja imanuel machato kwenye mto cassewijne kumwua mwenyewe na kuondoka na watumwa wake
waholanzi na pia waingereza walijaribu mbinu mbalimbali kuwashinda wale weusi wa porini walioonekana na tishio kwa utaratibu wa utumwa na uchumi wa koloni
wale waliahidi kutopokea watumwa wapya wakimizi bali kuwarudisha kwa waholanzi
katika koloni jirani ya kiholanzi ya berbice leo guyana kulitokea uasi mkubwa wa watumwa dhidi ya mabwana wao kuanzia tarehe februari 
wazungu wote waliacha mashamba yao na kukimbilia mjini walipoweza kujitetea
kwa jumla wabusinenge walifaulu kujipatia uhuri zaidi ya miaka kabla ya waholanzi kutangaza mwisho wa utumwa
hadi leo wanaonekana kama kikundi cha pekee katika surinam
utamaduni huu wa pekee ulikuwa pia tabia muhimu katika vita ya wenyewe kwa wenyewe katika surinam mnamo mwaka ambako wabusinenge walikuwa na jeshi lao la pekee
mto surinam ni kati ya mito mikubwa nchini surinam amerika kusini
bwawa la brokopondostuwmeer inagawa mto katika sehemu mbili
paramaribo jina fupi par bo ni mji mkuu wa surinam
iko kando la mto surinam takriban km kutoka mwambao wa bahari ya karibi
jina la paramaribo limetokana na kijiji cha wenyeji asilia parmirbo
mwaka waholanzi walijenga kituo cha biashara karibu na kijiji hiki
 eneo lilikuwa chini ya utawala wa uingereza waliojenga hapa fort willoughby
waholanzi walirudi mwaka wakatwaa eneo lote na kuita kituo fort zeelandia na kijiji mbele yake nieuw middelburgh
 nyumba zilihesabiwa zilizoongezeka hadi kuwa zaidi ya 
mji wa kale ulichomwa moto mara mbili na 
baada ya mwisho wa utumwa mwaka wengi waliowahi kuwa watumwa walihamia mjini na kusababisha kukua kwa maracaibo
biashara ya nje kutoka paramaribo ni hasa boksiti sukari mpunga kokoa kahawa na ubao
utamaduni wa paramaribo una pande nyingi kutokana na mchanganyiko wa watu wenye asili ya uhindi afrika indonesia uchina na ulaya
wenyeji wanapenda mashindano ya uimbaji wa ndege wanaofugwa kwa kusudi hii
amerigo vespucci machi mjini firenze italia februari mjini sevilla hispania alikuwa mtoto wa tatu wa mwanasheria wa firenze
alikua kuwa mfanyabiashara nahodha na mpelelezi kwenye pwani za amerika kusini
bara za amerika zilipokea jina kutoka kwake amerigo amerika amerigo alifanya kazi kwa kampuni ya medici akatumwa nayo kwenda sevilla katika hispania
mbele ya pwani la guyana leo surinam aliachana na wenzake akiendelea kuelekea kusini akafika hadi mdomo wa mto amazonas akiamini ya kwamba amefika uhindi jinsi ilivyokuwa imani ya kawaida wakti ule
katika safari ya pili kwenda amerika kusini mwaka alipita mwambao wa brazil na argentina hadi patagonia
aliporudi aliamini ya kwamba nchi ng mbo ya atlantiki si asia lakini dunia mpya au bara jipya
maandiko yake yalisambaa kote ulaya na mjiografia mjerumani martin waldseem ller alitumia jina la amerika kwa heshima ya amerigo alipochora ramani yake ya dunia ya mwaka 
florence ni mji katika italia na makao makuu ya mkoa wa toscana
kati ya hadi ilikuwa pia mji mkuu wa ufalme wa italia
idadi ya wakazi ni mnano na pamoja na rundiko la mji ni takriban 
katika karne ya enzi za kati firenze ilikuwa kituo muhimu cha biashara uchumi na utamaduni katika ulaya
ni kati ya miji ambako uchumi wa benki ulijitokeza
firenza hutajwa mara nyingi kama chanzo cha kipindi cha renaissance yaani kuzaliwa upya kwa utamaduni wa kale katika ulaya
mji umepabwa na majengo mazuri sana yanayojaa picha za kupendeza
wasanii wengi walio muhimu katika utamaduni wa ulaya waliishi firenze kama vile donatello botticelli michelangelo na leonardo da vinci
pia watu kama mwanafalsafa wa kisiasa machiavelli mpelelezi wa amerika amerigo vespucci na mwanasayansi galileo galilei waliishi firenze
bauxiti au boksiti ni mtapo unaotumiwa kutengeneza alumini
ni hasa hidroksidi ya alumini al o 
 h o ikichanganywa na titani chuma au silikoni
jina la bauxiti limetokana na kijiji cha les baux de provence katika ufaransa ambako mtapo umegunduliwa mara ya kwanza
leo hii huchimbwa hasa katika australia brazil guinea jamaika na india
bauxiti ni msingi wa alumini na mambo yote yanayotengenezwa nayo
kama metali imara na nyepesi alumini hutumiwa hasa kwa ndege na vyombo vingine vya usafiri lakini pia kwa ajili ya makopo masanduku n
matengenezo ya alumini kutokana na bauxiti huhitaji nishati nyingi hasa ya umeme
kwa sababu hiyo viwanda vya alumini hujengwa karibu na vituo vya umeme na hii ni sababu ya kwamba nchi penye bauxiti haziwezi kufaidika na viwanda vyenyewe kama hawana umeme wa kutosha
saruji pia simiti simenti ni mata laini kama ungaunga unaotengenezwa kutokana na chokaa udongo wa ufinyanzi mchanga chuma na mengine
kwa kawaida huonekana kama unga wa rangi ya kijivu
hukorogwa na maji kuwa na hali kati ya ujiuji baada ya muda inaanza kuganda na kuwa imara kama jiwe
saruji imekuwa muhimu sana katika shughuli za ujenzi
awali ilitumiwa kwa kushika mawe au matofari wa ukuta vikae pamoja
baadaye imegunduliwa ya kwamba saruji ikichanganywa na mchanga kuwa zege inaweza kumwagwa kati ya bao mbili na kuwa imara ndani yao
kwa njia hiyo imewezekana kujenga haraka sana kwa kumwaga mchanganyiko wa zege ya saruji katika nafasi zilizoandaliwa awali
hapa vyuma vinaingizwa ndani ya ukuta au sakafu ya saruji kwa kusudi la kuongeza uimara
mkondo wa atlantiki ya kaskazini ni jina la sehemu ya kaskazini ya mkondo wa ghuba
mkondo huu katika bahari hutokea katika ghuba ya meksiko na kuvuka atlantiki
kabla ya kufika funguvisiwa ya britania unajigawa katika mikono miwili
mkono wa kaskazini huitwa mkondo wa atlantiki ya kaskazini
hupeleka maji ya vuguvugu kutoka kusini kwenda kaskazini na kuwa na athari kubwa kwa hali ya hewa hasa ya ulaya
joto linalokuja na maji ya mkondo huzuia baridi kali
katika kanada kwenye latitudo ya hakuna miti tena kwa sababu ya kipindi kirefu cha baridi katika ulaya miji ya sankt petersburg helsinki stockholm na oslo iko kwenye latitudo ileile
nchi za kibalti pia nchi za baltiki ni jina la kujumlisha nchi tatu upande wa mashariki wa bahari baltiki ambazo ni zote tatu zilikuwa na historia ambako utawala juu yao ulipiganiwa kati ya ujerumani poland uswidi na urusi
tangu karne ya zote tatu zilikuwa sehemu ya milki ya urusi
baada ya mapinduzi ya urusi ya na mkataba wa versailles zote tatu zilipata uhuru wao lakini zilivamiwa tena na urusi wakati wa vita kuu ya pili ya dunia na kuwa jamhuri ndani ya umoja wa kisovyeti
baada ya kuporomoka kwa umoja wa kisoveti mwaka zikapata uhuru wao
tangu zote tatu ni ni wanachama wa umoja wa ulaya
siku hizi pia mkoa wa kaliningrad wa urusi hadi prussia ya mashariki huhesabiwa kuwa sehemu ya nchi za kibalti
helsinki helsingfors kiswidi ni mji mkuu wa ufini na pia mji mkubwa nchini
idadi ya wakazi ni manmo na kuna jumla la milioni moja katika rundiko la mji
helsinki iko kwenye mwambao wa ghuba ya ufini ya baltiki
manmo eneo la helsiniki ilikuwa sehemu ya uswidi na mfalme wa uswidi gustav vasa aliamuru kujengwa kwa mji mpya
lakini wakati wa utawala wa uswidi mji ulioitwa kwa kiswidi helsingfors haukuendela sana
tangu ufini ilikuwa chini ya utawala wa urusi na kaisari alexander wa urusi aliamuru kuhamisha mji mkuu wa jimbo hili kwenda helsinki na kujenga mji upya
tangu wakati ule helsinki imekua kushinda mji wa turku uliowahi kuwa mji mkubwa katika ufini hadi wakati ule
tangu mwaka helsinki imekua mji mkuu wa nchi mpya ya ufini
helsinki imesambaa mwambaoni wa hori mbalimbali na visiwa vya ghuba ya ufini
millimita mm millimita ni sehemu ya kumi ya sentimita moja sentimita ina millimita kumi mita ina millimita elfu moja
kwa mkoa wa jirani wa ufaransa angalia makala guyana ya kifaransa imepakana na suriname upande wa mashariki na brazil upande wa kusini na kusini magharibi halafu na venezuela upande wa magharibi
wakazi wengi wana asili ya india 
 na ya afrika 
guyana ni nchi pekee katika amerika kusini inayotumia kiingereza kama lugha rasmi
hata hivyo lugha ya kawaida ni aina ya krioli ambayo ndiyo lugha ya taifa
upande wa dini wengi ni wakristo wa madhehebu mbalimbali wakifuatwa na wahindu na waislamu 
ghuba ya bengali ni hori kubwa ya bahari hindi kati ya bara hindi rasi ya malay na sri lanka yenye umbo la pembetatu
jina la bengal limetokana na jimbo la bengali ya magharibi katika uhindi na nchi ya bangladesh
bahari ya andamani inahesabiwa wakati mwingine kuwa sehemu ya ghuba ya bengal lakini mara nyingi hutazamiwa kama gimba la maji la pekee
nchi zinazopakana na ghuba ni sri lanka uhindi bangladesh na myanmar
kama bahari ya andamani inahesabiwa kuwa sehemu ya ghuba hata nchi za uthai na indonesia zinapaswa kutajwa hapa
mito mikubwa ya bara hindi inayoishia katika ghuba ya bengali ni mto ganga mto meghna mto brahmaputra mto godavari mto krishna na mto kaveri
mto ayeyarwady wa myanmar unaishia pia katika ghuba hii
alizaliwa mnamo mwaka kwa jina la al hasan ibn mohammed al wassan katika mji wa granada uliokuwa mji mkuu wa dola la mwisho wa waislamu katika hispania
baada ya kutekwa kwa mji na wahispania wakristo familia yake ilihamia fes moroko
hapo kijana alisoma kwenye chuo kikuu cha al qairawin
baada ya kumaliza masomo yake aliongozana na mjomba katika safari zake wakivuka jangwa la sahara na kufika mjini timbuktu katika dola la songhai mnamo mwaka 
akaendelea kuvuka kanda la sahel hadi sudan na misri
katika safari kwenye mediteranea jahazi yake ilishambuliwa na mashujaa wa msalaba mwezi wa juni akakamatwa na kupewa kama zawadi kwa papa leo huko roma
papa alivutwa na tabia na elimu yake akampatia mafundisho ya kikristo akabatizwa
katika ubatizo alipokea jina la papa mwenyewe leo pamoja na jina la mtume yohane na jina la medici familia ya papa ioannes leo de medici
leo alijifunza kiitalia na kilatini akafundisha lugha ya kiarabu kwenye chuo kikuu cha bologna
amejulikana kama leo africanus kutokana kitabu chake de africae descriptione kiit
kitabu hiki kilikuwa chanzo cha pekee cha elimu juu ya dunia ya kiislamu katika ulaya ya karne ya 
ilileta mara kwanza habari za mji wa timbuktu na utajiri wake wa kiuchumi na kiutamaduni mbele ya macho ya ulaya
leo alitunga pia kamusi ya lugha tatu za kiarabu kilatini kiebrania
anasemekana aligeukia tena uislami katika kipindi hiki cha mwisho wa maisha yake
timbuktu kifaransa tombouctou kiarabu ni mji nchini mali kusini ya jangwa la sahara takriban kwa umbali wa km na mto niger
timbuktu imejulikana zaidi kutokana na historia yake
katika enzi ya kati mji ulikuwa kituo muhimu cha biashara ya misafara kupitia sahara na pia kuvuka kanda la sahel kusini ya jangwa hadi sudan na misri
wakati ule mji uliunganishwa na mto niger kwa mfereji ulioruhusu mashua ya biashara kufika sokoni moja kwa moja kutoka njia ya maji
utajiri wa mji ulisaidia kujenga utamaduni wa kitaalamu
hadi leo chuo kikuu cha sankore ni dalili ya urithi huo kinaendelea kufanya kazi
baada ya kutekwa na wamoroko mnamo timbuktu haukustawi tena
sababu muhimu pamoja na vita ni pia mabadiliko ya biashara jahazi kwenye atlantiki zilichukua sehemu kubwa ya biashara ya misafara kuvuka jangwani
timbuktu ilitembelewa mnamo mwaka na msafiri mwarabu aliyejulikana baadaye kwa jina la leo africanus aliyepeleka habari za timbuktu hadi ulaya
timbuktu iliingizwa katika orodha ya urithi wa dunia ya unesco tangu 
leo hii ni mji maskini unaotembelewa na watalii wachache wanaotafuta dalili za enzi za kale
fes pia fez kiarabu ni mji mkubwa wa tatu nchini moroko baada ya casablanca na rabat
tangu chuo kikuu cha al qairawin kilianzishwa
baada ya mwisho wa himaya ya waarabu katika hispania waislamu wengi kutoka kule walihamia fes
tangu mji ulikuwa sehemu ya ufalme wa moroko pia mji mkuu hadi mwaka 
medina au mji wa kale wa fes imepokelewa katika orodha ya urithi wa dunia ya unesco
inasemekana ni chuo kikuu cha kale kabisa duniani inayoendelea kufanya kazi hadi leo
kuundwa kwake kulitokea miaka kabla ya chuo kikuu cha al azhar mjini kairo misri
kati ya wanafunzi wake mashuhuri alikuwa mwanafalsafa myahudi maimonides
kikerewe au kikerebe ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wakerewe
kikimbu ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wakimbu
kikinga ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wakinga
kikisi ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wakisi
isichanganywe na kikisi kaskazini nchini guinea wala na kikisi kusini nchini liberia tena ni tofauti na kikisii nchini kenya
kikuria ni lugha ya kibantu nchini tanzania na kenya inayozungumzwa na wakuria
kikutu ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wakutu
kikwaya pamoja na lahaja ya kiruri ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wakwaya na waruri katika mashariki ya upwa wa ziwa nyanza victoria
kilambya ni lugha ya kibantu nchini tanzania malawi na zambia inayozungumzwa na walambya
kiluguru ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na waluguru
kimakonde ni lugha ya kibantu nchini tanzania na msumbiji inayozungumzwa na wamakonde
kimakhuwa meetto ni lugha ya kibantu nchini msumbiji na tanzania inayozungumzwa na wamakua
kimakhuwa ni lugha ya kibantu nchini msumbiji inayozungumzwa na wamakua
kimalila ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wamalila
lugha ya kimalila ina irabu na konsonanti lakini lahaja zake zilizoathiriwa na kinyiha zina irabu tu
kimanda ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wamanda
kimatengo ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wamatengo
kirangi kwa kilugha kilangi ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na warangi
pia tofauti kati ya irabu fupi na irabu ndefu huleta tofauti za maana
tena kuna toni au mawimbi ya sauti zinazotofautisha maana ya nomino fulani na nyakati za vitenzi
kwa nchi jirani ya guyana angalia makala guyana pwani ya bahari ya karibi atlantiki iko upande wa kaskazini
ilikuwa koloni la ufaransa sasa imekuwa sehemu kamili ya ufaransa kisiasa na kisheria
eneo lina hali ya mkoa departement na pia kanda region katika ufaransa
idadi ya wakazi imekadiriwa kuwa katika mwaka 
wakazi walio wengi ni wa asili ya afrika au wa mchanganyiko wa kiafrika kizungu 
asilimia ni wazungu wengine ni waindio asilia wachina wahindi na wahamiaji wa hivi karibuni kutoka laos 
hufanya anachotaka na hajali watu watafikiri nini
hata kama msela hafuati serikali na hafanyi anachotakiwa huyu mtu anapendwa kwa watu wa kawaida kwa sababu si jambazi wala mhuni
ni mtu poa tu na ubaya wake unapendwa kwa sababu si kweli ubaya hata kama anaishi kibadboy
kwa kweli hata mtu huyu anakuwa na heshima kwa watu wengine ila pengine anaweza kuamua kwamba hana heshima tena
mara nyingi wazungu wanaotembea vichochoroni wanaitwa masela
na mfano mmoja wa msela anayejulikana sana ni eminem
inamaananisha rafiki lakini mara nyingi neno hili halitumiwi kwa watu wa karibu sana
kwa kweli unaweza kuita kila mtu mshikaji washikaji na kuna tofauti katika urafiki na kuwa washikaji
achlabu watu wanasema nilipata kitu hicho kishikaji na ina maana kwamba walipata kutoka mtu waliomjua na aliyewapunguzia bei
pieter willem botha januari oktoba alikuwa waziri mkuu na rais nchini afrika kusini
na die groot krokodil afrikaans mamba mkuu
botha alikuwa mwanasiasa wa asili ya makaburu na waziri mkuu wa afrika kusini kati ya na 
alikuwa rais wa nchi wa pili kabla wa mwisho katika mfumo wa apartheid ubaguzi wa rangi kati ya na 
alisimamia ujenzi wa bomu ya nyuklia ya afrika kusini na upanuzi wa jeshi la taifa
katika siasa ya ndani alikuwa na msimamo wa kulipunguza kidogo ukali wa ubaguzi warangi
alipunguza pia ukali wa group areas act iliyokataza watu wa rangi fulani kuishi katika eneo la rangi tofauti
lakini aliendelea kutazama anc kama kikndi cha kigaidi akikataa kushauriana na viongozi kama nelson mandela
aliendesha vita za afrika kusini katika msumbiji na angola
 alilazimishwa kujiuzulu baada ya kupata matatizo ya kiafya
mfuasi wake alikuwa frederik w
de klerk aliyeruhusu baadaye uchaguzi huru wa kwanza nchini na mwisho wa ubaguzi wa rangi
kanada ni nchi kubwa ya amerika ya kaskazini na ya pili duniani kwa eneo baada ya urusi lakini idadi wa wakazi ni tu
kwenye nchi kavu imepakana na marekani bara na jimbo la alaska
mbele ya pwani zake kuna kisiwa kikubwa cha greenland ambayo ni chini ya denmark halafu visiwa vidogo vya st
pierre na miquelon ufaransa
kanada ni nchi kubwa ya pili duniani lakini maeneo mengi ni baridi mno hawana watu
pwani ya kanada ni ndefu kushinda nchi zote za dunia ikipakana na atlantiki pasifiki na bahari ya aktika
jumla ya wakazi milioni huishi katika majimbo na maeneo matatu ya kitaifa
katika eno la km km ni nchi kavu na km ni maji
umbali kutoka rasi columbia kwenye kisiwa cha ellesmere katika kaskazini hadi kisiwa cha kisiwa cha middle island katika ziwa la erie jimboni ontaria ni km 
umbali kutoka rasi spear katika newfoundland upande wa mashariki hadi mpaka na alaska upande wa magharibi ni km
maneo ya kanada yalianza kukaliwa tangu miaka hadi iliyopita na wahamiaji kutoka asia ya kaskazini
wazungu wa kwanza waliofika walikuwa wanorwei kutoka greenland mnamo mwaka bk
tarehe aprili alifika mwitalia giovanni caboto kwa kiingereza huitwa john cabot kwenye visiwa vya newfoundland akiwa katika utumishi wa malkia wa uingereza akavitangaza kuwa eneo la waingereza
mnamo wafaransa walifika katika eneo la mto saint lorensi na kujenga makao yao
wapelelezi na walowezi kutoka ulaya walileta pamoja nao magonjwa ambayo hayakujulikana kwa wenyeji asilia na yalisababisha vifo vingi kati yao
kupunguzwa kwa wakazi asilia kulisaidia upanuzi wa walowezi wazungu kota amerika
makoloni ya waingereza na wafaransa yalikua polepole
katika vita ya miaka saba ufaransa ulipotea maeneo yake yote yaliyotwaliwa na uingereza
visiwa vya st
pierre na miquelon pekee vilibaki upande wa ufaransa
uingereza uliamua kukubali utamaduni wa pekee wa wakazi wafaransa katika jimbo la quebec
hadi leo wanaendelea kutumia kifaransa na kufuata hasa ukatoliki tofauti na wakanada wenye asili ya kiingereza walio zaidi waprotestanti
wakati wa vita ya kupigania uhuru wa marekani wakazi wa kanada walibaki upande wa uingereza
hivyo kanada iliendelea chini ya uingereza ikaitwa amerika ya kaskazini ya kiingereza
mwaka sehemu mbalimbali ziliunganishwa kama koloni moja la kanada
sasa kanada ilikuwa nchi ya kujitawala chini ya mfalme wa uingereza
kujengwa kwa reli kati ya atlantiki na pasiki na kufika kwa wahamiaji kutoka ulaya kuliimarisha nchi mpya
majimbo mapya yaliundwa hadi kufika majimbo na maeneo matatu chini ya shirikisho jinsi ilivyo sasa
kanada ilishikamana na uingereza katika vita kuu za dunia zote mbili
baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia nchi ilionekana kama nchi ya pekee iliyotoa sahihi yake yenyewe pamoja na uingereza chini ya mkataba wa versailles
mwaka ilipeleka balozi wa kwanza huko marekani
hadi leo malkia wa uingereza ni mkuu wa dola akiwakilishwa na gavana mkuu
zaidi ya nusu ya wakazi huishi katika miji mikubwa zaidi
mji mkubwa ni toronto yenye wakazi milioni 
 ambayo ni bandari kwenye ziwa ontario na kitovu cha viwanda
miji mingine mikubwa ni idadi ya wakazi katika mabano leo hii idadi imeongezeka tena kiasi kuna takriban milioni 
 au asilimia 
 za wakanada wote
wahamiaji kutoka faransa walitangulia wakifuatwa na waingereza waskoti na waeire
wengine walifuata kutoka ujerumani italia urusi ukraine poland na penginepo
katika miaka ya nyuma wahamiaji wengi wamefika kutoka china na asia
wahindi wengi waliofukuzwa uganda wamehamia kanada pia
kati yao madhehebu makubwa ni wakatoliki kanisa la muungano la kanada na anglikana
waislamu ni 
 wahindu singasinga 
 wabuddha 
 wayahudi 
kwa jumla dini zinarudi nyuma na tayari 
 hawana dini yoyote
ottawa ni mji mkuu wa kanada ikiwa ndani ya eneo la jimbo la ontario
mwaka ilikuwa na wakazi mjini pamoja na mitaa ya jirani rundiko la mji lina wakazi 
wakazi walio wengi hutumia kiingereza lakini takriban theluji moja ni wasemaji wa kifaransa kama lugha ya kwanza
ottawa iliundwa ikaitwa mwanzoni bytown kufuatana na kanali john by aliyesimamia ujenzi wa mfereji kati ya mto ottawa na mto rideau na kuanzisha mji vilevile
tangu mji uliteuliwa kama mji mkuu wa koloni ya amerika ya kaskazini ya kiingereza na kuitwa kwa jina la mto ottawa
mahali paliteuliwa kwa sababu ya hofu za vita mpya na marekani miji mingine mikubwa ilikuwa karibu mno na mpaka wa marekani
faida nyingine ya ottawa ilikuwa mahali pake kwenye mstari wa mpaka wa ndani kati ya maeneo yanayotumia zaidi lugha ya kiingereza au lugha ya kifaransa
kwa namna hii ilikubaliwa na wakanada wa kundi zote mbili
visiwa vya karibi ni idadi ya maelfu visiwa vikubwa na vidogo katika bahari ya karibi
mara nyingi vikundi vitatu vya visiwa hutofautishwa ndivyo vyote vilikuwa koloni za hispania uingereza ufaransa uholanzi denmark au marekani
vingine vimekuwa sehemu kamili za nchi zilizopo ng ambo kwa mfano mikoa ya ufaransa ya martinique na guadeloupe sehemu za ufalme wa uholanzi kama bonaire na curasao au maeneo ya uingereza
vingine vina hali ya katikati si koloni wala eneo kamili ya nchi ya ya ng ambo lakini havikutenga na kuwa nchi ya kujitegemea kama puerto rico iliyo nchi linaloshiriki na marekani
lugha zinazotumiwa ni hasa kihispania na kiingereza pamoja na lugha za kikreoli
kufuatana na historia ya ukoloni kuna pia visiwa ambako kiholanzi hasa antili za kiholanzi na kifaransa martinique guadeloupe haiti hutumiwa
visiwa vya atlantiki ambavyo mara nyingi huhesabiwa katika karibi haiti ni nchi kwenye kisiwa cha karibi cha hispaniola
eneo la haiti ni takriban theluthi moja ya hispaniola yote
sehemu kubwa ya kisiwa ni nchi jirani ya jamhuri ya dominika
haiti ni nchi ya kwanza duniani ambako watumwa wenye asili ya afrika walifaulu kupindua utumwa na kujipatia uhuru kutoka ufaransa mwaka 
jina la haiti lina asili katika lugha ya kitaino ya wakazi asilia linamaanisha nchi ya milima na kweli kisiwa kina milima mingi
haiti ni kati ya nchi maskini kabisa duniani na nchi maskini zaidi ya amerika yote
wakazi ni milioni lakini wananchi wengine wengi wamehama kutokana na ufukara
karibu wako marekani wako dominikana na kuba halafu kanada ufaransa bahamas
kuna lugha rasmi mbili moja ni kifaransa na nyingine ni kikreoli ya haiti kweyol inayotokana nacho
wakazi wengi ni wafuasi wa yesu kristo katika kanisa katoliki lakini wengi hufuata vilevile dini ya vudu inayotokana na dini za jadi kutoka afrika ya magharibi
baada ya kufika kwa kristoforo kolumbus na utawala wa hispania idadi yao ilipungua haraka kutokana na magonjwa ya ulaya ambayo hawakuzoea na kukosa kinga dhidi yao na pia kutokana kutendewa vibaya kwa unyama na mabwana wapya
mnamo mwaka waindio wachache tu walibaki kutoka malakhi wakati wa kolumbus wakapotea kabisa kwa njia ya kuoa au kuolewa na wazungu na weusi
wahispania walianzisha mashamba kwa kazi ya watumwa kutoka afrika
katika karne ya wafaransa walifika kisiwani wakanunua theluthi moja ya kisiwa wakaiita saint domingue kilichokuwa baadaye haiti
wafaransa walileta watumwa wengi kutoka afrika na kujenga uchumi wa mashamba makubwa hasa ya miwa
koloni ya saint domingue ilikuwa koloni tajiri ya ufaransa katika amerika
wakati wa mapinduzi ya ufaransa koloni ilikuwa na wakazi wa aina nne mapinduzi ya ufaransa na kutangaziwa kwa haki za kibinadamu vilisababisha matumaini ya chotara wenye mali ya kukubaliwa kama raia kamili wenye haki ya kupiga kura
wenyewe hawakutegemea kumaliza utumwa uliokuwa msingi wa uchumi
lakini matumaini yao yalishindikana wakakataliwa na watawala kisiwani
kiongozi wao alikuwa toussaint l ouverture aliyefaulu kushika serikali ya koloni tangu 
awali alipigania jeshi la ufaransa baada ya bunge la paris kutangaza mwisho wa utumwa alishirikianna na ufaransa dhidi ya jeshi la mabwana wenye shamba waliotaka kuendeleza utumwa katika nchi ya kujitegemea
toussaint l ouverture alishinda pia waingereza waliotaka kuwasaidia wapinzani wafaransa wa paris na akateka kaskazini ya kisiwa iliyokuwa eneo la kihispania na kutawala hispaniola yote akitangaza kote mwisho wa utumwa
lakini mmnamo mwaka siasa ya paris ilibadilika na mtawala napoleon bonaparte aliamua kurudisha hispaniola kwa hali ya awali akatuma jeshi kubwa la askari 
l ouverture alikamatwa alipokubali kushauriana na jenerali mfaransa akapelekwa kama mfungwa ulaya
lakini makamu wake jean jacques dessalines aliposikia khusu mipango ya ufaransa ya kurudisha utumwa alianza vita upya
katika vita vikali wafaransa walishindwa na dessalines alitangaza uhuru wa koloni tarehe januari kwa jina la haiti kama jamhuri ya watu weusi
william styron juni novemba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya marekani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya pulitzer kwa ajili ya riwaya yake kuhusu nat turner
jamhuri ya dominika ni nchi kwenye kisiwa cha bahari ya karibi cha hispaniola inayopakana na haiti
hispaniola ni kisiwa kikubwa cha pili cha antili kubwa na iko upande wa magharibi wa puerto rico karibu na kuba na jamaica
wenyeji hutumia pia jina la quisqueya kwa ajili ya kisiwa chao ambalo ni neno la kitaino lugha ya wenyeji asilia
mji mkuu na pia mji mkubwa ni santo domingo yaani mtakatifu dominiko
jina hilo wakati mwingine linachanganywa na dominica ambayo ni nchi nyingine katika kisiwa cha karibi chenye jina hilo lenye maana ya siku ya bwana yaani jumapili
wakazi wengi ni machotara vipimo vya dna vinaonyesha wengi wametokana na wanaume wazungu na wanawake waafrika
wakazi wenye asili ya ulaya ni na wenye asili ya afrika ni 
kihispania ndiyo lugha rasmi na ya kawaida katika matumizi ya wananchi
wengi wao ni wafuasi wa yesu kristo katika kanisa katoliki 
 ambalo lilianzisha humo jimbo lake la kwanza katika amerika nzima
waprotestanti wa madhehebu mbalimbali kwa jumla ni 
safu ya milima ya kati cordillera central ina milima ya juu kabisa katika karibi yote ni pico duarte m na loma rucilla m
hali ya hewa ni ya kitropiki lakini mlimani kuna baridi kali zaidi hadi kufikia chini ya c
mito iko mingi lakini si mikubwa kama vile higuamo romana yaque del norte yaque del sur yuna yuma na bajabonico
kati ya visiwa vingi vidogo kuna viwili vikubwa kiasi saona na beata upande wa kusini
kabla ya kuja kwa wahispania hispaniola ilikaliwa na waindio waarawak wa kabila la wataino kuanzia karne ya 
kristoforo kolumbus alikanyaga ardhi ya amerika mara ya kwanza katika eneo la jamhuri ya dominika
nchi ilikuwa koloni la hispania kwa jina santo domingo ikabaki hivyo hata baada ya ufaransa kununua theluthi ya magharibi ya kisiwa iliyokuja kuwa haiti baadaye
tangu wahispania walianza kuleta watumwa kutoka afrika kama wafanyakazi kwenye mashamba makubwa hasa ya miwa
wengi walitoroka na kuanzisha jumuiya huru za wamaroni porini katika milima ya kisiwa
hata kama leo zaidi ya asilimia ya wakazi wote wana damu ya kiafrika kwa kiasi fulani watumwa hawakuwa wengi katika santo domingo jinsi ilivyokuwa upande wa haiti chini ya utawala wa ufaransa
damu ya kizungu imechangia zaidi wakati ile ya kiindio imechangia kidogo kuliko ya kiafrika
santo domingo ilitangaza uhuru wake tarehe novemba baada ya kuona hispania ilishindwa kote amerika kusini isipokuwa katika visiwa vya karibi
lakini baada ya wiki chache nchi ilivamiwa na jeshi la haiti ikatawaliwa na wahaiti kwa miaka 
utawala huo ulionekana kwa wenyeji kama utawala wa mabavuna kuanzia shirika la siri lilifanya mipango ya kuwa nchi ya pekee tena
tarehe februari wakati wa mapinduzi katika haiti matajiri wa santo domingo walitangaza uhuru wa jamhuri ya dominika
mmiaka iliyofuata haiti ilijaribu kuvamia nchi mara tano ili kurudisha utawala wake lakini watetezi walishinda
kati ya na rais santana alikabidhi dominika tena kwa hispania kwa sababu aliamini ya kwamba nchi ilikosa nguvu ya kusimama pekee yake
lakini raia wengine walipinga kurudi kwa wahispania na kwa msaada wa kijeshi wa haiti wahispania walilazimishwa kuondoka
kati ya na serikali zilihesabiwa pamoja na matukio ya uasi wa kijeshi 
tangu januari mamlaka ya ushuru ilichukuliwa na marekani
wakati wa vita kuu ya kwanza ya dunia marekani ilivamia kisiwa chote cha hispaniola kwanza haiti halafu pia jamhuri ya dominika
ilifuatwa na kipindi cha udikteta wa mkuu wa jeshi rafael le nidas trujillo aliyechukua utawala kwa miaka hadi kifo chake tarehe mei 
rais juan bosch aliyefuata siasa ya ujamaa alichaguliwa tarehe februari 
matajiri na serikali ya marekani walihofia ya kwamba atafuata mfano wa fidel castro nchini kuba akapinduliwa kwa msaada wa idara ya ujasusi wa marekani cia
kipindi cha vita ya wenyewe kwa wenyewe kilifuata hadi umoja wa mataifa ulipoingilia kati na kutuma wanajeshi wa kurudisha amani
mnamo juni joaqu n balaguer aliyewahi kuwa makamu wa rais trujillo alichaguliwa kuwa rais
uchaguzi huu ulikuwa na wasiwasi mwingi kama kura za baadaye
katika miaka iliyofuata balaguer alirudishwa hadi 
baada ya vipindi vya marais wengine balaguer alirudishwa tena na 
kura za mwisho baada ya balaguer ziliteua marais leonel fern ndez reyna hip lito mej a na tena leonel fern ndez reyna tangu 
antili za kiholanzi ni visiwa katika bahari ya karibi kati ya puerto rico na pwani la venezuela amerika kusini vinavyohesabiwa kati ya visiwa vya antili ndogo
visiwa vitano hukaliwa na watu kuna vingi vingine vidogo
vyote vilikuwa koloni za uholanzi vimekuwa sehemu za ufalme wa uholanzi katika hali mbalimbali za kisheria
vyote vitatu vimeondoka katika umoja wa antili za kiholanzi uliopatikana hadi oktoba 
visiwa hivi vikubwa kiasi vimepata hali kama nchi ndani ya ufalme wa uholanzi kila nchi ina bunge na serikali yake
siasa ya nje na mambo ya jeshi ni ya pamoja zikiendeshwa na serikali ya den haag
mahakama kuu ya den haag itakuwa mahakama ya pamoja kwa ajili ya uholanzi aruba curacao na bonaire
visiwa hivi vitatu vitahesabiwa kama miji ya uholanzi
wakazi watapigia kura bunge la uholanzi na bunge la ulaya
antili za kiholanzi zitakwisha kama kitengo cha utawala ndani ya ufalme wa uholanzi kuanzia julai 
pamoja na antili ndogo visiwa vya turks na caicos na bahamas ni visiwa vya karibi
antili kubwa ni hasa visiwa vinne vifuatavyo vikubwa zaidi pamoja na visiwa vingi vidogo
visiwa vya virgin ni kundi la visiwa vidogo katika bahari ya karibi ambavyo ni sehemu za antili ndogo karibu na puerto rico
lilitolewa kwa visiwa hivi na kristoforo kolumbus kwa heshima ya mtakatifu ursula na bikira zake mashahidi wa imani ya kikristo
kolumbus aliita mahali pengi alipofika kwa majina ya biblia au watakatifu wa kanisa katoliki
funguvisiwa imegagiwa kati ya uingereza na marekani
wakati mwingine visiwa upande wa mashariki ya puerto rico huitwa zaburi ni aina ya sala iliyotungwa kama shairi au wimbo
zaburi zinafundisha jinsi binadamu awezavyo kuzungumza na mungu
kwa hiyo kitabu cha zaburi kinatumiwa na wayahudi na wakristo kama kitabu cha sala
mada za zaburi hasa ni sifa za mungu shukrani maombolezo huzuni na toba furaha na imani elimu ya kidini na ombi la ushindi dhidi ya maadui wasiomcha mungu
zaburi nyingi zimetungwa kama shairi la kiebrania mara nyingi fungu moja linarudia wazo la fungu lililopita k
katika kitabu hicho zaburi kadhaa zimewekwa pamoja kwa mfano zaburi za wakorahi baadhi zikiwa za asafu za kumsifu mungu aliye mfalme au mtawala wa wote au zaburi za kuhiji 
baadaye zaburi ziligawanywa katika vitabu vitano 
kila kimojawapo kinamsifu mungu katika mstari wake wa mwisho na zaburi yote ya 
inawezekana kuwa mgawanyo huo ulifanyika ili kuiga mgawanyo wa vitabu vitano vya kwanza vya biblia yaani torati
kama vile macho ya watumishi kwa mkono wa bwana zao kimatuumbi ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wamatuumbi
kimbugwe ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wambugwe
lugha ya kimbugwe inafanana na kirangi na warangi wengi wanadai kwamba kimbugwe ni lahaja ya kirangi tu
kisayansi lakini kimbugwe ni lugha yenyewe kwa vile asilimia tu za msamiati wake zina chanzo kimoja na kirangi
wasemaji wakikutana wanagundua kuwa lugha hizo mbili hazitambulikani moja kwa nyingine bila kujifunza ile nyingine
kimbugu pia huitwa kima a au kibwayo na wengine ni lugha mahuluti ya kibantu na ya kikushi nchini tanzania inayozungumzwa na wambugu
kimbunga au kigangi ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wambunga
kimpoto ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wampoto
kimwera ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wamwera
kindali au chindali ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wandali
kindamba ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wandamba
kindendeule ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wandendeule
kindengereko ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wandengereko
kindonde au kimawanda ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wandonde
kinghwele au kikwere ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wanghwele
kingindo ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wangindo
kingoni ni lugha ya kibantu nchini tanzania na msumbiji inayozungumzwa na wangoni
kimetokana na lugha ya kizulu wangoni walipohama afrika ya kusini wakati wa shaka zulu
kingulu ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wangulu
kingurimi au kingoreme ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wangurimi
kinilamba au kinyiramba pamoja na lahaja ya kiiambi ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wanilamba
kinindi pia huitwa kimanundi ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wanindi
kinyakyusa au kinyekyosa pia huitwa kingonde ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wanyakyusa wanaokaa hasa rungwe
kinyambo au orunyambo ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wanyambo
kinyamwanga pia huitwa kimwanga au kinamwanga ni lugha ya kibantu nchini zambia na tanzania inayozungumzwa na wanyamwanga
kinyamwezi ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wanyamwezi
kinyaturu pia huitwa kirimi ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wanyaturu
kinyiha au kinyika ni lugha ya kibantu nchini tanzania na zambia inayozungumzwa na wanyiha
isichanganywe na kinyiha cha malawi wala na kinyika cha malawi
nchini zambia imekadiriwa kuwa watu 
pia tofauti kati ya irabu fupi na irabu ndefu huleta tofauti za maana
kitabu hiki cha maho na sands kinataja marejeo mengine kama kinyika ni lugha ya kibantu nchini malawi na zambia inayozungumzwa na wanyika
isichanganywe na kinyiha ambacho huitwa kinyika pia wala na kinyiha cha malawi ambacho kinafanana nacho
kipangwa ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wapangwa
kipimbwe ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wapimbwe
kipogoro au kipogolo ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wapogoro wa mkoa wa morogoro
kirufiji au kiruihi ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na warufiji
kirungwa ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na warungwa
kisafwa ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wasafwa
kisagala au kisagara ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wasagala
wasagala ni jinsi ya kuandika jina la makabila mawili tofauti lugha ya kisangu inazungumzwa ipasavyo katika kata za utengule usangu msangaji na baadhi ya maeneo ya kata ya mapogoro
baadhi ya tamaduni zinazoendeshwa katika maeneo ya rujewa na ubaruku si tamaduni asilia za kisangu mfano neno la kiswahili unasemaje pia lugha ya kisangu mara nyingi maneno yake huanza na kh
mbali na kuwepo kwa makabila tajwa hapo juu pia makabila ya wanyakyusa toka wilaya ya rungwe wandali toka wilaya ya ileje na wawanji toka wilaya ya makete yameendelea kuongezeka kusini magharibi mwa wilaya hiyo ya mbarali hususani katika miji ya chimala igurusi mswiswi na maeneo ya kata ya ilongo ambapo kabila hilo la wasangu limekuwa likiathiliwa sana na makabila hayo kutokana na wengi wa wasangu kutumia lugha hizo katika mazungumzo yao ya kila siku
pia idadi ya wasangu wanaozungumza lugha hiyo katika wilaya ya mbarali imekuwa ikipungua kila mwaka kutokana na sababu kuu mbili kwanza ni udogo wa idadi ya wasangu katika wilaya hiyo ya mbarali na idadi ya wasangu waliowengi si wapenzi wa kuzungumza lugha hiyo kama ilivyo kwa makabila mengine mfano ya wasukuma wanyanyusa na wamasai
asilimia ya wakazi wa wilaya ya mbarali wanajishughurisha na kilimo cha mpunga hali ambayo imepelekea wilaya hiyo kuwa ya kwanza nchini tanzania kwa uzalishaji wa zao la mpunga pia wilaya hiyo imekaa kwa mfano wa bwawa kutokana na kuzungukwa na safu za milima ya kipengele na safu za milima ya chunya ambayo kwa kiasi kikubwa hutililisha maji ya kutosha katika eneo hilo huku idadi kubwa ya wakazi hao wakilima kilimo bila ya kutumia mbolea
hata hivyo lugha hiyo ya kisangu ina mvuto mkubwa wakati wa kuzungumza kutokana na matamshi yake wkati wa kuzungumza na baadhi ya wageni ambao wameweza kuimudu lugha hiyo wamekuwa wapenzi wakubwa wa kuizunguza
jamhuri ya trinidad na tobago ni nchi ya visiwani katika karibi ya kusini karibu na pwani ya venezuela kusini kwa kisiwa cha grenada cha antili ndogo
nchi jirani nyingine kuvukia bahari ni barbados na guyana
nchi ina eneo la km ambalo karibu lote ni kisiwa kikuu cha trinidad
kile cha tobago kina asilimia tu za eneo pamoja na ya wakazi
wakazi wengi wana asili ya india 
 lakini pia ya afrika 
 na sehemu nyingine
lugha rasmi ni kiingereza lakini wananchi wengi wanaongea kwa kawaida aina mbili za krioli
upande wa dini wengi ni wakristo wa madhehebu mbalimbali kuanzia kanisa katoliki 
 wapentekoste na anglikana 
grenada ni nchi ya kisiwani kusini mwa bahari ya karibi
iko kaskazini kwa trinidad na tobago na kusini kwa saint vincent
ni nchi mwanachama wa jumuiya ya madola na mkuu wa dola ni malkia elisabeth ii wa uingereza anayewakilishwa kisiwani na gavana mkuu
eneo la nchi ni kisiwa kikuu cha grenada pamoja na visiwa kadhaa za funguvisiwa ya grenadini kama vile carriacou petit martinique rhonde island na vingine vidogo
idadi kubwa ya wakazi iko grenada penyewe pamoja na miji ya st
george s mji mkuu grenville na gouyave
visiwa vyote ni vya asili ya kivolkeno vyenye ardhi yenye rutuba
grenada ina milima na mkubwa zaidi ni mlima st
catherine wenye kimo cha mita 
wakazi ni walio wengi ni wa asili ya afrika wametokana na watumwa waliopelekwa huko kulima mashamba ya miwa au ni machotara waliotokana na watumwa wale na mabwana wao wafaransa
wananchi walio wengi wanaishi nje ni kama mara mbili kuliko waliobaki nchini
lugha rasmi ni kiingereza lakini walio wengi kwa kawaida wanaongea krioli
upande wa dini karibu wote ni wakristo hasa wa kanisa katoliki 
kati ya madhehebu ya uprotestanti wanaongoza waanglikana
barbados ni nchi ya kisiwani katika bahari ya karibi takriban km kaskazini mashariki kwa venezuela amerika kusini
nchi jirani za karibu kuvukia bahari ni saint lucia na saint vincent upande wa magharibi trinidad na tobago upande wa kusini na grenada upande wa kusini magharibi
wakazi ni na kwa asilimia wana asili ya afrika
upande wa dini 
 ni wakristo hasa waanglikana
dominica ni nchi ya kisiwani katika bahari ya karibi
haitakiwi kuchanganywa na jamhuri ya dominika ambayo ni nchi nyingine katika karibi
jina limetokana na lugha ya kilatini na linamaanisha jumapili kwa sababu kristoforo kolumbus alifika hapa mara ya kwanza siku ya jumapili tarehe novemba 
nchi ni mwanachama wa jumuiya ya madola lakini ni jamhuri
dominica ilikuwa kati ya visiwa vya mwisho katika karibi vilivyotekwa na wazungu kutokana na utetezi mkali wa wenyeji waindio
ni pia mahali pa mwisho ambako bado wako wakaribi waliopotea penginepo kwenye visiwa vya karibi
hivyo mataifa yaliyounda makoloni kwa muda mrefu hayakuvutwa kulipa gharama za kupeleka wanajeshi wengi kisiwani waliohitajika kukandamiza waindio
hispania iliacha majaribio ya kuteka kisiwa katika karne ya 
uingereza ilijaribu kuunda utawala wake juu ya kisiwa mwaka ikaacha
mwaka ufaransa ilipeleka bendera yake dominica lakini ikaacha pia
tangu mwaka uingereza na ufaransa walipatana ya kwamba kisiwa kitakuwa eneo lisilotawaliwa na upande moja
katika miaka iliyofuata walowezi wachache wafaransa walianzisha mashamba na mji wa roseau
baada ya vita ya miaka saba uingereza ulichukua utawala wa kisiwa na kupeleka walowezi pamoja na watumwa kutoka afrika kisiwani
waindio walirudishwa polepole katika maeneo ya milimani
kisiwa kina urefu wa km 
 na upana wa km 
 eneo lake ni km 
mlima mkubwa ni volkeno ya morne diablotins yenye kima cha juu ya ub
kwa sasa wakazi wana asili ya afrika na 
 ni machotara
lugha rasmi ni kiingereza lakini wengine wanazungumza krioli zinazotegemea kifaransa
puerto rico ni nchi katika bahari ya karibi ambayo ni eneo la kushirikishwa la marekani katika visiwa vya antili kubwa
iko upande wa mashariki wa jamhuri ya dominika na upande wa magharibi ya visiwa vya virgin
jina la puerto rico kwa kihispania humaanisha bandari tajiri
tangu mwaka gavana amechaguliwa na wananchi si kuteuliwa tena na rais wa marekani
funguvisiwa ya puerto rico inajumuisha kisiwa kikuu cha puerto rico pamoja na visiwa na funguvisiwa vidogo kama vile mona vieques monito desecheo caja de muertos pajaros icacos palominos palominitos culebrita na culebra
puerto rico si jimbo kamili la marekani bali nchi inayojitawala katika mambo ya ndani ilhali siasa ya nje na mambo ya uchumi hutawaliwa na marekani
wakazi ni raia wa marekani lakini hawashiriki katika uchaguzi wa rais
kuna mwakilishi wa puerto rico katika bunge la washington lakini hapigi kura
watu wa puerto rico humchagua gavana na wabunge wao
katika kura za miaka na walikataa kulenga uhuru lakini walikataa pia kuwa jimbo kamili la marekani wakapendelea hali ya eneo la kushirikishwa
kumbe mwaka kura zilionyesha kuwa wanapenda badiliko hasa kujiunga na marekani kama jimbo la 
wakazi wanajitambulisha hasa kama wazungu 
 halafu waafrika 
 kwa asili lakini vipimo vinaonyesha kuwa wazungu wamechangia na waafrika wakati waindio wamechangia ya dna ya wakazi wa sasa
lugha rasmi ni kwanza kihispania inayozungumzwa kawaida na za wananchi halafu kiingereza
upande wa dini walio wengi ni wakristo hasa wakatoliki na waprotestanti 
kwa kuba pia kubba kama sehemu ya jengo tazama kuba jengo kuba pia kyuba cuba ni nchi ya kisiwani katika bahari ya karibi kusini kwa marekani
nchi inajumuisha kisiwa kikuu cha kuba ambacho ni kisiwa kikubwa cha antili kubwa pamoja na kisiwa cha isla de pinos na visiwa vidogo vingine vingi
kuba ni nchi kubwa kati ya nchi za karibi yenye wakazi wengi
utamaduni wake unaonyesha athari za historia yake kama koloni la hispania kwa miaka mingi pia ya wakazi wenye asili katika watumwa kutoka afrika na ya kuwa jirani na marekani
kisiwa hupigwa mara kwa mara na dhoruba kali aina za tufani
wakati ule marekani iliingilia kati katika uasi wa wakuba wa kupigania uhuru
wahispania wakalazimishwa kuondoka baada ya vita ya marekani dhidi hispania
baadaye kuba ilikuwa chini ya usimamizi wa marekani hadi mwaka 
hadi leo kuna mabaki ya kipindi hicho yaani kituo cha kijeshi cha marekani cha guantanamo bay
mwaka kikundi cha wanamapinduzi pamoja na fidel castro waliteka mji mkuu wa havana na kuanzisha serikali ya ujamaa
baada ya kupingwa na marekani castro alitafuta ushirikiano na usaidizi kutoka urusi wa kikomunisti
castro alitangaza siasa ya kikomunisti akaendelea kutawala bila uchaguzi huru hadi alipojiuzulu mnamo februari kwa sababu za afya
vipimo vya dna vimeonyesha kwamba wazungu wameichangia waafrika na waindio 
upande wa dini baada ya serikali kuipinga vikali kwa miaka mingi ni wakristo hasa wa kanisa katoliki
wasi au waalagwa ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa dodoma wilaya ya kondoa
chasi au kialagwa ni lugha ya kikushi nchini tanzania inayozungumzwa na wasi
waburunge ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa dodoma wilaya ya kondoa
waburunge kwa idadi ni wachache sana na wanapatikana wilaya ya kondoa katika tarafa za goima na mondo pia wachache wapo katika kata za gwandi na kondoa mjini
wanaume wanatahiriwa porini na anakaa porini kwa zaidi ya miezi sita br 
ktk suala la ndoa mwanamke hana sauti kwani anaweza kuozeshwa hata mtu asiyemju wala kumuona hata siku moja kwani anasikiliza anachoambiwa na wazazi wake br 
kwa waburunge mwanamke ni kiumbe duni ambaye hana kauli yoyote ile mbele ya wanaume br 
suala la elimu kwao ni sumu kwani huona kumpeleka mtoto shule ni sawa na kupoteza muda kwani huwadharau wale wachache ambao wanasomesha na hii imeanza kufutika baada ya serikali kuanzisha shule za kata na kufanya ulazima wa mtoto yeyote yule anayefaulu anatakiwa kwenda shule kwa ulazima kwani wazazi hawapendi
wana ngoma zao za asili na wanaziheshimu sana kwani kila mtu anachezeshwa kutokana na jinsia yake na kanuni za ukoo lkn kila mtu lazima acheze kwa mwaka ngoma yao kuu hufanyika mwezi wa saba kuanzia tarehe saba hadi kumi katika kijiji cha chambalo
br wao wanaamini pombe kama ni kitu cha umuhimu kwani katika shughuli zozote za mkusanyiko lazima pombe iwepo
br 
wana njia zao za asili za kutambua majira ya mwaka na jinsi mwaka utakavyokuwa kama utakuwa na mvua nyingi au kidogo
br 
wana vyumba zao za asili ambazo zinajengwa kwa miti na udongo tu
br kiburunge ni lugha ya kiafrika asia nchini tanzania inayozungumzwa na waburunge
wadatooga pia huitwa wataturu wamang ati au wabarabaig ni kabila la tanzania wanaoishi katika mikoa ya manyara na singida
kidatooga pia huitwa kitaturu kimang ati au kibarabaig ni lugha ya kinilo sahara nchini tanzania inayozungumzwa na wadatooga
wagorowa pia huitwa wafiome ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa dodoma wilaya ya kondoa na mkoa wa manyara karibu na mji wa babati
kigorowa ni lugha ya kiafrika asia nchini tanzania inayozungumzwa na wagorowa
wairaqw pia huitwa wambulu ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa manyara na mkoa wa arusha
kihistoria ni kati ya wakushi wa kwanza kuhamia eneo la tanzania ya sasa
lugha yao ni kiiraqw jamii ya lugha za kikushi za kusini
kiiraqw ni mojawapo kati ya lugha za kiafrika kiasia
baadhi ya watu husema kiiraqw ni sawa na kimbulu kumbe siyo
mbulu ni jina la wilaya ambayo ina idadi kubwa ya wairaqw kuliko eneo lingine lolote nchini tanzania
lakini ikumbukwe kuwa mbulu si eneo pekee wanakopatikana wairaqw kitu ambacho kingesababisha watu wengine kuita lugha ya kiiraqw kuwa kimbulu
wako pia uganda ya msahriki na nchini tanzania katika mikoa ya mara na mwanza
wenyewe hujiita jaluo na lugha yao dhulou
na mengi kuhusu waluo
tembelea websitehii utacheka mpaka ujambe puuu
ongito nyamwanda en an jakiseru jakanyango waluo ni mkusanyiko wa kabila la kinilotiki ambalo lilisafiri kutoka afrika ya kaskazini kufuata mto nile kuja kusini
waluo wengi wameenea kandokando ya ziwa viktoria kutokana na utamaduni wao wa uvuvi
kwa afrika mashariki utawakuta nchini sudan kenya uganda na tanzania
kiluo au kijaluo ni lugha ya kiniloti nchini kenya na pia tanzania inayozungumzwa na waluo
kisandawe ni lugha ya kikhoisan nchini tanzania inayozungumzwa na wasandawe
kisegeju ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wasegeju
idadi ya wasegeju imehesabiwa kuwa watu lakini ni watu tu ambao bado wanajua kuongea kisegeju wasegeju wengi wakitumia lugha za kiswahili na kidigo badala ya lugha yao
kishambala au kisambaa ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na washambala
kishubi au kisubi ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na washubi
isichanganywe na lugha ya kisuba inayozungumzwa nchini kenya
kisukuma ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wasukuma
kisumbwa ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wasumbwa
katika uainishaji wa lugha za kibantu kisumbwa kiliwekwa kwenye kundi la la lugha za kibantu na kupewa na f
 na guthrie 
kinahusiana na kinyamwezi kisukuma kinilamba kirimi na lugha nyingine za kundi guthrie nurse na philippson na masele 
kwa mujibu wa ushahidi wa kimsamiati kisumbwa kinaelekea kuwa karibu zaidi kwa kinyamwezi kuliko lugha nyingine katika kundi hilo nurse na philippson 
licha ya hilo wasemaji wa kisumbwa kwa kipindi kirefu wamekuwa na uhusiano na wasemaji wa kisubi biharamulo kirongo na kizinza biharamulo geita na sengerema kiha biharamulo licha ya uhusiano uliopo na wasemaji wa kinyamwezi na kisukuma
haya ni makadirio yanatokana na utafiti wa mradi wa lugha za tanzania uliofanyika katika miaka 
makadirio haya kwa hakika hayajumuishi wasemaji wa kisumbwa wanaokaa jamhuri ya kidemokrasi ya kongo wanaoitwa wayeke taz
munongo and grevisse hakuna tarehe wala sehemu nyingine ambazo hazikuzingatiwa na utafiti wa mradi wa lugha za tanzania lot
kitemi pia huitwa kisonjo ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na watemi
kitongwe ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na watongwe
kividunda ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na kabila dogo la wavidunda wanaoishi katika wilaya ya kilosa mkoa wa morogoro
kinafanana hasa na kiluguru lakini pia na kihehe na lugha nyingine za kandokando
kivinza ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wavinza
kiwanda ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wawanda
kiwanji au kivwanji ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wawanji
kiyao au ciyao ni lugha ya kibantu nchini tanzania malawi na msumbiji inayozungumzwa na wayao
kizanaki ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wazanaki
kizaramo ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wazaramo
kizigula pia kizigua ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wazigula
kizinza ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wazinza
albert camus novemba januari alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ufaransa
mgeni kwa kifaransa l tranger mwaka wa au tauni la peste mwaka wa 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
george seferis machi septemba alikuwa mwanasiasa na mshairi kutoka nchi ya ugiriki
jina lake la kuzaliwa lilikuwa giorgios stylianou seferiades
miaka ya alikuwa balozi mgiriki kwa uingereza
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
ivo andric oktoba machi alikuwa mwandishi kutoka nchi ya yugoslavia
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
saint john perse mei septemba alikuwa mwandishi na mwanasiasa kutoka nchi ya ufaransa
jina lake la kuzaliwa lilikuwa marie ren auguste al xis saint l ger l ger
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
salvatore quasimodo modica agosti napoli juni alikuwa mwandishi maarufu kutoka nchi ya italia
pia alitafsiri kwa kiitalia tamthiliya na mashairi kutoka lugha nyingine
mwaka alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
hermann hesse julai agosti alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ujerumani
baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia alihamia uswisi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
katika norwei ya karne ya bj rnson alikuwa mwandishi mkuu wa pili baada ya henrik ibsen
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
dario fo amezaliwa machi ni mwandishi wa michezo ya kuigiza kutoka nchi ya italia
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
erik axel karlfeldt julai aprili alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya sweden
hasa aliandika mashairi juu ya maisha ya nchi yake
mwaka wa aliteuliwa kuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
aliteuliwa baada ya kufa tu alikuwa ameikataa mwaka wa 
gao xingjian amezaliwa januari ni mwandishi kutoka nchi ya uchina
kwa vile alionewa na serikali ya kichina alihamia ufaransa mwaka wa 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
henrik pontoppidan julai agosti alikuwa mwandishi kutoka nchi ya denmark
hasa aliandika riwaya juu ya maisha katika nchi yake
mwaka wa pamoja na karl adolph gjellerup alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
john maxwell coetzee amezaliwa februari ni mwandishi kutoka nchi ya afrika kusini
hasa ameandika riwaya kuhusu athari za apartheid
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
karl adolph gjellerup juni oktoba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya denmark
mwaka wa pamoja na henrik pontoppidan alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
kenzaburo oe amezaliwa januari ni mwandishi kutoka nchi ya japani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
nadine gordimer amezaliwa novemba ni mwandishi kutoka nchi ya afrika kusini
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
seamus heaney amezaliwa aprili ni mwandishi kutoka nchi ya ireland
hasa ameandika mashairi yanayohusu historia na utamaduni wa nchi yake
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
naipaul amezaliwa agosti ni mwandishi kutoka kisiwa cha trinidad
ameandika riwaya zake bila rajua na zinaonyesha maisha magumu katika nchi zinazoendelea
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
verner von heidenstam julai mei alikuwa mwandishi kutoka nchi ya sweden
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
william butler yeats juni januari alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya ireland kaka yake mdogo ni jack butler yeats
hasa aliandika juu ya mizizi ya utamaduni wa nchi yake
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
jack butler yeats agosti machi alikuwa mchoraji kutoka nchi ya ireland kaka yake ni mshairi william butler yeats
alichora michoro hasa kuhusu maisha utamaduni na visasili vya nchi yake
william faulkner septemba julai alikuwa mwandishi kutoka nchi ya marekani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
w adys aw reymont mei desemba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya poland jina lake pia liliandikika rejment
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
alianza kuandika tu alipofikisha umri wa miaka 
kabla ya kuwa mashuhuri kama mwandishi alikuwa profesa wa hisabati na mwanasiasa kwa mfano aliteuliwa kuwa waziri wa fedha mwaka wa 
mwaka wa pamoja na frederic mistral alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
anatole france aprili oktoba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ufaransa
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
andr gide novemba februari alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ufaransa
mada za maandiko yake ni pamoja na kumtafuta mungu shajara za maisha yake na ushoga
tawasifu yake punje ya ngano isipokufa kwa kifaransa si le grain ne meurt ilitolewa mwaka wa 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
bertrand russell mei februari alikuwa mwanafalsafa kutoka nchi ya uingereza
pia alifanya makampeni kwa ajili ya amani ya mataifa
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
boris leonidovich pasternak februari mei alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya urusi
ingawa aliandika mashairi kwa ujumla anajulikana hasa kwa riwaya yake daktari zhivago iliyotolewa mwaka wa 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi lakini aliikataa kwa sababu ya upinzani katika nchi yake
ernest miller hemingway julai julai alikuwa mwandishi kutoka nchi ya marekani
mzee na bahari kwa kiingereza the old man and the sea iliyotolewa mwaka wa 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
watu wanaendelea kujadili kama alijiua au kufa kwa ajali
fran ois mauriac oktoba septemba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ufaransa
maandiko yake mara nyingi yanahusu nafsi ya mtu anayejaribu kuelewa mambo ya dhambi ya neema na ya wokovu
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
urithi duni kwa kifinland hurskas kurjuus iliyotolewa mwaka wa au usingizi wa ujanani nuorena nukkunut 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
george bernard shaw julai novemba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ireland
anajulikana hasa kwa tamthiliya yake wafumaji kwa kijerumani die weber iliyotolewa mwaka wa 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
halld r laxness aprili februari alikuwa mwandishi kutoka nchi ya iceland
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
ivan alekseyevich bunin oktoba novemba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya urusi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
jean paul sartre juni aprili alikuwa mwandishi na mwanafalsafa kutoka nchi ya ufaransa
alikuwa mtetezi mkuu wa falsafa ya existentialism
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi lakini aliikataa
johannes vilhelm jensen januari novemba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya denmark
anajulikana hasa kwa riwaya yake safari ndefu kwa kidenmark den lange rejse iliyotolewa katika majuzuu sita miaka ya 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
juan ram n jim nez desemba mei alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya hispania
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
p r lagerkvist mei julai alikuwa mwandishi kutoka nchi ya sweden
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
pearl buck juni machi alikuwa mwandishi kutoka nchi ya marekani
jina lake la kuzaliwa ni pearl comfort sydenstricker buck ni jina la mume wake
anajulikana hasa kwa riwaya zake juu ya maisha katika nchi ya uchina ambapo alilelewa akiwa mtoto wa wamisionari
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
roger martin du gard machi agosti alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ufaransa
anajulikana hasa kwa riwaya zake akina thibault kwa kifaransa les thibaults zilizotolewa miaka ya 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
thomas stearns eliot septemba januari alikuwa mwandishi kutoka nchi za marekani na uingereza
alizaliwa marekani lakini alikata uraia wa uingereza mwaka wa 
shairi lake nchi kame kwa kiingereza the waste land lilitolewa mwaka wa 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
thomas mann juni agosti alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ujerumani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
winston leonard spencer churchill novemba januari alikuwa mwanasiasa mwanajeshi na mwandishi kutoka nchi ya uingereza
mara mbili alikuwa waziri mkuu wa uingereza miaka ya na 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
pia mwaka wa alipewa cheo cha sir cha uingereza
mikhail aleksandrovich sholokhov mei februari alikuwa mwandishi kutoka nchi ya urusi
don mto wa kimya kwa kirusi tikhy don iliyotolewa katika majuzuu manne miaka ya 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
eyvind johnson julai agosti alikuwa mwandishi kutoka nchi ya sweden
mwaka wa pamoja na harry martinson alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
harry edmund martinson mei februari alikuwa mwandishi kutoka nchi ya sweden
mwaka wa pamoja na eyvind johnson alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
shmuel yosef agnon julai februari au kwa kiebrania alikuwa mwandishi kutoka nchi ya israel
alizaliwa nchini poland na jina la shmuel yosef halevi czaczkes
hasa aliandika riwaya na lugha zake zilikuwa kiebrania na kiyiddish
mwaka wa pamoja na nelly sachs alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
nelly leonie sachs desemba mei alikuwa mwandishi na mshairi myahudi kutoka nchi ya ujerumani
mwaka wa alisaidiwa na rafiki yake selma lagerlof kukimbia ukatili wa wanazi na kuhamia sweden
katika mashairi na tamthiliya zake alieleza mateso ya wayahudi k
katika tamthiliya eli juu ya mateso ya israel kwa kijerumani eli ein mysterienspiel vom leiden israels iliyotolewa mwaka wa 
mwaka wa pamoja na shmuel yosef agnon alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
miguel ngel asturias oktoba juni alikuwa mwandishi na mwanasiasa kutoka nchi ya guatemala
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
yasunari kawabata juni aprili alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ujapani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
samuel barclay beckett aprili desemba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ireland
anajulikana hasa kwa tamthiliya yake kumngojea godot kwa kifaransa en attendant godot iliyotolewa mwaka wa 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
aleksandr isayevich solzhenitsyn desemba agosti alikuwa mwandishi na mwanahistoria kutoka nchi ya urusi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
anajulikana hasa kwa kitabu chake funguvisiwa gulag kwa kirusi arkhipelag gulag kilichotolewa katika majuzuu matatu miaka ya 
alikamatwa na serikali na kufukuzwa nje ya nchi kwa sababu ya kitabu hicho
jina lake la kuzaliwa lilikuwa neftal ricardo reyes basoalto
alikuwa balozi wa nchi yake katika nchi mbalimbali za asia ulaya na amerika ya kusini
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
heinrich theodor b ll desemba julai alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ujerumani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
patrick victor martindale white mei septemba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya australia
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
kwa ajili hiyo mwaka alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
pia aliteuliwa kuwa seneta wa kudumu wa bunge la italia
saul bellow juni aprili alikuwa mwandishi kutoka nchi ya marekani
mwaka wa alipokea tuzo ya pulitzer kwa ajili ya riwaya yake kipaji cha humboldt kwa kiingereza humboldt s gift iliyotolewa mwaka wa 
mwaka uleule wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
vicente aleixandre aprili desemba alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya hispania
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
isaac bashevis singer julai julai alikuwa mwandishi kutoka nchi ya poland ambapo alizaliwa na jina yitskhek bashyevis zinger
hasa aliandika riwaya na insha kuhusu maisha ya wayahudi katika karne ya 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
odysseas elytis novemba machi alikuwa mshairi kutoka nchi ya ugiriki
jina lake la kuzaliwa lilikuwa odysseas alepoudhelis
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
czeslaw milosz julai agosti alikuwa mshairi kutoka nchi ya poland
tangu mwaka wa aliishi katika nchi ya ufaransa na alihamia marekani
nje ya kutunga mashairi mengi aliandika pia insha na kutafsiri
mwaka wa alitolea kitabu kuhusu historia ya fasihi ya poland
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
aliandika riwaya na pia tamthiliya aliandika maandishi yake yote katika lugha ya kijerumani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
gabriel garc a m rquez machi aprili ni mwandishi kutoka nchi ya kolombia na kufanya kazi kama mwandishi wa habari katika nchi mbalimbali za amerika na ulaya
anajulikana hasa kwa riwaya zake kwa mfano upendo wakati wa kipindupindu kwa kihispania el amor en los tiempos del c lera iliyotolewa mwaka wa 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
william gerald golding septemba juni alikuwa mwandishi kutoka nchi ya uingereza
hasa aliandika riwaya kwa mfano bwana wa nzi kwa kiingereza lord of the flies iliyotolewa mwaka wa 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
mwaka wa alipewa cheo cha sir cha uingereza
jaroslav seifert septemba januari alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya ucheki
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
claude eug ne henri simon oktoba julai alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ufaransa
hasa aliandika riwaya ambazo zinahusu wakati wa vita
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
camilo jose cela trulock mei januari alikuwa mwandishi kutoka nchi ya hispania
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
octavio paz machi aprili alikuwa mshairi na mwanasiasa kutoka nchi ya mexiko
tangu mwaka wa alifanya kazi kama balozi kwa ajili ya nchi yake
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
wislawa szymborska julai februari alikuwa mshairi kutoka nchi ya poland
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
jos saramago novemba juni alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ureno
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
hasa ameandika riwaya na insha na pia tamthiliya na mashairi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
grass alizaliwa katika dola mji danzig leo gdansk poland akiwa mwana wa mfanyabiashara mjerumani na mke wa asili ya kashubi
namna ya kueleza jambo kisayansi huchimbuka toka nadharia ama udhanifu
wakati wa vita kuu ya pili ya dunia alijitolea kuwa mwanajeshi mjerumani akiwa na umri wa miaka na kwa umri wa miaka alikuwa mwanajeshi wa kiosi cha ss
baada ya vita alijifunza uchongaji na kuongeza masomo ya fani hii pamoja na nakshi kwenye vyuo vya d sseldorf na berlin
 alifunga ndoa na mswisi anna schwarz akaishi naye paris ufaransa kati ya hadi 
alizaa naye watoto wanne wakaachana na kuwa na talaka ya mwaka 
baada ya kuaachana na anna akawa na uhusiano wa kimapenzi na veronika schr ter halafu ingrid kruger akazaa watoto nao pia
grass alikuwa mshabiki wa klabu ya soka ya bundesliga sc freiburg
alikuwa mwanachama wa chama cha spd chama cha kijamii cha ujerumani social democratic party
wakati wa kukaa paris alitunga muswada wa riwaya yake ya kwanza die blechtrommel ngoma ya bati iliyompatia umaarufu mara ya kwanza katika ujerumani
alijadili hapa swali la hatia ya wajerumani kwa jinai zilizotendewa chini ya mfumo wa siasa ya miaka ya hitler
riwaya za katz und maus paka na panya na hundejahre miaka ya mbwa zilifuata na 
zote tatu zinasimulia maisha ya watu kutoka mji wake danzig ambayo tangu imekuwa mji wa poland ilhali wakazi wote wajerumani walifukuzwa
maandiko ya grass yalisababisha majadiliano makali katika jamii ya ujerumani juu ya historia ya taifa na swali la hatia ya kuvumilia na kushiriki katika mfumo wa kisiasa ya miaka ya hitler
eugene gladstone o neill oktoba novemba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya marekani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
elfriede jelinek amezaliwa oktoba ni mwandishi kutoka nchi ya austria
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
imre kertesz amezaliwa novemba ni mwandishi kutoka nchi ya hungaria
hasa ameandika riwaya kuhusu maisha ya wayahudi wakati wa ukatili wa wanazi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
kijerumani pia kidachi kijerumani deutsch au die deutsche sprache ni lugha ya kigermanik ya magharibi katika jamii ya lugha za kihindi kiulaya
huzungumzwa hasa katika nchi za ujerumani austria uswisi liechtenstein na luxemburg
kuna pia wasemaji asilia katika nchi jirani za ujerumani austria kama ubelgiji uholanzi ufaransa denmark poland na italia ya kaskazini
nchi nyingi za ulaya ya mashariki zilikuwa na wasemaji wa kijerumani lakini wengi walifukuzwa au kuondoka wakati wa vita kuu ya pili ya dunia vikundi vimebaki hasa katika hungaria romania uceki urusi na kazakhstan
vikundi vidogo vya watu waliohamia katika karne za na wanaoendelea kutumia kijerumani wako katika amerika ya kaskazini marekani kanada amerika kusini brazil chile na afrika hasa namibia na afrika kusini
kijerumani huzungumzwa na watu milioni katika ulaya
ni lugha ya pili katika ulaya baada ya kirusi kushinda kifaransa na kiingereza
kijerumani kinatumiwa kama lugha rasmi kitaifa katika nchi zifuatazo kijerumani kinatumiwa kama lugha rasmi ya utawala kieneo ama kimkoa au kwenye ngazi ya miji tarafa tu katika nchi zifuatazo kijerumani ni kati ya lugha rasmi za umoja wa ulaya pamoja na kiingereza na kifaransa
kati ya lugha ndani ya umoja ni lugha yenye wasemaji wengi kushinda yote nyingine
kijerumani kama lugha ya kigeni kinafundishwa shuleni au kwenye taasisi za elimu ya watu wazima katika nchi nyingi
kijerumani ni lugha ya pili katika mtandao intaneti baada ya kiingereza
takriban nusu ya kurasa zote mtandaoni ni za kiingereza kijerumani kinafuata na za kurasa zote
cayenne tamka kayen ni mji mkuu wa wilaya na eneo la ng ambo la ufaransa la guyana ya kifaransa
kuna wakazi sensa katika eneo la 
 km 
mji uko kwenye rasi ya nchi kando la mdomo wa mto r o cayenne unapoishia katika atlantiki
baharini mbele ya pwani kipo kisiwa cha sheitani kilichokuwa kisiwa cha gereza cha ufaransa kati ya na 
kiholanzi ni lugha inayozungumzwa nchini uholanzi ubelgiji na surinam na watu milioni 
katika uholanzi inaitwa nederlands na katika ubelgiji inaitwa vlaams
kiholanzi ni lugha ya kigermanik ya magharibi katika jamii ya lugha za kihindi kiulaya
kiafrikaans cha afrika kusini ni lugha iliyotoka katika kiholanzi
kijerumani ya kaskazini ni karibu sana na kiholanzi
kitajiki tamka tojiki au tamka zabone tojiki ni lugha rasmi nchini tajikistan katika asia ya kati
kitajiki ni inatajwa mara nyingi kama lahaja ya kiajemi
wasemaji wa kitajiki wanaelewana bila matatizo na wasemaji wa kiajemi nchini uajemi au wasemaji wa kidari nchini afghanistan
lugha huandikwa katika tajikistan kwa herufi za kikyrili kama kirusi
hadi miaka ya iliandikwa kwa herufi za kiarabu
kuna pia wasemaji wa kitajiki katika urusi na katika uzbekistan
kama kiajemi ni sehemu ya lugha za kiirani kati ya lugha za kihindi kiulaya
jumatatu ni siku ya pili katika juma wiki ya siku saba yenye asili ya kiyahudi kikristo
katika lugha ya kiswahili jina la siku lina namba ndani yake
hii ni dokezo la asili ya kiswahili katika utamaduni ya kiislamu pasipo na athira ya uyahudi unaoanza hesabu baada ya sikukuu ya kiislamu ya ijumaa siku ya sala ya pamoja jumamosi kama siku ya kwanza baada ya ijumaa jumapili kama siku ya pili jumatatu kama siku ya tatu n
k tabia hii katika kiswahili ni ya pekee hasa kwa sababu kiarabu ambacho ni lugha ya korani takatifu na lugha ya kimataifa ya waislamu kinafuata hesabu ya kiyahudi na kuiita siku ya pili
katika lugha mbalimbali za ulaya siku hii ina jina la mwezi
lugha hizi kama kiingereza kifaransa au kijerumani zinaendeleza urithi wa roma ya kale na zaidi wa babiloni ambako kila siku ya wiki ilikuwa chini ya mungu fulani aliyeonekana kama nyota
bertha f licie sophie von suttner juni juni alikuwa mwandishi kutoka nchi ya austria
hasa aliandika riwaya kwa ajili ya kuhamasisha amani ya kimataifa
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya amani
charles albert gobat mei machi alikuwa mwanasheria na mwanasiasa kutoka nchi ya uswisi
pia alikuwa mkurugenzi wa ofisi ya amani ya kimataifa
mwaka wa pamoja na louis renault alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya amani
klas pontus arnoldson oktoba februari alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya sweden
mwaka wa pamoja na fredrik bajer alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya amani
fredrik bajer aprili januari alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya denmark
mwaka wa pamoja na klas pontus arnoldson alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya amani
thomas woodrow wilson desemba februari alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya marekani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya amani
theodore roosevelt oktoba januari alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya marekani
miaka ya hadi alikuwa rais wa kumi na ishirini na sita wa marekani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya amani
alikuwa kiongozi wa chama cha kisiasa cha kijamhuri na mwanzilishi wa chama cha kisiasa cha progressive cha ambacho hakikudumu
jina limetokana na mmonaki na mtalaamu mgiriki mt
kyrilo februari aliyesemekana aliunda namna ya mwandiko kwa ajili lugha za kislavoni pamoja na mwenzake mt
hali halisi hawakuanzisha aina hii ya alfabeti lakini waliendeleza namna ya kuiandika iliyosaidia kusambaza mwandiko kati ya mataifa wasemaji wa lugha za kislavoni
lugha hizi zina sauti kadhaa ambazo hazina herufi katika alfabeti ya kilatini
mwandiko wa kilatini hutumiwa siku hizi kwa lugha nyingi duniani pia kiswahili na wikipedia hii
kuna lugha za kislavoni kama vile kipoland kiceki kikroatia zinazoandikwa kwa alfabeti ya kilatini lakini hapo kuna alama za nyongeza kwa ajili ya sauti za pekee za lugha za kislavoni kwa mfano kwa sauti ya tsh au kwa aina ya sh laini
alfabeti za kikyrili zinatofautiana kiasi kati ya lugha na lugha kuna namna tofauti za kuandika sauti ileile au pia herufi za pekee kwa ajili ya sauti za pekee katika lugha fulani
alfabeti inayotumiwa na watu wengi ni ya kirusi inayoonyeshwa hapa
lugha za kislavoni zinazoandikwa kwa alfabeti ya kikyrili ni kutokana na athira ya urusi katika asia ya kati kuna pia lugha mbalimbali za kiasia ambazo zinaandikwa kwa mwandiko wa kikyrili tangu karne ya au mwanzo wa karne ya 
nchi zinazohusu zilikuwa ama sehemu za umoja wa kisovyet au nchi jirani kama mongolia
lugha kadhaa za kiasia zinazoandikwa siku hizi kwa alfabeti za kikyrili ni kyrillos kikyrili mjini thesalonike februari mjini roma alikuwa mmonaki na mtaalamu wa kigiriki aliyeweka msingi kwa ajili ya utamaduni wa kikristo kati ya mataifa ya waslavoni
alipozaliwa na askari wa kibizanti na mama mslavoni mjini thesaloniki au saloniki katika ugiriki ya kaskazini wakati wa enzi za dola la bizanti akapewa jina la konstantino jina la kyrilo alilipokea baada ya kujiunga na monasteri
alipokea mafunzo yake ya ngazi ya juu kwenye chuo kikuu cha mji wa konstantinopoli katika masomo ya falsafa sarufi mahubiri muziki hesabu jiografia na astronomia
alijifunza pia lugha za kigiriki kilatini kisiryani na kiebrania
mwaka alijiunga na utumishi wa kanisa akapokea ushemasi
katika mapokeo ya waorthodoksi angeruhusiwa kufunga ndoa kwanza lakini aliamua kufuata mtindo wa wamonaki
mwaka alipewa kazi ya kufundisha falsafa kwenye chuo kikuu cha konstantinopoli
alifanya safari nyingine kubwa kwenda kwa wakhazari waliokuwa waturuki waliofuata imani ya uyahudi katika maeneo kaskazini kwa bahari nyeusi
mwaka rastislavo mtawala wa waslavoni katika moravia alimwomba kaisari michael iii konstantino wa konstantinopoli kumtuma askofu na mwalimu atakayefundisha watu wa kawaida katika ukristo kwa lugha ya watu
inaaminiwa ya kwamba ratislav alitaka kujenga ukristo na kanisa nchini mwake bila ya kutegemea majirani wajerumani waliowahi kujenga misingi ya ukristo katika moravia
hivyo alitafuta uhusiano na bizanti iliyofuata mtindo tofauti wa ukristo ambayo haikuwa chini ya papa wa roma
kaisari alimtuma kyrilo pamoja na mdogo wake methodio kwa sababu wote wawili walikuwa watu wa kanisa wenye elimu nzuri wakijua lugha ya kislavoni tangu utoto
tangu mwaka kyrilo na methodio waliisha na kufanya kazi kati ya makabila ya waslavoni
walitafsiri sehemu za biblia hasa agano jipya na liturgia katika lugha ya watu
walifaulu hata kupata kibali cha papa kwa matumizi ya kislavoni kanisani
waliunda aina ya lugha inayojulikana kama kislavoni cha kanisa inayoendelea kutumiwa hadi leo katika liturgia ya wakristo waorthodoksi urusi serbia na bulgaria
kwa kazi yao walianzisha aina ya mwandiko wa pekee iliyokuwa chanzo cha alfabeti inayoitwa hadi leo kikyrili kwa heshima ya kyrilo
kwa shughuli zao kyrilo na methodio walieneza ukristo na kuweka msingi kwa utamaduni wa kikristo kati ya mataifa ya kislavoni ya leo
utakase ulinganishe taifa lako katika imani ya kweli na ungamo sahihi kwa kuwa ni zawadi yako kutuchagua tuihubiri injili ya kristo wako kuchochea ndugu watende mema na kutimiza yanayokupendeza
uwaongoze sasa kwa mkono wako wa kuume wenye nguvu ili wote wasifu na kutukuza jina lako la baba mwana na roho mtakatifu
moravia kicheki na kislovakia morava kijerumani m hren kihungaria morvaorsz g kipoland morawy ni mkoa wa kihistoria katika mashariki ya ucheki
pamoja na bohemia eneo la moravia ni sehemu muhimu ya ucheki ambayo ni nchi iliyoanzishwa mwaka baada ya slovakia kutoka katika chekoslovakia
mwanzo wa karne ya milki hii iliporomoka kutokana na uenezaji wa ujerumani upande wa magharibi na wa hungaria upande wa mashariki kusini
baadaye watawala wa bohemia na moravia waliwaalika wajerumani kuhamia kwa na kuunda miji na kijiji
hivyo takriban ya wakazi wa moravia waliongea kijerumani hadi wakati wajerumani walifukuzwa katika chekoslovakia
wakati wa kupasuliwa kwa austria hungaria mwaka moravia ilikuwa sehemu la nchi ya chekoslovakia na tangu ya ucheki
jina la moravia linatumiwa na kanisa la kiprotestanti linalojulikana katika nchi nyingi kama kanisa la moravian
orodha ya nchi na maeneo barani afrika imepangwa kufuatana na kanda za afrika jinsi zilivyopangwa na umoja wa mataifa
majina ya nchi hutajwa pamoja na maeneo yanayotawaliwa na nchi nje ya afrika au ambayo yamekuwa sehemu kamili ya nchi nje ya afrika
amerika ya kilatini ni jina la kutaja sehemu kubwa ya amerika
amerika ya kilatini humaanisha kwa kawaida nchi za amerika ambako lugha za kihispania na kireno pamoja na kifaransa hutumiwa kama lugha rasmi au lugha ya watu wengi
lugha hizi zote zimetokana na kilatini na hujumlishwa kama lugha za kirumi
kuna tofauti kuhusu ya namna ya kutaja nchi za amerika ya kilatini
mara nyingi amerika ya kusini amerika ya kati na meksiko hutajwa hivyo kwa jumla
lakini kuna nchi ndogo kama guyana surinam na nchi za visiwani vya karibi zinazotumia zaidi kiingereza au kiholanzi zisizo lugha za kirumi
nchi hizi wakati mwingini hujumlishwa pamoja ndani ya amerika ya kilatini lakini mara nyingi zinatazamiwa kuwa pekee kiutamaduni
kiutamaduni hata sehemu ya marekani ya kusini yenye wasemaji wengi wa kihispania ni karibu sana na amerika ya kilatini
majimbo haya ya marekani kama texas na kalifornia yalikuwa sehemu za meksiko hadi karne ya 
kipaumbele cha lugha za kirumi kimetokana na historia
baada ya kristoforo kolumbus nchi hizi zilikuwa koloni ama za hispania au za ureno hadi karne ya 
wakazi wengi ni watoto wa wahamiaji kutoka ulaya au chotara kati ya wahamiaji wale na wakazi asilia
katika nchi kadhaa hasa meksiko na nchi za andes ambako wakazi waindio wengi kidogo walibaki wanaoendelea kutumia lugha zao pamoja na kihispania
dini kubwa katika amerika ya kilatini ni kanisa katoliki lililokuwa kanisa rasmi ya hispania na ureno
hispaniola kutoka matamshi ya kilatini ya jina la kihispania la espa ola cha kihispania ni kisiwa kikubwa cha pili katika karibi kikiwa na eneo la km 
iko kati ya kuba upande wa magharibi na puerto rico upande wa mashariki
hispaniola huhesabiwa kati ya visiwa vya antili kubwa
ni kile chenye watu wengi zaidi katika amerika na cha kumi duniani
kisiwani kuna nchi huru mbili haiti upande wa magharibi na jamhuri ya dominika upande wa mashariki
la habana ni mji mkuu na mji mubwa wa kuba kwenye n w
tangu mji wa kale umepokelewa katika orodha ya urithi wa dunia
mji kwa jina la havana ulianzishwa na mhispania diego vel zquez de cu llar lakini ulihamishwa mwaka kuja mahali pa kudumu uliopo hadi leo
mji ukakua kuwa bandari muhimu wa kijeshi na kibiashara
tangu havana ilikuwa mji mkuu wa koloni ya kihispania ya kuba
havana ilikuwa hasa tangu azimio la hispania la kukusanya la flota yaani jahazi za kubebea fedha na bidhaa za amerika kama kundi kabla ya kuvuka atlantiki kwa kusudi la kuzuia maharamia waingereza waliovinda meli za hispania
azimio hili lilisababisha mamia ya jahazi kukusanyika katika hori ya bahari mbele ya havana katika miezi ya mei hadi agosti mpaka kuanza safari ya pamoja
katika karne za na mji uliendelea kukua kuwa mji mkubwa wa tatu wa amerika baada ya mji wa mexiko na lima kushinda boston na new york
mwisho wa karne ya havana iliona mlipuko wa manowari ss maine katika bandari yake tarehe februari ulioanzisha vita ya marekani dhidi hispania
havana ilivamiwa na waamerika na kutangazwa kuwa mji mkuu wa jamhuri ya kuba mwaka 
athira ya amerika iliendelea kuwa kubwa hadi mapinduzi ya kuba na kuingia kwa jeshi la mapinduzi chini ya fidel castro tarehe januari 
georgetown ni mji mkuu wa guyana na mji mkubwa wa nchi hii ya amerika kusini
ina wakazi mjini penyewe na pamoja na rundiko la mji
mji ulianzishwa na wafaransa mnmao mwaka kwa jina la longchamps shamba ndefu na baadaye la nouvelle ville mji mpya
mji ulikabishiwa kwa uholanzi mwaka kama sehemu ya guyana ya kiholanzi na kuitwa stabroek
wakati wa vita za napoleoni uholanzi ilivamiwa na ufaransa na uingereza kama adui wa napoleon ilikamata koloni za uholanzi
mji pamoja na sehemu za karibu za guyana ya kiholanzi zilihamishwa kikamilifu chini ya utawala wa uingereza tangu na kuwa guyana ya kiingereza
leo hii georgetown ni kitovu cha utawala na uchumi wa nchi ya guyana
kuna ofisi za serikali bunge mahakama chuo kikuu na bandari
mto belize pia mto mzee ni mto muhimu zaidi nchini belize mwenye urefu wa km
una chanzo chake ambako mito ya mopan na macal inapokutana ndani ya guatemala
mashua huwezu kuvuka mto kutoka mdomo kwenye bahari ya karibi hadi mpaka wa beliza na guatemala
saint lucia ni nchi ya kisiwani katika bahari ya karibi na sehemu ya visiwa vya antili ndogo
iko katikati ya visiwa vya saint vincent na grenadini barbados na martinique
wakazi walio wengi ni wa asili ya afrika 
 au machotara waafrika wazungu 
 na waafrika wahindi 
lugha rasmi ni kiingereza lakini wananchi wengi wanaongea kwa kawaida patwah krioli inayotokana na kifaransa
dame kwa kiingereza ni cheo cha chini kwa mkabaila wa kike
siku hizi cheo hiki ama kinarithiwa katika familia zilizokuwa zamani watawala wa makabaila au kinatolewa kwa heshima na kama kitambulisho cha kazi nzuri ya kujitolea katika utumishi wa umma
kwa kijerumani neno linapatikana kama namna ya kumsemesha mama kiheshima
roseau ni mji mkuu wa nchi ya kisiwani ya dominica katika karibi
iko upande wa magharibi wa kisiwa kwenye n w
mji ulianzishwa na ufaransa wakati wa karne ya una majengo ya zamani za wafaransa na pia za kisasa
maeneo ya ng ambo ya ufaransa ni maeneo nje ya ulaya zilizokuwa koloni lakini zimeendelea kuwa sehemu za ufaransa
maeneo haya hutofautiana katika hali ya kisheria lakini wakazi wao wote ni raia wa ufaransa na kila eneo linachagua wabunge wake kwa bunge la paris
isipokuwa maeneo yasiyokaliwa na watu hawana mbunge
jumuiya za kujitawala za ng ambo collectivit d outre mer
jumuiya hizi zilianzishwa kwa mabadiliko ya katiba ya ufaransa mwaka 
ufaransa hutawala au kudai utawala juu ya visiwa vidogovidogo bila wakazi visiwa hivi hudaiwa pia na madagaska na tromelin inadaiwa na shelisheli
patagonia ni sehemu ya kusini kabisa ya bara la amerika ya kusini yenye umbo la pembetatu ndefu
inajumlisha sehemu za kusini za argentina na chile
iko kusini ya mto r o colorado ya argentina na mto r o b o b o ya chile
kusini ya mlango bahari iko funguvisiwa ya tierra de fuego nchi ya moto
sehemu kubwa ya patagonia ya argentina ni tambarare kavu kwa sababu mvua haipiti milima ya andes
katika nchi kavu ya kusini kuna ufugaji wa kondoo
bahamas ni nchi ya visiwani katika bahari ya atlantiki kaskazini kwa kuba na mashariki kwa florida marekani
visiwa hivyo na zaidi viko nje ya bahari ya karibi lakini mara nyingi huhesabiwa kati ya visiwa vya karibi
visiwa vingine vya funguvisiwa hilo viko chini ya uingereza hata leo turks na caicos
mji mkuu wa nassau uko kwenye kisiwa cha new providence
inaaminiwa ya kwamba mahali pa kwanza pa amerika alipofika kristoforo kolumbus kilikuwa kisiwa kimoja cha bahamas labda san salvador
wakazi walio wengi wana asili ya afrika lakini wanatumia lugha ya kiingereza
upande wa dini unaongoza ukristo wa madhehebu mbalimbali kuanzia wabaptisti 
 waanglikana 
 wakatoliki 
 wapentekoste 
 n
sina ni rasi yenye umbo la pembetatu nchini misri upande wa kaskazini ya bahari ya shamu inayounganisha bara za afrika na asia
inahesabiwa kuwa sehemu ya mwisho wa asia ya magharibi
imepakana na ghuba ya suez upande wa magharibi na ghuba ya aqaba upande wa mashariki
upande wa magharibi mfereji wa suez unaunganisha bahari ya shamu na mediteranea
kaskazini ya mwisho wa ghuba ya aqaba ni mpaka kati ya misri na israel
mahali panapojulikana zaidi ndani ya eneo al rasi ni mlima sinai pia mlima horeb jabal musa unaoaminiwa ni mahali ambako musa alipokea amri kumi za mungu
kwenye pwani la rasi utalii ni sehemu muhimu ya uchumi
mlima sinai kwa kiarabu jabal musa mlima wa musa ni mlima wenye kimo cha mita juu ya ub katika eneo la kusini la rasi ya sinai nchini misri
unajulikana pia kwa jina la mlima horeb au kwa jina lake la kiarabu kama gebel musa matamshi ya kimisri au jabal musa matamshi ya kiarabu sanifu
mlima sinai unaaminiwa tangu kale kuwa ndio mahali ambako musa alipokea amri kumi kutoka kwa mungu wakati wa wanaisraeli kuacha utumwa wa misri
kilele cha mlima kina kanisa la waorthodoksi lenye asili ya jengo la kaisari justiniano la mwaka na pia msikiti wa karne ya 
frederick tluway sumaye amezaliwa mei alikuwa waziri mkuu wa tanzania kuanzia tarehe novemba mpaka desemba 
saint vincent na grenadini ni nchi ya visiwani ya antili ndogo katika bahari ya karibi
iko kaskazini kwa grenada na trinidad na tobago na kusini kwa saint lucia
saint vincent ndiyo kisiwa kikubwa na grenadini ni kundi la visiwa vidogo
kwa jumla eneo la nchi kavu ni kilometa mraba 
wakazi wengi wana asili ya afrika au ni machotara 
 ni wahindi wazungu hasa wenye asili ya ureno na waindio ambao ndio wenyeji wa karibi
lugha rasmi ni kiingereza lakini wananchi wengi wanaongea kwa kawaida krioli upande wa dini walio wengi 
 ni wakristo wa madhehebu mbalimbali kuanzia waanglikana na wapentekoste halafu wamethodisti waadventista wasabato wabaptisti na wakatoliki
saint kitts na nevis ni nchi ya visiwani kwenye visiwa viwili vya bahari ya karibi na nchi ndogo kabisa ya amerika yote
mji mkuu wa basseterre uko kwenye kisiwa cha saint kitts
kisiwa kidogo cha nevis kutoka jina la zamani la kihispania nuestra se ora de las nieves kipo km kusini mashariki kwa saint kitts
zamani pia kisiwa cha anguilla kiliunganishwa na visiwa hivi kuwa koloni moja la uingereza
wakazi ni wengi wana asili ya afrika 
 au ni machotara wafrika wazungu 
lugha rasmi ni kiingereza lakini ile ya kawaida ni krioli
upande wa dini 
 ni wakristo wa madhehebu mbalimbali kuanzia waanglikana na wamethodisti
prussia ni jina muhimu katika historia ya ujerumani pia ya poland na ulaya wote
kisasili lamaanisha nchi ya waprussia waliokuwa kabila ya kibalti kaskazini mashariki ya poland kwenye pwani za bahari ya baltiki
mnamo mwaka bk waprussia walikuwa katika hali ya vita na poland
mwaka mtawala wa poland aliomba usaidizi wa jeshi wa wamisalaba wajerumani akiwaahidi mali katika maeneo watakaoteka baada ya kushinda waprussia
wamisalaba walifaulu kutekea eneo lilioitwa baadaya prussia ya mashariki na kujenga himaya yao
wamisalaba hawakuwa watemi wa kawaida bali wamonaki na wanajeshi
dola la wamisalaba lilikuwa wakati mwingine chini ya mfalme wa polandf wakati mwingine dola la kujitegemea
waliita walowezi na wakulima kutoka pande zote za ujerumani na kuanzisha miji mingi
baada ya farakano kati ya wakatoliki na waprotestant himaya ya wamisalaba ilipokea uprotestanti na wamisalaba waliondoka katika maisha ya umonaki
 mtemi friedrich wa brandenburg alijiwekea taji ya mfalme wa prussia
ufalme wa prussia uliendelea kuwa muhimu kati ya madola ya ujerumani
watemi wa brandenburg walirithi au kupata maeneo kwa njia ya vita hata katika magharibi ya ujerumani
mfalme friedrich ii wa prussia alishindana na mataifa makubwa ya ulaya katika vita ya miaka saba 
alikamata maeneo makubwa katika ugawaji wa poland
prussia ilitokea kama dola la pili katika dola takatifu la kiroma baada ya austria
baada ya vita za napoleoni mwanzo wa karne ya umuhimu wa prussia uliendelea kukua
katika ya vita ya wenyewe kwa wenyewe katika ujerumani prussia ilishinda austria na kuwa dola kiongozi kati ya madola ya ujerumani
mwanasiasa mkuu wa nyakati zile alikuwa otto von bismarck kama waziri mkuu wa prussia na baadaye kama chansella wa ujerumani
baada ya kushinda ufaransa katika vita ya sehemu zote za ujerumani isipokuwa austria ziliunganika chini ya uongozi wa prussia na kuanzisha dola la ujerumani
mfalme wilhelm wa prussia alichaguliwa kuwa kaisari wa ujerumani
alifuatwa na mtoto wake friedrich iii aliyekufa mapema halafu na wilhelm ii
wakuu wale walitawala kwa cheo cha kaisari ya ujerumani na mfalme wa prussia
mwisho wa vita kuu ya kwanza ya dunia ufalme wa prussia kama vile katika sehemu zote za ujerumani ilifutwa katika mapinduzi ya ujerumani ya 
prussia ilikuwa jimbo jamhuri ndani ya jamhuri la shirikisho la dola ya ujerumani
baada ya adolf hitler kuchukua utawala wa ujerumani na kujenga udikteta madaraka ya majimbo yote pia ya prussia yalifutwa
mwaka mataifa washindi wa vita kuu ya pili ya dunia waliamua kutangaza mwisho wa prussia wakiishtaki kuwa sababu ya tabia ya kivita ya ujerumani
maeneo ya prussia yalifanywa kuwa majimbo katika ujerumani kwa jumla
prussia asilia yenyewe iligawiwa kati ya poland na urusi wakazi wake wajerumani walifukuzwa
jamhuri ya albania ni nchi ya ulaya kusini mashariki
imepakana na montenegro kosovo jamhuri ya masedonia na ugiriki
upande wa magharibi kuna pwani ya ghuba ya adria ya bahari ya mediteranea
albania ni kati ya nchi maskini zaidi za ulaya na wananchi wengi wamehama
zaidi ya za wakazi hutumia lahaja za kialbania ambacho ni lugha ya pekee kati ya lugha za kihindi kiulaya
kati ya miaka na ilitawaliwa na chama cha kikomunisti iliyotangaza albania kuwa nchi ya kwanza ya kiatheisti iliyopiga marufuku kila aina ya dini
hata hivyo baada ya uhuru kupatikana tena za wakazi anajali sana imani fulani
katika sensa ya mwaka 
 walijitambulisha kama waislamu na 
 wakristo hasa wakatoliki na waorthodoksi
ugiriki pia uyunani kwa kigiriki ellada au ellas ni nchi ya ulaya kusini mashariki katika kusini ya rasi ya balkani
imepakana na albania jamhuri ya masedonia bulgaria na uturuki
upande wa kusini magharibi na kusini mashariki kuna pwani ndefu kwenye bahari ya mediteranea
baharini huko kuna visiwa vingi sana ambavyo ni sehemu za ugiriki
ugiriki ni nchi yenye historia ndefu na maarufu sana hata inaitwa nchi mama ya ulaya
lugha ya kigiriki inaendelea kuandikwa kwa alfabeti ya kigiriki inaotumiwa tangu miaka iliyopita lakini lugha yenyewe imebadilika
wagiriki wa leo hawaelewi tena kigiriki cha kale moja kwa moja
wakazi wengi wanafuata dini ya ukristo hasa katika kanisa la kiorthodoksi la kigiriki 
ugiriki ni nchi mwanachama wa umoja wa ulaya tangu 
alfabeti ya kigiriki ni mwandiko wa kuandika lugha ya kigiriki
ilianzishwa wakati wa ustaarabu wa ugiriki ya kale na imeendelea kutumiwa katika ugiriki ya leo
alfabeti ya kigiriki ni alfabeti mama ya lugha za ulaya
ni asili ya alfabeti ya kilatini ambayo ni mwandiko unaotumiwa zaidi duniani kushinda miandiko mingine
kuna miandiko mingine ya kihistoria iliyotokana na kigiriki
asili ya mwandiko huo ulikuwa alfabeti ya kifinisia
sehemu ya herufi zilizopokelewa kutoka kifinisia ziliachwa baadaye kwa sababu lugha haikuwa na sauti za kulingana
tangu mwaka kk sehemu ya juu ya alfabeti inayoonyeshwa kwenye sanduku ilikuwa herufi za kawaida na alama za chini hazikutumiwa isipokuwa alama za namba
katika historia ndefu ya alfabeti hii matamshi ya alama yamebadilika pamoja na mabadiliko ya lugha yenyewe
kila herufi ilikuwa pia na matumizi kama tarakimu ya namba kwa sababu wagiriki wa kale hawakuwa na alama za pekee za namba
herufi tatu za kihistoria ambazo hazikutumiwa tena kwa maandishi ziliendelea kama alama za namba yaani wau au stigma alama heta san sho au koppa alama au na sampi alama au au kama kwenye sanduku
kwa kutofautisha herufi na namba alama yake ilipewa mstari mdogo juu yake kama 
kwa namba kuanzia mstari upande wa kushoto uliongezwa kwa mfano 
herufi za kigriki zatumiwa sana katika hesabu na sayansi
mifano inayojulikana zaidi ni matumizi ya na kama majina ya pembe za pembetatu
katika mahesabu ya duara namba pi ni muhimu sana
kuna matumizi mengi mengine karibu kila herufi ina maana fulani kisayansi
biblia ni jina la jumla kwa ajili ya vitabu vitakatifu vya dini ya uyahudi na hasa ya ukristo
neno limetokana na lugha ya kigiriki ambayo ndani yake biblia ina maana ya vitabu ikiwa ni uwingi wa biblos
hii ni kwa sababu biblia ni mkusanyo wa maandiko mbalimbali yaliyoweza kutungwa kwa muda wa miaka hivi
romania kwa kiromania rom na ni nchi ya ulaya ya kusini mashariki
imepakana na hungaria serbia ukraine moldova na bulgaria
romania ina wakazi milioni katika eneo la km 
lugha ya nchi ni kiromania ambayo ni lugha ya kirumi kama kiitalia kifaransa na kihispania
wakazi wengi ni wakristo hasa waorthodoksi 
 wakifuatwa na waprotestanti 
 na wakatoliki 
rasi ya balkani ni jina la kihistoria kwa ajili ya sehemu ya kusini mashariki ya ulaya
jina limetokana na safu ya milima ya balkani inayopatikana katika bulgaria na serbia
hakuna mapatano kikamili ni nchi zipi zinazohesabiwa kuwa sehemu za balkani lakini mara nyingi hitajwa zifuatazo nchi za balkani ziko tofauti lakini zinashirikiana historia ya pekee ya pamoja bulgaria kwa kibulgaria jina rasmi ni jamhuri ya bulgaria ni nchi ya ulaya kusini magharibi kwenye rasi ya balkani
imepakana na bahari nyeusi serbia makedonia na ugiriki
wakazi wanazidi kupungua wengi wao wanazungumza kibulgaria ambacho ni kati ya lugha za kislavoni na wanafuata dini ya ukristo katika kanisa la kitaifa ambalo ni kati ya makanisa ya kiorthodoksi
pia kuna makundi makubwamakubwa ya waturuki waislamu na walowezi kutoka india
bahari nyeusi ni bahari ya pembeni ya mediteranea inayozungukwa na nchi kavu pande zote iliyoko kati ya ulaya ya mashariki na asia ya magharibi
imeunganishwa na bahari ya mediteranea kwa njia ya bahari ya marmara pamoja na milango ya bahari ya bosporus na dardaneli
ina eneo la takriban km na kina hadi m
nchi zinazopakana ni uturuki bulgaria romania ukraine urusi na georgia
istanbul burgas varna constan a yalta odessa sevastopol kerch novorossiysk sochi sukhumi poti batumi trabzon samsun na zonguldak
jina hili limepatikana kwa hakika tangu karne ya lakini asili yake haijulikani
wagiriki na waroma wa kale waliita euxeinos pontos au bahari ya ukarimu
wabunge wa tanzania wote huchaguliwa mara moja kila baada ya miaka mitano
pia kuna viti maalum kwa wanawake na wabunge wengine wanaochaguliwa na rais na bunge lenyewe
vyama vinavyofuata vina wabunge waliochaguliwa katika uchaguzi wa belarus kwa kibelarus kikyrili au bie aru kilatini kwa kirusi ni nchi ya ulaya ya mashariki inayopakana na urusi ukraine poland lithuania na latvia
mji mkuu ni minsk na miji mingine ni pamoja na brest grodno gomel mogilev na vitebsk
idadi ya wakazi inapungua ni watu 
belarus haikuwahi kuwa nchi ya pekee hadi karne ya 
maeneo yake yalikuwa chini ya himaya mbalimbali kama vile poland lithuania na urusi
belarus ilikuwa kitengo cha umoja wa kisovyet tangu hadi 
wakazi walio wengi ni wabelarus 
 ambao wanaongea ama kibelarus au kirusi ambavyo vyote viwili ni lugha rasmi
kuna pia vikundi vidogo vinavyotumia lugha za pekee kama vile kipoland kiukraine kilatvia kilituanya na nyingine
walio wengi ni wafuasi wa ukristo katika makanisa ya kiorthodoksi 
 na katika kanisa katoliki 
kibelarus bie aruskaja mova lugha ya kibelarus ni lugha ya watu wa belarus ikiwa ni moja kati ya lugha tatu za kislavoni cha mashariki pamoja na kiukraine na kirusi
kibelarus inashirikiana maneno ya lugha hizi pia imepokea sehemu ya msamiati wake kutoka kipoland kutokana na historia ndefu ya pamoja kati ya poland na belarus
lugha za kislavoni ni sehemu ya jamii ya lugha za kihindi kiulaya
kibelarus huandikwa mara nyingi kwa mwandiko wa kikyrili lakini kuna pia namna ya kuiandika kwa mwandiko wa kilatini
kuna pia wasemaji poland katika eneo la bia ystok halafu kati ya vikundi vya wahamiaji waliotoka belorus na kukaa marekani kanada au australia
kislavoni cha mashariki ni kundi la lugha za kislavoni zinazozungumzwa katika ulaya ya mashariki
minsk au miensk kibelarus ni mji mkuu na mji mkubwa nchini belarus
jina la mji wa minsk lilitajwa mara ya kwanza mwaka 
mwaka ulikuwa sehemu ya dola la lithuania ukapata cheo cha mji mwaka 
baada ya mapinduzi ya kikomunisti minsk ilikuwa mji mkuu wa jamhuri ya kisoshalisti ya kisovyeti ya belorus ndani ya umoja wa kisovyeti
kamusi hai ya kiswahili mtandaoni inajulikana kwa kiingereza kama kamusi global online living dictionary
zamani iliitwa internet living swahili dictionary kifupi ilsd au pia kamusi project
huu ni mradi ulioanzishwa kwenye chuo kikuu cha yale marekani hasa katika idara yake ya lugha za kiafrika
mradi huu unakusanya maneno ya kiswahili pamoja na maana zake kwa kiingereza
unaongozwa na mwanzilishi na mhariri wake martin benjamin
mtumiaji anaweza kuingiza neno lolote la kiswahili au kiingereza katika dirisha lake
kama neno lipo tayari kwenye kamusi atapata tafsiri yake katika maana mbalimbali
mradi ulikuwa na matatizo ya kifedha tangu mwanzo wa mwaka lakini uliweza kuanza upya kwa muda tangu julai 
mtu yeyote aliyejiandikisha alikaribishwa kuchangia mle
matatizo ya kamusi hai mwaka na kuhamia anwani mpya
mwezi septemba tovuti ya kamusi ilifungwa kwa sababu za matatizo ya ndani ya utawala wa chuo kikuu tazama
tangu novemba kamusi hai imepatikana kwenye anwani ya mwaka kamusi hii ilipanuliwa kupokea pia lugha nyingine
hadi bado ilikuwa kimsingi kamusi ya kiswahili yenye maneno zaidi ya pamoja na tafsiri yake kwa kiingereza au kinyume
kando yake kulikuwa pia na vyanzo vya kamusi za lugha za kiafrika kama vile gusii kinyarwanda luganda songhai za kiulaya kama vile kifaransa kiitalia kijerumani na za kiasia kichina zenye maneno kati ya makumi na mamia machache
kkk sed ni kifupi chake cha kamusi ya kiswahili kiingereza swahili english dictionary iliyoandaliwa na wataalamu wa tuki kwenye chuo kikuu cha dar es salaam na kutolewa mwaka 
kamusi hii inataja maana za kiingereza kwa maneno zaidi ya ya kiswahili
kamusi ya kiswahili sanifu kifupi kks ni kamusi iliyotungwa na wataalamu wa tuki kwenye chuo kikuu cha dar es salaam tanzania mwaka 
kamusi hii inakusanya maneno ya kiswahili sanifu na kuyaeleza kwa lugha ya kiswahili yenyewe
kmm ni kifupi cha kamusi ya manaa na matumizi iliyotungwa na professa salim k
bakhressa wa chuo kikuu cha nairobi mwaka 
kamusi hii inakusanya maneno ya kiswahili cha kisasa na kuyaeleza katika lugha ya kiswahili yenyewe
kamati iliandaa kamusi mbili za kiingereza kiswahili na pia kiswahili kiingereza m j sse
msingi wa kamusi hizi ulikuwa kazi ya a
madan
mara nyingi lugha ya kamusi hizi si tena kiswahili cha kisasa
lakini zimeendelea kuchapishwa mara nyingi hadi wakati wa kisasa
madan johnson s standard swahili english dictionary kifupi m j sse iliandaliwa na wataalamu wa inter territorial language swahili committee to the east african dependencies baada ya vita kuu ya kwanza kwa ajili ya maeneo chini ya utawala wa uingereza katika afrika ya mashariki
kamati iliandaa kamusi mbili za kiingereza kiswahili m j ses na pia kiswahili kiingereza
mhariri mkuu wa kamati alikuwa katibu yake frederick johnson
msingi wa kamusi hizi ulikuwa kazi ya a
madan
mara nyingi lugha ya kamusi hizi si tena kiswahili cha kisasa
lakini zimeendelea kuchapishwa mara nyingi hadi wakati wa kisasa
sifa ya kamusi hii ni maelezo mazuri ya asili ya maneno hasa ya maneno yenye asili katika lugha za kiarabu kiajemi na lugha mbalimbali za kibantu
alfabeti ya kilatini pia alfabeti ya kirumi inatumiwa kwa lugha nyingi duniani
hata kiswahili huandikwa siku hizi kwa herufi za kilatini kama kwa mfano kwenye ukurasa huu wa wikipedia
asili ni namna ya kuandikwa kwa lugha ya kilatini iliyokuwa lugha ya roma ya kale
baadaye ilitumiwa kuandika hata lugha za kirumi kigermanik kislavoni kituruki na pia lugha za afrika na za kiasia
waroma walipokea alfabeti yao kutoka alfabeti ya kigiriki lakini waliibadilisha hasa kwa kuacha kando herufi za kutaja sauti ambazo hazikuwa na maana katika kilatini
alfabeti ya kwanza ya kilatini ilikuwa na herufi pekee baada ya kuvamia ugiriki waroma wa kale walianza kutumia maneno mengi ya kigiriki katika lugha yao hivyo wakaingiza herufi mbili za ziada kutoka kigiriki kwa ajili maneno haya mapya ni na z
tena hawakuacha nafasi kati ya maneno hivyo maandiko yao si rahisi ya kusoma baada ya mwisho wa dola la roma ni hasa mataifa ya ulaya yaliyotumia alfabeti ya kilatini
wakati wa karne za kati herufi zifuatazo ziliongezwa kufuatana na mahitaji ya lugha za waulaya hivyo alfabeti inayojulikana leo hii kama kilatini imepatikana hivyo kwa mahitaji ya lugha mablimbali kuna nyongeza nyingi katika alfabeti ya kilatini mifano uwezo wa kupokea alama mpya ni sababu ya uenezaji wa alfabeti ya kilatini
kuna lugha mbalimbali zolizowahi kuandikwa kwa alfabeti tofauti lakini zilipokea ile ya kilatini
hata kama sababu muhimu ilikuwa utawala wa kikoloni katika sehemu nyingi za dunia kuna pia faida zilizosababisha kuendelea na alfabeti ya kilatini hata baada ya kupata uhuru
mfano ni lugha kama kiswahili na kituruki zilizowahi kuandikwa kwa mwandiko wa kiarabu
kiswahili kilianza kuandikwa na wazungu kama krapf kwa herufi za kilatini katika karne ya 
katika karne ya waingereza walisanifisha lugha kwa kutumia alfabeti ya kilatini
kituruki kilianza kutumia herufi za kilatini baada ya mapinduzi ya atat rk
alfabeti ni kiasi cha alama zinazotumiwa kuandika sauti za lugha fulani
alama hizi hupatikana kama orodha kwa ufuatano uliokubaliwa kwa mfano a b c d e
jina la alfabeti hutokana na mwandiko wa kigiriki ambamo herufi mbili za kwanza ni alfa na beta
alfabeti ni mtindo wa mwandiko uliosambaa duanini kote
kwa lugha nyingi imechukua nafasi ya miandiko ya awali
alfabeti huonyesha sauti si maneno kamili hii ni tofauti na mwandiko kama kichina mwenye alama kwa ajili ya neno lote
alfabeti inayotumiwa zaidi kimataifa ni alfabeti ya kilatini
lakini kuna alfabeti kadhaa zinazojulikana kimataifa kama vile mengine ni alfabeti kama vile kikopti kigeorgia kiarmenia na vingine
aina ya pekee za alfabeti ni miandiko ya abugida
hii inamaanisha namna ya kuandika ambako hakuna alama za pekee kwa ajili ya vokali
boda boda pia bodaboda ni neno la kutaja baisikeli inayotumiwa kubeba abiria katika afrika ya mashariki au baisikeli ya teksi
asili yake ni kati ya wajaluo wa eneo la mpakani kati ya kenya na uganda karibu na ziwa viktoria
inasemekana asili yake ilikuwa huduma ya kubeba abiria kati ya mipaka ya kenya na uganda mjini busia
hivyo neno la kiingereza la border boda lilikuwa chanzo cha jina boda boda lakini huduma imeenea sehemu mbalimbali kama vile pwani la kenya mombasa malindi na pia katika uganda
baisikeli ya kawaida inayotakiwa imara hubadilishwa kwa kuweka kiti kirefu kama pikipiki
uganda imeona mabadiliko ambako pikipiki zinachukua nafasi za boda boda katika kazi ya kubeba abiria
kuna makadirio kuhusu mwaka ya kuwa watu uganda walikuwa madereva wa boda boda ya baisikeli na wa boda boda ya pikipiki
florida ni jimbo la marekani la kujitawala katika kusini mashariki ya nchi
umbo lake ni rasi inayoanza marekani bara kuelekea kuba
upande wa magharibi ni maji ya ghuba ya meksiko na upande wa mashariki maji ya atlantiki
upana wa rasi ni kati ya hadi km upande wa kaskazini kabisa eneo la jimbo lapanuka kama kanda mwambaono wa ghuba ya meksiko
florida imepakana na majimbo ya marekani ya georgia na alabama
jina la florida ni ya kihispania maana yake ni yenye maua
florida ina eneo la km ni nafasi ya kati ya majimbo ya marekani
upande wa kusini wa rasi kuna kundi la visiwa la florida keys lenye umbo kama pinde vinavyounganishwa kwa madaraja
kisiwa cha kusini kabisa ni key west ambayo kipo kwa umbali wa km pekee na kuba
hakuna milima na mahali pa juu kabisa pana kimo cha juu ya ub
mji mkuu wa jimbo ni tallahassee na jacksonville ni mji mkubwa jimboni
florida ni kati ya majimbo ya marekani yenye wakazi wasio wachache ambao hawatumii kiingereza kama lugha ya nyumbani takriban husema kihispania
kuna wazee wengi kwa sababu ya hali ya hewa pasipo na baridi
wazee wengi kutoka majimbo ya kazkazini wamependa kuhamia florida ama kwa uzeeni au kununua makazi wanapokaa wakati wa baridi
florida ilikaliwa na waindio kabla ya kuja kwa wazungu
tarehe aprili mhispania wa kwanza alifika florida na kutangaza utawala wa hispania juu ya rasi
florida ilitawaliwa kama mkoa chini ya ufalme mdogo wa hispania mpya
baada ya vita ya miaka saba hispania ilipaswa kuiachia uingereza lakini rasi ilirudi hispania
machi florida ikawa jimbo la la marekani
wilaya ya moshi vijijini ni wilaya moja ya mkoa wa kilimanjaro
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa moshi ni makao makuu ya mkoa wa kilimanjaro nchini tanzania
kabila linaloongoza kwa idadi ya wakazi wa mji wa moshi ni wachagga wakifuatiwa na wapare na makabila mengine yaliyohamia kutoka sehemu mbalimbali za tanzania kama wasambaa warangi n
wachagga wanapenda vyakula vinavyopikwa kwa kutumia ndizi kama vile mtori kitawa na machalari
wakazi wengi wa moshi ni wakulima wafugaji na wafanyabiashara
watu wengi wanaenda moshi kufanya kazi na kurudi nyumbani jioni
ukuaji wa mji wa moshi hauendani na mipango halisi ya mipango miji
hii inatokana na kutokufuatiliwa kwa sheria mbalimbali zinazohusu uendelezaji wa miji
moshi ni mji wenye baridi katika miezi ya juni mpaka agosti na kipindi cha joto katika miezi ya oktoba hadi katikati ya januari
mji wa moshi una mandhari nzuri ya kuvutia watalii
watalii hupenda sana mji wa moshi kwa sababu ya mlima kilimanjaro na huduma muhimu kama mahoteli na usafiri
kiutawala mji wa moshi ni wilaya ya mkoa wa kilimanjaro
wilaya ya mwanga ni wilaya moja ya mkoa wa kilimanjaro nchini tanzania
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya ya same ni wilaya moja ya mkoa wa kilimanjaro nchini tanzania
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya ya kilosa ni wilaya moja ya mkoa wa morogoro
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya ya mvomero ni wilaya moja ya mkoa wa morogoro
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
ni chanzo cha mito inayonywesha dar es salaam na pwani
lakini asilimia kubwa ya wakulima hulima bila faida hubeba mizigo kwenda sokoni kwa umbali mrefu zaidi ya kilometa 
ni wilaya ya giza ukiachia ngerengere jeshini kulikobaki hakuna lami wala umeme
jamii ya wilaya hii ni waluguru wabati uwakutu wandengereko na makabira mengine kutoka mikoa mingine ya tanzania waha wasukuma na wanyatru wilaya ya morogoro mjini ni mojawapo kati ya wilaya saba za mkoa wa morogoro
morogoro mjini ndiyo inayosadikika kuwa na maendeleo makubwa kuliko wilaya nyingine kwa sababu ya uwepo wa viwanda n
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya ina kata kubwa kama vile kihonda ambayo ina eneo kubwa na kuongoza kwa wingi wa watu kati ya kata za wilaya ya morogoro mjini ikifuatwa na mwembesongo
wilaya ya ulanga ni wilaya moja ya mkoa wa morogoro
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
anna margareth abdallah amezaliwa julai ni mbunge katika bunge la tanzania tangu 
mohamed rished abdallah amezaliwa machi ni mbunge katika bunge la tanzania tangu 
maida hamad abdallah amezaliwa desemba ni mbunge katika bunge la tanzania tangu 
mohammed abdi abdulaziz amezaliwa juni ni mbunge katika bunge la tanzania tangu 
bahati ali abeid amezaliwa mei ni mbunge katika bunge la tanzania
 septemba januari alikuwa waziri nchini tanzania ofisi ya waziri mkuu pia alikuwa mbunge katika bunge la tanzania
akukweti alifariki dunia kwa majeraha aliyopata kutokana na ajali ya ndege iliyotokea mbeya mnamo tarehe desemba mwaka na kufariki dunia tarehe januari ya mwaka 
aziza sleyum ally ni mbunge katika bunge la tanzania
ali tarab ali amezaliwa julai ni mbunge katika bunge la tanzania tangu 
alipata shahada ya udaktari katika mada ya biokemia kutoka chuo kikuu cha kharkov urusi mwaka wa 
fatma othman ali ni mbunge katika bunge la tanzania
khadija salum ally al qassmy amezaliwa aprili ni mbunge katika bunge la tanzania
rostam abdulrasul aziz ni mbunge katika bunge la tanzania
said amour arfi ni mbunge katika bunge la tanzania
ameir ali ameir ni mbunge katika bunge la tanzania
kheri khatib ameir ni mbunge katika bunge la tanzania
wilaya ya ukerewe ni wilaya mojawapo ya mkoa wa mwanza
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
sengerema ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya sengerema katika mkoa wa mwanza
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa kata ya sengerema ilihesabiwa kuwa 
eneo la mji wa sengerema limegawiwa kwa kata nne za ibisabageni mwabaluhi mwambului nyampulukano na nyatukala
ipo kwenye kwenye makutano ya barabara za kamanga na busisi
wilaya ya geita ni mojawapo kati ya wilaya za mkoa wa geita nchini tanzania
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa geita kwa sasa inakuja juu kutokana na watu kuweza katika mkoa huu mpya
pia kuna miundombinu inayojengwa kama vile barabara na shule mbalimbali
misungwi ni kata ya wilaya ya misungwi katika mkoa wa mwanza tanzania
wilaya ya kwimba ni wilaya moja ya mkoa wa mwanza
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
nyamagana ni kata na kitovu cha manisipaa ya nyamagana katika mkoa wa mwanza tanzania
iko kwenye rasi inayoingia ndani ya ziwa viktoria
wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa kata ilikuwa na wakazi wapatao waishio humo
ilemela ni jina la kata ya manisipaa ya ilemela sehemu ya jiji la mwanza katika mkoa wa mwanza tanzania
oktoba ni mbunge wa jimbo la kinondoni katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
nuru awadhi bafadhili ni mbunge katika bunge la tanzania
faida mohamed bakar ni mbunge katika bunge la tanzania
abubakar khamis bakary ni mbunge katika bunge la tanzania
feethan filipo banyikwa ni mbunge katika bunge la tanzania
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya ya serengeti ni wilaya moja ya mkoa wa mara
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa sehemu kubwa ya wilaya ni eneo la hifadhi ya serengeti iliyo mashuhuri kote duniani
batilda salha burian ni mbunge katika bunge la tanzania
aliingia kwa kiti cha wanawake kupitia chama cha ccm
kanisa liliruhusu kuendlea na masomo yake huko uingereza kwenye vyuo vikuu vya sussex na london alipoongeza digrii za ma na phd
 aliajiriwa na ofisi ya rais akaendelea na shughuli mbalimbali serikalini
 alipewa kiti cha wanawake bungeni akawa waziri msaidizi baadaye waziri
tangu februari amekuwa waziri wa mazingira katika ofisi ya makamu wa rais
gosbert begumisa blandes amezaliwa februari ni mbunge katika bunge la tanzania
joel nkaya bendera ni mbunge katika bunge la tanzania
elizabeth nkunda batenga ni mbunge katika bunge la tanzania
tarime ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa kata ya tarime ilihesabiwa kuwa 
mwaka kata ya tarime mjini iligawiwa kuwa kata za bomani sabasaba na nyamisangura
andrew john chenge amezaliwa desemba ni mbunge katika bunge la tanzania
raphael masunga chegeni amezaliwa mei ni mbunge katika bunge la tanzania
ania said chaurembo amezaliwa aprili ni mbunge katika bunge la tanzania
cyril august chami amezaliwa februari ni mbunge katika bunge la tanzania
wilaya ya musoma vijijini ni wilaya moja ya mkoa wa mara
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
bariadi ni mji mdogo katika wilaya ya bariadi na makao makuu ya mkoa wa simiyu tanzania
bukombe ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya bukombe katika mkoa wa shinyanga tanzania
kahama ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya kahama katika mkoa wa shinyanga
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
tangu mji umekuwa makao makuu ya dayosisi ya kahama ya kanisa katoliki
kishapu ni kata ya wilaya ya kishapu katika mkoa wa shinyanga tanzania
wilaya ya maswa ni wilaya mojawapo ya mkoa wa simiyu
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
misimbo ya posta katika wilaya hii inanaza kwa wilaya ya shinyanga vijijini ni wilaya moja ya mkoa wa shinyanga
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
shinyanga mjini ni jina la kata ya manisipaa ya shinyanga katika mkoa wa kagera tanzania
wilaya ya iramba ni wilaya moja ya mkoa wa singida
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya hii ni moja kati ya wilaya nne za mkoa wa singida
sehemu kubwa ya wenyeji wa iramba ni waramba wanaosema lugha ya kiramba
wilaya ya singida vijijini ni wilaya moja ya mkoa wa singida tanzania
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
chombo hicho kilikuwa hutengenezwa na magome ya miti na kilitumika hasa kuhifadhi nafaka na mazao mengineyo
kipekecho cha warangi kilichongwa kutokana na mti
hutumika kwa kupekechea uji ugali au maziwa yaliyoganda
napol on bonaparte napoleone di buonaparte agosti mei alikuwa kiongozi wa kijeshi na wa kisiasa nchini ufaransa baada ya mapinduzi ya kifaransa
alizaliwa kwenye kisiwa cha korsika akasomeshwa katika shule ya jeshi na kuwa mwanajeshi
wakati wa mapinduzi mwaka alijipatia sifa dhidi ya watetezi wa ufalme kwenye mji wa toulon waliosaidiwa na uingereza akapandishwa cheo na kuwa jenerali akiwa na umri wa miaka 
 alipewa amri ya jeshi la ufaransa katika italia akafaulu dhidi ya jeshi la austria iliyopaswa kuwachia wafaransa utawala wa italia
 aliongoza uvamizi wa ufaransa katika misri kwa shabaha ya kukata mawasiliano kati ya uingereza na koloni yake ya uhindi
alifaulu kushinda wamisri lakini manowari zake ziliharibiwa na waingereza katika mapigano ya abukir
 napoleon alipaswa kuacha jeshi lake nyuma na kujiokoa pekee yake kwa kurudi ufaransa
uvamizi wa wafaransa ilikuwa muhimu kisayansi kwa sababu aliongozana na wataalamu waliochungulia majengo ya misri ya kale na nchi kwa jumla
katika ufaransa napoleon alifanya mipango pamoja na wanasiasa wengine wa kuchukua utawala
tarehe novemba ilikitwa brumaire katika kalenda ya mapinduzi ya kifaransa napoleon aliongoza wanejeshi wakiingia mjini paris na kufukuza bunge
katiba mpya ilimfanya mtawala wa pekee mwenye cheo cha konsuli ya kwanzaa
mwaka uliofuata alishambulia austria na kuishinda katika mapigano ya marengo tar
baada ya ushindi huu uingereza ulikubali amani na ufaransa
alitumia kipindi hiki kuongeza athira yake katika ujerumani uswisi na uholanzi
 napol on alirudisha utumwa katika koloni za ufaransa kwa sabau za kiuchumi akasababisha mapinduzi ya haiti yaliyoleta uhuru wa nchi ile
wafalme wa ulaya waliendelea kuangalia jamhuri ya ufaransa kwa wasiwasi kwa sababu ilikuwa nchi ya ulaya kwanza iliyopindua utawala wa kifalme
napoleon aliiuzia marekani koloni za kifaransa katika amerika ya kaskazini lousiana na mji wa new orleans alipoona ya kwamba angeshindwa kuzitetea kama vita ingerudi
mwaka uingereza ilitangaza upya hali ya vita
hii ilikuwa mwanzo wa vita za mfulolizo hadi mwisho wa utawala wake
katika ufaransa aliendesha kempeni ya kuimarisha uatwala wake
baada ya fitina nyingine na wafuasi wa familia ya mfalme aliyepinduliwa napoleon aliamua kujiwekea taji
lakini hakutumia cheo cha mfalme akajiwekea taji la kaisari ya wafaransa tar
mwaka uliofuata alipewa pia taji la mfalme wa italia
jibu lake lilikuwa kuandaa jeshi kubwa la kuvamia uingereza
lakini waingeerza waliwashinda wafaransa katika mapigano ya bahari ya trafalgar oktoba 
kuanzia sasa waingereza walikuwa mabwana wa bahari kimataifa
barani napoleon alifaulu kushinda jeshi la pamoja la austria na urusi na kuteka mji wa vienna mji mkuu wa austria
 hata warusi walikubali kuacha vita dhidi yake
nchi zote isipokuwa uingereza uswidi pamoja na skandinavia na dola la uturuki zilikuwa ama chini yake au zilifanya mikataba ya kusaidiana naye
alibadilisha mipaka katika italia ujerumani na uholanzi alipounda himaya mpya chini ya wafalme wafaransa
alipomweka nduguye kama mfalme wa hispania aliona uasi wa wahispania waliopata usaidizi wa uingereza akashindwa kukomesha uasi huo
dhidi ya uingereza napoleon alipiga marufuku kila aina ya biashara kati ya ulaya bara na kisiwa cha britania
kaisari alexander wa urusi alianza tena kufanya biashara na uingereza kuanzioa mwaka 
napoleon alijibu kwa kushambulia urusi kwa jeshi kubwa la askari mwaka 
akateka mji mkuu wa mocow lakini warusi walichoma mji moto
katika baridi napoleon alikosa chakula na usiadizi alipaswa kuondoka moscow na kuelekea magharibi
njiani jeshi lake lilishambuliwa vivbaya na warusi wanajeshi wengi walikufa
wafaransa walirudi wote wengine walikuwa wamekufa au kukamatwa
sasa austria na prussia walijiunga na urusi na uingereza wakamshambulia napoleon pamoja
 oktoba huitwa mapigano ya mataifa yalimaliza nguvu ya ufaransa
mdogo wake wa mfalme wa mwisho wa ufaransa aliyeuawa katika mapinduzi alipewa taji la mfalme wa ufaransa kwa jina la louis xvi
mataifa washindi yalikutana vienna walipopanga jinsi gani kurudisha utaratibu wa kale katika ulaya uliowahi kuharibiwa na napoleoni
machi alifika ufaransa bara na wafuasi wachache
serikali mpya alituma jeshi dhidi lake lakini wanajeshi walijiunga na napoleoni
akaingia paris na kutawala tena kwa miezi michache
austria urusi uingereza na prussia walipatana kwenye mkutano wa vienna kumshambulia na kumwondoa
kabla hawakuwa tayari napoleon aliwashambulia kwa jeshi jipya
mapigano yalitokea katika ubelgiji kati ya vijiji vya waterloo na belle alliance
jeshi la waingereza na waprussia waliwashinda wafaransa juni 
napoleon alikamatwa na waingereza walioamua kumwondoa kabisa katika ulaya
alipelekwa kwenye kisiwa cha st
helena katika atlantiki mbele ya pwani la afrika
miaka baada ya kifo chake maiti yake ilichukuliwa kaburini na kupelekwa ufaransa alipozikwa kwa heshima tar
john zefania chiligati amezaliwa oktoba ni mbunge katika bunge la tanzania tangu mwaka wa 
katika serikali ya rais jakaya kikwete chiligati ni waziri wa ardhi
mwaka wa alipata shahada ya pili katika somo la uendeshaji administration kutoka chuo kikuu cha dar es salaam
mathias meinrad chikawe amezaliwa mei ni mbunge katika bunge la tanzania awamo ya hadi 
katika serikali ya rais jakaya kikwete chikawe ni waziri wa sheria
mwaka wa alipata shahada ya tatu katika somo la sheria ya kimataifa huko uholanzi
john momose cheyo ni mbunge katika bunge la tanzania
john cheyo ni mojawapo wa viongozi wa vyama vya upinzani tanzania
hii ilikuwa ni sera inayokaribishwa sana kwa sababu wakati huo maishayalikuwa magumu san kwa watanzania wengi
shida kubwa ni kwamba alishindwa kujieleza kuwa hayo mapesa angeyatoa wapi
gideon asimulike cheyo alizaliwa desemba ni mbunge katika bunge la tanzania
igunga ni makao makuu ya wilaya ya igunga katika mkoa wa tabora tanzania
igunga ni kati ya maeneo ambako imani ya uchawi inaleta matatizo ya mauaji ya kiholela ya watu wanaoshtakiwa kuwa wachawi
sikonge ni makao makuu ya wilaya ya sikonge katika mkoa wa tabora nchini tanzania
sikonge kama mji umegawanyika katika sehemu kuu mbili misheni na madukani
upande wa misheni ni sehemu walipojenga wakristo wa moravian kanisa lao na misheni yao yaani shule hospitali na chuo cha uuguzi
ila madukani ni sehemu wanapokaa waarabu wengi na maduka yao na hiyo imepelekea sehemu hiyo iitwe hivyo
upande huo pia kuna mahakama benki kanisa la wakatholiki warumi roman catholic church na shule ya sekondari mbirani
hii shule ni shule ya siku nyingi sana na enzi hizo ilikuwa ikiitwa middle school na hivyo wasomi wengi kutoka sikonge utakuta walisoma hapa
baadaye ilitaifishwa na kuwa shule ya msingi na si miaka mingi sana ilirudishwa kwa wamoravian na wakaifanya kuwa shule ya sekondari
serikali ilijenga shule nyingine mpya na shule hiyo ikachukua jina hilo hilo na mbirani na huku sekondari ikiitwa sikonge secondary school
wilaya kigoma vijijini ni wilaya moja ya mkoa wa kigoma
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
kwa maana mengine ya jina hili angalia hapa kibondo maana kibondo ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya kibondo katika mkoa wa kigoma tanzania
mji uko kilomita kazkazini ya kigoma karibu na mpaka wa burundi
kambi hili lilikuwa na waburundi waliokuwa zaidi ya robo ya wakimbizi wote kutoka burundi nchini tanzania
kambi hili lilileta biashara mjini lakini pia matatizo mbalimbali
wilaya sumbawanga mjini ni wilaya moja ya mkoa wa rukwa
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya sumbawanga vijijini ni wilaya moja ya mkoa wa rukwa
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya ya mpanda ilikuwa wilaya moja ya mkoa wa rukwa tanzania hadi mwaka 
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
mwaka wilaya ikahamishwa kwenda mkoa mpya wa katavi
mwaka uleule maeneo yake yaligawiwa kati ya wilaya ya mpanda vijijini na wilaya ya mpanda mjini
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya hii ilitajwa kwa jina la nkansi katika taarifa ya sensa 
wilaya mbeya mjini ni wilaya moja ya mkoa wa mbeya
eneo lake ni mji wa mbeya pamoja na vijiji vya kando
iko katika sehemu za nyanda za juu kusini mwa nchi ya tanzania
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya mbeya vijijini ni wilaya moja ya mkoa wa mbeya
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wakazi wengi zaidi wa wilaya hii ni wasafwa na wamalila
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wanyiha ni takriban nusu ya wakazi wa wilaya wakikalia nyanda za juu
wanyamwanga ni takriban asilimia za wakazi wakikaa kwenye tambarare za nyanda za chini
makabila mengine ni pamoja na wawanda wanyakyusa wandali walambya wamalila na wasafwa
katika miaka ya nyuma wamasai na wasukuma wamehamia wilayani
eneo la wilaya liko kati ya mita juu ya ub
maeneo ya bonde la ufa ni msangano na kamsamba yapo kati ya mita juu ya ub yana ardhi yenye asili ya kivolkeno na rutuba nzuri
nyanda za juu ni maeneo ya iyula vwawa igamba na ndalambo yana ardhi nyekundu
kimondo cha mbozi ambacho ni maarufu duniani kama kimondo kikubwa cha chuma si mbali na misioni ya mbozi
kimondo hicho kina uzito unaokadiriwa kuwa ni tani 
katika kijiji cha magamba kilichopo kata ya isansa kumegunduliwa makaa ya mawe hazina kubwa zaidi ya tani milioni kujulikana kwa makaa hayo kulikuwa tangu ambapo wakoloni walifanya majaribio ya makaa hayo mwaka kuendeshea garimoshi na katika kufua umeme kwenye kituo cha umeme mombasa mwaka 
eneo hilo linapata umaarufu zaidi baada ya kuvumbuliwa mabaki ya mifupa ya mijusi mikubwa ya kale dinasaure kando ya kijito mahoma
profesa patrick o connar wa chuo kikuu cha ohio nchini marekani amekuwa akifanya utafiti tangu mwaka ambapo ameweza kugundua mabaki hayo
o connar anasema baadhi ya mifupa aliyogundua inadhihirisha kuwepo kwa mamba wadogo chini ya futi moja walioishi duniani hapa miaka milioni iliyopita
mifupa ya dinasaure inaonesha mnyama huyo alikuwa mkubwa na uzito wa zaidi ya tani 
hayo yamo katika mahojiano kati ya kenneth mwazembe na prof
o connar yaliyofanyika julai kijijini magamba wilayani mbozi katika kijiji cha nkangamo kata ya nkangamo tarafa ya ndalambo kuna miamba yenye michoro ya kale inayokadiliwa kuchorwa miaka iliyopita
katika eneo hilo pia kuna jiwe au mwamba wenye unyayo wa binadamu unaoonekana kukanyagwa kabla jiwe halijawa gumu
kwa bahati mbaya idara ya mambo ya kale haina habari hizi
wilaya ya mbozi imegunduliwa kuwepo kwa dhahabu maeneo ya idiwili na shidunda jirani na kimondo cha mbozi pia eneo la magamba inapopakana na wilaya ya chunya ni ukanda wa dhahabu unaohitaji wataalam kufanya utafiti zaidi ili kujua wingi wa dhahabu iliyopo katika maeneo hayo
kwa upande wa kijiji cha magamba mpakani na chunya kumeonekana dalili za kuwepo kwa mafuta ya petroli hasa kwenye machimbo ya mkaa wa mawe ambao upo kiasi cha mita moja kutoka usawa wa ardhi
kwa sasa kampuni ya magamba coal mine au troll mining company inayomilikiwa na jenerali mstaafu robert mboma inawekeza kuvuna makaa hayo
hawa wawekezaji wanapaswa kujenga mitambo ya kufua umeme wa makaa ili uwepo wao huko uwe ni kwa faida ya watanzania wote
miji wilayani ni mlowo penye kiwanda cha kahawa vwawa watu ambako ni makao makuu ya wilaya na tunduma watu ambayo ni mji wa mpakani na zambia na kitovu chja biashara
yote mitatu iko kando la barabara kuu ya tanzam kutoka dar es salaam kupitia mbeya kwenda zambia
reli ya tazara inapita vilevile wilayani kuna vituo huko vwawa na tunduma
kitovu cha kihistoria ilikuwa kijiji cha mbozi penye kituo cha misioni cha moravian pamoja na hospitali na shule ya sekondari
kituo kilianzishwa mwaka na mmisionari mjerumani traugott bachmann
bachmann aliyejipa jina la wenyeji la mwalwizi alichagua mahali pa misioni kwa sababu ilikuwa mpakani wa maeneo ya nzova na mwasenga waliokuwa machifu muhimu wa wanyiha
asili ya jina mbozi linatokana na dawa za asili zilizotengenezwa yaani majani ya miti yanachumwa kisha hutwanga kwenye kinu na kuongezwa maji kidogo kisha huchujwa na kupewa mgonjwa
wanyiha huita dawa hiyo mbozyo lakini wazungu walishindwa kutamka mbozyo wakasema mbozi
wilaya ya mbarali ni wilaya moja ya mkoa wa mbeya
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
vita ya marekani dhidi ya hispania ilitokea mwaka 
hivyo marekani ilitwaa makoloni ya hispania ya puerto rico kuba na ufilipino
vita hii ilikuwa mwanzo wa marekani kufuata siasa ya nje ya upanuzi hata katika maeneo ya mbali
kabla ya vita hii marekani ilishughulika kupanua eneo lake kwenye bara la amerika ya kaskazini dhidi ya wakazi asilia na dhidi ya mexiko
marekani ilitumia nafasi ya ghasia ya wenyeji wa kuba dhidi ya utawala wa kikoloni wa hispania
baada ya mlipuko kwenye manowari ya marekani uss maine katika bandari ya havana marekani ilitangaza vita dhidi ya hispania ingawa sababu ya mlipuko haijajulikana hadi leo ilikuwa nini
hispania haikuweza kushindana na manowari na silaha za marekani zilizokuwa zimeendelea kiteknolojia
pia marekani ilikuwa karibu na mahali pa vita na hispania ilishindwa kuongeza wanajeshi na silaha
diana mkumbo chilolo amezaliwa aprili ni mbunge katika bunge la tanzania
samuel mchele chitalilo amezaliwa juni ni mbunge katika bunge la tanzania
christopher kajoro chiza amezaliwa aprili ni mbunge katika bunge la tanzania
mohammed amour chombon amezaliwa januari ni mbunge katika bunge la tanzania
maua abeid daftari amezaliwa aprili ni mbunge katika bunge la tanzania
david mathayo david amezaliwa julai ni mbunge katika bunge la tanzania
ila baada ya kuingia anga za siasa aliamua kulibadili jina lake kuwa mathayo david mathayo na kuondoa jina la ukoo msuya ambalo ni jina la baba yake halisi david msuye aliyewahi kuwa waziri mkuu
matayo david msuya alisoma tosamaganga iringa alifanya cbg aliishi bweni la mwenge
uwezo wake wa kimasomo haukuwa mkubwa ila alishangaza wenzanke na waalimu alipopata daraja la kwanza kwa pointi 
alipata msaada sana kutoka kwa kaka yake aliyekuwa akifundisha chuo cha ualimu mkwawa iringa
baada ya hapo alichanguliwa kwenda kusoma makerere uganda kwa kupitia mfuko wa mwalimu nyerere
mathayo alinufaika kwa fedha hizo ila hakwenda uganda akaamua kusoma sua ya tiba ya mifugo bachelor of veterinary medicine mwaka 
huko sua matayo alikuwa ni mwanafunzi pekee aliyekuwa na radio yenye double deck system na tv set
uwezo wa kifedha ulisaidia kumpa mathayo maisha ya kifahari chuoni sua ambapo alikuwa na wasichana kadhaa ikiwa ni pamoja na mugros na betty manase alijijengea umaarufu sana ndani ya chama mkoani morogoro na kitaifa
aligombea ujumbe wa nec mkoa wa morogoro kundi la vijana alishinda
mathayo alimaliza sua na kupata kazi ya kufundisha chuo kimoja huko serowe botswana
kwa kuwa mjumbe wa nec alikuwa karibu na akina lowasa jk na vingunge wengine aliweza kuwa anaonana na akina makamba na akawa ni mwanamtandao
wakati huo matayo alikuwa akirudi tanzania kufanya shughuli zake za kisiasa wakati bado ni mwajiriwa wa serikali ya botswana
kwa mfano wakati mmoja alirudi tanzania na kuwahamasisha wanafunzi wa sua kama hivi na kuwapeleka dodoma kupokea kadi za ccm chini ya mwenyekiti wa ccm mkapa
wanafunzi walahidiwa wangepatiwa ajira kwa kufanya hivyo
hii ilimjenga sana matayo ambaye aliisha kuwa maarufu kwenye ofisi za chama dodoma kama mjumbe wa nec na mkutano mkuu
mwaka aligombea ubunge same magharibi na kushinda na kuteuliwa kuwa waziri mdogo
wakti huu aliisha tamka kwamba amesomea afrika kusini digrii ya falsafa phd
prof msolla wakati aliyekuwa waziri wa elimu ya juu na sayansi ambaye aliwahi kufundisha sua alimjua sana matayo na alimwita matayo na kumuuliza kuwa phd alifanya lini na wapi na pia aletee phd thesis yake
prof msolla alisema matayo aliogopa sana na alikili mbele yangu kuwa prof mimi nimetumia hii title kisiasa zaidi sina msc wala phd 
dr mathayo ni mmoja wa wabunge vijana waliochaguliwa na raisi kikwete kuwakilisha ngwe yake ya nguvu mpya kama naibu waziri
katika awamu hii kikwete alionekana amechagua vijana wenye vipaji na elimu
vyeti vya mathayo s zimeleta kizaazaa tangu alipochaguliwa kwenye uwaziri mwaka 
matayo alihitimu chuo kikuu cha kilimo sua mwaka kama daktari wa mifugo
baada ya hapo alitoka nje ya nchi kwenda kutafuta ajira botswana ambako aliajiriwa na serikali ya botswana kama mwalimu kweny chuo cha kilimo huko serowe
mathayo anadai kwa mwaka huo huo alianza digrii ya msc halafu pgdip na phd 
watu wengi wanaomfahamu ikiwa ni pamoja na waalimu wake wa sua wanashangaa mathayo aliwezaje kusomea vyeti vyote hivyo kwa muda wa miaka mitano huku akifanya kazi kama mtumishi wa serikali botswana pia kashfa kwamba alikuwa akipokea mishahara miwili ya uwaziri na utumishi wa serikali ya botswana haijajibiwa hadi leo
paschal constantine degera amezaliwa aprili ni mbunge katika bunge la tanzania
mohammed gulam dewji amezaliwa mei ni mbunge katika bunge la tanzania
hasnain gulamabbas dewji amezaliwa juni ni mbunge katika bunge la tanzania
anthony mwandu diallo amezaliwa desemba ni mbunge katika bunge la tanzania la akiwakilisha jimbo la uchaguzi la mwanza vijijini
meryce mussa emmanuel ni mbunge katika bunge la tanzania
bakari shamis faki ni mbunge katika bunge la tanzania
stephen jones galinoma ni mbunge katika bunge la tanzania
zainab amir gama amezaliwa machi ni mbunge katika bunge la tanzania
josephine johnson genzabuke amezaliwa septemba ni mbunge katika bunge la tanzania
hawa abdulrahman ghasia amezaliwa januari ni mbunge katika bunge la tanzania tangu mwaka wa 
katika serikali ya rais jakaya kikwete ghasia ni waziri wa huduma za umma
mwaka wa alipata shahada ya pili katika somo la maendeleo ya vijijini kutoka chuo kikuu cha sokoine
haji mwita haji amezaliwa oktoba ni mbunge katika bunge la tanzania
zuleikha yunus haji ni mbunge katika bunge la tanzania
hemed mohammed hemed ni mbunge katika bunge la tanzania
maria ibeshi nkamba hewa amzaliwa juni ni mbunge katika bunge la tanzania
parmukh singh hoogan amezaliwa desemba ni mbunge katika bunge la tanzania
seif ali iddi amezaliwa februari ni mbunge katika bunge la tanzania
yahya kassim issa amezaliwa septemba ni mbunge katika bunge la tanzania
issa kassim issa ni mbunge katika bunge la tanzania
asha mshimba jecha amezaliwa juni ni mbunge katika bunge la tanzania
 oktoba ni mbunge wa jimbo la wete katika bunge la kitaifa huko nchini tanzania
wilaya ya mufindi ni wilaya mojawapo ya mkoa wa iringa
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya imepakana upande wa kaskazini na wilaya za kilolo na iringa mjini upande wa kusini na mkoa wa njombe upande wa mashariki na mkoa wa morogoro na upande wa magharibi na mkoa wa singida
mufindi iko sehemu ya nyanda za juu za kusini na sehemu za wilaya ziko mita juu ya ub
wilayani kuna mashamba makubwa ya chai misitu ya kupandwa ya sao hill inayoongoza kwa kutoa mbao tanzania na afrika mashariki inastawisha mahindi maharagwe viazi kabichi na pareto
matema ni jina la kata ya wilaya ya kyela katika mkoa wa mbeya tanzania
matema iko kwenya mwambao wa ziwa nyasa mguuni pa milima ya livingstone karibu na ncha ya kaskazini kabisa ya ziwa
matema ni mahali penye utalii kiasi kutokana na wageni wanaotafuta raha ufukoni
katika mazingira ya matema ufuko ni wa mchanga tu kwa hiyo hakuna majani kwenye maji na kutokana na hali hii hatari ya kuambukizwa ugonjwa wa kichocho bilharzia ni ndogo sana
pia matema ni mahali pa pekee kwenye ufuko wa nyasa panapofikiwa kwa barabara na kufaa kwa kuogelea na kupumzika kutoka upande wa tukuyu na mbeya
hata hivyo kilomita za mwisho za barabara zina matatizo hasa majira ya mvua
kuna nyumba za wageni zinazomilikiwa na dayosisi ya konde ya kanisa ya kiluteri pia nyingine ya kanisa la uinjilisti la mbalizi na nyingine ya kanisa katoliki
kuna nyumba ya kihistoria ya wamisionari waluteri kutoka misioni ya berlin ambayo leo ni sehemu ya nyumba ya wageni
waluteri wana sahanati kubwa na pia chuo cha biblia
tangu mwaka matema imeunganishwa kwenye mtandao wa umeme wa tanesco
kila ijumaa kuna soko la wafinyanzi wanaoleta mitungi yao kutoka kijiji cha ikombe kilichopo ng ambo ya ziwa kwenye rasi ya ikombe wakisafirisha vyombo kwa njia ya mashua
mwaya ni jina la kata ya wilaya ya kyela katika mkoa wa mbeya tanzania
ngana ni jina la kata ya wilaya ya kyela katika mkoa wa mbeya tanzania
ngonga ni jina la kata ya wilaya ya kyela katika mkoa wa mbeya tanzania
bagamoyo ni jina la kata ya wilaya ya rungwe katika mkoa wa mbeya tanzania
kinyala inakaliwa na makabila makubwa mawili ambayo ni wanyakyusa na wasafwa
kata ya kinyala ina shule za msingi ambazo ni igogwe lukata kakala isumba igembe kipande songwe ikukisya kisoko swaya isebelo malangali na ishinga
kuna pia shule za sekondari ambazo ni kinyala na ziwa ngosi ambazo ni za serikali na sekondari ya binafsi ya lubala
kwa upande wa afya pia kuna hospitali kubwa moja ya igogwe hospital inayomilikiwa na kanisa katoliki parokia ya igogwe
ni jina la kata ya wilaya ya rungwe katika mkoa wa mbeya tanzania
bupigu ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
chitete ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
ibaba ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
ikinga ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
itale ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
itumba ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
kafule ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
lubanda ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
luswisi ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
malangali ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
mbebe ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
ndola ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
ngulilo ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
ngulugulu ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
sange ni jina la kata ya wilaya ya ileje katika mkoa wa mbeya tanzania
bunda ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
eneo la mji linajumlisha kata za balili bunda mjini bunda stoo na nyasura
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa mji huo ilihesabiwa kuwa 
kabla ya ukoloni eneo la musoma ilkuwa nchi ya wakabwe kundi la wajaluo waliowahi kuhamia hapa
huyu sirusi alihamia mahali pa musoma ya leo kwa sababu huko kina ya maji ufukoni kilifaa zaidi kwa meli kufika
hivyo musoma ilianzishwa kama bandari na baadaye makao ya ofisi mdogo wa mkoa wa kikoloni wa mwanza
baada ya kuondolewa kwa wajerumani waingereza waliingia
katika eneo la kudhaminiwa la tanganyika musoma ilikuwa makao makuu ya wilaya district ikaingia vile katika tanzania huru
mwalimu julius nyerere alisoma shule hapa musoma kuanzia mwaka na mwaka tarehe januari alirudi kufunga ndoa hapa na maria waningu gabriel magige katika kanisa la kikatoliki musoma mwisenge
vita ya miaka ilikuwa kipindi cha mapigano kati ya ufaransa na uingereza kilichodumu miaka kuanzia mwaka hadi 
vita ilianza kwa sababu mfalme charles iv wa ufaransa aliaga dunia bila ya kumwacha mrithi na mfalme edward iii wa uingereza aliamini kwamba yeye mwenyewe ana haki ya kurithi cheo hiki kwa kuwa mama yake alitoka katika nasaba ya kifalme ya kifaransa
wafaransa wengi walikataa na hii ilikuwa sababu ya vita
mwishowe waingereza walipaswa kujiondoa katika ufaransa mzima hata katika maeneo makubwa waliyowahi kuyatawala chini ya mamlaka ya jina tu ya mfalme wa ufaransa
buhare ni kata ya manisipaa ya musoma katika mkoa wa mara tanzania
bweri ni kata ya manisipaa ya musoma katika mkoa wa mara tanzania
iringo ni kata ya manisipaa ya musoma katika mkoa wa mara tanzania
kamunyonge ni kata ya manisipaa ya musoma katika mkoa wa mara tanzania
kigera ni jina la kata ya wilaya ya musoma mjini katika mkoa wa mara tanzania
makoko ni kata ya manisipaa ya musoma katika mkoa wa mara tanzania
kitaji ni kata ya manisipaa ya musoma katika mkoa wa mara tanzania
mwisenge ni kata ya manisipaa ya musoma katika mkoa wa mara tanzania
mwigobero ni kata ya manisipaa ya musoma katika mkoa wa mara tanzania
mukendo ni kata ya manisipaa ya musoma katika mkoa wa mara tanzania
nyamatare ni jina la kata mbili katika mkoa wa mara nchini tanzania
nyasho ni kata ya manisipaa ya musoma katika mkoa wa mara tanzania
bugwema ni kata ya wilaya ya musoma vijijini katika mkoa wa mara tanzania
buhemba ni kata ya wilaya ya butiama katika mkoa wa mara tanzania
bukabwa ni kata ya wilaya ya butiama katika mkoa wa mara tanzania
idadi kubwa ya kata hii inakaliwa na jamii ya wakabwa na kiasi kidogo jamii ya wazanaki wakiroba na wasimbiti
mwaka wa kijiji cha bukabwa kilipata umeme kupitia mradi wa umeme vijijini unaodhaminia na serikali ya tanzania kupitia wakala wa umeme vijijini rural energy agent rea
bukima ni kata ya wilaya ya musoma vijijini katika mkoa wa mara tanzania
bukumi ni kata ya wilaya ya musoma vijijini katika mkoa wa mara tanzania
buruma ni kata ya wilaya ya butiama katika mkoa wa mara tanzania
buswahili ni kata ya wilaya ya butiama katika mkoa wa mara tanzania
butuguri ni kata ya wilaya ya butiama katika mkoa wa mara tanzania
bwiregi ni kata ya wilaya ya butiama katika mkoa wa mara tanzania
bwasi ni kata ya wilaya ya musoma vijijini katika mkoa wa mara tanzania
muriaza ni kata ya wilaya ya butiama katika mkoa wa mara tanzania
murangi ni kata ya wilaya ya musoma vijijini katika mkoa wa mara tanzania
mugango ni kata ya wilaya ya musoma vijijini katika mkoa wa mara tanzania
masaba ni kata ya wilaya ya butiama katika mkoa wa mara tanzania
makojo ni kata ya wilaya ya musoma vijijini katika mkoa wa mara tanzania
kyanyari ni kata ya wilaya ya butiama katika mkoa wa mara tanzania
kukirango ni kata ya wilaya ya butiama katika mkoa wa mara tanzania
kiriba ni kata ya wilaya ya musoma vijijini katika mkoa wa mara tanzania
etaro ni kata ya wilaya ya butiama katika mkoa wa mara tanzania
tegeruka ni kata ya wilaya ya musoma vijijini katika mkoa wa mara tanzania
suguti ni kata ya wilaya ya musoma vijijini katika mkoa wa mara tanzania
nyankanga ni kata ya wilaya ya butiama katika mkoa wa mara tanzania
nyamrandirira ni kata ya wilaya ya musoma vijijini katika mkoa wa mara tanzania
nyamimange ni kata ya wilaya ya butiama katika mkoa wa mara tanzania
nyambono ni kata ya wilaya ya musoma vijijini katika mkoa wa mara tanzania
kata ya nyambono inaundwa na vijiji vya bugoji nyetasho kanderema kaburabura na saragana ambapo ndiyo makao makuu ya kata
sensa ilionyesha kuwa nyambono ina idadi ya watu wanaume na wanawake 
miaka ya hivi karibuni kumekuwa na upatikanaji wa mawasiliano ya simu kama vile airtel na vodacom
nyakatende ni kata ya wilaya ya butiama katika mkoa wa mara tanzania
guta ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
hunyari ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
igundu ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
iramba ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
kabasa ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
kibara ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
kisorya ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
kunzugu ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
mcharo ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
mihingo ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
mugeta ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
namhula ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
nansimo ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
neruma ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
nyamuswa ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
salama ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
wariku ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
sazira ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
busawe ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
kyambahi ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
kisangura ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
kisaka ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
katika kijiji cha borenga jamii yake ni kabila la wangoreme na asilimia ndogo sana ni wajaluo ambao wengi wao wanaishi kitongoji cha biasuma
wangoreme wanaoishi borenga wanatoka katika koo za wahiri saroti na wahiri matiti
wahiri saroti ndo koo kubwa kuliko zote ambao ndo wenye majina kama mchanake masiana saroti ole munye nkombe kitang ita wandwe na chacha kwa majina ya kike kuna majina mengi sana lakini ambalo ni maarufu sana ni nyamboge
wahiri saroti ni wale wenye asili ya kimasai wao wana asili ya kimasai kutokana na mwasisi wao ambaye anaitwa saroti saroti alikuwa ni kijana wa kimasai aliyekuwa ameachwa na wenzake polini na akaamua kuanzisha makazi mapya polini katika eneo moja linaloitwa kisima cha kiru
katika kisima kile alikuwa anakula matunda na mwili wake ulikuwa na vinywelea au nywele nyingi sana
alikula matunda kwa mda mrefu sana lakini kadri alivyoishi pale aliweza kufanikisha kupata mbegu za ulezi na akaanza maisha ya ukulima
wakaufatilia ule moshi wapate kujua ni nani yupo pale kumbe alikuwa ni saroti amewasha moto akijiandaa kwenda shambani
ghafla mzee matiti na familia yake wakamkuta saroti ambaye pia aliwakalibisha na kuwapatia utaratibu wa maisha
basi kwa vile yalikuwa ni maisha mapya kwa mzee matiti ilibidi saroti awasaidie chakula pamoja na kuwapatia mbegu za ulezi
msimu ulipofika wote wakavuna chakula lakini kwa vile mzee matiti alikuwa na familia kubwa chakula chao kiliwahi kuisha mapema na msaada wao ukabaki kwa saroti kijana wa kimasai
siku moja mzee matiti alimweleza binti yake mkubwa aolewe na saroti ili awapatie mahali ya chakula yule binti alikataa kwa sababu saroti alikuwa na manywele mwili mzima lakini mdogo wake akakubali ambaye alikuwa anaitwa nyamboge yeye alikubali lakini kwa sharti moja kuwa saroti akubali kunyoa zile nywele saroti akakubali kunyolewa na akakubali kutoa mahali ya ghala moja la chakula eghitara
basi hiyo ikawa mwanzo wa maisha ya saroti na ndoa yake na binti nyamboge mtoto wa matiti walifanikisha kupata mtoto aliyeitwa kitang ita kitang ita akamzaa gogai naye pia akamzaa wandwe wandwe akamzaa masiana masiana akamzaa chacha naye pia akamzaa bochoke ndo akapatika mchanake na mchanake pia akamzaa masiana
kwa upande wa familia ya mzee matiti wao waliendelea na maisha yao na wakawa koo kubwa ambayo ni akina matuki magere maituki charwe na wengine wengi
koo kubwa katika kijiji hiki cha borenga ni hizo mbili ingawa kuna koo ndogo ngogo kama waihindi na walomole ambao asili yao ni buchanchari
kimaendeleo kijiji cha borenga hakipo nyuma sana kwani hujishughulisha sana na kilimo wanakijiji wake hutumia eneo lenye rutuba nzuri kandokando ya mto mara maeneo kama buhabu kerende gwitura lenyamheta na kenyangi hayo ni baadhi ya maeneo yaliyotengwa kwa ajili ya kilimo na huwapatia wanancha wa borenga mavuna mengi
maeneo hayo vile vile hutumiwa kwa ajili ya malisho au ufugaji
kisiasa kijiji cha borenga hakipo nyuma kwani kina wanasiasa machachari kama mzee nashon masiana aliyewahi kuwa diwani wa kwanza wa kata ya kisaka pia kuna wazee kama mzee raphael mosimbete huyu alipata kuwa mwenyekiti wa kijiji machachari sana pia kuna wazee kama marehemu yusuph nyamhanga masiana
shukrani za pekee kwa marehemu mzee masiana mchanake
kenyamonta ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
kebanchabancha ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
issenye ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
ikoma ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
nyamatare ni kata ya manisipaa ya musoma katika mkoa wa mara tanzania
nyamatare ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
nyambureti ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
nyamoko ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
ring wani ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
faustine maro ruge mdogo wake marehemu mzee james makenge ruge wazee wengine kama familia ya nyaruchowa nyanduku kiroche nyamarasa chacha ndege na wengine walihamia
kijiji hiki kilianzishwa rasmi mwaka katika kipindi hiki familia nyingine zilikuwa zikihamia wakivutiwa na maeneo ya kilimo upatikanaji wa maji na malisho ya wanyama
kijiji cha ringwani kisiasa kina sifa kubwa ya kuweza kutoa mwenyekiti wa c
m wa wilaya ya serengeti capt faustine maro ruge ambaye pia aliwahi kuwa diwani wa kata ya ring wani kati ya mwaka na na baadaye kijiji hiki kilimpata mbunge wa jimbo la serengeti dr
deogratias mwita kuanzia mwaka mpaka dr
deogratias mwita alifanikiwa kuwa naibu waziri wa serikali za mitaa katika serikali ya awamu ya tatu ya rais benjamin mkapa na baadae mkuu wa wilaya ya kilombero mkoani morogoro
kijiji cha ring wani kinafahamika kwa kutoa wanasiasa mahili katika wilaya ya serengeti capt
faustine maro ruge mwireghe na aliyekuwa rafiki yake mkubwa dr
deogratias mwita mbhwiro capt ruge ndiye aliyemwingiza kwenye siasa dr
deogratias mwita na baadae inasemekana ugomvi kati yao ulisababisha kuanguka na kufutika kabisa kisisasa kwa dr
deogratias mwita katika siasa za serengeti
faustine maro ruge ni mwanajeshi mstaafu wa jwtz akiwa amewahi kuwa kamanda mwandamizi na mkuu wa vikosi mbalimbali nchini tanzania pia alishiriki kaika harakati za ukombozi wa bara la afrika akihusika katika kushiriki na kuongoza harakati za kijeshi katika mataifa mbalimbali yakiwamo msumbiji angola afrika kusini comoro ushelisheli namibia zimbabwe na uganda aliposhiriki katika harakati za kumwondoa madarakani aliyekuwa diktetea wa nchi hiyo idd amin dada ambapo pia alibaki katika kazi maalumu ya kuilinda nchi hiyo hadi mwaka 
capt ruge ametunukiwa medani mbalimbali za utumishi uliotukuka
faustine maro ruge ndiye askari wa kwanza wakati wa vita ya kagera aliyeshuhudia daraja la kagera lililovunjwa na askari wa idd amin ndiye kamanda aliyeongoza zoezi la kufungua vyumba vya mateso vya dikteta idd amin na baadae kupewa kazi maalum ya kulinda kituo cha kurushia matangazo cha radio uganda
kitendo cha ujenzi wa shule hizo kwa wakati mmoja mwanzoni na katikati ya miaka ya kilmsababishia maswali mengi kutoka kwa baba wa taifa la tanzania marehemu mwalimu julius kambarage nyerere aliyeamini zaidi katika uboreshaji wa shule za misingi wakati huo
kijiji kiliendelea na maendeleo ya kujenga shule ya msingi ringwani na ujenzi wa visima vya maji
baadaye wageni walizidi kuhamia kwa ajili ya uchimbaji mdogomdogo wa madini ya dhahabu
kijiji cha ringwani kimekuwa ni eneo linalovutiwa kwani kipo njia panda ya kijiji kikubwa cha kemgesi na njia panda ya kijiji cha maburi ambacho ni maarufu kwa biashara ya mazao ya kilimo
kijiji cha ring wani kina matatizo makubwa ya misuguano baina ya koo za waireghe na wabhwiro msuguano ambao umekwamisha maendeleo kwa miaka mingi
uharibifu wa misitu na uchomaji hovyo wa majani vitendo viliyopelekea uharibu wa vyanzo asili vya maji na ukame uliokithiri
zinapopatikana familia za wazee wa zamani kama wichoka masancha chacha masabhi mahemba changure machota witocho nyabhunya ndeghe temweni marehemu mwanasiasa mkongwe cleophas maighe mohogo chacha soghora maro ghesimba maro monyi george mato ghesusu king orori na mghaya keghuku
historia ya kuwa na mifugo mingi na pia wafugaji mahili wakiongozwa na mzee nyamarasa masiko nyangogho anekadirikwa hivi sasa kuwa na idadi ya ng ombe wapatao pia waliwahi kuwapo wazee matajiri wa mifugo kama marehemu mzee masosota ighonga na nduguye edward ghaghuri ighonga mzee nyanduku maheri tip tip masiko moghita na chacha nyaruchowa waliofahamika kwa idadi kubwa ya mifugo na mzee masosota ighonga wanakumbukwa kwa busara na moyo wao wa kutoa misaada katika jamii hasa wakati wa shida kama njaa ugonjwa na misiba
inasaidia sana katika kijiji cha ring wani kwani karibu asilimia kubwa vijana wanaochipukia maisha na zile familia duni kwa miaka mingi zimetegemea mifugo ya matajiri hawa kwani mfano karibu asilimia ya kaya katika kijiji cha ring wani na vijiji vingine vya jirani zinategemea ng ombe wa nyamarasa kwa maziwa na kutoa wasomi wengi pia kwani waliwahi kuwapo wasomi kama marehemu dr
caroly maro nyanduku msomi mtaalamu na dakatari aliyebobea katika kilimo marehemu genchwere makenge cpa msomi na mtaalamu wa uhasibu wapo pia wasomi kama mwanasheria wa mazao ya maziwa dr
richard makenge ruge mganga mkuu wa wilaya ya musoma vijijini dr
genchwere makenge ruge dr
magori makenge ruge bwana kilimo dr
mwandamizi wa tume ya taifa ya kupambana na rushwa nchini genchwere maro ruge kuna wasomi wengine kama bigeso makenge ruge masosota sangi makenge ruge ruge maro mhoni sangi maro mhoni dr
stephen na nduguye vedastus maro mhoni nyanchoghu na nduguye nyamase masosota sabhai nicholaus mantoye mahende nyanduku manyere maro ruge na nduguye mwansiasa mapinduzi catherine nyakaho makore ruge cpa pia wapo vijana wasomi na wataalamu wa uhasibu kama sangi maro ruge cpa denis maro ruge cpa wanasheria mahiri kama mwanasheria wa klabu kongwe ya yanga frank chrispin chacha nyanduku mwanasheria pius maro ruge na nduguye ferdinand makore ruge
mahiri katika historia wakiongozwa na motibha rotwewe nyanduku daudi mahende wachekeshaji mahiri katika historia ya kijiji kama kirabhari nyamhanga mafundi waliofahamika sana kwa ujenzi wa nyumba za jadi na za kisasa wakiongozwa na marehemu mzee rohuro masiko marehemu mzee joseph nyamarori machoghu julius matoka na wengineo vipaji hivi vimerithiwa na vijana wao ambao wanaendeleza vipaji hivo kama mfanya biashara fundi nyambeta nyamarori na maarufu wanaofahamika sana mfano mwita marata gerald nyanduku rhobi masosota pia wapo wafanyabishara kama sabhai wakori saquid nyamhanga msaghu na mfanyabiashara tajiri na chipukizi kijana moniko chacha maighe anayetoa huduma masese machota na ma kepteni machoke mahemba chacha soghora mstaafu faustine maro ruge nicholaus ighonga john machoghu john abas mresi sabhai nicholaus rung abure ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
machochwe ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
manchira ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
mugumu mjini ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
natta ni kata ya wilaya ya serengeti katika mkoa wa mara tanzania
wilaya ya tarime ni wilaya mojawapo ya wilaya za mkoa wa mara
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
zamani ilijulikana kwa jina la wilaya ya mara kaskazini
mwaka sehemu ya mashariki ya tarime imekuwa wilaya mpya ya rorya lakini haina makao makuu bado
tarime imepakana na kenya wilaya za migori trans mara na kisii upande wa kazkazini na mashariki
hifadhi ya wanyama ya masai mara ya kenya uko upande wa mashariki pia
upande wa kusini umepakana na wilaya za musoma mjini musoma vijijini na wilaya ya serengeti
wakazi wengi ni wakulima na wafugaji wa wanyama kama vile ng ombe mbuzi na kondoo
eneo la tarime linajulikana kwa matatizo ya mara kwa mara kati ya wakulima na wafugaji
kuwepo kandokando kwa uajiri wa dhahabu na umaskini ya wenyeji kunasababisha mara kwa mara kuningia kwa wanavijiji katika eneo la migodi wanapojaribu kukusanya mtapo mwenye dhahabu
mwaka na wanavijiji kadhaa walioingia katika eneo la migodi waliuawa na maafisa wa polisi waliosaidia walinzi wa kampuni
shirika za haki za binadamu walishtaki kampuni kwa niaba ya wahanga mbele ya mahakama huko uingereza
kesi zilisimamishwa mwezi wa fevruari baada ya kampuni kulipa fidia kwa familia husika
susuni ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
bukura ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
bukwe ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
goribe ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
kuna parokia ya kikatoliki iliyoanzishwa na wamisionari wa maryknoll mwaka 
gorong a ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
ikoma ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
kemambo ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
kibasuka ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
kigunga ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
kirogo ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
kisumwa ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
kitembe ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
chilulumo ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
koryo ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
kyang ombe ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
mirare ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
manga ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
mkoma ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
matongo ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
muriba ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
mwema ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
nyahongo ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
nyakonga ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
nyamagaro ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
nyamtinga ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
nyamunga ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
nyamwaga ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
katika eneo la kata hii kuna migodi ya dhahabu ya north mara gold mine inayomilikiwa na kampuni acacia mining kutoka uingereza
nyandoto ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
nyanungu ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
nyarero ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
nyarokoba ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
nyathorogo ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
pemba ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
roche ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
rabour ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
susuni ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
sirari ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
tai ni kata ya wilaya ya rorya katika mkoa wa mara tanzania
turwa ni kata ya wilaya ya tarime katika mkoa wa mara tanzania
chitete ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
chiwezi ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
halungu ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
igamba ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
hadi ilikuwa sehemu ya magharibi ya wilaya ya tarime
makao makuu ya wilaya ya rorya ni ingri juu mirare
eneo la wilaya liko kati ya ziwa viktoria nyanza upande wa magharibi na tarime upandwe wa mashariki
upande wa kaskazini inapakana na nchi ya kenya na upande wa kusini wilaya ya musoma
wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa wilaya hii ilikuwa na wakazi wapatao waishio humo
chawi ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
mtiniko ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
mnima ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
mayanga ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
mahurunga ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
madimba ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
kitere ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
kitaya ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
kiromba ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
dihimba ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
ziwani mtwara ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
njengwa ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
nitekela ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
ndumbwe ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
naumbu ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
nanyamba ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
nanguruwe ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
namtumbuka ni jina la kata ya wilaya ya mtwara vijijini katika mkoa wa mtwara tanzania
bushiri ni jina la kata ya wilaya ya pangani katika mkoa wa tanga tanzania
width bgcolor lightsteelblue style text align center kata za wilaya ya pangani mkoa wa tanga tanzania central ni jina la kata ya wilaya ya tanga katika mkoa wa tanga tanzania
mabawa ni jina la kata ya wilaya ya tanga katika mkoa wa tanga tanzania
mzizima ni jina la kata ya wilaya ya tanga katika mkoa wa tanga tanzania
isandula ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
isansa ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
itaka ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
ivuna ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
iyula ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
kamsamba ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
kapele ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
mlangali ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
mlowo ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
msangano ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
msia ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
myovizi ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
myunga ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
nambinzo ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
ndalambo ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
nkangamo ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
nyimbili ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
ruanda ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
vwawa ni jina la kata ya wilaya ya mbozi katika mkoa wa mbeya tanzania
nini asili ya jina la vwawa je ni mtemi au mlima yani maanayake haswa ni nini chimala ni jina la kata ya wilaya ya mbarali katika mkoa wa mbeya tanzania
igurusi ni jina la kata ya wilaya ya mbarali katika mkoa wa mbeya tanzania
madibira ni jina la kata ya wilaya ya mbarali katika mkoa wa mbeya tanzania
zaidi ya hekta za mpunga hulimwa katika kata nzima
mahongole ni jina la kata ya wilaya ya mbarali katika mkoa wa mbeya tanzania
mapogoro ni jina la kata ya wilaya ya mbarali katika mkoa wa mbeya tanzania
mawindi ni jina la kata ya wilaya ya mbarali katika mkoa wa mbeya tanzania
msangaji ni jina la kata ya wilaya ya mbarali katika mkoa wa mbeya tanzania
ruiwa ni jina la kata ya wilaya ya mbarali katika mkoa wa mbeya tanzania
rujewa ni jina la kata ya wilaya ya mbarali katika mkoa wa mbeya tanzania
jina rujewa linatokana na mtu mmoja wa kwanza kuishi rujewa aliyeitwa mjewa aliyekuwepo miaka mingi na familia yake wakaitwa wajewa ndio hata leo hii pakaitwa rujewa kwakuwa wenyeji wa mwanzo hapa rujewa walikuwa wasangu walikuwa na mtawala wao wa jadi aliyeitwa chifu merere
rujewa inasifika kwa kutoa mchele mzuri kuliko eneo lolote la hapa tanzania na baadhi ya mazao ya biashara yanayolimwa hapa rujewa ni kama alizeti lakini pia rujewa inastawi mazao mengi ya chakula kama vile karanga mahindi ulezi nk habari hizi ni kulingana na nnavyojua mimi mzawa wa rujewa mwl yassin h
sanga ubaruku ni jina la kata ya wilaya ya mbarali ambalo lili tokana na mtu mmoja alieitwa m
baruku katika mkoa wa mbeya tanzania
utengule usangu ni jina la kata ya wilaya ya mbarali katika mkoa wa mbeya tanzania
mbalizi road ni jina la kata ya wilaya ya mbeya mjini katika mkoa wa mbeya tanzania
mwakibete ni jina la kata ya wilaya ya mbeya mjini katika mkoa wa mbeya tanzania
mwansekwa ni jina la kata ya wilaya ya mbeya mjini katika mkoa wa mbeya tanzania
mwansanga ni jina la kata ya wilaya ya mbeya mjini katika mkoa wa mbeya tanzania
nonde ni jina la kata ya wilaya ya mbeya mjini katika mkoa wa mbeya tanzania
nsalaga ni jina la kata ya wilaya ya mbeya mjini katika mkoa wa mbeya tanzania
nsoho ni jina la kata ya wilaya ya mbeya mjini katika mkoa wa mbeya tanzania
kwa maana mengine ya jina hili angalia hapa ruanda ruanda ni jina la kata ya wilaya ya mbeya mjini katika mkoa wa mbeya tanzania
sinde ni jina la kata ya wilaya ya mbeya mjini katika mkoa wa mbeya tanzania
sisimba ni jina la kata ya wilaya ya mbeya mjini katika mkoa wa mbeya tanzania
berega ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
chagongwe ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
chakwale ni jina la kata ya wilaya ya gairo katika mkoa wa morogoro tanzania
chanjale ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
chanzuru ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
dumila ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
gairo ni jina la makao makuu ya wilaya ya gairo katika mkoa wa morogoro tanzania
gairo ni mmojawapo kati ya miji ambayo inakua sana nchini na unajulikana kwa kuwa unazalisha mazao ya biashara na chakula kama vile viazi vitamu mahindi maharagwe na vilevile kwa ufugaji
kutokana na ukaribu wake na barabara kuu ya dodoma mji wa gairo umekuwa kati ya walishaji wakubwa kwa wakazi wa jiji la dar es salaam
hapo zamani gairo ilikuwa chini ya jimbo la uchaguzi la kilosa baadaye ulipata kuwa jimbo linalojitegemea
iyogwe ni kijiji ambacho kina sifa kubwa sana hasa ktk tarafa ya gairo na wilaya ya kilosa kwa ujumla hasa ktk ulinzi na usalama wa jadi ujulikanao kama uwu ama umwano wa ukaguru kasiki ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
kibedya ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
kidete ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
katika kata ya wilaya hii wananchi wanajishughulisha na kiliomo na ufugaji kidodi ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
kilangali ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
kimamba a ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
kimamba b ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
kisanga ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
lubuji ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
luhembe ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
lumuma ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
mabwerebwere ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
magole ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
magomeni ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
magubike ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
malolo ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
mamboya ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
mandege ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
masanze ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
mbumi ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
mikumi ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
mkwatani ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
na kwa upande wa shule za msingi kuna shule za msingi ambazo ni kilosa town manzese kichangani mkwatani pia hospitali ya wilaya ya kilosa ipo katika kata hii
kata hii imepitiwa na barabara inayotoka morogoro kwenda kilosa mjini
msowero ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
rubeho ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
rudewa ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
kilimo cha mpunga na mahindi ni kati ya vitu ambavyo wananchi wanavitegemea pamoja na kiwanda cha mkonge kilichopo rudewa kambini
ina shule za msingi kama rudewa batini rudewa mbuyuni rudewa peapea unone na rudewa gongoni
kata hii ina mabonde na mito isiyokauka kama mto wami
wafugaji pia wanapatikana kama wamasai na wasukuma mbali ya makabila kama waha wamakua wamatumbi na wazigua
ina vijiji kama peapea mbuyuni rudewa gongoni na unone
ulaya ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
uleling ombe ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
vidunda ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
zombo ni jina la kata ya wilaya ya kilosa katika mkoa wa morogoro tanzania
shirika la mtakatifu benedikto kwa kilatini ordo sancti benedicti au kifupi o
ni utawa wa wamonaki wanaofuata kanuni ya mtakatifu benedikto iliyoandikwa mwaka na kuenea kote ulaya magharibi kama namna ya kawaida ya umonaki
wabenedikto hakubaki katika monasteri zao wakishika maisha yao ya sala na kazi bali walijitosa pia kueneza injili kwa wasio wakristo hasa wamonaki wa kiume
maarufu sana ni mchango wao upande wa elimu hasa katika kuokoa maandishi ya zamani na kuyanakili ili kurithisha utajiri wa ustaarabu wa kigiriki na wa kirumi pamoja na mapokeo ya kikristo
wabenedikto walistawi katika karne za kati inavyoonyesha sensa ya monasteri zilizohesabiwa kabla ya mtaguso wa konstanz ambazo baadhi yake zilifikia kuwa na wamonaki zaidi ya 
uanzishaji wa mashirika mapya kama yale ya wafransisko na wadominiko ulipunguza umuhimu wao bila ya kuwamaliza
wabenedikto walilipatia kanisa katoliki mapapa wafuatao wabenedikto wakiongozwa na abati kwa wanaume au na abesi kwa wanawake wanaishi katika monasteri ambazo zinajitegemea kiutawala na kuunda mashirikisho ya kiume
mnamo tarehe januari monasteri za kiume zilikuwa na wamonaki 
 ambao kati yao 
 ni makasisi pia
wamonaki wabenedikto wa kike mwishoni mwa mwaka huo walikuwa 
 katika monasteri mbali na wale wa marekebisho mbalimbali na masista wa mashirika ya kibenedikto
monasteri katika ukristo ni jengo au majengo ya pamoja ambapo inaishi jumuia ya wamonaki chini ya mamlaka ya abati
kila moja inaweza kujitegemea ingawa pengine yameundwa mashirikisho ili kusaidiana na kuratibu malezi na masuala mengine ya pamoja
monasteri ni tofauti na konventi zilizoanzishwa na mashirika ya ombaomba ambayo wanajumuia wake si wamonaki bali wanaitwa ndugu
monasteri za kikristo zilianza kujengwa baada ya kwisha kwa dhuluma za dola la roma dhidi ya ukristo ingawa hata kabla ya hapo kulikuwa na waamini wanaoshi namna fulani ya maisha ya kitawa
kwa karne nyingi monasteri zilikuwa mji mdogo unaojitegemea kiuchumi pia kutokana na mkazo uliowekwa katika kusali na kufanya kazi
kuna monasteri hata katika ya baadhi ya dini nyingine hasa ubuddha
neno ekumeni linamaanisha tapo la ukristo linalolenga kurudisha umoja kamili kati ya madhehebu yake mbalimbali
msingi wake ni imani inayowaunganisha katika yesu kristo na kwa njia yake katika utatu mtakatifu yaani mungu pekee aliye baba mwana na roho mtakatifu
neno linatokana na kigiriki oikoum ne linalomaanisha kwa asili sehemu ya dunia iliyokaliwa na watu hivyo likaja kuwa na maana ya jambo linalohusu waamini duniani kote
ekumeni ilianza kati ya waprotestanti hasa lilipofanyika kongamano la kimisionari la kimtaifa huko edimburg mwaka ambapo waliohudhuria walisisitiza uhusiano kati ya umoja wa wakristo na kazi ya uinjilishaji wa mataifa
mwaka iliundwa halmashauri ya kiekumeni ya makanisa ikijumlisha hata waorthodoksi
bwakila chini ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
bwakila juu ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
kasanga ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
kibogwa ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
kibungo juu ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
kidugalo ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
kinole ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
kiroka ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
kazi kubwa ya wananchi ni kilimo hasa cha matunda mbalimbali
ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
kisemu ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
kata ya kisemu ni kata ambayo ina mali asili nyingi sana ikiwamo biashara ya karafuu kolero ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
lundi ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
mikese ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
kata ya mikese ina shule za sekondari takriban tano ambazo ni za serikali pia kuna hospitali nne za serikali
mkambalani ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
mkulazi ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
mkuyuni humaanisha kwa kawaida mahali pa mti wa aina ya mkuyu
mngazi ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
mngazi ni mojawapo kati ya kata zinazounda tarafa ya bwakira
jina la mto huo ni mngazi nalo limetoa jina la kijiji cha mngazi
mipaka ya kata ya mngazi ni kata ya bwakira chini kwa upande wa mashariki kata ya kisaki kwa upande wa magharibi kata ya singisa kwa upande wa kaskazini na hifadhi ya selous selous game reserve kwa upande wa kusini
wakazi wengi wa kata ya mngazi ni waluguru wapogoro wakutu wambunga na wandamba
upande wa dini wakazi wa kata ya mngazi wamegawanyika katika makundi makubwa mawili wakristo na waislamu
wakristo wengi ni wakatoliki na wachache wapentekoste wa kanisa la tag ambao wengi wao ni wahamiaji
shughuli za kiuchumi zinazofanywa katika kata ya mngazi ni kilimo ufugaji na biashara ndogondogo zinazotokana na mazao ya kilimo
mtombozi ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
mvuha ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
wananchi wengi wa kata hiyo ni waluguru wanaofuata dini ya uislamu
ngerengere ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
selembala ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
singisa ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
tawa ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
tegetero ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
chisano ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
chita ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
idete ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
kiberege ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
kisawasawa ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
lumelo ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
mang ula ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
wakazi wa kata hii hujishughulisha na kilimo cha mpunga pamoja na miwa
masagati ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
mbingu ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
mchombe ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
mlimba ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
mofu ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
sanje ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
utengule ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
biro ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
ruanda ni jina la kata ya wilaya ya mbeya mjini katika mkoa wa mbeya tanzania
gangilonga ni jina la kata ya manisipaa ya iringa mkoa wa iringa tanzania
chirombola ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
ilala ni jina la kata ya manisipaa ya iringa mkoa wa iringa tanzania
euga ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
kihesa ni jina la kata ya manisipaa ya iringa mkoa wa iringa tanzania
kitanzini ni jina la kata ya manisipaa ya iringa mkoa wa iringa tanzania
kitwiru ni jina la kata ya manisipaa ya iringa mkoa wa iringa tanzania
kwakilosa ni jina la kata ya manisipaa ya iringa mkoa wa iringa tanzania
ilonga ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
iragua ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
makorongoni ni jina la kata ya manisipaa ya iringa mkoa wa iringa tanzania
isongo ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
mivinjeni ni jina la kata ya manisipaa ya iringa mkoa wa iringa tanzania
mshindo ni jina la kata ya manisipaa ya iringa mkoa wa iringa tanzania
mwangata ni jina la kata ya manisipaa ya iringa mkoa wa iringa tanzania
kichangani ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
mkwawa ni jina la kata ya manisipaa ya iringa mkoa wa iringa tanzania
jina la kata linatunza kumbukumbu ya chifu mkwawa aliyekuwa kiongozi wa wahehe katika upinzani dhidi ya ukoloni wa wajerumani
ruaha ni jina la kata ya manisipaa ya iringa mkoa wa iringa tanzania
kilosa mpepo ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
lukande ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
lupiro ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
mahenge ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
kibasa ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabasa
malinyi ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
minepa ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
msogezi ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
mtimbira ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
ngoheranga ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
ruaha ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
sali ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
sofi ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
usangule ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
vigoi ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
wingu ni matone madogo ya maji yanayoelea pamoja katika angahewa juu ya ardhi
asili yake ni mvuke wa maji unaotokea wakati jua linabadilisha maji kuwa gesi ya h o mvuke unapanda juu kwa sababu ni nyepesi kuliko hewa
baada ya kupanda kiasi cha kutosha hufikia umbali penye baridi na mvuke unatonesha kuwa matone madogo ya maji
kama wingu ni juu sana baridi inasababisha mvuke kuwa fuwele za barafu au theluji
mvuke uliopo hewani unaanza kutonesha kwenye vipande hivi vidogo sawa na mvuke katika chumba cha jikoni au bafuni unaotonesha kwenye kioo cha dirisha au ukutani
matone ndani ya wingu yanaweza kuelea angani kwa muda mrefu kama ni madogo
mara nyingi matone madogo huwa na kipenyo cha milimita 
 hadi 
 hivyo ni nyepesi na mwendo wa kuanguka ni polepole
hali halisi hayaanguki kwa sababu mawingu hutokea sehemu penye upepo wa kupanda juu na mwendo wa upepo huzidi au kulingana na mwendo wa kuanguka kutokana na graviti
lakini matone yana mwelekeo wa kuungana na kuwa makubwa zaidi
yanaweza kufikia kipenyo cha milimita na kuwa mazito zaidi
sasa uvutano wa graviti unapita mwendo wa upepo na matone yanaanza kuanguka chini kama usimbishaji
februari wikipedia kwa kiingereza rahisi ina makala zipatazo katika wiki hiyo
kamusi elezo hiyo ilitakiwa itumike kwa ajili ya watoto ambao huenda wasiwe na uwezo kuelewa vyema makala za wikipedia ya kiingereza na watu wengine ambao bado wanajifunza kiingereza
makala nyingi za simple ni fupi kuliko zile za wikipedia kwa kiingereza
hii ni sawa tu na wikipedia zingine ambazo zote makala zake huandikwa na watu wa kujitolea pia kila mtu ana uwezo wa kubadili kusahihisha na kutohoa maneno ya kamusi elezo ya wiki
kuna baadhi ya wahiriri fulani ambao wana uwezo wa kufanya zaidi kwenye wikipedia
wao wana uwezo wa kufuta makala kuzihamisha na kuzuiya watu kuzibadilisha
mabureaucrat wana uwezo pia wa kuwafanya watu wengine kuwa wakabidhi wasimamizi
ruaha mkuu pia ruaha mkubwa ni mto muhimu nchini tanzania na tawimto wa rufiji
huitwa ruaha mkuu kwa kuutofautisha na ruaha mdogo unaoishia ndani yake si mbali na iringa mjini
mito hii inakusanya maji yao kwenye tambarare ya usangu na ruaha inaanza hapa
mito mikubwa zaidi inayojiunga hapa na ruaha ni pamoja na mto mbarali mto kimani na mto chimala
karibu na ng iriama mto unatoka katika usangu na kuingia hifadhi ya kitaifa ya ruaha
inaendelea kupokea ruaha mdogo na mto kisigo kabla ya kuingia katika ziwa la lambo la mtera halafu inaendelea hadi ziwa la lambo la kidatu
baada ya kidatu ruaha mkuu unapita tambarare ya kilombero hadi kuishia katika mto rufiji
maji ya ruaha mkuu ni muhimu kwa ekolojia ya beseni yake pamoja na watu wote wanaoishi hapa
lakini matumizi ya kibinadamu yameleta mvurugo kwa ekolojia ya mto na tangu mto umeanza kukauka wakati wa ukame
uhaba wa maji yamesababishwa na matumizi mabaya ya maji upande wa miradi mikubwa ya mpunga katika usangu
wikipedia ya kiingereza ni toleo la kamusi elezo la lugha ya kiingereza la wikipedia na ndilo toleo la kwanza kutolewa
 januari ndiyo wikipedia toleo lililokubwa kuliko matoleo yote
ilivyofika mwezi agosti ya mwaka wa wikipedia ya kiingereza imefikisha makala milioni 
 katika wiki hiyo
wikipedia ya kijerumani kwa kijerumani deutschsprachige wikipedia ni toleo la wikipedia kwa lugha ya kijerumani
wikipedia kwa kijerumani ni toleo la pili la kamusi elezo ya wikipedia na ndilo la pili pia kwa ukubwa baada ya wikipedia ya kiingereza
wikipedia kwa kijerumani ndilo toleo la kwanza la wikipedia kwa lugha nyingine tofauti na kiingereza
tumbi ni jina la kata ya wilaya ya kibaha katika mkoa wa pwani tanzania
wilaya ya urambo ni wilaya moja ya mkoa wa tabora
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
sehemu hii ilikuwa kiini cha utemi wa urambo ambako mtemi mirambo alijenga milki yake
wilaya ya sikonge ni moja kati ya wilaya sita za mkoa wa tabora nchini tanzania
wilaya ya sikonge imeapakana na wilaya ya uyui upande wa kaskazini upande wa kusini na mkoa wa mbeya upande wa magharibi na mkoa wa rukwa upande wa kazkazini magharibi na wilaya ya urambo na upande wa mashariki na mkoa wa singida
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya ya nzega ni wilaya moja ya mkoa wa tabora nchini tanzania
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa imepakana na wilaya ya kahama shinyanga upande wa kaskazini magharibi wilaya ya tabora mjini upande wa kusini na wilaya ya igunga upande wa mashariki
wilaya hii ina eneo la km na sehemu kubwa ni ardhi yenye rutba inayofaa kwa kilimo
sehemu kubwa ya eneo ni misitu inayozaa takriban m za ubao makaa na kuni
wakazi wa wilaya ni hasa wanyamwezi na wasukuma walio wengi kuna pia watutsi na wanyiramba
vikundi vingine ni waarabu na wachagga wanaotazamiwa kama wageni
dini kubwa ni wakristo waislamu na wafuasi wa dini za jadi
wakristo ni hasa wakatoliki na wapentekoste
asilimia kubwa ya watu wa vijijini ni wafuasi wa dini za jadi
barabara kuu inayoelekea rwanda na burundi inapita wilayani kuna njia za kwenda shinyanga mwanza na tabora
jumla ya barabara ni kilomita lakini hakuna barabara za lami ni theluthi moja tu inayopitika mwaka wote
reli ya kati kutoka dar es salaam kupitia tabora kwenda shinyanga inapita wilayani pia
uenezaji wa simu za mkononi umesaidia mawasiliano nje ya miji hii
kuna shule za msingi na shule za sekondari pamoja na chuo cha ualimu
vituo vya elimu ya watu wazima vilikuwa na wanafunzi 
kuna hospitali mbili moja ni hospitali ya wilaya upande wa serikali na nyingine ni hospitali ya ndala iliyoko chini ya kanisa katoliki
kuna sahanati za serikali na ya kanisa katoliki
kliniki ziko chini ya serikali za watu binafsi na mbili za kanisa
huduma za afya hazitoshi ni chache kulingana na idadi ya watu
tatizo kubwa ni hali mbaya ya chakula na wakina mama wengi kiasi wanakufa wakati wa kuzaa
takwimu ya ilionyesha ya kwamba chini ya nusu ya wakazi walikuwa na maji safi
sehemu kubwa ni kutoka visima na wakati wa ukame maji huwa haba
watu wengi hawana vyoo wala nafasi za kuacha takataka
kuna vituo vya polisi force unit ffu wanamigambo wa taifa na sungusungu
kuna mahakama ya wilaya na mahakama ndogo vijijini
kuna tarafa kata vijiji na vijiji vidogo 
wilaya ina majimbo mawili ya bunge ambayo ni nzega na bukene
ccm ilipata kura nyingi ikashinda ikifuatwa na nccr mageuzi wilaya ya igunga ni wilaya moja ya mkoa wa tabora
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa majengo ni jina la kata ya wilaya ya muheza katika mkoa wa tanga tanzania
manda ni jina la kata ya wilaya ya ludewa katika mkoa wa iringa tanzania
wajerumani walichagua mahali pa wiedhafen manda kwa sababu ilikuwa mwisho wa njia ya misafara kati ya kilwa na ziwa nyassa na kuwa na bandari asilia
pia kuna kanisa la mt thomaso na pia bandari ya kale ya manda wiedhafen
wenyeji wa kata ya manda ni wamanda na lugha yao ya asili ni kimanda
vyakula vya asili vya wakazi wa manda ni ugali wa muhogo na samaki
ngoma za asili za wakazi wa manda ni mganda kihoda na ligambusi
msanga ni jina la kata ya wilaya ya dodoma vijijini katika mkoa wa dodoma tanzania
chunya ni jina la kata ya wilaya ya ruangwa katika mkoa wa lindi tanzania
mkoka ni jina la kata ya wilaya ya nachingwea katika mkoa wa lindi tanzania
mbuga ni jina la kata ya wilaya ya ulanga katika mkoa wa morogoro tanzania
bigwa ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
boma ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
kihonda ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
hivyo ni kata kubwa zaidi katika wilaya hiyo yote
kata ina tatizo la maji ambalo limekuwa kero kwa wakazi hasa kwa wale wa kihonda kwa chambo
kilakala ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
katika sekta hii ya michezo katika eneo la kilakala bado hali hairidhishi kwa hiyo wanahitajika walimu wenye ujuzi wa hali ya juu ili kuendeleza taifa katika sekta hii
kingo ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
kingolwira ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
hata hivyo baada ya sensa kata iligawanyika ili kuzaa kata mpya ya tungi
wakazi wa kingolwira wanajihusisha sana na shughuli za uchumi kama vile biashara kilimo n
makabila yapatikanayo huku ni waluguru wasukuma wakwere
mafiga ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
mazimbu ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
mazimbu ni maarufu kwa kuwa zamani kulikuwa na wakimbizi ambao waliishi
mpaka leo hii baada ya kupigana vita kuna baadhi ya waafrika kusini ambao walikufa wakati wa vita hiyo
baadhi ya watu hao ni kama solomon mahlangu ambaye alikuwa kiongozi wa waafrika hao
hivyo basi mpaka leo hii kuna baadhi ya makaburi ya wanajeshi waiokufa
baadhi ya waafrika kusini huja mara kwa mara kuzuru kwenye makaburi hayo
kwa maana tofauti ya jina hili angalia hapa mbuyu maana mbuyuni ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
mji mkuu ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
mji mpya ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
mlimani ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
mwembesongo ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
mzinga ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
sabasaba ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
sultan area ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
uwanja wa ndege ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
uwanja wa taifa ni jina la kata ya wilaya ya morogoro mjini katika mkoa wa morogoro tanzania
bunduki ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
diongoya ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
doma ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
hembeti ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
kanga ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
kibati ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
kikeo ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
langali ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
maskati ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
melela ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
mhonda ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
mlali ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
mzumbe ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
mzumbe ina watu wa makabila mbalimbali lakini hasa ni asili ya kabila la waluguru
sungaji ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
tchenzema ni jina la kata ya wilaya ya mvomero katika mkoa wa morogoro tanzania
ilitolewa katika maredio ikiwa kama single ya nne kunako desemba 
ilipata kushika nafasi ya katika chati za billboard hot r b hip hop songs na kumfanya ne yo kuwa nafasi ya kumi katika chati za arobaini bora
pia katika siku za usoni ikapata kushika nafasi ya kwenye chati za billboard hot 
muziki wa viedo hii ulipigwa kwa staili ya weusi na weupe yaani black and white kabisa
viedo iliongozwa na hype williams na kuanza kurushwa hewani na mtv jams
waliouza sura kwenye video hii ni jade cole kutoka cycle 
msangeni ni jina la kata ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
ndani ya kata kuna vijiji vifuatavyo sungo kaseni mamba msangeni na kisajuni closer ni wimbo wa mwimbaji wa muziki wa pop r b wa kimarekani ne yo
wimbo ulitolewa ukiwa kama wimbo wa kwanza kutoka katika albamu yake ya tatu ya year of the gentleman
ilishika nafasi ya kwanza katika uk na kutumia takriban wiki katika kumi bora za uk
kwa mujibu wa closer umekuwa wimbo wa kumi na tano kwa kufanya mauzo makubwa kwa mwaka katika uk na chati zake
ujanani alitakiwa kufanya kazi nzito ili kutegemeza familia yake
baadaye aliweza kwenda masomoni kwenye chuo kikuu cha oxford chini ya edmund rich na grosseteste halafu paris na bologna
akiwa na umri wa miaka akarudu oxford alipochaguliwa mara awe gombera wa chuo kikuu lakini mwaka mwalimu wake wa zamani rich kisha kuchaguliwa askofu mkuu wa canterbury alimtaka awe katibu mkuu wa jimbo lake katika kazi hiyo alijitokeza katika jitihada za kurekebisha mwenendo wa mapadri na kupinga uvamizi wa serikali katika mamlaka ya kanisa
aliposhuhudia kifo cha askofu wake huko soissy ufaransa mwaka na kuachiwa kikombe kama urithi aliamua kuingia upadri akaenda kusomea teolojia miaka miwili kwa wadominiko wa orl ans
baada ya kupadirishwa mwaka akiwa na miaka akarudi uingereza na kufanya kazi ya paroko charing na deal mkoa wa kent lakini akarejeshwa mapema katika ukatibu mkuu
mwaka alichaguliwa na maaskofu kuongoza jimbo la chichester lakini mfalme henry ii alimtaka richard passelewe hivyo akazuia mali na mapato ya jimbo
papa inosenti iv alipoombwa usuluhisho alimtibithisha na kumweka wakfu mwaka huko lyons
askofu mpya aliporudi chichester alilazimika kuishi kifukara katika nyumba ya paroko wa tarring sussex akifanya kazi za mikono na kutembelea jimbo lote kwa miguu
miaka miwili baadaye mfalme henry iii alilazimishwa na papa kulirudishia jimbo mali zote
richard alikuwa mkarimu sana na mpole kwa wakosefu
alitunga sheria za jimbo ambazo zinadumu hadi leo kuhusu masuala mbalimbali
akiwa dover ili kumjengea kanisa hayati mwalimu wake edmund rich aliugua sana akafa tarehe aprili 
miaka tisa baadaye papa urban iv alimtangaza kuwa mtakatifu tarehe januari 
asante kwako bwana wangu yesu kristo kwa fadhili zote ulizonistahilia
kwa mateso na matusi yote uliyoyavumilia kwa ajili yangu
naomba niweze kukufahamu wazi zaidi kukupenda kwa hisani zaidi trabzonspor pia inajulikana kama trabzonspor kul b ni klabu maarufu ya mpira wa miguu kutoka nchini uturuki
klabu ilianzishwa mnamo mwaka na ina wanachama wapatao 
uwanja wao wa nyumbani maarufu unaitwa h seyin avni aker stadi mjini trabzon
wachezaji wa klabu kwa msimu wa mwaka wa 
ni wimbo wa dr
dre umetolewa ukiwa kama wimbo kingozi wa albamu iliopata maplatinam kedekede ya 
wimbo huu umemshirikisha msanii snoop dogg mwanzoni kwenye kiitikio na mwishoni pia
wimbo huu ulikuwa maarufu sana na ilisaidia albamu hii kufikia kiwango cha maplatinamu mengimengi
mashairi yake yaliandikwa pia na jay z alitumia jina la s
carter katika maelezo ya vinoti vya albamu na yanamtaja kuwa dre amejea kwenye uwanja wa muziki wa hip hop kama kawa
wimbo ulitayarishwa na dre na mel man akiwa pamoja na camara kambon na scott storch kwenye vinanda ambaye aliyetengeneza vinanda mashuhuri vya riff
iliangia moja kwa moja katika chati za billboard hot ikiwa katika nafasi ya lakini haikuchukua muda kwenye chati hiyo ikaondoshwa
vita kati ya irak na uajemi ilitokea kuanzia septemba hadi agosti 
ilipiganiwa kati ya majeshi ya nchi jirani za irak na uajemi iran ikisababisha vifo vya watu milioni moja na kuishi bila mshindi
iliitwa pia vita ya ghuba kutokana na ghuba ya uajemi ambako nchi zote mbili zinapakana na baadaye illitwa pia vita ya kwanza ya ghuba kutokana na vita za marekani dhidi ya irak zilizofuata baadaye
vita ilianza kwa mashambulio ya irak dhidi ya uajemi
dikteta saddam hussein wa irak alitaka kutumia nafasi ya kudhoofishwa kwa jeshi la uajemi baada ya mapinduzi ya mwaka 
mwaka ule serikali ya shah ya uajemi ilipinduliwa na harakati iliyoongozwa na kiongozi mwislamu ruhollah khomeini na maafisa wengi wa jeshi la shah ama waliuawa au kukimbia nchi
saddam hussein alilenga kushika utawala juu ya shat al arab ambayo ni mdomo wa mito frati na hidekeli kwenye ghuba ambako mizigo ya mafuta ya petroli ya irak inapaswa kupita ikiuzwa nje
alilenga pia kutwaa sehemu za uajemi zilizokuwa na wasemaji wa lugha ya kiarabu na sehemu hizi zinaitwa khuzistan saddam alidai ya kwamba ilikuwa eneo la kihistoria ya irak iliyokamatwa na uajemi
mwanzoni wairaki walifaulu kuteka maeneo karibu na mpakani upande wa uajemi lakini serikali mpya ya kiislamu iliweza kutuma wanamigambo hasa vijana wengi ambao walikuwa tayari kufa hata kama hawakufundishwa kazi ya askari
mtindo huu ulirudisha wairaki nyuma lakini ulikuwa pia sababu ya kwamba waajemi wengi walikufa kushinda wairaki
ila tu uajemi ni nchi yenye watu wengi zaidi na waajemi wengi walikuwa tayari kwa kifo kwa sababu waliona ya kwamba nchi yao ilishambuliwa
viongozi wa kidini walitangaza ya kwamba ilikuwa wajibu wa kidini kushika silaha
nchi za nje kama marekani zilihofia mapindizi ya kiislamu zikasaidia irak kwa silaha na habari kama picha kutoka vyombo vya angani
vita hii ilikuwa maarufu kwa sababu irak ilitumia silaha marufuku kama gesi ya sumu
vita iliendelea ingawa umoja wa mataifa ilisihi pande zote mbili kumaliza mauaji
mwishowe walipatana kusimamisha mapigano na kurudi kwa mipaka ya kimataifa kwa sababu ya uchovu na uharibifu mkubwa kwenye pande zote mbili
kwa matumizi mengine ya jina hili angalia hapa kibondo maana wilaya ya kibondo ni wilaya moja ya mkoa wa kigoma
mwaka maeneo kadhaa yalitangwa na wilaya hii kuunda wilaya ya kakonko
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 
wilaya ya kasulu ilikuwa wilaya moja ya mkoa wa kigoma
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa tangu mwaka eneo lake limegawiwa kwa wilaya za kasulu vijijini na kasulu mjini
buhigwe ni wilaya mpya iliyoko jimbo la mashariki mwa kasulu ikipakana na nchi ya burundi
inazo hospitali za muhinda ambayo ni ya mission ya kikatoliki nyamasovu pia ya mission ya kisabato
manyovu ni tarafa muhimu sana kwa kilimo cha kahawa ndizi nanasi miti ya matunda mito iko mingi ukanda huu maji yake ni takriban mwaka mzima hayakauki
kata ya muhinda ina vijiji vipatavyo vinne muhinda makao makuu ya kata inazo shule za msingi tatu sawa na vijiji vitatu vilivyogawika kutoka makao makuu muhinda kigaraga ruhuba
kata na vijiji tangu ukoloni ni pamoja na muhinda mwayaya nyaruboza na mbaga
kata ya muhinda inapakana kama ifuatavyo nyarubanda mukigo rusaba hizi ni kata za kigoma vijijini manyovu janda mnanila
kasulu mjini ni kata ya manisipaa ya kasulu na wilaya ya kasulu mjini katika mkoa wa kigoma tanzania
wakati wa sensa ya mwaka kata ilikuwa na wakazi 
ni jina la kata ya wilaya ya monduli katika mkoa wa arusha tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya monduli katika mkoa wa arusha tanzania
tingatinga ni jina la kata ya wilaya ya longido katika mkoa wa arusha tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya arumeru katika mkoa wa arusha tanzania
wakazi wa kata ya king ori ni mchanganyiko wa wameru walio wengi waarusha wamaasai wachaga na wahamiaji wachache wa makabila mengine
katika masuala ya imani idadi kubwa ni wakristo wengi wao wakiwa wa madhehebu ya kilutheri na hii ni eneo karibu lote la meru ni walutheri ila wapo pia wakatoliki wapentekoste na madhehebu nyinginezo
kuna waislamu wachache nao wakiwa katika kundi la wahamiaji na wanao msikiti mmoja katika eneo linalojulikana kwa ahmed
makao makuu yapo katika kijiji cha king ori yalipo pia makao makuu ya tarafa ya king ori inayojumuisha kata za king ori leguruki ngarenanyuki kikatiti na maji ya chai
taasisi zilizopo katika kata hii ni shule ya ufundi inayoendeshwa na kanisa la kiinjili la kilutheri dayosisi ya meru ipo pia shule ya sekondari ya serikali ambayo hivi karibuni ilikosa waalimu wa sayansi na kupelekea kuhamishwa baadhi ya wanafunzi ni jina la kata ya wilaya ya arumeru katika mkoa wa arusha tanzania
pia katika kijiji cha nduruma kitongoji cha maroroi kuna eneo karibu na korongo la munguishi ambalo kuna kijishimo ardhini kinachotoa hewa au gesi utafiti haujawahi kufanyika ili kujua gesi hiyo ni aina gani
ni jina la mji wa wilaya ya meru katika mkoa wa arusha tanzania
mji uko takriban katikati ya jiji la arusha na uwanja wa ndege wa kimataifa wa kilimanjarokando la barabara kuu kutoka arusha kwenda moshi
usa river inajulikana kimataifa kutokana na chuo cha theolojia cha makumira ambacho leo kimekuwa kitengo cha chuo kikuu cha tumaini cha kkkt
pengine linaandikwa kifupi kwa kuacha herufi ya kwanza leuteri au kwa kufuata matamshi ya kiingereza eliuta
linatokana na jina la lugha ya kigiriki eleutherios linalofuata kivumishi eleutheros huru
kati ya watu walioitwa hivi maarufu zaidi ni papa eleuteri anayeheshimiwa kama mtakatifu hasa tarehe mei
lakini kuwa watakatifu wengine wenye jina hilo mbali na watu wengine wengi
wikipedia ya kiswahili au wikipedia kwa kiswahili ni toleo la kamusi elezo ya wikipedia kwa lugha ya kiswahili
wikipedia kwa kiswahili ilianzishwa mnamo tarehe machi na tarehe wikipedia ya kiswahili imefikia makala zipatazo na kuifanya iwe wikipedia ya kwa hesabu ya makala zote
kwa hesabu ya makala yenye zaidi ya herufi yaani bila makala mafupi mno imefikia nafasi ya 
ilipofika tarehe septemba wikipedia ya kiswahili ilifikisha makala 
mnamo tarehe aprili wikipedia ya kiswahili ilifikisha makala 
ilipofika tarehe desemba wikipedia ya kiswahili ilifikisha makala hasa baada ya kuanzishwa makala nyingi za mbegu za kata za tanzania
makala za mbegu ya tanzania ziliendelea kuisukuma wikipedia ya kiswahili hadi kufikia kiwango cha makala na hiyo ilikuwa kunako tarehe februari 
mbegu ziliendelea hadi kufikia makala mnamo tarehe februari 
ilipofika tarehe aprili wikipedia ya kiswahili ilifikia kiwango cha makala 
kunako tarehe aprili wikipedia ya kiswahili ilifikia makala 
mnamo tarehe juni wikipedia ya kiswahili imebadilisha ukurasa wake wa mwanzo katika sura mpya
mnamo tarehe agosti wikipedia ya kiswahili ilifikia makala zipatazo na kuendelea kuifanya iwe wikipedia ya kwanza kwa ukubwa katika afrika
haikushia hapo na ilivyofika tarehe septemba wikipedia hii ilifikia makala 
tarehe februari ilifikia makala na tarehe oktoba mwaka huohuo makala 
tarehe januari ilivuka idadi ya makala 
tarehe juni imefikia makala na kusonga mbele
tarehe septemba mwaka huohuo imefikia makala na kuendelea tena
upande wa maharirio tarehe oktoba yamefikia idadi ya milioni 
tarehe novemba mwaka huohuo imevuka makala na kupiku wikipedia ya kiyoruba
katika afrika na visiwa vya jirani wikipedia kwa kiswahili ndiyo ya tatu kwa idadi ya makala zote ikifuatia wikipedia ya kimalagasy na wikipedia ya kiafrikaans
kwa kuangalia yaliyomo halisi bila makala mafupi sana ndiyo ya pili baada ya kiafrikaans
pia ndiyo ya kwanza kati ya wikipedia za lugha za niger kongo kuvuka kiwango cha makala 
wikipedia kwa kiswahili ndiyo ya pili katika afrika kuvuka kiasi cha makala baada ya wikipedia ya kiafrikaans
daraja mbili ni kata ya wilaya ya arusha hivyo sehemu ya mji arusha ambao ni makao makuu ya mkoa wa arusha tanzania
kaloleni ni kata ya wilaya ya arusha hivyo sehemu ya mji arusha ambao ni makao makuu ya mkoa wa arusha tanzania
kaloleni pamoja na kalole ni jina la miji na vijiji mbalimbali katika afrika ya mashariki na afrika ya kusini
kati ni jina la kata ya wilaya ya arusha hivyo sehemu ya mji arusha ambao ni makao makuu ya mkoa wa arusha tanzania
ni kata ya wilaya ya arusha hivyo sehemu ya mji arusha ambao ni makao makuu ya mkoa wa arusha tanzania
levolosi ni kata ya wilaya ya arusha hivyo sehemu ya mji arusha ambao ni makao makuu ya mkoa wa arusha tanzania
ni kata ya wilaya ya arusha hivyo sehemu ya mji arusha ambao ni makao makuu ya mkoa wa arusha tanzania
terrat ni kata ya wilaya ya simanjiro katika mkoa wa manyara tanzania
pia unga limited ni kata ya wilaya ya arusha mjini hivyo sehemu ya jiji la arusha ambalo ni makao makuu ya mkoa wa arusha tanzania
jina la kata latokana na kiwanda cha kampuni ya unga ltd kilicho karibu
musa ni jina la kata ya wilaya ya arumeru katika mkoa wa arusha tanzania
poli ni jina la kata ya wilaya ya arumeru katika mkoa wa arusha tanzania
mkuyuni ni jina la kata ya wilaya ya morogoro vijijini katika mkoa wa morogoro tanzania
butimba ni kata ya wilaya ya bunda katika mkoa wa mara tanzania
nyakato ni kata ya manisipaa ya musoma katika mkoa wa mara tanzania
kwa matumizi mbalimbali ya neno hili angalia hapa mkula ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
usagara ni jina la kata ndani ya jiji la tanga katika mkoa wa tanga tanzania
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa waishio humo
misimbo ya posta katika wilaya hii inaanza kwa tarakimu 
wilaya ya sengerema ni wilaya moja ya mkoa wa mwanza
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa waishio humo
makao makuu ya wilaya yako kwenye mji wa sengerema mwenye kata nne za ibisabageni mwabaluhi mwambului nyampulukano na nyatukala
misimbo ya posta katika wilaya hii inaanza kwa tarakimu 
ipo kwenye kwenye makutano ya barabara za kamanga na busisi
wilaya ya kwimba ni wilaya moja ya mkoa wa mwanza
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa waishio humo
misimbo ya posta katika wilaya hii inaanza kwa tarakimu za 
wilaya ya misungwi ni wilaya moja ya mkoa wa mwanza
misimbo ya posta katika wilaya hii inaanza kwa tarakimu za 
polycarp pengo ni kardinali wa pili kutoka tanzania akiwa aliteuliwa mara baada ya kifo cha laurean rugambwa kardinali wa kwanza kutoka kusini kwa sahara
alizaliwa mwazye mkoa wa rukwa tarehe agosti 
baada ya masomo ya ngazi mbalimbali alipewa upadrisho mwaka na askofu charles msakila wa jimbo katoliki la sumbawanga akasoma teolojia ya maadili huko roma italia akijitwalia digrii ya udaktari mwaka 
kisha kufundisha somo hilo kwa muda mfupi kwenye seminari kuu ya kipalapala mkoa wa tabora alichaguliwa kuwa gombera wa seminari kuu ya segerea hadi mwaka 
aliteuliwa askofu wa nachingwea tarehe novemba akapewa daraja takatifu hiyo na papa yohane paulo ii tarehe januari 
tarehe oktoba alihamishiwa jimbo jipya la tunduru masasi
tarehe januari alifanywa askofu mwandamizi wa dar es salaam na mwaka kardinali laurean rugambwa alipojiuzulu akawa askofu mkuu
aliteuliwa na yohane paulo ii kuwa kardinali tarehe februari akikabidhiwa parokia ya nostra signora de la salette mjini roma
pamoja na majukumu mbalimbali katika idara za papa tangu mwaka hadi alikuwa mwenyekiti wa umoja wa mabaraza ya maaskofu katoliki ya afrika na madagaska
alizaliwa bukongo bukoba tarehe julai akapewa upadri tarehe desemba 
tarehe desemba aliteuliwa kuwa askofu na vika wa kitume wa kagera kusini
alipewa daraja takatifu hiyo tarehe februari na askofu david mathew
eneo alilokabidhiwa likafanywa jimbo la rutabo tarehe machi na tarehe juni likabadilishiwa jina kuwa jimbo katoliki la bukoba
papa yohane xxiii alimteua kuwa kardinali tarehe machi akimkabidhi parokia ya san francesco d assisi ripa grande
tarehe desemba alihamishiwa kwenye jimbo kuu la dar es salaam aliloliongoza hadi alipojiuzulu kutokana na uzee tarehe julai 
alishiriki mtaguso wa pili wa vatikano na mikutano mitatu ya uchaguzi wa papa na tena
alifariki mjini dar es salaam tarehe desemba akiwa na umri wa miaka 
filipo kwa kigiriki philippos ni jina la mfuasi wa yesu kristo anayeshika nafasi ya tano katika orodha zote nne za mitume wa yesu katika agano jipya
habari zake zinapatikana hasa katika injili na matendo ya mitume
ndiye aliyemleta kwa yesu rafiki yake natanaeli injili ya yohane 
baadaye aliulizwa na kristo bei ya mikate inayohitajiwa na umati kabla hajawazidishia ile michache iliyokuwepo yoh 
pia alimletea yesu wagiriki ambao walifika yerusalemu kwa ajili ya pasaka wakataka kumfahamu yoh 
hatimaye katika karamu ya mwisho ya yesu na mitume wake alimuomba awaonyeshe baba yoh akalaumiwa naye kwa kutomtambua ndani yake yoh
eusebio wa kaisarea katika historia ecclesiastica iii
 aliripoti maneno ya papia askofu wa hierapolis kwamba filipo alikuwa na mke na watoto na kwamba alifia dini hierapolis mwaka hivi
anaheshimiwa kama mtakatifu na kanisa katoliki na madhehebu mengine yote ya ukristo yanayokubali heshima hiyo lakini kwa tarehe tofauti
natanaeli kutoka kana ya galilaya ni mfuasi wa yesu kristo ambaye aliletwa kwake mapema na rafiki yake mtume filipo akaondolewa wasiwasi akamkiri kuwa mwana wa mungu mfalme wa israeli injili ya yohane 
 kuwa mmoja kati ya wanafunzi waliomfuata mtume petro kwenda ziwani kuvua samaki
wengi wanaona ni yuleyule ambaye katika injili ndugu anaitwa bartolomayo yaani mwana wa tolomayo
bartolomayo kwa kigiriki alikuwa myahudi wa karne ya mmojawapo kati ya mitume wa yesu kadiri ya injili ndugu
wengi wanaona hilo ni ubini wake kwa kiaramu lina maana ya mwana wa tolomayo kumbe jina lake mwenyewe ni natanaeli kama anavyotajwa na injili ya yohane rafiki wa mtume filipo
kama ni hivi alikuwa mwenyeji wa kana ya galilaya na unyofu wake ulisifiwa na yesu
baada ya ufufuko wa yesu na pentekoste hakuna habari za hakika ila kuna masimulizi ya utume wake mashariki ya kati hadi india
alifia dini ya ukristo katika nusu ya pili ya karne labda syria au armenia
anaheshimiwa na madhehebu karibu yote ya ukristo kama mtakatifu hasa tarehe agosti
yakobo mdogo ni jina la mmojawapo kati ya mitume wa yesu
anaitwa hivyo ili kumtofautisha na mtume mwenzake yakobo wa zebedayo
katika injili anaitwa yakobo wa alfayo na kutajwa na injili ya mathayo injili ya marko injili ya luka mbali ya matendo ya mitume 
kutokana na wingi wa wayahudi waliotumia jina hilo la babu wa taifa la israeli ni vigumu kuelewa kama ndiye yakobo anayetajwa kama mmoja kati ya nguzo za kanisa la yerusalemu na kama ndiye anayetajwa kuwa mwandishi wa waraka wa yakobo
kama ndiye aliuawa yerusalemu mwaka kwa himizo la kuhani mkuu anna ii
yuda tadei ni jina la mmojawapo kati ya mitume wa yesu ambalo injili zinajitahidi kumtofautisha na yuda iskarioti msaliti wa yesu
habari zake za hakika zinategemea agano jipya ambamo anatajwa katika orodha ya thenashara ambao waliteuliwa na yesu kristo kama msingi wa taifa jipya la mungu wakatumwa naye kuhubiri na kuponya
injili ya yohane tu inaripoti neno lake moja katika simulizi la karamu ya mwisho alipomuuliza yesu imekuwaje atajifunua kwao lakini si kwa ulimwengu 
yesu alimjibu kwamba yeyote anayempenda atashika neno lake na baba atampenda na kufanya maskani yake kwake pamoja na mwana
anafikiriwa na wengi kuwa mwandishi wa waraka wa yuda lakini hakuna hakika kwa sababu jina hilo la babu wa wayahudi wote lilikuwa la kawaida mno
nicolette boylet alizaliwa corbie ufaransa tarehe januari katika familia duni
ni maarufu kwa kuanzisha urekebisho wa matawi mbalimbali ya wafransisko ambao walioufuata wanaitwa kwa heshima yake wakoleta
kisha kuishi utawani sehemu mbalimbali akichukia ulegevu uliotawala huko alijifungia upwekeni halafu akakubaliwa na antipapa benedikto xiii ruhusa ya kurekebisha na kuanzisha monasteri ili zifuate ufukara walioutaka fransisko wa asizi na klara wa asizi
alifariki tarehe machi huko gand leo ubelgiji katika moja ya monasteri za waklara alizozianzisha
alitangazwa na papa klementi xii kuwa mwenye heri tarehe januari halafu papa pius vii alimtaja kuwa mtakatifu tarehe mei 
ni jina la kata ya wilaya ya karatu katika mkoa wa arusha tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya karatu katika mkoa wa arusha tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya ngorongoro katika mkoa wa arusha tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya ngorongoro katika mkoa wa arusha tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya bahi katika mkoa wa dodoma tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya bahi zamani hadi dodoma vijijini katika mkoa wa dodoma tanzania na pia makao makuu ya wilaya hii
ndani ya kata hii kuna sehemu za bahi mjini na bahi sokoni
ni jina la kata ya wilaya ya chamwino katika mkoa wa dodoma tanzania
tangu buigiri imekuwa sehemu ya wilaya mpya ya chamwino ikateuliwa kuwa makao makuu ya wilaya hii
ni jina la kata ya wilaya ya dodoma vijijini katika mkoa wa dodoma tanzania
chuo cha mtakatifu petro auckland kwa kiingereza st peter s college auckland ni shule ya sekondari ya kikatoliki kwa wavulana tu iliyoko mjini auckland nyuzilandi
ni shule kubwa kabisa ya kikatoliki nchini nyuzilandi
ilianzishwa mnamo na shirika la christian brothers ndugu wa kikristo lakini tangu mwaka wa ni chini ya serikali na imeruhusiwa kuwa na idadi ya wanafunzi isiyozidi 
kufuatana na orodha ya wanafunzi ya tarehe agosti kulikuwa na wanafunzi na ni wa kimataifa
watu mashuhuri waliohitimu shule hiyo ni kama bwana michael fay mfanyabiashara na mwanariadha wa yoti na sam hunt mshairi
kitaaluma shule inatoa masomo yanayolengea national certificate of educational achievement cheti cha kitaifa cha kuhitimu katika masomo na cambridge international examinations mitihani ya kitaifa ya cambridge
wito kupenda na kuhudumia kwa kiingereza to love and to serve kwa kilatini amare et servire aina shule ya sekondari ya kikatholiki kwa wavulana darasa anwani mountain rd epsom auckland new zealand maximilian carl emil weber aprili juni alikuwa mwanasheria na mtaalamu wa siasa na sayansi ya jamii nchini ujerumani
alisoma sheria uchumi falsafa na historia kwenye vyuo vikuu vya heidelberg berlin na g ttingen
mwaka alichukua cheo cha dokta wa sheria kwenye chuo kikuu cha berlin
akaendelea kuwa profesa wa uchumi huko freiburg na tangu mwaka kwenye chuo kikuu cha heidelberg
mwaka aliondoka kwenye chuo kikuu kutokana na ugonjwa akaendelea kuhariri gazeti la sosholojia na kuandika vitabu
mwaka alianza kufundisha tena kwenye chuo kikuu lakini mwaka alifariki dunia
weber aliandika mengi kuhusu uchumi utawala siasa na dini
kati ya maandiko yaliyokuwa mashuhuri hasa ni maadili ya kiprotestanti na roho ya ubepari die protestantische ethik und der geist des kapitalismus
humo alitoa hoja ya kuwa uprotestanti hasa kadiri ya yohane kalvini ulisababisha wafuasi wake kubana matumizi ya fedha kwa maisha tajiri na kuridhika maisha ya wastani hata kama wamefaulu kiuchumi
maadili hayo yaliwawezesha kukusanya rasilimali iliyokuwa msingi muhimu kwa mapinduzi ya viwandani
pia imani ya kutisha katika uteule iliyodai utajiri ni baraka ya mungu unaoashiria kuwa mhusika ataokoka milele iliwafanya waamini hao wajitahidi kupata mali ili wajisikie salama mbele ya hukumu ya mwisho
kwake ndiyo mambo yaliyochangia kuhamishia kaskazini mwa ulaya ulikoenea uprotestanti usukani wa uchumi kutoka nchi za kusini zilizobaki katika kanisa katoliki
miroslav klose amezaliwa kwa jina kamili la miroslaw marian klose mnamo tar
juni katika mji wa opole ni mzaliwa wa poland mchezaji wa mpira wa miguu kutoka nchini ujerumani ambaye ni mshambuliaji katika timu ya taifa ya ujerumani na s
lazio katika serie ligi ya italy
klose alizawaliwa katika mji wa opole katika mkoa wa silesia nchini poland
baba yake na mama yake walikua wanariadha mama yake barbara jez alikua mchezaji katika timu ya taifa ya mpira wa mikono ya poland
baba yake josef klose alicheza mpira wa miguu wa kulipwa katika klabu ya odra opole kabla ya kuacha nchi ya poland nakuelekea ufaransa kucheza katika klabu mashuhuri ufaransa ya aj auxerre
klose ni mchezaji maarufu duniani kwa kufunga magoli kwakutumia kichwa na hata umaliziaji wake kwakutumia miguu ni mkali pia lakini zaidi hujulikana kwakutumia kichwa na umaarufu wake kuhusu kutumia kichwa ni katika kombe la dunia lililofanyika korea kusini na japani maana magoli mengi aliyoyafunga alifunga kwakutumia ufundi wa kichwa na alichukua na fasi ya pili baada ya ronaldo kwakufunga magoli mengi katika shindano hilo
klose mara nyingi hulinganishwa na wachezaji wakubwa na maarufu duniani kama vile michael owen na ruud van nistelrooy na ronaldo na wengine pia mashuhuri
tar mwezi juni raisi wa klabu ya fc bayern munich bwana karl heinz rummenigge alithibitisha kua klabu yake ya bayern munich imefikia makubaliano na klabu ya werder bremen kuweza kumnunua klose na alinunuliwa kwa kiwango cha pesa milioni euro na alipimwa afya yake yote tar juni kabla yakuweka mkataba wakujiunga na klabu ya bayern munich kwa muda wa myaka mi 
hakuchelewa kufaanikisha haraka nakuonekana mchezaji mzuri zaidi katika baadhi ya mechi za kirafiki alizozicheza na klabu yake mpya hiyo
klose mechi yake rasmi ilikua dhidi ya timu yake ya zamani ya werder bremen katika kombe liitwalo dfb ligapokal kiswahili ni kombe la ligi ya ujerumani kombe hilo huanza kabla ya ligi ya ujerumanibundesliga mechi hiyo iliisha kwa kufungwa werder bremen magoli ma kwa moja lakini klose hakuweza kucheza nusu fainali ya kombe hilo dhidi ya timu mashuhuri nyingine ya vfb stuttgart kwani aliumia kwenye mechi ya werder bremen lakini alipona haraka nakuweza kushiriki fainali dhidi ya timu nyingine mashuhuri ya fc schalke na alifunga goli la ushindi katika mechi hiyo na ndio lilikua goli lake la kwanza katika mechi rasmi
bwana klose mechi yake ya kwanza katika bundesliga ligi ya ujerumani ilikua dhidi ya klabu iitwayo hansa rostock tar agosti katika mechi hiyo iliisha na alifunga magoli ma la tatu alilifunga mshirika mwenziwe katika ushambuliaji aitwae luca toni kutoka italia aliefunga la 
baadae mwezi wa septemba alifunga magoli matatu hat trick dhidi ya timu iitwayo energie cottbus katika bundesliga mechi hiyo iliisha 
baada ya kuanza kwake vizuri na klabu yake hiyo klose alifunga magoli katika mashindano yote aliyoshiriki bundesliga na kombe la ujerumani na magoli yake yote hayo yalisaidia kuchukua ubingwa wa mashindano yote hayo
kombe la ujerumani na bundesliga na kombe la ligi ya ujerumani alivyoonekana kua ni mfungaji mzuri wakati anaichezea klabu ya 
fc kaizerslautern mwaka kocha wa poland alimuomba kujiunga na timu ya taifa ya poland baada ya yeye kusafiri kwenda ujerumani nakumshauri kijana klose kujiunga na timu hiyo lakini klose alikataa nakusema kua yuko na paspoti ya kijerumani na alisema kua kama mambo yatakwenda vizuri kwa dhati nitapendelea kuichezea timu ya taifa ya ujerumani chini ya kocha rudi v ller
sio mbali kocha wa timu hiyo ya taifa ya ujerumani alimuitisha kushiriki mechi dhidi ya timu ya taifa ya albania mechi hiyo ujerumani ilishinda 
klose alisema kuchagua kuichezea ujerumani badala ya poland haikua vyepesi alisema kama watu wa poland wangeliharakia kuna uwezekano angeliichezea timu ya taifa ya poland lakini alirejea nakusema kua hajuti hata kidogo kuamua kuichezea timu ya taifa ya ujerumani
kombe la dunia lilolofanyika ujerumani klose alichukua tuzo ya mfungaji magoli mengi katika shindano hilo la kombe la dunia kwakupewa zawadi ya kiato cha dhahabu kwakufunga magoli ma katika kombe la dunia alifunga magoli ma pia na akachukua na fasi ya pili baada ya mshambuliaji maarufu kutoka brazil aitwae ronaldo kutokana na magoli hayo aliyofunga yalimfanya awe na magoli katika shindano hizo alizoshiriki za mwaka na 
katika kombe la dunia katika korea na japani alifunga magoli ma kwa timu yake ya ujerumani ambayo yalimfanya achukue na fasi ya pili ya mfungaji bora akiambatana na mchezaji mashuhuri kutoka brazil rivaldo miongoni mwa magoli hayo alifunga magoli matatu hat trick katika mechi ujerumani ilimcharaza saudi arabia magoli ma kwa sifuri na magoli yake yote matano katika kombe la dunia yalikua ni ya kutumia kichwa
kombe la dunia lililofanyika mwaka ujerumani katika mechi ya kwanza dhidi ya kosta rika klose alifunga mabao mawili dhi ya timu hiyo ambayo mechi iliisha mechi ya kufatia ilikua dhidi ya nchi yake ya asili ya poland mechi hiyo iliisha moja bila klose mwenyewe hakufunga goli na la ajabu katika sehemu ya ushambuliaji alikua akishirikiana na mchezaji mungine mwenye asili ya poland aitwae lukas podolski kwa ujumla wote wa wili walifunga magoli ma 
mechi nyingine ilikua dhidi ya ekuador alifunga magoli yote ma wili na mechi yakufuatia ya mwenye kufungwa nakuaga mashinda ilikua dhidi ya uswidi alitoa mchango mkubwa kwakusaidia kupatikana magoli ma wili na magoli hayo aliyafunga mchezaji lukas podolski
mechi dhidi ya argentina tar juni mwaka katika robo fainali mechi hiyo argentina walikua wanaongoza moja bila dhidi ya ujerumani lakini mshambuliaji huyo aliweza kugomboa goli hilo mechi hiyo iliendelea hadi zikapigwa penalti na ujerumani ilishinda 
klose ni mjerumani wa pili kuchukua golden boot mfungaji bora katika mashindano ya kombe za duni baada ya gerd m ller ambae alichukua zawadi hiyo mwaka klose ana magoli kumi katika mashindano ma wili yote ya kombe za dunia
kombe la dunia alichaguliwa katika timu iliyochaguliwa na fifa ya wachezaji walionekana wazuri katika shindano hilo katika hiyo timu alikua pamoja na mchezaji mwenziwe michael ballack na pia alichaguliwa katika kombe la dunia la na wengine wachezaji wa ujerumani wa klose ameweka rikodi yakua mchezaji wa kwanza kufunga magoli ma katika kombe za dunia tofauti za kufatana na 
kombe la ulaya katika nchi mbili uswisi na austria
klose alishiriki katika mechi ya mwanzo katika kundi lao dhidi ya nchi yake ya asili na alitoa mchango wa magoli mawili yote yaliyofungwa na lukas podolski alicheza mechi zote zilizobaki katika kundi lao dhidi ya kroatia na austria katika mechi hizo mbili za mwisho katika kundi lao hakufunga goli hata li moja ila alirejea haraka katika ufungaji wake nakufunga ma goli ma wili moja lilikua dhidi ya ureno na uturuki lakini klose hakufunga goli hata limoja katika mechi ya fainali dhidi ya uhispania nash aguas amezaliwa kama aeign zackrey aguas mnamo tar
 oktoba ni mwigizaji wa filamu na televisheni mtoto kutoka nchini ufilipino
huenda akawa anafahamika zaidi kwa kucheza kama peping katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha kifilipino maarufu kama gulong ng palad
nash alianza kuonekana kwa mara ya kwanza kwenye televisheni ni baada ya kushiriki katika kinyang anyiro cha kumtafuta mkali wa mtb kupitia
aliingia rasmi katika shughuli za uigizaji ni baada ya kujiunga katika mashindano ya kipinid cha tv cha kutafuta watoto wenye vipaji vya uigizaji cha abs cbn maarufu kama star circle kid quest ambamo alijiigiza kama mr
suave mdogo
alionyesha uwezo na uchangamfu mkubwa na kupelekea kupata kura za bibbo kid of the week mara kedekede
kitendo cha kuwa na uwezo yaani kipaji maarifa mwonekano na ucheshi wake kumemfanya ashinde taji la grand kid questor na pia kuchukua zawadi maalum kibao katika maonyesho ya vipindi msisi ni jina la kata ya wilaya ya singida vijijini katika mkoa wa singida tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya bahi katika mkoa wa dodoma tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya dodoma vijijini katika mkoa wa dodoma tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya dodoma mjini katika mkoa wa dodoma tanzania
kilimani inamaanisha sehemu iliyopo juu ya mlima mdogo karibu na mlima au eneo la mlima mwenyewe
baadhi ya vijiji vya kata ya bereko vyenye shule ya msingi ni bereko yenyewe lembo makafa masawi na puhi
baadhi ya vijiji vya kata ya bumbuta vyenye shule ya msingi ni bumbuta yenyewe chubi itaswi mauno mahongo na kisaki
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya bumbuta ni warangi
baadhi ya vijiji vya kata ya busi vyenye shule ya msingi ni busi yenyewe sambwa idindiri ihari na keikei
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya busi ni warangi
baadhi ya vijiji vya kata ya chandama vyenye shule ya msingi ni chandama yenyewe mapango mwaikisabe mwailanje soya na wisuzaje
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya chandama ni warangi
baadhi ya vijiji vya kata ya changaa vyenye shule ya msingi ni changaa yenyewe chololo hondomairo isari kwamafunchi mwembeni na tumbelo
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya changaa ni warangi
chemba ni jina la makao makuu ya wilaya ya chemba katika mkoa wa dodoma tanzania
baadhi ya vijiji vya kata ya chemba vyenye shule ya msingi vilikuwa chemba yenyewe chambalo kambi ya nyasa kidoka ombiri na pangalua kwasasa pia kuna shule ya msingi muungano ambayo ipo ombiri
baadhi ya vijiji vya kata ya dalai vyenye shule ya msingi ni dalai yenyewe maziwani mtakuja piho na tandala
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya dalai ni warangi
baadhi ya vijiji vya kata ya goima vyenye shule ya msingi ni goima yenyewe jenjeluse hamai igunga madaha makamaka mirambo na songolo
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya goima ni waburunge ingawa warangi wameanza kuhamia goima kwa wengi
baadhi ya vijiji vya kata ya haubi vyenye shule ya msingi ni kidulo soro mkonga kuuta mwisanga na ntomoko
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya haubi ni warangi
kata ya haubi iko milimani mnamo futi juu ya usawa wa bahari
jina lake limetokana na ziwa la haubi ambalo ni ziwa kubwa kiasi kwa lugha ya kirangi ni ihau
kwa jina lingine haubi huitwa m mb ya m r ndo yaani sehemu ambapo kibuyu kilibaki
jina hilo lilianza kutumika baada ya muru aliyekuwa mganga wa jadi wa warangi kufunga mvua kwa muda wa miaka saba alifanya hivi kama adhabu kwa vile mpwa wake aliuawa na watu
alipokwenda kwa waganga walimwambia kwamba maiti ya mtoto huyu imekuwa ikitumika kama kitu cha kulenga k nt choo kwiiyerera
muru alipokwenda na kuona jinsi maiti ya mpwa wake ilivyokuwa ikitumika aliamua kutoa adhabu kwa watu wa haubi kutokana na kosa walilofanya
hivyo alimwambia dada yake ambaye ndiye alikuwa mama wa mtoto aliyeuawa kuwa ajitahidi kuhifadhi chakula kwani anataka kuwaadhibu watu wa haubi
baada ya kuona chakula kinatosheleza alifunga mvua
na kabla ya kufanya hivyo alichimbia vibuyu vilivyoitwa m mb ambavyo alivitia maji
baada ya hapo aliondoka na kwa kweli mvua haikunyesha hata kidogo kwa muda wa miaka saba
kipindi hiki ndicho kilikuwa mwanzo hasa wa koo za warangi kwani wapo waliopona njaa kwa kufuata simba ambeye alikuwa huua wanyama na mabaki ya nyama hizo walichukua na kula mpaka wakapona njaa
ukoo huu uliitwa veene jiimba yaani wamiliki wa simba au ukoo wa simba
wapo waliopona kwa kunywa maziwa ya ngombe hawa waliitwa vawoomba ng oombe
wapo waliokula aina ya mtama unaoitwa m soongo mpaka wakapona njaa
baada ya muru kurudi alifika kidundi kwa mzee parapata na watu walipomwona walimwosha kwenye lambo kwa kutumia pumba
na kwa sababu watu hawakuwa na mbegu iliyokuwa imebaki mtama uliota mashambani mwao
na ndiyo maana hata leo wapo watu wanaoitwa akina mavere yaani mtama kwa lugha ya kirangi
jina hili lilitokana na mtama ulioota kipindi hicho
baada ya siku chache muru alitembelea vibuyu vyake na kugundua kwamba sehemu nyingine zote yaani katika vijiji vya kinyasi baura pahi kolo vibuyu vilikauka maji na kuliwa na mchwa ila haubi vibuyu vyote vilibaki na vilikuwa na maji
hivyo akasema hii ni m mb ya m r ndo maana yake kibuyu kilibaki
haubi pia ina maeneo mengi ya kuvutia kama sehemu za irumawii
sehemu hii huaminika kwamba hukaliwa na mizimu ambao huwalinda warangi na huwapatia warangi baraka zote
wakazi wengi wa kata hiyo wanafuata dini ya ukristo kadiri ya madhehebu ya kanisa katoliki
baadhi ya vijiji vya kata ya jangalo vyenye shule ya msingi ni jangalo yenyewe jinjo itolwa na churuku
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya jangalo ni warangi
baadhi ya vijiji vya kata ya kalamba vyenye shule ya msingi ni kalamba yenyewe hebi juu deri kidongocheusi baura na loo
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya kalamba ni warangi
baadhi ya vijiji vya kata ya kikilo vyenye shule ya msingi ni kikilo yenyewe berabera kwahengwa na ororimo
baadhi ya vijiji vya kata ya kingale vyenye shule ya msingi ni kingale yenyewe king ang a tampori iyoli na chemchem
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya kingale ni warangi
baadhi ya vijiji vya kata ya kisese vyenye shule ya msingi ni kisese yenyewe kikore hurui atta disa na mapinduzi
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya kisese ni warangi
ni jina la kata ya wilaya ya kondoa katika mkoa wa dodoma tanzania
kolo iko kwenye barabara kuu kati ya babati na kondoa
baadhi ya vijiji vya kata ya kolo vyenye shule ya msingi ni kolo yenyewe bolisa gubali hachwi na itiso
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya kolo ni warangi ingawa zamani ilikuwa eneo la waalagwa
shule ya msingi ya kolo ilifunguliwa mwaka wa ikiwa ni shule ya kwanza katika wilaya ya kondoa
ilifunguliwa chini ya utawala wa sultani salimu kimolo ambaye ikulu yake bado ipo katika kijiji cha kolo
pia kata ya kolo ni maarufu kama mahali pa kufikia kwa michoro ya kondoa kwa sababu hapa barabara kuu inafika karibu na sehemu ya michoro hii
kondoa mjini ni jina la kata ya wilaya ya kondoa katika mkoa wa dodoma tanzania
baadhi ya vijiji vya kata ya kondoa mjini vyenye shule ya msingi ni kondoa yenyewe iboni ubembeni miningani na mpalangwi
takriban asilimia za wakazi wa kata ya kondoa mjini ni warangi
mji wa kondoa ulianzishwa zamani za ukoloni wa kijerumani
kondoa ilikuwa makao makuu ya mkoa wa kondoa irangi katika afrika ya mashariki ya kijerumani
mwanzoni ilikuwa kituo cha jeshi la kikoloni na tangu mwaka makao makuu ya mkoa mpya kondoa irangi
ikaendeela kuwa kituo cha kikosi cha cha schutztruppe na pia cha kikosi cha polisi cha kikoloni
baadhi ya vijiji vya kata ya kwadelo vyenye shule ya msingi ni kwadelo yenyewe kirerechang ombe makirinya na ikengwa
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya kwadelo ni warangi
ni jina la kata ya wilaya ya kondoa katika mkoa wa dodoma tanzania
baadhi ya vijiji vya kata ya masange vyenye shule ya msingi ni masange yenyewe mkekena kwayondu kandaga na itololo
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya masange ni warangi
baadhi ya vijiji vya kata ya mnenia vyenye shule ya msingi ni mnenia yenyewe chungai filimo na bambare
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya mnenia ni warangi
matamshi ya jina la mnenia yameleta shida ya kuliandika kwa muda mrefu
sababu yake kuwa matamshi siyo ni bali n ikifuatiwa na y ila ny katika alfabeti ya kiswahili ni sauti nyingine
ndiyo sababu katika uandishi wa lugha ya kirangi jina la kata huandikwa m n en ya
kwa lugha ya kiswahili wengine huandika mnen ya
kiuchumi mnen ya hujulikana hasa kama soko la vitunguu
baadhi ya vijiji vya kata ya mrijo vyenye shule ya msingi ni mrijo juu mrijo chini msaada nkulari na songambele
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya mrijo ni warangi
baadhi ya vijiji vya kata ya pahi vyenye shule ya msingi ni pahi yenyewe kinyasi kinyasi majengo salare potea ikova lusangi na kiteo
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya pahi ni warangi
baadhi ya vijiji vya kata ya paranga vyenye shule ya msingi ni paranga yenyewe kwa balai isini na sori
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya paranga ni warangi
wakazi wa sanzawa wanajishughulisha na kilimo cha mazao ya chakula na biashara
mazao ya chakula ni pamoja na mahindi uwele mtama udo mihogo n
wakazi wa sanzawa pia ni wafugaji wa mifugo mbalimbali
hali ya hewa ya sanzawa ni nusu jangwa hivyo hukabiliwa na ukame na hali ya ukosefu wa maji kwa kipindi kirefu
hivyo kwa wafugaji hutembea umbali mrefu kutafuta maji kwa ajili mifugo yao
baadhi ya vijiji vya kata ya soera vyenye shule ya msingi ni soera yenyewe humai isabe na kwadinu
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya soera ni waalagwa
baadhi ya vijiji vya kata ya suruke vyenye shule ya msingi ni mongoroma munguri mulua tungufu na unkuku
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya suruke ni warangi
baadhi ya vijiji vya kata ya thawi vyenye shule ya msingi ni thawi yenyewe thawi juu sakami na kwamadebe
asilimia kubwa za wakazi wa kata ya thawi ni waalagwa
kwa maana mengine ya jina hili angalia hapa ilembo ilembo ni jina la kata ya wilaya ya mbeya vijijini katika mkoa wa mbeya tanzania
katumba ni jina la kata ya wilaya ya rungwe katika mkoa wa mbeya tanzania
eneo la katumba wilayani rungwe ni moja kati ya maeneo yanayokua kwa kasi sana
hapo katumba ndio kuna kiwanda cha chai cha rungwe tea growers asssociation wakulima
kitongoji hiki sasa hivi kina vijana wengi wanaofanya biashara mbali mbali
hii imesaidiwa kwa kuwahapo katumba ni moja wapo ya njia panda kuu ya kuelekea mwakaleli
njia kuu nyingine ya kuelekea milima ya kyejo na masoko ipo tukuyu mjini
hivyo basi pamoja na biashara ni sehemu kubwa sana kwa wasafiri wengi wanaoelekea kandokando ya mlima rungwe na kyejo
kibaoni ni jina la kata ya wilaya ya kilombero katika mkoa wa morogoro tanzania
malangali ni jina la kata ya wilaya ya mufindi katika mkoa wa iringa tanzania
isanga ni jina la kata ya wilaya ya mbeya mjini katika mkoa wa mbeya tanzania
isanga ni sehemu ya mbeya mjini kando la barabara inayopanda mlima kuelekea chunya
shule ya upili ya wavulana ya starehe maarufu kama starehe ni shule ya bweni na kutwa ya wavulana pekee iliyop shule ya pekee ya wavulana tu katika eneo la nairobi kenya
shule ilianzishwa mwaka na dr geoffrey william griffin mbs obe geoffrey gatama geturo na joseph kamiru gikubu
starehe imeelezewa na bbc kama labda shule bora nchini kenya
shule ya upili ya wavulana ya starehe ni ya kipekee kati ya shule za kenya huru kwa sababu asilimia husoma bila malipo na wale wengine hulipa kiwango cha chini cha karo
hili linatokana na makubaliano ya uasisi wake kama shule ya hisani
karo ya shile hulipwa kutokana na mapato ya mzazi huku shule ikigharamia kiasi fulani ili wanafunzi kutoka matabaka tofauti ya jamii wapate masomo ya umma yaliyo makamilifu ya hali ya juu high quality ambayo labda yangekuwa zaidi ya uwezo wao kimapato
mchakato wa kuingia shuleni huanzia na kupokelewa kwa matokeo ya mtihani wa kitaifa kcpe na hupendelea kuteua wanafunzi ambao wanaonyesha uwezo wa kufaidika kielimu kutokana na mazingira mufti ya shule hii
shule hii huendeshwa na kamati kuu ambayo mwenyekiti wake ni patrick obath aliyekuwa mkurugenziwa kampuni ya wa kenya shell and bp wathamini wakuu wa shule hii tangu ilipoanzishwa
hitaji la kuhakikisha mustakabali wa shule hii kwa sasa unashughulikiwa na waliokuwa wanafunzi wa shule hii pamoja na raios wa nchi ya kenya na marafiki wa dhati pamoja na wanaojitolea
kuteuliwa kuingia shuleni ni kwa mashindano huria katika mtihani
wanaotaka kujiunga na shule hii hujaza fomu za manjano kabla ya tarehe julai katika mwaka unaotangulia mwaka wanaotaka kujiunga na shule
kila mwaka takriban maombi hupokelewa na ni wanafunzi tu wanaoteuliwa kujiunga na wanafunzi wengine na takriban nafasi huachwa kwa ajili ya wanafunzi wasiojiweza kabisa ambao huenda hawakuwa na nafasi ya kutuma maombi lakini wakaupita mtihani
wanaotuma maombi huteuliwa kulingana na mapato ya wazazi na matokeo yao katika mtihani wa kitaifa wa kcpe
shule ya upili ya wavulana ya starehe ilikuwa ni matokeo ya maono ya geoffrey william griffin akisaidiwa na joseph gikubu na geoffrey geturo
mwanzo wake ilikuwa hali ya hatari iliyotangazwa na gavana wa kikoloni kenya wakati wa mapambano ya mau mau mwaka kulikosababisha kufurika kwa mayatima maskini na wasiokuwa na makao mitaani
wavulana wa kwanza waliingia shuleni kutoka kituo cha kuokua watoto cha karikor nairobi na shule yenyewe ilikuwa katika vibanda viwli vya mabati vilivyoruzukiwa na kampuni ya shell and bp mwaka 
baada ya miezi michache shule ilihamia eneo lake la sasa starehe nairobi
jina starehe ni neno la kiswahili lenye maana ya utulivu amani au faraja likimaanisha mahali ambapo wavulana yatima wangeweza kupata furaha katika msingi wake wa kikabwela
shule hii ni mwanachama wa roundsquare shirika la kimataifa la shule zinazotoa elimu kwa wanafunzi kutoka matabaka mbalimbali wengi wakiwa maskini
shule hii inajulikana mno kwa sababu ya sare yake maarufu kama red na blue kaptula ya buluu na shati jekundu zinazovaliwa na tai nbyeusi na bleza au sweta ya kizibau
huduma hii inafahamika kama voluntary service scheme na ni njia ya kuishukuru na kuiauni jamii
starehe huwa na mechi ya kisasi dhidi ya shule ya lenana kabla ya dhifa ya jioni ya waanzilishi
kila asubuhi ili kukaribisha mwanzo wa siku ya masomo kila jioni kumaliza siku ya masomo na kila wakati bendi ya shule inahitaji mkutano wa wanabendi wake baragumu inayohusika hupigwa na mtaalam wa kazi hiyo kutoka kwenye bendi ambaye hupata uluwa fulani kutokana na nafasi yake
mifano ya uluwa ni pamoja na kutembea kwenye barabara kuu za shule badala ya kukimbia kama wengine starehe na kupata kibali cha kutohudhuria gwaride la kawaida kama wengine
hili limekuwa dhahiri katika ushindi mwngi katika tamasha za muziki nchini kenya unaofanyika kila mwaka nchini
mafanikio yamekuwa katika ngazi za kibinfasi na katika ngaziya shule kwa jumla
kanisa la shule lina viti pamoja na piano kubwa iliyo moja kati ya piano mbili kubwa zilizo shuleni nyingine ikiwa kwenye ukumbi wa mikutano
kwaya ya shule imefanikiwa imefanya mafanikio mengi na hivyo ana sifa yachuma ni bora
katika historia ya shule wanafunzi wengi wenye vipawa vya kimuziki wamefanikiwa katika mashindano ya kibinafsi na mitihani na kuacha taathira kubwa katika jamii ya kimuziki ya kenya
baadhi yao ni wanachama wa okestra ya mji wa nairobi
shule hi ina kwaya nyingine nyingi ndogo na mipangilio ya ala za muziki pamoja na sherehe ya kila mwaka house singing competition kuitwa interhouse halisi gala uliofanyika tarehe ya mwisho usiku wa shule ya kwanza ya muda mrefu
idara ya muziki hupangilia matamasha haya kila mwaka kutoa fursa kwa kuchipuka kwa vipawa vya kimuziki
hii ni bendi maarufu kitaifa na imepata sifa za kimataifa baada ya kucheza katika taasisi mbalimbali na kutumbuiza katika maadhimisho ya kitaifa
bendi hi iliongoza maandamano ya mazishi ya dk griffin mwaka 
historia ya muziki saa starehe ni mkono na marafiki wa starehe pamoja martyn donaldson halisi trust mdmt
shirika hili lipo nchini uingereza na hutuma walimu wawili wa muziki wa kujitolea kila mwaka kuja starehe
shirika hili pia huwaalika wanafunzi kutoka shule ya wasichana ya starehe na shule ya wavulana ya starehe kutuimbuiza hadhira nchini uingereza
ingawa kuna tetetsi nchini kwamba malazi ya hapa ni ya starehe hili si jambo la kweli
elimu ya starehe husisitiza ufanisi wa kielimu kuwajibika na nidhamu
maandishi kwenye mlango wa ukumbi wa mikutano husoma hivi the path of duty is the way to glory njia ya wajibu ni njia ya utukufu
hili hasa hutendeka katika ngazi ya kidarasa na kulingana na kidato
starehe hufuata cheo makao mfumo gavana kulazimisha high nidhamu viwango kwa mwanafunzi wake wa mwili
mwanafunzi anaweza kuwa kiranja tu kuanzia mwaka wa pili shuleni
wao huwa na daraja la kiranja mdogo hadi mkurugenzi anapotangaza kupandishwa kwao madaraka
kupandishwa madaraka kupitia ngazi za daraja hutegemea hulka na kuwajibika ambako hutathminiwa na viranja wa shule ambao hujulikana kama makapteni wa mabweni ambao huunda jopo la viranja wakuu wa shule
yeyote anayependekezwa kuwa kiranja huchuchung maamuzi mengi hutegemea kupigwa kura na kuchaguliwa kwa pendekezo la wengi
hata hivyo mamlaka yan kumteua au kumwachisha kazi kiranja ni ya mkurugenzi tu ambaye hupewa mawaidha na jopo la viranja wakuu
kiranja mkuu wa na manaibu wake wawili mara nyingi inafahamika kama red lions
the house viranja wakuu kuchukua malipo ya bweni ya nyumba na idara nyingine katika shule kama vile maktaba michezo idara chapel na mkutano
kila bweni huchukuliwa kuwa nyumbani kwa mwanafunzi katika miaka yake yote minne akiwa shuleni
hapa atakuwa akifanya urafiki na mwamana utakaomwelekeza na kumdumisha katika maisha yake yote starehe
mara nyingi wanafunzi huelekea kujihusisha sana na mabweni yao hata baada ya kuondoka
chini ya vijanja wadogo kuna wanafunzi wa kawaida au commoners viranja hutambulika vifuatavyo kulingana na madaraka yao kupanda kimadaraka kunaonyeshw akwa kutuzwa kwa nembo na pini zilizo hapo juu
wasio na madaraka hugawanyika kulingana na mwaka waliojiunga na shule
wale walio katika kidato cha kwanza na cha pili huitwa wavulana vijulanga na wale wa kidato cha tatu na nne ni wavulana wakomavu
starehe ina viwango vya juu vya nidhamu vinavyotekelezwa na mfumo mwafaka wa adhabu na hutofautiana kwa ukali kulingana na kosa lililotendwa
walimu wafanyikazi wenye malaka ya kiutawala na viranja wanaruhusiwa kuwapa adhabu wanafunzi
mwanafunzi ambaye anahisi kuwa yeye ameadhibiwa kimakosa na kiranja anaweza kukata rufaa kwa mwanafunzi juu rasmi
kama kanuni ya jumla adhabu inayotolewa na mwalimu haina rufaa ila kuwe na sababu nzuri sana
wakati adhabu ya viboko ilikuwa ingali imeruhusiwa nchini kenya ni mkurugenzi tualiruhusiwa kutumia miwa saa starehe
hii ilikuwa ili ajue makosa makubwa yaliyotendeka shuleni
griffin alitofautiana na serikali kuhusu kupiga marufuku matumizi ya kiboko shuleni akitaja kwamba serikali ilikuwa ikikubali shinikizo la kimataifa bila kufikiria kwa kina matokeo yake
alisema kwamba hilo lingesababisha kuongezeka kwa ukosefu wa nidhamu na kushusha kiwango cha elimu
mabweni ya starehe yamepewa majina kulingana na waruzuku wakuu katika nyakati mbalimbali pamoja na watu maarufu katika historia ya kenya wanaohusika na shule hii
kuna mabweni ambayo wanafunzi wapya huingizwa kila mwaka mmojawapo wa nyimbo za starehe forty years on umeandikwa kutokana na wimbo rasmi wa shule ya harrow
these are the years when we are helped and guided honour the school way of life which fires us these are the years when we are helped and guided baadhi ya misimu ya starehe hufanana na za shule nyingine lakini hutofautiana kwa namna fulani
viranja hupendela kusema hivi kumtisha mwanafunzi asiye na cheo kumpeleka kwa boss
baada ya mashindanoya michezo washindi huyakejeli mabweni shinde kwa kushangilia kwa sauti
ni adhabu nyingine kwa anayevunja masharti kuhusu lugha
hii ni kwa sababu masomo yote huwa katika kiingereza na ni lazima kila mmoja ajizoeze lugha hiyo
katika adhabu ya kukariri aya mwadhibiwa hupewa shairi mfano wa if poem la rudyard kipling
mwadhibiwa atahitaji kulishika akilini na kulikariri kwa kiranja anayehusika na adhabu hii
shule ya wavulana ya starehe ilihitimisha miaka mnamo mwaka 
ufadhili unahitajika kujenga au kuboresha vifaa vya shule na kujenga wakfu wa griffin
ruzuku hii inatarajiwa kuhakikisha kwamba kutakuwa na nafasi za bure katika shule zote mbili milele
fedha zinazopatikana uingereza zinatarajiwa kuongezea fedha zinazopatikana kwa kuchangisha nchini kenya
vilele vilivyo mbali zaidi kutoka katikati ya dunia
mlima everest ndio mlima ndefu zaidi duniani lakini sio yenye kilele cha mbali zaidi kutoka katikati mwa dunia
the ranking ni derived kutoka orodha ya juu ya milima ambayo waliojitenga na safu ya milima ya f rekommer
tazama orodha ya milima na vilima peaks katika hong kong kwa kuhusiana makala se orodha ya milima nchini iran angalia pia alpi orodha ya milima ya alpi orodha ya milima ya uswisi orodha ya milima ya juu nchini ujerumani angalia pia orodha ya milima katika albanien orodha ya milima katika kosovo orodha ya milima grekland kigiriki majina ya milima orodha ya milima katika bulgarien orodha ya milima katika jamhuri ya makedonia
angalia pia orodha ya milima ya juu nchini ujerumani orodha ya mlima na kilima dryers nchini ujerumani orodha ya milima nchini berlin na orodha ya milima katika baden w rttemberg
kumbuka kwamba orodha hii anser denmark tu kama nchi kideni wilaya visiwa vya faroe na greenland si kufikiriwa
pia kumbuka kuwa nyimbo za asili anser tu r dskonstellationer kumbuka kwamba landskap katika uswidi ni kidogo un exact tangu kihistoria ni dhehebu
makala hii inaonyesha orodha ya marais na wakuu wengine wa serikali ya sudan
uhifadhi wa maji unahusu kupunguza matumizi ya maji na kuchakata maji taka kwa malengo tofauti kama kusafisha viwanda kilimo nk teknolojia ya kuokoa maji ya nyumbani ni pamoja na maji pia inaweza kuhifadhiwa kwa kupanda mimea asili na kwa kubadilisha tabia kama kufupisha muda bafuni na kutoachilia maji yakitiririka wakati unasafisha meno
vifaa vingi vya kuokoa maji kama vyoo vya kusafishwa na maji kidogo ambayo ni muhimu katika makaazi pia inaweza kufaa katika kuokoa maji katika biashara
teknolojia zingine za kuokoa maji kibiashara ni pamoja na kwa unyunyizaji wa mazao ufanisi wa juu kwa maji unamaanisha upunguzaji wa hasara kutokana na uvukizi mtiririko au kumwagika kwa maji chini ya ardhi
sahani ya uvukizi inaweza kutumiwa kubaini kiasi cha maji ya kinachohitajika kunyunyiza ardhi
unyunyizaji wa gharika iliyo kongwe na aina ya kawaida kwa mara nyingi sana hukosa usawa katika usambazaji kwani sehemu ya shamba hupokea kiasi kinachozidi cha maji ili kutoa wingi wa kutosha kwa maeneo mengine
unyunyizaji wa kutoka juu unaotumia mzunguko wa katikati au mifereji inayosonga upande inatoa ruwaza sawa zaidi na usambazaji unaweza kudhibitiwa
unyunyizaji wa drip tone ni ghali sana na hautumiwi sana lakini unatoa matokeo bora katika kufikisha maji kwa mizizi ikiwa na hasara ndogo
kama vile kubadilisha mifumo ya unyunyizaji inaweza kuwa ghali kutekeleza juhudi za uhifadhi mara nyingi hulenga kuongeza ufanisi wa mfumo uliopo
hii ni pamoja na kutawanya ardhi iliyoshikamana kujenga kingo za mitaro kuzuia mtiririko na kutumia unyevu wa udongo na vifaa vya kuhisi mvua kuongezea ratiba ya unyunyizaji
lengo na muundo wa mtandao wa chini kabisa wa maji
ufanisi kigharama wa mtandao wa maji ya chini ni mwongozo wa kiujumla kwa ajili ya kuhifadhi maji ambayo husaidia katika kuamua kiasi cha chini cha maji safi na shabaha ya maji taka katika mfumo wa viwanda au mijini kwa kuzingatia mpangilio wa usimamiaji wa maji yaani inaangazia mbinu zote za kuokoa maji
mbinu hii inahakikisha kwamba taka kipindi cha kurudisha malipo kilichotamaniwa na aliyeunda kimeridhishwa kwa kutumia mbinu ya systematic hierarchial approach for resilient process screening sharps
mbinu nyingine iliyoanzishwa kwa upeo wa kuokoa maji ni mbinu ya uchambuzi wa maji wa pinch
hata hivyo mbinu hii inalenga tu kuongeza maji safi na kupunguza maji taka kupitia marudio ya matumizi na uzalishaji upya
joshua mqubuko nyongolo nkomo juni julai alikuwa mwananisiasa kiongozi na mwanzilishi wa chama cha zimbabwe african people s union na pia ni mtu wa kabila la kalanga kutoka nchini zimbabwe
huyu alikuwa anajulikana kama baba wa zimbabwe au katika lugha ya zimbabwe umdala wethu umafukufuku au chibwechitedza jiwe linaloteleza au the slipery rork nkomo alizaliwa katika sehemu ya somokwe katika ardhi ya matebel mwaka katika familia ya watoto nane
baba yake alikuwa anaitwa thomas nyongolo letswansto nkomo aliokuwa akifanya kazi kama mchungaji na pia alikuwa ni mfanyakazi katika chama cha kimishonari cha london au london missionary society
baada ya kumaliza elimu yake ya msingi katika jimbo la rhodeshia alijifunza masomo ya ufundi useremala katika shule ya viwanda ya tsholotso ambapo alisoma hapo kwa muda wa mwaka mmoja na baadae akawa dereva
baadae alifanya kazi kama mfugaji na baadae akawa mwalimu na alikuwa mahususi katika maswala ya useremala katika shule ya manyame katika jimbo la kezi
alijiunga na chuo cha adams na chuo cha ufundi cha jan hofmeyer nchini afrika ya kusini
akiwa hapo alikutana na nelson mandela na viongozi wengine mbalimbali waliokuwa katika chuo kukuu cha fort hare university of fort hare japokuwa hakuwa akisoma katika chuo kikuu hicho
ni katika chuo cha ufundi cha hofmeyr
hofmeyr school of social work ambapo ndipo alipopata shahada yake ya kwanza katika maswala ya sayansi ya jamii mwaka 
nkomo alimuoa mke wala anaitwa johanna mafuyana tarehe 
mwaka alikuwa raisi wa chama cha national democratic part ambacho baadae kilifungiwa na serikali ya rhodesia
pia nkomo amekuwa ni moja kati ya wajasiriamali matajiri zaidi katika eneo la rhodesia
nkomo alitiwa kizuizini katika kambi ya gonakudzingwa na serikali ya ian smith mwaka wanamapinduzi wenzake kamam vile ndabaningi sithole edger tekere maurice nyagubo na robert mugabe hadi mwaka lakini baadae waliachiwa baada ya shinikizo kutoka na raisi wa afrika ya kusini
during the apartheid erasouth african b
vorster
baada ya kuachiwa nkomo alienda nchini zambia kuendelea na mapambano ya chini chini na pia majadiliano
tofauti na zanu yaani zimbabwe african national liberation army na mapambano ya silaha chama cha zapu zimbabwe people s revolution army kilikuwa kimeamua kufanya mapambano ya msituni na mazungumzo
katika kipindi cha uhuru zipra ilikuwa na silaha za kijeshi za kisasa na zilizokuwa zimehifadhiwa katika nchi za zambia na angola iliyokuwa pamoja na silaha nyingine za kivita kulikuwa na mizinga ya vita na wafanyakazi wa kisasa katika matumizi ya vifaa ivyo
joshua nkomo alikusudiwa kufanyiwa mauaji mara mbili mara ya kwanza ikiwa ni nchini zambia lakini lengo hilo halikufanikiwa lakini pia lakini majaribio ya kumuua yalindelea na baadae yalifanywa na rhodesia special air service
katika malengo hayo yalihusha nyumba aliyokuwa akiishi kiongozi wa jaribio hilo alijaribu kuotroka lakini alikamatwa na mlinzi wa nkomo akiwa amenaswa katika dirisha na bafuni
majeshi ya zapu yalifanya mambo mengi ya matumizi ya nguvua katika kuiondoa madarakani serikali ya rhodesia
moja kati ya mambo yanayasadikika kuwa ni ya kinyama zaidi kuwahi kutokea ni pamoja na mauaji katika ndege za abiria
ya kwanza yalitokea tarehe na kuua watu kati ya watu na wengine kumi wakijeruhiwa ikiwa ni oamoja na watoto
waliobaki hai walitembea kutoka kuotka eneo hilo hadi kariba kiasi cha umbali wa kilometa 
baadhi ya wasafiri walikuwa wamejeruhiwa vibaya na baadhi alichukuliwa na polisi wa jeshi la rhodesia jaribio la pili lilikuwa tarehe na kuua watu papo hapo lakini malengo ya shambulizi la pili yalikuwa kwa ajili ya peter walls mkuu wa comops commander combined operations aliyekuwa anahusika na vifaa maalumu kama vile
special air servicesas walls alipokea tiketi ya kuondoka na ndege ya pili kutokana na idadi kubwa ya watalii ndege ambayo iliondoka kariba dakika baada ya ndege iliyopotea
hakuna mtu aliyeshitakiwa kwa makosa ya ndege kupotea kutokana na kutolewa kwa msamaha kutoka kwa smith na mugabe
katika mahojiano ya televisheni muda mfupi baada ya kupotea kwa ndege nyingine ambapo akiwa anacheka nkomo alitania kuhusiana na matukio hayo na kuhakikisha kuwa zapu ndio wanaohusika na mashambulizi ya ndege mbalimbali
katika vitabu vyake mbalimbali kama vile story of my life kilichochapishwa mwaka joshua nkomo ameelezea masikitiko yake kuhusiana na mashambulizi ya ndege zote mbili nkomo alianzisha chama cha national democratic part ndp na mwaka ambao waziri mkuu wa uingereza bwana harold macmillan alipoongelea upepo wa mabadiliko unavuma katika afrika robert mugabe aliungana nae
chama cha ndp kilifungiwa na serikali ya kibabe ya smith na baadae chama cha zimbabwe african people union zapu ambacho pia kilianzishwa na joshua nkomo pamoja na robert mugabe mwaka kilichua nafasi ya ndp
chama cha zapu kiligawanyika mwaka wakati wengine walihisi mgawanyiko huo ulikuwa ni kutokana na masuala ya kikabila lakini zaidi inaonesha kuwa mgawanyiko huo ulitokana na kushindwa kwa sithole mugabe takawira na malianga kuchukua madaraka ya zapu kutoka kwa nkomo
zapu kikabaki chama chenye mjumuisho wa makabila mengi hadi kupatika kwa uhuru
serikali ambayo haikwa maarufu ilioyitwa zimbabwe rhodesia ilioyokuwa inaongozwa na abel muzorewa iliundwa mwaka kati ya ian smith na ndabaningi sithole s
zanu ambayo kwa wakati huo ilikuwa tayari imeshagawanyika kutokana na mambo ya kijeshi ya mugabe
lakini vita ilioyanzishwa na nkomo na mugabe viliendelea bila kupiganwa
na uingereza pamoja na marekani havikuweka vikwazo katika nchi hiyo uingereza ulivishawishi vyama hivyo kwenda katika lancaster house mwezi wa tisa mwaka kwa ajili ya kuanzisha katiba na kuitisha uchaguzi upya
mugabe na nkomo walifanya makubaliano yaliyoitwa patriotic front pf katika makubaliano yaliyoendeshwa na lord carrington
uchaguzi ulifanyika mwaka na katika macho ya wengi chama cha zapu kilichokuwa kinaongozwa na nkomo kilishindwa katika uchaguzi huo na chama cha zanu kilichoongozwa na mugabe hata baada ya kufikia lengo la kumwondoa ian smith na idadi kubwa ya wazungu bado nkomo na mugabe hawakuelewana
nkomo alikuwa akijitahidi kuweka mahusiano mazuri katika vyama vyao viwili lakini mugabe hakuwahi kuonesha ushirikiano kwani aliamini kuwa zapu kilikuwa na malengo ya kufanya mapinduzi na kukitoa madarakani chama cha zanu
wakati julius nyerere alipoviita vyama hivyo viwili katika mkutano uliokusudia kurejesha mahusiano mazuri vyama hivyo viliingia katika ofisi ya nyerere tafauti tofauti
wakati mugabe alipopewa kiti kwa ajili ya kukaa alimwambia nyerere
if you think i m going to sit right where that fat bastard just sat you ll have to think again yaani kama unadhani naweza kukaa hapa na huyo mpumbavu alieakaa hapo inabidi ufikirie tena katika hotuba yake mugabe alisema zapu and its leader dr
joshua nkomo are like cobra in house the only way to deal with effectively with snake is to strike and destroy its head yaani zapu na kiongozi wake dr joshua nkomo ni kama nyoka ndani ya nyumba njia pekee ya kufanya kwa nyoka na kumshambulia na kuharibu kichwa chake aliagiza kikosi cha jeshi kwa eneo analokaa nkomo yaani katika ardhi ya matebele katika oparesheni ya gukurahundi na kuua wandebele katika jaribio la kutokomeza chama cha zapu na kutengeneza serikali chini ya chama kimoja
nkomo alitoroka nchini zimbabwe na serkali ya mugabe ikadai kuwa ametoroka akiwa amevaa kama mwanamke
nkomo alidharau madai kuwa alitoroka akiwa amevalia kama mwanamke na kusema kuwa i expected they would invent stupid stories about my flight people will believe anything if they believe that
he added that nothing in my life had prepared me for persecution at the hands of government led by black africans
yaani nilitegemea kuwa wataibua habari za kipumbavu juu ya kuondoka kwangu
watu wataamini chochote kama wameamini hayo na kuongeza kuwa hakuna kitu katika maisha yangu kilichoandakiwa kwa ajili ya kushtakiwa katika mikono ya serikali ya waafrika weusi
baada ya amuaji ya kinyama katika gukurahundi ya mwaka nkomo hatimaye akakubali chama cha zapu kuingia katika chama cha zanu na kusababisha kuotkea kwa chama cha zanu pf na kuiacha nchi ya zimbabwe kama nchi iliyo katika mfumo wa chama kimoja
jambo lililosababisha baadhi ya watu wa kabila la ndebele kumlaumu nkomo kwa kuwauza kwa chama cha kigine
lakini idadi ya watu wa kabila la ndebele walikuwa wachache kiasi cha kushindwa kutoa pingamizi lenye nguvuwakati wa kuunganishwa kwa vyama hivyo viwili
katika hali ya kutokuwa na nguvu na afya yake kuzidi kudorora hata ushawishi wake ukashindwa kuwa na mshiko na hivyo kufa alipoulizwa katika maisha yake kuwa kwa nini aliruhusu haya yote yatokee alimwambia mwana historia kuwa eliaki sibanda kuwa alifanya hivyo ili kusitisha mauaji ya watu wa kabila la ndebele ambao walikuwa wakiunga mkono chama chake na ya wanasiasa wa chama cha zapu na wanaharakati ambao walikuwa wakilengwa na vyombo vya usalama vya zimbabwe tangu mwaka alisema mugabe and his shona henchmen have always sought the extermination of the ndebele yaani mugabe na washona wake walitaka kufanya ukatili kwa wandebele alisema nkomo amekuwa si muumini mzuri wa kanisa la kimeshenari katika sehemu kubwa ya maisha yake alibadilisha dini na kuwa mkatoliki roman catholicism mwaka muda mfupi baada ya kufariki kwa saratani ya kibofu yaani prostate cancer tarehe akiwa na umri wa mika katika hospitali ya parirenyatwa katika jimbo la harare madai ya kuandikwa kwa barua na nkomo kwenda kwa waziri mkuu robert mugabe akiwa uhamishoni uingereza yalianza kuibuka baada ya kifo chake mwaka 
katika barua zake alilalamika kuhusu mateso yake na kuilamu serikali ya zimbabwe kwa kutokomeza vyama vya upinzani
mwaka nkomo alitangazwa kuwa shujaa na alizikwa katika makaburi ya mashujaa ya taifa natioanal heroes acre katika jimbo la harare tarehe seti ya stampu nne zilitolewa na shirika na pasta na mawasiliano la zimbabwe na kuonesha joshua nkomo
zenye kuonesha badili la fedha ya zw 
 and 
 ya yalikusudiwa na cedric herbert
soko la hisa la dar es salaam ni liko dar es salaam mji mkubwa zaidi nchini tanzania
liliunganishwa mnamo septemba na ununzi ulianza aprili mwaka wa soko hili ni mwanachama wa shirika la masoko ya hisa ya afrika
ununuzi hufanyika kwa muda wa chini ya saa moja kwa kila juma 
historia ya misri inahusu eneo la afrika kaskazini ambalo wakazi wake leo wanaunda jamhuri ya misri
nchi hiyo ni kati ya vitovu vya ustaarabu wa binadamu na kwa sababu hiyo inavutia watalii wengi
historia ya misri inaweza kugawiwa katika vipindi vifuatavyo orodha ya nchi za afrika kulingana na idadi ya watu hii ni orodha ya nchi za afrika na utegemeaji kwa wingi wa watu kwa kila km 
saint helena ikiwa imekaribiana sana na afrika imejumuishwa
misri yote imejumuishwa ingawa baadhi ya eneo la misri linapatikana asia
vigeuzamawe ni ndege wa jenasi arenaria katika familia scolopacidae
rangi yao ni kahawia na nyeusi mgongoni nyeupe chini na nyeusi kidarini
kigeuzamawe mweusi ana nyeusi zaidi mgongoni kuliko kigeuzamawe kahawia na yule wa pili ana kichwa cheupe takriban kabisa
spishi mbili zote huzaa katika kande za kaskazini za dunia na huhamia kusini nje ya majira ya kuzaa
hula wadudu hasa wakati wa majira ya kuzaa chakula kingine ni gegereka konokono nyungunyungu mayai mizoga na vipande vya mimea na miani
hugeuza mawe na vitu vingine ili kutafuta mawindo asili ya jina lao
jike huyataga mayai ardhini katikati ya mafunjo au manyasi karibu na maji
arica ni jina la mji mkuu wa mkoa wa arica na parinacota katika chile
copiap ni jina la mji mkuu wa mkoa wa atacama katika chile
antofagasta ni jina la mji mkuu wa mkoa wa antofagasta katika chile
iquique ni jina la mji mkuu wa mkoa wa tarapac katika chile
macdonald mariga amezaliwa aprili ni mchezaji wa kandanda wa kenya na huchezea klabu ya serie ya parma
mariga alianza kucheza kambumbu na timu ya ulinzi stars kabla kuhamia timu ya pipeline fc
mariga alikuwa mojawapo wa wachezaji wa timu ya golden boys katika shule ya upili ya kamukunji
kibasa gumna ilikuwa lugha ya kiniger kongo nchini nigeria iliyozungumzwa na wabasa
yeye huwa mchezaji wa kati ya uwanja huku akishirikiana na wenzake kufikisha mpira kwa washambulizi
aliendelea na jukumu hili katika timu alipohamia uswidi kucheza katika timu ya enk pings sk
baada ya msimu mmoja tu ya kuwa enk pings aliajiriwa na timu ya helsingborgs if kabla msimu wa 
alihamia ya ligi ya serie akichezea klabu ya parma fc kwa mpango wa aina ya mkopo katika mwezi wa agosti 
timu hiyo ya kiitaliano ilikuwa na nfasi ya kumnunua kwa ada ya kronor ya uswidi milioni 
mariga alikubali kuajiriwa kwa miaka minne na klabu ya parma hadi mwisho wa juni baasa ya klabu hiyo kulipa ada ya uhamisho wa kronor ya uswidi milioni takriban euro milioni 
mpango huo ulioandaliwa na aliyekuwa mchezaji maarufu wa uswidi martin dahlin ilikuwa na gharama iliyokuwa chini ya bei ya awali ya kronor ya uswidi milioni iliyowekwa na helsinborg
 ya ada ya uhamisho ulikwenda kwa enkopings sk ambayo ilkuwa klabu iliyompeleka mariga uswidi mnamo mwaka 
mpango huo ulioandaliwa na aliyekuwa swede martin kubwa dahlin sasa ni kikali falls fupi ya milioni kronnor kuuliza bei awali yaliyowekwa na helsingborgs
 ya ada ya uhamisho watakwenda enkopings sk klabu kwamba kwanza got mariga na uswidi mwaka 
mariga ambaye huduma zake zilikuwa zimegharamiwa kuwa na thamani ya euro milioni 
 mnamo tarehe julai lakini sasa amemea katika mchezo na akawa mahiri zaidi
hii imesababisha thamani yake kuongezeka pole pole hadi euro milioni 
 baada ya mwaka mmoja tu
amecheza vizuri sana katika ligi ya kiitaliano ya serie tangu kuhama kutoka helsinborg huku akiwa mmojawapo wa vijana waliokua kwa haraka sana katika klabu hiyo
mariga alichezea timu ya parma mara katika ligi ya serie wakati wa msimu wa huku akifunga mabao matatu ili kuwasaidia kurudi ligi yaserie kwa msimu wa 
mariga alifunga bao lake la kimataifa la kwanza dhidi ya swaziland tarehe 
la serena ni jina la mji mkuu wa mkoa wa coquimbo katika chile
upandaji miti afforestation kwa lugha ya kiingereza ni upandaji wa mbegu au miti ili kutengeneza misitu katika eneo ambalo halijawahi kuwa na msitu hivi karibuni au ambalo halijawahi kuwa na msitu kamwe
reforestation kwa lugha ya kimombo ni upandaji miti au mbegu ili msitu urejeshwe baada ya kuondolewa katika eneo kwa mfano wakati miti imekatwa kwa sababu za utengenezaji wa mbao
mataifa mengi yana uzoefu wa ukataji miti karne baada ya karne na baadhi ya serikali na mashirika yasiyo ya kiserikali hujihusisha moja kwa moja katika mipango ya upandaji miti ili kurejesha misitu na kusaidia kuhifadhi viumbe tofauti ambavyo viko hai
nchini uingereza upandaji miti yaweza kumaanisha kubadili kisheria ardhi iwe msitu wa kifalme
upandaji miti katika maeneo yenye udongo ulioharibiwa
katika baadhi ya maeneo misitu huhitaji msaada kujiendelesha kwa sababu ya mambo ya mazingira
kwa mfano mara tu misitu inapoharibiwa katika mikuranga maeneo hayo yaweza kukauka kubaki kavu na kutokuwa karimu kwa upandaji upya wa miti
sababu zingine ni pamoja na malisho ya mifugo yanayozidi maeneo ya malisho overgrazing hasa wanyama kama mbuzi na uvunaji uliyozidi wa rasilimali za misitu
pamoja haya yote yaweza kusababisha jangwa na upotezaji wa udongo wa juu bila udongo misitu haiwezi kumea mpaka mchakato mrefu wa uumbaji wa udongo ukamilika mmomonyoko wa udongo ukikosekana
katika baadhi ya maeneo ya kitropiki kuondolewa kwa misitu yaweza kusababisha duricrust au duripan ambayo husababisha kutoweza kwa udongo kunyonya maji na kutoweza kumea kwa mizizi
katika maeneo mengi upandaji miti ili kurejesha misitu haiwezekani kwa sababu watu wanatumia maeneo hayo
katika maeneo mengine kuvunjwa kwa duripans au duricrust ni muhimu maji yafaa kumwagwa kwa makini mara kwa mara na ulinzi maalum kama vile zungusho au kuweka ugo yaweza kuhitajika
kwa sababu ya ukataji miti uliozidi na unaoendea katka msitu wa amazon kwa miongo kadhaa iliyopita juhudi ndogondogo za upandaji miti hazina umuhimu ikilinganishwa na ukubwa wa msitu wa mvua wa amazon
uchina imekata miti ya misitu katika maeneo mengi ya kihistoria
uchina ilifika kiwango ambacho utengenezaji wa mbao ulipungua kuliko viwango vya kihistoria
hii ilitokana na uvunaji miti uliyopita kiasi cha umeaji
ingawa imeweka malengo rasmi ya upandaji miti malengo haya yaliwekwa kwa muda wa miaka na hayakutimizwa kufikia mwaka wa 
uchina inajaribu kurekebisha matatizo haya kwa miradi kama green wall of china ambayo inalenga kupande upya misitu na kupunguza upanuzi wa jangwa la gobi
sheria iliyopitishwa mwaka wa inamhitaji kila raia mwenye umri zaidi ya miaka kupanda mti mmoja angalau kwa mwaka
kutokana na upandaji uchina sasa ina kiwango cha juu zaidi cha upandaji miti duniani kote
mwaka wa uchina ilikuwa imepanda miti katika eneo kubwa lenye mraba wa kilimita 
hata hivyo kwa wastani wa uchini wa kupanda miti bado uko chini kuliko ule wastani wa kimataifa
pendekezo kwa uchina ni mfumo wa upandaji miti wa anga na upunguzaji wa mmomonyoko na pendekezo la mradi wa msitu wa sahara pamoja na seawater greenhouse
ulaya imekata miti ya misitu katika maeneo mengi ya kihistoria
umoja wa ulaya eu imekuwa ikiwalipa wakulima kupanda miti tangu mwaka wa kutoa misaada ya kubadilisha makonde au mashamba ukipenda ziwe misitu tena na malipo kwa ajili ya usimamizi wa misitu
kati ya miaka ya na sera za eu za upandaji miti ziliwezesha upandaji miti katika ardhi yenye mraba wa kilomita ambayo misitu yake ilikuwa imekatwa
mpango wa pili uliyofanyika kati ya miaka ya na ulisaidia upandaji miti zaidi katika ardhi yenye mraba wa kilomita takwimu sahihi hazipatikani kwa sasa
programu hiyo ilisaidia maeneo ya misitu ya polandi kuongezeka miaka baada ya miaka na tarehe desemba misitu ilifunika asilimia ya nchi hiyo tazama misitu ya polandi
imepangwa kuwa kufikia mwaka wa misitu itajaza asilimia ya polandi
iran inadhaniwa kama moja ya maeneo madogo ya misitu duniani kwani nchi hii ina asilimia saba pekee ya misitu
thamana hii ilipungua kwa takriban hekta milioni sita ya mistu bikira iliyojumuisha miti kama mwaloni almond na pistacio
kutokana na vichepechepe vya udongo ni vigumu kupanda miti kwa kiasi kikubwa ikilinganishwa na maeneo mengine yenye udongo wenye rutuba zaidi na mawe chache na hali za mikurunga
hivyo basi upandaji miti zaidi hufanywa na spishi za miti zisizo za sehemu hiyo ambazo hupelekea uharibifu wa mazingira kwa wanyama na mimea na kusababisha hasara kwa kasi ya viumbe tofautitofauti vilivyo hai
antoine koffi olomid amezaliwa tarehe agosti ni mwimbaji mtayarishaji na mtunzi wa ngoma aina ya soukous kutoka jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
alizaliwa kisangani jamhuri ya kidemokrasia ya kongo kwa mama mzaliwa wa jamhuri ya kidemokrasia ya kongo na baba mzaliwa wa kongo na alilelewa katika mji wa kinshasa
akiwa paris alianza kucheza gitaa na kuandika nyimbo
aliporudi kongo alikuwa mwanachama wa viva la musica bendi ya papa wemba
koffi aliimarisha mtindo wa polepole wa soukous uliokuwa umeisha umaarufu
aliuita mtindo huu tcha tcho na ulipata umaarufu nje ya kongo
muziki wa koffi unaweza kusababisha utata maana hutumia matukio na mada inayofikiriwa vibaya na kihafidhina katika jamii
yeye pia ameshiriki katika mradi wa muziki wa salsa wa africando
koffi ameshinda tuzo nne za kora katika afrika ya kusini na pia alishinda msanii bora katika afrika ya kati
albamu ya olomide imeorodheshwa katika albamu photographic convention of the united kingdom pcuk ilianzishwa mwaka na mkataba wake wa kwanza ulifanyika katika mji wa derby england mwezi agosti mwaka huo
wajumbe waanzilishi walikuwa mchanganyiko wa wapiga picha hodari na matajiri
willaim crooke mpiga picha maarufu wa uscottish alichaguliwa rais mwaka 
wengi wa wajumbe walikuwa pia wanachama wa royal photographic society lakini walitaka kuanzisha shirika lililo kuwa lina weza kuwa saidia katika kazi yao
mahudhurio katika mkutano wa kwanza yalikuwa lakini yaliongezeka haraka zaidi miaka iliyofuatia mpaka ikafikia kwa mkutano wa mwaka utaratibu wa kikundi ulikuwa kuchagua mji ambapo wangekuwa hosted na kikundi cha mtaani
hoteli kubwa ilichaguliwa kama makao makuu ya mkataba na siku tatu hadi nne zilikuwa zime tengwa za mpango wa hotuba outings maonyesho na dinners
mikataba ya victoria era ilikuwa ikifanyika katika katika karne ya kumi na tisa mkataba ulikuwa unafanyiwa mjadala na majaribio kuhusu upiga picha baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia interest interest iliisha na pcuk ilitunzwa na wanachama walio endelea kuzeeka
moses ssali amezaliwa septemba ni mwanamuziki wa ragga kutoka nchini uganda
anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama bebe cool
alianza kazi yake kutoka akiwa nairobi kenya lakini miaka michache baadaye alirudi nchini kwake
pamoja na nameless na mwenzake chameleone bebe cool alikuwa mmoja wa wasanii wa kwanza kujiimarisha na ogopa djs nyumba ya uundaji muziki na studio nchini kenya
nyimbo zake mbili maarufu ni fitina na mambo mingi yeye pia aliimba pamoja na halima namakula msanii mwanamke kutoka katika wimbo wao sambagala
mistari ya nyimbo zake ziko katika luganda kiswahili na kiingereza
bebe cool ameshinda zawadi kadhaa katika pearl of africa music awards pam awards alikuwa ameteuliwa kwa tuzo la kora mwaka na 
pamoja na waimbaji wawili wakenya necessary noize bebe cool ameunda kikundi cha reggae kinachojulikana kama east african bashment crew
wametoa albamu moja fire na nyimbo mbili africa unite na fire
kundi hili limeteuliwa katika uzinduzi wa mtv africa music awards bebe kool ni mume wa aliyekuwa mshindani wa miss uganda zuena kirema na sasa ana watoto wawili
john githongo aliyezaliwa mwaka wa ni mwandishi wa zamani wa kenya ambaye alichunguza vitendo vilivyohusiana na rushwa na udanganyifu katika nchi yake ya nyumbani chini ya rais mwai kibaki na baadaye alichukua nafasi rasmi za kiserikali kupambana na rushwa
mwaka wa aliacha nafasi hiyo na baadaye kuwakashifu mawaziri kwa udanganyifu wao
baba yake aliyeitwa joe githongo alikuwa na kampuni ya uhasibu ambapo rais jomo kenyatta alikuwa mmoja wa wateja wake john githongo lienda shule ya kifahari ya st mary s school mjini nairobi
alisomea sheria katika chuo kikuu cha nairobi na kufuzu katika miaka ya tisini pia alisomea uchumi na falsafa katika chuo kikuu cha wales kabla ya kurudi nyumbani kenya
mwaka wa hakuna wabasa waliobaki kuzungumza kibasa gumna bali wote walibadili kuzungumza kihausa
kwa muda mfupi alifanya kazi kazi kama msimamizi mshauri na mtafiti kabla ya kuhamia katika uandishi katika jukumu hili aliandika sana gazeti la eastafrican lililokuwa mjini nairobi akishambuli ufisadi nchini kenya chini ya utawala wa moi
katika mwaka wa kikundi kisicho cha kiserikali cha mwanasayansi wa kisiasa mutahi ngunyi kilichojulikana kama series for alternative research in east africa sareat kilishirikisha john githongo kuhariri jarida la kikana kuhusu siasa na uchumi madadala ya ya gazeti la afrika mashariki
wao wana wawili wamekuwa sued na suala bado ni mahakamani
inajulikana kuwa shirikisho la ford limekubali wito wa githongo kuwa shahidi wa mashtaka katika kesi
katika mwaka wa githongo alianzisha na kuendeleza sura ya kenya katika uwazi wa kimataifa shirika lisilo la kiserikali la kupambana na rushwa na ammekuwa akifanya kazi katika shirika hili kwa muda januari mwaka wa aliteuliwa na nafasi ya katibu mkuu wa utawala bora na maadili na rais kibaki kwa harakati zake za kupambana na ufisadi
alijiuzulu katika nafasi yake tarehe februari bila sababu ingawa iliripotiwa kuwa liona kuwa serkali haikujitolea kukomezufisadi na pia alikuwa alipokea vitisho vya kifo kama matokeo ya kujiuzulu kwake misaada ya kimataifa kwa kenya ilisimamishwa
bado anabakia kusisitiza kwa nguvu dhidi ya ufisadi
tarehe januari mwaka wa githongo alimtaja makamu wa rais moody awori kama mmoja wa wanasiasa wa wanne wakiwa na kiraitu murungi aliyekuwa waziri wa haki na sasa waziri wa nishati mwiraria daudi waziri wa fedha na waziri wa zamani wa usafiri chris murungaru kama waliohusika katika kashfa iliyokuwa na thamani ya dola milioni inajulikana kama kashfa ya anglo leasing
pia alidai kuwa rais kibaki alikuwa makosa katika jambo hilo
kashfa hii ilihusu tuzo la mkataba uliopewa kampuni ya anglo leasing ambayo ni kampuni haikuwepo
githongo alidai kuwa fedha zingeweza kusaidia serikali katia kampeni
madai haya yalikanushwa na awori na murungaru na uchunguzi ukaahidiwa githongo alihamia uingereza baada ya kudai kwamba kumekuwa na vitisho dhidi ya maisha yake lakini anafikiria kurejea kenya kutoa ushahidi katika kamati ya ufisadi alichukua cheo katika chuo cha oxford memba washirikisha mkuu wa chuo chast antony s
imebainika hivi karibuni kwamba yeye alichukua cheo kingine kama visiting fellow wa kituo cha utafiti wa maendeleo ya kimataifa iliyoko huko ottawa
anabainisha kwamba mwishoni mwa uchunguzi wake yeye alifikia hitimisho ya kwamba kashfa ya anglo leasing ilihusisha hata viongozi wakubwa na hivyo kuhatarisha maisha yake
anglo leasing na kashfa nyingine zilizofanana zilisemekana na baadhi ya watu kuwa yalikuwa fedha za kimagendo za kulipia ugombeaji wa narc katika uchaguzi wa 
hukouingereza githongo kwa siku mbili alitoa ushahidi katika tume ya wabunge wa kenya ambao walikuwa wakichunguza kashfa hio
pande zote mbili zilikuwa chanya kuhusu matokeo ya mikutano
benki ya kenya commercial bank kcb hutoa huduma za fedha na ina makao yake makuu jijini nairobi kenya
ni miongoni mwa benki tatu kubwa za kibiashara nchini kenya na ina rasilimali ya zaidi ya dola za kimarekani bilioni 
benki zingine mbili za kibiashara kubwa ni benki ya barclays ya kenya na benki ya standard chartered bank ya kenya
hisa za benki ya kenya commercial bank kcb group ambayo ndiyo kampuni iliyozaa kenya commercial bank zimeorodheshwa kwenye soko la hisa la nairobi stock exchange nse kwa jina la kcb
hisa la kamouni hiyo zimeorodheshwa kwenye soko la hisa la uganda securities exchange use la nchini uganda
benki ya kenya commercial bank ni mwanachama wa kampuni za kcb
kampuni za kcb group ndiyo kampuni kubwa zaidi ya huduma za fedha katika afrika mashariki na yenye rasilimali inayokadiriwa kuwa dola za kiamrekani zaidi ya bilioni us 
kufikia machi mwaka kampuni ya kcb ilikuwa imeenea zaidi na ilikuwa na matawi zaidi ya nchini kenya rwanda sudan kusini na tanzania yaliyotoa huduma za fedha
historia ya benki ya kenya commercial bank kcb inaanzia mwaka wakati benki iliyoitangulia benki ya kitaifa ya india ilipofungua tawi lake katika mji wa mombasa
miaka nane baadaye katika mwaka wa benki kupanuliwa huduma zake hadi katika mji wa nairobi mji ambao ulikuwa makao makuu ya reli ilioelekea nchini uganda
mabadiliko makubwa katika historia ya benki hiyo yalitokea mwaka 
benki ya grindlays iliungana na benki ya taifa ya india na kuunda benki ya national and grindlays bank
baada ya kenya kupata uhuru mwaka serikali ya kenya ilinunua asilimia ya hisa katika benki ya national grindlays katika jitihada ya kuleta benki karibu na wengi wa wakenya
mwaka serikali ya kenya ilichukua asilimia ya umiliki wa hisa za benki hiyo ili kuidhibiti kikamilifu benki kubwa zaya kuchukua udhibiti kamili ya benki kubwa ya kibiashara nchini kenya
benki ya national and grindlays bank ilipatiwa jina jipya la kenya commercial bank
kwa miaka mingi serikali imepunguza hisa zake katika benki ya kcb na kufikia desemba ilikuwa na asilimia ya hisa
mwaka kampuni ya savings loan kenya limited ilitwaliwa ili kushughulikia fedha za mikopo ya nyumba
mwaka kampuni nyingine ndogo kenya commercial bank tanzania limited ilianzishwa dar es salaam tanzania kutoa huduma za benki na kukuza biashara ya kuvuka mpaka
katika mwezi wa mei mwaka kcb ilipanua shughuli zake hadi kusini mwa sudan baada ya kupatiwa leseni na benki ya kusini mwa sudan
mnamo novemba tawi la kwanza la kcb uganda limited lilifunguliwa kampala nchini uganda baada ya kupewa leseni na benki ya benki ya uganda
mwaka kcb ilipanua matawi yake hadi rwanda ambapo tawi la kwanza lilifunguliwa kigali desemba 
benki ndogo inatarajiwa kufunguliwa burundi mwaka 
benki ya kcb ina zaidi ya matawi kote nchini kenya yanayoifanya iwe benki yenye mtandao mkubwa zaidi katika kanda hiyo
ndiyo benki inayomiliki mitambo ya atm yenye rajamu yake mingi zaidi nchini kenya
benki ya kcb imeshirikiana na pesa point ili kuongeza idadi ya vituo vya mitambo ya atm ambayo wateja wanaweza kujichukulia pesa zao
benki ya kcb anamiliki klabu cha michezo ambacho kina timu zinazoshiriki ligi za kenya za soka raga voliboli na mpira wa vikapu
tazama klabu ya michezo ya benki ya kenya commercial bank
hapo mwanzo tochi ilikuwa chanzo cha moto tamba kutumika kama chanzo cha mwanga kipande cha mbao chenye umbo la fimbo na guo lililolowekwa kwenye kishika moto haraka na au baadhi ya vifaa vingine kuwashwa likiwa limezungushwa mwisho
mienge mara nyingi huwekwa juu ya kuta au malango ili mwanga uonekane mbali
nchini uingereza tochi ya aina hii mara nyingi huitwa tochi iunguayo
mwenge unaobebwa na wanambio za nyika hutumiwa kuwasha mwenge wa olimpiki ambao huchomeka bila usumbufu mpaka mwisho wa michezo
mienge hii ya olimpiki na mapokeo rilei yalianzisha mwaka summer olympics na carl diem mwenyekiti wa tukio hilo kwa sababu wakati wa muda wa michezo ya olimpiki ya kale katika olympia mwenge mtakatifu huchomwa moto ndani ya hekalu la hera ulio chini ya ulinzi wa bi kasisi wake
ikiwa tochi itatengenezwa kwa sulfuri ikichanganywa na chokaa moto huo hautazima hata baada ya kuzamishwa majini
mienge ya maandamano hutengezwa kwa kuzungusha nta kwenye hesia
kawaida kuna mbao na vibao kushikilia nta imwagikayo
hizi ni rahisi salama na njia nafuu kabisa ya kushikilia mwali kwenye gwaride au kutoa miale katika giza totoro kwenye hali ya kusherehekea
mienge ya kuruka mara nyingi hutumiwa kama kirefushaji katika zinaweza kurushwa hewani wakati mtu anarukaruka katika hali sawa na ile ya vilabu au kurusha visu lakini kwa sababu ya sauti zao na viambata vya moto zinavutia zaidi kwa watazamaji
kwa mrukaji aliyehitimu kuna nafasi ndogo tu ya kuwa kuchomwa na moto lakini bado ni hatari
kurunzi ni kifananishi cha kutaalamika na matumaini
hivyo sanamu ya uhuru kwa kweli uhuru mwangaza ya dunia huinua tochi yake
tochi zilizokinganywa ni ishara ya maombolezo zinazopatikana katika makaburi ya kigiriki na kirumi tochi iotayo chini huashiria kifo huku tochi iotayo juu ikiashiria maisha ukweli na nguvu iendeleayo ya moto
tochi pia ni ishara kwa vyama vya kisiasa kama vile british coservative party walibadilishana kwa ajili ya mti wa mwaloni mwaka na malta labour party
katika nyakati za zamani mienge kiliturujia ilibebwa kwa maandamano ya ekaristi ili kutoa mwanga
kanisa hatimaye likaichukua kwa ajili ya matumizi yao kwenye misa za maombolezo ya juu
kulingana na adrian fortescue misa masomo ya liturgia ya kirumi usahihi zaidi wa hali ya mienge ya kiliturujia ni kuwa haiwezi kujisimamia yaani hawezi kusimama wao wenyewe
hata hivyo leo hata katika vatikano mishumaa mirefu inayojisimamia katika vishikilizi imechukua pahali pa aina ya zamani
mienge hubebwa na wabebaji ambao huingia katika sanctus na kuondoka baada ya ushirika
waangilikana wa kanisa la juu la kilutheri hutumia mienge yao kwenye baadhi ya maadhimisho ya sherehe za kiliturujia
mpango wa biashara ni kauli rasmi ya malengo ya biashara sababu zinazoyafanya yakisiwe kuwa yanawezekana na mpango wa kutimiza malengo hayo
aidha inaweza kuwa na habari msingi kuhusu shirika au kundi linalojaribu kufikia malengo hayo
malengo ya biashara yanaweza kufafanuliwa kwa mashirika ambayo lengo lao ni faida na yale yasiyo ya faida
mpango wa biashara za mashirika ya faida kimsingi husistiza malengo ya kifedha kama vile faida ama kupata mali
ramani za biashara za mashiirka yasiyo ya faida na yale ya serikali husisitiza zaidi kwenye azma ya shirika hilo ambayo ndiyo nguzo ya serikali ama hali yao ya kutotaka faida ama kutotoza ushuru kwa usanjari huo ingawa mashirika yasiyo ya faida yanaweza pia kuzingatia mapato
katika mashirika yasiyo ya faida matatizo hutokea wakati kuna juhudi za kusawazisha lengo na tofauti za faida au mapato
mipango ya biashara inaweza kuwa inalenga mabadiliko ya mitazamo na utambulisho wa wanunuzi wateja walipa kodi ama jamii kwa ujumla
mpango wa kibiashara wenye mabadiliko katika mitazamo na utambulisho kama malengo yake makuu unaitwa mpango wa soko
mpango wa biashara unaweza kulenga ndani ama nje ya shirika
mipango inayolenga nje hukusudiwa malengo ambayo ni muhimu kwa washikadau wa nje hususan wale wa kifedha
wana habari za kina kuhusu shirika ama kundi linalojaribu kufikia malengo hayo
kwa mashirika ya faida washikadau wa nje ni pamoja na wawekezaji na wateja
washikadau wa mashirika yasiyo ya faida ni pamoja na wafadhili na wateja wa huduma zisizo za faida
kwa upande wa mashirika ya serikali washikadau wa nje ni pamoja na walipa kodi mashirika ya serikali ya ngazi za juu na mashirika ya kimataifa ya mikopo kama vile shirika la fedha duniani benki ya dunia mashirika mbalimbali ya kiuchumi ya umoja wa mataifa na benki za maendeleo
mipango ya biashara ya ndani hukusudiwa malengo ya kati ambayo yanahitajika ili kufikia malengo ya nje
mipango hiyo inaweza kujumuisha uanzishaji wa bidhaa mpya huduma mpya mfumo mpya wa kiteknolojia kupanga upya fedha kurekebisha kiwanda ama kuratibu upya shirika
mpango wa biashara wa ndani aghalabu hukuzwa pamoja ma kadi iliyo na orodha ya mambo ambayo yatawezesha mafanikio
hii huwezesha mafanikio ya mpango kupimwa kwa kutumia njia zisizo za kifedha mpango wa biashara ambao hubaini na kusisitiza malengo ya ndani lakini unatoa mwongozo wa kijumla tu wa jinsi yatafikiwa huitwa mkakati
mipango tekelezi hueleza malengo ya ndani ya shirika kundi la kazi au idara
mipango ya miradi amabayo pia huitwa mifumo ya miradi huelezea malengo ya mradi mahususi
aidha inaweza kushughulikia nafasi ya muradi katika mkakati mzima wa shirika
hakuna mambo maalum yamnayounda mpango wa biashara
ni sharti mpango wa biashara ijumuishe kila habari inayohitajika kuamua kutekeleza lengo fulani
mara nyingi hofu ya benki huwa ni makosa hivyo mpango wa biashara wa kutafuta mkopo wa benki utashawishi kuhusu uwezo wa wa shirika kulipa mkopo huo
kimsingi wawekezaji wa mtaji hujihusisha na uwekezaji wa awali uwezekano wa kufaulu na kutathmini jinsi ya kutamatisha
mpango wa biashara wa mradi unaohitaji fedha utahitaji kueleza kwa nini rasilimali zilizopo kwa sasa nafasi za biashara zinazoibuka na faida ya ushindani endelevu itawaletea ufanisi mwishoni
ni jambo muhimu kuangalia mpango wa biashara kama mkusanyiko wa mipango midogomidogo moja kwa kila taaluma kuu ya biashara
mpango wa biashara mzuri unaweza kusaidia kufanya biashara nzuri iwe ya kuaminika ya kueleweka na kuvutia kwa mtu ambaye hana ufahamu wa biashara hiyo
uandishi mpango mzuri wa biashara haumaanishi kuwa utafaulu lakini unaweza kusaidia katika kupunguza uwezekano wa kutofanikiwa
muundo wa muundo wa biashara hutegemea muktadha wake wa kuwasilisha
si nadra kwa mashirika ya biashara hasa yale yamayoanza kuwa na miundo mitatu au minne ya mpango wa biashara mfano wa muundo wa mpango wa biashara wa kuanzisha mradi makadirio ya gharama na mapato ni muhimu katika mpango wo wote wa biashara ili kufanya uamuzi kuhusu uwezekano wa biashara unaonuiwa kuanzishwa
hata hivyo mara nyingi gharama huwa inapunguzwa na mapato kuongezwa hivyo basi baadaye husababisha nakisi ya mapato na huenda biashara inaishilia kutolipa
wakati wa bubujiko la mtandao hili lilikuwa tatizo kwa wengi waliokuwa wanatangamana na teknolojia kwa mara ya kwanza
hata hivyo tatizo hili si la teknolojia au sekta binafsi pekee miradi ya umma kwa kawaida huathiriwa na kuongezeka kwa gharama na au nakisi ya mapato pia
sababu za kuongezeka gharama na nakisi ya mapato ni matumaini ya kupendelea kukosa kufasiri mikakati ipasavyo
kiwango cha marejeo cha kukadiria kimebuniwa ili kupunguza uwezekano wa kuwa na kuongezeka kwa gharama na nakisi ya mapato
lazima mpango wa biashara unaolenga nje uorodheshe mambo yote ya kisheria na vikwazo vya fedha ambavyo vinaweza kuathiri vibaya wawekezaji
kutegemeana kiasi cha fedha zinazotafutwa na hadhira ambayo mpango huu unawasilishwa kukosa kufanya hivyo kutasababisha madhara kadhaa ya kisheria
mikataba ya kutoweka wazi ndas na wahusika wasio wanachama makubaliano dhidi ya ushindani migogoro nia haki ya kutoingiliwa na ulinzi wa siri za biashara huweza kupunguza hadhira ambayo mtu anaweza kuonyesha mpango wa biashara
aidha wanaweza kutaka kila upande unaopokea mpango wa biashara kutia sahihi kandarasi ya kukubali masharti na vipemgele muhimu
hali hii huwa na utata kutokana na ukweli kwamba wawekezaji wengi wa mtaji watakataa kutia sahihi mkataba wa kutoweka wazi nda kabla ya kuuona mpango wa biashara la sivyo utawaweka katika hali isiyofaa ya kuangalia mipango biashara miwili inayofanana kila moja ikidai ndiyo ya kwanza kuandikwa
katika hali kama hiyo mtu atahitjika kutenegeneza mipango miwili ya biashara moja isiyo na maelezo mengi ambayo inaweza kutumika kuanzisha uhusiano na ruwaza yenye maelezo mengi ambayo huonyeshwa wawekezaji baada ya wao kuwa nia ya kuridhisha na imani ya kutia sahihi mkataba wa nda
kwa kawaida mipango ya biashara imekuwa ya siri na huwa na hadhira ndogo
hata hivyo kuibuka kwa programu na chanzo huru kumekiweka wazi kielelezo hiki na mpango wa biashara wazi ni mpango wa biashara ulio na hadhira pana
kwenye kielelzo cha programu huru na biashara ya chanzo huru siri za biashara hakimiliki na hataza haziwezi kutumika kama mikakati mwafaka ya kufunga ili kutoa manufaa ya kudumu kwa biashara mahususi kwa hivyo mpango wa biashara haufai sana kwa vielelezo hivi
huku asili ya mpango wa biashara huru ukiwa kwenye programu huru na huduma za eneno la libre dhana hiyo inaweza kutumika kwenye nyanja zingine
lengo la msingi la mpango wa biashara nyingi ni kuchangisha pesa kwa sababu kuna uhusiano wa moja kwa moja na hatari ya kufanikiwa ama kuangka kwa kampuni
jumla ya usimamizi mzuri tqm ni mkakati wa usimamizi wa biashara wenye lengo la kuhamasisha kuhusu ubora katika michakato yote ya shirika
jumla ya usimamizi mzuri umetumika katika uzalishaji elimu vituo vya kupiga simu serikali mashirika ya huduma kadhalika shirika la anga la nasa na miradi ya sayansi
usimamizi kupitia kwa malengo mbo ni mchakato wa kukubaliana kuhusu malengo katika shirika ili uongozi na wafanyakazi wakubaliane kuhusu malengo na kuelewa nafasi yao kwenye shirika hilo
kupanga mkakati ni utaratibu wa kampuni kuelezea mkakati wake ama mwongozo na kufanya maamuzi jinsi ya kugawa rasilimali yake ili kufikia mkakati huo ikiwa ni pamoja na mtaji na watu
mpango wa biashara hutumiwa katika baadhi ya vipindi vya shule za msingi na upili kufundishia kanuni za kiuchumi
wikiversity ina ambapo wanafunzi wa umri wote wanaweza kushirikiana na kubuni na kurekebisha mifumo ya biashara na kufanya mazoezi ya kuitathmini ili kujifunza katika hali ya kiutendaji mbinu na njia za kuratibu biashara
mpango wa biashara huwa na namna nyingi za kuhakikiwa
uhakiki hutumiwa kuitweza mipango ya biashara na pia kama chombo cha kuelimisha ili kukoleza ubora wa mpango wa biashara
henri fayol istanbul julai paris novemba alikuwa mhandisi kutoka nchi ya ufaransa
amejulikana hasa kwa kueleza nadharia ya utawala wa uchumi
aliandika kuhusu nadharia hiyo katika kitabu chake cha administration industrielle et g n rale kilichochapishwa mwaka wa 
chati ya gantt huonyesha tarehe za mwanzo na kumalizika kwa kila ki pengele katika mradi na muhtasari wa mradi
vipengele muhimu na vipengele muhtasari huonyesha mvunjiko wa kazi kwa mradi
baadhi chati zagantt pia huonyesha utegemezi yaani mtandao uliopo na mahusiano kati ya shughuli
chati za gantt zinaweza kutumika kuonyesha ratiba ya asilimia kutumia maonyesho kutumia miundo tofauti kamili na laini refu kama inavyoonyeshwa hapa
ingawa sasa huonekana kama kawaida muundo wa kuunda chati chati za gantt zilikuwa kufikiriwa mapinduzi walipokuwa vishawishi
katika utambuzi wa henry gantt medali ya laurence henry gantt ni kwa wanajulikana tuzo ya mafanikio katika usimamizi na huduma katika jamii
chati hii hutumika pia katika teknolojia ya habari kuwakilisha shughuli ambazo zimekuwa zilizokusanywa
adamiecki hakuchapisha chati yake hadi hata hivyo na kisha tu katika lugha ya kipolishi
hiyo chati inajulikana baada ya henry gantt ambaye iliyoundwa chati yake kuzunguka miaka 
katika miaka ya kompyuta binafsi kuruhusiwa kwa kuenea uumbaji wa gantt tata na kufafanua chati
kompyuta ya kipekee ya kwanza walikuwa lengo hasa kwa mameneja wa mradi na waamuzi wa miradi
na ujio wa mtandao na kuongezeka kwa kushirikiana juu ya mitandao mwishoni mwa miaka ya chati ya gantt ikawa kawaida kipengele wa mtandao makao maombi pamoja na ushirikishi wa vikundi
chati za gantt kwa kawaida zimekuwa zikiwakilisha mbinu kwa awamu na shughuli za mradi kuvunjika kazi muundo wbs ili waweze kueleweka kwa upana watazamaji
alifanya makosa ya kawaida na wale hufananisha muundo wa chati ya gantt na muundo wa jaribio ya kazi kueleza mradi muundo kuvunjika wakati huo huo kuwa wao kueleza ratiba ya shughuli
haya mazoezi huifanya vigumu sana kufuata amri kikamilifu 
hivyo wbs inapaswa kufuata amri kwa ukamilifu basi ratiba ya mradi inaweza iliyoundwa
ingawa chati ya gantt ni muhimu na ya thamani kubwa kwa ajili ya miradi ndogo inayotoshea kwenye karatasi moja au runinga inaweza kuwa ngumu kabisa kwa ajili ya miradi na zaidi kuhusu shughuli au zaidi
chati kubwa za gantt hazinaweza kuwa na manufaa kwa ajili ya miradi mingi ya kompyuta
kuhusiana kukosolewa ni kwamba chati za gantt huwasiliana na habari kidogo kwa kila eneo la maonyesho
hiyo inamaanisha kuwa miradi kwa mara nyingi mno huwa ngumu zaidi kuliko yanaweza kuonyeshwa kwa ufanisi kwa chati za gantt
chati za gantt huwakilisha tu sehemu ya vikwazo tatu vikuu gharama muda na wigo vya miradi kwa sababu lengo hasa huwa katika usimamizi wa ratiba
aidha chati za gantt haziwakilishi ukubwa wa mradi au kwa karibu ukubwa wa vipengele vya kazi basi ukubwa wa nyuma ratiba hali ni kutowasilishwa kwa maelezo kikamilifu kwa urahisi
kama miradi miwili ni sawa katika idadi ya siku iliyochelewa nazo katika ratiba mradi mkubwa una athari kubwa katika matumizi ya rasilimali lakini gantt hawakilishi tofauti yoyote
kwa sababu baa za urefu katika chati za gantt kina fulani zina ure wanaweza kukosea muda fasasa mzigo wa kazi rasilimali matakwa ya mradi huo ambayo inaweza kusababisha machafuko hasa katika miradi mikubwa
katika mfano ulioonyeshwa katika makala hii shughuli na kuonekana sawa kawaida lakini katika hali halisi wanaweza kuwa maagizo ya ukubwa tofauti
kuhusiana kukosolewa ni kwamba shughuli zote ya kuonyesha chati za gantt kama mzigo wa kazi iliyopangwa daima
katika mazoezi shughuli nyingi hasa muhtasari vipengele wana ilio mbele au nyuma kubeba kazi mipango hivyo chati kwa asilimia gantt kuchorwa kwa rangi mbalimbali kamili inaweza kweli miscommunicate ratiba ya kweli utendaji
njia moja kushinda juu hii ni kutumia gantt chati ambayo inaweza kuonyesha wawili halisi na alipanga ratiba ya shughuli angalia mchoro kuelewa hili
mason durell betha amezaliwa agosti anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii mase mara nyingi kama ma e awali inajulikana kama murda ma e ni rapa wa marekani mtunzi mwimbaji apendwaye kwenye runinga na msemaji
yeye alikuwa msanii tarehe sean diddy combs alikuwa na rekodi ya nyimbo za kisasa bad boy studio wakati wa miaka ya 
yeye iliyotolewa albamu mbili katika bad boy zinazojulikana mno harlem world na jaribio double up
yeye alistaafu mwakani tu kurudi muziki mwaka na albamu welcome back
mwakani alijaribu kutia mkataba na rekodi ya g unit
baada ya g unit kushughulikia usingeweza walikamilisha mase mara wanaohusishwa na rekodi ya src
mwanzilishi aw src steve rifkind mara kazi mase kusainiwa mwaka lakini kama hakuweza kusikizana kisheria na diddy juu ya kununua mkataba wa mase
rifkind imekuwa rekodi kuzungumza juu ya albamu ambayo mase alitolea alipokuwa kwa src ambayo ilikuwa kuwa aidha wenye jina suicide note au the revival
katika mahojiano na gazeti la hip hop xxl rifkind alidai kuwa itakuwa imetolewa mwisho wa mwaka na kwamba alikuwa ya kufurahisha
oktoba ya mwaka huo diddy saini mase s release kutoka bad boy records
katika novemba yeye imeshuka mixtape yake ya kwanza katika miaka mitatu i do the impossible
ni kwa kushirikiana na zamani featured watoto wa wanachama nafaka cam ron get it na mcgruff kama mimi come back for you na remixes ya nyimbo kama hit empire state of mind
yeye sasa ananunua rekodi mpya ya kushughulikia kazi ya albamu yake ya nne the mason betha story
 d
 aprili alikuwa mmoja wa viongozi muhimu wa uasi wa mau mau wakiwa pamoja na field marshal dedan kimathi generali stanley mathenge na field marshal musa mwariama
itote alitiwa baloni na vikosi vya jeshi la uingereza hapo januari lakini tofauti na kimathi hatimaye aliachiliwa huru
mwakani itote alichapisha tawasifu yake mau mau general east african publishing house na mwakani aliandika mau mau in action transafrica books
itote alizaliwa katika kijiji cha kaheti taarafa ya mukurwe ini wilaya ya nyeri hapo mwaka wa 
alikufa ugonjwa wa kiharusi hapo mwaka mwaka wa akiwa na umri wa miaka 
wakati wa kifo chake alikuwa akisimamia shamba karibu na ol kalou
gotham city ni wimbo ulioimbwa na mwimbaji wa r b r
kelly
wimbo unatokana na jiji la hadithi ya mfululizo wa batman la gotham city ambapo ndipo mahali pa makazi makuu ya batman
ignition remix pia huitwa kwa kifupi kama ignition ni wimbo uliotungwa na kutayarishwa na mwimbaji wa r b r
kelly
wimbo huu umeingizwa kwenye albamu yake ya mwaka wa ya chocolate factory
ulitazamiwa kama moja kati ya alama ya nyimbo zake na ulikuwa maarufu sana nchini marekani na huko barani ulayas
wimbo uliorodheswa katika nafasi ya kwenye ya nyimbo bora za miaka ya za pitchfork
hii ni orodha ya watawala na wamiliki wa ofisi nchini burundi
kcpe ni ufupisho wa kenya certificate of primary education tuzo la cheti kwa wanafunzi baada ya kuhitimu kwa kusoma miaka nane katika elimu ya msingi nchini kenya
mitihani yake husimamiwa na kenya national examination council knec kitengo cha serikali cha kusimamia mitihani nchini kenya chini ya wizara ya elimu
kitengo hicho pia husimamia na kufanyia mabadabiriko kwa cheti cha masomo ya upili ya kenya kcse tuzo la cheti kwa wanafunzi baada ya kumaliza elimu ya sekondari
vyeti vya kcse na kcpe vilianzishwa nchini kenya hapo mwaka wa wakatmfumo wa elimu wa 
 ulianzishwa
maki za juu zaidi ni lakini hiyo aghrabu haiwezekani kutokana na usawasaji kutolewa kwa baadhi za alama katika kila somo
mtihani huu hutumiwa kuamua shule ya sekondari ambayo kila mwanafunzi atajiunga nayo
ni muhimu kubainisha kuwa somo la kijamii hujumuisha vipengele vya masomo katika historia ya kenya elimu ya kisheria na haki na elimu ya kidini
mtihani huu hufanyika wiki pili ya novemba na inachukua siku nne tu
kushahihishwa kwa mitihani inayohusisha kuandika haya ni ya insha ya kiswahili na mtungo wa kiingereza yaani composition hufanyika wakati ya likizo ya desemba
matokeo kisha hutangazwa na waziri wa elimu ya siku au baada ya siku ya krismasi
chris oyakhilome anajulikana kimaarufu kama mchungaji chris ni televangelist na rais mwanzilishi wa believers loveworld incorporated ama christ embassy ambalo ni shirika la kikristo makao yake makuu yakiwa mjini lagos nigeria mchungaji chris alilelewa katika nyumba ya kikristo aliokoka katika umri wa miaka na akaanzisha huduma yake kwa wakristo kama kijana chuo kikuu cha bendel state sasa chuo kikuu cha ambrose alli alipo somea ujenzi
ameo mchungaji anita oyakhilome mkurugenzi wa ofisi ya kimataifa ya christ embassy ambaye pia huwaq mchungaji katika makanisa ya christ embassy huko uingereza ikiwa ni pamoja na sura yake mwenyewe embassy docklands katika north woolwich london
yeye ni mkurugenzi mshiriki wa loveworld christian network mchungaji chris oyakhilome ni mwandishi wa vitabu kadhaa vilivyonunuliwa kwa wingi moja yao ikiwa rhapdsody of realities ambayo ameandika pamoja na mkewe mchungaji anita
mafundisho yake zinapatikana pia katika aina ya sauti na vidio
kitabu chake how to receive your miracle and retain it ambayo inaonyesha maisha ya mkristo mamlaka yake kama muumini na mali yote katika ufalme wa mungu kuwa ni ya kila muumini
mbali na kuongoza mtandao wa makanisa ya christ embasy na maumini ya katika mabara yote matano mchungaji chris pia huwa mchungaji kati shirika kubwa katika afrika
yeye husimamia mafundisho na uponyaji mkubwa na makutano ya zaidi ya milioni 
 katika tukio la usiku moja
mwaka alianzisha mtanda wa kwanza wa kikristo barani afrika kwa dunia mzima na ulijulikana kama loveworld christian network
yeye pia ni mwenyeji wa mpango wa programu ya televisheni iitwayo atmosphere for miracles ambayo ni huwa kuhusu uponyaji ya magonjwa ya kimwili na kiroho na hutangazwa katika mitandao ya matelevisheni kubwa duniani kote
mchungaji chris oyakhilome pia ana shuleya uponyaji kama sehemu ya huduma yake
bangi pia bhang bhangi kutoka kihindi bh g ni maandalizi kutoka majani na maua matumba ya mmea wa kike wa cannabis
ndani yake kuna dawa linalosababisha namna ya ulevi unaotegemea kiasi cha dawa linaloingia mwilini
hutumiwa aidha kama kinywaji kama kiungo ndani ya vyakula au huvutwa
katika desturi asilia za uhindi mavuno na maandalizi huja wakati wa maadhimisho ya holi mwezini machi na vaisakhi mwezini aprili hivyo kuhusishwa na bwana shiva
imekuwa sawa na holi mpaka kuvuta bangi wakati huo ni kitu cha kawaida
nta wakati mwingine fuwele hutenganishwa na majani na matumba ya cannabis
bangi inayochangamsha akili husaidia kueneza roho ya holi tamasha ambayo hailazimisha vikwazo vyovyote
thandai pakoras na vadas yote mapochopocho ya kitamaduni yenye bangi kama kiungo cha muhimu huonjwa na kila mtu siku hiyo
matumizi ya bangi na vitu vya kuchangamsha akili kumekatazwa na baadhi ya madhehebu ya dini la kihindi kama vile shikshapatri na pia ni haramu katika uislamu ingawa si katika madhehebu yote
bangi mwanzoni ilitumika kama sehemu ya ibada ya hindu nchini india kuzunguka mwaka wa kk na baadaye ikawa sehemu muhimu ya utamaduni wa kihindi
katika nakala ya zamani ya atharvaveda bangi inaelezewa kama mitishamba ya manufaa ambayo humaliza wasiwasi
maandalizi ya bangi yalikuwa takatifu kwa miungu hasa shiva
moja wa sitiari za shiva ni bwana wa bangi na inasemekana ni yeye aliyegundua tabia aali ya mchanganyiko
katika kumuiga shiva wengi wa wasadhu hutumia bangi kuongeza kutafakari na kufikia hali ya transcendental
bangi au boza inajulikana pia ni maarufu miongoni mwa wasufi kama msaada ecstasy kiroho
walakini bangi hutumiwa sana kule varanasi au chembada nchi ya shiva ambapo bangi hutayarishiwa kwenye ngazi zake maarufu
popote kwenye ngazi mtu anaweza kupata idadi kubwa ya wanaume wanaohusika katika mchakato wa kuandaa bangi
kutumia kinu na mchi matumba na majani ya cannabis husagwa na kuwa uji mzito wa kijani
kwa mchanganyiko huu maziwa siagi na masala huongezwa
wigo la bangi sasa ni tayari kufanywa kinywaji kinacho lewesha thandai mbadala kwa pombe
bangi pia huchanganywa na siagi na sukari kufanya uji wa kijani na pia vipira vidogo vya kutafuna vinavyo washa viitavyo golees ambayo kwa mantiki hii inamaanisha peremende au kidonge katika kihindi
kwa vile ni ya kale bangi imekuwa ni sehemu muhimu ya utamaduni wa india hata imekuwa kiashirio cha mambo mengi
bangi huhusishwa na bwana shiva kwani mmea wa hampa hujulikana kama mtakatifu kwa wahindu wa kaskazini mwa india
kuna hata imani kwamba kukutana na mtu liyebeba bangi ni ishara mbaya ya kufanikiwa
na kama hamu ya mmea wa hampa kunaashiria furaha kuuona katika ndoto kunahakikisha mafanikio kwa mtu katika siku zijazo
pia kutembea juu ya jani takatifu la bangi huaminika kuashiria mabaya
watu wanaamini katika mali ya dawa ya mmea wa hampa
 wenyeji pia hudai kwamba bangi hutoa kuwakwa mchomo kwenye shingo ya nyuma
baadhi michoro ya mapenzi kutoka era ya mughal ya india huonyesha wanandoa wakifanya ngono huku wakivuta bangi kuongeza mapenzi
nchini nepal siku ya tamasha ya wahindu ya matta shivaratri bangi hutumiwa katika aina mbalimbali kama moshi kuchanganywwa na pipi au kinywaji
kutoa sadaka ya bangi kwa bwana shiva ni kawaida wakati wa tamasha hii
wanihang kutoka jadi wanapenda bangi sana ambayo wanaiita sukkha prasad yaani apatianaye amani
katika kisanskriti neno sukhi humaanisha furaha na prasad ni sadaka kwa mungu ambayo ameionja na kuamua kugawana na kerende
ilikuwa ikitumiwa kutuliza maumivu kabla na baada ya vita kwa vile wengi wa wanihang wakirudi wangekuwa na majeraha makubwa
kalasinga hufunzwa kuitumia kama dawa badala ya burudani
john sibi okumu ni mwigizaji mkenya na mwandishi wa habari anayejulikana kimataifa kwa jukumu lake la uigizaji katika the constant gardener sibi okumu alianza kuigiza mwaka pindi alipokuwa mwanafunzi katika shule ya lenana na kuendelea kuchukua hatua mbalimbali katika uigizaji
ameigiza katika sinema kadhaa kama vile born free we are the children na metamo 
kama mwandishi wa habari alianzisha kipindi maarufu cha summit iliyokuwa ikionyeshwa kwa kenya television network ktn ambapo yeye aliwahoji wanasiasa wa kenya
yeye alianza kusoma nchini uingereza katika shule ya william pattern school london kisha nchini kenya shule ya msingi ya muthaiga na duke york shule ya upili ya lenana na hatimaye akaenda ufaransa chuo kikuu cha toulouse le mirail
kwa muda mrefu wa maisha yake ya kikazi alifunza kifaransa katika shule ya msingi kati na sekondari na alikuwa mkuu wa idara ya lugha za kisasa katika hatua mbalimbali katika kazi ya muda mrefu
mwaka wa alipewa taji la kuheshinika la chevalier des palmes acad miques kwa huduma ya kifaransa na utamaduni nchini kenya
mbali na mafanikio yake kama mwalimu yeye ana sifa ya kuwa mtu wa sanaa
kwa miaka mingi iliyopita amekuwa akijulikana na wasikilizaji na watazamaji nchini kenya kama mtangazaji wa televisheni na redio
kwa mfano kutoka mwaka wa hadi kupitia the summit aliwahoji watu maarufu kama daniel arap moi mwai kibaki robert mugabe ellen johnson sirleaf richard leakey na wangari maathai
hivi karibuni amekuwa akiuliza maswali katika kipindi cha chemsha bongo the celtel africa challenge inayochukua nusu saa nusu saa na inahusu mashindano kati ya wanafunzi wa vyuo vikuu mbalimbali
msimu wa pili ulionyeshwa mnamo mwaka nchini kenya uganda tanzania malawi na zambia
mwaka wa ilibadilishwa kuwa the zain afrika challenge na nchi za nigeria ghana na sierra leone ziliongezwa katika orodha ya nchi zinazososhindana
kuna matarajio ya nchi zingine kuongezeka katika miaka ijayo
katika miaka iliyopita ameigiza katika majukumu ya kustaajabisha kama mfalme oedipus romeo oberon and shylock shakespeare anouilh creon katika antigone beckett vladimir katika waiting for godot and mtwa ngema percy katika woza albert yeye mwenyewe ameanzisha in search of the drum major na like ripples on pond zote juu ya haki za binadamu american civil rights movement na pia milestones ya kwanza role play journey into kenyan psyche iliyochapishwa mwaka mvule africa publishers isbn iliyochambuliwa na newsweek international kama mtazamo wa ubaguzi wa kirangi nchini kenya ambao hauhitaji msamaha
iliyotizamwa mjini nairobi na watazamaji tarehe oktoba na itachapishwa tena baada ya kuandikwa tena
sibi okumu anatumia kinaya kuwaonyesha wakenya hatari ya ubinafsi wa kisiasa na jinsi inavyoharibu utulivu wa kijamii
ameandika kitabu kingine tom mboya master of mass management kwa ajili ya wasomaji wachanga iliyochapishwa na sasa sema longhorn publishers isbn 
mwezi oktoba john sibi okumu alijihusisha katika kutengeneza filamu ya kimuziki mo faya iliyoonyeshwa katika new york theatre festival 
amekuwa akifanya kazi kama mhariri akijihusisha mara nyingi na utafiti wa kisayansi
katika maisha yake ya utu uzima john sibi okumu daima hukaribishwa fursa kwa kukopesha talanta yake kwa hisani na katika ustawi wa jamii
wincatherine nyambura ndereba alizaliwa julai ni mwanariadha maarufu ulimwenguni mkenya
alishinda mbio refu za boston mara nne na medali ya fedha katika olimpiki ya mwaka na 
ndereba akaivunja rekodi ya wanawake duniani mwaka kukimbia katika mbio za chicago
mwaka ndereba alielezwa na mtangazaji wa spoti chicago tribunekama wanawake wa mbio refu shupavu zaidi wakati wote
ndereba ametoka gatunganga katika wilaya ya nyeri akaenda shule ya sekondari ngorano ambapo yeye zilizofuatwa mbio yake kimuziki
mwaka aliajiriwa katika mpango wake wa ukimbiaji na baraza la majela la kenya ndereba ilipatiwa mwaka na kenya tuzo ya mwanamke wa spotibora wa mwaka alipatiwa dhahabu ya shujaa na rais mwai kibaki mwaka alimaliza mwaka mbio refu za london akiifikia rekodi ya katrin dorre ya masaa sub katika mbio ameshinda mbio za filadelfia za umbali nusu kina mara saba hivi karibuni mwaka ndereba ambaye pia anajulikana kama catherine mkuu sasa anaishi mjini nairobi kenya na mume wake anthony maina na binti jane
samuel ndereba kaka yake na dada anastasia ndereba pia ni wakimbiaji
uwanja wa ndege kimataifa wa jomo kenyatta uliofahamika kama uwanja wa ndege wa embakasi na uwanja wa ndege wa kimataifa wa nairobi ndio uwanja unaopata wasafiri wengi sana katika afrika ya mashariki
huu ni uwanja wa sita ulio na shughuli nyingi mno katika afrika yote
uwanja huu wa ndege ulipewa jina lake waziri mkuu na rais wa kwanza wa kenya jomo kenyatta
uwanja huu uko katika kitongoji cha embakasi ulioko kusini mashariki mwa nairobi
uwanja huu uko kilomita kutoka katikati mwa jiji la nairobi
barabara kuu ya mombasa ipitiayo kando ya uwanja huu ndio barabara ya pekee kutoka nairobi hadi ndani ya uwanja huu
kenya airways na fly huendesha shughuli zao ndani ya uwanja huu wa ndege kwa sababu ndicho kitovu cha shughuli nyingi muhimu
ujia wa umewekwa vyombo na vifaa vya ils na hutumiwa nyakati za kupaa na kutua kwa ndege
uwanja huu unahudumiwa na jumba moja lililojengwa miaka ya sabini
kitovu chk embakasi kilichojengwa kabla ya kinatumika kama nyumba ya virago na pahala pa mafunzo kwa wanafunzi katika kikosi cha wanajeshi wa hewa
uwanja wa ndege ulihudumia abiria katika mwaka wa 
uwanja wa ndege wa nairobi ulifunguliwa mwezi wa mei mwaka wa na gavana wa mwisho wa kenya everlyn baring
uwanja huu ulipaswa kufunguliwa na malkia elizabeth malkia mama lakini alichelewa kule australia na hangeweza kuhudhuria sherehe hiyo
baadaye mpisho unaotumika hivi sasa ulijengwa upande wa pili wa ujia wa ndege na uwanja ulibadilishwa jina na kuitwa uwanja wa kimataifa wa jomo kenyatta
mpisho ule wa awali mara kwa mara huitwa uwanja wa zamani wa embakasi na hutumiwa na kikosi cha kenya cha wanajeshi wa hewa
mpisho wa uwanja wa ndege wa jomo kenyatta una sehemu tatu ambazo hutumiwa kwa wanaowasili na wanaoondoka
sehemu ya kwanza na ya pili hutumiwa mno mno kwa usafiri wa ng ambo na sehemu ya tatu hutumiwa kwa usafiri wa humu nchini
wanaoondoka hujiwasilisha katika sehemu ya kwanza ama ya pili kulingana na wanakokwenda
kuna malango manane ya kuondoka yanayotumiwa kuabiri ndege
wanaowasili hutumia malango yaya haya ili kuelekea mahala pa kujaza stakabadhi za uhamisho na baadaye huelekea jumba la kuwekea shehena katika ghorofa la chini kabisa
jumba hili la shehena limeundwa kitaaluma kulingana na teknolojia za kisasa
kuna huduma za benki magari ya kukodisha wanaotembeza watalii na huduma za hoteli pale pa kuwasili
katika sehemu ya kwanza na pili kuna vituo vya matwana ambapo matwana haya husafirisha wasafiri kuelekea mjini na kutoka mjini
hoteli ya simba iko katika ghorofa la tano katika jumba maalum ambapo shughuli zote hutendeka
kuna hoteli iendeshwayo chini ya mwavuli wa home park katika sehemu ya kwanza hoteli nyingine na mahali pa kujiburudisha na vileo katika sehemu ya pili duka ndogo la vitu vya kula katika sehemu ya tatu na ukumbi mkubwa wa wasafiri wa kimataifa zote zikiwa zimesimamiwa na nas
mashine za kuuza vinywaji vimewekwa katika kila sehemu
madawati ya usaidizi wa wasafiri yamewekwa katika kila sehemu na katika ukumbi wa wanaowasili na yamesimamiwa na ofisi ya huduma kwa wateja
flight information display systems fids na signage husaidia abiria kupata njia zao uwanjani mwa ndege
tarehe mwezi wa oktoba mwaka wa mamlaka ya viwanja vya ndege vya kenya kenya airports authority ilitangaza mipango kabambe ya kupanua uwanja huu wa kimataifa wa jomo kenyatta
kamati hii ilitangaza kuwa katika kipindi cha miaka miwili ijayo viwanja vya ndege vitaweza kuboreshwa kote nchini hasa mjini nairobi
mradi wa upanuzi ulichangiwa na ongezeko la abiria lilipotimu abiria milioni ilhali uwanja huo ulijengewa abiria milioni 
upanuzi huu wa uwanja wa ndege utazidisha zaidi ya maradufu ukubwa wake kuanzia eneo la kuegeza ndege ambalo kwa sasa halina nafasi ya kutosha litapanuliwa na barabara za magari ya kukodisha zitajengwa
sehemu za kupokea abiria wanaowasili na wanaoondoka zitatenganishwa kikamilifu na eneo la kusubiri litakarabatiwa
upanuzi huu wa uwanja wa ndege utazidisha uwezo wa kustahimili abiria milioni kwa mwaka
awamu ya kwanza ya upanuzi ulianzia tarehe septemba 
kwa sasa serikali bado inajadili ikiwa uwanja huu wa jomo kenyatta unapaswa kujengewa ujia wa ndege wa pili
kurudia upanzi reforestation kwa lugha ya kimombo ni upanzi wa miti au mbegu ili msitu urejeshwe baada ya kuondolewa katika eneo kwa mfano wakati miti imekatwa kwa sababu za utengenezaji wa mbao
mataifa mengi yamezoea ukataji miti karne baada ya karne na baadhi ya serikali na mashirika yasiyo ya kiserikali hujihusisha moja kwa moja katika mipango ya upanzi wa miti ili kurejesha misitu na kusaidia kuhifadhi viumbe tofauti vilivyo hai
nchini uingereza upanzi wa miti unaweza kumaanisha kubadili kisheria ardhi iwe msitu wa kifalme
upanzi wa miti katika maeneo yenye udongo ulioharibiwa
katika baadhi ya maeneo misitu huhitaji msaada kujiendeleza kwa sababu ya mambo ya mazingira
kwa mfano mara tu misitu inapoharibiwa katika mikuranga maeneo hayo yanaweza kukauka kubaki kavu na kutokuwa karimu kwa upanzi wa miti upya
sababu zingine ni pamoja na malisho ya mifugo yanayozidi kiasi overgrazing hasa wanyama kama mbuzi na uvunaji uliyozidi wa rasilimali za misitu
pamoja haya yote yanaweza kusababisha jangwa na kupotea kwa udongo wa juu bila udongo misitu haiwezi kumea mpaka mchakato mrefu wa uumbaji wa udongo ukamilike mmomonyoko wa udongo ukikosekana
katika baadhi ya maeneo ya kitropiki kuondolewa kwa misitu unaweza kusababisha duricrust au duripan ambayo husababisha udongo kutoweza kunyonya maji na mizizi kutoweza kumea
katika maeneo mengi upanzi wa miti ili kurejesha misitu hauwezekani kwa sababu watu wanatumia maeneo hayo
katika maeneo mengine kuvunjwa kwa duripans au duricrust ni muhimu maji yafaa kumwagwa kwa makini mara kwa mara na ulinzi maalum kama vile zungusho au kuweka ugo unaweza kuhitajika
kwa sababu ya ukataji wa miti uliozidi na unaoendelea katika msitu wa amazon kwa miongo kadhaa iliyopita juhudi ndogondogo za upanzi wa miti hazina umuhimu ikilinganishwa na ukubwa wa msitu wa mvua wa amazon
uchina imekata miti ya misitu katika maeneo mengi ya kihistoria
uchina ilifika kiwango ambacho utengenezaji wa mbao ulipungua kuliko viwango vya kihistoria
hii ilitokana na uvunaji miti uliyopita kiasi cha umeaji
ingawa imeweka malengo rasmi ya upanzi miti malengo haya yaliwekwa kwa muda wa miaka na hayakutimizwa kufikia mwaka wa 
uchina inajaribu kurekebisha matatizo haya kwa miradi kama green wall of china ambayo inalenga kupande upya misitu na kupunguza kupanuka wa jangwa la gobi
sheria iliyopitishwa mwaka wa inamhitaji kila raia mwenye umri zaidi ya miaka kupanda mti mmoja angalau kwa mwaka
kutokana na upanzi uchina sasa ina kiwango cha juu zaidi cha upanzi wa miti kote duniani
katika mwaka wa uchina ilikuwa imepanda miti katika eneo lenye ukubwa mraba wa kilomita 
hata hivyo wastani wa uchina wa kupanda miti bado uko chini kuliko ule wastani wa kimataifa
ulaya imekata miti ya misitu katika maeneo mengi ya kihistoria
muungano wa ulaya eu umekuwa ukiwalipa wakulima kupanda miti tangu mwaka wa kutoa misaada ya kubadilisha makonde au mashamba ukipenda ziwe misitu tena na malipo kwa ajili ya usimamizi wa misitu
kati ya mwaka wa na sera za eu za upanzi wa miti ziliwezesha upanzi wa miti katika ardhi yenye eneo la mraba kilomita ambayo misitu yake ilikuwa imekatwa
pili mpango wa mbio kati ya mwaka wa na ulipelekea upanzi katika eneo la ziada la kilomita mraba ya ardhi takwimu sahihi bado inapatikana
nchini polandi mpango wa kitaifa wa upanzi wa miti ulianzishwa na serikali baada ya vita vikuu vya pili vya dunia wakati eneo jumla la misitu lilipungua hadi asilimia mpakani mwa nchi hiyo
mpango huo ulisaidia maeneo ya misitu ya poland kuongezeka miaka baada ya miaka na tarehe desemba misitu ilifunika asilimia ya nchi hiyo tazama misitu ya polandi
imepangwa kuwa kufikia mwaka wa misitu itajaza asilimia ya poland
iran inaaminika kuwa moja ya chi zenye maeneo madogo ya misitu duniani kwani ina asilimia saba pekee ya misitu
thamana hii ilipungua kwa takriban hekta milioni sita ya mistu bikira iliyojumuisha miti kama mwaloni almond na pistacio
kutokana na vichepechepe vya udongo ni vigumu kupanda miti kwa kiasi kikubwa ikilinganishwa na maeneo mengine yenye udongo wenye rutuba zaidi na mawe chache na hali za mikurunga
hivyo basi upanzi wa miti zaidi hufanywa na spishi za miti zisizo za sehemu hiyo ambazo hupelekea uharibifu wa mazingira kwa wanyama na mimea na kusababisha hasara kwa kasi ya viumbe tofautitofauti vilivyo hai
kwa maana nyingine tazama athletics disambiguation
riadha ni neno linalojumlisha aina mbalimbali za michezo za hadhara kama vile kukimbia kuruka kurusha na kutembea
michezo hiyo yote haihitaji vifaa vingi hivyo ni rahisi kabisa
kihistoria michezo ya mpango inahesabiwa kuwa imeanza na olimpiki huko ugiriki mwaka kk
maji matamu ni maji yasiyo na chumvi nyingi ndani yake
kwa kawaida maji ya mvua ya mtoni au ziwani huitwa maji matamu maana yake ya kwamba kimsingi inafaa kwa kunywa au kumwagilia mimea hata kama mara nyingi inaweza kupatikana na matope au machafuko ndani yake
kinyume chake ni maji ya chumvi jinsi inavyopatikana baharini au katika maziwa kadhaa
kitaalamu maji huitwa matamu kama kiwango cha chumvi ndani yake ni chini ya asilimia au gramu moja ya chumvi katika lita ya maji
kama kiwango cha chumvi kinazidi haifai tena kwa matumizi ya kibinadamu pia haifai kwa mimea mengi
kama maji matamu yana kiasi kikubwa cha bakteria au machafuko ndani yake haifai kwa matumizi ya kibinadamu moja kwa moja lakini inaeza kusafishwa kwa njia ya filta
sehemu kubwa ya maji matamu yanayopatikana duniani ni theluji na barafu ambayo ni hasa mvua iliyowahi kuganda katika hali ya hewa baridi
randy travis alizaliwa mei ni mshindi wa tuzo ya grammy na dove nchi marekani
amekuwa na bidii tangu ana kumbukumbu zaidi ya albamu dazeni mpaka wa leo ana zaidi ya nyimbo thelathini za kipekee zilizoongoza chati ambapo kumi na sita zimefikia nambari mmoja
pia kuanzishwa kwake kama ngoma za kitamaduni za nchi wa kikongwe tendo na kufuatiwa na mara kadhaa zaidi kuuza zaidi kwa albamu hela kazi yake
kuanzia katikati ya miaka ya hata hivyo travis aliona kushuka katika chati yake ya mafanikio
yeyealitoka warner bros mwaka kuelekea rekodi ya dreamworks pale hatimaye angeweza kubadili mtazamo wake kwa kuimba nyimbo za injili kubadilisha ambayo pamoja na kusababisha wimbo three wooden crosses imemwezesha kulikomshindia tuzo kochokocho
travis kwa kuongeza katika kuimba anashikilia uigizaji kwa maonyesho yake kwenye runinga wind in the wire mwaka 
tangu wakati huo yeye ana alionekana katika televisheni kadhaa akiigiza na majukumu mara kwa mara kama mwenyewe
randy travis alizaliwa katika traywick bruce marshville kusini ya carolina wa pili kwa watoto sita wa bobbie mfanyakazi wa kiwanda na harold traywick mwekaji farasi mkulima na mjenzi aliyeliki biashara
alipokuwa akikua travis alilazimishwa kuchukua masomo ya gitaa na baba yake na alianza alicheza katika umri wa miaka nane na ndugu yake ricky
travis alianza kunywa katika umri wa na miakani ya mara kwa mara kuvuta bangi pia alijaribu madawa ya kulevya
yeye mara nyingi wakapigana na baba yake na aliacha shule ya upili
akawa mtoto mtundu na alikamatwa kwa makosa mbalimbali ikiwa ni pamoja na wizi kutumia fujo
travis tangu alionyesha majuto kwa ngao yake ya zamani
harold traywick aliingisha randy na ricky katika talanta kugombea katika klabu ya usiku inayoitwa country city marekani katika charlotte kusini mwa carolina
randy na ricky walishikania mafanikio yao duni na kijana mwingine mitaa kutoka chuo cha forest hills james spanky deese
deese alikuwa mmoja wa wanariadha bora zaidi katika futiboli mjini wakati huo
randy na rickey walimpa moyo deese kujiingiza katika maisha ya muziki pamoja nao
wakati huo huo ricky ambaye pia alikuwa mkosaji kisheria alihukumiwa jela na randy alikuwa kukamilisha kugombea peke yake lakini yeye alishinda hata hivyo
meneja wa klabu elizabeth lib hatcher alichukua nia kuu kwa travis na akampa kazi ya kuimba katika klabu
yeye kwanza aliyoandikwa kwa rekodi ya paula na aliyotolewa ngoma za kibinafsi mbili zilizofeli she s my woman na dreamin
travis alipata matatizo ya kisheria aliendelea na alikuwa mahakamani kutokana na ukiukaji kwa muda wa majaribio
hii kuweka ioevu mwingi zaidi juu yake tayari tete ya ndoa
hatimaye alipea mumewe talaka mwaka na kuhamia travis mjini nashville tennessee
travis mara akakataliwa kwa haraka na studio zote mjini
tepu zake za awali zilikejeliwana rekodi ya nashville kama kuwa kongwe mno
hatcher alichukua kazi kama meneja wa klabu ya usiku the nashville palace na waliajiri travis kamampishi na mwimbaji
ilikuwa ni wakati huu kwamba uwezekano wa mapenzi kati yao ulianza travis alisema nadhani sisi tumegundua kiasi gani sisi tunahitajiana
mwaka travis alitoa albamu ya kujitegemea randy ray live na lib hatcher kutuiika kwa kupata nafasi na rekodi ya warner bros
hata hivyo studio waliwaamuru waweke mpenzi yao siri ili wasiwakere mashabiki na kubadili jina lake la kisanii kutoka randy ray mpaka randy travis
mwaka warner brothers walimtolea wimbo wa kipekee on the other hand ambao ulipata kushika nafasi kwenye chati nchini
wimbo wake uliofuata ukawa nyimbo bora ikifuatiwa na on the other hand mwakani 
ukawa wimbo wa kwanza wa travis kushinda nambari 
albamu yake storms of life ikaenda kuuza zaidi ya nakala milioni 
mwishoni mwa miaka ya alikuwa na nyimbo nyingi pamoja na no place like home na diggin up bones
mwakani travis alishiriki katika voices that care mradi wenye waimbaji wengi na majina mengine ya juu katika muziki moja kwa moja kuongeza fedha kwa ajili ya askari katika vita vya ghuba
mradi ulijumlisha na waimbaji wenzake garth brooks kenny rogers na kathy mattea
mwakani travis mara tena hakuwa juu ya chati maana wasanii kama vile garth brooks clint black na wengine walikuwa wameanza kupata umaarufu
alichukua mapumziko kutoka muziki na kujihusisha kwenye majukumu kaimu na filamu kadhaa magharibi
yeye akarudi na kurekodi albamu ya this is me na wimbo wa kipekee whisper my name
mwaka travis ipasua njia na warner brothers
yeye alihamia dreamworks nashville na kurekodi you and you alone ambayo zinazozalishwa ya nyimbo bora out of my bones na spirit of boy wisdom of man
hizi zilifuatiwa na albamu inspirational journey rise and shine na worship faith 
wimbo three wooden crosses kutoka katika albamu ya rise and shine kufikiwa nambari na alishinda wimbo wa mwaka cma 
mwaka huo travis aliwekwa kama katika waume bora zaidi katika cmt
travis aliendelea kuigiza katika filamu na televisheni yeye alionekana katika vipindi kadhaa na katika mfululizo touched by an angel
albamu yake passing through ilitolewa novemba 
ilikuwa pamoja na muziki mkongwe wa nchi wa miaka ya awali wake pamoja na injili mvuto kutoka albamu yake ya hivi karibuni zaidi
baada ya kutolewa kwa mwaka na albamu ya krismasi nyimbo za season mwaka travis iliyotolewa brand new single yake faith in you kama shusha bure rasmi tovuti yake
mwandishi anthony maurizio ameziumba kuchimba up indeevar blog mfululizo ambayo inatoa ni busara ndani ya sasa randy travis matukio yanayohusiana na huchota idadi kubwa ya wageni tovuti ilitolewa tarehe machi kama diski seti ya nyimbo zake bora zaidi
mwaka lina accurso mpiga mwandishi kutoka new york filed malalamiko kwa tume ya uchaguzi ya shirikisho kuhusu travis s song point of light
kushtakiwa kwamba enda iliyotolewa wakati wa uchaguzi wa marekani mwaka waliohitimu kama matangazo ya kisiasa kwa rais george hw bush tangu roger ailes zinazozalishwa ya video na sig rogich mwandishi wa ikulu walisaidia kualiandika wimbo huo
fec waliwakanusha ya malalamiko tawala kuwa na video ya wimbo wala wazi kusisitiza uchaguzi wa wala kukusanya michango kwa niaba ya mr bush
 juni article mjini new york times ilisema kwamba hakuna kukosea katika mapenzi kati ya travis hatchers uhusiano au nguvu kila hupata kutoka humo
hata hivyo mwaka makala yalichapishwa kwa madai kwamba travis alikuwa shoga na kwamba alikuwa anatafuta mpenzi wa kiume
tukio hili liliwahamakisha yeye na kuvutiwa naye na elizabeth lib hatcher kuja mbele na uhusiano wao wao walikuwa ndoa wiki kumi baadaye katika sherehe binafsi
travis ni mkristo aliyezaliwa tena na ametoa ngoma za kiinjili nne au rekodi ya kikristo ambazo katika mpangilio inspirational journey rise and shine worship and faith and glory train
shule ya uandishi wa habari na mawasiliano ya umma kibasa gurmana ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabasa
shule ya uandishi wa habari na mawasiliano ya umma ni moja kati ya shule kuu zinazopatika chini ya chuo kikuu cha dar es salaam inayotoa masomo ya uandishi wa habari na mahusiano ya umma
shule ya uandishi wa habari na mawasiliano ya umma imepata asili yake kutoka katika shuke ya uandishi wa habari ya tanzania ambayo baadae ilikuja kujulikana kama taasisi ya uandishi wa habari na mawasiliano ya umma
shule ya uandishi wa habari ya tanzania ilianzishwa rasmi chini ya sheria ya bunge namba ya mwaka ilianza kwa kutoa stashahada kwa kipindi cha miaka miwili
lakini kutokana na viwanja hivyo kuwa vidogo na kushindwa kutoshelza mahitaji ya kuanzishwa kwa stdio ya picha ndipo ilipohamia katika viwanja vya chuo cha kutoa mafunzo ya huduma za jamii karibu na kivukp cha magogni hadi mwaka katika mwaka huo huo yaani mwaka shule ya uandishi wa habari ya tanzania ilihamia katika maeneo ya salvation army mkabala na barabara ya kilwa karibu na uwanja wa taifa na jeshi la kujenga taifa
shule ya uandishi wa habari ya tanzania ambapo waliendelea kutumia vyumba vya madarasa na vyumba vya makazi katika salvation army ambpo waliendelea kutoa stashahada
katika uandishi wa habrri ambapo kwa wakati huo chuo kilikuwa kimechukua wanafunzi thelathii mnano mwaka chuo kilihamia katika eneo la shariff shamba ambayo awali ilikuwa ikijulikana kama taasisi ya utamaduni ambyo ilihamia na kujenga afisi zake mpya katika wilaya ya bagamoyo ambapo majengo ya shariff shamba yaliweza kukidhi haja za chuo hususani kwa upande wa ofisi za utawala madarasa na vyumba vya kulala wanafunzi kiasi cha wanafunzi shule ya uandishi wa habari ya tanzania ilipata vifaa vya vya studi ya redio kamera na vifaa vingine kutoka katika shirika la nchini denmark danida kati ya mwaka hadi mwaka chini ya usimamizi wa proffesa lisbert rawn wa shule ya uandishi wa habari ya denmark ambapo wafanyakazi watatu waliweza kupata mafunzo kwa kiwango cha uzamili katika chuo kikuu cha cardiff chini ya udhamii wa shirika la danida
wafanyakazi wengine watatu walipata mafunzo katika masuala ya televisheni redio za jamii na uzalishaji wa magazeti katika chuo cha uandishi wa habari cha denmark kinachoitwa arhus
alikuwa proffesa lisbert rawn ambaye alichangia sana hadi kupatikana kwa viwanja vya mwisho vya shule ya uandishi wa habari ya tanzania katika eneo la mikocheni pembeni kidogo na barabara ya makaburini mbali kidogo na barabara ya ali hassan mwinyi hii ikiwa ni mnamo mwaka 
juhudi hizi zilitambuliwa rasmi na raisi benjamini william mkapa ambapo ndipo alipoamua kukabidhi rasmi viwanja vya kilichokuwa kiwanda cha filamu cha tanzania kwa shule ya uandishi wa habari ya tanzania
shule ilianza kutoa stashahada ya juu ya miaka mitatu katika uandishi wa habari na stashada ya uzamili katika mawasiliano ya umma na mwaka mmoja wa cheti katika uandishi wa habari na kuondosha stashahada ya miaka miwili
alidokeza kuwa kutokana na mabadiliko ya kijamii kisisas na kiuchumi yanayotokea yataihitaji shule ya uandishi wa habari ya tanzania kama taasisi yoyote ya kijamii kujichunguza kama imekwisha kufikia lengo lauanzishwaji wake
katika kuunga mkono shirika la kimataifa la kidachi danida ambalo lilikuwa likijihusisha na shughuli mbalimbali katika kufundisha na na kutoa ushauri katika masuala mbalimbali ya shule hii waliagiza watu wawili kwa ajili ya kuangalia mambo ya kishule na kitaalamu
baada ya kupitia mtaala vifaa vya kufanyia mafunz wafanyakazi na baada ya kufanya mahojiano na majadiliano na wahitimu mbalimbali wa shule ya uandishi wab habari ya tanzania na wamiliki wa vyombo vya habari pamoja na washika dau
washauri walipendekeza kuwa shule iwe chini ya chuo kikuu cha dar es salaam
university of dar es salaam shule ya uandishi wa habari iliamini kuwa iatapa mafanikio makubwa kama itakuwa sehemu ya taasisi kubwa kama chuo kikuu cha dae es salaam
shule itapata kuanzia nguvu kazi na vitendea kazi katika chuo cha dar es salaam na wakati katika wakati huo huo kuimarisha nguvu yake katika kufanya tafiti mablimbali lengo likiwa kuwa sehemu muhimu kwa kwa mafunzo ya uandishi wa habari na kufanya tafiti mbalimbali nchini
wazo au ndoto ambayo ingeweza kufikiwa kama tu shule ingeweza kuwa chini au sehemu ya chuo kikubwa na chenye ufahari kama chuo kiuu cha dar es salaam
kazi za taasisi ya uandishi wa habari na mawasiliano ya umma
name name name name shule imepitia katika uongozi mbalimbali wafuatao ni viongozi ambao wote walichaguliwa na rasis
name mshauri wa sasa wa wanafunzi ambaye ni profesa bernadeta killian aliyechaguliwa tarehe kuwa shule ya uandishi wa habari na mawasilino ya umma
chuo kikuu cha dar es salaam kimefanya mabadiliko katika muundo wake ambyo imefanya vitivo kuwa katika ngazi ya vyuo na shule
nahivyo iliyokuwa taasisi ya uandishi wa habari na mawasiliano ya umma kwa sasa imebadilishwa nakuwa shule kuu ya uandishi wa habari na mawasiliano ya umma chini ya chuo cha sanaa na sayansi ya jamii katika chuo kikuu cha dar es salaam kuanzai tarehe aprili 
shule ina idara kuu tatu yaani idara ya mawasiliano ya umma idara ya uandishi wa habari na idara ya asifa mahusiano na matangazo
shule ipo ianendeshwa na mshauri wa wanafunzi na mshauri msaidizi masomo malengo ya shule ni kutoa mafunzo kwa wale wanaotaka kufanya kazi katika vyombo vya habari ambvyo vina majukumu ya kutoa habari kufundisha na kutoa mafunzo halisia kwa jamii ya watanzania zaidi ya yote shule inaendelea kutoa mafunzo kwa waandishi wa habari ambo tayari wapo katika vyombo va habari
mafunzo ya muda mfupi ya cheti katika masomo ya muhimu kipindi kifupi fupi 
shahada ya sanaa katika mahusiano ya umma matangazo 
udaktari katika filosofia katika uandishi wa habari na mawasiliano ya umma katika kupata ujuzi wenye uhalisia shule inamiliki vyombo vya habari kama vile redio yeeni mlimani redio inayotangaza kupitia 
 fm ambayo ina uwezo kufika umabli wa kilometa 
redio hiyo ilizinduliwa rasmi tarehe novemba 
pia kuna televisheni ya shule yaani mlimani televisheniambyo kwa mara ya kwenza ilienda hewani mwezi wa pili mwaka na kuanza kutangaza rasmi tarehe juni pia shule inamiki gazeti linaloitwa the hill observer
ambalo nalo pia lilinatumia kwa ajili ya mafuzo kwa wanafunzi ili kuweza kupata ujuzi
shule ya uandishi wa habari na mawasilino ya umma chuo kikuu cha dar es saam kisima ni jina la ujumla kwa shimo lolote ndefu nyembamba lililochimbwa katika ardhi aidha kwenda chini au sambamba
kisima kinaweza kujengwa kwa madhumuni mbalimbali ikiwa ni pamoja na uchimbaji wa maji au kioevu kingine kama vile mafuta ya petroli au gesi kama vile gesi asilia kama sehemu ya uchunguzi wa kiufundi wa ardhi na utathmini wa eneo la mazingira kwa ajili ya utafutaji wa madini au kama shimo la majaribio la kusimamisha minara na vifaa vya matumizi chini ya ardhi
visima kutumika kama visima vya maji inaelezwa kwa kina zaidi katika makala hayo
katika nyanja za mashauriano za uhandisi na mazingira neno hili hutumiwa kuelezea kwa pamoja aina zote mbalimbali za mashimo yaliyochimbwa kama sehemu ya uchunguzi wa kiufundi wa ardhi na utathmini wa eneo la kimazingira ujulikanao kama awamu ya pili ya esa
hii ni pamoja na mashimo yanayochimbwa kukusanya sampuli za udongo sampuli za maji au vipande vya miamba ili kuendeleza vifaa vya kutengeneza sampuli vya in situ au kufunga visima vya kufuatilia au piezometer
sampuli zinazokusanywa kutoka kwa visima mara nyingi upimwa katika maabara kuamua hali zao au kwa kutathmini viwango vya kemikali mbalimbali au vichafuzi
kwa kawaida kisima kinachotumika kama kisima cha maji kinakamilishwa kwa kufunga mfereji uliosimama na kitunza kisima kushikilia kisima kisiporomoke
hii pia husaidia kuzuia vichafuzi kutoingia katika kisima na kuzuia pampu yoyote iliyowekwa kuchota mchanga na sedimenti
ikikamilishwa katika namna hii kisima kwa kawaida kisima cha maji iwe ni cha maji mafuta au cha gesi
visima vinaweza kuchimbwa kwa kutumia mashine kubwa ya kuchimba au ya kuendeshwa kwa mkono
mashine na mbinu za kuendeleza kuchimba kisima zinatofautiana kulingana mtengenezaji hali ya kijiolojia na lengo kusudi
viwango vya joto katika kisima vinaweza kutumika kama mibadala ya joto
hii ni kwa sababu uhamishaji wa joto kupitia ardhini hufanyika polepole hivyo kwa kupima joto na kutumia mifumo ya hisabati viwango vya joto vya zamani vinaweza kurejelewa miaka mia kadhaa mbeleni huang et al
kisima cha uyeyukaji wa barafu hakina maji machafu kama ilivyo lkatika visiwa vya mawe
kisima cha central greenland huonyesha joto zaidi ya miaka iliyopita ya wastani wa 
 iliitangulia na karne chache zenye baridi
ililotangulia hii ilikuwa kipindi cha joto katika ad ambacho kilikuwa na joto kuliko karne ya kwa wa c
muungano wa mabenki ya equity kwa kiingereza equity group holdings ni shirika la kifedha katika afrika mashariki
mnamo juni benki hii ilichaguliwa na euromoney awards kama benki bora zaidi nchini kenya
nchini kenya benki ya equity ilichaguliwa kuwa benki iliyo bora zaidi katika tuzo la renaissance capital bank awards mnamo mwezi wa agosti na mara ilitaja kama kampuni yenye hisa ambazo zinathamana kwa wenyehisa katika soko la hisa la nairobi mnama mwaka wa 
muungano wa mabenki ya equity umetengeneswa na kampuni mbalimbali kama vile akiba ya muungano wa mabenki ya equity fanyiwa biashara katika soko la hisa la nairobi na pia katika soko la hisa la uganda chini ya ishara ya ebl
if could turn back the hands of time ni wimbo wa r
kelly ulitolewa ukiwa kama wimbo wa tano kutoka katika albamu yake ya mwaka wa r
wimbo una mandhari ya ballad la kimapenzi lenye kumuhusu mtu mmoja anayetamani aurejesha muda uliopita ili kukarabati uhusiano wake na mpenzi wake
wimbo ulikuwa kibao kikali kwenye kumi bora za nchi kadhaa wakati huko marekani iliishia kwenye kumi bora tu yaani nafasi ya na kisha baadaye kuondoka zake
valpara so au valpo ni jina la mji mkuu wa mkoa wa valpara so katika chile
chuo kikuu cha abuja kilianzishwa tarehe januari mwaka chini ya agizo la no
 la mwaka kama lilivyorekebishwa kama chuo cha sura mbili chenye mamlaka ya kuendesha masomo chuoni na mpango wa elimu ya masafa ya mbali
ndicho chuo kikuu cha kwanza cha nigeria kuwa na uwezo wa aina hiyo kwa hivyo chuo kimejitolea na kinajaribu kuhakikisha ufanisi wa elimu na wakati huohuo kikidumisha nafasi sawa za wananchi kupata elimu na kwa njia kinawatayarisha wanafunzi kwa majukumu yao muhimu katika jamii
wito wa chuo hicho ni for unity and scholarship na chini usimamizi wa naibu wa chuo wa sasa prof vicekansler nuhu yaqub anasema hali hii itatoa elimu ya ubunifu na tendeti inayozingatia huduma kwa binadamu kwa hivyo katika kufikia malengo muhimu kozi za chuo zinalenga kuwapa wanafunzi na wahadhiri mafunzo ambayo ni msingi katika kuwawezesha kuwa wabunifu na wenye kuibua mawazo mapya katika kutekeleza majukumu yao katika vipengele mbalimbali vya mahitaji ya binadamu ambavyowatajihusisha navyo
kwa sasa chuo kikuu cha abuja kinatoa shahada za kawaida stashahada na kozi za baada ya uzamili na uzamifu na kutokana na kuwa katika eneo la utawala wa shirikisho chuo hicho kina kituo cha masomo ya mbali ambacho kinatoa nafasi za elimu ya vyuo vikuu kwa wale ambao kwa sababu moja au nyingine hawawezi kupata elimu kama hiyo kupitia kwa elimu ya mfumo wa kawaida na pia wale ambao wangependa kupata maarifa mapya na ujuzi maalum
chuo kikuu cha abuja aidha kinafunza shahada ndogo za uelekezi na kina taasisi ya ualimu ili kushughulikia mahitaji ya wale ambao ni walimu kitaaluma mahitaji maalum ya serikali mashirika ya elimu na hutoa nafasi ya ushirikiano katika masuala ya eleimu na mashirika vikundi mbalimbali ndani na nje ya nijeriap
kwa sasa chuo kikuu cha abuja kiko gwagwalada kwa muda tu abuja nigeria kwenye ardhi ya ukubwa kiasi cha heka ardhi ambayo inaendela kujengwa kando na barabara ya kaduna lokoja abuja road
morgan heritage ni bendi ya rege liliyoundwa na na watoto watano msanii wa rege denroy morgan
kutokana na wao kukulia katika studio ya baba yao huko marekani kundi la idadi ya jumla ya watoto wanane walihudhuria kwa mara ya kwanza kwenye tamasha la muziki wa rege huko jmaika uitwao sunsplash
hatimaye walikandarasiwa na na kampuni ya mca na walitoa albamu yao iliyoitwa miracles katika mwaka 
kuanzia wakati huo wameikosoa albamu ya miracle kama iliyoshawishiwa zaidi na muziki wa aina ya pop
baada ya kutoa albamu ya miracle familia hiyo ilihamia nyumbani kwao huko denroy nchini jamaica
katika kipindi hiki familia tatu kushoto kikundi
walipokuwa jamaika morgan heritage alianza kushirikiana na produsa wa rege waliosifika bobby dixon na lloyd james na baadaye wakatoa albamu yao ya pili iliyosifika kwa jina la kina yao acclaimed albamu ya pili protect us jah ikifuatiwa na one calling na nyingine iliyopendwa ba wafuasi wa iamni ya rastafara ya iliyoitwa don haffi dread ya mwaka 
wametoa jumla ya albamu tatu za mkusanyiko wa nyimbo na the morgan heritage family and friends na albamu ya hadhara live in europa iliyorekodiwa mwaka wakiwa katika ziara yao
kufuatia toleo la albamu yaomwaka ya more teachings kwa mara nyingine morgan heritage amezuru ulaya tena na wamerudi huko mara kadhaa
albamu yao ya sita three in one ilitoka mwaka 
wamefanikiwa kutoa dvd mbili live in london na live over europa na albamu yao ya saba full circle ilitolewa mwaka 
albamu yao ya hivi karibuni mission in progress ilitolewa tarehe aprili 
inajumuisha wimbo wa faithful na raid rootz dance
wameshirikiana na bendi maarufu za rege na dj wa kisasa ikiwa ni pamoja na capleton junior kelly luciano gentleman beres hammond nk kuna bendi ndogo inayochipuka iitwayo lms inayojumuisha watoto wa morgan ambayo imeshawishiwa sana na hip hop
una morgan alijitenga kutoka kwa bendi hiyo mwaka alipotuma barua katika ukurasa wa tovuti rasmi kwamba alihitaji muda zaidi kuwalea watoto wake na kuwa na familia yake
kwa sasa hafanyi ziara na bendi hiyo na wanachama wake
rancagua ni jina la mji mkuu wa mkoa wa o higgins katika chile
talca ni jina la mji mkuu wa mkoa wa maule katika chile
ciudad acu a pia acu a ndiyo mji mkuu wa pili katiko jimbo la coahuila
alizaliwa mjini mogadishu somalia iman ni binti wa marian na mohamed abdulmajid aliyekuwa balozi wa somalia kwa saudi arabia na ana ndugu wawili elyas na feisal na dada nadia
alienda shule ya sekondari katika misri na baadaye kuishi nchini kenya ambapo alisomea masomo ya sayansi ya siasa katika chuo kikuu cha nairobi
iman ni muislamu na anaweza kuzungumza lugha tano kwa ufasaha kiarabu kiingereza kifaransa kiitaliano na kisomali
wakati bado alipokuwa katika chuo kikuu iman aligunduliwa na mpiga picha peter beard kutoka marekani na hatimaye alihamia marekani kuanza kazi ya fashoni
kazi yake ya kwanza ya fashoni ilikuwa na vogue katika mwaka 
punde si punde alijipata kwenye ukurasa mkuu wa gazeti la kifahari akajithibitisha kama mwanafashoni maarufu
wakati wake wa miaka kama mwanafashoni wa fahari iman pia alifanya kazi pamoja na wapiga picha wengi kama vile helmut newton richard avedon irving penn na annie leibovitz
mwigizaji wa nadra iman alionekana mara mbili katika miami vice akicheza dakota katika back in the world na nina beka katika no way out pamoja na kevin costner
pia alicheza nafasi ya lois blyth katika love at first sight pia mhamisha umbo aitwaye martia katika filamu ya mwaka na alionekana katika filamu iliyoshinda tuzo la oscar out ya afrika akiwa na robert redford na meryl streep
iman alicheza katika sehemu ya kipindi cha televisheni cha bravo s cha project runway ambapo alivaa rinda ya mshindani aitwaye daniel vosovic kuhudhuria kupiga picha za umma na mzunguko wa wa kipindi cha america s next top model kama mmoja wa washauri wa kila wiki
sasa yeye ni mwenyeji wa project runway canada kwenye mtandao wa global
mwezi mei iman alizindua kampuni yake iman global chic katika mtandao wa home shopping
pia ni mkurugenzi mtendaji wa iman vipodozi mafuta na marashi aliozindua kwa soko la uteuzi wa bidhaa kuelekea wanawake
mbali na kampuni yake ya kimataifa iman pia hushiriki kikamilifu katika kutoa misaada kadhaa kama msemaji wa mpango wa keep child alive kama vile kufanya kazi na miongoni mwa wengine the children s defense fund
yeye amesainiwa na one management mjini new york na independent models huko london
iman kwanza aliolewa akiwa na umri wa miaka kumi na kijana wa kisomali aliyekuwa amempenda
ndoa ulivunjika miaka chache baadaye wakati alipoenda marekani kutekeleza kazi ya fashoni
mwaka alikutana na mchezaji wa mpira wa vikapu kutoka marekani aitwaye spencer haywood
tarehe aprili iman alifunga ndoa na mwanamuziki wa uingereza david bowie
walibarikiwa na binti mmoja alexandria zahra lexi jones alizaliwa agosti 
iman pia ni mama wa kambo wa mwana wa bowie kutoka ndoa yake ya awali duncan jones
watoto wawili wamerithi jina la kisheria la bowie
iman na familia yake huishi hasa katika manhattan na london
xavier hernandez creus amezaliwa januari mjini terrassa barcelona catalonia anajulikana kama xavi ni mchezaji wa kandanda mhispania ambaye kwa sasa anacheza kama kiungo kati katika klabu ya kihispania katika la liga huko barcelona
kufikiriwa sana miongoni mwa wanakandanda bora katika dunia xavi alitajwa kama rasmi mtu mwenye ushawishi mwingi katika mechi katikaa fainali ya ligi ya mabingwa kwani alisaidia barcelona kushinda manchester united na kuibuka washinid wa kombe ulaya kwa mara ya tatu
alitajwa kama mchezaji bora na uefa katika euro na alikuwa mmoja wa wagombeaji watano wa tuzo la fifa mchezaji bora duniani
kwa jumla ameteuliwa mara na timu ya taifa ya kihispania na amechezea nchi yake katika olimpiki fifa kobe la dunia uefa euro fifa kombe la dunia uefa euro na fifa kombe la mashirikisho
xavi ametoka kwa mfumo wa vijana ya barcelona na ametumia muda wake wote wa kandanda katika kambi ya nou tangu umri wa miaka 
yeye alipenya kati ya timu ya vijana na timu ya hifadhi na alikuwa ni mwanachama wa timu ya barcelona ya jordi gonzalvo s timu ambayo ilipata cheo hadi daraja la segunda
maendeleo yake kwa njia ya timu imemwezesha ajiunge na timu ya kwanza mnamo tarehe agosti katika fainali ya kombe kuu ambayo yeye alifunga dhidi ya mallorca
yeye haraka akaenda kuwa mwanachama timu ya ushindi ya louis van gaal
xavi anahesabiwa kama mwandamizi wa josep guardiola katika chumba cha injini cha barca baada ya guardiola kutoka klabu xavi akawa mchezaji mkuu katika upande
tangu ushindi wa msimu wa yeye imekuwa makamu nahodha wa timu
msimu wa ulikuwa msimu bora wa xavi kwa kucheza na mafanikio
yeye alikuwa sehemu kuu ya utatu wa barcelona alicheza kwa umaarufu katika mashindano yote matatu yeye alifunga lengo la katika ushindi wa katika copa del rey fainali dhidi ya athletic bilbao na mkwaju
katika la liga miongoni mwa michezo mingi labda ya muhimu zaidi ni moja katika el cl sico waliposhinda dhidi ya real madrid tarehe mei
yeye alisaidia kufunga mabao juu ya mara moja kwa puyol mara nyingine kwa henry na mara mbili kwa messi na utendaji huu na kazi hii ilisababisha barcelona kushinda taji la 
hatimaye xavi alisaidia barcelona kushinda fainali ya ligi ya mabingwa dhidi ya manchester united iliyomalizika akisaidia bao la pili kwa kuuinua mpira kwa kichwa cha leo messi baada ya dakika na pia karibu alifunga kama mkwaju kutoka nje ya sanduku uligonga chuma cha lango
xavi hivi karibuni alichaguliwa kama kiungo bora wa ligi ya mabingwa ya uefa kwa mchango wake wakati wa ushindi wa barcelona katika kampeni ya ligi ya mabingwa wa uefa
xavi yuko chini ya mkataba na barca mpaka baada ya kuendeleza mkataba wake wakati wa msimu wa 
yeye anamfuata sasa migueli ambaye ameonekana mara 
xavi aliitwa mara ya kwanza katika ushindani wa vijana wa kimataifa wa fifa akifunga mabao mawili na uhispania ilishinda taji
yeye alifanya mwandamizi yake makuu tarehe novemba dhidi ya uholanzi na tangu siku hiyo amekuwa akichezea kikosi cha kihispania
ziara yake ya fifa kombe la dunia ilitiliwa shaka kutokana na kuumia kwa misuli ya goti lake lakini yeye alipata nafuu na akajiunga na kikosi cha luis aragon s
umuhimu wake kwa timu ulisemwa na aragon s wakati alisema watu wanasema ni kamari kuchukua xavi pamoja nasi lakini nasema itakuwa kichaa kumwacha nyumbani
xavi aliteuliwa kama mchezaji bora wa mechi katika mechi ya uhispania dhidi ya ukraine na kucheza katika mechi zote tatu za uhispania kabla wabwagwe nje na timu ya kifaransa timu katika mzunguko wa pili
wakati wa uefa euro xavi alichangia vikubwa katika mafanikio ya kampeni ya uhispania
akishirikiana na wenzake andr s iniesta katika kiungo alikuwa kati ya ulinzi na mstari wa mbele akisambaza mpira kwa washambuliaji na kuwapatia nafasi muhimu
yeye alifunga bao la ufunguzi katika dakika ya katika nusu fainali dhidi ya urusi ambayo ilikuwa bao la tangu mwanzo wa michezo ya mabingwa wa ulaya
katika fainali dhidi ya ujerumani alimpatia mpira fernando torres ambaye alifunga bao la ushindi
yeye alichaguliwa kama mchezaji wa mashindano na maafisa wa uefa
xavi aliitwa up tena kwa majaribio ya fifa kombe la dunia na meneja mpya vicente del bosque na aliendelea na fomu nzuri kutoka euro 
katika ushindi wao wa dhidi ya estland mabao mawili yalitoka kwa mikwaju yake
alichaguliwa katika kikosi cha watu kwa shirikisho la kombe la fifa la na kuanza katika michezo yote mitatu ya uhispania
lugha ya timu ya taifa na malengo historia del futbol espa ol selecciones espa olas kihispania isbn ayman mohyeldin amezaliwa mei ni mwanahabari mwarabu wa marekani ambaye yuko mjini arabuni anayefanyia kazi al jazeera
hapo awali alikuwa akisimamia kutengeneza vipindi alipokuwa akifanya kazi cnn na nbc
hivi karibuni ayman aliwahi kuripoti kuhusu vita kati ya israel na gaza mnamo desemba 
yeye alikuwa mwandishi wa kwanza kutoa taarifa kwenye mtandao kuhusu vichuguu ambavyo vilitumiwa kimagendo kupitisha silaha na watu mpakani misri na gaza
mpaka wa leo njia hii ni muhimu inayotumika kuingiza dawa chakula na mafuta mjini gaza babake ana asili ya kutoka misri na mamake ni wa palestina
yeye alikulia nchini misri na marekani lakini ameishi sana katika nchi za kiarabu na amewahi kuishi miaka miwili nchini iraq kama mwanahabari wa kigeni alipokuwa akifanya kazi cnn
hivi sasa anaishi jijini gaza na ni mwanahabari mkuu wa al jazeera ya kiingereza
ayman hakusomea rasmi masomo ya uandishi habari bali alisomea siasa international politics katika chuo kikuu cha american university mjini washington dc
alipata shahada yake ya kwanza ya uhusiano wa kimataifa kwa lengo la umoja wa nchi za ulaya na shahada yake ya pili kuhusu siasa kwa lengo na azimio la amani na migogoro
ripoti yake ya utafiti alipokuwa chuo kikuu the news media paradigm in the wars on terrorism ilitambulika na kukubaliwa na international association of media researcher s conference mjini barcelona hispania baada ya kuacha kusomea sheria ayman alianza kazi kama msaidizi jijini washington dc
yeye anadai kuwa kufanya kwake kama msaidizi kulileta athari kubwa kwa maisha yake kama mwandishi wa habari
kazi yake ya kwanza halisi ilianza muda mfupi baada ya mlipuko wa 
katika mahojiano na prweek ayman anaeleza vile maisha yake ya hapo awali yalivyoathiri kazi yake ya sasa ya kuwa mwanahabari kwa bahati mbaya septemba ilitokea na hapakuwa na watu wengi waliojua lugha na waliokuwa na ujuzi uliotakikana katika nchi za kiarabu
nilipata uzoefu mwingi kwa sababu ya ujuzi wa lugha yangu
nilipewa mchanganyiko wa kazi nifanye ambayo msaidizi wa kawaida asingepata fursa kama hii
nilianza kufanya uchunguzi mkubwa wa na kila aina ugaidi uliohusiana nao mara nyingi nilikuwa nikifanya kazi ya kutafsiri lakini pia niliwahi kutunga mandhari au hadithi zilizohusika na nchi za kiarabu au zilitaka ujuzi wa lugha ya kiarabu
kwa hivyo nilipata uzoefu mkubwa usioaminika nilipokuwa na umri mdogo
ayman amewahi kutoa habari za matukio makubwa katika nchi za kiarabu kama vita vya iraq uchaguzi wa kwanza uliohusisha wapigianaji urais walikuwa wengi nchini misri israeli kutoka gaza na uchaguzi wa palestina mwaka wa katika ukanda wa gaza
amesafiri sana katika nchi za kiarabu akiripotia kuhusu bomu la sharm al sheikh julai na kuripuliwa kwa hoteli ya jordan novemba 
kama mtayarishaji wa habari ayman alikuwa mwandishi wa kwanza kuingia kwenye stesheni za nyuklia nchini libya baada kutoa col
muammar al gaddafi alitangaza kwa mahojiano kuwa libya imeachana na mipango ya wmd
ripoti yake aliotoa alipokuwa cnn iraq progress reeport iliyohusu mapambano ya kila siku wakati wa vita vya iraq ilichaguliwa lakini haikushinda tuzo la emmy
alihudumu kama mtayarishaji msaidizi kwa nbc news special ambayo pia ilipokea lakini haikushinda tuzo la emmy iliyohusu ship at war inside the carrier steennis inside the real west wing
yeye pia anajulikana kwa kuripoti kuhusu hija ya kila mwaka ya kiislamu hajj inayofanyika makka na alikuwa akishiriki katika cnn specials islam the struggle within na hajj spiritual journey
hivi sasa yuko gaza akiripotia kuhusu janga lililoko huko
salif ke ta amezaliwa agosti ametambuliwa kimataifa kama mwimbaji wa muziki aina ya afro pop na mtunzi kutoka mali
yeye ni mtu wa kipekee sio kwa sababu tu ya sifa zake kama sauti ya dhahabu ya afrika lakini pia kwa sababu yeye ana uzeruzeru na ana ukoo moja ya mwanzilishi wa himaya ya mali sundiata keita
akatupwa na familia yake na jamii kwa sababu ya uzeruzeru wake iliyochukuliwa kama ishara ya bahati mbaya katika utamaduni wa mandinka
alitoka djoliba kuelekea bamako mwaka ambapo yeye alijiunga na bendi iliyodhaminiwa na serikali iitwayo super rail band de bamako
mwaka keita alijiunga na kundi les ambassadeurs
sifa ya les ambassadeurs internationales ilivuma hadi wakajulikana kimataifa katika miaka ya na mwaka keita alipokea tuzo la taifa kutoka rais wa guinea s kou toure
keita alihamia paris mwaka ili kufikia watazamaji zaidi
muziki wake huchanganya mitindo ya afrika magharibi iliyo na namna kutoka nchi za ulaya na amerika huku akidumisha mtindo wa jumla wa kiislamu
vyombo vya muziki ambavyo hupatikana kwa bendi yake ni kama balafon djembe gitaa koras viungo saksafoni na utayarishaji
keita alipata mafanikio katika ulaya kama mmoja wa nyota za afrika katika dunia ya muziki lakini kazi yake mara kwa mara nyingine ilikosolewa kwa sababu ya uzalishaji wake duni na kwa ajili ya namna isiyoeleweka
hata hivyo muda mfupi baada ya milenia alirudi bamako nchini mali kuishi na kurekodi
kazi yake ya kwanza baada ya kurejea nyumbani ilikuwa ni moffou mwaka iliyosifiwa kama albamu bora yake katika miaka mingi na keita alihamasishwa kujenga studio ya kurekodi katika bamako ambayo alitumia kuttayarisha albamu yake m bemba hiyo iliyotolewa mwezi oktoba 
timu ya kitaifa ya kenya ya raga ya muungano wa wachezaji saba hushiriki katika mashindano ya irb sevens world series na shindano la kombe la dunia ya raga ya wachezaji saba
wao kwa sasa ni moja ya timu muhimu ya irb sevens walio na uhakika wa kushiriki mahali matukio yote nane yanafanyika kila msimu
timu ya kenya ya raga ya wachezaji saba inashiriki katika mashindano ya kimataifa ya raga ya wachezaji saba na imekuwa na mafanikio zaidi kuliko wenzao wanaocheza raga ya wachezaji kumina tano
umaarufu wao kuu ya kwanza katika mashindano ya raga ya wachezaji saba ilikuwa kuishinda timu ya australia katika london sevens walipoendelea kufika finali ya ushindani wa bamba
katika mashindano ya wellington sevens mwaka nchini new zealand kenya ilikuwa nambari ya pili katika kundi lao ikishinda timu kubwa kama ajentina na tonga kabla ya kushindwa katika robo fainali na timu ambaye hatimaye ilikuwa ya pili fiji
kenya imeimarika haswa katika msimu wa raga wa wachezaji saba katika mwaka wa 
wao walifika nusu fainali katika kombe la dunia mwaka wa hatimaye wakishindwa na ajentina
kwa ujumla kujiamini kunaelezwa kama hali ya kuwa hakika na ama kuwa nadharia tete ama matarajio ni ya kweli ama kuwa njia ambayoimechaguliwa ni zuri zaidi ama ina mafanikio
ubarakala ama kiburi katika ulinganisho huu ni kujiamini kusikokuwa namsingi na kuamini mtu ama kitu kuwa na uwezo ama kweli wakati sivyo
kujiamini mno au kiburi ni kuwa na imani kupita kiasi katika mtu ama kitu bila ya kufikiria kwamba kuna uwezekano wa kutofaulu
kisayansi hali fulani inaweza kuuamuliwa baada ya matokeo kuwa yamepatikana au la
kujiamini kunaweza kumaanisha utabiri wa kujitimizia kwa kuwa wale wasiokuwa nao wanaweza kukosa kufaulu au washindwe kujaribu kwa kuwa hawajiamini na wale wenye kujiamini wanaweza kufaulu kwa sababu wanajiamini badala ya uwezo wao
kujiamini haimaanishi lazima kuwa ni mtu binafsi kuwa na imani kumhusu ama imani ya uwezo wa mtu kufanikiwa
kwa mfano mtu anaweza kukosa kuwa stadi katika mchezo au shughuli fulani lakini bado awe na imani katika mazoea ya mtu kwa sababu hasisitizi matokeo ya shughuli hiyo
kwa hivyo sifa kuu ya kujiamini ni kukubali matokeo mbalimbali ya hali fulani yawe mazuri ama mabaya
iwapo mtu hataegemea kwa matokeo mabaya tu anaweza kujiamini mno kwa sababu hafikirii zaidi kuhusu kushindwa au usahihi zaidi ya kukemewa na wenzake iwapo atashindwa
hivyo basi mtu anaweza kuzingatia zaidi hali halisi ambayo ina maana kuwa kuna matarajio makubwa ya kufurahia na kufaulu katika hali hiyo
iwapo kuna kipengele cha kujiamini kimsingi huu ni uwezo wa mtu kuvumilia matokeo yoyote yale uhakika kwamba mtu anweza kukabiliana na hali bila kujali kitakachotokea
mtu kujiamini katika uwezo wake wa kufanya shughuli fulani kutokana na tajiriba ya awali iliyofaulu inaweza kuongezea kuchangia dhana ya kujiamini
kwa jumla wakati mtu ana mwelekeo wa kutojali kuhusu maisha pia wanaweza kuonekana kuwa wanaojiamini wakati hili hata hili si la muhimu
badala yake ni uwezekano kwamba mtu huyo hana uwezo mzuri wa kuvumilia na hatathmini athari za hali fulani vizuri na mara nyingi hisia za wengine
kwa sababu hii wanawezakuwa na ubarakala kwa sababu wanaweza kuonyesha hali ya ushindi na wakose kujali maslahi ya wengine wanapotathmini matokeo na hisia za wengine kuwa zisizo na umuhimu badala ya za kukubalika
kadri muelekeo huu unavyojidhihirisha ndivyo uwezekano wa saikopatholojia ulivyo mkubwa
watu wanaweza kuamini watu wengine au kuvutiwa nao namna ambayo inazidi uwezo wao
kwa mfano mtu anaweza kuamini polisi kuwa na uwezo wa kumlinda ama kuwa na imani kuwa timu fulani itashinda katika shindano fulani
imani na kujiamini ni visawe yanapotumika kwa maana hii
vyombo vya habari ni vyombo vya mawasiliano vinavyolenga watu wengi iwezekanavyo kwa shabaha ya kuwapatia habari au burudani
mifano yake ni magazeti redio televisheni au intaneti
kuna wataalamu wanaojumlisha pia vitabu katika historia ya vyombo ya habari tangu kupatikana kwa uchapishaji vitabu wengine wanaona pia aina za maigizo ya tamthiliya kama vyombo vya habari katika jamii za kale
kwa jumla maelezo ya kitaalamu ya vyombo vya habari ilikuwa hadi juzi iko wazi ya kwamba tamthiliya haikubaliki na maelezo haya
vyombo vya habari vya kwanza kwa maana iliyoelezwa juu vilikuwa magazeti
katika miaka ya kwanza ya sinema filamu fupi za habari zilizoonyeshwa kabla ya filamu kuu zilikuwa pia chombo muhimu cha habari kwa umma
mto wa nzoia ni mto wa umbali wa maili kilomita nchini kenya unotoka mlima elgon
unatiririka wa kusini na kisha magharibi hatimaye unaingi katika ziwa victoria karibu na mji wa port victoria
mto huu ni muhimu kwa maene ya magharibi mwa kenya ukipitia kwenye eneo inayokadiriwa kuwa wakaazi zaidi ya milioni 
maji yake hutoa ya umwagiliaji kwa mimea mwaka mzima wakati mafuriko ya kila mwaka ya kuzunguka eneo amana ya budalang i husababisha mchanga unaochangia uzalishaji wa kilimo mzuri wa eneo hili
kwenye eneo la viwanda iliyoko webuye mto huingiwa na uchafu mwingi unaotoka kwenye viwanda vya karatasi na sukari katika eneo hilo
mto huu una idadi kubwa ya kuvutia maporomoko ya maji na unakisiwa kuwa na uwezo wa kuzalisha nguvu za umeme unaotokana na maji
isimila ni eneo la kihistoria lililopo mkoani iringa nchini tanzania katika kijiji cha ugwachanya kwenye kata ya mseke kilichopo kilomita kutoka iringa mjini karibu na barabara kuu ya kuelekea mbeya
eneo hili ni kivutio kimojawapo kinachoupamba mkoa huu wa iringa
bonde la isimila lilikaliwa na watu tangu zama za mawe za kale
ni katika eneo hili ndipo zana za mawe za kale na nguzo za asili za isimila zilipogunduliwa hapo tangu mwaka 
zana hizo zinasadikiwa kuwa zilikuwepo tangu miaka laki tatu hadi nne kabla ya kristo
miongoni mwa zana zilizopo katika korongo la isimila ambalo lina mikondo miwili ni pamoja na mikuki iliyotumika kwa ajili ya kujihami na pia mawe ya kombeo kwa ajili ya uwindaji
pia vifaa kama nyundo zilizokuwa zikitumika kwa ajili ya kutengenezea zama nyingine na shoka zilizotumika kwa kazi ya kuvunja mifupa nyembe na visu
maporomoko ya kalambo yanatokana na mto kalambo ambao ni mpaka wa tanzania na zambia
maporomoko ya maji haya ukiachilia kuwa ni ya pili baada ya yale ya tugela afrika ya kusini lakini pia ndiyo maporomoko pekee yanayogawa mpaka wa nchi mbili
maporomoko haya yapo katika kijiji cha kapozwa kata ya kisumba wilaya ya kalambo mkoa wa rukwa
maporomoko haya yamekuwa yakionekana na kutangazwa kuwa yapo zambia na hivyo kuiondoa tanzania kuwa miongoni mwa nchi zenye maporomoko yanayotambulika duniani
katika kijiji cha kapozwa ambacho pia kilianzishwa kutokana na imani kuwa ukienda kuoga katika maporomoko hayo utapooza
kwa kuambiwa hivyo wananchi wenyeji wa eneo hilo walipaita kijiji jina la kapozwa
ugonjwa wa kuhara uliojulikana kama umwagaji wa damu au umwagaji hatari wa damu ni maradhi yanayotokana na machafuko ya maini hasa matumbo ambayo inasababisha kuhara ambapo kuna kamasi na au damu katika kinyesi
 bila kutibiwa ugonjwa huu unaweza kusababisha kifo
dalili ya ugonjwa huu ni kuhara na mara nyingine kutapika damu
kiasi cha kinyesi na kuwepo wa kamasi na au damu inategemea vimelea ambavyo vinasababisha ugonjwa huo
mara matibabu yanapoanza kukula kunapendekezwa epuka vyakula vyenye sukari kwa muda kuepuka kutovumilia kwa sukati ambao kunaweza kuendelea kwa miaka
ugonjwa wa kuhara unasababishwa na bakteria au protozoan au vimelea auminyoo lakini pia unaweza kusababishwa na kemikali au virusi
asili mbili za ugonjwa huu ni bacillus wa kundi la shigella na maambukizi kutokana naamoeba entamoeba histolytica wakati unasababishwa na bacillus unaitwa bacillary kuhara damu na wakati unasababishwa na amoeba unaitwa amoebic kuhara
kuhara mwanzoni kunatibiwa na kuhakikisha kiwango cha maji kiko sawa kwa kutumiatiba ya maji
ikiwa matibabu hayo hayawezi kutosha kutokana na kutapika au kuharisha sana kulazwa hospitalini kuna manufaa ili kuwekwa maji mwilini
kusema ukweli hakuna tiba ya microbial inafaa kabla ya utafit timamu
wakati huduma za maabara hazipatikani inaweza kuwa muhimu kusimamia mchanganyiko wa madawa ikiwa pamoja na dawa za amoebicidal ili kuua vimelea na viua vijasumu kutibu maambukizi ya bakteria
mtu yeyote anayehara damu anafaa matibabu ya haraka
matibabu mara nyingi huanza na ufumbuzi wa simulizi maji maji yakichanganywa na chumvi na wanga ili kuzuia kupungua maji mwilini
huduma za dharura mara kwa mara kusambaza pakiti ambazo si ghali sukari na chumvi za madini ambazo zinaweza zinachanganywa na maji safi na kutumika katika kurudisha kiwango cha maji muhimum wilini kwa wato walioadhiriwa na kuhara
kama shigella imehutumiwa daktari anaweza kupendekeza kuachilia ni mkondo huo kuendelea kwa kawaida chini ya wiki
mgonjwa utashauriwa kuchukua kurejesha maji yanayopotea anapohara
kama shigella ni kali daktari anaweza kuagiza viua kama ciprofloxacin au tmp smx bactrim
bahati mbaya matatizo ya shigella imekuwa sugu kwa viua vya kawaida na mara nyingi dawa fanisi ni chahe katika nchi zinazoendelwea
ikiwa lazima daktari anaweza kuwa na akiba ya viua kwa wale walio katika hatari kubwa ya kifo ikiwa ni pamoja na watoto wadogo watu zaidi ya na mtu yeyote anayesumbuliwa na kupungua maji mwilini au utapiamlo
ugonjwa wa kuhara wa amoeba unataka kuvamiwa mara mbili
matibabu yanapaswa kuanza na kozi ya siku kwa kutumia madawa ya antimicrobial yaitwayo metronidazole flagyl
kumaliza vimelea daktari anaweza kuagiza kozi ya diloxanide furoate inapatikana tu katika vituo vya kujihami na kudhibiti kwa maradhi paromomycin humatin au iodoquinol yodoxin
hii ni orodha ya viwanja vya ndege nchini nigeria katika makundi ya pahali na aina mbalimbali
kuna viwanja vya ndege nchini nigeria zenya barabara ya lami
serikali inamiliki na inasimamia viwanja vya ndege nchini nigeria kupitia shirika lake wa udhibiti shirikisho la mamlaka ya viwanja vya ndege la nigeria
hivi majuzi mswada ambao unaruhusu ujenzi umiliki na uendeshaji wa viwanja vya ndege kibiashara na binafsi umepitishwa kuwa sheria
viwanja vya ndege vyenye majina iliyotiliwa mkazo ni vya huduma ya kibiashara
yeye hutangaza habari za world report na pia ni mtangazaji mkuu wa ireport for cnn ambacho ni kipindi cha cnn kinachoonyesha video picha na hadithi zenye manufaa na zilizotengenezwa na ireporters wa cnn kutoka kote duniani
barnett ametangaza habari za aina mbalimbali akiwa cnn kama vile maendeleo ya sheria ya kupambana na uharamia nchini ufaransa na uingereza mtazamo wa watu kote duniani kuhusu kushinda kwa rais wa marekani barack obama tuzo la amani la nobel na uchaguzi wa rais katika israeli afghanistan na afrika kusini
sehemu za taarifa za habari anazotangazwa zinapatikana kwa errol alizaliwa mjini milton keynes uingereza wazazi wake ni pamela na michael christie
yeye ana kaka mmoja mkubwa aitwaye danny christie
mamake aliolewa na gary barnett baadaye aliyekuwa akifanya kazi kama jeshi wa us air force ambayo iko nchini uingereza na baadaye alihudumu katika vita vya gulf
familia yote ilihamia phoenix arizona mwaka 
errol alihudhuria shule ya msingi ya garden lakes na shule ya upili ya westview kabla ya kuajiriwa nachannel one news
kazi ya barnett ya uandishi ilianza mwaka alipokuwa na umri wa miaka na yeye alikuwa mwanahabari mdogo zaidi wa channel one news
katika miaka yake mitano aliyofanyia channel one barnett alitangaza taarifa mbalimbali kama democratic national convention ya mashambulizi ya septemba dhoruba za ivan na lily uzinduzi wa pili wa rais bush na moto mkali uliyotokea mjini california
barnett pia alitoa taarifa kuhusu matumizi ya dawa ya kulevya ya heroin katika vitongoji vya marekani
ripoti zingine za kisiasa alizotoa ni kama ripoti kutoka shirika la umoja wa mataifa pindi katibu wa jimbo la marekani colin powell alipotoa taarifa za kutatanisha kuhusu silaha za maangamizi ripoti nyingine ilitoka kwa makao makuu ya marekani wakati wa kutolewa homeland security act
barnett alipokea tuzo la telly na alichaguliwa kwenye jarida la teen people kama mmoja wa vijana watakao badilisha ulimwengu kwa ajili ya kazi yake
yeye aliwacha kazi channel one mwaka baada ya kukubaliwa na ucla kumaliza masomo yake ya shahada ya kwanza
barnett alipokea shahada yake ya sanaa ya siasa kwa lengo la mahusiano ya kimataifa kutoka ucla na alikuwa mwanachama wa kappa alpha psi
yeye aliwekwa kwenye gazeti la the daily bruin mwezi aprili na kufuzu juni wakati alipokuwa mwanafunzi wa ucla alifanya kazi kama mwanahabari na mtangazaji mkuu wa reelzchannel
mwezi julai barnett alitangaza kwenye dailies kwamba amaondoka hapo na atajiunga na cnn international
mwislamu kiarabu ni muumini wa dini ya kiislamu
mwanamke mwislamu ni muslimah kiarabu kwa kawaida mana ya jina hili ni ambaye anaelekeza kwake mungu
mwislamu ni sawa na kitendo ambacho uislamu ni nauni
waislamu wanaamini kwamba kuna mungu mmoja tu kutafsiriwa kwa kiarabu kama allah
waislamu wanaamini kwamba uislamu ulikuwepo muda mrefu kabla ya muhammad na kwamba dini hii ilienea kwa muda tangu wakati wa adamu mpaka wakati wa muhammad na kukamilika kwa ufunuo wa aya ya ya surah al maeda siku hii nimekamilisha dini kwa ajili yenu nimekamilisha neema yangu kwa ajili yenu na nimependekeza uislamu kama dini yenu
qur an inaelezea manabii wengi wa biblia na wajumbe kama waislamu adamu nuhu kiarabu nuhu musa na yesu na watume wake
qur an inasema kwamba watu hawa walikuwa waislamu kwa sababu wao waliomba mungu walihubiri ujumbe wake na maadili yake fann
katika sura ya qur ani wanafunzi wa yesu walimwambia yesu tunaamini katika mungu na wewe kuwa shahidi wetu kwamba sisi tunaabudu na kutii wa ashahadu bil muslim na
waislamu huzingatia kiibada kwa kufanya kuomba mara tano kwa siku kama wajibu wa kidini fard angalia sehemu juu ya isma l s chini yasiyokuwepo hizi sala tano zinajulikana kama fajr dhuhr asr maghrib na isha
hivi sasa ripoti ya hivi karibuni kutoka marekani kutoka kundi la think tank lilikidiria kuwa watu bilioni 
 ni waislamu wakiwakilisha asilimia ya dunia iliyo na idadi ya watu takriban bilioni 
asilimia katika asia na asilimia ya waislamu wanaishi katika mashariki ya kati na afrika kaskazini
kiarabu muslimun ni shina iv kushiriki kwa triliteral slm kuwa kitu kimoja
ikitafsiriwa kwa kawaida itakuwa ambaye anataka au anatafuta uzima ambako uzima umetafsiriwa kutoka isl mun
katika hisia za kidini al islam inatafsiriwa kuwa imani uchaji na mwislamu ni ambaye ana kidini imani au uchaji
neno la kawaida katika kiingereza ni muslim hutamkwa m s
l m au m z
l m wakati mwingine hutamkwa moslem mfumo wa matamshi katikakiajemi ambayo baadhi ya kadhaa kuzingatia kama ya kukera
angalau mpaka katikati ya miaka ya kwa muda wengi wa waandishi wa lugha ya kiingereza walitumia muda au mohammedan au mahometans
waislamu wanasema kuwa maneno hayo ni ya ya kukera kwa sababu huashiria kuwa waislamu huabudu muhammadbadala ya mungu
waandishi wa kiingereza wa karne ya na awali wakati mwingine walitumia maneno mussulman musselman au mussulmaun
aina tofauti ya neno hili bado hutumiwa na lugha za ulaya
maneno haya ni sawa na ya kituruki kibosnia kikurdi kiajemi kifaransa kirusi kihispania kiitaliano kihindi na kireno maneno ya waislamu
waislamu wengi hukubali yeyote kama muislamu ikiwa atatamka hadharani shahadah tamko la imani ambayo inasema mimi nashuhudia uungu hakuna anayestahili kuabudiwa ila mwenyezi mungu na pi nashuhudia kuwa muhammad ni mtume wake wa mwisho
ujumbe wa amman ulitangaza hasa zaidi kwamba mwislamu ni yule anayefuata moja ya ya shule na za sheria za kiislamu
hivi sasa kuna kati bilioni moja na mbili ya waislamu na kuwa dini ya pili kubwa duniani
moja ya aya katika qur an ambayo inatofautisha kati ya mu min muumini na muslim kulingana na msomiernstcarl matumizi ya maneno uislamu na waislamu kwa ajili ya imani na ahali yake ni jambo la kisasa
kama inavyoonekana katika qur ani ilitaja kifungu hapo juu waislamu wa hapo awali walijitofautisha kama mwislamu ambaye ana kiwango kinachohitajika kuchukuliwa katika jamii na mu min mwamini ambaye amejitolea kwa moyo imani na nafsi
tazama hanif kwa tamko lingine katika uislamu kwaasiye mwislamu na anaamiwa mungu mmoja kawaida inatumika kihistoria katika muktadha wa kabla ya uislamu hospitali ya kitaifa ya kenyatta iliyoko jijini nairobi ni hospitali kongwe zaidi nchini kenya
ilianzishwa mwaka wa na uwezo wa vitanda takribani kama native civil hospital ilibadilishwa jina na kuitwa king george vi mwaka 
wakati huo masetla walikuwa wakihudumiwa na hospitali ya jamii iliyoko karibu european hospital sasa inaitwa nairobi hospital
ilibadilishwa jina hadi kenyatta national hospital baada ya jomo kenyatta kufuatia uhuru kutoka uingereza
kwa sasa ndiyo hospitali kubwa ya rufaa na mafundisho nchini
kenyatta national hospital ina uwezo wa vitanda na ina wafanyakazi zaidi ya 
shule ya udakitari ya chuo kikuu cha nairobi na mashirika kadhaa ya serikali yako hapa
teymoor nabili ni mwanahabari mkuu wa al jazeera ya kiingereza kaitika makao ya kuala lumpur
wanahabari wenzake katika kituo hiki ni divya gopalan laura kyle na ver nica pedrosa
yeye pia ni mtangazaji wa kipindi cha ambacho huzingatia mambo leo nchini asia
alichaguliwa kama mwanahabari bora katika tuzo ya asia television mwaka hata hivyo alipokea tuzo kutoka uk royal television society kwa ajili ya kufichua hongo iliyotokea katika olimpiki
kabla ya kujiunga na al jazeera ya kiingereza alikuwa akifanya kazi kwa cnbc asia kama mwanahabari
fly kwa kiingereza five forty aviation ltd ni kampuni ya ndege yenye gharama nafuu mjini nairobi kenya
husafirisha abiria na mizigo nchini na pia kitaifa
kampuni hii ya usafiri wa ndege ilianza shughuli kati ya nairobi na mombasa tarehe novemba 
awali ilisafiri mara mbili kwa siku kwa kutumia ndege ya atr yenye viti jina la kampuni linahusu bei yake ya nauli ambayo ni sh kwa watu wazima pamoja na nauli ya kurudi kusafiri kati ya miji iliyotajwa hapo awali lonrho afrika ni mwekezaji mkubwa katika kampuni ambapo ililipa dolamilioni 
 ili kumiliki asilimia za hisa
mwezi wa mei mwaka wa kampuni ilileta ndege mbili aina ya bombardierdash q ili kuongeza idadi ya wasafiri na kuiruhusu kuendeleza njia mpya za usafiri wa ndani
idadi ya abiria iliongezeka kwa asilimia hadi mwaka ulimalizika septemba kutoka mwaka wa 
wakati huo huo kipengele cha mzigo kilifikia asilimia kutoka asilimia mwaka wa oparesheni za kimataifa ilianzia katika oktoba mwaka wa kwa kusafiri kati ya juba katika sudan na goma katika dr congo entebbe iliongezwa katika februari mwaka wa 
mipango ya nairobi ya ziada ya upanuzi katika rwanda msumbiji na burundi mwaka lengo la kampuni ni kuwa msafiri wa afrika kupitia upanuzi na nyongeza mbili za viwanda tutafungua kituo kigali na kisha twende afrika magharibi
katika kusini mwa afrika tutakuwa na kiwanda angola hivyo itakuwa kampuni ya usafiri wa ndege afrika kwa gharama nafuu ilipokea ruhusa kuanza oparesheni nchini angola mwezi aprili 
mipango ya kwanza ni usafiri wa ndani hadi cabinda luanda soyo benguela huambo na malanje lakini upanuzi utafanyika mara soko la ndani litaonyesha mafanikio yake mwezi juni iliripotiwa kuwa fly ilikuwa ikitayarisha kuanzisha kiwanda nchini zimbabwe kufikia juni fly ina shabaha zifuatazo fly ina ndege zifuatazo kufikia januari katika januari kampuni hii ilitia saini dola million za amerika kwa mkataba wa atr nane hadi skupokezwa mwaka wa na tarehe agosti mwaka wa ndege aina yafokker f ya mizigo ilianguka kutoka karibu na uwanja wa ndege wa namber konton mogadishu somalia
ndege hiyo ilisemekana ilikuwa ikisafirisha miraa
 ndege hiyo ilikuwa imeondoka kutoka uwanja wa ndege wa wilson mjini nairobi
huu ndio mji mkubwa katika wilaya ya busia na makao makuu ya wilaya yako hapo
busia iko katika wilaya ya busia mashariki mwa uganda kwenye mpaka na kenya
mji huu ni takriban kwa barabara mashariki mwa kampala jiji kubwa na mji mkuu wa uganda
katika mwaka sensa ya kitaifa ilikadiria idadi ya watu busia uganda kuwa wakaazi 
mwaka uganda bureau of statistics ilikadiria idadi ya wakaazi wa mji huu kuwa 
mji huu pamoja na mji dada yake wa busia kenya kando ya mpaka ni vituo vya shughuli za kibiashara kubwa na trafiki ni nzito katika pande zote mbili
bidhaa kutoka uganda ni pamoja na mazao ya biashara kama kahawa pamba na mbao zinazopelekwa katika bandari ya mombasa nchini kenya kwa ajili ya kuuza nje
vyakula kama ndizi mananasi na maembe zinazopelekwa kwa soko ya kenya pia hupita mpakani
busia ndio mji wa shughuli nyingi sana mpakani kati ya nchi hizi mbili jirani wanachama wa jumuiya ya afrika mashariki
mji wa mpaka wa malaba ulioko takribani kaskazini ni wa pili kwa shughuli za kibiashara kati ya uganda na kenya katika eneo la pamoja la mpaka wao
alama zilizoko ndani ya mji huu au karibu na mipaka yake ni pamoja na atomu na nyukliasi ni chembe ndogondogo sana kabisa zinazotofautisha elementi mbalimbali
kila maada imeundwa na chembechembe ndogo za aina moja zinazojulikana kama molekyuli
hizi molekyuli huwa ni muungano wa elementi za aina moja au aina tofauti kiingereza huitwa compounds
kila elementi ina atomu za aina yake kulingana na asili yake
ndani ya kila atomu kuna chembechembe za aina tofauti mojawapo ikiwa ni nyukliasi yake
ugunduzi wa nadharia ya atomu na kuwa ndani yake kuna elektroni ilileta maswali mengi ambayo hayakupatiwa majibu
neno au jina la kiboga hurejea mambo mbalimbali k
hivyo lazima ndani ya atomu ambayo haina chaji kutakuwa na chaji aina nyingine ambayo ni lazima iwe chaji chanya ambayo inaletwa uwiano sawa wa kuifanya atomu kutokuwa na chaji
fumbo gumu zaidi lilikuwa ni kwa namna gani hizo aina mbili za chaji zinaweza kuwa zimejipanga ndani ya atomu
mawazo ya kwanza kabisa kuhusu muundo wa atomu yalitoka kwa j
thomson
mwanasayansi huyu alipendekeza kuwa atomu ilikuwa kama mpira ambao katika kuta zake kulikuwa na chaji chanya zilizokuwa na ukubwa sana na zile za hasi ambazo zilikuwa zinaelea ndani ya mpira
hii ina maana kama utaweza kufikiria kuweza kuingiza mkono katika atomu na kama una bahati unaweza kutoa elektroni ndani ya atomu
muundo huu uliweza kuelezea kwa nini atomu hazina chaji lakini ulishindwa kujibu maswali mengi yaliyotokana na nadharia nyingine nyingi ambazo zilikuwa zimethibitishwa hasa zile za umeme na usumaku
utakuwa umegundua kuwa muundo wa atomu wa j
thompson haukuwa na nyukliasi
mnamo mwaka h
geiger na e
marsden walichapisha matokeo ya mlolongo wa majaribio waliyofanya katika chuo kikuu cha manchester chini ya uongozi wa ernest rutherford
rutherford alikuwa na mvuto mkubwa juu ya sayansi ya mionzi ya radioaktiviti ambayo alikuwa imeanzishwa na becquerel na curies
mojawapo ya mafumbuzi ya kwanza yalikuwa kwamba elementi zilitoa chembe za alpha particles
chembe za alpha ziligundulika kuwa na vitu viwili vilivyokuwa na chaji chanya na vilibainika kuwa ni atomu za helium zilizopoteza elektroni mbili
hivyo chembe alpha zilikuwa ni ayoni za helium he 
geiger na marsden walielekeza mkondo wa chembe alpha katika foili nyembamba ya metali
waligundua kuwa chembe zilibadilishiwa njia kwa ukubwa wa nyuzi mbalimbali kutoka ile njia ya awali
suala la kubadilishwa njia walikuwa wanalitegemea lakini kilichowashangaza ni kiwango cha kibadilika kwa njia
baadhi zilibadilishwa hadi kufikia nyuzi nyuzi itakuwa ni sawa kuzuiliwa kabisa kupita
kutokana na matokea iliochenya kuwa ni sehemu ndogo sana ya chembe alpha ndizo zilizobadilishwa njia kwa nyuzi nyingi
lakini la msingi hapa siyo uchache wao bali ni nini kilisababisha hii tabia isiyotarajiwa
mnamo mwaka rutherford alionyesha kuwa atomu yenye chaji chanya zilizotawanya katika kuta zake kama vile alinadhiri j
thompson zisingeweza kubadili njia kwa nyuzi ndogo
mabadiliko makubwa ya uelekeo ya chembe chanya yangeweza kutokea kama kungekuwa na mkusanyiko mdogo ndani ya atomu
rutherford alionyesha kwa kutumia dhahabu kuwa ndani ya atomu kulikuwa mkusanyiko wa chaji uliosababisha yote hayo
alisema ungekuwa ndani ya tufe au mpira wenye nusu kipenyo kisichozidi mita 
kwa atomu zinginezilizokuwa nyepesi zaidi ya dhahabu nusu kipenyo kilipungua hadi kufikia mita 
kwa maneno mengine kati yao rutherford geiger na marsden walikuwa wameanzisha kuwa atomu zilikuwa na nyukliasi ndani yake
ilikuwa imejukuwa kuwa chaji chanya zilizokuwa zinaifanya atomu kutokakuwa na chaji hata kama kuna chaji za elektoni zilikuwa zinapatikana ndani ya nyukliasi
hivyo hizi chaji ndani ya nyukliasi ziliaminika kutoka ndani ya chembechembe zilizokuja kufahamika kama protoni
kwa kuwa atomu haina chaji basi chaji ya protoni ni sawa kabisa na ile ya elektroni isipokuwa yenyewe ni chanya na ile ya elektroni ni hasi
njia iliyotumika katika kuthibitisha uwepo wa protoni ilitumia sana kifaa kilichoitwa mass spectrograph
katika kifaa chake atomu zilizochajiwa chanya zilipitishwa katika eneo la usumaku
eneo hili liliundwa ili kuleta atomu zenye tungamo tofauti tofauti kwenye filamu
wakati filamu ilipoboreshwa mistari ingeweza kuonekana kulingana na ayoni zilivyoifikia
kwa jinsi aston alivyounda kifaa chake ilimaanisha mistari ingekuwa katika umbo la parabola
suala msingi kuhusu kifaa mass spectrograph ni kuwa njia inayopitiwa na ayoni inakuwa imepinda wakati ikisafiri katika eneo la usumaku
kupinda huku kunategemea vitu wiwili chaji ya ayoni q na tungamo lake m
ayoni iliyokuwa na uwiano sawa wa chaji kwa tungamo zitawasili katika sehemu kwenye filamu
kwa kufanya jaribio hili kwa uangalifu na hisabati aston aliweza kupima uwiano wa chaji kwa tungamo wa idadi kubwa ya ayoni
kutokana na matokeo aliunda kanuni ya namba ya jumla
kutokana na kanuni hii uwiano wa chaji na tungamo wa kila ayoni ulikuwa mara kadhaa ya ule wa ayoni za hydrogen
ilionyesha hydrogen kuwa ni ayoni iliyojenga ayoni na atomu zingine
hivyo jina protoni kutoka neon la kigiriki protos ikimaanisha ya kwanza ilipewa ayoni ya hydrogen
uthibitisho kuwa chaji chanya katika nyukliasi zilikuwa chembe za msingi na muhimu ulitolewa na h
moseley
kwa njia hii moselay aliweza kuonyesha kuwa namba ya atomu ambayo ilikuwa inafahamika kama idadi ya protoni katika nyukliasi ilipelekea mpangilio wa elementi katika jedwali la elementi periodic table
miongoni ya matokeo ya majaribio ya aston ilikuwa kwamba tungamo la atomu ya oksijeni ilikuwa mara zaidi ya lile la protoni
kufuatia ugunduzi wa rutherford wa nyukliasi na uchunguzi wa moseley wa namba ya atomu ilikuwa wazi kuwa nyukliasi ya oksijeni ilikuwa ina chaji chanya nane tu
hii ilimaanisha ilikuwa na protoni nane lakini tungamo la oksijeni lilionyesh kuwa kubwa karibia mara mbili zaidi kuliko protoni nane
utata huu uliondolewa na james chadwick mnamo mwaka kwa ugunduzi neutroni
ilichukua muda mrefu tangu majaribio ya aston hadi ugunduzi wa neutron 
sababu iliyopelekea hivi ni kutokuwepo kwa chaji katika neutroni hivyo kufanya kuwa vigumu kugundulika kwa kutumia usumaku au umeme
msingi wa ugunduzi wa chadwick ulikuwa kama ifuatavyo
aliweka chanzo cha chembe za alpha kwenye upande mmoja wa foili ya beryllium
upande mwingine wa beryllium kulikuwa na kinasa chembe detector cha alpha ambacho kiligundua uwepo wa ayoni
katika mpangilio huu ayoni hazikuweza kugundulika katika kinasa chembe
kisha mche wa paraffin uliweka katikati ya beryllium na kinasa chembe hali iliyopelekea kinasa chembe kugundua uwepo wao
hivyo lazima kutakuwa na chembechembe zilizotoka katika beryllium na kusababisha pambano ambalo lilipelekea ayoni kugundulika katika kinasa chembe za ayoni
hizi chembechembe zilikuja kugundulika kuwa ni neutroni
tungamo la protoni lilikuwa kwa kiasi fulani rahisi kupima kwa kutumia mass spectrograph
hata hivyo njia hii haiwezi kutumika kupima tungamo la neutroni
badala yake neutroni ziligongeshwa na chembe zingine za atomu
mwendokasi na tungamo za chembe zilizotolewa emitted zilipimwa
kwa kutumia kanuni ya utunzaji wa momentamu the law of conservation momentum iliwezekana kukokotoa tungamo la neutroni
tungamo la neutroni lilibainika kuwa karibia sawa na lile la protoni
ni muhimu kufahamu kuwa ingawa atomu imeundwa na chembechembe tofauti yenyewe kiujumla haina chaji ya aina yoyote
hii ni kwa sababu atomu zina idadi sawa ya protoni chaji chanya na elektroni chaji hasi
idadi ya neutroni haina chaji katika nyukliasi ya atomu siyo lazima iwe sawa na idadi ya protoni au elektroni
utofauti huu wa neutroni katika nyukliasi za atomu ya elementi moja hupeleka kuwa na isotopes za elementi
physical chemistry oxford university press oxford
matthews p
quantum chemistry of atoms and molecules cambridge unversity press cambridge
matthews p
advanced chemistry cambridge unversity press cambridge
noah gray cabey amezaliwa novemba ni mwigizaji wa filamu na televisheni na mpigaji piano wa kutoka marekani
alipata umaarufu wa kuigiza kwenye kipindi cha kuchekesha cha my wife and kids kama franklin aloysius mumford na micah sanders katika kipindi cha sayansi kiitwacho heroes inayoonyeshwa kwenye stesheni ya nbc
gray cabey alizaliwa tarehe novemba mjini chicago illinois
yeye amedai katika mahojiano kuwa wakati alipofikia umri wa miaka minne aliamua kwamba alitaka kucheza piano halisi
alipokuwa na miaka minne alichezesha piano katika kumbi kadhaa nchini uingereza na washington na alisafiri hadi jamaika kwa ziara yake ya kwanza pamoja na new england symphonic ensemble
julai nuoah aliendelea kuzuru australia na alipokuwa na umri wa miaka mitano yeye alikuwa mtu wa kwanza mwenye umri mdogo zaidi kupiga piano pamoja na orchestra katika jumba la sydney opera queensland conservatory na hata mkataba wa kimataifa mjini brisbane
yeye alionyeshwa kwenye ripley s believe it or not kwa ajili ya talanta yake
gray cabey alianza kuigiza kwenye filamu ya lady in the water kama joey dury
alianza kuigiza mnamo desemba na amewahi kuonekana kwenye my wife kids akiigiza nafasi ya franklyn aloysius mumford hours grey s anatomy the tonight show good morning america na oprah winfrey show
sasa yuko kwenye kipindi kinachovuma cha heroes akiigiza kama mwana wa niki sanders na dl hawkins
kwenye hiki kipindi aliigiza kama mtu mwenye kipawa cha kuamrisha mashine
aim ni mradi ulioanzishwa na wazazi wa gray cabey
madhumuni ya aim ni kuwasaidia watoto kuendeleza vipaji vyao vya muziki na kuwapa fursa ya kutumbuiza katika nchi nyingine
pesa zinazotoka kwa matamasha haya hupelekwa kwa hospitali na nyumba za mayatima katika nchi hizo
amewahi kurekodi cd akiwa na familia yake wakiimba vipande vya bach haydn na vivaldi na nyingineyo
cd hii pia inaonyesha noah akipiga paino alipokuwa na umri wa miaka 
gray cabey anapenda kucheza michezo ya video na kuangalia filamu
alipoulizwa kuwa angependa kupewa kipawa kipi katika maisha halisi yeye alijibu ningependa labda kuwa uwezo wa kuzungumza na wanyama kwa sababu napenda kufuga wanyama mimi nafuga mbwa na paka
ukomeshaji wa biashara ya watumwa ni mchakato au mlolongo wa matukio yaliyopelekea ufutaji au usitishaji wa biashara ya watumwa
biashara ya watumwa ilikuwa biashara ilidhalilisha utu wa binadamu hasa waafrika ambao ndiyo walitumika kwa kiasi kikubwa katika biashara hiyo
baadhi ya watu fulani ulaya waliweza kuona madhara mbalimbali yaliyotokana na biashara hii hatarishi na kuamua kuanzisha vuguvugu la kukomesha biashara hii
wengi ya watu hawa walikuwa ni watu wa dini waliosukumwa na sababu za ubinadamu
lakini baadaye mataifa kama uingereza yaliongeza bidii katika ukomeshaji wa biashara ya utumwa
siyo mataifa yote yalikubaliana na matakwa ya uingereza ya kukomesha biashara ya utumwa hivyo uingereza ilipata upinzani kutoka kwa mataifa mengine yaliyokuwa bado yananufaika na biashara hii kama ufaransa na ureno
kampeni ya ukomeshaji wa biashara ya watumwa haikutoka afrika
ilianzia huko ulaya kwa kiasi fulani kutokana na sababu za ubinadamu na kwa kiasi fulani kutokana na kupungua kwa umaarufu wa biashara ya atlantiki pamoja na upatikanaji wa uhuru huko marekani na pia kubadilika kwa mwelekeo wa ulaya kutoka amerika kwenda mashariki ya mbali na afrika
msukumo wa magharibi katika ukomeshaji wa watumwa
mawazo ya wazungu kuhusu waafrika yalianza kubadilika katika karne ya kumi na nane walipoanza kumwona mwafrika kwa mwelekeo wa kibinadamu zaidi
jambo hili lilileteleza kudai ukomeshaji wa biashara ya watumwa
biashara ya watumwa ilianza kuonekana kama biashara ovu ambayo ilisababisha vifo kwa idadi kubwa ya watu ilizuia upanuzi wa biashara za aina nyingine katika pwani za afrika na kuruhusu unyama kustawi barani
watetezi wa ukomeshaji walijitahidi kutumia ukristo teknolojia ya ustaarabu wa magharibi na biashara ya kawaida hasa katika bidhaa za kilimo katika kuizima biashara ya watumwa
hata hivyo kwanza walipaswa kuushawishi umma huko ulaya na marekani kukubali ukomeshaji wa utumwa halikadhalika fikra za serikali kuhusu biashara ya watumwa zilitakiwa nazo kubadilishwa
kampeni ya ukomeshaji wa biashara ya watumwa huko magharibi iliongozwa na uingereza
baada ya kushindwa kwa pendekezo la ukomeshaji wa biashara ya watumwa kwa pamoja katika mwaka wa na uingereza ilibuni mpango wa utekelezaji wenye vipengele vitatu ili kutia kani shughuli hiyo
ni jambo la kushangaza kuona kuwa mpango huu haukuanzishwa afrika kulikotoka watumwa ulielekezwa zaidi huko ulaya na marekani kulikokuwa na wanunuzi wa watumwa hao
brazil iliendelea na biashara hadi wakati cuba haikukomesha biashara hiyo hadi ilipofikia mwaka 
nchi nyingine zilizokuwa na nguvu zaidi kisiasa kwa upande mwingine zilitumia njia nyingine kujibu mapigo ya shinikizo la waingereza ambalo waliliona kama uvamizi wa mamlaka yao
ufaransa na marekani ziliendelea na biashara hiyo kwa miaka kadhaa kabla ya kuikomesha kabisa
ufaransa ilikubali kuikomesha biashara hiyo katika miaka ya wakati marekani haikuikomesha hadi ilipofika nusu ya pili ya karne ya kumi na tisa
wenye mashamba huko marekani na katika visiwa vya west indies walipinga ukomeshaji wa biashara ya watumwa kwa sababu mbalimbali
hawakuona maana yoyote katika kukomesha biashara ya watumwa kwa kutumia hoja ya ubinadamu
watu hawa walikuwa wabaguzi wa rangi kiasi kwamba hawakuweza kuona ni kwa vipi ukomeshaji wa biashara ya watumwa ungewasaidia watu weusi
waling ang ania kwa muda mrefu faida nyingi za kiuchumi walizojikusanyia kutokana na umilikaji wa watumwa na nguvu kazi za watumwa hao katika mashamba yao
zaidi ya hayo upinzani wao uliimarishwa na kuhitajika sana kwa bidhaa zilizozalishwa na watumwa huko magharibi
wakati huo huo magharibi iliyokuwa inaongozwa na uingereza ilikuwa inashinikiza upigwaji marufuku wa uingizaji wa watumwa ambao wenye mashamba waliwaona ni muhimu katika kuongeza utoaji wa bidhaa hizo
dhamana ya ukomeshaji wa biashara ya watumwa ilikabidhiwa makamanda wa meli za kivita zilizoendesha shughuli zake sio tu katika pwani ya afrika ya magharibi bali pia katika bahari ya mediterania
ufaransa iliongoza operasheni hizo katika bahari ya mediterania kama moja ya mbinu zake za kuliwezesha jeshi lake la majini kuitawala bahari hiyo iliyozungukwa na nchi kavu
kwa muda katika miaka ya uingereza ilionekana kupoteza uongozi wake katika kukomesha biashara ya watumwa
shughuli za meli za kivita zilikuwa na ushindi katika sehemu fulani tu
meli za waingereza zilikamata meli za watumwa za wafaransa kati ya mauritius na bukini katika bahari ya hindi
lakini hakukuwepo na kanuni za namna ya kuwashughulikia waliokamatwa
mara nyingine watumwa waliokuwa chomboni waliachiwa huru na mara nyingine walisambazwa katika mashamba ya wenyeji
meli za wafaransa zilizokamatwa na wafaransa wenyewe zilishtakiwa na watumwa waliookolewa walipelekwa kayenne
hata hivyo zoezi zima la ukomeshaji wa biashara hii lilikuwa na ukosefu wa uwiano wa aina mbalimbali
kwa mfano hukumu ilitolewa juu ya meli ya watumwa na siyo juu ya wafanyabiashara
huko marekani pia kuliwepo na tofauti kadhaa zilipingana kukamata meli za watumwa
kwa sababu hiyo ni meli chache sana zilizokamatwa licha ya takribani meli sabini za kijeshi kutoka mataifa mbalimbali kushirikiana
wafanyabiashara ya watumwa pia waliyafanya majukumu ya kikundi cha merikebu na vita yawe magumu zaidi
walitumia bendera bandia pamoja na njia nyingine za udanganyifu ili kuepuka kugundulika na kukamatwa
makapteni wa vikundi vya merikebu na magavana wenyeji wa makazi ya magharibi walianza safari za bara kuwaadhibu wafanya biashara ya watumwa
vituo vya biashara hatimaye navyo vilishambuliwa na kuangamizwa
mifano ya vituo hivyo ni kama vile vilivyokuwa cape mount ambavyo vilishambuliwa kwa mabomu na gavana wa liberia mchungaji jehudi ashamum
watumwa waliopatikana kutokana na safari hizo waliachiwa huru na kupelekwa sierra leone gambia na mauritius
kutokana na jambo hili iligunduliwa kuwa ilikuwa muhimu kuwahusisha viongozi wa kiafrika katika ukomeshaji wa biashara ya watumwa
kufuatia uamuzi huo mbinu mbili mpya zilianzishwa na uingereza na ufaransa
kipindi cha kilikuwa pia maarufu kwa biashara ya watumwa ya kuvuka sahara
idadi ya wasemaji wa kibatu imehesabiwa kuwa watu 
kati ya utawala wa muda wa tunisia ulikomesha biashara ya watumwa na sultani wa ottoman aliipiga marufuku biashara hiyo mnamo mwaka 
hata hivyo majaribio hayakupunguza kwa kiwango kikubwa idadi ya watumwa waliokuwa bado wanasafirishwa nje na jitihada za baadaye hazikuonyesha matunda yoyote
zaidi ya waafrika milioni moja waliuzwa huko amerika katika miongo miwili ya mwisho ya karne ya kumi na nane kabla ya biashara ya watumwa kukomeshwa rasmi huko magharibi
kitendo cha kutunga sheria ya ukomeshaji wa biashara ya watumwa huko ulaya hakikutosha kusitisha biashara hiyo mara moja
vituo vya jadi vya biashara ya watumwa katika maeneo yaliyodhibitiwa na wazungu kama vile sierra leone liberia na gold coast vilifungwa
kutokana udhaifu wa viongozi wa kisiasa wa jamii hizi zoezi la kukomesha biashara ya watumwa halikuvuka nje ya mipaka yao
sehemu nyingine kama vile dahomey ambako mtawala wake alitegemea biashara ya utumwa biashara ya kawaida ya watumwa iliendelea
viongozi wa jadi na wafanyabiashara ya watumwa wa pwani waliwapatia watumwa wafanyabiashara wa ureno na brazil ambao walitajirika kwa biashara hii kabla ya kugeukia biashara ya bidhaa nyinginezo
kulikuwepo na taasisi za kienyeji pamoja na vikundi rasmi ambavyo vilihusika na sehemu kubwa ya biashara ya watumwa katika eneo la delta ya niger na kalabari kongwe old calabar
miongoni mwao walikuwemo makuhani na waheshimiwa waaguzi wa arochukwu na jumuiya ya ekpe
biashara iliratibiwa kwa kanuni zilizojulikana kwa muda mrefu na watumwa walipatikana kutoka sehemu za mbali kama vile sokoto benue nupe na kaskazini magharibi ya cameroon
kulikuwepo pia na sheria za jadi na desturi za jamii ambazo ziliruhusu watumwa kuchukuliwa kutoka karibu zaidi na nyumbani kutoka maeneo ya ndani zaidi ya delta
mnamo mwaka sierra leone ilianzishwa kama makazi ya huruma na kama sehemu ya vuguvugu la kupinga utumwa
uhurishaji wa watumwa ulikuwa usaidiwe kwa kuwaingiza katika ukristo na ustaarabu wa magharibi
watumwa wengi zaidi walioachiwa huru waliletwa hapa na ilipofikia mwaka jumla ya watu ilishafikia 
ilipofikia mwaka tayari waafrika walikuwa wakiishi freetown na vijiji kadhaa vilivyouzunguka mji huo
ilipofika mwaka idadi ya watu ilishaongezeka karibuni mara tatu
freetown ilikuwa sio tu makao makuu ya utawala wa koloni la kifalme la kiingereza na ya makamu mkuu wa jeshi la wanamaji bali pia kituo rasmi cha ukombozi wa tume ya pamoja iliyokuwa ikuhukumu meli za watumwa zilizokamatwa
koloni lilifunguliwa kwa biashara ya nje mnamo mwaka kutokana na hili ruzuku kutoka serikali ya uingereza iliondolewa na wakazi walitakiwa kuchukua madaraka juu ya masuala yao ya kujitegemea
hadi kipindi cha pili cha karne ya kumi na tisa tamaduni mbalimbali za sierra leone zilishaunganishwa pamoja kuunda jamii ya krioli kwa maendeleo yake peke yake ya ndani
mwaka wananchi wa sierra leone walifanywa raia wa mfalme wa uingereza
liberia ilikuwa ni matokeo ya haja ya kusaidia na kustaarabisha waafrika
liberia pia ilikuwa ni matokeo ya nia ya kujaribu kupunguza athari za watu weusi waliopatiwa uhuru wao huko marekani
tatizo la kwanza lilowakumba walowezi wa liberia lilitokana na chuki ya viongozi wa nchi jirani za kiafrika ambao walichukia kuingiliwa na wageni katika nchi yao na kuwa tishio kwenye biashara ya watumwa ambayo ilikuwa shughuli yao kuu ya kibiashara ya kuvuka bahari
pingamizi lao lilidhibitiwa na walowezi chini ya uongozi wa mch
jehudi ashmum na hivyo kutoa mwanya kwa koloni kuendelea kuwepo
koloni lilipewa jina la liberia na monrovia ukawa ndio mji mkuu na ralph randolph gurley mnamo mwaka 
liberia ilitawaliwa na chama cha ukoloni cha marekani american colonization society kwa kumtumia kiongozi rasmi ambaye kutokana na umbali aliachiwa huru kwa kiasi fulani kutawala kulingana na ufafanuzi binafsi wa hati iliyoidhinisha makazi hayo
liberia iliundwa sio tu na waafrika walioachiwa huru idadi kubwa ya walowezi wa mwanzo walikuwa watumwa waliotolewa utumwani huko kusini mwa marekani kwa masharti kwamba wangehama
katika enzi za ukomeshaji wa utumwa nchi za magharibi kwa jumla zilijali zaidi kulinda biashara mpya za mazao ya kilimo kuliko kufanikisha ukomeshaji wa biashara ya watumwa
biashara ya bidhaa nyingine haikushinda kikwelikweli na biashara ya watumwa iliendelea sambasamba na biashara hiyo
mapinduzi ya viwanda na teknolojia huko uingereza na ufaransa yalizua soko kubwa la bidhaa za kiafrika kama vile mafuta ya mawese ambayo yalihitajika kulainisha mashine na kama malighafi ya kutengeneza sabuni na mafuta ya taa
ufaransa pia iliingiza karanga na aina fulani ya njugu kutoka senegal na gambia kwa ajili ya kutengeneza sabuni za nyumbani
ukuaji wa biashara hii uliwakilisha uanzishaji wa biashara ya kuchukua nafasi ya biashara ya watumwa
mabadiliko haya ya kiuchumi nayo yaliongezewa kasi na ueneaji wa ukristo elimu ya magharibi na athari nyingine za kitamaduni kutoka ulaya na marekani
kwa namna fulani biashara ya watumwa ilibadilishwa kwa ukoloni
chini ya utawala wa kikoloni mabaki ya biashara ya watumwa na utumwa kama asasi ya jamii vilikomeshwa
kwa mfano kati ya miaka katika pwani ya afrika mashariki wakati biashara ya watumwa ilikuwa inakufa huko magharibi na kusini afrika ya mashariki ilikuwa inashuhudia kuhuishwa kwa biashara hiyo katika pwani ya mashariki
jitihada za uingereza za kuzima biashara hiyo kwa kutiliana mikataba na sultani wa zanzibar zilikuwa na athari kidogo tu
ni pale tu kulipoanzishwa utawala wa kikoloni katika eneo hilo ndipo biashara ya watumwa ilipofika mwisho wake
hata hivyo baadhi ya aina mbaya zaidi za ukoloni kama vile mfumo wa ubaguzi wa rangi huko afrika ya kusini zilikaribiana sana na utumwa
mapambano dhidi ya kudhalilishwa kwa utu wa binadamu yanapaswa kuendelezwa
utambuzi wa unyama wa biashara ya watumwa unazidi kuongezeka
chuo kikuu cha zanzibar ni chuo kikuu kilichofunguliwa mwaka kama chuo kikuu cha kwanza zanzibar kikiwa kama taasisi binafsi inayodhaminiwa na taasisi isiyo ya kiserikali ya darul iman charitable association
kipo eneo la tunguu katika wilaya ya kati kilometa kuanzia mji wa zanzibar
kampasi ya chuo kikuu ikiwa na jumla ya eneo la kilomita kwa ardhi ipo miongoni mwa vijiji vitulivu vinanavyotazamana na bahari ya hindi
chuo kikuu chenyewe kipo nusu maili kutoka barabara kuu
ombi lilikubaliwa na ujenzi wa chuo ulianza mwaka na kukamilika mwaka 
lengo la kuanzisha chuo cha ufundi baadaye lilibadilishwa na la kuanzisha chuo kikuu ikiwa ni ombi la aliyekuwa rais wa zanzibar dk salmin amour juma wakati mchakato wa ujenzi kazi chuo ulipokamilika mwaka 
taasisi ya darul iman ilikubali ombi serikali ya zanzibar
hivyo chuo kikuu cha zanzibar university kilifunguliwa rasmi mwezi aprili 
hii ni taasisi ya kwanza ya elimu ya juu katika zanzibar
malengo ya chuo kikuu cha zanzibar kimsingi ni ugunduzi na kuendeleza matumizi ya maarifa kupata ujuzi na maendeleo ya akili katika kanda ya afrika mashariki kwa lengo la kuandaa wanafunzi kuchangia kikamilifu na kimaadili kama raia wema wa dunia inayobadilika haraka na kuongozwa na teknolojia
malengo haya sasa hufikiwa kupitia programu ya shahada ya kwanza ya kielimu ambayo ni iliyoundwa kufanya wanafunzi waliohitimu kuwa na uwezo wa kuajiri wenyewe na kuajiri wengine vilevile
chuo kikuu cha zanzibar kilipangwa kuanza na kitivo cha utawala wa biashara
kwa kweli kuenea kwa makampuni ya biashara na hoteli na upanuzi wa sekta ya utalii nchini kuwa umewashawishi wadhamini wa darul iman kuanza chuo kikuu cha zanzibar na kitivo cha utawala wa kibiashara kwa lengo kukidhi mahitaji ya haraka ya biashara jamii
mwaka kitivo cha sheria na shariah na kilianzishwa mwaka ya kitivo cha sanaa na sayansi ya jamii pia kilianzishwa
katika miaka saba ijayo au hivyo miundo ya kisasa kabisa itajengwa kwa ajili ya vitivo vingine yaani kitivo cha sayansi na kitivo cha uhandisi
vitivo vyote baadae vitaanza kutoa shahada ya kwanza shahada ya uzamili na udaktari
baada ya kupata barua ya mpito ya usajili wa mwaka chuo kikuu cha zanzibar kimejaribu kwa uwezo wake kutekeleza hatua ya pili na ya tatu mapendekezo yote yakiletwa na kamati ya uthamini wa kiufundi ya tume ya usajili wa elimu ya juu tanzania
matokeo yake chuo kilipokea cheti cha mpito cha usajili mwaka na cheti cha kamili usajili tarehe mei 
kwa kushirikiana pamoja na kituo cha utafiti wa usimamizi cha afrika na ulaya e amarc mjini maastricht uholanzi chuo kikuu cha zanzibar kimeanzisha kituo cha kukuza biashara ndogo ndogo
utawala wa kijiji ni miongoni mwa tawala katika serikali za mitaa za jamhuri ya muungano wa tanzania
huu ni utawala wa chini kabisa kimuundo ukitanguliwa na utawala wa kitongoji
kuwa utawala wa chini haimaanishi kuwa na umuhimu mdogo isipokuwa ni kupitia utawala huu ndiko ambako mambo mengi yanayoamuriwa au kupangwa na tawala za juu kama serikali hutekelezwa
utawala wa kijiji huelekeza wananchi katika kutumia madaraka yao ya kidemokrasia kuamua juu ya mambo yanayowahusu kama wanakijiji moja kwa moja bila kupitia mlolongo au urasimu mrefu
mambo yanayohusiana na tawala za serikali za mitaa yanaratibiwa na ofisi ya waziri mkuu
kila mwananchi wa jamhuri ya muungano wa tanzania ana wajibu wa kupinga na kukataa kila aina ya uovu katika jamii ikiwemo rushwa uonevu wizi ubadhirifu wa mali za umma na ya watu binafsi
pia wana jukumu la kudai na kupigania haki zao na za wanachi wengine kutoa malalamiko na kuuliza na maswali juu ya mambo mbalimbali yanayoendelea kijijini au kwenye mtaa kupitia vyombo mbalimbali vya kijamii na kiserikali
hiki ni chombo kikuu kabisa cha utawala wa kijiji
wajumbe wa mkutano wa kijijii ni wanakijiji wote waliofikia umri usiopungua miaka 
hakuna akidi maalum kila kijiji hujiwekea akidi yake inayofaa ni kati ya hadi 
kwa kawaida mkutano hukutana kila baada ya miezi mitatu kikao cha dharura kinaweza kuitishwa kukiwa na haja na kufanya hivyo hata hivyo sheria haisemi nani anaita kikao cha dharura
taarifa ya kuitisha mkutano mkuu wa kijiji mtaa hutolewa kwa siku saba
kila baada ya miaka mitano kinakuwa na mkutano mkuu maalum wa uchaguzi wa mwenyekiti na wajumbe wa halmshauri ya kijiji
mkazi wa kijiji anayegombea nafasi ya uongozi kwenye halmashauri ya kijiji au uenyekiti wa kijiji lazima awe na umri usiopungua miaka 
mwenyekiti wa mkutano mkuu ni mwenyekiti wa kijiji akisaidiwa na afisa mtendaji wa kijiji veo
mwenyekiti na afisa mtendaji wa kijiji veo hupanga ratiba za vikao kuandaa na kuitisha vikao vya mkutano mkuu wa kijiji
halmshauri ya kijiji ni chombo kikuu cha utendaji katika utawala wa kijiji
hukutana mara moja kila mwezi mikutano ya dharura inaweza kuitishwa
akidi qorum ya vikao vya halmshauri ya kijiji ni nusu ya wajumbe wote wa halmashauri ya kijiji
wakati mkutano mkuu ni kama bunge halmshauri ya kijiji ni kama serikali
uchaguzi wa halmashauri wa kijiji husimamiwa na mkurugenzi wa halmshauri ya wilaya
mkazi wa kijiji mwenye umri usiopungua miaka ana sifa za kuchaguliwa kwenye halmshauri ya kijiji
wajumbe wa halmashauri ya kijiji wanatakiwa wasizidi na wasiopungua 
mkutano mkuu kwa kushirikiana na msimamizi wa uchaguzi idadi ya wajumbe wanayotaka kutokana na mazingira yao kutegemea na wingi wa wakazi na ukubwa wa eneo lao idadi ya vitongoji
wajumbe wa halmashauri ya kijiji ni mwenyekiti wa kijiji wenyeviti wa vitongoji wanawake ambao watakuwa theluthi moja ya wajumbe wote na wajumbe wengine
wenyeviti wa vitongoji huchaguliwa na wakazi wa vitongoji huingia kwenye halmashauri ya kijiji kwa mujibu wa nyadhifa zao
ushiriki wa wananchi ni jambo la msingi sana katika kujiletea maendeleo yao katika vijiji na mitaa
hapa ndipo wengi huona umuhimu wa kushiriki unapojitokeza zaidi
 safar ni neno la kutaja mwendo au harakati ya watu kutoka mahali fulani kwenda mahali pa mbali angalau kiasi
safari inaweza kufanywa ama kwa miguu au kwa chombo cha safari au usafiri fulani
kama safari inazidi muda wa siku mmoja vituo vya safari yaani mahali ambapo msafiri anakaa au analala hadi kuendelea ni sehemu za safari yake
harakati inayotumia muda mfupi tu kama dakika chache au kwa umbali mdogo huitwi safari isipokuwa kwa lugha ya kutaania
kuna kusudi mbalimbali la kufanyia safari kama vile kutembelea watu biashara kuhama kati ya mahali pa kazi na nyumbani starehe na utalii
kuna pia safari shauri ya uhamisho kubadilisha mahali pa kuishi ukimbizi kuhiji kutafuta tiba na kadhalika
tangu kale chombo cha kwanza cha safari kilikuwa miguu ya watu
baadaye watu walitumia wanyama kwa safari zao wakipanda punda farasi au ngamia
katika nchi pasipo na wanayama wa kufaa watu wenye mamlaka au wenye pesa walibebwa pia na watu wengine
mifano ni sehemu za afrika ya kale ambako machifu na wafalme walibebwa au sehemu za asia na ulaya ambako wakubwa walibebwa kwa viti maalumu vilivyowekwa juu ya bao za kubebea na mara nyingi kufunikwa kama chumba kidogo
safari kwa magari ya kuvutwa zilijulikana huko roma ya kale
katika nchi baridi sana penye theluji nyingi safari wa sleji zinazovutwa na farasi au pia mbwa ziko kawaida
tangu kupatikana kwa injini mbalimbali vyombo vya usafiri kama reli motokaa pikipiki au lori viliwazeshwa watu kusafiri haraka kushinda zamani
ndege zimeongeza nafasi ya kusafiri kote duniani katika muda mfupi
watu walioishi karibu na mito mikubwa maziwa au kando la bahari walitembea kwenye maji kwa kutumia maji
usafiri kwa maji hunawezesha kwenda mbali na kubeba mizigo kwa kutumia nishati kidogo
vyombo vya usafiri tangu mwanzo vilikuwa maboti mashua mtumbwi jahazi hadi meli
wasafiri huhitaji mahali pa kukaa kwenye vituo vya safari zao
mtindo mwingine ni kusafiri na makazi ya kubebwa kama hema mtindo huu ni wa kale sana ulitumiwa na wafuhaji wahamiaji tangu milenia nyingi lakini siku hizi imepatikana tena kwa njia ya camping ambayo ni aina ya safari za kitalii iliyoenea pande nyingi za dunia
neno safari la kiswahili limeingia katika lugha mbalimbali za ulaya
kwa kawaida hutumiwa kutaja safari ya kitalii katika afrika kwa kusudi la kutazama wanyama pori
mfano when we travel to mombasa we will also have three day safari to the tsavo game park
ufalme wa merina ni mlolongo wa watu ambao waliwahi kuwa watawala wa bukini sasa inafahamika zaidi kama madagaska katika kipindi cha miaka themanini kuanzia mwaka hadi mwaka 
watawala hao walikuwa watu kutoka familia ya andrianampoinimerina mwanzilishi wa taifa hilo ambaye alikuwa ametokea katika kabila la wamerina ambalo ndilo lilikuwa kabila lilioenea sehemu kubwa ya bukini
watawala hao wa kifalme waliweza kutekeleza mambo mbalimbali kuendeleza bukini katika vipindi vyao kabla ya kuja kwa utawala wa kigeni wa uingereza na ufaransa ambao kwa kiasi fulani ulidhoofisha mamlaka ya kifalme
bukini ya karne ya ilikuwa na jumla ya makabila 
kabila la wamerina ndilo lililokuwa kubwa na muhimu kuliko yote
kabila hilo lilikuwa na makazi yake katika uwanda wa juu wa kati
idadi ya watu katika kundi hilo ilikuwa ni moja ya sita tu ya watu wote wa bukini lakini ndio lililotawala kisiwa cha bukini kabla ya kuchukuliwa na wafaransa
makabila yote ya kimalagasi wenyeji wa bukini yalizungumza lugha moja na yalikuwa na mila na desturi zinazofanana hivyo yaliweza kujenga umoja wa kiutamaduni uliowafanya wawe jamii moja kimsingi
wamerina waliweka makao makuu ya utawala wao mjini antananarivo kutoka hapo waliweza kueneza mamlaka yao katika sehemu nyingine za kisiwa hicho
andrianampoinimerina alikuwa muasisi wa ufalme wa merina ambaye alipata madaraka yake na kuimarisha nafasi yake katika uwanda wa juu wa kati katika karne ya 
mwaka andrianampoinimerina alijipa madaraka ya kuwa mfalme wa mojawapo ya falme zilizokuwa zikipigana vita katika imerina ya kati baada ya kumpindua mtawala aliyepita
kwa kutumia mbinu za kidiplomasia na za kijeshi aliendelea kuzichukua tawala za jirani katika himaya yake
kwa jumla hakuna picha kamili ya utaratibu mmoja uliokuwepo kila mahali
mnamo mwaka aliuhamishia mji mkuu wake huko antananarivo ambapo alianza kujenga mifumo ya kisiasa na ya kijamaa ya ufalme mpya
baada ya mwaka alianzisha sera ya kuyapiga vita majimbo mengine visiwani humo kwa nia ya kuyaunganisha makabila yote 
katika kutimiza jukumu hilo alikabiliana na upinzani wa hali ya juu kutoka kwa makabila mengine kisiwani humo kama vile wasakalava wabezanozano na waambongo
hata hivyo wakati wa kifo chake hapo andrianampoinimerina alikuwa ameifanya tayari imerina kuwa pengine ufalme wenye nguvu zaidi kuliko falme zote katika kisiwa cha bukini
mfalme radama alirithi kiti cha ufalme mwaka akiwa na umri wa miaka 
jukumu lake la kwanza kabisa baada ya kushika ufalme lilikuwa kuyapiga makundi ya ndani ya ufalme huo yaliyoasi
hata hivyo mafanikio yake makubwa zaidi yalihusiana na upanuaji wa mipaka
alitafuta njia moja kwa moja hadi baharini ili kufanikisha biashara baina yake na wazungu na kuupanua utawala wa merina
jeshi lake si tu kuwa lilitumika kuyapiga majimbo mengine bali pia kudumisha sheria na utulivu katika maeneo yaliyotekwa
hadi mwaka radama alikwisha kuliteka eneo lote la pwani ya mashariki ya bukini kuanzia vohema hadi ngome ya dauphin
aidha aliishinda sehemu kubwa ya magharibi ila ilikuwa vigumu kuiteka sakalava
pamoja na hayo yote hadi mwaka radama aliweza kuupanua utawala wa merina katika sehemu kubwa sana ya kisiwa hicho
ingawa utawala wake katika kisiwa hicho chote haukukamilika hakukuwa na kipingamizi chochote kikubwa dhidi ya kujitangaza kwake kuwa mfalme wa bukini
mkazo wa sera za ranavolona ulikuwa kuulinda uhuru wa bukini dhidi ya athari za kigeni hasa zile zilizoathiri asasi za kitaifa mila na desturi
kuhusu sera ya mambo ya nje aliegemea zaidi katika kuitoa nchi yake kutoka kwenye athari za waingereza hasa katika nyanja za siasa na dini
malkia ranavalona aliendelea na upanuzi ambao radama aliuanzisha na kuuimarisha utawala wake katika majimbo aliyoyateka
kabila la wasakalava liliendelea kuupinga utawala wake
hatimaye majeshi ya serikali yalipowashinda machifu wa sakalava walikimbia na watu wao na kwenda kwenye visiwa vya jirani ambapo walijiweka kwenye hifadhi ya wafaransa
hali hiyo baadaye ilikuwa ndiyo msingi wa madai ya wafaransa kwa majimbo yaliyoko magharibi mwa bukini
kwa upande mmoja ulikuwa ni utawala wenye vitisho kwa wamisionari na watu wengine waliotekwa na kuwa chini ya utawala wa kimerina
kwa upande mwingine ulikuwa kipindi cha maendeleo makubwa ya viwanda na ambacho kiliimarisha elimu ya kizungu na kuiweka nchi katika mwelekeo wa usasa
kwa jumla kwa raia zake wengi ranavalona alikuwa ishara ya utaifa wa kimalagasi
ranavalona alifariki mwaka baada ya kumtangaza rakoto radama kuwa ndiye atakayetawala baada yake
shughuli za mfalme radama ii zilielekezwa katika kuzibadilisha sera zote zilizokuwa zinapinga mambo yaliyoletwa na wazungu ambazo mfalme aliyetangulia alikuwa akizitumia
mwelekeo huo ulisababisha upinzani mkubwa dhidi ya utawala wake kutoka kwa watu mashuhuri nchini humo hali iliyosababisha kuanguka kwake
sera ya mfalme ya kusaini mikataba ya siri bila ya maofisa wake kufahamu iliongeza mashaka zaidi kwa viongozi hao
zaidi ya hayo kuongezeka kwa athari za wamisionari na wazungu wengine kitalani kwa mfalme hakukusaidia kitu
jambo lililommaliza kabisa ni jaribio lake la kuwaondoa baadhi ya maafisa waandamizi wa nchi ambao ndio walikuwa uti wa mgongo wa serikali yake na badala yao kuwaweka marafiki wake wa ujanani
hili lilifufua mlolongo mrefu wa malalamiko dhidi ya mfalme na tarehe mei akauawa
baada ya kifo cha radama ii madaraka halisi ya serikali ya bukini yaliingia mikononi mwa maofisa wakuu wa utawala ambao walimtawaza malkia rasoherina kama mtawala kibaraka
malkia rasoherina alitawala kuanzia mwaka mpaka na kufuatiwa na malkia ranavalona ii 
watu hao hawakupinga uendelezaji wa nchi wala hawakuwachukia wazungu
sera yao ya nje ililenga uhuru wa nchi yao kwa imani kwamba uendelezaji wa nchi kulingana na wakati usifanywe kwa namna itakayoua mila za kimalagasi
hivyo serikali mpya iliazimia kufanya marekebisho muhimu katika sera za rahama
uingereza na ufaransa zilipokea taarifa za kupinduliwa kwa radama na mapendekezo ya mabadiliko ya sera ya mambo ya nje ya bukini kwa hisia tofauti
pamoja na yote hayo kisiwa hicho hatimaye kiligeuzwa kuwa koloni
hoteli hilton ni kundi la mahoteli ya kifahari na ya kimataifa lililoanzishwa na conrad hilton na sasa hilton inamilikiwa na kampuni ya hilton worldwide
ni aidha hoteli za hilton zinamilikiwa au kusimamiwa na wanabiashara binafsi kupitia kwa kampuni ya hilton hotels
s of update kuna hoteli asili hilton duniani kote
hilton hotels ilikuwa ya kwanza kufanya huduma katika pwani zote marekani mwaka 
bei ya awali kwa ajili ya kukaa usiku kucha mwaka ilikuwa dola zipatazo 
kampuni hii inatilia mkazo kuwahudumia na kuwanasa wateja ambao ni wanabiashara wanaosafiri lakini pia kampuni hii inamiliki idadi ya mahoteli ya burudani vilevile
jackie agyemang jina lake la ukoo ni appiah alizaliwa desemba ni mwigizaji kutoka ghana
amewahi kuchaguliwa mara mbili kwa tuzo la mwigazaji bora wa kike katika uhusika na mwigizaji chipukuzi bora katika tuzo la afrika kisasa academy awards la mwaka 
agyemang alizaliwa kanada na ndiye kitinda mimba katika familia ya watoto watano
maisha yake ya utotoni aliishi kanada na alihamia ghana pamoja na wazazi wake mwaka 
yeye ni ikijulikana maiden yake yake kwa jina appiah
anatambulika zaidi kwa jina lake la ukoo la appiah
agyemang alianza kuonekama kweneye filamu nyingi wakati alipoalikwa na edward seddoh junior mwandishi wa things we ddo for love alipoigiza nafasi ya enyonam blagogee
baadaye alishiriki kwenye mchezo wa kuigiza wa tentacles games people play na vipindi vingi vya televisheni
bado agyemang anakumba kuwa alikuwa ma hofu mara ya kwanza alipotokea kwenye maigizo ilikuwa ni filamu ya kampuni ya venus production iliyoitwa divine love na alipaswa kumuigiza muhusika kate muhusika mkuu
nilisitasita lakini watu wengi hawakugundua hilo
licha ya woga wake kama kama muigizaji wa mara wa kwanza alifaulu katika kumfurahisha kila mtu
agyemang anasema kuwa sehemu aliyoigiza vizuri zaidi ni katika mummy s daughter na kampuni ya venus films
filamu inaeleza hadithi ya familia ya bartels ambapo aliigiza nafasi kamabinti wa falme
ninapenda jinsi nilivyoigiza na nilifurahishwa na muhusika niliyeigiza
kwa sasa agyemang anaona filamu za nyumbani kama zilizoboreka
ombi lake ni kuwa wengine waone mafanikio ya baadaye
shule ya upili ya kisii ni shule maarufu na ya kitambo
ilianzishwa mnamo na muungano wa young kavirondo association
ilikuwa moja kati ya shule tatu za k zilizoanzishwa na waafrika wakati wa ukoloni
shule hizi tatu ziliitwa government african schools g
shule hii imekuwa na uunganishi mkubwa na familia ya musa nyandusi ambaye alikuwa chifu wa kiwango cha juu wakati wa ukoloni
cheo hiki kilikuwa cha nguvu na kilikuwa tu kinapokea amri kutoka kwa utawala wa ukoloni pasipo na uchungaji shule hii inajuvunia kuwakuza watu maarufu kama simeon nyachae mwanaye musa nyandusi
sasa hivi shule hii inahesabiwa kama taasisi muhimu ya masomo katika nchi ambayo inaweza kushindana na shule za kataifa katika mtihani wa k
ilivyoonekana mnamo wakati shule hii ilitia fora sana
mwito wa shule hii ukitafsiriwa kwa kiswahili unakuwa rekodi waliyoiweka inaweza kushindaniwa tu na timu ya shule ya kakamega
walishinda makombe matatu ya kitaifa mfululizo mnamo 
wengi wa wachezaji wake wameichezea timu ya taifa na baadhi ya wengine anacheza soka ya kulipwa barani uropa na asia
shule hii ilikumwa na madai ya udanganyifu katika mtihani na hivyo watahiniwa wengi wa mwaka wa wakapata alama ya y
tukio hili lilitia kitone mafanikio ya shule hii yanatarajiwa kuimarishwa na wakongwe wa shule hii kokwa hii huliwa sana huko asia ya kusini na kusini mashariki na pia katika nchi kadhaa za afrika ya mashariki zenye idadi kubwa za wahindi
jenasi areca ni jenasi mfano ya familia arecaceae
viungo vinavyosafisha mwili kwa kiingereza excretory organs ni viungo katika mwili wa binadamu na wanyama ambavyo vinahusika katika utoaji wa taka mwilini
binadamu kama viumbe hai wengine wanahitaji kutoa uchafu
hakuna mfumo maalumu katika mwili wa binadamu ambao unahusika moja kwa moja katika utoaji wa uchafu kama vile kwa mfano mfumo wa upumuaji ambao unahusika moja kwa moja na upumuaji
viungo mbalimbali kutoka katika mifumo mingine kwa pamoja huweza kufanikisha suala la kusafisha mwili
mfano viungo kama mapafu mafigo na ngozi ambavyo vipo katika mifumo mingine hutumika katika mpangilio uliotajwa kutoa hewa chafu mikojo na jasho
viungo hivyo hufanya kazi nyingine pia zaidi ya utoaji taka kwa mfano ngozi huhusika pia na kutunza joto la mwili na kadhalika
viungo hivi kwa pamoja hata kwa kuwa sehemu mbalimbali katika mwili wa binadamu kwa pamoja huwekwa katika mfumo wa utoaji taka
wanadamu hula chakula na kunywa maji kwa sababu miili yao hupaswa kulishwa ili isidhoofike wala kuwa na afya mbaya
lakini katika chakula na maji zimo sehemu nyingine zisizotufaa na hizi sehemu lazima zitengwe na kutolewa nje ya miili
kama sehemu hizo hazitolewi tutapatwa na magonjwa na hatimaye tutakufa
viungo vyenye kazi ya kusafisha mwili ni mapafu mafigo na ngozi
kila kiumbe hai kinahitaji hewa ya oksijeni ili kiweze kuishi
kila kiumbe kina namna ya kujipatia hewa hii muhimu kwa uhai
kwa mfano samaki huipata kutoka majini kwa kutumia matamvua mimea hutumia majani wakati wa usiku
hali kadhalika wanyama wa jamii ya mamalia hujipatia hewa kwa kutumia mapafu
binadamu hutumia hewa ya oksijeni katika kujitengenezea nishati kutoka katika chakula kwa ajili ya matumizi mbalimbali mwilini
miongoni mwa matokeo ya pambano la chakula na oksijeni pamoja na vimeng enyo mbalimbali ndani ya seli ya binadamu pamoja na vitu vingine ni hewa ya carbondioxide
hewa hii husafirishwa katika damu mpaka ndani ya mapafu ambao huitoa nje kama uchafu ndani ya mwili
kiwango cha hewa ya carbondioxide kinachotolewa nje kila mtu anapopumua kinaweza kufikia asilimia nne au zaidi za hewa yote inayotolewa nje
zaidi ya hayo mapafu hutoa maji mengi kwa namna ya mvuke
ini ni miongoni mwa ogani muhimu katika mwili wa binadamu
pia ini ni kimojawapo kati ya viungo vinavyohusika katika kutoa uchafu
ini hutumika pia katika uhifadhi wa chakula katika mwili wa binadamu
chakula kinapofonjwa kuingia mwilini katika utumbo mwembamba huelekea kwanza katika ini
kunapokuwa na ongezeko la chakula cha protini ni jukumu la ini kurekebisha
uchafu unaotolewa na ini huingizwa katika mfumo wa mmeng enyo wa chakula na hutolewa pamoja na kinyesi
wengu pia bandama kwa kiingereza spleen ni kiungo cha mwili chenye nafasi katika mzunguko wa damu
wengu ya mtu mzima huwa na ukubwa wa takriban sentimita na uzito wa gramu 
kazi yake ni kuongeza idadi ya seli nyeupe za damu halafu kuondoa seli nyekundu za damu zilizozeeka
katika watoto ina pia jukumu la kutengeneza seli nyekundu za damu
watu wazima kwa kawaida wanaweza kuishi bila wengu
katika mwili wa binadamu mafigo yamewekwa nyuma ya tumbo moja kila upande wa pingili za juu za kiuno
sehemu ya juu ya mafigo imehifadhiwa kwa jozi mbili za mbavu zinazoelea
kila figo kwa umbo lake hufanana na haragwe lakini kwa ukubwa ni tofauti sana
figo la kulia kwa kawaida ni fupi na nene zaidi nalo kwa sababu ya ini hukaa chini zaidi kuliko figo la kushoto
mafigo yametengenezwa yawe mfano wa chombo cha kuchujia maji
kazi yake ni kuchuja maji na kutoa uchafu na vitu vyote visivyohitajika mwilini vilivyochukuliwa na damu katika mizunguko yake
maji hayo pamoja na vitu hafifu vilivyomo ndiyo mkojo
kibofu ni mfuko wa mkojo uliopo mvunguni mwa matumbo
kwa hiyo mkojo hauwezi kutoka moja kwa moja mara tu unapotengenezwa na mafigo
kiasi cha mkojo unaotolewa kila siku hubadilika siku hadi siku
kiasi cha mkojo huongezeka kama mtu amekunywa sana vinywaji kwa mfano pombe divai maji ya machungwa au ya mananasi au kama amepatwa na magonjwa ya figo
kiasi cha mkojo unaotolewa kila siku hupungua kama mtu hakunywa sana kinywaji cho chote au kama ametokwa na jasho sana
hapo mkojo huwa na rangi ya kimanjano sana pengine ni wa hudhurungi na pengine hata kikahawia
kutegemeana na mamalia kiwango cha nywele kinachoweza kuota juu ya ngozi kinategemea asili au mahali ambapo mamalia anapatikana
ngozi ya binadamu inaweza kugawanywa katika sehemu mbili nazo ni ngozi ya ndani na ngozi ya nje
matabaka ya chini hayana magamba mengi nayo huwa na rangi maalum ionekanayo katika tofauti za mataifa makuu ya jamii ya wanadamu
ngozi ya nje hulinda sehemu za mwili zilizo chini yake na ambazo zina kapilari
kwa hiyo mtu asiye na ngozi iliyochubuka anaweza kugusa na kutumia vitu vya maji maji vilivyo na sumu asidhurike navyo
ngozi ya ndani au ngozi halisi iko chini au baada ya ngozi ya nje
ndani ya ngozi ya ndani vimo vinyweleo vya jasho visivyoweza kuhesabika
vifuko hivyo vinaweza kuondoa uchafu uliomo katika damu na kuupitisha katika vinyweleo mpaka kuutoa nje ya ngozi
kwa kawaida jasho huwa halionekani kwa sababu linatoka kwa namna ya mvuke na hutolewa katika hewa
hapo huitwa jasho lisiloonekana lakini tukifanya kazi ngumu au kutikiwa na joto sana basi hapo huwa tunatoa jasho linaloonekana wazi wazi
zaidi ya vinyweleo viko pia vitundu vidogo vingi sana vya malaika na kila kitundu kina laika yake
katika vitundu hivyo yamo mafuta na kazi yake ni kulainisha ngozi isiwe ngumu wala isipasuke kwa baridi
kwa ufupisho baadhi yake ni kama ilivyofupishwa hapa chini utoaji uchafu katika mwili ni moja kati ya sifa za msingi za kiumbe hai
inapasa mwili wa kiumbe hai uwe katika uwiano sawa ili uweze kufanya kazi kwa afya bora na kuongeza muda wa kuishi
sumu na uchafu ndani ya mwili husababisha kutofanya kazi vizuri na hivyo sehemu mbalimbali za mwili kufa mapema
afya bora hasa katika ulaji wa mlo kamili inasaidia kwa kiwango kikubwa katika uboreshaji wa viungo hivi muhimu katika kusafisha mwili mzima wa binadamu kwa ndani
dhamana ya kusafisha mwili kwa nje kama vile kuuosha kwa maji na kuondoa uchafu unaoachwa nje ya mwili mfano jasho na viungo vya ndani imeachwa kwa kiumbe chote kwa ujumla
hivyo imetupasa kutunza miili yetu kwa kuiosha kila wakati inapochafuka
just like you ni albamu ya pili ya mwanamuziki aitwaye keyshia cole
mwanzowe ilitolewa mnamo julai kisha tarehe ikapelekwa mbele hadi agosti na hatimaye ikatolewa septemba 
albamu hii ilichaguliwa kama best contemporary r b album kwenye tuzo ya th annual grammy awards lakini ilishindwa na albamu ya ne yo inayoitwa because of you
mnamo desemba albamu hii ilithibitishwa platinum
wasanii walioshiriki naye ni kama missy elliott lil kim too hort amina anthony hamilton young dro t
chink santana piper
mnamo januari albamu ya just like you iliuza takriban nakala nchini marekani
mnamo novemba albamu hii ilitolewa nchini australia na ikaitwa just like you international deluxe version
toleo hili ni mchanganyiko wa albamu ya just like you na the way it is na pia inahusisha ushirikiano wa keyshia pamoja nawasanii kama p
diddy na sean paul
ina nyimbo na kasha lake ni tofauti na toleo la awali
mnamo mei toleo hili jipya ilitolewa nchini ujerumani austria na uswizi
ref name international release
different me ni albamu ya tatu kutoka kwa mwanamuziki keyshia cole iliyotolewa mnamo desemba nchini marekani
albamu hii inazingatia upevu wa sauti na maneno ya keyshia cole
cole alieleza kuwa albamu zake za awali zilizingatia machungu yake lakini sasa amebadilisha mwelekeo na kuwa mwamamke ambayee bado anakomaa na aliye katika harakati ya kujutafuta katika dunia hii
andy kellman wa hutoka allmusic alipatia albamu hii nyota nne juu ya tano
jim farber wa kutoka daily news new york pia aliipa nyota nne juu ya tano
albamu hii ilifika namba kwenye chati ya billboard na kuuza nakala kwenye wiki yake ya kwanza
katika wiki yake ya pili albamu hii ilishuka hadi namba na kuuza nakala 
katika wiki ya tatu na ya nne albamu hii ilibaki kwa namba na kuuza nakala kwenye wiki ya tatu na nakala kwenye wiki ya nne
katika wiki yake ya tano albamu hii ilishuka hadi namba na ikauza nakala 
kwenye wiki ya sita albamu hii ilipanda hadi namba sita na kuuza nakala 
katika wiki yake ya saba albamu hiiilishuka hadi namba na kuuza nakala 
katika wiki yake ya nane albamu hii ilishuka hadi namba kumi na kuuza nakala 
mauzo ya nchini marekani hadi novemba ni takriban nakala 
poxi presha jina halisi prechard pouka olang alikuwa mwanzilishi wa muziki wa aina ya rap nchini kenya
alijitokeza katikati ya miaka za tisaini na miziki wa hip hop ya ulioimbwa katika lugha ya dholuo
albamu yake ya kwanza total balaa ilitolewa mwaka wa na ilikuwa imetangulia na magoma katika redio kama dhako mummy na otonglo time
katika miaka yake ya baadaye poxi presha alifanya kazi kama mwanaharakati wa kupinga kunakili kazi ya wasanii bila idhini yao
poxi presha alizaliwa mjini mombasa lakini makao yake yalikuwa mjini nairobi wakati wa uimbaji yake
alifariki katika hospitali ya st mary s katika langata nairobi tarehe oktoba kutokana na kifua kikuu akiwa na umri wa miaka 
sun city ni hoteli na kasino ya kifahari nchini afrika kusini iliyoko katika mkoa wa kaskazini magharibi wa afrika kusini
mwendo wake ni karibu masaa mawili kwa gari kutoka johannesburg karibu na mji wa rustenburg
sun city ilianzishwa na gwiji wa biashara za hoteli sol kerzner kama sehemu ya kundi lake la mali la sun international
ilifunguliwa rasmi tarehe desemba wakati huo ilikuwa iko katika eneo la bantustan la bophuthatswana
sababu hizi vilevile na ukaribu wake kwa maeneo makubwa ya miji mikuu ya pretoria na johannesburg zilihakikisha kuwa sun city ilikuwa na ilisalia hoteli mashuhuri kwa likizo na wikendi
wanamuziki wengi maarufu kama queen elton john linda ronstadt julio iglesias the o jays ray charles boney m
black sabbath rod stewart tina turner dionne warwick sarah brightman laura branigan na thomas anders wa modern talking fame pia walitumbuiza katika sun city super bowl ambayo ina viti 
sun city pia ilikuwa mahala pa kuchezewa mechi za ndondi za uzani mzito katika miaka za na mwanzo wa miaka ya 
bondia mmoja ni gerrie coetzee ambaye baadaye ilikuwa bingwa wa dunia wa heavyweight
akizungumza katika miaka ya na jani allan wa sunday times kerzner alielezea mkakati wake unatazama hataripiga hesabu ya hatari fanya utafiti wa soko ya kimataifa vyema tambua ladha mtindo hamu na starehe za watu wa afrika kusini lenga kuwapa starehe mzuri kwa bei wanaimudu halafu tekeleza
sun city ikaja ikawa mahali penye utata mwaka wa wakati mpiga gitaa wa bendi ya street band steven van zandt aliifanya pa muziki wa kundi lake la wanaharakati artists united against apartheid
wasanii arobaini na tisa mashuhuri walishirikiana kurekodi wimbo wa sun city ambao waliapa kutotumbuiza katika hoteli hiyo
kuongezea simple minds katika albamu yao live in the city of light iliyotolewa mwaka wa walijumuisha wimbo ulioitwa love song sun city dance to the music walikotangaza wao hawawezi kutumbuiza katika sun city
sun city imeendelea kustawi tangu mara bophutatswana ilingizwa tena upya katika afrika kusini mwaka wa 
kwa kuongeza katika hoteli ya nne sehemu hii inajumuisha vifaa vya kushiriki inayoitwa the sun city vacation club ambayo ni maarufu kwa upishi wa kujitegemea upishi
sun city pia ina kozi za kimataifa za mchezo wa golf gary player country club na lost city golf course zote ambazo zilipangiliwa na gary player
gary player country club ni nyumbani kwa pambano la kifahari la nedbank golf challenge zamani ikiwa nedbank dollar milioni golf challenge wakati lost city golf course inajulikana kwa mamba wa ukweli katika kipengele cha maji cha shimo la 
hoteli hii pia ilikuwa mahali pa mkataba wa sun city
fasihi ya kiafrika inamaanisha maandiko kuhusu na kutoka afrika
kama yusufu george anavyodokeza katika ukurasa wa kwanza wa sura yake kuhusu fasihi ya afrika katika kitabu understanding contemporary africa wakati mtizamo wa fasihi ya ulaya kwa ujumla inahusu herufi zilizoandikwa dhana ya afrika inahusisha pia fasihi simulizi
kama anavyoendelea kuandika wakati maoni ya ulaya kuhusu fasihi yalisisitiza mgawanyo wa sanaa na maudhui mwamko wa afrika unajumuisha misri ya kale ulikuwa miongoni mwa tamaduni za kale zaidi za kiafrika zenye desturi ya kuandika ambao baadhi ya maandishi yake yaliyotumia picha na alama kuashiria kitu au jambo huishi mpaka leo
kazi kama vile kitabu cha wafu cha misri kawaida hutumiwa na wasomi kama rejeleo la msingi la imani ya kidini ya misri ya kale na sherehe
maandiko ya kinubi yanakubalika lakini kwa wakati huu hayasomeki
awali yaliandikwa kwa kutumia picha na alama na hatimaye kwa kutumia alfabeti yenye herufi kutafsiri kumekuwa kugumu
fasihi simulizi inaweza kuwa katika nathari au ushairi
mara nyingi nathari huwa hadithi au historia na inaweza kujumuisha hekaya zenye wahusika walaghai
wasimulizi katika afrika wakati mwingine hutumia mbinu ya maswali na majibu kusimulia hadithi zao
mashairi ambayo mara nyingi huimbwa hujumuisha masimulizi ya visa aya ya shughuli aya ya kidini mashairi ya kusifu watawala na watu wengine maarufu
waimbaji wa sifa husimulia hadithi zao kwa kuimba
nyimbo za upendo za kazi za watoto misemo mithali na vitendawili pia husomwa au huimbwa
mifano ya fasihi ya kiafrika kabla ya ukoloni ni mingi
fasihi simulizi ya afrika ya magharibi inajumuisha visa vya sundiata vilivyotungwa katika mali ya kale visa vya zamani vya dinga kutoka dola la kale la ghana
nchini ethiopia iliyoandika awali kwa herufi za ge ez ni kebra negast au kitabu cha wafalme
aina moja maarufu ya ngano za kiafrika ni hadithi za ulaghai ambapo wanyama wadogo hutumia akili zao kushinda mapambano na wanyama wakubwa
mifano wa wanyama laghai ni pamoja na anansi buibui katika ngano za waashanti kutoka ghana ij p kobe katika ngano za wayoruba kutoka nigeria na sungura ambaye hupatikana katika ngano za afrika ya mashariki na afrika ya kati
kazi nyingine zilizoandikwa ni tele yaani katika afrika kaskazini kanda ya sahel ya afrika magharibi na pwani ya kiswahili
kazi hizi zinaongelea mada nyingi ambazo ni pamoja na unajimu ushairi sheria historia imani siasa na falsafa miongoni mwa nyingine
fasihi ya kiswahili vilevile imehamasishwa na mafundisho ya kiislamu lakini ilikua katika mazingira ya kienyeji
katika nyakati za kiislamu waafrika wa magharibi kama vile ibn khaldun walitia fora sana katika fasihi ya kiarabu
afrika kaskazini ya kale ilinufaisha vyuo vikuu kama vile vya fez na cairo kwa kiasi kikubwa mno cha maandiko ili kuongeza yao
kazi nzuri za kiafrika zinazojulikana ulaya kutoka kipindi cha ukoloni na kile cha biashara ya utumwa ni za masimulizi ya utumwa kama vile the interesting narrative of the life of olaudah equiano cha olaudah equiano
katika kipindi cha ukoloni waafrika walioathiriwa na lugha za ulaya walianza kuandika katika lugha hizo
katika kipindi hiki tamthilia za kiafrika zilianza kuibuka
herbert isaka ernest dhlomo wa afrika ya kusini alichapisha tamthilia ya kwanza ya kiafrika kwa kiingereza katika mwaka wa 
mwaka ngugi wa thiong o kutoka kenya aliandika mchezo wa kuigiza wa kwanza wa afrika ya mashariki the black hermit hadithi iliyohadhari ukabila ubaguzi kati ya makabila ya afrika
fasihi ya afrika mwishoni mwa kipindi cha ukoloni kati ya mwisho wa vita vikuu vya kwanza vya dunia na uhuru iliendelea kuonesha mandhari ya ukombozi uhuru na walau kati ya waafrika kwenye maeneo yaliyotawaliwa na ufaransa kutambua weusi wa waafrika
mmoja wa viongozi wa harakati za kutambua weusi mshairi na hatimaye rais wa senegal s dar l opold senghor alichapisha mkusanyo wa kwanza wa mashairi ya lugha ya kifaransa yaliyoandikwa na waafrika mwaka anthologie de la nouvelle po sie n gre et malgache de langue fran aise akishirikisha utangulizi kutoka kwa mwandishi wa kifaransa jean paul sartre
si kwamba waandishi wa fasihi ya afrika wakati huo walikuwa mbali na masuala waliyoyakabili
kwa ukombozi na kuongezeka kwa kusoma na kuandika kwani mataifa mengi ya afrika yalipata uhuru wao katika miaka ya na hasa miaka ya fasihi ya afrika imekua kwa kasi kwa wingi na kwa umaarufu kwa kazi nyingi za afrika kuonekana katika mitaala ya elimu ya ulaya na katika orodha ya vitabu bora vilivyoandikwa mwishoni mwa karne ya 
waandishi wa afrika katika kipindi hiki waliandika katika lugha za ulaya hasa kiingereza kifaransa na kireno na pia lugha za jadi za afrika
ali a
mazrui na wengine hutaja migogoro saba kama mandhari farakano kati ya afrika iliyopita na iliyopo kati ya utamaduni na usasa kati ya wazawa na wageni kati ya kujijali na kujali jamii kati ya ujamaa na ubepari kati ya maendeleo na kujitegemea na kati ya uafrika na ubinadamu
mandhari mengine katika kipindi hiki ni pamoja na matatizo ya kijamii kama vile ufisadi tofauti za kiuchumi kati ya nchi ambazo zimepata uhuru majuzi na haki na majukumu ya wanawake
waandishi wa kike wamewakilishwa vyema katika fasihi ya afrika iliyochapishwa kuliko walivyokuwa kabla ya uhuru
mwaka wole soyinka alikuwa mwandishi wa afrika wa kwanza baada ya uhuru kushinda tuzo la nobel katika fasihi ingawa camus albert mzaliwa wa algeria alipokea tuzo hilo katika mwaka 
tuzo la noma lilianza mwaka wa hupatiwa kwa kazi bora ya mwaka katika fasihi ya afrika
mario das neves amezaliwa aprili ni mwanasiasa wa argentina na ni mwanachama wa chama cha justicialista
yeye ni gavana wa jimbo la chubut katika nchi ya argentina
das neves alizaliwa katika avellaneda katika eneo la gran buenos aires na kukulia katika santa fe lakini alihamia chubut akiwa umri wa miaka ili kujaribu kuwa mwanakandanda wa hurac n de trelew bila mafankio
alihusika sana katika kikundi cha vijana wa kiperonisti na ilipofika mwaka wa alikuwa amepata jukumu muhimu katika utawala wa trelew akiwa chini ya nestor perl
katika mwaka wa das neves alikuwa mgombea wa kiti cha meya wa trelew na kashinda duru ya kwanza lakini akashindwa katika duru ya pili
mwaka uliofuata akawa kiongozi wa chama cha justicialista katika tawi la chubut
alichaguliwa kuwa katika chemba ya argentina ya manaibu akiwakilisha chubut katika mwaka wa 
alipochaguliwa alianza kampeni kali dhidi ya ufisadi katika operesheni ya forodha katika buenos aires na akaongoza tume ya uchunguzi iliyosababisha kushtakiwa kwa watu kadhaa
yeye alitajwa kuwa naibu bora kabisa katika mwaka wa 
katika mwaka wa alichaguliwa tena kama naibu na akawa mwenyekiti wa kwanza wa kamati ya kulinda wateja
katika mwaka wa katika urais mfupi wa adolfo rodr guez sa das neves aliteuliwa kama waziri wa forodha na hivyo basi akajiuzulu kutoka congress
siku chache baadaye baada ya eduardo duhalde kuwa rais aliendelea kuwa na das neves kama waziri wa forodha
hata hivyo alipingana na roberto lavagna na akaanza kutafuta pahali pengine pa kuendeleza kazi yake
das neves aligombea kiti cha gavana wa chubut katika mwezi wa novemba dhidi ya gavana wa wakati huo wa ucr jos luis lizurume
das neves aliuungwa mkono na mperonisti mwenzake rais mpya n stor kirchner
shindano lake na lizurume lilikuwa la karibu das neves akishinda kwa 
 dhidi ya 
das neves hadi sasa amemaliza ya kusomea digrii ya somo la sheria
felipe sol alizaliwa julai ni mwanasiasa wa argentina
yeye ni mwanachama wa chama cha justicialista wanaoendeleza siasa ya kiperonisti na alikuwa gavana wa jimbo la bueons aires hadi alipoacha ofisi hiyo katika mwaka wa 
yeye alikuwa waziri wa masuala ya kilimo katika serikali ya cafiero katika jimbo la buenos aires kisha akawa katibu wa kilimo mifugo na uvuvi katika utawala wa rais carlos menem hadi mwaka wa alikuwa naibu wa kitaifa wa jimbo la buenos aires
yeye aliendelea kuhudumia katika chemba ya manaibu wa taifa la argentina hadi mwaka wa aliporejea kwenye utawala wa rais
tarehe desemba yeye akawa makamu wa gavana wa buenos aires chini ya carlos ruckauf na akachukua ugavana mnamo tarehe januari ruckauf alipojiuzulu kutoka ugavana ili kuwa waziri wa masuala ya nje
ruckauf alienda kuwa waziri katika serikali ya rais eduardo duhalde wakati wa shida za kiuchumi na kijamii za 
felipo aliacha kuunga mkono duhalde baada ya n stor kirchner kumwacha pia huku akiandaa sera zake na mipango yake kuwa sawa na za serikali ya kitaifa
aliuunga mkono wagombea waliokuwa pamoja na n stor kirchner katika kampeni yake katika uchaguzi wa 
katika mwaka wa baada ya kuacha ofisi ya ugavana alikuwa tena naibu wa taifa wa jimbo lake
aliporudi congress sol alianza kusogea mbali na uongozi wa kirchner na kuacha muungano wao wa front for victory
kabla ya uchaguzi wa juni alikuwa akifanya kazi akiungana na francisco de narv ez na mauricio macri ili kuwasilisha muungano wa waperonisti na chama cha republican proposal pro
bendera ya taifa la jiibuti ina mistari miwili ikatayo kushoto hadi kulia rangi ya samawati juu na kijani ikiwa na umbo la pembe tatu la rangi nyeupe ikikalia sehemu ya kuinulia ikiwa na nyota ya sehamu tano ya rangi nyekundu ikiashiria sehemu tano wasomali waishiko katika eneo hilo katikati
sehemu hizi tano ni british somaliland somalia italian somaliland somalia french somaliland jibuti ogaden na mkoa wa kaskazini mashariki kenya
rangi zilizoyumuwa zinaweza kuashiria ardhi kijani bahari na anga samawati pamoja na amani nyeupe
bendera hii ilipandishwa mara ya kwanza mnamo juni wakati wa uhuru wa jibuti
bendera ya taifa ambayo iliundwa wakati wa uhuru mnamo ilikuwa ikifanana na bendera ya ligue populaire africaine pour l independence lpai ambayo iliiongoza nchi hiyo kupata uhuru
bendera ya lpai ilikuwa na umbo la pembe tatu jekundu na nyota nyeupe
kwa bendera ya taifa nyota hii iliwekwa kutazama juu badala ya kuegemea upande mmoja
pia sehemu zote za bendera zilirefushwa kwa usawa
rangi ya samawati ambayo haijakolea inawaashiria watu wa ukoo wa issa wa somali na kijani inawakilisha watu wa afar
nyeupe kijani na samawati isiyokolea ndizo rangi za lpai
nyota nyekundu inaashiria umoja wa taifa lililo na watu wa makabila mbalimbali
mafuta ni jina la kiowevu chochote kisichochanganyikana na maji lakini ni mumunyifu katika vimumunyisho vya kikaboni
mafuta muhimu ni kiowevu kilichokolea kisichomumunyika majini kilicho na misombo yenye harufu tete kutoka kwa mimea
mafuta ni muhimu katika hisia kwamba hubeba harufu fulani inayoweza kutofautishwa au kiini ya mmea
mafuta muhimu kama kikundi hayana haja ya kuwa na mali yoyote maalumu ya kikemikali kwa pamoja zaidi ya kuwasilisha harufu zinazozitofautisha
katika historia oili imetumika kwa waviking wasparta nk katika vita kwani wao waliamini iliwafanya kuwa na nguvu zaidi vitani
michakato mengine ni pamoja na ya kujieleza expression au uchimbaji wa kimumunyi
mafuta ya madini inayopatikana katika miamba inayopitika kiurahisi chini ya ardhi ina asili kutoka vyanzo vya kikaboni kama plankton waliokufa na kukusanyika chini ya bahari katika nyakati za zamani kijiolojia
kupitia michakato mbalimbali ya kijiokemikali nyenzo hivi viliongolewa kuwa mafuta ya madini au mafuta ya petroli na vipengele vyake kama vile mafuta ya taa petroli dizeli na vingine kama hivi
haya yanajumuishwa kama mafuta ya madini kwa sababu hayana asili ya kikaboni kwenye nyakati za kibinadamu na badala yanatolewa kutoka katika sehemu za kijiolojia chini ya ardhi kuanzia miamba hadi mitego ya chini ya ardhi na michanga
dutu nyingine ya kimafuta pia inaweza kupatikana katika mazingira inayojulikana vizuri zaidi kati ya hii ni asphalt inayotokea kiasili chini ya ardhi au ambako kuna chungu za uvujaji katika mashimo ya lami petroli na mafuta mengine ya madini hasa yana lebo kemikali za kipetroli yamekuwa kama rasilimali muhimu ya ustaarabu wa binadamu katika nyakati za kisasa mara nyingi yannatajwa kwa neno mafuta yenyewe
mafuta pia hutolewa na mimea wanyama na viumbe vingine kupitia michakato ya kikaboni na mafuta hii ni ya ajabu katika tofauti yao
mafuta ni jina la kijumla kidogo katika kemia badala jina la kisayansi la mafuta waxes cholesterol na dutu nyingine ya mafuta inayopatikana katika viumbe vinavyoishi na vitu ambavyo vinatoa ni lipids
pia zina kiwango cha juu cha kaboni na hidrojeni na kwa ukubwa zinakosa oksijeni ikilinganishwa na misombo na madini mengine ya kikaboni
mafuta sintetiki ni kioevu kinachojumuisha misombo ya kemikali yanayotengenezwa synthesized kisasa kutoka kwa misombo mengine badala ya mafuta ghafi petroli
mafuta sintetiki hutumika kama mbadala wa lubricant iliyosafishwa kutoka kwa mafuta ya petroli kwa sababu kwa ujumla hutoa muwasho na mali za kikemikali kuu kuliko zile zinazopatikana katika mafuta ya madini ya jadi
mafuta mengi yanayoweza kulika ya mimea na wanyama hutumiwa katika kupikia na maandalizi ya chakula
hasa vyakula vingi hukaangwa katika mafuta moto zaidi kuliko maji yanayochemka
mafuta pia hutumika kubadilisha harufu na ulaini ya baadhi ya vyakula kwa mfano koroga kaanga
faida za kiafya zinadaiwa kwa idadi ya mafuta maalumu kama mafuta ya omega mafuta ya samaki mafuta ya flaxseed nk mafuta ya evening primrose na mafuta ya mizeituni mafuta ya trans fats mara nyingi yanayozalishwa kwa kuongeza hidrojeni katika mafuta ya mboga yanajulikana kuwa na madhara kwa afya
mafuta hutumika kwenye nywele kuipa hali ya kung aa
pia husaidia nywele kuwa tulivu na kukua kwa haraka
karibu mafuta yote huwaka katika fomu ya erosoli na kuzalisha joto ambayo inaweza kutumika moja kwa moja au kama kiongofu katika aina nyingine ya nishati kwa njia mbalimbali
mafuta ambayo husukumwa kutoka ardhini husafirishwa kwa matanka ya mafuta hadi kwenye kiwanda cha kusafishia mafuta
huko inaongolewa kutoka kwa mafuta ghafi iwe dizeli petrodiesel ethane na alkanes zingine zenye mnyororo mfupi mafuta ya kutolea nishati nzito ya nishati za kibiashara inayotumiwa katika meli mioto petroli mafuta ya ndege mafuta ya taa na petroli ya gesi kimiminika
mafuta na yoyote ya bidhaa zake iliyosafishwa zaidi mara nyingi hutumiwa kutengeneza umeme
injini ya mvuke ya inageuza nishati ya joto iwe mizunguko ambayo yanaweza kugeuzwa kuwa umeme kwa njia ya generator
aina nyingi za mafuta zina viwango vya juu vya mchemko kushinda maji na ni vihami vya umeme hili linayafanya kuwa ya manufaa katika michakato ya kupoesha vioevu hasa pale umeme hutumika
kutokana na kukosa polarity mafuta hayawezi kuambatana kwa urahisi na dutu nyingine
hii inafanya mafuta kuwa muhimu kama lubricant katika uhandisi kwa madhumuni mbalimbali
mafuta ya madini yanafaa zaidi kuliko mafuta ya kibiolojia ambayo huharibika haraka katika hali nyingi za kimazingira
sera za rangi zinaweza kuelea kwa urahisi katika mafuta na kuifanya ifae kama kioevu cha kusaidia kwa rangi
mchakato wa kukauka polepole na umumunyifu wa mafuta husaidia hali ya kikweli
mafuta ambayo haijasafishwa inaweza kuundwa kuwa mafuta ya petroli kemikali za kipetroli ni bidhaa za kikemikali zilizootengenezwa kutoka kwa malighafi ya mafuta ya petroli au asili nyingine ya hidrojeni na kikaboni
yanatumika katika bidhaa kama vile sabuni mbolea madawa rangi plastiki nyuzi sintetiki na mpira sintetiki
asidi ya sulfuric imeitwa mafuta ya vitriol katika nyakati kabla ya kisayansi kutokana na unata wake
hata sasa wakati mwingine inaitwa asidi vitriolic na haiba caustic wanaitwa vitriolic
asidi ya sulfuric si kemikali ya kipetroli na kisasa si ya mafuta
mafuta zimetumika katika historia kama manukato ya kidini
mafuta mara nyingi huonekana kama ajenti ya utakaso wa roho
yanatumika katika sherehe za kidini kama vile krisma ambayo hutumika katika ubatizo na kijadi imetumiwa kutawaza mfalme na malkia
mafuta ambayo inahusishwa na mtakatifu mmoja au zaidi inajulikana kama mafuta ya watakatifu na inaaminiwa na baadhi kuwa na mali ya manufaa vivyo hivyo ni mafuta ya mashahidi hoteli ya cairo marriott ni hoteli kubwa iliyoko kando ya mto nile katikati mwa cairo misri
wakati mmoja jengo hili lilikuwa ikulu iliyojengwa kufuatia amri kutoka kwa mtawala wa misri katika hoteli hiiilibadilishwa hadi hoteli ya kisasa marriott international
hoteli hii ina vyumba na kuifanya moja ya hoteli kubwa katika mashariki ya kati
vyumba vyenyewe viko katika majumba mawili ya kufanana kila na ghorofa ishirini majumba ya gezira na zamelek towers
katikakati yazo kwenye ardhi bapa ni jumba ikulu ndio kiingilio kikuu cha hoteli ambayo sasa inlijengwa ili iwe na maeneo ya makaribisho na ya utawala
juu ya paa la ikulu ni sehemu maonyesho ya sinema yenye uwazi inayoangaliana na nile
ikulu ya awali ilijengwa na nile kufuatia amri ya khedive ismail
kusudi ya ikulu ilikuwa kumkaribisha empress wa kifaransa eug nie ambaye alikuwa amealikwa pamoja na mumewe kaisari wa ufaransa napoleon
tukio la mwaliko huo ilikuwa ufunguzi wa suez ambao ulikuwa mradi mkubwa wakati huo
utungisho katika wanyama ni kitendo katika wanyama cha seli za gameti ya kiume kuungana na gameti ya kike na kutengeneza seli moja ambayo hukua na kufikia kiumbe kikubwa
utungisho hutokea kwa wanyama hali kadhalika kwenye mimea pia ambayo huzaliana kwa ogani zote za kike na kiume kuchangia katika kutengeneza kiumbe kipya
makala hii inalenga utungisho unaotokea katika wanyama
utungisho ni wakati muafaka katika mchakato mzima wa kuzaliana
huanza pale manii inapokutana na sehemu ya nje ya yai ovum na humalizikia pale kiini nyukliasi cha manii kinapoungana na kile cha yai
baada ya kuungana kwa nyukliasi yai lililorutubishwa huitwa zaigoti zygote
wakati zaigoti imegawanyika na kuwa na seli mbile huanza kuitwa kiinitete embryo
utungisho ni muhimu kutoa seli moja ambayo inakuwa na jeni gene sehemu ya dna inayorithisha tabia au umbile fulani kutoka kwa wazazi wote wawili
wakati seli zipopitia hatua ya meiosis seli za gameti hutengenezwa
kila seli ya gameti huwa na nusu ya jeni kutoka seli ya awali iliyogawanyika
wakati wa kuungana kwa manii na yai kwenye utungisho kiwango kamili cha jeni hurejeshwa nusu kutoka kwa mzazi wa kiume na nusu nyingine kutoka mzazi wa kike
mara tu utungisho unapokamilika zaigoti inayotengenezwa huwa na seli kamili ya kromosomu arobaini na sita zilizo na jeni kutoka kwa wazazi wote wawili
mlolongo mzima wa utungisho ndio pia unaochochea ugawanyikaji wa seli
bila mchocheo kutoka kwa manii mara zote yai hubaki kama lilivyo na hatimaye hufa
kwa ujumla ni utungisho hasa ndiyo unaobadili mwelekeo wa yai na kusababisha mgawanyiko wa seli na hadi kukua kwa kiinitete
utungisho huwa kamili wakati kiini cha manii kinapoungana na kiini cha yai
wachunguzi wamegundua kuwa kuna hatua kadhaa zinanzohusika katika mlolongo mzima wa utungishaji
hatua ya kwanza kabisa katika utungisho ni kitendo cha manii kulikaribia yai
katika baadhi ya wanyama manii huwa zinaogelea bila mpangilio maalum kuelekea yai
kwa wengine yai hutoa kemikali fulani ambayo huvutia manii kulielekea
kwa mfano spishi moja ya sea urchin mnyama wa majini ambaye mara nyingi hutumika katika uchunguzi wa utungisho manii huogelea kufuata protini zilizo nje ya yai
kwa binadamu kuna uthibitisho kuwa manii huvutiwa na ute unaozunguka yai
hatua ya pili kuelekea utungisho ni kitendo cha manii kuzunguka yai
mayai yote ya wanyama yana uwigo ambao huitwa majina mbalimbali kama vitelline envelope kwa chura au zona pellucida kwa mamalia
katika manii nyingi ambazo huweza kufikia yai ni moja tu ndiyo ambayo hutumika katika utungisho
mara tu manii moja inapofanikiwa kujishikiza katika kuta za yai kuta hizi huwa ngumu kwa manii nyingine kujishikiza au kupenya
kwa maneno mengine manii nyingine hubakia kulizunguka yai lakini haziwezi tena kushiriki katika hatua inayofuata ya utungisho kazi yao huishia pale na husubiri kufa
hatua hii ya kulizunguka yai na kujigandisha kwenye kuta zake inaweza kuchukua sekunde chache au dakika kadhaa
kichwa au sehemu ya mbele ya kila manii ya karibia kila mnyama isipokuwa ya samaki huwa ina acrosome sehemu ya mbele inayozungukwa na utandotelezi membrane
acrosome hutoa protini inayoyeyusha ukuta wa yai la spishi ya aina yake
katika mamalia molekyuli moja ya ukuta wa yai huweza kuchochea acrosome ya manii kupasuka na protini iliyomo na kutengeneza tundu dogo
hivyo manii moja huweza kutumia tundu hili kupita ukuta wa yai na kuogelea kuelekea utandotelezi wa yai
kwenye samaki ambao hawana acrosome kuna mifereji maalum katika yai inayoitwa micropyles inayoiwezesha manii kuogelea na kufikia utandoutelezi wa yai
hatua inayofuata ya utungisho ni muungano wa utandotelezi wa yai na manii
wakati utandotelezi zinapoungana manii moja na yai huwa seli moja
hatua hii huchukua sekunde chache lakini inaweza kuonekana mojamoja na watafiti
protini maalum katika kuta za manii ndizo zinazoonekana kuchochea kitendo hiki cha muungano lakini namna hasa ya inavyofanyika bado haijajulikana
katika hatua hii manii huwa haiwezi kutembea tena
cytoplasm ya yai huizunguka yai na kulivuta ndani zaidi
filamenti zinazoitwa microtubules huanza kuota kutokea kuta za ndani za utandotelezi wa yai kuelekea kiini cha yai
kadiri microtubules zinavyokua ndivyo nyukliasi za yai na manii zinavyovutwa kuelekea katikati mwa yai
hatimaye katika hatua ambayo haifahamiki vizuri utandotelezi za nyukliasi za yai na ile ya manii huungana na kuruhusu kromosomu kutoka kwenye yai na manii kuungana ndani ya eneo moja
kupitia muungano huu zaigoti hutengenezwa na kiinitete huanza
katika utungisho wa nje yai na manii hukutana wakati vyote vikiwa nje ya miili ya wazazi
wanyama kama chura sea urchins na samaki wengi huzaliana kwa njia hii
gameti hutolewa na viumbe waliopevuka katika bahari au madibwi
utungisho hutokea hutokea katika mazingira haya ya maji ambapo kiinitete huanza kukua
dosari katika utungisho wa nje kuwa kukutana kwa yai na manii kuwa ni jambo linalobakia kuwa la bahati
kuna njia kadhaa ambazo wanyama hawa wanatumia kuhakikisha kuwa wanazaliana
mojawapo ni kutengeneza mamilioni ya manii na mayai ambapo hata kama sehemu ndogo ya gameti hizi itasalimika na kuwa zaigoti basi watoto wengi watapatikana
katika wanyama wanaotumia utungisho wa nje huwa hakuna ulezi kutoka kwa mzazi kwa kiinitete kinachokua
badala yake mayai ya wanyama hawa na chakula ndani yake kitakachotumika kukikuza kiinitete mpaka kitakapo jiangua na kuwa tayari kujikimu chenyewe
utungisho wa ndani hutokea ndani ya mwili wa kiumbe cha kike
kawaida kiumbe wa kiume huwa na uume au ogani nyingine inayoingiza manii ndani ya njia ya uzazi
mamalia wote reptilia na ndege na hata baadhi ya wanyama wasio na uti wa mgongo invertebrates ikijumuisha konokono minyoo na wadudu hutumia utungisho wa ndani
utungisho wa ndani siyo muhimu kuwa kiinitete kinachotengenezwa kuendelea kubakia ndani ya mwili wa kiumbe cha kike
katika nyuki wa asali kwa mfano malkia huweka mayai yaliyorutubishwa katika vyumba maalum ndani ya sega
vyumba hivi huwekewa chakula ili nyuki wadogo waweze kuvitumia kadiri wanavyokua
kuna namna kadhaa za uboreshaji wa mlolongo mzima wa kuzalia unaohusisha utungisho wa ndani
kwa sababu manii na mayai muda wote huwa vinalindwa ndani ya miili ya kike au kiume huwa yanaletwa karibu sana wakati wa kujamiiana na hivyo manii na mayai machache hutengenezwa
wanyama wengi katika kundi hili hutoa ulezi mrefu kwa vitoto vyao
kwa wanyama wengi pamoja na binadamu kuna viungo viwili katika mwili wa kiumbe cha kike ambavyo husaidia zaidi katika kutunza kiinitete
moja ni mji wa mimba uterus ambao hutunza mtoto kabla ya kuzaliwa na kingine ni placenta ambacho kina mishipa mingi ya damu inayotoa virutubisho kwa kitoto na kutoa taka
ingawa mada ya uzazi imechunguzwa sana katika viumbe vingi utungisho ni moja vitu ambavyo vinafahamika kwa kiwango kidogo katika mifanyiko tendani muhimu katika bailojia
maarifa yetu juu ya mada hii ya kusisimua yameongezeka kutokana na ugunduzi wa hivi karibuni
kwa mfano wachunguzi wamegundua namna ya kutengeneza jeni zinazohusika na utungisho bila kujamiiana cloning
hata hivyo kuna maswali mengi yamebakia ambayo wanasayansi wanaendelea kuyatafutia majibu
kadiri uchunguzi unavyoendelea ndivyo baadhi ya maswali yatakavyopatiwa ufumbuzi
daniel rudisha alikuwa mwanariadha wa kenya aliyekuwa akishiriki katika mbio za mita 
aliiwakilisha kenya katika mashindano ya olimpiki ya mwaka jijini mexico katika shindano la kupokezana vijiti ambapo alishinda medali ya fedha akiwa na wanariadha wengine wa timu yake hezahiah nyamau naftali bon na charles asati
mwana wake wa kiume david rudisha ni mwanariadha pia ambaye alishinda katika shindano la mita wakati wa mashindano ya dunia ya riadha ya chipukizi ya 
george moseti anyona alikuwa mwanasiasa wa kenya
alikuwa mbunge akiwakilisha eneo la eneo bunge la kitutu masaba
anajulikana kwa ujasiri wake kwa kutetea mfumo wa vyama vingi nchini kenya wakati kulikuwa na chama kimoja tu kanu anyona alizaliwa mnamo katika kijiji cha tombe kitutu masaba wilaya ya kisii kati iliyo mkoani nyanza nchini kenya
alihudhuria masomo katika shule ya msingi ya tombe na sengera
kutoka huko alienda chuo kikuu cha makerere nchini uganda ambapo alisomea sayansi ya siasa kiingereza biashara na historia
anyona alishinda kiti cha ubunge cha kitutu east mwaka ule ule aliojitosa kwenye ulingo wa siasa
shida zake za kisiasa zilianza mnamo wakati alitiwa kifungoni bila kuhukumiwa kufuatia amri ya rais jomo kenyatta
alifunguliwa mwaka mmoja baadaye na rais daniel arap moi bunde alipochukua madaraka baada ya kifo cha jomo kenyatta
mnamo mwaka wa anyona alijikuta matatani tena wakati huu akitiwa gerezani tena bila hukumu pamoja na mwendani wake wa muda jaramogi oginga odinga kwa kujaribu kuunda chama cha kisiasa kenya african social alliance kasa kupinga chama tawala cha kanu punde baada ya kutiwa gerezani serikali ya kenya ilinusa hatari ambayo wangeisababisha na ikaharakisha kuziiba mianya katika katiba
matokeo ni kupitishwa kwa kifungo kilichoifanya kenya kuwa na mfumo wa chama kimoja mwaka huo huo
anyona aliachiliwa mnamo na tangu hapo akajiondoa kutoka siasa kwa muda
marejeo yake katika ulingo huo yaliyokuwa yakitarajiwa na wengi yalitimia mnamo wakati wa kupiigania mfumo wa vyama vingi nchini kenya
kwa wakenya wengi hivi vilikuwa vita ambavyo anyona na jaramogi hawangelenga kwa vile ni wao walivianzisha mnamo 
punde baada ya kurudi katika siasa anyona alitiwa mbaroni tena katika hoteli ya nairobi pamoja na wengine kama vile profesa edward oyugi isiah ngotho kariuki na augustus njeru kathangu
walishtakiwa kwa kosa la kupanga mapinduzi dhidi ya serikali
walihukumiwa miaka saba gerezani baada ya kesi kali
kulingana na stakabadhi zilizokabidiwa wakati wa kesi ilidaiwa kuwa anyona hata alikuwa ameunda baraza la mawazili la kivuli ili kuingia madarakani baada ya upinduzi
baadaye waziri katika ofisi ya rais john keen alidhibitisha kuwa stakabadhi hizo zilikuwa njama ya serikali kumnyamazisha anyona
baada ya kusikizwa kwa malalamiko ya kesi yao wane hao waliachiliwa kwa dhamana mnamo 
hatimaye waliachiliwa huru baada ya serikali kuamua kutoipinga malalamiko ya kesi yao
kuachiliwa kwa anyona kulikuja wakati wa uchaguzi wa desemba chini ya mfumo wa vyama vingi
macho ya vyama vyote vya upinzani yalimwelekea kuviunga mkono
ni kutoka chama hiki chake ambapo alisimama kwa kiti cha urais lakini akashindwa
licha ya kushinda kiti cha ubunge katika eneo la kitutu masaba watu hawakuwa wanamtaka kama rais
alikuwa mbunge wa pekee nchi nzima kutoka chama cha kenya social congress
licha ya kutokuwa rais kujitolea kwake kulimfanya kuwa mfano usioweza kufutika katika akili za watu
anyona aliaga mnamo katika ajali ya gari katika sehemu za nairobi
alvarez alimaliza shahada yake ya digrii katika historia katika chuo kikuu cha buenos aires
yeye alikuwa mtu wa kuchunguza kazi iliyofanywa na tume ya uchumi wa majimbo ya seneti ya taifa kutoka miaka ya hadi miaka ya 
mwaka uo wa alichaguliwa kama naibu wa taifa wa chama cha justicialista lakini akatoka chama hicho muda mfupi baadaye kwa sababu ya migogoro na rais carlos menem
akianzisha kikundi kilicho huru kilichoitwa the group of the eight kikundi cha wanane
katika mwaka wa alvarez alijiunga na kundi la wanasiasa wa vyama mbalimbali za maendeleo vilevile wanachama wa zamani wa justicialista ili kuunda chama cha umoja wa frente grande
yeye alichaguliwa kuwa mwakilshi katika congress katika muda wa na vilevile kuwa mwanachama wa mkutano wa katiba uliofanya mabadiliko katika katiba katika mwaka wa bado akiwa mwanachama wa frente grande
katika mwaka wa alichukua jukumu fulani katika uumbaji wa chama cha frepaso
alikuwa mgombea wa makamu wa rais akiwa na mwenzake jos octavio bord n aliyegombea urais wakapata nafasi ya pili katika uchaguzi wa rais wa 
katika mwaka wa frepaso ilijiunga na muungano wa uni n civica radical ili kuumba muungano wa kazi haki na elimu inajulikana sana kama alianza
alvarez alichaguliwa tena katika kiti cha naibu wa taifa katika chemba ya manaibu wakati huu akichaguliwa akiwa chama cha alianz katika mwaka wa 
akawa makamu wa rais katika uchaguzi wa rais wa kwa rais fernando de la rua lakini alijiuzulu cheo chake tarehe oktoba kutokana na makosa ya uchaguzi wa mawaziri
yeye alistaafu kutoka maisha ya kujulikana na siasa kwa miaka mitano mpaka kuteuliwa kwa kazi ya mercosur katika mwezi wa desemba 
mfumo wa mmeng enyo wa chakula ni jumla ya viungo mwilini mwa binadamu na mamalia wengine vinavyofanya kazi ya kuingiza chakula mwilini kukisagasaga kukisafirisha ndani ya mwili kukimeng enya kuondoa lishe ya mwili mdami yake na kuondoa mabaki nje ya mwili
kwa hiyo mfumo wa mmeng enyo wa chakula ni njia yote kuanzia mdomo hadi mkundu
kwa lugha nyingine unahusika na umeng enyaji wa chakula mpaka kuwa katika hali inayoweza kusharabiwa na mwili
ili chakula kiweze kutumika mwilini ni lazima kivunjwevunjwe kiwe katika hali rahisi ya kuweza kusharabiwa
kazi hiyo hufanywa na mfumo wa mmeng enyo wa chakula
mfumo wa mmeng enyo wa chakula wa mwanadamu hufanana na ule wa sungura panya au pimbi
sehemu kuu zinazohusika katika umeng enyaji huo ni kinywa umio mfuko wa tumbo ini mfuko wa nyongo utumbo mwembamba kongosho utumbo mpana na rektamu
chakula kinaposafiri katika njia yake hufanyiwa mabadiliko ya kiumbo na mabadiliko ya kikemikali
kila sehemu ya mfumo wa mmeng enyo wa chakula ina kazi maalum
chakula cha mnyama au binadamu huweza kuwa cha kabohaidreti wanga protini fati au mchanganyiko wa vyakula hivyo
myeyuko wa makundi hayo ya vyakula hutokea katika sehemu mbalimbali za njia ya chakula kwa njia za kemikali
chakula kinapokuwa mdomoni huvunjwavunjwa na kusagwa na meno
ulimi husaidia kugeuzageuza chakula hicho na kukiviringisha kuwa tonge
meno huvunjavunja chakula na kuwa vipande vidogovidogo wakati wa kutafuna na kusaga
hivyo chakula huwa katika vipande vipande ambavyo huongeza eneo zaidi kwa shughuli za umeng enyaji zinazofanywa na vimeng enya vinavyopatikana katika njia ya chakula
vilevile meno husaidia kufanya chakula kuwa rahisi kumezwa
mate ni mchanganyiko wa maji uteute na kimeng enya kinachofahamika kama salivary amylase au ptyalin
kazi za mate katika umeng enyaji ni kama ifuatavyo ulimi huzungusha zungusha chakula na huwa kama tonge
kwa msaada wa ulimi tonge hilo husukumwa kuelekea kwenye umio kiingereza huitwa oesophagus
chakula kinapoingia katika umio huelekea kwenye mfuko wa tumbo
vyakula rojorojo hupita kwa haraka zaidi kuliko vyakula vizito
mfuko huo una uwezo wa kupanuka wakati unapopokea chakula na kusinyaa unapokuwa hauna chakula
chakula huwa katika tumbo mwa muda wa saa tatu hadi nne
chakula cha kabohaidreti kwa mfano uji wa mahindi huwa tumboni kwa muda usiozidi saa moja
chakula cha protini kwa mfano nyama huweza kuwa tumboni kwa muda wa saa moja au mbili
vimeng enya vinavyotolewa tumboni ni pepsinogen na prorennin
asidi ya haidrokloriki husaidia kufanya mambo yafuatayo tumboni pepsin humeng enya chakula cha protini na kuwa peptides
namna hii haiwezi kufanya mmeng enyo mpaka itakapokutana na asidi hivyo kuzuia kumeng enya seli zinazoitoa katika tezi za tumbo
rennin hugandisha protini iliyo katika maziwa ili kimeng enya cha pepsin kiweze kuivunja protini kwenda katika peptides
kimeng enya hiki pia hutolewa katika namna ya prorennin ambacho huhitaji pia asidi ile kiweze kufanya kazi yake
kimeng enya hiki hupakitana sana katika matumbo ya mamalia wachanga walio katika kipindi cha kunyonya
uteute wa tumbo hulinda kuta za tumbo ili zisikwanguliwe na asidi ya haidrokloriki na pepsin
bila uteute huu tumbo linaweza kujimeng enya linyewe
kuna uhusiano wa karibu sana kati ya uteute huu asidi ya haidrokloriki na ugonjwa wa vidonda vya tumbo ulcers
kutoka kwenye mfuko wa tumbo chakula huelekea kwenye utumbo mwembamba
utumbo mwembamba ni mrefu zaidi kuliko ogani nyingine yoyote ya njia ya chakula
chakula huwa ndani ya utumbo mwembamba kwa muda mrefu zaidi kuliko sehemu nyingine za nia ya chakula
utumbo mwembamba umegawanyika katika sehemu mbili duodenum na ileum
ini ni ogani kubwa kuliko ogani zingine katika mwili wa binadamu
ini huweka akiba ya chakula kama vile aina za wanga iitwayo glaikojeni vitamin na chumvi za madini
ini pia hutengeneza nyongo ambayo husaidia katika mmeng enyo wa fati
misusumo inayotengenezwa na kongosho hufikia chakula kwa kutumia mfereji unaounganisha duodenum na kongosho
misusumo ya kongosho huwa na vimeng enya vifuatavyo hii ni sehemu ya pili ya utumbo mwembamba ambayo ni ndefu sana na imekunjakunja sana
sehemu imejikunja ili iweze kutosha sehemu ya tumbo ambayo ingekuwa ndogo kama ungenyooka inafikia karibia mita saba
ileum hutoa misusumo yenye vimeng enya vifuatavyo mchakato wa umeng enyaji humalizikia kalizikia katika ileum
ileum kwa ujumla ina kazi kuu mbili umeng enyaji wa kabohaidreti protini na fati
pia usharabiwaji wa chakula ambacho ni matokea ya umeng enyaji kwenda katika mkondo wa damu
chakula kinapofikia hatua hizo huwa kiko tayari kusharabiwa na vinywelea vilivyo katika utumbo mwembamba viitwavyo vilasi
vilasi hizo huchukua asidi za amino sukari rahisi glucose na chumvi na kupeleka katika mishipa ya vena hadi kwenye ini
katika ini sukari rahisi hubadilishwa kuwa glaikojeni na kuhifadhiwa
asidi za amino za ziada hugeuzwa kuwa glaikojeni na yurea kemikali fulani ambayo baadaye huwa mkojo
kutoka kwenye ini chakula kinachohitajiwa na mwili husafirishwa na damu hadi kwenye moyo
damu hiyo husambaza chakula hicho katika mwili mzima kwa matumizi mbalimbali
sehemu kubwa ya chakula humeng enywa na kusharabiwa katika utumbo mwembamba
sehemu ndogo tu ya chakula kilichomeng enywa husharabiwa na utumbo mpana
sehemu kubwa ya maji iliyotokana na mmeng enyo wa chakula husharabiwa na utumbo mpana
sehemu iliyobaki ya chakula huelekea kwenye rektamu na kutolewa nje kupitia njia ya haja kubwa mkundu kama kinyesi
jibuti ni nchi yiliyo mashariki mwa afrika ikipakana na gulf of aden na red sea katikati ya eritrea na somalia
jiografia ya jibuti inalingana kwa karibu na ile ya mataifa mengine katika mashariki ya afrika kilomita za mpaka wa jibuti zinapakana na eritrea huku kukiwa na urefu wa kilomita za mpaka kati ya jibuti na ethiopia na mpaka wa km na somalia jibuti inakaa kaika eneo la kufana ikiwa karibu na leni zenye shughuli nyingi zaidi duniani la meli na pia karibu na mahali pa uchimbaji mafuta nchini saudi arabia jibuti pia ni ni kituo cha reli katika barabaa ya reli ya ethiopia jibuti
hali yake ya anga ni ya joto kiasi na pia haina mvua ni jangwa
milima iliyopo katikati ya nchi hugawa tambarare za pwani kutoka plateau
eneo la chini zaidi ni ziwa assal m na la juu zaidi ni moussa ali m
hakuna shamba la ukulima unyunyizaji maji mimea iliyojimeza huko au msitu
msitu upo tu katika milima ya goda hasa mbuga ya day forest
takribani asilimia ya nchi ni malisho yeliyojimeza mashariki
matukio ya kimaumbile ni pamoja na matetemeko ya ardhi kiangazi mawimbi kutoka bahari ya india ambayo husababisha mafuriko na mvua kubwa
malighafi ni pamoja na umeme kutoka kwa ardhi geothermal energy
eneo hili limekumbwa na uhaba wa maji safi ya kunywa na pia kugeuka kwa eneo hilo kuwa jangwa
jibuti ni mwanachama husika katika makubaliano ya kitaifa kuhusu kubadilika kwa hali ya anga ueneaji wa jangwa viumbe vilivyo hatarini sheria ya bahari kulinda kitambaa cha ozone na uharibifu wa mazingira na meli
manucho alipata kibali hicho punde na akarejea manchester united kwa mazoezi kabla ya kuanza msimu mnamo julai na akaanza kuichezea klabu hiyo kwa mara ya kwanza wakati wa mechi yake dhidi ya middlesbrough mnamo septemba katika kombe la ligi ya ubingwa
kwa kukosa nafasi katika timu ya kwanza jijini old trafford alijiunga na klabu ya hull city kama mkopo hadi mwisho wa msimu wa aliposhindwa kujiunga na timu ya kwanza ya timu ya taifa ya angola
manucho alianza kucheza soka katika klabu ya vijana ya flamenguinhos kutoka terra nove jijini luanda angola luanda ambapo alikuwa akiishi
kupitia ukufunzi wa babake alberto gon alves ambaye alikuwa kocha manucho alijiimarisha kama mchezaji wa wingi ya kushoto na akuwa mmoja wa nyota wa klabu hiyo
baada ya kuwa mchezaji wa kulipwa manucho alitia kandarasi na klabu ya sport luanda benfica benfica de luanda klabu ya kati ya ligi ya angola hatimaye alihamia klabu ya petro atl tico jijini luanda ambapo alikuwa na ugumu kuingia na kutambulika kutokana na kuwepo kwa mshambulizi fl vio amado
baada ya fl vio kujiunga na klabu ya misri ya al ahly manucho alianza kujikuza katika nafasi hiyo akifunga mabao mnamo na mnamo 
mnamo desemba ilitangazwa kuwa manucho alikuwa amekubali kutia mkataba kandarasi na mabimgwa wa ligi ya premier ya uingereza manchester united
alijiunga na klabu hiyo mnamo januari katika kandarasi ya miaka mitatu
manucho alikuwa katika majaribio ya wiki tatu na klabu hiyo kabla ya tangazo hilo ambapo alifaulu kumvutia meneja wa klabu hiyo sir alex ferguson
lengo lake lilikuwa kupata ujuzi wa timu ya kwanza
meneja wa manchester united alex ferguson alizitangaza habari za kukodishwa kwake mnamo februari 
kipindi cha kukodishwa kwake kilianza punde baada ya kutimuliwa kwa angola kutoka kombe la mataifa bingwa barani afrika na misri manucho alifunga katika mechi yake ya kwanza katika klabu hiyo wakati wa ushindi dhidi ya larissa mnamo mwisho wa msimu wa manucho alirejea manchester united kwa mazoezi kabla ya mwanzo wa msimu na wakati klabu hiyo ilipozuru afrika kusini
hata hivyo alipata jeraha baya ambalo lilimzuia kucheza katika mechi hizo za mazoezi
mnamo agosti klabu hiyo ilithibitisha kuwa wamemwandikishia manucho kibali cha kazi upya ili aendelee kuwachezea alikipata kibali hiki mnamo agosti 
manucho alicheza katika ligi ya premier mara ya kwanza mnamo novemba kama mchezaji wa kubadilishwa mnamo dakika ya katika mechi ya nyumbani dhidi ya stoke city fcstoke city
dakika baada ya kuingia manucho alikuwa kati ya mashambulizi yaliyozaa bao ambalo lilifungwa na by danny welbeck
mnamo desemba manucho aliifungia klabu hiyo bao lake la kwanza baada ya kugeuza pasi ya magnus wolff eikrem kimyani
bao hilo liliipatia sare ya katika mechi hiyo dhidi ya everton kwa uhaba wa fursa aliokuwa nao katika timu ya kwanza ya manchester united fc manucho aliamua kujiunga na klabu ya hull city kwa kukodishwa
kwa msimu uliosalia wa alipata kibali cha kazi siku hiyo na kucheza kama mchezaji wa benchi katika mechi iliyoshindwa na arsenali mnamo januari 
mnamo machi alifunga bao lake la kwanza kwa ligi ya premier kwa hull city
bao hili la dakika ya mwisho liliipa hull city ushindi wa ugenini dhidi ya fulham
baada ya msimu mrefu akiwa na hull mnamo julai manchester united ilikubali kumuuza mchezaji huyo kwa klabu ya uhispania ya real valladolid
alitia mkataba kandarasi ya miaka mitano na klabu hiyo na akathibitishwa kuwa mchezaji wa real valladolid mnamo julai 
 septemba aliifungia timu hiyo bao lake la kwanza katika mechi ambao ilishindwa na valencia 
hatimaye alingoja hadi desemba tarehe kufunga bao jingine ambalo liliwapa alama moja ya muhimu wakicheza ugenini dhidi ya sevilla cf
manucho huichezea angola katika mechi za kimataifa
alikuwa katika kikosi kilichofuzu kwa mechi za mataifa bingwa barani afrika za 
mnamo januari aliifungia angola bao la kwanza katika mechi yake ya kwanza dhidi ya afrika kusini na pia kufunga mabao mawili dhidi ya senegali ambayo iliishia ushindi wa mabao 
manucho pia alifunga bao la pekee katika ushinde wao wa dhidi ya misiri
ingawa ushinde huo uliwatimua kutoka mashindanoni bao la manucho kutoka umbali wa yadi lilisemwa kuwa bao la mechi hiyo mwishoni mwa mashindano hayo manucho aliorodheshwa miongoni mwa wachezaji bora timu ya wachezaji bora zaidi katika kila nambari
katika mechi kombe la mataifa bingwa barani afrika za zinazoendelea alifunga bao la penalti katikka mechi ya ufunguzi ya angola dhidi ya mali ambayo ilishia sare ya 
mark schultz alizaliwa septemba ni mwimbaji wa muziki ya kisasa ya kikristo na pia ni mtunzi wa nyimbo
yeye alikulia katika colby kansas na kufuzu kutoka chuo kikuu cha jimbo la kansas na shahada ya digrii katika somo la masoko
alipokuwa chuo kikuu
mark alikuwa mwanachama wa lambda chi alpha
alihamia nashville tennessee alipohudumia miaka minane kama kiongozi wa kundi la vijana katika kanisa la first presbyterian pcusa hapo nashville
amechaguliwa kuwa mshindani katika tuzo za dove huku akishinda yake ya kwanza katika tuzo za dove za mwaka wa ambapo cd dvd yake mark schultz live night of stories songs ilishinda tuzo ya muziki mrefu katika video ya mwaka
yeye sasa anaishi katika eneo la chapel hill north carolina
marko schultz na wasanii mahiri point of grace walizuru pamoja kwa mara ya kwanza katika ziara ya miji 
ziara hii iliitwa come alive mnamo septemba hadi novemba 
mark schultz alicheza na kuimba nyimbo mpya kutoka albamu yake ya studio ya tano come alive na point of grace wataimba nyimbo kutoka albamu yao iliyosifiwa how you live
mfuatilio kamili wa ziara hii unaweza kupatikana katika kiungo hiki 
hapo mei mark schultz alianza kuendesha baiskeli kutoka california hadi maine akipanga kusimama njiani na kuimba katika matamasha na kushiriki katika matukio maalum
hapo awali ziara ilipangwa kufikia mwisho katika eneo la new hampshire lakini ziara ilimalizika tarehe julai katika bangor maine
kulingana na marko schultz motisha ya kufanya jambo hilo la kuvuka amerika kwa baisikeli ilitoka kwa mke wake kate celauro alipozuru vituo vya mayatima nchini mexico
katika mwaka wa wakaenda katika safari pamoja shirika lisilofanya biashara au shughuli ya kifaida lilioanzishwa na family christian stores
madhumuni ya safari hii ilikuwa kusaidia wajane na mayatima katika dhiki kupata mahitaji yao
mark aliyekuwa amechukuliwa na familia nyingine akiwa mtoto na hakuishi na wazazi wake waliomzaa alijihusisha sana katika kazi hii na amejihusisha na msaada kkwa the james fund
stephen brian steve tilson amezaliwa julai mjini wickford uingereza ni meneja wa kandanda nchin uingereza na ni mchezaji wa kandanda wa zamani
hivi sasa yeye anasimamia timu ya southend united ambayo hucheza katika ligi ya uingereza ya daraja la pili
tilson alianza kazi yake ya uchezaji na timu ya witham town ambayo haikushiriki katika ligi kabla ya kuajiriwa na meneja wa south end wa wakati huo danny webb
katika miaka ya tilson alicheza katika mechi takriban na alicheza katika timu iliyoshinda taji la kupandishwa hadi ligi ya daraja la juu
katika mwaka wa tilson alirejea southend wakati huu ili kuongoza kituo chao kipya walichokiita centre of excellence
tilson alifanya kazi katika southend ili kuendeleza vijana mpaka steve wignall alipofutwa kazi katika mwezi wa novemba 
klabu hiyo ilikuwa imepata hatari ya kushushwa hadi ligi ya daraja lachini tilson akaajiriwa kama meneja wa muda mfupi na mwenyekiti ron martin
tilson alichukua jukumu lake na akaendesha klabu kutoka hatarini
katika msimu uo huo tilson aliongoza southend kuingia fainali yake ya kwanza ya taifa katika historia ya klabu huku wakishindwa na blackpool katika fainali ya football league trophy
katika mwezi wa machi tilson alipewa kazi ya kuwa meneja kamili wa timu hiyo na akakubali
katika misimu miwili ilyofuata tilson aliendesha southend kupandishwa mara mbili kutoka ligi ya league two hadi kuingia ligi ya championship
southend pia ilifika fainali nyingine ya football league trophy katika mwaka wa lakini wakshindwa na wrexham
mafanikio ya tilson yalimfanya ahusishwe na kazi katika timu za west bromwich albion na norwich city lakini akaendelea kufanya umeneja wake katika timu ya southend
mnamo novemba southend ilipta mafanikio yasiyosahauliwa hasa ushindi dhidi ya mabingwa wa ligi kuu manchester united katika shindano la kombe la league lakini wakashushwa kutoka ligi ya championship katika msimu huo
tarehe januari tilson aliongoza southend katika mechi iliyotoka katika shindano la kombe la fa dhidi ya timu ya chelsea
peter clarke akifunga bao la kusawazisha katika dakika za mwisho ya mechi
mnamo oktoba kufuatia klabu kuwa kutishiwa na utawala na mchezaji lee sawyer kurudi chelsea tilson alirudi kuchezea klabu ya southend katika shindano la kombe la assex
vienna fingers ni aina ya biskuti zilizotayarishwa na kampuni ya keebler sehemu ya kellog s
biskuti hizi huwa zimetayarishwa kwa njia ya safu tatu hasa mbili za nje zalizo ngumu na aina ya siagi ya ladha ya vanila katikati ya hizo mbili za nje
zikiwa zinafanana sana na kuki za oreo biskuti hizi zimechorwa na kuandikwa jina la bidhaa lakini umbo lake ni tofauti hasa kama kidole
huwa zimepakiwa katika pakiti nyekundu zenye zimeandikwa majina vienna fingers na rangi nyeupe
vienna fingers ilikuwa mojawapo ya bidhaa zilizouzwa na kampuni ya sunshine biscuits
kuki hizi ziliuzwa kwanza na sunshine biscuits katika mwaka wa na kuwekwa alama maalum kuwa ni biskuti za sunshine mnamo novemba 
umaarufu wa biskuti za vienna fingers ulitiwa katika kumbukumbu na mtunga hadithi neil simon katika mchezo wa kuigiza wa the odd couple iliundwa kama filamu ya kuchekesha ya 
katika mchezo huo wa kuigiza oscar madison anajaribu kumvutia felix ungar aliyekuwa amehuzunika na vitafunio je utakula biskuti za vanilla mnamo januari bidhaa hii ilibadilishwa jina
katika mkutano wa taasisi ya masoko ya vyakula ya kuki za aina ya za hydrox na pia zilizoboreshwa za vienna fingers zilitangazwa upya na sunshine biscuits
kampuni hii ilifanya hivi kufuatia shehena kama hiyo ilyotumiwa kwa wanajeshi katika vita ya gulf war na maandishi ya mwanajeshi mmoja kwenye pakiti ya oreo tafadhali tuma kuki
katika maneno ya kampuni mchango wa kuki zinazopendwa zitawapa wanajeshi ladha ya nyumbani na kufanya muda ambao wako mbali na familia kupendeza kidogo
vienna fingers na kuki za hydrox zilisafirishwa pamoja na wanajeshi hadi kwenye mpaka wa rwanda na zaire uliojaa wakimbizi
keebler iliponunua sunshine biscuits iliendeleza biskuti za vienna fingers kama bidhaa zake
wakati wa kununuliwa nakeebler vienna fingers zilikuwa zikileta mauzo ya thamani ya milioni 
baada ya kununuliwa na keebler toleo jipya la aina ya ladha ya machungwa machungu la kuki hizo lilitolewa
the nation ni gazeti la lugha ya kiingereza nchini pakistan
ina chapishwa na majid nizami na mwisho na kuhaririwa na shireen m
mazari
mazari alibadilisha arif nizami tarehe septemba mwaka ambaye alivutwa kazi na mjomba wake na mhariri mkuu wa waqt media group majid nizami
mizizi ya the nation inaenda nyuma mpaka mwaka wakati nawa i waqt ilianzishwa
gazetti la kiingereza lilizinduliwa mwisho wa mwaka na arif nizami
the nation ni gazetti la kipakistani lililo nujuliwa zaidi duniani
the nation ina wapinzani wawili huko karachi dawn na the news international
pia hutoa makala maalum kila siku the nation plus ambayo husimamia dunia ya glamour showbiz burudani kwa kufanya sanaa na fasihi vilevile kama sehemu ya the nation young maalum kwa msomaji mdogo na sehemu maalum kwa wale wanaopenda it
kampuni ya keebler ni kampuni ya pili kwa ukubwa ya kuzalisha kuki katika nchi ya marekani
ilianzishwa katika mwaka wa imezalisha baadhi ya vitafunio vingi sana vya kuokwa
kaulimbiu ya keebler ni uncommonly good ikimaanisha nzuri sana kawa nji isiyoya kawaida
tom shutter na leo burnett ndio walioandika wimbo wa matangazo ya keebler unaojulikana sana
godfrey keebler alianza kwa kufungua jumba la kuoka mjini philadelphia pennyslvania katika mwaka wa 
katika mwaka wa jumba hilo la uokaji na mengine yaliyoundwa na kampuni ya united biscuits ambayo ilikuwa wakati fulani na makao yake makuu west drayton middlesex uingereza
jumba la uokaji la keebler wyl likawa mwokaji rasmi wa kuki za girl scout cookie katika mwaka wa ikawa kampuni ya kwanza ya kibiashara iliyooka biskuti hizo hapo awali wanaskauti na akina mama ndio waliooka kuki hizo
ilipofika mwaka wa kampuni nne zilikuwa zikioka kuki hizi
little brownie bakers ndiyo sehemu ya keebler iliyo na kibali cha kutayarsha kuki hizo
katika mwezi wa machi kampuni ya keebler ilinunuliwa na kampuni ya kellog
wakati huo makao yao makuu yalikuwa mjini elmhurst katika eneo la illinois
katuni hizi zilihusishwa katika matangazo mengi ya televisheni katika miaka iliyopita zikionyeshwa zikioka bidhaa mbalimbali
kampuni ya burnett iliunda katuni hizo katika mwaka wa wakiita jumba la uokaji la katuni hizo the hollow tree factory
jj keebler ndiye aliyekuwa katuni mkuu katika mwaka wa 
ernie keebler akawa katuni mkuu katika mwaka wa 
 ernie ana nywele nyeupe koti ya kijani kibichi shati nyeupe tai ya manjano na viatu vikubwa
nembo ya the hollow tree ilirudiwa katika viwanda vya keebler na kellog katika columbus georgia na elmhurst illinois ambavyo barabara zao ziaitwa hollow tree lane
raisin bran au sultana bran katika baadhi ya nchi ni chakula cha aina ya nafaka kinacholiwa kama kiamsha kinywa
kimepikwa hasa kwa kutumia nafaka bran na zabibu zilizokaushwa raisin
kinachotayarishwa na kampuni kadhaa chini ya majina mbalimbali kama kellogg s raisin bran general mills total raisin bran toleo la general mills linaloitwa raisin nut bran na kraft foods post raisin bran
skinner s raisin bran ni aina ya kwanza ya bidhaa hii iliyofika kwenye soko ilianza kuuzwa katika soko la marekani katika mwaka wa na kampuni ya us mills inayojulikana zaidi kama nafaka ya uncle sam
jina hilo la raisin bran lilikuwa wakati mmoja lilikuwa karibu kushikiliwa kisheria na kampuni moja lakini kesi hii ilizua mgogoro kuhusu bidhaa za aina zozote zilizotayarishwa kwa kutumia nafaka bran na zabibu zilizokaushwa zilizotaka kutumia jina hilo
hatimaye ilionekana kuwa bran na zabibu zilizokaushwa hutumika sana katika utayarishaji wa nafaka na jina hilo lilitumika sana
hivyo basi likawa huru kutoka sheria zozote za kullifunga kwa kampuni yoyote
hivi leo bidhaa ya aina hii inayojulikana sana ni kellog s raisin bran ilianzishwa katika mwaka wa 
bidhaa hii ya kellog s inajulikana sana kwa kaulimbiu yake ya matangazo vijiko viwili vya zabibu zilizokaushwa za kellogg s raisin bran ni vizuri na pia kwa katuni iliyowakilisha bidhaa hiyo
katuni hii ilikuwa juu iliyowaka na iliitwa sunny iliyoanzishwa 
kellogg s sasa ina bidhaa mbalimbali za aina iliyoitwa raisin bran crunch iliyohusisha nafaka na asali
bidhaa hii inajulikana kwa kuwa na vinyuzinyuzi vingi na hushutumiwa kwa kuwa na sukari nyingi sana
zabibu zilizokaushwa zina asili ya kuwa na sukari nyingi
aidha kuzuia kushikana katika upishi watayarishaji huongeza sukari kwa zabibu hizo tangu januari kellog s huongeza mchuzi wa mahindi wenye sukari nyingi kwa nafaka yake ya raisin bran
zabibu hizi ambazo huwa takriban elfu katika kila pakiti huwa ya uzito wa nafaka hii
mto ure humber ni mto katika kaskazini yorkshire uingereza
ni mto kuu wa wensleydale ambao ni moja tu maarufu ya yorkshire dales sasa unaojulikana baada ya kijiji kuliko mto wake
jina la zamanila bonde hili lililotoka kwenye mto lilikuwa yoredale
ure wakati mwingine husemekana kuwa tawimto wa mto ouse humber lakini mpito huu kwa huonekana kama mabadiliko ya jina badala ya mwanzo wa mto mpya
jina hili laweza kuwa lilitokana na jina la ardhi yenye rutuba nzuri
jina la kwanza kurekodiwa ni earp lakini katika ulirekodiwa kama jor hivyo jervaulx jorvale abbey
mwaka wa ulirekodiwa kama yeure na majina badala ni pamoja na yorebridge na yoreburgh lakini katika nyakati za tudor leland na camden uliashiriwa na jina lake la sasa
jina la zamani la ure lilikuwa isara ambalo lilibadilika kuwa isure isurium isis na hatimaye katika saxon ouse ambapo kuna uwezekano wa kuelezea mabadiliko ya jina la mto
kivutio mashuhuri cha kwanza karibu ure ni mbuga wa wanyama karibu na hawes maili chache mashariki ya mto na kupitia katika uzuri wa maporomoko ya maji ya aysgarth
mto huu kisha unapitia middleham castle na kisha katika jervaulx abbey
kando na mto ni mji wa soko wamasham ambapo ni nyumbani kwa theakston brewery
vivutio vifuatavyo ni marmion tower saa magharibi tanfield na norton conyers
mto huu kisha unapitia masharikiya jiji ripon la kihistoria ambapo imengwa na mto skell
mto huu kisha hupitia jumba la newby na makaburi ya zamani yanayojulikana kama mishale ya shetani
mto ure una daraja ya barabara ya magari ya a m magharibi ya mji wa boroughbridge
mashariki ya boroughbridge mto ure umeungwa na mto swale
maili chini ya mkutano huu katika cuddy shaw karibu na linton on ouse mto huu hubadilisha jina lake na kuwa mto ouse
mto taff welsh afon taf ni mto mkubwa nchini wales
huanzia kama mito miwili katika brecon beacons taf fechan taff ndogo na taf fawr taff kubwa kabla yakuungana na kuunda taffj kaskazini ya merthyr tydfil
mto huu huwa na samaki kadhaa wa kuhamahama pamoja na salmoni trauti wa bahari na eel
taf fawr huanzia chini ya corn du kusini magharibi ya pen fan na huelekea kusini kupitia hifadhi za beacons cantref na llwyn on
chini ya cefn viaduct ffrwd nant huibuka katika ndani ya mtokutokana na korongo nyembaba
kusini ya cefn coed y cymer taf fechan na taf fawr huungana katika makutano ambayo hupatia cefn coed y cymer jina lake
taff huendelea kusini kupitia kituo cha merthyr tydfil ambapo huungana na nant morlais katika abermorlais ufuko wa mashariki
katika mkondo wa kusini wa merthyr nantrhydycar hujiunga
kusini mwa merthyr taff huanza huanza kujikunja katika njia yake kati ya pentrebach na abercanaid na kupitia troedyrhiw merthyr vale na aberfan kuelekea quakers yard
katika quakers yard mto hujikunja vikali kwa kawaida hujiliokana kama fiddler s elbow
ni hapa kwamba taff ya tatu taff bargoed hujiunga na mto mkuu
katika abercynon huungwa na mto cynon na katika pontypridd huungwa na mto rhondda
neno taffy hutumika kama jina la mpango na watu kutoka cardiff na kwa upanuzi kutoka popote katika wales na mara kadhaa hudhaniwa kutoka kwenye jina la mto
hata hivyo huenda asili ya jina hilo kutoka dafydd david ambalo ni jina maarufu la kwanza katika wales
kwa other rivers with this name tazama tweed river
mto tweed scottish gaelic abhainn thuaidh ni mrefu na unapitia katika eneo la mipaka ya uingereza na scotland
huanzia katika tweedsmuir katika kisima cha tweed karibu na clyde
upande wake wa chini huwa mpaka kati ya scotland na uingereza kwa karibu na berwick upon tweed
mto tweed ni moja ya mito kuu ya salmoni katika uingereza
miji mikubwa ambayo tweed hupitia no pamoja na peebles galashiels melrose kelso coldstream na berwick upon tweed ambapo hutiririka ndani ya bahari la kaskazini bonde la tweed pia ni eneo la kuvutia sana inapokuja wakati wa kuangalia historia ya uyeyukaji wa barafu katika uingereza
sakafu la bonde ambapo mto huu hupitia ni shamba la drumlin la mto wa barafu la paleo ambalo ulitiririka katika eneo hili wakati wa uyeyukaji wa mwisho wa barafu
mto tweed ni mto wa pekee nchini uingereza ambapo leseni ya shirika la mazingira haihitajiki
mto quaggy mara nyingi quaggy mto au tu quaggy ni mto wa mijini ulio na urefu wa kilomita unapitia kusini mashariki ya london borough ya bromley greenwich na lewisham unajulikana kama kyd brook katika maeneo yake ya juu
mto huu huanzia kutoka vyanzo viwili karibu na hospitali ya farnborough katika locksbottom na ni tawimto wa mto ravensbourne ambao hutiririka ndani ya kituo cha lewisham katika lewisham
mkondo mrefu wa kyd brook unaonekana katika hawkwood eneo la mashamba na katikaa chislehurst na linamilikiwa na kusimamiwa na national trust lakini wazi kwa umma bila malipo
kutoka huko mto huu unapita kaskazini kupitia sundridge park golf course kisha kuvuka chinbrook ngar kati chinbrook na grove park kisha kupitia sehemu za nje za kati mottingham park ndani ya sutcliffe park na mwisho wa eltham
mto huu halafu huelekea magharibi kupitia kusini blackheath kisha kidbrooke na hatimaye kupitia lee na hifadhi yake bustani ya manor ndani ya lewisham ambapo unajiunga na mto ravensbourne karibu na kituo cha lewisham
kama sehemu ya vyanzo katika eneo la ravensbourne mto huadhimishwa daima chini ya ukaguzi na shirika la mazingira ambalo hupatiana maonyo ya mafuriko maonyo wakati husika
katika miaka ya mto quaggy ndani ya mkondo wa chinbrook na mbuga nyingine iliundiwa mtaro wa simiti ulio lainiili kuzuia mafuriko
katika mkondo wa chinbrook mto huu ulifungwa kwa fensi za chuma
hii iligawanyisha mbuga mara mbili ambapo eneo kubwa la mbuga hii iko mashariki ya mto
katika mwanzoni wa miaka ya mtaro huu wa simiti na vizuizi vilibomolewa na kupa mto huo umbo lake la asili hii ilikuwa kuhamasisha mimea na wanyama pori kurudi katika eneo hili ili kupendeza zaidi na kuvutia umma
kuna madaraja kadhaaa ya mguu yaliyojengwa kwa mbao juu ya mto huu yaliyochukua nafasi ya simiti na vizuizi
mabadiliko haya yalikamilika tarehe oktoba kwa gharama ya 
 million
tangu marejesho mikunjo ya chinbrook imeshinda bendera ya kijani alkatika miaka miwili iliyofuatana
muda mfupi baada ya mabadiliko kukamilika quaggy ilipata mabadiliko sawa kuelekea chini ndani ya mbuga wa sutcliffe maili moja na nusu ya kaskazini
jina hili limekuwepo kwa muda mrefu kabisa wakati kumbukumbu inaweza kupatikana katika kazi mbalimbali mawazo ya uingereza katika karne ya na kwa mfano katika edith nesbit the new treasure seekers
pengine asili ya jina ni kutoka maneno kutoka quagmire na lakini sasa limekuwa jina sahihi kinyume na kivumishi au nauni ya kawaida
j leo hii kyd brook inaashiria mto huu katika maeneo yake ya juu katika chislehurst na farnborough
mahali kidbrooke ilichukuwa jina lake kutokana na mto lakini iko katika upande wa chini lakini kuna tawimito miwili hapa yaitwayo kati kid brook na chini kid brook
mahali chinbrook imetokana na chin brook ambalo lilikuwa jina lingine la mto quaggy katika eneo hilo katika upindukaji hadi karne ya ishirini
mto quaggy wenyewe ni tawimto wa mto ravensbourne ambao huelekea hadi ndani ya mto thames
mto leam au mto leame ni mto mdogo nchini uingereza unaopita mashariki na kusini mwa warwickshire unaoishia katika mto avon
ni mto mfupi ambao una urefu usiozidi kilomita 
mji wa leamington spa huwa juu yake uliopokea jina lake kutoka kwa mto huu
mto leam huanza karibu na kijiji cha hellidon katika northamptonshire upande wa kaskazini ya kundi la vilima ambavyo ni tengamaji kati ya beseni za mto thames na mto severn
chanzo cha leam iko chini ya kilomita kutoka chanzo cha mto cherwell ambao ni tawimto la thames
maili mbili kutoka chanzo chake mto leam hupita chini ya barabara kuu ya a kutoka daventry hadi southam
kutoka hapa hadi kijiji cha braunston huwa mpaka kati ya northamptonshire na warwickshire
katika braunston mto huu umevukiwa na daraja unaobeba mfereji wa grand union
magharibi ya braunston mto leam hufunguka katika bonde pana na sawa na kutiririka katika mashamba kupitia kijiji kidogo cha grandborough ambapo kulikuwa na mashine ya kusaga iliyoendeshwa na nguvu ya maji
mto huu hupita kaskazini ya hamlet ya kites hardwick katika barabara ya a ambapo kuna skeli ya kupima kimo cha maji na kituo cha ondoa maji kwa matumizi ya kibinadamu
kutoka hapa bonde la mto huwa nyembamba baada ya kupitia vijiji vya leamington hastings na birdingbury
katika marton mto huu huwa na daraja ya barabara ya a 
hadi miaka ya daraja la kale lilizamishwa katika maji mara kwa mara wakati wa majira ya mvua
daraja hili lililojengwa katika enzi za kati linabaki kando na magari yanapita daraja jipya lililo juu zaidi
kuna mashine za kusaga kwa maji tena kwenye vijiji vya eathorpe na hunningham
baada ya hunningham mto huu hupitia offchurch inayokumbukwa kama nyumbani kwa mfalme offa of mercia
baada ya offchurch mto leam huingia nje ya mji wa leamington spa kando ya mfereji wa grand union hata hivyo mtaro huu umefuata mto huu katika vituo mbalimbali kutoka braunston
baada ya kupita pampu ya maji katikati mwa leamington spa mto leam hutiririka maili mbili zaidi hadi kujiunga na mto avon kati ya warwick na leamington
pimbi kwanga perere au wibari ni wanyama wadogo wa familia procaviidae
ulanguzi wa watoto ni aina ya ulanguzi wa binadamu na ni uajiri usafirishaji uhamisho uwekaji au upokeaji wa watoto kwa lengo la kuwanyonya
biashara ya unyonyaji wa watoto kingono unaweza kuchukua njia nyingi ikiwa ni pamoja na kulazimisha mtoto kuingia katika ukahaba au aina zingine za ngono au ponografia ya watoto
unyonyaji wa watoto pia ni pamoja na ajira au huduma ya kulazimishwa utumwa au mazoea sawa na utumwa servitude kuondolewa sehemu za mwili uchukuaji haramu wa watoto kimataifa biashara kwa ndoa ya mapema kuajiri watoto kama wanajeshi kwa ajili ya matumizi katika uombaji au kama wanariadha kama watoto waelekezi wa ngamia au wachezaji wa mpira au kwa ajili ya kuwasajili kwa makundi ya kidini
kulingana na sheria ya kimataifa katika kesi ya watoto matumizi ya njia haramu kama vile matumizi ya nguvu au aina nyingine ya ushawishi ya utekaji nyara ya udanganyifu wa matumizi mabaya ya madaraka au nafasi ya mazingira magumu si muhimu katika kuamua kama tendo fulani ni la uhalifu
ni aina ya ulanguzi wa binadamu kama inavyofafanuliwa na itifaki ya umoja wa mataifa ya kuzuia kukandamiza na kuadhibu ulanguzi wa watu hasa wanawake na watoto
mkataba wa wa shirika la wafanyakazi duniani ilo umefafanua kuwa ni aina ya ajira kwa watoto
ulanguzi wa watoto ni kosa chini ya sheria ya kimataifa na chini ya sheria za taifa nyingi
itifaki ya umoja wa mataifa ya kuzuia kukandamiza na kuadhibu ulanguzi wa watu hasa wanawake na watoto ikisaidia mkataba wa umoja wa mataifa dhidi ya uhalifu wa kupangwa unaopita mipaka 
mkataba wa shirika la wafanyakazi duniani kuhusu upigaji marufuku na utekelezaji wa haraka kwa utokomezaji wa njia mbaya zaidi za ajira kwa watoto mkataba wa wa ilo unaifafanua kuwa ni njia ya ajira kwa watoto
chini ya mikataba yote miwili mtoto ni mtu yeyote ambaye hajafikisha miaka kumi na nane katika umri
changamoto katika ufafanuzi wa ulanguzi wa watoto
kuna tabia kwa mjadala wa ulanguzi na ufahamu unaohusiana wa tukio hili kuamuliwa katika mkabala wa uhalifu kwa upande mmoja na wa haki za binadamu au mbinu ulinzi kwa upande mwingine
hii inajenga hisia ya uongo wa mitazamo inayopingana wakati katika hali halisi pande zote mbili zinaohusishwa kindani na ni muhimu katika kuzuia na kupambana na biashara hiyo
pamoja na umuhimu wake katika njia yoyote ya kupambana na tatizo la ulanguzi hakuna ufafanuzi mmoja wa unyonyaji na kuna ugumu kat naika kuamua mahali ambapo unyonyaji huanza ufafanuzi wa palermo hauishii tu ulanguzi wa kuvuka mpakani kati ya nchi jirani inaweza kutumika kwa ulanguzi wote wa ndani na kati ya mabara kuna uwezekano wa viungo kati ya ulanguzi na uhamiaji
wakati watu wanahama kutoka sehemu moja hadi sehemu nyingine katika mtaa kitaifa au viwango vya kimataifa kuna uwezekano wa wao kuwa katika hatari zaidi hasa katika nyakati za miogoro ya kisiasa au katika uso wa shinikizo za kijamii au za kiuchumi
love don t cost thing ni single kiongozi kutoka kwa albamu ya jennifer lopez inayoitwa j
lo 
ilikuwa namba kwenye chati ya billboard hot kando ya kuwa namba nchini uingereza
lopez aliimba nyimbo hii kwa mara ya kwanza kwenye sherehe za mtv europe music awards mnamo novemba mjini stockholm sweden
video ya wimbo hii inaanza pale lopez anaongea na mpenzi wake kwa simu akimwambia lopez kuwa hatoweza kuja
kisha anamuuliza lopez ikiwa amepata bangili aliyomletea na lopez anamjibu kuwa angefurahia ikiwa yeye angekuja badala ya kumnunulia bangili kisha lopez akakata simu kwa hasira
kisha lopez anatoka kwa jumba aliyokuwemo na kuingia kwenye gari na akaelekea baharini
alipofika alivua miwani na koti lake na kutoa barua iliyoandikwa natamani ungelikuwa nami
lopez anaendelea kuimba kando ya bahari na mwishowe anatoa fulana aliyovaa na kufinika matiti yake kwa mikono yake
video hii ilipigiwa kura kwenye sherehe za mtv video music awards best female video na best dance video
nchini marekani love don t cost thing ilikuwa kwenye chati ya billboard hot namba mnamo desemba 
wiki tatu baadaye single hii ilikuwa kwenye top na kisha ikapanda kutoka namba hadi mnamo januari 
love don t cost thing ilibaki kwa namba kwa muda ya wiki mbili mfululizo
nchini asia wimbo hii ilikaa kwenye chati ya mtv asia hitlist kwa muda ya wiki saba
on the ni albamu ya kwanza kutoka kwa mwimbaji mwandishi jennifer lopez iliyotolewa nchini marekani mnamo juni 
ilkuwa namba kwenye chati ya billboard mnamo juni ikipata mauzo ya nakala kwenye wiki ya kwanza
ilibaki kwenye top kwa muda wa wiki kumi na moja na kwenye chati kwa muda wa wiki hamsini na tatu
imeuza nakala milioni saba kote duniani na kutoa singles tano ikiwemo if you had my love iliyokuwa namba kwenye chati ya billboard hot 
jina la albamu hii inatokana na barabara ya mjini new york ambayo lopez alikuwa akitembea kutoka nyumbani kwake hadi kazini kila siku
yeye amekamilisha albamu yake ya tatu kwa ollusion kutokana januari kutolewa na risasi moja i get it in
karibu mwaka baada ya kikundi chenye ushindi na fedha kochokocho b k kupasuliwa omarion alianza kazi yake mwenyewe na albamu yake ya kwanza o
albamu ilipata kushika nafasi ya katika chati za marekani bora na wimbo bora wa mahaba
albamu imetoa nyimbo murwa zijulikanazo na neptunes zinazozalishwa touch
mnamo desemba omarion iliyotolewa albamu yake ya pili jina lake kwa umri wake wakati wa kurekodi
na pia ilipata kushika nafasi ya chati za marekani za nyimbo bora na wimbo bora wa mahaba
albamu hii alikuwa yenye ukomavu zaidi kuliko kazi yake ya awali
entourage zilizotayarishwa na eric hudson ulikuwa wimbo wa kipekee wa kwanza uliotolewa na video iliingiza mwenzake wa zamani katika b k lil fizz
wimbo wa kipekee wa pili kutoka ice box uliotayarishwa na timbaland ulipata adhimu redio na ulipata kushika nafasi katika kuchezwa zaidi kwenye chati za nyimbo bora 
wimbo ulichezwa tena rasmi ukihusisha usher na changanya mwanamziki wa white owl akimshirikisha usher fabolous na michael doughty
mnamo desemba omarion iliyotolewa mradi wake wa tatu jitihada sambamba rapa bow wow anastahili face off mtayarishaji jermaine dupri alipendekeza awali ya ushirikiano ambayo inapatikana albamu na sehemu mbili ya maandishi yaitwayo the road to platinum
hii ilikuwa ni bet kufuatia maalum kurekodi na uendelezaji wa mradi huo
wimbo wa kipekee wa kwanza uliotolewa ulikuwa umeandikwa na mwanamziki the dream unaoitwa girlfriend
wimbo wa pili sampuli ya ll cool going back to cali na ulikuwa unajulikana kama hey baby
face off iliingia rasmi albamu chati za marekani ifikapo namba kumi ilikuwa albamu ya rapu namba moja katika ya marekani na albamu ya nyimbo za mahaba namba mbili
yeye pia ilitoa kitabu cha tawasifu yake chenye jina o mwaka 
kuondoka kwa rekodi young money na albumu ya tatu ollusion
iliripotiwa kuwa siku ya julai omarion alikuwa ametia mkataba na studio ya lil wayne young money chini ya rekodi ya cash money
lakini fununu zilianza kuenea kwamba omarion ilikuwa imefukuzwa kutoka studio kutokana na kinachovuja ya wimbo i get it in akimshirikisha lil wayne
tarehe agosti omarion aliandika katika tovuti ya twitter kwamba hakuwa imefukuzwa kutoka rekodi ya young money kwa kuvuja wimbo lakini kuwa aliomba kuachiliwa kutoka rekodi hiyo kutekeleza mipango mingine na hakuna mgogoro na kampuni wala hawakukosana
hii iliungwa mkono fungate moja baadaye katika mahojiano na lil wayne yeye mwenyewe alisema kwamba ilikuwa tu uamuzi wa kibiashara na omarion aliuliza kwa ajili ya kutolewa kwa bora ya kazi yake
tangu kutoka rekodi ya young money omarion aliunda kikundi chake mwenyewe starworld entertainment na kuunda mkataba na emi wakati akiuimba tena wimbo i get it in ambayo sasa ulishirikisha msanii wa atlanta gucci mane
hoodie utakuwa wimbo wa kufuatia pamoja na jay mwamba jina la kwanga litumika kwa jenasi heterohyrax na perere na wibari yatumika kwa jenasi dendrohyrax
mapema mwaka omarion alionekana katika filamu kadhaa wengi hasa you got served ambayo yeye alikuwa mhusika mkuu sambamba na mwenzake marques houston vilevile masahibu wa bendi yake ya zamani b k
filamu inayozingatia kuzunguka kundi la marafiki katika ngoma ya hip hop ambao kushiriki katika mashindano ya kucheza densi kwa siri
baadaye mwaka huo alikuwa na jukumu la shule angry reggie katika maigizo ya kuchesha fat albert misingi ya miundo ya kitoto fat albert na cosby kids
omarion pia alicheza sauti ya fifteen cent katika filamu the proud family
omarion aliigiza na kusaidia kuunda filamu feel the noise
omarion pia amekuwa mgeni katika maigizo kochokocho ya runinga
yeye alionekana katika kipindi one on one kama nytemare na the bernie mac show kama shonte
yeye alifanya kufanya kuonekana kama yeye mwenyewe pamoja na khloe kardashian kourtney on khloe na kourtney inachukua miami show ambapo omarion khloe na kutafiti iwapo uhusiano kati ya wawili wangekuwa kufanya upembuzi yakinifu
lo ni albamu ya pili kutoka kwa mwimbaji jennifer lopez iliyotolewa mnamo januari 
albamu hii ilikuwa namba kwenye chati ya billboard ikiuza nakala kwenye wiki yake ya kwanza
ilibaki kwenye top kwa muda wa wiki sita baada ya kutoka kwa single ya love don t cost thing ilikuwa namba tatu kwenye chati ya billboard hot 
albamu hii ndiyo iliyopata mafanikio sana hadi leo kwani iliuza nakala milioni 
albamu yake ya kwanza iliyoitwa love lifted me ilipata mafanikio ya wastani na albamu yake yenye jina lake mwenyewe kenny rogers ndiyo iliyofanikiwa kufika namba moja ya katika chati ya muziki wa kantri ya marekani na kufanikiwa pia kufanya vizuri katika nchi mbalimbali albamu hii ilitoa nyimbo bora ambazo zilifika katika nafasi ya kwanza katika chati ya nyimbo za na wimbo wa sweet music man ambao aliutengeza mwenyewe ukifika katika nafasi ya 
wimbo wa sweet music man baadae ulikuja kuimbwa na wanamuziki wengine kama vile dolly parton
ambao pia upo katika albamu hii ambao kenny mwenyewe anasema wimbo huo ni moja kati ya nyimbo anazozipenda albamu hii inahusiana na hadithi mbalimbali kitu ambacho kimemfanya kenny rogers kuwa maarufu
katika wimbo wa i ll just write my music and sing my songs ikiashiria mwanamuziki ambaye ana mafanikio na anaishi maisha mazuri lakini hana furaha wala mapenzi katika maisha
pia kuna nyimb mbalimbali za mapenzi zinahusu mafanikio mbalimbali furaha na mahusiano kama vile my world begins and ends with you na nyingine zikiwa zinahusu masuala uamnifu na kusema ukweli kama vile albamu hii ilifika nafasi ya katika chati ya muziki ya kantri na pia ulikuwa wimbo wa bora wa pop lakini aliendelea kusindikizwa na nyimbo zilizotangulia na zilizokuwa na mafanikio zaidi hususani katika albamu ya kenny rogers na kutoka kwa kifurushi cha kenny rogers cha ten years of gold
hata hivyo albamu hii ilifanya vizuri pamoja na zile albamu tatu ambazo zote zilifakiwa kufika katika nafasi ya tatu katika chati ya billboard katika nyimbo zalizoongoza kwa mauzo katika wiki moja rekodi ambayo bado haijafikiwa hadi sasa
mwaka miaka baada ya kutoka kwa albamu hiyo albamu hii iliweza kupatikana kwa njia ya wavuti kwa mara ya kwanza
wimbo unaobeba jinala albamu hii wakati mwingine ikiitwa daytime friends night time lovers wimbo huu umesharudiwa mara na wanamuziki mbambali kama vile kundi la nchini ireland la westlife
algernod lanier washington amezaliwa julai anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii plies ni rapa wa marekani na mwanzilishi rekodi ya wa rekodi ya big gates baada ya kuacha chuo yeye alianzisha rekodi ya big gates pamoja na ndugu yake
alitia mkataba na kuingizwa rekodi ya slip n slide yeye iliyotolewa albamu tatu
plies ilipata kushika nafasi ya mwaka na kupitia agano na chati ya nyimbo bora shawty na hypnotized
plies pia alitoaalbamu bestselling mbili mwaka definition of real na da realist na mipango ya goon affiliated itakayotolewa mwaka 
plies alizaliwa algernod lanier washington tarehe julai katika fort myers florida na kukulia katika mashariki dunbar florida
wakati alikua fort myers junior high school yeye alicheza katika timu ya mpira iliyonyakua taji la mfalme na alichaguiwa kama mwanafunzi aliyeng ara zaidi katika darasa lake
yeye alihudhuria chuo kikuu miami kwa mwaka na kucheza katika timu yake ya mpira wa kikapu kisha kuhamishiwa chuo kikuu cha florida kuu kwa mwaka na kjichuja mwihoni mwa mwaka
katika miaka ya plies na ndugu yake ronnell lawrence lavatte pia anajulikana kama big gates walianzisha studio ya kujitegemea rekodi ya big gates
ingawa mwanzoni alikataa plies rap baada ya maandamano kwa wasanii wake mmoja big gates aliamua kushika plies mstari kwenye wimbo tell den krackers dat
plies na big gates kukuzwa kwa moja na mara nyingi alisafiri hadi miami ambayo hatimaye ilisababisha mpango plies tarehe kuingizwa rekodi ya slip n slide
mpenzi wa pliers brandy lacole lyons aliyemzalia mwana nijier lanier washington katika hospitali ya university community iliyoko tampa florida tarehe oktoba 
baada ya kutia mkataba na kuingizwa slip n slide mwaka plies alitoa tepu za kuchanganya kadhaa
on julai baada ya kupigwa risasi katika klabu ya usiku ya gainesville florida plies alishtakiwa kwa milki silaha haramu ki siri na wanachama wa kikundi chake kushtakiwa kwa jaribio la mauaji
ya risasi ambapo watu walikuwa kujeruhiwa ulianza baada plies kipaza sauti mara kukatwa kwa lil boosie kutumbuiza baada plies utendaji mbio juu ya muda
kulingana na msimamizi jonathan smith plies akawa ameudhika
kupambana kulianza na mangumi na kelele na kuishia na angalau raundi sita ya risasi kutupwa
wimbo wake shawty akimshirikisha t pain ulishinda chati za nyimbo bopra za rapu na ilipata kushika nafasi ya tisa ya ngoma motomoto 
hypnotized wimbo wa pili ulioshirikisha akon na ilipata kushika nafasi ya tatu kwenye chati rapu na ya ngoma motomoto 
 februari kiwanda cha kurekodi cha muungano wa marekani riaa kuthibitishwa albamu imepita kiwango cha dhahabu kwa kuwa na kuuzwa zaidi ya mara siku tano baadaye riaa walifanya hivyo kwa ajili ya nyimbo shawty na hypnotized
plies alifanywa mwimbjai mwalikwa katika wimbo wa kipekee wa fat joe ain t sayin nuthin kutoka the elephant in the room mapema mwaka 
ufafanuzi wa real albamu yake ya pili ilitolewa juni miezi baada ikitoa albamu yake ya kwanza
albamu ilipata kushika nafasi mbili za juu za chati ya nyimbo bora kuuza zaidi ya nakala yake ya kwanza 
 wiki
enda ijayo ilikuwa please excuse my hands akishirikiana jamie foxx na the dream
kuthibitishwa riaa gold bust it baby septemba na ufafanuzi wa real oktoba
plies iliyotolewa albamu yake ya tatu da realist desemba miezi sita baada ya kutolewa kwa albamu yake ya pili
rasmi ya kwanza single off albamu hii ni put it on ya akishirikiana chris j
albamu ilipata kushika nafasi ya kwenye chati za billboard na ina nakala kuuzwa juu 
single ya pili ni want it need it akishirikiana na ashanti
yeye alifanya guest utendaji tarehe eminem s single nasty girl kutoka west s albamu theater ya akili
katika mahojiano na plies na kulingana na kuingizwa n slide records na rapa alitangaza kuwa yeye kumaliza albamu ya nne
tentatively yeye imepangwa kutolewa katika februari lakini alisema kwamba wanategemea exact date mafanikio ya albamu yake ya tatu
daudi allmusic ilivyoelezewa jeffries wa albamu plies s the real agano kama kifuniko wawili tracks gang maisha na upendo
vilevile sweet kid jeffries alielezea maudhui ya da realist kama kuwa anaendesha kutoka kukosekana kwa uwajibikaji bunduki kuzungumza na kukosekana kwa uwajibikaji ngono majadiliano
utu wa plies katika suala la desemba gazeti la vibe aliona kwamba daima plies mwenyewe alijiita kama halisi katika albamu yake ya muziki na majina
hata hivyo alisema kuwa neno ina karibu sawa na jinai na katika baadhi ya kesi karibu kupitisha wazo la kuwa na uwezo wa kweli rapu
mnamo julai hip hop tovuti hiphopdx ripoti iliyochapishwa ya upelelezi kupendekeza kuwa plies alizidisha madai ya uhalifu wake awali
comment migrating interwiki links now provided by on comment paulo ahyi januari alikuwa msanii wa togo mchongaji mawe mchoraji muundaji wa ndani na mwandishi
ahyi alikuwa anajulikana kwa sanamu yake makubwa ya nje
pamoja na mchango wake wa independence monument huko lome togo ambayo huadhimisha uhuru wa nchi kutoka ufaransa
sanamu nyingine za ahyi zinaweza kupatikana katika majengo na bustani kote togo vilevile vatikano senegal benin ivory coast nigeria na korea ya kusini
yeye pia alitengenezaa vipande vyake kutumia vifaa vingi ikiwemo mapambo pottery ceramik na tapestries
yeye pia ni interior designer ambaye aliumba vitu kaya na vipande vya sanaa vile vile
paulo ahyi alizaliwa mwaka huko togo ambayo ilikuwa inajulikana kama french togoland wakati huo
alifuzu kutoka cole nationale sup rieure des beaux arts huko paris mwaka na kurejea togo
aliunda bendera ya togo wakati alipokuwa akifanya kazi nyingine ya kisasa
ni mwandishi wa vitabu kadhaa mengi yakilenga sanaa na raia wa togo pamoja na togo mon c ur saigne na la r flexion sur l art et la utamaduni
ahyi alipokea tuzo mengi heshima na kujulikana katika kazi zake
mwaka wa alipewa m daille d or des m tiers d sanaa mjini paris
ahyi mara alifanywa afisa wa ordre du mono ya togo mwaka wa 
yeye alifanywa kama kamanda wa ordre des palmes acad miques mwaka na afisa wa ordre des arts et des lettres pia mwaka wa 
ahyi aliteuliwa kama msanii wa amani na unesco katika sherehe iliyofanyika mjini paris tarehe septemba 
mkurugenzi mkuu wa unesco wa awali koichiro matsuura alimtuza ahyi kwa mchango kwa uendelezaji wa roho ya unesco kupitia shughuli zake za kisanii
soprano wa kikorea sumi jo cameroon mwanamuziki wa cameroon manu dibango wa pwanamuziki wa kifilipino madrigal na jenuari mwanamuziki wa brazili gilberto gil pia walikuwa wasanii kwa ajili ya amani wakati huo huo kama ahyi
paulo ahyi alikufa tarehe januari huko lome togo akiwa na umri wa miaka 
irina bokova mkurugenzi mkuu wa unesco aliita kifo cha ahyi hasara kubwa kwa togo na afrika na pia kwa unesco ambayo ilikuwa ime yeye kama mmoja wa mawakili wake kwa amani na mshikamano wa kijamii
cheez it ni kitafunio cha aina ya cracker marekani kilichotayarishwa na kampuni ya kellog
kina vipimo vya kwa mm 
 kwa 
 na umbo la mstatili
kimepikwa kwa kutumia unga wa ngano mafuta ya mboga jibini ya manjano chumvi na viungo mbalimbali
kulingana na rekodi za ofisi ya marekani za usajili wa majina ya kibiashara ya bidhaa vitafunio vya cheez it vya kwanza viliuzwa na kampuni ya green green wa dayton ohio hapo mei 
baada ya shida za wall street za kampuni ya green green ilinunuliwa na kampuni ya sunshine biscuits iliyoanzishwa mwaka wa ikiitwa kampuni ya loose wiles
kampuni ya keebler ilinunua sunhine katika mwaka wa na keebler kwa upande mwingine ukanunuliwa na kampuni ya kellog katika mwaka wa 
vitafunio vya cheez it bado huuzwa chini ya nembo ya sunshine
kaulimbiu ya kampeni ya zamani ilikuwa chukua pakiti yako mwenyewe iliyopatikana kwenye pakiti nyingi
upande mmoja wa pakiti pia ulikuwa na anatomia wa cheez it
katikati ya mwaka wa pakiti zilibadilishwa ili kuonyesha picha kubwa ya kipande cha jibini kilichoandikwa ladha yenyewe huku picha ya cheez it ikikiinua kipande hicho cha jibini na kando yake kuandikwa ukubwa wenyewe
kaulimbiu mpya ikichukua nafasi ya chukua pakiti yao mwenyewe ilikuwa jibini kubwa the big cheese
jim cummings akawa mtangazaji mpya wa matangazo yao ya televisheni
rocawear ni kiwanda cha nguo mpya kilichoanzishwa katika na shawn jay z carter na damon dash
rocawear ina mauzo ya kila mwaka ya uro milioni 
mnamo januari yalitolewa madai kuwa manyoya ya ngozi ya mbwa tanuki yalitumika katika mitindo ya koti mbili rocawear ilivunja mavazi yote kutoka idara ya maduka ambapo mara kusafirishwa ikiwa bidhaa hii
mwakilishi wa kampuni ya rocawear alisema manyoya mara kughafilika mara zinatumiwa na alikuwa aliifamisha kwamba haikuwa inaruhusiwa
bidhaa hizi baada yaa kutoka idara ya maduka walikuwa pia kuondolewa kutoka tovuti rasmi ya kampuni
mwimbaji mashuhuri wa nyimbo za mahaba ciara alitia mkataba na rocawear kuwa mtangazaji wao rasmi na uso mpya wa rocawear
mwezi machi jay z kuuzwa haki kwa rocawear brand kwa kikundi cha brand iconix kwa milioni 
jay z atabakisha hisa zake katika kampuni na itaendelea kuratibu masoko leseni na bidhaa maendeleo
mwezi machi rocawear ilitoa wa kwanza mitandao ya kuwasiliana kijamii inayopeana nafasi ya kupitisha mziki taarifa mitindo tya kisasa na mawasiliano ya kiutamaduni isipokuwa kikundi cha nitrome
city pages ni gazeti la kila wiki la mbadala kwa magazet mengine
gazeti hilo ni la eneo la minneapolis st
paul
gazet hili hushirikisha habari filamu maigizo na maoni kuhusu mikahawa na maoni kuhusu muziki
linachapishwa katika mfumo wa gazeti la porojo na linauzwa kila jumatano
gazeti hili lililochapishwa na village voice media ni kampuni linalochapisha magazeti lililo na makao yake phoenix arizona
tarehe agosti wachapishaji tom bartel na kristin henning walichapisha jarida la kila mwezi lilioitwa sweet potato lilihusika sana na sekta ya muziki katika eneo la twin cities
toleo la kwanza la bendi la pop liloitwa the cars kwenye ukurasa wa kwanza
mnamo mwezi wa oktoba sweet potato ikaanza kuchapishwa baada ya wiki mbili
tarehe desemba gazeti likaanza kuchapishwa kila wiki na kuitwa city pages
city pages ilishindana na gazeti la the twin cities reader mpaka mwaka wa ambapo kampuni ya uchapishaji ya stern publishing ilinunua city pages mnamo machi na ikanunua the twin cities reader siku iliyofuata
bartel na henning walitoka city pages katika mwaka wa 
kaka wa tom bartel mark akaajiriwa kama mchapishaji baada ya bartel na henning kuondoka
city pages ilikuwa mojawapo ya magazeti ya kila wiki yaliyomilikiwa na stern village voice ikiwa moja yao
tarehe oktoba new times media ilitangaza mpango mpya wa kununua village voice media ikiunda mnyororo wa magazeti hivi sasa ya bure yanayochapishwa kila wiki kote nchini na kuwa na usambazaji wa magazeti ya kila wiki milioni 
hivyo basi waliendesha robo ya usambazaji wa magazeti ya kila wiki nchini marekani
baada ya kukamilika kwa mpango huo new times ilichukua jina la village voice media
usambazaji wa city pages ni 
 katika soko la twin cities
nakala zikichapishwa kila wiki kwa wasomaji wa 
takwimu ya kijinsia kuhusu wasomaji wanaume 
 nakala ya kuchapishwa kwenye tovuti ya gazeti wanawake 
 nakala ya kuchapishwa katika tovuti ya gazeti
mhariri wa tovuti jeff shaw mwandishi wa makala ya chakula dara moskowitz grumdahl na waandishi wengine jonathan kaminsky na jeff severns guntzel waliondoka katika mwaka wa 
st
john s ni mji mkuu wa mkoa wa newfoundland na labrador
world of our own ni wimbo kutoka kwa kundi la westlife wimbo huu pia ndio umebeba jina la albamu yao ya world of our own
wimbo huu ulitumika katika kituo cha televisheni cha disney channel original movie katika filamu ya you wish
world of our own ulishika nafasi ya nchini uingereza na kuwa wimbo wa kutoka katika kundi hili kufikai katika nafasi ya kwanza
wimbo huu ulishika nafasi ya katika single zilizoongoza kwa mauzo kwa mwaka nchini uingereza kwa kufanikiwa kuuza zaidi ya nakala video ya wimbo huu inawaonesha waimbaji wa kundi hili wakiwa wavalia mavazi ya kihuni
hadi katika kiitio cha pili waimbaji hawa walikuwa wamekaa chini ya daraja baadae wanahamia katika baraza la jumba na baadae wanaenda katika daraja kwa mara ya pili
wimbo unaisha kwa mandhari kubadilika kutoka juu ya jengo hadi chini ya daraja ambapo ndipo wimbo huu ulipanzia
kuna video nyingine ikiwaonesha wanamuziki wa kundi hili wakiimba katika studio
alonzo mathis amezaliwa januari ni rapa wa marekani na mwanachama wa kundi la rapu boyz da hood
anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii gorilla zoe
albamu yake ya kipekee welcome to the zoo iliimbwa mwaka 
yeye aliingia badala ya young jeezy kama mwanachama wa boyz da hood
yeye kwanza aliona kushirikiana na mafanikio katika yung joc coffee shop na bottle poppin ambayo chati chini kadhaa chati za umaarufu marekani
albamu yake ya kwanza welcome to the zoo ilitolewa oktoba ikawa nambari kwenye chati za umaarufu marekani nambari kwa albamu bora zaidi za hiphop na nyimbo za mahaba na kwa albamu bora nchini
zoe alisema katika mahojiano na britishhiphop
co
uk kwamba maisha yake ina kusukumwa muziki wake
albamu yake ya pili don t feed da animals akishirikiana ya single lost ilitolewa tarehe machi 
je si feed da animals iliongoza kwenye chati za albamu ya rapu bora
what it is akishirikiana rick ross na kollosus na echo ilifuata
oc weekly gazeti dada kwa yale ya la weekly na the village voice
hili ni jarida lenye ni bure na linalochapishwa kila wiki na kusambazwa hulo orange county california na pia long beach
makala yake ya kisiasa ni ya kimaendeleo kwa jumla
jarida hili linaangazia sana wanasiasa wa eneo hilo kutoka vyama vyote viwili hasa wale wa republican waliokuwa wengi zaidi huko
miongoni mwa makala mengi maarufu ni yale yanayoitwa ask mexican yaliyoandikwa na gustavo arellano makala yao ya chakula na pia makala yaliyoshinda tuzo ya upelelezi wa r
scott moxley nick schou na matt coker
mwanzoni mwa mwaka wa mkuu huyo wa polisi alihukumiwa miezi katika gereza la jimbo hilo
kazi nyingine maarufuni uzinduzi wa kashfa ya ngono katika kanisa ya kikatholiki kufichua barabara za orange county zilizotoza ada ya juu na vikundi vya chuki katika kata hilo
makala yao hutajwa sana katika ripoti ya upelelezi ya kituo cha sheria kuhusu umaskini
katika mwaka wa mwanachama mashuhuri wa republican wa eneo la california ambaye alikuwa pia naibu mwenyekiti wa kamati ingine yenye nguvu sana katika utawala wa eneo hilo alijiuzulu baada ya saa chache ya oc weekly kufichua uhusiano wake wa kimapenzi na afisa wa kampuni kubwa ya california
jarida hili hupatikana kwa urahisi katika mikahawa maduka ya vitabu maduka ya mavazi maduka mbalimbali na kokote mitaani huko
oc weekly hufurahia orodha zake za sanaa na burudani katika kata la orange na pia los angeles huku wakishindana na orange county register na los angeles times
kwa kuwa oc weekly ni gazeti la bure ni lazima litegemee mapato ya matangazo yanayochapishwa ndani yake
bali na matangazo ya maduka ya mavazi mikahawa na vilabu vya usiku kuna matangazo ya upasuaji huduma mbalimbali na vilabu mbalimbali
g kikundi cha memba pia g g na g ni kambi ya mataifa yanayostawi iliyoanzishwa tarehe agosti 
kundi hili liliibuka katika mkutano wa tano wa mawaziri wa shirika la biashara duniani wto uliofanyika mjini cancun mexico kuanzia septemba hadi septemba mwaka 
g ina asilimia ya watu wote duniani asilimia ya wakulima na asilimia ya mauzo ya kilimo duniani chanzo chake kilikuwa mwezi juni ambapo mawaziri wa kigeni kutoka brazili india na afrika ya kusini walitia saini tamko lijulikanalo kama tamko la brasilia ambapo walidai kuwa hata hivyo muonekano rasmi wa g ulitokea kama jibu kwa nakala iliyotolewa tarehe agosti na jumuiya ya ulaya ec na marekani iliyokuwa na pendekezo sawa la kilimo kwa mkutano wa mawaziri mjini cancun
mnamo tarehe agosti hati iliyotiwa saini na nchi ishirini na kutolewa tena kama hati ya mkutano wa mawaziri wa cancun mnamo tarehe septemba ilipendekeza mbadala kiunzi kwa ule wa ec na marekani kuhusu kilimo kwa mkutano wa cancun
wasajiliwa wa awali wa kundi kwenye hati ya agosti walipitia mabadiliko mengi huku wakijulikana kwa majina tofauti kama vile g au g 
jina g mwishowe lilichaguliwa kwa heshima ya tarehe kikundi kilipoanzishwa
tangu lianzishwe kundi hili limekuwa na uanachama usio thabiti
wanachama wa awali walikuwa ni pamoja na colombia costa rica ecuador el salvador peru na uturuki
kufikia oktoba kundi hili lilikuwa na wanachama 
msingi wa uongozi wa g unaojulikana kama kambi ya g unajumuisha brazili china india na afrika ya kusini
hapo awali kampuni hii ilikuwa ikiitwa new times media
tarehe oktoba new times media ilitangaza mpango wa kununua village voice media walipofanya hivyo waliunda mnyororo wa magazeti wa kuchapishwa kila wiki nchini marekani
baada ya kukamilika kwa mpango huo new times ilianza kulitumia jina la village voice media
katika mwaka wa village voice media ya hapo awali iliingia mkataba usiokuwa wa kushindana na new times media wakati huo new times media ulikuwa pia jumba la uchapishaji magazeti ya kila wiki
mkataba wao ulikuwa wa kutochapisha magazeti ya new times la jarida la new times media na cleveland free times jarida la village voice media ili zisiwe na magazeti mawili yanayoshindana katika mji mmoja
mkataba huu na kufutiliwa mbali kwa magazeti hayo mawili ulisababisha upelelezi na idara ya haki ya marekani
matokeo ya uchunguzi yalisababisha malipo ambapo kampuni zote mbili zilihitaji kuuza mali na magazeti hayo mawili kwa washindani wao wowote
mnamo oktoba michael lacey mhariri mkuu na jim larkin mkurugenzi mkuu wa village voice media walishikwa na polisi wakiwa phoenix arizona kwa mashtaka ya kuwa jarida moja la phoenix new times lilikuwa limechapisha habari ya siri kuhusu watu wa juri
mwendesha mashtaka maalum alifanya uchunguzi wa kesi kubwa iliyokuwa baina ya gazeti hilo na mkuu wa polisi wa kata la maricopa joe arpaio ambapo walichapisha anwani ya joe arpaio hili ni kosa la uhalifu katika sheria ya arizona
aleen bailey alizaliwa novemba katika saint mary ni mwanariadha spesheli wa kushindana wa kimataifa wa nchi ya jamaica
alishirika katika olimpiki ya na akashinda medali ya dhahabu kama mwanachama wa timu ya mbio ya m
bailey hufanya mazoezi katika columbia south carolina chini ya kocha curtis frye na ni dada ya mwanamuziki maarufu wa rege capleton
bailey alifuzu kutoka chuo kikuu cha south carolina ambapo yeye alimaliza misimu iliyobaki baada ya kuhamia huko kutoka chuo cha jamii cha barton
katika mashindano ya ncaa ya nje ya riadha bailey alishinda mbio ya m na m akishinda aliyependelewa sana muna lee wa lsu
alikuwa katika timu ya katika mashindano ya mabingwa ya 
bailey alishindana kwa niaba ya nchi yake jamaica katika olimpiki ya alipomaliza katika nafasi ya katika mbio ya m na nafasi ya katika mbio ya m
aliungana na bingwa wa mbio ya m veronica campbell tayna lawrence na sherone simpson na kushinda mbio ya m
katika shindano la dunia la mabingwa katika riadha la alishinda medali ya fedha akiwa pamoja na daniele browning sherone simpson na veronica campbell
katika michezo ya pan amerika ya alimaliza katika nafasi ya katika mbio ya m na wakashinda medali ya dhahabu katika m
bailey aliwakilisha jamaika katika olimpiki ya mjini beijing
alishindana katika mbio ya m wakiwa pamoja na shelly ann fraser sheri ann brooks na veronica campbell brown
katika raundi ya kwanza jamaika ilikuwa ya kwanza mbele ya urusi ujerumani na uchina
muda wao ulikuwa wa sekunde 
 uliokuwa bora kabisa katika mbio yote ya kuhitimu fainali
jamaika haikumaliza mbio kutokana na makosa katika kubadilisha kijiti chao maalum kutoka mwanariadha mmoja hadi mwengine
torrence hatch amezaliwa novemba ajulikanaye kwa jina lake la kisanii lil boosie ni rapa wa marekani kutoka baton rouge louisiana
hatch alikulia katika kitongoji maskini wa baton rouge na baba yake hakuwepo kutoka utoto wake
aliucheza mpira wa kikapu wakati yeye alihudhuria chuo cha upili lakini aliishia kufukuzwa kwa kulanguzi madawa ya kulevya hivyo hatch aliamua kuwa rapa
yeye alifanya kazi na rapa wa c loc na kundi lake concentration camp na akafanya mwondoko wake wa kwanza katika albamu ya loc ya tano it s gamble mwaka 
muda mfupi baadaye hatch iliyotolewa albamu yake for my thugz kama lil boosie mwaka 
boosie alijiunga kuongezeka studio trill entertainment ambayo ilikuwa ikiungwa mkono na marehemu pimp wa ugk
mara baadaye trill kwa kipekee alitolewa katika albamu for my thugz
baadaye boosie alijiunga na wanastudio wenzake webbie juu ya albamu stories na gangsta ghetto musik
wimbo mkuu wa boosie bad azz ulitolewa mwaka 
uliunganishwa na wimbo wa kipekee zoom akimshirikisha yung joc
mwaka boosie na webbie waliungana katika kuuim ba tena wimbo wipe me down na rapa foxx
better believe it akishirikiana webbie na young jeezy ni wimbo wa kwanza wa kipekee alipojiunga na superbad
muda mfupi baada bad azz ilitolewa boosie alitangaza kwamba aliugua ugonjwa wa kisukari
 oktoba boosie alikamatwa baada askari wa mashariki mwa baton roug alipata bangi madawa ya kulevya yasiyotambulika na bunduki katika gari la boosie
boosie alijitetea kuwa hakuwa na hatia ya kina cha tatu kwa kumilki bangi tarehe septemba na alifungwa miaka miwili gerezani siku iliyofuata
jaji james moore aliongeza kifungo mara mbili mnamo novemba baada ya kugundua kuwa boosie alikuwa na majaribio wakati akisubiri adhabu
kati ya kujitetea kwake na adhabu boosie mara kielektroniki kufuatiliwa na kuwekwa chini ya jela ya nyumba
sheri ann brooks alizaliwa februari katika mji wa kingston ni mwanariadha wa jamaika ambaye ni mtaalamu katika mbio ya mita 
brooks aliwakilisha nchi ya jamaika katika olimpiki ya mjini beijing
akiwa pamoja na shelly ann fraser aleen bailey and veronica campbell brown walishiriki katika mbio za m
katika mzunguko wa kwanza jamaika ilishinda nchi zaurusi ujerumani na uchina
muda wa jamaika wa sekunde 
 ulikuwa wa kwanza katika mataifa yaliyoshiriki katika mbio hiyo
kutokana na matokeo hayo jamaika walihitimu kushiriki katika fainali brooks na bailey wakibadilishwa na sherone simpson na kerron stewart
jamaika hawakumaliza mbio hiyo kutokana na kosa la kubadilisha nafasi kati ya wanariadha wawili
alihitimu kushindana katika mbio ya m katika shindano la dunia la riadha la alipokuwa katika mashindano ya kitaifa ya jamaica akiwafuata fraser na stewart
mnamo mwezi juni brooks alikuwa mmoja wa wanariadha watano wa timu ya jamaika walioripotiwa kuwa sampuli ya mikojo yao ilionyesha ishara za kuwa na kemikali zilizopigwa marufuku
brooks aliachiliwa kuendelea kushiriki katika riadha kwa kuwa tume dhidi ya utumiaji wa dawa haramu nchini jamaika ilikuwa imefanya majaribio ya kisayansi kwa sampuli yake bila brooks kujua
hata hivyo muungano wa riadha ya jamaika ilimtoa kutoka mbio za katika mashindano ya mabingwa kama tahadhari
face to face ilikuwa albamu ya saba kutoka kwa kundi la kiireland la westlife
pamoja na nyimbo nyingine lakini albamu hii ina nyimbo nyingi zenye miondoko ya pop
single ya kwanza katika albamu hii ni wimbo wa kurudiwa wa kundi la secret garden ulioitwa you raise me up
single hii ndiyo iliyolirudisha kundi hili katika nafasi nzuri kimuziki baada ya albamu ya allow us to be frank ya mwaka kushindwa kufanya vizuri
single ya pili pia ilikuwa ni ya kurudiwa wimbo wa when you tell me that you love me wimbo kutoka kwa diana rose
single ya tatu na ya mwisho ilikuwa wimbo wa amazing wimbo kutoka kwa westlife wenyewe
wimbo wa that s where you find love ulitoka kwa ajili ya redio za nchini ufilipino kwa jili ya kutangaza tamasha la kundi hili lililoitwa face to face tour lilifanyaka mwaka 
wimbo wa hit you with the real thing ukiendelea kufanya vizuri katika chati mbalimbali nchini new zealand katika kutangaza tamasha lao la back home tour lililofanyika mwaka 
albamu hii ilijumuisha nyimbo za kurudiwa kama vile wimbo kutoka kwa kundi la the eagles wimbo wa desperado pamoja na wimbo kutoka kwa kundi la backstreet boys ambao upo katika albamu yao ya mwaka neve gone
pia wimbo wa colour my world wa nick carter na heart without home
albamu ya face to face kutoka kwa westlife ilikuwa ni albamu ya tano kutoka kwa kundi hili kuwahi kufika katika nafasi ya kwanza katika kipindi cha miaka saba na kufanikiwa kuuza nakala zaidi ya milioni 
 nchini uingereza na kuuza nakala milioni dunia nzima
albamu hii ilishikaanafasi ya katika chati ya nchini australia ya aria kwa kipindi cha wiki nne hii ikiwa ni mwezi machi mwaka 
na pia ilishika nafasi ya katika albamu zilizoongoza kwa mauzo nchini australia kwa mwaka maybe tomorrow ulijumuishwa katika albamu za uingereza ireland na korea ya kusini
br nyimbo za akustika zilijumuishwa katika toleo la nchini japan walijiwekea malengo ya kufanya matamasha katika viwanya vidogo vidogo ili kuonesha uhalisia wa jina lenyewe la tamasha face to face likimaanisha uso kwa uso the love album ni albamu ya nane kutoka kwa kundi maarufu kama westlife kutoka nchini ireland
albamu hii ilitolewa nchini ufilipino wiki moja kabla ya kutolewa rasmi dunia nzima na hiyo ikiwa ni tarehe novemba 
nyimbo katika albamu hii zinahusu zaidi suala zima la mapenzi
na hii ikawa ni wimbo wa katika single zao kuwahi kufika katika nafasi ya kwanza hadi wakati huo na huku mwanamuziki cliff richard kama mwanamuziki anayeshikilia nafasi ya tatu kwa kuna na single nyingi kuwahi kufika katika nafasi ya kwanza
wimbo huu uliimbwa katikamashindano ya urembo ya dunia ya mwaka 
single zingine kama vile za if solitaire na nothing s gonna change my love for you zilitoka katika upande b
albamu hii ilifanikiwa kufika katika nafasi ya kwanza katika chati ya uingereza ya muziki na kufanikiwa kuuza nakala zaidi ya nchini uingereza ndani ya wiki moja pekee
na kufanikiwa kuziangusha albamu kutoka kwa wanamuziki maashuhuri kama vile oasis stop the clocks the beatles albamu ya love na u u singles
the love album ilifanikiwa kuuza nakala zaidi ya nchini uingereza na kuifanya studio ya sony bmg kuwa moja ya studio zilizowahi kutengeneza kazi nzuri toleo la bara asia lilikuwa ba nyongeza cd zilizokuwa na nyimbo kama vile released ilikuwa albamu kutoka kwa westlife na ilitolewa nchini afrika kusini pekee
albamu hii ina jumla ya nyimbo ikiwa ni pamoja na rimixes ya nyimbo mbalimbali za kundi hili zilizowahi kupata umaarufu hapo kabla
don t calm the storm na i won t let you down ambao ulifanya vizuri katika redio za nchini humo
pia inajumisha toleo la kihispana la nyimbo za lay my love on you na when you re looking like that
muziki wa jibuti unashirikisha mitindo mbalimbali ambayo ni matokeo ya ushawishi mbalimbali ya kimuziki
jibuti ni taifa dogo lipatikanalo katika pembe ya afrika ambayo imekuwa mitimdo mingi ya muziki za humo nchini
watu wa huko wamejikidhi kwa wengi katika mji wa uvuo ambao pia huitwa mji wa jibuti
nchi hiyo imekuwa ikishirikishwa mataifa mengi hivi maajuzi ikiwa ufaransa
jibuti ilikuwa nchi ya mwisho kupata uhuru kutoka ufaransa
jibuti ina matabaka mawili kabila na somali pamoja na wafaransa na waarabu
muziki wa afra unafanana na muziki wa ethiopia ukiwa na ikiwa na vipengele vya muziki wa kiarabu
historia ya muziki huu imenakiliwa katika ushairi na nyimbo za watu wake ambao ni wafugaji wa kuhamahama na inaanzia maelfu ya miaka iliyopita hadi wakati jibuti ikifanya biashara za kubadilishana ngozi kwa manukato na wamisri waindia na wachina
ngano za kisomali hujumuisha ushairi na methali nyingi zao zikiwalenga mitume wa sufi na maisha yao
fasihi ya watu wa afar imeundwa kimuziki na ni ya aina nyingi ikijumisha nyimbo za ndoa vita kusifu na kujigamba
wimbo wa taifa wa jibuti ni jibuti wimbo ulioundwa mnamo huku maneno yake yakitoka kwa aden elmi na muziki ukitungwa na abdi robleh miniature poetry au ushairi mdogo uliovumbuliwa na mwendeshaji wa lori aliyekuwa akiitwa abdi deeqsi unajulikana sana nchini jibuti
haya ni mashairi mafupi balwo sana sana yanayohusu mapenzi balwo pia ni mtindo wa muziki wa somalia wa aina ya pop
vyombo vya muziki vya jibuti vinashirikisha tanbura ambayo ni aina ya kijisahani noah kiprono ngeny amezaliwa novemba ni mwanariadha wa kenya na mshindi wa kiajabu wa mita katika mashindano ya olimpiki ya 
ngeny anatoka kijiji cha kabenes katika eneo la kipsangui tarafa ya ziwa wilayani uasin gishu nchini kenya
alicheza voliboli wakati wa enzi zake za shule na hakuanza kukimbia hadi 
alikuja kujulikana duniani baada ya kuweka rekodi mbili za wanariadha chipukizi mnamo kwa mita jijini monaco na kwa shindano la mile kule nice
wakati huu alikuwa chini ya ukufunzi wa meneja maarufu na koja marehemu kim mcdonald
mnamo aliiboresha rekodi yake ya kuwa kule monaco
mnamo julai jijini roma ngeny alimaliza wa pili nyuma ya el guerrouj huku el guerroujakiweka rekodi ya dunia kwa shindano la kukimbia maili moja
ngen alimkaribia hadi tofauti ya akimaliza kwa muda wa bado rekodi ya pili na sekunde moja juu ya rekodi iliyopita ya iliyokuwa imewekwa na noureddine morceli
mnamo agosti ngeny aliinyakua medali ya fedha katika mbio za mita katika mashindano ya dunia ya iaaf yaliyoandaliwa na seville uhispania
mashindano hayo yalishindwa na bingwa wa duunia hicham el guerrouj wa morocco 
 mnamo septemba ngeny aliweka rekodi ya sasa ya dunia ya katika umbali wa mita kule rieti italia akivunja rekodi iliyokuwa imeshikiliwa kwa miaka na sebastian coe tangu 
muda wa ngeny wa bado ndio muda bora zaidi duniani na hakuna mwanariadha yeyote amewahi kuukaribia kwa chini ya sekunde mbili
rekodi aliyoivunja iliwahi kuwa rekodi iliyoshikiliwa kwa muda mrefu zaidi pia ilikuwa rekodi ya pekee ya masafa yoyote ya kukimbia ambayo ilikuwa haijawahi kushikiliwa na mwanariadha wa asili ya kiafrika
hatimaye rekodi hii ilivunjwa na benard lagat 
 jijini bruxelles mnamo agosti
lagat aliandikisha rekodi hiyo wakati alipomaliza wa pili nyuma ya hicham el guerrouj 
 mnamo septemba katika fainali za mita wakati wa michezo ya olimpiki wa jijini sydney australia ngeny alimshinda bingwa wa dunia na anayeshikilia rekodi ya dunia mara mbili hicham el guerrouj ambaye alikuwa hajawahi kushindwa na alipigiwa upato nawengi kushinda
wakati huo huo ngeny aliweka rekodi mpya ya olompiki ya 
 akivunja ile ya sebstian coe ya mnamo hicham el guerrouj aliangukia fedha katika shindano hilo kwa muda wa 
 na mwenzi wa ngeny benard lagat ambaye sasa ni raia wa marekani akashinda shaba kwa muda wa 
noa ngeny alikuwa mkenya wa kwanza kushinda taji la mita akifuata kipchoge keino katika mashindano ya olimpiki ya jiini mexico na peter rono katika mashindano ya olimpiki ya jijini seoul
alieka muda bora zaidi katika kazi yake wa kwa mita julai jijini oslo na kwa mita kule weltklasse z rich agosti kuelekea ushindi wake katika olimpiki septemba
muda bora zaidi katika kazi yake ni 
 jijini z rich na unamfanya mwanariadha wa nne wa kasi zaidi wa mita nyuma ya hicham el guerrouj bernard lagat na noureddine morceli
ngeny alitolewa katika timu ya kenya wakati wa mashindano ya ubingwa wa dunia kule edmonton baada ya kukaidi maagizo ya shirikisho la riadha nchini kurejea nyumbani kutoka uingereza anakofanyia mazoezi
huku el guerrouj akishinda mashindano ya dunia ya ngeny hangeweza kufuatilia mafanikio yake ya kutokana na ajali ya gari
alirejea nchini australia mnamo huku akishinda mashindano ya goodwill ya maili jijini brisbane lakik ni ajali ya gari nchini kenya mwezi wa novemba ilimpumzisha kutoka riadha kwa msimu huo wote
maumivu aliyoyapata yaliidhuru kazi yake tangu hapo
hakushiriki mashindano mengi kati ya hadi lakini aliweka muda bora zaidi wa lakini akashindwa kufuzu kwa mashindano ya olimpiki katika timu ya kenya kwa hivyo hangeweza kulitetea taji lake mjini athens
ngeny hakushiriki katika majaribio ya kenya ya mashindano ya dunia ya kwa sababu ya maumivu alitangaza kustaafu kwake rasmi kutoka riadha ya akimataifa mnamo novemba 
ngeny anajivunia matokeo yake mnamo wakati wa mashindano ya olimpiki jijini sydney
uvuvi nchini angola mara nyingi hufanya na wavuvi wa kigeni
baadhi ya wavuvi hawa wanaotumia maji ya angola walitakiwa na serikali kuacha baadhi ya samaki nchini angola ili kuongeza usambazaji wa samaki nchini humo
mapatano kama haya ya uvuvi yaliafikiwa na nchi kama uhispania japani na italia
uvuvi nvhini angola ulikuwa nyanja kuu ya uchumi na iliyoendelea kukua kabla ya uhuu kutoka kwa wareno mnamo 
katika miaka ya mwanzo ya s kulikuwa na mashua takribani ya kuvua samaki
pato la kila mwaka la samaki lilikuwa zaidi ya tani 
ikijumuishwa na uvuvi wa kigeni kutoka eneo lililotawaliwa na ureno la angola pato lote lilikuwa zaidi ya tani miliono moja
namibe mo medes pamoja na luanda benguela na lobito zilikuwa bandari kuu za uvuvi
kufuatia uhuru mnamo uvuvi wa angola uliianza kuporomoka kufuatia kutoroka kwa wavuvi wa kirenowaliokuwa na uchuzi
baada ya mapinduzi ya kijeshi ya lisbon mnamo aprili angola kama mkoa mmoja wapo wa nje wa ureno ilianza kudidimia kiutawala na uhuru ulibidi
mashua nyingi za uvuvi ziliondoka kwenda ureno pamoja na wavuvi na familia zao
kufikia ni juu ya mashua za kuvua zilikuwa zikindelea nchini namibe bandari iliyokuwa ikitoa karibu thuluti mbili za samaki
isitoshe viwanda vingi vya samaki vilikuwa vikiitaji kufanyiwa marekebisho
angola mbayo ilikuwa mwuuzaji wa nje wa samaki sasa haingeweza kujitosheleza hii inamaanisha kuwa serikali iliyakubalia mataifa kuuza pato lao lote kwao oli kupata fedha za leseni
miaka ya kati ya serikali ilianza kuifufua sekta ya uvuvi hasa katika maeneo ya mkoa wa namibe na wa benguela
jukumu lililopewa kipaumbele ni urekebishaji wa mashine zilizozeeka za kuvua
ili kufikia lengo hili seikali ilipokea usaidizi kwa nchi za nje
mnamo eec ilitangaza mipango yake ya kutoa pesa kusaidia katika kujenga tena maeneo ya kuegeza meli ya dack doy na viwanda viwili vya kupika samaki mjini tombua
ispania iliiuzia angola mashua za kuvua za chuma za thamani ya us miliono na mashua za kisasaziliahidiwa kutoka italy this article incorporates public domain material from of the
wanawake wa angola kama wanawake wengine wa kiafrika wana majukumu mbalimbali katika jamii ya nchi ya angola
hakukuwa na utafiti kuhusu majukumu ya wanawake wa angola kufikia miaka ya s lakini kulikuwa na vipengele vya kijumla ambavyo vingeweza kuafikiwa kuwahusu
katika maeneo ya mashinani ya angola idadi kubwa ya watu walijihusisha na ukulima
kwa ujumla ndoa ilijumuisha utilizi maanani wa familia siasa na maswala ya kiuchumi na vile vile mahitaji ya kibinafsi
jamii ya nyumbani ndiyo ilikuwa msingi wa uzao na ilishirikisha marika mbalimbali
wanawake walikuza na kutayarisha chakula cha familia kwa mara nyingi na pia kufanya kazi zingine za nyumbani
kwa sababu ya majukumu yao mengi wanawake walikuwa na hati karibu sawa na wanaume ambao waliupitisha mudawao mwingi katika kuwinda na kulisha ng ombe
wanawake wengi walijiunga na chama cha wanawake cha angola organiza o da mulher angolana oma
kabla ya uhuru oma kilikuwa chombo muhimu katika harakati za kuwahamasisha wakimbizi wengi wa angola kukiunga mkono chama cha mpla kilichopigania uhuru
mnamo oma ilikuwa na uanachama wa takribani milioni 
 wengi wao wakiishi sehemu za mashambani za nchi
wengi wa wanachama hata hivyo hawakuwa na ajira na walikuwa maskini
this article incorporates public domain material from of the
william kiptarus tanui alizaliwa februari alikuwa mwanariadha wa kenya ambaye alishinda nishani katika amshindano ya olimpiki ya 
alizaliwa katika wilaya ya nandi kusini nchini kenya
alikuja kugundua talanta yake baada ya muda mrefu wakati alishinda mbio za mita katika majaribio ya kenya ya mashindano ya jumuia ya madola mnamo lakini akaibukka wa sita katika maxhindano hayo nmamo jijini auckland new zealand
mwaka huo huo alishinda mbio za mita katika mashindano ya afrika mashariki jijini cairo
katika mashindano ya ndani ya dunia jijini seville mnamo tanui alimaliza wa kwanza lakini ushindi huo ukapigwa marufuku kwa kutoka leni yake mapema
alishinda mbio za mita katika michezo ya all africa ya 
fursa yake kuu iliwadia wakati wa mashindano ya olimpiki ya jijini barcelona
wanatokea afrika kusini kwa sahara na mashariki ya kati mara nyingi katika maeneo makavu na yenye miamba mingi
katika fainali ya shindano la mita alishinda dhahabu huku akimaliza katika leni ya tatu na kumshinda mwenziwe nixon kiprotich kwa karibu
hata hivyo alimaliza wa nane katika mashindano ya iaaf ya jijini stuttgart ambapo alimaliza wa saba
pia alimaliza wa pili katika kombe la dunia la iaaf mbio za mita mnamo na 
tanui alijishughulisha zaidi na mbio za mita kuliko zile za mita katika siku za baadaye za kazi yake
alimaliza wa tano katika mbio hizo wakati wa mashindano ya olimpiki ya jijini atlanta georgia
katika mashindano ya ndani ya dunia tanui alimaliza watatu katika shindano la m jijini pris mnamo na wa nne kule maebashi mnamo 
sasa hivi tanui hujitolea kwa jamii ya terik kuikuza miradi ya michezo kwa chipukizi
reuben seroney kosgei alizaliwa agosti ni mwanariadha wa kenya wa masafa ya kati na masafa marefu
alizaliwa katika wilaya ya kapsabet kenya mnamo hata hivy muda wake wa ushindi huo ulikuwa muda wa kasi ya chini zaidi katika hisoria ya shindano hilo tangu mashindano ya olimpiki ya alikuwa mmoja wa wale waliopokea shutma kwa kukosa kushiriki katika katika mashindano ya jumuia ya madola ya na badala yake wakaamua kufuata madola yaliyokuwa yameahidiwa katika ligi ya iaaf
katika mashindano ya jumuia ya madola ya hata hivyo alishinda nishani ya shaba katika shindano lilo hilo la mita kuruka viunzi
alishiriki katika shindano la marathon kwa mara ya kwanza mnamo katika mashindano ya vienna marathon lakini hakumaliza mbio hizo
alimaliza wa pili katika mashindano ya florence marathon ya ziwa assal kwa kifaransa lac assa ni ziwa lililo kati ya jibuti ambalo liko katika mpaka wa kusini wa tadjoura region ikiguza eneo la dikhil region takribani km magharibi mwa mji wa jibuti
iko chini ya kiwango cha bahari katika bonde la afar
fuo zake zinashirikisha eneo la chini zaidi barani afrika na ni ya pili ya chini zaidi duniani baada ya dead sea
ina kipimo cha kilomita kwa na ina kimo cha km 
umbali wa chini zaidi ni m huku umbali wa wa wastani kwenda chini ukiwa 
 m ambao unabeba maji kipimo cha milioni m 
maeneo ya kuingilia yanapima km na kuna kiingilio tu cha mataro wa maji yaliyotibiwa kwa ziwa hilo
ziwa hili linachukuliwa kuwa hifadhi ya maji yaliyo na chumvi nyingi zaidi nje ya antactica ikiwa na ukoleaji wa asilimia wa chumvi hadi asilimia katika umbali wa ikilinganishwa na garabogazk l au asilimia 
 katika ziw la dead sea sana sana huchukuliwa kimakosa kuwa eneo la chumvi nyingi zaidi duniani na wastani ya asilimia 
 katika mabahari ya dunia
eneo la ziwa hili ni kama jangwa na hakuna fauna au flora ionekanayo katika mimea midogo katikati ya ziwa hilo
kipimo cha juu cha joto katika eneo hilo hufanya maji kugeuka ukungu kwa urahisi kwa hivyo eneo hilo limezungukwa na mwamba wa chumvi iliyoshikamana
uchimbaji wa chumvi katika eneo hilo hufanya na chumvi husafirishwa na wasafiri caravan wa ethiopia seraphino antao amezaliwa oktoba ni mwanariadha mstaafu kutoka kenya
alishinda katika mashindano ya jumuia ya madola ya mwaka wa ikimfanya mkenya wa kwanza kushinda dhahabu katika shindano la kimataifa yeye ni wa asili ya kiasia goan kutoka jiji la mombasa na alikuwa mkimbiaji wa mashindano ya masafa mafupi
seraphino alikulia mitaa ya ganjoni na makupa jijini mombasa
nimwana wa diogo manuel na anna maria na ana ndugu sita
akiwa shule ya upili ya goan alishiriki katika michezo lakini akiegemea riadha ya masafa mafupi
mnamo alivunja rekodi ya kenya ya yadi na 
alishiriki katika mashindano ya jumuia ya madola ya kule cardiff wales lakini hakuwa na mafanikio makubwa
miaka miwili baadaye alishiriki katika mashindano ya olimpiki ya jijini rome italia ambapo alifika nusu fainali ya shindano la mita 
na mkondo wa pili katika shindano la mita 
kilele cha kazi yake kilikuwa wakati wa mashindano ya jumuia ya madola ya yaliyofanyika perth australia
hapa alishinda nishani ya dhahabu katika mbio za yadi na 
pia alikuwa katika kikosi cha kenya cha yadi x kupokezana vijiti kilichomaliza katika nafasi ya tano
wengine katika kikosi hicho ni wilson kiprugut kimaru songok na peter francis
mwaka huo huo alishinda dhahabu mbili yadi na katika mashindano ya ubinwa wa aaa nchini uingereza mashindano ambayo alikuwa ameshiriki mara zaidi ya moja
pia aliwahi kushinda nishani nyingi za dhahabu katika mashindano ya afrika mashariki na kati
alifika mkondo wa pili wa mita kwa wanaume katika mashindano hayo lakini akatolewa katika awamu ya mjujo katika shindano la mita ref sports and elections statistics ref
baada ya olimpiki alistaafu kutoka michezoni na kuhamia london uingereza ambapo anaishi hadi leo hii
mnamo alizuru nchini kenya mara chache akihudhuria sherehe za za kenya amateur athletics association ambalo leeo hii huitwa
you can t see me ni albamu ya kwanza ya mpiganaji miereka wa wwe john cena na binamu yake tha trademarc
spishi zote ni nene zenye mkia mfupi na manyoya mazito
miguu yao ina vitakia vyenye ngozi nene na tezi nyingi za jasho ambavyo vinawasaidia kupanda miamba na miti
albamu hii iliendelea kuimarika hadi kufikia kiwango cha gold kulingana na riaa
inashirikisha uonekanaji maalumu wa rapper kutoka boston esoteric katika ngoma moja na bumpy knuckles katika ngoma zaidi ya moja
lebo ya nje inatokana na taji la wwe lililopambwa upya na john cena huku jina la albamu likitokana na msemo wake maarufu you can t see me
nick carter ambaye anajulikana kwa jina la usanii kama murs ni msanii wa marekani wa muziki wa aina ya rap
jina lake la kisanii la murs ambalo aliliunda mwenyewe linaweza kuwa na maana nyingi kama vile making the universe recognize and submit au making underground raw shit alitia mkataba wa lebo ya kibinafsi ya record collection na ni mwanachama wa makundi ya muziki aina ya hip hop ya living legends felt na melancholy gypsys
murs pia ni mwanabendi wa bendi ya muziki wa aina ya punk fusion iitwayo the invincibles pamoja na jacksonville ambaye hujiita mkate wa ngano whole wheat bread kutoka florida ambapo anaimba sauti ya lead
murs alitoa wimbo wake wa kwanza mnamo wimbo aliouchukua kutoka albamu iliyotoka peke yake ya kundi lake la kwanza la melancholy gypsies pia hujulikana kama mg kundi hili lilitengeneza urafiki na mystik journrymen na kujiunga nao katika mkusanyiko wa the living legends wa 
murs alijitokeza kama msanii wa rap katika zaidi ya rekodi ep na singles ishirini katika kipindi cha miaka saba zote zikitolewa na mg na living legends albamu yake ya kwanza the end of the beginning mwisho wa mwanzo ilitoka mnamo 
albamu ya pili murs the th edition ilitolewa na th wonder
huku akichukua mtazamo wa maana zaidi kuliko wansanii wa rap ya kijangili murs ameweza kugusia zaidi kuhusu upotovu unaoukumba utamaduni wa hip hop
ngoma yake walk like man tembea kama mwanaume kutoka albamu hiyo ilichochea filamu ya jina lilo hilo ambapo murs anaigiza kama damien wigfall
hii ilitanguliwa na albamu ya sweet lord ambayo ilipatiwa mashabiki bila malipo
kando na muziki murs pia ni msimulizi wa current tv
mnamo murs alishirikishwa katika kipindi cha ambapo alizungumzia lp yake na th wonder filamu mpya ya the start of hip hop festival tour mwanzo wake katika muziki wa hip hop na mada zingine
mnamo murs aliungana na tech n ne katika sickology tour
transitions az ryda inaonekana katika mchezo wa tony hawk wa underground ivan neville alizaliwa agosti new orleans louisiana ni mchezaji wa vyombo vingi vya muziki mwanamuziki mwimbaji na mtunzi wa nyimbo
yeye ni mwana wa aaron neville na mpwa wa neville brothers
ametoa albamu nne za solo na alikuwa na wimbo uliotia for katika tamasha za top billboardkwa wimbo wake not just another girl kutoka albamu yake ya kwanza ya solo if my ancestors could see me now
single yake ya pili falling out of love iliibuka katika billboard hot na ikatumika kama soundtrack katika filamu ya john ritter skin deep ya 
wimbo wake mwingine wa why cant fall in love pia umekuwa kipenzi cha wengi huku ikipokea umaarufu katika filamu ya christian slater pump up the volume
neville amecheza na neville brothers na kuonekana katika nyimbo zao nyingi na pia katika rekodi za solo za babake
alicheza chombo cha keyboard katika albamu mbili maarufu za babake dirty work ya na voodoo lounge ya 
pia alikuwa mmoja wa bendi ya keith richards the x pensive winos
mnamo alimzuru richards baada ya kurekodi talk is cheap na alikuwa maarufu katika ufunguzi wa vipindi vingi tangu kutolewa kwa albamu ya if my ancestors could see me now
mnamo aliunda kundi lake la dumpstaphunk na akaonekana katika mahali pengi pakiwemo katika late show with david letterman
kupitia mradi wa tipitina s foundation pamoja na wanamuziki wengine kutoka new orleans neville amekuwa akitumbuiza katika tamasha za kusaidia wahasiriwa wa hurricane katrina
marc predka aliyezaliwa aprili ambaye anajilikana kwa jina la kisanii kama tha trademarc ni mwanamuziki wa rap kutoka marekani
mara ya kwanza kujulikana kwa umaarufu ilikuwa wakati yeye na binamu yake wa kwanza mwanamiereka wa wwe john cena walishirikiana mnamo kutoa albamu you can t see me
pia anaonekana katika video za nyimbo bad bad man na right now ambazo amefanya na john cena
leo hii yeye hufanya kazi katika kitengo cha elimu ya waiosjiweza katika shule ya maynard kule maynard massachusetts
mnamo agosti trademarc alionekana katika miereka ya total nonstop action wrestling hard justice kama mpenzi mpya wa karen angle ambayo baadaye ilithibitishwa kuwa uvumi wakati karen na trademarc walimsaidia bwanake kurt angle kushinda mechi
wiki iliyofuatia akiendelea kufanya kazi na tna alitoa wimbo wa kiingilio wa kurt angle gold medal ambao aliufanya kwa kuchanganya rap kutoka lunatic fringe na utunzi wa tna wa my quest
mnamo alitoa solo albamu yake ya kwanza inferiority complex
mnamo aagosti trademarc aliungana na wasanii wa rap kutoka massachusetts esoteric na dc the mid alien kuunda kundi la east coast avengers
albamu yao ya kwanza ilitoka baadaye ikiitwa prison planet
katika wimbo huu wanaongelea jinsi o reilly huongea uongo na kubadili ukweli mara kwa mara
uchambuzi wa wimbo huo na michelle malkin uliwafanya kutoa wimbo mwingine wa dear michelle kama jibu
wametoa pia wimbo mwingine uitwao hey america
magic bus ni brandi ya basi ambayo shirika la stagecoach hutumia kwa mabasi yake nchini ufalme wa muungano ambayo kwa kawaida huhudumu chini ya ushindani mkali kutoka kwa wahudumu wengine
jina hili lilitumika kwa mara ya kwanza mjini glasgow scotland miaka ya wakati routemaster zilizokuwa za usafiri wa london zilikuwa zikitumika lakini huduma hiyo hatimaye iliuzwa kwa kelvin central buses mnamo 
leo hii mabasi mengi ya magic bus ni mabasi ya zamani ya deka mbili
mabasi mengine ya aina ya tri axle ya deka mbili yaliyonunuliwa kutoka maeneo ya uhudumu wa stagecoach ya kenya na hong kong pia yanatumika
brandi ya magic bus inatumika katika baadhi ya huduma za jiji la manchester hasa katika barabara ya wilmslow na stagecoach manchester jijini glasgow na stagecoach west scotland na hivi karibuni zaidi jijini liverpool na stagecoach merseyside
brandi hii pia ilitumika kule ayrshire kwa muda huku ikishindana na wahudumu wa ayrways kule ayr na t e docherty kule irvine
wahudumu wa irvine walitumia mini basi zilizotambuliwa kama magic mini lakini brandi hiyo imepotea mjini ayrshire ambapo wahudumu waliokuwa wakishindana walisimamisha huduma zao
brandi hii pia ilitumika kule newcastle mnamo wakati wa majaribio ya kuwaondoa wahudumu wadogo katika eneo hilo
mabasi hayo yalikumbwa na hitilafu mara kwa mara kutokana na uzee wao
hili lilipelekea mabasi ya magic buses yaliyoharibika kuwa tukio la mara kwa mara jijini newcastle ushindani wa ulifikia kilele na kugeuka vita wakati kituo kimoja cha stagecoach inverness kilishambuliwa marjorie oludhe macgoye alizaliwa mwaka wa ni mwandishi wa riwaya insha na mashairi
marjorie oludhe macgoye alizaliwa mwaka wa kama marjorie klein mjini southampton uingereza
oludhe macgoye akaingia katika ukoo wake wa kijaluo
mwaka wa alitoa mkusanyiko wa mashairi poems from east africa uliokuwa pamoja na a freedom song
riwaya yake ya mwaka coming to birth ilishinda tuzo la sinclair sinclair prize
ifuatayo ni orodha ya magazeti nchini pakistan pamoja na kiurdu kama lugha ya kitaifa na kiingereza kama ya ofisi magazeti mengi huzingatia demografia hiyo
hata hivyo magazeti ya mikoa ya kimaumbile pia hudumisha sizable mzunguko kwa lugha ya sindhi
magazeti yafuatayo katika koze ndizo huwa na mzunguko mkubwa
always forever ni albamu ya pili ya mwimbaji wa muziki wa country randy travis
ilitolewa mnamo aprili na shirika la warner bros
records
singles zilizotolewa katika albamu hii ni pamoja na singles too gone too long i won t need you anymore always and forever forever and ever amen na i told you so zote ambazo zilifika nafasi ya kwanza katika chati za billboard hot country songs
wimbo what ll you do about me umefanywa na wasaniiwengi yakiwemo matoleo ya single na steve earle the forester sisters na doug supernaw
i told you so pia ni wimbo ambao ulifanywa na carrie underwood akishirikiana na travis katika albamu yake ya ya carnival ride ambapo ilitolewa kama single mnamo januari 
autobiography of geisha geisha kut no hansh gai ni kitabu kilichoandikwa na sayo masuda masuda sayo
masada alikuwa geisha mwanamke mtumbuizaji wa kijapani aliye na uwezo wa kufanya sarakasi nyingi za muziki na kukatika aliyekuwa akiishi katika kijito cha maji moto nchini japan
alizaliwa mnamo karibu na mji wa shiojiri kule nagano prefecture
masuda aliiandika tawasifu yake kati ya mwaka wa na 
kutokana na ukosefu wake wa kusoma vitabu masuda alikuwa na umahiri kidogo sana wa kifasihi kwa hivyo aliiandika tawasifu yake kwa lugha ya hiragana aina ya nukta rahisi zaidi za kijapani
wahariri wake walijaribu wawezavyo kuitafsiri tawasifu hiyo na kuipanga bila kupoteza ladha ya uandishi wa asili
akiwa motto masuda alikuwa akiishia na mlezi katika shamba kubwa la nyumbami ambapo hakupata chakula cha kutosha hakupata elimu wala makazi mema na alikuwa akiadhibiwa mara kwa mara
alipokuwa umri wa miaka mamake alihitaji fedha za kulipia matibabu ya mumewe
mjomba wake alimtafuta shambani na kumuuza kwa jumba la watumbuizaji geisha okiya lililoitwa takenoya
wakati huo jina lake la utani likawa crane kwa sababu hakuruhusiwa kuvaa soksi na angeinua mguu wake mmoja na kuupa joto wayo wake kwa paja la mguu mwingine
jina hili la utani lilitumiwa hata baada ya kuhamia okiya
hakuwa anajua jina lake halisi hadi alipopelekwa hospitalini kw matibabu baada ya kujiumiza akitumbuiza kama geisha na madaktari wakamwita bi
tawasifu ya masuda inaelezea kwa undani kuhusu jitihada zake kama geisha katika bustani ya kijito cha maji ya moto
watumbuizaji hawa walihitajika kutenda ngono na wateja wao jambo lililomfanya masuda kujiamulia kuwa mbinu ya pekee aliyokuwa nayo katika maisha ilikuwa kuuza mwili wake
alijaribu katika maisha yake yote kupingana na fikira hii
vitabu vyake vinasimulia wakati wake kama geisha jitihada zake kuingia nchini japan jitihada za kuiweka pamoja familia yake iliyosambaratika na tama yake ya kutoka katika biashara ya ngono kabisa
katika tawasifu yake masuda anasisitiza umuhimu wa wazazi kuhusikana na watoto wao na wasizae watoto ambao hawako tayari kuwalea
masuda hakuolewa wala kuzaa mtoto lakini njia bora ya kuupitisha wakati wake ilikuwa kuwalea watoto wa wengine
kitabu cha masuda autobiography of geisha kwa mshangao kimedharauliwa katika uchapishaji kuhusu geisha
takemi shizuka karuta takechiyo masuda s older sisters in the okiya cockeye danna wa kwanza wa masuda mdhamini wa muda mfupi kiongozi wa kundi la kijangili na anayependelea sana mabikira hii san aliyekuwa mpenzi wa tsukiko mwana wa mwenye kiwanda kidogo kule suwa
alikuwa msaidizi wake wa pili akawa mgonjwa na kuachiliwa kwa muda kutoka huduma ya kijeshi
amejitolea kwa masuda he suffered aliugua ugonjwa wa kifua kikuu wa matumbo na akajiua katika hospitali
if tomorrow never comes ni wimbo uliorekodiwa mara ya kwanza na mwanamuziki wa aina ya country wa marekani garth brooks wimbo huu uliotungwa na brooks na kent blazy ulitolewa katika albamu ya mwanzo ya garth brooks kwa jina lilo hilo
pia inajumuishwa katika albamu ya the hits the limited series na double live hii ilikuwa single yake ya kwanza kufika katika chati za billboard country singles
wakati mwingine pia huitwa wimbo wake wa sahihi
wimbo huu pia ulitajwa kuwa bora zaidi katika kundi la country singles katika tuzo la american music awards la 
umekuwa mmoja kati ya nyimbo maarufu zaidi za brook kwa wasanii wengine kutumbuiza nao
huu ndio wimbo wa kimapenzi wa mwondoko wa country ambao brook aliutoa
unazungumzia mwanaume akikosa usingizi usiku akitafakari ni mawazo yapi yangekuwa kwa mpenziwe iwapo yeye angekufa peke yake
mshororo wa kwanza wa pambio unasomeka kwa kiingereza if tomorrow never comes will she know how much love her
anaendelea kwa kulinganisha hali hii na wapenziwe wengine ambao amewapoteza na vile aliahidi kuwambia kila siku vile wao ni muhimu kwake
wimbo unaanza na zauti nyororo ya guitar ya solo na polepole unajengeka na mdundo na mwingiliano wa kiokestra
tangia hgapo brook ameandika nyimbo nyingi za kimapenzi
katika wimbo wote video inaonyesha brook akicheza gitaa katika chumba kilicho na mwangiza uliofifia
pia kuna vijisehemu vya video ambavyo mara kwa mara huonyesha mtoto mdogo sehemu ambayo inachezwa na mtoto wa steve gatlin kakake larry gatlin
video hii pia inamshirikisha aliyekuwa mkewe brook sandy
if tomorrow never comes uliorodheshwa katika nafasi ya tatu katika chati za cmt za the greatest greatest first videos
if tomorrow never comes iliingia kwa chati mnamo septemba na ikafikia kilele katika mnamo desemba
mnamo desemba mwimbaji wa ireland ronan keating aliirekodi wimbo wa if tomorrow never comes kwa albamu yake ya destination
wimbo huo uliibuka kuwa wimbo uliobobea kwake ukichukua nafasi ya kwanza katika chati za uk singles chart na kuwa katika kumi bora katika chati za ireland uswidi switzerland austria ujerumani ufaransa na australia
joose alikuwa na ngoma ya nafasi ya kwanza nchini new zealand na if tomorrow never comes ya 
pia ilikuwa moja katika concert repertoire ya barry manilow na ilishirikishwa katika albamu ya nights live
katika miaka ya wimbo huu ulipokea umaarufu kutokana na tamasha katika mashindano ya show ya reality television huku mshindi wa nafasi ya tatu elliott yamin akiuimba katika msimu wa tano wa american idol
mshindi wa msimu wa pili wa shayne ward alitumbuiza na wimbo huo wakati wa mkondo wa penultimate wa mtiririko huo huku mshindi wa australian idol damien leith akiuimba katika tamasha ya top number one s night
foster allen waliurekodi toleo jingine la wimbo huo ambalo walilitoa katika albamu yao ya foster allen sing the number s
mnamo juni kevin skinner aliuimba wimbo huo wakati wa majaribio katika mtiririko wa nbc america s got talent
timeless ni jina la kutaja albamu ya ya mwimbaji wa muziki wa miondoko ya country wa marekani martina mcbride
albamu hii ni mkusanyiko wa vibao vya miondoko ya classic country
wasanii maarufu ambao vibao vyao viliangaziwa ni pamoja na include eddy arnold johnny cash don gibson loretta lynn buck owens ray price hank snow hank williams tammy wynette na wengine wengi
albamu hii ilianzia nafasi ya kwanza katika chati ya albamu za country na katika chati za billboard 
albamu hii ilikuwa yenye mauzo ya kasi zaidi kwa mcbride katka kazi yake na ilimpa mauzo bora zaidi ya mwanzo huku ikiuza nakala katika wiki yake ya kwanza
kufikia machi albamu hii ilikuwa na mauzo ya milioni 
 nchini marekani kulingana na nielsen soundscan na ikathibitishwa kua katika kiwango cha platinum
mwondoko wa limited edition wa albamu ya timeless unashirikisha ngoma nne za ziada kichina ni filamu ya hong kong ya kupigana iliyotolewa na golden harvest
iliongozwa na jackie chan ambaye pia aliigiza kama muhusika mkuu na pia alitumbuiza wimbo wa kumalizia katika filamu hiyo
katika mataifa mengine filamu hii pia inajulikana kwa majina yafuatayo kulingana na data ya tarakilishi inayoonyesha majina ya wahusika katika mradi huo mmoja wao ni jackie chan chan
anaangukia katika tukio lililopangwa ambalo linasababisha kifo cha wenziwe
anaponea lakini anaangukia katika veldt ya afrika na amepoteza kumbukumbu yake ya matukio ya awali
anapoulizwa na wenyeji kuhusu jina lake anajibu mimi ni nani who am i anaanza kupokea visengere nyuma flashbacks ambavyo vinaashiria hati halisi ya who am i
waliokuwa maafisa wa jeshila us wa renegade pamoja na wauzaji silaha wa black market wanauza sumu hiyo nje za nchi kinyume cha sheria na who am i toleo la dvd ya us limepunguzwa kwa dakika kufuatilia mabadiliko na kurukwa kwa sehemu zifuatazo ilipata mauzo ya mwaka ya hk katika maonyesho yake nchini hong kong zablon davies amanaka alizaliwa mnamo januari ni mwanakandanda wa kimataifa kutoka nchi ya kenya ambaye anaichezea klabu ya la passe fc
baada ya kuzichezea klabu kama vile kenya breweries jina la zamani la tusker fc na kenya pipeline fc kutoka nairobi mwaka wa aliichezea kwa muda mfupi klabu ya ligi ya ushelisheli ya saint michel united
kutoka januari mwaka wa hadi januari alicheza katika ligi kuu ya bosnia na herzegovina katika klabu yenye nguvu ziadi tangu jadi nchini humo fk eljezni ar kutoka mji mkuu wa sarajevo
kisha alirejea kucheza katika vilabu vya ligi ya kenya vya thika united na afc leopards
tangu januari hadi juni mwaka wa alikuwa nchini uhindi katika klabu ya i league ya east bengal club
kisha alihamia klabu ushelisheli ya anse reunion fc na tangu januari mwaka wa alirudi katika nchi ambayo alizaliwa na sasa anaichezea klabu ya mahakama
amekuwa akiichezea timu ya kitaifa ya kandanda ya harambee stars mara kwa mara tangu mwaka wa na pia aliwahi kuwa nahodha wa timu ya kitaifa
kwa the portuguese chain with similar name tazama burger ranch portugal
burger ranch hebrew ni hoteli ya kiisraeli inayo tengeneza chakula cha haraka
of update mnyororo wa hoteli za burger ranch zinaendesha mikahawa na zina zaidi ya wafanyakazi kupitia franchise yake au moja kwa moja
inashindana na mcdonald s israeli ambayo ina hoteli mwaka 
burger ranch ya kwanza huko israeli ilifunguliwa mwaka na barry scop na ron lapid huko ben yehuda street mjini tel aviv
mwaka mkahawa wa pili ukafunguliwa huko ibn gabirol street mjini tel aviv
mnyororo huo uli panuka haraka na kufungua hoteli zingine na mwaka wakati mcdonald s iliingia kwenye soko ya israeli burger ranch ndio ilikuwa hoteli kubwa zaidi ikiwa na hoteli 
kutoka wamiliki wake wa kwanza kutoka afrika ya kusini burger ranch ilihamia umiliki wa paz kampuni kubwa ya petroli huko israeli
burger ranch ya kwanza ilifunguliwa mwaka huko benoni afrika ya kusini na george halamandaris
ilikuwa na viti vya mbao rustic porcelain plates na visu na uma vya bei kali
wakati burger king ilijaribu kuingia katika soko ya israeli baada ya mcdonald s ili zungumza na usimamizi wa burger king wawe na mkataba uliosema kwamba burger burger ranch itajumuishwa katika mnyororo wa hoteli za burger king
kufuatia hayo burger king ilifungua mikahawa bila mafanikio
burger ranch kisha ilijaribu kuchukua uendeshaji wa burger king huko israeli lakini ilikatazwa na sheria
hatimaye burger king ilinunuliwa nje ya sura ya na orgad holdings na ina karibu mikahawa 
mwaka asilimia ya burger ranch ilinunuliwa na kampuni ya nishati ya paz
mwishoni mwa mwaka paz ilimaliza ununuzi ikipata asilimia kwa wamiliki wa mnyororo
tawi mpya za burger ranch zikafunguliwa kwenye vituo za gesi za paz
mwaka paz iliuza mnyororo wa bureger ranch kwa mfanyibiashara wa israel yossi hoshinski 
mapema mwaka hoshinshki alikufa ghafla kwa mshtuko wa moyo na kampuni ikaingia katika chapter 
mnamo oktoba burger king ilinunua mnyororo wa burger ranch
ingawa viungo tofauti vya hamburgers ni kosher ni baadhi tu ya mikahawa ya burger ranch imethibitishwa kama kosher
ukosefu wa vyeti ni ulitokana na operesheni juu ya shabbati
burger ranch haiuzi cheeseburgers nyama isiyo ya kosher kama bacon au vyakula vitokavyo baharini kama suala la franchise
tawi mbili za burger ranch ndizo zilizothibitishwa kuwa na chakula cha kosher peke glatt kosher kuanzia mwaka 
baadhi ya mikahawa hutoa hamburgers katika gluten free buns
wakati wa pasaka hoteli zote hutoa mkate kosher kwa ajili ya pasaka badala ya buns za kawaida
buns hizi zinapatikana pia katika mikahawa isiyo thibitishwa kuwa ya kosher
baraza la usalama la umoja wa mataifa ni mkono muhimu na wenye nguvu wa umoja wa mataifa
baraza la usalama linajadili masuala ya usalama na amani kati ya mataifa na kuwa na madaraka ya kutoa maazimio
baraza la usalama lilikuwa na mkutano wake wa kwanza tarehe januari mwaka katika jumba la church house mjini london
kati ya hao watano ni wanachama wa kudumu na ni wanachama wa kuchaguliwa ambao si wa kudumu wenye vipindi vya miaka miwili
mpangilio msingi umeelezwa katika sura ya ya mkataba wa umoja wa mataifa
ni lazima wajumbe wa baraza la usalama wawe daima katika makao makuu ya umoja wa mataifa mjini new york ili baraza la usalama liweze kukutana wakati wowote
jambo hili la mkataba wa umoja wa mataifa limepangwa kwa makusudi kwa sababu shirikisho la mataifa lilishindwa mara nyingi kutatua shida za dharura
nafasi zinashikwa na wanachama wa muda kwa vipindi vya miaka 
hao wanateuliwa na mkutano mkuu wa um kulingana na kanda za um
mwenyekiti wa baraza anabadilika kila mwezi kati ya wanachama
nguvu za baraza zinafafanuliwa katika mkataba wa umoja wa mataifa ni kama vile kuanzisha vikwazo vya kiuchumi kuanzisha operesheni ya kudumisha amani na kuruhusu hatua za kijeshi
kama nchi inatenda kwa njia isiyokubalika baraza la usalama lina mamlaka ya kutoa tamko dhidi ya nchi husika
nchi ambazo ni wanachama wa kudumu zina haki ya kutamka turufu kwa kilatini veto nakataza yaani kila moja inaweza kuzuia azimio lolote la baraza
mara nyingi nchi wanachama wa kudumu wanatumia veto yao kwa kuzuia maazimio dhidi ya nchi fulani kama wenyewe wanaona sababu ya kulinda nchi ile
azimo la baraza la usalama wakati wa vita ya korea kuingilia kijeshi dhidi ya korea kaskazini iliwezekana tu kwa sababu umoja wa kisovyeti iliyopinga hatua hii haikuhudhuria mikutano kwa kipindi cha miezi katika mwaka 
kesi za nuremburg zilikuwa mfululizo wa kesi za kijeshi ambazo zilifahamika sana kwa kuwahukumu wanachama wakuu wa kuongoza ujerumani ya kinaksi kisiasa kijeshi na kiuchumi baada ya ujerumani kushindwa katikia vita vikuu vya pili vya dunia
kesi hizo zilifanywa katika mji wa nuremburg ujerumani kuanzia mwaka wa hadi mwaka wa katika kasri la haki
kesi ya kwanza kati ya hizi na inayofahamika sana ilikuwa ni kesi ya wahalifu wakuu wa vita mbele ya mahakama ya kimataifa ya kijeshi ambapo viongozi muhimu waliokamatwa katika ujerumani ya kinaksi walihukumiwa
kesi za nuremburg zilifanywa kati ya tarehe novemba mwaka wa na tarehe oktoba mwaka wa seti ya pili ya kesi iliyokuwa ya wahalifu wenye mashitaka madogo ilifanywa chini ya sheria ya baraza la udhibiti nambari mbele ya mahakama ya kijeshi ya nuremburg nchini marekani miongoni mwa kesi hizo ni kesi za madaktari na kesi za mahakimu
mauaji ya kimbari ya rwanda yalikuwa mauaji ya halaiki nchini rwanda mnamo mwaka wa ambapo watutsi watwa na baadhi ya watu wa kabila la kihutu waliuliwa na serikali iliyosimamiwa na viongozi wa kihutu
katika kipindi cha takriban siku kuanzia kuuliwa kwa habyarimana na ntaryamira tarehe aprili hadi katikati mwa mwezi julai walau watu waliuawa au karibu asilimia ya idadi ya watu nchini rwanda wakati huo
ujumbe wa majaji wa ufaransa jumamosi waliwasili mjini kigali kwa lengo la kuchunguza chanzo cha mauaji ya kimbari ya rwanda na kuanguka kwa ndege iliyokuwa imembeba juvenail habyarimana rais wa wakati huo wa rwanda
kuuawa habyarimana tarehe aprili kulikuwa chanzo muhimu cha mauaji ya kimbari nchini humo
kuhusiana na kuuawa habyarimana wahutu wenye misimamo ya kufurutu mpaka walihusisha tukio la kutunguliwa ndege yake na wapinzani wa kitutsi na kulitumia kama kisingizio cha kuanzishia mashambulio na mauaji makubwa na ya kutisha dhidi ya watutsi watwa na wahutu wenye misimamo ya wastani
mauaji ya kimbari nchini rwanda yaliendelea kwa muda wa siku hadi hali ya mambo ilipodhibitiwa na vikosi vya waasi wa wakati huo wa rpf wapiganaji wake wengi wakiwa ni watutsi
inasemekana kuwa watu wapatao laki nane waliuawa wengi wao wakiwa watutsi lakini wakiwemo pia wahutu wenye misimamo ya wastani
huko nyuma rais paul kagame wa rwanda alituhumiwa na jean lousi bruguiere mmoja wa majaji maarufu wa ufaransa kuwa alishiriki katika mauaji ya halaiki ya wananchi wa nchi hiyo na vilevile mauaji ya habiyarimana
hatua hiyo iliipelekea serikali ya kigali nayo kuwatuhumu viongozi wa ufaransa kuwa walishiriki katika mauaji ya kimbari ya mwaka 
kwa utaratibu huo kamisheni huru ya kitaifa ambayo iliamuriwa na serikali ya kigali ikusanye nyaraka na ushahidi unaothibitisha nafasi ya paris katika mauaji ya rwanda ilitayarisha nyaraka zilizofichua jinsi ufaransa ilivyoshiriki katika mauaji hayo ambayo yalipewa jina la jinai za watenda jinai
kwa mujibu wa ripoti ya kamisheni hiyo nduru za juu za kisiasa za kidiplomasia na za kijeshi za ufaransa ziliratibu na kutekeleza mauaji hayo ya kimbari
vilevile ripoti hiyo ilisema kwamba paris ilishiriki katika kutoa mafunzo kwa wanajeshi na waasi wa kihutu kutoa silaha na suhula za kijeshi kusaidia kwa siri mauaji ubakaji na mateso katika ardhi ya rwanda
tuhuma hizo zilivuruga kabisa uhusiano wa ufaransa na rwanda
hata hivyo mwishoni mwa mwezi novemba mwaka viongozi wa nchi hizo mbili waliamua kuhuisha tena uhusiano wao na serikali ya paris kuwapa majaji jukumu la kufuatilia faili la mauaji ya kimbari ya rwanda
wachambuzi wa mambo wanaamini kuwa hamu ya nchi hizo mbili ya kutaka kuanzisha tena uhusiano wao wa kisiasa haiwezi kufuta shaka ya nafasi ya ufaransa katika mauaji ya kimbari ya rwanda
ufaransa ambayo siku zote imekuwa ikisisitiza kuungwa mkono ngano ya mauaji ya kimbari ya wayahudi katika vita vya pili vya dunia hivi sasa inapaswa kutoa jibu kuhusiana na tuhuma zilizotolewa dhidi yake na kamisheni ya uchunguzi ya rwanda
mahakama ya kimataifa ya jinai kifaransa cour p nale internationale kiing
ni tofauti na mahakama kuu ya kimataifa inayoamua ugomvi kati ya nchi kama pande zote zinakubali kupeleka kesi huko
mahakama haya yaliundwa mnamo tarehe mosi julai mwaka wa tarehe ambapo mkataba wa roma wa mahakama ya kimataifa ya jinai ulipata nguvu za kisheria
kufikia mwaka wa nchi ni wanachama wa mahakama hayo na nchi zingine zimetia sahini lakini hazijapitisha kisheria mkataba wa roma
hata hivyo mataifa mengi ikiwemo uchina uhindi urusi na marekani zinazidi kuyakosoa mahakama hayo na hazijajiunga nayo
hadi mahakama imepokea malalamiko kuhusu kesi katika nchi hadi machi utafiti rasmi umefungulia kwa kesi zote katika afrika uganda kaskazini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo jamhuri ya afrika ya kati darfur sudan kenya na libya
kesi tatu zilipelekwa na nchi ambazo ni wanachama wa icc uganda kongo na jamhuri ya afrika ya kati mbili na baraza la usalama la um darfur na libya na moja kufuatana na azimio la mshtaki mkuu wa icc kenya
utakaso wa kikabila ni maneno ambayo yamekuja kutumika kwa upana kuashiria aina zote za fujo zinazohusisha ukabila kuanzia mauaji ubakaji na mateso na hata kuhamisha wakazi kwa lazima
kamati ya umoja wa mataifa ya mwaka ilifafanua utakaso wa kikabila kwa ufasaha kama kupangwa kimaksudi kuwatoa kutoka eneo fulani watu wa kabila fulani kwa kutumia nguvu au kwa kuwaogofya ili kufanya eneo hilo liwe na kabila moja tu
neno utakaso wa kikabila ni tofauti na neno mauaji ya kimbari
kwa ufupi utakaso wa kikabila ni sawa na kuhamisha watu kutoka nchi fulani kwa lazima huku mauaji ya kimbari yakiwa sawa na mauaji ya kimakusudi ya kundi fulani la kikabila kidini au kitaifa kwa sehemu au kwa ujumla
dhana katika utakaso wa kikabila ni kuwalazimisha watu kuhama na mbinu zinazotumiwa kufanya hivi huenda zikawa za kisheria au zenye nguvu chache za kisheria
kwa hivyo dhana hizi mbili ni tofauti lakini hata hivyo zina uhusiano kwa maana ya kawaida na maana ya ndani utakaso wa kikabila unasababisha mauaji ya kimbari kwa njia ya mauaji ya halaiki ya watu yanayotendwa ili kufanya watu fulani wahame kutoka eneo fulani
waziri mkuu wa kwanza wa israeli akitangaza azimio la kuunda taifa la israeli mnamo tarehe mei mwaka wa wayahudi hebrew yehudim ambao pia wanajulikana kama watu wa kiyahudi ni kundi la are kikabila na kidini lenye asili yake katika eneo la uisraeli ya kale ya mashariki ya karibu
kabila ya kiyahudi utaifa wa kiyahudi na dini ya kiyahudi yote yana uhusiano wa karibu sana kwa sababu uyahudi ndio dini ya jadi ya watu wa taifa la kiyahudi wanaobadilika kuwa wayahudi ambao hadhi yao kama wayahudi katika kabila la kiyahudi ni sawa na wale ambao wamezaliwa kuingia kabila hilo wameingizwa ndani ya kundi la watu wa kiyahudi tangu jadi
katika utamaduni wa kiyahudi ukoo wa kiyahudi unarudi nyuma hadi kwa mababa wa biblia kama vile abrahamu isaka na yakobo katika milenia ya pili kk
wayahudi wamefurahia enzi tatu za uruhu wa kisiasa katika nchi yao ya nyumbani nchi ya israel mara mbili wakati wa historia ya kale na mara nyingine tena kuanzia mwaka wa wakati ambapo taifa la kisasa la israeli lilipoanzishwa
enzi ya kwanza ilianza mnamo mwaka wa hadi kk na ilijumuisha vipindi vya mahakimu milki iliyoungana na miliki zilizogawanywa za israeli na yudea na ilisha wakati wa kuharibiwa kwa thehebu la kwanza la solomoni
enzi ya pili ilikuwa kipindi cha milki ya hasmonea iliyoanza mnamo mwaka wa hadi mwaka wa kk
tangu kuharibiwa kwa thehebu la kwanza nchi geni ndizo zimekuwa kama nyumbani kwa wayahudi wengi wa dunia
mahakama ya kimataifa ya haki ambayo kawaida hujulikana kama mahakama ya dunia au icj ndiyo mahakama msingi ya umoja wa mataifa
yana makao yake katika kasri la amani mjini hague nchini uholanzi
majukumu yake makuu ni kusuluhisha migogo ya kisheria inayowakilishwa mbele yake na mataifa na kutoa uamuzi kuhusu maswali ya kisheria yanayowakilishwa mbele yake na mataifa yanayotambulika ya kimataifa na mkutano wa kijumla wa umoja wa mataifa
mahakama ya kimataifa ya haki ni taofauti na mahakama ya kimataifa ya jinai ambayo pia yana mamlaka ya kisheria ya maeneo yote duniani
karne ya ni karne ya kisasa kufuatana na kalenda ya gregori
ilianza tarehe januari na itamalizika tarehe desemba 
slobodan milosevic agosti machi alikuwa rais wa serbia kuanzia hadi 
omar hasan al bashir amezaliwa januari ni rais wa nchi ya sudan
alitangulia kushika mamlaka nchini baada ya kuwa kiongozi wa uasi wa kijeshi uliopindua serikali ya waziri mkuu sadiq al mahdi mwaka 
bashir aliongoza nchi kama mwenyekiti wa kamati ya wanajeshi na baadaye waziri mkuu hadi kujipa cheo cha rais 
baada ya kushika uongozi alishirikiana na mwanasiasa na kiongozi wa kiislamu hassan al turabi akatangaza sheria zilizoweka nchi chini ya muundo wa shari a ya kiislamu
alikandamiza wapinzani vikali mwishowe pia mshauri wake wa awali al turabi
mwaka bashir alikubali mkataba wa amani uliomaliza vita ya wenyewe kwa wenyewe katika sudan kusini akaipa sehmu hii ya nchi haki ya kujitawala
lakini vita ya ndani nyingine ilianza katika darfur sudan magharibi
kutokana na mauaji mengi na matendo ya knyama dhidi ya watu raia al bashir ameshtakiwa mbele ya mahakama ya kimataifa ya jinai kama mkosaji wa jinai dhidi ya binadamu
al bashir anaandaa kugombea urais tena katika uchaguzi wa kitaifa mwaka ambao ni uchaguzi wa kwanza baada ya miaka unaotarajiwa kuwa na vyama vingi
sayansi ya jamii ni somo kuhusu jamii za kibinadamu
ni sayansi ya kijamii ambayo kwa kawaida huwa jina lingine la kale ambayo hutumia mbinu mbalimbali za uchunguzi kwa kupima ili kutengeneza na kusafisha mwili wa maarifa na nadharia kuhusu shughuli za kijamii za binadamu ambazo mara nyingi huwa na lengo la kuyatumia maarifa hayo ili kuisaidia jamii
mada mbalimbali katika sayansi ya kijamii ni kama vile eneo ndogo la kiwakala na mwingiliano hadi eneo kubwa la mifumo na miuundo ya kijamii sayansi ya jamii ni taaluma pana sana ukitazama mbinu inayotumia na mada inazolenga
taaluma zake za kijadi zimekuwa ni mpango wa jamii yaani uhusiano wa watu wa madaraja mbalimbali katika jamii dini kuenezwa kwa dhana za kidunia usasa utamaduni na kutotii na mitazamo yake imehusisha mbinu za utafiti za idadi kubwa na za ubora
madeleine korbel albright alizaliwa tarehe mei 
yeye ndiye mwanamke wa kwanza kuwa katibu wa taifa wa nchi ya marekani
alichaguliwa na rais bill clinton wa marekani mnamo tarehe desemba mwaka wa na alikubaliwa bila pingamizi na bunge la marekani
aliapishwa mnamo tarehe mwezi januari mwaka wa 
albright alipozaliwa katika wilaya ya sm chov mjini prague czechoslovakia alipewa jina marie jana korbelov 
wakati wa kuzaliwa kwake czechslovakia ilikuwa imekuwa huru kwa miaka isiyozidi ishirini kutoka nchi ya austria baada ya vita vikuu vya kwanza vya dunia
babake josef korbel ambaye alikuwa mwanadiplomasia alikuwa mcheki wa kiyahudi na muungaji mkono wa wademokrati wa mapema wa kicheki tom garrigue masaryk na edvard bene 
alikuwa mtoto wa kwanza kutoka kwa bibi yake wa kiyahudi anna n e spieglov ambaye baadaye alijifungua msichana mwingine katherine mwalimu na mvulana john mwanauchumi
mto yarrow uko lancashire pamoja na chanzo chake katika eneo litwalo je narr katika hordern stoops kando ya spitlers mpaka wa chorley blackburn katika pennine moors magharibi
mto huu hulisha hifadhi ya yarrow ambayo hulisha hifadhi tatu katika rivington na anglezarke
baada ya kupita hifadhi hizo kupitia kituo cha kusukuma maji mto huu hupita eneo litwalo abyssinia
hivi sasa eneo hili liko ndani ya mipaka ya heath charnock na limbrick lakini jina asili lilibakia kwa sababu lilikuwa eneo lililotembelewa zaidi na wachimbaji wa makaa ya chuma na wafanyakazi walisemekana kuwa kama wenyeji wa abyssinia hadi katikati ya karne ya wachimbaji walirudi kutoka kazini wakiwa na mavumbi ya makaa ya mawe
kutoka hapa mto hupitia chini ya leeds na mtaro wa liverpool kujiunga na black brook katika yarrow bridge kisha unapitia eneo la miti la zamani la duxbury ndani ya bonde la yarrow na kuunda mpaka wa euxton na kupitia katika eccleston na croston ambapo hulisha mto douglas katika sollom kabla ya mwingilio wake katika mkondo wa mwisho wa mto ribble
mkondo wote wa mto yarrow huwa ndani ya chorley na vijiji vyake
sehemu ya mto huu ni maeneo ya makumbusho ya kibibilojia
baada ya kuteseka miaka mingi na uchafuzi kutokana na takataka kutoka kiwanda cha whitter na kiwanda cha stanley mto huu ulikuwa safi sana na kuvutia ndege kma dipper grey tikisa na kingfisher na samaki pamoja na trout chub dace na barbel
maeneo ya samaki yaliundwa katika pincock birkacre na duxbury ilikuwezesha uenezaji wa samaki ambao hawataweza kuvuka kuta
salmoni wameweza kurekodiwa kwa mara ya kwanza katika duxbury katika miaka zaidi ya 
kuondolewa kwahimalayan balsam kijapani knotweed na mimea ya rhododendron kulifanyika ili kuruhusu mimea ya asili iliyokulia chini kustawi
green withins brook huanzia kilima cha mawe yaliyosimama na kujiunga na yarrow karibu na magofu ya shamba la simm
limestone brooke huwa na chanzo karibu na mtaro wa ibilisi na hutiririka kupitia shooting huts katika anglezarke moor ambapo hujiunga na yarrow katika mkutano wa maji
black brook hutiririka kutoka great hill kupitia white coppice ambapo unajulikana kama warth brook na lesserly kutoka eagle tower katika heapey
kijito hiki hujiunga na mto katika daraja la yarrow kabla ya kuingia duxbury woods
kijito hiki kwa kweli ni kubwa kuliko yarrow kutokana na kiwango kikubwa cha maji kuondolewa kutoka yarrow kwa matumizi
kwa kweli yarrow ilifurika wakati hifadhi ya anglezarke iliondolewa maji mwaka wa na kujaza maji katika mashamba katika daraja la nick hiltons
kati ya duxbury woods na drybones kando ya burgh lane eller brook huchangia mtiririko kutoka adlington
clancutt brook hutiririka mbali na bahari na hujiunga katika birkacre karibu na coppull
mto chor hujiunga na yarrow katika ufuko wa kawaida wa chorley karibu na euxton
hatimaye mto wa lostock hulisha yarrow katika bretherton
kibauchi ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabauchi
maeneo bunge ya kenya yanatumika kuchagua wajumbe wa bunge la kenya
kenya ina mfumo wa kupiga kura wa mshindi mmoja kumaanisha kila eneo bunge linachagua mbunge mmoja tu
maeneo bunge yamegawanywa zaidi katika kata zinazotumika kuchagua madiwani kwa serikali za wilaya za kenya
wabunge na madiwani wanachaguliwa wakati wa uchaguzi mkuu unaofanyika kila miaka mitano
uchaguzi mkuu wa mwisho ulifanyika mwaka na ukasababisha mgogoro mkubwa
mto yser dutch ijzer kifaransa yser ni mto ambao una asili yake katika kaskazini ya ufaransa
unaingia ubelgiji na hutiririka katika bahari ya kaskazini katika mji nieuwpoort
chanzo cha mto yser ni buysscheure katika nord d partement kaskazini mwa ufaransa
kisha unapitia bollezeele esquelbecq bambecque na takriban ya kilomita zake hupitia ufaransa kabla ya kuvuka mpaka katika houtkerque
katika ubelgiji yser hupitia diksmuide na nje ya bahari katika kaskazini katika nieuwpoort
wakati wa vita vya yser katika vita kuu vya kwanza vya dunia mto huu ulikuwa na mafuriko makusudi kutoka nieuwpoort hadi diksmuide ili kutoa kikwazo kwa jeshi la kijerumani
toni braxton ni albamu ya mwanzo yenye jina lilo hilo ambayo imetolewa na mwimbaji wa r b wa marekani toni braxton
ilitolewa nchini u
a mnamo julai na shirika la laface records ilikaa katika chati za billboard kwa majuma mawili yasiyofuatana na ikauza nakala zaidi ya nakala milioni nane nchini marekani pekee
nchini japan inajulikana kama love affair ambalo pia ni jina lakibao katika albamu hiyo
toleo la hilo ni sawa na lile la kawaida ambalo lina vibao 
tofauti pekee ni obi strip na kijitabu cha maneno ya nyimbo hizo zikiwa zimeandikwa katika maandishi ya lugha ya kijapani
westlife ni albamu kutoka kwa kundi la westlife moja ya albamu iliyofanya vizuri katika maeneo mbalimbali
albamu hii pia ilijumuisha single tatu ambazo ni swear it again if let you go na flying without wings ambapo single zote tatu zilifanikiwa kufika katika nafasi ya kwanza katika chati ya nchini uingereza
albamu hii ilingia katika chati na kushika nafasi ya pili ikiwa na mauzo ya nakala zaidi ya wakati kati ya hizo nakala ziliuzwa wakati albamu hii ikiwa katika nafasi ya kwanza
albamu hii ilikuja kutolewa katika nafasi ya kwanza na wimbo wa steptacular ulioimbwa na steps
albamu hii ilishika nafasi ya nane kwa upande wa mauzo kwa mwaka nchini uingereza
albamu ya westlife imefanikiwa kuuza nakala zaidi ya milioni dunia nzima
albamu ya westlife ilitoka nchini marekani mwaka lakini ikiwa na orodha ya nyimbo tofauti na kuongeza wimbo kama my private movie uliotayarishwa na cutfather akishirikiana na joe
albamu hii inabaki albamu pekee ya westlife kuwahi kuingia katika chati ya muziki ya nchini marekani ambapo ilishika nafasi ya kati ya nyimbo bora za billboard
single ya more than words ilitolewa nchini brazi na kushika nafasi ya 
mwezi desemba mwaka huohuo single za i have dream na seasons in the sun zilishika nafasi ya kwanza kama nyimbo bora za krismasi kwa mwaka huo na bado ndizo single zilizowahi kupata mafanikio zaidi katika bendi ya westlife
mwezi machi mwaka single ya tano na ya mwisho kutoka katika albamu hii fool again ilitoka na kufikahadi nafasi ya kwanza
na kwa sababu hii westlife wakawa na single tano kutoka katika albamu moja kufika katika nafasi ya kwanza ndani ya mwaka mmoja rekodi ambayo bado haijavunjwa hadi hii leo
albamu hii ilitolewa katika vijiboksi vikiwa na albamu ya turnaround tarehe januari huku kukiwa hakuna kilichabadilishwa katika albamu ya kwanza
toleo la asia la albamu hii lilitolewa na orodha ya nyimbo za awali lakini na nyongeza ya nyimbo nyingine ambazo hapo baadae zilikuja kujumuishwa katika toleo la uingereza
video ya albamu hii nayo ilitoka ikiitwa the westlife story na kushika nafasi ya nchini uingereza elimu katika afrika ilianza kama chombo cha kuandaa vijana wake kuchukua nafasi yao katika jamii ya afrika
uzoefu wa elimu ya kiafrika ilianzishwa hasa kuandaa vijana kwa jamii katika jamuiya ya kiafrika na siyo kwa maisha nje ya afrika
mfumo wa shule ya awali ya ukoloni wa ulaya ilijumuisha makundi ya watu wakubwa wao wakifundisha vipengele na tamaduni ambazo zingeweza kuwasaidia wakiwa watu wazima
elimu katika jamii ya awali ya kiafrika ilijumuisha mambo kama sanaa sherehe michezo matamasha dansi kuimba na kuchora
wavulana na wasichana walifunzwa kama wametenganishwa kusaidia kuandaa kila kikundi kwa majukumu yao kama watu wazima
kila mwanachama wa jumuiya alikuwa na mkono kwa kuchangia katika elimu ya malezi ya mtoto
hatua kubwa ya uzoefu wa elimu ya kiafrika ilikuwa sherehe ya kifungu kiibada kutoka utotoni hadi utu wazima
hakukuwa na mitihani ya kitaaluma ili kuhitimu katika mfumo wa elimu wa kiafrika
wakati ukoloni na ubeberu wa ulaya ulipofanyika ulianza kubadili mfumo wa elimu wa kiafrika
shule mara ikawa tena haihusu mila na ibada ya kifungu shule sasa ingemaanisha kupata elimu ambayo ingeweza kuwaruhusu waafrika kushindana na nchi kama vile marekani na zile zilizoko ulaya
afrika ingeweza kuanza kujaribu kuzalisha wanafunzi wao wenyewe walioelimishwa kama vile nchi zingine zilikuwa zimefanya
hata hivyo viwango vya ushiriki katika nchi nyingi za afrika ni vya chini
shule mara nyingi hukosa vifaa vingi vya msingi na vyuo vikuu vya afrika vinakabiliwa na msongamano na wakufunzi wanavutiwa kwenda nchi za magharibi kwa malipo na mazingira bora zaidi
kulingana na maelezo ya kimaeneo ya unesco kuhusu nchi kwenye jangwa la sahara barani afrika katika mwaka wa ya watoto walikuwa wameandikishwa katika shule za msingi kiwango cha chini kwa uandikishaji katika eneo lolote lile
unesco pia ilielezea tofauti kubwa iliyokuwa kijinsia katika sehemu nyingi za afrika kuna uandikishaji wa juu zaidi kwa wavulana lakini katika sehemu zingine kuna uandikishaji zaidi wa wasichana kutokana na wavulana kutakikana kukaa nyumbani na kushughulikia shamba la familia
afrika ina zaidi ya watoto milioni karibu nusu ya idadi ya watoto wenye umri wa kwenda shule wakiwa hawapokei mafunzo ya shule
kituo cha usaid kinaripoti kwamba ikifikia asilimia arobaini ya watoto wenye umri wa kwenda shule katika afrika hawahudhurii shule za msingi na bado kuna watoto milioni wa kiafrika wenye umri wa kwenda shule ambao hawajawahi kuingia darasani
ripoti ya kikanda iliyotolewa na timu ya uchambuzi wa sekta ya elimu ya unesco breda katika mwaka wa inaonyesha kuwa chini ya ya watoto wa kiafrika sasa wanaruhusiwa katika mfumo
hata hivyo kati ya watoto bado hawakukamilisha shule ya msingi katika miaka ya 
hivyo miaka mitano baada ya mkutano wa elimu wa dunia na kutwaliwa kwa malengo ya milenia mafanikio katika daraja la msingi yako mbali na kupambanua
uchambuzi huu unaonyesha kwamba juhudi kuu zinapaswa kuelekezwa kupunguza idadi ya wanaoacha shule katika kila ngazi
inaonekana pia kwamba tofauti za kijiografia maeneo ya vijijini maeneo ya mijini au za kiuchumi nyumba za mapato kidogo nyumba tajiri ni kubwa zaidi na zinachukua muda mrefu kuzipunguza kuliko tofauti za kijinsia
kutoka katika mtazamo wa ubora tafiti kama vile ya sacmeq muungano wa kufuatilia ubora wa elimu wa kusini na mashariki mwa afrika na tafiti katika nyumba za kifamilia zinaonyesha tofauti kubwa sana katika utendaji kati ya na ndani ya nchi
ripoti hii pia inaonyesha kwamba uandikishaji katika sekondari ngazi za chini na juu na elimu ya juu umeendelea zaidi ikilinganishwa na uandikishaji wa daraja la msingi kwa kipindi cha ambayo inaleta shauku kuhusu ukweli wa kipaumbele inayopewa sera ya elimu ya msingi
shinikizo zenye nguvu kwa mwendelezo wa elimu kutoka kwa wengi ambao tayari wanafaidika kutokana na shule zinaelezea mwenendo huu
juu ya hili ni lazima kuongezwe udhaifu wa mipangilio inayosimamia mtiririko wa wanafunzi kati ya ngazi mbalimbali za mfumo wa elimu
katika mwaka wa hesabu na mwelekeo zinaonyesha hatari ya kutofikia uandikishaji wa watoto wote wanaostahili katika daraja la msingi kufikia mwaka 
mipango ya kuboresha elimu katika afrika ni pamoja na this is me then ni albamu ya tatu kutoka kwa mwimbaji jennifer lopez iliyotolewa mnamo novemba 
albamu hii ilikuwa namba sita kwenye chati ya billboard na iliuza zaidi ya nakala kwenye wiki yake ya kwanza
ilibaki kwenye top kwa muda ya wiki na kwenye chati kwa muda ya wiki 
imeuza zaidi ya nakala milioni 
 nchini marekani na zaidi ya nakala milioni sita kote duniani
albamu hii ilitoa singles nne jenny from the block all have i m glad and baby love u
for help playing audio and video files in wikipedia see
for questions regarding wikipedia please visit the wikimedia foundation or email press at wikimedia
org
pcd ni albamu ya kwanza ya kundi la wanamuziki pussycat dolls iliyotolewa mnamo septemba nchini marekani
albamu hii ilipata mafanikio kwa kuuza zaidi ya nakala milioni saba kote duniani
albamu hii ilipata mauzo ya nakala nchini uingereza mnamo na mauzo ya nakala mnamo kwa jumla mauzo ya milioni 
 nchunu uingereza
just whitney ni albamu ya tano kutoka kwa mwimbaji whitney houston iliyotolewa mnamo desemba 
albamu hii ilikuwa namba tisa kwenye chati ya billboard ikipata mauzo ya zaidi ya nakala kwenye wiki yake ya kwanza na mwishowe ilithibitishwa platinum nchini marekani
lashinda demus alizaliwa machi mjini inglewood california ni mwanariadha wa urukaji viunzi ambaye ni mtaalamu wa mbio ya m ya kuruka viunzi
muda wake bora wa kibinafsi katika mbio ya m ni 
 s aliohitimu katika mwezi wa julai jijini athens
yeye alikuwa katika long beach wilson alipokimbia na bado anashikilia rekodi ya mbio ya m ya kuruka viunzi
alikimbia pia mbio ya na vilevile mbio fupifupi
baada ya shule ya sekondari lashinda alihudhuria chuo kikuu cha carolina kusini kukimbia chini ya kocha curtis frye
akitupilia mbali kumbukumbu za kushindwa hapo awali katika kuhitimu olimpiki ya alishinda mashindano ya mabingwa wa marekani ya katika mbio ya m ya urukaji viunzi
alishinda na muda wa sekunde 
 na kushinda nafasi ya kucheza katika mashindano ya mabingwa wa dunia ya 
aliboresha muda wake katika mbio za mashindano ya herculis katika mwezi wa julai ukawa sekunde 
hii ilikuwa rekodi katika mashindano hayo na muda wa kasi wa nne katika tukio hilo
pasaka ya kikristo ni sikukuu ya kukumbuka kufufuka kwake yesu kristo siku ya tatu baada ya kusulubiwa kwake
inahesabiwa kuwa sikukuu muhimu kabisa katika ukristo
jina la pasaka limetokana na sherehe ya pasaka ya kiyahudi linaloitwa tamka pasakh kwa lugha ya kiebrania
kwa kiswahili majina ya sherehe za kikristo na kiyahudi hazitofautiani
asili yake ni kwamba kusulibiwa na kufufuka kwa yesu kristo kumetokea wakati wa sikukuu ya pasaka ya kiyahudi mnamo mwaka bk
wakristo wa kwanza ambao wote walikuwa wayahudi walisheherekea sikukuu ya kiyahudi pamoja na kumbukumbu ya ufufuko wa yesu
tarehe ya pasaka inafuata mwezi kwa hiyo sikukuu hiyo haina tarehe imara katika kalenda ya kawaida
mtaguso wa kwanza wa nisea mwaka uliamua ya kwamba pasaka itasheherekewa jumapili ya kwanza baada ya mwezi mpevu wa kwanza baada ya machi tarehe ya sikusare machipuo ambayo ni siku ya usawa wa mchana na usiku hivyo mwanzo wa majira ya kuchipua kaskazini mwa dunia
kwa kuwa mwezi mpevu baada ya machi inaweza kutokea kati ya machi na aprili tarehe ya pasaka ambayo ni jumapili inayofuata hutokea kati ya machi na aprili
katika ukristo kuna kalenda mbili zinazotumika hivyo pia tarehe mbili za pasaka
kanisa la magharibi yaani wakatoliki na waprotestanti hufuata kalenda ya gregori ambayo imekuwa kalenda ya kawaida ya kimataifa lakini waorthodoksi wanaendelea kutumia kalenda iliyotangulia yaani kalenda ya juliasi
pasaka ya kiyahudi ni kati ya sikukuu muhimu zaidi za dini ya uyahudi
sikukuu hiyo inakumbuka wanaisraeli walivyotoka katika utumwa walimokuwemo huko misri
pasaka ya kiyahudi imekuwa na athira kubwa juu ya sherehe ya pasaka ya kikristo kuhusu tarehe liturujia na desturi mbalimbali
jina la pasaka limetokana na neno la kiebrania tamka pasakh lenye maana ya kupita juu kukaa juu ya kama mlinzi katika kitabu cha biblia cha kutoka 
humo imeandikwa ya kwamba mungu atapita juu ya milango ya nyumba za wanaisraeli huko misri katika usiku kabla ya kutoka kwao na kuzuia maovu ambayo wamisri waliathiriwa nayo
pasaka ina tarehe kamili katika kalenda ya kiyahudi inaanza nisan 
katika nchi ya israel siku hizi mbili ni siku za kupumzika kazi
wayahudi wengine hasa nje ya israel husheherekea siku 
kwa sababu kalenda ya kiyahudi ni kalenda ya mwezi tarehe zake hubadilika katika hesabu ya kalenda ya gregori yaani kalenda ya kawaida ya kimataifa
kwa jumla pasaka ya kiyahudi inasheherekewa wakati wa miezi machi au aprili kwa sababu nisan ni mwezi wa kwanza wa majira ya kuchipua
katika biblia kitabu cha kutoka sura ya kuna taarifa juu ya kutoka kwa wayahudi katika misri wakati wa musa mnamo mwaka kk
taarifa ni kwamba musa alitumwa na mungu kuwaondoa wanaisraeli katika hali ya utumwa huko misri na kuwaongoza kwenda nchi ya ahadi
lakini mfalme wa misri mwenye cheo cha farao alikataa hivyo mungu alituma mapigo dhidi ya misri ili farao alazimishwe kukubali
hapo wanaisraeli waliambiwa kuchinja mwanakondoo na kupaka damu yake milangoni kwao ili malaika akipita kuua watoto wa kwanza asiguse watoto wa wanaisraeli
baada ya pigo hilo farao alikubali wanaisraeli watoke
tendo hilo la kuwaweka mababu yao huru linakumbukwa na wayahudi kote duniani katika siku zinazoanza nisan 
maandalizi ya sikukuu ni pamoja na kufanya usafi mkubwa kabisa katika nyumba
hakuna kitu kilichochachuka kinachobaki katika nyumba kufuatana na kutoka yaani kitu chochote chenye nafaka au unga wake ulioguswa na maji hata punje yake kama vile mkate keki au spagetti
tendo hili ni la kukumbuka jinsi wanaisraeli walipaswa kukimbia misri haraka bila muda wa kutengeneza mikate ya kawaida yaliyochachuka
kwa hiyo wanawake wao walioka mikate yasiyochachuka ambayo yamekuwa chakula cha pasaka hadi leo
familia na marafiki hukutana kwa chakula cha pekee wakizunguka meza ya seder seder utaratibu yenye vyakula vya pekee
kati ya vyakula hivyo mboga chungu inakumbusha uchungu wa utumwa matunda ya kupondwa yenye rangi ya kahawia nyekundu yanakumbusha udongo wa matofali ambayo wanaisraeli walipaswa kutengeneza maji ya chumvi yanakumbusha machozi huko misri mayai ni ishara ya matumaini na vingine
vyote huliwa katika utaratibu seder maalumu pamoja na masomo na sala kutoka vitabu vya haggada vinavyoshikwa na wote mezani
tarehe za pasaka ya kiyahudi passa katika kalenda ya gregori 
kalenda ya juliasi ni kalenda iliyoanzishwa kwa amri ya julius caesar mnamo mwaka kk katika dola la roma
ilichukua nafasi ya kalenda ya kirumi iliyotangulia
kalenda ya juliasi ilibadilishwa na kalenda ya gregori kuanzia karne ya bk lakini ilikuwa kalenda rasmi katika nchi mbalimbali kama urusi hadi karne ya 
mpaka leo ni kalenda ya liturgia katika kanisa la kiorthodoksi
kaisari juliusi alikuwa mtawala wa kirumi aliyeamua kubadilisha kalenda ya kale iliyokuwa kalenda ya mbalamwezi
majira yalikosa tarehe kamili katika kalenda hiyo hali iliyosababisha matatizo ya kiutawala
hivyo caesar alimwajiri mtaalamu mmisri sosigenes atunge kalenda mpya inayofuata mzunguko wa jua
kalenda hii iliitwa kwa heshima yake kalenda ya juliasi
ilikuwa na miezi yenye siku au na kipindi kimoja kifupi chenye siku ambacho ni mwezi wa februari ili kukamilisha siku za mzunguko wa jua
vipindi hivi viliendela kuitwa mwezi miezi ingawa havikufuata tena mwendo wa mwezi mwenyewe
kwa sababu muda wa mwaka wa jua ilijulikana kuwa na siku kila mwaka wa nne siku ya nyongeza iliingizwa kama siku ya ya mwezi wa februari
mwaka kk mwenyewe ilirefushwa kwa ajili ya sahihisho lile likawa na siku ikiwa warumi waliikumbuka kama mwaka uliochanganyikiwa
sosigenes alitumia majina ya miezi ya kalenda ya kale yanayoendela kutumikwa hadi leo
isipokuwa mwaka kk baada ya kifo cha caesar mwezi wa quintilis ilipewa jina la marehemu ikaitwa julius ndiyo julai kwa kiswahili
hata watawala wengine walijaribu kupachika majina yao kwenye mwezi fulani lakini ni majina ya kaisari juliusi na augusto pekee yaliyodumu
miezi ya septemba hadi desemba inatunza kumbukumbu ya kwamba ilikuwa miezi ya saba hadi kumi katika kalenda ya kale ya kirumi
lakini hapakuwa na mapatano kuhusu mwanzo wa mwaka ni mwezi gani
ni tangu karne ya bk tu ya kwamba januari ilianza polepole kukubaliwa kuwa mwanzo wa mwaka katika nchi za ulaya
kalenda ya juliasi ilikuwa na kasoro ambayo haikujulikana mwanzoni
hivyo mwaka wa kalenda ya juliasi ulipita muda kamili ya mwaka wa jua kwa dakika na sekunde 
hadi karne ya bk tofauti hii ilikuwa imefikia tayari jumla ya siku 
haya yalionekana hasa wakati wa pasaka ambayo haikufuata tena utaratibu uliowekwa na mtaguso wa kwanza wa nisea
kwa sababu hiyo mtaguso wa trento wa kanisa katoliki uliamua kusahihisha kalenda
ni papa gregori xiii aliyeita wataalamu waliofanya makadirio mapya
tangu mwaka kalenda ya gregori ilipoanzishwa ikawa leo kalenda ya kimataifa
kalenda ya mwezi ni kalenda inayohesabu miezi kufuatana na mwendo wa mwezi
mwezi una muda wa siku kutoka mwezi mpya hadi mwezi mpya
faida yake ni ya kwamba mwezi unaonekana na watu wote
hali hii inasaidia kuelewana haraka kati ya watu juu ya tarehe fulani katika mazingira ambako hakuna mitambo wala maandishi
kwa sababu hiyo kalenda za kale katika mataifa na tamaduni mbalimbali mara nyingi zilikuwa hasa kalenda za kufuata mwezi
kalenda ya mwezi ina mwaka wa siku ambao ni fupi kuliko mwaka wa jua mwenye siku 
kutokana na hiyo kalenda haiwezi kutabiri majira yanayoenda sambamba na mwendo wa jua
hii ilileta ugumu katika makadirio ya mambo yote yanayohusu mpangilio ya kilimo kinachofuata majira ya joto na baridi au ukame na mvua
hali hizi zote zinategemea hali ya jua na kukadiriwa katika mwaka wa jua
ugumu huu uligusa pia mambo ya utawala na serikali kwa sababu uwezo wa wakulima kulipa kodi inategemea mavuno
kalenda ambayo haisaidii kupanga wakati wa mavuno hivyo kupatikana kwa mapato ya serikali ina faida kidogo tu
kutokana na sababu hizo kalenda za mwezi zilirekebihswa mara nyingi kwa njia ya kuingiza siku za nyongeza ili muda wa mwaka ilingane na mwaka wa jua
kalenda ya kiyahudi ni mfano hadi leo jinsi mwaka wa mwezi unasahihishwa kwa kuingiza miezi ya nyongeza
katika utaratibu wa kipindi cha miaka kuna miaka ya kawaida na miaka saba yenye mwezi wa nyongeza inayobadilishana ili kulinganisha kalenda ya mwezi na mwendo wa jua hivyo mwezi wa mavuno inabaki katika majira yake
kalenda ya mwezi tupu ambayo ni muhimu hadi leo ni kalenda ya kiislamu
tarehe zake zinabadilika kila mwaka katika kalenda ya gregori ambayo ni kalenda ya kimataifa inayofuata jua
kwa mfano ramadhani iko mwaka bk wakati wa novemba kila mwaka inasogea mbele itafika miezi ya agosti mei januari na kadhalika hadi kurudi tena novemba katika mwendo wa miaka wapitao 
jamhuri ya madagaska inaenea katika madagaska pia bukini kisiwa cha bahari hindi mashariki kwa pwani ya afrika
jina madagaska lina maana ya kisiwa kikubwa na linatokana na lugha ya wenyeji wamalagasi ambao waongea kimalagasi
upekee wa kisiwa unatokana na kwamba kilimeguka kutoka india miaka milioni hivi iliyopita halafu kilibaki bila watu hadi karne ya hivi bk
kisiwa hicho ni pia mazingira makubwa ya aina ya violezo ambayo ni asilimia ya violezo vyote vya mimea na wanyama vya dunia nzima
asilimia ya viumbe asili ni maalumu wa madagaska kama vile wanyama aina ya kima awali wanaoitwa lemuri ndege ambao wasambukiza ugonjwa na mti wa mbuyu
madagaska ni kati ya maeneo ya mwisho kufikiwa na kukaliwa na binadamu
wa kwanza kufika walitokea visiwa vya indonesia kama mwaka bk
baadaye tu walihamia watu kutoka bara la afrika mwaka hivi na wengineo waarabu wahindi wazungu wachina n
kuanzia mwaka hadi mwaka kisiwa kilizidi kuunganishwa kisiasa chini ya ufalme wa merina
watawala walikuwa watu kutoka familia ya andrianampoinimerina mwanzilishi wa taifa hilo ambaye alikuwa ametokea katika kabila la wamerina kabila hilo lilikuwa kubwa na muhimu kuliko yote ya kisiwa hicho
makazi yake yalikuwa katika uwanda wa juu wa kati lakini lilienea sehemu kubwa ya bukini
watawala hao wa kifalme waliweza kutekeleza mambo mbalimbali kuendeleza bukini katika vipindi vyao kabla ya kuja kwa wageni kutoka uingereza na ufaransa ambao kwa kiasi fulani ulidhoofisha mamlaka ya kifalme
kisiwa hicho hatimaye kiligeuzwa kuwa koloni la ufaransa
hii ni kwa kuwa ingawa sera ya kuisasisha ya bukini kwa namna fulani iliimarisha uwezo wa nchi hiyo wa kutetea uhuru wake lakini kwa ujumla sera hiyo ilidhoofisha ufalme huo kwa kuongeza utegemezi wake kwa mataifa ya kigeni
wenyeji wengi wana mchanganyiko wa damu dna inaonyesha kuwa wakazi wa kwanza kutoka indonesia wameichangia asilimia hivi na waafrika vilevile
wanaoishi sehemu za ndani ni wa kiindonesia zaidi wakati wale wa pwani ni wa kiafrika zaidi
lugha rasmi za madagaska ni kimalagasi na kifaransa angalia pia orodha ya lugha za madagaska
nchini madagaska kuna dini za jadi hivi ukristo waprotestanti wakiwazidi kidogo wakatoliki uislamu hivi n
pamoja na kutokea mazingira tofauti sana wamalagasi wamechanganyikana sana na kuwa na utamaduni na lugha aina moja ya kiindonesia zaidi
itifaki orodha au mpangilio wa visa kwenye sherehe mkutano mjadala na kadhalika
itifaki ni pia kitabu chenye orodha ya maneno ya maandishi fulani
itifaki ya biblia imetolewa na central tanganyika press ina orodha ya maneno yote ya biblia na madondoo yake
gaius julius caesar tamka gayus yulius kaesar kk alikuwa kiongozi wa kisiasa na wa kijeshi wa roma ya kale
anakumbukwa hasa kwa mafanikio mbalimbali yanayoonekana kuathiri dunia hadi leo
alizaliwa katika familia ya makabaila wenye nafasi katika senatus ilivyoitwa bunge la roma
aliingia katika siasa akachaguliwa kwa vyeo mbalimbali kwa vipindi vya kawaida wa miezi kadhaa hadi mwaka moja
cheo chake muhimu cha kwanza kilikuwa mkuu wa koloni la kiroma la hispania
alifaulu kushinda ghasia ya wahispania wenyeji waliojaribu kuwafukuza waroma kutoka nchini mwao
caesar aliporudi roma alitajirika na kujipatia sifa kama kiongozi wa kijeshi pia mwanasiasa aliyeokoa koloni muhimu la hispania
wote watatu waliunda umoja ulioitwa triumviratus yaani umoja wa wanaume watatu wakashika mamlaka katika dola
caesar alichaguliwa kwa cheo kikuu yaani konsul kwa mwaka kk
baada ya mwisho wa kipindi chake alijipatia cheo cha prokonsul au gavana wa eneo la gallia ya kiroma italia ya kaskazini na eneo dogo la ufaransa ya kusini
alitumia nafasi hii kuanzisha vita dhidi ya makabila ya gallia huru yaani eneo lote la ufaransa uswisi na ubelgiji ya leo
katika miaka minane ya kk alitwaa gallia yote
aliingia pia ndani ya germania ujerumani na kuvuka bahari aliposhambulia upande wa kusini wa britannia
aliandika kitabu cha de bello gallico yaani vita ya gallia akieleza mapigano yake
kitabu hicho kina habari muhimu za kihistoria juu ya utamaduni wa makabila ya gallia germania na britannia aliyopigana nayo
mwenzake crassus alikuwa amekufa tayari vitani mashariki mwa dola mwenzake pompeius aliomwogopa caesar akajaribu kushawishi viongozi wengine kumsimamisha
lakini mwaka kk caesar aliongoza wanajeshi lake warudi italia
pompeius na wapinzani wake walitoka roma wakaenda ugiriki iliyokuwa jimbo la kiroma
akamfuata pompeius kwa jeshi lake akamshinda katika mapigano
pompeius alikimbia kwenda misri lakini mfalme ptolemaio xiii alimwogopa caesar akamwua pompeius akampatia caesar kichwa chake alipofika misri
caesar alikutana na dada yake ptolemaio kleopatra akampenda na kuzaliana naye mwana wake pekee
akamsaidia kleopatra kuwa malkia na mtawala wa misri
caesar alirudi roma kutoka misri akiwa mshindi dhidi ya wapinzani wote
bunge la senatus lilimpa cheo na madaraka ya dikteta kwa miaka 
sasa sehemu ya wabunge waliogopa ya kwamba nia yake ilikuwa kuwa mfalme wa roma jambo lililokuwa marufuku katika jamhuri ya roma
kikundi cha wabunge wote makabaila wa familia za kale kiliunga mikono wakamwua caesar bungeni tarehe machi kk kwa kumdunga kisu mara 
caesar anasemekana alimtambua mpwa wake brutus akamwuliza kwa maneno yake ya mwisho hata wewe mwanangu caesar hakuwa na watoto ila huyu mwana wa kleopatra asiyekuwa mroma
kabla ya kifo chake alikuwa amempanga mtoto mpwa wake oktaviano
huyu oktaviano aliyejulikana baadaye kama augusto na mtawala wa kwanza wa dola la roma alilipiza kisasi chake katika kipindi cha vita ya wenyewe kwa wenyewe na kuua wapinzani wote wa caesar
miaka miwili baada ya kifo chake bunge lilimtangaza caesar kuwa mungu
kurow ni mji mdogo kwenye bonde la waitaki kwenye kisiwa cha kusini cha new zealand katika wilaya ya otago
mazingira ya kurow ina miradi mbalimbali ya kutengeneza umeme kwa nguvu ya maji
kuna mvutano kuhusu asili ya jina la mji kama imetokana na neno la wamaori wazalendo au kutoka kwa mji wa kur w
gallia ni jina la kihistoria kwa ajili ya ufaransa pamoja na maeneo ya jirani
gallia ilikuwa jina la kilatini kwa ajili maeneo yaliyokaliwa na wagallia
hili ilikuwa namna jinsi waroma wa kale walivyowaita majirani wao wakelti
kijiografia eneo hili lilijumlisha ufaransa uswisi ubelgiji na italia ya kaskazini ya leo
wakelti walikuwa pia kati ya wakazi wa kale wa ujerumani kabla ya uvamizi huko wa wagermanik wenyewe
karibu habari zote za kimaandishi kuhusu gallia na wagalli zimetokana na waroma wa kale
sehemu kubwa ya habari zinapatikana katika kitabu cha caesar vita ya gallia
kuna pia mabaki ya kiarkolojia hasa makaburi pamoja na vitu vya maisha ya kila siku vilivyoweka makaburini kwa imani ya kwamba vitawasaidia marehemu katika ahera
arkiolojia ya makaburi inaonyesha ya kwamba wakelti wagallia walikuwa sehemu ya biashara ya kimataifa pia walikuwa na mafundi wenye uwezo wa kutengeneza vitambaa na nguo pia na wahunzi na wafinyanzi
mnamo mwaka kk kabila fulani la wagallia chini ya kiongozi brennus lilivamia italia na mji wa roma lakini walishindwa kuteka boma la mji
kwa muda mrefu waroma walihofia majirani ya kaskazini
kuanzia mwaka kk waroma walikuwa waliendelea kisiasa kiuchumi na kijeshi wakafaulu kuteka gallia cisalpina gallia upande wa kusini wa milima ya alpi ambayo leo hii ni italia ya kaskazini
kuanzia mwaka kk waroma walianza kuvamia sehemu za pwani la gallia pamoja na bonde la mto wa rhone
sehemu nyingine ya gallia imebaki nchi huru ya makabila yaliyojitawala
mwaka kk mwanasiasa na jenerali mroma caesar akawa gavana wa gallia cisalpina pia narbonensis
alichukua nafasi ya vita kati ya makabila ya wagallia katika eneo la uswisi kuingilia ndani ya mambo ya gallia huru
katika vita ya miaka nane alishinda wapinzani wote
mwaka kk gallia yote ikawa chini ya utawala wa kiroma
katika karne zilizofuata gallia imekuwa sehemu halisi ya dola la roma
inaonekana wagallia wenyewe walikubali utawala wa kiroma hasa baada ya kupewa uraia wa kiroma
lugha ya kilatini ilitumika kwa ajili ya habari za kiutawala ikapokelewa polepole na wenyeji
kilatini hiki kilikuwa msingi wa lugha ya kifaransa kilichotokea baadaye
misri kwa kiarabu masr ni nchi huru ya afrika ya kaskazini mashariki
misri imepakana na bahari ya mediteraneo israel eneo la mamlaka ya palestina ghuba ya suez ghuba ya aqaba bahari ya shamu sudan na libya
rasi ya sinai ambayo ni sehemu ya misri huhesabiwa pengine kuwa sehemu ya bara la asia
misri yenyewe ni nchi ya jangwa yenye oasisi kadhaa
katikati ya nchi unapita mto wa naili kutoka sudan upande wa kusini hadi mediteranea upande wa kaskazini
sehemu kubwa ya njia yake ni bonde jembamba ambalo kandokando yake kuna kilomita chache za ardhi inayomwagiliwa na kulimwa nyuma yake ni jangwa tupu
takriban kilomita kabla ya mdomo naili inagawanyika katika mikono mbalimbali na kuunda delta ya mto
bonde la naili pamoja na delta ni takriban asilimia ya nchi yote na katika sehemu hiyo ndogo wanaishi asilimia ya wananchi wote
kwa hiyo naili huitwa baba wa misri kwa maana bila mto huo pasingekuwepo taifa hili
nchi hiyo ni kati ya vitovu vya ustaarabu wa binadamu na kwa sababu hiyo inavutia watalii wengi
upande wa dini sheria zinazitambua tu uislamu ambao ndio dini rasmi ukristo na uyahudi
uwiano wa wafuasi wa dini hizo haujulikani vizuri lakini waislamu hasa wasunni ni kama wakristo hasa wakopti wanaoendelea kufuata ukristo uliokuwa unatawala kabla ya waarabu kuteka nchi katika karne ya ni kama wakati wayahudi wamehama karibu wote
chini yake kuna akiba kubwa ya petroli ambayo ndiyo utajiri wa nchi
baadaye wakaja wafoinike upande wa magharibi na wagiriki upande wa mashariki
hatimaye libya ikamezwa na dola la roma na ukristo ukaenea
baada ya dola hilo kuanguka wavandali waliteka sehemu kubwa ya nchi
katika karne ya waarabu waliingiza uislamu na utamaduni wao
mwaka waturuki walifukuza wazungu kutoka tripoli wakatawala hadi karne ya 
nchi ilitawaliwa na waitalia tangu mwaka hadi 
waingereza waliacha nchi mwaka mikononi mwa mfalme mwenyeji
kisha kupindua mfalme idris i muammar al gaddafi alitawala kidikteta tangu mwaka hadi alipopinduliwa na kuuawa mwaka 
baada ya hapo wananchi wanazidi kupigana katika vita vya wenyewe kwa wenyewe
kuna pia wahamiaji kutoka nchi za jirani za kandokando ya bahari ya kati na kutoka bara hindi
wakazi wameongezeka tangu mwaka kutoka milioni 
 hadi kuwa karibu milioni 
 mwaka 
nusu ya wakazi wote ni vijana chini ya umri wa miaka 
sehemu kubwa kabisa huishi sehemu za pwani
lugha kuu ni kiarabu pamoja na lugha kadhaa za kiberberi
wakristo ni zaidi ya wakiwemo hasa wakopti na wakatoliki
tripoli ni neno la asili ya kigiriki tr polis au tr poli linalomaanisha miji mitatu au mji mwenye sehemu tatu
asili yake ni maungano ya miji mitatu ya jirani kuwa mji au dola moja
neno linataja miji mbalimbali ya kisasa au ya kihistoria ndiyo hasa mahore kifaransa grande terre ni kisiwa kikubwa cha eneo la ng ambo la ufaransa la mayotte
kisiwa cha pili ni pamanzi kifaransa petite terre
milima yake ni mont benara m mont choungui m mont mtsapere m et mont combani 
kijiografia kisiwa ni sehemu ya funguviwa ya komoro
maulid pia maulidi maulid an nabii ni sikukuu ya dini ya uislamu ya kuzaliwa kwake mtume muhammad
neneo lenyewe ni la asili ya kiarabu kutokana na maulid an nabi au milaad an nabi 
 rabi ul awwal na waislamu wa dhehebu la shia husheherekea tarehe 
wataalamu wa historia wengine wanasema ya kwamba sherehe ya maulid imeanzishwa mnamo karne ya bk
kuna waislamu kadhaa wanaokataa sherehe hiyo kwa sababu hakuna sunna wala hadith ya muhammad mwenyewe kuhusu kusheherekea maulid yake
lakini kwa ujumla ni sikukuu inayopendwa sana na waislamu wengi duniani
kati ya desturi ni mikutano kusikia mashairi juu ya maisha ya mtume mengine
misri maulid ni kati ya sikukuu za kiislamu zinazokumbukwa sana na waislamu
katika afrika ya mashariki sherehe ya maulid huko lamu imejulikana hasa ikivuta wageni kutoka pande zote za afrika ya mashariki hadi uarabuni
maulid kama vile sikukuu zote za kiislamu inafuata kalenda ya kiislamu ambayo ni kalenda ya mwezi
kwa sababu hiyo tarehe yake hubadilika katika kalenda ya gregori au kimataifa
zifuatazo ni tarehe za maulid kwa ajili ya miaka 
tarehe ya kwanza ni ile ya wasunni rabi ul awwal na tarehe ya pili katika mabano ni ile ya washia 
tarehe hizo zinaweza kuwa tofauti na tarehe halisi kwa sababu kuna tofauti kati ya nchi na vikundi vya waislamu jinsi gani kukubali kuhusu mwanzo wa miezi
mayotte ni eneo la ng ambo la ufaransa zajulikana kwa kifaransa kama collectivit d outre mer
mayotte iko kaskazini ya kanali ya msumbiji kwa bahari hindi kati ya madagaska upande wa mashariki kusini na msumbiji bara upande wa magharibi
eneo hili kijiografia ni hasa muungo wa funguvisiwa ya komoro lakini siyo kwa kisiasa ama ramani za kisiasa
mji mkuu wa zamani ni dzaoudzi kwenye kisiwa cha pamanzi
kuna lugha tatu ambazo hzungumzwa kisiwani mayotte yaani kifaransa lugha rasmi kimaore ya komori na kibushi
funguvisiwa ni kundi la visiwa vinavyokaa sehemu pamoja baharini
atolli inaweza kuonekana pia kama kundi la visiwa lakini huhesabiwa zaidi kama kisiwa kimoja hata kama sehemu kadhaa ziko chini ya maji
bahari za pasifiki na bahari hindi kuna funguvisiwa za atolli
funguvisiwa kubwa kabisa duniani ni indonesia pamoja na ufilipino inayoitwa pia fungusiwa ya malay
bahari ya pasifiki ina funguvisiwa nyingi pia sehemu ya karibi ya bahari ya atlantiki karibu na amerika ya kati
funguvisiwa muhimu za afrika ni zanzibar shelisheli na komoro katika bahari hindi halafu katika atlantiki visiwa vya kanari na visiwa vya madeira
funguvisiwa ndogo karibu na pwani la afrika ya mashariki ziko lamu kilwa na kirimba
lamu ni neno la kutaja mahali pafuatapo katika kenya wilaya ni mgawanyo wa kiutawala au eneo lililotengwa kwa ajili ya utawala
asili ya neno ni kiarabu wilaayatun kituruki vilayet
katika dola la osmani vilayet ilikuwa ngazi ya kwanza ya mgawanyo wa kiutawala ikimaanisha jimbo au mkoa
neno hili la wilaya limepatikana katika nchi nyingi zilizoathiriwa na utamaduni wa uislamu au lugha ya kiarabu kama vile uturuki algeria tunisia oman mauritania sudan malaysia indonesia afghanistan tajikistan turkmenistan na uzbekistan
katika kiarabu cha kisasa wilaayatun inamaanisha pia dola ndani ya shirikisho kwa mfano madola kama vile texas ndani ya marekani
katika matumizi ya kiswahili huko kenya na tanzania wilaya imekuwa mgawanyo wa ngazi ya pili yaani ni kitengo chini ya ngazi ya kwanza ya mikoa
na vitengo vya tarafa ni kata zinazoitwa shehia katika zanzibar na chini yake vijiji au mitaa
kazi za kibinadamu zimekuwa pia sababu muhimu ya mmonyoko
katika mazingira yanayokaliwa na binadamu na hasa kwa kilimo mmomonyoko una hatari
mmomonyoko ni kati ya nguvu muhimu zinazofinyanga uso wa dunia
uso wa mabonde na milima ya dunia ni matokeo ya mmomonyoko
mwendo wa maji unasukuma sehemu ndogo za ardhi na kuzipeleka mbali kabisa
hata vipande vya mwamba vinaweza kukatwa hasa kwa mawe madogo yanayorushwa na maji dhidi ya miamba mikubwa
mwendo wa maji ya mito unaweza kuchimba mabonde makubwa
ukali wake unategemea na kiasi cha maji kasi yake na aina ya ardhi kama ina mtelemko mkubwa au kama maji yamepita kwenye ardhi au juu ya miamba
kama mtelemko ni mkubwa na ardhi ni laini ni rahisi kwa maji kukata bonde ndefu na kubwa
matone yenyewe hugongagonga sehemu ndogo za ardhi na kuzibeba kidogo jinsi inavyoonekana vizuri baada ya mvua kwenye eneo penye mchanga
maji ya mvua yakitelemka milimani yanaweza kubeba udongo mwingi
udongo wote pamoja na mawe madogo unaobebwa na maji hutuamishwa mahali fulani kama mashapo
kwa njia hiyo maji yanaweza kutenganisha aina mbalimbali za mashapo
kwa njia hii aina za mashapo kama vile changarawe mchanga matamahuluku na udongo kabisa zinapatikana
mmomonyoko kwenye mwambao wa bahari au ziwa ni aina ya pekee ya mmomonyoko wa maji
unatokea hasa kutokana na nguvu ya mawimbi na mikondo
mikondo ya baharini hubeba muda wote mashapo kwa kuyachukua hapa na kuyatuamisha pale
kama kiasi kilichochukuliwa kinazidi kiasi kilichotuamishwa mmomonyoko unatokea
pale panapotuamishwa zaidi kuliko kuchukuliwa fungu linatokea
watu wakijenga karibu mno na bahari kwa mfano mahoteli ya kitalii wataona mara nyingi ya kwamba nyumba zinachukuliwa na bahari baada ya miaka kadhaa kwa sababu ya mmomonyoko wa pwani wa kawaida
upepo unaweza kupuliza chembe ndogo za udongo kama udongo huu ni laini na kavu
aina hii ya mmomonyoko hutokea hasa pasipo na mimea inayofunika udongo wa juu
jangwani kiasi kikubwa cha udongo au mchanga huhamishwa na dhoruba
upepo ukibeba machanga unaweza kusababisha hata mmomonyoko kwa miamba
mchanga unarushwa na upepo kwa kasi kubwa dhidi ya mwamba na kuisagasaga
barafu ikipatikana kama barafuto ganda nene la barafu inayoanza kutiririka polepole na kujisukuma mbele ina uwezo wa kuvunja mawe na miamba mikubwa kabisa na kuzisukuma mbali
barafuto isipoishia baharini inatoa mito inayoendeleza kazi ya mmomonyoko wa maji
njia nyingine ya barafu kufinyanga uso wa dunia hutokea pale ambako maji yanaingia kwa mashimo au safu ndogo katika mwamba
hali ya hewa ikishuka chini ya majai haya yanaganda na kupanuka hivyo kuvunja mwamba
mabadiliko kutokana na kazi za kibinadamu yalisababisha mara nyingi mmomonyoko wa ghafla unaoshtusha na kuleta hasara
mfano ni kukata miti hasa kwenye mitelemko ya milima au kulima milimani
kazi hizi zinapunguza au kuondoa kabisa funiko la mimea na kuacha udongo bila hifadhi
njia nyingine ni mmomonyoko kutokana na kuzidi kwa mifugo
kazi ya kukanyaga kwa miguu mingi hasa kwenye njia zilezile zinazotumika kuzunguka kati ya boma maji na sokoni kumeleta uharibifu mwingi
kwato za mifugo kama ng ombe mbuzi punda na wanyama wengine wafugwao huathiri udongo mara wanapokanyaga mara kwa mara na hivyo hufanya udongo huo kuwa rahisi kusombwa na wakala wa mmomonyoko kama vile maji barafu na upepo
liwali au wali ni cheo cha msimamizi wa eneo fulani
asili ni neno la kiarabu linalomaanisha mtawala wa mahali au eneo asiyejitegemea bali aliyeteuliwa na serikali kushughulikia mambo ya utawala katika eneo fulani
mara nyingi katika nchi za utamaduni wa uislamu wali alisimamia wilaya
katika eneo la waswahili maneno ya wali au liwali yalichanganywa kwa maana moja kumtaja mkuu wa mahali au wa mji
masultani wa zanzibar waliteua maliwali kwa ajili ya miji ya pwani waliokuwa wawakilishi wa sultani mahali walipo
mwaka kulikuwa na maliwali wafuatao wa zanzibar kwenye pwani la afrika ya mashariki tungi mikindani lindi kilwa kivinje kikunye kisiju azimio la dodoma ni makubaliano ya wanablogu wa kiswahili wa tanzania waliokutana jijini dodoma kuhusu njia za kuendeleza blogu za wanablogu wa tanzania kwa kuwa na maadili yanayoendana na utu heshima na kanuni za uandishi wa habari
urithi wa dunia ni maeneo yenye thamani kubwa ya kiutamaduni au kimazingira duniani yanayoangaliwa na shirika la unesco
hadi mwisho wa mwaka sehemu katika nchi zimekubaliwa
nchi inayoongoza kwa wingi wa mahali ni italia yenye o ikifuatwa na china na hispania 
orodha rasmi ya unesco ina mahali pa urithi wa dunia wa kiutamaduni na mahali pa urithi wa dunia wa kimazingira mbali ya pa mseto
mwanzo wa jitihada za kuhifadhi urithi wa dunia ulikuwa ujenzi wa bwawa la assuan lililoelekea kuzamisha majengo mbalimbali ya utamaduni wa misri na nubia wa kale chini ya maji
wakati ule unesco ilifaulu kukusanya pesa ili hekalu la abu simbel liweze kuhamishwa mlimani kabla ya kujaa kwa bwawa
tangu kuna mkataba wa kimataifa wa stockholm kuhusu hifadhi ya urithi wa dunia kiutamaduni na kimazingira
kila mahali panapopendekezwa ili pakubaliwe panahitaji angalau sifa moja kati ya sita zifuatazo kamati ya urithi wa dunia hukutana kila mwaka na kuangalia maombi ya kupokelewa katika orodha ya urithi wa dunia
kamati inapokea taarifa kuhusu hifadhi na hali ya urithi uliopo tayari orodhani
somalia kwa kisomali soomaaliya kwa kiarabu as suumaal ambayo inajulikana kama jamhuri ya shirikisho ya somalia ni nchi kwenye pwani ya afrika ya mashariki katika pembe ya afrika
mji mkuu na mji mkubwa zaidi ni mogadishu wakazi 
nchi iliunganika mwaka kutokana na makoloni mawili la waitalia kusini na la waingereza kaskazini
katika miaka ilihesabika kama nchi filisika
kwa sasa ni nchi dhaifu lakini inaanza kujengwa upya kama shirikisho
watu asili wa somalia ni wasomali wa makabila ya kisomali ndiyo lugha ya kawaida ya wakazi wengi na lugha rasmi pamoja na kiarabu
kati ya lugha nyingine zinazotumika nchini mojawapo ni kiswahili
maeneo umoja gobolka wingi gobollada ya somalia ambayo imegawiwa tena kwa wilaya ni mawasiliano ya jamhuri ya somalia ilikaribia kuangamia kwa vita vya wenyewe kwa wenyewe lakini kwa sasa kampuni za binafsi za mawasiliano ya mitambo zimetwaa karibu miji yote somalia na hata kutoa huduma njema kuliko nchi zilizo jirani
somalia ni nchi mojawapo afrika ambayo ina mawasiliano ya bei rahisi zaidi pengine kwa kuwa somalia haikuwa na serikali iliyotoza ushuru wilaya ya tanganyika ni eneo katika mkoa wa katanga wa jamhuri ya kidemokrasia ya kongo ufukoni wa ziwa la tanganyika
ni kanda kubwa la barafu iliyoanza kutambaa kutokana na uzito wake ikifuata graviti kwenye mtelemko
kwa sababu hiyo barafuto zinapatikana hasa mlimani
barafuto zimetokana na theluji inayokaa miaka mingi bila kuyeyuka katika mazingira baridi
theluji mpya inakaa juu ya theluji ya miaka iliyotangulia
uzito wa theluji ya baadaye inakandamiza ile ya chini
kutokana na shindikizo hili theluji ya chini hubadilika kuwa barafu kabisa
barafuto ni kati ya nguvu kubwa za mmomonyoko duniani
afrika ina barafuto ndogo kadhaa juu ya mlima kilimanjaro na mlima kenya lakini zinaelekea kupotea kutokana na uhaba wa mvua itakayobadilika kuwa theluji mpya
zamani za enzi ya barafu kiwango cha barafu kwenye ncha ya kaskazini kilikuwa kikubwa kiasi cha kusababisha barafuto kutokea zilizosukuma barafu hadi ulaya ya kati
mercury ni sayari iliyo karibu na jua letu katika mfumo wa jua na sayari zake
jina lake limetokana na kiarabu soma utaarid lakini asili yake ni katika lugha ya babeli walioiita sayari ya kwanza kwa jina utarid na kuiabudu kama mungu mmojawapo katika dini yao
wagiriki walitumia jina la apollo ikionekana kama nyota ya asubuhi au hermes ikionekana kama nyota ya jioni waroma jina la mercurius na jina hili limeingia katika lugha nyingi za ulaya
umbo la kiarabu limekuwa jina la watu katika nchi nyingi zilizoathiriwa na utamaduni wa kiislamu pia jina la sayari ya kwanza kwa mfano kwa kituruki au kimalaysia
katika vitabu kadhaa vya kiswahili sayari inaitwa zebaki lakini hii inaonekana ni kosa kutokana na jina la kiingereza mercury kwa sayari hii
mercury ni pia jina la metali inayoitwa zebaki kwa kiswahili kutokana kiarabu tamka zibaq
mara chache neno utaridi limetumiwa kutaja sayari kibete ya pluto lakini hii ni kwa kukosea pia
kwa sababu iko karibu sana na jua ina mbio wa haraka
mwaka wa utaridi ambayo ni muda wa kuzunguka jua ni siku za dunia pekee
inazunguka kwenye kipengo chake katika muda wa siku 
 za dunia
kutokana na kuwa karibu na jua kuna joto kali upande unaotazama jua lakini upande wa usiku ni baridi kabisa kutokana na uhaba wa hewa inayoweza kutunza halijoto
halijoto ya wastani ni 
 c usiku 
 c na mchana 
 c
mwaka barafu ya maji ilitambuliwa kwenye data kutoka chombo cha angani messenger iliyochunguza sayari hii
barafu inapatikana karibu na ncha ya kaskazini isiyofikiwa na mishale ya jua
uhaba wa hewa umesababisha uso wa sayari kujaa mashimo ya kasoko
kasoko hizi zimesababishwa kwa kugongwa na meteoridi
angahewa kama duniani ingeangamiza meteoridi ndogo na kusababisha kupasuka kwa kubwa lakini utaridi zote zinafika usoni bila kizuizi
alama za meteoridi ni mmomonyoko wa pekee unaoonekana hakuna dalili ya mmomonyoko kutokana na hewa au maji ya awali
kutokanana na kuwa karibu sana na jua utaridi inaonekana kama nyota kwa macho katika masaa ya pambazuko na machweo pekee
maada yake inazidi mara mbili na nusu maada ya sayari zote nyingine pamoja
uso wa sayari hauonekani kwa sababu angahewa nzito inafunika kila sehemu
kutokana na uzito wa angahewa shindikizo ndani yake inaongezeka sana katika vilindi vyake na kusababisha gesi za angahewa kuingia katika hali ya giligili majimaji inayobadilika kuwa mango imara ndani zaidi
zamani iliaminika ya kwamba sayari yenyewe ni ya gesi iliyoganda lakini siku hizi wataalamu wa astronomia huamini ya kwamba kuna kiini cha mwamba au metali
doa jekundu linaloonekana usoni mwa angahewa ni dhoruba ya tufani kubwa sana iliyotazamwa mara ya kwanza miaka iliyopita wakati darubini za kwanza zilipopatikana
duniani tufani zinapotea kwa kawaida baada ya wiki kadhaa lakini doa jekundu limeendelea bila kusimama
mshtarii ina miezi zilizotambuliwa hadi mwaka 
ukubwa wa io unakaribia kipenyo cha utaridi ukipita kile cha pluto
mwezi mdogo kabisa wa mshtarii unajulikana kwa namba tu na una kipenyo cha km 
miezi minne mikubwa ilitambuliwa mwaka na galileo galilei aliyekuwa kati ya wanaastronomia wa kwanza waliotumia darubini
laki pia lakhi ni neno lenye asili ya kihindi linalotumika kutaja namba ambayo inafuata na kufuatwa na 
kwa mfano mji una wakazi laki tano yaani mia tano elfu
namba inaweza kusomwa laki sita na nusu
neno limeingia katika kiswahili kutokana na historia ndefu ya mawasiliano ya kibiashara kati ya bara hindi na pwani ya afrika ya mashariki
pengine inasikika kwamba wingi wake ni neno lukuki lakini matumizi ya kawaida ni tofauti
mshtarii ina miezi zaidi ya mingine mikubwa kama sayari ndogo mingine midogo yenye kipenyo cha km tu
mwezi hauna nuru mwenyewe bali kunang aa jwake kunatokana na nuru ya jua inaoakisiwa usoni mwake kama kwenye kioo
mwezi wa dunia yetu ni mkubwa kushinda miezi mingine katika mfumo wa jua
huwa tunaangalia uso wake upande mmoja tene uleule tu
sababu yake ni ya kwamba siku ya mwezi ni sawa na kipindi cha mwezi duniani
mwezi unazunguka kwenye kipenyo chake katika muda wa siku 
 za dunia
upande wa nyuma wa mwezi uko gizani wakati sisi tunaona mwezi mpevu
wakati kwetu mwezi hauonekani upande wa nyuma unapokea nuru ya jua
uso wa mwezi unajaa mashimo ya kasoko yaliyosababishwa kwa kugongwa na meteoridi
mwezi hauna angahewa inayozuia mapigo ya meteoridi ndogo au kupunguzu nguvu yao jinsi ilivyo duniani
uso wa mwezi jinsi unavyoonekana duniani hubadilikabadilika
mwezi mpevu unaonekana kama duara kamili la kung aa lakini baada ya kuonekana hivi umbo lapungua kila siku hadi kutoonekana kabisa na hali hii huitwa mwezi mwandamu
baadaye mwezi unaonekana tena kama hilali nyembamba na kuongezeka hadi kuwa duara tena
muda wa mabadiliko yote kupit mara ni siku 
muda wa mabadiliko kati ya mwezi mwandamu hadi kupotea na kuwa mwezi mwandamu tena ni kati ya siku 
kipindi hiki kinakumbukwa kirahisi kinatazamiwa na watu wote wakati uleule kwa hiyo pamoja na kipindi cha siku kilikuwa kati ya vipimo vya kwanza vya wakati kwa binadamu
awamu za mwezi zilikuwa vipindi vya kuhesabu wakati tangu mwanzo wa kalenda
hadi leo kuna kalenda ya mwezi ndiyo kalenda ya kiislamu inayopanga wakati kutokana na hali halisi ya awamu za mwezi
mwezi wetu ni gimba la anga la kwanza ambako wanadamamu wamefika
tarehe julai mwanaanga mwamerika neil armstrong alikuwa mtu wa kwanza wa kukanyaga uso wa mwezi
waamerika walimfuata katika miaka hadi mwaka 
baadaye safari za kwenda mwezini hazikufanywa tena kutokana na gharama kubwa
hata kama warusi na waamerika walifikisha mabendera yao mwezini hakuna anayedai mali huko
katika mkataba wa kimataifa kuhusu anga wa nje nchi za dunia zimepatana ya kwamba mwezi utaangaliwa sawa na maeneo ya kimataifa ya bahari
walipatana pia ya kwamba itakuwa marufuku kupeleka silaha kali kama kinyuklia angani
mataifa mengi ya dunia yamejiunga na mkataba huo isipokuwa nchi chache hasa za afrika hazikutia sahihi kama vile tanzania
kwanza kuna familia ya j rgens wanaoishi westerkappeln ujerumani walipewa hati ya kumiliki mwezi na mfalme wa prussia friederich ii
mfalme alitoa hati kama zawadi ya shukrani kwa huduma bora akiamuru ya kwamba martin j rgens atakuwa mwenye mwezi na haki hii itarithiwa na mtoto wa kwanza
kufuatana na sheria ya marekani kiwanda ni mali ya mtu akiandikisha dai lake na katika muda wa miaka minane hakuna upingamizi dhidi ya dai lake
kwa njia hii iliyowahi kufaulu tayari wakati wa karne zilizopita wazungu walipojipata amerika ya kaskazini hakuna aliyepinga madai yao mbele ya msajili alipata hati ya kumiliki akijaribu kuuza sasa mwezi polepole
mwezi ni mojawapo wa vipindi kumi na mbili vya mwaka
muda wa mwezi unategemea na aina ya kalenda inayotumika
katika kalenda ya mwezi ni sawa na kipindi kutoka awamu ya mwezi mpya angani hadi mwezi mpya unaofuata ni 
 siku
mwezi mpya unaanza sawa na kuonekana kwa mwezi mpya jinsi ilivyo katika kalenda ya kiislamu
kwa kalenda ya jua muda wa mwezi unakaribia tu muda kati ya awamu za mwezi
katika kalenda ya gregori miezi ina kati ya siku hadi 
lakini vipindi hivi havina uhusiano tena na hali halisi ya awamu za mwezi wa angani mwenyewe
mwezi ni lugha tu haimaanishi gimba la angani tena
kwa kiswahili miezi inatofautiana kwa namba mwezi wa kwanza wa pili wa tatu hadi mwezi wa kumi na mbili
pamoja na njia kuna majina ya kilatini iliyofika kwenye kiswahili kupitia lugha za wakoloni yaani kijerumani na kiingereza
miezi hii haina wakati maalumu katika kalenda ya jua yenye miezi januari desemba inabadilika kila mwaka
hupatikana kama orodha ya vipindi vya wakati kama vile siku juma mwezi na mwaka
kalenda mbalimbali zimejua pia vipindi vya miaka kadhaa
kalenda inayotumika zaidi leo kimataifa ni kalenda ya gregori iliyo muhimu kwa uchumi na biashara
kuna pia nchi zinazotumia hasa kalenda zao za kitaifa au kalenda mbalimbali sambamba
hasa maisha ya kidini hupangwa kufuatana na kalenda maalumu
kwa watu wengu duniani mabadiliko wa mchana na usiku ni utaratibu wa kwanza unaogawa wakati
mchana na usiku pamoja inahesabiwa kama siku moja
lakini kuna njia tofauti jinsi gani kuanza hesabu hiyo asubuhi mwanzo wa mchana au jioni mwanzo wa usiku zilikuwa njia za kawaida za kuhesabu siku mpya
tangu kupatikana kwa saa zinazonyesha masaa hata gizani ni saa sita usiku katikati ya usiku inayoangaliwa kuwa mwanzo wa siku mpya
kwa sababu hii awamu hizi zilikuwa mbinu unaoeleweka rahisi kupanga siku kwa vipindi
kipindi kutoka mwezi mpya hadi mwezi mpya ni kipimo kinachopatikana katika kila nchi ni siku 
majira au badiliko la vipindi vinavyorudi vya joto na baridi au vya ukame na mvua zilikuwa utaratibu mwingine ulioonekana kwa watu
ila tu hesabu hii ilitegemea na mazingira na hali ya hewa katika eneo fulani
hasa katika nchi ambako majira yanatofautiana vikali na kufuata utaratibu wa kurudia hata mimea na wanyama hufuata mwendo wa majira
mabadiliko ya mimea hutegemea mwendo wa jua na idadi ya mwanga pamoja na joto linalopatikana katika sehemu mbalimbali za dunia
katika nchi karibu na ikweta tofauti hizi mara nyingi si kali sana na majira hazionekani vizuri isipokuwa majira ya mvua na ukame
katika nchi hizi kalenda za kale mara nyingi zilitegemea nyota hasa zuhura ng andu na mahali angani inapoonekana asubuhi au jioni kwa wakati fulani
inaaminika ya kwamba tangu kuanza kilimo watu wameanza pia kushika kumbukumbu ya wakati
katika nchi nyingi kupanda na kuvuna kunategemea mwendo wa majira yanayorudia
kazi ya pamoja inahitaji mpangilio na lugha ya pamoja
kutokana na migawanyo asilia ya wakati zilitokea njia mbalimbali jinsi ya kupanga wakati katika kalenda
kutokana na hapo kuna hasa kalenda ya mwezi kalenda ya jua na kalenda ya lunisolar kalenda jua mwezi inayounganisha mwaka kufuatana na mwendo wa jua na vipindi halisi vya mwezi
kutoka mwezi mwandamu mwezi mpya hadi mwezi mwandamu unaofuata ni muda wa siku na nusu
 za vipindi hivi ni takriban sawa na mwaka yaani kipindi hadi kurudia kwa majira kama joto au baridi
lakini kuna tofauti kati ya mwaka wa jua unaotawala kurudi kwa majira baada ya siku na muda wa miezi halisi mwenye siku pekee
hii ni hasara ya kalenda ya mwezi ya kwamba baada ya miaka kadhaa hailingani tena na majira kwa hiyo ni vigumu kupanga kilimo kufuatana na kalenda hii
lakini katika maeneo ya dunia ambako majira si muhimu vile kalenda za mwezi zinaendelea kutumiwa
ilhali mwaka huu una upungufu ya siku kulingana na mwaka wa jua sikuu zake zinatembea kutoka majira hadi majira katika mazingira ya jangwa ya uarabuni ulikotokea kilimo na majira hayakuwa muhimu vile
majira haya hutawaliwa na jua yaani na kiasi cha mwanga na nishati zinazofika dunianikutoka kwa jua na hii inabadilika kutokana na umbali wa jua unaobadilika katika mwendo wa dunia kuzunguka jua letu
mwendo huu wa dunia kuzunguka jua unachukua siku kwa hiyo watu katika tamaduni mbalimbali baada ya kugundua muda huu walitunga kalenda zilizoshika mwendo huo
kalenda hizi zinaweza kugawiwa kwa namna mbalimbali lakini mara nyingi zinatumia vipindi 
vpindi hivi vinaweza kuitwa mwezi lakini havina uhusiano tena na awamu halisi za mwezi
kalenda ya jua maarufu ni kalenda ya gregori iliyokwa kalenda ya kimatifa hasa
hizi ni kalenda zinazolenga kuunganisha mwaka wa jua na mwendo wa majira kwa pande mmoja na awamu halisi za mwezi kwa upande mwingine
kwa hiyo kalenda hizi zinatumia vipindi vya mwaka vya mwezi yaani miezi halisi 
kila baada ya miaka kuna mwaka mrefu mwenye miezi 
kwa njia hii upungufu wa mwaka wa mwezi kulingana na mwaka wa jua unasawazishwa
mifano mashuhuri wa hesabu hii ni kalenda ya kiyahudi na kalenda ya kichina
kalenda zote hutumia hesabu inayoanza kwenye tarehe fulani ya chanzo
kalenda ya kimataifa kalenda ya gregori huanza hesabu yake katika mwaka ulioaminiwa kuwa mwaka wa kuzaliwa kwa yesu kristo na hesabu hii huitwa baada ya kristo
kalenda ya kiislamu huanza hesabu yake katika mwaka wa hijra yaani kuondoka kwa muhamad kutoka maka kwenda madina
kalenda ya kiyahudi inaanza hesabu katika mwaka ulioaminiwa kuwa uumbaji wa dunia na leo imefikia hesabu ya zaidi ya miaka 
hata leo hii kuna kalenda mbalimbali zinazotumiwa duniani
kalenda inayotumiwa zaidi kimataifa ni kalenda ya gregori inayohesabu miaka tangu kristo kuzaliwa
kalenda hii imepokea muundo wake kutoka kalenda ya roma ya kale hasa miezi na idadi ya siku zao
kalenda nyingine ni kalenda kama ile ya kichina ya kihindi na kadhalika zinazotumiwa kwa makadirio ya sikukuu katika dini au utamaduni wao lakini kwa maisha ya kawaida watu wengi wanatumia kalenda ya gregori
nchi kadhaa huwa pia na namna ya pekee za kalenda kwa mfano ethiopia hufuata kalenda yake inayohesabu tangu kuzaliwa kwake kristo lakini kwa tofauti ya hesabu ya miaka na miezi ina miezi 
kalenda ya uajemi huhesabu miaka tangu hijra lakini tofauti na waislamu wengi hutumia mwaka wa jua si mwaka wa mwezi kwa hiyo kuna tofauti ya takriban miaka hivi
hesabu ya wiki haifuati kalenda ni kipindi cha siku kinachorudia mfululizo bila kujali mwisho au mwanzo wa mwaka
asili yake iko katika mashariki ya kati hasa babeli ikasambazwa kupitia imani ya uyahudi na ukristo
inaanza kwa siku ya jumapili inayotazamiwa kidini kama siku ya kwanza ya uumbaji wa dunia na kwa wakristo pia siku ya ufufuo wa yesu unaotazamiwa kama uumbaji wa pili
kwa kusudi la kupanga maisha na hasa kazi wiki za mwaka zinahesabiwa kuanzia hapo wiki ya kwanza na wiki ya mwisho kwa kawaida si kamili kwa sababu siku kadhaa zimo katika mwaka uliotangulia au kufuata
tangu kuenea desturi ya wikendi yaani mapumziko ambako wengi hawafanyi kazi siku za jumapili na jumamosi kalenda nyingi huonyesha siku ya kwanza ya wiki ambayo ni jumatatu kama chanzo cha wiki ya kazi
mpangilio wa wiki kama hesabu ya siku ya kupumzika na siku za kazi umeenea kote duniani hasa kwa ofisi za serikali ingawa katika nchi nyingi watu maskini hawana nafasi za kupumzika mara kwa mara
jamhuri ya sudan ama sudan ni nchi ya tatu kwa ukubwa katika bara la afrika na ya kumi na sita duniani imepakana na misri kaskazini bahari ya shamu kaskazini mashariki eritrea na ethiopia mashariki sudan kusini kusini mashariki afrika ya kati na chadi magharibi na libya kaskazini magharibi
kijiografia nchi hii huhesabiwa kama sehemu ya afrika ya kaskazini
majimbo ya sudan kusini yalikuwa sehemu ya nchi hiyo lakini yalipiga kura ya kujitenga yakapata kuwa nchi huru kuanzia tarehe julai 
sudan iko upande wa afrika ya kaskazini ina pwani kwenye bahari ya shamu kati ya misri na eritrea
ina eneo la kilomita mraba sq mi
ardhi yenyewe ni kiwara lakini kuna milima upande wa mashariki na magharibi
hali ya anga ni ya mwangaza kusini na mikuranga kaskazini
uharibifu wa mazingira hasa ni kwa sababu ya mmomonyoko wa udongo na utapakazi wa jangwa
nchi imegawiwa katika wilaya zilizogawiwa tena katika kata 
nchi ilikuwa na makazi ya kudumu kuanzia milenia ya kk
katika milenia ya kk watu walizidi kuhama sahara ikigeuka jangwa wakasogea katika eneo la sudan ya sasa bonde la mto nile
mchanganyiko wa watu hao uliunda ufalme wa kush kwenye kk
katika karne ya kk watu wa ufalme huo waliteka misri na kuitawala kwa karne moja hadi waliposhindwa na waashuru
baadaye makao makuu yalikuwa meroe ambapo ufalme uliendelea hadi karne ya bk ukiwa maarufu kwa uhunzi kwa jina la ethiopia
ufalme huo uliposambaratika zilitokea falme mbalimbali katika eneo lake mmojawapo ukiwa ule wa nubia
huko ukristo ulienea katika madhehebu tofauti yale ya kikopti kutoka misri na yale ya kibizanti kutoka roma ya mashariki
baadaye uislamu pia ulijitokeza katika falme hizo ukazidi kuenea hadi kuanzisha usultani wa sennar
mwaka mtawala wa misri chini ya himaya ya waturuki aliteka sudan kaskazini
katika miaka ya juhudi za wazungu za kukomesha biashara ya utumwa zilisababisha kutokea kwa mahdi
dola la mahdi kwa kiarabu mahdiyya lilianzishwa na muhammad ahmad al mahdi mwaka alipojitangaza kuwa mahdi kufuatana na imani ya kiislamu akaongoza uasi dhidi ya misri iliyotawala sudan ikisimamiwa yenyewe na uingereza
tarehe januari jeshi lake lilitwaa mji mkuu khartum na kumwua gavana gordon pasha
baada ya ushindi wake al mahdi alikufa na homa ya matumbo
khalifa abdullahi aliimarisha utawala wake wa kuwaua wapinzani bila neema kati yao wanafunzi na ndugu za mahdi mwenyewe
akajenga jumba mjini omdurman linalosimama hadi leo
khalifa abdullahi alijaribu kutumia teknolojia mbalimbali
lakini kwa ujumla vita na utawala wa mahdiyya zilikuwa ziliharubu uchumi iliyoendelea kuzorota
khalifa alifaulu kupanua utawala wake juu ya maeneo karibu yote ya sudan ya leo lakini alishindwa kufikia jimbo la ikweta ambako emin pasha aliendelea kutetea mabaki ya sudani ya kimisri
itikadi ya kupanua utawala wa mahdiyya kwa njia ya jihad ilimsababisha khalifa kushambulia nchi jirani ya ethiopia iliyotawaliwa na kaisari wa kikristo
waethiopia wakajibu kwa kushambulia sudan mwaka 
kifo cha kaisari yohane iv katika mapigano ya metemma tarehe machi ililazimisha waethiopia kurudi kwao
lakini jeshi la mahdiyya lilipoteza wanajeshi wengi pia likadhoofika
wakati huohuo jemadari wa khalifa abd ar ra m n an nujum alishambulia misri lakini alishindwa kwenye mapigano ya tushkah
hii ilikuwa mara ya kwanza ya jeshi la mahdiyya kushindwa
majaribio ya vita za jihadi dhidi ya wabelgiji katika jimbo la ikweta na dhidi ya waitalia katika eritrea yalishindikana pia
mwaka mkuu wa jeshi la pamoja la misri na uingereza jenerali horatio kitchener aliamua kulipiza kisasi kwa vita ya akaongoza jeshi kubwa dhidi ya sudan
kwa kutumia meli za mvuke kwenye mto nile na kujenga reli akasongea mbele hadi omdurman
tarehe septemba jeshi la mahdiyya lilishindwa kabisa katika mapigano ya masaa matano
safari hiyo waingereza waliandaliwa vizuri zaidi pia silaha mpya kama bunduki ya mtombo ziliwapa ushindi
khalifa mwenyewe alitoroka akajenga jeshi upya na kutawala kusini mwa sudan lakini akauawa mwaka katika mapigano ya umm diwaykarat
hivyo waingereza walitawala sudan pamoja na misri hadi na kitchener akawa gavana mkuu wa kwanza
baada ya uhuru wa nchi makabila ya kusini ambayo hayakukubali kusilimishwa yalipigania vita ndefu hadi kupata uhuru wao
darfur ni eneo yenye majimbo matatu ambaye imeathiriwa na vita vya kisiasa vita vya darfur
pia kuna wanamgambo upande wa mashariki umbele wa mashariki
kadiri ya sensa za mwaka wakazi walihesabiwa kuwa milioni 
hakuna sensa nyingine ya hakika iliyofanyika baada ya mwaka huo kwa sababu ya vita vya wenyewe kwa wenyewe
kadirio ni kwamba wakazi ni milioni mwaka 
umma wa miji kama khartoum na pia khartoum omdurman na khartoum ya kaskazini waongezeka zaidi umma wa miji hii yakadiriwa milioni na wengine wahamiaji milioni ambao wamekimbia vita vya kusini magharibi mashariki na pia wengine kwa sababu ya ukame
sudan ina aina mbili za utamaduni waafrika walio na uarabu na waafrika wasio waarabu na maelfu ya makabila na migao ya kabila lugha tofautitofauti kwa makundi au kabila migawanyiko hii uleta siasa za utengo na ubaguzi
majimbo ya kaskazini hasa ndio makubwa nchini sudan na pia miji mikubwa iko katika majimbo haya
eneo la shokrya kwa wa butana wa bataheen wamepakana na waga alin na washorya upande wa kusini magharibi eneo ya butana
pia kuna warufaa wahalaween na makabila mengine mingi eneo la gazeera na kwa ufuo wa bluu nile na eneo ya dindir
hata wanubi kusini mwa eneo la kurdufan na wafur upande wa magharibi
kati yake muhimu zaidi ni kiarabu ambacho ndicho lugha rasmi pamoja na kiingereza
wakristo ni waumini hasa wa kanisa katoliki anglikana kanisa la sudan waorthodoksi na waorthodoksi wa mashariki wakopti waethiopia na waeritrea
jamhuri ya zimbabwe iliyojulikana wakati wa ukoloni kama rhodesia ya kusini ni nchi isiyo na bahari iliyoko upande wa kusini wa bara la afrika kati ya mto zambezi na mto limpopo
imepakana na afrika ya kusini upande wa kusini botswana upande wa magharibi zambia upande wa kaskazini mashariki na msumbiji upande wa mashariki
jina zimbabwe linatoka katika jina dzimba dzamabwe kumaanisha nyumba ya mawe kwa lugha ya kishona
nyumba hiyo ya mawe ambayo imehifadhiwa kama eneo la kihistoria ilikuwa milki ya mwenemtaba ambaye ufalme wake uliongoza eneo hilo miaka ya kale
zimbabwe imegawiwa katika mikoa na miji miwili ikiwa na hadhi ya mikoa
imegawiwa zaidi katika wilaya na manispaa 
tangu karne ya zimbabwe ya leo imekuwa na falme imara kwenye njia muhimu ya biashara
kampuni ya british south africa ya cecil rhodes iliweka mipaka ya sasa katika miaka ya 
koloni la uingereza lilianzishwa mwaka kwa jina la southern rhodesia
mwaka serikali ya walowezi wazungu ilijitangazia uhuru kwa jina la rhodesia tu
baada ya miaka ya kutengwa kimataifa na kupigana na raia waafrika katika miaka ya mapatano ya mwaka yalikubali wakazi wote wawe na haki ya kupiga kura na nchi ikawa huru kweli kwa jina la zimbabwe mwaka 
rais robert mugabe alipata umaarufu katika siasa kama mpiganaji dhidi ya ukoloni lakini pia kama aina ya dikteta aliyerudisha nyuma uchumi wa nchi
wakazi wengi ni wa kabila la washona ni wandebele ni wa makabila mengine ya kiafrika ni machotara wahindi wazungu n
kiingereza ni lugha ya kwanza ya asilimia 
 za wakazi
upande wa dini ni wakristo hasa waanglikana wakatoliki wasabato na wamethodisti
waliobaki ni wafuasi wa dini asilia za kiafrika hawana dini na waislamu 
mawasiliano ya simu mitambo yake yanaendeshwa na tel one kampuni ya serikali
kuna kampuni za simu za mkononi econet wireless net one na telecel
katika orodha ya uhuru kwa waandishi wa habari mwaka zimbabwe ilishika nafasi ya kati ya nchi 
kilindi ni kati ya wilaya za mkoa wa tanga katika tanzania
imepakana na wilaya ya handeni upande wa mashariki mkoa wa kilimanjaro upande wa magharibi kaskazini na mkoa wa morogoro upande wa kusini
mwaka ilikuwa na wakazi walioishi katika kata za wilaya hiyo
handeni ilikuwa wilaya ya mkoa wa tanga katika tanzania hadi kugawiwa katika wilaya ya handeni mjini na wilaya ya handeni vijijini mnamo mwaka 
imepakana na wilaya ya kilindi upande wa magharibi wilaya ya korogwe na mkoa wa kilimanjaro upande wa kaskazini wilaya ya pangani upande wa mashariki na mkoa wa pwani kwa kusini
wilaya ya handeni ina tarafa kata na vijiji 
tarafa zilizopo ni chanika sindeni mkumburu magamba kwamsisi mzundu na mazingara
wilaya ya rungwe ni kati ya wilaya za mkoa wa mbeya katika tanzania
imepakana na wilaya ya mbeya vijijini upande wa kaskazini mkoa wa iringa upande wa mashariki wilaya ya kyela upande wa kusini mashariki wilaya ya ileje kwa kusini magharibi na mbeya mjini kwa magharibi
rungwe ni hasa eneo la wanyakyusa ikishika sehemu kubwa ya eneo la unyakyusa lililoitwa kihistoria pia konde
jina la wilaya limetokana na kituo cha misioni ya moravian cha rungwe kilichopo kwenye mitelemko ya mlima wa rungwe takriban km kutoka tukuyu
kati ya mazao ya sokoni kuna mashamba makubwa ya chai
rungwe inapokea mvua nyingi iko kati ya maeneo yenye rutba sana katika tanzania
barabara kuu kutoka daressalaam iringa mbeya kwenda malawi inapita eneo la wilaya
kur w ni kijiji katika poland ya kusini mashariki kwenye mto wa kurowka
iko katikati ya miji ya pulawy na lublin katika wilaya ya lublin
katika karne ya bk kijiji kilipewa cheo cha mji chini ya sheria ya mji ya magdeburg
katika karne ya bk ikawa kati ya miji ya poland iliyopokea uprotestanti
wakati wa migawanyiko ya poland ikawa mwanzoni chini ya austria baadaye chini ya urusi
tangu imekuwa tena sehemu ya dola la poland iliyoanzishwa upya
wojciech jaruzelski aliyekuwa kwanza waziri mkuu halafu rais wa poland kati ya hadi alizaliwa kurow
angola ni nchi kubwa iliyopo upande wa kusini wa bara la afrika ikipakana na namibia jamhuri ya kidemokrasia ya kongo na zambia
upande wa magharibi kuna pwani ndefu ya bahari atlantiki
mkoa wa kabinda umetenganika na sehemu nyingine za nchi na unapakana na jamhuri ya kongo pia
angola ni nchi tajiri kwa mafuta na madini almasi ndiyo muhimu zaidi
lakini nchi ni maskini kutokana na vita vya miaka kwanza vita vya kupigania uhuru dhidi ya ureno iliyofuatwa na vita ya wenyewe kwa wenyewe hadi mwaka 
nchi yenyewe hasa ni ya kidemokrasia na yajulikana kama jamhuri ya angola kireno rep blica de angola kwa kutamka ipa 
kuanzia karne ya falme mbalimbali zilienea sehemu za angola kwa mfano dola la kongo dola la lunda na dola la kasanje
dola la kongo lilikuwa ufalme ulioenea ndani ya nchi za leo za angola kongo kinshasa na kongo brazzaville
katika karne ya meli za wareno zilifika mwambaoni mwake
manikongo mbalimbali walijenga uhusiano na ureno na kongo ilikuwa taifa la kushikamana na ureno hadi kuharibika kwa uhusiano huo
katika kipindi kile taarifa mbalimbali ziliandikwa zinazotupa leo picha nzuri ya ufalme huo
majimbo yalikuwa saba ya mpemba nsundi mpangu mbata mbamba na soyo
kwa mikataba ya baadaye falme za kakongo loango na ngoy likatokea shirikisho ya sehemu nne
mwaka lilivamiwa na wareno na kuingizwa katika koloni lao la angola
kaulimbiu ya angola ni virtus unita fortior kumaanisha umoja utupe nguvu angola imegawiwa katika mikoa prov ncias na manispaa munic pios
wakazi wengi ni waafrika hasa wa makabila ya waovimbundu waambundu na wakongo 
ingawa lugha za kibantu zinaongoza na kati yake zina hadhi ya lugha ya taifa lugha rasmi ni kireno
upande wa dini inakadiriwa kuwa zaidi ya nusu ni wakatoliki na robo ni waprotestanti wa madhehebu mia tofauti
sarafu za senti zipo za zamani za senti na lakini hazinunui kitu tena
noti ziko za shilingi na ingawaje noti za shilingi na ni nadra sana kuonekana
ikweta ni mstari unaogawa dunia katika sehemu mbili kaskazini na kusini kwenye umbali sawa kati ya ncha ya kaskazini na ya kusini
baina ya nchi za afrika ni somalia kenya uganda jamhuri ya kidemokrasia ya kongo jamhuri ya kongo gaboni na sao tome na principe ambazo ziko kwenye mstari wa ikweta
katika amerika ikweta inapita ekwado jina limetokana na neno la ikweta kwa kihispania kolombia na brazili
katika asia ikweta inapita funguvisiwa ya indonesia
jamhuri ya kamerun pia cameroon ni jamhuri ya muungano katika afrika ya magharibi
imepakana na nigeria chadi jamhuri ya afrika ya kati jamhuri ya kongo gabon guinea ya ikweta na ghuba ya guinea
lugha rasmi na lugha za taifa ni kifaransa kinachoongoza kwa zaidi ya asilimia na kiingereza
kamerun imegawiwa katika mikoa na wilaya d partements 
katika karne za bk wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi walianza uenezi wao kutoka huko kwenda kutawala maeneo mengi ya afrika ya kati kusini mwa afrika na afrika mashariki
kamerun ilikuwa koloni la ujerumani hadi vita kuu ya kwanza ya dunia
baada ya ujerumani kushindwa vita nchi ikagawiwa kati ya uingereza na ufaransa chini ya mamlaka ya shirikisho la mataifa kama eneo la kukabidhiwa
mwaka wa wafaransa waliacha kamerun ikawa nchi huru na kuungana na sehemu ya kusini ya kamerun ya kiingereza mwaka kuunda shirikisho la jamhuri ya kamerun
baadaye jina likabadilishwa kuwa jamhuri ya muungano ya kamerun mwaka wa halafu tena jamhuri ya kamerun kwa kifaransa r publique du cameroun mwaka wa 
wakazi walikuwa mwaka ambao wamegawanyika sawasawa kati ya wanaoishi mijini na wale wa vijijini
hata hivyo wakazi wanaongea pia lugha za makabila yao mengi
upande wa dini ni wakristo wakatoliki na waprotestanti ni waislamu ni wafuasi wa dini asilia za kiafrika
 badilisha ni kipande cha metali iliyotolewa na serikali ya nchi kama namna ya pesa
mara nyingi sarafu ina umbo la duara kama kisahani
kuna pia sarafu za pembe tatu pembe nne au pembe zaidi
sarafu za kwanza zinazojulikana dunia zimepatikana kutoka lydia katika anatolia ya magharibi iliyokuwa wakati ule sehemu ya utamaduni wa wagiriki wa kale
sarafu zilitengenezwa hasa kwa kutumia metali ya thamani kama dhahabu na fedha pia ya shaba na wakati mwingine ya chuma
thamani ya sarafu ililingana na kiasi fulani cha metali hizi
siku hizi sehemu kubwa ya fedha inatolewa kama noti yaani kama karatasi
karibu popote duniani sarafu hutumika kwa ajili ya pesa ndogo tu
isipokuwa sarafu za dhahabu zinatolewa kwa idadi ndogo hasa kwa ajili ya watu wanaopenda kukusanya aina mbalimbali za sarafu zenye thamani ingawa hazitumiki kama pesa ya kulipia
gimba la angani ni jina kwa ajili ya magimba yanayopatikana katika anga ya ulimwengu
vitu angani vilivyotengenezwa na binadamu ni vyombo vya angani ingawa kuna swali kama mabaki kutokana na vyombyo vya angani vilivyovunjika au takataka kutokana safari za angani yanastahili kuitwa kwa neno hili
nebula ni neno kwa ajili ya kieneo ng avu na cheupecheupe kinachoonekana angani ama kwa macho au kwa darubini
galaksi ya andromeda iliyokuwa galaksi ya kwanza iliyotambuliwa angani ilikuwa inaitwa andromeda nebula
mada yake inaweza kuwa gesi ya moto vumbi na utegili
gesi ya moto na utegili zinang aa pekee yao vumbi inaweza kuakisia nuru ya nyota za karibu
mara nyingi nebula ni mahali pa kuzaliwa au kutokea kwa nyota mpya
wakati mwingine wingu ni mabaki tu ya nyota ya nova yaani nyota iliyokufa katika mlipuko mkubwa
utegili pia plasma katika lugha ya fizikia ni hali ya nne ya maada
nyinginezo ni hali mango imara kiowevu majimaji na gesi kama hewa
mfano wa maada mango ni jiwe la mwamba maada kiowevu ni maji na maada gesi ni hewa
hivyo plasma ama utegili ni hali ya nne ambayo si ya asili katika maisha yetu ya kila siku
lenyewe linafanyika na maada lakini si tena katika hali ya kawaida tunayoijua hapa duniani
ikiwa gesi ni ya joto kali sana elektroni zake zinaanza kuachana na atomu zao
tabia ya hali hii ni tofauti na hali ya gesi yenyewe
elektroni zisizoshikwa na atomu pamoja na atomu hizo katika hali ya ioni zote zinajibu kwa uga wa sumakuumeme
asilimia kubwa ya maada ulimwenguni iko katika hali ya utegili kwa sababu imo ndani ya nyota za angani
kwa ajili ya matumizi ya mitambo hali ya utegili yaani ya kuionika husababishwa pia kwa leza au kwa uga wa sumakuumeme
ghuba ni hori kubwa ya bahari inayopakana na nchi kavu pande mbili au tatu
mara nyingi ghuba hutokea kutokana na misogeo ya ganda la dunia inayosababisha maji kujaa nafasi iliyojitokeza
ghuba zinazojulikana ni kama vile ghuba ya guinea ghuba ya uajemi ghuba ya mexiko au bahari ya shamu
yuri alexeyevich gagarin kirusi alizaliwa tarehe machi huko klushino karibu na smolensk urusi alifariki tarehe machi 
alikuwa mwanaanga wa kwanza katika historia yaani mtu wa kwanza aliyefika kwenye anga la nje
alimwoa valentina goryachova akawa na mabinti wawili naye
mwaka aliteuliwa katika kikosi cha kwanza cha marubani walioandaliwa kurushwa kwa anga la nje akateuliwa kuwa mtu wa kwanza wa kutoka duniani
tarehe aprili alirushwa na chombo cha angani vostok akizunguka dunia lote mara moja katika muda wa dakika 
alipandishwa cheo na kuwa mkuu wa kituo cha kuandaa wanaanga warusi
mwaka alikufa katika ajali ya ndege alipofanya mazoezi ya urubani akazikwa kwenye makaburi ya heshima huko moscow
jamhuri ya afrika ya kati kwa kisango k d r s se t b afr ka kwa kifaransa r publique centrafricaine epyblik s t af ik n ama kifupi centrafrique s t af ik ni nchi ya bara bila pwani katika afrika ya kati
imepakana na chadi upande wa kaskazini sudan na sudan kusini upande wa mashariki jamhuri ya kongo na jamhuri ya kidemokrasia ya kongo upande wa kusini na kamerun upande wa magharibi
nchi hii hasa inashikilia mbuga ya sudani guinea lakini pia jangwa la sahara upande wa kaskazini na msitu wa ikweta kusini
theluthi mbili za eneo la nchi zimetapakaa kwa mabia ya mto ubangi unaotiririka kusini kwa mto kongo na theluthi ya eneo katapakaa kwa mabia ya mto shari unaotiririka kusini kwa ziwa chadi
kwa sababu ya utapakazi wa eneo kwa mabia ya mto ubangi na mto shari wafaransa wakati wa ukoloni waliita nchi hii ubangi shari oubangui chari kwa kifaransa
ilipokuwa koloni la ufaransa ubangi shari ziliwekewa mamlaka ya madaraka kama eneo la jamii ya wafaransa mwaka wa lakini baadaye ilipata uhuru tarehe agosti 
kwa miongo mitatu kutoka uhuru jamhuri ya afrika ya kati ilitawaliwa na serikali za mabavu zilizonyakua mamlaka bila kufuata taratibu za demokrasia
kwa namna ya pekee jean b del bokassa alitawala kuanzia tarehe desemba hadi septemba akijifanya kaisari tarehe desemba 
mwaka wa kura za kidemokrasia za kwanza zilifanywa na kumchagua ange f lix patass kuwa rais
lakini rais patass alipinduliwa na jenerali fran ois boziz mwaka wa 
baadaye huyo alishinda uchaguzi mnamo mei na kuiongoza nchi mpaka machi alipolazimika kukimbia
kati ya novemba na tarehe julai vita vya wenyewe kwa wenyewe vilipamba kwa ukatili
maeneo hayo yamegawiwa zaidi katika wilaya zinazoitwa sous pr fectures
mikoa ni bamingui bangoran basse kotto haute kotto haut mbomou k mo lobaye mamb r kad mbomou nana mamb r ombella m poko ouaka ouham ouham pend na vakaga maeneo ya uchumi ni nana gr bizi na sangha mba r na mji ni bangui
nchi ina watu waliogawanyika katika makabila kila moja likiwa na lugha ya pekee
ile inayowaunganisha katika mawasiliano ni kisango ambacho ni lugha rasmi pamoja na kifaransa
kati ya wakazi 
 ni wakristo 
 waprotestanti na 
 wakatoliki
waislamu ni na wengi wa waliobaki wanafuata dini za jadi
algeria pia aljeria kwa kiarabu al jaz ir kwa kiberber dzayer au kwa jina rasmi jamhuri ya kidemokrasia ya watu wa algeria ni nchi ya afrika ya kaskazini magharibi
imepakana na bahari ya mediteranea moroko sahara ya magharibi mauretania mali niger libya na tunisia
algeria ni nchi kubwa kuliko zote za afrika lakini sehemu kubwa ya eneo lake iko katika jangwa la sahara
jina la nchi limetokana na mji mkuu unaoitwa kwa jina lilelile al jaza ir kama nchi ya leo kwa lugha ya kiarabu
sehemu kubwa ya nchi ni jangwa sahara iko upande wa kusini
asilimia za eneo la algeria upande wa kaskazini ni makao kwa karibu wakazi wote
maeneo haya ni pwani ya mediteranea na milima ya atlas
atlas inapanda hadi kimo cha mita juu ya ub
sahara inaanza kusini kwa atlas na kanda yenye nyasi chache halafu inafuata eneo la matuta ya mchanga pasipo mimea yote
kusini kwake tena ni nyanda za juu ambazo ni hasa maeneo ya miamba mitupu
kusini kabisa kuna milima ya ahaggar inayopanda hadi mita 
mabonde ya mito ya ndani ni makavu isipokuwa baada ya mvua mito mikali inajitokeza kwa masaa kadhaa
kanda la kaskazini lina hali ya hewa inayoathiriwa na bahari ya mediteranea
huko halijoto kwenye mwezi agosti ni c na c wakati wa januari
kwenye sehemu za juu kuna baridi na hata barafu kwenye majira ya januari lakini joto ni kali zaidi wakati wa julai agosti
kusini ya atlas inaanza hali ya hewa ya jangwani halijoto inaweza kucheza zaidi ya c katika siku moja
wakati wa joto halijoto inapita c lakini wakati wa baridi halijoto inashuka chini ya c kwenye saa za usiku
katika milima ya ahaggar kuna usimbishaji kidogo kutokana na ukungu kwa hiyo miti kadhaa na mimea mingine iko
historia inayojulikana ilianza na waberber ambao wametokana na mchanganyiko wa wakazi asilia
tangu mwaka kk wafinisia walianza kufika na kujenga miji yao ya biashara kwenye pwani ya mediteranea
kumbe waberber wa bara walijenga milki zao za numidia na mauretania
katika vita kati ya karthago na roma ya kale waberber walisimama upande wa roma hivyo wakapata uhuru wao kwa muda kidogo lakini wakati wa karne ya kk roma ilianza kutawala eneo la algeria moja kwa moja
numidia na mauretania zilikuwa mashamba ya roma na sehemu kubwa ya nafaka za italia zililimwa huko
mawe ya maghofu ya miji ya kale bado yanaonyesha uhusiano wa algeria na dola la roma lililoitawala kwa karne nyingi hadi kuja kwa waarabu katikati ya karne ya 
utawala wa roma ulivurugika baada ya wavandali kutoka ulaya kaskazini kufika na kuanzisha milki yao kwa muda wa karne moja
jeshi la kaisari justiniani wa bizanti ilirudisha utawala wa kiroma ila tu katika karne ya uvamizi wa waarabu waislamu ulimaliza kipindi cha kiroma
kuanzia mwaka vikosi vya waislamu waarabu kutoka misri walishambulia eneo la afrika ya kaskazini
mwanzoni hawakufaulu kuwashinda wabizanti lakini baada ya uhamisho wa serikali ya makhalifa kutoka medina kwenda dameski waumawiya walikaza jitihada huko afrika ya kaskazini
mwaka jeshi kubwa la waarabu likaunda mji wa kairuan kusini ya tunis ya leo na mji huu ulikuwa kitovu cha uenezaji
hapo sehemu kubwa ya waberber walifanya haraka kujiunga na uislamu wakasaidiana na waarabu
matokeo hayo yalikuwa chanzo cha mabadiliko makubwa ya kudumu maana yake upanuzi wa lugha ya kiarabu kati ya wananchi na uenezaji wa uislamu
historia ya karibuni imeacha kumbukumbu yake inayoonekana katika athira kubwa ya lugha na utamaduni wa kifaransa kutokana na ukoloni wa ufaransa kati ya miaka na 
kwa marais wa nchi tangu uhuru angalia orodha ya marais wa algeria
kwa sasa algeria inajenga upya umoja wa kitaifa baada ya vita ya wenyewe kwa wenyewe iliyoishia mwaka 
nchi imebaki na idadi kubwa ya wakazi wa kabila la waberber ambao kihistoria ndio wakazi asilia
lakini kwa lugha utamaduni na historia algeria ya leo ni sehemu ya dunia ya kiarabu
wakazi wengi wana mchanganyiko wa damu ya kiarabu na ya kiberber na wachache ya kituruki na ya kiberber karibu wote wanafuata dini ya uislamu
wakristo ni wakiwemo waprotestanti na wakatoliki lakini wengine wanashindwa kujitokeza kutokana na hofu ya dhuluma
lugha rasmi ni kiarabu na kiberber lakini wengi sana wanaongea pia kifaransa
melilla tamka me li ya kiarabu meliliya rasmi ciudad aut noma de melilla mji wa kujitawala wa melilla ni mji wa hispania ndani ya eneo la moroko kwenye pwani la mediteranea
umbali na hispania bara ni takriban km kuvuka bahari
mji ulio karibu upande wa moroko ni nador mwenye umbali wa km
pamoja na mji wa ceuta kisiasa ni sehemu ya hispania na umoja wa ulaya kijiografia ni sehemu ya afrika
melilla ina wakazi mwaka katika eneo la km 
zamani wakazi walio wengi walikuwa wakatoliki wa asili ya hispania pamoja na wayahudi na waislamu waarabu au waberber wenye asili ya moroko
miaka ya nyuma idadi ya waislamu imeongezeka ambao wengi wao wanapendelea kujiita waberber kuliko waarabu wayahudi wamepungua sana
inasemekana ya kwamba wakazi karibu wote wanajiangalia kuwa wahispania kama ni wakatoliki au waislamu
uchumi unategemea uvuvi pamoja na biashara ya mpakani
historia yake ilianza zaidi ya miaka iliyopita ikaundwa kwa jina la rusadir
ikawa sehemu ya dola la roma katika jimbo la mauretania tingitana
eneo lake lilipiganiwa kuanzia mwaka bk kati ya wavamiaji wavandali na bizanti
karibu kabla ya mwaka bk waarabu waislamu walivamia eneo la pwani la moroko wakielekea hispania
mji ulipata jina la meliliya ukabaki chini ya utawala wa kiislamu hadi mwaka ulipotekwa na wahispania
wahispania walifaulu kubaki na mji katika vita mbalimbali za karne zilizofuata
mwaka vita ya wenyewe kwa wenyewe ya hispania ilianza melilla kwa uasi wa wanajeshi dhidi ya serikali ya jamhuri ya hispania
jamhuri ya guinea ya ikweta kwa kiswahili pia ginekweta ni nchi mojawapo ndogo ya bara la afrika iliyopo upande wa magharibi wa afrika ya kati
imepakana na kamerun upande wa kaskazini gabon upande wa kusini na mashariki na ghuba ya guinea upande wa magharibi ambapo visiwa vya s o tom na pr ncipe vinapatikana kusini magharibi mwa guinea ya ikweta
jina la nchi linatokana na kuwa karibu na ikweta na pia karibu na ghuba ya guinea
ilikuwa koloni la hispania kwa jina la guinea ya kihispania likiwa na maeneo mawili ambayo yalijulikana kama r o muni bara na visiwa vidogo kadhaa na kisiwa cha bioko ambako uko mji mkuu malabo ambayo iliitwa awali santa isabela
ni nchi pekee ya afrika ambapo lugha ya kihispania ndiyo lugha rasmi na ya taifa hasa ukiacha ceuta na melilla maeneo ya hispania yaliyozungukwa na moroko na jamhuri ya sahara ya kidemokrasia ya kiarabu nchi isiyotambulika kimataifa
pamoja nacho kifaransa na kireno pia ni lugha rasmi
wananchi wengi wanafuata ukristo katika kanisa katoliki na madhehebu mbalimbali ya uprotestanti 
ziwa la tana ni ziwa kubwa la ethiopia na asili ya nile ya buluu
beseni yake iko taktiban km kaskazini magharbibi ya addis ababa katika nyanda za juu za ethiopia
umbo la ziwa limebadilika katika karne iliyopita kutokana na mashapo
kamusi ya mwaka ilitaja kina ya mita lakini leo ni mita pekee
eneo la ziwa hubadilika na majira ya mvua au ukame yaani kuwa na maji mengi au kidogo
mito mingi inaingia ziwani ikiwa mikubwa kati yao ni mito ya rib na gumara
mto wa abbai jina la kiethiopia la nile ya buluu unatoka katika ziwa
katika visiwa vidogo ziwani kuna makanisa na monasteri zilizojengwa tangu karne ya bk
jangwa ni eneo pakavu penye mvua au usimbishaji kwa ujumla chini ya mm kwa mwaka
kutokana na ukavu kuna mimea michache tu pia wanyama wachache
wanyama walioko hufanya shughuli zao hasa wakati wa usiku
wakati mwingine maeneo huitwa jangwa ambayo ni makavu kutokana na baridi kali
kiasi cha usimbishaji peke yake hakitoshi kila mahali kutofautisha maeneo makavu
 mm za mvua katika eneo la joto zitasababisha eneo kuonekana kama jangwa kabisa kwa sababu kiasi kikubwa cha maji yale kidogo yanayoneshewa hupotea kutokana na uvukizaji
kuna mifano ya kwamba eneo penye kiasi kilekile cha mm halionekani kuwa jangwa tayari kwa sababu kutokana na halijoto na mawingu hata yasiponyesha mvua kiasi kidogo cha maji yanavukiza
kama uvukizaji unapita kiasi cha mvua hata eneo penye mvua zaidi ya mm inaonekana kama jangwa
mara nyingi jangwa hutofautishwa kutokana na uso lake pale ambako maji haya si chini mno mimea inaweza kuyafikia kwa mizizi yao
sehemu kama hizi zinaonekana kama oasisi penye miti wakati mwingine hata na bwawa
mahali pengine wakazi wa jangwa wamechimba kisima kirefu pasipo na mimea kinachosaidia maji ya watu na wanyama hasa wa misafara
maji yake hukusanyika katika mabonde na kutokea kama mto wa muda
kuna mifano mingi ya wasafiri jangwani waliokufa kwa sababu walipiga kambi katika bonde penye kivuli lakini walizama kwa sababu mto mkali ulijitokeza kwa ghafla kutokana na mvua ulionyesha katika umbali mkubwa
sehemu nyingine mvua husababisha kutokea kwa mbwawa hata maziwa kwa muda
mito kadhaa kama nile ina maji ya kutosha ili ivuke neo la jangwa
inawezesha maisha ya mimea wanyama na watu katika mabonde yao
mito mingine inakwisha jangwani kwa sababu maji yote hupotea na kuvukiza
mfano wake ni delta ya mto wa okavango unaokwisha katika jangwa la kalahari huko botswana
delta hii ni eneo la mimea na wanyama wengi katikati ya jangwa
mto wa ewaso nyiro katika kenya ya kaskazini kwa kawaida hukwisha katika nchi yabisi za usamburu
lakini kila baada ya miaka makumi kadhaa baada ya mvua kubwa sana inaendelea kuvuka jangwa la somalia ya kusini na kufikia bahari hindi jinsi ilvyotokea wakati wa el nino 
usimbishaji ni maji yanayonyesha kutoka hewa ardhini
maji haya ni pamoja na mvua theluji mvua mawe na umande
usimbishaji unaanza pale ambako hewa lenye joto na mvuke hupanda juu
juu zaidi halijoto yake inapungua na mvuke ndani ya hewa unaanza kutonesha na kuwa matone ya maji
kila wingu hufanywa na matone mengi madogo yanayoendelea kuelea hewani pamoja
upepo inakoroga matone yale madogo mpaka yanagongana na kuunganika hivyo kukua
kama matone ni makubwa ya kutosha yanaanza kuanguka chini kama mvua theluji au mvua mawe
hali inategemea halijoto katika mawingu na hewani pale matone yanapotelemka
kiasi cha usimbishaji ni muhimu kwa ajili ya tabia za hali ya hewa katika nchi au eneo fulani
hapa punje ndogo za iodidi ya fedha zinatupwa mawinguni kwa njia ya ndege au makombora zinazokuwa viini vya kutonesha mvuke na kusababisha matone kukua hadi mvua kunyesha
yanatumika pia katika maeneo ya kilimo ili kuzuia mvua mawe isiharibu mavuno
uvukizaji katika fizikia ni mwendo wa kiowevu majimaji kuwa gesi
kuna dutu kama maji zinazoanza kuvukiza kabla ya kufikia kiwango cha kuchemka
viowevu vyote huvukiza vikifikia kiwango chao cha kuchemka
kama molekuli katika kiowevu zinapashwa moto mwendo wao unaongezeka
zinagonganagongana na kuachana mbali zaidi hadi kuwa gesi
katika metorolojia uvukizaji ni hasa mwendo wa maji kuwa mvuke au gesi
mwendo huu ni nguvu muhimu sana katika duara ya maji duniani
maji ya baharini au unyevu nchini yanapashwa moto hasa na mionzi ya jua hadi kuwa mvuke unaopanda juu kuwa mawingu
imepakana na bahari za atlantiki na mediteranea upande wa bara imepakana na algeria na mauretania
maeneo ya kihispania ya ceuta na melilla yanazungukwa na moroko kwenye pwani ya mediteranea
mpaka wa kusini haueleweki vizuri kwa sababu moroko inadai ya kwamba sahara ya magharibi ni sehemu ya eneo lake hali isiyokubaliwa na jumuiya ya kimataifa tangu moroko ilipovamia sahara ya kusini mwaka 
jina la moroko limetokana na mji mkuu wa kale marakesh
watu walio wengi huishi kwenye sehemu za rutuba karibu na pwani
milima ya rif inaongozana na pwani ya mediteranea yenye mwelekeo kutoka kaskazini magharibi kwenda kaskazini mashariki
milima ya atlas iko katikati ya nchi kutoka kusini magharibi kwenda kaskazini mashariki
mji mkubwa ni casablanca kwa kiarabu dar al baida nyumba nyeupe
miji mitano mikubwa ni kama ifuatavyo namba za sensa ya mwaka habari za kimaandishi za kwanza ni kutoka karne za kwanza kk
wafinisia walijenga miji yao pwani lakini eneo la ndani lilibaki nchi ya waberber waliounda ufalme wa mauretania ya kale usiuchanganye na nchi ya kisasa mauretania uliounganisha sehemu kubwa ya moroko ya kaskazini
wamauretania wa kale walishirikiana na dola la roma hadi kuwa jimbo la dola hili kwa jina la mauretania tingitana
wakati wa kudhoofika kwa dola la roma kuanzia mwaka bk kukawa na uvamizi wa wavandali
mwanzoni moroko ilikuwa sehemu ya milki ya khalifa ya waomawiyya waliotawala dameski siria
baada ya kupinduliwa kwa waomawiyya na waabasiya wa baghdad iraq mkimbizi mwarabu idris ibn abdallah alikusanya makabila ya waberber na kuunda milki ya kujitegemea
hii ilikuwa mwanzo wa moroko kuwa milki ya kiislamu inayojitawala
vipindi vya historia husebabiwa kufuatana na familia zilizofuatana za wafalme waarabu au waberber
wamuwahidun waliendelea kupanuka kuelekea misri lakini baadaye walidhoofika wakapaswa kuwaachia wahispania wakristo sehemu za andalusia
athira ya milki ya moroko ilipungua baadaye hadi hispania yote ikarudishwa kwa watawala wakristo mwaka pia utawala kusini kwa sahara haukuendelea
wareno wa wahispania waliendelea kuteka miji kwenye pwani za moroko
utawala wa hispania juu ya ceuta na melilla leo ni mabaki ya nyakati zile
sehemu za nchi zilianza kujitawala bila kukubali tena mamlaka wa juu kwa mfano makabila ya waberber milimani au miji ya rabat na sale iliyounda dola dogo la jamhuri ya bou regreg katika karne ya na kujishughulisha na uharamia
katika karne ya familia ya waalawi walishika mamlaka wakaendelea nayo hadi leo
waliweza kutunza uhuru wa nchi hadi mwanzo wa karne ya 
lakini mwanzo wa karne ya ufaransa na hispania walimlazimisha mfalme mulay abdelaziz kukubali mkataba uliofanya moroko kuwa kama koloni chini ya nchi hizo mbili
vita kuu ya pili ya dunia ilidhoofisha ufaransa pamoja na kuingia kwa wanajeshi waamerika na waingereza na ahadi zao za kuleta uhuru tokeo lililohamasisha wazalendo wa maroko kupigania upya uhuru wa nchi
baada ya vita wafaransa walijaribu kukandamiza mwendo huo wakamwondoa sultani mohammed nchini 
ghasia zikaongezeka sultani akarudi na nchi ikapewa uhuru mwaka 
utawala wa mwanae hassan ii kuanzia mwaka uliitwa miaka ya risasi kwa sababu mfalme alikataa kukubali utaratibu wa kidemokrasia
chaguzi zilikuwa za uwongo wapinzani wakatupwa jela au kuuawa
hassan ii alishinda majaribio mbalimbali ya kumpindua
siasa ya kushikamana na marekani ilimsaidia mfalme kimataifa lakini baada ya mwisho wa vita baridi alilazimishwa na wamarekani kulegeza utawala wake
mtoto wake muhamad vi akawa mfalme kijana mwaka akaanza mageuzi ya kisiasa ya wazi zaidi
mnamo januari za wakazi milioni 
 huishi mijini
kiasili wakazi wengi ni waberber na waarabu pamoja na watu wa asili ya andalusia hispania na wa afrika kusini kwa sahara
kaskazini mwa nchi ambako kitovu chake ni fes kuna zaidi tabia ya kiarabu wakatu kusini ambako kitovu chake ni marakesh kuna tabia ya kiberber zaidi
waberber wengi hasa kaskazini wameacha lugha yao na kutumia kiarabu lakini walileta maneno yao katika lahaja ya kiarabu cha kimaroko
uislamu ndio dini rasmi na ndio unaofuatwa na wakazi wengi sana 
 hasa wasunni
wayahudi waliwahi kuwa wengi kidogo lakini idadi yao imepungua katika miaka ya nyuma kutokana na uhamaji hata kama hali yao katika taifa ni nzuri kulingana na nchi nyingine za kiarabu
historia ya moroko inahusu eneo ambalo leo ni nchi ya afrika kaskazini magharibi
habari za kimaandishi za kwanza ni kutoka karne za kwanza kk
wafinisia walijenga miji yao pwani lakini eneo la ndani lilibaki nchi ya waberber waliounda ufalme wa mauretania ya kale usiuchanganye na nchi ya kisasa mauretania uliounganisha sehemu kubwa ya moroko ya kaskazini
wamauretania wa kale walishirikiana na dola la roma hadi kuwa jimbo la dola hili kwa jina la mauretania tingitana
wakati wa kudhoofika kwa dola la roma kuanzia mwaka bk kukawa na uvamizi wa wavandali
karne ya bk ilileta uvamizi wa waarabu walioteka nchi na kusababisha polepole waberber waliokuwa wayahudi wakristo au wafuasi wa dini za jadi kuwa waislamu
mwanzoni moroko ilikuwa sehemu ya milki ya khalifa ya waomawiyya waliotawala dameski siria
baada ya kupinduliwa kwa waomawiyya na waabasiya wa baghdad iraq mkimbizi mwarabu idris ibn abdallah alikusanya makabila ya waberber na kuunda milki ya kujitegemea
hii ilikuwa mwanzo wa moroko kuwa milki ya kiislamu inayojitawala
vipindi vya historia husebabiwa kufuatana na familia zilizofuatana za wafalme waarabu au waberber
wafalme wa wamurabitun almoravi na wa wamuwahidun almohad walieneza utawala wao hadi afrika ya magharibi mauretania senegal na mali ya leo na sehemu kubwa ya andalusia hispania ya kiislamu tena hadi mipaka ya misri
wamuwahidun waliendelea kupanuka kuelekea misri lakini baadaye walidhoofika wakapaswa kuwaachia wahispania wakristo sehemu za andalusia
athira ya milki ya moroko ilipungua baadaye hadi hispania yote ikarudishwa kwa watawala wakristo mwaka pia utawala kusini kwa sahara haukuendelea
wareno wa wahispania waliendelea kuteka miji kwenye pwani za moroko
utawala wa hispania juu ya ceuta na melilla leo ni mabaki ya nyakati zile
katika karne ya familia ya waalawi walishika mamlaka wakaendelea nayo hadi leo
waliweza kutunza uhuru wa nchi hadi mwanzo wa karne ya 
lakini mwanzo wa karne ya ufaransa na hispania walimlazimisha mfalme mulay abdelaziz kukubali mkataba uliofanya moroko kuwa kama koloni chini ya nchi hizo mbili
vita kuu ya pili ya dunia ilidhoofisha ufaransa pamoja na kuingia kwa wanajeshi waamerika na waingereza na ahadi zao za kuleta uhuru tokeo lililohamasisha wazalendo wa maroko kupigania upya uhuru wa nchi
baada ya vita wafaransa walijaribu kukandamiza mwendo huo wakamwondoa sultani mohammed nchini 
ghasia zikaongezeka sultani akarudi na nchi ikapewa uhuru mwaka 
chaguzi zilikuwa za uwongo wapinzani wakatupwa jela au kuuawa
hassan ii alishinda majaribio mbalimbali ya kumpindua
siasa ya kushikamana na marekani ilimsaidia mfalme kimataifa lakini baada ya mwisho wa vita baridi alilazimishwa na wamarekani kulegeza utawala wake
mtoto wake muhamad vi akawa mfalme kijana mwaka akaanza mageuzi ya kisiasa ya wazi zaidi
kama ukubwa wa kila kijiwe ni chini ya mm ndipo mchanga
kama ni kubwa zaidi kuliko mm kawaida hutofautiana kati ya nchi na nchi si changarawe tena ni jiwe
changarawe imetokea kutokana na mmomonyoko wa mawe au mwamba
idadi kubwa ya changarawe hutokana na mmomonyoko katika mito
changarawe inapatikana pia kama miamba au mawe makubwa yanaanguka mlimani na kupasuka
kama kokoto inatumika chini ya barabara au kuchanganywa na simiti kwa ajili ya misingi ya majengo
tuta la mchanga ni kilima cha mchanga kilichojengwa na upepo kwa kupuliza na kusukuma punje za mchanga
matuta ya mchanga hutokea penye mchanga usiofunikwa na udongo au mimea ya kutosha
matuta ya mchanga ni hatari kwa ajili ya binadamu kwa sababu yanaweza kufunika mashamba nyumba hata kijiji kizima
kama upepo ni mkali yanaweza kuhama mita makumi kila nafasi ya dhoruba
kuna majaribio mengi ya kusimamisha matuta yasihame
njia mojawapo ni kupanda manyasi katika maeneo penye mvua wa kutosha
lazima kurudia kupanda pale ambako majani yamekufa
lazima kuzuia wanyama na watu wasikanyage kati ya manyasi haya
mradi wa kuhifadhi mazingira ya umoja wa mataifa unasaidia miradi ya aina hii kote duniani
ina eneo la kilometa za mraba sawa na eneo la marekani au karibu sawa na eneo lote ya ulaya
jina lake ni neno la kiarabu sahra linalomaananisha jangwa
wataalamu wa jiografia huamini ya kwamba sahara haikuwepo wakati wote
kutokana na utafiti wa dalili katika udongo na mawe yake eneo la sahara katika milenia zilizopita lilikuwa na vipindi vya ukame vikifuatana na vipindi vya mvua
ina nchi za moroko algeria tunisia na libya upande wa kaskazini
upande wa magharibi sahara inaanza kwenye pwani ya atlantiki ikielekea hadi pwani ya bahari ya shamu kwa km
nchi zenye sehemu kubwa ya maeneo yao katika sahara ni hizi misri libya mali niger chad sudan mauretania sahara ya magharibi moroko algeria na tunisia
halijoto ni kati ya c wakati wa mchana ikishuka usiku hadi c mlimani hadi c
wastani wa mvua katika sahara ni mm 
 kwa mwaka lakini kuna miaka bila mvua yoyote
kuna milima mikubwa kama milima ya ahaggar tibesti na a r
mlima mrefu ni emi koussi m kwenye milima ya tibesti katika chad
michoro ya watu wa zamani inaonekana katika milima ya tibesti na air inayoonesha watu wawindaji na wanyama kama viboko na mamba wanaohitaji maji mengi
wataalamu wamegundua kutokana na utafiti wa mawe na udongo ya kwamba eneo la sahara lilikuwa na vipindi vikavu na vipindi vya mvua nyingi
mnamo miaka iliyopita sahara ilikuwa eneo nusu yabisi penye maji katika mito mirefu
labda inawezekana kuilinganisha na kenya ya kaskazini ya leo
mnamo miaka iliyopita sahara ilikauka kufikia hali yabisi kama leo
lakini maji ya mvua ya nyakati zile bado yapo chini ya ardhi
misri na libya ina miradi mikubwa kutumia maji yale kwa pampu na kuanza kilimo jangwani kabisa
nishi isahaya ni kituo cha treni katika mji wa nagasaki nchini ujapani
jamhuri ya gabon kifupi gabon ni nchi huru ya afrika magharibi ya kati
imepakana na guinea ya ikweta kamerun jamhuri ya kongo na ghuba ya guinea
nchi hii ina umma mdogo madini na mali kwa wingi na wafanyabiashara kutoka nchi za kigeni wameweza kufanya gabon iwe nchi moja katika eneo hili la afrika yenye maendeleo na neema
gabon imegawiwa katika mikoa nayo ina jumla ya wilaya d partements 
mwaka wa gabon ilianza demokrasia ya vyama vingi na katiba ya kidemokrasia ambayo inaruhusu ukweli wa uchaguzi na utekelezaji wa idara za serikali
gabon ni nchi yenye neema sana kuliko nchi jirani
uchumi wake hasa chumo cha umma ni mara nne ya nchi za afrika kusini mwa sahara
hii hasa ni kwa sababu ya uzalishaji wa mafuta ambao umeleta utajiri na mali lakini usambazaji wa mali hii ya mafuta bado umedhoofika
gabon ilikuwa mwanachama wa muungano wa nchi zinazouza mafuta opec kutoka mwaka wa mbaka 
mwaka udhaifu wa pesa cfa frank uliacha gabon katika shida ya kulipa deni za kimataifa ufaransa na shirika la fedha la kimataifa imf wameipa gabon mkopo na usaidizi kwa uelewano kwamba gabon itageuza uchumi wake barabara
yasemekana mambo ya mazingira yalifanya umma wa gabon kutopanda kwa sensa kati ya miaka na 
ni nchi ambayo ina umma mdogo zaidi afrika na upungufu wa wafanyakazi ni mojawapo ya mambo yanayofanya hasa uchumi kutovuma zaidi
umma hasa kwa ujumla yasemekana ni kama watu milioni 
 lakini mambo haya yamebaki bila kuwaziwa
gabon hasa ina makabila ambayo yana utamaduni na lugha tafauti
wafang wakiwa ndio kabila kubwa zaidi nchini gabon wengine ni wamyene wabandjabi waeshira wabapounou na waokande
lugha ya kifaransa ndiyo lugha rasmi ya taifa ambayo hutumika kwa mawasiliano wakazi wanaoimudu ni 
wafaransa wanaishi gabon na ufaransa unaathiri mambo ya kigeni utamaduni na biashara nchini gabon
utendi ni aina ya ushairi na tanzu mojawapo ya fasihi simulizi
kwa kawaida utendi husimulia maisha na matendo ya mhusika shujaa au wa visasili
ulaya kuna tendi kama wimbo wa troya wimbo wa odisei na wimbo wa kabila la nibelungi na india kuna wimbo wa mahabharata
hizo zote mara nyingi hudondolewa kama mifano ya utendi
siku hizi hata riwaya au filamu hasa kama ni ndefu sana pamoja na wahusika wengi au nyakati nyingi huitwa utendi
ali hassan mwinyi amezaliwa mei alikuwa rais wa pili wa tanzania kuanzia hadi 
aliyemtangulia ni mwalimu julius nyerere na aliyemfuata ni benjamin mkapa
kabla hajachaguliwa kuwa rais mwinyi alikuwa waziri wa mambo ya ndani na makamu rais
pia alikuwa mwenyekiti wa chama cha mapinduzi ccm kuanzia hadi 
mwinyi alizaliwa kwenye kisiwa cha unguja zanzibar
wakati wa urais wa mwinyi sera za ujamaa zilianza kugeuzwa
mwaka wa uanzishaji wa vyama vingi uliruhusiwa
sera za soko huru za mwinyi zimeendelezwa chini ya rais benjamin mkapa
mwinyi mwenyewe baada ya kustaafu hakujiingiza katika mambo ya siasa tena
hamed bin mohammed el murjebi juni amejulikana zaidi kwa jina la tippu tip
alikuwa mfanyabiashara mashuhuri katika afrika ya mashariki na kati wakati wa karne ya 
babake alikuwa mfanyabiashara mwarabu muhammed bin juma mamake aliitwa nyaso
hamed aliingia katika shughuli za biashara tangu umri wa miaka akafaulu katika biashara ya misafara kati ya zanzibar na kongo
alipanga misafara ya mahamali waelfu akipeleka bidhaa kutoka bagamoyo kupitia tabora hadi ujiji kwa ziwa tanganyika na ndani ya kongo
bidhaa alizobeba alitumia kujipatia pembe za ndovu na watumwa watumwa walisaidia kubeba pembe za ndovu njia ya kurudi hadi pwani
athira yake ilipanuka katika kongo ya mashariki hadi alitawala eneo kubwa sana
wabelgiji walipoanza kujenga ukoloni wao kongo walimkuta kama mtawala wa kongo ya mashariki wakapatana naye na kumpa cheo cha gavana ya mkoa wa chutes stanley maporomoko ya stanley leo kisangani mwaka alichoshika kwa miaka michache
mabadiliko ya ukoloni yaliharibu biashara yake akarudi zanzibar alipobaki bila misafari mipya hadi kifo chake mwaka 
jina lake linajulikana kama mfano kwa mabaya ya biashara ya watumwa iliyoharibu maeneo makubwa huko kongo kabla ya mwanzo wa ukoloni
yeye mwenyewe aliona watumwa ni sehemu tu ya biashara yake akitajirika hasa na biashara ya pembe za ndovu
hamed bin mohammed el marjebi amejipatia nafasi katika historia ya afrika ya mashariki kwa kuandika tawasifu au kumbukumbu ya maisha yake yeye mwenyewe
katika lugha ya kiswahili ni mfano wa kwanza wa tawasifu
pia ni mfano wa pekee wa kumbukumbu ya kimaandishi ya matokeo ya siku zile zisizoandikwa na mzungu lakini ny mwenyeji
hakuwa mtu anayemuogopa munguhistoria ya muafrika mweusi lugha za kibantu ni kundi la lugha ambalo ni tawi la lugha za niger kongo
lugha za kibantu huzungumzwa hasa katika nchi za nigeria kamerun guinea ya ikweta gabon jamhuri ya kongo jamhuri ya kidemokrasia ya kongo rwanda burundi uganda kenya tanzania komori msumbiji malawi zambia zimbabwe angola namibia botswana lesotho swaziland na afrika ya kusini
enezi hilo linaonyesha kwamba kundi la lugha za kibantu ni kubwa kabisa barani afrika na idadi ya wanaozitumia ni takriban milioni 
neno bantu maana yake ni watu katika lugha nyingi za kundi hilo
shina lake ni ntu na kiambishi awali cha ba kinaonyesha uwingi
kwa sababu hiyo mtaalamu wilhelm heinrich immanuel bleek aliyeishi tangu mwaka hadi alitumia neno hilo kwa kurejea kundi la lugha hizo
bleek alilinganisha sarufi za lugha mbalimbali za kibantu na baadaye carl meinhof alimfuata katika utafiti huo
kuna mamia ya lugha za kibantu wataalamu wengine wanahesabu wengine wanahesabu 
mtaalamu malcolm guthrie aliziainisha kulingana na maeneo ya kijiografia
kila eneo limepata herufi yake a b c d e f g h k l m n p na na ndani ya kila eneo kuna tarakimu tena
pia guthrie alichunguza lugha ya nasaba ambayo ni chanzo cha lugha zote za kibantu
kati ya tabia hizo kuna viambishi awali na ngeli za nomino
kutokana na sifa hizo wataalamu wamekadiria kwamba asili ya lugha za kibantu ilikuwa katika maeneo ya kamerun ya kusini kutoka huko wasemaji asilia wa kibantu katika milenia ya pili kk walihamia kongo hadi zambia
waliendelea kuhamahama na kupanuka hadi kufika maeneo yote walipo sasa
sehemu kubwa ya maeneo ya wasemaji wa lugha za kibantu zilikaliwa awali na wasemaji wa lugha za khoikhoi
wataalamu wamekisia kwamba wabantu walifaulu kuenea kutokana na maarifa yao ya kilimo na hasa matumizi ya chuma katika zana za kilimo na pia silaha
kati ya lugha za kibantu zinazotumika zaidi kuna kiswahili na kilingala
lugha zenye wasemaji wengi kama lugha ya kwanza ni kizulu na kishona
idadi ya wasemaji ni makadirio tu bado ina tofauti kati ya makala na makala idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa watu 
mwaka wa serikali ya nigeria iliamua kuanzisha mji mkuu mpya badala ya lagos
wakachagua katikati ya nchi na mipango ya ujenzi ikaundwa chini ya makampuni matatu ya marekani prc corporation wallace mcharg roberts na todd na archisystems
mipango hiyo ikabadilishwa baadaye na kenzo tange msanifu majengo maarufu wa japani
abuja ikatangazwa rasmi kuwa mji mkuu wa nigeria tarehe desemba 
iko mahali pa kaskazini na mashariki
sifa muhimu ya abuja ni mlima wa aso ambao ni mwamba ulio na urefu wa mita 
majengo maarufu mengine ni msikiti wa taifa nigerian national mosque na kanisa kuu la madhehebu national ecumenical centre cathedral
kuna kiwanja cha ndege cha kimataifa nnamdi azikiwe international airport karibu na mlima wa zuma
sehemu nyingine za mji hazijajengwa ilivyopangwa na majengo mengi yanaendelea kujengwa
mji wa abuja unagombea kuwa mahali pa michezo ya jumuiya ya madola kwa mwaka wa commonwealth games
jakarta zamani iliitwa batavia ni mji mkuu wa indonesia
iko kwenye kisiwa cha java na mahali pake ni kusini na mashariki
idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa mwaka wa 
windhoek ni mji mkuu wa namibia na uko mahali pa
mji huu ni kituo muhimu kwa biashara ya ngozi za kondoo
zamani ulikuwa makao makuu ya mtemi wa kabila la nama aliyewashinda kabila la waherero wakati wa karne ya 
wakati wa vita kuu ya kwanza ya dunia nchi ilivamiwa na majeshi ya makaburu kutoka afrika ya kusini ambao wametawala nchi ya namibia hadi mwaka wa 
namibia ilipopata uhuru mji wa windhoek ukawa mji mkuu wa jamhuri ya namibia
koigi wamwere ni mwanasiasa mwanaharakati na mwandishi kutoka nchi ya kenya
koigi alizaliwa mwaka wa huko bahati wilaya ya nakuru
koigi anajulikana kwa kujaribu kupindua serikali za jomo kenyatta na daniel arap moi
koigi aliwekwa kizuizini na watawala hawa na baadaye alikimbilia uhamishoni nchini norway miaka ya 
baada ya kurudi kenya miaka ya koigi alikamatwa na kushtakiwa kwa madai ya kuhusika na uhaini na uporaji kwa kutumia silaha
kutokana na kampeni kubwa ya kimataifa dhidi ya kesi hiyo ambayo ilichukuliwa kuwa na nia ya kumnyamazisha serikali ya kenya ilimwachia huru
vitabu vyake ni a woman reborn justice on trial na i refuse to die
hivi sasa koigi ni mbunge wa jimbo la subukia na waziri msaidizi wa habari katika serikali ya mwai kibaki
jiji la lusaka liko kusini ya kati ya zambia na mahali pake ni kusini mashariki
idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa watu mwaka wa 
mji wa lusaka ulianzishwa mwaka wa na wakoloni wazungu kwenye mahali pa kijiji ambacho mwenyekiti wake aliitwa lusaaka
kwa vile lusaka iko katikati ya nchi mwaka wa wakoloni waingereza walihamishia mji mkuu wao wa rhodesia ya kaskazini huko kutoka mji wa livingstone
baada ya kupata uhuru lusaka ikaendelea kama mji mkuu wa zambia hadi hivi sasa
lusaka hufikika kupitia kiwanja cha ndege cha kimataifa lusaka international airport au kupitia garimoshi kwenye njia ya reli inayoelekea kutoka mji wa livingstone kwenda mji wa kitwe
kunguru ni ndege wakubwa kiasi wa familia corvidae
spishi nyingi ni nyeusi au nyeusi pamoja na rangi ya nyeupe kijivu au kahawa nyingine zina rangi mbalimbali kama buluu pinki n
hula nusra kila kitu wanyama na ndege wadogo wadudu mizoga matunda nafaka n
hulijenga tago lao kwa vijiti juu ya mti au jabali
baadhi ya kunguru huonwa kuwa ni waharibifu na tunajua kwamba kunguru mkubwa kaskazi corvus corax kunguru mkubwa wa australia corvus coronoides na kunguru mlamizoga corvus corone wanaweza kuua wanakondoo dhaifu
lakini mara nyingi hula mizoga iliyouawa karibuni kwa namna nyingine ugonjwa k
wengine wanaweza kuiga sauti ya binadamu lakini hawawezi kuongea kama kasuku
kunguru waliofundishwa kuongea huonwa kama sehemu muhimu ya asia ya mashariki kwa sababu kunguru huonwa kama alama ya bahati
baadhi ya watu wanafuga kunguru kama wanyama wa nyumbani
japo binadamu hawawezi kuwatambua kunguru kunguru wanaweza kuwatambua watu na kuelewa kwamba hawa ni watu wabaya au la
kwa tamaduni nyingi za kienyeji za kaskazi ya mbali sana kunguru spishi kubwa hasa wamekuchwa kama viumbe vya kirobo au miungu
katika afrika waxhosa wa afrika kusini waliwachukulia kunguru kuwa ni ndege wa mungu
hadithi ya kixhosa kuhusu shujaa aitwaye gxam inasimulia kwamba kunguru walirudishia shujaa aliyefanywa upofu uwezo wake wa kuona
hadithi nyingine ya wasara wa chadi na sudani inasimulia kwamba mungu mkuu wantu su alimpa mpwa wake wa kiume wantu ngoma iliyokuwa ndani yake na mifano ya kila kitu kilichokuwamo mbinguni
wantu alitarajiwa kuwapatia binadamu vitu hivi lakini alikuwa akishuka kamba iliyounga mbingu na dunia kunguru alipiga ngoma
ngoma akaanguka duniani akavunjika na akatawanya wanyama samaki na mimea duniani kote
huko marekani kunguru huwindwa kwa kibali cha serikali
isipokuwa kwanzia agosti mpaka machi msimu wa uwindaji kunguru sababu huwa wengi na hapo watu huruhusiwa kuwinda kunguru
huko uingereza ni marufuku mpaka pale mtu atakapopewa kibali
kunguru anamaamuzi ya haraka sana na anamacho yenye uwezo mkubwa wa kuona pia kunguru anaonekana kuwa na ujasiri mkubwa hamwogopi binadam wa kike mwanamke suala kwamba kuna mawasiliano ya kunguru ni aina ya lugha ni mjadala mkubwa mpaka leo
kunguru pia wamejifunza kuitika milio ya wanyama wengine na tabia hii hubadilika kwa misimu kadhaa
milio ya kunguru ni tata na migumu kuelewa na milio yao hutofautiana kwa spishi tofauti na hasa ugumu wa kujifunza milio huja pale ambapo inafahamika kuwa kunguru wanauwezo wa kusikia sauti ndogo sana ambazo binadamu hawezi kuzisikia
kama kundi kunguru wameonekana kuwa na akili sana na majaribio mbalimbali yamethibitisha hili
kunguru wamepata alama za juu sana kwenye tafiti za awali
kunguru wa huko israeli wamejifunza kutumia vipande vya mkate kama chombo cha kuvulia samaki
spishi moja new caledonian crow wamefanyiwa tafiti sana kutokana na uwezo wao wa kutengeneza zana za matumizi ya kila siku
ujuzi mwingine ni ule wa kuangusha mbegu ngumu kwenye barabara inayopitisha magari makubwa ili yapasue na kisha kusubiri taa za barabarani kuruhusu watu wapitie watawanye mbegu hizo
na tafiti hivi karibuni zinaonesha kuwa kunguru wana uwezo wa nyuso za watu
kunguru wa huko huathirika sana na kiasi cha kwamba kifo chao sasa kinaonesha athari ya virusi hao kwenye maeneo yao
tangu miaka mingi wataalamu hawakubali kuhusu undugu wa familia corvidae na jamaa yake
mwishowe ilionekana kwamba kunguru wametokana na wahenga wa kiaustralasia na walitawanyika duniani kote
majamaa yao ya karibu sana ni ndege wa peponi birds of paradise mbwigu na australian mudnesters
kumbukumbu ya visukuku vya kunguru mifupa yao inaonyesha kwamba walikuwa wengi sana ulaya lakini husiano baina ya kunguru wa kabla ya historia hazieleweki vizuri
kunguru wa makubwa ya jackdaw kunguru rangi mbili na kunguru domo nene wanaonekana kuwa walikuwepo tangu zamani sana
kunguru waliwindwa na binadamu hadi enzi ya chuma kitu ambacho kinaonyesha mabadiliko ya spishi za kisasa
kunguru wa marekani hawana historia sahihi inayoaminika
chakushangaza spishi nyingi zimekwisha hivi sasa baada ya uvamizi wa binadamu katika visiwa kama nyuzilandi hawaii na grinlandi hasa
mali kwa kifaransa r publique du mali jamhuri ya mali ni nchi ya afrika ya magharibi
imepakana na algeria mauretania niger burkina faso cote d ivoire na senegal
sehemu ya juu ni mlima wa hombori tondo mita juu ya ub ulioko katikati ya nchi
kaskazini sehemu kubwa ya eneo la mali ni jangwa la sahara
wakazi walio wengi huishi kusini karibu na mito ya senegal na niger
sehemu za kusini ni hasa tambarare za bonde la mto niger
hali ya hewa ni tofautitofauti kulingana na eneo
kuna malighafi kama vile dhahabu urani fosfati kaolini chumvi na chokaa
mali ina historia ndefu ambayo ni historia ya pamoja ya nchi za kanda la sahel na kanda la sudan
zamani za wafinisia na za waroma palikuwa na mawasiliano ya biashara na nchi za mediteranea kupitia wanafayabiashara waberberi walioelewa njia za sahara
uvamizi wa wavandali katika afrika ya kaskazini ulivuruga mawasiliano hayo
baada ya uvamizi wa waarabu na uenezaji wa uislamu biashara ilianza upya
ndio waberberi waislamu walioingiza dini mpya hata kusini ya sahara
katika eneo la mali ya leo pamoja na nchi jirani ni hasa madola matatu makubwa yaliyotawala upande wa kusini wa njia za biashara iliyovuka sahara
kuanzia karne ya bk hadi mwaka lilitawala biashara ya dhahabu pembe za ndovu na chumvi
mji mkuu ulikuwa kumbi sale wenye wakazi katika mauretania ya leo
taarifa za wanahistoria waarabu zimeonyesha ufalme tajiri
utamaduni wake haukuwa wa kiislamu bali wa kiafrika asilia
mwisho wake ulianza wakati jeshi la wamurabitun kutoka moroko lilivuka jangwa na kuvamia kumbi sale
mali ilianza kama ufalme mdogo wa wamalinke kando ya ghana
wakati wa karne ya ilianza kupanuka chini ya mfalme sundiata keita
sundiata mwenyewe alipokea uislamu mnamo bk na wafalme baada yake waliendela kuwa waislamu
mfalme wa mali aliyejulikana zaidi ndiye mansa kankan musa 
huku misri alitoa zawadi kiasi cha kuharibu thamani ya dhahabu kwa miaka iliyofuata
wakati ule mji wa timbuktu ulikuwa kitovu cha biashara na elimu iliyojulikana kote katika umma wa kiislamu hata ulaya
katika karne ya bk uwezo na utawala wa mali ulipungua na songhai ilichukua nafasi yake
asili ya wasonghai ilikuwa nigeria ya kaskazini ya leo
walipanua utawala wao kuelekea magharibi wakapokea uislamu wakati wa uvamizi wa almurabitun
wakati wake mji wa timbuktu ilitembelewa na msafiri leo africanus aliyeleta baadaye habari za nchi hadi ulaya
utawala wao uliporomoka baada ya mashumbulizi kutoka moroko mwaka 
wakati ule mataifa ya ulaya yameshaanza kufika kwenye mwambao wa afrika ya magharibi wakifungua biashara ya moja kwa moja na ulaya
umuhimu wa biashara ya kuvuka sahara ulipungua vikali pamoja na faida iliyopatikana kwa watawala katika maeneo ya sahel
viongozi waislamu walijaribu mara kadhaa kujenga utawala juu ya eneo lote
anayejulikana zaidi alikuwa alhaj omar aliyepiga vita kwa jina la dini ya kiislamu dhidi ya wabambara waliofuata utamaduni na dini asilia za kiafrika
mtoto wa alhaj omar aliyeitwa ahmadu alijaribu kuendeleza jihadi yake
lakini wakati ule wafaransa walianza kuenea katika afrika ya magharibi wakamshinda
ilikuwa sehemu ya afrika ya magharibi ya kifaransa na kuanzia ya sudan ya kifaransa
mwaka mali pamoja na senegal zilipata uhuru kama shirikisho la mali
baada ya senegal kuacha umoja huo jamhuri ya mali chini ya rais wa kwanza modibo ke ta ikawa nchi ya kujitegemea
keita alipinduliwa mwaka na wanajeshi akishtakiwa kuwa ameharibu uchumi na kujitajirisha
kiongozi mpya moussa traor alitawala kama dikteta wa kijeshi baadaye kwa msaada wa katiba ya chama kimoja
katiba mpya ya mwaka iliunda kipindi cha kura huru alimoshinda amadou
katika maeneo makubwa ya kaskazini wanaishi makabila ya waberberi hasa mauri na watuareg ambao ni wahamaji
ndio ya wakazi wa nchi wakikalia asilimia kubwa za eneo
kutokana na ukoloni kifaransa kimekuwa lugha rasmi
wakristo wakatoliki 
 na waprotestanti 
 wanafikia wengine wanafuata dini asilia za kiafrika 
ibada na desturi asilia zinapatikana pia katika mazingira ya waislamu
mfalme wa masedonia kk anajulikana kama mmoja kati ya amiri jeshi waliofanikiwa kupita wote wengine katika historia ya dunia
kabla hajafariki kwa umri wa miaka aliteka sehemu kubwa ya dunia iliyojulikana na wagiriki wa zamani zake kuanzia ulaya hadi bara hindi na misri
aleksander alizaliwa mwaka kk kama mwana wa mfalme filippo ii wa masedonia na malkia olympias
masedonia ilikuwa nchi katika kaskazini ya ugiriki ya kale na wgiriki wengi waliwatazama wamasedonia kama washenzi walio nje ya ustaarabu wa ugiriki
tofauti na ugiriki ya kale iliyokuwa jamii ya madola miji masedonia iikuwa jamii ya miji michache na watu wengi walioishi vijijini
ilitokea katika karne ya kk tu ya kwamba wanamichezo kutoka masedonia walikubaliwa kwenye michezo ya olimpiki filippo ii alibadilisha hali ya masedonia kwa kuimarisha jeshi lake hasa kuanzisha mbinu mpya za kupanga wanajeshi katika vikosi vya phalanx vyenye mikuku mirefu sana na kuunda vikosi vya askari farasi wazito wailokingwa kwa nguo za chuma kifuani na kofia kinga
kwa kutumia jeshi hili alishinda madola mengine ya ugiriki na majirani upande wa kaskazini na kuupatia ufalme wake kipaumbele katika ugiriki
baada ya kuunganisha ugiriki chini ya uongozi wake kwa upanga alilenga kushinda pia mioyo yao kwa kuanza vita dhidi ya milki ya uajemi iliyowahi kupigana vita na wagiriki mara kadhaa
alianza kutuma sehemu ya jeshi kwenda asia ndogo iliyokuwa wakati ule sehemu ya milki ya uajemi
kuna masimulizi mengi kuhusu utoto wa aleksander ambayo mara nyingi ni hekaya zilizobuniwa baadaye
hadithi moja inayokubaliwa na wanahistoria ni kuhusu aleksader kijana wa miaka aliyejipatia farasi iliyombeba baadaye hadi uhindini
katika simulizi hii mfalme alitembelewa na mtu aliyetaka kuuza farasi
farasi moja aliyependeza hakuweza kupandwa na mtu yeyote na mfalme alimkataa
hapo aleksander aliomba ajaribu kumpanda akafaulu
sababu yake ni aleksander alitambua ya kwamba huyu farasi aligeuka ghafla akikiona kivuli chake wakati mtu alitaka kumpanda
farasi alinunuliwa na aleksander alimwita bukefalos akamtumia katika miaka ijayo hadi misri na bara hindi
filippo alimwajiri mwanafalsafa aristoteli kuwa mwalimu wa aleksander katika falsafa sanaa na hisabati
aristoteli alimpa mwanafunzi wake wa kifalme nakala ya muswada ya ilias na aleksander aliibeba kwenye kampeni zake za kijeshi
uhusiano baina ya kijana alesander na babake ulikuwa baadaye na matatizo kutokana na husiano za kimapenzi za mfalme kando la mamake aleksander
mwaka kk mfalme filippo aliuawa na mlinzi wake
aleksander kijana wa miaka alitangaziwa mfalme mpya kwa msaada wa jemadari antipater
aliagiza kuuawa kwa maafisa wa babake waliosambaza uvumi kuwa aleksander aliuwa ameshiriki jatika uuaji wa babake
mwaka huohuo alikutana na mabalozi wa miji ya ugiriki walioapa kumtii
mwaka alipaswa kufanya vita na makabila ya kaskazini walioingizwa katika ufalme na babake na sasa waliona nafasi ya kuasi akawashinda
wakati aleksander alipigania vita katika kaskazini miji ya wagiriki waliona nafasi ya kutafuta uhuru upya wakaasi
wakazi wa thebes waliwafukuza askari wa kimakedinia katika mji wao
aleksander alirudi ugiriki moja kwa moja baada ya ushindi wake kwenye kaskazini akateka mji wa thebes akaamuru nyumba zote zibomolewe isipokuwa hekalu na nyumba ya mshairi pindar
wakazi walichinjwa na kuuzwa kama watumwa
sasa miji mingine ya ugriki ilishikwa na hofu na kusalimu amri
aleksander aliwasamehe wagiriki kwa sababu aliwahitaji kwa mipango yake ya vita dhidi ya uajemi
alithebitishwa kama kiongozi na jemadari mkuu wa shirikisho la wagiriki
wakati wa aleksander milki ya uajemi ilikuwa milki iliyotawala eneo kubwa duniani
wakati wa karne mbili zilizotangulia watawala wa uajemi waliwahi kuvamia na kuteka mesopotamia shamu palestina misri asia ndogo pamoja na sehemu za asia ya kati
walijaribu mara kadhaa kuvamia ugiriki pia lakini waliweza kushindwa kwa matatizo
katika asia ndogo walitawala miji minghi ya kigiriki iliyokaa ng ambo ya bahari ya aegean
hivyo filippo ii aliandaa vita dhidi ya uajemi kwa sababu alitaka kutumia vita dhidi ya maadui wa miaka mingi kuimarisha nafasi yake kati ya wagiriki
uvamizi wa kwanza wa masedonia katika asia ndogo ulirudishwa nyuma na waajemi
aleksander alivuka mlangobahari wa dardaneli katika mei akiwa na jeshi la askari wamasedonia na wagiriki
alimwacha jemadari yake antipater huko ugiriki na askari 
mfalme wa uajemi alikuwa darios iii aliyesita kumpa jemadari moja mamlaka ya vita akaacha kazi hii kwa makabaila waajemi katika asia ndogo
upande wa uajemi kulikuwa pia na jemadari mgiriki memnon aliyemhudumia mfalme wa uajemi kama askari wa kukodiwa
alishauri kutomshambulia aleksander vikali badala yake kumvuta ndani ya asia ndogo na kuharibu akiba zote za chakula anakoenda
lakini wakubwa waajemi walikataa wakatafuta mapigano
mkutano wa kwanza wa aleksander na jeshi la uajemi ulitokea kwenye mapigano ya granikos
viongozi waajemi walipanga jeshi lao vibaya wakapigwa na wamasedonia
alesander aliendelea kupita kwenye miji ya pwani iliyokaliwa na wagiriki na kumfungulia milango yao
kwa njia hii alitaka kuondoa nafasi ya bandari kwa meli za nevi ya waajemi zilizokuwa hatari kwa ugiriki
aleksander aliteua viongozi wenyeji kama maliwali wake katika majimbo ya asia ndogo na hivyo kuimarisha utawala wake
hapa katika mji mkuu wa kale wa gordion alikata fundo mashihuri wa gordion
kwenye ikulu ya kale mjini gordion ilitunzwa gari la farasi la kale sana
lilifungwa kwa kamba zilizopigwa fundo imara kupita kiasa
ilisemekana kuna utabiri kuwa kama mtu angeweza uondoa fundo hili atakuwa mtawala juu ya asia
kuelekea mwisho wa mwaka aleksander alipokwa habari kuwa mfalme wa uajemi alikaribia asia ndogo kwa jeshi kubwa
kwenye mapigano ya granikos mnamno novemba majeshi ya waajemi na wagiriki yalikutana tena ushindi ulikuwa upande wa aleksander
katika kitabu cha kizoroastria cha kipindi cha kati ya uajemi kilichoitwa arda wiraz n mag aleksander anajulikana kama aleksander aliyelaaniwa kwa sababu alishinda milki ya uajemi na aliangamiza mji mkuu wake ulioitwa persepolis
lakini katika habari za baadaye za uajemi mpaka irani ya siku hizi anaitwa eskandar na hata alishangiliwa wakati ukuta mkuu wa sadd e eskandar ulijengwa wakati wa ufalme wa parthia
pia anajulikana katika desturi za mashariki ya kati kama dhul qarnayn kwa kiarabu na dul qarnayim kwa kiyahudi na kiaramu yaani mtu mwenye pembe mbili huenda kwa sababu picha kwenye sarafu za wakati wa utawala wake ilimwonyesha kama anazo pembe mbili za kondoo dume za mungu ammon wa misri
jina lake kwa kihindi ni sikandar neno ambalo ni sawa na mtaalamu au mtu stadi
wolfgang amadeus mozart alikuwa mtunzi mashuhuri wa opera na mpigaji wa ajabu sana wa piano kutoka nchini austria alipolizaliwa katika jiji la salzburg tarehe januari 
enzi za maisha yake mafupi aliandika zaidi ya tungo za muziki
watu wanaamini kwamba huyu ni moja kati ya watunzi bora wa muda wote
alitunga nyimbo kadhaa zikiwemo opera muziki wenye hadithi don giovanni na die zauberfl te filimbi ya ajabu
kazi zake alizianza na minuet dansi aliyoitunga akiwa na umri wa miaka minne na alizimalizia kwa kipande chake cha mwisho requiem ambacho alikiacha hajakimaliza
mozart alikuja kufariki tarehe desemba akiwa na umri wa miaka 
baba yake leopold mozart alikuwa mpiga zeze na mtunzi mashuhuri ambaye alifanya kazi na askofu mkuu wa salzburg
alikuwa na dada mkubwa maria anna aliyeitwa kwa jina la utani nannerl kulikuwa na ndugu wengine ambao walifariki wakiwa watoto
mozart alibatizwa asubuhi baada ya kuzaliwa kwake kwenye kanisa kuu la mjini salzburg
jina lake kamili kwa kilatini lilikuwa joannes chrysostomus wolfgangus theophilus mozart
kwa kawaida alikuwa akifahamika kama wolfgang amadeus mozart na jina lake la utani lilikuwa wolfi
nyumba alipozaliwa katika mtaa unaoitwa getreidegasse sasa hivi ni sehemu ya maonyesho ya mozart
mozart alikuwa mtoto wa ajabu tangu akiwa mdogo alikuwa na kipaji cha muziki ambacho si cha kawaida
baba yake alimpa ala kadhaa ili amfundishe mwanawe kutunga muziki
wolfgang alijifunza kupiga kinanda akiwa na umri wa miaka mitatu na baada ya muda mfupi akajifunza pia kupiga zeze na organo vilevile
kuna vipande viwili vifupi vya noti za piano alizotunga akiwa na umri wa miaka mitano lakini ziliandikwa kwa mwandiko wa baba yake hivyo si rahisi kusema kiasi cha msaada alioweza kuupata
baadaye baba yake akaanza kumruhusu mtoto wake na kumfanya aanze kupiga kazi kwenye kumbi huku kukiwa na watu muhimu kibao mbele yake
siku hizi hili linaweza kuitwa ukandamizaji wa watoto wenye vipaji lakini miaka hiyo watu walikuwa hawaoni tatizo kumwachia mtoto atumike kwa namna hii
inaonekana kwamba hili halikumwathiri kabisa na hivyo akajikuta anakua akiwa mtunzi mkubwa kama vile alivyostahili kuwa
mozart alianza kupiga kwenye umma mjini salzburg alipokuwa na umri wa miaka mitano halafu akachukuliwa na kuelekea jijini vienna akiwa na umri wa miaka sita
pia aliwahi kupiga mjini linz na pressburg leo hii inaitwa bratislava
aliwahi kupiga mara mbili mbele ya malkia maria theresa wa austria
katika konseti hili alipiga nyimbo ambazo hata watu wazima wanaweza kuzicheza na muziki ambao watu hawakuwahi kuusikia
alikuwa akibuni mitindo na kuicheza huku akiwa amevaa kinanda au akiwa hatazami mikono yake inapiga wapi na akipitisha mikono huku na huku
pia alitengeneza miziki ambayo inafuata milio ya vitu vingine na alikuwa akiziweka mbeleni kwake
watu wengi walimsikia kijana huyu mashuhuri na kuandika habari zake na ndiyo maana hadi leo hii tunajua mengi yaliyotokea
pia inajulikana kwamba alikuwa anaweza kukumbuka noti za muziki aliotunga akizichungulia mara moja tu
kwa muda mfupi mozart akawa anasafiri nchi za nje kwa shughuli za kimuziki
aliwahi kutumbuiza munich prague paris the hague na london
alipenda sana muziki wa christian bach na hata akaamua kufanya pamoja naye kazi ya muziki
mnamo mwaka alikuwa zake mjini vienna tena ambapo alipata ugonjwa wa ndui lakini alipona na baba yake aliona hili kama ni dalili kutoka kwa mungu kwamba mtoto wake atakuwa salama
baada ya hapo akaenda nchini italia ambapo alipata kusikia miziki ya watunzi wengine wengi wa kiitalia
watunzi hao ni pamoja na gregorio allegri ambaye aliandika wimbo miserere ambao uliandikwa kwa ajili ya papa na kwa kuimbiwa na kwaya nzima ya basilika la mt
katika tungo hizo hakuna mtu yeyote aliyeruhusiwa kuona kilichoandikwa kwenye muziki huo hivyo hakukuwa na mtu mwingine aliyeweza kuziimba katika kwaya
cha kushangaza mozart alizisikia mara moja tu na kukaa chini na kuzichezea kwa kutumia kumbukumbu yake tu alikutana na papa na kupewa naye knighthood ya order of the golden spur
mnamo mwaka alikwenda safari akiwa na mama yake
huko mannheim akatokea kumpenda msichana mmoja aliyeitwa aloysia weber
alikuwa na umri wa miaka tu na alikuwa akisomea kuimba
kunako mozart na mama yake walikuwa mjini paris lakini wakiwa huko mama akafariki dunia
mozart aliandika opera ndogondogo kadhaa akiwa bwana mdogo lakini opera yake ya kwanza na muhimu ilikuwa idomeneo ambayo ilianza kutumbuizwa mjini munich mnamo 
lakini muda huo alikuwa akifanya kazi kama baba yake kwa askofu mkuu wa salzburg
aliporudi tena salzburg akalumbana na askofu mkuu kitendo ambacho kilipelekea kumfanya atimuliwe mbali
mozart akarudi tena mjini vienna ambapo alitumia maisha yake yote yaliyombakia
mnamo mwaka alimwoa constanze weber mmoja kati ya wadogo watatu wa aloysia ambaye kwa wakati huo alikuwa ameolewa na mtu mwingine
walibarikiwa kupata watoto saba lakini kwa bahati mbaya watano kati yao walikufa wakiwa bado wadogo
constanze alikuwa mke mpendwa lakini kama mozart hakuwa mzuri sana katika suala la kutafuta fedha hivyo mara nyingi walikuwa maskini
mwaka huohuo mozart akatunga opera nyingine iliyompa mafanikio makubwa kabisa die entf hrung aus dem serail kutekwa nyara kutoka seraglio
ni hadithi moja maarufu inayoelezea kwamba baada ya mtawala kusikia opera akamwuliza mozart kama kulikuwa na noti nyingi
mozart akamjibu yule mtawala zipo kiasi cha zitakazotakikana mtukufu
tangu hapo mozart akaanza kutumbuiza katika makonseti mfululizo akipiga piano yake mwenyewe iliyokuwa ikielekezwa kutoka kwenye kinanda
katika safari zake akapata kukutana na mtunzi mwenzi joseph haydn na hao watu wawili wakawa marafiki wakubwa mara nyingi walipiga pamoja kwenye string quartet
siku moja haydn aliyasema haya kwa leopold mozart mbele ya mungu na nikiwa msemakweli ni kwamba mtoto wako ni mtunzi mkubwa anayejulikana nami kibinafsi au kijina
ana ladha na cha zaidi ni kwamba mtu mwenye uelewa mkubwa katika utunzi
mozart alikuwa mwanachama wa masonic lodge kama alivyokuwa haydn na alitengeneza kazi kadhaa kwa ajili yake
opera yake ndoa ya figaro ilikuwa maarufu sana kule na mwaka akatumbuiza kwa mara ya kwanza opera yake don giovanni
kuna hadithi chungu nzima zinazohusu ugonjwa wa mwisho na kifo cha mozart na si rahisi kuwa na hakika ya kipi hasa kilitokea
alikuwa akifanya kazi kwenye opera the magic flute ambayo ni moja kati ya kazi zake kubwa na ni maarufu sana hadi leo hii
opera hiyo iliandikwa kwa kijerumani na si kwa kiitalia kama ilivyo kwa opera zake nyingine nyingi
katika hali nyingine ipo kama kiingereza hivi pantomime
wakati huohuo aliokuwa akifanya kazi hii akaombwa na mtu mmoja atunge kwa siri requiem maombi kwa ajili ya marehemu
pia akaombwa atunge opera ya kiitalia la clemenza di tito
hii iliimbwa mjini prague wakati wa septemba mwaka 
mwishoni kabisa mwa mwezi huo the magic flute ilianza kupigwa kwa mara ya kwanza
baada ya hapo mozart akawa anashughulikia vilivyo requiem
alipata kugundua kwamba tayari yu mgonjwa sana na kwa maana hiyo ile requiem ilikuwa kwa ajili yake mwenyewe
constanze akamwomba mtunzi mwingine aliyeitwa franz xaver s ssmayr kuimalizia kazi
hadi leo hii hatuna hakika ni kipi kidogo alichoongezea s ssmayr lakini yamkini karibu muziki wote ulikuwa kazi ya mozart mwenyewe
mozart alizikwa kwenye kaburi lisilojulikana kwa sababu kulikuwa hakuna fedha za kutayarishia mazishi mazuri
muziki wa mozart kama ule wa haydn ni muziki mashuhuri sana unaojulikana kama staili ya klasiki
wakati huo alipoanza kutunga kipindi cha muziki wa baroque kilikuwa kinaelekea ukingoni
ladha za muziki zilianza kupatikana katika muziki
mozart alikuwa mtunzi wa kwanza kutunga muziki wa kutumia piano kifaa pekee kilichokuwa kinakuja kuwa maarufu
alianza karibu kila aina ya muziki symphonies operas solo concertos chamber music hasa string quartets na string quintets na piano sonata
pia aliandika miziki kibao ya kidini ikiwemo mass na vilevile miziki mashuhuri kama vile dansi divertimenti na serenade
sokrates kwa kigiriki s kr t s kk alikuwa mgiriki mtu wa athens mwanafalsafa
alifariki kutokana na kunywa sumu baada iliyokuwa adhabu yake kwa kupatikana na hatia katika mahakama ya watu wa athens
ilidaiwa kwamba mafunzo yake yaliingilia dini ya mji wa athens na kulipotosha vijana wake
maarifa mengi kuhusu sokrates yametokea mazungumzo yaliyoandikwa na plato mwanafunzi wake na mwanafalsafa maandiko ya zenephon mtu wa rika lake aristofanes na aristotle
kuna matatizo katika maandiko yanayomhusu sokrates hivyo sio vyema kutegemea chanzo kimoja tu
ukitazama mambo yanayofanana baina ya maandiko na ukaachilia mbali mambo yanayofikiriwa kuongezwa na mwandishi sokrates mwenyewe ataonekana
chingis khan pia genghis khan takriban agosti alikuwa kiongozi wa wamongolia aliyeunda milki ya wamongolia iliyoendelea kutawala eneo kubwa kuanzia china pamoja na asia ya kati hadi urusi na mashariki ya kati
alizaliwa kwa jina la temujin kama mtoto wa chifu wa kabila la kimongolia
wakati ule wamongolia walikuwa wafugaji wahamiaji walioishi katika kaskazini ya nchi ya mongolia ya leo
walikuwa na makabila mengi yaliyoendelea kupigana kwa vita
temujin alishiriki katika vita vingi akaendelea kuunganisha makabila mbalimbali
tangu mwaka alikuwa na nguvu ya kutosha akashambulia mataifa ya jirani kama watartari waliowahi kumwua babake na kuwashinda
maazimio ya mkutano yalianzisha dola jipya ambamo temujin alikuwa mtawala wa pekee mwenye madaraka ya kutunga sheria
alitawala kwa msaada wa halmashauri iliyokuwa na mamake kakaye na wana wake
temujin alimwagiza mwana wake aliyejua mwandishi kuandika sheria zote za kale zilizohifadhiwa kwa kumbukumbu tu katika kitabu pamoja na amri na sheria mpya alizoendelea kutangaza
nakala za kitabu hiki zilitumwa katika pande zote za milki yake
sheria hizi zilimaliza utawala wa machifu waliowahi kuamua mambo kufuatana na hiari zao
temujin aliendelea kuanzisha jeshi kwa kutangaza sheria kila mmongolia alipaswa kuwa mwanajeshi
aliweza kuzawadisha askari wake kwa njia ya mali zilizotekwa vitani kama mateka
yeye mwenyewe aliteua viongozi waliosimamia vikosi vya wanajeshi 
hapa hakuteua tena ndugu zake bali aliwachagua viongozi hao kulingana na uwezo na uaminifu
mwenyewe alikuwa na kikosi cha ulinzi wake wa wanajeshi wateule 
kazi kubwa ya temujin ilikuwa kujenga umoja na nidhamu
wamogolia walizoea kuungana kwa vita lakini kuachana maungano na kufarakana kufuatana na hiari za machifu
kwa kuunda jeshi la pamoja temujin alikuwa na chombo cha kuunganisha makabila kwa njia ya kudumu kwa sababu machifu wa kale hawakuwa na nafasi tena katika muundo huo wakapungukiwa umuhimu
baada ya kutwaa milki za majirani alipata pia maafisa wachina hasa waliokuwa na maarifa ya utawala aliweza kuanzisha utaratibu wa kodi na huduma
mwenyewe hakujua kuandika wala kusoma lakini alielewa umuhimu wa maandiko akaamuru kutungwa kwa mwandiko kwa ajili ya lugha ya kimongolia
baada kuimarisha utawala wake kati ya china na bahari ya kaspi alijenga mji mkuu mpya ya karakorum ilikuwa mji wa kwanza wa kudumu wa mongolia
baada ya kuunganisha makabila ya wafugaji temujin aliongoza jeshi lake dhidi ya milki ya china katika kusini
kuanzia mwaka alivuka ukuta mkubwa wa china kwa jeshi la askari 
 alitwaa beijing na kuanzia hata milki ya korea ilianza kumlipia hongo
mwaka kulitokea matatizo na majirani wa khorezmu upande wa magharibi msafara wa kimongolia uliwahi kushambuliwa na mabalozi waliotumwa huku kupeleleza hali waliuawa
kwa hiyo temujin aliitia mkutano wa viongozi wa milki yake wakaamua kushambulia khorezmu
mkutano uleule ulimkubali pia mwana wa tatu ugedai kama mrithi wa temujin atakayemfuata kama khan mkuu
 wamongolia walimshinda mfalme wa khorezmu wakaangamiza miji ya ufalme huu na kuua watu wengi
vikosi wa jeshi hili viliendelea upande wa magharibi na kuangamiza nchi za warusi na sehemu za kaukazi
mwaka chingis khan alikufa akiwa mzee wengine husema ya kwamba sababu ya kifo ilikuwa anguko kutoka farasi wengine husema ya kwamba binti wa mfalme aliyeuawa na temujin alilipiza kisasi kwa kumdunga kwa kisu
kaburi lake lilifichwa na walinzi wake kufuatana na desturi ya wamongolia haijulikana hadi leo
inasemekana ya kwamba wapandaji farasi walikanyaga sehemu ya kaburi kwa miguu ya farasi zao halafu waliuawa wenyewe baada ya kuleta taarifa ya kwamba walitimiza kazi ya kumzika chingis khan
china yote pamoja na urusi zilikua majimbo ya milki na milki ya wamongolia ilkuwa milki kubwa katika historia ya dunia
kwa watu wengi chingis khan ni sawa na ushindi katili na ya kinyama
aliposhinda taifa la watartari aliamuru watu wote wenye urefu juu ya futi nne wauawe yaani watu wazima wote
wamongolia siku hizi wanamwona kama baba yao wa taifa
alitumia miaka mingi kuunganisha na kueneza makabila ya watu wahamiaji wa mongolia
baadhi ya wanahistoria wanasema kwamba alikuwa na kichwa kizuri cha kijeshi kuliko karibu watu wote wengine katika historia ya dunia
visiwa vya kanari kwa kihispania islas canarias ni funguvisiwa ya afrika ya kaskazini katika bahari ya atlantiki
kisiasa visiwa hivyo ni kati ya maeneo ya kujitawala ndani ya ufalme wa hispania
el hierro la gomera la palma na tenerife ambavyo vinaunda mkoa wa santa cruz de tenerife halafu gran canaria fuerteventura na lanzarote ambavyo vinaunda mkoa wa las palmas tena kuna visiwa vidogo sita vya alegranza kisiwa cha lobos la graciosa monta a clara roque del este na roque del oeste vyote vya mkoa wa las palmas
miji mikuu ni santa cruz de tenerife na las palmas de gran canaria
makao ya mkuu wa serikali ya eneo huhamahama kati ya miji hiyo miwili kila baada ya miaka minne
jumla ya wakazi kufuatana na sensa ya mwaka ni 
mkoa wa las palmas una wakazi 
 katika tarafa mkoa wa santa cruz de tenerife una watu 
 katika tarafa 
miji mikubwa ni las palmas de gran canaria wakazi 
 santa cruz de tenerife wakazi 
 san crist bal de la laguna wakazi 
 telde wakazi 
 na arona 
idadi ya wakazi wa visiwa vikubwa ni kama ifuatayo karibu wenyeji wote ni wakristo wa kanisa katoliki
visiwa vya kanari vilitembelewa zamani na wasafiri wafinisia wagiriki na waroma baadaye na waarabu
katika ulaya visiwa vilisahauliwa hadi mwaka hivi
visiwa vilikaliwa na wazalendo walioitwa guancha na wahispania walipofika kanari
wengine husema walikuwa wafungwa walioachiwa huru visiwani wakati wa dola la roma
wakati wa kufika kwa wahispania kuanzia mwaka walikuwa na utamaduni bila chuma wanasemekana hawakujua usafiri wa bahari
katika muda wa karne moja wahispania walivamia visiwa na kukandamiza utamaduni wa wenyeji
lugha yao imekwisha kabisa ingawa kuna bado majina ya mahali visiwani kutokana na lugha ya kiguancha
baada ya wahispania kufika amerika las palmas ilikuwa bandari muhimu ya safari za atlantiki
kutokana na uzuri wa nchi na hali ya hewa ambayo ni poa mwaka wote utalii umekuwa nguzo ya uchumi wa visiwa vya kanari pamoja na kilimo cha mazao ya biashara yanayopelekwa ulaya hasa ndizi na tumbaku
jamhuri ya benin ni nchi huru katika afrika ya magharibi
inapakana na bahari ya atlantiki upande wa kusini nchi ya togo upande wa magharibi nchi ya nigeria upande wa mashariki na nchi za burkina faso na niger upande wa kaskazini
haihusiani na mji wa benin benin city wala na ufalme wa benin wa karne ya 
nchi ya benin iko kati ya mto wa niger upande wa kaskazini na bahari ya atlantiki upande wa kusini
idadi kubwa ya watu wanaishi katika tambarare za kusini ambapo miji mikubwa ya benin iko ikiwa ni pamoja na mji mkuu porto novo na mji mkubwa zaidi cotonou
nchi ya benin inapata majira mawili ya mvua aprili julai na septemba novemba
pia kuanzia mwezi desemba kuna upepo ulioitwa harmattan nao huleta vumbi na baridi wakati wa usiku
ufalme wa dahomey ulianzishwa katika nchi ya kisasa ya benin
katika karne ya ufalme huo uliotawaliwa na oba ni cheo cha mfalme wake ulienea sehemu kubwa ya afrika ya magharibi
jina la dahomey linasemekana kuwa limetokana na neno la kifon la dan lenye maana ya nyoka dokezo la ibada ya nyoka kusini mwa nchi
do aklin aliunda mji wa abomey ukawa mji mkuu wa dahomey
waaja wa abomey walichanganyikana na wenyeji wakawa kabila jipya la wafon au wadahomey
wasafiri wa ulaya walikiita kikosi hiki waamazoni kutokana na askari wa kike katika masimulizi ya wagiriki wa kale
wegbadja na wafuasi wake walikaza pia umuhimu wa ibada za pamoja
wafalme wenyewe na mizimu yao walipewa nafasi muhimu
kulikuwa na utajiri mkubwa kwa sababu ya kufanya biashara na wazungu hasa wareno na waholanzi waliofika kuanzia mwisho wa karne ya 
ufalme uliongezeka nguvu ya kiuchumi hasa kutokana na biashara ya watumwa
katika karne tatu za historia yake dahomey ilikuwa kati ya wafanyabiashara wakuu wa watumwa
pwani ya benin ya leo ilijulikana kama pwani ya watumwa
jeshi la dahomey lilikuwa na bunduki zilizonunuliwa kwa wazungu wakiwauzia watumwa silaha hizo zilitumika kwa ajili ya kupiga vita dhidi ya majirani na kujipatia wafungwa waliouzwa kama watumwa
biashara ya watumwa iliendelea kwa karne tatu mpaka mwaka wa 
kuanzia karne ya ufalme wa dahomey ulidhoofika mpaka ufaransa uliweza kuuvamia mwaka wa 
dahomey ikawa chini ya ukoloni wa ufaransa kuanzia mwaka wa hadi ilipopata tena uhuru tarehe agosti 
mpaka mwaka wa makundi mbalimbali walipigana vita hatimaye wakomunisti walianza kutawala chini ya kiongozi wao mathieu k r kou
hapo nchi ilipewa jina jipya yaani jamhuri ya watu wa benin mwaka wa hadi 
tangu miaka ya nchi ilifuata mfumo wa soko huria
k r kou alikuwa rais hadi halafu tena miaka 
katika uchaguzi wa machi yayi boni alipata urais aliouanza tarehe aprili 
rais ni mkuu wa serikali na wa nchi naye huchaguliwa kila mwaka wa tano
mgombea urais anatakiwa asiwe na umri wa miaka zaidi ya sabini
kuna makabila mbalimbali ambayo watu wake wanaongea lugha tofauti sana k
kihausa lugha za kisonghai lugha za kimande na lugha za kifula
upande wa dini wakristo ni 
 wakatoliki 
 halafu madhehebu mengi ya uprotestanti
wafuasi wa dini asilia za kiafrika 
 hasa vodun 
uchumi wa benin hauna nguvu sana na hutegemea hasa kilimo mazao ya pamba na biashara ndogondogo
atlantiki ni bahari kubwa inayotenganisha amerika upande wa magharibi na afrika na ulaya upande wa mashariki
eneo lake ni kilometa za mraba au sehemu ya tano ya uso wa dunia pamoja na bahari za pembeni kama bahari ya baltiki na mediteranea
hivyo ni bahari kubwa ya pili duniani baada ya pasifiki
bila bahari hizi za pembeni eneo lake ni kilometa za mraba 
kina ya wastani ni mita kina kikubwa katika mfereji wa puerto rico kinafikia mita 
upana wa bahari ni kati ya km kati ya brazil na liberia hadi km kati ya marekani na afrika ya kaskazini
atlantiki inabadilishana maji yake na pasifiki na bahari hindi hasa kusini ya mabara ya afrika na amerika ya kusini
atlantiki inafunika sehemu za mabamba ya gandunia ya amerika ya kaskazini amerika ya kusini karibi afrika na ulaya asia
yanapokutana katika ya beseni uko mgongo kati wa atlantiki ambao ni safu ya milima chini ya bahari
mahali pachache inafikia hadi uwiano wa bahari na kuonekana kama visiwa
visiwa vikubwa ni vyenye alama ya ni sehemu ya safu ya mgongo kati wa atlantiki greenland iceland britania uingereza ueire ireland kuba newfoundland visiwa vya faroe visiwa vya azori visiwa vya madeira visiwa vya kanari visiwa vya cabo verde visiwa vya karibi pamoja na kuba visiwa vya britania pamoja na uingereza na ueire ireland visiwa vya bermudas na vingine
mikondo ya atlantiki inatawala hali ya hewa katika nchi zinazoongozana bahari
kati ya mikondo hizi ni mkondo wa ghuba la mexiko kutoka eneo la visiwa vya karibi ukivuka atlantiki na kubeba maji ya moto ambayo bado ni vuguvugu kiasi wakati wa baridi hadi pwani la ulaya
mkondo huu umesababisha ya kwamba sehemu kubwa ya ulaya ina hali ya hewa ya wastani bila joto au baridi kali mno na mvua nyingi hivyo kuhakikisha rutuba ya bara
bandari za ulaya hubaki bila barafu hadi kaskazini kabisa
vilevile mkondo baridi wa benguela kutoka antaktika hubeba maji baridi kwa pwani za afrika ya kusini magharibi na kusababisha kutokea kwa jangwa la namib
kwa ujumla mikondo katika atlantiki ya kaskazini hufuata mwendo wa saa mikondo ya atlantiki ya kusini huzunguka kinyume cha mwendo wa saa
katika kiswahili cha kila siku neno hili hutumiwa pia kwa kutaja magimba madogo zaidi ya maji kama ziwa
kwa maana ya kijiografia bahari hasa ni bahari kuu ya dunia yaani maeneo makubwa ya maji ya chumvi ambayo ni kama gimba moja
bahari kuu ya dunia inafunika asilimia za uso wa dunia
katika matumizi ya kawaida ya neno bahari humaanisha pia eneo la pekee ambayo ni sehemu ya bahari kuu inayogawiwa na mabara katika pande tatu kubwa wataalamu mara nyingi huhesabu maeneo karibu na ncha ya kaskazini na ncha ya kusini ya dunia kama bahari kubwa ya nne na ya tano yaani tena neno bahari linatumika pia kwa maeneo ambayo ni bahari za pembeni za bahari tatu kubwa kama vile mediteranea baltiki
bahari ni muhimu sana kwa ajili ya maisha na hali ya hewa duniani
bahari zinashika asilimia 
 za maji yote ya dunia
maji ya bahari yana takriban asilimia 
 za chumvi ndani yake
kiwango hiki hutofautiana kidogo katika sehemu mbalimbali kutokana na uvukuzaji mkubwa penye joto kwa matumizi ya kibindadamu hata kwa matumizi ya mimea na wanyama wa nchi kavu haifai
lakini bahari pia ni chanzo cha mvua kwa sababu mawingu hutokea hasa juu ya bahari
katika mwendo wa uvukizaji chumvi inabaki na mvuke unapaa bila chumvi ndani yake kuwa mawingu na kurudi katika mwendo wa usimbishaji
usimbishaji unaleta maji yanayojaza mito na maziwa hata akiba za maji chini ya ardhi
tangu zamani bahari ni njia kuu za mawasiliano ya kimataifa
hadi leo asilimia ya mizigo yote hubebwa kwa meli baharini kati ya bandari
mita pia meta ni kipimo cha urefu kimekuwa kipimo sanifu cha kimataifa
neno limetokana na kigiriki m tron kipimo pia chombo cha kupimia halafu kupitia kiingereza meter metre
kutokana na maana hiyo mita inataja pia mitambo ya kupima maji umeme na kadhalika
hapo matumizi ya kiswahili kinafanana na kiingereza meter
mita imeundwa kama kipimo wakati wa mapinduzi ya kifaransa mwaka 
nia ilikuwa kumaliza vipimo vya kale kutokana na viungo vya mwili kama hatua mkono mguu na kadhalika
vipimo hivi asilia vilitofautiana kila mahali ujerumani ilikuwa na na futi zaidi ya kumi katika mikoa na majimbo mbalimbali
mita imeamuliwa ni sehemu moja kati ya sehemu milioni za meridiani ya paris mstari kutoka ikweta hadi ncha ya kaskazini unaopita mji wa paris
mita ya asili ilichongwa kama reli ya shaba baadaye ya platini ambayo ni metali ngumu sana
nchi zote duniani hutumia vipimo vya mita hata kama nchi mbalimbali bado hutumia vipimo vya asilia kufuatana na utamaduni wao
kwa mfano nchi za mapokeo ya kiingereza hupenda inchi na futi
matumizi ya vipimo ya kale katika maisha ya kila siku si kizuizi kupeleka watu angani
warusi bado wanapenda kipimo cha verst mita waamerika huhesabu yard mita lakini wote walifaulu kurusha makombora angani isipokuwa kwa kutumia vipimo vya mita
tangu mita imepataniwa ni umbali wa njia inayotembelewa na nuru katika anga pasipo na hewa katika muda wa sekonde 
sentimita cm sentimita ni sehemu ya mia ya mita mita ina sentimita 
millimita mm millimita ni sehemu ya kumi ya sentimita moja sentimita ina millimita kumi mita ina millimita elfu moja
mita ya mraba m ni kipimo cha eneo kinachotumika zaidi kimataifa eneo lenye upana na urefu wa mita moja kilomita ni kipimo cha umbali cha kawaida katika maisha ya kila siku cha kupimia umbali usio karibu
kilomita ni sehemu ya vipimo vya si vyenye msingi wa mita
katika nchi mbalimbali kilomita imechukua nafasi ya vipimo vingine kama maili au verst
kwa umbali mkubwa mno kama kwa vipimo vya astronomia kilomita haifai tena
kwa mfano umbali kati ya mwezi na dunia inaweza kutajwa kwa kilomita ni lakhi tatu au km
lakini umbali kutoka jua letu hadi nyota ya jirani alpha centauri ni mbali mno
johann sebastian bach machi hadi julai alikuwa mtungaji wa muziki na mpiga kinanda kutoka nchi ya ujerumani
alitunga muziki za aina zote iliyotumika kidini na kidunia
alitunga muziki kwa kwaya chombo kimoja cha muziki na kundi la wanamuziki okestra
ee mungu nguvu yetu ni wimbo wa taifa katika jamhuri ya kenya
dahomey ilikuwa jina la jamhuri ya benin hadi mwaka lakini hasa jina la ufalme wa afrika ya magharibi katika eneo la benin ya kusini ya leo
dahomey ilianzishwa na waaja baada ya uhamisho wao kutoka togo kuja benin ya leo
jina la mfalme wa kwanza ni do aklin aliyekuwa mmoja wa wana watatu wa mfalme wa ardra waliogawanya ufalme kati yao mnamo bk
waliratibu ufalme wao kwa kuupa serikali ya mfalme mwenye nguvu wakaunda jeshi la kudumu
hasa mfalme wegbadja aliweka utaratibu kwa vizazi vilivyofuata mfalme alikuwa mtawala mkuu mkoani au majimboni hapana watawala wa kieneo bali watumishi wake tu
ardhi yote ilitazamwa kuwa mali ya mfalme mwenyewe mafundisho yaliyohakikisha malipo ya kodi kutoka kwa wakulima waliokubali ya kwamba nchi waliyoilima ni mali ya mfalme
mamlaka ya mfalme yalihakikisha nguvu ya dahomey katika mazingira yake
ndani ya jeshi hilo kulikuwa na kikosi kimoja cha pekee ambacho kilikuwa kikosi cha wanawake
sadaka zilienda na kila nafasi hasa sadaka kwa mizimu ya wafalme
ufalme uliongezeka nguvu ya kiuchumi kutokana na biashara ya watumwa
kupaa kwa nguvu ya dahomey kulikwenda sambamba na kuenea kwa wafanyabiashara wazungu kwenye pwani za afrika ya magharibi walionunua watumwa kwa ajili ya safari ya marekani wakiuza silaha na bidhaa kutoka ulaya
mapato kutoka biashara hiyo yaliwezesha wafalme wa dahomey kununua silaha mpya
bibi titi mohammed novemba alikuwa mmoja wa wanawake wa kwanza kushika nafasi za ubunge na uwaziri nchini tanzania
pia alikuwa kati ya wanawake wa kwanza kujiunga na harakati za kugombea uhuru wa tanganyika
mwaka bibi titi mohammed alikamatwa na mwaka uliofuata alifikishwa mahakamani kwa kosa la kula njama ya kutaka kupindua serikali
katika kesi hiyo bibi titi alikuwa ni mwanamke pekee katika washtakiwa 
baada ya kesi hiyo kusikilizwa alipatikana na hatia na kuhukumiwa kifungo cha maisha
hata hivyo mwaka alisamehewa na rais julius nyerere
juu ya kutolewa kwake mohammed aliongoza maisha yake akiwa mpweke
mume wake alimtelekeza wakati wa kesi ushirika wake wa kisiasa ukanyang anywa na marafiki zake wengi wakamlani
mnamo mwaka wa wakati tanzania ikisherekea miaka ya uhuru bibi titi ameonekana kwenye makaratasi ya chama tawala kama shujaa wa kike aliyepigania uhuru
novemba mohammed amekufa kwenye hospitali ya net care hospital mjini johannesburg ambapo alikuwa akitibiwa
moja kati ya mabarabara makubwa ya mjini dar es salaam yamepewa jina la mohammed kwa heshima ya mafaniko makubwa aliyoyafanya wakati wa mbio za kutafuta uhuru wa mtanzania
inapatikana kama usimbishaji unaotelemka kwa maumbile ya barafu ya fuwelia
fuwele za theluji ni ndogo muundo wa fuwele inaonekana kwa macho matupu kama fuwele ni kubwa
vipande vyake ni vyembamba sana hivyo theluji hutelemka nyepesi si kama vipande vizito vya mua mawe
katika afrika inaweza kutokea tu kwenye milima mirefu kama kilimanjaro na theluji hutokea kama mvuke wa maji mawinguni unafikia halijoto chini ya c
maji mawinguni yanaweza kukaa kiowevu majimaji hata chini ya c kwa muda
matone yake madogo sana yanaanza kushikana na punje ndogo za vumbi hewani na kuganda
njiani mvuke baridi inshikana na fuweli zinazoendelea kukua
watu katika nchi baridi wamezoea kutofautisha aina mbalimbali za theluji
lugha nyingi zina maneno ya pekee kwa ajili ya aina tofauti za theluji
elimu kwa maana pana ni tendo au uzoefu wenye athari ya kujenga akili tabia ama uwezo wa kimaumbile wa mtu binafsi
katika dhana ya kiufundi elimu ni njia ambayo hutumiwa makusudi na jamii kupitisha maarifa ujuzi na maadili kutoka kwa kizazi kimoja hadi kingine
walimu katika taasisi za elimu huratibisha elimu ya wanafunzi wao kupitia masomo kama vile ya kuandika kusoma hesabu sayansi na historia
mbinu hii wakati mwingine huitwa masomo haswa tunaporejelea somo la aina fulani kwa kawaida mbinu hii hutumiwa na maprofesa katika taasisi za masomo ya juu
kuna elimu maalumu kwa wale wanaohitaji ujuzi wa kitaaluma kama vile wale wanaohitaji kuwa marubani
juu ya hayo kuna nafasi nyingi za elimu katika viwango vingine visivyo rasmi kama vile majumba ya ukumbusho maktaba pamoja na mtandao na tajriba za maisha
haki ya kusoma imeweza kuelezwa kuwa haki ya msingi ya binadamu katika kifungu cha pili cha itifaki ya kwanza ya maagano ya haki za binadamu barani ulaya kuanzia mwaka wa ambapo wanachama wote wanashurutishwa kuhakikisha elimu kwa wote
katika kiwango cha kimataifa mapatano ya umoja wa mataifa ya haki za kiuchumi za kijamii na za kiutamaduni katika mwaka wa yanahakikisha haki hii katika kifungu cha 
elimu ni dhana inayorejelea namna ambayo wanafunzi wanaweza kujifunza kitu masomo ya msingi huchukua kati ya miaka ya kwanza ya elimu rasmi
kwa jumla elimu ya juu hujumulisha miaka ya masomo kuanzia mwaka wa tano au sita lakini hutofautiana baina na kati ya nchi
asilimia ya watoto waliotimu umri wa kujiunga na shule hujiandikisha katika masomo ya msingi kote ulimwenguni na viwango hivi vinaongezeka
chini ya elimu kwa mipango yote inaendeshwa na unesco nchi nyingi wana nia ya kufanikisha zima uandikishaji katika elimu ya msingi ifikapo mwaka na katika nchi nyingi ni lazima kwa watoto kupata elimu ya msingi
chini ya mpango wa elimu kwa wote ulioanzishwa na shirika la elimu sayansi na utamaduni la umoja wa mataifa unesco nchi nyingi zimejitolea
katika mifumo ya kisasa ya elimu ulimwenguni elimu ya shule za upili au sekondari huchukua kipindi cha pili cha elimu rasmi ambayo hutokea wakati wa ujana wa wanafunzi
mfumo huu hutambulika kutoka kwa masomo ya msingi ambayo ni ya lazima ni ya jumla na yanayofanana
shule hizi hujulikana kama sekondari shule za upili shule za wastani vyuo au shule za ujuzi wa kitaalamu kulingana na kipindi au mfumo unaofuatwa
maana ya dhana hizi hutofautiana kutoka mfumo mmoja hadi mwingine
nchini marekani na kanada elimu ya msingi na sekondari kwa pamoja hurejelewa kama elimu ya k na katika nchini ya nyuzilandi elimu hii hurejelewa kama elimu ya miaka 
azma ya elimu ya sekondari ni kutoa maarifa ya kawaida kutayarisha wanafunzi kwa elimu ya juu au kuwafunza watu kazi moja kwa moja
elimu ya sekondari iliibuka nchini marekani mwaka wa na ilisababishwa na kuwepo kwa biashara kubwa na maendeleo ya kiteknolojia viwandani
ili kuafikia mahitaji ya kazi shule za upili zilijengwa na mtaala uliolenga maarifa ya kazi za ofisi na za sulubu ukazinduliwa
hii ilibainika kuwa njia ya manufaa kwa mwajiri kwani uimarishaji wa huduma za kibinadamu uliwafanya waajiriwa kuwa madhubuti kazini na kushusha gharama kwa waajiri huku waajiriwa wakinufaika na mishahara minono ikilinganishwa na waliokuwa na elimu ya msingi pekee
barani ulaya shule za sarufi au akademia zilikuwepo hata katika miaka ya 
shule za umma au zile za kulipa karo au hata shule za ufadhili na wakfu zina historia ndefu zaidi
tunapaswa kujitahidi katika kuhamasisha elimu ya sekondari kwani huwezesha kufikia chuo kikuu
elimu ya juu yaani ile ya baada ya shule ya upili au elimu ya awamu ya tatu si ya lazima
elimu hii kwa kawaida hujumulisha viwango vya shahada ya kwanza ya uzamili ya uzamifu pamoja na elimu ya ujuzi wa kitaalamu
kwa jumla elimu ya juu hutolewa na vyuo na vyuo vikuu
elimu ya juu huambatana na kutolewa kwa vyeti stashahda za diploma na shahada za digrii kitaaluma
masomo ya viwango vya juu hujumuisha elimu utafiti na huduma za jamii na katika uwanja wa elimu hujumulisha viwango vya shahada ya kwanza na nyingine za juu
elimu ya juu aghalabu huhusu kufuzu katika kiwango cha shahada ya kwanza
idadi kubwa ya watu katika nchi zinazoendelea hadi kufikia asilimia wameweza kupata elimu ya juu wakati fulani maishani mwao
kwa hivyo elimu ya juu ni muhimu kwa uchumi wa taifa ni kiwanda cha pekee ambacho huzalisha wafanyikazi walioelimika
katika nchi maskini serikali zinatakiwa kuongeza mikopo kwa wanafunzi wa vyuoni ili waweze kupata elimu hiyo na kusonga mbele kwa kuwa elimu ni ufunguo wa maisha
elimu ya ngumbaru au ya watu wazima imekuwa kawaida katika nchi nyingi
elimu hii huchukua maumbo mengi yakiwemo elimu rasmi darasani elimu ya kibinafsi na masomo ya mtandao
idadi fulani ya kozi za kazi maalum kama vile elimu kuhusu mifugo maswala ya madawa maswala ya uwekezaji uhasibu na kozi zinginezo kwa sasa hupatikana mtandaoni
hujumuisha si tu mitindo ya elimu inayokusudiwa wanafunzi wenye mahitaji ya kipekee lakini pia mitindo inayolenga hadhira ya jumla na kutumia mitindo na falsafa badala ya elimu
elimu mbadala mara nyingi huwa ni matokeo ya mabadiliko katika elimu yaliyotokea katika misingi mbalimbali ya falsafa ambayo kwa kawaida ni tofauti na elimu ya kijadi ya lazima
mabadiliko mengine yana misingi ya kisasa kiutafiti au kifalsafa ilhali mengine ni miungano isiyo rasmi kati ya walimu na wanafunzi wasioridhika na maswala fulani ya elimu hiyo ya kijadi
elimu mbadala hii ambayo ni pamoja na shule za tabia shule za badala shule zinazojitegemea na masomo ya nyumbani hutofautiana pakubwa kivyao lakini zote hutilia maanani umuhimu wa idadi ndogo ya wanafunzi darasani na mahusiano ya karibu kati ya wanafunzi na walimu vilevile husababisha hali ya umoja
kuongezwa kwa ruwaza za elimu ya asili mbinu na maudhui yake ndani ya elimu badala katika eneo la mfumo wa elimu rasmi na elimu isiyo rasmi kumewakilisha kipengele muhimu kilichochangia ufanisi wa mfumo wa elimu asili kwa wanajamii asili walioamua kufuata njia hii hii ikiwa ni pamoja na wanafunzi na walimu
kuingizwa kwa mbinu za asili kama vile kujua kusoma kuelekeza kufunza na kusoma kama njia nzuri ya kuhakikisha kuwa wanafunzi wanagenzi na walimu waelekezi wanaweza kufaidika kutokana na elimu kwa njia ya kiasili iliyokuza kutumia na kuendeleaza uhamasishaji wa tamaduni za kiasili
kwa wanafunzi au wagenzi na walimu au waelekezi kuwekwa pamoja kwa mbinu hizi mara nyingi huongeza fanaka matarajio na matokeo ya elimu
hili huafikiwa kwa kutoa elimu inayooana na taswira zao za asili mazoea na mitiazamo yao ya ulimwengu
kwa wanafunzi na walimu wasio wa asili elimu ya aina hii ina athari ya kuongeza ufahamu wa tamaduni zao za kibinafsi na mazoea ya jumla ya umma na watu wanaowazunguka hivyo basi kukuza heshima na kuthamini tamaduni za wanajamii hizo
katika elimu na mafunzo kujumuishwa kwa maarifa ya kiasili tamaduni maono mitazamo na dhana katika mitaala vifaa vya kuelekeza na vitabu vya kozi vina athari kubwa kama ile ya kujumuisha mbinu za asili katika elimu ambayo hunufaisha walimu na wanafunzi katika usambamba wa masomo kufaulu na matokeo ya masomo hayo
ambayo hunufaisha walimu na wanafunzi katika usambamba wa masomo kufaulu na matokeo ya masomo hayo
walimu na wanafunzi wa kisasa wana heshima hamasa na maridhio kwa jamii na watu wa kienyeji kutokana na elimu husishi wanayopata
mfano mkuu unaoonyesha mbinu na maudhui ya asili yanaweza kukuza matokeo yaliyotajwa hapo juu undhihirika katika elimu ya juu nchini kanada
kwa sababu ya sheria fulani dhamira ya kuongeza mafanikio kwa wanafunzi wa elimu asili na kukuza maadili ya jamii ya kitamanduni kuingizwa kwa mbinu na maudhui ya asili katika elimu huonwa kuwa jukumu na wajibu wa serikali na taasisi za elimu zenye mamlaka
somo la taaluma ni tawi la elimu ambalo hufunzwa kirasmi katika vyuo vikuu ama kupitia njia zingine kama hizo
kwa kawaida kila somo huwa na masomo mengine ama matawi na mipaka ya kuyabainisha mara nyingi huwa si dhahiri na na mara nyingine husababisha utata
mifano ya masomo ya kitaaluma yenye upana ni kama vile sayansi asilia hesabu sayansi ya komputa sayansi za jamii sayansi za binadamu na sayansi za matumizi
kuna utafiti uliofanyawa kuhusu mitindo ya kusoma katika miongo miwili iliyopita
dunn na dunn walilenga kutambua vichangamshi husishi vinavyofanya masomo yavutie na namna ya kutawala mazingira ya shule baadaye joseph renzuli alipendekeza mikikati tofautitofauti ya kufunza
kazi za david kolib na anthony gregorc jinsi ya kusawiri hufuata mfano kama huu lakini uliorahisishwa
kwa wakati huu kugawika kwa elimu katika mitindo tofautitofauti hukubalika na wengi
huenda ikawa kuwa mitindo ya kujifunza ndiyo ya kawaida imedaiwa kuwa kulingana na mtindo wa kujifunza unaopendelewa mbinu tofautitofauti za kufunza huwa na matokeo ya viwango tofauti
umuhimu wa nadharia hii ni kuwa kunakofaa inapaswa kutumia mbinu mbalimbali za kufunza zinazojumulisha mitindo yote mitatu ya kufunza ili wanafunzi tofautitofauti wapate fursa ya kujifunza kwa njia inayowafaa
guy claxton ametilia shaka mitindo ya kujifunza kama vile vak kwani kwa kiasi fulani mitindo hii ina mazoea ya kupachika watoto majina hivyo basi kuwazuia kujifunza
walimu wanapaswa kuelewa somo vilivyo ilikuwasilisha umuhimu wake kwa wanafunzi
shabaha hapa ni kuunda misingi ya ujuzi kamili ambayo wanafunzi wanaweza kutumia kujijenga zaidi kwani wamewekwa wazi kwa matukio mbalimbali ya maisha
kibeele ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wabeele
walimu wazuri huweza kutafsiri habari kama hukadiria vizuri hutumia mazoea na hekima hadi kwa elimu husika ambayo mwanafunzi anaweza kuelewa kuhifadhi na kupititishia wengine
utafiti kutoka marekani unatoa maoni kuwa ubora wa walimu ndio kigezo kinachoathiri mafanikio ya wanafunzi na kuwa nchi zinazopata alama za juu katika mtihani au majaribio ya kimataifa zimeweka sera chungu nzima zinazohakikisha kuwa walimu wanaoajiri ndio bora
tarakilishi na simu za rununu zinatumiwa katika nchi zilizoendelea kuimarisha elimu iliyothibitishwa na kukuza njia mpya za elimu kama vile elimu ya mtandao masomo ya mbali
wanafunzi hupata fursa ya kuchagua wanachotaka kusoma
kuenea kwa tarakilishi pia kunamaanisha kuongezeka kwa programu za komputa na kuongeza habari mtandaoni
teknolojia hutoa vifaa muhimu vinavohitaji ujuzi mpya na uelewa wa wanafunzi zikiwemo njia nyingi za mawasiliano na huleta njia mpya za kuhusisha wanafunzi kama vile mazingira ya kujifunza
teknolojia inatumiwa sio tu katika wajibu wa kutawala katika elimu bali pia katika kuwaelekeza wanafunzi
matumizi ya teknolojia kama vile virusha maandishi power point na ubao mweupe hutumiwa kunasa akili za wanafunzi darasani
teknolojia vilevile hutumiwa kuwatahini wanafunzi
mfano mzuri ni mfumo wa kuvutia hadhira ars ambao huruhusu majibu ya mitihani moja kwa moja pamoja na majadiliano darasani
teknolojia za habari na mawasiliano ict ni seti ya vifaa na rasilimali mbalimbali zinazotumiwa kuwasiliana kuunda kueneza na kuongoza habari
teknolojia hizi ni pamoja na kompyuta mtandao teknolojia za kusambaza habari redio na televisheni na simu
kuna mvuto unaoongezeka kuhusu namna tarakilishi na mtandao zinavyoweza kuimarisha elimu katika viwango vyote yaani mseto wa elimu rasmi na ile isiyo rasmi
matumizi ya tarakilishi na mtandao bado ni changa ikiwa vinatumika katika nchi zinazoendelea na hii ni kwa sababu miundo msingi ni michache na ghali
kwa kawaida teknolojia kadhaa hutumiwa kwa pamoja bali siyo mbinu moja pekee ya kupokelewa
kwa mfano kothmel community radio internet hutumia matangazo ya redio na kompyuta pamoja na teknolojia ya mtandao na hivyo hurahisisha kugawa habari na kutoa nafasi za elimu katika kijiji fulani kule sri lanka
chuo kikuu cha uingereza ukou kilichoanzishwa mwaka wa kama taasisi ya elimu ya kwanza ulimwenguni kujitolea kutoa elimu ya wazi na ya mbali bado hutegemea vifaa vilivyopigwa chapa na kuongezea redio runinga na hivi majuzi programu zilizounganishwa na kompyuta
vivyo hivyo chuo kikuu cha indira gandhi nchini india huweka pamoja matumizi ya chapa sauti zilizorekodiwa video redio televisheni na teknolojia ya vielezo vya kusikiza mkutano
dhana ya masomo yanayosaidiwa kwa kompyuta cal limetumiwa kwa wingi kuelezea teknolojia katika masomo
nadharia ya elimu ni nadharia ya azma mataumizi na ufafanuzi wa elimu na kusoma
historia yake inatokana na wataalamu wa elimu kutoka ugiriki kuanzia karne ya 
katika karne ya mbinu za kusoma zimetumia nadharia katika kufunza kutathmini na katika sheria za elimu ambazo hupatikana katika vitengo mbalimbali kama ifuatavyo sababu zimetolewa kuwa kiasi cha juu cha elimu ni muhimu kwa nchi kwa ajili ya kuwezesha ukuaji haraka wa uchumi
uchunguzi unaotegemea nadharia huunga mkono nadharia za kutabiri kuwa nchi masikini zinapaswa kukua haraka kuliko nchi tajiri kwani nchi hizi zinaweza kutumia teknolojia mpya kabisa ambayo imeshajaribiwa na nchi tajiri
hata hivyo kuhamisha teknolojia kunahitaji viongozi wenye maarifa na wahandisi wenye uwezo wa kutumia mashine mpya ama mazoezi ya uzalishaji yaliyokopwa ili kuziba mpaka kwa miigo
hivyo basi uwezo wa nchi wa kujifunza kutoka kwa nchi kiongozi ni jukumu la wafanyakazi wa nchi hiyo
utafiti wa hivi karibuni wa vitambulishi vya kujumuisha ukuaji wa kiuchumi umesisitiza umuhimu wa vyuo asili vya uchumi na majukumu ya ujuzi tambuzi
katika kiwango cha mtu binafsi kuna maandishi yenye uhusiano na kazi ya jacob mincer ya jinsi mapato yanahusiana na elimu na rasilimali ya mtu binafsi
kazi hii imetia motisha idadi kubwa ya utafiti lakini pia inaelekea kuleta mabishano kwa kiasi fulani
ubishi mkubwa unazunguka jinsi ya kufasiri matokeo ya kusoma
wataalam wa uchumi samwel bowels na herbert ginits walitoa maoni kwamba kulikuwa na ubishi asili katika elimu nchini marekani kati ya shabaha ya kidemokrasia shirikishi yenye usawa na faida ya mapato ya kikapitolisti yaliyodokeza hali ya kutokuwa na usawa
historia ya elimu kulingana na dieter lenzen rais wa freie universitat berlin mwaka wa ilianza miaka mingi iliyopita ama mwishoni wa mwaka wa 
elimu kama sayansi haiwezi kutengwa na tamaduni za elimu iliyokuwepo awali
mabadiliko ya tamaduni na binadamu kama spishi kulitegemea mazoea ya kupitisha elimu
katika jamii ambazo hazikujua kusoma hili liliafikiwa kupitia kwa mdomo na kuiga
kusimuliana hadithi kuliendelezwa kutoka kizazi kimoja hadi kingine
lugha ya mazungumzo iliendelea na kuwa ishara na herufi
kina na upana wa elimu au maarifa ulioweza kuhifadhiwa na kupitishwa uliongezeka zaidi
kisomo kwa maana hii kilikuwa kimeshaanza nchini misri kati ya na kabla kristo bc
siku hizi aina fulani ya elimu ni jambo la lazima kwa watu wote katika nchi nyingi
kwa sababu ya ongozeko la watu na kuenea kwa elimu ya lazima shirika la elimu sayansi na utamaduni la umoja wa mataifa unesco limepiga hesabu ya kwamba miaka ijayo watu wengi zaidi watapata elimu rasmi katika historia ya binadamu ulimwenguni
falsafa ya elimu ni utafiti wa kifalsafa juu ya kusudi utaratibu na ubora wa elimu
falsafa ya elimu kwa kawaida huonwa kama tawi la falsafa na elimu
falsafa ya elimu mara nyingi huhifadhiwa ndani ya falsafa na elimu ilhali ni iliyotokana na nyanja za zamani za falsafa ontolojia elimu adili epistemolojia na njia taswira na tafiti mbinu na mtaala nadharia kwa kutaja tu chache
saikolojia ya elimu ni uchunguzi wa jinsi watu hujifunzi katika mandhari ya elimu ufaafu wa maingiliano ya elimu saikoloji ya kufunza na saikolojia jamii za shule
saikolojia ya elimu inajishughulisha na utaratibu wa kutoa elimu kwa watu na umma kwa jumla na umma mdogo kama vile watoto wenye vipaji na wale wenye ulemavu maalum
saikolojia ya elimu inaweza kueleweka kwa sehemu kupitia masomo mengine
saikolojia ya elimu vilevile huarifiwa na saikolojia ikileta uhusiano baina ya utabibu na bayolojia
saikolojia ya elimu pia huarifu masafa mapana ya masomo maalum yakiwemo mpango wa mafunzo
teknolojia ya elimu mtaala uliokuzwa masomo yaliyopangwa masomo maalum sayansi tambuzi na sayansi masomo
katika vyuo vikuu idara za elimu ya saikolojia vimehifadhiwa katika vitivo vya elimu
hii ni kwa sababu ya uwezekano wa ukosefu wa uwakilishaji wa maudhui ya saikolojia ya elimu katika utangulizi wa vitabu vya saikolojia
sosholojia ya elimu ni somo linalohusu jinsi taasisi za kijamii na kani huathiri michakato na matokeo ya elimu na kinyume chake
kwa wengi elimu hueleweka kama mbinu ya kushinda vizuizi kufanikisha usawa na kupata amani na hadhi kwa wote sargent 
wanafunzi wanaweza kutiwa motisha na tamaa ya maendeleo na uboreshaji
elimu hutambuliwa kama mahali ambapo watoto huweza kujikuza kulingana na mahitaji yao ya kipekee
jukumu la elimu laweza kuwa ni kukuza mtu binafsi hadi kilele
uelewa wa shabaha na mbinu za michakato ya utangamano wa kielimu hutofautiana kulingana na dhana ya sosholojia iliyotumika
katika nchi zinazoendelea idadi na uzito wa shida zilizoko kwa kawaida ni kubwa
watu wa vijijini wakati mwingine huwa hawana habari kuhusu umuhimu wa elimu
hata hivyo nchi zingine zina wizara ya elimu na katika masomo mengi kama vile kujifunza lugha za kigeni kiwango cha elimu kimo juu zaidi kuliko ilivyo katika nchi zilizoendelea
kwa mfano ni kawaida kupata wanafunzi katika nchi zinazoendelea wakizungumza lugha nyingi za kigeni kwa usanifu mkubwa ilhali jambo hili ni nadra katika nchi zilizoendelea ambapo idadi kubwa ya watu huzungumza lugha moja
vilevile kuna shinikizo la kiuchumi kutoka kwa wazazi ambao hupendelea watoto wao wapate pesa kwa muda mfupi kuliko faida za elimu ya muda mrefu
utafiti wa hivi karibuni kuhusu ajira ya watoto na umasikini zimependekeza kuwa familia zilizokumbwa na umasikini zinapofikia kiwango fulani cha kukidhi mahitaji yao ya kimsingi wazazi huwarejesha watoto wao shuleni
hii imethibitshwa kuwa kweli mara tu kizingiti kinapovukwa
hata kama uwezekano wa thamani ya kiuchumi ya ajira ya watoto inaongezeka baada yao kurudishwa shuleni
ukosefu wa vyuo vikuu bora na kiwango cha chini cha kukubalika katika vyuo hivi ni dhahiri katika nchi zilizo na idadi kubwa ya watu
baadhi za nchi zina mitaala mikuu inayoweza kubadilika kwa urahisi inayofanana na yenye miundo zaidi
india ilizindua edusat elimu ya setilaiti ambayo inaweza kuwafikia wengi kwa gharama ya chini
kuna pia mpango ulioanzishwa na shirika la olpc kundi lililotokana na maabara ya mit lililoungwa mkono na mashirika makuu ili kukuza kompyuta ya kupakata ambayo ingeghalimu ili kuwezesha kuwasilisha elimu ya programu ya kompyuta
kompyuta hizi zimesambaa kote kufikia mwaka wa 
hii itawezesha nchi zinazoendelea kuwapa watoto wao elimu kwa kutumia mitambo
barani afrika shirika la nepad limezindua programu ya masomo ya mtandao inayotoa vifaa vya kompyuta na masomo ya mtandao kwa shule zote za msingi na upili kwa kipindi cha miaka kumi
vikundi vya kibinafsi kama vile the church of jesus christ of latter days saints wanajikakamua kuwapa watu fursa ya kupokea elimu katika nchi zinazoendelea kupitia miradi kama vile perpetual educational fund
mradi wa maendeleo kimataifa inayofahamika kama com iliyoanza kutokana na usaidizi wa raisi wa marekani bill clinton hutumia mtandao kuwezesha ushirikiano wa watu binafsi kuzungumzia maswala ya maendeleo ya jamii
si vifaa vyake tu vinavyoendelea kuathiriwa na mazingira ya kimataifa yenye ukwasi bali pia mabadiliko ya wanafunzi katika viwango vyote yanayochangia kuendesha jukumu hili muhimu
kwa mfano kule uropa imechechemua mabadilishano kati ya vyuo vikuu vya uropa
vile vile hutoa fursa nyingi kwa wanafunzi kutoka asia ya kati na uropa mashariki
wasomi wengi hudai kwamba ingawa mfumo fulani unaweza kuzingatiwa kuwa bora au mbaya kuliko mwingine kuzoea aina tofauti ya elimu mara nyingi huonwa kuwa elementi muhimu ya kuzoea masomo ya kimataifa
elimu katika dini ya uislamu ni muhimu kwa wake na waume haswa kwa watoto wachanga
kinyume na dhana ya kawaida kutafuta aina zote za maarifa yawe ya kitaaluma kidini au ya dunia yanaruhusiwa kwa watu wa umri wowote
hata hivyo masomo ya umri mdogo huonwa kuipa akili fursa ya kumakinika bila kuathiriwa na shida na majukumu ya maisha ya utu uzima
riwaya za abunuwasi ni mkusanyo wa hadithi zinazosimulia habari za abunuwas
siku moja abunuwasi akipokuwa anampeleka mbuzi wake malishoni alikuta kiatu kimoja kizuri sana katikati ya njia
kiatu kilipendeza machoni mwake ila akasema kiatu hiki ni kizuri lakini mbona kipo kimoja tu alitafuta kiatu cha pili pembezoni mwa njia ila hakukiona
alipoona hawezi kuvaa kiatu kimoja aliamua kukiacha palepale
abunuasi akachukuwa mbuzi wake na mbele kidogo akaona kile kiatu cha mguu wa pili
abunuwas alishangaa na akaona bora angelikichukua kile cha mwanzo kwa sababu cha pili kimepatikana
aliporudi pale mwanzo kukitafuta alichokiacha awali lakini hakukikuta tena alijaribu kukitafuta lakini hakukiona
akarudi haraka alipomfunga mbuzi wake nako pia hakumkuta mbuzi wala kile kiatu kimoja
mwisho akawa amemkosa mbuzi na viatu ndoto zote za abunuwasi kupata utajiri zikaruka na akabaki na umasikini wake kwa sababu ya tamaa yake
bunge la umoja wa afrika ni mkutano wa wawakilishi wa nchi wanachama wa umoja wa afrika
wabunge wake hawapigiwi kura na raia wa nchi wanachama bali wanateuliwa na bunge za nchi wanachama
kwa sasa kazi ya bunge ni kutoa ushauri tu kwani haina mamlaka ya kutunga sheria
makao makuu ya bunge yapo mji wa midrand afrika kusini sasa kwa muda katika jengo la gallagher estate katikati ya johannesburg na pretoria
afrika kusini inalipa gharama za makao na za ofisi ya bunge
mwenyekiti wa bunge ni gertrude mongella kutoka tanzania
christopher mtikila alikuwa mchungaji wa kikristo na mwanasiasa nchini tanzania kama kiongozi wa chama cha upinzani cha democratic party dp
mtikila alizaliwa iringa kusini mwa tanzania mwaka 
kesi za kikatiba ambazo aliwahi kuzifungua ni pamoja na kesi ya kutaka wagombea binafsi kuruhusiwa katika uchaguzi tanzania wananchi wa tanzania bara kuruhusiwa kwenda zanzibar bila pasipoti na vyama vya siasa kuruhusiwa kufanya mikutano bila kuomba kibali toka kwa mkuu wa wilaya na polisi
mtikila alifungwa kwa mwaka mmoja mnamo baada ya kupatikana na hatia ya kutoa maneno ya kashfa dhidi ya aliyekuwa katibu mkuu wa ccm marehemu horace kolimba
mwaka alihukumiwa kifungo kilichosimamishwa cha miezi sita kwa kutoa maneno ya kashfa dhidi ya mkuu wa polisi wa wilaya ya ilala
kwa muda mrefu chama chake cha dp hakikuweza kupata usajili wa kudumu kutokana na kukataa kwake kutambua zanzibar
alikuwa akisisitiza kuwa chama chake ni cha tanganyika na si tanzania
hata hivyo mtikila alibadili msimamo wake katika miaka iliyofuata kwa kukubali kutafuta wanachama toka zanzibar kama sheria ya uchaguzi inavyotaka na hivyo chama chake kuweza kupata usajili wa kudumu
mtikila alikuwa ni kati ya wagombea wa nafasi ya urais katika uchaguzi mkuu wa mwaka 
pamoja na shughuli za siasa mchungaji mtikila alikuwa mwanzilishi na mkuu wa kanisa la kipentekoste la full salvation church
mchungaji mtikila alijihusisha pia na harakati za haki za binadamu kwa kupitia kitengo cha haki za binadamu cha kanisa hilo kiitwacho liberty desk
mchungaji mtikali amefariki alfajiri ya jumapili oktoba kwa ajali ya gari kwenye kijiji cha msolwa karibu na chalinze
maji huganda yakishikwa na baridi na kufikia c
hata kiowevu kingine kinaweza kushika baridi na kuganda kuwa barafu ila kama maziwa inaganda tunayaita barafu ya maziwa
kama ni ndogo ni fuweli kadhaa tu kubwa zaidi ni vipande vya mvua mawe
barafu inaweza kuwa ganda kubwa kama bapa nene sana kama lile linalofunika bara ya antaktiki
barafu ina kazi muhimu katika hali ya hewa duniani
hasa maganda ya barafu kwenye ncha za dunia yanatunza sehemu kubwa ya maji matamu yaliyopo
hivyo barafu yake inahitaji nafasi kubwa kuliko maji ya kiowevo kiasi cha 
mfano wake ni chupa cha soda katika friji kinaweza kupasuka
sababu yake ni maji ndani ya soda inahitaji nafasi kubwa kuliko soda ya majimaji hivyo kupasua chupa chenyewe
kutokana na hali hiyohiyo barafu ni nyepesi kuliko maji hivyo hubaki juu ya maji
vipande vikubwa vya barafu vikivujika na barafu la antaktiki au aktiki vinalea baharini kama siwa barafu vinaweza kuharibu hata meli kubwa jinsi ilivyoonyesha mfano wa meli titanic
kwenye mtelemko wa milima barafu yanaweza kutambaa kama mto ikiitwa barafuto
imepakana na zambia zimbabwe afrika kusini na namibia
mpaka baina ya taifa la botswana na zambia ni meta tu na ndio mfupi kuliko mipaka yote ulimwenguni
kuna pia feri ya moja kwa moja kati ya botswana na zambia kuvuka mto zambezi
jangwa la kalahari linafunika theluthi mbili za eneo la botswana
moja ya maeneo muhimu nchini botswana ni delta ya mto okavango
delta ya okavango ni delta kubwa kabisa duniani maana yake mdomo wa mto si baharini bali kwenye nchi kavu maji yakiishia jangwani
botswana imekuwa na mfumo wa demokrasia kwa miaka mingi ikiwa na viongozi ambao huchaguliwa kwa kura ya wananchi wote
watu wa botswana hujiita batswana kutokana na jina la kabila kubwa kabisa nchini 
kwa sababu nchi ni kubwa msongamano wa watu kwa kilometa za mraba ni 
 pekee
idadi hiyo ndogo imetokana na sehemu kubwa ya nchi hiyo kuwa jangwa
lugha inayotumiwa na wakazi walio wengi ni setswana kitswana pamoja na kiingereza
upande wa dini wakazi wengi ni wakristo wakiwemo waprotestanti na wakatoliki 
uchumi wa botswana umekuwa imara kwa miaka mingi na hali ya maisha imeendelea kuwa bora kila mwaka tangu uhuru
utajiri wa nchi unatokana hasa na migodi ya almasi pamoja na machimbo ya shaba na minerali kama vile chumvi
watalii wanaongeza pato la taifa hasa kwa sababu ya uzuri wa delta ya okavango
bendera ni kitambaa chenye rangi mbalimbali mara nyingi chenye umbo la pembenne pia la mraba au pembetatu
mara nyingi bendera ni alama ya kitambulisho cha taifa au jumuiya nyingine
nchi inweka bendera yake kwa kuonyesha hapa eneo letu linaanza au leo tunaonyesha bendera kwa sababu ni sikukuu ya taifa
serikali zinaweza kuweka bendera mbele ya majengo rasmi ikonyesha hapa ndipo jengo rasmi kama kituo cha polisi shule nyumba ya wizara na kadhalika
mji una bendera ukiitumia kama serikali ya nchi katika eneo lake
bendera ya klabu inaonyeshwa na wafuasi wake uwanjani kwa kusidi la kuwaonyesha wachezaji kuwa wenzao wako
matumizi ya kale kabisa ya mabendera ni kuwasilisha habari
matumizi haya yanahitaji uelewano kuhusu maana ya rangi zinazoonyeshwa
rangi mbalimbali pamoja zinaweza kumaanisha maneno herufi au amri
bendera zenye rangi hizi zinaonekana kwa umbali wa wastani unaotegemea ukubwa wa bendera
utaratibu huu uliwahi kutumika kati ya meli baharini tangu karne nyingi
hadi leo meli zinatumia mawasiliano ya bendera hata siku hizi za simu na redio
lakini bendera zinasaidia kama mitambo imeharibika au kama meli mbili zinakutana zisizojua marudio ya redio ya meli nyingine
matumizi haya ni kawaida pia katika michezo fulani kwa mfano mshika bendera kwenye soka au alama ya mwanzo mbioni
ufalme wa lesotho au lesotho ni nchi ndogo inayozungukwa na afrika kusini pande zote
jina lesotho lamaanisha eneo la basotho wakazi 
 watu ambao waongea lugha ya kisotho ambacho ni lugha rasmi pamoja na kiingereza
ukweli wa kijiografia ambao wajulikana zaidi kuhusu lesotho ni kwamba ni nchi iliyozungukwa na afrika ya kusini na ni nchi huru pekee duniani ambayo iko yote juu ya mita juu ya ub ft 
eneo la chini zaidi liko mita futi na zaidi ya asilimia za nchi ziko juu ya mita futi 
lesotho ya sasa ilianza kupatikana mwaka chini ya chifu moshoeshoe aliyeungana na makabila mengine dhidi ya shaka zulu 
baadaye nchi iliathiriwa na mahusiano na waingereza na makaburu wa
koloni la rasi leo afrika kusini yakiwemo mapigano ya mara kwa mara
wamisionari walioalikwa na moshoeshoe walianza kuandika na kuchapa kwa lugha ya kisotho kati ya miaka na 
mwaka nchi ikawa chini ya malkia wa uingereza kwa jina la basutoland lakini mwaka waingereza waliwaachia makaburu nusu ya eneo la basutoland
uhuru ulipatikana tena mwaka na nchi ikaitwa ufalme wa lesotho
kwa usimamizi wa serikali lesotho imegawiwa katika wilaya kila moja ikiongozwa na karani wa wilaya
kila wilaya ina mji unaoitwa mji wa kambi camptown
wakazi kwa asilimia ni wakristo wakigawanyika karibu sawa kati ya wakatoliki na waprotestanti wa madhehebu mbalimbali
shirikisho la mataifa lilikuwa umoja wa madola ya dunia kati ya na bk
umoja huu ulianzishwa na mataifa washindi wa vita kuu ya kwanza ya dunia
katika miaka mataifa mengine yalijiunga nao
shirikisho la mataifa lilikwisha baada ya kuundwa kwa umoja wa mataifa iliochukua nafasi yake
wazo la kuwa na shirikisho la mataifa lilitolewa mara ya kwanza na mwanafalsafa mjerumani immanuel kant mnamo mwaka 
wazo la kant lilirudiwa na wanafalsafa mbalimbali
katiba ya shirikisho la mataifa ilikuwa sehemu ya mkataba wa versailles mwaka 
nchi washindi au mataifa ya ushirikiano zilijiunga na umoja huo mpya
baada ya kukubaliwa na nchi za kutosha shirikisho lilianza rasmi tarehe januari 
mkataba wa versailles ulianzisha aina mpya ya maeneo yaliyowahi kuwa ama koloni au majimbo ya nchi zilizoshindwa katika vita
koloni zote za ujerumani pamoja na sehemu kubwa ya majimbo ya milki ya osmani ya awali ziliwekwa chini ya mamlaka ya shirikisho la mataifa na kukabidhiwa kwa nchi washindi wa vita
zilipewa hali ya pekee kama maeneo ya kudhaminiwa
tofauti na koloni za kawaida nchi wadhamini hazikupewa mamlaka yote jinsi iliyokuwa katika koloni zao za kawaida bali zilipokea maeneo ya kudhaminiwa chini ya masharti fulani pamoja na kulinda haki kadhaa za wenyeji na kuandaa nchi hizi kwa uhuru
hapo mwanzoni tofauti kati ya koloni na eneo la kudhaminiwa haikuwa kubwa lakini baadaye masharti ya udhamini yalikuwa muhimu
kwa mfano hali ya tanganyika kuwa eneo ka kudhaminiwa ilisababisha uingereza kutokubali walowezi wengi kuja hapa
vivyo hivyo hali ya afrika ya kusini magharibi kuwa eneo la kudhaminiwa ilizuia sehemu hii kuwa jimbo la afrika kusini kuwa msingi kwa uhuru wake kama nchi ya namibia
shirikisho lilikuwa awali umoja wa mataifa washindi wa vita
baadaye hata nchi zisizoshiriki katika vita na pia nchi zilizoshindwa kama ujerumani zilipokelewa kama wanachama
shirikisho la mataifa liliunda pia utaratibu wa utawala wa maeneo yaliyokuwa chini ya uturuki na ujerumani hadi 
liberia na afrika kusini zilikuwa wanachama tangu mwanzo ethiopia ilipokelewa mwaka 
ujerumani haukubaliwa kuwa nazo tena kwa sababu ya kuwatendea wenyeji waafrika vibaya
halafu koloni za ujerumani hazikukabidhiwa tu kwa uingereza tanganyika sehemu za kamerun na togo ufaransa sehemu kubwa za kamerun na togo ubelgiji rwanda burundi na afrika kusini namibia hivi lakini kama maeneo ya kukabidhiwa chini ya uangalizi wa shirikisho la mataifa
utaratibu huu ulikuwa muhimu baadaye wakati wa uhuru
namibia ilikuwa sehemu ya afrika kusini chini ya sheria za nchi ile lakini jumuiya ya kimataifa haikukubali kwa sababu namibia ilikuwa kati ya maeneo ya kukabidhiwa mwishoni afrika kusini iliiacha namibia iwe huru mwaka miaka baada ya mwisho wa shirikisho lenyewe
tatizo kubwa tangu mwanzo ilikuwa ya kwamba marekani haukuthebitisha unachama wake
rais wilson aliyeandaa kuundwa kwa shirikisho alikuwa amekasirisha wabunge wake nyumbani hivyo senati ya marekani iliendelea kukataa uanachama ya marekani
matatizo mengine yaliyosababisha kushindwa kwa shirikisho la mataifa yalitokana hasa na udhaifu mkubwa wa kukosa jeshi lake
tangu mwanzo shirikisho lilitegemea nguvu ya nchi wanachama kama nchi ilivunja mapatano na kukataa kuitikia maazimio ya shirikisho
kuanzia mnamo mwaka mataifa wanachama makubwa yalianza kuvunja vibaya sheria za shirikisho lakini hatua kali hazikuchukuliwa dhidi yao
shirikisho lilishindwa kuzuia vita na mashambulio dhidi ya nchi wanachama wake
kati ya matukio muhimu yaliyoharibu sifa za shirikisho ni nchi mbalimbali zilitoka katika shirikisho la mataifa baada ya kupingwa mkutanoni kama vile italia japan na ujerumani
azimio la mwisho lenye maana kidogo yalikuwa kufukuza urusi katika shirikisha baada ya uvamizi wake katika finland mwaka 
baada ya siku chache ilionekana ya kwamba vita kuu ya pili imeanza shirikisho la mataifa lilishindwa katika dhumuni lake la kuzuia marudio ya vita kuu ya kwanza ya dunia
washindi wa vita kuu ya pili waliamua kuanzisha chombo kipya
umoja wa mataifa uliundwa ukachukua nafasi yake
vitengo kadhaa za shirikisho viliendela vikihamia kwa um kwa mfano shirika ya kazi ya kimataifa ilo
mwaka mkutano mkuu uliamua mumaliza shirikisho
diego garcia ni atolli ya kiingereza katika bahari hindi
ni sehemu ya funguvisiwa ya chagos na leo kisiwa cha pekee chenye wakazi ambao ni wanajeshi wa marekani
ni kituo kikubwa cha kijeshi cha marekani katika bahari hindi
kati ya na kisiwa kilikuwa sehemu ya eneo la morisi
 ilitengwa na morisi pamoja na funguvisiwa yote
mwaka uingereza ilikodi diego gracia kwa jeshi la marekani
waamerika walitaka kuwa na kituo cha kijeshi kwenye bahari hindi katika mashindano yao na umoja wa kisovyeti
katika miaka miwili iliyofuata wenyeji wote wa funguvisiwa waliondolewa visiwani
wakahamishwa na watoto wao wanaishi leo huko mauritius shelisheli na uingereza
mahakama ya uingereza iliwaruhusu mwaka warudi tena lakini serikali imekataa mwaka 
diego garcia ilikuwa kituo muhimu katika vita za marekani huko afghanistan na irak
ndege za kijeshi za aina b zinatoka hapa pamoja na ndege za kubeba petroli
marekani ina pia kituo cha manowari zake kisiwani
ol doinyo lengai kimaasai mlima wa mungu ni mlima wa volkeno katika tanzania ya kaskazini
iko takriban km kaskazini magharibi ya arusha
iko km kusini ya ziwa la magadi tanzania lake natron
jina la mlima ni kimaasai lamaanisha mlima wa mungu
ni volkeno ya pekee duniani kutokana na aina ya lava yake inayotoka hali ya kiowevu majimaji lakini si moto sana mnamo c
katika mwaka mlima umesababisha mitetemeko ya ardhi ya mara kwa mara kuanzia julai
ni herufi ya katika alfabeti ya kilatini ambayo ni pia mwandiko wa kiswahili cha kisasa
asili ya herufi ni katika miandiko iliyotangulia alfabeti ya kilatini
waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya kigiriki kupitia alfabeti za kiitalia za awali kama kietruski
wafinisia walikuwa na alama ya mem iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya maji wakitumia alama tu kwa sauti ya m na kuiita kwa neno lao kwa maji mem
kwa kurahisisha kazi ya kuandika waliongeza stari mrefu upande walipoanza kuandika
wagiriki walichukua alama hiyo na kuiita mi bila kujali maana asilia ya maji ilikuwa sauti tu ya m
waligeuza alama kulingana na mwendo wao wa kuandika kuanzia upande wa kushoto na kufikia umbo lililokaa hivyo
waitalia ya kwanza wakaipokea ilivyo hata kama walirudi mara nyingi kwa umbo la mapema
waroma wakaendeleza alama hiyo katika alfabeti yao kwa maana hiyihiyo
herufi za kiarabu ni maandishi maalumu ya lugha ya kiarabu
kati ya lugha hizo kuna kiajemi kikurdi kimalay na urdu
pengine katika lugha hizo herufi kadhaa zinaongezwa au kupunguzwa kulingana na lugha ilivyo
kihistoria hata kiswahili na kituruki ziliwahi kuandikwa kwa herufi za kiarabu
kuna herufi za kiarabu zinazoandikwa kutoka kulia kwenda kushoto
herufi zote isipokuwa sita zinaunganishwa wakati wa kuandika
kutokana na tabia hiyo kila herufi inaweza kuonekana kwa maumbo tofautitofauti kiasi kutegemeana na mahali pake mwanzoni katikati au mwishoni mwa neno
kwa kawaida maandishi ya kiarabu ni ya konsonanti tu bila vokali
vokali zikiandikwa zinaonekana kama mstari au nukta chini au juu ya herufi zinazoanzisha silabi
bagamoyo ni mji mwambanoni wa bahari hindi katika tanzania takriban km kaskazini ya dar es salaam na km magharibi ya kisiwa cha unguja
lakini hakuna uhakika kuhusu historia ya bagamoyo ya kale isipikuwa ya kwamba mnamo karne ya mji haukuwa muhimu
wakazi walio wengi wakati ule walikuwa wavuwi na wakulima palikuwa na biashara kiasi cha samaki na chumvi
mwisho wa karne ile familia za waarabu kutoka oman walihamia bagamoyo wakipanusha biashara yake
mji ukawa kituo muhimu zaidi kwenye pwani biashara ya misafara mikubwa ya karne ya kwenda barani hadi kongo ilianza na kurudi hapa
hasa kuhamia kwa makao ya sultani wa oman kuja zanzibar kuliongeza umuhimu wa mwambao karibu na unguja
wafanyabiashara wa zanzibar walikusanya bidhaa zao huko unguja wakavuka bahari na kuajiri mahamali
wakarudi miezi au miaka kadhaa baadaye wakileta pembe za ndovu na watumwa
kwa njia hiyo bagamoyo ilijulikana kama bandari kuu ya biashara ya watumwa kwenye pwani la afrika ya mashariki katika karne ya 
watumwa wakasafirishwa kwa jahazi au dhau hadi unguja wakiuzwa huko sokoni
mapadre wa roho mtakatifu walijenga kituo chao cha kwanza katika afrika ya mashariki huko bagamoyo wakiona umuhimu wa mji kama mlango wa bara
aprili sultani wa zanzibar alikodisha eneo la pwani kwa kampuni ya kijerumani kwa afrika ya mashariki walioanzisha makao makuu yao bagamoyo
ukali wa kampuni ulisababisha katika muda wa wiki chache ghasia ya wenyeji wa pwani yaliyokuwa vita ya abushiri ikakandamizwa na wanajeshi wa ujerumani
mwaka serikali ya ujerumani ilichukua madaraka ya utawala badala ya kampuni halafu mji mkuu ukahamishwa dar es salaam
umuhimu wa bagamoyo ilianza kupungua tena kwa sababu meli kubwa zilitumia bandari ya daressalaam badala ya bagamoyo
majengo yake ya kihistoria yako katika hali mbaya
wakazi walio wengi wanaishi katika sehemu jipya la magomeni na soko jipya
majaribio ya hifadhi la urithi wa kihistoria hayakufaulu miaka mingi
bagamoyo ina chuo cha kitaifa ni chuo cha sanaa cha bagamoyo
tangu barabara ya lami imepatikana na kuleta matumaini ya kuongezeka kwa utalii
kuna ombi la kuingiza bagamoyo katika orodha ya unesco ya urithi wa dunia world heritage
jibuti kwa kiarabu ni mji mkuu na mji mkubwa nchini jibuti ukiwa na wakazi 
mji wenyewe uko kwenye rasi inayogawa ghuba ya aden kutoka ghuba ya tadjoura
yenyewe iko kaskazini mashariki 
mji pamoja na bandari ulianzishwa kwa sababu mahali pake pana umuhimu wa kijeshi kwa kuwa uko karibu na mlango wa bahari wa bab el mandeb ulio njia ya kuingia bahari ya shamu kutoka bahari hindi na kuelekea mfereji wa suez
wakati wa ukoloni ulikuwa muhimu kwa ufaransa kwa sababu meli zake ziliweza kupumzika hapa na kuongeza maji na makaa njiani kati ya mediteranea na makoloni ya kifaransa huko vietnam na kandokando yake
mji umepangwa na wafaransa na sehemu mbili moja kwa ajili ya maafisa wafaransa na nyingine kama makazi kwa ajili ya waafrika
kaskazini mashariki kuna bandari inayotumika kwa biashara za kimataifa uvuvi wa samaki na feri inayoenda obock na tadjoura
hulka za mji wa jibuti ni mapwa kwa pwani ya magharibi na soko kubwa la kati na uwanja wa michezo wa taifa jumba la rais na msikiti hamouli
gari la moshi laenda hadi addis ababa na pia mji huu wasafiri wa ndege hushukia uwanja wa ndege wa jibuti ambouli asmara pia asmera ni mji mkuu na makazi makubwa nchini eritrea watu wakiwa wanaishi mjini huku
nguo nyama pombe viatu na seramiki ni mojawapo ya vifaa vinaviotoka mji wa asmara
asmara yenyewe kijiografia iko kaskazini mashariki 
asmara ilianza kutoka vijiji vinne karne ya kama eneo la biashara na baadaye kama mji wa ras alula
ilitawaliwa na waitalia tangu mwaka na kuwa mji mkuu wa koloni la eritrea
miaka ya waitalia waligeuza mji kwa majengo mapya asmara iliitwa na waitalia piccola roma roma mdogo
siku hizi majengo makubwa zaidi ya asmara ni ya kiitalia na maduka bado yana majina ya kiitalia mfano bar vittoria pasticceria moderna casa del formaggio ferramenta
siku za vita vya uhuru wa eritrea kutoka ethiopia uwanja wa ndege wa asmara ulikuwa mhimu sana waethiopia walitumia uwanja huo kupata silaha kutoka ng ambo
mji wa mwisho kuanguka kwa jeshi ya ukombozi wa eritrea ulitekwa mwaka na kusalimishwa na jeshi ya ethiopian bila vita mnamo mei 
mji wenyewe una makumbusho na unajulikana kwa majengo ya karne ya sanaa ya deco sinema impero kubisti pensheni afrika kanisa kuu la tewahedo nyumba ya opera ujenzi wa umbele jengo la fiat tagliero jengo la neo romanesque kanisa kuu la kanisa katoliki na ujenzi wa kupendeza
asmara pia ni nyumbani kwa chuo kikuu cha asmara na gome ya karne ya 
kituo cha ndege uwanja wa kimataifa wa asmara kimeungana pia na bandari ya massawa kwa reli ya eritrea
asmara ni makao makuu ya patriarki wa kanisa la kiorthodoksi la eritrea lililokubaliwa na patriarki wa aleksandria misri kuwa linajitegemea tangu mwaka na kuongozwa na patriarki wake tangu mwaka sawa na kanisa la kiorthodoksi la ethiopia ambalo pia linakiri umoja wa nafsi wa yesu kristo tewahedo
mungu ibariki afrika ni jina la wimbo wa taifa wa tanzania
asili yake ni wimbo wa nkosi sikelel iafrika wa afrika kusini
enoch sontonga ndiye mtunzi wa nkosi sikelel i afrika mwaka 
sehemu ya wimbo huu inatumika pia katika nyimbo za taifa za afrika kusini na zambia
na huko nyuma ulitumiwa kama wimbo wa taifa wa zimbabwe
saint helena kiingereza mtakatifu helena ni kisiwa mbele ya afrika ya magharibi katika atlantiki ya kusini chenye eneo la km 
umbali na angola ni 
 km ni 
 km hadi brazil amerika ya kusini
kiutawala ni eneo la ng ambo la uingereza na makao makuu ya kundi la visiwa vidogo pamoja na kisiwa cha ascension na funguvisiwa ya tristan da cunha
wakazi ni wa asili ya kiulaya kiafrika na kichina
wote wana uraia wa uingereza wakitumia lugha ya kiingereza
katika miaka iliyofuata palikuwa na mvutano kati ya wareno waholanzi na waingereza
tangu kampuni ya kiingereza ya india ya mashariki ilitawala kisiwa kama kituo cha safari za merikebu ya matanga kubwa kati ya uingereza afrika ya kusini na india
kampuni ilianzisha mji wa jamestown na mashamba makubwa ya mboga kwa ajili ya mabaharia waliopita
kwa ajili hiyo watumwa waafrika walipelekwa saint helena baada ya mwisho wa utumwa katika karne ya pia wafanyakazi wachina
jina la saint helena lilijulikana kote duniani kutokana na kuwa mahali pa kufungwa kwa kaisari napoleon i
wa ufaransa
napoleon alikuwa kiongozi aliyeogopwa sana na kutawala sehemu kubwa ya ulaya kwa miaka kadhaa mwanzoni wa karne ya 
baada ya kushindwa mwaka alitakiwa kubaki kwenye kisiwa cha elba italia lakini alitoroka na kuanza vita upya
baada ya kushindwa mara ya pili huko waterloo waingereza walimpeleka mahali pa mbali iwezekanavyo st
helena mwaka 
hapo aliishi katika hali ya kufungwa akiwa na nyumba yake na watumishi wake lakini alipaswa kuongozana kisiwani na maafisa waingereza waliomfuata kila alikoenda
kwa ujumla waingereza walipeleka st
helena wanajeshi pamoja na mabaharia wa kijeshi ili wamlinde napoleon wakiogopa majaribio ya wafaransa kumwondoa na kumrudisha katika hali ya uhuru
napoleon alikufa mwaka akazikwa kisiwani lakini mwili wake ulihamishwa baadaye kwenda ufaransa alikopewa kaburi la heshima paris mjini
ufaransa ilinunua baadaye nyumba alimoishi kutoka uingereza kama mahali pa kumbukumbu pa kitaifa pa ufaransa hadi leo
kisiwa kinafikiwa kwa meli tu haina kiwanja cha ndege kikubwa
lakini hakuna meli za tanga tena zinazohitaji kusimama st
helena na kuchukua maji pamoja na chakula
kuna uvuvi kidogo na utalii unaotegemea kumbukumbu ya napoleon
kuna meli moja tu ya kuhudumia st
helena na visiwa vingine inafika takriban mara mbili kwa mwezi
muda wa safari kati ya st
helena na namibia au afrika kusini ni siku au 
kwa ujumla kisiwa kinategemea misaada ya serikali ya uingereza
jamestown ni bandari na mji mkuu wa eneo la ng ambo la uingereza lenye visiwa vidogo vya saint helena ascension na funguvisiwa ya tristan da cunha
mji uko kisiwani st
helena katika bahari ya atlantiki takriban 
 km mbele ya pwani la angola
jamestown ilianzishwa mwaka na kampuni ya kiingereza ya india ya mashariki
miaka ya nyuma bandari ya jamestown ilikuwa kituo muhimu cha safari za jahazi kubwa kati ya uingereza afrika kusini na india
jina limetokana na jina la mfalme james ii wa uingereza na uskoti james vii kama mfalme wa uskoti
haijulikani idadi imeendeleaje katika karne tangu mahesabu hayo ya kwanza
zamani wafanyabiashara wengi walipeleka dhahabu yao hadi st
helena kwa sababu kisiwa kilikuwa na sifa ya kuwa mahali pa usalama kwa kutunza dhahabu
haya yote imepungua hadi kupotea kabisa kwa sababu za mabadiliko ya teknolojia za benki na pia ya usafiri
leo hii kuna meli tu ya rms st helena inayofika takriban mara kwa mwezi ikitumia siku kwa ajili ya safari hadi afrika kusini
mji mwenyewe ni hasa barabara moja yenye nyumba za aina ya ujenzi wa kikoloni cha kiingereza
pasifiki iko kati ya bara la amerika upande wa mashariki na bara la asia australia upande wa magharibi
kuna visiwa zaidi ya katika pasifiki vingi ni vidogo sana
visiwa hivyo huhesabiwa mara nyingi pamoja na australia kama australia na pasifiki
pasifiki ina kina cha wastani wa mita kina kirefu katika mfereji wa mariana kinafikia mita 
bahari za pembeni ziko hasa upande wa asia australia
kati ya hizo ni bahari ya celebes bahari ya uchina ya kusini na bahari ya mashariki
jina la pasifiki kwa kilatini yenye amani yaani kimya limetokana na wazungu wa kwanza waliovuka bahari hii mwaka bk kutoka amerika ya kusini hadi ufilipino wakaikuta kuwa ni bahari tulivu
lakini pasifiki inaweza kuwa na dhoruba kali sana
ni eneo lenye matetemeko ya ardhi mengi yanayosababisha mawimbi haribifu ya tsunami ambayo yalimaliza miji na vijiji ufukoni
vibarabara ni ndege wadogo wa familia ya emberizidae
vibarabara hula mbegu lakini hulisha makinda wadudu
hulijenga tago lao kwa manyasi na nyuzinyuzi ardhini au katika kichaka kifupi
sahara ya magharibi ni eneo la afrika ya kaskazini magharibi kwenye mwambao wa bahari atlantiki upande wa magharibi
imepakana na moroko upande wa kaskazini algeria upande wa mashariki na mauretania upande wa kusini
ilitangazwa nchi huru mwaka kama jamhuri ya kidemokrasia ya kiarabu ya sahara lakini kwa kiasi kikubwa inatawaliwa na moroko kama mikoa yake ya kusini
nchi nyingi za dunia pamoja na umoja wa mataifa na umoja wa afrika hazitambui sahara magharibi kuwa sehemu ya moroko
hali halisi sehemu kubwa ya ardhi yake inatawaliwa na moroko inayodai ni sehemu ya eneo lake la kitaifa
sehemu kubwa ya wakazi asilia wako nje ya eneo kama wakimbizi katika makambi makubwa nchini algeria
sahara ya magharibi haikuwahi kuwa dola la pekee katika historia yake
wakazi walikuwa wachache kwa sababu eneo lote ni jangwa
wakazi wake walikuwa wa makabila ya waberber waliochanganyika na waarabu tangu uvamizi wa kiislamu
ndilo eneo la asili la wamurabitun waliojenga utawala juu ya moroko hispania na sehemu kubwa ya afrika ya kaskazini hadi mipaka ya misri na senegal mnamo karne ya bk
tangu mwaka wanaharakati ya kupigania uhuru wa polisario walipigana na jeshi la wahispania
wakati uleule dikteta wa hispania francisco franco aligonjeka kabla ya kifo chake
moroko iliomba usaidizi wa mahakama ya kimataifa yalioamua tarehe oktoba ya kwamba hakuna haki za moroko juu ya sahara ya magharibi na azimio lolote kuhusu hali ya eneo linapaswa kuamuliwa na wenyeji wenyewe
wakati huohuo tume ya umoja wa mataifa ilitembelea sahara ya magharibi likatoa taarifa ya kwamba wananchi walitaka uhuru
mfalme hassan ii wa moroko aliongeza shinikizo mnamo novemba kwa kutuma mpakani wananchi wamoroko 
 wasio na silaha waliovuka mpaka kidogo wakati wanajeshi wahispania hawakufyatulia risasi
siku chache baada ya kifo cha franco wahispania waliamua kuondoka katika matatizo haya
walifanya mapatano na moroko na mauretania bila kushauriana na wananchi wenyewe ili moroko ichukue sehemu ya kaskazini na mauretania sehemu ya kusini ya koloni
wanajeshi wamoroko waliingia na polisario ilitangaza jamhuri ya sahara ya kidemokrasia ya kiarabu mwanzo wa 
polisario ilishambulia wavamizi waliokuwa na nguvu tofauti jeshi hafifu la mauretania na jeshi lenye nguvu na silaha za kisasa la moroko
idadi kubwa ya wananchi walikimbia wakapewa makambi katika algeria ya kusini walipoweza kujitawala
algeria ilikubali jamhuri ya sahara na kuwaruhusu polisario kutumia makambi kama vituo vya kijeshi dhidi ya moroko
polisario ilifaulu kushinda jeshi la mauretania hata walishambulia mji mkuu wa nuakshott
waarabu wengi wa mauretania waliunga mkono wenzao wa sahara ya magharibi
mwaka mauretania iliondoka kabisa katika sahara ya magharibi lakini wamoroko waliingia na kuteka eneo lote
hapo moroko ilianza kujenga ukuta na vizuizi jangwani kwa urefu wa km vinavyoacha sehemu ndogo ya jangwa mikononi mwa polisario na sehemu zenye vijiji na miji mikononi mwa moroko
vita vimepumzika tangu mwaka kufuatana na mapatano kati ya moroko polisario na umoja wa mataifa
kura ya wananchi kuhusu suala la uhuru ilikubaliwa
kura hiyo ilitakiwa kufanyika mwaka lakini imeshindikana hadi leo kwa sababu moroko na polisario hawakubaliani ni nani mwenye haki ya kupiga kura
polisario ilikataa wakazi wengi waliohamia kutoka moroko wasipige kura moroko ilitia wasiwasi ya kwamba wakazi wengi wa makambi huko algeria si wenyeji wa sahara ya magharibi hivyo wasipige kura
moroko imeendelea kupeleka raia zake ili wajenge nyumba katika sahara ya magharibi
idadi yao imeshapita idadi ya wenyeji waliobaki ndani ya maeneo chini ya moroko
polisario ni vuguvugu la harakati za wenyeji asilia ya sahara ya magharibi kuipatia nchi yao uhuru
polisario ni kifupi cha jina la kihispania frente popular de liberaci n de sagu a el hamra r o de oro harakati ya watu kwa aijili ya uhuru wa saguia el hamra na rio de oro al jabha ash sha biya litahrir as saaqiya al hamra wa wadi ad dhahab kiongozi wa polisario ni katibu mkuu mohamed abdelaziz aliyechaguliwa 
ndiye pia mkuu wa jeshi la ukombozi wa sahara lenye askari wa kiume na kike takriban 
anawajibika kama kiongozi wa chama mbele ya kamati kuu na mkutano mkuu unaofanyika kila baada ya miaka minne
mkutano una wawakilishi waliochaguliwa katika makambi ya wakimbizi na wajumbe kutoka shirika za wanawake vijana na wafanyakazi pia ktuoka vikosi vya jeshi
kamati kuu ina wajumbe kati ya hawa ni wajumbe wa siri kutoka sahara ya magharibi iliyoko chini ya utawala wa maroko
polisario ilianza vita dhidi ya wakoloni wahispania mwaka baada ya hispania kuua viongozi wengi waliotafuta uhuru kwa njia za amani bila silaha
wahispania waliondoka sahara ya magharibi mwaka lakini mauretania na moroko walivamia nchi
polisario ilifaulu dhidi ya wamauretania lakini ilishindwa kuwaondoa wamoroko
ilipigana na jeshi la moroko kati ya na 
polisario inatawala makambi ya wakimbizi katika sahara ndani ya algeria pamoja na kanda la jangwa nje ya ukuta uliojengwa na maroko katika sahara ya magharibi
wakazi wa makambi ni wakimbizi 
 walioondoka wakati wa vita pamoja na watoto wao wamekuwa watu 
kura ya wananchi katika sahara ya magharibi na makambi ya wakimbizi ilipataniwa mwaka kati ya polisario na maroko lakini haikufanyiwa hadi leo
jamhuri ya sahara ya kidemokrasia ya kiarabu ni jina la dola ambalo liko hasa nje ya eneo lake la sahara ya magharibi
serikali yake inatawala kanda la mashariki ya nchi nje ya ukuta wa kimaroko na makambi ya wakimzi ndani ya algeria
jamhuri ilitangazwa na polisario mwaka baada ya kuodoka kwa hispania katika koloni yake ya awali
lakini sehmu kubwa ya eneo ilivamiwa na kutawaliwa na maroko
rais ya jamhuri ni katibu mkuu wa polisario mohamed abdelaziz
mohammed abdelaziz ni katibu mkuu wa polisario na rais wa jamhuri ya sahara ya kidemokrasia ya kiarabu inayodai kuwa dola la sahara ya magharibi
alikuwa kati ya viongozi wa kwanza wa polisario iliyopigania uhuru wa sahara ya magharibi
alichaguliwa kuwa katibu mkuu wa polisario mwaka halafu pia rais wa serikali ya jamhuri ya sahara
anaishi katika kambi la wakimbizi la tindouf algeria
mohammed abdelaziz kama kiongozi alikubali njia ya mazungumzo na diplomasia
alihakikisha ya kwamba vita ya polisario ilikuwa vita safi bila kutumia mbinu za ugaidi
ana wapinzani wake wanaopendelea kurudi vitani dhidi ya moroko
namibia ni nchi ya afrika ya kusini kwenye pwani ya atlantiki
imepakana na angola zambia zimbabwe botswana na afrika kusini
imepata uhuru wake kutoka afrika kusini mwaka 
sehemu kubwa ya nchi ni kavu sana na jangwa za namib na kalahari zinafunika asilimia kubwa ya uso wa nchi
jangwa la namib liko upande wa magharibi likifuata pwani ya atlantiki kuanzia afrika kusini hadi angola
upande wa mashariki kuna jangwa la kalahari linalovuka mpaka wa botswana
katikati ya majangwa hayo kuna nyanda za juu zinazofikia kimo cha mita kwa wastani
namibia katika mipaka ya sasa ilianzishwa katika karne ya kama koloni la ujerumani kwa jina la afrika ya kusini magharibi ya kijerumani
wakati wa vita kuu ya kwanza ya dunia ilivamiwa na uingereza na afrika kusini
tangu mwaka ilikuwa eneo la kudhaminiwa kwa niaba ya shirikisho la mataifa chini ya serikali ya afrika kusini
baada ya vita kuu ya pili ya dunia serikali ya afrika kusini ilieneza siasa yake ya apartheid pia katika afrika ya kusini magharibi ikijaribu kulitendea eneo hilo kama sehemu kamili ya afrika kusini
hii haikukubaliwa na umoja wa mataifa na nchi nyingi za dunia
mwaka umoja wa mataifa uliamua ya kwamba afrika ya kusini magharibi unapaswa kupewa uhuru
baada ya miaka ya vita vya kupigania uhuru kati ya swapo na jeshi la afrika kusini mchakato wa kimataifa wa kuelekea uhuru ulianza mwaka na hatimaye mwaka nchi ilipata uhuru wake kwa jina la namibia
wakazi wengi ni wa makabila ya wabantu hasa waovambo 
pia wako wengi wa jamii ya khoisan ambao wametokana na wenyeji wa nchi
asilimia wana asili ya ulaya hasa makaburu na wajerumani na asilimia ni machotara
oshiwambo ni lugha ya kwanza ya karibu nusu ya wakazi lakini kiingereza ndicho lugha rasmi ingawa ni lugha ya kwanza ya pekee za wakazi
kijerumani na kiafrikaans zilikuwa lugha rasmi pamoja na kiingereza hadi uhuru
wakazi wengi hutumia kiafrikaans kama lugha ya pili na 
 kama lugha ya kwanza
kijerumani ni lugha ya kwanza wa za wakazi wenye asili ya ulaya
kireno kinatumiwa na za wakazi hasa wenye asili ya angola
upande wa dini za wakazi ni wakristo hasa walutheri wakatoliki ni 
waliobaki kwa kawaida wanafuata dini asilia za kiafrika
upande wa magharibi kuna pwani ya bahari ya atlantiki upande wa kusini imepakana na senegal upande wa mashariki na mali na algeria upande wa kaskazini na sahara ya magharibi inayotawaliwa na moroko
jina limeteuliwa kutokana na mauritania ya kale iliyokuwa ufalme wa waberber kusini kwa mediteranea katika eneo la algeria na moroko ya leo
mji wa pili na kitovu cha uchumi ni bandari ya nouadhibou karibu na mpaka wa sahara magharibi
mnamo machi wananchi walipata nafasi ya kumchagua rais mara ya kwanza katika historia ya nchi tangu uhuru
sidi ould cheikh abdallahi alishinda katika duru ya pili kwa za kura zote akaapishwa tarehe aprili 
wakazi wengi ni wamori mchanganyiko wa waarabu waberber na waafrika waliotokana na watumwa kutoka kusini kwa sahara
asilimia zilizobaki ni makabila ya kiafrika yasiyoongea kiarabu ambacho ndicho lugha rasmi
upande wa dini karibu wote ni waislamu hasa wasuni
pamoja na hayo hadi leo asilimia za wakazi ni watumwa ingawa mwaka ilifutwa haki ya kuwamiliki
canc n ni mji wa mexico katika jimbo la quintana roo
tlaxcala ipa tlas kala ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kati ya nchi
mji mkuu ni tlaxcala na mji mkubwa ni vicente guerrero
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
emily greene balch januari januari alikuwa mtaalamu na mwandishi kutoka nchi ya marekani
tangu mwaka wa alifundisha masomo ya uchumi na ya jamii katika chuo cha wellesley akapata uprofesa wa chuo kilekile mwaka wa 
mwaka wa pamoja na john mott alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel kwa amani kwa ajili ya kazi yake na ligi ya wanawake ya kimataifa kwa amani na uhuru
regina ndiyo mji mkuu katika jimbo wa saskatchewan
john raleigh mott mei januari alikuwa kiongozi wa ymca na mashirikia mengine ya kikristo kutoka nchi ya marekani
kuanzia mwaka wa hadi alikuwa katibu mkuu wa chama cha wanafunzi wakristo duniani
mwaka wa aliongoza mkutano wa misheni duniani mjini edinburgh
mwaka wa pamoja na emily balch alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya amani kwa ajili ya kazi yake ya kuanzisha na kuimarisha jumuiya za wanafunzi kwa ajili ya amani duniani
virginia beach ni mji wa marekani katika jimbo la virginia
norfolk ni mji wa marekani katika jimbo la virginia
chesapeake ni mji wa marekani katika jimbo la virginia
newport news ni mji wa marekani katika jimbo la virginia
fairfax ni mji wa marekani katika jimbo la virginia
alexandria ni mji wa marekani katika jimbo la virginia
kichina wa kisasa walimwona kama baba historia wa zhuang
kama kulia alionewa na serikali ya kichina
amezaliwa novemba katika kijiji cha fusui
alipokuwa na umri wa miaka alifiwa na mama mtoto huang alionyesha mapema uwezo wake mkubwa katika masomo hasa ya maandishi na historia
 akasoma shule ya msingi halafu huko shule ya sekondari funan halafu shule guangxi ya walimu
kuanzia mwaka akasoma ma ya historia na uwalimu katika chuo kikuu cha beijing ya walimu ambako alisoma kwa miaka tisa na akimaliza digrii yake mwaka 
wakati mwaka alikuwa uprofesa wa historia chuo guangxi ya walimu
aliaga dunia januari akazikwa kwenye makaburi ya serikali guangxi cemetery
fuzhou ndiyo mji mkuu katika jimbo la fujian
lanzhou ndiyo mji mkuu katika jimbo la gansu
guangzhou canton ndiyo mji mkuu katika jimbo la guangdong
nanning ndiyo mji mkuu katika jimbo la guangxi
guiyang ndiyo mji mkuu katika jimbo la guizhou
haikou ndiyo mji mkuu katika jimbo la hainan
puebla ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kati mashariki ya nchi
imepakana na veracruz hidalgo mexico jimbo tlaxcala guerrero morelos na oaxaca
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
jina lake limetokana na jina la mji wa puebla jina rasmi la puebla de los angeles kiswahili mji wa malaika
shijiazhuang ndiyo mji mkuu katika jimbo la hebei
hefei ndiyo mji mkuu katika jimbo la heilongjiang
zhengzhou ndiyo mji mkuu katika jimbo la henan
changsha ndiyo mji mkuu katika jimbo la hunan
nanjing ndiyo mji mkuu katika jimbo la jiangsu
nanchang ndiyo mji mkuu katika jimbo la jiangxi
changchun ndiyo mji mkuu katika jimbo la jilin
shenzhen ni mji wa china katika jimbo la guangdong
dongguan ni mji wa china katika jimbo la guangdong
zhuhai ni mji wa china katika jimbo la guangdong
foshan ni mji wa china katika jimbo la guangdong
zhongshan ni mji wa china katika jimbo la guangdong
jiangmen ni mji wa china katika jimbo la guangdong
huizhou ni mji wa china katika jimbo la guangdong
chaozhou ni mji wa china katika jimbo la guangdong
heyuan ni mji wa china katika jimbo la guangdong
jieyang ni mji wa china katika jimbo la guangdong
maoming ni mji wa china katika jimbo la guangdong
meizhou ni mji wa china katika jimbo la guangdong
takriban watu wanaoshi mji hapa sensa ya 
qingyuan ni mji wa china katika jimbo la guangdong
mji una wakazi wapatao milioni 
 wanaoishi katika mji huu
hard knock life ghetto anthem ni single kutoka katika albamu ya tatu ya rapa wa jkimarekani jay z
imechukua sampuli ya wimbo wenyejina lilelile la kigwagizo cha broadway
wimbo umetayarishwa na the king na wakati wimbo huu ulivyokuwa unatoka ulikuwa wimbo uliopata mfanikio makubwa kabisa katika kazi za jay z
jumuia ya utoaji wa tunu za muziki ya marekani ya imeitunukia single hii dhahabu mnamo mwezi wa machi ya mwaka wa 
mengineyo single ilipatwa kushindanishwa katika tuzo za grammy katika upande rap bora za msanii mmoja mmoja wakati wa ugawaji wa tuzo wa mnamo 
ilipata kushika nafasi ya kwenye nyimbo kali za hip hop za vh 
desemba ni msanii wa hip hop na mfanyabiashara kutoka nchini marekani
anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama jay z
huyu ni ofisa mkuu wa zamani wa def jam recordings na roc a fella records
pia ni mmoja kati ya wanaomiliki klabu ya the club na new jersey nets
huyu ni mmoja kati ya wasanii na mjasiriamali wa hip hop wa marekani wenye mafanikio makubwa kabisa kwa kuuza nakala zaidi ya milioni nchini marekani na kupokea tuzo za grammy kadhaa kwa kazi zake za kimuziki
nas ambao ulikuja kusuluishwa mnamo mwaka wa 
jay z alitoa albamu yake ya kwanza iliitwa reasonable doubt ilipewa sifa na rolling stone kama albamu ikiwa kama albamu kali za karne
albamu yake iliyompa sifa zaidi ni ile ya the blueprint iliandikwa kwa siku mbili tu basi
baada ya kujitangaza kwamba anastaafu muziki mnamo mwaka wa alirejea tena kazini mwishoni mwa mwaka wa na albamu yake ya kingdom come ambayo iliuza kopi katika wiki ya kwanza na kuifanya iwe albamu ya jay z iliofanya mauzo ya juu katika kipindi cha wiki ya kwanza
mtv wamemwita kama msanii wa kwanza katika orodha ya ma mc wao wa karne
mnamo mwezi wa aprili jay z ameripotiwa kwenye verge kwamba ameingia ubia na live nation kwa kaisi cha dola za kimarekani zipatazo milioni ambapo ni miongoni mwa mikataba mikubwa sana na ghari kwa wasanii wambo waliowahi kuungana nao
zhaoqing ni mji wa china katika jimbo la guangdong
zhangjiang ni mji wa china katika jimbo la guangdong
yunfu ni mji wa china katika jimbo la guangdong
yangjiang ni mji wa china katika jimbo la guangdong
shaoguan ni mji wa china katika jimbo la guangdong
shanwei ni mji wa china katika jimbo la guangdong
shantou ni mji wa china katika jimbo la guangdong
queens ni moja kati ya sehemu za mji wa new york city
compton ni mji wa marekani katika jimbo la california
long beach ni mji wa marekani katika jimbo la california
inglewood ni mji wa marekani katika jimbo la california
p rvusz amezaliwa kama norbert kiss budapest hungaria mnamo tar
machi ni msanii wa uchoraji picha kutoka nchini hungaria
yeye ni mkristo hivyo wakristo wengi hutumia picha zake katika maigizo
staili yake kubwa ni ile ya kutumia wino mweusi wa kihindi
pia kuna kipindi hutumia rangi za maji lakini kikawaida hufanya kazi zake kwa kutumia staili moja tu ya picha yaani rangi nyeupe na nyeusi
watu mashuhuri wa kihungaria endre sz sz na dutch m
escher wameona kazi zake
staili hii ilizaliwa mnamo tabia kuu anayoitumia kuchora picha zake ni kutengeneza miraba kadhaa na kuichanganya pamoja
moja kati ya kazi zake za mwanzoni ni pamoja na ile iliyokuwa ikiitwa homeland ya mwaka wa 
kuna badhi ya kazi zake zimeshwahi kutumia kwenye maonyesho huko nchini norway
santa monica kwa kihispania mtakatifu monika ni mji wa marekani katika jimbo la california
berkeley ni mji wa marekani katika jimbo la california
oaxaca w h k jina rasmi estado libre soberano de oaxaca kiswahili dola huru na enzi ya oaxaca ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa jusini ya nchi magharibi wa shingo la nchi la tehuantepec
imepakana na guerrero puebla veracruz na chiapas
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
oaxaca ilikuwa sehemu ya maeneo ya wazapotec na wamixtec
marina del rey ni mji wa marekani katika jimbo la california
culver city ni mji wa marekani katika jimbo la california
adamu kwa kiebrania maana yake mtu mtu wa udongo chaudongo au wa udongo mwekundu ni jina analopewa mtu wa kwanza katika biblia
kadiri ya kitabu cha mwanzo alizaliana na mke wake eva watu wote waliopo duniani ambao kwa sababu hiyo wanaitwa binadamu kwa namna ya pekee waliweza kuzaa wenyewe kaini abeli na seti
kanisa katoliki linamheshimu kama mtakatifu kila tarehe desemba
uumbaji wa watu wa kwanza unasimuliwa na kitabu cha mwanzo mara mbili katika na katika 
masimulizi hayo yanayotofautiana katika vipengele mbalimbali hayadai yachukuliwe kama habari za historia zinazoandikwa siku hizi
yanatokana na tafakuri ya kina juu ya hali ya binadamu kwa lengo la kuelewa asili yake
humo adamu anatajwa kwa namna inayofanana na ile ya biblia
betlehemu kwa kiarabu beit lahm maana yake ni nyumba ya mkate kutoka kiebrania ambapo nyumba na mkate ni mji wa palestina maarufu hasa kama mahali alipozaliwa yesu kristo
kadiri ya injili ndivyo ulivyotimia utabiri wa kitabu cha mika 
mapokeo yanataja mahali hapo katika basilika la kuzaliwa
bethlehemu iko kilometa hivi kusini kwa yerusalemu mita juu ya usawa wa bahari
kwa sasa ina wakazi zaidi ya ambao wanategemea hasa utalii
inakadiriwa kuwa bethlehemu ilianzishwa miaka kk
kadiri ya biblia bethlehemu ndio mji asili wa daudi mfalme wa pili wa israeli na babu wa yesu katika mfululizo wa vizazi vingi
nazareti kwa kiarabu kwa kiebrania ni mji wenye watu 
 upande wa kaskazini wa nchi ya israeli ambao kihistoria unajulikana kama galilaya
wakazi wengi ni raia wa israeli wanaoongea kiarabu na kufuata dini za uislamu na ukristo 
nazareti unajulikana kama mji walipokulia bikira maria na mwanae yesu kristo ambaye kadiri ya injili ingawa alizaliwa bethlehemu alikuwa anatajwa kama mnazareti
eva ni jina la mwanamke wa kwanza kadiri ya biblia
maana yake inafikiriwa kuhusiana na uhai mama wa walio hai
kanisa katoliki linamheshimu kama mtakatifu tarehe desemba
umaarufu wake umeongezeka tena hivi karibuni baada ya upimaji wa dna ya mviringo kuthibitisha kwamba binadamu wote wanatokana na mama mmoja
misale katika kanisa katoliki la magharibi ni kitabu cha liturujia kinachokusanya yale yanayohitajika kuadhimishia misa matini ya sala na nyimbo pamoja na taratibu za vitendo mbalimbali n
missale plenum yaani misale kamili ilitokea katika kanisa la kilatini kwenye karne xi ili kukusanya pamoja yaliyokuwemo katika vitabu mbalimbali vilivyohitajika kwa misa sakramentari yenye sala injili kitabu cha masomo mengine kutoka biblia graduale yenye nyimbo
missale plenum ilienea kote kati ya karne xiii na ile ya xv
baada ya mtaguso wa pili wa vatikano masomo yaliondolewa katika misale na kurudishwa katika vitabu tofauti vya kutumiwa kwenye mimbari wakati misale inatakiwa kutumika kwenye kiti cha padri na altareni
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya na 
kama kila karne ni kipindi kinachohesabiwa kwa hiari ya binadamu kwa sababu ni mgawanyo wa kalenda tu katika hali halisi maendeleo na mabadiliko makubwa hayafuati migawanyo ya kalenda ya kibinadamu
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya na 
kikamilifu kilianza tarehe januari na kuishia desemba 
kama kila karne ni kipindi kinachohesabiwa kwa hiari ya binadamu kwa sababu ni mgawanyo wa kalenda tu katika hali halisi maendeleo na mabadiliko makubwa hayafuati migawanyo ya kalenda ya kibinadamu
san bernardino yaani mtakatifu bernardino ni mji wa marekani katika jimbo la california
jina lake la kihispania na la kifransisko linadokeza asili ya mji huo kama misheni ya ndugu wadogo iliyoanzishwa kwa heshima ya bernardino wa siena
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya na 
kikamilifu kilianza tarehe januari na kuishia desemba 
kuna mambo mengi yaliyotokea wakati wa karne hii kama vile tabasco ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kusini ya nchi
tabasco ni jimbo innayohesabiwa ama kuwa sehemu ya shingo la nchi la tehuantepec
mji mkuu na mji mkubwa ni villahermosa kwa kihispania kitongoji sheshe
imepakana na veracruz chiapas campeche na nchi ya guatemala
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
kihistoria mji mpi ulikuwa ukiitwa magnesia na zaidi uliitwa magnesia ad sipylum kwa kufuatia jina la mlima sipylus mount spil ambao unaangaza juu ya mji
mardin kisyriaki inamaana ya maboma ni mji uliopo mjini kusini mashariki mwa nchi ya uturuki
huu ni mji mkuu wa jimbo la mardin unajulikana sana kwa ujenzi wake wa staili ya kiarabu na maeneo yake ya milima ya mawe inayoitazama syria kwa upande wa kaskazini
mji wa mardin una wakazi mchanganyiko waturuki wasyria waarabu na wakurdi ambao wote wanawakilisha idadi kubwa ya watu
nagoya nagoya shi ndiyo mji mkuu katika mkoa wa aichi
jiji lipo katika pwani ya mjini kusini mwa mediteranea
rejista pia rejesta au sajili ni matumizi ya lugha kulingana na muktadha maalum
miktadha tofauti husababisha aina mbalimbali za lugha
mazungumzo ni utaratibu wa kuongea baina ya pande mbili kwa kawaida wahusika ni watu
lugha ya mazungumzo huwa na mtindo na rejista zake tofauti na matumizi mengine ya lugha
shesiafu ni ndege wa jenasi neocossyphus na stizorhina katika familia ya turdidae
ndege hawa ni aina ya mikesha na waitwa pengine jina hili
rangi yao kuu ni rangi ya kahawia na kwa kawaida tumbo lao ni jekundu au kahawiachekundu
hula wadudu hasa lakini wanyama wadogo wengine pia
mara kwa mara huungana na ndege walawadudu wengine karibu na safu za siafu wakikamata wadudu na wanyama wadogo ambao wanawakimbia siafu
lakini spishi za stizorhina hukamata wadudu mara nyingi zaidi kama shore kwa hivyo jina la kiingereza flycatcher thrush
lahaja sanifu au lugha sanifu ni lahaja ambayo imeteuliwa kutoka lahaja nyingine kutumika kwa upana zaidi kuliko lahaja za kawaida
lahaja sanifu hutumika hasa kwa mawasiliano baina ya wasemaji wa lahaja tofauti za lugha moja tena hutumika katika shughuli zilizo rasmi
ili kuwa sanifu lahaja teule hufanyiwa marekebisho madogomadogo upande wa matamshi sarufi na semantiki
marekebisho hayo yanawezekana kutokea bila watu kujua
renee walker ni jina la kutaja uhusika wa kipindi cha televisheni cha kimarekani maarufu kama 
humu kacheza kama kachero wa fbi ana ameanza kuonekana kuanzia msimu wa na msimu ujao wa 
baadaye amempatia jack nguvu zaidi kwa kumruhusu kumhoji almeida
baada ya jack kumlaghai na kisha kutoroka na almeida jazba zake na kosa lake dhidi ya usaliti aliofanyiwa imempelekea hadi kwenda kumtesa mfunmgwa mmoja ili aweze kuwakamata jack na tony mwenyewe
 machi ni mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka nchini marekani
anajulikana zaidi kwa kucheza kama kachero wa fbi renee walker kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televisheni maarufu kama 
bartin ni mji wa mkoa wa bahari nyeusi ya uturuki
mji una wakazi wapatao kwa hesabu ya sensa ya mwaka wa 
wilaya za mjini hapa ni pamoja na amasra ulus kuruca ile na bartin merkez ambazo kila moja ni tofauti sana na nyingine
jimbo la bartin lina wilaya wilaya kuu zimewekewa koze adiyaman ni jina la mkoa huko mjini kusini katikati mwa nchi ya uturuki
mkoa huu ulianzishwa mnamo mwaka wa nje ya sehemu ya mkoa wa malatya
mkoa una eneo la kilomita za mraba zipatazo 
takriban watu makadirio ya sensa ya mwaka wa sensa ya imezidi kutoka kunako mwaka wa 
eneo la mkoani hapa lilikaliwa toka hapo awali na ustarabu kadha wa kadha ulikuwepo hapa
kuna sehemu kadhaa za kihistoria zinazoweza kuvutia watalii
nemrud da i ni mji mkubwa wenye kuvutia kwa hapa hasa kwa yale masanamu yaliyojengwa na antiochus theos mfalme wa commagene
afyonkarahisar pia unaitwa kwa kifupi afyon ni jina la mkoa wa mjini magharibi mwa nchi ya uturuki
mikoa inayopakana karibu na hapa ni pamoja na k tahya kwa upande wa kaskazini magharibi u ak kwa upande wa magharibi denizli kwa upande wa kusini magharibi burdur kwa upande wa kusini isparta kwa upande wa kusini mashariki konya kwa upande wa mashariki na eski ehir kwa upande wa kaskazini
mkoa unachukua eneo la kilomita za mraba zipatazo 
 na idadi ya wakazi takriban makadirio ya sensa ya mwaka wa 
mkoa wa afyonkarahisar limegawanyika katika wilaya mji mkuu umewekewa koze bartin merkez ni jiji kubwa kuliko yote nchini bartin uturuki
mji una wakazi wapatao kwa hesabu ya sensa ya mwaka wa 
msimu wa tatu pia unajulikana kama siku ya ya mfululizo wa kipindi cha televisheni cha ulioanza kurushwa nchini marekani mnamo tar
 oktoba na kipengele cha mwisho kuishia mnamo tar
kipengele kikubwa kinatembea saa nzima na kilitolewa huria kwa sababu za kiabishara
mstari wa hadithi ya msimu wa tatu inaanza na kuisha saa mchana
msimu wa tatu unachukua nafasi baada ya miaka mitatu ya matukio yaliyoonekana katika msimu wa pili
msimu huu unaweza kuvunjika katika vifungu vitatu muhimu kabisa yote matatu yanahusisha harakati za kuokoa virusi visije vikaachiwa huru katika mji wao mkoa wa adana ni jina la mkoa nchini uturuki lenye kilomita za mraba zipatazo 
upo kwenye kanda ya mediteranea kusini mwa uturuki
mikoa iliyokaribiana na mjini hapa ni pamoja na mersin kwa upande wa magharibi hatay kwa upande wa kusini mashariki osmaniye kwa upande wa mashariki kahramanmara kwa upande wa kaskazini mashariki kayseri kwa upande wa kaskazini na ni de kwa upande wa kaskazini magharibi
bahari ya shamu kiarabu al bahr al ahmar ni moja ya wilayat au majimbo ya sudan
lina ukibwa wa eneo la km na wakaazi wanaokadiriwa kuwa 
sudan bado inadai lakini haina udhibiti katika hala ib triangle mkoa ambao umekuwa chini ya utawala wa misri tangu 
kaskazini eneo la ziwa nyekundu ni eneo za eritrea
eneo la kusini eneo la debub ni eneo za eritrea
adrar kiarabu ni jimbo lililpo mjini kusini mashariki mwa nchi ya algeria
jimbo limepewa jina baada ya mji wake mkuu kuitwa adrar
hadi mwaka wa jimbo lilikuwa na wakazi takriban wanaokalia jimboni hapa
jimbo limeganyika katika wilaya na manispaa 
chlef kiarabu ash shlef ni jina la jimbo la nchini algeria
wilaya yake ya karibu ni t n s ambayo ipo kwenye eneo la bahari ya mediteranea
wilaya za karibu na jimbo hapa ni pamoja na aflou ain madhi kourdane na makhareg
jimbo limegawanyika katika wilaya na manispaa 
illizi kiarabu ni jina la jimbo la mjini kusini mashariki mwa kona ya nchi ya algeria
jimbo limepewa jina kwa kufuatia mji wake mkuu unaoitwa hivyohivyo illizi
jimbo limepakana na libya kwa upande wa mashariki jimbo la ouargla kwa upande wa kaskazini na jimbo la tamanghasset kwa upande wa mashariki na kusini
jimbo limegawanyika katika wilaya ambayo yameganyika zaidi katika manispaa miji mikubwa imekoozeshwa ni mji uliopo kusini mashariki mwa sehemu ya nchi ya algeria
ni moja kati ya milango ya kuingilia katika hifadhi ya taifa ya tassili n ajjer kwenye mapango ya mchanga yaliyo na na tarehe kuanzia miaka kk
kuna hoteli na sehemu mbili ya kuwa kambi za watalii na vilevile mawakala kibao wa watalii
a ri kiarmenia ni jina la mkoa ulilopo mpakani mashariki mwa nchi ya uturuki
takriban watu wanaishi mkoani hapa sensa ya mwaka wa 
a ri imegawanyika katika wilaya kuu wilaya kuu imkoozeshwa oklahoma city thunder ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini oklahoma city oklahoma
wanachezea katika chama cha mpira wa kikapu nchini marekani
vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na kevin durant
chiapas jina rasmi estado libre soberano de chiapas kiswahili dola huru la kujitawala la chiapas ni moja kati ya majimbo ya mexiko
imepakana na oaxaca tabasco veracruz na nchi ya guatemala
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
kwa jumla eneo hailikuendelea sana na wakazi ni kati ya watu maskini zaidi wa meksiko
penitenciar a federal de sona kiswahili jela kwa ajili ya wafungwa wa sona ni jina la kutaja jela ya uongo iliotungwa kwa ajili ya mfululizo wa kipindi cha televisheni cha prison break
hapa ndipo mahala pa kuu palipochezewa msimu mzima wa tatu wa mfululizo wa prison break
get rich or die tryin ni albamu ya kwanza ya kibiashara ya msanii rapa kutoka mjini new york city cent
albamu ilitolewa kupitia studio za interscope records
 februari lakini kwa kufuatia kuvuja kwake na kuibiwa sana kwenye mtandao wa internet albamu ikabidi itolewe wiki moja kabla mnamo tar
single za kutoka katika albamu hii ni pamoja na in da club questions p
sherbrooke ni mji wa kanada katika jimbo la quebec
halifax ndiyo mji mkuu katika jimbo wa nova scotia
mathehebu ni anglicani methodisti wesleysian lutheran katolica hindu shinto na shia islam
in da club ni wimbo wa hip hop ulioimbwa na rapa cent kutoka kwenye albamu yake ya kwanza ya kibiasha get rich or die tryin
wimbo ulitayarishwa na dr
dre kwa ushirikiano wa mike elizondo
 cent dr
dre na elizondo wameutunga wimbo huu
wimbo ulitolewa mwishoni kabisa mwa mwaka wa ukiwa kama wimbo kiongozi wa albamu na ulipata sifa nzuri katika medani ya muziki
in da club umekuwa wimbo wa kwanza wa cent na ilikuwa single namba moja katika miaka ya na ulikuwa wimbo mashuhuri marekani na kuingia katika tano bora za nchi za ulaya
katika sherehe za ugawaji wa ilipata kupigiwa kura katika kundi la na
colspan scope col style background get rich or die tryin if can t ni wimbo wa nne na wa mwisho kutoka katika albamu ya kwanza ya msanii rapa wa kimarekani cent get rich or die tryin
wimbo huu umepata chati hafifu sana katika orodha ya nyimbo za cent zilizotolewa nchini marekani
ulitolewa mwaka wa na kushika nafasi ya katika maingizo ya bora
wimbo ulitungwa na cent na kutayarishwa na dr
dre kwa ushirikiano wake mpiga kinanda mike elizondo
cambridge ni mji wa marekani katika jimbo la massachusetts ambayo ni sehemu ya rundiko la jiji la boston
mji huu uliundwa mwaka na wakoloni waingereza kwa jina la newe towne mji mpya kando la boston
leo hii cambdridge wa massachusetts inajulikana hasa kutokana na vyuo viwili mashuhuri ambavyo ni chuo kikuu cha harvard na chuo cha teknolojia cha massachusetts massachusetts istitute of technology mit
campeche ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kusini mashariki ya nchi na magharibi ya rasi ya yucat n
imepakana na yucat n quintana roo tabasco na nchi ya guatemala na belize
jimbo lina wakazi wapatao wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
mji mkuu na mji mkubwa ni san francisco de campeche
yucat n ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kusinin mashariki ya nchi na kaskazini ya rasi ya yucat n
mji mkuu na mji mkubwa ni m rida kimaya t h au ichkanzih o
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
quintana roo ni moja kati ya majimbo ya mexiko upande wa kusini mashariki ya nchi na mashariki ya rasi ya yucat n
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
jina la jimbo lilitolewa kwa heshima ya mzalendo ya nchi andr s quintana roo
mabata mkia ngumu ni ndege wa maji wa nusufamilia oxyurinae katika familia anatidae
manyoya ya mkia wao ni makavu na yametandawaa mara nyingi
rangi ya dume ni kahawia au kahawiachekundu na domo lake lililovimba msingini ni buluu jike ni mweusi au kijivu wenye domo la rangi ile ile
miguu yao iko nyuma sana kama ile ya mabata wazamaji ili kujisogeza mbele vizuri ndani ya maji
jike huyataga mayai lakini pengine hadi mayai yanapatikana kwa sababu jike mwingine ameongezea mayai yake
jackson ndiyo mji mkuu katika jimbo la mississippi
baton rouge ndiyo mji mkuu katika jimbo la louisiana
carson city ndiyo mji mkuu katika jimbo la nevada
augusta ni jina la mji mkuu wa jimho la maine nchini marekani
idadi ya wakazi ya mjini hapa ilikadiriwa hadi kufikia kiasi cha watu wanaoishi mjini hapa
annapolis ndiyo mji mkuu katika jimbo la maryland
huu ni mji mkuu wa jimbo la mu la ambayo imekuja hadi katika pwani ya bahari ya aegean upande wa kusini magharibi mwa nchi
mu kiarmenia mu mush au moush ni jina la kuita mji mkuu wa jimbo la mu huko nchini uturuki
idadi ya wakazi kimanispaa ya mjini hapa inataja kuwa ni kwa sensa walioifanya kunako mwaka wa 
pia kuna misikiti kutoka katika zama za waseljuk misikiti hiyo ni pamoja na alaeddin pasa haci seref na ulu mosques
mus ilikuwa chini ya utawala wa ustarabu wa falme za waurartu wamedia waajemi waarmenia na wabyzanti
nev ehir zamani waliuita mu kara au nyssa ni jina la kuita mji mkuu wa jimbo la nev ehir huko nchini uturuki
mji huu upo katika mkoa wa anatolia ya kati katika uturuki
mji unachukua eneo la kilomita za mraba zipatazo na mji umelala kutoka juu ya usawa wa bahari
ni jina la kuita mji mkuu wa jimbo la ni de huko nchini uturuki
ordu ni jina la kutaja mji na bandari uliopo katika pwani ya bahari nyeusi huko nchini uturuki
kiasili jina linamaa ya jeshi kwa kituruki lakini limetokana na kiingereza cha kisasa yaani horde
mji una wakazi takriban kwa mujibu wa sensa walioifanya katika mwaka wa 
osmaniye ni mji mdogo katika mkoa wa ukurova huko nchini uturuki
mji huu unachukua eneo la kilomita za mraba zipatazo 
mji huu wa osmaniye ulikadiriwa kuwa na wakazi takriban 
idadi ya wakazi huko jimboni kwake ni 
rize ni jina la kutaja mji mkuu wa mkoa wa rize huko nchini uturuki
mji upo mjini kaskazini mashariki mwa pwani ya bahari nyeusi
mji una wakazi takriban wanaoishi mjini hapa
adapazari ni mji uliopo mjini kaskazini magharibi mwa nchi ya uturuki na ndiyo mji mkuu wa jimbo la sakarya
jimbo lenyewe kiasili lilijipa jina la adapazari vilevile
hesabu iliofanyika mnamo mwaka wa ilionyesha idadi ya wakazi wanaoishi hapa kuwa takriban 
mjini hapa pia kuna kiwanda kikubwa cha magari kinachomilikiwa na toyota motor corporation
samsun ni jina la mji uliopo kaskazini mwa nchi ya uturuki
mji upo katika pwani ya bahari nyeusi ukiwa na idadi ya wakazi takriban kama jinsi ilivyohesabiwa katika mwaka wa 
huu ni mji mkuu wa mkoa wa samsun na ni bandari muhimu kabisa mjini hapa
hii ni orodha ya miji ya nchi ya uturuki kwa mtililiko wa idadi ya wakazi
orodha hii imejumlisha miji ambayo pia ni miji mikuu ya jimbo au ile yenye angalau idadi ya wakazi 
miji inayofuata katika meza ya orodha hii ni zile sehemu zenye zaidi ya wakazi kwa kufuata hesabu ya sensa ya tar
 desemba katika mwaka wa ikiwa sambamba na matokeo ya hesabu ya sensa ya kuanzia tar
idadi ya wakazi imetaja idadi kamili bila kuonyesha viwango vya maeneo ya vitongoji
siirt kikurdi s rt kiarabu ni jina la mji uliopo mjini kusini mashariki mwa nchi ya uturuki na ndiyo mji mkuu wa jimbo la siirt
mjini kwa siirt kumechanganya wakazi kati ya wakurdi waturuki na waarabu
idadi ya wakazi jinsi ilivyohesabiwa hapo mwaka wa ilikuwa takriban watu wanaoishi mjini hapa
sinop kigiriki au sin pe ni jina la mji uliopo katika pwani ya bahari nyeusi huko kaskazini mwa nchi ya uturuki
sivas kigiriki kiarmenia kiajemi sebhasd enzi ya klasiko na medieval au enzi ya kati waliita sebastia pia huitwa sebastea au sebasteia ni jina la mji uliopo nchini uturuki na ndiyo mji mkuu wa mkoa wa sivas
nicolas appert ch lons en champagne novemba massy juni alikuwa mvumbuzi kutoka nchi ya ufaransa
don van vliet januari mjini glendale california desemba alikuwa mwimbaji na mchoraji wa marekani
bendi yake alikuwa captain beefheart the magic band
 februari mjini budapest hungaria ni mchezaji mpira wa kikapu wa kulipwa kutoka nchini hungaria
alianza kucheza mpira wa kikapu huko mjini csepel lakini baada ya mwaka mmoja ile timu aliokuwa akichezea ikatoweka katika uwanja wa michezo na akelekea katika timu ya falco kc ambayo ipo mjini szombathely
akiwa kule alitumia miaka mitatu kisha baadaye akaja kuchezea miaka mitatu kule mjini szolnok
miaka kadhaa baadaye akaingia mkataba na kaposv r kwa muda wa miaka mitatu
akiwa bado anaichezea szolnok akabahatika kuichezea timu ya taifa mnamo 
baada ya miaka sita akacheza tena kule na sasa ni mchezaji aliyeichezea timu ya taifa kwa mara zipatazo 
baada ya kaposv r akacheza katika ny regyh za kati ya na mnamo alienda zake zalaegerszeg
 januari amecheza mechi yake kali kati ya waslovakia na amepata pointi qahabatun malaya ni tendo la kufanya ngono nje ya ndoa au uhusiano unaokubalika katika jamii tena na watu mbalimbali na kwa malipo
watendaji wanaopokea malipo huitwa kahaba au malaya washiriki wanaotoa malipo huitwa wateja
kama ukahaba unaendeshwa katika nyumba maalumu mahali panaitwa danguro
kundi hili lapatikana mara nyingi katika danguro lakini wako pia barabarani katika maeneo maalumu wanapotazamiwa na kuwadi
katika kundi hili kuna hasa aina ya utumwa wa kingono ambako mabinti na wanawake wanalazimishwa kujiuza kwa wateja
misimamo ya jamii na sheria inatofautiana kati ya nchi na nchi
hata kama ukahaba unapatikana kote duniani umepigwa marufuku katika nchi nyingi
lakini mahali pengi penye sheria dhidi ya ukahaba polisi inafunga macho au kutofuatilia biashara hii
christopher rios novemba februari alikuwa msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini marekani
anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama big punisher au big pun
huyu alikuwa mpuerto rico mwamerika na alianza kupata umaarufu mwanzoni kabisa mwa miaka ya akiwa mjini the bronx
huyu ni mmoja kati ya waanzilishi wa kundi la muziki wa hop hop la terror squad
juhudi zake katika muziki zilikujakwisha katika mwaka wa akiwa na umri wa miaka 
bwana huyu ameacha mke liza rios na watoto watatu
anakadiriwa kuwa alifariki akiwa na uzito wa paundi ambazo ni sawa na kilogramu 
kila kitu kuanzia kuoga na kuvaa hadi viatu alikuwa akisaidiwa kufanya shauri ya uzito mkubwa aliokuwa nao
jealous one s envy ni jina la kutaja albamu ya pili ya msanii wa muziki wa hip hop fat joe
albamu ilitayarishwa na diamond d l
dj premier fat joe domingo na joe fatal
 irnak ni kamji kaliopo mjini kusini mashariki mwa nchi uturuki
mji huu umezungukwa na na milima mirefu sana na ndiyo mji mkuu na mkoa mdogo kabisa katika kanda ya anatolia ya mashariki uturuki
geti kubwa la bandari ya kuelekea iraq lipo hapa ambapo pia kuna barabara na ni kiungo kikubwa cha kuelekea nchi za mashariki ya kati
idadi ya wakazi ya mjini ilikadiriwa kufikia sensa ya mwaka wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 
wilaya za mjini hapa ni pamoja na beytussebap cizre guclukonak idil silopi na uludere
tekirda ni mji uliopo thrace ya mashariki katika sehemu ya kiulaya uturuki
huu ni mji mkuu wa jimbo la tekirda na unaonekana na wengi kama mji ni mdogo sana mji mtulivu sana kuliko kituo chake cha kibaishara cha orlu ambapo ndipo kuna makao makuu ya serikali
idadi ya wakazi kwa mujibu wa sensa ya mwaka wa ilikuwa 
mji wa tekirdag ulipewa majina tofauti kabla haujapata jina lake la sasa
ulikuwa ukijulikana kama rodosto wakati wa zama za byzanti rodoscuk baada ya kuangukia katika ufalme wa osmani kunako karne ya 
baadaye ilipata jina karibu linalofanana na hili la sasa kunako karne ya tekfurdag ulianza kuitwa tekirdag baada ya kutangazwa kwa jamhuri
tokat ni mji uliopo katika mkoa wa bahari nyeusi ya anatolia huko nchini uturuki
san francisco de campeche ndiyo mji mkuu katika jimbo la campeche
chilpancingo jina rasmi chilpancingo de los bravo pia ciudad bravo udiyo mji mkuu na mji mkubwa wa pili wa guerrero ukiwa na wakazi 
msimu wa nne pia unajulikana kama siku ya ya mfululizo wa televisheni wa ulioanza kurushwa hewani mnamo tar
januari na kipengele cha mwisho kuishia mei 
mstari wa hadithi ya msimu wa nne inaanza na kuisha saa asubuhi
kipande cha kwanza cha dakika kilikuwa kinapatikana hata katika dvd ya msimu wa tatu
msimu ulianza kutangazwa kupitia sky one nchini uingereza kabla ya kuanza kuonyeshwa nchini humo
pia dvd ya msimu wa nne ilikuwa ikipatika nchini uingereza
kama jinsi siku inavyooanza amepata kujua maelezo ya njama za kigaidi ambazo zinahusisha watu wawili na binti wa heller audrey raines aliyechanga kazi mbili kwa pamoja yaani yeye ni kiongozi wa usaidizi wa sera za baba yake na vilevile ni mwandani wa jack
jack anarejeshwa kazini akiwa mkurugenzi wa ctu mapambanoni na erin driscoll mkurugenzi mkuu wa ctu na ndiye yeye aliyemfukuza kazi ambaye aligundua ilikuwa kosa kumwondosha kazini hapo mwanzoni
kibegbere ejar ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabegbere ejar
hii ilikuwa kama ajali tu marwan alidhamiliwa aonekane katika vipengele sita tu lakini watayarishaji walivutiwa na kazi ya arnold vosloo hivyo marwan akawa ndiyo adui mkuu wa mfululizo
siku ya pia unachukua sura tofauti katika kuhadithia kwake
dogo kuliko vipengele vikubwa viwili msimu huu umegawanyika katika vifungu vidogo kadhaa vinavyotegemea na kile marwan alichosema anaibukanacho
wakati msimu huu unaanza kila muhusika aliyeoneakana katika msimu wa tatu alikuwa hayupo kasoro jack bauer rais keeler mpinza wa palmer wa chama cha republican katika msimu wa na chloe o brian
hata hivyo wakati msimu unaendelea kuonyesha kurudi kwa wahusika wengine kama vile tony almeida michelle dessler mike novick david palmer aaron pierce na hata mandy mwuaji wa msimu wa na 
mmoja kati ya wahusika wapya erin driscoll inamhusisha hadithi ya binti yake mwenye matatizo ya kisaikolojia
binti wa driscoll maya ameishia akiaonekana kajiua
acapulco jina rasmi acapulco de ju rez ni mji mkubwa katika jimbo la guerrero mwenye wakazi 
got to be there ilikuwa albamu ya kujitegemea iliyotolewa wakati huo wa enzi za ujana wa michael jackson
albamu ilitolewa na studio ya motown records mnamo tar
albamu imejumlisha kibao ambacho kinakwenda kwa jina hilihili la albamu ambacho kilitolewa mnamo mwaka kikiwa kama single ya kwanza ya michael jackson
ben ilikuwa albamu ya pili kutolewa na hayati mwimbaji na mtayarishaji muziki wa kimarekani michael jackson
albamu ilitokewa mnamo mwezi wa agosti ya mwaka wa miezi saba tangu kutolewa kwa albamu yake ya kwanza ya got to be there
kibao chake cha ben kiliuza sana na ndiyo nyimbo ya kwanza ya jackson kushika nafasi nchini marekani
music me ilikuwa albamu ya tatu kutolewa na mwimbaji wa kimarekani michael jackson
albamu ilitolewa wakati wa kipindi kigumu sana kwa kufuatia bwana mdogo mwimbaji alikuwa na mabadiliko ya sauti kutoka udogoni kwenda ukubwani na hivyo kupelekea kuleta tabu na badililo la muziki
forever michael ni albamu ya nne kutolewa na mwimbaji wa kimarekani michael jackson
chiba ch shi ichikawa funabashi tateyama kisarazu matsudo noda mobara narita sakura t gane asahi narashino kashiwa katsuura ichihara nagareyama yachiyo abiko kamogawa kamagaya kimitsu futtsu urayasu yotsukaid sodegaura yachimata inzai shiroi tomisato minamib s s sa katori sanmu isumi xalapa pia la ciudad de las flores kiswahili mji wa maua ni mji mkuu katika jimbo la veracruz
ni mji mkubwa wa pili jimboni baada ya mji mkubwa veracruz
ziwa biwa ni ziwa kubwa katika ya mkoa wa shiga la japani
veracruz jina rasmi puerto de veracruz kiswahili bandari ya veracruz ni mji mwenye bandari muhimu katika jimbo la veracruz
eneo lake ni km lenye wakazi mwaka 
jina la veracruz ni ya kihispania maana yake ni msalaba halisi
athens ni mji wa marekani katika jimbo la georgia
san antonio yaani mtakatifu antoni ni mji wa marekani katika jimbo la texas
jina lake la kihispania na la kifransisko linadokeza asili ya mji huo kama misheni ya ndugu wadogo iliyoanzishwa kwa heshima ya antoni wa padua
la paz kiswahili salama ndiyo mji mkuu katika jimbo la baja california sur
mexicali ni mji mkuu katika jimbo la baja california
tijuana ti xwana ni mji mkubwa wa mexiko katika jimbo la baja california
off the wall ni albamu ya tano ya hayati mwanamuziki wa kimarekani michael jackson
 agosti kupitia studio ya epic records baada ya jackson kupata sifa kemkem pale alipoimba katika filamu ya
wakati akiifanyia kazi albamu hii jackson na quincy jones wakawa marafiki wakubwa na jones akakubali kufanya kazi na jackson katika albamu yake iliyofuata
kazi ya kurekodi albamu hii ilichukua nafasi kati ya desemba na juni katika studio ya allen zentz recording westlake recording studios na cherokee studios ya mjini los angeles california
jackson ameshirikiana vilivyo kabisa na watunzi wa nyimbo wengine kama vile paul mccartney stevie wonder na rod temperton
nyimbo hizo ni pamoja na single kiongozi kutoka katika albamu hii don t stop til you get enough
rekodi hii iliamishwa kutoka katika studio ya awali ambayo jackson alikuwa akifanyanayo kazi motown
kuna maelezo kadhaa yanayotaja kwamba off the wall imeimbwa kwa mtililiko wa funk disco pop soul soft rock jazz na pop
jackson amepata pongezi nyingi sana kwa uimbaji wake wa katika albamu hii
rekodi imepata pongezi nyingi na imempelekea michael kushinda tuzo yake ya kwanza ya grammy awards tangu miaka ya 
albamu ilipata mafanikio makubwa ya kibiashara hadi leo hii imetunukiwa platinamu katika marekani na kuuza nakala milioni dunia kote
 oktoba toleo maalumu la off the wall lilitoloewa tena na studio ya sony records
ripoti ya hivi karibuni ya allmusic na inaonyesha bado wanaendelea kuisifu off the wall kwa kukata rufaa katika karne ya 
mnamo mwaka wain albamu imeshika nafasi ya katika orodha ya iliyochini ya gazeti la rolling stone
katika national association of recording merchandisers wameiorodhesha kwenye namba kutoka katika orodha ya albamu bora za kale
mnamo mwaka wa off the wall imepata kuwekwa katika grammy hall of fame
oaxaca jina rasmi oaxaca de ju rez ni mji mkuu na mji mkubwa katika jimbo la oaxaca
billboard hot ni jina la kutaja viwango vya muziki yaani chati za single maarufu na kadhalika ambazo hutolewa kila wiki na gazeti la billboard la nchini marekani
chati mpya zinakusanywa na zinatolewa rasmi katika umma na billboard mnamo alhamisi
kila chati imewekewa tarehe ya wiki inayoishia baada ya jumamosi
kiextremadura estreme u ni lugha ya jimbo la extremadura nchini hispania
thriller ni albamu ya sita kutoka kwa msanii wa rekodi wa kimarekani michael jackson
hili toleo la pili la albamu lililopata mafanikio makubwa baada ya ile ya mwaka off the wall
thriller imefanywa aina sawa na ile ya off the wall ikiwemo funk disco soul soft rock r b na pop
hata hivyo mashairi ya thriller yanadili sana na mambo ya giza ikiwemo na vitisho na uchawi
albamu ulitumia bajeti ya matayarisho yake kwa dola ya us 
kazi ya kurekodi ilichukua nafasi kati ya aprili na novemba kwenye studio ya westlake recording studios ya mjini los angeles california
albamu ilisaidiwa na mtayarishaji quincy jones jackson ametunga nyimbo nne katika nyimbo tisa za albamu ya thriller
kwa kufuatia kutolewa kwa single ya kwanza kutoka katika albamu the girl is mine kukawa na baadhi ya watafiti waliofikiria kwamba albamu ya thriller itakuwa na rekodi ndogo
kwa kufuatia kutolewa kwa single ya pili ya billie jean albamu ikapata chati katika nchi kibao duniani
katika nafasi ilizoshika albamu ikauza nakala milioni kadhaa katika wiki
baada ya mwaka kwisha thriller ikawa na hadi sasa imebaki kuwa kwa muda wote
mauzo yake yalikadiriwa kuuzwa nakala kati ya milioni kwa mauzo ya dunia nzima
nyimbo saba kutoka albamu zilitolewa kama single na zote zilifikia katika kumi bora za billboard hot 
albamu imevunja rekodi ya tuzo nane za grammy awards katika ugawaji wa tuzo hizo za ikiwa sambamba kabisa na ushindi wa aina tofauti yaani muziki wa pop r b na rock
thriller imepelekea kumpa jackson hadhi ya kuwa nyota mkali wa pop wa karne ya na kumwezesha kuuvunja ukuta wa ubaguzi wa rangi kwa kupitia kuonekana kwake kwenye mtv na kukutana na rais ronald reagan katika ikulu ya marekani white house
albamu hii ni moja kati ya albamu zilizotumia muziki wa video kupata mafanikio makubwa kabisa ya promosheni video hizo ni pamoja na thriller billie jean na beat it ambazo zote zilipata mzunguko wa kawaida kwenye mtv
mnamo mwaka wa toleo maalumu la albamu lilitolewa ambalo limejumlisha baadhi ya mahojiano ndani yake demo rekodi na wimbo wa someone in the dark ambao ulijishindia tuzo grammy kutoka katika hadithi ya kitabu cha e
mnamo mwaka wa albamu ilitolewa tena upya ikiwa kama thriller ikiwa imeambatana na re mix za nyimbo kadhaa ambazo zimeshirikisha wasanii kadhaa wa r b baadhi ya nyimbo ambazo awali hazikutolewa na dvd
wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya kiashe
albamu iliyopita ya jackson off the wall ilipata mafanikio makubwa na kupewa nyota kadhaa katika ripoti ya mafanikio yake
pia ilipata mafanikio makubwa sana kibiashara na ikatokea kuuza nakala zaidi ya milioni duniani kote
small miaka kati ya off the wall na thriller kilikuwa kipindi cha mpito cha mwimbaji huyu ulikuwa muda wa kuongeza uhuru na kuiangaikia familia yake
pale jackson alivyofikisha umri wa miaka mnamo mwezi wa agosti akamtimua baba yake kazini joseph jackson kuwa kama meneja wake na kumweka bw
baada ya kumtimua mzee wake jackson akamwakikishia branca kwamba anataka kuwa nyota mkubwa katika biashara ya maonyesho na tajiri mkubwa
michael alijisikia unyonge kuhusu kile alichokipata katika uchakalikaji wa chini wa albamu yake ya off the wall alieleza ilikuwa sio vizuri kabisa yaani albamu haikupata hata tuzo ya grammy ya na haitotokea tena
pia akajisikia anathamani kabisa katika soko la muziki mnamo mwaka wa pale jackson alipomwomba mchapishaji wa rolling stone endapo watapenda kusanifisha kasha ya hadithi inayomuhusu yeye mchapishaji akakataa ambamo jackson alijibu na kusema kwamba nilishaambiwa tena na tena kwamba watu weusi katika kava la magazeti hawauzi nakala kabisaa ngoja kwanza
ipo siku hayo magazeti yatakuja kuniomba kwa ajili ya mahojiano
mnamo mwaka wa baba wa jackson ameanzisha mahusiano ya kimapenzi ya siri na mwanamke mwenye umri wa miaka kiumri ni mdogo kuliko yeye wawili hao wakapata mtoto kisiri
mnamo mwaka wa joseph jackson akawaelezea familia yake kuhusu mahusiano yake na mtoto aliyemzaa
jackson akawa keshakasirishwa na baba yake juu ya udhalilishaji wake wa utoto na kujisikia kama amesalitiwa na joseph jackson kwa miaka mingi
pindi ambapo anamwona michael anakuwa hana furaha kibisaa jackson alielezea hata nikiuwa nyumbani nakuwa mpweke
jackson akaungana tena na mtayarishaji wa abamu ya off the wall quincy jones ili kurekodi albamu ya sita
wawili hao walifayanyakazi pamoja katika nyimbo takriban tisa katika hizo zikabahatika kuingizwa kwenye albamu
thriller ilirekodiwa kati ya mwezi wa aprili na novemba kwenye mwaka wa ikiwa na bajeti ya dola za kimarekani zipatazo 
wanachama kadhaa wa bendi ya toto nao walishiriki katika kurekodi za albamu hii
ipo tofauti kidogo na wasanii wengine jackson hajaindika nyimbo hizi kwenye karatasi
badala yake akajirekodi kwenye kimashine cha kurekodia sauti pale walipokuwa wanarekodi alikuwa akiimba kutoka kichwani mwake tu kwa kuwa alikuwa keshaweka kumbukumbu kichwani
mahusiano ya baina ya jackson na jones yakawa mazuri mno wakati wa kurekodi albamu
jackson ametumia muda wake mwingi wa kufanya mazoezi ya kucheza akiwa peke yake
pale nyimbo tisa za albamu zilipomalizika wote wawili yaani jones na jackson walikuwa hawana furaha na matokeo ya kurejea kila wimbo kufanya remix zake walitumia wiki nzima katika kila wimbo mmoja
jones aliamini kwamba billie jean haukuwa wimbo mkali kivile na kuwekwa pamoja kwenye albamu lakini jackson hakubaliana na hilo na kupelekea kuuweka kwenye albamu
jones akamweleza jackson kwamba thriller isingeuza vizuri kama jinsi ilivyofanya off the wall kwa sababu kwa kipindi hata soko lenyewe lilikuwa dhaifu mno
matokeo yake jackson akatishia kufuta wazo la kutoka kwa albamu hii jackson aliunda albamu kwa kuwa alikuwa akiamini kwamba kila wimbo ni mkali kama jinsi alivyofanya tchaikovsky na kazi yake ya the nutcracker na kutengeneza albamu ya thriller kwa mtazamo huo
jones mtunzi wa nyimbo rod temperton walitoa maelezo yao juu ya kilichotokea katika toleo la pili la albamu la mwaka wa 
jones alijadili kuhusu billie jean na kwa nini jackson aliichukua jambo hili kama binafsi sana ambaye katahabika na idadi kubwa ya mashabiki wenye unyonge
jones alitaka pale mwanzoni mwa wimbo kufupishwe lakini jackson akang ang ania pabakie kwa sababu kumefanya aweze kucheza
kwa kufuatia utata uliokuwa ukiendelea dhidi ya mtindo wa disco umepelekea kubadilisha mwelekeo mwingine wa muziki ili isiwe ya disko zito kama vile ilivyokuwa katika off the wall
kwa bahati wakampata eddie van halen wa bendi ya rock ya van halen
wakati rod temperton ametunga wimbo wa thriller alinuia kabisa auite starlight au midnight man lakini ukabaki katika thriller kwa sababu alihisi jina lingekuwa na nguvu ya kibiashara zaidi
daima anamtaka mtu maarufu amalizie kutaja maishairi ya mwishoni ndiyo temperton akamleta mwigizaji vincent price ambaye alimalizia sehemu yake kwa michukuo miwili tu
temperton ametunga kisehemu cha kuongea akiwa kwenye taxi kuelekea studio
jones na temperton walisema kwamba baadhi ya rekodi ziliachwa kumaliziwa kwa sababu hawakuwa na mapambo tena kwa ajili ya nyimbo za albamu nyingine
kwa mujibu wa steve huey wa allmusic thriller imesafisha uwezo wa albamu iliyopita ya jackson off the wall dansi na nyimbo za rock zenyewe zilikuwa za fujo mno wakati tuni na ballad zilikuwa laini na za hisia kali
nyimbo kali ambazo zimejumlisha ballad ni pamoja na the lady in my life human nature na the girl is mine vipande vya funk ni billie jean na wanna be startin somethin na seti ya disco ni baby be mine na p
 na ina milio sawa na maujanja yaliwemo kwenye off the wall
wimbo unasindikizwa na besi na ngoma nzuri kwa nyuma kipande cha kati kuna sauti inapanda kidogo ambayo ina maneno ya kiswahili na kuipa wimbo ladha ya kimataifa
the girl is mine inaelezea kuhusu marafiki wawili wanaogombania mwanamke wakibishana kuwa nani anampenda zaidi na kuishiana kwa mazungumzo ya rap
licha ya kuwa na ladha ya pop laini katika rekodi hizi mbili thriller imezidi sana kuliko hata off the wall inaonyesha vitu vikali vijavyo na chembechembe za uhusika ambao jackson angeutumia katika kazi zake za baadaye
akiwa na thriller jackson ameweza kuanzisha jumuia yake yenye athira na mandhari ya kutisha na mitazamo ya nguvu za giza yaani mambo ya majini majini
haya yameshuhudiwa kwenye nyimbo kama vile billie jean wanna be startin somethin na thriller
katika billie jean jackson anaimba kuhusu mshabiki ambaye anamtuhumu kwamba amezaa naye mtoto kwenye wanna be startin somethin anabishana na masuala ya umbye na vyombo vya habari
katika wimbo wa thriller vionjo vya sauti kama vile vya mlango kufunguka ngurumo ya radi miguu inayosikika ikitembea kule mitini upepo na milio ya mbwa inaweza kusikika
kundi la kupambana na vurugu la katika beat it limekuwa heshima kubwa kwa west side story na ndiyo ulikuwa wimbo wa kwanza wa jackson kupata mafanikio makubwa kabisa kwa staili ya rock cross over
baadaye jackson alielezea kuhusu beat it suala ni kwamba hakuna mtu yoyote kuwa yeye ndiyo kidume unaweza ukakaa mbali na ugomvi na bado ukawa mwanaume
huna haja ya kuwa ili kuhakiki kama wewe ndiyo kidume
human nature ni wimbo wa hisia kali na kianzio cha adabu
kunako miaka ya uwezo wa uimbaji wa jackson ulikuwa ukitazamika vyema sana allmusic walimwelezea kama mwimbaji aliyeneemeshwa bila kutazama
rolling stone wanaifananisha sauti yake na mkongwe stevie wonder
tafiti zao zilionyesha kwamba sauti ya jackson ni laini kupita kiasi na nzuri ajabu
inateleza taratibu mno na kuanza kwa sauti ya madaha
pamoja na kutolewa kwa thriller jackson angeweza kuimba taratibu chini kabisa ya c lakini kapendekeza kuimba sauti ya juu kwa sababu pop anayoimba yeye ina njia kibao ya kuunda staili mpya
rolling stone pia walitoa maoni yao juu ya jackson kwamba alikuwa akiimba kwa sauti ya kukubwa sana ambayo ilikuwa ina kiasi cha uzuni
jackson akawa keshaanza kutafuta sauti ambayo atautumia sauti ya kama kwi kwi ambayo aliendelea nayo hadi kwenye thriller
dhumuni la kuweka hiccup kama kwi kwi ni kutaka kuleta hisia fulani kuvutia watu uzuni na uwoga fulani
jackson amebadilisha tasnia ya muziki jinsi ilivyokuwa ikifanyakazi vyote akiwa kama msanii binafsi na kifedha pia na kifaida kwa ujumla
john branca amegundua ya kwamba jackson amefanikiwa kupata uaminifu wa hali ya juu kwenye tasnia ya muziki kwa maana hiyo imekadiriwa kuwa kwa kila albamu moja aliyouza
matokeo yake jackson amepata kuvunja rekodi ya mauzo ya juu kwenye cd na katika mauzo ya nakala za documentary the making of michael jackson s thriller iliyotayarishwa na jackson na john landis
documentary hiyo ili lipiwa na mtv imeuza nakala zaidi ya katika miezi yake michache ya mwanzoni
sokoni halafu ikaja kuendeshwa na ma single kadhaa thriller iliinua umakini wa maalbamu kadhaa bado vibao vyake mbalimbali vilichukuliwa kutoka kwenye albamu na kujipatia mafanikio kede wa kede
kabla ya mafanikio ya thriller wengi walihisi kwamba jackson ametaabika sana kupata kupigiwa nyimbo zake kwenye mtv kwa sababu alikuwa mtu mweusi
wakati anafanya juhudi za kupata kupigwa nyimbo za jackson rais wa cbs records bw
walter yetnikoff akawasukuma mtv ili wampigie nyimbo zake na kutangaza sikupi tena video yoyote ile na naenda kusema mbele ya hadhara na kudadadeki zenu na kuwaambia ukweli kwamba hamtaki kupiga nyimbo za washikaji weusi
nafasi yake ikatoa msukumo kwa mtv kuanza kupiga wimbo wa billie jean na baadaye beat it ambayo ilileta ujamaa na baadaye kusaidia wasanii wengine weusi wa muziki kupata ule mkondo wa kufahamika
mtv wamekana madai hayo ya ubaguzi wa rangi katika urushaji wa matangazo yao
umaarufu wa video zake kama vile beat it na billie jean umesaidia idhaa ndogo ndogo kwenye ramani na mtv wakazingatia kujikita katika pop na r b
jackson amebadilisha ukati wa muziki wa video kwa aina ya sanaa ya uendelezaji yakinifu kwa kuweka mstari wa hadithi tata utaratibu wa kucheza vionjo maalumu na kuuzisha sura watu maarufu katika video zake
wakati urefu wa dakika za video ya thriller mtv wanaipiga mara mbili kwa saa ili kufikia matakwa ya watazamaji
filamu fupi imewekewa alama ya ongezeka la uzani wa muziki wa video na ulikuwa umewekewa utaratibu wa kuitwa muziki bora wa video ambao haukuwahi kufanywa hapo awali
umaarufu kwa muziki wa video umerejesha albamu nyuma hadi kufikia kiwango cha kuwa namba moja kwenye chati lakini studio ya jackson haikuunga mkono toleo la tatu la wimbo wa video kutoka katika albamu
walikuwa tayari weshalizika na mafanikio walioyapata kwa hiyo jackson akawashawishi mtv wamlipe kazi yake
mtunzi wa vitabu na mwandishi wa ukosoaji wa muziki nelson george aliandika mwaka ni vugumu sana kusikia nyimbo kwenye thriller na kuzitoa kwenye mavideo yake
kiukweli ingekuwa mabishano ya kwamba michael ni msanii wa kwanza wa mtv kuwa picha kamili ya albamu yake yote na kuuteka fikra za watu kwa mtazamo wake
filamu fupi kama thriller inabaki kuwa kama mtindo pekee kwa jackson wakati mlolongo zima wa kikundi cha kucheza cha kwenye beat it kimekuwa kikigezewa mara kwa mara na watu wengine
uchezaji wa muziki uliochezwa kwenye thriller umekuwa utamaduni ambao mashuhuri sana ulimweunguni umegezewa kila mahali huko india na katika majela kadhaa ya huko nchni ufilipino
kwa msanii ambaye ni mweusi kwa miaka ya kufikia kiwango hicho mafanikio ya jackson yalikuwa ya kipekee
kwa mujibu wa the washington post thriller imesafisha njia ya mafanikio kwa waafrika waamerika wengine kama vile prince
wimbo wa the girl is mine ulipata kete nyingi kwa kupata wapenzi wengi wa rangi tofauti kupitia redio yaani wazungu na weusi
gazeti la time lilieleza jackson ni kitu kikubwa sana tangu hapo the beatles
yeye ni msanii pekee kwa upande wa wasanii wa kujitegemea tangu hapo alipokuwa elvis presley
anaweza kuwa mwimbaji maarufu sana milele kwa upande wa waimbaji weusi
allmusic zamani na pia inajulikana kama all music guide au amg ni database inayohusisha masuala ya muziki
all music ilibuniwa mnamo na mkusanyaji wa habari za kitamaduni bw
michael erlewine na mwanahisabati vladimir bogdanov ph
wakiwa kama viongozi wa watu wanaotaka kununua muziki
mwaka uliofutia wakachapisha kitabu pia na tangu hapo wakawa wanafanya tena na tena
 aprili ni mwandishi wa habari za muziki kutoka nchini marekani
anajiita mwenyewe kama dean of american rock critics
melody maker linachapishwa nchini uingereza lilikuwa kwa mujibu wa mchapishaji wake ipc media gazeti la zamani duniani lenye kutoa habari za muziki kila wiki
lilianzishwa mnamo likiwa kama gazeti lililokuwa likilenga wanamuziki tu
ornette coleman machi juni ni mwanamuziki wa kimarekani
ni jina la kutaja gazeti la muziki ambalo hutolewa kila mwezi huko nchini uingereza
hadi kufikia mwezi wa juni katika mwaka wa gazeti limetoa nakala takriban 
muziki wa pop au pop ni kifupi cha namna ya kuandika popular music au muziki mashuhuri
muziki wa pop una hesabiwa kama mmoja kati ya muziki unaosikilizwa sana kununuliwa sana na kuchaguliwa sana katika matamasha maalumu
staili za muziki wa pop ya miaka ya leo hii inajumlisha muzikiwa rock hip hop na pop punk
hii ni orodha ya baadhi ya waimbaji au mabendi yaliyoanza kuimba muziki wa pop
muziki wa rock ni jina la kutaja aina ya muziki wa pop ambao mara nyingi lakini siyo siku zote unapigwa kwa gitaa la umeme besi gitaa ngoma na kuimba
ukaanza kukuza na muziki wa blues mnamo miaka ya yaani blue rock
tangu nyakati hiyo aina kedekede za muziki wa rock zikaanza kutoka
rolling stone ni gazeti la habari za tamaduni mashuhuri kutoka nchini marekani
inajishuhulisha sana na makala kuhusu muziki na vilevile michezo filamu na watu maarufu
slant magazine ni gazeti la mtandaoni ambalo linatoa ripoti ya mapokeo ya filamu muziki dvd na vipindi vya tv na vilevile mahojiano na waigizaji waongozaji na wanamuziki
paul mccartney alizaliwa juni ni mwanamuziki mwinegeza
richard starkey alizaliwa julai anajulikana sana kwa jina lake la kisanii kama ringo starr ni mwanamuziki wa kiingereza
george harrison februari novemba alikuwa mwanamuziki wa kiingereza
monterrey mont rei ndiyo mji mkuu na mji mkubwa katika jimbo la nuevo le n
reynosa ni mji mkubwa wa mexiko katika jimbo la tamaulipas
ciudad victoria kiswahili mji wa victoria ndiyo mji mkuu katika jimbo la tamaulipas
bad ni jina la kutaja albamu ya saba ya mwanamuziki mtayarishaji wa rekodi mwimbaji mfanyabiashara kabaila na mhisani wa kimarekani michael jackson
rekodi ya albamu hii ilitolewa karibuni miaka mitano tangu kutoka kwa albamu ya awali
miaka ishirini baada ya kutolewa albamu imeuza takriban nakala zaidi ya milioni kwa dunia nzima na kopi milioni ziliuzwa nchi za nje kwa kupitia marekani peke yake
bad ni albamu ya kwanza na ndiyo hadi sasa albamu pekee iliyoweza kuingiza single tano katika billboard hot zikiwa nafasi ya 
katika albamu hii jackson ameonekana kuwa huru zaidi kupita zile albamu zake za mbili za awali off the wall na albamu yenye mauzo bora kwa muda wote thriller
humu katunga nyimbo tisa katika kumi na moja za albamu na amesaidia kutunga na kutayarisha wimbo wa man in the mirror
mnamo mwaka bad pia imewekwa nafasi ya katika orodha ya albamu bora za karne za mtv zilizoorodheshwa na vh 
albamu pia iliwekwa nafasi ya katika orodha ya gazeti ya rolling stone
toleo la pili la bad limekuwa na utofauti fulani ukifananisha na lile toleo la mwaka wa saltillo ni mji mkuu na pia mji mkubwa katika jimbo la coahuila
zuwanende ni ndege wadogo wa jenasi mbalimbali katika familia ya muscicapidae
ndege hawa wana mnasaba na kurumbiza lakini mkia wao ni mfupi zaidi na domo ni jembamba
wana rangi ya kahawa au zaituni mgongoni na koo na kidari ina rangi ya machungwa pengine karibu na nyekundu pengine njano
hawa ni ndege wa misitu ya afrika kusini kwa sahara kwa kawaida milimani isipokuwa zuwanende wa ulaya
hula wadudu buibui na nyungunyungu pengine beri na mbegu pia
hujenga tago lao katika tundu ya asili na jike huyataga mayai 
dangerous ni jina la kutaja albamu ya nane ya mwanamuziki mtayarishaji wa rekodi mwimbaji mfanyabiashara kabaila na mhisani wa kimarekani michael jackson
imekuwa albamu yake ya pili kushika kwenye chati za billboard ambapo ilitumia wiki nne kwenye chati hizo
katika kipindi cha miaka vyombo vya habari vilielezea kwamba rekodi imeuza takriban nakala milioni kwa hesabu ya dunia nzima na zingine milioni ziliuzwa marekani peke yake na kuifanya iwe albamu iliyouzwa haraka sana kuliko albamu iliyopita ya bad
albamu imeshinda tuzo moja ya grammy kwa uhandisi bora uliofanyika katika albamu bruce swedien na teddy riley invincible ni jina la kutaja albamu ya kumi ya mwimbaji mwanamuziki mtayarishaji wa rekodi mfanyabishara na mhisani wa kimarekani michael jackson
albamu ilitolewa na studio ya epic records mnamo tar
 oktoba miaka sita tangu kutolewa kwa albamu yake ya yenye matoleo mawili kwa pamoja history
albamu hii imeingiza nyimbo mpya tu tangu kutolewa kwa albamu ya dangerous mnamo mwaka wa 
kasha la aalbamu lina picha ya sura ya jackson inapatika katika rangi tano tofauti nyekundu kijani chungwa buluu na fedha
hadi leo albamu imekadiriwa kuuza kati ya nakala milioni kwa hesabu ya dunia nzima
albamu imekuwa ya kwanza kutoa nyimbo zoote mpya tangu kutolewa kwa albamu ya dangerous ya mwaka wa 
katika upande wa utayarishaji ulishikiriwa na wasanii kadhaa kama vile rodney jerkins r
kelly na mwanachama wa zamani wa kundi la muziki wa r b la jodeci devante swing
mtayarishaji wa hip hop dr
dre naye aliombwa atayarishe albamu lakini alikataa
got to be there ni wimbo wa mwaka wa uliotolewa na msanii wa rekodi za muziki michael jackson kwenye studio ya motown
huu ulikuwa wimbo wake wa kwanza kuimba akiwa kama msanii wa kujitegemea tangu hapo alivyokuwa mwimbaji kiongozi wa bendi yenye mafanikio ya the jackson 
shughuli za usanii wa kijitegemea kwa michael ulianza baada ya kupata mafanikio yake katika albamu ya got to be there
lordi ni bendi ya muziki wa hard rock heavy metal kutoka mjini helsinki finland
wazo la kubuni jina la lordi lilitolewa hapo mnamo mwaka wa ingawa bendi ikawa haijaanzishwa hadi hapo ilipokuja kuanzishwa rasmi mnamo mwaka wa na tomi putaansuu maarufu kama mr
lordi wa rovaniemi finland
wanachama wa lordi wanaeleweka kwa jinsi wanavyojieleza wenyewe kama jinsi wanavyovisha mavazi ya mijitu ya kutisha wakati wanapofanya maonyesho yao au hata video zao
lordi pia hujulikana kwa jina la the finnish monsters na the monsters of finland
mwanzoni mwa miaka ya putaansuu alikuwa akicheza katika bendi ndogo ya mjini rovaniemi
aliondoka bendini kwa kufuatia wanachama wengine wa katika bendi hawakubaliana na uanzishaji wa muziki wakiwa ukumbini hasa kwa kuingiliana na vipengele vya staili ya bendi ya kiss
putaansuu akaanza kutengeneza muziki wa demo chini ya jina la lordi kunako mwaka wa na kuendelea kufanya hivyo kwa miaka kadhaa ya usoni
mnamo mwaka wa ametengeneza wimbo wa inferno na muziki wa video kwa ajili mradi fulani wa shule
video haikutolewa kwa kufuatia putaansuu hakuvaa kinyago kwenye video hiyo ndiyo sababu iliyopelekea video isitolewe
katika ndoto hiyo ilimwonyesha yeye akiwa akiwa kwenye onyesho na kuna kiunzi cha mifupa kinacheza juu ya jukwaa
alipoamka akaelewa kwamba lordi inapaswa kuwa bendi ya muziki wa heavy metal iliojawa na vizuka
lile jitu la kutisha alioiona kwenye ndoto hatimaye akaja kuwa mpiga gita wao kalma
kuna wakazi na pamoja na rundika la mji ni 
mji ulianzishwa na antonio deza ulloa mwaka 
ciudad ju rez pia ju rez ni mji mkubwa katika jimbo la chihuahua
mwaka ilikuwa na wakazi mjini pamoja na mitaa ya jirani rundiko la mji pia el paso texas lina wakazi milioni 
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya na 
kikamilifu kilianza tarehe januari na kuishia desemba 
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya na 
kikamilifu kilianza tarehe januari na kuishia desemba 
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya na 
kikamilifu kilianza tarehe januari na kuishia desemba 
kama kila karne ni kipindi kinachohesabiwa kwa hiari ya kibinadamu kwa sababu ni mgawanyo wa kalenda tu katika hali halisi maendeleo na mabadiliko makubwa hayafuati migawanyo ya kalenda ya kibinadamu
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya na 
kikamilifu kilianza tarehe januari na kuishia desemba 
kuna mambo mengi yaliyotokea wakati wa karne hii kama haya yafuatayo
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya na 
kikamilifu kilianza tarehe januari na kuishia desemba 
kuna mambo mengi yaliyotokea wakati wa karne hii kama haya yafuatayo
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya na 
kikamilifu kilianza tarehe januari na kuishia desemba 
hermosillo ni mji mkuu na mji mkubwa katika jimbo la sonora
kuna wakazi pamoja na mitaa ya jirani rundiko la mji lina wakazi 
jina la zamani lilikuwa sant sima trinidad del pitic kiswahili utatu mtakatifu la pitic
mji ulianzishwa na juan bautista escalante mwaka 
culiac n ndiyo mji mkuu na pia mji mkubwa katika jimbo la sinaloa
mji ulinazishwa na nu o beltr n de guzm n mwaka 
belfast ni mji mkuu wa eire ya kaskazini na mji mkubwa wa nchi hii mwenye wakazi 
villahermosa kwa kihispania kitongoji sheshe ndiyo mji mkuu na pia mji mkubwa katika jimbo la tabasco
rugaruga ilikuwa jina kwa aina mbalimbali ya askari wa kienyeji katika afrika ya mashariki wakati wa karne ya na 
jina rugaruga lilikuwa maarufu tangu miaka ya kama jina la askari wa mirambo aliyekuwa mtemi wa wanyamwezi katika magharibi ya tanzania ya leo
mirambo aliwahi kutajirika kama mfanyabiashara kwa njia ya misafara kati ya pwani la bahari hindi na kongo
alitumia sehemu kubwa ya utajiri wake kujenga jeshi la binafsi
kwa kusudi hii alinunua bunduki aina ya magobori na kukusanya vijana wengi walioitwa rugaruga
kwa kawaida vijana hao walikuwa wanaume walioishi bila ukoo na bila familia kama watumwa au wapagaji wa misafara waliowahi kutoroka
mirambo aliwapokea na kuwapa silaha na kwa njia hii alishinda maadui hadi kuwa mtemi mkuu wa waynamwezi kuanzia hadi kifo chake mnamo 
rugaruga hawa walihofiwa kote na mirambo aliweza kupanusha eneo lake kwa msaada wao
inasemekana ya kwamba kabla ya mapigano walipewa pombe na banghi kwa kusudi ya kuongeza ukali na kupunguza hofu yao ya kifo
kutokana na askari wa mirambo jina la rugaruga lilijulikana kote likawa kawaida kwa askari wa watawala wengi
wakati wa ukoloni ilikuwa pia jina la wasaidizi waliotolewa na vijiji au machifu kwa msaada wa jeshi rasmi la koloni
kwa mfano wakati wa vita ya maji maji vikosi wa jeshi la kikoloni viliongezeka vikundi vya rugaruga walioteuliwa na machifu kuwasaidia kukandamiza upinzani wa maji maji
wale rugaruga walikuwa tofauti na askari waafrika ndani ya jeshi la kikoloni waliovaa sare rasmi wakiteuliwa na kufundishwa kufuatana na utaratibu wa kijerumani
kwa maana hii rugaruga walipatikana upande wa wajerumani na pia upande wa waingereza huko kenya
baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia neno rugaruga ilikuwa jina la mapolisi na askari waliokuwa wasaidizi wa machifu ndani ya utawala wa kikoloni wa kiingereza nchini tanganyika na kenya
durango jina rasmi victoria de durango ni mji mkuu na pia mji mkubwa katika jimbo la durango
emil von zelewski machi alikuwa afisa wa jeshi la ujerumani
 machi katika jimbo la prussia ya magharibi wakati ule ujerumani leo poland
akajiunga na jeshi la prussia akasoma shule ya kijeshi akafikia cheo cha luteni
afisa wa kampuni ya kijerumani kwa afrika ya mashariki mjini pangani
 aliondoka katika jeshi akajiunga na kampuni ya kijerumani kwa afrika ya mashariki alipoona nafasi yake ya kuendelea haraka zaidi
mwezi agosti alitumwa kama mwakilishi wa kampuni kwenda mji wa pangani kwenye mwambao wa bahari hindi
pangani ilikuwa sehemu ya kanda la bara la usultani wa zanzibar lililokodiwa na zanzibar kwa kampuni ya kijerumani
hapa alisababisha kwa ukali wake uasi wa wenyeji uliokuwa chanzo cha vita ya abushiri yaani jaribio la watu wa pwani kuwafukuza wajerumani
kampuni ya kijerumani kwa afrika ya mashariki ilifaulu mwaka kuingia katika mkataba na sultani wa zanzibar aliyewapa haki ya kutawala kanda la pwani lililokuwa barani chini ya zanzibar kwa niaba ya sultani na kukusanya ushuru kwenye mabandari
kwa haki hii kampuni ilitakiwa kulipa kodi kwa sultani
mkataba huu ulipingwa na viongozi wa wenyeji waliojisikia waliachwa na sultani wakamtazama sasa kama msaliti
wawakilishi wa kampuni walitakiwa kutekeleza wajibu wao kwa ushirikiano na maliwali wa sultani kila mji wakionyesha bendera ya zanzibar pamoja na bendera ya kampuni
zelewski alionyesha ukali mno pamoja na dharau dhidi ya wenyeji tangu mwanzo
alisimamisha bendera ya kampuni pekee mbele ya nyumba yake bila bendera ya sultani alijaribu kumtumia liwali wa sultani kama mtumishi wake bila kumwonyesha heshima
kwa bahati mbaya tena mwakilishi alifuatwa na mbwa wake waliomfuata hadi ndani ya msikiti taarifa ilionyesha pia ya kwamba hakuvua viatu wakati wa kuingia msikitini
matendo haya yalisababisha viongozi wa pangani kukutana wakaamua kumfunga zelewski ndani ya nyumba yake na bendera ya kampuni ilichomwa
baada ya siku kadhaa alikombolewa na kikosi cha wanajeshi wajerumani kutoka manowari
uasi wa pangani ulikuwa mwanzo wa harakati kubwa ya upinzani dhidi ya wajerumani iliyoenea kote kwenye pwani na kuendelea kuwa vita ya abushiri
utawala wa kampuni ya kijerumani iliyokosa jeshi lake uliporomoka haraka serikali ya berlin iliamua kuingia kati na kumtuma meja hermann von wissmann aliyepewa pesa ya kuajiri wanajeshi wa kukodiwa hasa kutoka sudan na afrika kusini pamoja na maafisa wajerumani
emil von zelewski alijiunga na jeshi la von wissmann mwaka akaongoza mwanzoni vikosi vidogo akashiriki kubomoa boma la abushiri na kutwaa miji ya pangani na saadani
mwaka serikali ya ujerumani ilibadilisha hali ya eneo la kampuni kuwa koloni kamili ya dola la ujerumani
machi jeshi la wissmann ilipewa cheo cha kuwa sehemu rasmi ya jeshi la ujerumani kwa jina la schutztruppe yaani jeshi la ulinzi la koloni
wissmann alipoitwa kuwa gavana wa kwanza wa ujerumani katika afrika ya mashariki zelewski alikuwa kamanda wa jeshi la ulinzi
shabaha ya wajerumani ilikuwa upanuzi wa utawala wao ndani ya maeneo ya tanganyika barani
mwanzoni waliona umuhimu kuangalia njia ya misafara iliyoelekea kutoka pwani kwenda ujiji kando la ziwa tanganyika
hapa mipango ya wajerumani iligongana na uenezi wa wahehe waliowahi kupanuka katika nyanda za juu za kusini chini ya mitemi munyigumba muyinga na mkwawa
vikosi vya wahehe walizunguka hadi kufikia njia ya misafara wakashambulia pia makabila waliyowahi kukubali utawala wa wajerumani
hapa serikali ya koloni iliamua kuvunja uwezo wa wahehe na zelewski alipewa amri ya kuwaadhibu yaani kumshambulia ma kumnyamazisha mkwawa
kazi ya kwanza ya zelewski kama kamada ilikuwa pia kazi yake ya mwisho
mwezi wa julai aliondoka dar es salaam akiongoza kikundi cha kombania jumla maafisa na maafande wajerumani askari wa kukodiwa waafrika na wapagaji waliobeba mizinga mepesi na bunduki za mtombo
walipokaribia uhehe zelewski alianza kuangamiza vijiji kadhaa akitumia silaha zake za kisasa
 julai aliandika katika taarifa yake tuliangamiza kijiji chenye ukuta kwa ramia za mzinga na risasi za mtombo
wakati huohuo mkwawa alikusanya jeshi lake akasubiri wajerumani kufika mahali palipofaa kwa maoteo
zelewski alijisikia salama akisadiki silaha zake na kudharau wahehe kama maadui hivyo aliendelea bila kutanguliza wapelelezi
tarehe zelewski aliongoza kikundi chake moja kwa moja ndani ya jeshi la wahehe waliomsubiri karibu na kijiji cha lugalo wakijificha ndani ya manyasi marefu pande zote mbili za njia nyembamba iliyotumiwa na wajerumani
kuotokana na njia nyembamba wajerumani walipaswa kutembea kwa umbo la msafa kwa hiyo kila mahali walikuwa wachache waliposhambuliwa na wahehe 
baada ya dakika kumi zelewski mwenyewe pamoja na idadi kubwa ya watu wake waliuawa tayari
wenyeji wa lugalo wanamkubuka zelewski kwa jina la nyundo
kati ya watoto wa mdogo wake zelewski alikuwa erich von dem bach zelewski
huyu alipanda ngazi nchini ujerumani wakati wa utawala wa adolf hitler akawa jenerali wa jeshi la ss silaha akisimamia mirdi mbalimbali ya kuwaua wayahudi na watu raia nchini urusi
mwaka aliongoza kempeni ya kukandamiza jaribio la upinzani la wakazi wa warszawa dhidi ya wajerumani
colombo ni mji mkubwa wa sri lanka mwenye wakazi 
ilikuwa mji mkuu wa nchi hii tangu mwaka mpaka mwaka 
asili ya jina ni neno la kisinhala kolamba linalomaanisha bandari
manda ni kisiwa kilichoko lamu na safari yake ni nusu saa kwa jahazi tanga kutoka lamu
moravian ni dhehebu la kanisa la kikristo linaloitwa pia umoja wa ndugu moravian church au ndugu wa herrnhut
ni dhehebu kanisa dogo kimataifa lakini nchini tanzania kanisa la moravian ni dhehebu kubwa la tatu kati ya makanisa ya kiprotestant baada ya walutheri na waanglikana
jina moravian limetokana na nchi ya moravia ambayo leo hii ni sehemu ya ucheki
lilitokea baada ya mafarakano ndani ya kanisa katoliki katika bohemia na moravia
nchi hizi mbili zilikuwa sehemu ya milki ya kijerumani
kasisi na profesa yan hus kutoka mji wa praha alijaribu kutengeneza mafundisho ya kanisa katoliki wakati wa karne ya lakini aliuawa kwa amri ya kanisa akachomwa moto tar
kifo cha hus kilisababisha uasi dhidi ya kanisa katoliki katika bohemia na moravia
wafuasi wa hus walichukua silaha wakijitetea dhidi ya askari wa maaskofu na watawala wa milki
kipindi cha vita kilifuata kati ya wakatoliki wafuasi wakali na wafuasi wa wastani wa marehemu hus
mwishowe makaisari wa milki waliokuwa wakatoliki walipaswa kuvumilia aina mpya ya ukristo katika nchi hizi mbili zilizoendelea kumkubali kaisari kama bwana mkuu
mwaka kikundi kidogo cha wafuasi wa hus waliochoka uuaji na vita vya kidini walianzisha jumuiya ya kikristo iliyojitwa umoja wa ndugu kilatini unitas fratrum kicheki jednota brastva
walikataa vita na matumizi ya silaka wakajaribu kuishi kama ndugu wakristo wakikaa pamoja kufanya kazi na kusali pamoja
mwanzoni hawakupokea matajiri waliotaka kujiunga nao
umoja huu ulienea katika mikoa ya bohemia na moravia ukawa mwanzo wa kanisa linaloitwa leo moravian
tangu walimpata askofu wa kwanze aliyebarikiwa na askofu wa wawaldo wakaanzisha utumishi wao wa kiroho pamoja na makasisi na mashemasi
kuangamizwa kwa umoja wa ndugu baada ya vita ya miaka 
umoja wa ndugu ulienea katika bohemia na moravia wakati wa karne ya pamoja na matengenezo ya kiprotestanti
lakini mwaka wakubwa wa bohemia walipata shida na kaisari ferdinand ii aliyekuwa mfalme mpya hii ilisababisha vita ya miaka 
katika vita hii kaisari aliyekuwa mkatoliki mkali aliweza kutwaa bohemia na moravia akafuta ahadi zote za uvumilifu dhidi ya wafuasi wa umoja wa ndugu
amani iliyomaliza vita ya miaka iliamua ya kwamba madhehebu matatu pekee yatakubaliwa katika dola takatifu la kiroma yaani wakatoliki waluteri na wareformed
umoja wa ndugu haukutajwa hivyokanisa hili lilipigwa marufuku
kibekwarra ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabekwarra
sehemu ya wakristo wa umoja wa ndugu walijaribu kuendeleza maisha yao ya kiroho kwa siri lakini shiriki hizi za siri zilikandamizwa vikali
wakimbizi wengi walienda nchi za waprotestanti katika ujerumani walipojiunga na kanisa la kilutheri au poland walipoweza kuanzisha shirika chache
mtaalamu amos comenius alikuwa kati ya wakimbizi hawa na alikuwa askofu wa kwanza wa ndugu huko poland
katika nchi zae za asili idadi ya waumini iliendelea kupungua bali na kukimbia nchi wengine walipaswa kujiunga na kanisa katoliki au kanisa la kilutheri
mwaka familia wa wakristo kutoka moravia waliowahi kufuata imani ya umoja wa ndugu kwa siri waliamua kukimbia nchi yao wakaelekea sehemu ya ujerumani upande wa kaskazini
hapa mkabaila mdogo kwa jina nikolaus von zinzendorf alikuwa mkuu juu ya eneo dogo la kujitegemea ndani ya dola takatifu
zinzendorf aliwapokea wakimbizi hao kutoka moravia katika eneo lake mw
 na kuwapa mashamba ya kulima na kujengea nyumba
kwa njia hii kijiji cha herrnhut kijerumani chini ya ulinzi wa bwana kilianzishwa kilichoendelea kuwa makao makuu ya kanisa la moravian
aliwaruhusu kuendeleza mapokeo yao ya kale akajiunga nao
zinzendorf alyiekuwa mlutheri aliwakubali kama wakristo wa kanisa la pekee hakudai wajiunge na ulutheri
hivyo walijiona kama umoja wa ndugu ulioanzishwa upya
mwaka ndugu wa herrnhut walikuwa na uamsho kati yao wakaanza kuhubiri furaha katika bwana pote ulaya lakini hawakupenda kuwavuta wakristo kutoka kwa madhehebu mengine kujiunga nao
kwa namna hiyo kanisa la ndugu walianza kuitwa sasa wamoravia kwani wakimbizi walioanzisha herrnhut walitoka moravia limebaki kwa kusudi kanisa dogo kule ulaya
wakati hawakutaka kuwavuta wakristo kutoka makanisa mengine walikuwa kupeleka imani kwa watu wasio wakristo
walikata shauri kwenda mahali pasipo na wakristo na wamisionari wengine
katika amerika ya kaskazini walianzisha kazi kwenye koloni za uingereza zilizokuwa baadaye taifa jpya la marekani na hapa walilenga hasa waindio
katika amerika ya kusini walianzisha kazi kati ya watumwa wa asili ya kiafrika na waindio nchini surinam iliyokuwa koloni ya uholanzi
ndani ya ulaya wamoravian waliunda shirika chache tu katika ujerumani pamoja na uswisi uholanzi denmark na uingereza
walifanya pia kazi kati ya wenyeji asilia wa estonia
tangu kurudishwa kwa uhuru wa kidini katika ulaya walianza kazi mpya pia katika nchi ya mababu yaani ucheki
leo hii idadi kubwa ya wamoravian katika ulaya barani wako uholanzi ambao ni watu waliohamia kutoka surinam wenye asili ya kiafrika
kutokana na kazi kubwa ya misioni ya kanisa hili wakristo wamoravian walio wengi huishi afrika na amerika ni wengi zaidi kuliko katika nchi asilia za bohemia moravia na ujerumani
mnamo waluteri wa ujerumani waliona nafasi ya kuanza kazi katika afrika ya mashariki
kampuni ya kijerumani kwa afrika ya mashariki ilikuwa imeanzishwa tayari kiini cha koloni ya afrika ya mashariki ya kijerumani lakini kwa watu wengi ujerumani hali haikueleweka bado kama koloni kamili itatokea au la
ila tu waluteri wa ujerumani waliona nafasi ya kuanza kazi wakaona pia ya kwamba walikosa maarifa na watu wa kutosha waliwaomba wamoravian wajeruamni kuongozana nao wakitegemea maarifa ya kanisa hili dogo lenye historia kubwa ya misioni
awali wamoravian walisita lakini wakati huohuo walipokea zawadi kubwa ya fedha kutoka urithi wa mfanyabiashara aliyetaka itumiwe kwa uenezaji wa injili kati ya wapagani na kununua uhuru kwa watumwa
viongozi wamoravian walichukua zawadi hii kama alama ya mungu wakakubali ombi la walutheri
 walipatana na walutheri juu ya kuanza kazi kwenye eneo la konde upande wa kaskazini wa ziwa nyasa yaani eneo la wanyakyusa
walipatana ya kwamba waluteri wangeangalia eneo upande wa mashariki wa mdomo wa mto mbalka katika ziwa uliopo kwenye longitudo ya na wamoravian upande wa mashariki
kundi la kwanza la wamisonari walioongozwa na theodor meyer walielekea afrika ya mashariki wakitumia njia kupitia mto sambezi mto shire na ziwa nyasa iliyohudumiwa na meli za waingereza
mwezi wa septemba walipatana na chifu mwakapalila juu ya kituco chao cha kwanza wakaunda kituo cha rungwe kilichofuatwa na utengule usafwa isoko undali na mbozi unyiha
mwaka waingereza wa london missionary society waliwakaribisha wamoravian kuendeleza kazi yao katika unyamwezi kwenye magharibi ya koloni
wamisionari waingereza walialikiwa na mtemi mirambo kuanza kazi katika eneo lake lakini tangu kuingia kwa wajerukani kama mabwana wapya matatizo yalitokea
waliamua kujiondoa katika koloni ya kijerumani wakiwaomba wamoravian kuendeleza kazi yao
leo hii umoja wa ndugu ni maungano wa majimbo ya kujitegemea yanayoshirikiana chini ya katiba ya kanisa
uongozi ni mkononi mwa sindi ya umoja inayokutana kila baada ya miaka 
kamati ya umoja ina mjumbe mmoja kutoka kila jimbo
tepic ni mji mkuu na pia mji mkubwa katika jimbo la nayarit upande wa kati ya jimbo
kuna wakazi pamoja na mitaa ya jirani rundiko la mji lina wakazi 
rockin robin ni wimbo wa mwaka wa ulioimbwa na bobby day
kwa kipindi hicho wimbo ulitamba sana na kuwa na
wimbo ukaja kuimbwa tena na the hollies kwenye albamu yao ya kwanza ya mwaka wa na pia ukaja kutumika tena kama single ya pili ya mwaka wa iliofanywa na michael jackson akiwa bwana mdogo
kwa miaka hiyo jackson alipata nafasi ya pili kwa u
pop single
i wanna be where you are ni wimbo uliotungwa na leon ware na arthur t boy ross kwa ajili ya michael jackson
wimbo ulishika nafasi ya kumi na sita kwenye chati za u
pop single na nafasi ya pili kwenye chati za u
r b single kunako mwaka 
huu ni wimbo wake wa tatu kuingia moja kwa moja katika top pop ya vibao vikali vya enzi ya usanii wake wa kujitegemea katika stuidio ya motown
pia hii ndiyo ulikuwa ushirikiano wake kwa mara ya kwanza kati ya ware na ross mdogo wake wa kiume wa mwimbaji wa r b diana ross
huu ndiyo wimbo pekee wa jackson ulioimbwa kutumiwa tena sana na marvin gaye na willie hutch jason weaver na the fugees
wimbo huu pia uliimbwa tena na zakiya kunako miaka ya na ulitayarishwa na shedrick guy kwenye studio ya a m
ain t no sunshine ni jina la kutaja wimbo wa pop ulioimbwa na michael jackson mnamo mwaka wa 
wimbo ulirekodiwa katika studio ya motown records
ben ni wimbo namba moja uliotungwa na don black na walter scharf na kurekodiwa na bwana mdogo michael jackson katika studio ya motown mnamo mwaka wa 
kiasili wimbo ulitungwa kwa ajili ya donny osmond na badala yake akapewa jackson kwa vile osmond alikuwa kwenye zaira zake na pia hakuwa anapatikana kwa kufanya rekodi hii
fresnillo ndiyo mji mkubwa katika jimbo la zacatecas
mji ulianzishwa na francisco de ibarra mwaka 
with child s heart ni jina la kutaja wimbo wa msanii wa muziki wa pop wa kimarekani michael jackson
wimbo huu ulitolewa ukiwa kama wimbo kwanza kutoka katika albamu yake ya mwaka music me
wimbo ulipata kushika nafasi ya katika chati za billboard pop singles kwenye chati za us r b na kwenye chati za us adult contemporary
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya na 
kikamilifu kilianza tarehe januari na kuishia desemba 
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya na 
kikamilifu kilianza tarehe januari na kuishia desemba 
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya na 
kikamilifu kilianza tarehe januari na kuishia desemba 
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya hadi 
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya hadi 
epmd ni kundi la muziki wa hip hop kutoka mjini brentwood new york huko nchini marekani
jina la kundi ni vifupisho vya majina ya wanachama wake ambapo e na pmd au kwa kirefu chake cha erick na parrish making dollars baadaye erick na parrish millennium ducats inataja wanachama wake maemcee erick sermon e na parrish smith pmd
kundi limekuwa likifanyakazi kwa takriban miaka hivi mpaka sasa na ni moja kati ya makundi mashuhuri kwa upande wa east coast hip hop
diamond j dj la boss na dj scratch walipata kuwa ma dj kwa ajili ya kundi hili
neno la business linatumika katika jina la toleo la albamu ya kundi hili
san luis potos pia slp au san luis ndiyo mji mkuu na mji mkubwa katika jimbo la san luis potos 
jina la mji lilitolewa kwa heshima ya mfalme loius ix wa ufaransa
happy ni wimbo uliorekodiwa na michael jackson akiwa bado bwana mdogo
wimbo ulirekodiwa katika studio ya motown mnamo mwaka wa 
wimbo unatoka katika albamu yake ya music and me
wimbo ulitolewa kama single kunako mwaka wa na kisha akaja kuutoa tena kunako mwaka wa kwa ajili ya kuipromoti albamu yake ya nyimbo mchanganyiko ya greatest hits ilioitwa michael jackson plus the jackson 
wimbo ulishika kwenye chati za british pop chart
yonkers ni mji wa marekani katika jimbo la new york
white plains ni mji wa marekani katika jimbo la new york
new rochelle ni mji wa marekani katika jimbo la new york
hempstead ni mji wa marekani katika jimbo la new york
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya hadi 
kama kila karne ni kipindi kinachohesabiwa kwa hiari ya kibinadamu kwa sababu ni mgawanyo wa kalenda tu hali halisi maendeleo na mabadiiliko makubwa hayafuati migawanyo ya kalenda ya kibinadamu
pachuca jina rasmi pachuca de soto ni mji mkuu na pia mji mkubwa katika jimbo la hidalgo upande wa kati kusini ya jimbo
idadi ya wakazi ni na eneo lake ni m
umbali na jiji la mexico ni km
camden ni mji wa marekani katika jimbo la new jersey
jersey city ni mji wa marekani katika jimbo la new jersey
bayonne ni mji wa marekani katika jimbo la new jersey
hoboken ni mji wa marekani katika jimbo la new jersey
cambridge ni mji katika uingereza ulio maarufu kutokana na chuo kikuu cha cambridge
brookline ni mji wa marekani katika jimbo la massachusetts
quincy ni mji wa marekani katika jimbo la massachusetts
somerville ni mji wa marekani katika jimbo la massachusetts
newton ni mji wa marekani katika jimbo la massachusetts
medford ni mji wa marekani katika jimbo la massachusetts
watertown ni mji wa marekani katika jimbo la massachusetts
braintree ni mji wa marekani katika jimbo la massachusetts
naperville ni mji wa marekani katika jimbo la illinois
elgin ni mji wa marekani katika jimbo la illinois
aurora ni mji wa marekani katika jimbo la illinois
joliet ni mji wa marekani katika jimbo la illinois
rockville ni mji wa marekani katika jimbo la maryland
gaithersburg ni mji wa marekani katika jimbo la maryland
bethesda ni mji wa marekani katika jimbo la maryland
frederick ni mji wa marekani katika jimbo la maryland
arlington heights ni mji wa marekani katika jimbo la illinois
cicero ni mji wa marekani katika jimbo la illinois
evanston ni mji wa marekani katika jimbo la illinois
waukegan ni mji wa marekani katika jimbo la illinois
palatine ni mji wa marekani katika jimbo la illinois
schaumburg ni mji wa marekani katika jimbo la illinois
bolingbrook ni mji wa marekani katika jimbo la illinois
skokie ni mji wa marekani katika jimbo la illinois
unajulikana hasa kutokana na bonde lake kubwa linaloitwa grand canyon
mto yukon ni mto ya kanada kaskazini na alaska marekani
mto monongahela ni tawimto mrefu wa mto ohio nchini marekani
kurumbiza ni ndege wa jenasi mbalimbali katika familia ya muscicapidae
zamani waliainishwa katika familia ya mikesha turdidae
wana rangi ya kijivu nyeusi buluu au kahawa mgongoni na spishi nyingi wana koo na kidari ya rangi ya machungwa au nyekundu
hula wadudu hasa lakini spishi nyingine hula buibui nyungunyungu na vyura na mijusi wadogo pia na pengine hata beri
hujenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika mti kichaka au tundu ya asili
mto platte ni tawimto mrefu wa mto missouri nchini marekani
mto snake ni tawimto mrefu wa mto columbia nchini marekani
cooperstown ni mji wa marekani katika jimbo la new york
fort lee ni mji wa marekani katika jimbo la new jersey
harrisburg ndiyo mji mkuu katika jimbo la pennsylvania
hood river ni mji wa marekani katika jimbo la oregon
olympia ndiyo mji mkuu katika jimbo la washington
we re almost there ni wimbo wa mwaka wa uliotolewa kama single na mwimbaji wa kimarekani michael jackson
wimbo huu unatoka katika albamu yake ya mwisho kutolewa na studio ya motown forever michael
wimbo huu umekuja tofauti na zile ya awali humu amekuwa maarufu sana kwa sababu alikuwa akiimbia sauti ya juu na kubana
kwa kufuatia hali ya sauti ya jackson kubalehe motown wakajikuta na hali ngumu kutafuta maujanja yatakayomfaa jackson ambaye alikuwa akiimba kwa sauti kubwa kwa kipindi chake chote cha motown 
just little bit of you ni jina la kutaja wimbo wa mwimbaji wa pop wa kimarekani michael jackson
wimbo unatoka katika albamu yake ya mwaka wa forever michael
hii ilikuwa albamu ya nne kutoka kwa michael jackson ilitolewa akiwa na umri wa miaka 
just little bit of you umekuwa wimbo mkali kabisa na maarufu kwa upande wa nyimbo za michael alizoimba akiwa kama msanii wa kujitegemea katika kipindi chake cha miaka mitatu kwa kushika kwenye chati za u
ease on down the road ni jina la kutaja wimbo ulioimbwa na wasanii wawili kati ya diana ross na michael jackson mnamo mwaka wa 
kwa taarifa za consumer rapport wimbo ulishika nafasi ya kwenye chati za hot soul singles na kwenye chati za hot 
you can t win ni jina la wimbo uliombwa na mwimbaji wa kimarekani michael jackson
wimbo uliimbwa kwa ajili ya filamu ya mwaka wa the wiz
wimbo ulitungwa na charlie smalls na ulinuiwa uimbwe na dorothy gale lakini haikuwezekana kwa kuwa alikuwa na shughuli zingine na badala yake ikafanywa na jackson
hata hivyo wimbo ulidondoka kuwa kama kibwagizo cha filamu baada ya majaribio yake
don t stop til you get enough ni wimbo wa kwanza kutoka katika albamu ya mwezi wa julai off the wall iliofanywa na mwimbaji wa kimarekani michael jackson
wimbo umetungwa na jackson huu ndiyo wimbo kwanza kutunga mwenyewe tangu aanze kuwa msanii wa kujitegemea na ndiyo wimbo wa kwanza kutolewa akiwa chini ya studio ya epic records
huu ndiyo wimbo wa kwanza kwa jackson kushika chati kibao kwa muda wa miaka saba kwa u
wimbo umetunukiwa dhahabu muda mfupi baada ya kutolewa
wimbo pia umeshinda tuzo ya grammy na american music awards na kuufanya uwe wimbo wa kwanza kwa michael kushinda tuzo hizo
wimbo umepata kufahamika sana kwa utunzi wake pia unafikirika kuwa kama wimbo wa kwanza wa jackson kuonyesha kipaji chake akiwa kama mtunzi wa nyimbo na mwimbaji
muziki wa video wa don t stop til you get enough uliongozwa na kutayarishwa na nick saxton na kuanza kurushwa hewani kuanzia mwezi wa oktoba 
huu ndiyo wimbo wa kwanza wa video wa michael jackson akiwa kama msanii wa kujitegemea
wimboni anaonekana jackson akitoa tabasamu kali na kwa nyuma kuna mataa ya disco yakimulika na yeye anatoa maujanja yake huku akiwa amevaa suti nyeusi nzuri ya kupendeza
akiwa jukwaani jackson anakuja kuoeneka wakiwa watatu hali ambayo ilionekana kuwa ni uvumbuzi wa hali ya juu kwa kipindi hicho
altoona ni mji wa marekani katika jimbo la pennsylvania
york ni mji wa marekani katika jimbo la pennsylvania
williamsport ni mji wa marekani katika jimbo la pennsylvania
wilkes barre ni mji wa marekani katika jimbo la pennsylvania
scranton ni mji wa marekani katika jimbo la pennsylvania
reading ni mji wa marekani katika jimbo la pennsylvania
erie ni mji wa marekani katika jimbo la pennsylvania
lancaster ni mji wa marekani katika jimbo la pennsylvania
bethlehem ni mji wa marekani katika jimbo la pennsylvania
allentown ni mji wa marekani katika jimbo la pennsylvania
rh ne alpes ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini ufaransa
franche comt ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini ufaransa
languedoc roussillon ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini ufaransa
midi pyr n es ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini ufaransa
nord pas de calais ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini ufaransa
pays de la loire ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini ufaransa
provence alpes c te d azur ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini ufaransa
alsace ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini ufaransa
aquitaine ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini ufaransa
brittany ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini ufaransa
lille ndiyo mji mkuu katika mkoa la nord pas de calais
montpellier ndiyo mji mkuu katika mkoa la languedoc roussillon
nantes ndiyo mji mkuu katika mkoa la pays de la loire
nice ni mji wa ufaransa katika mkoa wa provence alpes c te d azur
toulouse ndiyo mji mkuu katika mkoa la midi pyr n es
novemba ukiwa kama wimbo wa pili kutoka katika albamu ya tano ya mwimbaji wa kimarekani michael jackson off the wall
wimbo ulitungwa na mmoja kati ya wanachama wa bendi ya heatwave rod temperton na kupelekea kumsaidia jackson uwe wimbo kwanza na bora katika miaka ya 
wimbo ulishika nafasi ya kwanza katika chati za muziki wa pop na r b na kuwa miongoni mwa single za jackson zilizopendwa zaidi
muziki wa video wa wimbo huu unamwonyesha jackson akiwa kwenye tabasamu zuuri huku akiwa amevaa suti ya kumelemeta na picha za mataa ya kung aa kwa nyuma
kwa mujibu wa billboard wimbo huu ulikuwa wa nne kwa ubora katika miaka ya 
marseille ndiyo mji mkuu katika mkoa la provence alpes c te d azur
clermont ferrand ndiyo mji mkuu katika mkoa la auvergne
ch lons en champagne ndiyo mji mkuu katika mkoa la champagne ardenne
besan on ndiyo mji mkuu katika mkoa la franche comt 
februari 
wimbo umetungwa na rod temperton na kuufanya uwe wimbo wa tatu wa jackson kutoka katika albamu ya off the wall kufika kwenye bora ambamo baadaye ikaja kuingiza single nne kwenye chati hizo jackson alikuwa mtu wa kwanza kufikisha hizi
wimbo unazungumzia kuwa na matatizo mengi achana na hayo tisa kwa matano yaweke juu ya rafu na uende kujipa raha mwenyewe
she s out of my life ni wimbo uliotungwa na mwanamuziki tom bahler
alitunga wimbo huu kuhusu karen carpenter aliyeachana na bahler baada ya kugundua kwamba amezaa mtoto na mwanamke mwingine
wasanii hao ni pamoja na michael jackson patti labelle ginuwine degrees jon lee barbara mandrell willie nelson na josh groban
wimbo huu umekuwa mashuhuri baaada ya kuimbwa tena na michael jackson
aliutoa ukiwa kama wimbo wa nne kutoka katika albamu yake ya off the wall mnamo mwaka wa 
hiki kilikuwa kipindi cha kwanza cha michael akiwa kama msanii wa kujitegemea kupata mafanikio ya kuingiza nyimbo nne kutoka katika albamu moja kwenye kumi bora
girlfriend ni wimbo uliotungwa na paul mccartney
mccartney alifikiria kwamba wimbo huu utamfaa michael jackson na anaweza kuupenda na kuurekodi na alisema haya kwa jackson wakiwa kwenye sherehe moja huko mjini hollywood
hata hivyo mccartney aliishia kuurekodi mwenyewe akiwa na bendi ya na ukaja kutolewa mnamo mwaka wa kwenye albamu yao ya
baadaye ikaja kushauriwa na mtayarishaji quincy jones kwamba inawezekana ukawa kama mmoja kati nyimbo za jackson kwa ajili ya albamu yake ya mwaka wa off the wall
hata hivyo jones hakuwa anajua kama wimbo huu awali ulitungwa kwa ajili ya jackson
wimbo huu ulikuja kutolewa kama single mnamo mwaka wa katika uk pekee ikiwa kama single ya tano na ya mwisho kutoka katika albamu ya off the wall album
hii hakufanya vuzuri kabisa iliweza kuingia kwenye chati ikiwa nafasi ya na kutolewa kabisa kwenye chati hizo baada ya wiki tano
girlfriend ni rafiki wa kike au rafiki wa mahusiano ya kimapenzi
one day in your life ni jina la kutaja albamu ya nyimbo kali kadhaa za michael jackson
ingawa albamu haikuwa katika orodha ya matoleo ya albamu rasmi
albamu hii inachukua nyimbo za mwaka wa hadi lakini ilikuwa kutolewa na studio ya motown records mnamo mwaka wa 
one day in your life ni wimbo uliorekodiwa na michael jackson kwa ajili ya albamu yake ya mwaka wa forever michael
mwanga ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya mwanga katika mkoa wa kilimanjaro tanzania
mwanga uko kwenye barabara kuu takriban kati ya moshi na same mguuni pa milima ya pare kaskazini
the girl is mine ni wimbo ulioimbwa na michael jackson na paul mccartney
wimbo ulitungwa na jackson na ulitayarishwa na quincy jones kwa ajili ya albamu yake ya sita ya thriller 
wimbo ulirekodiwa kwenye studio ya westlake studios los angeles kuanzia tar
mwaka mmoja kabla jackson na mccartney walirekodi say say say na the man kwa ajili ya albamu yake ya kujitegemea ya tano baadaye pipes of peace 
watu hawakuvutiwa na wimbo wa the girl is mine walifikiria kwamba jackson na quincy jones walitunga wimbo huu kwa ajili ya wazungu
billie jean ni wimbo wa dance pop r b wa msanii wa rekodi wa kimarekani michael jackson
wimbo huu ulitungwa na jackson na kutayarishwa na quincy jones kwa ajili ya albamu yake ya sita ya thriller 
yenyewe haikupendwa na jones wimbo huu almanusura itolewa kwenye albamu baada ya yeye na jackson kuwa na malumbano kadhaa
mashairi yaliyomo wimboni yanahusu maisha halisi ya kibinadamu ambamo inazungumzia mwanamke mmoja mgonjwa wa kichaa anayedai kwamba jackson amezaa naye watoto mapacha
wimbo unajulikana sana kwa besi lake na staili ya sauti ya jackson
beat it ni wimbo wa rock na r b wa msanii wa rekodi wa kimarekani michael jackson
wimbo huu ulitungwa na jackson na kutayarishwa na quincy jones kwa ajili ya albamu yake ya sita ya thriller 
wakati wa utayarishaji wa wimbo huu jones aliataka atengeneze rock n roll ya watu weusi kupitia jackson lakini jackson hakupenda staili hiyo
wakati wa kurekodi eddie van halen alijadiliwa aongezee gitaa la solo la rock
mashairi ya beat it yanazungumzia vikwazo na kutiana moyo na yanataja maisha yake ya utoto jinsi alivyokuwa akinyanyasika na sura yake
wanna be startin somethin ni wimbo wa mwanamuziki wa r b pop wa kimarekani michael jackson
wimbo unatoka katika albamu yake ya sita akiwa kama msanii wa kujitegemea ya mwaka wa thriller
wimbo ulitolewa ukiwa kama single ya nne kutoka kwenye albamu hiyo mnamo tar
mei na kushika nafasi ya tano kwenye chati za billboard hot singles kwenye chati za marekani hot black singles na hot dance club songs na chati za uk singles chart kote ilishika nafasi ya nane
wimbo unaishia ukiwa na kiitikio kinachorudia rudia kuimba mama se mama sa ma ma coo sa
kelef sanneh wa gazeti la the new yorker alieleza kwamba soul makossa kilikuwa kibao kikali katika afrika ulaya na huko amerika ambamo ilionekana kama kibao cha kwanza cha aina ya disco
pia sanneh alieleza kwamba dibango aliuita wimbo wake makossa kwa kufuatia dansi ya kikamerun lakini yeye alinyoosha neno litokalo na kusikika inacheza kama ma mako ma ma ssa mako makossa
japokuwa wimbo wa jackson unatofautisha maneno ya dibango toleo la jackson linakosea kutaja maneno yale anayoyasema dibango wimboni mwake
caen ndiyo mji mkuu katika mkoa la basse normandie
rouen ndiyo mji mkuu katika mkoa la haute normandie
montreuil ni mji wa ufaransa katika mkoa la le de france
aix en provence ni mji wa ufaransa katika mkoa la provence alpes c te d azur
jimbo la z rich kijerumani kanton z rich ni jimbo liliopo nchini uswisi
jimbo lina wakazi takriban milioni 
 kwa sensa ya mwaka wa 
jimbo lipo upande wa kaskazini mashariki mwa uswisi na mji mkuu wake ni z rich
lugha rasmi ya jimboni hapa ni kijerumani lakini watu waioshio hapa huzungumza lahaja ya lugha ya kienyeji ya kiswisi kijerumani iitwayo z rit tsch
bern ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
lucerne ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
uri ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
schwyz ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
obwalden ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
fribourg ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
nidwalden ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
glarus ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
zug ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
solothurn ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
jimbo la basel ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
schaffhausen ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
appenzell ausserrhoden ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
appenzell innerrhoden ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
st
gallen ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
graub nden kifaransa grisons ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
aargau ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
thurgau ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
ticino ni jina la moja ya majimbo yanayounda shirikisho la uswisi
wakazi wengi wanaongea kiitalia na ni wafuasi wa yesu kristo katika kanisa katoliki
mji wa basel ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
vaud ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
jura ni jina la kutaja majimbo uliopo nchini uswisi
geneva ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
valais ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
neuch tel ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini uswisi
aomori ndiyo mji mkuu katika mkoa wa aomori
matsuyama ndiyo mji mkuu katika mkoa wa ehime
fukuoka ndiyo mji mkuu katika mkoa wa fukuoka
fukushima ndiyo mji mkuu katika mkoa wa fukushima
maebashi ndiyo mji mkuu katika mkoa wa gunma
sapporo ndiyo mji mkuu katika mkoa wa hokkaido
human nature ni wimbo wa r b uliombwa na msanii wa rekodi za muziki wa kimarekani michael jackson
awali porcaro alirekodi demo kaseti ya majaribio ya wimbo huu ambayo hiyo ndiyo baadaye alikuja kupewa jones
julai ukiwa kama wimbo wa tano katika albamu
japokuwa wimbo haujatolewa nchini uk wimbo ulipata mafanikio makubwa katika chati za us
kwa kushika namba mbili kwenye chati za billboard hot adult contemporary na namba saba kwenye chati za hot 
wimbo huu ni wa tano wa michael jackson kutoka katika albamu ya thriller na kuingia kwenye kumi bora
wimbo huu wa human nature ulikuja kuimbwa na kusampuliwa na wasanii kibao
wasanii hao ni pamoja na miles davis swv nas jason nevins na boyz ii men
kanazawa ndiyo mji mkuu katika mkoa wa ishikawa
 oktoba ni mshairi kutoka nchini marekani
huyu anafahamika sana kwa kushirikiana kwake kwenye utunzi wa nyimbo maarufu kwa miaka kadhaa
awali alikuwa mmoja kati ya wanachama wa bendi ya spectrum ambaye pia ina wasanii wengine kama vile richard na karen carpenter
bettis pia alishiriki kwenye utunzi wa nyimbo ya one moment in time wimbo ulioimbwa kwenye na whitney houston na kibwagizo cha ucheshi wa miaka ile ya growing pains as long as we got each other
takamatsu ndiyo mji mkuu katika mkoa wa kagawa
kagoshima ndiyo mji mkuu katika mkoa wa kagoshima
pretty young thing ni wimbo msanii wa rekodi za muziki kutoka nchini marekani michael jackson
demo kamili ya wimbo huu ilitungwa na greg phillinganes kwa ajili ya albamu yake ya sita ya thriller 
baadaye demo ile ilikuja kuongezwa kasi kidogo na james ingram na mtayarishaji quincy jones
hivyo walishirikiana katika maandalizi ya wombo huu
dada wawili wa jackson janet na la toya walitia sauti za nyuma katika wimbo huu wa p
thriller ni jina la kutaja kibao kilichotamba cha mwaka wa ambacho kiliimbwa na msanii wa rekodi za muziki wa kimarekani michael jackson
nchini marekani kilishika nafasi ya nne kwenye chati za billboard hot na namba moja kwenye chati za wakati nchini uingereza kilishika nafasi ya kumi
 februari single hii vilevile video yake zote zilitolewa tena kwenye albamu ya nyimbo mchanganyiko ya
video ya thriller ulitazamiwa na mtv kama muziki bora wa video wa muda wote karne na wenyewe unafikirika kuwa kama ndiyo moja ya alama ya nyimbo za michael jackson
wimbo ulitolewa mapema kabisa nchini uingereza mnamo mwezi wa novemba 
wimbo huu hasa kicheko cha vincent price cha mwishoni mwa wimbo kimesampuliwa kwenye nyimbo kibao yaani thiller megamix ni toleo rasmi la megamix la mwaka wa la michael jackson na ndiyo single pekee kutoka katika albamu ya king of pop
hii pia nidyo single yake ya mwisho kabla ya kufa
jina la mji lilitolewa kwa heshima ya mfalme colim kwa kinahuatl colimotl
maywood ni mji wa marekani katika jimbo la illinois
ni mji mdogo karibu na chicago upande wa magharibi ya mji
shikoku ni kisiwa kikubwa cha tatu nchini japani na kisiwa cha kusini kati ya visiwa vikubwa vinne vya nchi
neno shikoku lamaanisha mikoa nne iliyohesabiwa zamani kisiwani
idadi ya wakzi ilikuwa mnamo mwaka 
miji muhimu ni matsuyama takamatsu kochi na tokushima
mkoa ya shikoku ni ehime kagawa kochi na tokushima
yokohama ndiyo mji mkuu katika mkoa wa kanagawa
morioka ndiyo mji mkuu katika mkoa wa iwate
kumamoto ndiyo mji mkuu katika mkoa wa kumamoto
miyazaki ndiyo mji mkuu katika mkoa wa miyazaki
johnny cash alizaliwa na jina la j
cash mnamo tar
 februari septemba alikuwa mwimbaji mtunzi wa nyimbo kutoka nchini marekani
huyu anatazamiwa kama miongoni wa wanamuziki wenye athira kubwa katika medani ya muziki kwa muda wote
muziki wa country pia huitwa country western ni aina ya muziki ambayo ilikuwa ikifurahiwa sana nchini marekani kwa miaka mingi
muziki huu pia una wasikilizaji huko nchini kanada uingereza na sehemu zingine za ulimwenguni
umaarufu wa muziki wa country huja na kupotea kwa miaka mingi sasa
kuna kipindi hutokea katika baadhi ya filamu mpya kama midnight cowboy au urban cowboy wamepiga kibao kama she believes in me cha kenny rogers au waimbaji mwimbaji mpya kama randy travis wa miaka ya alianza ladha kadhaa
rock and roll ni aina ya muziki wa rock ulioanza kuundwa kunako miaka ya na 
muziki wa rock unajumlisha aina nyingi za muziki kama vile muziki wa country muziki wa folk muziki wa kwayac nyimbo za kazi blues na jazz
rock and roll ulianza kuundwa mwanzoni mwa miaka ya kutoka katika aina ya muziki uitwao rhythm and blues ambao unaimbwa na waimbaji weusi wa nchini marekani
kwa kipindi hicho muziki huu ulikuwa mashuhuri kwa waafrika waamerika tu
baadaye baada kwenye miaka ya na rock and roll umekuwa mashuhuri nchini marekani na nchi za ulaya
hii ni orodha ya miji ya nchi ya ufaransa yenye angalau idadi ya wakazi 
nagano ndiyo mji mkuu katika mkoa wa nagano
niigata ndiyo mji mkuu katika mkoa wa nagano
okayama ndiyo mji mkuu katika mkoa wa okayama
saitama ndiyo mji mkuu katika mkoa wa saitama
matsue ndiyo mji mkuu katika mkoa wa shimane
shizuoka ndiyo mji mkuu katika mkoa wa shizuoka
utsunomiya ndiyo mji mkuu katika mkoa wa tochigi
hii ni orodha ya miji ya nchi ya italia yenye angalau idadi ya wakazi 
guadalajara ni mji mkuu na pia mji mkubwa katika jimbo la jalisco
ni mji upande wa kati ya jimbo na magharibi ya nchi mexiko
idadi ya wakazi ni pamoja na mitaa ya jirani rundiko la mji lina wakazi 
jina la mji limetokana na mji wa guadalajara katika hispania
jina ni ya kiarabu wadi al hajara maana yake ni bonde la changarawe
proviso east high school ni jina la shule ya upili katika mji ya maywood illinois marekani
king william s town ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya mashariki
east london ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya mashariki
uitenhage ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya mashariki
port alfred ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya mashariki
port elizabeth ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya mashariki
jeffreys bay ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya mashariki
graaf reinet ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya mashariki
grahamstown ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya mashariki
mthatha ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya mashariki
ekurhuleni ni mji wa afrika kusini katika jimbo la gauteng
sedibeng ni mji wa afrika kusini katika jimbo la gauteng
west rand ni mji wa afrika kusini katika jimbo la gauteng
metsweding ni mji wa afrika kusini katika jimbo la gauteng
benoni ni mji wa afrika kusini katika jimbo la gauteng
boksburg ni mji wa afrika kusini katika jimbo la gauteng
vereeniging ni mji wa afrika kusini katika jimbo la gauteng
george ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya magharibi
stellenbosch ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya magharibi
paarl ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya magharibi
swellendam ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya magharibi
knysna ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya magharibi
saldanha bay ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya magharibi
franschhoek ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya magharibi
oudtshoorn ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya magharibi
robertson ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya magharibi
worcester ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya magharibi
bergrivier ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya magharibi
nature s valley ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya magharibi
beaufort west ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya magharibi
bredasdorp ni mji wa afrika kusini katika jimbo la rasi ya magharibi
kofu ndiyo mji mkuu katika mkoa wa yamanashi
yamaguchi ndiyo mji mkuu katika mkoa wa yamaguchi
yamagata ndiyo mji mkuu katika mkoa wa yamagata
tokushima ndiyo mji mkuu katika mkoa wa tokushima
wakayama ndiyo mji kwenye kisiwa cha honshu nchi japani
hii ni orodha ya miji ya nchi ya ufalme wa muungano yenye angalau idadi ya wakazi 
tottori ndiyo mji mkuu katika mkoa wa tottori
toyama ndiyo mji mkuu katika mkoa wa toyama
i just can t stop loving you ni jina la kutaja wimbo wa ballad ulioimbwa na michael jackson akimshirikisha siedah garrett
wimbo huu umetungwa na jackson kiasili ulinuiwa uimbwe pamoja na wanawake vipenzi wa jackson aidha barbra streisand au whitney houston
hata aretha franklin na agnetha f ltskog mwanachama wa zamani wa kundi la abba waimbe kwenye wimbo huu lakini waimbaji wanne hao wote walikuwa na majukumu mengine
kifua kikuu mtb au tb kifupi cha tubercle bacillus ni ugonjwa unaosambazwa na mara nyingi ni wa hatari ni ugonjwa wa kuambukiza
ugonjwa huu husababishwa na aina mbalimbali za vimelea mycobacteria pia hujulikana kama mycobacterium tuberculosis
kifua kikuu kwa kawaida kinaathiri mapafu lakini pia kinaweza kuathiri sehemu nyingine za mwili
kifua kikuu husambazwa kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine kwa kupitia hewa wakati anapokoa kupiga chafya au mate yake yakiwa hewani ap maambukizi mengi hayana dalili hayaleti madhara
lakini moja kati ya kumi ya maambukizi yasiyoleta madhara hatimaye huendelea na kuwa ugonjwa unaoleta madhara
kama kifua kikuu kisipotibiwa kinaua zaidi ya ya watu walioambukizwa
dalili za kawaida za maambukizi ya kifua kikuu kinacholeta madhara ni kikohozi sugu na kukohoa damu kohozi homa kutokwa na jasho usiku na kukonda
kifua kikuu kilikuwa kinaitwa matumizi kwa sababu watu walioambukizwa hupunguza uzito
maambukizi ya viungo vingine husababisha dalili mbalimbali
utambuzi wa kifua kikuu kwa kutumia eksirei ya kuchunguza ugonjwa hujulikana kama eksirei ya kifua na pia wanatumia maikroskopi na kufanya uchunguzi wa vimelea maradhi vya majimaji ya mwilini
uchunguzi wa kifua kikuu kisicholeta madhara hutumia kipimo kiitwacho tuberculin skin test au kipimo cha ngozi tst na vipimo vya damu
tiba si rahisi na inabidi kupewa dawa nyingi za kinga mwili kwa kipindi kirefu
mawasiliano ya kijamii pia yanapimwa na kutibiwa kama inavyotakiwa
dawa kushindwa kutibu magonjwa ni tatizo kubwa la maambukizi mengi sugu ya kifua kikuu mdr tb
ili kuzuia kifua kikuu ni lazima watu wapimwe ugonjwa na wachanjwe na chanjo ya bacillus calmette gu rin
idadi halisi ya wagonjwa wa kifua kikuu imekuwa ikipungua tangu mwaka na kesi mpya zimeshuka tangu mwaka 
kifua kikuu sio ugonjwa unaosambazwa kisawasawa duniani kote
kadri ya ya watu katika nchi nyingi za asia na afrika waliofanyiwa kipimo cha ngozi walionekana wameambukizwa lakini ni asilimia tu ya wananchi wa marekani ambao walionekana na ugonjwa huo
watu wengi waliopo katika zinazoendelea duniani wanaambukizwa na kifua kikuu kwa sababu ya kutokuwa na kinga
kwa kawaida hawa watu wanaambukizwa na kifua kikuu baada ya kuambukizwa na vvu na hatimaye wanapatwa na ukimwi
kuna kadri ya ya watu ambao hawana vvu ingawa wameambukizwa na kifua kikuu na wanapatwa na madhara katika maisha yao kwa upande mwingine ya watu ambao wameambukizwa na vvu pamoja na kifua kikuu huwa wanapatwa na madhara ya ugonjwa huo kifua kikuu kinaweza kuambukiza sehemu yoyote ya mwili lakini kwa kawaida hutokea katika mapafu na inajulikana kama kifua kikuu cha mapafu tb extrapulmonary ni kifua kikuu kinachotokea sehemu yoyote ya mwili yaani nje ya mapafu
tb extrapulmonary inaweza pia kuwepo pamoja na kifua kikuu cha mapafu ishara na dalili ni pamoja na homa baridi kutokwa na jasho usiku kupoteza hamu ya kula kukonda na uchovu
kuna uwezekano mkubwa wa kujikunja kwa kucha pembeni kifua kikuu kikiambukiza kinaathiri mapafu kwa ya wagonjwa dalili zake huweza kuwa maumivu ya kifua na kikohozi cha muda mrefu chenye makohozi
wakati mwingine ugonjwa unaweza kusababisha mshipa wa mapafu imomonyoke na kusababisha damu nyingi kuvuja hali hii inaitwa rasmussen s aneurysm
kadri ya ya madhara yanayoletwa na ugonjwa yanaletwa na maambukizi yanayoenea nje ya viungo vya kupumua na husababisha aina nyingine ya kifua kikuu
kifua kikuu kinachotokea nje ya viungo vya kupumua kinaitwa extrapulmonary tuberculosis
extrapulmonary tb hutokea zaidi kwa wagonjwa wenye upungufu wa kingamwili na watoto wadogo
extrapulmonarytb hutokea kwa zaidi ya ya wagonjwa wenye vvu sehemu zinazoathiriwa na extrapulmonary tb ni pamoja na sehemu za nje ya mapafu pleura au pleurisy tuberculous mfumo wa neva au kifua kikuu cha uti wa mgongo na mfumo wa limfu katika scrofula ya shingo
extrapulmonary tb pia hutokea katika mfumo wa mkojo na sehemu za siri au kifua kikuu cha sehemu za siri katika mifupa na viungo au pott s disease wa mgongo na maeneo mengine
inapoenea katika mifupa inajulikana kama kifua kikuu cha mifupa ambayo ni aina ya maambukizi ya mifupa au osteomyelitis aina hatari zaidi ya extrapulmonary tb inaitwa tb ya kueneza inajulikana kama kifua kikuu inayoenea mwilini asilimia ya kifua kikuu kinachotokea nje ya viungo vya kupumua husababisha kifua kikuu inayosamba mwilini
ikisababishi kikubwa cha kifua kikuu ni mycobacterium tuberculosis ni kiumbe kidogo kinachohitaji oksijeni na kisichotembea bacillus sifa nyingi za kipekee za kiumbe hiki zinaletwa na ongezeko kubwa la mafuta ina seli inayojigawa kila baada ya masaa hadi 
kiwango hiki si kikubwa ukilinganishwa na bakteria zingine ambazo kwa kawaida vinajigawa kwa muda usiopungua saa mmoja mycobacteria wana utando wa nje utando wa mafuta kama jaribio la gramu stain likifanywa mtb haikolei sana rangi yaani gram positive haipatikani na rangi haionekani kwa sababu utando wake una mafuta mengi mafuta pamoja na asidi mycolic acid
mtb inaweza kuhimili kemikali dhaifu na hivi vimelea vinaweza kuishi katika sehemu kavu kwa wiki moja
kwa kawaida bakteria zinaweza kukua na kuishi tu ndani ya seli ya kiumbe viumbe lakini m
tuberculosis inaweza kukuzwa ya maabara
kwa kutumia vipimo vya kimaabara vya kansa histological kwa kuweka madoa juu ya sampuli ya mate yaliyotoka kwenye makohozi wanasayansi wanaweza kutambua mtb chini ya makroskopi nyepesi ya kawaida
mtb huacha madoa hata baada ya kuchanganywa na asidi na hivyo hujulikana kama acid fast bacillus afb acid fast bacillus
kipimo kinachojulikana kama ziehl neelsen stain kinageuza rangi ya vimelea afb na kuwa vyekundu na vinaonekana wazi wazi dhidi ya sehemu ya bluu na auramine rhodamine stain ambayo hufuatiwa na makroskopi yenye kuakisi mwanga
tuberculosis mtbc ni pamoja na bakteria zingine nne zinazosababisha kifua kikuu mycobacteria m
africanum haijasambaa sana lakini ndio kisababishi kikubwa cha kifua kikuu katika maeneo ya afrika m
bovis ndio ilikuwa ni kisababishi kikubwa cha kifua kikuu lakini baada ya kuanza kutumia maziwa yanayopashwa moto vimelea vya mycobacterium vimeweza kuondolewa na kupuguza matatizo ya kiafya katika nchi zinazoendelea
canetti ni adimu sana na huonekana zaidi eneo la pembezoni mwa afrika ingawa kuna wagonjwa wachache kati ya wahamiaji wanaotoka afrika
microti pia ni adimu na inawaathiri zaidi watu wenye upungufu wa kingamwili ingawa ugonjwa huu unaweza kuwa umeenea zaidi kuliko inavyofikiriwa mycobacteria zingine zinazojulikana ni pamoja na m
leprae m
avium na m
kansasii
hizi aina mbili za mwisho zinajulikana kama nontuberculous mycobacteria ntm
ntm hazisababisha kifua kikuu au ukoma lakini husababisha magonjwa ya mapafu yanayofanana na kifua kikuu idadi ya sababu za kufanya watu wahusike zaidi na maambukizi ya tb
muhimu zaidi ni hatari ya kimataifa virusi ya ukimwi ya kesi zote tb wameambukizwa na virusi
hili ni tatizo hasa katika afrika kusini mwa sahara ambapo viwango vya hiv ni kubwa
kifua kikuu ni uhusiano wa karibu na wote msongamano na utapiamlo na kuifanya moja ya magonjwa makuu ya umaskini
this link wale walio katika hatari ya juu hivyo ni pamoja ugonjwa ya umaskini
wale ambao moshi sigaras kuwa karibu mara mbili ya hatari ya tb ya wasiovuta sigara
baadhi ya dawa hasa yanaweza pia kuongeza hatari ya kifua kikuu katika mataifa yaliyostawi ulevi na ugonjwa wa kisukari kuongezeka maratatu
baadhi ya dawa kama vile corticosteroids na infliximab an anti tnf monoclonal antibody kuwa inazidi muhimu hatari hasa katika nchi zilizoendelea
kuna pia upungufu maumbile kwa umuhimu ambayo kwa ujumla ni bado siowekwa wazi
wakati watuwalio na tb hukohoa mapafu hupiga chafya kuzungumza kuimba au mate wao hutoa viambukizi erosoli matone 
 na m katika kipenyo
kila moja ya matone haya wanaweza kuambukiza ugonjwa huo tangu dozi ya kuambukiza ugonjwa wa kifua kikuu ni ya chini sana
kuvuta pumzi ya bakteria wachache kuliko mei kusababisha maambukizi
watu wenye tb kwa muda mrefu akiwa mara kwa mara au karibu na watu na tb ni hatari hasa juu ya kuambukizwa na kiwango cha wastani ya kuambukiza
mtu aliye na kifua kikuu hai lakini hajatibiwa anaweza kuambukiza au zaidi watu wengine kwa mwaka
maambukizi lazima huwepo tu kutoka kwa watu wenye tb hai
wale wenye maambukizi ya fiche hawadhaniwi kuambukiza
uwezekano wa maambukizi kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine inategemea sababu kadhaa ikiwa ni pamoja na idadi ya matone ya kuambukiza kufukuzwa na mwenezaji ufanisi wa uingizaji hewa muda wa mfiduo virulence ya m
kifua kikuu strain kiwango cha kinga katika mtu ambaye hajaambukizwa na wengine
ili kupunguza maenezi ya mtu kwa mtu tenga watu wenye tb hai ya wazi na kuweka kwenye regimenti dawa za kupambana na tb
kifua kikuu na dalili maambukizi ya tb wakati mwingine huitwa ltbi
na tu maisha nafasi ya kuwa maambukizi fiche itakuwa maendeleo ya ugonjwa ya wazi kazi ya kifua kikuu
katika wale wanaoishi na h
v hatari ya kupatwa na tb hai inaongezeka hadi karibu mwaka
kama matibabu ya ufanisi hawakujaliwa kiwango cha kifo kwa kesi kazi tb ni hadi 
tovuti ya msingi ya maambukizi katika mapafu unaojulikana kama llengo ghon focus ni kwa ujumla iko katika sehemu ama juu ya tundu ya chini au sehemu ya chini ya tundu juu
kifua kikuu cha mapafu pia huweza kutokea kupitia maambukizi kutoka mkondo wa damu hii inajulikana kama lengo simon
simon focus na ni kawaida kupatikana katika kilele cha mapafu
maambukizi haya ya hematogenous yanaweza pia kusambaza maambukizi kwa maeneo ya mbali zaidi kama vile nodiya limfu ya pembeni mafigo ubongo na mifupa
maeneo yote ya mwili yanaweza kuathirika kwa ugonjwa huo ingawa kwa sababu isiyojulikana ni mara chache tu huathiri moyo skeletal misuli s kongosho au tezi
kifua kikuu huainishwa kama moja ya magonjwa granuloma ya inflamesheni tatizi
macrophages lymphocytes lymphocytes na fibroblasts ni miongoni mwa seli zinazoungana kuunda limfu granulomas
lymphocytes na lymphocytes jirani macrophages kwa walioambukizwa
granuloma huzuia usambazaji wa mycobacteria na hutoa mazingira ya mahali hapo kwa ajili ya mwingiliano wa seli ya mfumo wa kinga
bakteria ndani ya granuloma inawezalala kusababisha maambukizi ya fiche
kipengele kingine cha granulomas ni maendeleo ya kifo isiyo ya kawaida katikati necrosis katika kituo cha tubercles
kwa jicho uchi hii ina umbo la jibini laini nyeupe na inaitwa caseous necrosis
bakteria ya tb inaweza kuingia kwenye mfumo wa damu kutokana na eneo la tishu kuharibiwa
zinaweza kuenea kwa mwili na kuanzisha maenezi ya ukimwi tubercles zote huonekana vidogo nyeupe katika tishu
aian hii kali ya ugonjwa wa tb hupatika kawaida zaidi kwa watoto wachanga na wale wanaoishi na vvu inaitwa kifua kikuu military
watu wenye tb hii huwa na kiwango cha juu cha vifo hata kwa matibabu takriban 
uharibifu wa tishu na nekrisisi mara nyingi husawazishwa na adilifu
tishu zilizoathirika hubadilishwa kuwa kovu na matundu huujazwa kwa kisiesheni ya nekritiki
wakati akuuguaa baadhi ya mashimo hayo huungana na mapito ya hewa bronchi na nyenzo hii inaweza kutoka kwa kikohozi
ni ina ya bakteria hai na hivyo inaweza kueneza maambukizi
tiba sahihi kiviujasumu inaua bakteria na inaruhusu uponyaji
juu ya tiba maeneo yaliyoathirika hatimaye kubadilishwa na tishu kovu
ni vigumu kuagua kifua kikuukwa misingi ya ishara na dalilituni vigumu pai kuagua ugonjwa huo kwawatu wenye wanashida ya kinga
hata hivyo watu wenye dalili za magonjwa ya mapafu walio na dalili au dalili za kudumu muda mrefu zaidi ya wiki mbili wanaweza kuwa na tb
kifua x ray na nyingi sputum utamadumi kwa bacilli asidi haraka ni kawaida sehemu ya tathmini ya awali
interferon kutolewa assays na vipimo vya tuberculin ya ngozi hazisaidii katika nchi zinazoendelea
igras mapungufu sawa katika wale wanaoishi na vvu
utambuzi yakinifu wa tb ni yaliyotolewa na kutambua m
kifua kikuu katika sampuli ya kliniki kwa mfano makohozi pus au tishu biopsy
hata hivyo ni vigumu kwa utamaduni mchakato huu viumbe polepole kukua wanaweza kuchukua wiki kwa ajili ya damu au utamaduni makohozi
hivyo matibabu ni mara nyingi imeanza kabla ya tamaduni ni alithibitisha
nucleic asidi amplification mithani na kupita triphosphate deaminase huweza kuruhusu uchunguzi wa haraka wa tb
vipimo hivi hata hivyo si mara kwa mara ilipendekeza kama wao mara chache kubadilisha jinsi mtu ni kutibiwa
vipimo vya damu ili kuchunguza kingamwili siyo maalum au nyeti kingamwili siyo maalum au nyeti na unyeti na maalum au nyeti hivyo si ilipendekeza
mantoux mithani mantoux tuberculin ngozi mithani mara nyingi hutumika kwa watu screen katika hatari kubwa ya tb
au wengi hasa katika wale ambao kweli kufanya wana kifua kikuu hai
interferon assays katika vivuli mbalimbali ya njano lioenea kuashiria juu ya watu kwa kila na kwa marekani canada australia na ulaya ya kaskazini katika vivuli ya bluu kirefu kuashiria kiwango cha maambukizi karibu kwa kila watu 
asia ni njano lakini si hivyo kabisa mkali kuashiria kiwango cha maambukizi ya kuzunguka per mbalimbali 
mwaka kiwango cha maambukizi ya tb kwa watu ilikuwa ya juu katika afrika kusini mwa sahara na pia alikuwa kiasi katika asia
kutolewa gamma igras juu ya sampuli ya damu ni ilipendekeza kwa wale ambao ni chanya kwa mtihani mantoux
refname nice nice tuberculosis ref igras haya si walioathirika na chanjo au zaidi mazingira mycobacteria hivyo wao kuzalisha wachache matokeo ya uongo na hiv
hivyo wao kuzalisha wachache matokeo ya uongo na hiv
hata hivyo wao walioathirika na m
szulgai m
marinum na m
kansasii
igras inaweza kuongeza usikivu wakati kutumika kwa kuongeza mtihani ngozi lakini inaweza kuwa chini zaidi kuliko mtihani nyeti ngozi wakati kutumika peke yake kuzuia ya kifua kikuu na kudhibiti juhudi kimsingi wanategemea chanjo ya watoto wachanga na kugundua na matibabu sahihi ya matukio hai
shirika la afya duniani who imepata baadhi ya mafanikio mazoezi kuboresha tiba na kupungua kwa idadi ndogo ya kesi
chanjo tu sasa inapatikana kama ya ni bacillus calmette gu rin bacillus calmette gu rin bcg
ambayo wakati ni ufanisi dhidi ya ugonjwa kusambazwa katika utoto unampa ulinzi dhidi ya kuambukizwa tb haiendani mapafu
hata hivyo kinga ni kuvuta itapungua baada ya miaka kumi
kama kifua kikuu ni kawaida katika zaidi ya canada uingereza na marekani bcg ni tu unasimamiwa na watu katika hatari ya juu
mfumo wa kifua kikuu uainishaji maendeleo na jamii ya marekani thoracic hutumiwa hasa katika mipango ya afya ya umma
tiba ya tb anatumia kiuvijasumu na kuua vimelea
ufanisi kutibu tb ni vigumu kutokana na muundo wa kawaida na cha kemikali katika ukuta mycobacterial kiini ambayo inazuia kuingia ya madawa ya kulevya na hufanya kiuvijasumu wengi ufanisi
kiuvijasumu mbili ya kawaida kutumika ni isoniazid na rifampicin na matibabu yanaweza ziongezwe kuchukua miezi kadhaa
kutibu ya sioonekana tb kawaida inaajiri antibiotic moja wakati kazi ugonjwa wa kifua kikuu ni bora kutibiwa na mchanganyiko wa kiuvijasumu kadhaa ili kupunguza hatari ya bakteria kuendeleza upinzani antibiotiki
watu wenye maambukizi ya latent pia kutibiwa kuwazuia inaendelea kwa ugonjwa kazi tb baadaye katika maisha
moja kwa moja aliona tiba yaani kuwa na huduma ya afya mtoa kuangalia mtu kuchukua dawa zao ni ilipendekeza na who katika jitihada za kupunguza idadi ya watu si ipasavyo kuchukua antibiotiki
ushahidi wa kuunga mkono kitendo hiki juu ya watu tu kutumia dawa zao kwa kujitegemea ni maskini
mbinu ya kuwakumbusha watu kuhusu umuhimu wa tiba wala hata hivyo kuonekana ufanisi
matibabu ya kifua kikuu ilipendekeza mpya mwanzo ya mapafu kama wa ni miezi sita ya macho ya antibiotiki zenye rifampicin isoniazidi pyrazinamide na ethambutol kwa miezi miwili ya kwanza na tu rifampicin na isoniazidi pyrazinamide na ethambutol
ambapo upinzani isoniazidi ni ya juu ethambutol inaweza kuongezwa kwa miezi minne iliyopita kama mbadala
kama kifua kikuu kurudia kupima na kuamua ambayo antibiotiki ni nyeti ni muhimu kabla ya kuamua matibabu
kama nyingi tb sugu mdr tb ni wanaona matibabu na antibiotiki angalau nne madhubuti kwa ajili ya miezi hadi ni ilipendekeza
upinzani kanuni hutokea wakati mtu huwa wameambukizwa mnachuja sugu wa tb
mtu aliye na tb kikamilifu wanahusika inaweza kuendeleza sekondari alipewa upinzani wakati wa tiba kwa sababu ya tiba za kutosha si kuchukua regimen eda ipasavyo ukosefu wa kufuata au kwa kutumia chini quality dawa
sugu tb ni mbaya ya afya ya umma suala katika nchi nyingi zinazoendelea kama tiba yake ni tena na inahitaji dawa ghali zaidi
mdr tb hufafanuliwa kama upinzani kwa mbili ya ufanisi zaidi madawa ya tb ya mstari wa kwanza rifampicin na isoniazidi
extensively drug resistant tuberculosis sana sugu tb pia ni sugu kwa tatu au zaidi ya madarasa sita ya madawa ya mstari wa pili
totally drug resistant tuberculosis kabisa sugu tb ambayo kwa mara ya kwanza aliona katika nchini italia lakini si sana taarifa mpaka ni sugu kwa madawa yote kwa sasa kutumika
mwendelezo na maambukizi ya tb na ugonjwa wazi ya tb hutokea wakati bacilli kushinda ulinzi mfumo wa kinga na kuanza kuzidisha
katika ugonjwa wa tb ya msingi baadhi ya kesi hii hutokea mara baada ya maambukizi ya awali
 hata hivyo katika matukio mengi ya latent tuberculosis maambukizi sioonekana hutokea na hakuna dalili za wazi
hizi bacilli kulala kuzalisha kifua kikuu kazi katika ya kesi hizi sioonekana mara nyingi miaka mingi baada ya kuambukizwa
hatari ya kuongezeka kwa muathiriko immunosuppression kama vile kuwa husababishwa na maambukizi ya vvu
katika watu kuambukiza pamoja na m
kifua kikuu na vvu hatari ya muathiriko inaongezeka hadi kwa mwaka
mafunzo kutumia dna ya alama ya kidole ya m
kifua kikuu matatizo umeonyesha kuambukiza tena inachangia zaidi kikubwa kwa tb ya kawaida zaidi kuliko ilivyodhaniwa hapo awali na makadirio ili akaunti kwa zaidi ya ya kesi ku hai tena katika maeneo ambapo tb ni ya kawaida
nafasi ya kifo kutokana na kesi ya kifua kikuu ni kuhusu kama ya kutoka mwaka picha tuberculosis world map daly who 
svg thumb age adjustment age standardized death from tuberculosis per inhabitants in 
takribani theluthi moja ya idadi ya watu duniani imekuwa kuambukizwa na m
kifua kikuu na maambukizi mapya ya kutokea kwa kiwango cha moja kwa pili kwa kiwango cha kimataifa
hata hivyo wengi maambukizi na m
kifua kikuu wala kusababisha ugonjwa wa kifua kikuu na ya maambukizi ya kubaki bila dalili
mwaka kulikuwa na wastani wa milioni 
 sugu kazi kesi
mwaka kulikuwa na milioni 
 mpya kesi ya tb kukutwa na vifo zaidi ya haya yanayojitokeza katika developing nation nchi zinazoendelea
vifo hivi kuhusu kutokea katika wale wana ambukizwa pamoja na hiv
kifua kikuu ni ya pili zaidi ya vifo kutokana na ugonjwa kuambukiza baada ya wale kutokana na hiv ukimwi
idadi kamili ya kesi kifua kikuu maambukizi imekuwa ikipungua tangu wakati mpya kesi incidence epidemiolojia matukio zimeshuka tangu 
china imepata maendeleo makubwa hasa pamoja na kupunguza takriban katika kiwango cha tb wake vifo kati ya na 
kifua kikuu ni ya kawaida zaidi katika nchi zinazoendelea kuhusu ya idadi ya watu katika nchi nyingi za asia na afrika mtihani chanya katika vipimo tuberculin wakati tu ya mtihani marekani idadi chanya
matumaini ya kudhibiti ugonjwa huo kabisa wamekuwa kasi unyevunyevu kwa sababu ya mambo kadhaa ikiwa ni pamoja na ugumu wa kuendeleza chanjo ufanisi ghali na muda mwingi uchunguzi wa mchakato umuhimu wa miezi mingi ya matibabu ongezeko la maambukizi ya virusi kuhusishwa kifua kikuu na kuibuka wa kesi sugu katika miaka ya 
picha tb incidence
png thumb left annual number of new reported tb cases
india ilikuwa kubwa jumla ya matukio na wastani wa kesi 
 milioni mpya
chini ya kawaida na ni kupatikana hasa katika maeneo ya mijini
matukio ya tb inatofautiana na umri katika afrika kimsingi unaathiri vijana na watu wazima vijana
hata hivyo katika nchi ambapo matukio viwango zimepungua kasi kama vile marekani tb ni ugonjwa wa watu hasa wakubwa na kinga iliyoathirika
picha mummy at british museum
jpg thumb egyptian maiti katika makumbusho ya uingereza kuoza lioathiriwa na kifua kikuu imekuwa kupatikana katika miiba ya egyptian mummy maiti
kifua kikuu imekuwepo kwa binadamu tangu zamani saa ya karibuni zamani saa ya karibuni
mwanzo zisizo na utata kutambua ya m
kifua kikuu inahusisha ushahidi wa ugonjwa huo katika mabaki ya bison tarehe na takriban miaka iliyopita
hivyo kama kifua kikuu asili katika mangombe kisha kuhamishiwa kwa binadamu au kama ni kuachana kutoka babu ya kawaida sasa ni wazi
kulinganisha gene s ya m
kifua kikuu tata mtbc kwa binadamu kwa mtbc katika wanyama unaonyesha binadamu hakuwa kupata mtbc kutoka kwa wanyama wakati wa kufuga wanyama kama ilivyoaminika hapo nyuma
wote matatizo ya bakteria kifua kikuu kushiriki babu ya kawaida ambayo ingeweza kuambukizwa binadamu kama mapema kama mapinduzi neolithic
mabaki ya kiunzi kuonyesha prehistoric binadamu kk common era bc alikuwa tb
na watafiti wamegundua kuoza enye umbo katika miiba ya misri ya egypt maiti mummies kutoka bc 
phthisis ni neno la kigiriki kwa ajili ya matumizi mrefu zamani kwa ajili ya kifua kikuu cha mapafu karibu bc hippocrates kutambuliwa phthisis kama ugonjwa kuenea zaidi ya nyakati
ilikuwa alisema kuhusisha homa na kukohoa ya damu ambayo ilikuwa karibu daima mbaya
masomo ya maumbile zinaonyesha tb alikuwepo katika amerika kutoka bk mwaka 
kabla ya mapinduzi ya viwanda ngano nyingi zinazohusiana na kifua kikuu vampire s
wakati mmoja wa familia walikufa kutokana na hilo wanachama wengine walioambukizwa bila kupoteza afya yao polepole
watu waliamini hii kulitokana na mtu awali na tb kuondoa maji maisha kutoka kwa wanachama wengine wa familia
ingawa aina ya mapafu kuhusishwa na tubercle anatomia tubercles ilianzishwa kama patholojia na dr richard morton katika 
kutokana na aina ya dalili yake tb ilikuwa si kutambuliwa kama ugonjwa mmoja hadi miaka ya na haikuitwa kifua kikuu mpaka na johann lukas sch nlein j
katika miaka dk john croghan mmiliki wa of pango mammoth kuletwa idadi ya watu wenye kifua kikuu katika pango kwa matumaini ya kutibu ugonjwa na joto mara kwa mara na usafi wa hewa pango walikufa ndani ya mwaka
hermann brehmer kufunguliwa kwanza tb sanatorium katika katika soko owsko soko owsko poland
robert koch discovered the tuberculosis bacilli
kifua kikuu na kusababisha bacillus mycobacterium kifua kikuu ilikuwa kutambuliwa na ilivyoelezwa kwenye machi na robert koch
alipokea tuzo ya nobel katika in fizilojia au dawa katika kwa ugunduzi huu
koch hawakuamini bovin ng ombe na kifua kikuu na magonjwa ya binadamu walikuwa sawa
ambayo kuchelewa utambuzi wa maziwa aliyeambukizwa kama chanzo cha maambukizi
baadaye hatari ya maambukizi kutoka chanzo hili kasi kupunguzwa kwa uvumbuzi wa mchakato pasteurishaji
koch alitangaza dondoo glycerine ya bacilli kinundu kama dawa ya kifua kikuu katika na kuiita tuberculin
wakati ilikuwa si ufanisi baadaye mafanikio ilichukuliwa kama mtihani uchunguzi kwa ajili ya uwepo wa kifua kikuu mbele ya dalili
albert calmette na camille gu rin mafanikio ya kwanza ya kweli mafanikio katika utoaji wa chanjo dhidi ya kifua kikuu katika 
kwa kutumia mnachuja ya ngombe kufikika kifua kikuu
ilikuwa inaitwa bacillus calmette gu rin bacillus of calmette and gu rin bcg
chanjo ya bcg mara ya kwanza kutumika juu ya binadamu katika nchini ufalansa
lakini tu kupokea kukubalika kuenea katika united states marekani uingereza and ujerumani na baada ya vita kuu ya ii
kifua kikuu unasababishwa zaidi kuenea umma wasiwasi katika karne ya na mapema kama ugonjwa wa endemic epidemiolojia ndwele maskini wa mijini
katika moja katika vifo nne nchini uingereza ni kutokana na matumizi
by moja katika vifo sita katika ufaransa alikuwa bado unasababishwa na tb
baada ya kuamua ugonjwa huo kuenea katika miaka ya tb ilikuwa kuweka katika orodha ya ugonjwa liolazimu kujulishwa ugonjwa katika uingereza kampeni walikuwa wameanza kuacha watu kutoka kutema katika maeneo ya umma na maskini walioambukizwa walikuwa moyo kuingia sanatorium sanatoria ambayo inafanana magereza sanatoria kwa ajili ya madarasa kati na juu inayotolewa huduma bora na matibabu ya mara kwa mara
chochote faida kwa kusudi ya hewa safi na ajira katika sanatoria hata chini ya hali bora ya wale waliokuwa wakiingia alikufa ndani ya miaka mitano circa 
katika ulaya viwango vya ugonjwa wa kifua kikuu ulianza kupanda katika miaka ya mapema kwa ngazi kilele katika miaka ya wakati unasababishwa karibu ya vifo vyote
vifo vya kisha ilipungua karibu kwa miaka ya 
maboresho katika afya ya umma alianza kwa kiasi kikubwa kupunguza viwango vya ugonjwa wa kifua kikuu hata kabla ya kuwasili kwa streptomycin na kiviujasumu nyingine
ingawa ugonjwa alibakia tishio kubwa kwa afya ya umma ambao vile
wakati medical research council uk medical council utafiti iliundwa katika uingereza katika lengo yake ya awali ilikuwa kifua kikuu utafiti
katika mwaka maendeleo ya streptomycin kiviujasumu alifanya matibabu ya ufanisi na tiba ya tb ukweli
kuibuka wa mdr tb ina tena ilianzisha upasuaji kama chaguo ndani ya kiwango kukubalika kwa ujumla wa huduma katika kutibu magonjwa ya tb
smallpox walikuwa kwa kimbilio baada ya kupanda ya matatizo sugu katika miaka ya 
liofufuka baadae ya kifua kikuu ilisababisha tamko la dharura ya afya ya kimataifa na shirika la afya duniani mwaka 
shirika la afya duniani na bill and melinda gates foundation ni kutoa ruzuku mpya haraka kaimu uchunguzi mtihani kwa ajili ya matumizi katika nchi chini na kipato cha kati
wengi raslimali maeneo kama ya bado tu kupata hadubini makohozi
india ilikuwa ya juu jumla ya idadi ya wagonjwa wa tb duniani kote katika kwa sehemu kutokana na usimamizi mbovu ugonjwa ndani ya sekta binafsi ya afya
mipango kama vile programu ya taifa ya kifua kikuu karatasi ya kufikiria tena ni kusaidia kupunguza viwango vya tb miongoni mwa watu wanaopata huduma ya afya ya umma
chanjo ya bcg ina mapungufu na utafiti wa kuendeleza chanjo ya tb mpya ni unaoendelea
idadi ya wagombea uwezekano ni sasa katika majaribio clinical trial ya awamu ya na ii kliniki
mbili mbinu kuu ni kuwa kutumika kujaribu kuboresha ufanisi wa chanjo zinapatikana
moja inahusisha mbinu kuongeza chanjo subunit kwa bcg wakati mkakati mwingine ni kujaribu kujenga mpya na bora chanjo hai
mva a mfano wa chanjo subunit sasa katika majaribio nchini afrika kusini ni msingi juu ya virusi vya vinasaba kufura ngozi
chanjo ni unaotarajiwa kuwa na jukumu muhimu katika matibabu ya wote fiche na ugonjwa hai
kuhamasisha ugunduzi zaidi watafiti na watunga sera ni kukuza mpya mifano ya kiuchumi ya maendeleo ya chanjo ikiwa ni pamoja na zawadi motisha ya kodi na ahadi mapema soko
idadi ya makundi ikiwa ni pamoja na ushirikiano stop tb afrika kifua initiative chanjo na the aeras tb duniani foundation chanjo wanahusika na utafiti
kati ya hayo aeras tb duniani chanjo foundation alipokea zawadi ya zaidi ya marekani kutoka kwa bill na melinda gates foundation kuendeleza na leseni ya chanjo dhidi ya kifua kikuu bora kwa ajili ya matumizi katika nchi mzigo mkubwa
mycobacteria kuambukiza wanyama mbalimbali ikiwa ni pamoja na ndege panya na wanyama watambaao
subspecies mycobacterium kifua kikuu ingawa ni mara chache sasa katika wanyama wa porini
jitihada za kutokomeza kifua kikuu ng ombe unasababishwa na bovis mycobacterium kutoka kwa ng ombe na mifugo kulungu wa new zealand new zealand imekuwa na mafanikio
jitihada katika uingereza wamekuwa chini ya mafanikio
meno ni viungo vya mwili vilivyopo kinywani vyenye kazi ya kutafuna yaani kumega chakula
meno hupatikana kwa vertebrata wanyama wenye uti wa mgongo
nje ya kutafuna chakula hutumiwa pia kama silaha za kujilinda au kushambulia wanyama wengine
wanyama kadhaa huwa na meno nje ya mdomo kwa matumizi kama silaha mfano tembo yanayoweza kutumiwa pia kama vifaa vya kuchimba mfano nguruwe mwitu
kazi kubwa ya meno kwa binadamu ni katika umeng enyaji wa chakula anachokula na mara chache katika kusaidia kukata vitu mbalimbali kama kutatua kitambaa au kukata kamba au waya
binadamu ana aina mbalimbali za meno zinazomsadia kula vyakula vya aina mbalimbali kama vile vya mimea na nyama
kwa kawaida mtu mzima huwa na meno thelathini na mbili
tunazaliwa na mbegu za meno ya utoto yanayobadilishwa wakati wa kubalehe kwa meno ya kudumu
idadi ya meno ya utoto katika wakaa ya kwanza ni 
huanza kuota mtoto anapokuwa na umri wa miezi sita na kawaida yote huwa yamekwisha kuota mtoto anapotimiza umri wa miaka miwili
huanza kuota katika umri wa miaka sita yakakamilika katika umri wa miaka 
umbo la meno hufuatana na kazi ambayo inayapasa kufanya
meno yaliyopo katikati ya kila taya huwa na kingo kali za kukatia chakula
haya huitwa meno ya kukatia au meno ya mbele incisors
meno ya kukatia katika kila taya yapo meno 
meno yanayofuata meno ya kukatia ni machonge canine teeth
yapo machonge kwa ujumla katika kila taya kuna machonge 
meno yanayofuata machonge huitwa magego madogo premolars jumla ya magego madogo ni na katika kila taya yapo na meno yanayoyafuata hayo huitwa magego molars magego yote ni na katika kila taya kuna magego 
meno hukaa kwa uthabiti ndani ya vitundu vya mataya
sehemu ambayo huonekana kinywani ni kichwa cha jino tajino na sehemu iliyomo ndani ya taya ni kizizi cha jino
sehemu kubwa ya jino ni mfupa laini unaoitwa dentini
dentini kwenye sehemu ya tajino au kichwa hufunikwa kwa gamba la jino
kichwa ni cha ufupa mgumu sana wenye rangi nyeupe ya kung aa unaoitwa enameli ya jino
pembe ya shina hulindwa na tabaka aina ya saruji ijulikanayo kwa jina la kitaalamu kama sementi ya jino ing
katikati hasa ya sementi ya jino na mfupa wa taya kuna utando ambao unasaidia kukuza jina katika kitundu chake nao utando huo hulingana na ufizi wa meno
ndani ya jino kuna uwazi mwenye tishu ya neva na mishipa ya damu
neva pamoja na mishipa ya damu huingia katika mvungu penye ncha ya kizizi cha jino
chakula cha hatari kwa meno ni baadhi ya kile chenye kabohidrati hasa aina za sukari
kikiachwa kinywani huganda kwenye uso wa meno kama ganda la mashapo
katika mashapo haya kwenye meno huishi bakteria zinazoendelea kula mabaki ya vyakula ndani yake zinastawi vema hasa kwenye sukari iliyomo hapa
bakteria hizi zinatengeneza asidi inayoshambulia enameli cha kichwa cha meno na pia mfupa wa dentini
vikienea hadi fofota ya jino neva ndani yake hailindwi tena iko wazi na maumivu ya jina yanaanza
zaidi ya kuoza kwa meno kuna ugonjwa wa mishipa inayozunguka meno ndiyo kiseyeye pyrrohoea
katika ugonjwa huu ufizi unaweza kuvimba na kutoka damu ukiguswa kidogo tu kama kwa mfano mtu anaposafisha meno yake kwa mswaki
ugonjwa ukizidi ule mfupa unaozunguka jino utaharibika na jino litalegea na mwishowe hata kutoka lenyewe
ugonjwa huu husababishwa na ukosefu wa vitamini mwilini
licha ya magonjwa meno hata magonjwa mengine yanaweza kutokea
mara nyingi vijidudu vya jipu huingia moja kwa moja katika njia ya damu au pengine usaha unaomezwa pamoja na vijidudu huweza kuanzisha ugonjwa wa kuvimba katika sehemu nyingine za mwili
inampasa kila mtu kusafisha meno yake baada ya kula na kuondoa vipande vyote vya chakula vinavyobaki hasa kati ya jino na jino
wakati mwingine ulio bora kwa kusafisha meno kabla ya kwenda kulala
ili ufanikiwe kusafisha meno vizuri tumia mswaki na ili kuondoa vipande vya chakula vilivyomo kati ya jino na jino tumia kijiti chenye ncha kali au kilichochongeka
wakati ugonjwa wa meno unapoanza ikiwa daktari wa meno yuko katika mtaa au kijiji chako umwendee ili azibe tundu la jino lako
jino lolote bovu lisiloweza kutibiwa tena inafaa ling olewe ili lisiweze kuambukiza ugonjwa katika sehemu nyingine za mwili
madona ni mji katika latvia na katikati ya jimbo la madona
enugu au enugwu ni mji mkuu wa jimbo la enugu nigeria
kiasi kikubwa cha watu wa enugu wametoka katika kabila yaigbo ambayo ni moja ya makabila tatu kubwa nchini nigeria
jina enugu linatokana na maneno mawili enu igbo ugwu au juu ya kilima
hapo wali enugu ilikuwa mji mkuu wa mkoa wa mashariki wakati nigeria ilipata uhuru mwaka wa 
tarehe mei serikali ya nigeria iligawanya mikoa hii tatu katika majimbo 
mkoa wa mashariki ulivunjwa na enugu ilifanywa mji mkuu wa jimbo kuu ya mashariki
mwishonim wa vita vya nigeria mwaka wa enugu tena ikawa mji mkuu wa jimbo kuu ya mashariki
tarehe februari jimbo kuu mashariki lilivunjwa katika majimbo mawili mapyaanambra naimo 
mwaka wa udikteta wa kijeshi wa ibrahim babangida uligawanya jimbo la anambra katika majimbo mawili mapya jimbo la enugu na jimbo la anambra
enugu alibakia kama mji mkuu wa jimbo lipya la enugu wakati huoawka ikawa mji mkuu wa anambra
wazawa kuu ya mji huu ni ogui nike ambao wanaishi katika maeneo yanayozunguka hotel rais na obiagu na ama igbo maeneo kama vile onu ihewuzi na maeneo ya asata
vikundi vingine ni pamoja na watu wa awkunanaw ambao wanaishi hasa katika eneo la achara na maeneo ya uwani watu wa enugwu ngwo ambao wanaishi juu ya vilima na mashamba yao yameenea kote bonde
ugunduzi wa makaa ya mawe katika ardhi yao ilisababisha kuongezeka kwa makazi katika viini vya milima na wakazi walivyoongezeka mji ulipanika katika maeneo mengine
mji huu uliitwa enugwu ngwo kabla ya kubadilishwa na kuitwa enugu
wakazi wa nike hasa huishi katika abakpa iji nike na emene maeneo ya mji mkuu wa jimbo
enugu ina taasisi ya msingi kuu tatu chuo kikuu cha enugu cha sayansi na teknolojia kwa kiingereza esut chuo kikuu cha nigeria kampasi ya enugu na taasisi ya usimamizi na teknolojia
miongoni mwa vituo vya televisheni na redio vya mji huu ni televisheni ya mamlaka ya nigeria nta enugu televisheni ya enugu ya huduma za taarifa esbs tv shirikisho la radio la nigeria frcn radio enugu na cosmo fm kituo cha radio kinachodaiwa kumilikiwa na gavana wa zamani wa jimbo wa jimbo hilo
hoteli mashuhuri katika mji huo ni pamoja na presidential hotel enugu zodiac hotels enugu modotel enugu na nike resort resort hotel
uwanja mkuu ni uwanja wa nnamdi azikiwe ina uwezo wa na mafarakano ya kwanza ya timu katika ligi kitaaluma ambao ni enugu rangers
mji wa enugu inajumuisha maeneo kadhaa miongoni mwa ambayo ni abakpa nike trans ekulu emene eneo lililohifadhiwa serkali au gra bonde la iva ogui coal camp uwani akwunanaw eneo la uhuru timber shed maryland eneo lipya la ogui obiagu artesan new haven city layout achara layout golf estate ebeano estate chica linda estate na uwgu eron
mitaa kuu katika enugu ni okpara avenue ambapo matawi mengi ya benki kuu yako kiron avenue barabara ya ogui zik avenue barabara ya agbani barabara abakpa nike barabara abakaliki airport road barabara emene presidential road na rangers avenue
kwa jina ya utani eneo hili linajulikana kama the coal city katika miaka ya enugu ilikuwa kituo kuu chamadini ya makaa ya mawe kilichozinduliwa na albert ernest kitson katika udi kampuni ya makaa ya nigeria imekuwa mjini enugu tangu ianzishwe mwaka wa 
vita ya biafran vilileta uharibifu ambao ulilazimishwa kupunguka kwa kutengeneza kwa makaa ya mawe kutoka hasara au uharibifu wa vifaa
 ingawa makaa ya mawe si tena chanzo kikuu cha mapato ni kiasi kidogo sana kinachosafirishwa kusini kwa reli hadi bahari la harcourt kwa ajili ya kuuza nje
uchumi wa mji huu mpana katika miaka ya sasa na unaendeshwa na uuzaji biashara na viwanda vidogo vidogo
wengi wa watu wa enugu huuza bidhaa njiani au katika moja la masoko za enugu
baadhi ya masoko maarufu zaidi katika enugu ni soko la ogbete soko la artisan na nsoko lipya
masoko haya huuza vyakula vya kawaida mazao mavazi na vilevile mapambo
enugu iko karibu na reli kuu inayotoka bahari la harcourt
kiwanja kikuu cha ndege katika jimbo hili ni uwanja wa kimataifa wa akanu ibiam
msingi wa usafiri ni kwa mabasi na teksi hivi juzi kwa okada ambayo ni pikipiki
mkoa wa mashariki wa zamani uliwahi kuwa na sifa kwa uzalisha nusu ya pato jumla ya dunia ya mitende kerneli
tangu vita vya biafran uzalishaji ulipungua zaidi kwa sababu ya mashamba na vifaa vya usindikaji viliharibiwa au kuangamizwa
hivi sasa eneo linaloitwa enugu ambalo lilikuwa na uwezo wa kujitegemea na kuuza nje katika kilimo leo hii wanaagiza chakula
dr alban alban nwapa mwandishi wa ngomailiyofuma it s my life alizaliwa enugu tarehe agosti 
mchezaji wa kadanda wa amerka kikristo okoye pia alikuwa amezaliwa katika enugu
winston rodney amezaliwa machi pia anajulikana kama burning spear ni mwimbaji na mwanamuziki mwenye mizizi ya reggae kutoka nchini jamaika aliyeshinda tuzo ya grammy
kama wengi wa wasanii maarufu wa reggae burning spear hujulikana kwa ujumbe wake wa rastafari
rodney alikutana na marley katika shamba lake mwaka na alimwambia kuwa alitaka kuingia katika biashara ya muziki marley naye alimshauri kuanza katika kiwanda cha dodd studio one larry marshall alidai kuwa ni yeye wakati klipotembelea st ann s bay na jackie mittoo ambaye alikuwa alijiwa na rodney na akampa ushauri huu na mpangilio kuanzishwa
burning spear alikuwa awali katika kundi la rodney jina lake alipewa na jomo kenyatta waziri mkuu wa kwanza na rais wa kenya na awali walikuwa pamoja na mwimbaji rupert willington na ilikuwa kundi hili lililoingia majaribio mnamo mwaka na kumbukumbu ya kwanza ilikuwa door peep
punde si punde walikuwa wameungwa na mwimbaji delroy hinds ndugu wa justin hinds
kundi hilo la watatu lilirekodi nyimbo kadhaa zaidi kwa dodd na albamu mbili kabla ya kuhamia kufanya kazi na jack ruby mwaka 
wimbo wao wa kwanza na ruby marcus garvey awali lilikuwa na lengo la wimbo wa kipekee wa redio ya ruby ocho rios lakini ilitolewa kama wimbo wa umma maana ulipendwa sana na watu kupata umaarufu wa haraka na ulikuwa umefuatiliwa na wimbo mwingine uliofanikiwa uitwao slavery days
hizi rekodi zilifanywa na muungano wa bendi iitwayo the black disciples ambayo ilikuwa na watu kama earl chinna smith valentine chin robbie shakespeare na leroy wallace
kikundi hiki kilifanya kazi na ruby kutayarisha albamu yake ya tatu marcus garvey ambayo ilikuwa na mafanikio ya mara moja na ilimpatia ushirikisho na island records ili wapate kufikia watu wengi zaidi
kisiwa walibadilisha baadhi ya nyimbo na hili liliwakasirisha mashabiki na kikundi chenyewe na lilimfanya rodney kuanzisha studio yake mwenyewe chini ya jina la spear ambapo angekuwa na udhibiti kamili ingawa matokeo mengine yangefuatiwa na island kwa mfano albamu yake ya kuiga garvey s ghost na man in the hills
mwishoni mwa mwaka rodney alijitenga kutoka kwa ruby na wanakikundi willington na hinds na kutoka wakati huo alitumia jina burning spear mwenyewe peke yake
dry and heavy ilifuata mwaka aliyotayarisha mwenyewe lakini bado akiwa katika island na wakati huu alikuwa na mashabiki kadhaa katika uingereza yeye kutumbuiza katika london mwaka na wanachama wa bendi la aswad wakimwunga mkono kwa onyesho katika rainbow theatre ambayo ilirekodiwa na kutolewa papo hapo
aswad pia walmwunga mkono katika albamu yake iliyofuatia social living ambayo pia ilifanywa na sly dunbar na rico rodriguez
toleo la kuiga la albamu hiyo living dub ilikuwa imechanganywa na sylvan morris
profaili yake iliinuliwa juu zaidi na tokeo lake katika filamu rockers alipocheza jah no dead
mwaka rodney aliondoka island records na kuanzisha studio ya burning spear ambapo alisaini emi akianza studio na wimbo uitwao hail h
iliyorekodiwa katika studio ya marley iitwayo tuff gong na kutayarishwa na aston barrett
toleo la kuiga la sylvan morris lilifuata katika namna ya living dub volume two
mwaka rodney alijisajili na heartbeat records na kutoa albamu kadhaa zilizopokewa vizuri ikiwemo moja iliyopata tuzo la grammy mwaka iitwayo resistance
yeye alirudi island mapema katika miaka ya akitoa albamu mbili kabla ya kujiunga tena na heartbeat
burning spear amezuru sana na albamu zake kadhaa zimetolewa
katika albamu yake ya calling rastafari ilimletea tuzo lake la kwanza la grammy mwaka ustaarafu ambao alirudia na jah is real mwaka 
katika miaka ya alianzisha kampuni ya burning music production ambapo alijitegemea mwenyewe na mwaka yeye na mke wake sonia rodney ambaye ametunga idadi ya albamu zake walianzisha upya burning spear records kumpatia udhibiti wa kisanaa wa kiwango kikubwa zaidi
yeye saini mkataba kwa uendelezaji na kampuni ya mri ryko
tangu katikati ya miaka ya amekuwa mjini queens new york
burning spear alipatiwa amri ya kutofautisha katika safu ya afisa tarehe oktoba 
wimob wake we are going ulitumiwa katika filamu ya baiskeli iitwayo roam iliyotayarishwa na the collective
burning spear ana tuzo mbili za grammy alizoshinda kwa albamu bora ya reggae mmoja wakati wa sherehe ya ya tuzo za grammy mwaka kwa calling rastafari na moja kwa ajili ya jah is real
pio gama pinto machi februari alikuwa mwandishi na mwanasiasa wa kenya
akiwa na umri wa miaka nane yeye alipelekwa india kusoma na alitumia miaka tisa iliyofuata huko
alisoma sanaa kwa miaka miwili kabla ya kujiunga na jeshi la anga la india mwaka wa kwa muda mfupi
akiwa na miaka kumi na saba akaanza kuupinga mfumo ambao uliweka watu wengi wa goa katika umaskini
mwaka wa alirudi kenya na baada ya mfululizo wa kazi za ukarani akawa akishiriki katika siasa zenye lengo la kubwaga ukoloni
kenya wakati huo alikuwa bado chini ya utawala wa uingereza
yeye akageuka katika uandishi na kufanya kazi na colonial times na wa daily chronicle
mwaka miezi mitano baada ya ndoa yake alishurutishwa katika operesheni ya anvil na kuishi miaka minne iliyofuata kizuizini katika kisiwa cha manda
alitiwa mbaroni kutoka hadi oktoba katika kijijini kabarnet
mwaka alianzisha gazeti la kenya african national union kanu liitwalo sauti ya kanu na baadaye pan african press ambayo yeye hatimaye akawa mkurugenzi na katibu
mwezi julai aliteuliwa mwanachama wa kipekee katika baraza la wawakilishi
pia mwaka alifanya kazi kwa masaa mengi kuanzisha taasisi ya lumumba ambayo ilikuwa hasa ikitumika kuwafunza maafisa wa vyama
alikuwa mwanachama wa bodi ya magavana na kuchukua riba katika nia yake ya utendaji
nairobi tarehe februari pinto alipigwa risasi akiwa garini alipokuwa akingoja mlango ufunguliwe
alikuwa na binti yake garini wakati wa mauaji yake
wakenya waliamini sana kwamba yeye aliuawa na genge la kiambu
kisii hujulikana pia kama gusii ni jamii ya kibantu ambao hukaa katikawilaya ya kisii katika mkoa wa nyanza magharibi mwa kenya
mji wa kisii unaojulikana kama bosongo kwa wakazi wake uko katika mkoa wa nyanza kusini magharibi mwa kenya na ni nyumbani kwa watu wa asili ya gusii
jina bosongo liliaminiwa kutokana na jina abasongo kwa maana ya wazungu ambao waliishi katika mji wakati wa ukoloni
kulingana na sensa ya mwaka wilaya ya kisii ilikuwa na wakazi 
waabagusii pamoja na makundi mengine ya kibantu wanaaminika kuwa na asili ya kongo inayojulikana sasa kama jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
kuhama kwao kunaaminika kuwa kulitokana na wakazi zaidi uhaba wa chakula migogoro kati yao na udongo uliopoteza uzuri wake kwa ajili ya kilimo
wabantu walipokuwa wakitoka kongo wao waligawanyika katika makundi mbalimbali na wakisii waliishia kuishi katika mkoa wa nyanza karibu na ziwa victoria
wakisii waliishia katika eneo la kijiografia ya kipekee miongoni mwa makundi ya kibantu kwani walikuwa wamezungukwa pande zote na makundi ya kiuadui yakinailoti ya wajaluo kipsigis nandi na wamaasai
ubishani usioisha uliwafanya wawe na desturi ya vita ili wajipinge dhidi ya wezi wa mifugo
hadi siku hii wana sifa ya kuwa wagumu wasiopoteza roho haraka na wanaofanya kazi sana
wakisi wanajulikana kama mojawapo ya jamii zinazojishughulisha zaidi kenya waliobarikiwa na mashamba makubwa ya chai kahawa na mashamba ya ndizi
hata hivyo wilaya ya kisii ina msongamano mkubwa sana wa watu
ni moja ya maeneo yaliyo na watu wengi sana nchini kenya baada ya miji ya nairobi na mombasa na yenye watu wengi zaidi katika maeneo ya mashambani
pia ina moja ya idadi kubwa zaidi ya uzalishaji nchini kenya kama inavyothibitishwa na mfululizo wa demographia na utafiti
idadi ya uzalizashi katika jamii ya makisii ni mojawapo ya za juu zaidi ulimwenguni angalia kenya conundrum regional analysis of population growth and primary education paperback by juha i
uitto mwandishi
mambo haya yamefanya wakisii kuwa miongoni mwa jamii zilizoenea zaidi kijiografia katika afrika mashariki
idadi kubwa ya wakisii pia imeenda ugenini kutafuta masomo ma maisha mazuri zaidi
wakisii ni baadhi ya wakenya wengi zaidi kuwakilishwa katika vyuo vikuu vya kigeni kawaida india na marekani
majina kama mogeni bogonko osebe bosire moseti onkoba onchiri isaboke kiberi mogaka na wengine ni majina ya familia ya kawaida tu kama smith na johnson katika tamaduni za anglo saxon
majina ya kike kama moraa nyanchama nyaboke kemunto kwamboka kerebi na mengine pia ya kawaida yaliyopewa wasichana
kitambo kisii ilikuwa na misitu mikubwa pamoja na miti iliyozeekana yenye matawi pana
wao wanazungumza lugha ya kisii au kama inavyojulikana ekegusii miongoni mwa wasemaji
hata hivyo baadhi ya makala ya kitambo huita jamii hii kosova
lugha hii na lugha nyingine za kibantu ni sawa sana
wameru katika jimbo la mashariki wanafanana sana na wakisii katika lugha na utamaduni
wakisii hucheza kiungo kikubwa cha muziki kiitwacho obokano
kutahirishwa kwa vijana wenye umri wa miaka bila dawa za kupunguza uchungu
tohara ni moja wapo ya sherehe ambapo vijana walijifunza jinsi ya kuishi na kuheshimu wakuu wao
vijana ambayo walikuwa wanatahiriwa walifunzwa jinsi ya kijitahidi katika kutafutia jamii yao
yobes ondieki mzaliwa februari katika katika wilaya ya kisii nyanza ni mwanariadha wa m wa zamani wa kenya aliyeshinda mashindano ya dunia mjini tokyo 
katika mwaka uo huo aliweka rekodi isiyokaa ya mita ya kenya ya dakika 
 huko mjini z rich
alishiriki katika fainali za olimpiki za miaka ya na lakini hakushinda medali
ondieki alijulikana kwa zoezi zake ngumu na uwezo wake wa kukimbia daima kwa mwendo wa kasi
hata hivyo alikosa nguvu za kutosha za kumaliza udhaifu uliotumiwa na wapinzani wake kumshinda katika olimpiki ya mwaka katika fainali ya hukobarcelona
baadhi yenu mtakumbuka kuwa mwaka wa ulikuwa mara ya kwanza na ya pekee ambapo mtu mweupe dieter baumann alishinda finali za mita katika olimpiki tangu said aouita kushinda mwaka 
mwaka ondieki alikuwa mwanariadha wa kwanza kuvunja kizuizi cha dakika akikimbia mita katika michezo ya bislett huko oslo
ondieki alifunga ndoa na lisa martin mwanariadha wa australia
mwaka walikuwa na mtoto msichana aitwaye emma ondieki
mnamo septemba yeye na martin walihudhuria afl grand final ya mwaka wa kama sehemu ya burudani kabla ya michezo
makao makuu ya air afrique ni mjini abidjan ivory coast na ilianzishwa kama hamali rasmi baina ya mataifa katika sehemu ya afrika ya magharibi
wambia wake wakuu wakati huo walikuwa soci t pour le d veloppement du transport a rien en afrique sodetraf pamoja na mataifa ya afrika ya magharibi yafuatayo kiasili air afrique ilianzishwa mnamo februari kama muungano wa ya air france na union a romaritime de usafiri uat ilikuchukua huduma za ndege za kampuni hii zilizokuwa zikiendeshwa barani afrika
lengo lilikuwa uumbaji wa mtandao pana wa huduma za ndani baina ya mataifa yaliyokuwa yanamiliki air afrique na vilevile huduma za kimataifa za ndege ndani ya afrika na kwingineko
kufuatia muungano wake na compagnie de transports a riens intercontinentaux tai mwaka uat ilipitisha hisa zake katika air afrique kwa uta
uta kwa upande ilihamisha hisa zake katika air afrique kwa sodetraf kama walivyofanya air france
uta ilikuwa na asilimia ya hisa za rasilimali za sodetraf na air france ilimilikii asilimia iliyobaki
hii ilisababisha sodetraf kupata asililmia ya kigingi katika kampuni hiyo ya ndege chini ya makubaliano ya miaka 
kameruni na gaboni zilijiondoa katika muungano huo miaka ya mapema ya 
togo ilijiunga na muungano huo mwezi wa januari mwaka wa 
hii ilizipa kila mmoja wa nchi hizi kumi na moja asilimia 
 ya kigingi
kampuni mpya ya kimataifa ya ndege ilianzia shughuli za kibiashara mnamo agosti zikiwa na vifaa vya douglas c dc na dc piston engined
air afrique ilianzisha huduma yake ya kwanza ya kimataifa iliyopangiwa kwenda paris iliyoendeshwa na lockheed constellation wakati wa mwaka wake wa kwanza wa shughuli zake
vilevile katika miaka ya kulikuwa na huduma ambayo ilikaa muda mfupi ya kwenda london gatwick nchini uingereza
ndege iliyokodishwa ya douglas dc ndiyo iliyokuwa ndege ya kwanza ya aina ya jet kujiunga na air afrique mwaka wa 
mwaka wa kampuni hii ilinunua aina ya ndege ya widebody yake ya kwanza ambayo ni aina ya masafa ya mcdonnell douglas dc 
kuanzia oktoba hadi machi aina ya ndege ya boeing ilikuwa inaendeshawa pia
idadi ya ndege za aina ya airbus a na airbus a zilitumikla mwishoni mwa miaka ya 
aidha ndege za kampuni hii zilijumuisha masafa ya airbus a b masafa ya sud aviation se caravelle b r antonov an masafa ya boeing na vilevile masafa ya boeing c ambayo pia ilikuwa hamali
mwaka wa air france ikawa mbia mwenya kudhibiti uta
hii ilisababisha hisa za uta katika air afrique kupitishwa katika mikono ya air france
mwaka serikali za afrika ambazo awali zilikuwa zinamiliki asilimia ya kampuni ziliuza karibu theluthi mbili za hisa zao katika air afrique kwa air france na wawekezaji wengine wa kibinafsi na badala yake walipewa dola milioni ya uwekezaji katika kampuni hiyo ya ndege iliyokuwa inasakimu
air afrique hatimaye ilianguka kibiashara baadaye mwaka huo huo ikiwa na madeni ya dola milioni za marekani na ndege tatu pekee zilizokuwa zinaendeshwa
tarehe julai hussein mohammed hariri mtu aliyedai kuwa mwanachama wa hezbollah aliliteka nyara ndege moja la air afrique dc lililokuwa likitoka rome likielekea paris
alidai apelekwe na ndege hiyo hadi beirut na kama ishara ya azma yake alimuuwa abiria mmoja mwenya asili ya kifaransa mmoja wa abiria waliyobodi ndege hiyo
pia alimjeruhi mfanyikazi mmoja wa ndege hiyo ambaye alijaribu kupimana nguvu naye
masuala mbalimbali kitambo yanayohusiana na air afrique tamale ni mji mkuu wa mkoa wa kaskazini wa ghana ulio na wakazi 
ina wakazi wengi wadagomba ambao wanazungumza dagbani na ni wafuasi wa uislamu
iko katika sehemu ya kaskazini ya nchi ambapo nchi ni savanna nyasi na miti isiyoathiriwa na ukame
mji huu ni kama mseto ya vijiji na watu wengi wanaishi katika nyumba za jadi za matofali na matope
wakati wengi nyumba huwa na paa ya mabati idadi nzuri huwa na paa ya nyasi
tamale ina umeme ambayo husafirishwa kutoka bwawa la akosombo katika sehemu kuu ya ghana
huduma ya umeme imekuwa ya kuaminika na inaweza kutegemewa
katika kipindi cha ukame tamale huwa katika giza kwa sababu ya mgawo wa umeme na maji kupitia bwawa
kuna huduma za tovuti kadhaa kwenye barabara kuu tamale
huduma hii hushikamana kupitia matandao wa africa online ambayo pia inatoa huduma ya simu kwa watumiaji wa nyumbani
ofisi ya africa online tamale ina kbit kiunga cha satellite kilichounganishwa ambayo na mbadala wa kuzuru tovuti mbalimbali
trafiki yote ya tcp ip trafiki hupitia kbit mstari wa accra mji mkuu
hivyo mtandao wa dunia hutumika kikamilifu katika tamale lakini viungo vingine vya tovuti huwa na hasara ya data na matatizo
tamale huwa na mtandao wa barabara bora nchini ghana
imeteuliwa mara tatu mfululizo kama mji safi zaidi nchini ghana
tamale ina maendeleo na kubadilishwa haraka sana katika miaka michache iliyopita na mara nyingi hutajwa ya kama mji unaokua kwa kasi zaidi katika afrika magharibi
sasa inavyotumika kama lango la sahel kwa kuzingatia nafasi yake ya kimkakati kama kituo kati ya ghana na majirani zake kama vile burkina faso niger mali benin cote d voire na togo
iko na uwanja wa ndege wa kimataifa ambao unaweza kufanya tamale uwe kitovu cha kanda za anga
mamlaka ya mji pia inatengeneza bahari kuendeleza biashara ndogo katika maeneo ya karibu
pia ni lango la maeneo yote muhimu ya utalii kaskazini mwa ghana
mwelekeo mpya wa maendeleo katika tamale ni kukimbilia kwa makampuni mbalimbali kufungua matawi katika mji
katika miaka miwili shirika sita za kifedha benki imefungua matawi katika mji
sekta ya ukarimu pia imekuwa vikubwa kuna hoteli na nyumba za wageni zilizojengwa kuzunguka jiji hasa wakati wa mashindano ya soka ya kombe la mataifa ya afrika ya 
kuna mashirika mengi ya maendeleo yenye maafisi tamale hakika tamale ni mara nyingi hufafanuliwa kama mjii mkuu wa mashirika ya maendeleo katika ghana kwa sababu kuna mashirika mengi ya nchi na ya mataifa yanayoendeleza kazi yao huko
tamale mbali na kuwa mji mkuu wa kiutawala kanda ya kaskazini ya ghana pia ni mji mkuu wa kitengo cha serikali za mitaa ya manispaa ya tamale
ruth bosibori nyangau pia huandikwa kama ruth bisibori alizaliwa januari huko bosiango ni mwanariadha mkenya anayekimbia katika mashindano ya umbali wa kati na ni mtaalamu katika shindano la steeplechase mita 
mwezi julai alikuwa mshindi wa kwanza wa mashindano ya all africa games kwani ilishindaniwa mara ya kwanza mwaka huo
mwezi agosti mwaka uo huo alimaliza wa nne katika mashindano ya dunia katika rekodi ya dunia ya wanariadha wachanga yadakika 
rekodi ya awali ilikuwa 
 ilikuwa imewekwa na melissa rollison
alimaliza wa tatu katika mashindano ya mabingwa wa afrika mwaka 
bosibori alizaliwa katika kijiji cha bosiango kilicho karibu na kisii alianza kukimbia mwaka alipokuwa katika chuo cha upili cha kebirichi
aliajiriwa na polisi wa kenya baada ya kushinda michuano ya mkoa mwaka amezoea kukimbia mguu tupu
alishinda tuzo la mwanariadha wa kike ambaye ana ahadi zaidi mwaka katika sherehe za kenya sports personality of the year kocha wake ni dan muchoki joseph yobo alizaliwa septemba mjinikono nigeria ni mlinzi wa timu ya nigeria ya kadanda na sasa anachezea klabu ya ligiya uiingereza yaeverton
yeye ni msaidizi wa nahodha wa timu ya taifa ya nigeria na mchumba wake ni malkia wa urembo wa zamani adaeze igwe yeye ni ndugu mdogo wa yobo albert mchezaji wa zamani wa kimataifa kutoka nigeria
mwanzoni mwa julai ndugu yake mdogo norum yobo alitekwa nyara mjini bahari la harcourt rivers state nigeria na kushikwa kwa fidia
hatimaye aliachiliwa huru baada ya siku mnamo tarehe julai joseph stefano yobo alizaliwa katika kono kusini mwa nigeria lakini yeye alikulia mjini port harcourt na ni rafiki wa karibu wa crewe alexandra george abbey ambaa walikuwa pamoja
baadaye aliomba ushauri kutoka kwa abbey alipoamua kuhamia uingereza
yobo alihama nigeria kuenda ubelgiji kujiunga na standard liege mwaka wa 
alijitokeza katika timu yake mara ya kwanza mwaka wa na akaendelea kujitokeza mara katika klabu ya ligi jupiler
mwaka wa alinunuliwa na klabu ya kifaransa olympique marseille
muda mfupi baada ya maamuzi yake ya kwanza yobo alikopeshwa katika klabu ya cd tenerife nchini hispania
baada ya karibu miezi yoboalirudi marseille kabla ya kujiunga na klabu ya evertonya uiingereza kwa mkopo tena mwezi julai 
ada ya m ilihitajika kusajili mchezaji huyu na yeye akawa wa kwanza kusainiwa kama mchezaji mpya na meneja david moyes
fursa ya kufanya hatua hiyo kudumu ilichukuliwa na kukamilika mwaka wa baada ya mzozo kati yobo na marseille mara ulipotatuliwa pamoja na kukubaliana na everton kwa kuongeza m
yobo alikuwa mmoja wa wachezaji thabiti zaidi katika kikosi cha everton na alikuwa mmoja wa wachezaji saba tu katika ligi nzima waliocheza kila dakika ya kila mchezo katika kipindi cha ligi kuu ya msimu kuchelewa kwa kutia saini mkataba mpya na everton mwaka kulisababisha uvumi kuwa anahamia arsenal lakini tarehe julai yobo alijitolea kwa goodison park hadi mwaka wa 
kwanzia aprili joseph yobo ana rekodi ya wachezaji kutoka ng ambo katika timu ya everton
katika msimu wa ilibidi yobo kuzoea kushirikiana na mshiriki wake mpya sylvain distin baada joleon lescott kuhama na phil jagielka kujeruhiwa
mnamo tarehe novemba alijifunga bao na evertons kushindwa na liverpool katika katika mapambano ya timu za merseyside
mnaigeriahuyu aliweza kucheza mechi tatu za kimataifa na timu ya super eagles nchini japan na korea ya kusini katika mchuano wa kombe la dunia la fifa na kusaidia upande wake katika bao lao moja tu katika mchuano huo uchezaji wake wa kimataifa umepokea maneno chanya
katika mwaka wa joseph yobo alianzisha ili kusaidia watoto wasijiweza nchini nigeria
tangu tarehe julai amepatiana zaidi ya tuzo za udhamini kuanzia ngazi ya msingi hadi chuo kikuu
yobo ameanzisha sule ya kadanda katika mkoa wa ogoni nigeria
yeye pia anamiliki kambi la kadanda mjini lagos
kwa kushirikiana na lagos everton fc edgar leonard luhende ngelela amezaliwa oktoba ni msanii katika masuala ya muziki uchoraji uigizaji uongozaji na utengenezaji wa filamu kutoka nchini tanzania
yeye ni mtoto wa kwanza katika familia ya mama na marehemu mzee luhende wanaoishi katika mkoa wa shinyanga nchini tanzania
baada ya kuzaliwa familia ya mzee ngelela ilihamia katika mkoa wa mwanza
baadaye walihamia katika mkoa wa shinyanga hadi edgar alipoanza darasa la kwanza baada ya kusoma shule ya awali maarufu kama vidudu
edgar leonard luhende ngelela alizaliwa mnamo tar
 oktoba katika hospitali ya mkoa wa morogoro tanzania
alianza kusoma elimu ya awali maarufu kama vidudu kabla ya kuanza darasa la kwanza huko huko katika mkoa wa shinyanga
mwaka baada ya kumaliza elimu yake ya awali alianza elimu yake ya msingi katika shule ya msingi mwenge lakini mwaka huohuo alihamia katika shule ya kimataifa iliyoko mkoani arusha inayoitwa mtakatifu constantine
st constantine ambako aliendelea na darasa la kwanza hadi darasa la tatu na badaye kutokana na hali ya hewa mkoani humo ilimshinda edgar kiafya
hivyo familia yake iliamua kumwamishia katika shule ya msingi ya nyakahoja iliyoko mkoani mwanza ambapo ndipo alipomalizia elimu yake ya msingi
baada ya kumaliza darasa la saba aliendelea na masomo yake ya sekondari ya awali katika shule ya lububu katika wilaya ya nzega mkoani tabora ambapo alisoma kwa muda wa miezi minne kutokana na sababu mbalimbali hakuweza kuendelea na masomo kwani alisoma miezi minne tu kati ya miezi kumi na mbili aliyotakiwa kusoma
huku akiwa anatuma maombi katika vyuo mbalimbali hatimaye alipata nafasi katika chuo cha sanaa bagamoyo nchini tanzania ambapo alikuwa akichukua stashahada ya sanaa kwa muda wa miaka mitatu na baada ya kuhitimu masomo yake ya sanaa chuoni hapo alijiunga na chuo kikuu cha dar es salaam
chuo kikuu cha dar es salaam ambapo alikuwa akichukua shahada ya sanaa ya maonesho na sanaa ya ufundi bachelor of arts in fine and performing arts ambapo mwaka alitunukiwa shahada yake ya kwanza katika masula ya sanaa za maonesho na sanaa za ufundi
baada ya kumaliza elimu yake katika chuo kuku cha dar es salaam na kupata shahada yake alianza kuchua shahada ya uzamili katika masuala hayo hayo ya sanaa masomo aliyohitimu mwaka 
edgar alianza kufanya sanaa tangu akiwa mdogo sana kabla hata hajaanza kusoma shule yoyote lakini baada ya kuanza shule ya msingi edgar aliendelea na shughuli za uchoraji pamoja na muziki huku akiwa ansoma jambo ammbalo familia yake haikulipenda kwa kuhisi kuwa alikuwa hatumii muda wake kusoma
akiwa shuleni katika shule ya msingi nyakahoja akiwa darasa la nne alianza kuigiza na hapo ndipo walianza kumpenda na kumpa nafasi mbalimbali za kuingiza hasa uigizaji mkuu kutokana na kuonekana kuwa na kipaji cha sanaa
alipomaliza elimu yake ya msingi edgar alizawadiwa cheti cha uchoraji miziki na uigizaji kutokana kuonesha kuwa na kipaji baada ya kumaliza elimu ya msingi edgar hakuishia hapo kwani alipoanza kidato cha kwanza katika sekondari ya isebabia nchini kenya alichaguliwa kuwa kiongozi katika maswala ya burudani mbalimbali na pia alikuwa mwenyekiti wa klabu za sanaa mbalimbali hapo shuleni
wakati akiwa binafsi anaendelea kuimba na kuchora
mara nyingi alikuwa akiimba nyimbo za wanamuziki wengine
kibena ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabena
baada ya kufika kidato cha pili edgar aliamua kutunga wimbo wake mwenyewe wa kwanza ambao ulikuwa katika lugha ya kiingerwza ulioitwa so many reasons ambao haukupata nafasi ya kurekodiwa na badala yake alikuwa akiimba katika matamasha mbalimbali ya kishule
edgar kwa sasa anatengeneza kitabu cha katuni kinachoitwa marcus ambapo kinahusisha hadithi za katuni pia ametafsiri kitabu cha muheshimiwa mstahiki bwana maneno ambapo hadi hivi sasa bado anashughulika na wataalamu mbalimbali wa michezo ya kuigiza kama vile bwana edwin semzaba ili kuusahihisha kama mchezo wa kuigiza
katika sanaa za waigizaji naye ni miongoni mwa watu wachacha katika tanzania wenye uwezo wa kufanya maigizo bubu mime na amefundishwa na bwana nkwabi nhangasamala aliyepata ujuzi huo nchini ujerumani
akiwa kidato cha tatu kaka yake edgar alirudi kutoka urusi akiwa na kifaa cha kupigia picha au kamera na kumpa edgar ambapo ndipo edgar alipovutiwa masuala ya kupiga picha na kuanza kujifunza kupiga picha huku akipiga picha katika sherehe mbalimbali
mwezi wa kumi mwaka edgar alianza rasmi mafunzo ya kupiga gitaa na hadi kufikia mwezi wa kumi na mbili akiwa tayari ameshatunga wimbo wake wa mpweke alianza kutunga na kuimba kwa kutumia gitaa ambapo alikuwa bado alikuwa akiimba kama msanii mdogo
akiwa hapo chuoni alipata nafasi ya kukutana na wasanii wakongwe kama vile vitalis maembe ambaye ni msanii aliye rekodi nyimbo nyingi za asili john sombi ambaye naye ni msanii katika nyimbo za asili na amesharekodi nyimbo mbalimbali
chuo cha bagamoyo kiliamua kutunga nyimbo mbalimbali katika album ambapo edgar alishiriki kama mpiga gitaa katika nyimbo mbalimbali kama vile sumu ya teja na masamva za wasanii wa bagamoyo
baada ya kumaliza chuo cha sanaa bagamo edgar alirudi nyumbani na baadae kidogo alipata nafasi ya kwenda kufanya onesho nchini uingereza katika sanaa ya maigizo na nyimbo katika eneo la north landon ukumbi azure karibu na uwanja wa wimbley
baada ya kurudi kutoka uingereza edgar alipata nafasi ya kurekodi wimbo wake wa kwanza katika studio ya zamunda na ndio aliporekodi wimbio wa sema ndio hii ikiwa ni mwaka 
wimbo ambao bado haukumaliziwa na kuachwa kama demo
hii ilitokana na ushauri wa mtayarishaji wa nyimbo hiyo kuwa ibaki studio kwa muda kidogo ikisubiria wakati wake
baadae alianza masomo ya chuo kikuu na mwaka alikutana rafiki yake anayeitwa edson tibaijuka na kuanzisha kundi linaloitwa e e ambapo lilidumu kwa muda wa mwaka mzima ambapo edson aliliimarisha kundi lake la awali la da voice na kwa kushirikiana na edgar na kufanya kundi la watu hilo kuwa na watu wanne
huku edgar akiwa na ujuzi wa kupiga gitaa aliendelea kupiga gitaa katika nyimbo mbalimbali
kabla ya kuamua kurekodi nyimbo zake walirekodi wimbo akiwa na kundi la da voices na kurekodi nyimbo kama promise na inaniuma ambazo katika nyimbo hizo edgar alipiga gitaa
mwaka mwezi wa kumi ndipo walipoanza kutafuta kurekodi wimbo wao wenyewe kama kundi la dar voices ambao wamaeshirikina na msanii mweingine anaitwa chiss mc katika wimbo naona ambao edgar aliimba na kupiga gitaa
mpaka sasa kama da voice wamerekodi nyimbo mbalimbali
anatarajia kutengeneza nyimbo za kutosha katika aina mbalimbali za tamaduni zinazojulikana kama mix culture na kutoa nyimbo mbalimbali mazingira ya nyimbo ambazo zimechanganya tamaduni mbalimbali na kushirikiana na wasanii mbalimbali
tofauti na nyimbo edgar pia anatarajia kutengeza picha katika nyimbo nyimbo mbalimbali huku akiwa tayari ameshatengezeza video katika nyimbo mbalimbali
uharibifu wa ardhi ni dhana ambayo thamani ya uhai wa mazingira inaathiriwa na moja au zaidi ya muunganiko wa njia zinazosababishwa na binadamu juu ya nchi
hatari za asili zimeondolewa kama sababisho hata hivyo shughuli za binadamu pasipo dhahiri zinaweza kuathiri vitu kama vile mafuriko na miti kuchomwa moto
inakadiriwa kuwa hadi ya ardhi ya kilimo duniani imeharibiwa vibaya
uharibifu wa ardhi ni tatizo la kimataifa zaidi kuhusiana na matumizi ya kilimo
matokeo makuu ya uharibifu wa ardhi ni kupungua kwa uzalishaji wa ardhi kwa kiasi kikubwa
hii ni mara kwa mara katika mazingira ambayo ni kame kwa kiasi ambapo mara nyingi kuna uhaba wa kuni
jambo hili ni muhimu katika nchi tatu hapa ni sababu inayoongoza katika iran
malisho yaliyozidi ni malisho ya asili katika hali juu ya uwezo wa kubeba mifugo matokeo ya kupungua katika kuenea kwa mimea ni kupelekea kusababisha mmomonyoko wa upepo na maji
ni kipengele muhimu katika nchi sita na kwa mbali muhimu zaidi nchini afghanistan
shughuli za kilimo ambazo zinaweza kusababisha uharibifu wa ardhi ni pamoja na kilimo cha kuhama bila vipindi vilivyojitosheleza ukosefu wa hatua za kuhifadhi udongo kulima ardhi dhaifu au zilizopo mpakani matumizi ya kipimo kisicho sawa cha mbolea na wingi wa kutokea matatizo kutokana na kosa katika kupanga au usimamizi wa umwagiliaji
ndizo sababu kubwa katika sri lanka na yenye nguvu nchini bangladesh
dhima ya idadi ya watu katika njia za uharibifu wa ardhi hutokea katika msingi wa sababu za mazingira
katika eneo kwa kweli hakika hii ni moja ya sababu kuu mbili za msingi za uharibifu pamoja na uhaba wa ardhi na uhaba wa ardhi wenyewe hatimaye ni matokeo ya kuendelea kwa ukuaji wa idadi ya watu katika rasilimali za ardhi
katika suala la uhaba wa ardhi shinikizo la kuongezeka idadi ya watu wakati wa imesababisha kupungua katika maeneo madogo ya ardhi ya kilimo kwa kila mtu katika nchi sita kati ya nane kwa india na kwa pakistan
shinikizo la idadi ya watu pia inatenda kazi kupitia utaratibu mwingine
uwezo wa uharibifu wa ardhi huathiri sehemu kubwa ya nchi yenye ardhi iliyomilikiwa inayofaa kwa kilimo inapunguza utajiri na maendeleo ya kiuchumi wa mataifa
uharibifu wa ardhi unabatilisha maendeleo yaliyopatikana kwa kuboresha mazao na kupunguza ukuaji wa idadi ya watu
kama msingi wa rasilimali ya nchi unakuwa chini ya uzalishaji usalama wa chakula unaafikiana na ushindani wa kupungua kwa rasilimali huongezeka mbegu za njaa na uwezekano wa kupandwa kwa vita
ukarabati wa ardhi usipokuwa na hatua madhubuti mzunguko wa chini wa tabia za jamii utaumbika wakati virutubishi ardhi vimepungua sana kutokana na mazoea ya usimamizi wa ardhi usiokubaliwa na kusababisha udongo kupoteza ustahimilivu kupelekea uharibifu wa udongo na uharibifu wa kudumu
sisi mara nyingi hudhani kuwa uharibifu wa ardhi huathiri rutuba ya udongo tu
hata hivyo madhara ya uharibifu wa ardhi mara nyingi zaidi kuathiri maji yanayotiririka kwa kiasi kikubwa mito ardhi zenye unyevu na maziwa tangu udongo pamoja na virutubishi na uchafu kuhusishwa na udongo hutolewa kwa kiasi kikubwa kwenye mazingira na kwamba huongeza hasara kwa mchango wao
uharibifu wa ardhi kwa hiyo una uwezekano wa athari za majanga katika maziwa na hifadhi ambazo umebuniwa kupunguza mafuriko kutoa umwagiliaji na kuzalisha umeme wa nguvu za maji
umuhimu wa uharibifu wa ardhi kutoka maji ya mto yaliyofurika hasa katika delta ya mto na visiwa vya nyanda za chini ni uwezekano wa hatari kwamba ilikuwa ikitambuliwa katika ripoti ya mwaka ipcc matokeo ya usawa wa bahari kupanda kutoka mabadiliko ya hali ya hewa usawa wa chumvi wanaweza kufikia viwango ambapo kilimo inakuwa vigumu
benjamin kipkoech limo alizaliwa agosti katika chepkongony uasin gishu ni mkimbiajiwa umbali ya katikati kutoka kenya
yeye hukimbia kila umbali kutoka mita hadi mita lakini hasa hushiriki katika mbio za umbali wa mita ambapo yeye ameshinda medali za kimataifa
limo alienda shule za sekondari za chebara na lelboinet lakini alijiunga na jeshi la kenya mwaka wa bila kumaliza masomo yake
alianza mafunzo kwa ukamilifu mwaka wa na alikuwa na makao yake katika jeshi katika kambi ya ngong karibu na mji mkuu nairobi
yeye alishiriki katika mbio za kimataifa za nyika mjini marrakech morocco mwaka wa na kumaliza wa nne katika mbio fupi
hiyo ilikuwa shindano klake la kwanza nje ya nchi
medali yake ya kwanza ya kimataifa aliishinda mwaka wa wakati yeye alishinda mbio za nyika za dunia mwaka wa na kuwekwa katika nafasi ya pili katika mbio za mita katika mbio za dunia sekunde moja nyuma ya salah hissou
ona kwamba haya yaliyotokea mwaka mmoja baada ya mbio yake ya kwanza ya mita 
mwaka wa limo alishinda medali ya fedha katika michezo ya jumuiya ya madola na katia mashindano ya mabingwa wa afrika
katika mwezi wa agosti alimshinda mbiosileshi sihine na akawa bingwa wa ulimwengu
yeye alishinda medali ya shaba katika mbio za mita mwaka wa katika mashindano ya jumuiya ya madola
benjamin limo hajawahi kushiriki katika michezo ya olimpiki kutokana na kanuni ambayo inaruhusu wanariadha watatu tu kutoka kila taifa kushiriki
taifa lake la kenya lenye wingi wa wakimbiaji wema wengi wa umbali wa katikati ni vigumu mno kwake kuhitimu
yeye alikimbia mbio refu mara ya kwanza mwezi wa oktoba na kumaliza katika nafasi ya katika mbio refu zaamsterdam limo ilitunukiwa tuzo la mwanariadha bora mwanamume nchini kenya mwaka wa yeye husimamiwa naricky simms wa pace sports management
yeye ana mke na watoto wanne kufikia mwaka wa 
limo hana uhusiano na bingwa wa dunia richard limo lakini huenda ana uhusiano wa mbali na mkimbiaji mwingine wa kenya felix limo oktoba alikuwa rais wa pili wa shirikisho la urusi na waziri mkuu wa sasa wa urusi vilevile mwenyekiti wa chama cha kisiasa muungano wa urusi na mwenyekiti wa baraza la mawaziri wa umoja wa urusi wa belarus
 desemba katika mwaka wa pale rais boris yeltsin alijiuzuru kwa ghafla na kisha putin akashinda uchaguzi wa rais mnamo mwaka wa 
mnamo mwaka wa alichaguliwa upya na kushinda hivyo aliendelea na kipindi chake cha pili hadi mnamo tar
dubai gold souk kiarabu au gold souk ni soko la jadi lililopo mjini dubai
kuna maduka ya rejareja katika soko hili yanayojulikana kama damas ary jewellery prima gold na joy allukas jewellery
vilevile kuna maduka madogo madogo yanayojihusisha na biashara ya dhahabu pekee yake
kwa kutumia makadirio takriban tani za dhahabu hupatikana wakati wowote katika souk
mipaka yake ya kaskazini ni dubai fish na vegetable market na deira corniche
hata kama bei ya dhahabu ilizorota kote duniani katika soko la kimataifa thamani ya biashara ya dhahabu na almasi kwa jumla njini dubai isiyo ya moja kwa moja na biashara ya mafuta iliongezeka kutoka mwaka hadi mwaka 
mwaka thamani ya biashara ya dhahabu mjini dubai ilikadiriwa kuwa dirhamu bilioni dola bilioni 
 wakati biashara ya almasi ilikadiriwa kuwa dirhamu bilioni dola bilioni mwaka 
india ni mnunuzi mkubwa kabisa wa dhahabu ikikadiria wastani wa kwaa jumla ya dhahabu mjini dubai katika biashara ya mwaka 
uswisi ulikuwa msambazaji mkubwa wa dhahabu iliyomo dubai
vilevile bara hindi ilikuwa na wastani wa ya almasi yote inayohusiana na biashara mjini dubai ubelgiji ikikadiriwa kuwa takriban ya katika biashara ya almasi mjini dubai 
new england revolution pia inajulikana kama revs ni kilabu maarufu ya mpira wa miguu kutoka nchini marekani
kilabu hii uchezea sana katika uwanja wao wa nyumbani maarufu kama gillette stadium katika foxboro massachusetts karibu boston
airkenya express ni aina ya ndege iliyo na makao mjini nairobi kenya
airkenya husafirisha watu kote nchini kenya na hata pia hadi tanzania
makao yake makuu ni katika uwanja wa ndege wa wilson nairobi
airkenya express ilianza kazi mwaka kutoka kwa kuunganishwa kwa air kenya na sunbird aviation
makampuni haya mawili yalikuwa na uzoefu katika anga wa zaidi ya miaka katika afrika mashariki
airkenya aviation ilibadilishwa kuwa airkenya express mnamo januari 
kampuni hii inamilikiwa na wanabiashara wakenya na ina wafanyakazi 
airkenya inatoa huduma zifuatazo mnamo septemba airkenya inajumuisha ndege zifuatazo mnamo machi don riddell amezaliwa septemba mjini edinburgh uingereza ni mtangazaji wa habari wa kutoka uingereza na aliwahi kuwa mwandishi wa habari za michezo
yeye alikuwa mtangazaji mmoja kati ya wanne wa cnn mjini london waliokuwa wakitangaza habari za world sport pia aliwahi kutangaza taarifa za cnn za living golf
hivi sasa yeye ni mmoja wa watangazaji wa kipindi cha asubuhi cha ulaya kiitwacho cnn today
awali alikuwa akifanya kazi katika london news network ambako alifanya kazi kama mtangazaji wa michezo kwa kipindi cha london tonight
alianza kazi yake ya kuripoti katika mikoa ya uingereza
riddell alihudhuria chuo kikuu cha leeds na kufuzu kwa shahada ya uandishi habari mawasiliano na masomo ya utamaduni
koinange alizaliwa nchini kenya na alifanya kazi na stesheni ya kwanza huru nchini kenya ktn kenya television network
yeye alihudhuria shule ya kingsborough community mjini brooklyn ny kati ya na kufuzu kwa kupata shahada
yeye pia alipata shahada ya sanaa katika utangazaji na uandishi habari kutoka chuo kikuu cha new york
kabla ya kujiunga na cnn koinange alifanya kazi kwa reuters television mnamo akiripotia habari za afrika na kufanya kama mtayarishaji mkuu mnamo 
yeye pia alifanya kazi kama mtayarishaji wa nbc news mwaka na pia aliwahi kufanya kazi kwa abc news mmamo 
baada ya miezi saba ya kuwacha kazi cnn jeff aliajiriwa kama mtangazaji habari wa stesheni ya rununga ya kenya k ambayo ilianza kufanya majaribio mjini nairobi mnamo desemba 
yeye ni mtangazaji wa capital talk show inayofanana na larry king live cnn
miongoni mwa hadithi muhimu zaidi koinange amewahi kuripotia nchini afrika alipokuwa cnn ni mgogoro ya darfur vita vya wenyewe kwa wenyewe katika liberia na sierra leone na njaa nchini niger ambayo koinange alishinda tuzo la emmy
hivi karibuni mapema mwaka koinange alikanywa na serikali ya nigeria kuhusu ripoti yake ya movement for the emanicipation of the niger delta mend
katika ripoti yake koinange aliwafuata mend waliojifunika uso mpaka kwa kambi ambapo walikuwa wamewateka nyara watu wa kifilipino
serikali ya nigeria ilisema kuwa ripoti hiyo ilikuwa ni ya uwongo na cnn inakanusha madai hayo
koinange pia ameripotia habari nje ya afrika kama ripoti yake ya wimbi la hurricane katrina na vilevile vita vya iraq
mnamo mei cnn ilitangaza kuwa koinange hafanyi tena kazi na wao
inadaiwa kuwa alikuwa amepatikana na kashfa ya ngono ambayo cnn haikutaka kujihusisha nayo
tume ya uchaguzi ya kenya sasa inarejerea tume ambayo ilibatiliwa na bunge ya kumi mwaka wa na ilipokelewa na tume ya interim independent electoral commission of kenya
samuel kivuitu ambaye alikuwa mwenyekiti wa tume hiyo ilipobatiliwa alienda kortini novemba kupinga uamuzi huo
walidai kuwa uamuzi huo haukuambatana na katiba kwani tume ilifaa kuwekwa ili kuchunguza makosa waliodaiwa kuyafanya katika uchaguzi mkuu wa 
kesi hiyo itaendelea februari katika korti ya katiba
haru mutasa ni mtangazaji wa al jazeera ya kiingereza afisi ya nairobi
al jazeera ya kiingereza ni stesheni ya kwanza inayotoa habari kwa lugha ya kiingereza iliyo na makao yake makuu katika nchi ya kiarabu
yeye amewahi kufanya kazi na south african broadcasting corporation sabc cnn television new zealand tvnz associated press television news aptn na star sports network
kama ripota mjini harare zimbabwe haru aliwahi kuripoti taarifa nyingi kuhusu zimbabwe zilizoonyeshwa katika kipindi cha inside africa cnn television new zealand tvnz na aptn
issa g
shivji amezaliwa ni mwanasheria nchini tanzania na mwandishi na kielimu na mmoja wa wataalamu bingwa katika afrika wa sheria na masuala ya maendeleo
yeye amewahi kufundisha na kufanya kazi katika vyuo vikuu mbalimbali duniani kote
amezaliwa katika wilaya ya kilosa mwaka profesa shivji kwa miaka amekuwa profesa katika sheria ya katiba katika kitivo cha sheria chachuo kikuu cha dar es salaam
yeye ni profesa maarufu katima medani ya kimataifa sifa yake ikiwa imejengeka kupitia uchapishaji wa zaidi ya vitabu makala mbalimbali na sura za vitabu
shivji aliwahi kuwa wakili wa mahakama kuu na mahakama ya rufaa ya tanzania tangu na wakili wa mahakama kuu ya zanzibar tangu mwaka 
amewahi kupokea tuzo kadhaa za kitaifa na kimataifa za wasomi waliotambulika kwa kazi zao ikiwa ni pamoja udaktari wa heshima kutoka chuo kikuu cha east london uingereza
profesa shivji alitumia maisha yake kushughulikia masuala ya unyonyaji wa watanzania wote kupitia nyanja za kitaifa kimataifa kiuchumi na kisheria
issa shivji sasa ni mwenyekiti wa kiti cha uprofesa cha mwalimujulius nyererekatika pan african studies wa chuo kikuu cha dar es salaam
hivi karibuni amekuwa akifanya kazi uchumi wa kisiasa wa mageuzi ya kiuchumi nchini tanzania
adnan nawaz ni mtangazaji habari za michezo anayefanya kazi kwa bbc
yeye amewahi kutangaza kwa bbc news nchini uingereza na bbc world news tangu mwaka 
yeye pia amekusanya michezo mingi zaidi ya juu ya meza ikiwemo timu ya hamilton academicals ambayo ni nadra sana kupata
alianza kazi kwa bbc mwaka kama mtangazaji msaidizi pande za amerika ya kusini akiwakilisha bbc world service
yeye alihamia bbc radio ambapo alikuwa mtayarishaji na mwandishi wa habari za michezo
adnan amesafiri kwingi na amewahi kuishi nchini filipino italia uingereza marekani ufaransa na chile
adnan amezaliwa nchini pakistan na kumaliza katika shule ya london school of economics akipata shahada katika uchumi na uhusiano wa kimataifa na akamilisha shahaada yake ya pili katika siasa za amerika ya kusini kwenye chuo kikuu cha london
barbara serra alizaliwa mjini milan ni mzaliwa wa italiano anayeishi uingereza ni mwandishi na mtangazaji habari anayetangaza kutoka afisi ya al jazeera iliyo mjini london
ingawa alizaliwa milan kutoka kwa wazazi wa kiitaliano alikulia mjini copenhagen kuanzia umri wa miaka tisa
kwa ajili ya hivyo serra ana ujuzi wa lugha tofauti tofauti lugha yake mama ikiwa kiitaliano na nyenginezo kama kiingereza kideni na kifaransa
mwaka yeye alihamia uingereza kusoma uhusiano wa kimataifa katika london school of economics na kisha akapata masomo ya kitaalam ya uandishi wa habari kupitia diploma ya uandishi habari kutoka chuo kikuu cha city mjini london
serra alianza kazi ya uandishi habari na bbc na mwishowe akawa mtafiti
aliwahi kuwa mtayarishaji na mwanahabari wa bbc london news kwa muda wa miaka mitatu alitayarisha kipindi cha today programme kwenye radio na mara kwa mara akatangaza habari kwa euronews kwenye bbc radio five live
changamoto aliyopata wakati wa kutangaza habari ni pindi alipotangaza habari kwenye redio na akalazimishwa kuongeza dakika tanoza utangazaji kwa ajili ya shida ya kiteknolojia
mwaka alijiunga sky news kama mwandishi habari akiripotia kuhusu habari za nchini na za duniani
serra aliripotia hadithi tofauti kama kifo cha pope john paul ii huko roma na majaribio ya michael jackson katika jiji la california
mnamo julai kama sehemu ya mpango wa sky news alikuwa mtangazaji wa five news
serra aliacha kazi five news mnamo aprili ilipotangazwa kwamba amejiunga na al jazeera ya kiingereza kama mmoja wa wanahabari kutoka mjini london
yeye hutangaza matukio kutoka kote ulaya na vipindi kama people power na streetfood palermo
mnamo septemba alianza kutangaza kwenye stesheni ya rai iliyopo italiano kwenye kipindi cha tv talk kutoka kwa ofisi ya al jazeera ya london
serra ameolewa na mwanasheria aliyekuwa mwandishi wa sunday times marko austin mwezi julai 
kristie lu stout amezaliwa desemba ni mwandishi na ntangazaji wa habari wa kutoka marekani anayefanya kazi cnn international
stout alisoma katika shule ya upili ya lynbrook mjini san jose california ambako alikuwa mwanachama mwanzilishi wa lynbrook speech and debate club na vilevile alikuwa kielelezo bora kati ya vijana wenziwe
yeye alipata shahada ya kwanza na ya pili katika uanahabari kutoka chuo kikuu cha stanford na akasomea kichina katika chuo kikuu cha tsinghua mjini beijing
of update yeye alijifungua mtoto hivi karibuni na ndiye mtangazaji wa kipindi cha cnn today kinachoonyeshwa kila siku na kilichomfanya ashinde tuzo kutoka asia television award kama mtangazaji bora
kabla ya hapo aliwahi kutangaza kwenye kipindi cha cnn kinachohusisha teknolojia kiitwacho spark kipande chao cha kila siku tech watch na kipindi cha global office
yeye pia alikuwa akiandika beijing byte kwenye gazeti la south china morning post na alikuwa mhariri wa wired
com na mwanachama mwanzilishi wa sohu
stout anaishi nchini hong kong na ni aliolewa na wakili seung chong
becky anderson amezaliwa novemba ni mwandishi wa habari mwingereza na mtangazaji wa cnn international kwenye kipindi cha connect the world with becky anderson
anderson ana shahada ya uchumi na kifaransa kutoka chuo kikuu cha sussex na shahada ya pili ya uanahabari kutoka chuo kikuu cha arizona state
ameanza kazi kama mwandishi wa habari kwa kufanya kazi mjini arizona mnamo mwaka wa na pindi alipoanza kazi cnn mwaka alikuwa akitangaza world business this morning
taarifa yake ni yenye muelekeo wa moja kwa moja na wa kusisimua
utunzi wa mtoto huduma ya mtoto au kushighulikia mtoto ni kitendo cha kutunza na kulea mtoto wa umri wa miaka 
katika australia huduma ya siku inajulikana kama kulea watoto
huduma ya watoto ni pana na kufunikia mada pana ambanyo ni wigo wa mazingira shughuli na mikusanyiko ya kijamii na kiutamaduni na taasisi
ni jadi katika jamii za magharibi kwa watoto kutunzwa na mzazi mmoja au wote wawili
aina kuu tatu za huduma kwa watoto za nyingi za familia za marekani zinazofanya ni huduma za nyumbani huduma za familia na vituo vya huduma ya watoto
familia nyingi za amerika hufanya kazi mara mbili na hii ina maana kuwa mara nyingi kazi kulea watoto hupewa wanaotunza watoto au yaya siku nzima au masaa machhe
huduma katika nyumbani zinazotolewa kwa kawaida ni yaya au marafiki na familia
mtoto anaangaliwa akiwa nyumbani au kituo cha kutunza watoto kupunguza mfiduo ya watoto na magonjwa
kutegemea idadi ya watoto walio nyumbani watoto wanaochukulia fursa hii ya huduma za nyumbani vizuri kufurahia huduma yhufurahia mwingiliano mkubwa na anayemtunza na kuunda urafiki wa kudumu
hakuna leseni inayohitajika kama njia ya kuangalia utunzi wa nyumbani kwa hivyo ni jukumu la wazazi kuchagua watunzi watoto vwanaofaa
huduma za yaya huwa na walezi waliothibitishwa na gharama za huduma za nyumbani huwa juu ingawa familia inayo watoto wengi wanaweza wanapendelea chaguo hili
huduma za familia zinazotolewa katika nyumba ya mlezi mtoto ambayo mazingira yake ni sawa na nyumbani kwa mtoto
mahitaji ya leseni hutafautiana kwa hivyo mzazi anatakiwa kufanya mahojiano kwa makini na kutembelea nyumba hizo vilevile kukamilisha kukagua leseni ya mwenye kupatiana huduma hizi za mtoto
malalamiko yoyote dhidi ya mlezi mtoto itawekwa kwenye rekodi kwa ajili ya umma
huduma ya familia kwa ujumla ni nafuu zaidi katika chaguo za kulea watoto na huwa na masaa yanayoweza kubadilika katika utunzaji wa mtoto
huduma ya familia kwa ujumla ina uwiano wa watoto wadogo katika huduma na kuruhusu mwingiliano zaidi kati ya mtoto na mlezi kuliko vile iko katika kituo cha kibiashara cha huduma za watoto
vituo vya kibiasharavya huduma ya watoto yaliyopangwa ya kazi na kutoa mfumo uliopangwa za huduma kwa watoto
wazazi wanaweza kuchagua kutoka kituo cha biashara cha huduma ya mtoto karibu na kazi zao na baadhi ya makampuni hutoa huduma katika vituo vyao
watoto waliochangamka huweza kustawi katika shughuli za elimu zinazotolewa na vituo bora za huduma
madarasa ni kawaida huwa kubwa katika aina hii ya huduma
uiwano wa watoto nawalezi wazima hutofautiana kulingana na mahitaji ya leseni
bila kujali aina ya huduma ya iliyochaguliwa mtoa huduma bora anapaswa kumpatia mtoto mwanga angavu safi na maeneo ya kucheza na vile vile mahala tofauti pa kula na kulala v
nchi za magharibi pia huwa na elimu ya lazima wakati ambapo wengi wa watoto huwashuleni kuanzia miaka tano au umri wa miaka sita
shule itatenda kazi yake katika parentis loco amabayo maana yake ni katika lieu ya usimamizi wa mzazi
kwa wengi matumizi ya kulipa kulea watoto ni suala la uchaguzi kwa hoja pande zote kuhusu kama hii ni faida au madhara kwa watoto
miaka michache ya kwanza ya maisha ya mtoto ni muhimu kuunda msingi mzuri wa elimu maadili kujiamini na nidhamu na kushirikiana na jamii
ubora wa mbinu hii ujuzi na sifa ya kazi inavyoonekana katika masomo mengi ni kuwa kuboresha nafasi ya watoto kufikia ujuzi wao
hata hivyo chaguo la malezi ya watoto yanaweza kuwa ngumu mno hata mateso kwa wazazi
kwa mfano utafiti wa karibuni katika australia ulihitimisha kuwa vituo vinavyoendeshwa na kampuni ni huduma za kiwango ya chini ikilinganishwa na vituo vya kibinafsi na vya kijamii
katika sehemu nyingi serikali inawajibika kwa ufuatiliaji wa ubora wa huduma
kwa mfano katika scotland her majesty s mkaguzi wa elimu ana wajibu wa kuboresha huduma na elimu kwa watoto kuanzia kuzaliwa hadi umri wa miaka kumi na minane
hii hutekelezwa kwa ukaguzi unaofanywa na hmie au na wanachama wengine wa timu ya ukaguzi na tathmini
taarifa za ukaguzi huwa mrejesho kutoka kwa wafanyakazi pamoja na wazazi vilevile akina inspekta wakiwa na lengo la kutoa taarifa kwa wazazi na walezi kuwasaidia kuamua kama kituo cha huduma za mtoto kinahuduma bora
hata hivyo huduma ya mtoto inapendekezwa kulingana na mfumo wa
ap
 pan yote na gaia ardhi dunia ni neno la kigiriki linalomaanisha dunia yote dunia nzima
katika nadharia ya sayansi ya jiografia inamaanisha bara kubwa linaloaminiwa kuwa liliunganisha bara zote za dunia takriban miaka milioni iliyopita
maana yake wakati ule sehemu zote za nchi kavu zilikuwepo mahali pamoja kwenye uso wa dunia yetu
bara hili kuu lilizungukwa na maji ya panthalassa iliyokuwa bahari ya pekee duniani
kutokana na mwendo wa gandunia pangaia ilianza kuvunjika takriban miaka milioni iliyopita
sehemu kubwa zinazoitwa na wataalamu laurasia na gondwana zikatokea ambazo zikaendelea kuvunjika tena kwa mabamba ya gandunia ambayo leo hii ni mabara tunavyoijua
katika mawazo ya wataalamu pangaia haikuwa bara la kwanza duniani yenyewe ilitokea baada ya kugongana kwa mabara yaliyotangulia
katika nadharia ya gandunia kila bara liko kwenye bamba la gandunia linaloelea juu ya magma joto ya koti ya dunia
joto la magma linasukuma mabamba haya na kusababisha mwendo wa mababmba yanaoweza kukaribiana hadi kuungana au kuvunjia na kwenda mbali
owerri ni mji katika kusini mashariki mwa nigeria
ni mji mkuu wa jimbo imo na iko katika moyo wa igboland
imepakana na mto otamiri mashariki na mto nworie kusini
sasa inafahamika kama mji mkuu wa burudani wa nigeria na ni nyumbani kwa mrembo wa mwaka anyeitwa miss heartland
owerri ilikuwa mji mkuu wa jamhuri ya biafra mwaka wa 
mji mkuu wa jimbo hili lilikuwa linabadilishwa bada ya askari wa nigeria iliteka miji ya zamani
enugu aba umuahia na miji mingine mikuu ilikuwa kabla ya owerri
mheshimiwa eze dr emmanuel emenyonu njemanze ni ozuruigbo wa sasa wa owerri
watawala wengine wa jadi katika ukoo wa kifalme ni eze okorie onunwa eze njemanze okorie onunwa ihemeji njemanze iheanacho eze johnson osuji njemanze na eze onwuegbuchlem njemanze
owerri ina uwanja wa ndege kusini mashariki mwa mji uitwayo uwanja wa ndege wa imo ambao unatoa huduma abuja lagos bahari la harcourt na enugu
sasa unafanya kai kama msaidizi wabahari la harcourt lakini hautumiki kwa madhumuni ya kimataifa
baadhi ya barabara kuu ambazo zinapitia mjini huu ni barabara za bahari harcourt aba onitsha na okigwe
barabara zilizo ndani ya mji ni barabara douglas weathral tetlow na ujenzi
soko la eke ukwu owere ni soko kuu katika owerri
owerri iko katika msitu wa mvua na inazalisha mazao mengi ya kilimo kama vile viazi vikuu mihogo taro mahindi mpira na bidhaa za mitende
kama igboland yote ukristo ni dini inayoshikilia
waanglikana na wakatoliki ndiyo kanisa zinazo wafuasi wengi na owerri nyumbani mwa assumpta cathedral kituo msimamizi wa kanisa la katoliki la owerri kilatini archidioecesis overriensis
 ya watu milioni 
 katika eneo ni wafuasi wa kanisa katoliki
ina maduka kote nchini kenya na inaajiri watu 
ni mipango ya kupanua maduka yake mpaka nchini uganda rwanda na nchi nyingine za afrika mashariki
nakumatt ni kampuni ya kenya inayomilikiwa na familia na atul shah hotnet ltd
mnamo agosti nakumatt ilifungua ghala yake ya kwanza nje ya kenya katika union trade center mjini kigali rwanda
mauzo ya mwaka ilikuwa zaidi ya us m iliyozidi kwa ya mauzo ya mwaka uliopita
kampuni hii ilikuwa na madai ya kushiriki katika ukwepaji wa kulipa ushuru mwaka ingawa hadi sasa hakuna mashtaka yaliyopelekwa kortini
ghala moja ya nakumatt mjini nairobi ilichomeka kwa moto mkubwa mnamo januari na kuua watu 
gn gn ri yaya tour amezaliwa mei ni mchezaji mpira kutoka cote d ivoire
anachezea kilabu cha fc barcelona nchini hispania
edi mue gathegi alizaliwa tarehe machi ni ani muigizaji wa filamu na jukwaani kutoka marekani
bila shaka anatambulika kwa jina lake la kawaida la dr
jeffrey cole aka big love kwenye maigizo ya televisheni house vilevile kama cheese kwenye filamu ya mwaka gone baby gone na kama laurent kwenye filamu za twilight na new moon
ingawa alizaliwa jijini nairobi kenya gathegi alikulia albany california
kabla ya kutunukiwa shahada ya kwanza katika chuo kikuu cha california santa barbara alijishughulisha sana na kucheza mpira wa kikapu na aliucheza vizuri mpaka pale alipoumia goti lake hali hii ilimutamausha kwa hivyo alianza masomo ya uigizaji kama kozi rahisi
hapo ndipo aligundua penzi lake katika taaluma ya uigizaji
baada alijiunga na tisch school of the arts akiwa katika chuo kikuu cha new york akisomea kozi ya baad ya kufuzu ya uigizaji
kazi ya gathegi katika taaluma ya uigizaji ilianzia kwenye maigizo baadhi ya mafanikio yake kwenye uigizaji ni pamoja na two trains running michezo iliyoigizwa huko old globe theatre as you like it twelfth night othello midsummer night s dream na cyrano de bergerac miongoni mwa maigizo mengine
mara ya kwanza gathegi kuwa na jukumu la nafasi ya kuigiza kama mtaalamu ni kwenye filamu ya haitian cabbie mwaka crank
ingawa awali alikuwa amejaribwa kuigza sehemu ya muhusika kaylo maprodiusa walimpatia efren ramirez nafasi hiyo na badala yake wakampa gathegi nafasi ya kuigiza kam haitian cabbie
mwanzo alipinga wazo la yey kuigiza lafudhi ya haiti lakini alifunzwa na rafiki yake kutoka haitian
mwaka baada ya kuigiza kama muhusika mkuu katika lincoln heights na veronica mars gathegi alikuwa muigizaji maarufu alipoigiza kama bodie katika death sentence darudi in the fifth patient na kama cheese katika gone baby gone
baadaye aliigiza mara kwa mara kama mormon intern dr jeffrey cole kwenye igizo la televisheni lililohusu magonjwa na tiba house na muigizaji mgeni na life on mars mwaka kabla ya kuigiza kama laurent katika twilight
kwa mara ya kwanza gatheji alipojaribiwa kwenye filamu ya mwaka iliyotokana na jina la kitabu cha kwanza kwenye msururu wa pragramu za televisheni za stephenie meyer twilight series alikuwa bado hajasikia kkuhusu mfululizo wa maigizo hayo na wala hakujua kwamaba angeigiza kama mzimu wa kutisha
kwa sasa amesoma mfululizo wote na yeye hujiita kama shabiki sugu
gathegi aliigiza kama naibu wa martin kwenye filamu ya my bloody valentine d ya mwaka 
ananuia kuongoza kwenye toleo la chimbuko pana la filamu kwa jina joe turner s come and gone na pia alirejea nafasi yake kama laurent katika filamu ya twilight na new moon
peter james crouch amezaliwa januari ni mchezaji wa mpira kutoka uingereza
moses masika wetangula amezaliwa septemba ni mwanasiasa wa kenya na mbunge anayewakilisha jimbo sirisia
yeye amekuwa waziri wa mambo ya nje tangu januari 
yeye aliteuliwa kuwa mbunge kwenye chema cha kisiasa cha kanu baada ya uchaguzi mkuu mwaka na kuwahudumia wakenya hadi 
yeye amewahi kushika vyeo vingine kadhaa vya umma kama hakimu na mwenyekiti wa electricity regulatory board
wetangula alishiriki katika asasi kadha za kuleta fedha ili kuanzisha miradi ya kusaidia watu na amekuwa akitoa huduma za kisheria kwa wananchi
yeye huhamasisha wanawake na vijana kuanzisha miradi ya kuzalisha kipato
wetangula alichaguliwa kwenye bunge katika uchaguzi wa desemba 
rais mwai kibaki alimchagua wetangula kuwa waziri wa mambo ya nje mnamo tarehe januari pindi kulipokuwa na migogoro kuhusu matokeo ya uchaguzi wa rais
mwezi wa januari baada ya nchi ya uingereza kulalamika kuhusu uchaguzi wa rais wetangula alimwita na kumlalamikia kamishna wa uingereza adam wood na alisema kwamba uchaguzi wetu hauhitaji muhuri wa mamlaka kutoka house of commons
baada ya serikali ya mseto kukubaliwa kati ya kibaki na raila odinga wote ambao walidai ushindi katika uchaguzi wa rais wetangula bado alihifadhi cheo chake katika serikali ya mseto iliyotangazwa tarehe aprili 
waturkana ni watu wa asilia ya nilote wa kenya idadi yao ikiwa karibu 
ni wakaazi wa wilaya ya turkana kaskazini magharibi mwa kenya eneo kame na kavu inayopakana na ziwa turkana upande wa mashariki
kusinimwao kunaishi wapokot wap koot warendille na wasamburu
lugha ya waturkana lugha ya asili ya nilotes wa mashariki pia hujulikana kama kiturkana jina yao kwa lugha hii ni ng aturk w ana
waturkana wanajulikana kwa ajili ya kukuza ngamia na kushona vikapu
katika fasihi simulizi zao wao hujiita watu wa fahali ya kijivu baada ya zebu ya ukuzaji wake ambao una nafasi muhimu sana katika historia yao
katika miaka ya karibuni mipango ya misaada ya maendeleo imelenga kuanzisha uvuvi miongoni mwa jamii ya waturkana ambayo ni mwiko katika jamii ya waturkana na kupata mafanikio mbalimbali
kijadi wanaume na wanawake wote huvaa mikanda iliyotengenezwa kutoka kwa ngozi ya mraba lakini kila aina ya watu hujipamba kwa mapambo mbali mbali
mara nyingi wanaume huvalia mikanda zao sawa na shuka mara nyingi upande mmoja ukishikana na mwingine kwenye bega lao la kulia na hubeba visu vya mkononi vilivyotengenezwa kwa chuma na ngozi ya mbuzi
wanaume pia hubeba viti vidogo vinavyojulikana kama ekicholongs na huvitumia kama viti kuliko kukeketi chini kwenye mchanga ulio moto wa mchana
viti hivi pia hufanya kichwa cha mkaliaji kubaki kama kimeinuka kutoka mchangani na hivyo basi kuzuia mapambo yoyote ya kichwa ya kienyeji kuharibika
wanawake kitamaduni huvaa shanga na kunyoa nywele zao kabisa ambayo mara nyingi ina shanga zilizofungiliwa mwishoni mwa nywele
kimoja kikiwa kimefungwa kiunoni huku kingine kikisitiri upande wa juu mwili
waturkana hutegemea mito kadhaa kama vile mto turkwel na mto kerio
mito hizi zinapofurika mchanga uliobebwa na maji ya mto pamoja na maji hujaza maeneo wazi mto na maeneo haya hulimwa baada ya mvua nzito ambayo kutokea kwa nadra
wakati mito inapokauka visima wazi huchimbwa katika maeneo ya mito na maji yake hutumiwa kwa kunywesha mifugo na matumizi ya binadamu
kuna chache iwapo vipo visima vizuri kwa ajili ya maji ya matumizi ya jamii na mifugo na mara nyingi familia hulazimika kusafiri masaa kadhaa kutafuta maji kwa ajili ya mifugo yao na wenyewe
mifugo ni kipengele muhimu kwa utamaduni wa waturkana
mbuzi ngamia punda na ng ombe wa zebu ndio kundi la msingi la mifugo wanaotumiwa na waturkana
katika jamii hii mifugo sio tu kuwapa maziwa na nyama bali pia kama aina ya sarafu inayotumika kwa ajili ya mazungumzo ya ulipaji wa mahari na kulipia mahari
mara nyingi kijana atapewa mbuzi moja wa kuanzia na atalimbikiza zaidi kwa ufugaji
kwa upande mwingine baada ya kulimbikiza mifugo wa kutosha mifugo hawa watatumika kulipia mahari kwa wake zao
ni kawaida kwa wanaume wa kiturkana kuwa na maisha ya bibi wengi kwani idadi ya mifugo itaashiria idadi ya wake kila mmoja anaweza kulipia na kukimu
waturkana hutegemea mifugo wao kwa maziwa nyama na damu
waturkana mara kwa mara hufanya biashara na wamasai kwa mahindi na mboga
waturkana hununua chai kutoka miji na kuunda chai ya maziwa
asubuhi watu hunywa uji wa mahindi na maziwa na wakati wa chakula cha mchana na chakula cha jioni hula ugali wa mahindi kwa kitoweo
zebu huliwa tu wakati wa siku kuu lakini mbuzi huliwa mara kwa mara
wanaume mara nyingi huenda uwindaji kushika swara nguruwe wa mwitu kulungu sungura na wengine zaidi
baada ya uwindaji wanaume huenda tena kukusanya asali ambayo ndio kitu tamu waturkana wanacho
nyumba hujengwa kwa kutumia mbao na kisha kuvimbwa na nyasi na kisha kufungwa
nyumba ni kubwa ya kutosha familia ya watu sita
kawaida wakati wa msimu wa mvua nyumba hufanywa kuwa refu na hufunikwa kwa samadi
sherine tadros ni mwandishi habari mwarabu muingereza anayeripotia kutoka bara la mashariki ya kati
yeye ni mwanahabari wa al jazeera ya kiingereza moja ya stesheni inayoongoza duniani iliyo na makao makuu jijini doha qatar
wakati wa vita vya israeli na gaza mwaka wa sherine na mwandishi mwenziwe wa al jazeera ayman mohyeldin walikuwa waandishi pekee wa kutoka stesheni yenye kutumia lugha ya kiingereza kote duniani wliokuwa wakiripotia kutoka ndani ya gaza
vyombo vya kigeni vya habari vimekuwa vikizuiliwa kuingia gaza kwa kupitia misri au israeli
hata hivyo ayman na sherine tayari walikuwa ndani ya gaza wakati vita vilianza
sherine ana shahada mbili katika siasa za mashariki ya kati na alifundisha som la siasa kwa wanafunzi wa shahada ya kwanza katika soas chuo kikuu cha london
alianza kazi yake ya uandishi kama mtayarishaji mkuu wa al arabiya jijini london akifanya kazi kote ulaya kwa mtandao huu wa dubai
mwaka wa alijiunga na al jazeera jijini london na mwaka mmoja baadaye alihamia doha kama mwandishi mtayarishaji akitangaza taarifa kutoka kote duniani kutoka marekani hadi nchi za arabuni
ripoti zake maarufu ni kama ya hamas kupata umiliki wa gaza pilkapilka za kushindania urais wa marekani na beirut kukamatwa na hezbollah mnamo mei 
busia ni wilaya katika mkoa wa magharibi nchini kenya
inapakana na wilaya ya kakamega mashariki wilaya ya bungoma kaskazini wilaya ya busia uganda upande wa magharibi na ziwa victoria upande wa kusini
shughuli kuu ya kiuchumi ni biashara na nchi jirani ya uganda pamoja na mji wa busia makao makuu ya wilaya hii kituo cha mpakani
mbali na mji uchumi wa wilaya hutegemea sana uvuvi na kilimo mazao msingi yakiwemo pamoja na mihogo mtama viazi vitamu maharagwe na mahindi
wilaya ya busia ni makao ya kabila la waluhya nchini kenya ambao wanapatikana hasa katika sehemu za magharibi mwa kenya
walter rodney machi juni alikuwa mwanahistoria maarufu wa guyana na mwanatakwimu wa kisiasa
walter rodney aliweza kupataphd yake mwaka katika shule ya oriental and african studies mjinilondon uingereza
leng biashara ya watumwa kwenye pwani guinea ghorofani
jarida lilitolewa mwaka wa chini ya jina a history of the upper guinea coast na ilipendekezawa sana kwa changamoto lake kwa hekima ya kawaida kwenye eneo hilo
alisafiri sana na akawa anajulikana sana kote duniani kama mwanaharakati na mwanachuoni
yeye alifundisha kwa muda nchini tanzania baada ya kufuzu na baadaye katika jamaika katika alma mater yake uwi mona
rodney alikuwa na kina katika kiwango chakatikatikwa jukumu lake katika uhuru post caribbean
yeye pia hakupendelea kiubinafsi na alipendekeza mfumo wa maendeleo ya kijamii
wakati serikali ya jamaika ikiongozwa na waziri mkuu hugh shearer ilimpiga marufuku katika oktoba kurejea nchini kwa sababu ya utetezi wake kwa maskini wanaofanya kazi katika nchi hiyo maandamano yalitokea hatimaye kudai maisha ya watu kadhaa na kusababisha mamilioni ya dola katika uharibifu
haya maandamano ambayo yalianza tarehe oktoba kwa sasa yanajulikana kama rodney maandamano na yalisababisha ongezeko katika mwamko wa kisiasa katika caribbean hasa miongoni mwa rastafarian afrocentric sekta ya jamaika kumbukumbu katika kitabu chake the groundings with my brothers
rodney aliweza kuwa mwafrika mashuhuri na alikuwa muhimu katika harakati za uongozi wa watu weusi katika caribbean na amerika kaskazini
wakati alipoishi jijini dar es salaam alikuwa na ushawishi mkubwa katika kuendeleza kituo kipya cha afrika cha kujifunza na majadiliano
kitabu mashuhurizaidi cha rodney jinsi ulaya ilichangia maendeleo duni ya afrika kilichochapishwa mwaka 
katika kitabu hiki alielezea jinsi afrika ambayo imetumiwa kwa njia mbaya na ulaya na kusababishakukosekana kwa maendeleo ya kisasa katika pande nyingi za bara
kitabu kilikuwa mashuhuri na vilevile kilileta utata
katika mwaka wa rodney alirejea guyana kutoka tanzania
ilitakiwa yeye kuchukua nafasi kama profesa katika chuo kikuu cha guyana lakini serikali ilizuia miadi yake
aliendelea kushiriki katika siasa na kutengeneza chama chaworking people s alliance dhidi ya pnc ya serikali
katika mwaka wa alikamatwa na kushtakiwa kwa uharibufu baada kuchomwa kwa ofisi mbili za serikali
mwaka wa rodney aliuawa kwa bomu katika gari yake wakati alipokuwa akigombea ofisi katika uchaguzi guyana
rodney aliishi na mke wake pat na watoto wake watatu
ndugu yake walter donald ambaye alijeruhiwa katika mlipuko alisema kuwa afisa katika jeshi la guyana aitwaye gregory smith ndiye alimpa rodney bomu iliyomuua
smith alikimbilia kifaransa guiana baada ya mauaji ambapo yeye alikufa mwaka wa 
kifo cha rodney kiliadhimisha kwa shairi na martin carter lililotungiwa walter rodney
amanda palmer anaongoza uzinduzi wa doha tribeca film festival dtff na ni mkuu wa burudani wa al jazeera ya kiingereza
palmer alijiunga na dtff kutoka al jazeera ya kiingereza ambapo kama mkuu wa burudani anaunda na kutayarishwa vipindi vya elimu na sanaa katika mtandao wa al jazeera
kipindi chake cha kilichochaguliwa kupata tuzo na kipindi cha the fabulous picture show fps kinachojulikana kote duniani vimemfanya ajulikane kama mtaalam wa utamaduni
kazi ya palmer imesababisha watengezaji filamu wajulikane kote duniani
kwa kujenga jukwaa la kimataifa la watengezaji filamu palmer amegundua talanta mpya na zinazoibukia ambayo imesababisha idadi ya wasanii wengi kupata fursa ya kuzungusha filamu zao
katika kazi yake kwa jumla palmer hajawahi kusita kueleza changamoto anazopata ikiwa anarikodiwa kwa kamera au hata kazi yoyote nyingine isiyohitajiwa kurikodiwa
baada ya kupokea shahada yake ya sanaa katika uandishi habari kutoka chuo kikuu cha teknolojia mjini sydney palmer alisomea maonyesho na muziki
alianza kazi kama mwandishi habari wa kitaifa kwa mtandao wa channel seven nchini australia kabla ya kuhamia jijini london na kuwa mwanamke mdogo zaidi kuwahi kufanya kazi kwenye stesheni iliyo ulaya
yeye kisha alihamia cnn na baadaye associated press tv kabla ya kujiunga na al jazeera ya kiingereza mnamo agosti 
sasa yeye yumo katika kamati cha filamu nchini qatar
hutoa mtazamo mpya juu ya ulimwengu wa sinema na filamu kote duniani
kipindi hiki hurikodiwa ndani ya sinema ni huwakutanisha watengezaji filamu kutoka kote duniani na watazamaji
fps hutoa mkaribisho mzuri wa watengezaji filamu kutoka kote duniani ambao walioleta mabadiliko au matokeo kupitia sinema ili watengezaji filamu wote wapya na wanaojulikana wafaidike na kupitia hivi huelimisha watazamaji
kipindi cha kinahusu usafiri na utamaduni na huonyesha amanda na wenzake wakizunguka mahali mbalimbali kote duniani inachunguza kila kitu kama matukio ya kitamaduni na kidini na kuzorota kiuchumi katika kila eneo ikiwa inazingatia hadithi za watu binafsi
 inaangalia jinsi watu wanavyoishi maisha yao leo kama vile mashabiki wa vyuma vizito nchini syria na turbo folk nchini serbia migogoro ya nyumba iliyomo old havana na hata majumba ya ottoman nchini istanbul
mara ya kwanza timu ya ilienda havana nchini cuba belgrad nchini serbia dameski nchini syria edinburgh nchini scotland jamii ya australia ya ramingining delhi nchini india accra nchini ghana makambi ya wakimbizi ya chad istanbul nchini uturuki marrakech nchini moroko hong kong nchini uchina
msimu wa pili mnamo novemba ilizingatia jiji la ho chi minh vietnam buenos aires nchini ajentina greenland athens gdansk nchini poland na naples nchini italy
renato kizito sesana alizaliwa mwaka ni mwitaliano comboni misionari mwandishi wa habari na mbinadamu
mwaka wa alimaliza na shahada katika uhandisi akaenda kufanya kazi katika kiwanda maarufu kiitwaguzzi moto mandello del lario jirani
sesana iliingia katika kundi la misionari katika gozzano italia mwaka wa 
baadaye alisoma teolojia kwa miaka minne katika venegono superiore na kuwapadre wa katoliki katika mwaka wa 
alimiliki jina kizito baada ya mtukufu kizito mdogo wa mashahidi wa uganda ambaye alikuwa canonized na papa paulo vi mwaka 
katika miaka ya sesana aliwafanyia nigrizia kazi jarida maarufu la comboni
aliteuliwa mhariri wake kati ya na wakati wa kipindi ambacho alianza kusafiri kote afrika kuandika na kuchukua picha
mwaka sesana alisoma kiingereza katika marekani akiishi katika parokia ya msalaba mtakatifu mjini los angeles california
alirudi italia mwaka uliofuata na mwaka wa alipata shahada ya udaktari katika sayansi ya siasa kutoka chuo kikuu cha padua italia
suala lake lilikuwa juu wafrika wamerika walio katika kanisa la katoliki
kazi ya baba kizito ya kimisionari katika afrika ilianza wakati yeye alipewa jukumu zambiakatika mwaka wa 
aliwahi kutoa huduma katika parokia ya vijijini kwa miaka mitatu kabla ya kuhamia mji mkuu lusaka
baada ya kupewa eneo maskini linaloitwa bauleni baba kizito alifanya kazi hasa na vijana na kuanza jamii inayoitwa koinonia
kat februari yeye alitumwa kwenda nairobi kenya na kuanzisha mpya watu comboni anglophone magazine kwa nchi za afrika
mara moja mjini nairobi yeye kuanza walei katika jamii katika kenya pia hujulikana koinonia pamoja na kundi la vijana ambao mara uvuvio maisha ya wakristo kibiblia mapema kama ilivyoandikwa katika matendo ya mitume
the community wajumbe walikuwa kutoka fani mbalimbali na asili na wao waliishi pamoja kugawana ndoto zao mafanikio na kushindwa
leo hii koinonia marafiki ina kuhusu wajumbe thelathini mjini nairobi na kumi katika lusaka
koinonia kenya ilikuwa registered kama kampuni mwili mwaka baada ambayo haifahamiki makampuni mbalimbali ya kijamii ili kusaidia kuboresha jamii ya mitaa ndani ambayo ni makao
sina shughuli na miradi ya kijamii kutoa kipaumbele juu ya wanyonge katika jamii kama vile watoto katika mazingira magumu hasa watoto wa mitaani kama vile wanawake na vijana kutoka asili maskini
mbali na nairobi na miradi lusaka jumuiya tangu kuenea kwa milima ya nuba sudan ambapo dada jamii koinonia nuba anaendesha shule mbili za msingi na walimu mafunzo ya chuo
beyond umisionari wake na kazi ya kibinadamu baba acclaimed kizito ni mwandishi wa habari
yeye aliandika weekly column kuitwa baba kizito s notebook katika toleo la jumapili daily nation ambalo ni kenya s wengi sana kusoma gazeti
mwaka mkutano wa kenya episcopal aliwaelekeza mpango naye na kuanzisha waumini redio katoliki kitaifa fm station
utangazaji ya kituo kuanza mwezi julai na baba kizito mbio hadi mapema 
baba kizito pia aliongoza na kusaidiwa kuanzishwa newsfromafrica
org an elektroniska news bulletin kwamba kuchapisha makala zilizoandikwa kutoka katika mtazamo wa watu katika ngazi ya chini ya afrika harakati zao kwa uhuru heshima na haki
kati ya mipango mingine yeye imesaidia kuanzisha peacelink afrika portal mipango ya afrika kwa amani na the big issue kenya ambayo ni nchi ya kwanza ya gazeti mitaani
hivi sasa baba kizito inaendelea aktivt kusaidia na kuendeleza mipango koinonia mbalimbali hasa jumuiya ya watoto wa mitaani katika miradi ya ukarabati nairobi na lusaka vile vile shughuli za kujenga amani afrika amani point asasi isiyokuwa ya kiserikali iliyoanzishwa chini koinonia
yeye ana hittills mwandishi vitabu na kutafsiriwa kadhaa wengine
katika januari yeye uzinduzi blog mpya inayoitwa a life katika afrika
katika juni baba kizito alikuwa mshitakiwa wa kingono ngono na wavulana mwenyeji katika jamii yake
kuhani sana alikanusha madai akisema mali ya marafiki walikuwa koinonia malengo halisi ya watu nyuma ya shutuma
samir nasri amezaliwa juni ni mchezaji wa kandanda wa kimataifa wa ufaransa ambaye anaichezea klabu ya arsenal katika ligi kuu ya uingereza
yeye hutumia mguu wa kulia sanasana kucheza na kwa ujumla hucheza kama mshambulizi mpana katika klabu yake ya arsenal lakini pia ametumika katika kiungo kati kwa majukumu ya kushambulia na kulinda wakati amehitajika
hapo awali alikuwa mchezaji wa kawaida wa timu ya ufaransa katika kiwango cha vijana
nasri alitajwa katika kikosi cha euro mwaka wa lakini hakupata muda mwingi wa kucheza
tangu wakati huo amejiimarisha kama mchezaji wa kawaida katika timu ya taifa
wazazi wa nasri walihamia ufaransa kutoka algeria
babake anatoka constantine na mama yake ni raia wa biskra
alilelewa katika sehemu ya la gavotte peyret kitongoji kilicho kaskazini mwa marseille
mara nyingi yeye alicheza mitaani ambapo alijifunza ujuzi wake
alikuwa anaichezea timu ya genge ya mtaa lakini baada ya vurugu nyingi wazazi wake walimsaini katika klabu ya pennes mirabeau akiwa na umri wa miaka sita
nasri mwenyewe amedai kuwa malezi yake ngumu imemsaidia katika jitihada zake za kucheza kandanda ya utaalamu kama ninaweza kuwa na ujasiri wa kutosha wa kuonana ana kwa ana na kisu nina ujasiri wa kutosha nina ujasiri wa kutosha kupambana mkabiliano mgumu
aliichezea timu ya pennes kwa muda wa misimu miwili kabla ya kutazamwa na olympique de marseille mwaka wa 
nasri alianza kuicheza marseille akiwa na umri wa miaka 
alianza kucheza katika ligue ligi kuu ya ufaransa katika msimu wa akiwa na umri wa miaka na alianza mechi na akaja kama mbadala mechi na kufunga bao moja
msimu uliyofuata ulimpa uzoefu katika kombe la uefa mechi bila kufunga bao na kombe la intertoto alicheza mechi moja na kujunga bao moja
katika msimu wa alifunga bao lake la kwanza la mwaka katika ligue msimu ukielekea kuisha tarehe aprili wakati alianza mechi dhidi ya fc sochaux montb liard na alisaidia timu yake kushinda 
ushindi huu uliifanya marseille kupanda hadi nafasi ya nne katika ligi mechi nne zikisalia na hivyo basi kuiweka mairseille katika nafasi ya kufuzu katika kombe la uefa
nasri alikuwa katika kikosi kilichoshindwa katika fainali ya coupe de france mwaka dhidi ya paris saint germain na pia alikuwa katika kikosi kilichoshindwa katika fainali dhidi sochaux mwaka wa 
tarehe mei nasri alitajwa kama mchezaji mchanga bora wa mwaka katika ligue mbele ya jimmy briand na karim benzema
alitajwa pia kama mchezaji bora wa mwaka wa marseille baada ya kupata asilimia ya kura kutoka kwa mashabiki
aidha kama wachezaji wachanga wengine alitajwa kama zizou mpya kutokana na ujuzi wake wa kuchenga na mtazamo
nasri alifunga bao lake la kwanza katika ligi kuu ya uingereza dhidi ya west bromwich albion baada ya dakika nne ya mechi ya kwanza ya msimu tarehe agosti 
tarehe agosti katika mechi ya pili ya raundi ya kufuzu katika kombe la mabingwa barani ulaya nasri alifunga bao katika dakika ya dhidi ta fc twente
tarehe novemba nasri alifunga mabao yote mawili ya arsenal katika ushindi wa dhidi ya manchester united
tarehe machi nasri alifunga bao tena arsenal ilipoishinda newcastle katika uwanja wa st james park
alitamatisha msimu wake wa kwanza na arsenal na mabao na usaidizi 
nasri amekuwa akihusika katika timu ya taifa ya ufaransa kwa muda mrefu kuanzia timu za vijana wenye umri wa miaka na 
alikuwa katika timu ambayo ilishinda mashindano ya uefa ya vijana wasiozidi umri wa mwaka wa na alifunga bao la ushindi katika mechi ya mwisho
nasri alicheza mechi yake ya kwanza ya timu kuu mnamo machi dhidi ya austria katika mechi ya kirafiki ya nyumbani akiwa na umri wa miaka 
alitoa pasi ndani ya boksi ambayo mchezaji mwenzake karim benzema alifunga bao la kipekee la mechi
nasri alitajwa katika kikosi cha mwisho cha euro cha raymond domenech akiwa na umri wa miaka alikuwa mmoja wa wachezaji wenye umri mdogo katika kikosi cha kifaransa kuteuliwa katika mashindano ya euro 
alicheza mechi mbili kama mbadala na kucheza dakika 
nasri amelinganishwa na mchezaji wa kitambo wa arsenal robert pires na ars ne wenger ambaye pia amemweleza nasri kama mchezaji mwenya kasi na mchezaji maalam anayeweza kucheza katika sehemu tofauti uwanjani na pia kuwaona wachezaji wenzake uwanjani
samir amekuwa katika uhusiano na tatiana golovin mchezaji wa tenisi kutoka ufaransa tangu mei na anaishi naye katika hampstead
accra academy hutamkwa kr k dd mee ni shule ya upili katika eneo la greater accra ghana
shule hufunza maswala mbalimbali katika biashara sayansi sanaa na mafunzo ya ujuzi wa kuongoza kwa tuzo ya shahada ya shule ya upili ya afrika magharibi
kuna majumba ya makazi manne katika accra academy tatu ambayo yalipewa majina ya waanzilishi wa shule isipokuwa dkt kg konuah na jumba la nne lilipewa jina la bi ellen buckle
kwa hivyo majumba hayo manne yanaitwa alema awuletey ellen halm addo wanafunzi katika accra academi wanashiriki katika shughuli mitaala ya ziada kupitia wanachama wao katika vilabu na mashirika mbalimbali ya shule kama vile acasma inasimamia shirika isiyo ya kiserikali lililoundwa na accra academy na shule ya upili ya st marys junior
kabla ya ushirikiano huu accra academy ilikuwa na uhusiano na shule ya sekondari ya wasichana ya accra na shule ya upili ya st marys junior ilikuwa na uhusiano na shule ya upili ya st thomas aquinas
wakati wa inasemekana kulikuwa na mgomo wa waalimu nchini
baadhi ya wanafunzi katika academy ya accra ambao walikuwa na uwezo wa kujifunza mitaala ya shule zao wenyewe waliwafunza wengine bila malipo katika vyuo huko accra academy na shule ya upili ya st marys junior
baadhi ya msingi ya acasma ni kama acasma chuo kikuu cha ghana chuo kikuu cha acasma cape coast chuo kikuu cha kwame nkrumah acasma cha sayansi na teknolojia
baadhi hasa ni pamoja na mkuu wa jimbo lieutenant general ja ankrah
waamuzi wa mahakama kuu jaji gc mills odoi jaji g
koranteng addo jaji vincent cyril richard author charles vcrac crabbe jaji nyb adade na jaji george lamptey
viongozi wa jadi nana wereko ampem ii bwana en omaboe nana akuoko sarpong na neeyi ghartey
wanaspoti na wasimamizi wa michezo bwana adjin tetteh bwanajk aduakwa bwana
ohene djan mr
p nyemitei bwana jelicoe quaye mheshimiwa ejcquaye bwanajk quartey bwana leo myles mills bwana
asamoah gyan na mr
baffour gyan
watumishi wa umma kanali thompson dkt bruce konuah bw gilbert boahene bwana nathan quao bw harry dodoo mheshimiwa k
richardson kapteni attuquayefio
wauguzi dkt mustapha a
ezzeddine dktarchampong dr s
gepi attee dr c
quarcoopome
wanauchumi bwana samuel appah donkor dkt frank baffoe
wanasiasa dkt
ebenezer ako adjei bwana samuel odoi sykes bwanakwaku boateng hon
paul boateng hon
niyi bi ayibonte
rev fwb thompson rev waa okai askofu george adjeiman
mafisa wa kijeshi brigadier utuka brigadier crabbe
wafanyikazi wa benki bwana anane yao bwanajoseph kitson clel na mheshimiwa john awulu lartey
wasimamizi wa chuo kikuu bwana ke senanu mheshimiwa oracca tetteh mheshimiwa odoom bwanaraymond etornam agbeame mheshimiwa yaw twumasi bwana addo fenning mheshimiwa emmanuel quartey papafio
wasomi wa ghana bwana lebrecht fifi hesse dkt kwaku aning prof samuel gyasi
michezo ya afrika nzima pia huitwa michezo ya afrika au michezo ya pan afrika ni tukio la michezo mbalimbali ya mataifa ya afrika linalofanyika kila miaka minne linaloandaliwa na muungano wa kamati za kitaifa za olimpiki za afrika anoca
mataifa yote yanayoshiriki lazima yawe yanatoka katika bara la afrika
makala ya kwanza yalifanyika mwaka wa katika mji wa brazzaville nchini kongo
kamati ya kimataifa ya olimpiki ioc ilitoa utambulisho rasmi kwa tukio hili kama tukio la bara la michezo mbalimbali pamoja na michezo ya pan american na michezo ya bara asia
mwanzilishi wa olimpiki ya kisasa pierre de coubertin alianzisha michezo ya pan african mapema mwaka wa 
mamlaka ya kikoloni yaliyokuwa yanatawala afrika wakati huo yalikuwa yanahofia wazo hilo yakishuku kuwa umoja wa waafrika kupitia njia ya mchezo kungesababaisha waafrika kudai uhuru wao
majaribio yalifanywa ili kuandaa michezo hiyo algiers nchini algeria na alexandria nchini misri miaka ya na mtawalia lakini licha ya maandalizi kabambe yaliyofanywa na waratibu juhudi hizo zilitumbukia nyongo
mwanachama wa kwanza kutoka afrika wa kamati ya kimataifa ya olimpiki mwanariadha wa masafa mafupi aliyezaliwa nchini ugiriki mwenye uraia wa misri angelo bolanaki alichangia fedha kujengwe uwanja lakini michezo haikufanyika hadi baada ya miongo mingine mitatu
katika miaka ya mapema ya sitini nchi za afrika zilizokuwa zinazungumza kifaransa zilipanga michezo ya urafiki
michezo hii ilipangwa na madagascar na kisha c te d ivoire 
michezo ya tatu ilipangwa kufanyika nchini senegal mwaka wa 
kabla ya micheza hiyo kukamilika mawaziri wa vijana na mchezo wa kiafrika walikutana paris mwaka wa na kwa sababu chache za nchi zilizokuwa zinazungumza kiingereza zilikuwa tayari zinashiriki wao wakaipa michezo hiyo jina la michezo ya pan africa
michezo hii ilipewa utambulisho rasmi na ioc kuwa katika kiwango sawa na michezo mingine ya kibara kama vile michezo ya bara asia na michezo ya pan america
mnamo julai mwaka wa makala ya kwanza yalifanyika brazzaville nchini congo sasa ikijulikana kama michezo ya all africa
kutoka mataifa idadi ya wanariadha karibu walishiriki
misri ilishikilia nafasi ya kwanza kwa kuwa na idadi kubwa ya medali
katika mwaka wa kamati kuu ya michezo katika afrika scsa ilipangwa mjini bamako inasimamia michezo ya all africa
makala ya pili yalituzwa nchi ya mali katika mwaka wa lakini mapinduzi ya kijeshi yalilazimisha kufutiliwa mbali kwa michezo hiyo
lagos nigeria ilijitolea kuwa mwenyeji wa michezo hii mwaka wa 
hatimaye michezo hiyo ilifanyika mwaka wa kutokana na vita vya biafra ambavyo vilikuwa vimeisha karibuni nchini nigeria
katika mwaka wa makala ya ya michezo hii yalikuwa yamepangwa kufanyika nchini algeria lakini kutokana na sababu za kiufundi yaliahirishwa kwa muda wa mwaka moja na yalifanyika mwaka wa 
kuendeleza mtindo huu makala yaliyofuata yalipangwa kufanyika nchini kenya mwaka wa lakini yalisukumwa hadi mwaka wa na hatimaye yalifanyika mjini nairobi mwaka wa 
mtindo wa olimpiki wa miaka minne haujakosa kufuatwa tangu na michezo hii imepangwa cairo harare johannesburg na lagos
katika mwaka wa algiers kwa mara nyingine tena ilikuwa mwenyeji wa michezo na kuwa ya kwanza kurudia uwenyeji wa michezo hii
lusaka nchini zambia imejiondoa mnamo desemba kama mwenyeji wa makala yajayo ya michezo hii mwaka wa 
mji utakao kuwa mwenyeji wa makala ya ya michezo hii utaamuliwa hivi karibuni
accra ghana na kenya zimetajwa kama zenye uwezekano wa kuwa wenyeji
orodha inayofuata inaonyesha medali zilizohesabiwa katika makala yote ya michezo hii
baada kusikia kuhusu michezo ya pan afrika wakati akiwa katika ziara za kibiashara huko kongo mwanadiplomasia mrusi muarmenia ashot melik shahnazaryan alipata wazo la kuanzisha michezo ya pan armenia
ufugaji pia hujulikana sayansi ya wanyama ufugaji wanyama au ufugaji wa kawaida ni mazoezi ya kilimo ya kuzaliana na kuongeza mifugo
imekuwa inatekelezwa kwa maelfu ya miaka tangu ufugaji wa kwanza wa wanyama
sayansi ya ufugaji hufundishwa katika vyuo vikuu vingi na vyuo duniani kote
wanafunzi wa sayansi ya wanyama wanaweza kujiingiza katika mahafali zifuatazo dawa za mifugo au kwenda kujiingiza kwenye daraja za bwana au udaktari mablimbali kama vile lishe jeni zinavyo kuzaliana na wanyama au uzazi
wahitimu wa programu hizi wanaweza kupatikana wakifanya kazi katika viwanda kama vya dawa za mifugo na binadamu viwanda vya lishe ya wanyama na mifugo kilimo au katika masomo
kihistoria baadhi ya fani ndogo ndani ya uwanja wa ufugaji hupewa jina mahsusi kwa ajili ya wanyama katika huduma zao
ufugaji ni mojawapo ya shughuli mbalimbali za binadamu ambazo huweza kumuingizia kipato ambacho huchangia katika uchumi wa nchi pia uchumi huo huchangia katika maendeleo ya nchi fulani
mlindanguruwe ni mtu ambaye hulinda nguruwe jina la kiingereza swine
mchungaji ng ombe huwajali ng ombe na mchungaji kondoo sheepherd huwalinda kondoo
zamani ilikuwa kawaida kwa kuwa na mifugo ambayo ya kondoo na mbuzi kuwa pamoja kwa zabuni hizo pia wanaitwa wachungaji
katika amerika ya kusini llama na alpaca hufugwa
leo mameneja wa mifugo mara nyingi husimamia maelfu ya wanyama na wafanyakazi wengi
mashamba vituo huweza kuajiri wazalishaji wataalamu wa afya ya mifugo walishaji na wakamuaji kusaidia huduma kwa wanyama
mbinu kama vile uzalishaji wa kisayansi na uhamishaji mara nyingi hutumika si tu kama mbinu kuhakikisha kwamba mifugo ya kike wamezaa lakini pia ili kusaidia kuboresha aina ya mifugo
hii inaweza kufanyika kwa kuipanda mbawala kutoka mifugo bora ya kike hadi mifugo ya kawaida ya kike ili kuwezesha ng ombe bora wa kike kupata mimba nyingine
mazoezi haya huongeza idadi ya wazawa ambayo wanaweza kuwa wamezalishwa na idadi ndogo ya wanyama wenye afya bora
hii kwa upande inaboresha uwezo wa kubadilisha kulisha wanyama kwa nyama maziwa au nyuzinyuzi kwa ufanisi zaidi na kuboresha ubora wa bidhaa ya mwisho na kuifanya iridhishe
moneygram international inc ni kampuni ambayo hutoa huduma za kifedha na ina makao yake makuu huko minneapolis minnesota nchini marekani
ina vifaa ziada katika sehemu ya brooklyn center minnesota lakewood colorado na ofisi za kimataifa katika zaidi ya nchi 
moneygram international hutoa bidhaa na huduma kupitia mtandao wa mawakala na wateja wa taasisi za kifedha
kampuni ya travelers express company inc ambayo imekuwa ikiendeshwa tangu mwaka wa ilinunua moneygram payment systems inc mnamo juni kutoka kwa kampuni ya american express
biashara ilianzishwa mnamo desemba ikihusiana na kujitoa kwake kutoka kwa kampuni zazi viad corporation mwaka wa na sasa inajulikana kama moneygram international
moneygram international hutoa huduma za kuhamisha pesa fedha ili na malipo za bili kwa watumiaji
sehemu nyingine ya moneygram international hutoa huduma kwa taasisi za kifedha pamoja na huduma za usindikaji wa malipo kimsingi ya huduma rasmi za kukagua kazi zilizofanywa nje ya kampuni na fedha ili kwa ajili ya kuuzwa kwa wateja wao
tarehe agosti moneygram international inc ilisaini mkataba na affinity global services ya dallas ambayo hutoa teknolojia ya malipo zisizotumlia waya za tx ili kuwezesha uhamisho wa pesa kutumia simu za mkono
katika uchumi zinazoendelea kuna watu wengi wenye simu za mkono kuliko akaunti za jadi za benki
kiberom ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waberom
tunaona nafasi kubwa kuboresha huduma kwa wateja hawa kwa kutoa huduma ya kutuma pesa ili kulipa malipo ya moneygram katika fomati mpya kama vile teknolojia ya simu ya mkono alisema anthony ryan rais na ceo wa moneygram katika taarifa kwa vyombo vya habari
mshindani mkubwa wa kampuni ya moneygram ni western union ambayo ni kubwa kidogo kuliko moneygram
onyesho la mchezo wa gsn bingo amerika hutumia mpira mwekundu wenye logo wa moneygram moneygram kudhamini mpira huu
wahalifu hutumia udanganyifu wa ada ya mapema na mapenzi ya uwongo kuwashawishi waathirika kutuma fedha kupitia huduma ya uhamisho ya telegraph
wawili hawa western union na moneygram hudai kuwashauri wateja wao kamwe wasitume pesa kwa watu ambao hawakutana nao hata hivyo uchunguzi uliofanywa hivi karibuni na cbc marketplace ulihitimisha kuwa mtunza fedha asingeweza kutoa onyo wowote na kwa kweli angeambiwa asili ya tuhuma ya biashara hiyo angepitisha mchakato huo
mtu mwingine akiwa na maarifa kwamba uhamisho umefanyika mtu huyu hupata nafasi kuingilia kati uhamisho huo
katika kesi hizi hata uhamisho kwa marafiki na watu katika familia unaweza kubeba hatari
mifumo mingine ambayo hutumiwa kwa udanganyifu huhusisha wahusika ambao kuchagua malengo yao kupitia mnada wa online kama vile ebay
wahusika hujitolea kununua bidhaa za bei ghali kutumiia huduma za moneygram
msanii huyu wa kuwahadaa watu kisha humlipa mhasiriwa wake na kadi ya mkopo iliyoibiwa au malipo mengine kutumia chombo ulaghai na hii husababisha moneygram kuonyesha kuwa biashara hii transaction imekamilika
hii humvutia mhasiriwa katika hali ya usalama wa uongo na kumsababisha mhasiriwa kutuma bidhaa hizo ambazo anadhani zimelipiwa
muda mfupi baadaye wakati benki ya kutuma inagundua ulaghai huo wa malipo transaction hiyo hubadilishwa nyuma na mwuzaji hupoteza pesa zilizohamishwa na hakuna njia ya kurudisha bidhaa hizo zilizoibiwa
moneygram imetoa taarifa kwamba wanunuzi ambao hujitolea kulipa kutumia huduma zao kwa wauzaji wasiojulikana hawapaswi kuaminika
tatizo hili si la moneygram pekee kwani kampuni nyingi za huduma za kifedha zinazofanana hutumiwa kama motokaa kuendeleza mifuko au mipango hii ya udanganyifu
njia nyingine ya udanganyifu ni ile ambayo mhalifu anamwuliza mnunuzi kutuma pesa kwa rafiki au jamaa wa mnunuzi kama ushahidi wa imani nzuri
mhalifu atatuma bidhaa hiyo baadaye na ikipokewa mnunuzi hugundua uhalifu
tatizo ni hata kama mnunuzi atateua sehemu maalum ambapo fedha hii itachukuliwa yaani karibu na rafiki au jamaa fedha hiyo inaweza kuchukuliwa na kitambulisho bandia popote duniani
mhalifu atasisitiza kwamba ushahidi uonyeshwe kupitia moneygram na si mbinu nyingine yoyote kama vile fedha ili
hivyo linatumika kutafsiria neno la kilatini persona kwa kiingereza person ambalo linamtofautisha binadamu kama kiumbe wa pekee na wanyama wote na kumpa haki zake za msingi
tofauti hiyo ilisisitizwa hasa na dini ya uyahudi iliyomtambua mtu mwanamume na mwanamke vilevile kuwa sura na mfano wa mungu
ni msamiati muhimu wa ustaarabu wa magharibi unaotumika sana katika saikolojia sheria falsafa teolojia n
maendeleo makubwa katika kuuelewa yalipatikana wakati wa mabishano ndani ya ukristo kuhusu fumbo la yesu na utatu
chuo kikuu cha babcock ni chuo kikuu cha binafsi cha kikristo nigeria inayomilikiwa na kuendeshwa na kanisa la waadventista wasabato nchini nigeria
chuo kikuu kina umbali sawa kutoka ibadan na lagos
chuo kikuu cha babcock kilipewa jina la marekani aitwaye daudi c
babcock ambaye alianzisha kazi ca waadventista wasabato kanisa nchini nigeria mwaka 
chuo hiki kikuu kilianzishwa kama chuo cha waadventista afrika magharibi mwaka wa kikiwa na wanafunzi 
mwaka wa kilibadilishwa jina lake na kuwa seminari ya wasabato afrika magharibi
chuo hiki kikuukilizinduliwa rasmi tarehe aprili 
kuna pia mipango ya kuanziha shule ya matibabu ambayo inaweza kuitwa shule ya utabibu ya ben carson
sasa hivi shule hii inaendesha shughuli za kutafuta fedha ili kukamilisha mradi wa naira bilioni nazo ni man of the people ni riwaya ya iliyoandikwa na chinua achebe
kitabu hicho kinaelezea hadithi ya vijana aliyeelimika aitwaye odili na vita vyake na chief nanga mwalimu wake wa zamani ambaye aliingia katika siasa katika nchi ya kisasa ya afrika isiyotajwa
odili anawakilisha kizazi kipya nanga anawakilisha desturi ya nigeria
mwisho wa kitabu unaisha kwa mapinduzi ya kijeshi sawa na maisha halisi ya johnson aguiyi ironsi chukwuma kaduna nzeogwu na yakubu gowon
sawa na maisha halisi ya johnson aguiyi ironsi chukwuma kaduna nzeogwu na yakubu gowon
a man of the people ni hadithi ya odili mwalimu wa shule katika nchi tamthiliya iliyofanana na nigeria
odili anapokea mwaliko kutoka kwa mwalimu wake wa zamani chief nanga ambaye kwa sasa ni waziri wa utamaduni
kama waziri kazi ya nanga ni kulinda mila za nchi yake na ingawa alijulikana kama a man of the people anatumia nafasi hiyo kuongeza mali yake binafsi
utajiri na nguvu wa waziri unamvutia mpenzi wa odili ambaye alimsaliti na kulala na waziri
kutafuta kisasi odili anaanza kumfuata mpenzi wa waziri
odili anakubali kuongoza chama cha upinzani dhidi ya rushwa na vitisho na vurugu
odili anapata ushindi juu ya waziri hata hivyo wakati vikosi vya mapinduzi ya kijeshi vinamlazimu mwalimu wake wa zamani kutoka ofisi
kitabu kinaisha na mstari wewe ulikufa kifo kizuri kama maisha yako yalimhimiza mtu kuja mbele na kupiga risasi kifuani mwa muuaji wako bila kuomba kulipwa
baada ya kusoma nakala ya mapema ya riwaya rafiki ya achebe mshairi wa nigeria na mtunga hadithi john pepper clark alisema chinua najua wewe ni nabii
kila kitu katika kitabu hiki kimetokea isipokuwa mapinduzi ya kijeshi baadaye mwaka meja wa nigeria chukwuma kaduna nzeogwu alipata udhibiti wa mkoa wa kaskazini mwa nchi kama sehemu ya jaribio la mapinduzi makubwa
makamanda katika maeneo mengine walishindwa na kisa hiki kilijibiwa na vita vya kijeshi ambavyo vilisababisha urais wa meja jenerali johnson aguiyi ironsi
mauaji ya watu elfu tatu kutoka kanda ya mashariki wanaoishi katika kaskazini ilitokea mapema baadaye na hadithi ya mashambulizi mengine ya wanaigeria waigbo ulianza kuchuja ndani lagos
kwa sababu riwaya ya achebe ilifanana na mapinduzi yaliyotokea muda mfupi baada ya uchapishaji wa kitabu wanajeshi walimshuku kuwa na ujuzi wa mapinduzi
achebe alimhamisha mke wake christie na watoto wao hadi port harcourt
walifika salama lakini christie alipoteza mimba yake katika safari ya mwisho
riwaya za tatu za kwanza za achebe zote zilikuwa katika vijiji vya igbo nigeria
a man of the people hata hivyo ilikuwa imewekwa katika nchi tamthiliya ya afrika kwani achebe alitaka kuandika maandiko ya afrika juu ya hali ya bara katika suala kuu zaidi
riwaya haina kundi lolote maalum la kikabila au la kitamaduni
matatizo yalielezwa katika kitabu kama ufisadi ulaghai na serikali kutojali uliokuwa umehisiwa na mataifa mengi ya afrika magharibi katika kipindi cha baada ya ukoloni
kwa vile nigeria haikuwahi shuhudia mapinduzi wakati achebe aliandika a man of the people matukio ya riwaya yake bila shaka yalikuwa kutoka mataifa mengine ya afrika
licha ya nia yake hata hivyo mapinduzi ya kijeshi nchini nigeria yalikuwa na maana kuwa kitabu tena kilionekana kama kuwa kimsingi kuhusu nigeria
blaise matuidi amezaliwa aprili katika mji wa toulouse ni mchezaji wa mpira kutoka ufaransa na mwenye asili ya angola na sasa hivi anachezea as saint tienne
kimsingi anacheza kama mchezaji wa kati mara nyingi kucheza katika nafasi kuboresha mchezo
blaise alizaliwa mjini toulouse haute garonne na wazazi kutoka angola lakini alikulia mjini paris malisho ya fontenay sous bois
alianza kazi yake ya mpira na klabu ya mtaa iitwayo vincennois co karibu na vincennes kabla ya kuchaguliwa kuhudhuria shule ya clairefontaine
kufuatia hisabu yake ya miaka tatu pale alijiunga na us cr teil lusitanos mwaka wa na miaka miwili baadaye alitia saini na troyes ac
blaise alikaa miezi michache tu katika hifadhi kabla ya kujitokeza mara yake ya kwanza katika ligue mechi dhidi gueugnon
aliweza kucheza tena msimu huo kabla ya kurudi hifadhi
msimu uliofuata matuidi alikuwa akitoa jukumu maarufu kwa klabu ambao walikuwa wanacheza katika ligue 
matuidi alikuwa mmoja wa kuongoza kwa kupokea kadi mara katika ligi
licha ya bidii yake klabu ya troyes ilimaliza doa moja tu juu eneo la kushushwa ngazi
msimu uliofuatia matuidi alitia saini mkataba wake wa kwanza kukubali kuchezea troyes miaka minne licha ya riba kutoka klabu ya charlton athletic uingereza
aliendelea kucheza vizuri msimu wa na kucheza mechi katika ligi ma kuingiza mabao matatu
moja ya kazi zake bora akiwa na shati ya troyes ilikuwa tarehe aprili dhidi sedan ambayo troyes ilipigania ni nani
wakati troyes ilikuwa nyuma kwa mabao nyumbani na dakika ndizo zilizobakia matuidi alifunga bao la kusawazisha katika dakika ya na dakika nane baadaye alifunga na troyes kuchukua ushindi wa 
alifunga tena katika mechi ya mwisho na kushinda juu ya lens lakini bado troyes iliteseka kwa kushushwa ngazi baada ya kumaliza msimu huo katika nafasi ya 
kushushwa ngazi kwa klabu hiyo hadi ligue kulisababisha uvumi kuhusu usoni wa matuidi katika klabu hiyo
licha ya kuwa uhusiano na na majeshi ya vilabu ligue hasa bordeaux lille na monako matuidi alitangaza kwamba alikuwa atatia saini na as saint tienne baada ya kukubaliana na mpango wamiaka nne na klabu
matuidi alipewa shati namba na kuingizwa kwa haraka katika wachezaji wa kwanza kumi na mmoja na kushirikiana na lo c perrin na christophe landrin
pia alianzisha ushirikiano na mwenzake wa zamani mtroyen baf timbi gomis ambaye alikuwa na msimu wa kuvuma
uchezaji wa klabu msimu huo uliweza kufanya klabu hiyo kupata nafasi ya na kufuzu kwa kombe la uefa
jitihada yake iliweza kuvutia klau ya uingereza ya arsenal ambapo mfuasi mmoja wa klabu hiyo gilles grimandi alimpendekeza kwa mfaransa mwenzake ars ne wenger
matuidi alianzamsimu wa vizuri kwa kufunga bao lake la kwanza akiwa saint tienne katika ushindi dhidi ya sochaux 
majeraha yaliathiri uchezaji wa matuidi na timu kwa ujumla katika nusu ya pili ya msimu na kusababisha saint etienne vigumu kuepuka kushushwa ngazi baada ya kunusurika siku ya mwisho ya msimu
matuidi amecheza katika mechi za chini ya miaka na kupata taji mara vilevile mechi za chini ya miaka kupata taji mara 
pia alijitokeza katika mechi za chini ya miaka na kuongoza hadi mchuano wa uefa ulaya katika mechi ya chini ya miaka na kuonekana mara 
bahati mbaya wasifu wake mechi za chini ya miaka ulifika mwisho kufuatia kushindwa na ujerumani katika mchuano wa kufuzu ambao uliamua nani atakayecheza katika mchuano wa chini ya miaka wa uefa ulaya
a grain of wheat ni riwaya ya tatu na riwaya iliyojulikana zaidi ya ngugi wa thiong o mwandishi kutoka kenya
riwaya hii huchanganya hadithi kadhaa pamoja katika hali ya dharura nchini kenya katika mapambano ya uhuru unaolenga mugo aliyekuwa mtulivu ambaye maisha yake yalitawalwa kwa siri
hadithi yenyewe inahusu nyumbani kwake katika maandalizi ya kijiji ya sherehe ya siku ya uhuru wa kenya siku ya uhuru
wapiganaji wa kundi la maumau ambayo ilikuwa ikitumiwa na waafrika kama kundi kuu la kupinga mkoloni mwanajeshi mkuu na koinandu wanapanga tarehe ya kumuua hadharani ikiwa watampata msaliti ambaye aliyemsaliti kihika mpiganaji shujaa kutoka kijiji miaka michache kabla ya uhuru
alka kutoka kiiceland ni ndege wa bahari wa familia alcidae
wanafanana na ngwini kwa sababu wana umbo na rangi sawa na hawa pia mabawa mafupi lakini spishi ziliopo hadi sasa zinaweza kuruka angani kinyume na ngwini
spishi nyingine zilozokwisha sasa zilikuwa zimepoteza uwezo kuruka angani k
huzamia kabisa ili kukamata samaki gegereka na krili
jike hulitaga yai moja tu juu ya shubaka la mwamba au katika tundu
kaduna ni mji mkuu wa jimbo la kaduna kaskazini kati mwa nigeria
mji huu ambao uko kwenye mto wa kaduna ni kiini cha biashara kubwa na usafiri kwa maeneo ya kilimo yaliyo karibu pamoja na reli na makutano za barabara
ishara ya kaduna ni mamba aitwaye kada katika lugha ya kihausa
kaduna ilianzishwa na waingereza mwaka wa na kuwa mji mkuu wa nigeria wa zamani wa mkoa wa kaskazini mwaka 
watu walioyoka kaduna ni pamoja na emmanuel na celestine babayaro wachezaji mpira wa nigeria na fiona atlanta mwanasinema wa uingereza na msichana katika sinema ya bond kutokana na kidini kaduna imekuwa mahala pa mvutano wa kidini kati ya waislamu na wakristo hasa juu ya utekelezaji wa sheria katika shari a katika mji wa kaduna mwanzo wa mwaka wa 
hasa katika tukio moja februari mwaka wa angalau watu waliuawa katika zogo fulani
mji inabakia umetengwa siku hizi ambapo waislamu hasa wanaishi katika kaskazini ya mji na wakristo katika kusini
tukio jingine lilitokana na makala katika gazeti lagos ambayo yalitia waislamu hasira
makala haya yalikuwa juu ya shindano la kutafuta mrembo wa dunia lililokuwa wiki hiyo katika mji mkuu wa abuja kupendekeza kwamba kama muhammad andehudhuria shindano hilo angeweza kuoa mmoja wa washindani hao
kaduna ni nyumbani mwa chuo cha ulinzi cha nigeria kaduna polytechnic chui kikuu cha ahmadu bello chuo kikuu cha kaduna chuo cha urobani na teknolojia cha nigeria na taasisi ya utafiti wa trypanosomiasis nigeria 
kaduna nikiyuo cha viwanda kaskazini mwa nigeria vinatengeneza bidhaa kama nguo mashine chuma alumini bidhaa za mafuta na magurudumu
ufinyaji wa udongolinalofanywa sana katika kaduna hasa kutoka maraban jos ambayo inayofuata abuja na minna
njia kuu inayopiytia mji huu inaitwa barabara ahmadu bello
majina mengi ya maeneo katika mji huu yametokana na majina ya zamani masultani emirs na mashujaa wa vita
kaduna ina soko kubwa lilioundwa hivi karibuni baada ya moto katikati mwa mwaka wa 
kuna viwanja vya ndege mbili moja ambayo ni uwanja wa ndege kaduna
ofisi kuu ya kampuni ya huduma za ndege ya chanchangi iko kaduna
mnamo septemba mwaka wa ujenzi wa tawi la reli hadi mji mkuu wa abuja ulipitishwa awali uwanja huu wa ndege ulikuwa unajulikana kama uwanja wa ndege wa kimataifa wa lagos lagos international airport kwa kiingereza lakini jina lake lilibadilishwa ujenzi ulipofikia katikati kuwa murtala muhammed ambaye alikuwa mkuu wa zamani wa kijeshi wa nigeria
taminalii ya kimataifa ilijengwa kama ya uwanja wa ndege wa schiphol iliyoko mjini amsterdam
uwanja huu wa ndege ulifunguliwa rasmi tarehe machi 
uwanja huu ndio wigo kuu kwa ndege kama vile flag carrier airlines ya nigeria nigeria eagle airlines na arik air
uwanja wa ndege wa kimataifa wa murtala muhammed ina taminali ya kimataifa na ya taifa domestic ambazo zimetenganishwa na umbali wa kilomita moja
taminali zote zinatumia barabara moja pamoja taminali ya taifa ilihamishwa na kupelekwa katiak taminali ya taifa ya kitambo lagos mwaka wa baada ya moto
taminali mpya ya taifa ilijengwa na na kupitishwa na tume mnamo aprili 
mwaka uwanja huu wa ndege uliwahudumia abiria 
katika mwishoni mwa miaka ya na ya taminali ya kimataifa ilikuwa na sifa mbaya ya kuwa uwanja wa ndege ambao ni hatari
kutoka mwaka wa hadi mwaka wa us federal aviation administration ilivionya viwanja vya kimataifa vya ndege vya marekani kwa kuwashauri abiria kwamba hali ya usalama katika los haikufikisha yaliyokuwa yanahitajika na icao
mwaka faa ilipiga marufukuhuduma za ndege kati ya lagos na marekani
katika kipindi hicho usalama katika los uliendelea kuwa tatizo kubwa
abiria waliokuwa wakiwasili mjini lagos walikuwa wanasumbuliwa ndani na nje ya uwanja wa ndege na wahalifu
wafanyakazi wa uwanja wa ndege walichangia sifa yake
maafisa wa uhamiaji waliitisha rushwa kabla ya kupiga chapa pasi na wakati huo huo mawakala wa forodha walidai malipo ya ada ambayo hayakuwepo
aidha aina ya ndege ya jet kadhaa zilishambuliwa na wahalifu ambao walikuwa wanasimamisha ndege zilizokuwa zinawasafirisha abiria kutoka na kwenda kwa taminali kisha kuiba mizigo yao
waongozi wasafiri walipendekeza kuwa abiria wa nigeria wapitie uwanja wa kimataifa wa ndege wa mallam aminu kano katika eneo la kano na kuchukua ndege za ndani au kusafiri kutumia barabara hadi lagos
kufuatia uchaguzi wa kidemokrasia wa olusegun obasanjo mwaka wa hali ya usalama katika los ilianza kuboreka
polisi wa uwanja wa ndege waliweka sera la shoot on sight ambayo inamaanisha kupiga mhalifu kutumia risasi iwapo mtu yeyote atakaye patikana katika maeneo ya usalama kuzunguka barabara ya ndege na sehemu za teksi
polisi walilinda ndani ya taminali na maeneo ya kuwasili ya nje
faa iliondoa marufuku ya huduma ya moja kwa moja kwenda nigeria mwaka wa katika utambuzi wa maboresho haya ya usalama
miaka ya hivi karibuni tumeona marekebisho katika uwanja wa ndege wa kimataifa wa murtala muhammed
miundombinu zisizofanya kazi na zisizoendeshwa kama vile viyoyozi na vifaa vya kubeba mizigo ya abiria vimerekebishwa
uwanja nzima wa ndege umesafishwa mikahawa na maduka yamefunguliwa
makubaliano ya huduma za anga kati ya nigeria na nchi nyinginezo vinafufuliwa na vipya vinatiwa saini
makubaliano haya yameonyesha hisia na haki za kutua kutoka kwa emirates ocean air delta na china southern airlines katika uwanja wa ndege wa kimataifa kubwa zaidi nchini nigeria
serikali ya shirikisho imewapa kibali kwa ajili ya upanuzi wa ukumbi wa kuondoka na kuwasili wa uwanja wa ndege wa kimataifa wa murtala muhammed ili kupunguza trafiki inayozidi katika uwanja huo wa ndege
bunge la la jamhuri ya kenya lilifunguliwa januari likiwa na kundi la orange democratic movement likiongozwa na raila odinga likiwa na wajumbe wengi zaidi
raila alikuwa mgombea urais katika uchaguzi wa ambao ulisababisha utata wa ushindi kwa mwai kibaki wa pnu
mwanachama wa odm kenneth marende alichaguliwa kama spika wa bunge la akamshinda mwanachama wa pnu francis ole kaparo katika raundi ya tatu ya kura
ufunguzi wa bunge ulikuwa na utata mwingi mwai kibaki alikaribishwa na wanachama wa odm kwa unyamavu mwingi na kuzomewa raila naye alikaribishwa na shutuma za mauaji
uzinduzi wa bunge la ulikuwa machi wakati odinga aliapa kuwa waziri mkuu na kielezo cha national accord and reconciliationcha kupitishwa
msuguano kati ya rais na waziri mkuu ulitokea wakati wote waliwasilisha barua zao kwa spika za mapendekezo yao ya kiongozi wa biashara ya serikali mwenyekiti wa kamati ya biashara ya bunge
spika hatimaye alifanya uamuzi wake na alijiwakilisha kama mwenyekiti hadi msuguano ulipotatuliwa
 aprili bunge yaidhini orodha ya iieck interim independent electoral commission of kenya ambayo ingesimamia uchaguzi ujao
siku iyo hiyo rais kibaki alikubali bili iliyoumba iieck na akateuwa rasmi makamishna wa iieck
 mei rais kibaki alikubali bili iliyoumba iibrck na akateuwa rasmi makamishina waliyoidhinishwa na bunge
innocent ujah idibia amezaliwa septemba huko jos jimbo la plateau anafahamika kama face idibia ni mwanamuziki wa ngoma ya hip hop kutoka nigeria na ni mtunzi
alikuwa mwanachama wa kundi la muziki aina ya hip hop kilichoitwa plantashun boyz
sasa hivi ana uhusiano wa dhati na muigizaji makosi musambasi
idibia ametoka eneo la kiserikali la okpokwu na kabila la idoma katika sehemu ya kusini jimbo la benue katika nigeria ya kati
yeye alihudhuria shule ya upili ya mount saint gabriel katika makurdi jibo la benue
alisoma kwa ufupi katika taasisi ya usimamizi technology imt enugu moja ya taasisi kubwa ya elimu ambapo alifanya kozi ya diploma ya taifa katika usimamizi wa biashara
mafanikio yake makuu katika imt yalikuwa katika utunzi wa wimbo wa kipindi cha redio maarufu iliyoitwa gb fan club katika enugu state broadcasting services esbs mwaka 
baadaye alihamia lagos na alijiunga na mwenzake kutoka imt aitwaye blackface kuunda plantashun boyz alianza kujiita face mwaka 
jina yangu inahusu tu nje na ndani wakati mnionapo ninyi huona nje lakini wakati mnapopata kunijua mtaweza kuona ndani alisema katika mahojiano na bbc
two baba kama yeye anavyoitwa nchini nigeria ni ishara ya wale wanawake wote ambao amewapa mimba
hivi sasa yeye anashindana na msanii wa amerika lil wayne kuona ni nani aliye na idadi ya watoto wengi kupitia wanawake tofauti katika maisha yao
wimbo wake ulioshinda tuzo uitwayo african queen ilitumika kama wimbo wa filamu ya phat girlz hii ilifanya naye hata kutambulika zaidi kimataifa
the plantashun boyz walikutana kwa muda mfupi mwaka kurekodi albamu ambayo waliipa jina la plan b yeye pia ilitoa albamu mwaka ambayo ina nyimbo kama enter the place ambayo ilikuwa imeandikwa na churks haikufanikiwa ilifanya vizuri katika baadhi ya chati
cd ni ya promo inasemekana kuwa ilikabiliwa na matatizo ya usambazaji na mauzo huenda haikutambulika katika baadhi ya maeneo ya nchi
hii imesababisha mabadiliko ya tarehe ya albamu kutolewa hadi badala ya kutolewa katika tarehe lililopendekezwa la mwaka 
bunge la la jamhuri ya kenya lilifunguliwa januari likiwa na kundi la orange democratic movement likiongozwa na raila odinga likiwa na wajumbe wengi zaidi
raila alikuwa mgombea urais katika uchaguzi wa ambao ulisababisha utata wa ushindi kwa mwai kibaki wa pnu
mwanachama wa odm kenneth marende alichaguliwa kama spika wa bunge la akamshinda mwanachama wa pnu francis ole kaparo katika raundi ya tatu ya kura
ufunguzi wa bunge ulikuwa na utata mwingi mwai kibaki alikaribishwa na wanachama wa odm kwa unyamavu mwingi na kuzomewa raila naye alikaribishwa na shutuma za mauaji
uzinduzi wa bunge la ulikuwa machi wakati odinga aliapa kuwa waziri mkuu na kielezo cha national accord and reconciliation cha kupitishwa
msuguano kati ya rais na waziri mkuu ulitokea wakati wote waliwasilisha barua zao kwa spika za mapendekezo yao ya kiongozi wa biashara ya serikali mwenyekiti wa kamati ya biashara ya bunge
spika hatimaye alifanya uamuzi wake na alijiwakilisha kama mwenyekiti hadi msuguano ulipotatuliwa
 aprili bunge yaidhini orodha ya iieck interim independent electoral commission of kenya ambayo ingesimamia uchaguzi ujao
mei bunge yaidhini orodha ya iibrck interim independent boundaries review commission of kenya ambayo ingeangalia mipaka ya jimbo na wilaya ili kuhakikisha kuwa ni wawakilishi halisi zaidi ya idadi ya watu kulingana na takwimu za usajili wa wapigakura au hesabu za watu wote za ambayo inafaa kumalizika mwezi oktoba 
siku iyo hiyo rais kibaki alikubali bili iliyoumba iieck na akateuwa rasmi makamishna wa iieck
 mei rais kibaki alikubali bili iliyoumba iibrck na akateuwa rasmi makamishina waliyoidhinishwa na bunge
ni mchezo wa kuigiza wa kimuziki kutoka afrika ya kusini iliyotungwa na mbongeni ngema inayoonyesha wanafunzi wakishiriki katika maandamano ya soweto wakipinga ubaguzi wa rangi
ilitengenezwa pia katika filamu ya ikichezwa na leleti khumalo whoopi goldberg miriam makeba john kani na tertius meintjies
ilionyeshwa broadway tarehe januari katika cort theatre na ilifungwa tarehe julai baada ya maonyesho na vidokezo 
sarafina ilibuniwa na kuongozwa na mbongeni ngema ambaye aliandika pia kitabu muziki na nyimbo
ilionyeshwa mara ya kwanza katika the market theatre johannesburg afrika ya kusini mwezi juni 
leleti khumalo amepokea uteuzi wa tony award mwigizaji bora katika mchezo wa kuigiza wa kimuziki vilevile tuzo la naacp kwa ajili ya ustadi wake
uzalishaji wenyewe pia ulishinda tuzo la tony award kwa muziki bora densi bora na mwelekeo wa juu zaidi
filamu ilitolewa tarehe septemba 
filamu ilifanywa soweto na johannesburg afrika ya kusini
darrell roodt aliiongoza kutumia maudhui ya mbongeni ngema na william nicholson
leleti khumalo bado alicheza kama sarafina pamoja na whoopi goldberg kama maria masombuka na miriam makeba kama angelina
makampuni wanaohusika yalikuwa miongoni mwa bbc
katika umoja wa mataifa shirika la filamu la mpaa liliweka kanuni ya pg kwa maonyesho ya vurugu inayosababishwa na ubaguzi wa rangi
filamu iliyoongezwa iliyotolewa mwaka ilipata kiwango cha r kwa maonyesho ya ghasia ghasia
filamu ilitolewa katika mashindano ya cannes film festival 
hadithi yenyewe inahusu wanafunzi walioshiriki katika maandamano soweto wakipinga utekelezaji wa kiafrikaans kama lugha ya kufundisha katika shule
inatoa toleo linachomoza shule sawa na maandamano ya soweto tarehe juni 
msimuliaji hutujulisha kuhusu watu kadhaa miongoni mwao msichana wa shule mwanaharakati aitwaye sarafina
maji huzidi unga wakati polisi wanapowapiga risasi wanafunzi kadhaa darasani
hata hivyo mwisho ya onyesho hili huwa ni la furaha na kwaheri za wanafunzi wanaotoka shule ambayo inachukua sehemu ya pili ya filamu
ilionyeshwa katika afrika ya kusini tarehe juni ili kuzingatia miaka baada ya maandamano ya soweto katika soweto
sehemu ya mkurugenzi haijatofautiana sana na ya awali isipokuwa kuongezwa kwa kipande ambacho hakikuwemo katika toleo la asili kati ya leleti khumalo sarafina na miriam makeba mamake sarafina ambayo imeongezwa na wimbo thank you mama
category films zilizowekwa katika afrika ya kusini category maonyesho ya broadway yenye waafrika tupu category filamu zilizoongozwa na darrell roodt party of national unity pnu lilianzishwa kama muungano wa vyama vya kisiasa nchini kenya
 septemba rais mwai kibaki wa kenya alitangaza muungano huo mpya na akasema kuwa angeweza kugombea kiti cha urais na chama hicho katika uchaguzi wa kenya wa desemba lakini tangu kimekuwa chama cha kisiasa katika haki yake yenyewe kufuatia masharti yaliyowekwa na kielezo cha vyama vya siasa kilichopitishwa kenya mwaka 
pnu ilianzia kama muungano wa vyama kadhaa vikiwemo kanu narc kenya ford kenya ford people democratic party shirikisho na vingine
rais mwai kibaki tu ndiye angekuwa mhusika binafsi wa pnu kando ya ushiriki wa vyama vyote husika
pnu iliundwa muda mfupi kabla ya uchaguzi wa mwezi desemba 
hadi mwanzo wa septemba haikuwa wazi ni tiketi ya chama gani rais angetumia katika uchaguzi
katika uchaguzi wa mwaka kibaki alikuwa mgombea wa national rainbow coalition narc ambayo ilikuwa tangu imetengana
narc ya hapo awali ilikuwa kisheria katika mikono ya charity ngilu ambaye hakutaka kujiunga na kibaki kwa jitihada jipya
maandalizi duni ya chama hichi yalijitokeza katika harakati za uteuzi wa viti vya bunge
awali wanachama wa pnu walikubali wagombea wa viti vya bunge wajisajili chini ya pnu isipokuwa kanu ambayo iliruhusiwa kusajili wanachama wake pekee
kama matokeo baadhi ya wagombea hasa kutoka chama cha kibaki cha awali cha democratic party walitumia tiketi ya pnu na wengine walitumia tiketi za vyama husika
katika majimbo kadhaa wanachama husika wa pnu walijipata wakigombea kiti kimoja pnu walikuwa na matokeo duni katika uchaguzi mkuu wa 
walifanikiwa kuwa na viti dhidi ya vya wapinzani wao wakuu odm
pamoja na vyama husika wangeamrisha wabunge kama 
tarehe februari kupitia timu ya upatanishi iliyoongozwa na katibu mkuu wa zamani wa umoja wa mataifa kofi annan serikali ya pnu ilifikia mkataba na odm kugawana madaraka
mpango wa kugawana madaraka ulikuwa wakwanza wa aina yake barani afrika
tangu uchaguzi wa pnu imejiandikisha kama chama halisi cha kisiasa ikiwa na george saitoti kama mwenyekiti na mwai kibaki kama kiongozi wa chama kitu kilichowafadhaisha wanachama wengi
wakati ilianzishwa mwaka chama kilikuwa na mwai kibaki kama mwanachama wa kibinafsi na vyama vyote vingine husika vilijiunga kama shirika binafsi
hata hivyo katikati ya chama hiki kilianza kuwa na uchaguzi ndogo ndogo ili waweze kuwa na miungo halisi ili iwe chama katika haki yake yenyewe
ingawa majaribio ya kufanya vyama husika vijiunge na pnu yalishindwa
muundo wa uongozi wa chama una ya kiongozi wa chama mwenyekiti wa taifa katibu mkuu na wenyeviti wa mikoa
kiraitu murungi alizaliwa januari ni mwanasiasa nchini kenya
alituhumiwa kuhusika katika kashfa ya anglo leasing
yeye alisomea shule za upili chuka high school na alliance high school kisha akatoka katika chuo kikuu cha nairobi na kufuzu kama shahada ya sheria mwaka wa na kama mwalimu wa sheria mwaka wa 
yeye baadaye akapata uwalimu wa sheria katika chuo cha sheria cha harvard mwaka wa 
murungi amekuwa mbunge tangu mwaka wa na hapo awali aliwahi kuwa waziri wa katiba na sheria na mwanasheria mkuu wakilishi
katika uchaguzi mkuu wa mwaka wa nchini kenyaalishinda kiti cha mbunge imenti kusini kutoka chama cha national rainbow coalition narc
baada ya serikali kushindwa katika mwaka wa novemba katika kura ya maoni kikatiba aliteuliwa kuwa waziri wa kawi
katika mwaka wa februari murungi aliomba msamaha kwa kutoa matamshi ambayo yaliyokaguliwa kuwa yanaenezaubakaji na rushwa
yeye alikuwa amesema kuwa ukaguzi kutoka kwa wahisani wa misaada ya rushwa nchini kenya ilikuwa ni kama kubaka mwanamke ambaye ako tayari yeye ni mmoja wa washirika wa karibu wa rais wa kenya mwai kibaki
amekuwa akishutuhumiwa kwa majaribio ya kufunika katika kashfa ya anglo leasing ambayo yeye alidai kuwa ni kashfa ambayo haikuwahi kuwa
katika mwaka wa februarishirika la utangazaji la bbc ilitoa mazungumzo kati ya mweshimiwa murungi na katibu wa zamani wa utawala bora na maadilibw
john githongo ambapo inaonekana kuwa anajaribu kumwambia bw
githongo kuachana na uchunguzi wake juu ya kashfa ya anglo leasing
yeye aliahidi kwamba anura pereira atasamehe madeni ya kes milioni ambazo zilikuwa zinadaiwa babake githongo
murungi awali alisisitiza kuwa kamwe hakutaka kujiuzulu kutoka kiti chake cha waziri licha ya madai ya rushwa
yeye alidai kwamba hana hatia na kuwa ripoti ya githongo ni propaganda tu
juu ya kurekodi yeye alitoa maoni ya kuwa nimeyasikiliza madai ya kanda ya ushahidi
ni njia ya mkato haisikiki haitoshi na haikubaliki kuunda ushahidi unaoaminika kwa madai yaliopangwa na bw
tarehe februari hata hivyo rais mwai kibaki alitangaza kuwa murungi amejiuzulu kuruhusu uchunguzi kamili juu ya hayo madai tarehe februari siku baada yake kujiuzulu murungi alidai kuwa yeye hakuhusika kwa kufunika kashfa ya anglo leasing
hata hivyo baadaye iliibuka kwamba rais mwai kibaki alimuuliza ajiuzulu kutoka kwa serikali
tarehe novemba alirudishwa kazini kama waziri wa kawi na rais kibaki
yeye alibakia katika nafasi hiyo katika baraza la mawaziri walioteuliwa na rais kibaki tarehe januari kufuatia utata wa uchaguzi wa desemba 
kati ya maswali ambayo aliuliza ni kwa nini john githongo alikuwa ananasa mazungumzo yake na maafisa wa serikali na kama alikuwa mpelelezi wa mataifa ya kigeni
prof george kinuthia saitoti aliyezaliwa agosti juni ni mwana hesabu mwanasiasa na aliyekuwa makamu wa rais wa kenya
saitoti adai kuwa ni mmasai lakini wapinzani wanasema yeye ni mkikuyu
kijugumu human rights watch walisingizia kuwa alichochea ghasia za kikabila katika mkoa wa rift valley wakati wa uchaguzi mkuu wa kenya wa vurugu ambayo ilikuwa hasa kuelekezwa dhidi ya wakikuyu
alisomea shule ya upili ya mang u na alipata elimu yake ya shahada ya kwanza huko marekani katika chuo kikuu cha brandeis baada ya kulipiwa na wien
saitoti alipata phd katika hisabati kutoka chuo kikuu cha warwick mwaka katika nyanja ya algebraic topology
tarehe agosti saitoti aliuzuliwa kama makamu wa rais na rais daniel arap moi kwa utovu wa utiifu saitoti aliuzuliwa pia kazi yake kama makamu mwenyekiti wa kenya african national union kanu
katika uchaguzi mkuu wa alishinda kiti cha kajiado north kwa chama narc
siku ya februari kujiuzulu kwa saitoti kama waziri wa elimu ulitangazwa na rais mwai kibaki katika televisheni baada ya madai kwamba alikuwa amehusika katika kashfa ya goldenberg
mahakama ya juu ya kenya iliamuru tarehe julai kuwa saitoti haipaswi kushtakiwa juu ya kashfa ya goldenberg
tarehe novemba alirudishwa kazini kama waziri wa elimu na kibaki
katika bunge iliyotangazwa na kibaki januari kufuatia utata wa uchaguzi wa saitoti alikuwa waziri wa usimamizi wa majimbo na usalama wa ndani katika ofisi ya rais
baada ya ugawaji madaraka kufikiwa kati ya kibaki na raila odinga wote ambao alidai ushindi katika uchaguzi wa saitoti alihifadhi kazi yake katika bunge ya muungano iliyotajwa tarehe aprili 
saitoti ameelezea nia yake ya kuwania kiti cha rais wa kenya mwaka 
 mei ni meya mpya wa mji wa houston jimboni texas
ni meya shoga wa kwanza wa mji mkubwa nchini marekani
wakati wa kampeni za uchaguzi alijulikana sana wakati huo alipojitangaza kuwa ni shoga
parker ni ni mwanachama wa chama cha kidemokrasia na alikuwa ni mwanachama wa baraza la mji katika houston
chuo kikuu cha benin katika jiji la benin nigeria ni moja ya vyuo vikuu vikubwa nchini
chuo kikuu kilianzishwa mwaka na serikali ya kijeshi ya samuel ogbemudia
hufundisha katika masomo mbali mbali ikiwa pamoja na shule ya matibabu
mwaka grace alele williams akawa makamu wa kwanza wa kike wa nigeria wakati alipoteuliwa kuongoza chuo kikuu cha benin
yeye akatumikia kama makamu wake chansela hadi 
chuo kikuu cha benin katika jiji la benin jimbo la edo nigeria kilianzishwa mwaka 
kilianza kama taasisi ya teknolojia na kilipewa hadhi ya chuo kikuu na tume ya taifa ya vyuo vikuu nuc tarehe julai 
katika hotuba yake ya bajeti mnamo aprili aliyekuwa gavana wa jeshi la jimbo la magharibi ya kati kanali s
ogbemudia kisha pia mgeni rasmi katika chuo kikuu alitangaza mabadiliko ya jina la taasisi ya teknolojia ya chuo kikuu cha benin
katika mwanzo chuo kikuu kilikuwa katika barabara ya ekewan
mwaka mradi wa kujenga kampasi kuu katika ugbowo na ekosodin ulianzia na mhandisi daniel uhimwen kama mkurugenzi
leo tovuti kuu iko ugbowo lakini bado baadhi ya kozi zinazotolewa katika kampasi ya ekewan
tarehe aprili katika chuo kikuu kufuatilia pendekezo la jimbo la serikali kilichukuliwa juu na serikali na kikawa chuo kikuu cha jimbo
leo chuo kikuu kimeendelea kukua katika nguvu kwa idadi ya vitivo idara mashirika na kozi
kufuatia maelekezo ya nuc chuo kikuu kilifanya majaribio na mfumo wa vyuo mwaka na 
hata hivyo licha ya maendeleo haya mapya chuo kikuu kilirudi kwa mfumo wa vitivo januari 
vitivo vilivyoko sasa ni vile vya kilimo sanaa elimu uhandisi sheria madawa sayansi usimamizi na chuo cha sayansi ya utabibu
chuo kikuu hutoa kozi za ngazi mbalimbali uzamili shahada stashahada na cheti
hivi sasa jumla ya wanafunzi waliojisajili na chuo ni linaloundwa na wanafunzi wa mchana na jioni katika vitivo mbalimbali
maktaba kuu ya chuo kikuu iitwayo maktaba ya john harris ilipewa jina hilo baada ya mwanzilishi prof john harris kutoka new zealand
maktaba kimekuwepo chuo kikuu kilipoanza mwaka katika barabara ya kampasi ya ekehuan maktaba ya john harris is jengo la kisasa yenye fani za hewa
huwa na huduma za kutoa nakala na kufunga vitabu kwa wasomaji
ufungaji wa teknolojia ya kisasa nyingine unaendelea
pamoja na ongezeko la idadi ya wanafunzi maktaba imejiingiza katika mpango wa upanuzi wa maktaba ukianza na ujenzi wa maktaba katika vitivo tofauti kama vile maktaba ya barabara ya kampasi ya ekehuan maktaba ya utabibu sheria uhandisi na madawa yote yanafanya kazi
upanuzi wa maktaba ya john harris bado inasubiri ruhusa rasmi
maktaba hushiriki katika ushirikiano kati ya maktaba zingine nchini nigeria
chuo kikuu cha benin katika jiji la benin nigeria ni moja ya vyuo vikuu vikubwa nchini
chuo kikuu kilianzishwa mwaka na serikali ya kijeshi ya samuel ogbemudia
hufundisha katika masomo mbali mbali ikiwa pamoja na shule ya matibabu
mwaka grace alele williams akawa makamu wa kwanza wa kike wa nigeria wakati alipoteuliwa kuongoza chuo kikuu cha benin
yeye akatumikia kama makamu wake chansela hadi 
chuo kikuu cha benin katika jiji la benin jimbo la edo nigeria kilianzishwa mwaka 
kilianza kama taasisi ya teknolojia na kilipewa hadhi ya chuo kikuu na tume ya taifa ya vyuo vikuu nuc tarehe julai 
katika hotuba yake ya bajeti mnamo aprili aliyekuwa gavana wa jeshi la jimbo la magharibi ya kati kanali s
ogbemudia kisha pia mgeni rasmi katika chuo kikuu alitangaza mabadiliko ya jina la taasisi ya teknolojia ya chuo kikuu cha benin
katika mwanzo chuo kikuu kilikuwa katika barabara ya ekewan
mwaka mradi wa kujenga kampasi kuu katika ugbowo na ekosodin ulianzia na mhandisi daniel uhimwen kama mkurugenzi
leo tovuti kuu iko ugbowo lakini bado baadhi ya kozi zinazotolewa katika kampasi ya ekewan
leo chuo kikuu kimeendelea kukua katika nguvu kwa idadi ya vitivo idara mashirika na kozi
kufuatia maelekezo ya nuc chuo kikuu kilifanya majaribio na mfumo wa vyuo mwaka na 
hata hivyo licha ya maendeleo haya mapya chuo kikuu kilirudi kwa mfumo wa vitivo januari 
sasa chuo kikuu kimsingi hufuata mfumo wa kitivo system isipokuwa shule za utabibu utabibu wa meno sayansi na taasisi ya afya ya mtoto ambayo ilirudi kwa mfumo wa vyuo mwezi agosti na utawala wake ukiwa ni provosti
vitivo vilivyoko sasa ni vile vya kilimo sanaa elimu uhandisi sheria madawa sayansi usimamizi na chuo cha sayansi ya utabibu
chuo kikuu hutoa kozi za ngazi mbalimbali uzamili shahada stashahada na cheti
hivi sasa jumla ya wanafunzi waliojisajili na chuo ni linaloundwa na wanafunzi wa mchana na jioni katika vitivo mbalimbali
maktaba kuu ya chuo kikuu iitwayo maktaba ya john harris ilipewa jina hilo baada ya mwanzilishi prof john harris kutoka new zealand
maktaba kimekuwepo chuo kikuu kilipoanza mwaka katika barabara ya kampasi ya ekehuan maktaba ya john harris is jengo la kisasa yenye fani za hewa
huwa na huduma za kutoa nakala na kufunga vitabu kwa wasomaji
ufungaji wa teknolojia ya kisasa nyingine unaendelea
upanuzi wa maktaba ya john harris bado inasubiri ruhusa rasmi
maktaba hushiriki katika ushirikiano kati ya maktaba zingine nchini nigeria
caterina murino amezaliwa septemba ni mwigizaji wa kiitaliano
alizaliwa mjini cagliari sardinia nchini italia
yeye mwanzowe alitaka kuwa daktari lakini alibadilisha kazi yake na kuingilia kazi ya upambe beauty pageants baada ya kutofaulu mtihani wa kiingilio wa kusomea udaktari
yeye alikuwa nambari ya tano katika mashindano ya miss italy mnamo 
mwaka na alisomea masomo ya maigizo katika cinema of theatre of francesca de sapio na alionekana katika utayarishaji wa richard iii na tamthiliya za lugha ya kiitaliano
yeye alipata umaarufu kote duniani baada kuigiza kama solange mnamo kwenye kipindi cha james bond james bond iitwayo casino royale
yeye huzungumza kiitaliano kihispania kiingereza na kifaransa
mwaka wake wa kuzaliwa unaripotiwa kuwa mara nyingine ingawa tovuti yake rasmi inatoa mwaka wa 
amos muhinga kimunya aliyezaliwa machi ni mwanasiasa wa kenya na mbunge wa jimbo la kipipiri sasa yeye ni waziri wa biashara
alikuwa waziri wa fedha kutoka mwaka hadi julai wakati alijiuzulu kutokana na kashfa ya hoteli ya grand regency
kimunya alizaliwa murang a na mara moja alihamia wilaya ya nyandarua kenya
ako na digirii ya biashara uhasibu kutoka chuo kikuu cha nairobi
yeye pia anashikilia cheti cha certified public accountant cpa k na certified public secretary cps k
awali alikuwa mwenyekiti wa icpak ambalo ni mwili wa kitaifa wa certified public accountants
wakati national rainbow coalition narc ilishinda uchaguzi mkuu desemba rais mwai kibaki alimteua kimunya kama waziri wa ardhi na makazi
tarehe februari aliteuliwa kama waziri wa fedha na rais kibaki kufuatia kujiuzulu kwa david mwiraria ambaye alikuwa amejiuzulu ili uchunguzi wa kashfa ya anglo leasing uweze kuendelea
kimunya alibakia kama waziri wa fedha katika baraza la mawaziri walioteuliwa na kibaki on januari kufuatia utata wa uchaguzi mkuu wa baada ya ugawaji madaraka kati ya kibaki na raila odinga wote ambao alidai ushindi katika uchaguzi wa rais kimunya alibakia na kazi yake bunge ilitotajwa tarehe aprili 
on julai kimunya alipoteza kura ya kutokuwa na imani ambayo ilikuwa imetokona na uuzaji wa grand regency hotel
ilidaiwa kuwa hoteli iliuzwa kwa thamani ndogo sana kulingana na thamani yake halisi iliponunuliwa na kampuni kutoka libya
katika utetezi wake kimunya alisema kuwa alikuwa na rekodi safi ya kupambana na rushwa
kimunya alijiuzulu kutoka katika baraza la mawaziri tarehe julai ili madai hayo yachunguzwe baada ya umma kutia mashinikizo makali ajiuzulu
siku chache kabla ya kujiuzulu kwake alikuwa ameapa kubakia katika kazi yake na kupambana na jaribio lolote la kushinikiza kujiuzulu kwake alikwenda mbele na kutangaza kuwa mimi ni afadhali nife kuliko kujiuzulu kwa hiyo kujiuzulu kwake kulikuja kama mshangao kwa wengi
tarehe novemba uchunguzi rasmi ulimwondolea mashtaka yote
kimunya alirudishwa kwa bunge na rais kibaki kama waziri wa biashara tarehe januari 
tarehe agosti mlinzi wake alipigwa risasi na majambazi kama anaendesha gari nairobi
kenneth otiato marende ni spika wa bunge la kumi nchini kenya
alichaguliwa kama spika wa bunge manamo tarehe januari 
ingawa wengi wao mara ya kwanza walitaka duru mbili hatimaye kidogo tu ndio ilikuwa inahitajika na marende alichaguliwa katika raundi ya tatu kwa kura mia moja na tano dhidi ya mia moja na moja kwa kaparo
muda wake wa kwanza alichaguliwa kama mbunge kwa emuhaya constituency kwenye tiketi cha chama cha narc katika uchaguzi wa mwaka 
 alibaki kwenye kiti chake katika uchaguzi wa mwaka wa lakini uchaguzi wake kama spika ilimaanisha ya kuwa kiti chake iliachwa wazi uchaguzi mwingine baina yake ilistahili kufanywa
 uchaguzi mwingine ukafanyika mwezi wa juni na wilbur ottichilo aliibuka mshindi wa chama cha odm
katika bunge la tisa aliuunga mkono marekebisho kwa mswaada kwa ubakaji kwa ndoa
alisema kwa maarifa kwenye sakafu ya bunge kuwa wakenya bado wanaweza kufanya mapenzi na wenzao hata wanapokuwa wamelala ila tu wawe wameoana
mwezi wa aprili wakati bunge ilipofunguliwa tena alikuwa amelazimishwa kufanya tawala ya uzito juu ya nani atakayekuwa kiongozi wa serikali ya biashara kutokana na mzozano baina ya rais na waziri mkuu
katika tawala ya kihistoria yeye alijipatia mda maalum kwa kuzingatia maagizo ya bunge kusimama kama mwenyekiti wa kamati la biashara mpaka kutatuliwa
 matthew dittmann michaelson amezaliwa novemba ni mwigizaji wa kideni
mikkelsen alizaliwa katika eneo la sterbro jijini copenhagen
baada ya kuhudhuria shule ya uigizaji ya rhus ali filamu yake ya kwanza katika movie pusher
yeye ameigiza katika filamu maarufu za kideni kama flickering lights kideni blinkende lygter the green butchers kideni de gr nne slagtere na filamu yake ya kwanza pusher na pusher ii
mikkelsen ameigiza katika jukumu maarufu la askari katika kipindi cha kideni cha unit one kideni rejseholdet
yeye pia aliigiza katika kipindi cha king arthur kilichotayarishwa na jerry bruckheimer tristan
yeye pia aliigiza kama adui aitwaye le chiffre katika filamu ya ya james bond iitwayo casino royale
mwaka wa mikkelsen alialikwa na mtengezaji saa wa uswizi aitwaye swatch jijini bregenz austria kwenye maonyesho ya swatch villain collection akiwa pamoja na adui wa james bond mwingine aitwaye richard kiel
moja kati ya saa imetengwa kwa le chiffre mchezaji kamari maarufu kwenye kipindi cha casino royale
simon abkarian amezaliwa machi ni mwigizaji wa kifaransa
amezaliwa katika mji wa gonesse val d oise kutoka ukoo wa armenia
yeye alihamia jijini los angeles ambako alijiunga na kampuni ya uigizaji ya armenien theater company iliyosimamiwa na gerald papazian
yeye alirudi ufaransa mwaka na kuishi mjini paris
amewahi kuigiza katika filamu takriban thelathini akipata umashuhuri kwenye filamu ya atom egoyan iitwayo ararat na yes ambapo yeye aliigiza kwenye nafasi ya kuongoza
abkarian aliigiza kama adui kwa jina alex dimitrios katika filamu ya james bond inayoitwa casino royale
alikuwa anaigiza kama mfanyikazi wa serikali na muuzaji silaha anayempinga bond
yeye pia ameigiza kama dariush bakhshi ambaye ni mtaalam wa kutoka iran katika maigizo ya bbc ya spooks
david daudi mwiraria aliyezaliwa septemba alikuwa waziri wa mazingira na maliasili na awali alikuwa waziri wa fedha wa kenya hadi desemba wakati kenya ilifanya uchaguzi wake mkuu
licha ya kugombea tena na tikiti ya party of national unity alishindwa kukihifadhi kiti chake kama mbunge wa north imenti na alishindwa na silas muriuki ambaye alikuwa akitumia tikiti ya mazingira green party of kenya
kufuatia ishara kwamba alikuwa amehusika katika kashfa ya anglo leasing aliamua kujiuzulu kama waziri wa fedha tarehe februari alisisitiza kwamba alikuwa hana hatia na kuwa alijiuzulu ili uchunguzi ufanywe
hata kama hakukuwa na ripoti ya uchunguzi ya kumwondolea mwiraria mashtaka rais mwai kibaki alimteua kama waziri wa mazingira tarehe julai 
alipata shahada yake ya juu katika takwimu kutoka chuo kikuu cha makerere uganda mwaka kisha sehemu ya chuo kikuu cha afrika mashariki
mwiraria yupo katika kanda zilizotolewa kwenye intaneti mwaka na john githongo mfukuzwa wa nchi na aliyekuwa katibu mkuu wa katika serikali ya kenya ambazo zinaonyesha mwiraria alikuwa anajaribu kumzuia githongo kuuliza maswali kuhusu wizi wa zaidi ya dola milioni katika mfululizo wa mikataba ya iliyohusiana na usalama pia huitwa kashfa ya anglo leasing
mnamo desemba mwiraria nicholas biwott sanjay kumar ramniklal na manoj ramniklal panacha shah walipigwa marufuku ya kusafiri au kupitia uingereza kutokana na mashtaka ya rushwa
julai ni mwimbaji muziki wa rap kutoka nchini marekani
anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama cassidy amezaliwa na kulelewa katika miradi ya west oak lane kaskazini philadelphia pennsylvania cassidy alihudhuria central high school filadelfia
alipoanza kuimba rap alipokuwa na umri wa miaka na kuwa maarufu na kuonekana kwenye masindano ya redio 
 the beat sasa kama 
 the beat iliyojulikana kama cypher
pia alikuwa mwanachama wa kundi la larsiny pamoja na marafiki wake wa nyumbani cal akbar na shiz lansky
mtayarishaji swizz beatz alitia saini kamili na cassidy katika alama yake ya records na kumhusisha katika albamu yake ya mwaka wa hadithi za ghetto
alikuwa bingwa katika filadelfia katika kipindi cha redio cha the cypher
cassidy alipata umaarufu baada ya kushinda shindano akiwa na roc a fella artist freeway
mnamo septemba mwaka wa cassidy aliteuliwa kuwa msanii wa mwaka katika tuzo za source
cassidy aliandika albamu yake ya kwanza split personality mwaka wa 
rekodi hii imegawanywa katika sehemu tatu ya kwanza ni kuhusu cassidy na inaonyesha upande wake wa pop ya pili inahusu tha problem inalenga mashabiki wake wa ngoma zake sehemu ya tatu ni inahusu b
reese mashabiki wake siku zake za awali
wimbo huu ulivuma kufikia nyimbo za kwanza kumi katika ubao wa hot mwezi wa februari na aliteuliwa katika tuzoza vibe kama wimbo bora wa collabo mwaka mwaka huo
pia ulifika nyimbo tano bora katika chati ya uingereza na nyimbo bora australia mwezi wa mei 
mei ilikuwa pia mwezi cassidy alijitokeza katika jarida la the source sambamba na lil flip young gunz na j kwon
wimbo wa pili get no better ulipata mchango kutoka mashonda ambye waliyumia alama moja lakinihaikufanya vizuri katika chati za nyimbo kibinafsi na kuchukua nafasi ya katika nyimbo bora zaidi
cassidy alitowa albamu yake ya pili i m hustla juni kupitia studio ya swizz beat
wimbo wa jina la albamu hiyo una sampuli kutoka wimbo wa jay z dirt off your shoulder na wimbo huu uliteuliwa katika tuzo za vibe katika sekta ya wimbo wa mtaa
mfumo mpya wa wimbo huu ulifuata ambapo pia mary j
blige alishiriki
katika mwaka wa toleo la wimbo wa simu i ma hustla ulikuwa wimbo wa kwanza kuwahi kuthibitishwa platinamu
picha za wimbo huu huchezwa densi inayoitwa the hustla dance
kuna wimbo mwingine katika albamu hiyo ambao ujumbe ulikuwa kama mapendo ya kibinafsi kukuza cassidy s kuhusika na mamilioni more movement
pia wimbo unaojulikana kama so long ambao mashonda na raekwon ilitolewa kama moja ya uendelezaji
albamu ya tatu ya cassidy b
s inayomaanisha hadiyhi ya barry adrian reese ilitolewa novemba na wimbo wake wa kuongoza my drink my step ambao ulikuwa ukicheza kwa redio na mtandao
pia aliunda shindano la b
s pambano freestyle tarehe oktoba lillilokuwa bure katika mtv s
cassidy alionekana kwenye matamasha kadhaa ya roots na dipset
wimbo wa pili wa kibinafsi utakuwa cash rules akiwashirikisha bone thugs n harmony na hawa
cassidy pia kuwa uso mpya wa loti ambayo ina wasanii wengine kama vile juelz santana
cassidy alirekodi albamu yake ya kwanza split personality mwaka wa na kutolewa machi 
cassidy alitowa albamu yake ya pili i m hustla juni kupitia studio yaswizz beatz uso kamili
albamu ya cassidy wa tatu bars the barry adrian reese story ilitolewa tarehe novemba 
cassidy pia kalifanya kazi na kundi la kuchanganya nyimbo na familia ya larsiny ambayo ilikuwa cassidy na wasanii kutoka filadelfia wakiwa ar ab cal akbar na shiz lansky
hata hivyo cassidy alijitoa kwenye kundi hili baada ya zogo kati yake na akbar
cassidy ana mwana ambaye jina lake ni cassidy alizaliwa tarehe oktoba na fiancee
ana baba wa kambo aitwaye tony na ndugu aitwaye terrence
pia anakusudia mwimbaji wa tyrese kama ndugu yake
cassidy ana uhusiano wa kaka dada na brittany lobow scullark kutoka america s next top model msimu wa 
yeye pia ni binamu wa msanii mwenzetu peedi peedi
wakati hawkins na marafiki zake walipofika mbele ya nyumba ya cassidy vita ya bunduki ilianza mmara moja ambapo cassidy na wajumbe wake wakifyatulia risasi desmond hawkins na marafiki zake katika gari lao
ushahidi ballistiska ulithibitisha kuwa risasi zilifyatuliwa ndani ya garina zilifyatuliwa kutoka kwa gari pamoja na risasi ilimpata desmond hawkins katika mgongo na kujeruhiwa vibaya
marafiki wadesmond walitibiwa katika hospitali majeraha ya risasi na kuachiliwa
juni ilitolewa hati ya kukamatwa kwa cassidy juu ya madai ya mauaji jaribio la mauaji kuwa hatari kuchochea kushambulia njama na kumilki silaha
cassidy alijisalimisha kwa polisi wa filadelfia alasiri mapema juni 
katika majaribio yake jumamosi juni alinyimwa dhamana na kupelekwa filadelfia s curran fromhold mahali pa kusahihisha makosa gereza iliyo na na ulinzi wa kati ambapo angeweza kutumikia muda wake wakati wa kesi na baada ya kuhukumiwa
kesi ya cassidy ya mauaji iligeuka wakati shahidi msingi wake alikwenda kukiri na kusema mimi niliambia polisi nini chenye walitaka kusikia kwa sababu hawangeniruhusu kuondoka na nilikuwa na risasi katika mguu wangu
hii ilisababisha mwamuzi kusema kuwa cassidy angeshtakiwa na kesi ya mauaji liasi cha 
tarehe agosti jaji wa manispaa marsha neifield alitawala kwamba waendeshaji wa mashtaka walikuwa na ushahidi wa kutosha kushtaki cassidy kuhusika na mauaji kiwango cha tatu jaribio la mauaji na makosa ya silaha
hii baadaye ilipinduliwa katika asili kiwango cha kwanza kwa kukataa uwezekano wa parole
tarehe januari cassidy lipatwa na hatia ya mauaji ambayo hakuwa na nia visa viwili vya kuchochea makosa ya kushambulia na kumilki chombo cha uhalifu kwa ajili ya ushiriki wake katika kufyatua risasi
alihukumiwa miezi katika jela na aliweza kuondolewa miezi ambayo alikuwa tayari ameitumikia
cassidy ilitolewa kutoka pennsylvania s curran fromhold kikao cha kusahihisha makosa tarehe machi baada ya kutumikia miezi nane tu
tarehe oktoba cassidy alijeruhiwa katika ajali ya gari usiku wa oktoba wakati lori ya kibiashara iligongana na gari ya cassidy aina ya suv ambamo yeye alikuwa ni abiria
ailpelekwa katika kituo cha uuguzi cha jersey city ambako alipatikana kuwa fuvu yake imepasuka na mifupa kuvunjika kadhaa upande wa kushoto wa uso wake
yeye bado ana makovu ya dhahiri kutokana na ajali
dapo daniel oyebanjo amezaliwa mwaka zaria jimbo la kaduna nigeria anajulikana kama d banj ni mtunzi na mwimbaji kutoka nigeria
dapo ni ufupi wa jina la kiyoruba ifedapo maana upendo ulikuja pamoja
kutokana na taaluma ya baba yake yeye alihamia mara kadhaa ndani ya nigeria na pia walihamia india
d banj pia alitarajiwa kufuata kazi ya baba yake ya kijeshi na alikuwa ajiunge na shule ya jeshi ya nigeria zaria akiwa na umri wa miaka kumi na moja
d banj alilelewa akisikiliza fela kuti ambaye anamkumbuka kama mshauri mkuu wake yeye alijulishwa kucheza filimbi kwa marehemu kakake femi oyebanjo ambaye alikufa katika ajali ya ndege akiwa na umri wa miaka kumi na saba
kwa vile upendo wa d banj wa muziki ulikuwa mkubwa kuliko matarajio ya kijeshi ya wazazi wake ilikuwa vigumu kupata idhini ya wazazi wake hii inaweza kupatikana vema kupitia wimbo wake all da way kutoka albamu yake ya kwanza
alitoa jina lake la kisanii kutoka mseto ya jina lake la kwanza na la kati
kama heshima kwa mshauri wake fela d banj alirudisha muziki aina ya afrobeat katika karne ya vilevile akiitia dawa nzuri ya ucheshi
nyimbo yake zina msingi ya maisha yake mara nyingi huchekesha lakini pia zina maana ya ndani ambayo huashiria mapambano ya vijana wa afrika kujaribu kufikia ndoto zao
yeye huimba katika yoruba kiingereza na kiingereza aina ya pidgin
albamu zake zote zimetayarishwa na don jazzy na yeye mwenyewe
albamu ya kwanza ya d banj no long thing ilitolewa mwaka ikiwa na nyimbo kadhaa pamoja na tongolo kama wimbo maarufu
hii ilionekana kuwa wimbo wa kumpatia ustawi na umaarufu
pia ilimpatia ubinafsi wa koko master neno koko likiwa na maana kadhaa
mafanikio ya d banj yaliwezesha mashirikiano na wasanii wawili kama vile katika albamu ya dare art alade kuna wimbo ya escalade part na pia wimbo katika albamu ya ikechukwu uitwao doo
albamu ya pili ya d banj rundown funk up ambayo ilitolewa mwaka ilikuwa na nyimbo kadhaa ikiwa ni pamoja na tongolo remix na wimbo moja maarufu mbona mimi
 curriculum vitae na the entertainer
d banj kama mwanasanaa ya mo hits records pia ni mwanachama wa kundi la mo hits allstars
yeye mara kwa mara ameonekana miongoni mwa wenye vipaji vya kuimba kama vile smile lasisi
ya pamoja albamu ya kwanza curriculum vitae ilitolewa katika desemba 
ni pamoja na wimbo wake maarufu be close to you booty call na move your body ambayo ilikuwa wimbo maarufu
d banj alishiriki katika wimbo wa ikechukwu wa wind am well
julai d banj alitoa albamu yake ya tatu the entertainer pamoja na wimbo gbono feli feli kimon l run maje na entertainer
aliitwa michael jackson wa afrika na wyclef walipokutana katika mtv african music awards 
d banj anajulikana mwigizaji mwenye nguvu na jitihada
kwa kawaida yeye huigiza katika sherehe ya muziki ya thisday africa rising
ameimba katika sherehe ya femi kuti iitwayo new afrikan shrine mjini lagos vilevile katika sherehe ya shrine synchro system s regular london night katika cargo
yeye pia kutumbuiza katika sherehe ya black president katika kumbukumbu ya sanaa ya fela katika barbican jijini london
pia aliimba pamoja na wasanii wengi wa kimataifa kama kelly rowland katika toleo la kwanza la mtv africa music awards katika abuja nigeria
alikuwa pia akishiriki katika mojawapo ya sherehe zilizo tarajiwa zaidi koko concert
sherehe hii ilikuwa na d banj don jazzy dr sid wande coal d prince na mo hits ikechukwu pamoja na wasanii kama may ven na mchekeshi tunde ednut
ukumbi uliandaliwa kwa usiku wa kutumbuiza athari za koko zilionekana wazi jijini london kwani mashabiki wa d banj na mo hits walijaza uwanja huo kabisa
kama ilivyotarajiwa nyimbo zuri ziliimbwa na kasi na shauku ya mashabiki ilidumishwa na wasanii wenyewe jukwaani
d banj pia ni moja ya wanamuziki waliopendwa sana nigeria
utendaji wake wakati katika star mega jamz ulikuwa d bomb
mlinzi binafsi wa d banj ni mtu mwenye mafunzo ya kijeshi kwa jina la isaka ekpo
abubakar shaabani abdallah kijana mwenye umri wa miaka aliyezaliwa na kukulia katika kijiji cha ndembezi ni mtoto wa tano katika familia ya watoto wa alisomea katika shule ya msingi ndembezi na kuendelea na masomo yake ya sekondari katika shule ya sekondari ya taqwa katika jiji la mwanza
alijiingiza katika masuala ya siasa na hatimaye mnamo mwaka kuchaguliwa kuwa diwani wa kata ya ndembezi
mpaka sasa kijana huyu anaendelea kushikilia nafasi yake ambapo pia amechaguliwa kuwa mwenyekiti wa halmashauri ya wilaya ya igunga
ope university of tanzania kilianzishwa kwa sheria ya bunge nmba ya 
ni chuo kimoja kinachotoa kozi za cheti stashahada na shahada kupita masomo ya mbali distance learning
shule hii inafanya shughuli zake kupitia sehemu na vituo vya masomo
izimba bhusu ni mojawapo ya majina ya kijiji cha ussongo ambacho kinapatikana katika wilaya ya igunga mkoani tabora
kijiji hiki kimepakana na kijiji cha ndembezi kwa upande wa magharibi upande wa kaskazini kimepakana na nyandekwa kusini kimepakana na ntigu ambapo kwa upande wa mashariki kimepakana na moyofuke na nanga
kijiji hiki kina historia ndefu kabla na baada ya ukoloni ambapo kiliwahi kukaliwa na wamisionari toka ubelgiji na italia
kijiji hiki kilikuwa chini ya utawala wa watemi mbalimbali pia sekondari ya kwanza wilayani igunga ilijengwa katika kijiji hiki mnamo mwaka ikijulikana kama st
thomas aquinas
uganda inaendelea kuwa na ugumu katika kuheshimu haki za binadamu katika masuala mbalimbali lakini katika ripoti ya mwaka kuna nafuu fulani
tangu yoweri museveni awe rais mwaka jumla ya waganda milioni wameyakimbia makazi yao na makumi ya maelfu wameuawa
wastani wa watoto wametekwa nyara na lra kwa matumizi yao kama askari watoto na watumwa tangu 
kuepuka kutekwa nyara maelfu ya watoto huacha vijiji vyao kila usiku kwa kujificha katika misitu hospitali na makanisa
katika tukio ovu zaidi katika historia ya vita zaidi ya raia waliuawa na lra katika kambi ya wasio makazi barlonyo mwezi februari 
mnamo oktoba mswada ulifikishwa katika bunge la uganda unaoitwa anti homosexuality bill unaotoa wito kwa adhabu kali zaidi kwa mashoga hadi na pamoja na adhabu ya kifo
sheria hii pia inahitaji kwamba raia yeyote ambaye anamshuku mtu mwingine kuwa shoga anahitajika amripoti kwa polisi la sivyo yeye pia anaweza kupokea faini au kufungwa gerezani
basi nchi mbalimbali na benki ya dunia zimeamua kusitisha misaada na mikopo yao kwa uganda
dhuluma na vikosi vya walinda usalama nchini uganda
wakala wa usalama wa uganda wamekuwa wakihusishwa na mateso ya haramu na ufungo haramu wa washukiwa pamoja na waasi wa lra na wateteaji wao
mbinu za utesaji ni kama kuwafunga washukiwa kwa mbinu ya kandoya mikono na miguu hufungwa nyume ya mheshimiwa kutumia kamba kutoka dari kali na kumpiga mateke na kushikisha waya za stima katika sehemu zake nyeti
vyombo vya serikali vilivyoshtakiwa kwa mateso ni pamoja na updf s chieftancy ya military intelligence cmi internal security organisation iso violent crime crack unit vccu na mashirika ya dharula kama vile joint anti terrorist task force jatf
mwezi oktoba uganda katika tume ya haki za binadamu uhrc ambayo hupokea sehemu ndogo ya malalamiko ya ukiukwaji wa haki za binadamu halisi ilikuta kuwa mateso yaliendelea kuwa mazoezi yaliyoenea miongoni mwa mashirika ya usalama nchini uganda
mwezi aprili wabunge wawili wa upinzani walikamatwa kwa mashtaka ya kisiasa
ronald reagan okumu na michael nyeko ocula wametoka kutoka forum for democratic change harakati iliyoaminika kuwa tisho kuu kwa uteuzi wa rais yoweri museveni mwaka 
kama vile katika nchi nyingi za afrika vyombo vya serikali vimeendelea kupinga uhuru wa vyombo vya habari nchini uganda
mwishoni mwa mwaka gazeti la monitor lilikuwa limefungwa kwa muda na jeshi la polisi
waandishi wa habari kutoka jarida waliendelea kushambuliwa mwaka wawili ambao waliitwa hadharani kama washirika wa ugomvi na msemaji wa updf
mwezi februari mahakama kuu ilitawala kosa la uchapishaji wa habari za uongo kuwa utupu na dhidi ya katiba
habari ya uganda imepimwa kama huru kiasi na freedom house shirika linalojitegemea kufuatilia ya uhuru wa habari duniani kote
katika press freedom survey uganda lilipimwa kama nchi ya yenye habari huru kati ya nchi katika afrika kusini mwa sahara
mandakini kihindi mandakini alizaliwa januari kama yasmeen yusuf ni mwigizaji wa zamani wa bollywood
kazi ilikuwa ya muda mfupi lakini yenye utata katika vipindi za kihindi na ilisemekana kuwa ana uhusiano na mwanaharamu dawood ibrahim
mandakini alizaliwa katika familia ya anglo indian katika meerut mama yake ni mhindu na baba yake ni muingereza
akiwa na miaka alipewa jukumu kuu katika sinema zaraj kapoor mwaka wa ram teri ganga maili kinyume cha mwana wake mdogo rajiv kapoor
sinema hiyo ilivuma na kufanya mandakini kuteuliwa katika tuzofilmfare kama muigizaji mwanamke bora filamu lilisabisha zogo kwa sababu ya sehemu mbili moja ambayo mandakini anaoga katika mto amevaa nguo nyeupe ambayo matiti yake yalikuwa yakionekana wazi na sehemu nyingine alionyeshwa akinyonyesha mtoto
baadhi ya wakosoaji walidai kwamba zilikuwz za kuudhi na aibu na zilienda kinyume cha masharti bodi ya india ya filamu ambazo hazikukubali uchi
kapoor kama kawaida alitetea kuingizwa kwa sehemu hizi akisema zilikuwa za kupendeza
mandakini aliweza kuiiza katika filamu chache zilizofanikiwa kama dance dance pamoja na mithun chakraborty karke pyaar dekho na govinda lakini kamwe hakuweza kutengeneza mafanikio ya sinema yake ya kwanza
katika mwaka picha zilianza kuzungushwa ambapo mandakini akiwa na mkora hatari dawood ibrahim
uvumi ulikuwa tayari unazunguka kwamba walikuwa kitu kimoja
moja ya nadharia zilizokuweko ni kuwa ibrahim ambaye alikuwa anajulikana kuwa na nia riba katika bollywood na kusadia filamu kadhaa kwa fedha alimkaba rishi kapoor kushirikisha mandakini katika filamu na kwa kweli alikuwa bibi yake
baadaye iliripotiwa kwamba alikuwa hata amehamia dubaiili kuwa pamoja naye
mandakini alikanusha uvumi kuwa alikuwa pamoja na dawood
wakati yeye alikubali kama marafiki alidai kwamba hawakujuana binafsi sembuse kuwa wanandoa
pia alisema kuwa yeye alikuwa ameolewa na r
thakur daktari katika mumbai na hata kuzaa mwana wa mume mwaka wa 
nadharia mmoja iliyodai kwamba kuwa mandakini na dawood lakini na ndugu yake abbas ambaye alimoa kwa siri
ilisemekana kwamba alikuwa na mwana kutoka kwa mmoja wa ndugu ambaye alilelewa usa
alijiuzulu baada ya zordaar mwaka wa na ameishi katika mumbai pamoja na mumewe na mwana
alitoa albamu mbili za nyimbo za pop no vacancy na shambala lakini hakuna yeyote iliyofanikiwa
hivi sasa yeye anaendesha madarasa ya tibetyoga na ni mfuasi wa dalai lama
guinness nigeria ambayo ni kisehemu ya kampuni kubwa inayojulikana iitwayo diageo plc iliyoko uingereza iliingizwa mwaka kwa ujenzi wa kituo cha pombe huko ikeja moyo wa lagos
kituo hiki kilikuwa cha kwanza nje ya ireland na uingereza
vituo vingine vilifunguliwa baadaye kama kituo cha bennin mwaka na cha ogba mwaka 
imeweza kufanya hivi kwa kujiingiza katika miradi mizuri ya jamii kadhaa nchini nigeria
john evans atta mills amezaliwa julai ni rais wa sasa wa ghana
alichaguliwa tarehe januari baada ya kumshinda mgombea wa chama tawala nana akufo addo kwa 
 katika uchaguzi wa 
alikuwa makamu wa rais chini ya rais jerry rawlings naye akasimama bila mafanikio katika uchaguzi wa rais wa mwaka na kama mgombea wa chama cha national democratic congress ndc
mills alizaliwa katika tarkwa iliyoko katika mkoa wa magharibi wa ghana
alielimishwa katika shule ya achimota ambapo yeye alihitimu shahada yake mwaka na chuo kikuu cha ghana legon ambapo yeye alipewa shahada na cheti taalamu katika sheria mwaka 
wakati akisoma kiwango cha udaktari katika sheria kutoka shule ya oriental and african studies soas katika chuo kikuu cha london mills alikuwa amechaguliwa kwa ugenini kama msomi wa fulbright katika chuo cha sheria cha stanford huko marekani
mills alihitimu masomo yake ya udaktari katika soas baada ya kukamilisha makala yake ya thesis katika eneo la ushuru na maendeleo ya kiuchumi
kazi ya mills rasmi ya kufunza ilikuwa kama mhadhili wa kitivo cha sheria katika chuo kikuu cha ghana legon
alikaa karibu miaka ishirini na mitano akifunza katika legon na taasisi nyingine za elimu ya juu na akapanda cheo kuanzia mhadhili mhadhili mkuu na profesa na ni mjumbe katika bodi na kamati mbalimbali
zaidi ya hayo yeye alisafiri kutembelea duniani kote kama mhadhili na profesa katika taasisi ya elimu kama vile lse na kufafanua utafiti wake na majarida katika mikutano mbali mbali
yeye ameshikilia nafasi za mtahini katika taasisi kadhaa zenye uhusiano na fedha taasisi nchini ghana ikiwa ni pamoja na taasisi ya wahasibu taasisi ya wafanyikazi wa benki na tume ya ushuru ya ghana
amechangia katika shirika la ghana la hockey shirika la kitaifa la michezo nchini na klabu ya accra hearts of oak
yeye anafurahia hockey na kuogelea na huchezea kwa mara timu ya taifa ya hockey yeye bado ni mwanachama wa timu ya hockey veterans
tarehe desemba mills alichaguliwa na ndc kama mgombea wake kwa ajili ya uchaguzi wa rais wa kwa jumla ya 
 kura mbali akishinda wapinzani wake ekwow spio garbrah alhaji mahama iddrisu na eddie annan
mwaka alichaguliwa kuwa rais wa ghana baada ya uchaguzi wa pande tatu
mills amehusika katika shughuli na miradi mbalimbali kama vile ameoa ernestina naadu mills mkufunzi na ana mwana mwenya umri wa miaka sam kofi mills na ruby addo
yeye ni rafiki mzuri wa mchungaji tb joshua the synagogue kanisa la mataifa yote mjini lagos nigeria na hutembelea kanisa lake mara kwa mara
alisema kufuatia uzinduzi wake kwamba tb joshua alitabiri kwamba kungekuwa na uchaguzi wa tatu matokeo yangetolewa januari na angeweza kuibuka mshindi
nkem owoh ni muigizaji na mcheshi wa nigeria mwaka alishinda tuzo la african movie academy award la muigizaji bora katika sehemu ya uongozi
owoh alizaliwa enugu nigeria baada ya masomo yake ya msingi na ya upili alienda chuo kikuu cha ilorin alikosomea uhandisi
kama bado anasoma masomo ya chuo kikuu owoh alianza uigizaji katika televisheni na filamu
owoh alikuwa kati ya waigizaji wakuu katika filamu ya ya osuofia london
anajulikana pia kwa kuuimba wimbo wa go chop your dollar unaohusu ufisadi wa ada ya mapema
wimbo huu ulitumika katika filamu ya the master ambapo owoh hucheza kama mtapeli
tume ya uhalifu wa fedha na uchumi na tume ya utangazaji ya nigeria ilipiga marufuku wimbo huo
mwaka alikamatwa na polisi mjini amsterdam uholanzi kitongoji bijlmermeer katika eneo la amsterdam zuidoost kama matokeo ya uchunguzi wa miezi ulioitwa operation apollo
owoh alikuwa akitumbuiza wakati polisi walivamia pahali pale na kuwatia mbaroni watu kwa tuhuma za udanganyifu makosa ya uhamiaji
mwezi novemba owoh alitekwa nyara eneo la mashariki mwa nigera
wateka nyara walitaka naira milioni kama makombozi
aliachiliwa huru baada ya familia yake kutoa naira milioni 
 kama makombozi
baltasar and blimunda ni riwaya iliyoandikwa na mwandishi wa kireno jos saramago
wapenzi wadogo wawili wanakutana katika hali ya kihistoriaikiwa ni pamoja na mtunzi na harpsichordist domenico scarlatti na padri bartolomeu de gusm o aambye hii leo amekuja kufahamika mwanzilishi wa kama sayansi na ufundi
yote katika kivuli cha udadisi
wapenzi wakati wote wapo katikati ya hadithi hii wakiumbwa kisanii katika lugha ya kisanii ya saramago ambayo inaanzia katika sentensi fupifupi zenye hakika na aya zizopangiliwa ambazo husaidia katika kuunganisha vitu kama vile matukio na muundo mzima wa riwaya yote asili ya jina hili katika lugha ya kireno linaweza kutafsiriwa katika lugha ya kiingereza kama the convent s memorial kama uti wa mgongo wa wazo na mjengo mzima
baltasar na blimunda ni kitabu chenye wahusika wawili gavana wa sasa wa benki ni profesa njuguna ndungu ambaye alianza kazi machi 
prof ndung u ni profesa msaidizi wa uchumi katika chuo kikuu cha nairobi na ana phd katika uchumi kutoka chuo kikuu cha g teborg uswidi na vyeo vya masters na bachelor s katika uchumi kutoka chuo kikuu cha nairobi
benki kuu ya kenya ilianzishwa mwaka baada ya kufutwa kwa east africa currency board eacb
chuo kikuu cha dodoma ni chuo kikuu ambacho bado kinajengwa mjini dodoma tanzania
ujenzi unafanyika katika kipande cha ardhi cha hekta karibu na dodoma kilomita magharibi mwa mji wa dar es salaam
mafunzo yalianza mwaka wakati wanafunzi zaidi ya walijiunga na programu zilizotolewa katika vyuo vya humanities sayansi ya ujamaa elimu na informatics and virtual education
vyuo vya sayansi ya maisha na afya na sayansi zinazolingana zilianzihswa mwaka
sambamba na maono ya nchi ya maendeleo ya chuo kikuu cha dodoma kikishamalizika kamili kitaweza kuwachukua wanafunzi katika taaluma mbali mbali
hii ni zaidi ya mara mbili ya ukubwa wa sasa wa chuo kikuu cha dar es salaam
hata hivyo chuo kikuu cha dodoma bado kiko katika maendeleo
rhino charge ni tukio la kila mwaka linalifanyika nchini kenya ambalo washindani wana kushindana kwenye njia mbaya wakitumia magari ya aina ya x 
fedha zote zinazokusanywa hupewa chama cha rhino ark ambacho husaidia kuhifadhi eneo la aberdare
wadhamini wa muda mrefu kama mike and sarah higgins wamekusanya shilingi katika muda wa miaka 
washindani wanafaa kupitia pointi zilizosambaratika katika eneo la kama mita kwa mita lililo na ardhi mbovu sana wakitumia masaa pekee
washindani hupewa mapu iliyo na skeli ya ya eneo hilo pointi hizo na pale watakapoanzia
kila mshindani hufuata njia yake na mshindi ni yule atakayepitia pointi zaidi na muda mfupi zaidi kwa ajili ya mazingira tukio hili huwa na magari yasiyopita 
tukio hili ni sawa ni lingine linalifanyika kila mwaka mjini sussex marekani matukio mengine yanayofanyika kusaidia rhino ark ni quattro charge na hog charge ambalo ni la watoto wakitumia baiskeli
mchungaji chris okotie aliyezaliwa juni amekuwa mchungaji wakanisa la the household of god lagos nigeria tangu februari 
okotie alizaliwa na francis idje na cecilia okotie katika eneo la ethiope west delta state ilichokuwa ikiitwa bendel state
alihudhuria shule za upili ya edo college benin city
mwaka alifuzu na shahada ya sheria kutoka chuo kikuu cha nigeria katika nsukka
okotie aliachana na kazi ya sheria baada ya chuo kikuu na akaanzia kazi ya muziki iliyofana sana
pamoja na dizzy falola jide obi na felix uhuru aliipa moto kazi ya muziki iliyokuwa imeanza kujitokeza wakati kazi yake ya muziki ilikuwa imefana kabisa alianzia huduma yake ya kidini
okote alihudhuria shule ya grace fellowship bible na muda mfupi baadaye kuanzisha kanisa ya household of god
okote ndiye mwanzishi wa tuzo ya karis inayofanyika kila mwaka na iliyoanzishwa mwaka na kanisa lake
tuzo hili huwatambua na kuwatuza kifedha mbele ya wajumbe wa serikali wananchi wa nigeria ambao wametumikia taifa bila kujipenda
kutalakiana kwake na mkewe tina na baadaye kumwoa stephanie henshaw umeleta utata mwingi baina ya wakristo stadi wa nigeria wanaoamini kuwa talaka si ya kibibilia
okotie aligombea kiti cha urais mara ya kwanza akitumia tikiti ya chama cha justice lakini alishindwa na olusegun obasanjo katika uchaguzi mkuu wa mei 
alijaribu tena mwaka kama mwanachama wa fresh democratic lakini alishindwa na umaru yar adua katika uchaguzi mkuu wa mei 
orodha ya migogoro katika afrika imepangwa kwa nchi ambayo si kamilifu ikiwa ni pamoja na dawamfadhaiko ni dawa za ugonjwa wa akili zinazotumika kupunguza mivurugo ya halihisi ya moyo kama vile mfadhaiko mkubwa na ukataji tamaa na hali ya wasiwasi kama vile woga wa kuingiliana na watu
dawa kama vile vizuia oksidesi vya monoamini maois dawa dhidi ya mfadhaiko aina ya trisaikliki tcas dawa dhidi ya mfadhaiko aina ya tetrasaikliki tecas vizuizi vya uchukuzi wa serotonini kinachochagua ssris na vizuizi vya uchukuzi wa serotonini norepinefrini snris ndizo zinazohusishwa kwa kawaida na neno hilo
dawa hizi ni mojawapo kati ya zile ambazo kwa kawaida huagizwa na wataalamu wa magonjwa ya akili na madaktari wengine na ufanifu pamoja na athari zao ni mada ya tafiti nyingi na madai mengi yanayoshindana
dawa nyingi husababisha athari za dawamfadhaiko lakini vikwazo kuhusu matumizi yao yameleta utata unaosababishwa na matumizi yao kwa kutibu maradhi mengine mbali na yale yaliyokusudiwa hatari licha ya madai kuwa yana ufanisi wa kiwango cha juu
ufanifu wa dawamfadhaiko ya kisasa aina ya thaimoleptiki haijawahi kudhihirishwa kikamilifu kuwa ni bora zaidi ya ule wa kipozaungo hai kulingana na kaguzi mbili za shirika la cochrane collaboraton
ukaguzi wa tafiti zote kuhusu dawamfadhaiko zilizowahi kuwasilishwa kwa fda zile zilizochapishwa na zile ambazo hazikuchapishwa zilizowasilishwa kwa fda katika mwaka wa 
kwa maandishi yaliyochapishwa tibamifadhaiko ilikuwa na mafanikio ya katika kutibu mfadhaiko
kwa maandishi ambayo hayakuchapishwa mafanikio yalikuwa ni chini ya 
kwa ujumla tafiti zote zilionyesha ufanisi wa pointi mbili tu zaidi kuliko ile ya kipozaungo
hii iliongeza dhahiri ufanifi wa dawamfadhaiko tofauti kutoka hadi zaidi ya kipozaungo
dawa ambayo huenda ikawa ni tofauti na ile ya mirtazepine pinzani ya norepinefrini na serotonini yenye athari zilizo kinyume na zile za ssri na snris na venlafaksini snri iliyo na usawa katika mfumo wa kemikali kwa kiwango kikubwa na tramadoli ya afyuni iliyonyumbuliwa
afyuni zilitumika kutibu mfadhaiko wa kiwango cha juuu hadi mwishoni mwa miaka ya 
ampfetamini zilitumika hadi katikati ya miaka ya 
kuagiza afyuni au amfetamini kwa kutibu mfadhaiko ni jambo linaloleta utata kisheria
afyuni na amfetamini zote husababisha mwitiko wa haraka sana wa matibabu
huonyesha matokeo kwa muda usiopita masaa ishirini na manne hadi arobaini na manane uwiano wa matibabu kwa afyuni na amfetamini ni mkubwa kuliko ule wa dawamfadhaiko aina ya trisaikliki
aina nyingi za dawamfadhaiko zinazofanana na asili huchelewa kuanza utekelezaji kwa kati ya wiki na kwa kawaida hutolewa kwa muda wa wakati wowote kati ya miezi hadi miaka
zikiwa peke yao au pamoja na kinza msukosuko kwa mfano tegretoli au depakote dawa hizi zinaweza kutumika kutibu upungufu makini wa kupepesuka adhd na matumizi mabaya ya dawa kwa kushughulikia mfadhaiko msingi
pia dawamfadhaiko zimetumika wakati mwingine kutibu kukoroma na vipandauso
dawa zingine ambazo kwa kawaida haziitwi dawamfadhaiko ikiwa ni pamoja na vizuia magonjwa ya akili vya vipimo vya chini na benzodiazepini zinaweza kutumika kwa kudhibiti mfadhaiko ingawa benzodiazepini pamoja na dawa zote zinazoitwa dawamfadhaiko husababisha utegemezi wa mwili
kuacha matibabu ya benzodiazepini au ssri kwa ghafla kunaweza kusababisha dalili zisizopendeza za kuachishwa
kizinduo cha mmea wa st john s wort hutumika kwa kawaida kama dawamfadhaiko ingawa imealamishwa kama kijalizo cha chakula katika nchi zingine
neno dawamfadhaiko wakati mwingine hutumiwa kwa tiba kwa mfano matibabu ya kisaikolojia tiba ya msukosuko ya umeme tiba vitobo au mchakato kwa mfano kuvuruga usingizi kuongezeka kwa kiwango cha mwanga mazoezi ya mara kwa mara yametambulika kama njia za kudhibiti mfadhaiko wa kimawazo
vipozaungo tepetevu vinaweza kuleta athari kuu za dawamfadhaiko kwa hivyo ili kudhibitisha dutu kama dawamfadhaiko katika utafiti wa kiafya wa kliniki ni muhimu kuonyesha ukuu wake ukilinganishwa na kipozaungo
afyuni mbalimbali kupitia kipokezi cha cha afyuni na kipokezi cha k cha afyuni na ya amfetamini zilitumika mara nyingi kama dawamfadhaiko hadi miaka ya wakati zilipopoteza umaarufu wao kutokana na hali yao ya kulevya na madhara yake
dondoo kutoka kwenye mmea wa st john s wort zimetumika kwa muda mrefu kama dawa ya kuchangamsha neva ili kupunguza mfadhaiko
kibete ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabete
katika mwaka wa watu wawili kutoka hospitali ya sea view katika kisiwa cha staten irving selikoff na edward robitzek walianza kufanya utafiti wa kiafya kwa vikolezo viwili vipya vya kupambana na kifua kikuu kutoka hoffman laroche isoniazidi na iproniazidi
ni wagonjwa waliolemewa na ugonjwa pekee waliotibiwa hapo awali hata hivyo hali yao iliendelea kuwa bora kwa kasi kikubwa
selikoff na robitzek waligundua mchangamsho mpole kwa ujumlawagonjwa walionekana kuwa na nguvu mpya na kwa kweli mara kwa mara jambo hili lilisababisha matatizo ya kinidhamu
matumaini ya tiba ya kifua kikuu katika majaribio ya hospitali ya sea view yalijadiliwa kwa msisimuko katika vyombo vikuu vya habari
katika mwaka wa baada ya kujifunza kuhusu madhara ya uchochezi ya isoniazidi mtaalamu wa saikolojia kutoka cincinnati max lurie aliijaribu kuitumia kwa wagonjwa wake
katika mwaka uliofuata yeye na harry salzer waliripoti kuwa isoniazidi ilipunguza mfadhaiko katika theluthi mbili ya wagonjwa wao na wakaunda neno dawamfadhaiko kuelezea kitendo hiki
tukio sawa na hili lilifanyika paris ambako jean delay mkuu wa taaluma ya tiba ya magonjwa ya akili katika hospitali ya sainte anne aligundua madhara ya isoniazidi kutoka kwa wenzake wa taaluma ya magonjwa ya mpumuo katika hospitali ya cochin
katika mwaka wa kabla ya lurie na salzer delay pamoja na mkaazi jean francois buisson alitoa taarifa kuhusu athari chanya ya isoniazidi kwa wagonjwa waliofadhaika
kwa sababu zisizohusiana na ufanisi wake matumizi ya isoniazidi kama dawamfadhaiko hatimaye yalitolewa maanani na kubadilishwa na dawa yenye sumu zaidi ya iproniazid ingawa bado ni msingi wa matibabu ya kifua kikuu
njia ya utendakazi ya dawamfadhaiko ya isoniazidi bado haieleweki vyema
inakisiwa kwamba athari zake zinatokana na kuzuiliwa kwa oksidesi diamini pamoja na uzuiaji dhaifu wa oksidesi ya monoamini a
dawa nyingine ya kifua kikuu iliyojaribiwa wakati huo huo na selikoff na robitzek iproniazidi ilionyesha athari kuu zaidi za kichocheaakili lakini ilikuwa na kiwango cha juu zaidi cha kusumisha
baada ya chapisho kuhusu isoniazidi majarida ya jackson smith gordon kamman george crane na frank ayd yalijitokeza yakieleza namna mbalimbali ambavyo dawa ya iproniazid inaweza kutumika kutibu magonjwa ya akili
zeller ernst alitambua kuwa dawa ya iproniazidi ni kizuia oksidesi ya monoamini yenye nguvu
hata hivyo dawa ya iproniazidi ilibaki pembeni kiasi hadi pale ambapo nathan kline mkuu wa utafiti katika hospitali ya rock state mwenye ushaufu na ushawishi mkuubwa alianza kuieneza katika vyombo vya habari vya uuguzi na vile maarufu kama changamsho la akili
roche ilitia juhudi za uuzaji wa iproniazid ikiwa ni pamoja na ukuzaji wa matumizi yake kutibu maradhi mengine bali na yale yaliyokusudiwa awali kwa kutibu mfadhaiko
mauzo yake yalikuwa kwa kiasi kikubwa katika miaka iliyofuata hadi pale ambapo zilibatilishwa kutoka sokoni mwaka wa kutokana na matukio kadhaa ya uharibifu wa ini unaobababisha mauti
ugunduzi kwamba mchanganyiko wa duara tatu wenye duara tatu uliokuwa na athari kubwa kama dawamfadhaiko iliundwa kwa mara ya kwanza mwaka wa na roland kuhn katika hospitali ya magonjwa ya akili nchini uswisi
kufikia wakati huo vinyumbuliwa vya kimaliza kemikali za mzio vilitumiwa zaidi kutibu mshtuko wa upasuaji na baadaye kama niuroleptiki ya magonjwa ya akili
ingawa katika mwaka wa risapini ilionyeshwa kuwa bora zaidi kuliko kipozaungo kwa kupunguza niuroleptiki za mfadhaiko kwa maana iliyo wazi kushika neva au kukamata neva zilikuwa zinaundwa kama vitulizo na vizuia magonjwa ya akili
akijaribu kuboresha ufanisi wa klorpromazini kuhn akishirikiana na kampuni ya madawa ya geigy aligundua kwamba mchanganyiko g uliotengenezwa na kuwekwa chini ya amri ya serikali dhidi ya uigaji wake nchini marekani katika mwaka wa na h fliger na schinder ilikuwa na athari ya manufaa kwa wagonjwa wa mfadhaiko unaofuatana na kudumaa kwa mwendo
hatua kwa hatua yaliimarishwa na kusababisha uuzaji na ununuzi wa dawa ya kwanza dhidi ya mfadhaiko aina ya trisaikliki imipramini ambayo punde ilifuatwa na vibadala
tiba hizi mpya za dawa ziligeuka kuwa dawa zinazoagizwa na daktari katika miaka ya 
ilikadiriwa kuwa watu chini ya kwa kila watu milioni moja waliugua kutokana na aina ya mfadhaiko ambao dawa hizi mpya zingetibu na makampuni ya dawa hayakuwa na hamu
imipramine ilibaki kwa matumizi ya kawaida na dawa zingine nyingi zilivumbuliwa
uwanja wa vizuizi vya mao ulikimya kwa miaka mingi hadi miundo inayoweza kupinduliwa na zinazoathiri tu aina ndogo ya mao a ziliingizwa ili kuepuka baadhi ya athari mbaya
watafiti walianza mchakato wa ubunifu wa madawa ya razini ili kutenga michanganyiko iliyozalishwa kutoka kwa kimaliza kemikali za mzio ambazo zingelenga mifumo hii kwa njia ya uteuzi
mchanganyiko wa kwanza kama huu kulindwa na serikali dhidi ya uigaji ilikuwa zimelidini katika mwaka wa ili hali ya kwanza kuidhinishwa kwa matumizi ilikuwa indalpini
fluoxetini iliidhinishwa kwa matumizi ya kibiashara na ya shirika la chakula na dawa marekani mwaka wa na ikawa ssri ya kwanza kupata umaarufu
fluoksetini ilitengenezwa na eli lilly katika miaka ya awali ya akiwa pamoja na bryan molloy david wong na wengine
ingawa ilipoteza umaarufu wake katika nchi nyingi kupitia karne za na mmea st john s wort iliendelea kuwa maarufu nchini ujerumani ambapo dondoo za haiparikamu hatimaye ziliidhinishwa zikafungwa katika vifurushi na uagizwa na madaktari
majaribio ya ufanisi kwa kiwango kidogo yalifanywa katika miaka ya na na yalitiliwa maanani zaidi katika miaka ya kufuatia uchambuzi wa matokeo ya tafiti kadhaa kati ya majaribio haya
ilibaki kuwa dawa inayoweza kuuzwa bila maelekezo ya daktari otc au ya kuongezea katika nchi nyingi na utafiti uliendelea ili kuchunguza athari zake za nyurotransmita na vijenzi kazi hasa hyperforini ssri zilikuja kuwa maarufu kama dawamfadhaiko mpya pamoja na dawa nyingine mpya zaidi kama vile snri na nri zilizokwa na athari mbalimbali teuzi kama vile venlafaksini duloksetini nefazodoni na mitazapini
vizuizi chaguzi vya uchukuzi wa serotonini ssris
vizuizi chaguzi vya uchukuzi wa serotonini ssris ni aina ya dawamfadhaiko zinazozingatiwa kama matibabu ya madawa ya kiwango cha kisasa
yamkini chanzo kimoja cha mfadhaiko ni kiwango kisichotosha cha serotonini kemikali inayotumika kwenye ubongo kuhamisha ishara kutoka niuroni moja hadi nyingine
inaaminika kuwa ssri hufanya kazi kwa kuzuia ufyonyaji upya wa serotonini inayojulikana pia kama haidroksitriptamini au ht kupitia niuroni ya mwanya wa sinapati na hivyo kudumisha viwango vya juu vya ht katika sinepsi
wataalamu wa kemia klaus schmiegel na bryan molloy wa eli lilly waligundua fluoksetini ya ssri ya kwanza
kwa kawaida dawamfadhaiko hizi huwa na athari chache zaidi ikilinganishwa na zile za duara tatu au maoi ingawa athari kama kizunguzungu kinywa kikavu woga wasiwasi kukosa usingizi kupungua kwa hamu ya chakula kuongeza uzito kwa muda mrefu na kupunguka kwa uwezo kujamiiana huweza kutokea
baadhi ya athari zinaweza kupungua kulingana na namna ambavyo mtu anazoea dawa lakini huenda athari zingine zikaendelea
ingawa ni salama kuliko kizazi cha kwanza cha dawamfadhaiko ssri huenda zisitibu wagonjwa wengi ikilinganishwa na kategoria za awali za dawamfadhaiko na hivyo kupendekeza kuwa jukumu la norepinefrini katika matibabu ya mfadhaiko bado ni muhimu
kazi ya watafiti wawili imeibua suala la uhusiano kati ya upungufu wa serotonini na dalili za mfadhaiko ikibainisha kuwa utendakazi bora wa ssri kama dawa ya matibabu pekee haithibitishi uhusiano huo
utafiti unaonyesha kuwa dawa hizi zinaweza kuingiliana na vipengele vya unukuzi vinavyojulikana kama jeni za saa zinazoweza kuchangia pakubwa kwa tabia ya uzoefu wa madawa ya kulevya matumizi mabaya ya madawa na huenda pia ikasababisha unene wa kupindukia
majaribio yaliyodhibitiwa na yasiyo na utaratibu maalumu yaliyochapishwa katika hifadhi za nyaraka za taaluma ya jumla ya tiba ya magonjwa ya akili yalionyesha kuwa hadi moja kati ya tatu ya athari za matibabu ya ssri yanaweza kuonekana katika wiki ya kwanza
athari hizi za awali pia zimeonyesha kuongeza upungufu kamili wa alama za hrsd kwa 
vizuizi vya ufyonyaji upya wa serotonini norepinefrini snris
vizuizi vya ufyonyaji upya wa serotonini norepinefrini snris ni aina mpya ya dawamfadhaiko zinazofanya kazi na norepinefrini na ht zote
kwa kawaida dawa hizi zina athari sawa na ssris ingawa zinaweza kusababisha athari zinazotokana na kutoendelea kuzitumia na jambo hili linaweza kulazimisha kupunguzwa polepole kwa kipimo cha dawa
dawamfadhaiko za norepinefrini na zinazotoa serotonini nassas
dawamfadhaiko za norepinefrini na zinazotoa serotonini nassas zinaunda kategoria mpya zaidi ya dawamfadhaiko ambayo inaaminika inatenda kazi kwa kuongeza norepinefrini noradrenalini na uhamishaji wa serotonini kati ya niuroni kwa kuzuia vipokezi vya adrenaji vya mwanya wa sinapati alfa na kwa wakati huo huo kuzuia vipokezi fulani vya serotonini
athari ni pamoja kizunguzungu kuongezeka kwa hamu ya chakula na kuongezeka kwa uzito
vizuizi vya ufyonyaji upya wa norepinefrini nris
vizuizi vya ufyonyaji upya wa norepinefrini nris hutenda kazi kupitia norepinefrini inayojulikana pia kama noradrenalini
nris zinadhaniwa kuwa na athari chanya hasa kwa umakini na motisha
vizuizi vya ufyonyaji upya wa norepinefrini na dopamini ndris
vizuizi vya ufyonyaji upya wa norepinefrini na dopamini huzuia na ufyonyaji upya wa dopamini na norepinefrini noradrenalini
viondoa vizuizi vya ufyonyaji upya wa norepinefrini na dopamini nddis
dawa dhidi ya mfadhaiko aina ya trisaikliki tcas
dawa dhidi ya mfadhaiko aina ya trisaikliki ni kategoria nzee zaidi ya dawa za dawamfadhaiko
dawa za trisaikliki huziba ufyonyaji upya wa nyurotransmita fulani kama vile norepinefrini noradrenalini na serotonini
hazitumiki sana kutokana na uvumbuzi wa madawa salama zaidi na yenye uwezo zaidi wa kuchagua
madhara ni pamoja na kuongezeka kwa kiwango cha upigaji moyo kuzinzia mdomo mkavu uyabisi wa tumbo uwekaji wa mkojo kiwaa kizunguzungu kuchanganyikiwa na utendakazi mbaya wa kingono
kiwango cha sumu hutokea wakati takriban mara kumi ya kipimo cha kawaida cha dawa kinapofikiwa
mara nyingi madawa haya husababisha mauti yakizidisha kiasi cha dawa kinachohitajika na yanaweza kusababisha arithimia mbaya
hata hivyo dawa za dawamfadhaiko aina ya trisaikliki bado zinatumika kutokana na ufanisi wao hasa katika matukio mabaya ya mfadhaiko mkuu
dawamfadhaiko za kiwango cha juu aina ya trisaikliki amini dawamfadhaiko za kiwango cha kati aina ya trisaikliki amini vizuizi vya oksidesi ya monoamini maois vinaweza kutumika ikiwa dawa zingine za dawamfadhaiko hazijafaulu kufanya kazi
maois hufanya kazi za kuzuia kimeng enya cha oksidesi ya monoamini inayovunja nyurotransmita dopamini serotonini na norepinefrini noradrenalini
kutokana na uwezekano wa mwingiliano unaoweza kusababisha kifo kati ya kategoria hii ya madawa na vyakula fulani hasa vile vyenye tairamini pamoja na baadhi ya madawa maois za zamani huagizwa mara chache zaidi siku hizi
hata hivyo emsam dawa yenye muundo wa kiraka wa selegilini inayopitia kwenye ngozi ni tofauti
kutokana na ukwepaji wake wa tumbo ina uwezekano mdogo zaidi wa kusababisha matukio sawa na yale ya madawa mengine katika kikundi cha maois
madawa ya maois yanaweza kuleta matokeo bora sawa na yale ya madawa dhidi ya dawamfadhaiko aina ya tricyclic ingawa kwa ujumla hayatumiki sana kwa sababu yamerekodi matukio mengi zaidi ya athari hatari na kuathiriana
imetambulika kuwa baadhi ya dawa za mfadhaiko zinafanya kazi vizuri zaidi kwa wagonjwa wengine yakitumiwa pamoja na dawa zingine
vitulizo na vipozo hasa vile vya benzodiazepini huagizwa kwa kupunguza wasiwasi na kuleta usingizi
kwa sababu ya hatari kubwa ya utegemezi dawa hizi zinanuiwa kutumika kwa kipindi kifupi au mara chache pekee
mara nyingi madawa huwa hayatumiki kwa utendakazi wao msingi bali kwa ajili ya kutumia kile ambacho kwa kawaida ni athari yao
fumarati ya kwetiapini seroquel imebuniwa kimsingi kwa kutibu skizofrenia na ugonjwa wa furaha mfadhaiko lakini mara kwa mara husababisha kusinzia kutokana na mshikamano wake na vipokezi vya histamini h na h na hivyo inatumia madhara sawa na kidhibiti mzio wa hewa benadryl
vizuia magonjwa ya akili kama vile risperidoni risperdal olanzapini zyprexa na kwetiapini seroqueli yanaagizwa kama vidhibiti halihisi ya moyo na kwa kutibu wasiwasi
matumizi yao kama vidhibiti halihisi ya moyo ni jambo la hivi karibuni na limeibua utata kati ya wagonjwa wengine
vizuia magonjwa ya akili viwe ni vya kawaida au visokawaida vinaweza pia kuagizwa ili kukuza dawamfadhaiko kuongeza ukolezi kwenye damu wa dawa nyingine au kupunguza dalili za kichaa au za wazimu ambazo mara nyingi huandamana na mfadhaiko wa kimawazo
hata hivyo vinaweza kusababisha madhara makubwa hasa vikichukuliwa kwa vipimo vya juu
madhara ni pamoja na kiwaa mkazoghafla wa misuli kutotulia kutoweza kusongeza viungo kwenye dalili zinazoonekana polepole na kuongezeka kwa uzito
vichocheaakili wakati mwingine huongezwa kwenye utaratibu wa matibabu dhidi ya mfadhaiko ikiwa mgonjwa anaugua kutokana na anihedonia na kulala kupindukia na au kula kupindukia pamoja na kiwango cha chini cha motisha
dalili hizi ni za kawaida kwa mfadhaiko usio wa kawaida na zinaweza kutatuliwa kwa kuongeza kipimo cha chini hadi wastani cha amfetamini adderall methylphenidate ritalin au modafinili provigil alertec kwa kuwa kemikali hizi zinaweza kuongeza motisha na kuboresha maingiliano ya kijamii na kuzuia hamu ya chakula na usingizi
modafinili ni ya kipekee kutokana na athari zake kwa usingizi inaongeza umakini na kupunguza kizunguzungu wakati mgonjwa yuko macho lakini haizuii kulala kwa kawaida
dawa hizi pia zinaweza kurejesha msukumo wa ngono ingawa hii ni athari hasi na sio sababu ya kuagizwa kwa vichocheaakili
hata hivyo tahadhari ni lazima ichukuliwe vikitumika kwa watu fulani
vichangamsha vimetambuliwa kuchokonoa vipindi vya wazimu kwa watu wanaougua maradhi ya hisia mseto
usimamizi wa karibu unasisitizwa kwa walio na matatizo ya matumizi mabaya ya dawa
wagonjwa wenye mhemuko unaobadilika kwa urahisi wanapaswa kujiepusha na vichangamsha kwa kuwa vinatibua kubadilika kwa halihisi ya moyo
lithiamu bado ndiyo tiba ya kiwango kilichokubalika kutibu maradhi ya hisia mseto na mara nyingi hutumika pamoja na madawa mengine ikitegemea ikiwa kinachotibiwa ni wazimu au mfadhaiko
madhara ya lithiamu ambayo huenda yakajitokeza ni pamoja na kiu kutetemeka udhaifu kichefuchefu na kuendesha
baadhi ya kinza msukosuko kama vile kabamazefini tegretol valiproati ya sodiamu epilim na lamotrijini lamictal pia hutumika kama vidhibiti halihisi ya moyo hasa kwa kutibu maradhi ya hisia mseto
lithiamu na lamotrijini zote pia zimechunguzwa na kutumika kwa kukuza dawa dhidi ya dawamfadhaiko katika matibabu ya mfadhaiko sugu ya hisia aina moja
nchini uingereza matumizi ya dawamfadhaiko yameongezeka kwa katika kipindi cha miaka kufikia mwaka wa 
nchini marekani ripoti huru iliyotolewa mwaka wa ilionyesha kuwa ya wanawake na ya wanaume wasioishi katika nyumba za utunzaji wa wenye mahitaji maalum hutumia dawamfadhaiko
uchunguzi uliofanywa mwaka wa uligundua kuwa ya wagonjwa waliotambuliwa kuwa na mfadhaiko waliagiziwa dawamfadhaiko
msingi wa matokeo haya yalikuwa ni utafiti wa kitaifa wa watu 
utafiti uliofanywa mwaka wa ulitambua kuwa karibu 
 ya watu wote nchini ufaransa walikuwa wakiagiziwa dawamfadhaiko ikilinganishwa na 
 mwaka wa 
mara nyingi dawa hizi huagizwa bila kuzingatia amri wala miongozo kati ya mwaka wa na katika british columbia matumizi ya dawamfadhaiko yaliongezeka kutoka 
 hadi 
 ya wananchi
takwimu ya mwaka wa hadi kutoka uholanzi ulionyesha ongezeko la kiwango cha maagizo ya ssris na kuongezeka kwa muda wa matibabu
utafiti unaonyesha kwamba matumizi ya dawamfadhaiko hasa ya ssris yameongezeka kwa haraka katika nchi nyingi zilizoendelea
jambo hili linaendeshwa na kuongezeka kwa ufahamu kuhusu mfadhaiko pamoja na matangazo ya kibiashara kuhusu dawa mpya za dawamfadhaiko
dawamfadhaiko pia zinazidi kutumiwa duniani kote kwa kutibu wagonjwa wasio na mfadhaiko na utafiti unaendelea kuonyesha uwezo wa sifa za dawamfadhaiko wa kubadili hali ya kinga mwilini kutuliza maumivu na kuzuia uvimbe
uchaguzi wa aina fulai ya dawamfadhaiko unaripotiwa kufanyika kwa misingi isiyokuwa na ushahidi wa utafiti wa tofauti katika utendakazi ili kuepuka athari fulani na kuzingatia magonjwa ambatani ya akili yanayojitokeza kwa wakati mmoja dalili maalumu ya ugonjwa na historia kabla ya matibabu
pia imeripotiwa kwamba licha ya ushahidi babaishi unaoonyesha tofauti kubwa ya utendakazi kati ya dawamfadhaiko za awali na zile za karibuni zaidi matabibu wanaona kuwa madawa mapya zaidi ikiwa ni pamoja na ssris na snris yana ufanisi zaidi kuliko madawa ya awali madawa dhidi ya dawamfadhaiko aina ya trisaikliki na maois
utafiti nchini uingereza ulionyesha kwamba madaktari wa kiume walikuwa na uwezekano mkubwa zaidi wa kuagiza dawamfadhaiko kuliko madaktari wa kike
idadi ya dawamfadhaiko iliyoagizwa na nhs nchini uingereza iliongezeka karibu mara dufu katika kipindi cha mwongo mmoja kulingana na ripoti ya serikali katika mwaka wa 
aidha idadi iliongezeka sana katika mwaka wa wakati maagizo milioni 
 yalitolewa ikilinganishwa na milioni 
 mwaka wa 
pia madaktari walitoa maagizo ya dawa milioni 
 zaidi mwaka wa kuliko mwaka wa 
wizara za afya ziliamimi kuwa ongezeko hili kwa kiwango fulani lilitokana na kuzorota kwa uchumi
hata hivyo sababu nyingine ni pamoja na kuboreshwa kwa mchakato wa utambuzi wa magonjwa na kupunguka kwa unyanyapaa kwa magonjwa ya akili na dhiki zaidi iliyosababishwa na kuzorota kwa uchumi
aidha wasiwasi wa madaktari ni kuwa baadhi ya watu wanaoonyesha dalili kidogo zaidi za mfadhaiko wanaagiziwa dawa zisizohitajika kutokana na ukosefu wa chaguo zingine ikiwa ni pamoja na tiba kwa njia ya kuzungumza kupata ushauri na tabia ya utambuzi wa tabia
kipengele kimoja kingine ambacho huenda kinaongeza matumizi ya dawamfadhaiko ni kwamba dawa hizi sasa zinatumiwa kutibu magonjwa mengine ikiwa ni pamoja na wasiwasi wa kijamii na dhiki baada ya kiwewe
matumizi ya dawamfadhaiko nchini marekani yameongezeka mara dufu katika mwongo mmoja kutoka mwaka wa hadi 
dawamfadhaiko ziliagizwa kwa watu milioni katika mwaka wa na kwa watu milioni kufikia mwaka wa 
katika mwaka wa zaidi ya maagizo milioni yaliandikwa
katika kipindi hiki kulikuwa na uwezekano wa chini zaidi kwa wagonjwa kupitia matibabu ya kisaikolojia
dawamfadhaiko zilizoagizwa zaidi katika soko la marekani katika mwaka wa zilikuwa dawamfadhaiko zilizoagizwa zaidi nchini ujerumani zinaripotiwa kuwa ni minyopoo kolezi ya hypericum perforatum st john s wort
nchini uholanzi paroksetini inayouzwa kama seroxat kati ya dawa zisizo asilia ndiyo dawamfadhaiko inayoagizwa zaidi ikifuatiwa na dawamfadhaiko aina ya trisaikliki inayoitwa amitriptailini sitalopramu na venlafaksini
athari za matibabu za dawamfadhaiko zinaaminika kuwa zinasababishwa na madhara kwa nyurotransmita na upitishaji wa msukumo
nadharia tete ya monoamini ni nadharia ya bayolojia inayosema kuwa mfadhaiko unasababishwa na kiwango cha chini cha utendaji wa monoamini katika ubongo kama vile dopamini serotonini na norepinefrini
katika miaka ya vizuizi vya oksidesi ya monoamini maois na madawa dhidi ya mfadhaiko aina ya tricyclic ziligunduliwa kimakosa kuwa na ufanisi katika matibabu ya mfadhaiko
matokeo haya na ushahidi mwingine egemezi yalimfanya joseph schildkraut achapishe makala yake yanayoitwa the catecholamine hypothesis of affective disorders katika mwaka wa 
schildkraut alihusisha viwango vya chini ya nyurotransmita na mfadhaiko
utafiti kuhusu magonjwa mengine ya akili kama vile skizofrenia pia yalitambua kuwa kiwango cha chini cha shughuli za kifisiolojia za baadhi ya nyurotransmita zilihusishwa na matatizo hayo
nadharia tete hii imelengwa sana katika utafiti wa ngazi za pathofisiolojia na kutibu magonjwa kwa utumia dawa kwa zaidi ya miaka 
dawamfadhaiko aina ya trisaikliki tcas huzuia ufyonyaji upya wa nyurotransmita mbalimbali ikiwa ni pamoja na serotonini norepinefrini na kwa kiwango kidogo zaidi dopamini
siku hizi dawamfadhaiko zinazotumiwa zaidi ni kizuizi cha uchukuzi wa serotonini kinachochagua ssris ambazo huzuia ufyonyaji upya wa serotonini na hivyo kuongeza kiwango cha serotonini inayofanya kazi katika sinepsi ya ubongo
dawamfadhaiko zingine zinaathiri ufyonyaji upya wa norepinefrini au vipokezi vingine kwenye seli ya neva
wakati maois tcas na ssris zinaongeza viwango vya serotonini zingine huzuia serotonini kushikana na vipokezi vya ht a na hivyo kupendekeza kuwa ni fikra sahili sana kusema kuwa serotonini ni homoni ya furaha
kwa kweli wakati dawamfadhaiko za awali hukusanyika kwenye mfumo wa damu na kiwango cha serotonini ikaongezeka ni kawaida kwa mgonjwa kuhisi ni kama anazidiwa katika wiki za kwanza za matibabu
mojawapo ya maelezo ya jambo hili ni kuwa vipokezi vya ht a viligeuka kama ishara ya uloweshwaji watu wanaotumia vipinzani vya ht a mara nyingi huongeza uzito na hivyo kumwambia mnyama aache kutafuta chakula mwenzi n
na aanze kutafuta wanyama wanaowawinda wanyama wengine
katika hali ya hatari ni jambo la manufaa kwa mnyama kutohisi njaa hata kama anahitaji chakula
mchangamsho wa vipokezi vya ht a utawezesha jambo hili kufanyika
lakini ikiwa ni tishio la kudumu mnyama anahitaji kuanza kula na kujamiiana tena na ukweli kuwa aliponea kifo inaonyesha kuwa tishio halikuwa la kiwango cha hatari kama mnyama huyo alihisi
kwa hivyo idadi ya vipokezi vya ht a hupungua kupitia mchakato unaojulikana kama urekebishaji kwa njia ya kupunguza na mnyama anarudia tabia yake ya kawaida
hii inaashiria kwamba kuna njia mbili za kukabiliana na wasiwasi kwa binadamu na serotonergic dawa za kuzuia kusisimua wa ht a receptors au kwa kuwasisimua kupita kiasi mpaka upungufu kupitia kuvumiliana
kusisimua au kuzuia wa vipokezi tofauti juu ya kiini na huathiri maumbile usemi wake
matokeo ya karibuni yameonyesha kuwa nyurojenesi na hivyo mabadiliko katika mofojenesi ya ubongo hupatanisha athari za madawa ya dawamfadhaiko
nadharia tete nyingine ni kuwa huenda dawamfadhaiko zikawa na athari za muda mrefu kutokana na ukuzaji wa nyurojenesi katika hipokampasi athari ambayo inapatikana kwa panya
utafiti wa wanyama wengine unaonyesha kuwa dawamfadhaiko zinaweza kuathiri ukamuaji wa jeni katika seli za ubongo kwa kuathiri jeni inayofinyanza protini zinazodhibiti mzunguko wa utendakazi wa mambo mbalimbali mwilini
utafiti mwingine unaonyesha kuwa kucheleweshwa kwa mwanzo wa athari zinazotokana na dawamfadhaiko kunaonyesha kuwepo kwa uwezo wa kubadilika kwa athari za dawamfadhaiko
camp inasanisiwa kutoka kwa trifosfati ya adenosini atp na saiklesi ya adenilili na kufanyiwa umetaboli na mizunguko ya vivunja viungo vya fosfodi nyukleotidi pdes
takwimu pia zinaonyesha kwamba dawamfadhaiko zinaweza kurekebisha kunyumbuka kwa mfumo wa neva yakitumiwa kwa muda mrefu
nadharia moja kuhusu chanzo cha mfadhaiko ni kwamba ina sifa ya utendaji wa kupita kiasi wa jira ya adrena ya hypothalamiki tezi jira ya hpa ambayo inafanana na mwitikio wa mfumo wa neva na mwili kwa dhiki
hali hii ya jira za hpa zisizo za kawaida hushiriki katika kuendeleza ya dalili za mfadhaiko na dawamfadhaiko humtumika kudhibiti utendakazi wa jira ya hpa
nambari zilizo hapo juu zimeandikwa kama nambari zisizobadilika za ulinganifu tenganishi
sert net na dat zinalingana na uwezo wa michanganyiko wa kuzuia ufyonyaji upya wa serotonini norepinefrini na dopamini mtawalia
hizo thamani zingine zinalingana na mvuto wao kwa vipokezi mbalimbali
utafiti wa karibuni unaonyesha kuwa michakato ya saikotini inayosababisha uvimbe hutendeka wakati wa mfadhaiko wa kimawazo wazimu na maradhi ya hisia mseto na inawezekana kuwa dalili ya hali hizi hupunguzwa na athari za dawa ya dawamfadhaiko kwenye mfumo wa kinga
tafiti pia zimeonyesha kuwa utoaji wa kuselelea wa homoni za dhiki kutokana na ugonjwa ikiwa ni pamoja na maambukizi ya viungo au dalili za kingamwilinafsi unaweza kupunguza athari za nyurotransmita au vipokezi vingine katika ubongo kupitia njia zilizopatanishwa na seli zinazosababisha uvimbe na hivyo kusababisha ya udibiti mbaya wa homoni za mfumo wa neva
ssris snris na dawamfadhaiko aina ya tricyclic zinazotenda kazi kwenye vipokezi vya serotonini norepinefrini na dopamini vimetambuliwa kuwa dhahiri kuwa za kuathiri kinga ya mwili na kuzuia uvimbe dhidi ya michakato ya saitokini hasa kwa udhibiti wa intaferoni ya gama ifn gamma na intaleukini il pamoja na tnf alfa na intaleukini il 
imetambulika pia kuwa dawamfadhaiko huzuia kuongezeka kwa kasi ya mfumo wa th 
dawamfadhaiko hasa tcas na snris mchanganyiko wa ssrina nri pia zimeonyesha tabia za kutuliza maumivu
tafiti hizi zinatoa kibali cha kuchunguza dawamfadhaiko kwa matumizi kwa magonjwa ya akili na yale yasiyo ya akili na kuwa huenda mkabala wa mwingiliano kati ya michakato ya kisaikolojia na mifumo ya neva na kinga utahitajika ili kufikia upeo wa kutibu magonjwa kwa dawa
huenda dawamfadhaiko za baadaye zitaundwa ili kulenga hasa mfumo wa kinga iwe kwa kuzuia utendaji wa saikotini zinazosababisha uvimbe au kwa kuongeza uzalishaji wa saikotini zinazozuia uvimbe
utafiti mwingi umefanywa ili kutathmini uwezekano wa athari za matibabu za dawamfadhaiko iwe ni kupitia uchunguzi wa utendakazi katika hali ya majaribio ikiwa ni pamoja na utafiti wa kiafya bila utaratibu maalumu au kupitia uchunguzi wa ufanisi katika hali halisi
mwitikio unaofaa kwa dawa mara nyingi hufafanuliwa kama kupunguzwa kwa angalau ya dalili zilizoripotiwa na mgonjwa binafsi au zinazoonekana huku sehemu ya majibu ikifafanuliwa kama kupunguza angalau ya dalili hizo
neno kupungua linarejelea uondoaji wa kweli lakini usio bayana wa dalili za dawamfadhaiko lakini wenye hatari ya kurudi kwa dalili au kuugua tena na ugonjwa wa mfadhaiko
kupunguka kabisa au kupona kunaashiria kurudi kabisa kwa hali ya kawaida ya saikolojia ikiandamana na utendakazi kamili
ukaguzi wa tafiti za kimatibabu za hivi karibuni ni pamoja na inasema kuwa utendakazi unaweza kulinganishwa kwa ujumla kati ya kategoria na ndani ya kategoria na kuwa uteuzi wa awali utategemea pakubwa msingi ya athari zinazotarajiwa kwa mgonjwa binafsi mapendeleo ya mgonjwa wingi na ubora wa data ya utafiti wa kiafya kuhusu dawa na gharama yake
kati ya na ya watu waliotibiwa na dawamfadhaiko maalumu hawaonyeshi mwitikio kwa dawa
hata pale ambapo kumekuwa na mwitikio mzuri ni kawaida kupata kuwa mfadhaiko na utendakazi mbaya huendelea na viwango vya kuugua tena ni vya juu kwa kati ya mara hadi zaidi katika matukio hayo
aidha dawamfadhaiko huelekea kupoteza utendakazi katika kipindi cha matibabu
idadi kubwa ya mikakati hutumika katika matibabu ili kujaribu kushinda vikomo na tofauti hizi
mwongozo wa mwaka wa wa ushirikiano wa marekani wa kuchunguza magonjwa ya akili unashauri kuwa pale ambapo hakuna mwitikio baada ya kati ya wiki sita na nane ya matibabu kwa kutumia dawamfadhaiko maalumu unafaa kubadili dawa na utumie dawamfadhaiko nyingine katika kategoria hiyo kisha baadaye utumie dawamfadhaiko kutoka kategoria tofauti
ukaguzi wa matokeo ya majaribio ya hivi karibuni ulitambua tofauti kubwa katika matokeo ya tafiti za awali kwa wagonjwa waliokosa kutibiwa na dawamfadhaiko aina ya ssri kati ya na walionyesha mwitikio kwa dawa mpya huku kati ya na wakisimamisha matibabu kutokana na athari mbaya
mgonjwa ambaye tayari amejaribu aina kadhaa za dawamfadhaiko ana uwezekano mdogo zaidi wa kunufaika kutokana na jaribio jipya la dawamfadhaiko
kuhusu mwitikio wa kiasi miongozo ya ushirikiano wa marekani kuhusu magonjwa ya akili inashauri kuongeza aina mbalimbali za vikolezo vya dawa kwenye dawamfadhaiko
utafiti unaonyesha kuwa wagonjwa wengi hushindwa kufikia kiwango cha kupunguza tibamfadhiko na mikakati ya kuongeza inayotimika katika matibabu ni pamoja na matumizi ya lithiamu na kuongezwa kwa homoni ya kikoromeo lakini hakuna misingi bora ya ushahidi kwa mbinu hizi au kwa mikakati mipya zaidi kama vile kutumia antagonisti za dopamini steroidi za ngono nri vikolezo maalum vya glukokotikoidi au vizuiakifafa mkakati wa kuchanganya unahusisha kuongeza dawamfadhaiko moja au zaidi ya ziada kwa kawaida kutoka kategoria tofauti ili kuleta athari mbalimbali kwenye mfumo wa neva
ingawa hili linaweza kutumika katika matibabu kuna ushahidi mdogo kuhusu uhusiano wa utendakazi au athari mbaya za mkakati huu
athari za matibabu ya dawamfadhaiko kwa kawaida hayaendelei kufanya kazi mara tu madawa yanapokomeshwa na hivyo kusababisha kiwango cha juu cha kuugua tena
uchambuzi wa karibuni wa matokeo ya majaribio ya dawamfadhaiko yaliyodhibitiwa na vipozaungo hasa yanayohusu utafiti uliofanywa kwa kipindi cha mwaka mmoja yalionyesha ya wagonjwa walioitikia dawamfadhaiko waliugua tena wakiwa wangali wanyatumia ikilinganishwa na ambao tiba zao zilibadilishwa na kupewa vipozaungo
miongozo ya ushirikiano wa marekani kuhusu magonjwa ya akili inashauri kuendelezwa kwa matibabu ya dawamfadhaiko kwa kati ya miezi nne hadi sita kufuatia kumalizika kwa dalili
kwa wagonjwa wenye historia ya matukio ya mfadhaiko miongozo ya shirika la uingereza la taaluma ya athari za dawa za magonjwa ya akili ya mwaka wa ya kutibu magonjwa ya mfadhaiko kwa kutumia dawamfadhaiko yanashauri mgonjwa aendelee kutumia dawamfadhaiko kwa angalau miezi sita na kwa muda wa hadi miaka mitano au milele
iwapo mtu ataugua tena au la baada ya kuacha kutumia dawamfadhaiko haionekani kuhusiana na muda wa matibabu ya awali hata hivyo na kupotezwa polepole kwa faida za matibabu pia hutokea wakati huo huo
mkakati unaohusisha kutibu magonjwa kwa dawa kwa kutibu magonjwa makali ukifuatiwa na matibabu ya kisaikolojia katika awamu ya mabaki yamependekezwa na tafiti fulani
takriban ya wagonjwa hupungukiwa na mfadhaiko baada ya kutumia dawa
kwa wagonjwa wasio na mwitikio wa kutosha ama kuendelea kuongeza bupropioni awali mg ichukuliwe mg kila siku na baadaye kuongezwa hadi jumla ya mg kwa siku au buspironi hadi mg kwa siku ya kuongezwa kama dawa ya pili inaweza kusababisha kupunguka kwa karibu ya wagonjwa huku kubadilisha madawa kunaweza kupunguza mfadhaiko kwa karibu ya wagonjwa
hakuna uhakika ikiwa mimba huchangia kutofaulu kwa dawa kwa kuwa ripoti ya pekee hadi sasa imekumbwa na utata mwingi katika mwaka wa utafiti maarufu sana uliochapishwa katika jarida la journal of the american medical association jama ulipinga dhana kuwa mabadiliko ya homoni wakati wa ujauzito huwalindwa mama wajawazito dhidi ya mfadhaiko na kutambua kuwa kutoendelea na matibabu dhidi ya mfadhaiko wakati wa ujauzito husababisha zaidi kuugua tena
makala ya jama hayakufichua kuwa baadhi ya waandishi walikuwa na uhusiano wa kifedha na makampuni ya dawa yanayotengezeza dawamfadhaiko
jama baadaye ilichapisha makala rekebishi ili kubainisha uhusiano huo na waandishi walisisitiza kuwa mahusiano hayo hayaathiri kwa vyovyote kazi yao ya utafiti
daktari wa uzazi na afya ya mama na mtoto adam urato aliliambia jarida la wall street kuwa wagonjwa na wataalamu wa matibabu wanahitaji ushauri bila ushawishi wa viwanda
dawa ya ssri ikimomeshwa ghafla inaweza kusababisha dalili za kuacha za kimwili na za kisaikolojia jambo linalojulikana kama dalili za kuacha za ssri tamam ozpoyraz 
wakati uamuzi wa kuacha kutumia dawamfadhaiko unapofanywa ni jambo la kawaida kujiachisha kwa kupunguza kipimo polepole kwa muda wa wiki kadhaa
kesi nyingi za dalili za kuachishwa huendelea kwa kati ya wiki mmoja na nne
uteuzi wa dawamfadhaiko na kipimo kinachofaa kwa tukio fulani na mtu fulani ni mchakato mrefu na wenye utata unaohitaji maarifa ya mtaalamu
baadhi ya dawamfadhaiko yanaweza kutibua mfadhaiko katika siku za awali yanaweza kusababisha wasiwasi au wanaweza kumfanya mgonjwa awe na fujo dhiki au ahisi sana kujiua
katika matukio chache dawamfadhaiko inaweza kusababisha kubadilika kutoka mfadhaiko hadi wazimu au haipomania
dawamfadhaiko mara nyingi husababisha athari mbaya na ugumu wa kuvumilia athari hizi ndiyo sababu kuu ya kutoendelea na dawa yenye ufanisi mkuu
kichefuchefu kuendesha fadhaa kuumwa na kichwa
athari kwa ngono pia ni kawaida kwa ssri kama vile kupotea kwa hamu ya kufanya mapenzi kushindwa kufikia mshindo na shida ya kusimika
dalili za ugonjwa wa serotonini pia ni hali inayoleta wasiwasi inayohusishwa na matumizi ya ssri
hatari iliyoongezeka kwa kutaka kujiua na tabia ya kujiua kati ya watu wazima chini ya umri wa miaka ambayo yanaonekana kwa kuonekana kwa watoto na vijana
madhara ya tcas dawamfadhaiko aina ya trisaikliki athari zinazojitokeza sana ni pamoja na kinywa kikavu kiwaa kusinzia kizunguzungu kutetemeka matatizo ya ngono ugonjwa wa ngozi na kupata uzito au hasara
madhara ya maoi vizuizi vya oksidesi ya monoamini athari zisizo za kawaida za maois kama fenilzini nardil na tranilsaipromini parnate ni pamoja na homa ya manjano mshtuko wa moyo kiharusi na kifafa
ugonjwa wa serotonini ni athari ya maois ukiwekwa pamoja na madawa fulani
vizuizi vya mao vinaweza kuleta mjibizo wa shinikozo la damu wenye uweo wa kusababisha mauti vikichukuliwa pamoja na vyakula vyenye kiasi cha juu cha tairamini kama vile jibini iliyokomaa nyama zilizohifadhiwa au zinduo za hamira
aidha matukio ya mijibizo inayosababisha mauti yametokea kwa madawa yaliyoagizwa na daktari na yale yaliyouzwa na wafamasia
wagonjwa wanaotibiwa na dawa zenye vizuizi vya mao hufuatiliwa kwa karibu na madaktari waliowapa maagizo ambao hutakiwa kutoa ushauri kabla ya kutumia madawa yanayoagizwa na wafamasia katika maduka ya dawa
wagonjwa hao pia ni lazima wawajulishe wafanyakazi wa chumba cha matibabu ya dharura na waweke habari kuwahusu pamoja na vitambulisho vyao vinavyoonyesha kuwa wanatumia vizuizi vya mao
baadhi ya madaktari wanapendekeza matumizi ya vishikizo cha utambulishaji cha matibabu
ingawa mijibizo hii inaweza kusababisha mauti idadi ya vifo vinavyotokana na mwingiliano na maswala ya lishe yanaweza kulinganishwa na dawa zinazouzwa katika maduka ya dawa
dawamfadhaiko hutumika kwa uangalifu na kwa kawaida pamoja na vidhibiti halihisi ya moyo katika matibabu ya maradhi ya hisia mseto kwa kuwa zinaweza kuongeza dalili ya wazimu
pia zinaweza kuchokonoa wazimu au haipomania kwa baadhi ya wagonjwa wenye maradhi ya hisia mseto na kwa asilimia ndogo ya wagonjwa wenye mfadhaiko
ssri ndizo dawamfadhaiko zinazohusishwa zaidi na athari pande huu
waathiriwa wa kansa ya matiti wana hatari ya kurudi kwa ugonjwa huo wakitumia aina fulani za dawamfadhaiko wakati pia wanatumia dawa ya kuzuia kansa aina ya tamoxifen kulingana na utafiti iliyotolewa mnamo mei 
dawamfadhaiko haziwatawali watu wengi kisaikolojia lakini husababisha utegemezi wa kimwili kwa karibu wagonjwa wote wanaoendelea kuzitumia kwa muda mrefu
dawa za snri zina mwekekeo wa kusababisha kiasi kikubwa cha utegemezi kimwili kuliko ssri na hivyo huleta dalili mbaya zaidi za kuachishwa
dawamfadhaiko zinahitaji kupunguzwa polepole wakati tapered polepole kuwa wakati wa kukomesha matumizi yao ili kuepuka dalili kali za kuachishwa
hata hivyo ukomeshaji wa haraka wa dawamfadhaiko ukiwa unahitajika unaweza kuleta usumbufu lakini hauma uwezekano mkubwa wa kuleta madhara kwa mwanamke asiye na mimba
hii ni tofauti na benzodiazepini ambazo ni lazima zipunguzwe polepole kwa hali yoyote ile kutokana na hatari ya hali ya kuwa na mashambulio makali yanayofuatana ya kifafa na uwezekano wa kifo
kijusi kinaweza kupata madhara njia ya uavyaji mimba bila hiari kutokana na ukomeshaji wa haraka sana wa aina fulani za dawamfadhaiko
hata hivyo nyingi ya dawamfadhaiko ni hatari kwa kijusi na hazifai kutumiwa na wanawake wajawazito au wanaojaribu kuwa wajawazito ila tu ikiwa faida za matumizi yake ni nyingi kuliko hatari
kama wewe ni mjamzito ni muhimu kupata ushauri wa daktari ambaye anaweza kukueleza kuhusu njia zaidi kati ya kuendelea kupunguza matumizi polepole au kukomesha matumizi ya kwa ghafla matumizi ya dawa ya ugonjwa wa akili
mtu hapaswi kujaribu kukomesha matumizi ya dawa za ugonjwa wa akili bila ufahamu na usimamizi wa daktari
wagonjwa wa mfadhaiko ndio wenye hatari kubwa zaidi ya kujiua mara tu baada ya kuanza kwa matibabu kwa kuwa dawamfadhaiko zinaweza kupunguza dalili za mfadhaiko kama vile kudumaa kwa mwendo kunakohusishwa na michakato ya akili au ukosefu wa motisha kabla ya halihisi ya moyo kuanza kuwa bora
ingawa jambo hili linaonekana kuwa kweli kinzani uchunguzi unaonyesha kuwa uundaji wa mawazo ya kujiua ni kawaida wakati wa kuanza matibabu kwa dawamfadhaiko na huenda likawa ni jambo la kawaida kwa wagonjwa wenye umri mdogo zaidi kama vile watoto walio karibu kubalehe na vijana
watengenezaji wa madawa na madaktari mara nyingi huwapendekeza familia na wapendwa kufuatilia tabia ya mgonjwa mdogo kwa ishara zozote za mawazo ya kujiua au tabia hasa katika kipindi cha wiki nane za kwanza za matibabu
kabla ya onyo za pakiti nyeusi kwa madawa haya kutolewa na fda na mashirika yaliyo sawa katika mataifa mengine athari na kuzionya familia kuhusu hatari zilipuuzwa na kuchukuliwa kwa urahisi sana na watengenezaji wa madawa na wauguzi
huenda jambo hili lilisababisha vifo kadhaa kupitia kujiua ingawa ushahidi wa moja kwa moja unaohusiana na matukio hayo hauna misingi dhabiti ya kisheria
kuongezeka kwa taarifa kuhusu mawazo ya kujiua katika tafiti kadhaa kumevuta nadhari na kuibua uangalifu zaidi kuhusu namna ambavyo dawa hizi zinavyotumika
watu wenye umri ulio chini ya miaka wanaougua kutokana na mfadhaiko wanatahadharishwa kuwa matumizi ya dawamfadhaiko huenda yakaongeza hatari ya fikira na tabia ya kujiua
maafisa wa afya ya ushirikisho walifungua kwenye maandiko juu ya madawa ya dawamfadhaiko mnamo desemba ili kuwaonya watu kuhusu hatari hii
fda inasema kuwa paxil inafaa kuepukwa kwa watoto na vijana na kuwa katika matukio ya matibabu ambapo watoto wanaugua kutokana na mfadhaiko dawamfadhaiko inayopaswa kutumika ni prozac
katika utafiti wa desemba jarida la the american journal of psychiatry lilisema kuwa kupungua kwa maagizo ya dawamfadhaiko kwa watoto kwa pointi chache tu za asilimia kulilingana na ongezeko la asilimia ya waliojiua nchini marekani nchini uholanzi kiwango cha kujiua kilipanda kwa baada ya kupunguzwa kwa maagizo ya dawamfadhaiko
wahakiki wa utafiti huu wanasema kuwa takwimu za kujiua za mwaka wa nchini marekani zililinganishwa kwa njia sahili sana na mwaka uliopita badala ya kuchunguza mabadiliko katika mwenendo kwa miaka kadhaa
shida ya jitihada kama hizo za kuamua mwelekeo kwa kutumia pointi mbili tu za data miaka ya na zimedhihirishwa zaidi kutokana na ukweli kwamba kwa mujibu wa data mpya ya uambukizaji na udhibiti wa magonjwa kiwango cha kujiua katika mwaka wa kwa watoto na vijana kilipungua licha ya kuzidi kupungua kwa maagizo ya ssri
ni hatari kufanya uamuzi kutokana na uchambuzi mdogo na finyu ya visa vichache vya mwaka hadi mwaka vya kupanda na kushuka kwa maagizo ya dawamfadhaiko na kujiua
njia moja nzuri inayohusu uambukizaji na udhibiti wa magonjwa ni kuchunguza uhusiano kati ya mienendo katika matumizi ya dawa za akili na kujiua kwa muda katika maeneo mengi madogo ya kijiografia
hadi pale ambapo matokeo ya kina ya uchambuzi yatakapofahamika ni jambo la busara kuhairisha maoni kuhusu athari za onyo la fda kwa afya ya umma
chunguzi za kufuatilia zilizofanywa baadaye zimeunga mkono nadharia tete kuwa dawa za dawamfadhaiko hupunguza hatari ya kujiua
hata hivyo uamuzi kuwa kushuka kwa kiwango cha kujiua katika jamii kunatokana na dawa kuagizwa kwa dawamfadhaiko ni antidepressant haiwezi kuaminika kutokana na wingi wa vigeugeu vinavyofadhaisha
matatizo ya ngono ni athari ya kawaida sana hasa kwa dawa za ssri
kibete bendi ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabete bendi
athari zinazohusiana na ngono ni pamoja na matatizo na hamu ya ngono kutovutiwa na ngono na anogasmia shida kupata mshindo
ingawa zinaweza kupona athari hizi za ngono zinaweza katika visa vichache kuendelea kwa miezi au miaka baada ya kuacha kabisa kutumia dawa
hii inajulikana kama utendakazi mbaya wa kimapenzi baada ya matumizi ya ssri
utendakazi mbaya wa ngono uliosababishwa na ssri huathiri hadi au zaidi ya watu wanaotumia dawa hizi kutibu mfadhaiko
utaratibu wa kibiokemia unaosemekana kuwa wa kusababisha ni pamoja na kuongezeka kwa serotonini hasa kunakoathiri vipokezi vya ht na ht kupungua kwa dopamini kupungua kwa norepinefrini uzuaji wa vipokezi vya kolinjeri na adrenaji alpha kuzuiliwa kwa sinthetesi ya oksidi nitriki na kupanda kwa viwango vya prolaktini
bupropioni kizuizi cha mara mbili ne na da cha ufyonyaji upya mara nyingi husababisha ongezeko la wastani la hamu ya kufanya mapenzi kutokana na kuongezeka kwa utendakazi wa dopamini
athari hii pia hudhihirika kwa vizuizi vya ufyonyaji upya wa dopamini vichangamsha cns na agonisti za dopamini na hutokana na kuongezeka kwa uzalishaji wa testosteroni kutokana na kuzuiliwa kwa prolaktini na usanisi wa oksidi nitriki
mirtazapini remeron imeripotiwa kuwa na athari chache zaidi pengine kwa sababu inakinza vipokezi vya ht na ht 
mitazapini katika matukio fulani inaweza kuondoa utendakazi mbaya wa ngono unaosababishwa na ssri ambayo pia kuna uwezekano kuwa unatokana na ukinzani wake na vipokezi vya ht na ht apomofini nefazodoni na baruti kali zimeonyeshwa kuwa na uwezo wa kuondoa baadhi ya utendakazi mbaya wa ngono kupitia kuongezeka kwa utendakazi wa nitriki oksidi
maoi zinaripotiwa kuwa na athari hasi chache zaidi kwa utendakazi wa ngono na hamu ya kufanya mapenzi hasa moklobemidi kwa kiwango cha 
 ya matukio yote
bethanekoli imeripotiwa kubadili utendakazi mbaya wa ngono unaosababishwa na maoi kupitia sifa zake za agonisti za kolineji
wanasaikolojia wengi wanaamini kuwamba dawamfadhaiko zinaathiri uwezo wa kupenda au kupokea upendo
watumiaji wengi wa dawamfadhaiko pia wameripoti kuwa uwezo wao wa kupenda ulipunguzwa na dawamfadhaiko
madawa ya dawamfadhaiko pia yanaweza kuzuia hisia za kimsingi za binadamu za upendo na mahaba
kuna sababu zinazofaa za kufikiri kuwa ssri hupunguza uwezo wako wa kupenda na kubaki katika upendo alisema helen fisher mwana anthropolojia kutoka chuo kikuu cha rutgers aliyeanzisha sayansi ya kisasa ya upendo
dawamfadhaiko za ssri hufanya kazi kwa kuongeza viwango vya mzunguko wa serotonini nyurotransmita inayodhibiti halihisi ya moyo na pia inadhibiti tamaa
madawa hayo pia hupunguza dopamini nyurotransmita inayohusika katika michakato mbalimbali ya utambuzi na tabia ikiwa ni pamoja na hamu na mwamsho
utafiti mpya unaonyesha kuwa dopamini huenda pia ikawa na jukumu katika mahaba
wakati wa kufanya mapenzi mchanganyiko wa homoni hutolewa na unaonekana kuwa na majukumu muhimu katika kukuza uambatishaji wa kimapenzi ndani ya ubongo
ukiondoa ngono mapenzi ya kimahaba yanaweza kufifia
lakini hii ni sehemu tu ya tatizo anasema fisher na mtaalamu wa saikolojia wa chuo kikuu cha virginia james thomson
wakati wapenzi wanapopendana kwa dhati kuonana tu kunasababisha kupanda kwa shughuli za ubongo zinazohusiana na dopamini
wakiweza kuendelea kupendana na hisia za awali ziweze kukua hadi ziwe mapenzi ya muda mrefu kwa mvuto wa awali kukua hadi mapenzi ya muda mrefu ruwaza za ubongo hubaki hai
kupungua kwa viwango vya dopamini hata hivyo ni athari isiyoweza kuepukika ya ssri
ukipunguza dopamini wanasema fisher na thomson uwezekano wa upendo wenyewe ni utapunguka
watu wapweke wanaotumia dawamfadhaiko huenda wakaona ugumu zaidi kukutana na watu kwa kuwa mwitikio wao wa asili wa ngono umepunguka
baadhi ya watafiti wanaamini kuwa hamu ilitengenezwa ili kuwasaidia watu kuchagua wenzi wanaowafaa kijenetiki
cheche zinazowaka unapokutana na mtu kwa mara ya kwanza zinakuambia kitu huenda huyu ndiye mwenzi wako
wakati ishara hizo hazijitokezi uwezekano wako wa kupata mwenzi anayefaa hupungua
kuna tafiti kadhaa kuhusu athari za dawamfadhaiko kwa vipengele mbalimbali vya upendo zaidi ya ashiki na utendaji wa kingono
walipoulizwa wakague uvutivu wa nyuso za wanaume wanawake wanaotumia madawa hayo walikagua wanaume hao vibaya zaidi na walizipitia picha kwa haraka zaidi kuliko wanawake wasiotumia dawamfadhaiko
wenye uhusiano wa karibu na madhara ya ngono ni dhana ya kukufisha hisia ganzi au ganzi ya halihisi
watumiaji wengi wa ssri hulalamika kuhusu hali ya kutojali ukosefu wa motisha kuganda hisia hisia ya kutengwa na kutojihusisha na mazingira
wanaweza kueleza jambo hili kama hisia ya kutojali tena kuhusu kitu chochote
ssri snri na tca za kutoa serotonini zote zinaweza kusababisha tofauti hizi zinazobadilika hasa vikiwa kwa viwango vya juu
kipindi cha usingizi ambapo macho huzunguka kwa kasi
kategoria tatu kuu za madawa ya dawamfadhaiko vizuizi vya oksidesi ya monoamini maois dawa dhidi ya mfadhaiko aina ya trisaikliki tcas na vizuizi vya uchukuzi wa serotonini vinavyochagua ssris huzuia pakubwa kipindi cha usingizi ambapo macho huzunguka kwa kasi
mirtazapini ama haina athari kwa kipindi cha usingizi ambapo macho huzunguka kwa kasi au huiongeza kwa kiwango kidogo
dawa za aina ya maoi huzuia kipindi cha usingizi ambapo macho huzunguka kwa kasi karibu kabisa huku dawa aina za tca na ssri zimetambuliwa kuwa zinazalisha mara moja na kwa kuendelezwa upungukaji wa kipindi cha usingizi ambapo macho huzunguka kwa kasi
athari hii mara nyingi huongeza uchovu kwa wagonjwa wanaotumia vipimo vikubwa vya dawamfadhaiko kwa muda mrefu
uchovu kama huo mara kwa mara unaweza kukatiza shughuli za mgonjwa za kila siku
ukomeshaji wa ghafla wa maoi unaweza kusababisha tukio la muda linalojulikana kama kurudi tena kwa kipindi cha usingizi ambapo macho huzunguka kwa kasi ambapo mgonjwa huota ndoto dhairi sana na jinamizi
dawamfadhaiko nyingi huhusishwa na kuongeza uzito kwa kawaida katika kiwango cha lakini mara chache kwenda juu hadi
chanzo maalum haijulikani lakini dawamfadhaiko huhusishwa na kuongezeka kwa kutamani vitu na kutokuwa na uwezo wa kuhisi kama umeshiba licha ya kuingiza kalori za kutosha viwango vya chini vya nguvu na kuongezeka kwa usingizi wa mchana ambao unaweza kusababisha kukula kupindukia na ukosefu wa hamu ya kufanya mazoezi na kinywa kikavu ambayo inaweza kusababisha unywaji wa vinywaji vyenye kalori nyingi
sifa za kumaliza kemikali za mzio za dawamfadhaiko kadhaa za kategoria ya tca na teca zimetambulika kuwa zinachangia na upande wa athari wa kuongezeka kwa hamu ya chakula na kuongeza uzito unaohusiana na kategoria hizi za madawa
ulaji wa asusa za kabohaidreti zenye kiwango cha chini cha mafuta na protini na dhifa zenye kabohaidreti nyingi unaruhusu ubongo kuzalisha serotonini inayodhibiti hamu ya chakula na kusawazisha halihisi ya moyo
kwa hivyo kabohaidreti ikiliwa kama sehemu ya chakula bora kwa mujibu wa athari zao kwa kiwango cha serotonini kwenye ubongo zinaweza kusaidia kupoteza uzito katika muktadha wa kuongezeka uzito kutokana na dawamfadhaiko
tafiti kadhaa zimeibua shaka kuhusu ufanisi wa dawamfadhaiko
utafiti uliofanywa mwaka wa ulionyesha kuwa tofauti kati ya dawamfadhaiko na vipozaungo ni mdogo sana
kupitia ombi la sheria ya uhuru wa kupata habari wanasaikolojia wawili walipata tafiti zilizotumiwa na fda kuidhinisha dawamfadhaiko sita zilizoagizwa sana kati ya mwaka wa na mwaka wa 
kwa ujumla vidonge vya dawamfadhaiko vilitenda kazi vizuri zaidi kwa kuliko vipozaungo kitakwimu inayoleta tofauti kuu lakini isiyo na maana kwa watu walio katika mazingira ya kliniki anasema irving kirsch mwanasaikolojia wa chuo kikuu cha connecticut
yeye pamoja na mwandishi mwenzake thomas moore walitoa matokeo yao kuhusu kinga na tiba jarida la elektroniki la shirika la kisaikolojia la marekani
utafiti mwingine uliofanywa na wanasaikolojia wa chuo kikuu cha pennsylvania chuo kikuu cha vanderbilt chuo kikuu cha colorado na chuo kikuu cha new mexico ulitambua kuwa ni vigumu kwa dawamfadhaiko kuwa na athari bora zaidi kuliko zile za vipozaungo katika visa vya mfadhaiko wa kiwango cha chini au wastani
utafiti huo ulichapishwa katika jarida la shirika la marekani la uuguzi
utafiti huo ulilenga paxili kutoka glaxosmithkline na imipramini
katika mwaka wa dawamfadhaiko ilikuwa ndio dawa iliyoagizwa zaidi nchini marekani na hivyo kusababisha mjadala zaidi kuhusu swala hilo
baadhi ya madaktari wanaamini kuwa hii ni ishara nzuri kuwa watu hatimaye wanatafuta msaada kwa ajili ya matatizo yao
wengine hawakubaliani huku wakisema kuwa hii inaonyesha kwamba watu wanaendelea kutegemea dawamfadhaiko sana
mara nyingi watengenezaji wa dawa za ssri wameficha habari kutoka kwa fda na umma ili wachukulie kwa urahisi hatari na athari mbaya zinazohusishwa na ssri
hii ilisababisha ubishi dhidi ya watengenezaji wengi wa madawa ya kupambana na mfadhaiko ya ssri katika visa vinavyohusiana na kujiua kuachishwa kwa ssri na kasoro kuzaliwa kwa watoto wachanga kutoka kwa mama wanaonyonyesha wanaotumia ssri
kwa moja kati ya kesi tatu pekee zilizowahi kufikishwa mahakamani kuhusu uwezekano kuwa ssri huchangia kujiua eli lilly na wenzake walishikwa wakiingilia mchakato wa kimahakama kwa kusikilizana na wakili wa mdai kutupa kesi hiyo kwa sehemu kwa kutotoa ushahidi utakaowaletea hasara mbele ya mahakama
kesi hiyo inayojulikana kama kesi ya fentress ilihusisha mwanaume mmoja kutoka kentucky joseph wesbecker kuhusu prozac aliyeenda mahali pake pa kazi na kuanza mashambulio kwa bunduki na kuwaua watu ikiwa ni pamoja na fentress na kuwajeruhi wengine kabla ya kujiua mwenyewe kwa bastola
juri ilitoa uamuzi wa kwa uliompendelea lilly
hakimu mwishowe aliihamisha kesi hiyo hadi mahakama makuu ya kentucky iliyoamua kuwa kulikuwa na ukosefu mkubwa wa uwazi kwa upande wa mahakama na huenda kulikuwa na udanganyifu mwenendo ulioongozwa na imani mbaya matumizi mabaya ya mchakato wa kimahakama na pengine hata udanganyifu
hakimu baadaye alibatilisha uamuzi huo na badala yake akasema kesi hiyo imefungwa
thamani ya makubaliano ya mpango huo wa siri haujawahi kufichuliwa lakini iliripotiwa kuwa ni kubwa
tarehe desemba mahakama moja ya marekani iliamua kuhusu hoorman na wenzake
dhidi ya smithkline beecham corp
kuwa watu walionunua paxil r au paxil cr tm paroksetini kwa mtoto mdogo huenda wakastahiki kupata ruzuku chini ya maafikiano yaliyopendekezwa ya 
daawa hilo lilitokana na maandamano ya kutetea watumiaji dhidi ya gsk watengenezaji wa paroxetine
tangu fda iidhinishe paroxetine mwaka wa takriban raia wa marekani na maelfu ya watu wengine duniani wameishtaki gsk
wengi wa watu hawa wanaona kuwa hawakuonywa inavyopaswa mapema kuhusu madhara ya dawa hii na sifa zake za utegemezi
kulingana na mamia ya daawa zaidi ziliwasilishwa dhidi ya gsk
tovuti ya upingaji wa paxil ilizinduliwa mnamo agosti ili kutoa taarifa kuhusu upingaji na habari juu ya paxil ambayo awali haikupatikana kwa umma
wiki tatu tu baada ya uzinduzi wake tovuti hiyo ilitembelewa na zaidi ya watu robo milioni
tovuti asili ya upingaji wa paxil haipatikani tena
inaeleweka kuwa hatua ya kuondoa tovuti hiyo kutoka kwenye mtandao ilichukuliwa kama sehemu ya makubaliano kuhusu usiri au amri ya kunyamazisha ambayo mmiliki tovuti aliingilia kama sehemu ya maafikiano kwa hatua yake dhidi ya glaxosmithkline
hata hivyo mnamo machi tovuti ya seroxat secrets iligundua kuwa nyaraka za tovuti ya upingaji wa paxil bado inapatikana kwenye mtandao kupitia archive
org
amri zakunyamazisha ni kawaida kwa kesi kama hizo na zinaweza kuhusisha hata hati ambazo washtakiwa wangependelea yaendeleaa kufichwa kwa umma
hata hivyo katika hali fulani hati hizo zinaweza kutolewa kwa umma baadaye kama zile zilizotolewa kwa umma na peter breggin mnamo februari 
toleo la habari kutoka kwa dkt breggin linaweza kuonekana hapa kibile ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabile
swala kuu kuhusiana na kitendo hiki linadai kuwa seroxat ni dawa yenye kasoro kwa kuwa ina mwelekeo wa kusababisha mjibizo wa kuachishwa
mawakili wa hugh james wanathibitisha habari hii katika tovuti yao tarehe januari shirika la bbc nchini uingereza ilirushwa hewani filamu ya nne ionyeshayo hali halisi katika mfululizo wake unaoitwa panorama kuhusu dawa ya kulevya seroxat ya
kipindi hiki kinachoitwa siri za majaribio ya dawa kinahusu majaribio matatu ya kiafya yaliyofanywa na gsk kwa watoto na vijana wenye mfadhaiko
codice cannot be used outside of the user template or user talk namespaces
ulevi ujulikanao pia kama uraibu wa pombe ni ulemavu tegemevu wa kudhuru
dalili zake ni unywaji pombe kupindukia bila udhibiti pombe licha ya madhara yake hasi kwa afya ya mnywaji mahusiano na hadhi yake machoni pa jamii
kama matatizo mengine ya kiafya ulevi ni mojawapo ya magonjwa yanayoweza kutibika
neno ulevi limetumika kwa muda mrefu tangu kubuniwa mwaka wa na magnus huss ila katika nyanja ya utabibu istilahi hii iligeuzwa kuwa utumiaji pombe vibaya na utegemezi pombe katika miaka ya dsm iii
aidha mwaka wa kamati ya wataalamu ya shirika la afya duniani haikupendelea kutumika kwa neno ulevi kama istilali ya kiafya huku ikipendekeza dalili za utegemezi pombe
katika karne ya na mapema karne ya utegemezi pombe uliitwa dipsomania kabla ya kubatilishwa kuwa ulevi
hapana uhakika wa sababu za kibayolojia zinzochangia ulevi hata hivyo hali hii yaweza kutokana na mazingira ya kijamii mfadhaiko wa ubongo afya ya akili maumbile umri kabila na jinsia
matumizi mabaya ya pombe kwa muda mrefu huleta mabadiliko ya kimwili katika ubongo kama vile uhimili na utegemezi
mabadiliko ya kemia katika ubongo hudumisha hali ya mlevi kutoweza kuacha kunywa pombe na huweza kusababisha dalili za mtegemea pombe pale aachapo kunywa
pombe huharibifu takribani kila kiungo katika mwili kwa sababu ya athari jumulishi ya sumu dhurifu ya utegemezi pombe mlevi hukumbwa na hatari nyingi za matatizo ya kimagonjwa na kiakili
ulevi una madhara makubwa ya kijamii kwa walevi na watu wanaohusika na maisha yao
ulevi ni athari inayodumu ya kuhimili na kutegemea matumizi ya pombe kupita kiasi ukosefu wa kudhibiti ulevi licha ya kufahamu madhara kwa afya yake hudhihirisha kwamba mtu anaweza kuwa mlevi
uchunguzi kupitia hojaji ni njia ya kutambua mienendo ya unywaji hatari ikiwemo utegemezi pombe
utoaji sumu ya pombe hufanywa ili kumwondoa mnywaji katika ulevi kwa kawaida kwa dawa dawa msalaba kama vile benzodiazepini ili kuepusha dalili za utegemea pombe
utunzaji baada ya matibabu kama vile tiba ya kimakundi au katika vikundi vya kujisaidia kibinafsi kwa kawaida huhitajika ili kudumisha ususiaji pombe
mara nyingi walevi pia ni wategemezi wa mihadarati miingineyo hasa benzodiazepini ambayo inaweza kuhitaji matibabu ya ziada
mwanamke mlevi huathirika zaidi kimwili kihisia na kiakili na ongezeko la unyanyapaa wa kijamii kutokana na hali ya ulevi
shirika la afya duniani linakadiria kuwa pana walevi milioni duniani kote
utumiaji mbaya utumiaji tatizi utegemezi na matumizi mazito hurejelea matumizi yasiyofaa ya pombe ambayo yanaweza kusababisha madhara ya kimwili kijamii au kimaadili kwa mnywaji
matumizi ya wastani yanaelezwa na mwongozo wa lishe kwa wamarekani kama yasiyozidi chupa mbili za vileo kwa siku kwa ajili ya watu na yasiyozidichupa moja kwa siku kwa wanawake
neno ulevi hutumika kikawaida lakini hufafanuliwa vibaya
kitabu kikuu kutoka alcoholics anonymous kinaeleza kwamba mara tu mtu awapo mlevi yeye siku zote husalia hivyo lakini hakielezi maana ya neno ulevi katika muktadha huu
katika miktadha ya kitaalamu na kiutafiti neno ulevi wakati mwingine hujumuisha utumiaji mbaya na utegemezi wa pombe
na wakati mwingine kuchukuliwa kisawe cha utegemezi pombe
katika saikolojia na tiba akili dsm ndicho kipimo wastani cha kimataifa ilhali katika utabibu kipimo ni icd
istilahi wanazopendekeza ni zinashabihiana lakini sio sawia utegemezi pombe matumizi mabaya ya pombe pamoja na matumizi mabaya kujiondoa na msukumo usiodhibitika wa kunywa
imependekezwa kuwa dsm v hujumuisha matumizi mabaya ya pombe na utegemezi wa pombe katika unakili mmoja mpya uitwao tatizo la utumizi pombe
shirika la afya duniani hutumia neno utegemezi pombe badala ya dalili za utegemezi pombe
dhana ya matumizi hatari kinyume na matumizi mabaya ilianzishwa na icd ya ili kupunguza kutoripotiwa kikamilifu kwa uharibifu kutokana na kukosekana kwa utegemezi
neno ulevi liliondolewa kutoka icd baina ya icd icda na icd 
licha ya ukosefu wa hakika kuhusu neno hili pamekuwa na majaribio ya kuelekeza jinsi neno ulevi linapaswa kufasiriwa wakati wowote
katika ilifafanuliwa na ncadd na asam kama msingi ugonjwa sugu unaodhihirika kwa ukosefu wa kudhibiti unywaji kujihusisha zaidi na ulevyaji wa pombe matumizi ya pombe licha ya madhara mabaya na kuvuga fikira
mesh imekuwa na mitajo ya ulevi tangu mwaka na marejeleo katika ufafanuzi wa 
file claim of alcoholism being disease
jpg thumb px right tangazo la mwaka lililoeleza ulevi kama ugonjwa
kihistoria jina dipsomania lilibuniwa na daktari mjerumani dkt hufeland mwaka kabla ya nafasi yake kutwaliwa na neno ulevi
neno ulevi lilitumika mara ya kwanza mwaka wa na ya daktari mswidi magnus huss kuelezea madhara ya kitaratibu ya pombe
aa inaeleza ulevi kama kuugua kunakohusu mzio wa kimwili p
 na uzoefu wa kiakili
 zingatia kuwa ufafanuzi wa mzio utumikao katika muktadha huu si sawa na unavyotumika katika utabibu za kisasa
daktari na mtalamu wa uzoefu wa dawa za kulevya dkt william d
silkworth md anaandika kwa niaba ya aa kwamba walevi hukumbwa na tamaa ya kimwili inayoshinda udhibiti wa akili
utafiti wa uliofanywa na e
morton jellinek unachukuliwa kuwa msingi wa nadharia ya kisasa ya ugonjwa wa ulevi
ufafanuzi wa jellinek uliwekea mipaka matumizi ya neno ulevi kuwarejelea hasa walio na historia fulani asilia
ufafanuzi wa kitabibu wa kisasa wa ulevi umerekibishwa mara nyingi tangu wakati huo
chama cha matabibu wa marekani kwa sasa hutumia neno ulevi kurejelea hasa ugonjwa sugu wa kimsingi
maoni ya wachache katika nyanja hii hususan yaliyotolewa na herbert fingarette na stanton peele yanapinga kuwepo kwa ulevi kama ugonjwa
wakosoaji wa mtazamo wa ugonjwa hupendelea kutumia neno unywaji mzito wanapojadili athari hasi za matumizi ya pombe
ulevi hudhihirisha ongezeko la ustahimilivu na utegemezi kimwili katika pombe na kuathiri uwezo wa mtu kudhibiti matumizi salama ya pombe
dalili hizi ni huaminika kuchangia kushindwa kwa mlevi kuwa na uwezo wa kuacha kunywa
ulevi unaweza kuwa na madhara kwa afya ya akili na kusababisha mvurugiko wa kiakili pamoja na ongezeko la hatari ya kujiua
file possible long term effects of ethanol
svg thumb px right baadhi ya madhara ya muda mrefu ya ethanol ambayo yanaweza kumkumba mtu
zaidi ya hayo pombe inaweza kusababisha dalili za pombe kwenye mimba kwa wanawake wajawazito madhara mengine ya kimwili ni pamoja na ongezeko la hatari ya ugonjwa wa misipa ya moyo kutofyonza lishe mwilini ugonjwa wa pombe unaoathiri ini na kansa
f uharibifu wa mfumo mkuu wa neva na mfumo wa neva za pembeni huweza kutokea kwa matumizi endelevu ya pombe
wanawake hukabiliwa na matatizo ya muda mrefu ya utegemezi pombe kwa haraka zaidi kuliko wanaume
zaidi ya hayo wanawake hufa kwa kiwango cha juu zaidi kutokana na ulevi kuliko wanaume
mifano ya matatizo ya muda mrefu ni pamoja na uharibifu wa ubongo moyo na ini na pia ongezeko la hatari ya saratani ya matiti
zaidi ya hayo unywaji mzito wa muda mrefu umegunduliwa kuwa na athari hasi katika uwezo wa uzazi kwa wanawake
hii husababisha mvurugiko wa uzazi kama vile kutozalisha yai kupunguka kwakiwango cha molekuli ya ovari matatizo au kukosa utaratibu wa hedhi na kufunga uzazi mapema
ketoasidisi za pombe zinaweza kutokea kwa watu ambao hutumia pombe vibaya mara nyingi na walio na historia ya hivi majuzi yaulevi kupindukia
matumizi ya mabaya ya muda mrefu wa pombe unaweza kusababisha matatizo mbalimbali ya afya ya akili
matatizo suguya ubongo sio nadra takribani asilimia ya matukio yote ya shida za akili ni huhusiana na matumizi ya pombe na hivyo kuifanya sababu kuu ya shida ya akili
matumizi ya pombe kupita kiasi husababisha uharibifu wa kazi za ubongo na afya ya kisaikolojia inaweza kuathirika baada ya muda
mvurugiko wa akili ni jambo la kawaida katika walevi na hadi asilimia hutatizika kwa mvurugiko sugu wa akili
dalili ya usumbuu wa akil inayodhihirika zaidi ni wasiwasi na matatizo ya na mfadhaiko wa akili
dalili za usumbufu wa akili kwa kawaida huzidi awali wakati wa kuacha pombe lakini hatimaye hupungua au kutoweka na kukoma baada ya mlevi kuacha pombe
saikosi kuchanganyikiwa na dalili za ubongo zinaweza kusababishwa na matumizi mabaya ya pombe ambayo yanaweza kusababisha kudhanika kimakosa kuwa skizofrenia
vurugu ya hofu inaweza kuendelea au kuzidi kutokana na matumizi mabaya ya moja kwa moja ya pombe kwa muda mrefu
matumizi ya ziada ya dawa nyinginezo huweza kuzidisha hatari ya unyogovu
wanawake walio na matatizo ya kutumia pombe mara nyingi huwa na utambuzi andamizi wa matatizo ya akili ambayo hutokea kama msukumo mkubwa wasiwasi mvurugiko wa hofu bulimia kiwewe cha baada ya tukio ptsd au mvurugo wa hali ya kitabia
wanaume walio na matatizo ya kutumia pombe aghalabu zaidi hukumbwa na utambuzi andamivu watabia ya kujienzi au kukosa mlahaka na watu undumakuwili wa kitabia skizofrenia matatizo ya msukumo au mvurugano wa hisia kuto
wanawake wanaolewa sana huwa na uwezekano mkubwa wa kuwa na historia ya mashambulizi ya kingono udhalilishwaji na unyanyaswaji wa kinyumbani kuliko wale wa kawaida ambayo yanaweza kusababisha matukio ya mengi ya kutatizika kiakili na utegemezi zaidi wa pombe
matatizo ya kijamii kutokana na ulevi ni sugu husababishwa na mabadiliko kiafya katika ubongo na kuleweshwa na pombe
matumizi mabaya ya pombe huhusishwa na ongezeko la hatari ya kutenda makosa ya jinai ikiwa ni pamoja na unyanyasaji wa watoto ukatili wa kinyumbani ubakaji uvunjaji na kushambuliaji
ulevi huhushwa na upotezaji ajira ambayo huweza kusababisha matatizo ya kifedha
kunywa wakati usiofaa na matendo yanayosababishwa na kupungua kwa uwezo wa kuamua kunaweza kusababisha matatizo ya kisheria kama vile mashtaka ya kuendesha gari mtu akiwa mlevi au machafuko ya umma au adhabu za kijamii kwa ukosefu wa nidhamu na kunaweza kusababisha kuhukumiwa kwa uhalifu
tabia ya mlevi na kutatizika akili akiwa mlevi inaweza kuwaathiri sana walio karibu nao na kusababisha kutengwa na familia na marafiki
kutengwa huku kunaweza kusababisha migogoro ya ndoa na kutalikiana au kuchangia vurugu za kinyumbani
ulevi pia unaweza kusababisha kutelekezwa kwa watoto na uharibifu wa kudumu wa ukuaji kihisia watoto wa mlevi
sawa na katika vileweshaji vya aina hii vyenye uwezo wa kudumaza kupagaza kama babitureti na benzodiazepini kujitenga na utegemezi wa pombe kunaweza kuleta madhara kusipotekelezwa vyema
athari ya kimsingi ya pombe ni kuzidisha msisimko wa vihisishi vyagaba kuendeleza maudhiko ya mfumo mkuu wa neva
kufutana na matumizi mazito ya pombe vihisishi hivi hupoteza uwezo wa kuhisi na kupungua kwa idadi na hivyo kusababisha uzoefu na utegemezi wa kimwili
matumizi ya pombe yakisimamishwa kighafla mno mfumo wa neva wa mtu huakumbwa na ukosefu wa udhibiti wa matukio ya kihisia
hii inaweza kusababisha dalili kama vile wasiwasi kutishika kupagawa kudhania mitetemo wa mwili na kuugua moyo kutokea
mifumo mingine ya kimawasiliano ya neva pia hushirikishwa hasa dopamini na nmda
dalili kali za kujitenga na pombe aghalabu hupunguka baada ya wiki
dalili zisizo kali km kukosa usingizi na wasiwasi anhedonia huendelea kama sehemu ya dalili za baada ya kuacha pombe na hatimaye hupungua angalau baada ya mwaka au zaidi
dalili za baada ya kuacha pombe huanza kupunguka jinsi mwili na mfumo mkuu wa neva hendelea kurejesha pombe udhibiti wa pombe na gaba kurejelea kazi kikawaida
mchanganyiko changamano wa maumbile na mazingira huchangia kuendelea kwa ulevi
jeni zinazoathiri metaboli ya pombe pia huchangia hatari ya kutumbukia ulevini na huweza kuonekana kutokana na historia ya familia ya ulevi
chapisho moja liligundua kwamba matumizi ya pombe tokea umri mdogo unaweza kuendeleza ukuaji wa jeni ambayo huongeza hatari ya utegemezi wa pombe
watu walio na uwezekano kimaumbile wa kutegemea ulevi pia huwa na uwezekano mkubwa wa kuanza kunywa katika umri mapema kuliko wastani
kuanza unywaji pombe katika umri mdogo pia huhusishwa na ongezeko la hatari ya kuzidisha ulevi na takribani asilimia ya walevi hunywa kupita kiasi kufikia umri wa kubaleghe
haijaeleweka wazi kabisa iwapo uhusiano huu ndiyo kiini cha ulevi na watafiti wengine hawakubaliana na mtazamo huu
kiwewe kikali cha utotoni pia huhusishwa na ongezeko la jumla katika hatari ya utegemezi wa dawa za kulevya
ukosefu wa usaidizi wa rika na familia huhusishwa na ongezeko la hatari ya kuendeleza ulevi
maumbile na ujana huhusishwa na ongezeko la athiri za madhara ya ya pombe kwa neva kutokana na matumizi ya pombe kupindukia
kuna ushahidi kwamba kuacha pombe husaidia kugeuza baadhi ya uharibifu ya pombe kwa mfumo mkuu wa neva
tofauti za kimaumbile huwepo kati ya makundi mbalimbali ya kimbari nazo huchangia hatari ya kuanza utegemezi wa pombe
kwa mfano zipo tofauti kati ya afrika mashariki asia mashariki na vikundi vya mbari za kihindi kuhusu jinsi ya uvunjaji kemikali za pombe
hali hizi za kimaumbile huaminika kwa kiasi kueleza viwango tofauti vya utegemezi pombe miongoni mwa makundi ya kimbari
dehaidrojenesi ya pombe allele adh husababisha metaboliki ya haraka zaidi ya pombe
allele adh hupatikana tu kwa watu wa asili ya afrika na baadhi ya makabila ya wenyeji asilia wa marekani
waafrika na wamarekani asilia walio na allele huwa katika hatari ndogo ya kulemewa na ulevi
wenyeji asilia wa marekani hata hivyo huwa na kiwango cha juu sana cha ulevi kuliko wastani sababu ya hali hii si wazi
hatari nyinginezo kutokana na mazingira ya kitamaduni kama vilekiwewe zimehusishwa na kiwango cha juu cha ulevi miongoni mwa wamarekani wenyeji ikilinganishwa na viwango vya ulevi miongoni mwa wazungu
athari za msingi za pombe ya ni kuongezeka kwa msisimuo wa vipohisishi vya gaba kuendeleza unyongovu wa mfumo mkuu wa neva
kwa matumizi maradufu ya pombe kwa wingi vihisishi hivi hulemamazwa na kupungua kwa idadi na hivyo kusababisha uzoelevu na utegemezi wa kimwili
kiasi cha pombe ambacho kinaweza kuhimilika pamoja na athari zake hutofautiana kati ya jinsia
kiasi sawa vya pombe vinaponywewa na wanaume na wanawake kwa ujumla husababisha wanawake kuwa na viwango vilivyokolea vya pombe katika damu bacs
hali hii inaweza kuhusishwa na sababu nyingi ya msingi ikiwa kwamba wanawake wana maji machache mwilini kuliko wanaume
kiasi cha pombe hukolea zaidi katika mwili wa mwanamke
kiasi fulani cha pombe husababisha mkubwa mkubwa kwa wanawake kutokana na homoni tofauti zinazosisimuliwa ikilinganishwa na wanaume
mitazamo na imani za jamii zinaweza kusababisha vizuizi kwa utambuzi na tiba kwa utumiaji mbaya wa pombe
hiki ni kikwazo zaidi kwa wanawake kuliko wanaume
mazoea haya kwa upande wake hupelekea familia madaktari na wengine kukosa uwezekano wa kushuku wa kuwa mwanamke wanayemjua ni mlevi chakari
kinyume na hivi upungufu wa hofu ya unyanyapaa unaweza kusababisha watu wanaokabiliwa na matatizo ya kiafya kuonyesha ulevi wao hadharani na kunywa katika vikundi
mazoea haya kwa upande wake hupelekea familia madaktari na wengine kuwa uwezekano wa kumshuku kuwa mtu fulani wanayemjua ni mlevi chakari
vifaa kadhaa vinaweza kutumika kugundua ukosefu wa udhibiti wa matumizi ya pombe
vifaa hivi mara nyingi huwa ripoti na fomu za hojaji za mtu binafsi
swala jingine la kawaida ni kipimo au ujumla wa ukali wa matumizi ya pombe
hojaji za cage zinzoitwa hivyo kufuatana na maswali yake manne ni mfano mmoja unaoweza kutumika kwa kuchunguza wagonjwa kwa haraka katika ofisi ya daktari
vipimo vingine wakati mwingine hutumika kwa uchunguzi wa utegemezi wa pombe kama vile hojaji ya data ya utegemezi wa pombe ambayo ni utambuzi changanuzi zaidi kuliko ile ya cage
husaidia kutofautisha utambuzi kati ya utegemezi pombe na matumizi sugu ya pombe
kipimo cha utambuzi wa matatizo ya pombe audit ambayo ni hojaji ya uchunguzi iliyovumbuliwa na shirika la afya duniani shirika la shirika la afya duniani afya duniani ina upekee kwa kuwa imeidhinishwa katika nchi sita na hutumiwa kimataifa
kama vile hojaji za cage matumizi yake ni hutegemea maswali rahisi kipimo cha juu hupelekea uchunguzi wa kina
kipimo cha paddington alcohol test pat kiliundwa kuchunguzia matatizo kuhusiana na pombe miongoni mwa wale wanaohudhuria matibabu ya ajali na ya dharura s
huwiana vyema na hojaji ya audit lakini hutumiwa kwa kiwango cha moja kwa tano ya nyakati zote
madaktari wa akili john i
nurnberger jr na laura jean bierut wanadai kwamba ulevi hauna sababu moja mahususi ikiwa ni pamoja na maumbile lakini jeni huwa na jukumu muhimu kwa kuathiri michakato ya ndani ya mwili na ubongo ambayo huingiliana na na tajriba ya mtu binafsi ya maisha na kusababisha kinga au kuugua
pia waliripoti kuwa chini ya dazeni ya jeni zinazohusishwa na ulevi zimetambuliwa lakini nyinginezo zaidi zangojea kugunduliwa
angalau upo uchunguzi mmoja wa kimaumbile wa allele ambao huhusiana na ulevi na dawa za kulevya
vihisishi vya dopamini vya jeni huwa na tofauti bainifu zinazojulikana kama polimofi kama vile drd taqi
wale walio na aina hii ya polimofimi ya a allele huwa na uzoefu wa kiwango kidogo lakini muhimu wa dawa za kulevya na vilewevu vya endofini kutokana dawa kama pombe
ingawa allele hii hupatikana zaidi katika walevi na watumiaji wa dawa za kulevya yenyewe sio ishara tosha ya mazoea ya ulevi na baadhi ya watafiti wanasema kuwa ushahidi wa drd ni tofauti
utambuzi wa dsm iv wa utegemezi pombe ni mojawapo ya mitazamo fafanuzi ya ulevi
hii husaidia kukuza itifaki za kitafiti ambapo matokeo yanaweza kufananishwa na mengine
kwa mujibu wa dsm iv ni utambuzi wa utegemezi pombe pana majaribio ya kuaminika ya matumizi hakika ya pombe mojawapo ya majaribio ya kawaida ni ya kiasi cha pombe katika damu bac
majaribio haya hayatofautishi walevi na wasiolewa hata hivyo unywaji mzito wa muda mrefu una athari chache za kimwili zinazotambulika ikiwa ni pamoja hata hivyo hamna hata moja ya vipimo hivi vya damu vya kibiolojia iliyo bora kama hojaji za uchunguzi
shirika la afya duniani shirika la shirika la afya duniani afya duniani umoja wa ulaya umoja wa umoja wa ulaya ulaya na mashirika mengine ya kimaeneo serikali za kitaifa na bunge zimeanzisha sera kuhusu pombe ili kupunguza madhara ya ulevi
kulenga wanaobaleghe na vijana kunachukuliwa kama hatua muhimu ya kupunguza madhara ya utumizi mbaya wa pombe
kuongeza umri ambapo dawa halali lewevu kama vile pombe zinaweza kununuliwa kupiga marufuku au kuzuia matangazo ya pombe kumependekezwa kama njia ya ziada ya kupunguza madhara na utegemezi wa pombe
ushahidi wa kuaminika unaojikita katika kampeni za kuelimisha kupitia vyombo vya habari kuhusu madhara ya utumizi mbaya wa pombe umependekezwa
miongozo kwa wazazi kuzuia matumizi mabaya miongini mwa waliobaleghe na kwa ajili ya kuwasaidia vijana wenye matatizo ya afya ya akili pia imependekezwa
matibabu ni ya aina mbalimbali kwa sababu pana mitazamo mbalimbali ya ulevi
wale ambao huchukulia ulevi kama tatizo la kiafya au ugonjwa hupendekeza matibabu mbalimbali kwa mfano wale ambao hutazama hali hii kama moja uteuzi mojawapo ya kijamii
matibabu mengi hulenga kuwasaidia watu kusitisha unywaji pombe ikifuatiwa na mafunzo ya maisha na au msaada wa kijamii ili kuwasaidia kujiepusha na kurejelea matumizi ya pombe
kwa vile ulevi huhusisha mambo kadhaa ambayo husababisha mtu kuendelea kunywa lazima zote kushughulikiwa ili kuzuia kurejelea ulevi
jumuiya tiba kwa ulevi kwa kawaida huunga mkono mtazamo wa kutoruhusu pombekamwe hata hivyo wapo baadhi ya watu ambao huendeleza mtazamo wa kupunguza madhara pia
usafishaji wa ulewevu au usafishaji kwa walevi ni kuacha pombe ghafla na kupata kibadala cha dawa lewevu kama vile benzodiazepini zilizo na athari sawa katika uzuiaji athari za kuacha pombe
watu wanaokumbwa na hatari hafifu hadi wastani ya dalili za kuacha pombe wanaweza kusaidiwa kusafisha pombe bila ya kulazwa
watu wanaokumbwa na hatari ya dalili kali za kuacha pombe pamoja na walio na hali sugu ya komobidi hutibiwa kwa jumla kama wagonjwa wa kulazwa
usafishaji kwa kweli hautibu ulevi na huhitaji kufuatiliwa na utaratibu mwafaka wa matibabu dhidi ya utegemezi wa pombe ili kupunguza hatari ya kurejelea ulevi
file alcoholics anonymous regional service center by david shankbone
jpg thumb kituo cha kieneo cha huduma za alcoholics anonymous
aina mbalimbali za tiba ya vikundi au tiba akili zinaweza kutumika kushughulikia masuala ya kimsingi ya kisaikolojia ambayo huhusiana na utegemezi pombe na pia kutoa ujuzi wa kuzuia kurejelea pombe
mtazamo wa kusaidina kimashauri kwa makundi ni njia moja ya inayotumika zaidi kuwasaidia walevi kudumisha hali ya kutolewa
alcoholics anonymous lilikuwa shirika mojawapo la kwanza kubuniwa ili kutoa ushauri usio wa kitaalamu wa kutegemeana na ingali ndiyo kubwa
mengine ni pamoja na lifering secular recovery smart recovery na women for sobriety
mgao na mipango ya usawazisho kama vile mederation management na drinkwise hazipendekezi kuacha pombe kabisa
ingawa walevi wengi hawawezi kuzuia unywaji wao kwa njia hii baadhi yao hurudia unywaji wa wastani
kundi hili hata hivyo ilionyesha dalili chache za awali za utegemezi
utafiti wa kufuatilia kwa kutumia wahusika walioonekana kuwa katika hali ya kujirekebisha kutokana na pombe mnamo ulichunguza kiwango chao cha kerejelea unywaji wa kutatiza 
utafiti uligndua kuwa kujitenga na pombe ndiyo iliyokuwa njia imara zaidi ya marerekebisho kwa walevi wanaorekebika
mfuatilio wa muda mrefu miaka wa makundi mawili ya wanaume walevi ilihitimisha kuwa kurudia unywaji uliodhibitiwa hakuwezi kudumishwa kwa zaidi ya miaka kumi bila kurejelea ulevi au kuacha kabisa
aina ya tofauti za dawa zinaweza kuwa kupendekezwa kusaidia kutibu ulevi
walevi pia wanaweza kuhitaji matibabu kwa uzoelevu wa dawa nyinginezo za kulevya ubongo
uzoelevu wa ndumakuwili ujulikanao zaidi wa utegemezi pombe ni utegemezi wa benzodiazepini huku tafiti zikionyesha asilimia ya wategemezi wa pombe walikuwa na matatizo ya utegemezi au na matatizo ya matumizi mabaya ya benzodiazepini
benzodiazepines huongeza utashi wa pombe na kiasi cha pombe kinachnywewa na wanywaji tatizi
utegemevu wa benzodiazepini unahitaji kupunguzwa wa kitaratibu kwa vipimo ili kuepuka dalili za athari za kujiondoa katika benzodiazepini na madhara mengine ya kiafya
utegemevu kwa vitulizi hiponozi kama vile zolpidemi na zopikloni pamoja na opiati na dawa za kulevya haramu ni kitu cha kawaida kwa walevi
pombe yenyewe ni kitulizi hiponozi na huweza kuhimiliana na vitulizi hiponozi nyingine kama vile babitureti benzodiazepini na zisizo benzodiazepini
utegemezi na kujiondoa kwa vitulizi hiponozi kunaweza kuonyesha dalili kali za kiafya sawa na kama kujiondoa katika pombe pana hatari ya kichaa au kutwalika kiakili isiposimamiwa vizuri
file alcohol use disorders world map daly who 
svg thumb px right ulemavu mwaka uliobadilisha maisha kwa wanaotatizika na matumizi ya pombe kwa wakazi mwakan wa 
file alcohol by country
png thumb px right jumla ya rekodi za matumizi ya pombe kila mwaka kwa kila mwananchi kwa lita ya category matatizo yanayohusiana na matumizi mabaya ya vileo ugonjwa wa alzeima pia hujulikana kama udhaifu wa kiakili utokanao na uzee wa aina ya alzeima kusawijika wa kimsingi wa kudhoofika wa kiakili au alzeima tu ni aina ya kawaida sana ya shida ya akili
huu ugonjwa usiotibika wa kusawijika na unaoua ulielezewa kwa mara ya kwanza na mtaalamu wa magonjwa ya kiakili na ya mfumo wa neva alois alzheimer katika mwaka wa na ukapewa jina la mtaalamu huyo
kwa jumla huwa unatambuliwa kwa watu walio na zaidi ya umri wa miaka ingawa kuna alzeima ya nadra inayoanza mapema
katika mwaka wa kulikuwa na 
 million wagonjwa kote duniani
alzeima inakadiriwa kuwa itakuwa inaathiri mtu kati ya watu kote duniani kufikia mwaka wa 
ingawa chanzo cha ugonjwa wa alzeima ni tofauti kwa kila mtu kuna dalili kadhaa za kawaida
dalili za mwanzo zinazoonekana mara nyingi hudhaniwa kimakosa kuwa matatizo yanayotokana na umri au kuonyesha kuwa mtu anafadhaika
katika hatua za mwanzo dalili za kawaida zinazotambuliwa ni kukosa uwezo wa kupata kumbukumbu mpya kama vile matatizo ya kukumbuka mambo yaliyofanyika hivi karibuni
wakati alzeima inakisiwa utambuzi kwa kawaida huwa unathibitishwa na tathmini ya tabia na vipimo vya utambuzi wa mambo mara nyingi zikifuatiwa na skani ya ubongo kama inapatikana
hatua kwa hatua kazi za kimwili hupotea na hatimaye kusababisha kifo
ni vigumu kubashiri hatima ya mgonjwa binafsi kwa vile muda wa ugonjwa unatofautiana
alzeima hukua kwa muda wa kipindi kisichojulikana kabla ya kudhihirika kabisa na inaweza kukua bila ya kutambuliwa kwa miaka mingi
muda wa kuishi baada ya utambuzi ni takriban miaka saba
chini ya asilimia tatu ya wagonjwa huishi kwa zaidi ya miaka kumi na nne baada ya utambuzi
chanzo na kukua kwa alzeima huwa havieleweki vizuri
utafiti unaonyesha kuwa ugonjwa huu unahusiana na tando na mifungamano kwenye ubongo
baadhi ya mienendo ya maisha ambayo haihusu upasuaji imetajwa kwa ajili ya kuzuia ugonjwa wa alzeima lakini kuna ukosefu wa ushahidi wa kutosha wa uhusiano kati ya mapendekezo haya na kupungua kwa kusawijika
kusisimua akili mazoezi na lishe bora yanapendekezwa kama njia za kujikinga na njia ya busara ya kudhibiti ugonjwa huu
kwa sababu alzeima haiwezi kutibiwa na husababisha kusawijika utunzaji wa wagonjwa ni muhimu
wajibu mkuu wa mlezi mara nyingi kuchukuliwa na mke au jamaa wa karibu
ugonjwa wa alzeima unajulikana kwa kuwatwika walezi wa wagonjwa mzigo mkubwa na shinikizo zaweza kuwa za aina nyingi zikiwemo za kijamii kisaikolojia kimwili na kiuchumi katika maisha ya mlezi huyo
katika nchi zilizoendelea alzeima ni mojawapo ya magonjwa yenye gharama kubwa sana kwa jamii
mkondo wa ugonjwa umegawanywa katika hatua nne na mwelekeo wa kuendelea kuharibika kwa utambuzi na utendaji wa mambo
dalili za kwanza mara nyingi uhusishwa kimakosa kama zinazotokana na kuzeeka au fadhaa
upimwaji wa kina wa kinyurosaikolojia unaweza kufichua matatizo madogo madogo ya utambuzi wa mambo hadi miaka minane kabla ya mtu kutimiza vigezo vya kliniki kwa ajili ya utambuzi wa alzeima
dalili hizi za mapema zinaweza kuathiri shughuli tata zaidi za maisha ya kila siku
upungufu unaoonekana kwa urahisi sana ni kupoteza kwa kumbukumbu ya mambo ambayo hujitokeza kama ugumu wa kukumbuka mambo msingi yaliyosomwa hivi karibuni na kukosa uwezo wa kupata habari mpya
matatizo ya utambuzi na utendaji rasmi waumakinifu kupanga uwezo wa kubadilika kwa urahisi kutoka na mageuzi ya mambo na kuwaza kidhahania au kuharibika kwa kumbukumbu ya kisemantiki kumbukumbu ya maana na uhusiano wa dhana yanaweza pia kuwa ni dalili ya hatua za kwanza za alzeima
kutojali kunaweza kuonekana katika hatua hii na inaenaendelea kuwa dalili sugu yakinyurosaikologia katika mwenendo wa ugonjwa huu
hatua ya kabla ya kutambuliwa ya ugonjwa pia hujulikana kama uharibifu mdogo wa utambuzi wa mambo lakini kama jina hili linalingana na hatua tofauti ya utambuzi au linatambua hatua ya kwanza ya alzeima ni suala lenye mgogoro
kwa watu walio na alzeima ongezeko la kuharibika kwa uwezo wa kujifunza na kumbukumbu hatimaye hupelekea kufanywa kwa utambuzi dhihiri
katika sehemu ndogo ya watu hawa matatizo ya lugha utendaji wa mambo utambuzi agnosia au utekelezaji wa majukumu apraksia ni dhahiri zaidi kuliko matatizo ya kumbukumbu
alzeima haiathiri uwezo wote wa kumbukumbu kwa njia usawa
kumbukumbu za kitambo za maisha ya mtu kumbukumbu za matukio mambo ya kujifunza kumbukumbu za kisemantiki na kumbukumbu isiyojitokeza wazi kumbukumbu ya mwili kuhusu jinsi ya kufanya mambo kama vile kutumia uma kula huwa zinathirika na kiasi kidogo kuliko mambo mapya au kumbukumbu
matatizo ya lugha hasa huwa na sifa ya kupungua kwa msamiati na ufasaha wa maneno husababisha kuharibika kwa jumla kwa lugha simulizi lugha ya kuandikwa
katika hatua hii mtu aliye na alzeima kwa kawaida huwa na uwezo wa kutosha wa kuwasilisha mawazo ya msingi
wakati anapotekeleza majukumu ya misuli kama vile kuandika kuchora au kuvaa nguo baadhi ya matatizo ya kudhibiti mwendo na kuratibu apraksia zinaweza kuwepo lakini kwa kawaida hazitambuliwi
ugonjwa unavyoendelea watu wenye alzeima mara nyingi huendelea kufanya kazi nyingi kwa kujitegemea lakini huhitaji msaada au usimamizi katika shughuli zinazohitaji uamuzi mkubwa
kudhoofika kunavyoendelea hatimaye kunazuia kujitegemea huku anayehusika akishindwa kufanya shughuli za kawaida za maisha ya kila siku
matatizo ya maongezi huwa wazi kutokana na kutokuwa na uwezo wa kukumbuka msamiati ambayo hupelekea matumizi ya mara kwa mara ya misamiati isiyo sawa paraphasia
ujuzi wa kusoma na kuandika pia huendelea kupotea
taratibu tata za shughuli zinazohusisha misuli huzidi hupoteza uwiano kadri wakati unavyopita na alzeima inavyoendelea hivyo hatari ya kuanguka huongezeka
wakati wa awamu hii matatizo ya kumbukumbu huwa mabaya na mtu anaweza kushindwa kutambua jamaa wa karibu
kumbukumbu ya muda mrefu ambayo ilikuwa hapo awali haijaathiriwa sasa hudhoofika
mabadiliko ya kitabia na kinyurosaikayatri huenea zaidi
mara nyingi haya hudhihirika katika kutangatanga kuwashwa na kuathirika kwa maongezi hali ambazo husababisha kilio uvamizi usio na sababu au kukataa huduma za mtunzaji
kuchanganyikiwa na njozi za usiku zinaweza pia kuonekana
takriban ya wagonjwa huwa na kutambua kusiko sahihi kwa mawazo yasiyo ya ukweli na dalili zingine za kudanganyika
anayehusika pia hupoteza ufahamu wa mchakato wa ugonjwa wao na upungufu anosognosia
dalili hizi huleta dhiki ya kimawazo kwa jamaa na watunzaji wake mambo ambayo yaweza kupunguzwa kwa kumhamisha mgonjwa kutoka kwa huduma ya nyumbani hadi vituo vya huduma ya muda mrefu
katika hatua hii ya mwisho ya alzeima mgonjwa hutegemea kabisa watunzaji
lugha hupunguka hadi kwa maneno rahisi au hata neno moja hatimaye kusababisha kupotea kabisa kwa uwezo wa maongezi
hata baada ya kupoteza uwezo wa maongezi ya lugha wagonjwa wanaweza mara kwa mara kuelewa na kujibu ishara za kihisia
ingawa uchokozi bado upo hali ya kutojali iliyokithiri na uchovu ni matokeo ya kawaida zaidi
wagonjwa hatimaye watashindwa kutenda hata mambo rahisi kabisa bila kusaidiwa
mkusanyiko wa misuli na uwezo wa kuenda huzorota hadi pale ambapo wagonjwa hulazwa tu kitandani na hupoteza uwezo wa kujilisha wenyewe
alzeima ni ugonjwa usiotibika lakini sababu ya kifo aghalabu huwa ugonjwa mwingine kama vile vidonda vya shinikizo au nimonia si alzeima yenyewe
nadharia tete kadhaa zipo zinazojaribu kuelezea chanzo cha ugonjwa huu
nadharia tete hii haijaungwa mkono sana hasa kwa sababu madawa yanayonuiwa kutibu upungufu wa asetilikolini huwa si mazuri sana
katika mwaka wa nadharia ya amiloidi ilidai kwamba amana za amiloidi beta a ndiyo chanzo msingi cha ugonjwa huu
apoe ndiyo hatari kubwa ya kimaumbile ya alzeima husababisha kuongezeka kwa mkusanyiko zaidi wa amiloidi katika ubongo kabla ya dalili za alzeima kujitokeza
hivyo basi kujikusanya kwa a hutokea kabla ya alzeima ya kliniki
ushahidi zaidi unatokana na kupatikana kwamba panya wenye jeni geuzi iliyotokana na wanyama weingine ya jeni app ya binadamu hukua na kusababisha utando wa amiloidi fibrila na ishara za ugonjwa wa akili kama alzeima ulio na upungufu wa mafunzo ya kimahali
majaribio ya chanjo yalionekana kuondoa utando wa amiloidi katika majaribio ya awali ya binadamu lakini hayakuwa na athari yoyote muhimu kwa dementia
watafiti wamepelekewa kudhania kwamba oligoma zisizo za utando za a mkusanyiko wa monoma nyingi ndio muundo wa kimsingi wa a 
hizi oligoma za sumu pia zinajulikana kama seli gandi tawanyishi zitokanazo na amiloidi addls hujigandisha kwenye kipokezi cha nyuroni na kubadilisha muundo wa sinapsi na hivyo basi kusitisha mawasiliano ya neva
mojawapo ya kipokezi cha oligoma ya a inaweza kuwaprotini aina ya prioni protini ambayo pia imehusishwa na ugonjwa wa kichaa cha ng ombe na hali inayofanana kwenye binadamu ugonjwa wa creutzfeldt jakob hivyo basi kuunganisha mfumo wa msingi wa matatizo haya ya kuzorota kwa nyuro na yale ya ugonjwa wa alzeima
katika nadharia hii iliboreshwa huku ikipendekeza kuwa aina ya karibu ya protini ya beta amiloidi na siyo lazima iwe beta amiloidi yenyewe inaweza kuwa ndiyo chanzo kikubwa cha ugonjwa huu
nadharia hii inashikilia kwamba utaratibu unaohusiana na amiloidi inayopogoa viunganishi vya nyuro katika ubongo katika awamu ya haraka ya awali ya ukuaji wa maisha inaweza kusababishwa na mifumo inayohusiana na kuzeeka katika maisha ya baadaye na kusababisha kunyauka kwa neva kwa ugonjwa wa alzeima
n app sehemu ya app kutoka peptidi ya ya mwisho ni karibu na beta amiloidi na imepasuliwa kutoka kwa app na mojawapo ya vimeng enya
n app huchochea mkondo wa kujiharibu kwa kujiunganisha kwa kipokezi cha kinyuro kinachoitwa kipokezi cha kifo dr pia inajulikana kama tnfrsf 
dr huonekana sana katika maeneo ya ubongo wa binadamu walioathirika zaidi na alzeima hivyo inawezekana kwamba njia ya n app dr yaweza kutekwa nyara katika ubongo unaozeeka ili kusababisha uharibifu
katika mfumo huu beta amiloidi hutekeleza jukumu la usaidizi kwa kukomesha kazi kwa kubana utendakazi wa kisinapti
utafiti uliofanywa katika mwaka wa ulipata kuwa utando za amiloidi haziwiani vyema na upotevu wa nyuro
uchunguzi huu unaunga mkono nadharia tete ya tau dhana kwamba matatizo ya protini ya tau huanzisha kuzuka kwa ugonjwa huu
kulingana na mfumo huu tau ya haipafosforilia huanza kushikana na nyuzi zingine za tau
hatimaye hutengeneza utando wa nyurofibirila ndani ya miili ya seli za neva
wakati hili linapotokea mishipa midogo zaidi husambaratika na kusababisha kuharibika kwa mfumo wa usafiri wa nyuro
hii inaweza kusababisha kwanza kutofanya kazi kwa mawasiliano ya biokemikali kati ya nyuro na baadaye kifo cha seli
malengelenge ya hepisi simpuleksiya virusi vya aina pia yamependekezwa kutekeleza jukumu sababishi katika kubeba aina shawishi za jeni ya apoe
nadharia tete nyingine inasisitiza kwamba ugonjwa huu unaweza kuwa unasababishwa na kuvunjika kwa mayelinindani ya ubongo kunakotokana na umri
kuvunjika huku kwa mayelini husababisha kusitishwa kwa usafiri wa kimkongo na hivyo husababisha kupotezwa kwa nyuro ambazo huganda
madini ya chuma yanayotolewa wakati wa kuvunjwa kwa mayelina hudaiwa kuwa husababisha uharibifu zaidi
mifumo karabati wa uthabitishaji wa mayelini huchangia katika kukua kwa amana za protini kama vile beta amiloidi na tau
watu walio na alzeima huonyesha kupoteza kwa ya udhibiti wa seli za kurulusi ambazo hutoa norepinefrini pamoja na wajibu wake wa uwasilishi wa nyuro ambazo kwa kawaida huenea kutoka kwa varicositi kama za kusababishwa na mwili wenyewe kupiganan na uvimbe kwenye mazingira madogo yanayozunguka nyuro seli za gliali na mishipa ya damu kwenye neokoteksi na hipokampasi
imeonyeshwa kuwa norepinefrini huchangamsha kipanya cha microglia na kuzuia a uzalishaji ulishawishiwa wa saitokini na fagosaitosisi zao za a 
hii inaashiria kwamba kuzorota kwa ceruleusi ya mahali maalum yaweza kuwajibika kwa utuaji uliongezeka wa a kwenye ubongo wa alzeima
ugonjwa wa alzeima una sifa ya kupotezwa kwa nyuro na sinepsi katika tabaka la juu la ubongo na baadhi ya ya maeneo madogo ya oteksi
upotevu huu hupelekea kudhoofika kwa jumla kwa maeneo yaliyoathirika ikiwa ni pamoja na kuzorota kwa ndewe ya wakati na ndewe ya parietali na sehemu ya mbele ya koteksi na mzunguko wa singulate
utafiti unaotumia mri na pet umetia kwenye kumbukumbu kupunguka kwa ukubwa maeneo maalum ya ubongo ya wagonjwa wanavyoendelea kutoka kwa kuharibika kwa umauzi wa kadiri hadi kwa ugonjwa wa alzeima na kwa kulinganisha na picha zinazofanana kutoka kwa watu wazima walio na uzeee na wenye afya
tando zote za amiloidi na utanda neurofibrila huonekana wazi wazi na microscopia katika akili ya wale walio na taabu ya alzeima
tando ni nene hakunaamana zaidi za beta peptidi amiloidi na nyenzo za mkononi nje na kuzunguka nyuro
mfungamano mfungamano wa neurofibrila ni mkusanyiko wa neli ndogo za protini za tau ambazo zimekuwa haipafosoforia na kujilimbikiza ndani ya seli zenyewe
ingawa watu wengi zaidi hupata tando na mfungamano kama matokeo ya uzee wagonjwa wa alzeima huwa nazo kwa wingi katika sehemu maalum za ubongo kama vile tundu ya wakati
mkusanyiko mkubwa wa protini miili ya lewy si adimu katika ubongo wa mgonjwa wa alzeima
ugonjwa wa alzeima umetambuliwa kama ugonjwa wa kukunjwa vibaya kwa protini proteopathia unaosababishwa na protini za beta na tau zilizojikunja vibaya ubongoni
utando umeundwa kwa peptidi ndogo zenye urefu wa asidi ya amino uitwao beta amiloidi pia huandikwa pia kama a beta au a 
beta amiloidi ni kipande kutoka protini kubwa iitwayo amiloidi tangulizi app protini iliyotanda na hupenya kwa utando wa nyuroni
app ni muhimu kwa ukuaji nyuroni kuishi na kujirekebisha baada ya majeraha
moja ya vipande hivi inazaa fibrili za amiloidi beta ambazo zinatengeza vibonge ambazo zinakusanyika nje ya nyuroni kwa wingi na kuunda vikundi ambavyo vinajulikana kama utando dhaifu
alzeima pia hufikiriwa kuwa shida ya protini ya tau kutokana na kusanyikousio wa kawaida wa protini ya tau
kila nyuroni ina mfupa wa ndani mfumo wa ndani ambao kwa kiasi umeundwa kwa mifumo iitwayo mikrotubuli
mikrotubuli hizi huwa kama alama kuongoza virutubisho na molekuli kutoka katika mwili wa seli hadi mwisho wa mkongo na kurejea
protini ya tau uhimarisha mikrotubuli wakati inapopata fosforasi na kwa hiyo huitwa protini inayohusisha mikrotubuli
katika alzeima tau bado hupitia mabadiliko ya kemikali kuwa na fosfori nyingi basi huanza kuunda jozi na nyuzi nyingine na kuunda misokotano ya neurofibrila na kuharibu mfumo wa usafiri wa nyuroni
jinsi mvurugiko wa uzalishaji na mkusanyiko wa peptidi amiloidi beta husababisha kuongezeka kwa ugonjwa wa alzeima haijulikani hasa
nadharia tete ya amiloidi kijadi huashiria kuwa mkusanyiko wa peptidi amiloidi beta kama tukio kuu la kuchochea nyuroni kuzorota
mkusanyiko wa fibrili za amiloidiambazo zinaaminika kuwa aina ya protini yenye sumu inayosababisha kuvuruga homiostasisi ya ayoni kalsiamu katika seli husababisha chembe kufa apoptosisi
pia inajulikana kwamba a huchagua kuendelea kukusanyika katika mitokondria katika seli za ubongo ulioathirika na alzeima na pia inazuia kazi fulani ya kimengenya na matumizi ya glukosi na nyuroni
michakato mbalimbali yenye uvimbe na saitokini pia inaweza kuwa inahusika kwa kutokea kwa ugonjwa wa alzeima
kuvimba ni ishara ya jumla ya uharibifu wa tishu katika ugonjwa wowote na huweza kuwa baada ya uharibifu wa tishu katika alzeima au ishara ya jibu la kinga
tofauti katika ugawaji wa neurotrofiki na tofauti katika uelezaji wa vipokezi vyao kama vile vipengele vya neurotrofiki zinazotokana na ubongo bdnf zilivyoelezwa katika alzeima
na idadi kubwa ya kesi za ugonjwa wa alzeima ni za mtawanyiko ina maana kuwa ugonjwa huu haurithiwi ingawa baadhi ya jeni zinaongeza hatari
kwa upande mwingine karibu 
 ya kesi ni aina ya ugonjwa unaosababishwa na urithi wa kifamilia kutoka jeni za mzazi mmoja ambao kwa kawaida huanza kabla ya umri wa 
mabadiliko mengi katika app na jeni ya presenilini huchangia uzalishaji wa protini ndogo iitwayoa ambayo ni sehemu kuu ya utando dhaifu
baadhi ya mabadiliko hubadilisha tu uwiano wa kawaida kati ya a na miundo mingine mikuu kama vile a bila kuongeza viwango vya a 
hii inaashiria kwamba mabadiliko ya presenilini yanaweza kusababisha ugonjwa hata kama inapunguza kiwango cha a zinazozalishwa na huweza kuashiria majukumu mengine ya presenilini au jukumu la mabadiliko katika kazi ya app na au vipande vyake vingine mbali na a 
kesi zaidi za ugonjwa wa alzeima hazionyeshi dalili za ugonjwa wa kurithi na hujulikana kama alzeima ya mtawanyiko
hata hivyo tofauti za kijenetiki zinaweza kuwa ishara ya hatari
ishara ijulikanayo vyema zaidi ni urithi wa aleli ya apolipoprotini apoe
kati ya na ya wagonjwa walio na alzeima wanayo aleli ya apoe 
aleli ya apoe huongeza hatari ya ugonjwa huo kwa mara tatu katika heterozigoti na kwa mara katika homozigoti
wanasayansi wa jenetiki wanakubaliana kwamba jeni nyingine nyingi pia huwa kama sababu za hatari au zina athari za kinga zinayoshawishi kuanza kwa kuchelewa ugonjwa wa alzeima
zaidi ya jeni zimepimwa kuonyesha uhusiano na alzeima ya mtawanyiko inayoanza kwa kuchelewa nyingi bila matokeo
ugonjwa wa alzeima kwa kawaida hutambulika kama ugonjwa kutoka kwa historia ya mgonjwa historia ya pamoja kutoka kwa jamaa na uchunguzi wa kimatibabu kutegemea na kuwepo kwa sifaza kinyurolojia na kinyurosaikolojia za neva na kukosekana kwa hali mbadala
aidha inaweza kutabiri kubadilika kutoka hatua za mwanzo upungufu wa uwezo wa utambuzi hadi kwa ugonjwa wa alzeima
tathmini ya utendajikazi wa wasomi pamoja na kupima kumbukumbu kunaweza kusaidia zaidi kutathmini hali ya ugonjwa huo
mashirika ya kimatibabu yameunda vigezo vya uchunguzi wa kimatibabu ili kurahisisha na kuwekeza viwango vya michakato ya wauguzi
utambuzi huweza kuwa imara zaidi wakati wa uchunguzi wa mwili wakati sehemu za ubongo zinaweza kupatikana na kuchunguzwa kihistoria
taasisi ya taifa ya kinyurojia na matatizo ya kimawasiliano na kiharusi nincds na ushirika wa ugonjwa wa alzeima na magonjwa husika adrda sasa inajulikana kama chama cha alzeima nincds adrda iliunda vigezo vinavyotumika kwa kawaida katika utambuzi mnamo vilivyoboreshwa mnamo 
vigezo hivi vinahitaji kuwa kuwepo kwa uharibifu wa utambuzi na kukishukiwa kuwepo kwa shida ya akili na kuthibitishwa na kupima saikolojia ya akili kwa uchunguzi wa kimatibabu wa uwezekano au uwepo wa alzeima
uthibitisho kutoka kwa uchunguzi wa kina wa ugonjwa ikiwa ni pamoja na uchunguzi wa kina wa tishu ya ubongo inahitajika kwa ajili ya kuthibitisha uchunguzi
takwimu za kuaminika na uhalali zimeonyeshwa kati ya vigezo vya uchunguzi na uthibitisho wa uchunguzi wa historia na maendeleo ya ugonjwa huu
vitengo vinane vya utendaji kwa kawaida uharibiwa katika alzeima kumbukumbu lugha ujuzi wa utambuzi makini uwezo wa kujenga maelekezo kutatua tatizo na uwezo wa utendaji
vitengo hivi ni sawa na vigezo vya alzeima vya nincds adrda kama vilivyoorodheshwa katika uchunguzi na takwimu za mwongozo wa magonjwa ya akili diagnostic and statistical manual of mental disorders dsm iv tr iliyochapishwa na chama cha marekani cha kiakili
uchunguzi pana zaidi unahitajika kwa matokeo ya kuaminika zaidi hasa katika hatua za mwanzo za ugonjwa huo
uchunguzi zaidi kinyurojia ni muhimu katika kutofautisha utambuzi wa alzeima na magonjwa mengine
mahojiano na jamaa wa familia pia hutumika katika tathmini ya ugonjwa huo
walezi wanaweza kusambaza taarifa muhimu kuhusu uwezo wa kuishi wa kila siku na pia juu ya kupungua baada ya muda uwezo wa akili ya mtu kufanya kazi
mtizamo wa mlezi ni muhimu sana kwani mtu aliye na alzeima ni kawaida hajui upungufu wake mwenyewe
mara nyingi pia familia huwa na shida ya kutambua dalili za awali za dementia na wanaweza kukosa kutoa habari sahihi kwa daktari
dalili nyingine nzuri katika utambuzi wa ugonjwa ni ichunguzi wa maji ya serebali ya uti wa mgongo kwa uwepo wa amiloidi beta au protini ya tau yaani protini ya tau na protini ya tau iliyo na fosforasi p
kutafuta protini hizo kwa kufyonza uti wa mgongo unaweza kutabiri kuanza kwa ugonjwa wa alzeima na usahihi kwa kati ya na 
inapotumika na mbinu zilizopo za upigaji picha za ubongo madaktari wanaweza kutambua wagonjwa wa kupoteza kumbukumbu ambao tayari wameanza kuugua ugonjwa huu
uchunguzi wa maji ya uti wa mgongo unapatikana kwa kulipia tofauti na teknolojia ya kisasa ya kupiga picha za akili
ugonjwa wa alzeima ulitambuliwa katika kila mmoja ya watu watatu ambao hawakuwa na dalili yoyote katika utafiti wa ina maana kuwa ugonjwa huanza kuota kabla ya dalili kutokea
uchunguzi wa zaidi hutoa habari ya ziada juu ya sifa za ugonjwa au hutumika kuondhosha utambuzi wa ugonjwa mwingine
kupima damu kunaweza kubaini sababu nyingine za shida ya akili mbali na alzeima sababu ambazo katika kesi nadra zinaweza kupinduliwa
ni kawaida kufanya vipimo vya utendakazi wa kikoromeo kutathmini b kuondosha kaswende na matatizo ya metaboli ikiwa ni pamoja na vipimo utendakazi wa figo viwango vya elektrolaiti na ugonjwa wa kisukari tathmini viwango vya metali nzito mfano risasi zebaki na upungufu wa damu
angalia njia tofauti za utambuzi wa shida za akili
pia ni muhimu kwa kuondosha uwezekano wa mapayo
vipimo vya kisaikolojia kwa unyogovu hutumiwa kwani unyogovu unaweza unaweza kuwa sambamba na alzeima tz unyogovu wa ugonjwa wa alzeima ni ishara ya mapema ya kuharibika kwa utambuzi au hata sababu
wakati inapopatikana kama chombo cha utambuzi upigaji picha wa kitomografia wa utendakazi wa mwili spect na picha ya kompyuta ya miale ya gama pet upigaji picha za ubongo hutumika kuthibitisha utambuzi wa alzeima kwa ushirikiano na tathmini ya uchunguzi wa hali ya akili
kwa mtu ambaye tayari ana shida ya akili spect inaonekana kuwa bora katika kutofautisha ugonjwa wa alzeima na sababu zingine ikilinganishwa na majaribio ya kawaida yanayotumia kupima akili na uchambuzi wa historia ya matibabu
maendeleo yamepelekea kupendekezwa kwa vigezo vipya vya utambuzi
mbinu mpya inayojulikana kama pib pet imeundwa kwa ajili kupiga picha moja kwa moja na kwa uwazi amana za amiloidi beta katika vivo kwa kutumia kinakili ambacho kinajishikilia kwa kipendeleo kwa amana ya a beta
mchanganyiko wa pib pet unatumia uchunguzi wa pet kaboni 
utafiti wa karibuni unaonyesha kwamba pib pet ni sahihi katika utabiri wa watu watakaoshikwa na ugonjwa wa alzeima kati ya wale walio na viwango vya chini vya kupoteza uwezo wa utambuzi ndani ya miaka miwili na usahihi wa katika kuondoa uwezekano wa kushikwa na alzeima
florbetapir kama pib hufungamana na amiloidi beta lakini kutokana na matumizi yake ya florini ina maisha nusu ya dakika kwa kulinganisha na maisha nusu ya kinyuklia ya pib ya dakika 
et al wong aligundua kwamba maisha marefu ya kinakili yalikiruhusu kujilimbikiza zaidi katika bongo za wagonjwa wa alzeima hasa katika sehemu zinazohusishwa na amana za amiloidi beta
uchambuzi mmoja ulitabiri kwamba kuna uwezekano wa kutumika kwa kushirikiana na dalili nyengine badala ya kuwa mbadala
kupima ukubwa wamri unaweza kuchunguza mabadiliko katika ukubwa wa sehemu za ubongo
upimaji wa maeneo hayo ambayo hudhoofika wakati wa ueneaji wa ugonjwa wa alzeima inaonyesha ahadi nzuri kama kama kiashiria ya diagnostiksamarbetet
inaweza kuja kuwa njia isiyo ghali ikilinganishwa na njia nyingine zinazofanyiwa uchunguzi kwa sasa
utafiti wa karibuni unaonyesha kwamba ngazi za metaboli za ubongo zinaweza kutumika kama viashiria vya baolojia vya ugonjwa wa alzeima
kwa sasa hakuna ushahidi dhabiti kuonyesha kuwa kuna njia yoyote yenye ufanisi katika kuzuia alzeima
uchunguzi wa ulimwengu wa kuzuia au kuchelewesha kuanza kwa alzeima mara nyingi umetoa matokeo yasiyowiana
hata hivyo tafiti za epidemiolojia na mapendekezo katika uhusiano kati ya mambo fulani yanayoweza kubadilishwa kama vile chakula hatari ya moyo na mishipa bidhaa za dawa au shughuli za kitaaluma kati ya nyingine na uwezekano wa wakazi wa kuugua alzeima
utafiti zaidi tu ikiwa ni pamoja na majaribio ya kimatibabu ndio utakaonyesha kama haya yanaweza kusaidia kuzuia alzeima
ingawa sababu za hatari za moyo na mishipa kama vile haipakolesterolemia shinikizo la damu ugonjwa wa kisukari na uvutaji sigara zinahusishwa na hatari kubwa zaidi na mwanzo na mkondo wa alzeima statini ambayo ni madawa ya kupunguza kolestroli hayajakuwa na ufanisi katika kuzuia au kuboresha mkondo wa ugonjwa huo
vipengele vya vyakula vya mediterenia ambayo ni pamoja na matunda na mboga mikate unga wa ngano na nyinginezo mafuta samaki na mvinyo mwekundu vyote kwa kibinafsi au kwa pamoja vinaweza kupunguza hatari au mkondo wa ugonjwa huo wa alzeima
athari yake ya manufaa kwa moyo na mishipa imependekezwa kama utaratibu wa utekelezaji
kuna ushahidi mdogo kwamba kutumia pombe kwa wastani hasa mvinyo mwekundu kunahusiana na hatari ya chini ya alzeima
kuzidisha vitamini inahusishwa na hatari muhimu za kiafya
majaribio ya kuchunguza asidi ya foliki b na vitamini nyingine za zilishindwa kuonyesha uhusiano wowote muhimu kwa kupungua kwa utambuzi
matumizi ya muda mrefu yamadawa yasiyo steroidi zenye mshawasho nsaids yamehusishwa na kupunguza uwezekano wa kuugua alzeima
masomo ya uchunguzi wa miili ya binadamu katika mifano ya wanyama au katika uchunguzi wa vitro pia uanongeza nguvu kwa dhana kwamba nsaid huweza kupunguza uvimbe kuhusiana na utando wa amiloidi
hata hivyo uchunguzi wa majaribio ya matumizi yao kama matibabu ya kupunguza yameshindwa kuonyesha matokeo mazuri wakati hakuna majaribio ya kuzuia ambayo yamekamilika
sakamini kutoka bizari manjano imeonyesha ufanisi kiasi katika kuzuia uharibifu wa ubongo kwa mifano ya panya kutokana na uwezo wake wa kuzuia uvimbe
tiba ya kubadilisha homoni ingawa ilitumika awali haidhaniwi tena kuzuia shida ya ubongo na kwa wakati mwingine inadhaniwa kuhusishwa nayo
utafiti wa miaka uligundua kwamba wanywa kahawa vikombe kwa siku katika makamo walikuwa na upungufu wa katika hatari ya shida ya akili katika maisha ya uzeeni
watu wanaoshiriki katika shughuli za kitaaluma kama vile kusoma kucheza michezo ya bodi kukamilisha jedwali za maneno kucheza muziki wa ala au kuhusiana mara kwa mara kijamii huonyesha kupungua kwa hatari ya ugonjwa wa alzeima
hii inawiana na nadharia ya hifadhi ya utambuzi ambayo inasema kwamba baadhi ya uzoefu wa maisha huleta ufanisi wa neva kufanya kazi zaidi kwa kumpa mtu hifadhi ya utambuzi na kuchelewesha kuanza kwa shida ya akili
elimu huchelewesha mwanzo wa dalili za alzeima lakini haina uhusiano na kifo cha mapema baada ya utambuzi wa ugonjwa
mazoezi pia uhusishwa na kupunguza hatari ya alzeima
baadhi ya tafiti zimeonyesha ongezeko la hatari ya kupatwa na alzeima kwa sababu ya mazingira hasa matumizi ya madini hasaalumini au kuingiliana na viyeyuko
ubora wa baadhi ya tafiti hizi umekosolewa na tafiti zingine zimekwisha pata kuwa hakuna uhusiano kati ya mazingira haya na kuugua alzeima
wakati baadhi ya uchunguzi unaonyesha kwamba marudio madogo sana ya maeneo ya sumakuumeme huweza kuongeza hatari ya ugonjwa wa alzeima wachunguzi walipata kwamba uchunguzi zaidi wa kiepidelemojia na uchunguzi wa maabara zaidi ya nadharia tete hili unahitajika
sigara ni kati ya sababu zenye hatari kubwa za alzeima
utaratibu wa dalili za mifumo ya kinga ya ndani ni sababu za hatari za alzeima inayaonza kuchelewa
hakuna tiba ya ugonjwa wa alzeima matibabu yanayopatikana hutoa kiasi kidogo cha faida kwa kupunguza dalili lakini kimsingi huwa ya kupunguza athari
matibabu ya sasa yanaweza kugawanywa katika dawa kisaikolojia kijamii na ulezi wa wagonjwa
dawa nne sasa zimeidhinishwa na mashirika ya udhibiti kama vile ya shirika la chakula na matumizi ya dawa la marekani fda na shirika la dawa la ulaya ema kutibu dalili za kiutambuzi za alzeima tatu kati ya hizi ni vizuizi vya kolinesterasi na nyingine ni memantini ambacho ni kipokezi pimgamizi cha nmda
hakuna dawa iliyoonyesha dalili ya kuchelewesha au kusimamisha kuendelea kwa ugonjwa huu
kupunguza kazi kwa nyuroni za kolineji ni kipengele maalumu kinachojulikana vizuri cha ugonjwa wa alzeima
vizuizi vya asetilkolinesterasi zinatumiwa kupunguza kasi ambayo asetikolini ach inavunjwa na hivyo kuongeza kukoleza kwa ach katika ubongo na kupambana na upotevu wa ach ulionasababishwa na kufa kwa nyuroni za kolineji
of update vizuizi vya kolinesterasi vilivyoidhinishwa kwa ajili ya udhibiti wa dalili za alzeima ni donepesili jina la kibiashara ni arisepti galanitamini rasadine na rivasitigimini huitwa ekiloni na pachi ya ekiloni
kuna ushahidi wa kufaa wa dawa hizi katika kutibu ugonjwa wa kadiri wa alzeima na baadhi ya ushahidi wa matumizi yao katika hatua zilizoendelea
donepesili tu ndiyo iliyopitishwa kwa ajili ya kutibu dementia alzeima ya kiwango cha juu
matumizi ya dawa hizi katika kuharibika kwa uamuzi wa mambo wa kadiri hakijaonyesha athari yoyote katika kuchelewesha kuanza kwa alzeima
athari za kawaida sana ni kichefuchefu na kutapika zote ambazo zinahusishwa na koligeni ya kupindukia
madhara haya hutokea katika takriban ya watumiaji na ukali wake ni wa chini hadi wastani
athari za mkondo wa pili ambazo si za kawaida ni pamoja na kukakamaa misuli kupungua kwa kiwangocha kupiga moyo bradikadia kupungua kwa hamu ya chakula na uzito na ongezeko la uzalishaji wa asidi ya tumbo
glutamate ni kisisimuzi muhimu cha nyurotransmita ya mfumo wa neva ingawa kuwepo kwa kiwango kingi katika ubongo kunaweza kusababisha kifo cha seli kupitia mchakato uitwao usisimuzi ambao unahusisha kusimuliwa sana kwa vipokezi vya glutamate
usisimuzi hutokea sio tu kwa ugonjwa wa alzeima lakini pia katika magonjwa mengine ya neva kama vile ugonjwa wa parkinson na uwingi sklerosi
memanitine jina la kibiashara ni akatinoli axura ebixa abixa memox na namenda ni kizuizi kisicholeta ushindani cha kipokezi cha nmda iliyoanza kutumika kama dawa ya kupigana nainfluenza
hufanya kazi katika mfumo wa glutamaterigiki na kuzuia vipokezi vya nmda na kuzuia kusisimuliwa zaidi kwao na glutamate
memanatine imeonyeshwa kuwa kwa kiasi cha kadiri kuleta matokeo yanayokusudiwa katika matibabu ya ugonjwa wa alzeima wa wastani hadi wa kiwango cha juu
athari zake katika hatua za awali za alzeima hazijulikani
taarifa za matukio mabaya na memanitine si za kila mara na ni za kadiri ikiwa ni pamoja na kuota kuchanganyikiwa kizunguzungu kuumwa na kichwa na uchovu
mchanganyiko wa memantine na donepesili imeonekana kuwa yenye umuhimu kitwakimu lakini ufanisi mdogo wa kimatibabu
wakati zinapotumika kwa muda mrefu zionyeshwa kuhusishwa na kuongezeka kwa vifo
utafiti juu ya ufanifu wake hakupatikani na nadra ule unaozingatia kwa alzeima badala yake hulenga dementia kwa ujumla
hatua za kitabia hujaribu kutambua na kupunguza chanzo na matokeo ya tabia zinazotatiza
njia hii haijaonyesha mafanikio katika kuboresha utendaji kwa ujumla lakini inaweza kusaidia kupunguza baadhi ya matatizo ya tabia fulani kama vile kushindwa kudhibiti mkojo
kuna ukosefu wa twakimu bora kuhusu ufanisi wa mbinu hizi katika matatizo ya tabia mengine kama vile kuzurura
hatua zinazoegemea hisia zinahusu matibabu ya kukumbuka mambo ya zamani matibabu ya uthibitishaji matibabu ya kisaikolojia yanayounga mkono kuunganishwa kwa hisi pia hujulikana kama snoeseleni na matibabu ya usimulizi wa sasa
matibabu ya kisaikolojia yanyounga mkono yamepokea rasmi utafiti kidogo au usiokuwepo wa kisayansi lakini baadhi ya madaktari huona kuwa yana manufaa katika kuwasaidia wagonjwa wenye uharibifu wa kadiri kuzoea maradhi yao
matibabu ya kukumbuka mambo ya zamani rt yanahusu majadiliano ya mambo ya zamani na mtu mmoja au katika kikundi mara nyingi kwa kutumia picha vitu vya nyumbani muziki na rekodi za sauti au vitu vinavyofahamika vya zamani
ingawa kuna uchache wa utafiti bora kuhusu ufanisi wa rt inaweza kuwa ya manufaa kwa utambuzi wa mambo na hali ya hisia
matibabu ya uigaji mambo ya sasa spt yana msingi wake katika nadharia za kushikamana na yanahusisha kucheza na kurekodi kwa sauti za jamaa wa karibu wa mtu huyo aliye na ugonjwa wa alzeima
kuna kiasi cha ushahidi unaoonyesha kwamba spt yaweza kupunguza tabia zenye changamoto
kuna kiasi cha ushahidi kinachounga mkono manufaa ya matibabu haya
lengo la matibabu yanayoegemea utambuzi ambayo ni pamoja na mwelekeo wa ukweli na kufunzwa tena kwa utambuzi wa mambo ni kupunguza nakisi ya utambuzi wa mambo
mwelekeo wa ukweli unahusisha katika uwasilishaji wa taarifa juu ya muda mahali au mtu ili kurahisisha kuelewa kwa mtu juu ya mazingira yake na sehemu yake ndani yake
kwa upande mwingine kufunzwa tena utambuzi wa mambo hujaribu kuboresha uwezo wa utendaji ulioharibika kwa kusisimua uwezo wa akili
hatua zote zimeonyesha baadhi ya matokeo yaliyotarajiwa ya kuboresha uwezo wa utambuzi ingawa katika baadhi ya utafiti madhara haya yalikuwa ya muda mfupi na ya athari mbaya kama vile kuudhika pia yameripotiwa
matibabu yanayoegemea usisimuzi ni pamoja na sanaa muziki na matibabu ya chuki mazoezi na aina yoyote ya shughuli nyingine za burudani
kusisimua kunasaidia kidogo katika kuboresha tabia hisia na kwa kiasi cha chini utendakazi
hata hivyo muhimu kama athari hizi ni usaidizi mkuu kwa ajili ya matumizi ya matibabu ya kusisimua ni mabadiliko ya maisha ya mtu ya kawaida
kwa vile alzeima haina tiba na hatua kwa hatua huwanya watu kutoweza kuchunga mahitaji yao wenyewe utunzaji kimsingi ndiyo matibabu na lazima yathibitiwe kwa makini katika kipindi cha ugonjwa huu
katika awamu za mapema na za wastani mabadiliko ya mazingira ya kuishi na maisha yanaweza kuongeza usalama wa mgonjwa na kupunguza mzigo wa mlezi
mifano wa mabadiliko haya ni kama vile kuzingatia matendo yalirahisishwa ya kila siku na kuweka kwa wa kufuli za usalama na kuweka alama kwa vitu vya nyumbani ili kumtambulisha mtu mwenye ugonjwa au matumizi ya vitu vilivyobadilishwa vya maisha ya kila siku
mgonjwa anaweza pia kutoweza kujilisha mwenyewe hivyo huhitaji chakula kikiwa katika vipande vidogo au kilichosagwa
wakati wa kumeza matatizo hutokea na matumizi ya neli za kulisha zinaweza kuhutajika
katika hali kama hizo na ufanifu wa matibabu na maadili ya kuendelea kulisha ni muhimu kuzingatiwa na watunzaji na familia
matumizi ya vifaa vya kumfunga mgonjwa nadra huhitajika katika hatua yoyote ya ugonjwa huu ingawa kuna wakati ambapo huwa muhimu ili kuzuia madhara kwa wagonjwa wa alzeima au watunzaji wao
ugonjwa unavyoendelea masuala mbalimbali ya matibabu yanaweza kuonekana kama vile maradhi ya mdomo na meno vidonda vya mbano utapiamlo matatizo ya usafi au matatizo ya upumuaji ngozi au macho
usimamizi wa makini unaweza kuzuia haya yote na matibabu maalum yanahitajika wakati yanapotokea
title alzheimer s disease unraveling the mystery url publisher us department of health and human services national institute on aging nih url publisher us department of health and human services national institute on aging nih title caring for person with alzheimer s disease your easy to use guide from the national institute on aging url publisher us department of health and human services national institute on aging nih author cummings jl frank jc cherry d kohatsu nd kemp b hewett l mittman title guidelines for managing alzheimer s disease part i
author cummings jl frank jc cherry d kohatsu nd kemp b hewett l mittman title guidelines for managing alzheimer s disease part ii
title alzheimer s behavior management learn to manage common behavior problems url wakati zinapomezwa kila siku huzuia uwezo wa kuzaa katika wanawake
vidonge hivi vilikubaliwa kutumika kama dawa za kupanga uzazi kwa mara ya kwanza nchini marekani katika mwaka na ni njia maarufu sana ya kupanga uzazi
kwa sasa vinatumiwa na wanawake zaidi ya milioni duniani kote karibu milioni nchini marekani
kufikia miaka ya wanasayansi walikuwa wametenga na kutambua mfumo wa homoni za steroidi na kupata kuwa vipimo vya juu vya androjeni estrojeni au projesteroni vilizuia utagaji wa mayai lakini kuzipata dawa hizi kutoka kwa makampuni ya ulaya yaliyozizalisha kutoka sehemu za wanyama kulikuwa ghali mno
mwaka russell marker profesa wa kemia ya kikaboni katika chuo kikuu cha pennsylvania alitengeneza utaratibu wa kusanisi projesteroni kutoka kwa sapojenini steroidi ya mimea mwanzoni kwa kutumia sarsapojenini kutoka sarsaparila ambao ulikuwa ghali mno
baada ya miaka mitatu ya utafiti wa ndani wa kibotaniki profesa huyo aligundua bora kuanzia vifaa kiasi ya saponin kutoka mexican vikuu inedible dioscorea mexicana hupatikana katika misitu ya mvua veracruz karibu orizaba
saponini ingeweza kubadilishiwa maabarani na kuwa aglycone moiety diosgenin
baada ya kushindwa kumvutia mdhamini wa utafiti wake parke davis katika biashara uwezo wa synthesizing progesterone kutoka vikuu mexican marker kushoto penn nchi na mwaka alianzisha ushirikiano syntex na washirika wawili katika mexico city kabla ya kuondoka syntex mwaka mmoja baadaye
syntex ilivunja uhodhi wa makampuni ya ulaya juu ya homoni steroid kupunguza bei ya progesterone karibu ya mara zaidi ya miaka nane ijayo
katikati ya karne ya uzalishawja kwa ajili ya maendeleo ya homoni uzazi wa mpango lakini makampuni ya dawa vyuo vikuu na serikali ilionyesha nia ya kutafuta hakuna utafiti
utafiti wa projesteroni ili kuzuia utagaji wa mayai
utafiti ulianza tarehe aprili na uzazi physiologist min chueh chang kurudia na kupanua majaribio ya makepeace al et sungura
ambayo ilionyesha sindano progesterone hayataota wa ovulation katika
katika oktoba m ngu searle company walilikataa ombi la pincus la kufadhili utafiti homoni uzazi wa mpango wake lakini akae naye kama mshauri na kuendelea kutoa misombo ya kemikali na kutathmini
katika machi sanger aliandika arifa fupi huku akiutaja utafiti wa pincus kwa rafiki yake na msaidizi wa zamani suffragist na philanthropist katharine dexter mccormick ambaye alitembelea wfeb na wake mwanzilishi na umri wa rafiki hudson hoagland katika juni na kujifunza kuhusu uzazi wa mpango utafiti kuna
mccormick aliyekuwa amechanganyikiwa baada ya wakati utafiti stalled kutoka ukosefu ppfa ya riba na ufadhili mdogo mccormick mpangilio mkutano wa wfeb tarehe juni na sanger na hoagland ambapo kwanza alikutana pincus waliofanya kwa kiasi kikubwa kupanua na kuongeza kasi ya utafiti na mccormick kutoa mara hamsini ppfa ya awali fedha
pincus na mccormick walimshirikisha profesa wa kliniki aliyeshughuikia makutoka harvard john rock wakuu wa gynecology katika hospitali ya bure kwa wanawake na mtaalamu wa tiba ya kutokutungisha kuongoza utafiti kliniki na wanawake
katika kongamano la kisayansi katika mwaka wa pincus na rock waliokuwa wamejiana kwa miaka mingi waligundua walikuwa kutumia njia sawa na kufikia malengo ya kinyume
katika mwaka wa rock ikiwa ya tatu ya mwezi anovulatory pseudo mimba hali katika themanini ya kutokutungisha wagonjwa wake na kuendelea hatua kwa hatua kuongeza dozi simulizi ya estrogen diethylstilbestrol mg siku na progesterone mg siku na ndani ya miezi nne zifuatazo ya moyo alipata mimba
katika mwaka wa baada ya kupendekezewa na pincus rock alianzisha haliya kutotaga mayai kutokana na kuwa na mimba katika wagonjwa wake wa utasa kwa kuwafanya wameze miligramu kwa siku za dawa zilizokuwa na projesteroni pekee kwa muda wa siku kuanzia siku za mzunguko zikifuatiwa siku ambazo hawakuhitajika kumeza dawa hizi ili kusababisha kutoka damu
zoezi zinazozalishwa sawa moyo mimba kiwango cha wakati zifuatazo miezi minne bila kumsumbua amenorrhea ya awali kuendelea na estrogen na progesterone regimen
lakini asilimia ya wanawake breakthrough damu na katika mzunguko wa kwanza alikuwa ovulation hayataota tu ya wanawake kuonyesha kwamba hata kubwa zaidi na ghali zaidi vipimo simulizi ya progesterone itakuwa zinahitajika kuzuia awali mfululizo ovulation
utafiti wa projestini katika kuzuia utagaji mayai
pincus aliwauliza aliokuwa akiwasilianao katika makampuni ya dawa wamtumie michanganyiko ya kemikaliiliyokuwa ina shughuli progestogenic
chang visas kemikali misombo karibu katika wanyama na kupatikana na tatu kuahidi wengi walikuwa wa norethindrone syntex na ya norethynodrel searle na norethandrolone
chemists carl djerassi luis miramontes na george rosenkranz saa syntex katika mexico city alikuwa synthesized ya kwanza erally hai sana progestin norethindrone katika 
duka la dawa frank b
colton saa searle katika skokie illinois alikuwa synthesized ya kazi sana progestins erally norethynodrel ya isoma ya norethindrone katika na norethandrolone katika 
katika desemba rock alianza masomo ya kwanza ya uwezo wa ovulation uppt cka undanr ja ya mg dozi ya mdomo progestins tatu kwa muda wa miezi mitatu siku kwa mzunguko wa siku ikifuatiwa na siku kidonge huru kwa mazao ya kujitoa damu katika hamsini ya kutokutungisha wagonjwa wake katika brookline massachusetts
norethindrone au norethynodrel mg vipimo na vipimo wote wa ovulation norethandrolone hayataota lakini unasababishwa breakthrough damu lakini mg na dozi juu ya ovulation norethindrone au norethynodrel hayataota bila ya kutoka damu breakthrough na kuongozwa na kiwango cha ujauzito katika miezi zifuatazo tano
pincus na rock ut ya norethynodrel searle kwa mimba ya kwanza ya majaribio katika wanawake jumla beaktande av bland annat ukosefu wake wa androgenicity dhidi ya norethindrone syntex androgenicity kidogo sana katika majaribio ya wanyama
maendeleo ya uzazi wa mpango madhubuti pamoja simulizi
mchanganyiko wa norethinodreli na mestranoli ulipewa jina la kipekee la enovid
jaribio la kwanza la matumizi ya enovid kama dawa ya upangaji uzazi lililoongozwa na edris rice wray lilianza aprili katika rio piedras puerto rico
jaribio la pili la matumizi ya enovid na norethindrone kama dawa ya upangaji uzazi lililoongozwa na edward t
tyler lilianza juni katika los angeles
tarehe januari kampuni ya searle iliandaa kongamano la kukagua utafiti wa elimuuzazi na uzuizji mimba uliohusiana na enovid kupitia na kuhitimisha kuwa viwango vya estrojeni katika enovid vinaweza kupunguzwa kwa asilimia ili kupunguza matukio ya madhara ya utumbo yaliyosababishwa na estrojeni bila kuathiri pakubwa ongezeko la matukio ya kutoka damu kusikotarajiwa
tarehe juni shirika lililotawala chakula na dawa fda liliidhinisha enovid miligramu miligramu 
 norethynodrel na g mestranol kwa ajili ya matatizo ya hedhi kwa kuzingatia data iliyotokana na matumizi yake na zaidi ya wanawake 
majaribio mengi zaidi ya dawa hizi za uzuiaji mimba ziada yalionyesha kuwa vipimo vya enovid vya miligramu na 
 vilifanya kazi vyema sana
tarehe julai kampuni ya searle ilituma ombi la ziada la kuongeza upangaji uzazi kama ishara iliyohalalishwa kwa vipimo vya enovid vya miligramu na 
shirika la fda lilikataa kuzingatia ombi hilo hadi kampuni ya searle ilipokubali kuondoa aina za vipimo vya chini kutoka kwa ombi hilo
tarehe mei shirika la fda lilitangaza kuwa lingehalalisha miligramu za enovid kwa ajili ya matumizi ya upangaji uzazi jambo ambalo lilifanya tarehe juni na kufikia wakati huo enovid ya miligramu ilikuwa katika matumizi ya jumla kwa muda wa miaka mitatu na wakati ambapo kwa makisio ya kale angalau wanawake nusu milioni walikuwa wameitumia
ingawa dawa ya enovid miligramu ilikuwa imekubaliwa na shirika la fda kwa matumizi ya upangaji uzazi kampuni ya searle haikuwahi kuiuza kama dawa ya upangaji uzazi
miezi nane baadaye tarehe februari shirika la fda lilipitisha dawa hii ya enovid miligramu kwa ajili ya matumizi ya upangaji uzazi
katika julai kampuni ya searle hatimaye lilianza kuuza dawa hii ya enovid miligramu miligramu za norethynodrel na g za mestranol kwa madaktari kama dawa ya kuzuia mimba
ingawa shirika la fda liliidhinisha dawa ya kwanza ya uzuiaji mimba katika mwaka wa dawa hizi za upangaji uzazi hazikuuziwa wanawake waliokuwa wameolewa katika majimbo yote hadi griswold v
connecticut katika mwaka wa na hazikuwa zikiuziwa wanawake ambao hawakuwa wameolewa katika majimbo yote hadi eisenstadt v
baird katika mwaka wa 
ripoti ya kesi ya kwanza kuchapishwa kuhusu donge la damu na mvilio kwenye mishipa ya mapafu katika mwanamke aliyekuwa akitumia enavid enovid miligramu katika marekani katika kiwango cha miligramu kila siku haikutokea hadi novemba miaka minne baada ya kuidhinishwa kwake wakati ambapo ilikuwa imetumiwa na wanawake zaidi ya milioni moja
ingechukua karibu muongo mmoja wa tafiti za epidemiolojia kuonyesha kwa uthabiti hatari iliyoongezeka ya mvilio kwenye mishipa katika watumiaji wavidonge vya upangaji uzazi na ongezeko la hatari ya kiharusi na matatizo ya moyo katika watumiaji wa vidonge vya upangaji uzazi ambao huvuta sigara au wana shinikizo la damu au hatari zingine zinazohusiana na moyo au ubongo
hatari hizi za vidonge vya kuzuia mimba ziliigizwa katika kitabu cha the doctors case against the pill kilichoandikwa katika mwaka wa na mwandishi wa habari mfeministi barbara seaman aliyesaidia kupanga kesi za nelson za mwaka wa zilizoandaliwa na seneta gaylord nelson
kesi hizi ziliongozwa na seneta wote waliokuwa wanaume na mashahidi katika raundi ya kwanza ya kesi hizi walikuwa wote wanaume jambo ambalo lilimfanya alice wolfson na wanafeministi wengine kupinga kesi hiyo na kuvutia vyombo vya habari
kazi yao ilisababisha kulazimisha kuwekwa kwa vijikaratasi kwenye pakiti za idonge hiv vya upangaji uzazi vilivyokuwa na maelezo kwa watumiaji kuhusu madhara na hatari za kutumia vidonge hivyo ili kusaidia kuwezesha utoaji idhini
kiwango cha kawaida kinachotumiwa leo cha vidonge vya upangaji uzazi huwa na kiwango estrojeni ambacho ni theluthi moja chini ya kilichokuwa katika kidonge cha kwanza kilichowahi kuuzwa na huwa na vipimo vya chini vya aina za projestini zenye nguvu zaidi katika misombo mbalimbali
limekuwa jambo rahisi kupata agizo la dawa kutoka kwa daktari na njia ya kawaida gharama ni na kwa mwezi
wanauchumi wengi wanasema kuwa upatikanaji wa vidonge vya kudhibiti uzazi ulisababisha kuongezeka kwa wanawake wanaofanya kazi
kwa kuwa kidonge kiliwaruhusu wanawake kuwa na uhusiano wa kingono na wakati uo huo kufanya kazi kimepongezwa kama mojawapo ya vipengele vilivyochangia katika mapinduzi haya
vidonge vya uzuiaji mimba vinavyotumiwa kwa pamoja na pia njia zingine nyingi za kudhibiti uzazi zilihalalishwa nchini canada katika mwaka wa 
kibina ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabina
vidonge vya uzuiaji mimba vya kwanza kuanzishwa nje ya marekani vilikuwa vile vya anovlar vilivyotengenezwa na schering norethindrone acetate mg ethinyl estradiol g tarehe januari katika australia
vidonge vya uzuiaji mimba vilianzishwa kwa mara ya kwanza ulaya vilikuwa vile vya anovlar vilivyotengenezwa na schering na vilianzishwa tarehe juni katika ujerumani ya magharibi
kabla ya miaka ya kati ya uingereza haikuhitaji dawa kuidhinishwa kabla ya kuanza kuuzwa kwenye soko
shirika la upangaji uzazi la uingereza fpa kupitia kwa kliniki zake lilikuwa kwa wakati huo kituo msingi cha kutoa huduma za upangaji uzazi katika uingereza na lilitoa dawa za uzuiaji mimba ambazo zilikuwa katika orodha yake iliyokubalika ya dawa za uzuiaji mimba iliyoanzishwa katika mwaka wa 
katika mwaka wa searle ilianza kukuza dawa ya enavid enovid mg katika marekani kwa ajili ya matatizo ya hedhi
pia katika mwaka wa shirika la fpa lilianzisha baraza kwa ajili ya uchunguzi wa kudhibiti uzazi cifc ili kupima na kufuatilia vidonge vya kuzuia mimba
baraza hili lilianzia kufanya majaribio kwa kutumia wanyama na katika miaka ya na lilianza majaribio matatu makubwa ya kikliniki katika birmingham slough na london
katika agosti jaribio la fpa la slough lilianza majaribio kwa kutumia norethynodrel 
 mg mestranol g conovid e katika uingereza enovid e katika marekani
katika mei jaribio la fpa la london lilianza majaribio kwa kutumia anovlar ya schering
katika oktoba kupitia mapendekezo ya baraza la mawaidha ya kimatibabu medical advisory council kuhusu cifc yake shirika la fpa liliongeza dawa iliyotengenezwa dawa ya conovid iliyotengenezwa na searle kwenye orodha ya iliyokubaliwa ya vidonge vya upangaji uzazi
tarehe desemba enoch powell aliyekuwa waziri wa afya alitangaza kwamba kidonge cha kuzuia mimba cha conovid kingeagizwa kupitia nhs kwa bei iliyopunguzwa ya s kila mwezi
katika mwaka wa dawa iliyotengenezwa na schering ya anovlar na ile iliyotengenezwa na searle ya conovid e ziliongeza kwenye orodha ya dawa zilizokubaliwa za upangaji uzazi ya fpa
kwa sasa vidonge hivi vya uzuiaji mimba hupatikana bure kwenye nhs dawa za uzuiaji mimba zinazoagizwa huepushwa na malipo ya uagizaji ya nhs
tarehe desemba sheria ya neuwirth ilihalalisha matumizi ya dawa za upangaji uzazi katika ufaransa ikiwa ni pamoja na kidonge
 kidonge ndicho njia maarufu sana upangaji uzaz aina ya uzazi wa mpango maarufu nchini ufaransa hasa miongoni mwa wanawake
inachukua asilimia ya aina ya njia za kupanga uzazi zinazotumiwa katika ufaransa
kiwango cha uaviaji mimba kimebaki imara tangu kuanzishwa kwa matumizi ya kidonge
ingawa matumizi ya dawa zenye kemikali hiyo inayotumika katika cocp alikuwa kupitishwa kwa ajili ya kuuzwa katika italia tangu mwaka kwa lengo la kuratibu mzunguko wa hedhi uuzaji wa madawa ya kupanga uzazi wa mpango ulikuwa haramu hadi wakati chama tawala ya mahakama ya katiba akampiga chini ya utoaji wa kanuni ya jinai enacted mwaka na fascist serikali ambayo hufafanuliwa kama kuzaliwa kudhibiti uhalifu dhidi ya jamii ya binadamu
hata hivyo kutokana na upinzani dhabiti wa kanisa katoliki kwa njia za upangaji uzazi uliopigiwa mstari katika mwaka wa na papa paulo vi katika waraka wake humanae vitae na propaganda hasi kutoka kwa vyombo vya habari vya kale italia imebaki nyuma ya mataifa mengine yaliyo magharibi mwa ulaya katika uagizaji wa cocp
takwimu ya hivi karibuni zinaonyesha kuwa chini ya asilimia ya wanawake wa kiitaliano wenye umri kati ya miaka hutumia kwa kawaida aina yoyote ya dawa za upangaji uzazi
katika japan ushawishi kutoka kwa shirika la japan medical association ulizuia kuhalalishwa kwa kidonge kwa karibu miaka 
vipingamizi viwili vikuu vilivyotolewa vilikuwa wasiwasi kuhusu usalama baada ya matumizi ya kidonge kwa muda mrefu na wasiwasi kuwa matumizi ya muda mrefu ya kidonge yangesababisha kupunguka kwa matumizi ya kondomu na hivyo basi kuongeza uwezekano wa kuambukizwa magonjwa ya zinaa sti
kufikia mwaka wa matumizi ya kondomu yalichukua asilimia ya njia zilizotumiwa kupanga uzazi katika ujapani na jambo hili linaweza kueleza viwango vya chini vya ukimwi nchini ujapani ikilinganishwa na nchi zingine
matumizi ya kidonge yalikubaliwa septemba mwongozo wa uagizaji wakidonge uliopitishwa na serikali unawahitaji watumiaji wa kidonge kumtembelea daktari baada ya kila miezi mitatu ili wafanyiwe uchunguzi wa nyoga na wapimwa kama wako na magonjwa ya zinaa na saratani ya uterasi
nchini marekani na ulaya kinyume na ujapani watumiaji wa kidonge wanahitajika kumtembela daktari baada ya kila mwaka au mara mbili kwa mwaka
hata hivyo tangu mwaka wa obgyn wengi kutoka ujapani sasa huwahitaji watumiaji wa kidonge kumtembelea daktari mara moja tu kwa mwaka huku ziara ya mara tatu kwa mwaka ikipendekezwa kwa wanawake wazee au kwa wale walio katika hatari zaidi ya kupatwa na madhara
vidonge vinavyochanganywa vya upa simulizi za mpango wa uzazi zichukuliwe wakati huo huo kila siku
ikiwa kidonge kimoja au zaidi kitasahaulika kwa zaidi ya masaa ukingaji wa kutunga mtu mmoja au vidonge zaidi ni kusahaulika kwa zaidi ya masaa zaidi kinga ya mimba itakuwa kupunguzwa
aina nyingi za vidonge vinavyochanganywa hufungwa moja ya pakiti mbili za ukubwa tofauti zikiwa zimetiwa alama za matumizi ya siku 
kwa pakiti ya vidonge vya kutumiwa siku kidonge kimoja kumezwa kila siku kwa wiki tatu ikifuatiwa na wiki ya kutomeza dawa yoyote
kwa pakiti vidonge vya siku vidonge humezwa ikifuatiwa na wiki ya kumeza dawa za kipozauwongo au za sukari
mwanamke anayetumia atatokwa na damu kidogo wakati wowote katika wiki anayomeza dawa za kipozauongo na bado atakuwa amelindwa kutokana na kutunga mimba katika wiki hii
pia kuna aina mbili mpya zaidi za dawa za kupanga uzazi zinazochanganywa yaz na loestrin fe ambazo zina kidonge cha homoni kinachofanya kazi kwa siku ikifuatiwa na siku nne za kumeza dawa za kipozauwongo
vidonge vya kipozauwongo humruhusu mtumiaji kumeza tembe moja kila siku na kuendelea kuimeza kila siku katika wiki hata wakati homoni hazitolewi
dawa za kipozauwongo zinaweza kuwa na nyongeza ya chuma kwani viwango vya chuma vinavyohitajika huongezeka wakati wa hedhi
kukosa kutumia dawa hizi wakati wa wiki ya kipozauwongo hakuathiri utendajikazi wa dawa hii mradi mtumiaji arudie kuzimeza dawa hizi mwishoni mwa wiki
damu inayotoka wakati mtumiaji amewacha kumeza tembe hizi ilifikiriwa kuwa liwazo kwani ni uthibitisho wa kutokiwa na mimba
pakiti ya dawa za kumezwa kwa siku pia huiga mzunguko wa wastani wa hedhi ingawa matukio ya homoni wakati wa mzunguko wa kumeza kidonge hutofautiana pakubwa na yale ya mzunguko wa kawaida wa utagaji mayai na hedhi
utokaji wa damu pia unaweza kutabirika wakati mwanamke anaendelea kwa muda mrefu kumeza dawa zinazofanya kazi pekee enda muda mrefu kuchukua kutokwa na damu anakuwa zisizotarajiwa breakthrough adhari zaidi
kama uandaaji wa kidonge ni wa awamu moja inawezekana kutopata damu hii na bado uendelee kukingwa dhidi ya utungaji wa mimba kwa kuruka kumeza dawa za kipoauongo na kuanza moja kwa moja kumeza dawa za pakiti inayofuata
hata hivyo jambo hili haliongezi hatari ya kupata mimba
kuanzia mwaka wa wanawake pia wameweza kuwa wakitumia toleo la vidonge linalotumiwa kwa muda wa miezi mitatu
sawa na athari za kutumia dawa zilizo na kipimo cha kawaida na kuruka wiki za kipozauongo kwa muda wa wiki tatu seasonale hutoa faida ya kutopata hedhi kwa mara nyingi wakati wa kusita kutokwa na damu isiyotarajiwa
seasonique ni toleo lingine ambapo wiki ya kipozauongo kila baada ya miezi mitatu hubadilishwa na wiki moja ya kipimo cha chini cha estrojeni
toleo la vidonge vinavyotumiwa kwa pamoja pia limetengenezwa ili kuondoa kabisa dawa za kipozauongo na damu inayotoka
baada ya kuuzwa kama anya au lybrel tafiti zimeonyesha kuwa baada ya miezi saba asilimia ya watumiaji hawakutokwa tena na damu isiyotarajiwa athari ya kawaida ikiwa ni kumeza dawa hizi kwa muda mrefu bila kupumzika
ubora wa cocp kama ilivyo kwa aina nyingi za dawa za upangaji uzazi unaweza kutathminiwa kwa njia mbili
makadirio ya ubora wa matumizi au njia timilifu hujumuisha watu wanaomeza vidonge hivi kwa uthabiti na usahihi
makadirio huwasilishwa kwa jumla ya matumizi ya mwaka wa kwanza
kwa kawaida pearl index hutumika kuhesabu makadirio ya ubora lakini baadhi ya tafiti hutumia majedwali ya upunguaji
makadirio ya utungaji mimba miongoni mwa watumiaji wa cocp wa mfanano mmoja hutofautiana kulingana na idadi ya wanaoshiriki ikiwa ni kati ya asilimia kwa mwaka
makadirio ya utungaji mimba miongoni mwa watumiaji kikamilifu ni asilimia 
 kwa mwaka
sababu kadhaa zinaelezea kuwepo kwa kiwango cha chini cha ubora wa matumizi ya mfanano mmoja ikilinganishwa na yale ya kikamilifu kwa mfano mtu anayetumia aina ya dawa za upangaji uzazi za kumeza anawezapewa maelezo yasiyofaa na mhudumu wa afya kuhusu idadi ya mara anayohitajika kumeza tembe hizo au akose kumeza dawa hizi kwa siku moja kimakosa au akose kujishughulisha kwenda kwa duka la dawa kununua dawa zingine zikishamalizika
cocp ni njia bora ya kuzuia utungaji mimba kwanzia kidonge cha kwanza kabisa ikiwa itaanza kutumia katika kipindi cha siku tano za kwanza baada ya kuanza kupata hedhi katika siku tano za siku ya kwanza ya hedhi
ikiwa zitaanza kumezwa wakati wowote katika hedhi cocp huwa kizuizi bora cha kutunga mimba tu baada ya kumeza dawa zinazofanya kazi kwa siku mfululizo hivyo basi ikiwa inatumika kama njia ya ziada ya kupanga uzazi inafaa kutumiwa hadi vidonge vinavyofanya kazi vitumiwe kwa siku saba mfululizo
vidonge vya cocp vinafaa kumezwa kwa takribani wakati sawa kila siku
vidonge vinavyotumiwa kwa pamoja vilitengenezwa ili kuzuia utagaji mayai kwa kuzuia kutolewa kwa gonadotropini
dawa za upangaji uzazi zenye homoni na zinazitumiwa pamoja ikiwa ni pamoja na cocp huzuia ukuaji wa folikuli na kuzuia utagaji mayai kama njia msingi ya utendaji kazi
athari hasi za projestajeni hupunguza marudio ya kutolewa kwa homoni inayotoa gonadotropini gnrh inayotolewa na haipothalamasi jambo ambalo hupunguza kutolewa kwa homoni inayochochea folikuli fsh na kupungua sana kutolewa kwa homoni ya kulutenizi lh na tezi za pituitary
kupungua kwa viwango vya fsh huzuia ukuaji wa folikuli hivyo basi kuzuia kuongezeka kwa viwango vya estradioli
athari hasi za projestajeni na ukosefu wa matokeo chanya ya estrojeni kwenye utoaji wa lh huzuia kuongezeka kwa lh katikati ya mzunguko
kuzuiwa kwa ukuaji wa folikuli na kutokuwepo kwa ongezeko la lh huzuia utagaji mayai
hapo mwanzoni estrojeni ilikuwa ikiongezwa kwenye vidonge vya uangaji uzazi vya kumeza ili kudhibiti vyema mzunguko kwa kuimarisha endometriamu na hivyo kupunguza matukio ya kutokwa na damu kusikotarajiwa lakini pia ilipatikana kuzuia ukuaji wa folikuli na kusaidia kuzuia utagaji mayai
athari hasi za estrojeni juu ya tezi za pituitary hupunguza sana kutolewa kwa fsh ambayo huzuia ukuaji wa folikuli na kusaidia kuzuia utagaji mayai
utaratibu wa pili wa utendaji kazi wa dawa zote za upangaji uzazi zilizo na projestajeni ni kuzuia manii kuingia kupitia mlango wa uzazi hadi kwenye sehemu ya juu ya njia ya uzazi uterasi na neli za uzazi s kwa kupunguza kiasi cha na kuongeza mnato wa kamasi ya mlango wa kizazi
mfano mmoja ni athari za kiendometriki ambazo huzuia upandikizaji wa mtoto kwenye uterasi
baadhi ya vikundi vinavyotetea maisha huchukulia utaratibu kama huo kama unaosababisha uavyaji na kuwepo kwa taratibu zinazotumiwa baada ya utungisho ni mada tata
baadhi ya wanasayansi wanasema kwamba uwezekano wa utungisho wakati wa matumizi ya cocp ni mdogo sana
kutokana na hayo wanahitimisha kuwa mabadiliko ya endometriki yanawezakosa kuwa na nafasi muhimu kama ipo katika ubora unaoonekana wa cocp
wengine huwa na hoja tata zaidi dhidi ya kuwepo kwa mbinu hizi wakati bado wanasayansi wengine wanasema kuwa data iliyopo inaunga mkono taratibu kama hizi
baadhi ya madawa hupunguza athari ya kidonge na yanaweza kusababisha kutokwa na damu kusikotarajiwa au kuongezeka kwa nafasi za kutunga mimba
dawa hizi ni kama vile rifampicin barbiturate phenytoin na carbamazepine
aidha maonyo yametolewa kuhusu wigo mpana wa viua vijasumu kama vile ampicillin na doxycycline ambavyo vinaweza kusababisha matatizo kupitia kuharibu flora ya bakteria inayochakata tena ethinylestradiol kutoka kwa uchengelele mkubwa bnf antibiotics
mmea wa kiasili wa st john s wort unaotumiwa kama dawa pia umehusishwa kutokana na urekebishaji wa juu wa mfumo wa p katika ini
vyanzo mbalimbali vimeonyesha matukio mbalimbali ya madhara
makala ya ukaguzi ya kifaransa ya mwaka yalisema kuwa kufikia ailimia ya watumiaji wapya waliokuwa wanatumia vidonge hivi huacha kuzitumia kabla ya kumalizika kwa mwaka wa kwanza kutokana na kero ya madhara ya kutokwa na damu kusiko kawaida kama vile kutokwa na damu kusikotarajiwa na kukosa hedhi
utafiti wa hungary uliofanywa katika mwaka wa ulionganisha aina mbili ya vidonge vyenye kiwango cha juu cha estrojeni vyote vyenye g ethinyl estradiol ulitambua kwamba wanawake waliokuwa wakitumia vidonge vyenye kiwango cha chini cha biphasic levonorgestrel uundaji g levonorgestrel siku g levonorgestrel siku waliripoti matukio machache ya kuongeza uzito wakilinganishwa na wanawake waliokuwa wakitumia vidonge vilivyo na kiwango cha juu cha levonorgestrel iliyotumiwa kwa awamu moja g levonorgestrel siku 
madkatari wengi huzingatia mtazamo wa wananchi kuhusu madhara ya kuongeza uzito yanayosababishwa na kidonge kama yasiyosahihi na hatari
makala ya ukaguaji ya kifaransa ya mwaka wa yaliyokuwa yametajwa hapo awali yalitambua kwamba utafiti mmoja wa uliokuwa haujachapishwa na uliofanywa na profesa elizabeth connell katika chuo kikuu cha emory na ulioshirikisha wanawake ulipata kwamba asilimia ya asilimia ya wanawake waliowacha kutumia kidonge kwa sababu ya udhibiti hafifu wa mzunguko walitunga mimba zisizohitajika
makala ya ukaguzi ya uingereza ya mwaka wa yalihitimisha kuwa hakuna ushahidi kuwa vidonge vya kisasa vyenye kipimo cha chini vinasababisha kuongezeka kwa uzito lakini kwamba hofu ya kuongeza uzito ilichangia ufutiliaji duni wa kutumia kidonge na mimba zisizotakikana zilizofuatia hasa miongoni mwa vijana
wanawake wengine hupatwa na kupunguka kwa ashiki wakati wanatumia kidonge au kupunguka kwa ulainishaji
baadhi ya watafiti hushuku uhusiano ulioko kati ya matumizi ya cocp na kupunguka kwa ashiki utafiti uliofanywa katika mwaka wa ulioshirikisha wanawake ulipata kuwa watumiaji wa cocp hawakupatwa na mabadiliko yoyote katika kuridhika kingono
utafiti wa kimaabara uliofanywa katika mwaka wa na uliohusisha utiaji ashiki ulichunguza wanawake kumi na wanne kabla na baada ya wao kuanza kutumia cocp
utafiti huu ulionyesha kwamba wanawake walipata matokeo mbalimbali ya ashiki baada ya kuanza kutumia kidonge upunguaji na uongezekaji wa vipimo vya ashiki ulijitokeza kwa viwango sawa
nyongeza ya homoni kutoka nje ya mwili inakuza shbg globulini inayofunga homoni ya ngono wakati hpoa hypothalamus pituitary ovarian axis inajaribu kurejesha uthabiti wa ndani ya mwili
shbg kujifunga kwa homoni za ngono bila kutenga ambazo ni pamoja na androjeni zinazoundwa na ovari na ambazo zinahusika na ashiki na uwezo wa kufika kilele
ni jambo la kuvutia kutambua kwamba halikuwa swala la ufaafu kwa dawa za upangaji uzazi za kike zilizo na homoni kuzuia ushiriki na raha ya ngono
viwango vya chini ya serotonini nyurotransmita iliyo kwenye ubongo vimehusishwa na unyogovu
viwango vya juu ya estrojeni kama vilivyo katika kizazi cha kwanza cha cocp na projestini kama vilivyo katika baadhi ya madawa ya upangaji uzazi yaliyo na projestini pekee vimeonyeshwa kukuza upunguzaji wa viwango vya serotonini kwenye ubongo kwa kuongeza vipimo vya kimeng enya kilicho kwenye ubongo kipunguzacho serotonini
uchunguzi huu pamoja na baadhi ya utafiti ndogo zimesababisha kuwepo kwa uvumi kwamba vidonge hivi husababisha unyogovu
madawa ya upangaji uzazi yaliyo na projestini pekee yanajulikana kudhoofisha hali ya wanawake ambao tayari wana unyogovu
hata hivyo vitabu vya sasa vya tiba vinavyorejelewa kuhusu upangaji uzazi na mashirika makubwa kama vile shirika la marekani la acog na who na lile la rcog lililoko uingereza yanakubaliana kwamba ushahidi uliopo sasa unaonyesha kwamba madawa ya upangaji uzazi yanayotumiwa pamoja kwa viwango vya chini hayawezi kuongeza hatari ya unyogovu na hayawezi kudhoofisha hali ya wananwake ambao tayari wana unyogovu
contraceptive teknology inasema kwamba cocp inayomezwa kwa viwango vya chini haijahusishwa katika kukatisha kutolewa kwa serotonini au taiputofani
hata hivyo baadhi ya tafiti zinatoa ushahidi unaokanusha madai hayo ya mwisho
bradykinin hushusha shinikizo la damu kwa kusababisha kupanuka kwa mishipa ya damu
baadhi ya vimeng enya vinaweza kumeng enyua bradykinin kimeng enya kinachogeuza angiotensin aminopeptidase p
projesteroni inaweza kuongeza viwango vya aminopeptidase ap p na hivyo kuongeza kumeng enyuka kwa bradykinin jambo ambalo huongeza nafasi ya kupatwa na shinikizo la damu
madhara mengine yanayohusiana na cocp ya vipimo vya chini ni leukoria kuongezeka kwa mnyunyizo wa uke kupunguka kwa hedhi mastaljia kulainika kwa matiti kuongezeka kwa ukubwa wa matiti na kupungua kwa chunusi
madhara yanayohusiana na cocp za awali zilizotumiwa kwa viwango vya juu ni pamoja na kichefuchefu kutapika kuongezeka kwa shinikizo la damu na melasma kubadilika kwa rangi ya ngozi ya uso madhara haya hayahusishwi sana na mchanganyiko wa vipimo vya chini
estrojeni nyingi mno kama iliyo katika vidonge vya upangaji uzazi inaonekana kuongeza viwango vya kolesteroli katika nyongo na kupunguza harakati katika kibofunyongo jambo ambalo inaweza kusababisha kuwepo kwa mawe au ugumu kwenye nyongo
utafiti mmoja unadai kuwa kidonge kunaweza kuathiri harufu ya mwili wa mwanamume anayoipendelea mwanamke jambo ambalo linaweza kuathiri uteuzi wake wa mpenzi
matumizi ya vidonge vya upangaji uzazi kwa muda wa miaka mitano au zaidi hupunguza hatari ya kupata saratani ya ovari katika maisha ya baadaye kwa asilimia 
utumiaji wa vidonge vya upangaji uzazi vinavyochanganywa hupunguza hatari ya kupata saratani ya ovari kwa asilimia na hatari ya saratani ya endometria kwa asilimia ikilinganishwa na wale ambao hawajawahi kutumia
kupungua kwa hatari huongezeka na muda wa matumizi ikiwa pamoja na kupungua kwa hatari ya kupata saratani ya ovari na endometria kwa asilimia baada ya matumizi ya vidonge hivi kwa muda wa zaidi ya miaka 
 zaidi ya hayo madawa ya upangaji uzazi hupunguza dalili za endometriosisi na matatizo ya polisisti ya ovari na kupunguza hatari ya upungufu wa damu anemia
vidonge vya upangaji uzazi huja simulizi za kuzuia mimba kuja katika misombo mbalimbali
mganyiko mkuu ni kati ya vidonge vya upangaji uzazi vinavyotumiwa pamoja vilivyo na estrojeni pamoja na projestini na vile vilivyo na projestini pekee
vidonge vya upangaji uzazi vinavyotumiwa pamoja pia huwa vya aina mbalimbali ikiwa ni pamoja na vipimo tofauti vya estrojeni na kama vipimo hivi vya estrojeni au projestini hubadilika kutoka wiki hadi nyingine
vidonge vya upangaji uzazi vinaweza kuathiri ugandishaji na kuongeza hatari ya kuwa na mvilio kwenye mshipa wa damu dvt na kuzibika kwa mshipa wa mapafu kiharusi na shtuko la moyo
vidonge vya upangaji uzazi vinavyotumiwa pamoja vimekubalika kwa jumla kuelekezwa kinyume katika wanawake ambao tayari wana ugonjwa wa moyo katika wanawake ambao damu yao huganda kama vile familia factor leiden wanawake walio na unene wa kupindukia na au haipakolesterolemia vipimo vya juu vya kolesteroli na katika wale wanaovuta sigara walio na umri zaidi ya miaka 
 katika watu wanaotumia vidonge vilivyo na aina ya tatu ya projestojeni desogestrel au gestodene matukio ya kupatwa na mvilio kwenye mishipa hujitokeza katika karibu watumiaji kwa kila watumiaji kwa mwaka
pia hatari hii ni kubwa katika vikundi vidogo vilivyo na vipengele vya ziada kama vile uvutaji sigara jambo ambalo huongeza hatari pakubwa na kuendelea kutumia vidonge hivi kwa muda mrefu hasa wanawake zaidi ya miaka ya umri
utafiti katika uhusiano kati ya hatari ya kupata saratani ya matiti na matumizi ya vidonge vya upangaji uzazi vitumiavyo homoni ni tata na inaonekana kukinzana
marudioa shirikishi makuu ya uchanganuzi wa data kuhusu wanawake zaidi ya katika tafiti za saratani ya matiti uliofanywa katika mwaka wa yalipata kwamba matokeo ya yanatoa ushahidi thabiti wa aina mbili za hitimisho
kwanza wakati wanawake wanatumia vidonge vya upangaji uzazi pamoja za kuzuia mimba mdomo na katika miaka baada ya kuacha kuna ongezeko kidogo katika hatari ya jamaa ya kuwa na saratani ya matiti wametambuliwa
pili hakuna kiasi kikubwa cha hatari ya kupatwa na saratani ya matiti baada ya kipindi cha miaka au zaidi baada ya kuacha kutumia vidonge hivi
aina za saratani kwa wanawake ambao walikuwa kutumika pamoja za kuzuia mimba simulizi walikuwa chini ya juu clinically kuliko wale wametambuliwa katika wanawake ambao hawajawahi kutumia uzazi wa mpango hayo
data hiyo imefasiriwa kupendekeza kwamba vidonge vya upangaji uzazi vina athari ndogo au havina athari yoyote ya kibiolojia katika usababishaji wa saratani ya matiti ya maendeleo lakini kwamba wanawake ambao wanataka gynecologic kupata huduma ya uzazi wa mpango na saratani ya matiti mapema zaidi wanaona njia ya uchunguzi
wakati wa kutumia vidonge kuna takriban kesi 
 zaidi za saratani kwa wanawake wenye umri wa miaka na takriban kesi zaidi za saratani kwa wanawake wenye umri wa miaka 
kwa jumla imekubaliwa na wanaosimamia matibabu kwamba hatari za kiafya ya vidonge vya upangaji uzazi ziko chini zikilinganishwa na zile zinazotokana na kutunga mimba na kujifungua na faida ya kiafya ya njia yoyote ya upangaji uzazi ni bora zaidi kuliko hatari zinazotokana na njia
baadhi ya mashirika yamesema kuwa kulinganisha njia ya upangaji uzazi na kutokuwepo kwa njia kama hiyo kuwa na mimba si muhimu badala yake ulinganishaji wa usalama unafaa kuwa miongoni mwa njia za upangaji uzazi zinazopatikana
matumizi mengine ya vidonge hivi mbali na upangaji uzazi
homoni zilizoko kwenye kidonge zinaweza kutumiwa kutibu baadhi ya matatizo ya kiafya kama vile tatizo la ovari kutoa viwango visivyo vya kawaida vya aina za homoni zinazoathiri ukuaji wa mayai pcos endometriosisi adenomiosisi anemia kuhusiana na hedhi na hedhi chungu dysmenorrhea
aidha vidonge hivi huagizwa kama tiba ya tatizo la chunusi la wastani la chunus
vidonge hivi pia vinaweza anzisha kutoka kwa kawaida kwa hedhi katika wanawake wanaosumbuliwa na mzunguko wa hedhi usio wa kawaida na matatizo fulani ya uterasi kutoa damu
aidha vidonge hivi hutoa kinga dhidi ya uvimbe kwenye matiti usiosababisha saratani mimba iliyo nje ya uterasi na ukavu kwenye uke na uchungu wakati wa ngono unaohusishwa na kukatika hedhi
kidonge kiliidhinishwa na shirika la fda mapema katika miaka ya matumizi yake yalienea kwa kasi katika sehemu ya mwishoni ya muongo huo na kuanzisha athari kubwa katika jamii
jarida la time liliweka picha ya vidonge hivi kwenye ngozi yake katika mwaka wa aprili 
katika sehemu ya kwanza ilikuwa inafanya kazi vyema zaidi kuliko njia zilizogeuzwa za zamani hivyo basi kuwapatia wanawake kidhibiti cha kipekee juu ya uzazi wao
matumizi yake yalikuwa tofauti na ngono hivyo basi hayakuhitaji maandalizi maalumu wakati wa shughuli ya ngono ambayo yangeingilia uanziaji au hisia na uchaguzi wa kuchukua kidonge ulikuwa wa mtu binafsi
vipengele vya mchanganyiko vilisaidia kuongeza pakubwa umaarufu wa kidonge miaka kadhaa baada ya kuanzishwa kwake
claudia goldin miongoni mwa wengine alisema kuwa hii teknolojia mpya ya uzuiaji mimba ilichangia pakubwa katika kutengeneza nafasi ya kisasa ya wanawake katika uchumi kwa kurefusha umri ambao wanawake waliolewa hivyo basi kuwapatia nafasi ya kujipatia elimu na aina nyingine za mtaji wa binadamu na pia kwa ujumla kuwa na mwelekeo wa kitaaluma
muda mfupi baada ya kidonge cha kuzuia mimba kuhalalishwa kulikuwa na ongezeko kubwa katika mahudhurio ya vyuo ya wananwake na idadi ya waliohitimu
kulingana na mtazamo wa kiuchumi vidonge vya kuzuia mimba vilipunguza gharama ya kukaa shuleni
uwezo wa kudhibiti uzazi bila ya kupunguza mahusiano ya kingono uliwaruhusu wanawake kupanga mipango ya muda mrefu kuhusu elimu na kazi yao
kamwe hakukuwahi kuwa na wakati ambapo shughuli za ngono zilikuwa zimetenganishwa na uzazi kabla ya wakati huo
kwa wachumba waliotumia kidonge kuhusiana kingono kukawa ni ishara ya mapenzi pekee au njia ya kufurahisha mwili au yote mawili lakini haikuwa tena njia ya uzazi
hivyo basi kuenea kwa matumizi ya vidonge vya kuzuia mimba kulisababisha viongozi wengi wa kidini na taasisi nyingi kujadili nafasi iliyostahili ya ujinsia na uhusiano wake na uzaaji
kanisa katoliki hasa baada ya kusoma kuhusu vidonge vya uzuiaji mimba walisisitiza upya mafundisho yaliyowekwa kuhusu kudhibiti uzazi katika waraka wa humanae vitae ulioandikwa na baba mtakatifu katika mwaka wa 
waraka huu ulielezea tena mafundisho yaliyokuwemo ya kikatoliki yaliyosema kwamba matumizi ya dawa za uzuiaji mimba yaliharibu hali na lengo la ngono
upinzani dhidi ya vidonge vya uzuiaji mimba ulitokea katika miaka ya mwanzo na kati ya wakati ripoti na makisio zilitokea zilizohusisha vidonge hivi na saratani ya matiti
hadi wakati huo wanawake wengi katika muungano wa wanawake walikuwa wamekipongeza kidonge kama kisawazishi ambacho kilikuwa kimewapatia uhuru wa kingono sawa na ule uliokuwa umefurahiwa na wanaume hapo awali
hata hivyo ugunduzi huu mpya uliwafanya wanawake wengi kukemea vidonge hivi kama uvumbuzi wa wanaume wa kuongeza uhuru wao wa kuhusika katika mahusiano ya kingono na wanawake kwa gharama ya hatari ya kiafya kwa wanawake
bunge la marekani lilianza kusikiza kesi kuhusu vidonge hivi katika mwaka wa na kulikuwa na misimamo tofauti kutoka kwa wataalamu wa kimatibabu
dr michael newton msimamizi mkuu wa taasisi ya wakunga na wanaelimuuzazi alisema ushahidi huo bado haujaonyesha wazi kuwa vidonge hivi vinasababisha ugonjwa wa saratani au vinahusiana na ugonjwa huo
kamati ya ushauri ya fda ilitoa maoni kuhusu jambo hili kwamba ikiwa hakukuwa na ushahidi wa kutosha kuonyesha ikiwa dawa hizi zilihusihwa au hazikuhusishwa na usababishaji wa saratani na nafikiri kuwa ushahidi uliopo hautoshi mnafaa kuwa waangalifu kuhusu dawa hizi lakini sifikiri kuwa kuna ushahidi wazi kwa njia moja au nyingine kwamba zinasababisha au hazisababishi ugonjwa wa saratani
daktari mwingine dk roy hertz wa baraza la idadi ya watu alisema kuwa mtu yeyote ambaye anatumia dawa hizi anapaswa kujua kuhusu elimu yetu na ujinga wetu katika mambo haya na kwamba wanawake wote wanapaswa kufahamishwa jambo hili ili waamue ikiwa watavitumia au hawatavitumia vidonge hivi
katibu wa afya elimu na ustawi aliyekuwa wakati huo robert finch alitangaza kuwa serikali ya shirikisho ilikuwa imekubali taarifa ya onyo la mapatano ambayo ingeandamana na mauzo yote ya dawa ya kuzuia mimba
wakati uo huo jamii ilikuwa imeanza kuona matokeo ya kidonge katika majukumu ya jadi ya kijinsia
wanawake sasa hakuhitajika kuchagua kati ya mahusiano na kazi mwimbaji loretta lynn alitoa maoni kuhusu jambo hili katika albamu yake ya mwaka wa kupitia wimbo ulioitwa the pill ambao ulisimulia kisa cha jinsi mwanamke aliyekuwa ameolewa alitumia dawa hizi kujikomboa kutoka kwa jukumu lake la kijadi la kuwa mke na mama
mwanamke anayetumia cocp hutoa estrojeni asili estroni e na estradioli e na estrojeni ethinilestradioli sanisi ee kutoka kwa mkojo wake na kinyesi inayoingia kwenye maeneo ya kusafishia maji
homoni hizi zinaweza kupita kutoka kwa maeneo hayo ya kusafishia maji na kuingia katika mito
aina zingine ya dawa za kuzuia mimba kama vile kiraka hutumia estrojeni ee ile ile sanisi ambayo hupatikana katika cocp na inaweza kuongeza kiwango cha homoni katika maji wakati inavutwa chooni
uchafu huu umeonyesha kuhusika katika usababishaji wa uvurugaji wa endokrini jambo ambalo huathiri maendeleo ya ngono na uzazi katika samaki walio kwenye sehemu za mito zilizochafuliwa na maji taka yaliyotibiwa
utafiti uliofanywa katika mito ya uingereza uliunga mkono dhanio kwamba matukio na ongezeko la shughuli za ngono kati ya samaki mwitu yalikuwa na uhusiano mkubwa na viwango vya e e na ee katika mito
kibiseni ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabiseni
viwango vya uchafu wa ethinilestradioli ni vya chini zaidi kuliko vya estradioli ambavyo viko chini vikilinganishwa na vya estroni lakini ethinilestradioli ina nguvu zaidi kuliko estradioli ambayo pia ina nguvu zaidi kuliko estroni katika uanzishaji wa ngono kati ya samaki na usanisi wa vitellogenini katika samaki wa kiume
upungufu wa steroidi za bongo unaohusiana na ugonjwa mahututi upungufu wa dharura wa steroidi za bongo unaohusiana na ugonjwa circi ni aina ya ukosefu wa adrenali katika wagonjwa taabani wenye viwango visivyotosha vya steroidi za bongo kwa ambayo ni duni kwa mwitikio wa dhiki kuu wanayoipitia
ikiungana na kupungua kwa kiwango cha hisi cha kipokezi cha glukokotikoidi na majibu ya tishu kwa steroidi za bongo upungufu huu wa adrenali unaleta sababu ya ubashiri hasi kwa wagonjwa walio chini ya uangalizi makini
jira ya hypothalamic pituitary adrenal axis hpa axis ambapo haipothalamasi na tezi ya pituitari hudhibiti utoaji wa ugiligili wa adrenali hupitia mabadiliko makubwa wakati wa ugonjwa taabani
viwango vya juu sana na vya chini sana vya kotisoli zote zimehusishwa na matokeo mabaya katika huduma ya wagonjwa walio chini ya uangalizi makini
imependekezwa kuwa viwango vya juu vinaweza kuwakilisha dhiki kali ili hali viwango vya chini hutokana na kupunguzwa kwa uzalishaji wa kotisoli na mwitikio
circi inaweza kushukiwa katika wagonjwa wenye kiwango cha chini cha mskumo wa damulicha ya ufufuaji kwa ugiligili za ndani ya vena na madawa ya kushinikiza mishipa ya damu
miongozo ya kampeni ya surviving sepsis inatetea haidrokotisoni ya ndani ya vena kwa watu wazima pekee wenye mshtuko wa maambukizo hasa baada ya upasuaji na kiwango cha chini cha mskumo wa damu kisichotibika
wagonjwa hawa kwa kawaida huonyesha takikadia na ishara zingine za mshtuko wa nguvu kupita kiasi
dalili zingine ni pamoja na homa papura falminansi na usumbufu wa utumbo au wa neva
sifa hizi zote sio maalum kati ya wagonjwa walio chini ya uangalizi makini
kati ya baadhi ya wagonjwa sababu moja maalum ya upungufu wa adrenali inaweza kutuhumiwa kama vile utumiaji wa awali wa steroidi za bongo ambazo zilikandamiza jira la hpa au matumizi ya madawa yanayoanzisha kimeng enya kama vile fenintoini
matibabu kwa madawa ya imidazoli kama vile etomidate ketoconazole na miconazoleyanaweza pia kuzuia jira ya hpa pamoja na madawa yanayotumika hasa kwa kusudi hili kama vile metyrapone
hali kadhaa zisizo za kawaida katika upimaji damu inaweza kuonyesha uwezekano kuwa kuna upungufu wa steroidi za bongo kama vile kiwango cha chini cha sukari kwenye damu ukolezi wa kiwango cha chini cha ioni za sodiamu kwenye damu kiwango cha juu cha potasiamu katika damu kiwango cha juu cha kalisi kwenye damu nutropenia ongezeko ozini haipaprolaktinemia na kiwango cha juu cha uzalishaji wa homoni za thairoidi mwilini
hakuna makubaliano kuhusu njia halisi za upimaji na vipimo vya chini zaidi vya kutambua upungufu wa steroidi za bongo unaohusiana na ugonjwa mahututi
hii pia inatumika kutofautisha kati ya upungufu kamili na linganifu wa adrenali na sababu hii inafanya upungufu wa dharura wa steroidi za bongo unaohusiana na ugonjwa ipendelewe zaidi ya upungufu linganifu wa adrenali
tofauti katika viwango vya ngazi kotisoli kulingana na aina na ukali wa ugonjwa pamoja na tofauti zinazojitokeza ndani ya mgonjwa yayo hayo inazuia uimarishaji wa kiwango wazi cha juu ambapo circi hutokea chini yake
aidha kati ya wagonjwa ambao tayari adrenali imechangamshwa kufikia upeo jaribio la kusisimua halingeweza kutoa habari
aidha majaribio mafupi huenda yasitatathmini vya kutosha mwitikio kwa kukabiliana na msongo wa muda mrefu wa ugonjwa mahututi
jumla ya viwango vyote viwili vya kotisoli vilivyochukuliwa bila mpangilio wowote jumla ya viwango vya kotisoli au kuongezwa baada ya majaribio ya uchangamshaji wa acth viwango vya kotisoli huru au mchanganyiko wa hizi zimependekezwa kama majaribio ya kutambua ugonjwa
majaribio mengine ya upungufu wa adrenali ambayo yanatumika katika wagonjwa wasio mahututi kama vile jaribio la kutumia metairaponi au jaribio linalotumia insulini kwa kusababisha kiwango cha chini cha glukosi kwenye damu havipendelewi kwa circi
upungufu wa kotisoli uliosababishwa na metairaponi na kiwango cha chini cha glukosi kwenye damu zote huenda zikaleta madhara kwa wagonjwa walio chini ya uangalizi makini
kiwango halisi cha acth bado ni suala linalojadiliwa
katika utafiti wa corticus jaribio kuhusu uchangamshaji wa acth ulitabiri kutokea kwa vifo huku viwango vya awali vya kotisoli havikufanya hivyo
hata hivyo uwezekano wa faida za matibabu ya steroidi za bongo hayaonekani kama kwamba yalitabiriwa kabisa na jaribio la usisimuaji la acth
kutokana na sababu hizi miongozo ya sasa haipendekezi kuwa majaribio ya usisimuaji wa acth yanafaa kuongoza uamuzi kuhusu ikiwa steroidi za bongo zinafaa kutumika au la
vitambulisho vya kinga vya kotisoli kwa upande mwingine vimeonyeshwa kuelekea kukadiriwa pungufu na kukadiriwa kupita kiasi
kwa watu wazima wenye mshtuko wa maambukizo hasa baada ya upasuaji na kiwango cha chini cha mskumo wa damu licha ya ufufuaji kwa kutumia maji maji ya ndani ya mshipa na dawa zinazoshinikiza mishipa ya damu haidrokotioni ndiyo steroidi ya bongo inayopendelewa zaidi
inaweza kugawanywa katika vipimo kadhaa au kutolewa kama unasimamiwa kama mchanganyiko unaoendelea kunyweshwa
fludrokotisoni si lazima katika circi na deksamethasoni haipendekezwi
ushahidi mdogo sana unapatikana ili kutoa hukumu kuhusu wakati na jinsi matibabu ya steroidi za bongo yanafaa kusimamishwa miongozo inapendekeza kupunguzwa polepole kwa steroidi za bongo wakati ambapo dawa zinazoshinikiza mishipa ya damu havihitajiki tena
matibabu ya steroidi za bongo pia yamependekeza kama chaguo la tiba ya mapema kwa wagonjwa wenye matatizo sugu ya upumuaji
steroidi havijaonyeshwa kuwa na manufaa kwa sepsisi pekee
kihistoria vipimo vikubwa zaidi vya steroidi vilitolewa lakini vipimo hivi vimependekezwa kuwa na madhara vikilinganishwa na vipimo vya chini vinavyopendekezwa sasa
katika utafiti wa corticus haidrokotisoni iliharakisha upunguzaji wa mshtuko wa maambukizo lakini hauku athiri vifo na ukaleta ongezeko la kuugua tena kutokana na mshtuko wa maambukizo na haipanatremia
matokeo ya mwisho yalizima shauku kwa matumizi mapana ya steroidi za ubongo katika mshtuko wa maambukizo
kabla ya utafiti huu tafiti kadhaa ndogo zaidi zilionyesha manufaa ya kutumia vipimo vya chini vya kotikoidi kwa muda mrefu
sababu kadhaa kama vile ukosefu wa nguvu za takwimu kutokana na uajiri wa mwendo wa pole huenda ulileta matokeo hasi na ya uongo kuhusu vifo katika utafiti wa corticus hivyo utafiti zaidi unahitajika
katika hali sugu za dhiki kali utoaji wa kotisoli kupitia tezi ya adrena huongezeka hadi mara sita kulingana na ukali wa hali hiyo
jambo hili linatokana kwa kiasi fulani na kuongezeka kwa utoaji wa homoni inayotoa tropinigamba crh na homoni ya adrenokotikotropiki acth
saitokini kadhaa pia zimeonyeshwa kuwa zinavuruga jira ya hpa katika viwango mbalimbali
pia kuna ongezeko katika idadi na mvuto wa vipokezi vya glukokotikoidi
viwango vya steroidi gamba ya kushikanisha globulini cbg na albumini ambayo kwa kawaida huunganisha kotisoli hupungua na hivyo kusababisha viwango vilivyoongezeka vya kotisoli huru
aidha madawa ya nusukaputi kama vile etomidate yanaweza kuvurugana na jira ya hpa
utoaji pia hupoteza mkondo wake wa kawaida wa kila siku wa viwango vya upeo vya asubuhi na kiwango cha chini zaidi nyakati za jioni na usiku
hata hivyo utoaji huendelea kurindima na kuna mabadiliko makuu katika sampuli za damu kutoka kwa mtu yule yule
viwango vya juu vya damu vya kotisoli wakati wa ugonjwa mahututi vinaweza kuwa kinga kinadharia kutokana na sababu kadhaa
pia viwango hivi huzuia uchangamshaji wa kupita kiasi wa mfumo wa kinga na huleta athari nzuri kwenye mfumo wa usambazaji
viwango vya damu vya chakulabadala huongezeka na viwango vya salfeti ya chakulabadala hupungua ili kukabiliana na ugonjwa mahututi
katika awamu sugu ya ugonjwa mkali viwango vya kotisoli hupungua polepole na kurejea ya kiwango cha kawaida wakati mgonjwa anapopona
hata hivyo viwango vya acth ni vya chini na viwango vya cbg huongezeka
athroskopia pia huitwa upasuaji wa kifundo ni upasuaji wa kuingilia kwa kiasi kidogo kabisa ambapo uchunguzi na wakati mwingine matibabu ya uharibifu ndani wa kifundo hutekelezwa kwa kutumia athroskopu aina ya hadubini inayoingizwa ndani ya kifundo kupitia mkato mdogo
taratibu za kiathroscopia zinaweza kutekelezwa ama kutathmini au kutibu hali nyingi za mifupa pamoja na gegedu sogezi zilizoachana gegedu za uso zilizoachana ujenzi upya wa kano ya kushikilia goti mbele na kusawazisha gegedu zilizoharibika
athroscopia kuliko upasuaji wazi wa jadi ni kwamba kifundo hakihitajiki kufunguliwa kikamilifu
badala yake kwa mfano athroscopia ya kifundo cha goti mikato miwili midogo hufanywa mmoja kwa ajili ya athroskopu na mmoja kwa ajili ya vyombo vya upasuaji vitakavyotumika katika pengo la goti na kuondoa funiko la goti kabisa
hii hupunguza muda wa kupona na inaweza kuongeza kiwango cha mafanikio ya upasuaji kutokana na kiwewe cha chini kwenye tishu unganifu
ni muhimu hasa kwa wanariadha wa kulipwa ambao hujeruhi kifundo cha goti mara kwa mara na wanahitaji muda mfupi wa uponyaji
kuna pia upungufu wa makovu kwa sababu ya mikato midogo
ugiligili wa kumwagiliwa hutumika kutanua kifundo na kutengeneza nafasi ya kupasulia
wakati mwingine ugiligili huu huvuja hadi kwenye tishu laini zilizo karibu na kusababisha uvujaji na uvimbe wa giligili
vyombo vya upasuaji vinavyotumika ni vidogo kuliko vyombo vya jadi
madaktari wapasuaji hutazama eneo la kifundo kwenye skrini ya video na wanaweza kutambua au kurekebisha tishu za kifundo zilizoachana kama vile kano na meniski au gegedu
inawezekana kitaalam kufanya uchunguzi wa kiathroscopia wa karibu kila kifundo katika mwili wa binadamu
vifundo vinavyochunguzwa na kutibiwa kwa kutumia athroscopia aghalabu huwa ni vya goti bega kiwiko cha mkono kifundo cha mkono tindi la mguu mguu na nyonga
profesa kenji takagi wa tokyo amesifiwa tangu jadi kwa ajili ya kufanya uchunguzi wa kwanza wa athroskopia ya kifundo cha goti la mgonjwa mwaka wa 
alitumia sistoskopu ya 
 mm kwa athroskopia zake za kwanza
hivi karibuni imegunduliwa kuwa daktari wa kideni severin nordentoft alitoa taarifa juu ya athroskopia za kifundo cha goti mwaka wa katika taarifa juu ya athroskopia ya goti ya pamoja mapema katika kumbukumbu za mkutano maalum wa wa shirika la madaktari wapasuaji la ujerumani huko berlin
alibatiza utaratibu huo kwa kilatini athroskopia genu
nordentoft alitumia mchanganyiko wa chumvi tasa au wa asidi boriki kama chombo chake cha macho na aliingia ndani ya kifundo kwa kutumia pota kwenye mpaka wa nje wa kilegesambwa
hata hivyo si wazi ikiwa uchunguzi huu ulikuwa utafiti wa anatomia ya wagonjwa waliofariki au wanaoishi
kazi za kutagulia katika taaluma ya athroskopia zilianza miaka ya na kazi ya eugen bircher
bircher alichapisha majarida kadhaa katika miaka ya kuhusu matumizi yake ya athroskopia ya goti kwa madhumini ya kutambua ugonjwa
baada ya kutambua tishu zilizoachana kwa kutumia athroskopia bircher alitumia upasuaji wazi katika kuondoa au kurekebisha tishu zilizokuwa zimeharibika
awali alitumia thoracolaparoscopu ya jacobaeus ya umeme kwa ajili ya taratibu zake za kutambua ugonjwa ambayo ilionyesha mtazamo usio dhahiri wa kifundo
baadaye alifafanua mtazamo wa utofautishaji maradufu wa kuboresha hali ya kuonekana
bircher aliacha uhadubini mnamo mwaka wa na kazi yake ilitelekezwa sana kwa miongo kadhaa
wakati bircher anakumbukwa mara kwa mara kama mvumbuzi wa athroskopia ya goti daktari mpasuaji wa kijapani masaki watanabe md anapokea sifa kuu kwa kutumia athroskopia kwa upasuaji rekebishi
watanabe alitiwa moyo na kazi na mafundisho ya dr richard o connor
baadaye dr
heshmat shahriaree alianza kufanya majaribio ya njia za kukata vipande vya meniski
athroskopu ya kwanza kutumika iliundwa kwa ushirikiano na watu hawa na walifanya kazi pamoja kupiga picha wa kwanza wa rangi wa hali ya juu wa ndani ya kifundonisho taaluma ilinufaika sana kutokana na maendeleo ya teknolojia hasa maendeleo katika nyuzi za optiki za kunyumbulika miaka ya na 
athroskopia ya goti imechukua nafasi ya athrotomi ya jadi katika mifano mingi
siku hizi athroskopia ya goti inatekelezwa kwa kawaida kutibu jeraha la umbo la hilali ujenzi upya wa kano ya kushikilia goti mbele na kwa kuvunjika maikro kwa gegedu
athroskopia pia inaweza kutekelezwa kutambua ugonjwa na kukagua goti hata hivyo matumizi ya mwisho yamebadilishwa kwa kiasi kikubwa na upigaji picha wa kutumia mvumo wa sumaku
baada ya kufanya athroskopia ya goti utakuwa na uvimbe pande zote za kuzunguka goti ni lazima uuruhusu uishe kabla ya kufanya mazoezi yoyote mazito au kutembea kwingi
uvimbe anaweza kuchukua muda wowote kutoka siku ili utulie kabisa
ni muhimu kusubiri hadi uvimbe utakapoisha kwa sababu goti halitakuwa imara vilivyo kuweza kufanyiwa upasuaji na linaweza kusababisha maumivu na wakati mwingine kufanya goti lifure zaidi
wakati wa athroskopia wastani ya goti kamera ndogo ya nyuzi optiki athroskopu huingizwa ndani ya kifundo kupitia mkato mdogo wenye kadiri ya urefu wa milimita inchi 
ugiligili maalum hutumika kutazama sehemu za kifundo
mikato zaidi inaweza kufanywa ili kuangalia sehemu zingine za goti
kisha vyombo vingine vidogo hutumiwa na upasuaji unatekelezwa
katika utafiti huu wa vikundi vitatu wakongwe wa kijeshi wanaougua ugonjwa wa baridi yabisi unaowaathiri wazee waliteuliwa kuondolewa tishu zenye madhara wa athroskopia na uoshaji au uoshaji wa athroskopia bila kuondolewa tishu zenye madhara utaratibu tu wa kuiga kuondoa tishu zenye madhara kwa upasuaji ambapo mikato ya juu juu kwa ngozi ilifanywa ili ionekane kwamba utaratibu wa kuondoa tishu zenye madhara ulikuwa umetekelezwa
kwa miaka miwili baada ya upasuaji wagonjwa walitoa taarifa kuhusu viwango vyao vya maumivu na walitathminiwa kwa mwendo wa kifundo
si wagonjwa wala watathmini huru walijua mgonjwa yupi alipata upasuaji upi hivyo nukuu ya pofu maradufu
utafiti huo ulitoa taarifa hakuna wakati ambapo mojawapo ya vikundi vya kuingilia viliripoti maumivu ya chini au uamilifu bora kuliko kundi la kipozaungo
kwa sababu hakuna faida iliyothibitishwa ya upasuaji huu kwenye mifano ya ugonjwa wa baridi yabisi unaowaathiri wazee wa goti walipaji wengi husita kulipa madaktari wapasuaji na hospitali kwa kile kinachoweza kuchukuliwa kama utaratibu ambao unaonekana kusababisha hatari za upasuaji na faida isiyo hakika au isiyodhihirika
utafiti wa mwaka ulithibitisha kuwa hakuna faida ya muda mrefu kwa ajili ya maumivu sugu zaidi ya dawa na tiba ya mwili
kwa kuwa moja ya sababu muhimu za athroskopia ni kurekebisha au kusawazisha umbo la hilali chungu na ilyoachana au kuharibika utafiti wa hivi karibuni katika new england journal of medicine ambao unaonyesha kuwa kadiri ya ya mitatuko hii haisababishi maumivu na hupatikana katika wagonjwa wasio na dalili zozote unaweza kusaili zaidi urazini wa utaratibu huu
athroskopia ya kiwiko hutumika kuchunguza na kutibu dalili za jeraha sugu baada ya mkazo uvunjikaji wa kiwiko na kano zilizoachana au kuharibika
inaweza pia kutumika kuhakikisha uharibifu wa kifundo uliosababishwa na ugonjwa wa baridi yabisi
taratibu nyingi ingilizi za uti wa mgongo huhusisha kuondolewa kwa mfupa misuli na kano kupata na kutibu maeneo tatizi
wakati mwingine hali ya kifua katikati ya uti wa mgongo inahitaji daktari mpasuaji afikie eneo tatizi kwa kupitia ngome ya ubavu na kurefusha muda wa kupona
taratibu za athroskopia pia hadubini ndani za uti wa mgongo humruhusu daktari mpasuaji kufikia na kutibu aina mbalimbali za magonjwa ya uti wa mgongo na uharibifu wa chini zaidi kwa tishu zilizo karibu
muda wa kupata nafuu unapunguzwa sana kutokana na kipimo kidogo cha m i kato kinachohitajika na wagonjwa wengi hutibiwa bila kulazwa
viwango na muda wa kupata nafuu hutofautiana kulingana na ukali wa hali na afya ya mgonjwa kwa jumla
tawahudi ni ugonjwa wa ukuaji wa neva unaojumuisha kudhoofishwa kwa uwezo wa mwingiliano wa kijamii na mawasiliano na kwa tabia finyu na ya kujirudiarudia
ishara hizi huanza kabla ya mtoto kitimiza miaka mitatu
ugonjwa wa akili kwa watoto huathiri uchakataji wa habari katika ubongo kwa kubadili jinsi seli za neva na sinepsi zake zinavyounganika na kujipanga jinsi hili hutokea haileleweki vizuri
ni moja ya matatizo matatu yanayotambulika katika wigo wa ugonjwa wa akili kwa watoto asds nyingine mbili zikiwa maradhi ya aspaja ambayo haikucheleweshi ukuaji wa kiutambuzi na lugha na tatizo la ukuaji ulioenea usiofafanulika vinginevyo kwa kawaida hufupisha kiingereza kama pdd nos ambao hutambuliwa kikamilifu wakati vigezo vyote vya kwa kawaida au aspaja havijatimizwa
tawahudi una msingi kamili katika jeni ingawa mpangilio wa jeni za ugonjwa wa akili kwa watoto ni changamano na si bayana kama asd inaelezeka zaidi kwa mabadiliko makuu ya jeni yasiyo ya kawaida au kwa mchanganyiko usio wa kawaida wa aina tofauti za jeni ya kawaida
katika matukio nadra tawahudi unahusishwa sana na visababishi vya kasoro za kuzaliwa
ubishi unakumba mapendekezo mengine ya visababishi vya kimazingira kama vile metali nzito viuadudu au chanjo za utotoni nadharia tete ya chanjo haiwezekani kibayolojia na zinakosa ushahidi yakinifu wa kisayansi
uenezi wa tawahudi ni karibu kwa kila watu uenezi wa asd ni takriban matukio kwa kila huku idadi ya wanaume ikiwa mara nne kuliko ya wanawake
idadi ya walioaguliwa kuwa na tawahudi umeongezeka kwa kasi tangu miaka ya kwa kiwangokutokana na mabadiliko katika jinsi ya uaguaji swali la kama maambukizi shadidi yameongezeka halijafumbuliwa
wazazi kawaida hugundua ishara katika miaka miwili ya kwanza ya maisha ya mtoto wao
dalili hizo kwa kawaida huendelea hatua kwa hatua lakini baadhi ya watoto wenye ugonjwa wa akili hukua kwa kawaida kijumla kabla ya ukuaji kubadilika
ingawa mwingilio wa mapema wa kitabia au wa kitambuzi unaweza kuwasaidia watoto wenye ugonjwa wa akili kuweza kujuhimili kupata ujuzi wa kijamii na mawasiliano hakuna tiba inayojulikana
si watoto wengi wenye tawahudi huishi kwa kujitegemea wanapofikia utu uzima ingawa baadhi huwa wafanisi
kumeibuka desturi ya tawahudi huku watu wengine wakitafuta matibabu na wengine wakiamini tawahudi lazima ukubalike kuwa utofauti na wala si ugonjwa
tawahudi ni maradhi ya ukuaji wa neva yaliyo na ugeugeu mwingi sanaambayo huonekana kwanza wakati wa ukembe au utoto na kijumla hufuatavyo mkondo fulani bila kupungua
dalili za kuonekana huanza polepole baada ya umri wa miezi sita huwa dhahiri katika umri wa miaka miwili au mitatu na aghalabu huendelea hadi utu uzima ingawa mara nyingi katika kimo kilichopungua zaidi
haitambuliki kwa dalili moja tu bali kwa sifa bainifu tatu za dalili udhaifu katika mahusiano ya kijamii udhaifu katika mawasiliano hamu finyu ya mambo na tabia ya kujirudiarudia
vipengele vingine kama vile ulaji usio wa kawaida pia ni vya kawaida lakini si muhimu kwa ajili ya uaguzi
dalili za mtu mwenye tawahudi hutokea katika jamii kijumla na huonekana hajihusishi sana bila utenganisho wa sifa za kawaida na za kiambukizi
watu walio na tawahudi huwa na mapungufu ya kijamii na mara nyingi hukosa uwezo wa kufikiri haraka kuhusu wengine jambo ambalo watu wengi huchukulia kwa mzaha
ukuaji wa kijamii usio wa kawaida huanza kudhihirika mapema utotoni
watoto wachanga wenye tawahudi huonyesha makini ndogo kwa michocheo ya kijamii ni nadra kutabasamu na kuwaangalia wengine aidha ni nadhra kuitikia jina lao wenyewe
watoto wachanga wenye tawahudi hukwenda kinyume kabisa na kanuni za kijamii kwa mfano hawaangali watu machoni sana wala kujibu wegine katika mazungumzo na upo uwezekano mkubwa wa kuwasiliana kwa kuchezea mkono wa mwingine
watoto wa kati ya umri wa miaka mitatu na tao walio na ugonjwa wa akili huenda wasionyeshe uelewa wa masuala ya jamii huenda wasijue kutangamana moja kwa moja huiga na kuitikia hisia hujieleza bila kuzungumza na hawachangii inapofika zamu yao katika mazungumzo
hata hivyo huonyesha mapenzi kwa walezi wao wa kimsingi
watoto wengi wenye ugonjwa wa akili huonyesha kiasi kidogo cha mapenzi ikilinganishwa na watoto wasio na ugonjwa ingawa tofauti hii hutoweka kwa watoto walio na ukuaji mkuu wa akili au walio na athari ndogo ya asd
watoto wakubwa na watu wazima walio na asd hufanya vibaya katika mitihani ya utambuzi wa nyuso na hisia
watoto walio na kiwango kikubwa cha athari ya tawahudi hukabiliwa na upweke wa kiwango kikubwa na cha mara kwa mara wakilinganishwa na rika lao wasio na ugonjwa wa akili hii ni licha ya imani ya kawaida kwamba watoto walio na tawahudi hupendelea kuwa pekee yao
kuanzisha na kudumisha urafiki mara nyingi huwa vigumu kwa walio na tawahudi
kwa wao ubora wa urafiki wala si idadi ya marafiki huchangia kiwango cha upweke wanachohisi
urafiki amilifu kama vile unaojumuisha mwaliko kwa karamu huweza kuathiri ubora wa maisha kwa undani zaidi
kuna taarifa nyingi ya matukio ya kweli lakini chunguzi chache za kijarabati kuhusu uchokozi na vurugu unaotekelezwa na watu walio na ads
data chache zilizopo zinaonyesha kwamba kwa watoto wenye akili taahira tawahudi unahusishwa na uchokozi uharibifu wa mali na hamaki
utafiti mmoja wa uliowahoji wazazi wa watoto walio na asd na uliarifu kuwa thuluthi mbili ya watoto hao waliwahi kuwa na hamaki kali takriban thuluthi moja wakiwa na historia ya uchokozi huku wakiwa na uwezekano mkubwa wa hamaki kuliko kwa watoto wasio na ugonjwa wa akili mbali na matatizo ya lugha
utafiti uliofanyika uswidi uligundua kwamba kwa watu wenye umri wa miaka au zaidi walioachiliwa huru kutoka hospitalini baada ya kutambuliwa kuwa na asd waliotekeleza uhalifu kwa nguvu pia walikuwa na uwezekano mkubwa wa kuwa na matatizo mengine ya kisaikolojia kama vile wendawazimu
takribani thuluthi au nusu ya watu walio na tawahudi hukosa kuwa na umilisi wa mazungumzo wa kutosha kukidhi mahitaji yao ya mawasiliano ya kila siku
tofauti katika mawasiliano inaweza kuwepo katika mwaka wa kwanza wa uhai na inaweza kujumuisha kuchelewa kuanza kubwabwaja ishara zisizo za kawaida mwitikio uliopunguka na mifumo ya matamshi isiyooana na ya mlezi
katika mwaka ya pili na wa tatu watoto walio na ugonjwa wa akili hubwabwaja mara kidogo na maneno yao huwa machache iliyo uchache wa konsonanti maneno na mchanganyiko wa maneno ishara zao mara nyingi haziambatani na maneno
watoto walio na tawahudi ni nadra kuombi kitu au kujieleza kuna uwezekano wa wao kurudia tu maneno ya watu wengine ekolalia au kugeuza kinyume viwakilishi
watoto walio na ugonjwa wa akili wanaweza kuwa na ugumu katika micheza ya ubunifu na kufanya ishara kuwa lugha
kiboga ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na waboga
katika jozi ya chunguzi watoto walio na umri wa miaka na wenye ugonjwa wa akili wa kiwango cha juu walifanya bora kuliko waliokuwa wakilinganishwa nao katika mtihani wa msamiati na tahajia
makundi yote ya walio na ugonjwa wa akili yalifanya vibaya zaidi kuliko waliokuwa wakilinganishwa nao katika mitihani changamano ya lugha kama vile jazanda ufahamu na uchanganuzi
kwa kuwa mara nyingi watu hutathminiwa kutokana na uelewa wao wa kimsingi wa lugha chunguzi hizi zinaonyesha kwamba watu wanaozungumza na watu wenye ugonjwa wa akili wanaweza kukadiria juu zaidi kuhusu uelewa wa wasikilizaji wao
watu walio na ugonjwa wa akili hudhihirisha aina mbalimbali ya tabia tabia radidi au finyu ambayo mizani ya tabia radidi iliyorekebishwa ufupisho wa kiingereza rbs r inainisha kama ifuatavyo
hakuna tabia moja radidi au maumivu ya kujisabishia yanayoonekana kuwa mahsusi kwa walio na ugonjwa wa akili lakini ni ugonjwa wa akili unaonekana kuwa na mfumo wa ongezeko na ushadidi wa matukio ya tabia hizi
walio na ugonjwa wa akili wanaweza kuwa na dalili zisizotonekana kwa uaguzi lakini ambazo zinaweza kumwathiri mtu binafsi au familia
inakadiriwa kuwa kati ya 
 hadi ya watu walio na asd hudhihirisha vipaji visivyo vya kawaida kwa mfano ujuzi wa kukumbuka maswali madogomadogo pamoja na vipaji nadra sana na kuwa watumishi wa ajabu
watu wengi walio na asd hudhihirisha ujuzi mkuu katika mtazamo na makini ikilinganishwa na watu wa kawaida
ulemavu katika hisia hupatikana miongoni mwa zaidi ya ya watu walio na tawahudi na hudhaniwa kuwa sifa msingi na baadhi ya watu ingawa hakuna ushahidi mzuri kwamba dalili za kihisia hutofautisha tawahudi na maradhi mengine ya ukuaji
utofauti ni makubwa katika mwitikio chini kwa mfano kutembea kuelekea jambo kuliko mwitikio juu kwa mfano kuitikia sauti kubwa kutokana na taharuki au kwa kutafuta mhemko kwa mfano misogezo yenye urari
takribani ya watu walio na ugonjwa akili huwa matatizo katika mwendo ikiwa ni pamoja na misuli iliyo dhoofika mpangilio hafifu wa kusogeza viungo na kutembea kwa viganja vya miguu upungufu katika katika taratibu za kusogeza viungo ni chache kwa walio na asd na ni kubwa miongoni mwa walio na tawahudi uliokithiri
ubaguaji ndilo la tatizo la kawaida zaidi ingawa desturi za ulaji na kukataa kula pia hutokea hii haionekani kusababisha utapiamlo
wazazi wa watoto wenye asd huwa na viwango vya juu vya msongo
ndugu wa watoto walio na asd wameripoti kupokea pongezi zaidi na migogoro michache kutoka kwa ndugu walioathirika kuliko ndugu za watoto ambao hawajaathirika au wa wale walio na akili taahira ndugu za watu walio na asd wana hatari kubwa zaidi ya kutoendelea vizuri na kuwa uhusiano mbaya baina ya ndugu kama watu wazima
tawahudi ni moja kati ya matano ya magonjwa ya ukuaji ya kuenea kote hufupishwa kwa kiingereza kama pdd ambayo huhusishwa na matatizo makubwa katika mwingiliano wa kijamii na mawasiliano na kutojihusisha na mambo mengi mbali na tabia za kujirudiarudia sana
dalili hizi haziashirii maradhi udhaifu au masumbuko ya hisia
kati ya aina tano za magonjwa ya ukuaji ya kuenea kote pdd aspaja ina karibiana na tawahudi kwa ishara na sababu zinazodhaniwa kusababisha magonjwa haya ugonjwa wa rett na ugonjwa wa uchangukaji utotoni yana ishara kadhaa zinazofanana na ugonjwa wa tawahudi lakini yana visababishi tofauti pdd isiyotambukika vinginevyo pdd nos pia hujulikana kama tawahudi usio wa kawaida huaguliwa wakati vigezo vya kutambua magonjwa mengine maalum havikutimizwa
tofauti na tawahudi watu walio na aspaja hawana uchelewaji mkubwa katika ukuaji wa lugha
istilahi ya tawahudi inaweza kukanganya huku tawahidi ugonjwa wa aspaja na pdd nos zikijulikana kama wigo wa magonjwa ya akili kwa watoto asd au wakati mwingine magonjwa ya tawahudi huku tawahidi wenyewe mara nyingi ukitwa ugonjwa wa akili kwa watoto tawahudi utotoni au tawahudi ya wakembe
katika makala hii tawahudi inarejelea ugonjwa ya akili kwa watoto unavyotambulika kimapokeo japo katika matibabu tawahudi asd na pdd mara nyingi hutumika kwa maana sawa
asd kwa hiyo ni sehemu tu ya tapo pana ya fenotaipu ya tawahidi inayowarejelea watu ambao huenda hawana asd lakini wana sifa bainishi ya tawahidi kama vile kuepuka kuwatazama watu machoni
kujidhihirisha kwa tawahidi huchukua wigo mpana ikiwa ni pamoja na ulemavu shadidi unaowafanya kuwa kimya wenye akili taahira na wenye kipigapiga makofi na kubembea na watu wanaotekeleza majukumu makubwa lakini walio na njia zisiyo za kawaida ya kijamii wenye malengo finyu na wenye kutumia istilahi nyingi na sheria za vitabuni katika mawasiliano
kwa sababu ya wigo wa tabia ni endelevu mipaka baina ya vitengo vya uaguzi ni kama tu ya kubahatisha
wakati mwingine dalili za ugonjwa hugawanywa katika viwango vya chini kati juu na vya tawahudi au tc tk na tj kulingana na kiwango cha akili iq au kiwango cha usaidizi anachohitaji katika maisha ya kila siku vitengo hivi havijasanifishwa na ni tata
tawahudi pia unaweza kugawanywa kuwa tawahudi usio na dalili na ulio na dalili tawahudi ulio na dalili unahusishwa na ulemavu shadidi wa akili au dalili za kuzaliwa ulio na ishara za kimwili kama vile skelerosisi ya mishipa
ingawa watu waliona ugonjwa wa aspaja aghalabu hufanya vizuri kuliko wenye tawahudi katika mitihani ya utambuzi kiwango cha mwingiliano kati aspaja tj na tawahudi isiyo na dalili si wazi baadhi ya tafiti zimeripoti kuaguliwa kwa tawahudi miongoni watoto kutokana kupoteza uwezo wa kusema au ujuzi wa kutangamana ikilinganishwa na kukosa kudhihirisha ukuaji kwa kawaida kati ya umri wa miezi 
ufaafu wa tofauti hii ungali tata inawezekana kwamba tawahudi ya kurudi nyuma ni kijiaina maalum au kwamba kuna uhusiano endelevu wa tabia kati ya tawahudi iliyo na na isiyo na kurudi nyuma
tafiti kujua visababishi imekinzwa na kutokuwa na uwezo wa kutambua kundi maalum la wanajamii wenye umuhimu kibayolojia na mipaka ya jadi kati ya taaluma za tiba ya maradhi ya akili saikolojia nyurolojia na taaluma ya matibau ya watoto
teknolojia mpya kama vile fmri na upigaji picha tensa inaweza kusaidia kutambua aina za fenotaipu sifa zinazoonekana vinazoweza kutazamwa kupitia uchanganuzi elektroniki wa ubongo ili kuzidisha utafiti wa kiniurojenetiki wa tawahudi mfano mmoja ni kupungua kwa shughuli katika eneo la fusifomu wa ubongo ambayo inahusishwa na mtazamo usio kamili wa watu na vitu
imependekezwa kuanisha tawahudi kutumia jenetiki pamoja na tabia
kwa muda mrefu imedhaniwa kuwa kuna sababu moja katika viwango vya kijenetiki kitambuzi na neva kinachosababisha dalili tatu baifinu za tawahudi
hata hivyo kuna ongezeko la shaka kwamba tawahudi ni ugonjwa changamano ambao vipengee vyake vya kimsingi vina visababishi tofauti ambavyo aghalabu hutokea pamoja
tawahudi una msingi imara katika jenetiki ingawa jenetiki ya tawahudi ni changamano na si wazi ikiwa asd inaelezewa zaidi na mabadiliko makuu ya jeni au kwa kwa mwingiliano nadra wa aina mbalimbali za jenetiki aina moja
uchangamano hutokana na mwingiliano kati ya jeni mablimbali mazingira na vipengele vya ndani ya jeni visivyobadili viinitete dna lakini vinaweza kurithika na huathiri wa mwonekano wa jeni
uchunguzi wa mapacha unaonyesha kwamba uwezo wa kurithika kwa tawahudi ni 
 na kwa asd uwezekani ni wa hadi 
 ndugu za walio na tawahudi wanakabiliwa na uwezekano wa hadi mara zaidi kupata tawahudi wakilinganishwa na watu wengine wa kawaida
hata hivyo mabadiliko mengi ya viinitete vinavyoongeza uwezekano wa tawahudi hazijatambuliwa
kwa kawaida tawahudi hauwezi kuhusishwa na mabadiliko ya mendeli jeni moja au kwa kasoro ya kromosomu moja kama vile kromosomu dhaifu na hakuna dalili zozote za kijenetiki zinazohusishwa na asd zimedhibitishwa kimahususi kusababisha asd
jeni mbalimbali zinazodhaniwa kuhusika zimetambuliwa huku athari kidogo tu zikionekana kuhusishwa na jeni yoyote maalum
idadi kubwa ya watu wenye tawahudi walio na familia zisizoathirika inaoweza kutokana na mabadiliko ya idadi nakali mabadiliko ya kujianzisha yenye ikiwemo kujifuta au kijizidisha kwa viungo vya kijenetiki wakati wa meyosisi
kwa hiyo kiwango kikubwa cha sababu za tawahudi kinaweza kuhusishwa na visababishi vya kijenetiki vilivyo na uwezo wa kurithika lakini havirithiki yaani mabadiliko katika jeni inayosababisha tawahudi hayako katika mkusanyiko wa jeni ya mzazi
viwango kadhaa vya ushahidi vinaashiria utendakazi mbaya wa sinepsisi kuwa kisababishi cha tawahudi
tafiti za ubadilishaji wa jeni miongoni mwa panya zinaonyesha kwamba dalili za tawahudi zinahusiana kwa karibu na hatua za ukuaji wa baadaye unaotegemea shughuli katika sinepsina kwa mabadiliko yanayotegemea mifanyiko
japo sababu nyingine za kimazingira za kweli zimenakiliwa na hazijawahi kuthibitishwa kwa tafiti za kuaminika chunguzi za kina zinaendelea
sababu za kimazingira ambazo zimedaiwa kuchangia au kuzidisha tawahudi au zinazoweza kuwa muhimu katika tafiti za siku zijazo ni pamoja na aina fulani ya vyakula magonjwa ya kuambukiza metali nzito viyeyusha taka ya dizeli pcb fithaleti na fenoli zinazotumika katika bidhaa za plastiki viuadudu vizima moto vilivyo na bromini pombe uvutaji sigara mihadarati chanjo na msongo wa akili kwa mzazi ingawa hakuna uhusiano uliopatikana na baadhi kutupiliwa mbali kabisa
wazazi wanaweza kufahamu kwa mara ya kwanza dalili za tawahudi katika mtoto wao wakati wa chanjo ya kawaida na hii amechangia kuibuka kwa nadharia kwamba chanjo au kemikali zinazotumika kuzihifadhi husababisha tawahudi na kupelekea utafiti wa kisayansi ambao tayari umethibitisha kuwa huo si ukweli
ingawa nadharia hizi zinakosa ushahidi thabiti wa kisayansi na hazina mashiko kisayansi wasiwasi wa wazazi kuhusu tawahudi imesababisha viwango vya chini vya kuchanjwa kwa watoto na uwezekano wa juu wa kuzuka kwa surua katika baadhi ya maeneo
dalili za tawahudi hutokana na mabadiliko yanayohusiana na upevukaji katika mifumo mbalimbali ya ubongo
utaratibu wake unaweza kugawanywa katika viwango viwili kiwango cha pathofisiolojia ya miundo ubongo na taratibu zinazohusiana na tawahudi na miungano ya kinyurosaikolojia kati ya taratibu za ubongo na tabia
tabia hizo huonekana kuwa na pathofisiolojia nyingi
tofauti na nyigi ya maradhi mengine ya ubongo kama vile ugonjwa wa kikakamaa tawahudi hauna utaratibu wazi wa kuunganisha iwe katika kiwango cha molekuli chembe au mifumo haijulikana kama tawahudi ni hali chache zinazotatiza urazini unaosababishwa na mabadiliko katika viinitete vinavyokutanika katika njia chache za molekyuli au ni kama ulemavu wa akili kama mkusanyiko mkubwa wa matatizo yaliyo na taratibu mbalimbali
tawahudi yaonekana hutokana na vipengele vya ukuaji vinayoathiri ubongo au mifumo yote tekelezi ya ubongo na kuvuruga mipangilio wa muda ya ukuaji wa ubongo zaidi ya matokeo ya mwisho
tafiti za nyuroanatomia na mahusiano ya teratojeni zinaonyesha sana kwamba utaratibu wa tawahudi hujumuisha kugeuza ukuaji wa ubongo punde tu baada ya mimba kutungwa
ukiushi huu unaonekana kuanzisha msururu wa matukio ya kipatholojia katika ubongo ambayo kwa ukubwa yanaathiriwa na mambo ya kimazingira
mara tu baada ya kuzaliwa ubongo wa mtoto mwenye tawahudi hukua kwa kasi zaidi kuliko kawaida ikifuatiwa na ukuaji wa kawaida au polepole kiasi utotoni
haijulikani ikiwa ukuaji wa kasi zaidi mapema hutokea kwa watoto wote walio na tawahudi
inaonekana kudhihirika zaidi katika maeneo ya ubongo yanayosimamia ukuaji mkuu wa ujuzi za kiutambuzi
nadharia tete za ukuaji kasi usio wa kawaida wa chembe na misingi ya molekyuli ya patholojia ni pamoja na ifuatayo mwingiliano kati ya mfumo wa kinga na mfumo wa neva kuanza mapema katika hatua ya kiinitete cha maisha na ukuaji uliofanikiwa wa mfumo wa neva unategemea mwitikio unauwiano wa kinga
inawezekana kwamba shughulu potovu ya kinga katika vipindi muhimu vya ukuaji wa mfumo wa neva ni sehemu ya taratibu za aina fulani za asd
ingawa baadhi ya ulemavu katika mfumo wa kinga umepatikana katika vijikundi maalum vya watu wenye tawahudi haijulikani kama ulemvu huo ni muhimu au huchangia mifanyiko ya ugonjwa wa tawahudi
kwa kuwa zindikomwilinafsi hupatikana katika hali zingine ambazo si za asd na si kila mara hupatikana katika asd uhusiano kati ya kuvurugwa kwa kinga mwili na tawahudi bado haujabainika na una utata
uhusiano wa kemikali za neva na tawahudi haueleweki vizuri kadhaa zimechunguzwa huku kukiwa na ushahidi zaidi katika jukumu la serotonini na tofauti za kimaumbile katika usafirishaji wake
baadhi ya takwimu zinaonyesha ongezeko la ukuaji wa homoni kadhaa takwimu zinaashiria kwa kupungua kwa vipengele vya ukuaji
aidha baadhi makosa ya kimetaboli ya kuzaliwa yanahusishwa na tawahudi lakini pengine huchangia chini ya ya matukio
nadharia ya mfumo wa niuroni akisi mna kuhusu tawahudi inakisia kwamba mabadiliko katika ukuaji wa mna unahitilafiana na uigaji na husababisha sifa za msingi za tawahudi ambazo ni ulemavu katika mwingiliano wa kijamii na matatizo ya mawasiliano
mna hufanya kazi wakati mnyama anapofanya kitendo au anapomtazama mnyama mwingine akifanya kitendo sawa na hicho
mfumo wa niuroni akisi man unaweza kuchangia uelewa mtu fulani kuhusu watu wengine kuwezesha kubwia kimtazamo tabia zao kupitia kujumuishwa kwa mienendo yao nia na hisia tafiti kadhaa zimetathmini nadharia tete hii kwa kuonyesha upungufu wa kimuundo katika sehemu za man ya watu walio na asd kuchelewa katika kuanzishwa kwa mfumo msingi wa kuiga kwa watu walio na ugonjwa wa aspaja na uwiano kati ya shughuli za man zilizopunguzwa na ushadidi wa ugonjwa wa asd kwa
hata hivyo watu walio na tawahudi wana msisimko usio wa kawaida katika mizunguko nyingi ya ubongo nje ya man na nadharia man haieleza utendaji wa kawaida wa watoto walio na tawahudi katika majukumu ya kuiga yanayohusu lengo au kifaa
mifumo ya asd inayohusiana na majukumu ya chini na kazi potovu ya ubongo ni hutofautiana kutegemea ikiwa ubongo unafanya kazi ya kijamii au majukumu siyiyo ya kijamii
katika tawahudi kuna ushahidi wa kupunguka kwa miunganiko akisi mtandao mkubwa wa miungano ya ubongo inayohusika katika uchakataji wa masuala ya kijamii na kihisia huku mitandao chanya ikitumika katika kudhititi umakini na kufikiri kuliko na lengo
kwa watu walio na tawahudi mitandao hiyo mwili haihusiani vibaya kiwakati na hivyo kudokezea kukosa usawa wa kujibana katika mitandao hiyo miwili na huenda kuashiria kuvuruga mrejeleo wa kibinafsi wazo
utafiti mmoja wa ulipata mtindo maalum wa ishara katika gamba la singulamu inayotofautiana katika watu waliona asd
ushahidi wa nadharia hii imepatikana katika tafiti za picha za niuro ya watu walio na tawahudi na kwa utafiti wa mawimbi ya ubongo yaliyopendekeza kuwa watu wazima walio na asd wana miungano zaidi katika gamba na muunganiko akisi dhaifu kati tundu la mbele na katika gamba lote
ushahidi mwingine unaonyesha miunganiko isiyo ya kawaida sana sana huwa katika kila kizio cha gamba na kwamba tawahudi ni ugonjwa unaohusishwa na gamba
kwa mfano chunguzi ya michorosumaku ya ubongo zimegundua ushahidi wa watoto walio na tawahudi kuchelewa kuitikia uchakatai wa ujumbe wa sauti kutoka katika ubongo
nadharia mbili kuu za utambuzi imependekezwa kuhusu mahusiano kati ya akili tawahudi na tabia
aina ya kwanza inalenga upungufu katika utambuzi wa kijamii
nadharia ya kumwelewa mwingine na huruma pinadai kwamba watu walio na tawahudi wanaweza kuhurumia yaani wanaweza kuanzisha msharti ya utendaji ya kushughulikia matukio katika ubongo lakini ina ufanisi mdogo katika kuelewa hali ya mwingine kwa kusimamia matukio yaliyoanzishwa na kitu kingine
upanuzi wa nadharia tete ya ubongo wa mwanaume inapendekeza kwamba tawahudi ni tikio baya la ubongo wa mwanamume hufafanuliwa kwa vipimo vya nafsia kama watu ambao kwao uratibu ni vyema kuliko kuelewa hali za wengine upanuzi huu ni tata kwa kuwa tafiti nyingi inapinga wazo kwamba watoto wavulana na wasichana huitika tofauti kwa watu na vitu
nadharia hizi kwa kiasi fulani zinafanana na nadharia akili ya awali katika mtazamo inayodhahania kwamba tabia ya kitawahudi inajitokeza kutokana na kukosa uwezo wa kujifafanulia hali kiakisliau watu wengine
dhanio ya nadharia tete ya akili ina mhimili katika mwitikio usio wa kawaida wa watoto walio na tawahudi kwa uchunguzi wa anne sally wa kutathmini motisha ya wengine na nadharia ya mfumo akisi wa niuro ya tawahudi ilivyoelezwa vizuri katika ramani za pathofisiolojia dhana tete
hata hivyo uchunguzi nyingi hazijagundua ushahidi wa kuharibika uwezo wa watu walio na tawahudi kuelewa nia au malengo ya msingi ya watu wengine badala yake data zinaonyesha kwamba kasoro hupatikana katika kuelewa hisia changamano za kijamii au katika kuzingatia mitazamo ya wengine
kitengo cha pili kinaangazia michakato ya isiyo ya kijamii katika utendakazi wa kijumla
nadharia tete ya kasoro ya utendaji inakisia kuwa tabia za tabia za kitawahudi kwa kiwango chache hutokana na upungufu katika kumbukumbu ya kazi upangaji uzuiaji na aina nyingine ya kazi tendaji
chunguzi za michakato tendaji ya kimsingi kama vile tendo la jicho kuongasonga huonyesha kuboreka kutoka utoto hadi ujana lakini havifikii viwango vya kawaida vya utendaji wa kawaida kwa mtu mzima
uziti wa nadharia hiyo ni kutabiri tabia zinazorudiwaridiwa na vivutio vichache mapungufu mawili ni kwamba nadharia ya jukumu tekelezi ni vigumu kupima na kwamba upungufu wa utenda jukumu haujapatikana miononi mwa watoto walio na tawahudi
nadharia ya udhaifu kati uwiano mkuu inakisia kwamba uwezo wa kutoona picha kubwa ndio msingi wa usumbufu wa tawahudi
nguvu moja ya nadharia hii ni kutabiri vipaji na vilele katika utendaji wa watu walio na tawahudi
nadharia nyingine inayofanana na hiyo nadharia ya utambuzi akisi inalenga zaidi ubora wa michakato iliyoanza mahala moja na shughuli tambuzi kwa watu walio na tawahudi
nadharia hizi zinaelezeka vizuri kutoka katika nadharia ya ufiche ya tawahudi
hakuna aina moja ya nadharia inayoridhisha ikiwa yenyewe nadharia ya utambuzi kijamii haifafanui vyema tabia zisizobadilika na za kujirudiarudia kwa walio na tawahudi huku nadharia zisizo za kijamii zina ugumu kueleza hitilafu za kijamii na matatizo ya kimawasiliano
nadharia iliyochangnywa kwa kutegemea hitilafu mbalimbali inaweza kuwa muhimu zaidi
takribani nusu ya wazazi wa watoto walio na asd hutambua tabia isiyo ya kawaida kwa mtoto wao katika umri wa miezi takriban khumusi nne hutambua abapofika umri wa miezi 
kwa kuwa kuahirisha matibabu kunaweza kuathiri matokeo ya hapo baadaye ishara yoyote kati ya zifuatazo ni sababu ya kuhakikisha mtoto anakaguliwa na mtaalamu bila kuchelewa nchini marekani na ujapan mazoezi ni kuwachunguza watoto wote kubaini asd wakitimia miezi na kwa kutumia vipimo maalum vya kuchunguza tawahudi kirasmi
kinyume ni kwamba nchini uingereza watoto ambao familia au madaktari wametambua ishara zinazoweza kuwa za tawahudi ndio hukaguliwa
vifaa vya uchunguzi ni pamoja na orodha ya kuchunguza tawahudi katika watoto m chat hojaji ya kuchunguza ishara za mapema ya tawahudi na orodha ya mwaka wa kwanza data ya awali ya m chat na chat iliyoitangulia kwa watoto wenye umri wa miezi inaonyesha kwamba inatumika vizuri katika mazingira ya kimatibabu na kwamba ina uwezo wa kuonyesha athari ndogondogo hasi nyingi zisizo za kweli lakini ubayana mzuri chanya chache zisizo za kweli
inaweza kuwa sahihi zaidi kutatangulia vipimo hivi na uchunguzi mpana usiotofautisha asd na matatizo mengine ya ukuaji
vifaa vya uchunguzi viliyoundwa kwa ajili ya utamaduni wa jamii moja kuchunguza tabia kama vile kuangalia mwingine machoni vinaweza vikawa si muafaka katika utamaduni tofauti
ingawa uchunguzi wa kijenetiki wa tawahudi kwa ujumla bado haiwezekani inaweza kuzingatiwa katika baadhi ya matukio kama vile kwa watoto walio na dalili za kinyurolojia na maumbile ya
tawahudi inafafanuliwa katika dsm iv tr kuwa na angalau jumla ya dalili sita ikiwa ni pamoja na angaa dalili mbili za kulemaa kwa ubora wa mahusiano ya kijamii angalau dalili moja ya kuharibika kwa ubora katika mawasiliano na angalau dalili moja ya tabia finyu na kujirudiarudia
mfano wa dalili ni pamoja na kukosa kuonyesha hisia sawa na wengine au za kijamii utumizi wa lugha ya kurudiarudiaha au lugha ya kipekepeke na uvutiwaji wa kuendelea na sehemu ya vitu
mwanzo lazima uwe kabla ya umri wa miaka mitatu huku kukiwa na ucheleweshaji au utendaji usio wa kawaida katika mahusiano ya kijamii lugha kama inavyotumika katika mawasiliano ya kijamii au ishara au micheza bunifu
mvurugiko haufai kuelezeka kwa ubora kuwa uliosababishwa na ugonjwa wa rett au ugonjwa wa uchangukaji utotoni
mizani ya kukadiria tawahudi utotoni cars hutumika sana katika mazingira ya kimatibabu kutathmini ushadidi wa tawahudi kwa kumchunguza watoto
kwa kawaida daktari wa watoto hufanya uchunguzi wa awali kwa kutumia historia ya ukuaji na uchunguzi wa kimwili wa mtoto
panapohitajika uaguzi na uchunguzi hufanyika kwa msaada wa wataalamu wa asd kuangalia na kukadiria vipengele vya kitambuzi mawasiliano familia na sababu nyingine kwa kutumia zana sanifu na kuzingatia hali yoyote ya kimatibabu inayohusiana na ugonjwa huo
mwana nyurosaikolojia wa watoto mara nyingi huombwa kutathmini tabia na ujuzi tambuzi ili kusaidia uaguzi na kusaidia kupendekeza husaidizi wa kielimu
uaguzi tofautishi wa asd katika kiwangi hiki pia unaweza kuzingatia ulemavu wa kiakili matatizo ya kusikia na ulemavu maalum wa lugha kama vile ugonjwa wa landau kleffner
uwepo wa tawahudi unewanaweza kuifanya vigumu kuagua matatizo ya kiakili yanayotokea pamoja kama vile unyogovu
tathmini jenetiki ya kimatibabu mara nyingi hufanywa baada ya asd imeaguliwa hasa wakati dalili nyingine tayari zinaashiria sababu za kijenetiki
ingawa teknolojia ya kijenetiki inaruhusu wataalamu wa jenetiki kuhusisha takribani ya visi na visababishi vya kijenetiki mwongozo wa makubaliano katika mataifa ya marekani na uingereza unahusu picha zenye umadhubuti wa hali ya juu wa kromosomu na tathmini unaohitaji uangalifu zaidi
uaguzi wa kwanza wa mfano wa aina jeni umapendekezwa ambao utakuwa ukichunguza mara kwa mara nakala kadhaa za jinomu moja
jinsi vipimo vipya vya kijenetiki vinavyoundwa masuala kadhaa ya kimaadili kisheria na kijamii yatajitokeza
upatikanaji wa kibiashara wa upimaji unaweza kutangulia uelewa wa kutosha wa jinsi ya kutumia matokeo ya upimaji ikizingatiwa uchangamani wa jeni za tawahudi
vipimo vya kimetaboli na picha za neva wakati mwingine husaidia lakini si mara kwa mara
nchini uingereza mpango wa taifa wa watoto wenye tawahudi inapendekeza wiki zisizozidi kutoka shaka ya kwanza hadi kukamilika kwa uaguzi na tathmini hata hivyo ni visa vichache hushughulikiwa haraka hivyo kihalisia
uchunguzi mmoja wa nchini marekani uligundua kwamba umri wastani wa uaguzi wa asd ulikuwa miaka 
 juu kabisa ya mapendekezo na kwamba ya watoto walisalia bila kuaguliwa katika umri wa miaka 
ingawa dalili za tawahudi na asd huanza mapema utotoni wakati mwingine huwa hazipatikani miaka baadaye watu wazima wanaweza kutafuta uaguzi ili kuwasaidia au rafiki zao na familia kujielewa kuwa saidia waajiri wao kufanya marekebisho au katika baadhi ya maeneo kudai ulemavu posho ya walemavu au faida nyingine
uaguzi unaoweka ushadidi wa ugonjwa chini au juu zaidi ni tatizo katika matukio ambayo hayajidhihirishi kikamilifu na ongezeko la hivi karibuni katika idadi zilizoripotiwa za matukio ya asd huenda imetokana na mabadiliko katika mbinu za uaguzi
ongezeko la umaarufu wa matibabu kwa dawa na upanuzi wa faida umewapa motisha watoa huduma kuagua asd na kusababisha baadhi ya uaguzi shadidi wa juu zaidi katika watoto walio na dalili zisizo za uhakika
kinyume ni kwamba gharama ya uchunguzi na uaguzi na changamoto ya kupata malipo inaweza kuzuia au kuchelewesha uaguzi
ni vigumu hasa kuagua tawahudi miongoni mwa wasio na uwezo wa kuona kwa kiwango fulani ni kwa sababu baadhi ya vigezo vya uaguzi hutegemea kuona na kwa kiwango kwa sababu dalili za tawahudi huingiliana na yale ya maradhi ya upofu wa kawaida au mienendo pofu
malengo kuu wakati wa kuwatibu watoto walio na tawahudi ni kupunguza mapungufu yanayohusishwa na ugonjwa huo na dhiki ya familia na kuongeza ubora wa maisha na uhuru akisi
hakuna tiba moja iliyo bora na matibabu kwa kawaida hutolewa kutegemea mahitaji ya mtoto
familia na mfumo wa elimu ndio vyanzo muhimu vya matibabu
chunguzi za hatua za udhibiti zina matatizo ya kimtindo yanayozuia uthibitisho wa kamilifu kuhusu umadhubuti
ingawa hatua nyingi za udhibiti wa kisaikojamii zimeonysha kiwango fulani cha matokeo mema na kuashiria kwamba matibabu ya aina yoyote yanafaa kuliko kutotubu ubora wa utaratibu wa mapitio ya chunguzi hizi kwa jumla hayajakuwa mazuri matokeo yao ya kimatibabu huwa ya kimajaribio zaidi na kuna ushahidi mdogo wa umadhubuti linganifu katika mbinu za matibabu
mipango shadidi na endelevu ya elimu maalum na tabia tiba mapema katika maisha yanaweza kuwasaidia watoto kupata ujuzi wa kujimudu kijamii na ujuzi wa kazi na aghalabu kuboresha utendaji na kupunguza ukali wa dalili na tabia zisizo za kawaida madai kwamba udhibiti kuanzia umri wa miaka mitatu ni muhimu hayajathibitishwa
mbinu zilizopo ni pamoja na uchambuzi tabia kimatumizi aba vilinganishi vya ukuaji mafundisho yaliyopangiliwa matibabu ya uzungumzaji na lugha matibabu ya ujuzi wa kijamii na tiba kwa ulemavu
baadhi ya miingilio ya kielimu yana ufanisi fulani kwa watoto matibabu ya aba yamethibitisha umadhubuti katika kuongezeka kijumla kwa utendaji kwa watoto ambao hawajaenda shuleni na yameimarishwa ili kuboresha utendaji wa kiakili wa watoto wadogo
taarifa za wataalamu wa nyurosaikolojia mara nyingi hayafikii vizuri waelimishaji hali inayosababisha pengo kati ya kile ripoti inapendekeza na elimu inayotolewa
haijulikana kama harakati za matibabu kwa watoto husababisha uboreshwaji mkubwa baada ya watoto kukua na utafiti mdogo kuhusu ufanisi wa mipango ya mafunzo ya kinyumbani kwa watu wazima unaonyesha matokeo mchanganyiko
dawa nyingi zinazotumika kutibu dalili za asd huathiri kuingiliana kwa mtoto na nyumba au shule wakati tabia matibabu yameshindwa
zaidi ya nusu ya watoto wa marekani walioaguliwa kuwa na asd hupewa dawa za kuathiri akili au kinza msukosuko huku aina za dawa zinazotumika mara kwa mara zikiwa tibamfadhaiko vichangamshi na vizuia magonjwa ya akili
mbali na dawa za kuzuia magonjwa ya akili kuna utafiti mchache wa kuaminika kuhusu umadhubuti au usalama wa matibabu ya dawa kwa vijana na watu wazima walio na asd mtu aliye na asd anaweza kuitikia kwa namna isiyo ya kawaida matibabu matibabu yanaweza kuwa na athari mbaya na hakuna dawa inayojulikana hupunguza dalili za kimsingi za tawahudi ambazo ni ulemavu wa kijamii na mawasiliano
ingawa matibabu mengi na udhibiti mbadala unapatiakna ni chache zinaushahidi wa uchunguzi wa kisayansi
mbinu za matibabu zina ushahidi mdogo wa kijarabati katika ubora wa hali za maisha na mipango nyingi huzingatia hatua za mafanikio ambazo hukosa ukweli wa kubashirika na umuhimu katika dunia halisi
ushahidi wa kisayansi unaonekana jambo lisilo la muhimu kwa watoa huduma ikilinganishwa na mpango wa uuzaji upatikanaji wa mafunzo na maombi ya wazazi
ingawa matibabu mengi mbadala kama vile melatonin yana madhara kidogo tu yanaweza kumhatarisha mtoto
utafiti mmoja wa iligundua kuwa ikilinganishwa na rika zao wavulana walio na tawahudi huwa na mifupa konde sana ikiwa hawali chakula kilicho na kasini mnamo matibabu ya kelesheni yalimuua mvulana wa umri wa miaka mitano aliyekuwa na tawahudi
matibabu ni ghali gharama yasiyo ya moja kwa moja pia ni ghali
kwa mtu aliyezaliwa mwaka utafiti mmoja wa marekani ulikadirio matumizi ya wastani maishani ya dola thamani halisi ya sasa ni dola marekebiso ya liyofanyiwa mfumuko wa bei kutoka makisio ya kukiwa na takriban ya huduma ya matibabu elimu ya ziada na huduma nyingine na kwa tija ya kiuchumi iliyopotea
majimbo ya marekani yanazidi kuhitaji kuwa bima ya afya ya kibinafsi ishughulikie huduma za kitawahudi kuhamisha gharama kutoka mipango ya unafadhili wa elimu ya umma hadi katika mipango ya kibinafsi ya kufadhili bima ya afya
baada ya utotoni masuala makuu ya kimatibabu ni pampja na ulinzi wa mahala pa makazi mafunzo ya kazi na kuajiriwa kujamiiana ujuzi wa kijamii na mipango ya mali pa kuishi
mara moja moja watoto hupona hivi kwamba hupoteza uaguzi wa asd hii hutokea wakati mwingine baada ya matibabu makali na wakati mwingine bila matibabu
haijulikani uponyaji hufanyika vipi viwango vilivyoripotiwa katika sampuli zisizochaguliwa za watoto walio na asd zimekuwa kati ya hadi 
watoto wachache waliokuwa na tawahudi wamepata uwezo wa kuongea katika umri miaka au zaidi
watoto wengi wengi walio na tawahudi hukosa misaada ya kijamii mahusiano thabiti fursa za ajira baadaye au uwezo wa kujifanyia maamuzi ya kibinafsi
ingawa matatizo ya kimsingi ni kana kwamba huendelea ushadidi wa dalili aghalabu hupungua kulingana na umri
chunguzi chache za hali ya juu hushughulikia ubashiri wa muda mrefu
baadhi ya watu wazima kuonyesha maendeleo ya wastani katika ujuzi wa mawasiliano lakini wachache hudorora hakuna utafiti umelenga tawahudi baada ya umakamo
kumudu lugha kabla ya umri miaka sita kuwa na kiwango cha akili cha zaidi ya na kuwa na ujuzi unaoweza kumpatia mtu ajira ni utabiri wa matokeo bora maisha ya kujitegemea huenda yasiwezekane kwa walio na tawahudi shadidi
kiboghom ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na waboghom
kibokobaru ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabokobaru
uchunguzi mmoja mnamo nchini uingereza kwa watu wazima waliokuwa wameaguliwa kabla ya kuwa watoto wenye tawahudi walio na kiwango cha akili iq cha zaidi ya uligundua kwamba walifanikiwa kupata kiwango cha juu cha uhuru katika utu uzima walikuwa na idadi fulani ya marafiki na kijumla walikuwa na kazi japo walihitaji kiwango fulani cha msaada walikuwa na kiasi fulani cha uhuru lakini kijumla walikuwa wakiishi nyumbani na walihitaji msaada na usimamizi mkubwa katika maisha ya kila siku walihitaji makazi maalum katika vituo vya asd wakihitaji kiwango cha juu cha msaada na uhuru mdogo sana na walihitajika kiwango cha juu cha utunzi hospitalini
uchunguzi mmoja wa nchini uswidi wa watu wazima ambao haukuwatenga watu waliokuwa na kiwango cha akili iq cha chini ulipata ubashiri mbaya zaidi kwa mfano tu walipata uhuru
uchunguzi mmoja nchini kanada mwaka wa wa watu wazima walioaguliwa kuwa na asd wakiwa watoto kabla ya kuenda shule ulipata matokeo kama yafuatavyo vibaya kadiri vizuri na vizuri sana ya watu hao walikuwa wameajiriwa wakati fulani katika maisha yao wengi wao katika kujitolea na katika sehemu zilizolindwa au kazi za muda
mabadiliko katika mikakati ya uaguzi na kuongeza katika upatikanaji wa tiba za mapema madhubuti inaifanya vigumu kubaini kama matokeo haya yanaweza kuchukuliwa kuwakislisha watoto walioaguliwa hivi karibuni
mapitio ya hivi karibuni zaidi yanakisia uenezi kuwa kati ya mtu kwa kila kwa tawahudi na takribani kwa kila kwa asd kwa sababu ya ukosefu wa data takwimu hizi zinaweza kutoa makisio ya chini ya uenezi wa asd
uenezi wa pdd nos munakisiwa kuwa 
 kwa kila aspaja kuwa 
 kwa kila na ugonjwa wa uchangukaji utotoni kuwa 
 kwa kila 
idadi ya matukio ya tawahudi yaliyoripotiwa yaliongezeka katika miaka ya na mapema miaka ya 
ongezeko hili kwa kiasi kikubwa kinasemekana kutokana na mabadiliko katika mikakati ya uaguzi mielekeo wa rufaa upatikanaji wa huduma umri wakati wa uaguzi na uhamasishaji umma ingawa athari za kimazingira ambazo hazijatambulika haziwezi kupuuziliwa mbali
ushahidi uliopo haufutilii uwezekano kwamba uenezi wa kweli wa tawahudi umeongezeka ongezeko halisi linaweza kupendekeza kuelekeza makini na ufadhili zaidi katika vipengele vya mabadiliko ya kimazingira badala ya kuendelea kuzingatia vipengele vya kijenetiki
wavulana wana hatari kubwa kuwa na asd kuliko wasichana
wastani wa uwiano wa kijinsia ni 
 na inaweza kuathirika sana na ulemavu wa kitambuzi inaweza kuwa na ukaribu wa na walio na akili taahira na zaidi ya 
 psipo na akili taahira
wataalam wengi wanaamini kuwa rangi kabila na usuli wa kiuchumi haziathiri uwepo wa tawahudi
hali nyingine kadhaa ni ya kawaida kwa watoto walio na tawahudi
habari zaidi history of asperger syndrome na sociological and cultural aspects of autism mifano michache ya dalili za tawahudi na matibabu yalifafanuliwa kitambo kabla ya tawahudi kutajwa
kitabu cha table talk cha martin luther kina hadithi ya mvulana wa umri wa miaka ambaye yawezekana alikuwa tawahudi shadidi
kwa mujibu wa katibu wa luther mathesius luther alidhani mvulana huyo alikuwa pande la mtu aliye na roho ngumu aliyepagawa shetani na akashauri kwamba asongwe pumzi
kumbukumbu nzuri ya awali ya tukio la tawahudi ni ile ya hugh blair wa borgue kama inavyoelezwa katika kesi ya mahakama ya ambapo ndugu yake kwa ufanisi alibatilisha ndoa ya blair ili kupata urithi wa blair
the wild boy of aveyron mtoto mwitu aliyekamatwa mwaka wa alionyesha ishara kadhaa za tawahudi mwanafunzi wa fani ya kimatibabu jean itard alimtibu kwa kutumia mipangilio ya kitabia iliyoundwa kumsaidia kuwa na utangamano wa kijamii na kuchochea uzungumzaji kwa njia ya kuiga
neno la kilatini kipya autismus tafsiri ya kiingereza autism liliasisiwa na mtaalamu wa magonjwa ya akili wa kiswizi eugen bleuler mwaka wa alipokuwa akifafanua dalili za skizofrenia
aliunyumbua kutoka neno la kigiriki aut s maana yake mwenyewe na kulitumia kumaanisha uvutiwaji wa kibinafsi usio mwema akimaanisha kujitenga kwa mgonjwa wa tawahudi na kuwa katika kaputi zake mwenyewe ambapo ushawishi mwingine kutoka nje unakuwa ni usumbufu usiovumilika
neno autism kwa mara ya kwanza lilichukua maana yake ya kisasa mwaka wa wakati hans asperger wa chuo kikuu cha vienna hospital alipochukua istilahi ya bleuler autistic psychopaths katika mhadhara nchini ujerumani kuhusu saikolojia ya watoto
asperger alikuwa akichunguzi aina ya asd ambayo sasa inajulikana kama dalili za aspaja japo kwa sababu mbalimbali haikutambuliwa kuwa uaguzi tofauti hadi 
leo kanner wa john hopkins hospital kwa mara ya kwanza alitumia autism katika maana yeke ya kisasa katika kiingereza wakati alipoanzisha kauli infantile autism katika ripoti ya ya watoto waliokuwa na tabia zinazofanana sana
takribani sifa zote zilivyoelezewa katika maandiko ya kwanza ya kanner kuhusu hasa upweke wa kitawahudi na matukio ya kutobadilika bado yanachukuliwa kuwa matatizo ya wigo wa tawahudi
haijulikani ikiwa kanner alibuni neno hilo bila kutegemea mtazamo wa asperger
utumizi upya wa kanner wa autism ulisababisha miongo kadhaa ya kuchanganyikiwa kiistilahi kama vile skizofrenia ya utotoni na mkazo wa wataalamu wa akili za watoto kuhusu mapungufu ya ulezi wa mama yalipelekea uelewa mbaya wa tawahudi jisni mtoto alivyoitikia akina mama majokofu
kuanzia mwishoni mwa miaka ya tawahudi ilitengwa kuwa ugonjwa tofauti kwa kudhihirisha kuwa ni tatizo la maisha yote na kuutofautisha na taahira ya akili na skizofrenia na tofauti na matatizo mengine ya ukuaji na kuonyesha faida ya kuwashirikisha wazazi katika mipango kakamavu ya matibabu
hata katikati ya miaka ya kulikuwa na ushahidi mdogo wa wa athari ya kijenetiki katika tawahudi sasa inadhaniwa kuwa mmoja ya matatizo ya akili inayoweza kurithika
ingawa kuchipuka kwa mashirika ya wazazi na kutonyanyapaliwa kwa asd ya utotoni yameathiri pakubwa jinsi tunavyoichukulia asd wazazi wanaendelea kuhisi unyanyapaa wa kijamii katika hali ambapo tabia za watoto wao wenye tawahudi yanachukuliwa vibaya na wengine na wengi wa madaktari wa huduma za msingi na madaktari bingwa bado huonyesha baadhi huzingati amani inayooana na utafiti wa zamani kuhusu tawahudi
mtandao imewasaidia watu wenye tawahudi kusambaziana jumbe zisizo za mazungumzo na kubadilishana hisia ambazo wao hupata ugumu kukabiliana nazo na imewapa njia ya kuunda jamii za tovuti na kazi kutoka mbali
mielekeo ya kijamii na kidesturi ya tawahudi imesitawi wengine katika jamii hutafuta tiba huku wengine wakiaamini kwamba tawahudi ni njia nyingine tu ya maisha
anafahamika kama zakaria madole ndo jina alilopewa na wazazi wake na alizaliwa tarehe julai katika kijiji kiitwacho mahoma makulu kilichopo katika wilaya ya dodoma mjini mkoani dodoma katika nchi ya tanzania
alisoma shule ya msingi na kumaliza mwaka katika kijiji cha mahoma makulu na baada ya kumaliza masomo yake ya msingi alijiunga na sekondari ya d
t dieces of central tanganyika iliyoko mvumi katika wilaya ya chamwino zamani ikiwa katika wilaya ya dodoma vijijini pia baada ya hapo alijiunga na sekondari ya city high school iliyoko mjini dodoma kwa masomo ya kidato cha sita
baada ya kumaliza masomo yake ya kidato cha sita mwanzoni mwa mwaka alianza harakati za kutafuta maisha katika mji wa dodomana kufanikiwa kukutana na watu mbalimbali ambapo alijikuta akianza kufanya kazi zinazohusika sana na kompyuta kutokana na kwamba mapenzi yake yalikuwepo sana katika utumiaji wa kompyuta na alipenda hata siku moja nae aweze kufanya shughuli zake nyingi kwa kutumia kompyuta
hilo alifanikiwa kutokana na kwamba alijikuta akiendesha maisha yake mjini kwa kazi mbali mbali zilizohusu kompyuta basi aliweza kuzifanya pasipo kupitia hata katika chuo kimojawapo kinachofundisha mambo hayo
zakaria au mchomo kama wengi walivopenda kumwita vile vile alikuwa na ndoto nyingi sana za kuja siku moja aweze kuwa mtayarishaji wa muziki au muandaaji wa vitabu mbali mbali vya hadithi ambavyo ni kipaji chake mojawapo cha utungaji wa hadithi na kupiga muziki au kuandaa kama producer
baada ya kuona vyote hivo vinahitaji mtaji ama maandalizi makubwa aliamua vile vile kujaribu upande mwingine kwa kutaka kujua zaidi upigaji wa muziki hasa katika kumbi za starehe kama dj ndoto yake hiyo ilionesha kutimia baada ya siku moja kukutana na dj maarufu kipindi hicho mkoani dodoma aliyekuwa katika ukumbi wa nk ay nk club dj hans au gobos kama wengi walivopenda kumuita
dj hans alimkubalia kujifunza muziki katika club ile lakini kutokana na kila mtu kubanwa na mambo mengi kwa kipindi kile ikawa imeshindikana kabisa kupatikana muda mzuri wa kufundisha japo maelekezo madogo yalishatolea kuhusiana na matumizi ya kiujumla ya mashine za kupigia muziki
kutokana na mambo kuingiliana hakukaa sana club pale na ndopo alipokutana na watu wa radio moja iliyoitwa impact fm ambayo ilikuwa ndo kwanza inafunguliwa katika mji wa dodoma hivo pia aliweza kukutana na wahusika na kuwaeleza nia yake kwamba ni dj mzuri ambaye vile vile ana maktaba ya kujitosheleza katika upande wa nyimbo na ndipo impact fm walipomkubalia kwa majaribio madogo na walipouona uwezo wake basi wakawa wamemchukua kuanzia hapo mwanzoni mwa mwaka 
mnammo mwaka mwanzoni aliachana na watuf wa radio na kuanza kazi zake binafsi ambapo alikkuwa akihusika sana pia na ubunifu wa kutumia kompyuta graphics designer
kazi hii alikuwa akiifanya toka muda mrefu mara tu baada ya kumaliza elimu yake ya kidato cha sita
wakati anaendelea na kazi hii alikuwa hana ofisi maalumu kitu ambacho kilimpelekea kutafuta ni namna gani ya kupata ofisi yake ambayo kwa sasa inaendelea na lengo lake kubwa likiwa ni kuwawezesha wakazi wa eneo ama mkoa aliopo hawapati shida tena kwa kutegemea kazi za kutoka dar es salaam ambapo ndio mji mkubwa wenye kujitosheleza kwa kila kitu
mawazo yake hayo yalianza taratibu na hhuku pia akiendelea kusimamia na kuiendesha blog yake aliyoinzisha makusudi kabisa kwa kuwasaidia wasanii nchini tanzania ambao walikuwa wakipata shida sana kuzifikisha kazi zao maeneo mbalimbali aliwapa msaada wa kuwapelekea nyimbo zao maeneo mbalimbali kwa njia ya mtandao ikiwemo radio na watu wedngine vilevile wakiwemo wenye mitandao kwa kuzisambaza pia katika social media
mwaka ni mwaka ambao aliuanza kwa mategemeo makubwa kutimiza malengo yake na ndoto kubwa ikiwa ni kujikamilishia malengo ya kumiliki mitambo itakayomuuwezesha kuzifanya shughuli zake kiurahisi zaidi
mashairi huweza kuandikwa au kutungwa kulingana na jinsi yanavyoonekana
hii ina maana kuwa mashairi huweza kutofautishwa kwa idadi ya mishororo jinsi maneno yalivyopangwa urari wa vina na kadhalika
kolumba desemba juni anayejulikana pia kama colum cille colm cille calum cille colum keeilley kolban na kolbj rn maana yake njiwa wa kanisa alikuwa mmonaki mmisionari kutoka ireland aliyeeneza ukristo kati ya wapikti wa scotland na anahesabiwa kati ya mitume kumi na wawili wa ireland
anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali kama mtakatifu
peke yangu pasipo yeyote mbali nawe mungu wangu niogope nini ukiwa karibu nami mtawala usiku na mchana kolumbani abati novemba irish columb n maana yake njiwa mweupe alikuwa mmonaki mmisionari kutoka ireland maarufu kwa kuanzisha monasteri nyingi na kueneza ukristo wa kiselti katika nchi mbalimbali za ulaya bara ukiwa ni pamoja na kanuni kali ya kitawa malipizi na maungamo ya binafsi kwa padri
anaheshimiwa kama mtakatifu hasa siku ya kifo chake tarehe novemba
ee kristo bwana utujalie daima maji haya yawe ndani mwetu pia chemchemi ya maji hai yanayobubujikia uzima wa milele lakini wewe mfalme wa utukufu unajua kuzawadisha makuu hakuna kilicho kikuu kuliko wewe lakini umejizawadisha kwetu kwetu wewe ni yote uhai wetu mwanga wetu wokovu wetu ee yesu wetu nakuomba uivuvie mioyo yetu kwa mvumo wa roho wako ee bwana natamani madonda hayo yatiwe ndani mwangu
kwa kutuliza kiu yake atatamani kwa ari yule anayemuonea kiu daima hivyo kwa roho upendo ni kiu inayotafuta kwa hamu ee kristo mwokozi wetu mwema sana tafadhali uwashe taa zetu ili kwa uangavu wake nifunguliwe patakatifu pa mbinguni patakatifu pa patakatifu ambapo chini ya makuba yake makuu panakuwa na wewe kuhani wa milele wa sadaka ya kudumu
unijalie nikutazame nikukazie macho na kukutamani wewe tu nikupende wewe tu na kukungojea wewe tu kwa hamu motomoto kabisa
katika kutazama kwa upendo hamu yangu izimike ndani mwako na mbele yako taa yangu iangaze na kuwaka mfululizo
tafadhali mwokozi wetu mpendwa ujionyeshe kwetu tunaopiga hodi ili kwa kukufahamu tukupende wewe tu tukutamani wewe tu ili upendo wako uenee katika nafsi yetu yote na kutufanya wako kabisa
hivyo hatutaweza kupenda chochote nje ya wewe uliye wa milele ya uwingu huu ya dunia hii na ya bahari hii kama ilivyoandikwa hayo yatimie hata kwetu kwa neema yako bwana wetu yesu kristo maria magdalena wa pazzi firenze italia aprili firenze mei alikuwa mmonaki wa shirika la wakarmeli aliyepata umaarufu kutokana na ubora wa maisha yake ya sala hata akatangazwa mtakatifu
sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka kwenye tarehe ya kifo chake
roho inakuja kuungana na mungu inamjua mungu inamuonja mungu haifurahii chochote isipokuwa mungu
imetiwa daima mhuri azizi ya damu ya neno mwanakondoo aliyechinjwa roho mtakatifu huishii katika baba asiyebadilika ndani mwako na ndani ya roho zote zenye heri mbinguni unahitajiwa na kiumbe kutokana na damu iliyomwagwa na neno unapumzika katika viumbe vilivyojiandaa kupokea ndani mwao kwa kushirikishwa vipaji vyako mfano wako kwa usafi
unapumzika ndani ya wale wanaopokea tunda la damu ya neno roho wa ukweli ndiwe tuzo la watakatifu burudisho la roho mwanga wa giza utajiri wa mafukara hazina ya wenye upendo njoo wewe ambaye kwa kumshukia maria ulimfanya neno awe mwili njoo uliye lishe ya kila wazo safi chemchemi ya kila wema njoo uteketeze ndani mwetu yale yote yanayotufanya margareta maria alacoque l hautecour burgundy ufaransa julai paray le monial oktoba alikuwa mwanamke mtawa aliyepata umaarufu kama mwanasala mwenye njozi
kufuatana nazo alieneza sana ibada kwa moyo mtakatifu wa yesu
kutokana na maisha yake aliyoyatoa kwa nadhiri ya kujifanya mtumwa wa watumwa anaheshimiwa kama mtakatifu msimamizi wa misheni zote za kanisa katoliki kwa watu wenye asili ya afrika
katika miaka ya kuhudumia wanegro wa kolombia kiroho na kimwili inakadiriwa aliwabatiza hivi
papa pius ix alimtangaza mwenye heri tarehe julai na papa leo xiii alimfanya mtakatifu tarehe januari 
petro claver alizaliwa mwaka huko verdu katika familia tajiri ya wakulima wakatoliki sana miaka baada ya mfalme ferdinando wa hispania kuanzisha biashara ya watumwa kwa kuruhusu ununuzi wa waafrika huko lisbon kwa ajili ya makoloni yake ya amerika
katika karne ya biashara hiyo kutoka afrika kwenda amerika ilikuwa kubwa
ni katika mazingira hayo kwamba petro alijisikia kuongozwa na mungu afanye kazi kwa juhudi zote
akiwa mwanafunzi wa chuo kikuu cha barcelona petro alijulikana kwa akili na na waislamu na waliohukumiwa adhabu ya kifo ambao amewaandaa wengi kufa vizuri kiroho pia alitembelea mara nyingi hospitali za mji huo
mwaka hadi mwaka kazi na ushuhuda wake vilileta nafuu fulani katika hali ya watumwa naye akawa na sauti iliyosikika
miaka ya mwisho petro alikuwa mgonjwa mno asiweze kutoka chumbani
kwa miaka alibaki karibu peke yake akihudumiwa vibaya hata karibu kuachwa bila chakula na mtumwa aliyekombolewa ambaye mkubwa wa nyumba alimuagiza kumshughulikia
petro hakulalamika kamwe akikubali yote kama malipizi ya dhambi zake
watu wa cartagena walipopata habari ya kifo chake walilazimisha waruhusiwe kuingia chumbani ili kumpa heshima ya mwisho
kutokana na sifa zake walijipatia vipande vya nguo zake kama masalia hata karibu kumuacha uchi
wakuu wa mji ambao awali walimuona anawasumbua daima kwa kutetea watumwa waliagiza mazishi ya fahari
alitangazwa mtakatifu pamoja na alfonso rodriguez na baada ya miaka minane papa leo xiii alimtangaza pia msimamizi wa umisionari wote katika ya waafrika
mwili wake unatunzwa katika kanisa la wajesuiti alipokuwa anaishi ambayo sasa linaitwa kwa jina lake
skolastica nursia umbria italia hivi karibu na monte cassino lazio februari alikuwa dada pacha wa benedikto wa nursia
kama kaka yake anajulikana tu kutoka kitabu cha dialogues cha gregori mkuu tunaposikia alivyofuatana naye katika umonaki akawa abesi wa monasteri ya kike huko plombariola kilometa toka monte cassino
tangu zamani anaheshimiwa na kanisa katoliki na waorthodoksi kama mtakatifu bikira
alieneza sana ufalme wake pamoja na kanisa katoliki
papa gregori vii alimtangaza mtakatifu pamoja na mwanae emeriko wa hungaria na gerardo sagredo tarehe agosti 
tito ni mmojawapo kati ya viongozi wa kwanzakwanza wa kanisa akiwa mwenzi na mwandamizi wa mtume paulo anayetajwa katika nyaraka zake mbalimbali
alikuwa naye huko antiokia akaongozana naye kwenye mtaguso wa yerusalemu ingawa jina lake halitajwi katika kitabu cha matendo ya mitume
kabla hajabatizwa alikuwa mpagani hivyo paulo alikataa kabisa dai la kwamba atahiriwe ili aokoke
kadiri ya nyaraka baadaye alikuwa naye efeso akatumwa korintho
walikutana tena makedonia halafu akawa kisiwani krete ili kuimarisha uongozi wa kanisa
mapokeo yanasema paulo alimpa daraja ya uaskofu kwa ajili ya gortyn huko krete na kwamba alifariki mwaka akiwa na umri wa miaka 
tangu mwaka kanisa katoliki la kilatini linamwadhimisha pamoja na timotheo tarehe januari siku inayofuata ile ya uongofu wa mt
mkindo ni kijiji cha tanzania kipo katika kata ya hembeti wilaya ya mvomero mkoa wa morogoro
shule ya msingi mkindo na shule ya msingi mkindo b
pia kijiji kina zahanati moja na pia inagulio soko la wiki ambalo hufanyika kila jumamosi
lakini kwa sasa kijiji cha mkindo ni kata mpya baada ya kata ya hembeti kuzalisha kata hiyo mpya
kijiji cha mkindo nacho pia kikagawanyika na kuzalisha vijiji vya mkindo na bungoma
hivyo kata ya mkindo ina vijiji vinne ambavyo ni mkindo kambala mndela na bungoma
shughuli kubwa ya wakaazi wake ni kilimo na zao kuu ni mpunga na mahindi
kuna bonde kubwa la mpunga ambalo ni maarufu sana linaitwa mgongola
pia wananchi wanajishughulisha na kilimo cha umwagiliaji katika katika shamba linaloitwa sidu
william will lee agosti hadi desemba alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
sipriani kwa kilatini thascius caecilius cyprianus alifia dini tarehe septemba alikuwa askofu wa karthago na mwandishi muhimu kati ya mababu wa kanisa ambaye vitabu vyake vya kilatini viko hadi leo
anaheshimiwa na kanisa katoliki waorthodoksi na waorthodoksi wa mashariki kama mtakatifu hasa siku ya kifodini chake
alizaliwa mwanzoni mwa karne ya katika eneo la afrika kaskazini labda huko karthago alipopata elimu
baada ya kuongokea ukristo alichaguliwa kuwa askofu mwaka na hatimaye akawa mfiadini
yanapatikana katika magombo na ya patrologia latina
kitabu chake muhimu zaidi ni de unitate ecclesiae umoja wa kanisa
humo aliandika hawezi kuwa na mungu kama baba yule asiye na kanisa kama mama
asiyekusanya katika kanisa analitawanya kanisa la kristo vi
hakuna nyumba nyingine kwa waamini isipokuwa kanisa pekee ix
mchai camellia sinensis ni kichaka ambacho majani na pengine matawi yake hutumika kutengeneza chai
spishi hii inatoka asia ya mashariki ya kusini mashariki na ya kusini lakini sikuhizi hupandwa mahali pengi pa kanda tropiki na nusutropiki
njaa ni hali ya kukosa chakula kinachohitajiwa na mwili ili kujimudu
kila bara liliwahi kupatwa na hali hiyo katika historia na bado hiyo ni tishio kwa nchi mbalimbali pia kutokana na sababu mpya kama vile utandawazi matumizi ya mazao kwa ajili ya kuendesha mashine kiekolojia
muumba ni sifa mojawapo ya mungu kutokana na imani ya kwamba ndiye aliyesababisha vyote vianze na vidumu kuwepo
imani hiyo katika uyahudi na ukristo inafafanua kwamba mungu pekee ndiye aliyetokeza viumbe vyote kutoka utovu wa vyote
katika dini zisizomsadiki mungu mmoja tu kazi ya uumbaji inafikiriwa kutokana na wahusika zaidi ya mmoja
utovu wa vyote ni wazo la falsafa na la teolojia linalojaribu kueleza hali ya kufikirika iliyo kinyume cha ile iliyopo ambayo ni ya kuwepo vitu vingi katika ulimwengu unaoonekana mbali na vingine vinavyoweza vikasadikika kuwepo kama vile roho
katika hisabati hilo linawakilishwa na tarakimu sifuri
kipular ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea sierra leone senegal na mali inayozungumzwa na wapular
isichanganywe na kipulaar ambacho huzungumzwa hasa nchini senegal gambia na mauretania
pia kuna wasemaji nchini sierra leone nchini senegal na nchini mali 
kisherbro ni lugha ya kiniger kongo nchini sierra leone inayozungumzwa na washerbro
kisusu ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea na sierra leone inayozungumzwa na wasusu
kitemne au kitimne ni lugha ya kiniger kongo nchini sierra leone inayozungumzwa na watemne
kiyalunka ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea senegal sierra leone na mali inayozungumzwa na wayalunka
pia kuna wasemaji nchini sierra leone nchini senegal na nchini mali 
kibadyara ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea guinea bisau na senegal inayozungumzwa na wabadyara
pia kuna wasemaji nchini guinea bisau na wasemaji nchini senegal
desemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
machi ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
pia kuna wasemaji walio wakimbizi au wahamiaji nchini gambia
kibainouk samik ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal inayozungumzwa na wabainouk
kibalanta ganja ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal inayozungumzwa na wabalanta
mara nyingi huitwa abunusi lakini jina hili si sahihi hii ni ubao wa mgiriti au mgombe diospyros mespiliformis
ubao huu ni mzito na mgumu sana upande wa ndani na huo ubao mweusi umetafutwa tangu siku za kale
ubao wa nje una rangi kahawia njano ni nyepesi na laini hauna thamani sana
mpingo wa dalbergia melanoxylon ni mti wa afrika ni tofauti na mpingo wa kihindi wa jenasi diospyros
zamani aina hizi mbili zilichanganywa na hii inaonekana kutokana na jina ebony katika lugha ya kiingereza kwa mpingo wa kihindi ingawa neno hili latokana na kimisri cha kale hbny na kigiriki ebenos
neno hili la wamisri lilitaja ubao wa mpingo wa dalbergia melanoxylon jinsi inavyopatikana katika makaburi ya misri ya kale
ubao wa mpingo hutafutwa sana hadi leo kwa hiyo miti inakatwa mno ni mti unaohatarishwa
katika tanganyika wakoloni wajerumani walianza kuvuna mpingo kwa kiasi kikubwa na waingereza waliendelea kuvuna miti mingi
tangu miaka ya mti ulionekana uko hatarini ya kupotea na serikali ya tanzania ilikataa kuuuza nje
hata hivyo mahitaji ya wachongaji wa ubao kwa ajili soko la utalii yaliendelea kusababisha kukatwa kwa miti mingi na siku hizi miti mikubwa imekuwa haba sana
kama mavuno ya ubao unaweza kubanwa zaidi wataalamu wanaona nafasi nzuri ya kupoa kwa mpingo
maksai aktiki pia huitwa maksai maski kutoka jina la kiingereza muskox kisayansi ovibos moschatus ni mnyama wa aktiki wa jenasi ovibos mwenye manyoya mengi na harufu ya maski
maksai aktiki wanaishi maeneo ya aktiki ya kanada na grinlandi na pia nchini mwa uswidi siberia na norwe
septemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 novemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
 aprili ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
 desemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
 septemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
 julai ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
juni ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
 agosti ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
phyllis ada driver julai hadi agosti alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
verna felton millar julai hadi desemba alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
 machi ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
agosti ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
joseph anthony joe mantegna jr
amezaliwa tar
 novemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
julai ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
desemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
julai ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
oktoba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
februari ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
 novemba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini
kibandial ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal inayozungumzwa na wabandial
kibayot ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal na guinea bisau inayozungumzwa na wabayot
kibedik ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal inayozungumzwa na wabedik
kiejamat ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea bisau na senegal inayozungumzwa na waejamat
kigusilay ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal inayozungumzwa na wagusilay
kijola fonyi ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal gambia na guinea bisau inayozungumzwa na wajola
pia kuna wasemaji nchini gambia na nchini guinea bisau
kijola kasa ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal inayozungumzwa na wajola
kikaron ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal na gambia inayozungumzwa na wakaron
 mei ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
julai ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 julai ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 agosti ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
kikerak ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal inayozungumzwa na wakerak
kikobiana ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea bisau na senegal inayozungumzwa na wakobiana
kikuwaataay ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal inayozungumzwa na wajola
kilaalaa au kilehar ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal inayozungumzwa na walaalaa
kimandinka ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal gambia na guinea bisau inayozungumzwa na wamandinka
kimandjak ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea bisau senegal na gambia inayozungumzwa na wamandjak
kimaninkakan magharibi ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal mali na gambia inayozungumzwa na wamalinke
pia kuna wasemaji nchini mali na nchini gambia
kimankanya ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea bisau senegal na gambia inayozungumzwa na wamankanya
kimlomp ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal inayozungumzwa na wamlomp
kindut ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal inayozungumzwa na wandut
kinoon pia kiserer noon ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal inayozungumzwa na wanoon
kioniyan pia kibassari ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal guinea guinea bisau na gambia inayozungumzwa na wabassari
pia kuna wasemaji nchini guinea na wasemaji wachache nchini gambia
kipalor ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal inayozungumzwa na wapalor
isichanganywe na lugha ya kipular ambayo pia ni lugha ya senegal
pia kuna wasemaji nchini gambia nchini guinea bisau nchini mauritania nchini mali na nchini guinea
kisaafi saafi ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal inayozungumzwa na waserer
kiserer sine ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal na gambia inayozungumzwa na waserer
kisoninke ni lugha ya kiniger kongo nchini mali senegal gambia mauritania na guinea bisau inayozungumzwa na wasoninke
pia kuna wasemaji nchini senegal nchini gambia nchini mauritania na nchini guinea bisau
kiwamey ni lugha ya kiniger kongo nchini senegal na guinea inayozungumzwa na wawamey
kixasonga ni lugha ya kiniger kongo nchini mali senegal na gambia inayozungumzwa na wakasonke
pia kuna wasemaji nchini senegal na wengine nchini gambia
 januari ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
kibainouk gunyu o ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea bisau inayozungumzwa na wabainouk
kibalanta kentohe ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea bisau na gambia inayozungumzwa na wabalanta
pia kuna wasemaji katika nchi nyingine za jirani
aprili ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 agosti ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
kibiafada ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea bisau inayozungumzwa na wabiafada
kikasanga ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea bisau inayozungumzwa na wakasanga
kimansoanka pia kikunante au kisua ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea bisau na gambia inayozungumzwa na wamansoanka
kinalu ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea na guinea bisau inayozungumzwa na wanalu
pia kuna wasemaji nchini guinea bisau 
kipapel ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea bisau na senegal inayozungumzwa na wapapel
kibaga binari ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea inayozungumzwa na wabaga
idadi ya wasemaji wa kibaga binari imehesabiwa kuwa watu 
kibaga kaloum ilikuwa lugha ya kiniger kongo nchini guinea iliyozungumzwa na wabaga
wasemaji wa kibaga kaloum waliacha lugha yao na kuzungumza kisusu badala yake
kibaga koga ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea inayozungumzwa na wabaga
idadi ya wasemaji wa kibaga koga imehesabiwa kuwa watu 
kibaga manduri ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea inayozungumzwa na wabaga
idadi ya wasemaji wa kibaga manduri imehesabiwa kuwa watu 
kibaga mboteni ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea inayozungumzwa na wabaga
idadi ya wasemaji wa kibaga mboteni imehesabiwa kuwa watu 
kibaga sitemu ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea inayozungumzwa na wabaga
idadi ya wasemaji wa kibaga sitemu imehesabiwa kuwa watu 
kibaga sobane ilikuwa lugha ya kiniger kongo nchini guinea iliyozungumzwa na wabaga
wasemaji wa kibaga sobane waliacha lugha yao na kuzungumza kisusu badala yake
kijahanka ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea inayozungumzwa na wajahanka
kikakabe ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea inayozungumzwa na wakakabe
kikpelle ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea inayozungumzwa na wakpelle
kilandoma ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea inayozungumzwa na walandoma
kimaninka sankaran ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea inayozungumzwa na wamaninka
kimbulungish ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea inayozungumzwa na wambulungish
kimixifore ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea inayozungumzwa na wamixifore
kitoma ni lugha ya kiniger kongo nchini guinea inayozungumzwa na watoma
kibangi me ni lugha nchini mali inayozungumzwa na wadogon
katika hadithi za kale za wazigua yasemekana kwamba hapo kale katika zigua iliyopo tanga tanzania kuna familia ya wawindaji ambapo kulikuwa na watoto watatu zulu dada yake na kaka yake
katika harakati za uwindaji kaka yake zulu aliuawa na nyati hivyo zulu alibaki na dada yake
alikuwa akiwapa nyama alizowinda hivyo ndipo akazoeleka na kuoa huko na kuanzisha familia yake na watu waliita eneo hilo kwa zulu
hata leo kwazulu natal asili yake ni mzigua zulu
kibankagooma ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wabankagooma
kibobo madare kaskazini au kikonabere ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso na mali inayozungumzwa na wabobo
kibomu ni lugha ya kiniger kongo nchini mali na burkina faso inayozungumzwa na wabomu
kibozo hainyaxo ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wabozo
anaphylaxis ugonjwa kali wa mzio ambao huanza kighafla na huweza kusababisha kifo
mmenyuko kali ya mzio kawaida ina idadi ya dalili ikiwa ni pamoja na upele wa kuwasha kuvimba koo na shinikizo la chini la damu
chanzo cha kawaida ni kuumwa na wadudu vyakula na dawa
mmenyuko kali ya mzio ni kutokana na kutolewa kwa protini kutoka kwa aina ya baadhi seli nyeupe za damu
protini hizi ni dutu ambazo zinaweza kuanza mmenyuko ya mzio au kufanya mmenyuko kuwa kali zaidi
kutolewa kwao husababishwa aidha na mmenyuko ya kinga ya mwili au kwa chanzo kingine ambayo haihusiani na mfumo wa kinga
ubainishaji wa ugonjwa wa mmenyuko kali ya mzio inalingana na dalili ya mtu na ishara za mtu
matibabu msingi ni sindano ya epinephrine ambayo mara nyingine huchanganywa na dawa zingine
duniani kote takriban asilimia 
 ya watu wana mmenyuko kali ya mzio kwa wakati fulani katika maisha yao
neno linatoka kutoka kwa maneno ya kigiriki ana dhidi na phylaxis ulinzi
mmenyuko kali ya mzio kawaida hutoa dalili mbalimbali zaidi ya dakika au masaa
wastani ni masaa kama chanzo ni chakula mtu alichokula
maeneo ya kawaida yaliyoathirika ni pamoja na ngozi asilimia mapafu na njia ya kupumua asilimia tumbo na chango asilimia mishipa ya moyo na damu asilimia na mfumo mkuu wa neva asilimia 
mbili au zaidi ya mifumo hii kwa kawaida huhusishwa
dalili kwa kawaida ni pamoja na uvimbe iliyoinuka kwenye ngozi ugonjwa wa mabaka kujikuna uso au ngozi nyekundu kuiva au midomo kuvimba
wale walio na uvimbe chini ya ngozi angioedema wanaweza kuhisi kwamba ngozi zao zinachomeka badala ya kuwasha
ulimi au koo inaweza kufura katika hadi asilimia ya matukio
sifa zingine ni pamoja na mafua na uvimbe wa ngozi nyepesi kwenye uso wa jicho na kigubiko conjunctiva
ngozi pia huweza kuwa na rangi ya bluu cyanosis kutokana na ukosefu wa oksijeni
dalili na ishara za upumuaji ni pamoja na upungufu wa kupumua ugumu chini wa kupumua kukorota au ugumu juu wa kupumua stridor
ugumu chini wa kupumua kwa kawaida hutokana na mkazo wa misuli katika sehemu ya chini ya njia ya hewa misuli ya kikoromeo
ugumu juu wa kupumua ni kutokana na uvimbe katika njia ya hewa ya juu ambayo inapunguza njia za kupumua
uchakacho maumivu ukimeza au kukohoa inaweza pia kutokea
kibole ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wabole
mishipa ya damu ya moyo kuwa nyembamba kwa ghafla mshtuko wa ateri za moyo kwa sababu ya kutolewa kwa histamini kutoka kwa chembe fulani katika moyo
watu ambao tayari wana maradhi ya moyo wako katika hatari kubwa ya athari za ugonjwa wa moyo kutoka kwa mmenyuko kali ya mzio
wakati kiwango haraka cha moyo ni kutokana na shinikizo la chini la damu ni kawaida sana asilimia ya watu ambao wanakabiliwa na mmenyuko kali ya mzio wanaweza kuwa na kiwango polepole cha moyo bradycardia na shinikizo la chini la damu
mchanganyiko wa kiwango cha polepole cha moyo na shinikizo la chini ya damu inajulikana kama bezold jarisch reflex
mtu anaweza kujisikia mwepesi au kupoteza fahamu kutokana na kushuka kwa shinikizo la damu
shinikizo hili la chini la damu inaweza kusababishwa na upanuzi wa mishipa ya damu mshtuko wa kueneza au kwa kushindwa kwa ventrikali za moyo mshtuko wa moyo
katika matukio machache shinikizo la chini sana la damu inaweza kuwa ni ishara pekee ya mmenyuko kali ya mzio
dalili kutoka kwa tumbo na matumbo ni pamoja na crampy maumivu ya tumbo ya kubananisha kuharisha na kutapika
mtu anaweza kuwa na mawazo kuchanganyikiwa kupoteza udhibiti wa kibofu cha mkojo wao na inaweza kuwa na maumivu katika fupanyonga ambayo inahisi kama kubananishwa ka mfuko wa uzazi
kupanuka kwa mishipa ya damu karibu na ubongo inaweza kusababisha maumivu ya kichwa
mtu anaweza pia kujisikia ana wasiwasi au kufikiria kwamba wako karibu kufa
mmenyuko kali ya mzio husababishwa na mwitikio wa mwili karibu kwa dutu yoyote ya kigeni
vichochezi vya kawaida ni pamoja na sumu kutoka kuumwa na wadudu au miiba vyakula na dawa
vyakula ni vichochezi vya kawaida kwa watoto na vijana
madawa na kuumwa na wadudu na miiba ni vichochezi zaidi vya kawaida katika watu wazima
mazoezi au halijoto mojawapo ya joto au baridi inaweza pia kuchochea anaphylaxis kwa kusababisha tishu fulani za chembe zinazojulikana kama chembe nguzo kutoa kemikali ambazo huanzisha mmenyuko mzio
anaphylaxis inayonasababishwa na mazoezi mara nyingi pia inahusishwa na kula baadhi ya vyakula
kama mmenyuko kali ya mzio hutokea wakati mtu anapokea unusukaputi chanzo cha kawaida ni baadhi ya madawa ambayo mtu hupewa kuzalisha kupooza neuromuscular kuzuia mawakala kiuavijasumu na mpira
katika asilimia ya matukio chanzo hakijulikani idiopathic anaphylaxis
vyakula vingi vinaweza kuchochea mmenyuko kali ya mzio hata wakati chakula kinaliwa kwa mara ya kwanza
katika tamaduni za magharibi chanzo kuu cha kawaida ni kula au kugusana na njugu ngano miti ya njugu karanga samakigamba samaki maziwa na mayai
katika mashariki ya kati ufuta ni chakula kichochezi cha kawaida
katika bara asia mchele na maharagwe garbanzo mara nyingi husababisha mmenyuko kali ya mzio
matukio kali kwa kawaida husababishwa na kula chakula lakini baadhi ya watu wana mmenyuko kali wakati chakula kichocheli kinagusa baadhi ya sehemu ya mwili
kufikia umri wa miaka asilimia ya watoto walio na anaphylaxis kwa maziwa au mayai na asilimia na tukio moja la mmenyuko kali ya mzio kwa njugu karanga wanaweza kuwa vyakula hivi bila matatizo
dawa zozote zinaweza kusababisha mmenyuko kali ya mzio
madawa ya kawaida ni lactam viuasumu kama penisilini ikifuatiwa na aspirini na nsaid
kama mtu ana mzio kwa nsaid moja kwa kawaida anaweza kutumia moja tofauti bila kuchochea mmenyuko kali ya mzio
vyanzo vingine vya mmenyuko kali ya mzio vya kawaida ni pamoja na tibakemikali chanjo protamini inapatikana katika manii na matibabu ya dawa inayotengenezwa kutoka kwa mboga
baadhi ya matibabu ya dawa ikiwa ni pamoja na vancomycin morphine na madawa inayotumika kuboresha picha za eksirei mawakala ya kutofautisha miali husababisha mmenyuko kali ya mzio kwa kuharibu chembe fulani katika tishu kuzisababisha kwa kutolewa histamini mast cell degranulation
marudio ya mmenyuko kwa tiba ya dawa kwa kiwango fulani inategemea jinsi vile inavyopewa watu na kiwango fulani jinsi matibabu ya dawa inafanya kazi katika mwili
mmenyuko kali ya mzio kwa penisilini au cephalosporins hutokea tu baada ya kujifunga kwa protini ndani ya mwili na baadhi yao hujifunga kwa urahisi zaidi kuliko wengine
anaphylaxis kwa penisilini hutokea mara moja katika kila watu hadi ambao hutibiwa
kifo hutokea katika chini ya moja katika kila watu ambao hutibiwa
anaphylaxis kwa aspirini na nsaid hutokea kwa moja katika kila watu 
kama mtu ana mmenyuko kwa penisilini hatari yao ya mmenyuko kwa cephalosporins ni kubwa lakini hatari bado ni chini ya moja katika watu 
matibabu ya madawa ya kitambo yaliyotumika kuboresha picha za eksirei mawakala wa kutofautisha miali ilisababisha mmenyuko katika asilimia ya matukio
mpya zaidi mawakala wa kutofautisha miali ya kiwango cha chini husababisha mmenyuko katika matukio asilimia 
sumu kutoka wadudu wanaochoma au kuuma wadudu kama vile nyuki na nyigu hymenoptera au wadudu wanaobusu triatominae wanaweza kusababisha mmenyuko kali ya mzio
kama mtu alikuwa na mmenyuko kwa sumu katika siku za nyuma na ilikuwa zaidi ya mmenyuko wa mitaa karibu na eneo la kuumwa wao wana hatari kubwa kwa mmenyuko kali ya mzio katika siku zijazo
hata hivyo nusu ya watu ambao wanakufa kutokana na anaphylaxis hawakuwa na maenezi utaratibu kwa mmenyuko hapo awali
watu wenye magonjwa kali kama vile pumu ukurutu au mzio wa usumbufu wana hatari kubwa ya mmenyuko kali ya mzio kutoka kwa vyakula mpira na mawakala wa kutofautisha miali
watu hawa hawana hatari kubwa ya kutumia madawa ya kutumia sindano au miiba
utafiti moja katika watoto walio na mmenyuko kali ya mzio waligundua kuwa asilimia walikuwa na historia ya magonjwa kali ya awali
zaidi ya asilimia ya watoto ambao hufariki kutokana na mmenyuko kali ya mzio wana pumu
jinsi kuwa na mrefu zaidi tangu mfiduo wa mwisho kwa wakala ambaye alisababisha mmenyuko kali ya mzio kupunguwa kwa hatari ya mmenyuko mpya
mmenyuko kali ya mzio ni mzio wa mmenyuko kali ambao kuanza kwa ghafla na huathiri mifumo nyingi ya mwili
ni kutokana na kutolewa kwa uvimbe patanishi na cytokines kutoka kwa mlingoti wa chembechembe na sehemu ya kinga mwili basophils
kutolewa kwao kwa kawaida ni kutokana na mmenyuko wa mfuumo wa kinga lakini inaweza kusababishwa na uharibifu wa chembechembe ambazo hazihusiani na mmenyuko wa kinga
wakati mmenyuko kali ya mzio inasababishwa na mwitikio wa kinga imunoglobulini ige inafunga nyenzo za kigeni ambazi zinaanzisha mmenyuko wa mzio antijeni
mchanganyiko wa ige iliyofungwa kwa antijeni inachochea vipokezi vya fc ri kwa mlingoti wa chembechembe na basophils
mlingoti wa chembechembe inachochea kwa kutoa vipatanishi chochezi kama vile histamini
patanishi hizi huongeza mpunguo wa mkamba inasababisha mishipa ya damu kupanuka kupanuka kuongeza kuvuja kwa maji kutoka kwa mishipa ya damu na kupungua kwa matendo ya misuli ya moyo
pia kuna utaratibu wa kingamaradha ambayo haitegemei ige lakini haijulikani kama hii hutokea kwa binadamu
wakati mmenyuko kali ya mzio haisababishwi na mwitikio wa kinga mmenyuko hutokana na wakala ambayo huharibu mflingoti wa chembechembe na basophils kuzisababisha kutoa histamini na dutu zingine ambazo zinahusiana na mmenyuko wa mzio utoaji wa kijichembe kutoka kwa chembechembe
mawakala ambao wanaweza kuharibu chembechembe ni pamoja na utofauti wastani ya eksirei opioid halijoto joto au baridi na mtetemo
anaphylaxis hutambiliwa kwa misingi ya ukweli wa vipimo
ikiwa mtu atapata madhara mabaya kutokana na kuumwana na mdudu au kunywa dawa uchunguzi wa damu kubaini kuwepo kwa tryptase au histamine inayotolewa na chembechembe za mast unaweza kuwa muhimu katika utambuzi wa anaphylaxis
hata hivyo uchunguzi huu hauna matokeo yenye umuhimu sana kama kinachosababisha ni chakula au mtu anayechunguzwa ana shinikizo la kawaida la damu na hawawezi kupuuzilia mbali uwezekano wa utambuzi wa anaphylaxis
anaphylaxix itokanayo na mshtuko hutokea wakati ambapo mishipa ya damu hupanuka katika sehemu nyingi za mwili systemic vasodilation jambo ambalo husababisha shinikisho la chini la damu ambalo ni takribani asilimia chini ya kiwango sanifu
biphasic anaphylaxis hutambuliwa wakati dalili zinajirudia kati ya saa hata kama mhusika hajakaribiana na kizio kinachosababisha mmenyuo wa kwanza
baadhi ya uchunguzi umetoa madai kwamba takriban asilimia ya visa vya anaphylaxis ni biphasic
dalili zake hurudia mhusika baada ya saa mmenyuo wa pili hutibiwa kwa njia sawa na jinsi anaphylaxis hutibiwa mwanzo
tatizo la pseudoanaphylaxis au anaphylactoid ni sawa tu ila ni maneno ya zamani yanaomaanisha anaphylaxis isiyotokana na mmenyuo wa mzio bali inayotokana na ile inayosababishwa na kujeruhiwa kwa chembe chembe za mast mast cell degranulation
neno la kisasa linalotumiwa na shirika la mizio ulimwenguni yaani world allergy organization ni anaphylaxis isiyohitaji kinga ya mwili yaani non immune anaphylaxis
baadhi ya watu wamependekeza kwamba maneno ya zamani yasitumiwe sasa
kuchunguza mzio kunaweza kusaidia kubaini kilichosababisha mtu husika kupata maradhi ya anaphylaxis
kuchunguza mzio wa ngozi kama vile kuchunguza vipande vya ngozi hupatikana kwa aina fulani ya chakula au sumu
uchunguzi wa damu ili kubaini chembe chembe mahususi ni muhimu katika kuthibitisha vizio vinavyotokana na maziwa mayai njugu mafuta ya miti na samaki
uchunguzi wa ngozi unaweza kuthibitisha uwepo wa vizio vya penicillin hata hivyo hakuna uchunguzi wa ngozi kwa minajili ya matibabu mengine
anaphylaxis isiyohitaji kinga ya mwili inaweza kuchunguzwa tu kwa kupekua historia ya mhusika au kumweka karibu na kizio ambacho yamkini kilisababisha mmenyuo hapo awali
hakuna uchunguzi wa damu au ngozi kwa anaphylaxis isiyohitaji kinga
wakati mwingine ni vigumu kutofautisha kati ya anaphylaxis na asthma kuzimia kutokana na kutopata ewa safi ya kutosha syncopy na kiwewe cha kuvamiwa
watu wenye asthma kwa kawaida huwa hawaumwi na tumbo au dalili yoyote ya matumbo
mtu anapozimia huwa na ngozi iliyosawijika na haina vipele wala vimbimbi
mtu ambaye amepatwa au kuvamiwa na kiwewe huwa na ngozi iliyojikunja lakini haina vipele
njia inayopendekezwa ili kukinga anaphylaxis ni kujiepusha na chochote ambacho kiliwahi kusababisha mmenyuo siku za awali
ikiwa njia hii haiwezekani kuna uwezekano wa kupata matibabu yanayoweza kuzuia mwili usiendelee kuathirika na kizio kinachojulikana desensitization
kutibu mfumo kutibu mfumo wa kinga mwilini immunotherapy kwa kutumia sumu za hymenoptera venoms ni mathubuti kwa kati ya asilimia kwa watu wazima na asilimia kwa watoto dhidi ya vizio vya nyuki nyigu mavu chungu na wadudu wengine
kinga ya mwilini kwa njia ya mdomo yaweza kuwa madhubuti pia kwa watu wengine haswa kwa vizio vya vyakula fulani vikiwemo maziwa mayai nazi na njugu ingawa tiba za aina hii zina athari mbaya za kando
kuzuia mwili usiendelee kuathirika na vizio pia inawezekana kwa kutumia matibabu mengi hata hivyo ni bora watu kuepukana na shida za matibabu
kwa wale ambao wanaathiriwa na mafuta ya miti yaani latex ni muhimu kujiepusha na vyakula vinavyokaribiana na vinavyoweza kusababisha mmenyuo wa kinga ya mwili cross reactive foods kama vile avocado au parachichi ndizi na viazi miongoni mwa vingine
anaphylaxis ni ugonjwa hatari na waweza kuhitaji hatua za dharura za kuokoa maisha kuhakikisha mkondo ewa uko sawa kuwekewa ewa safi kuongezewa maji mwilini na kuangaliwa kwa karibu
antihistamines na steroids mara nyingi hutumiwa licha ya epinephrine
wakati mtu husika amerejelea hali ya kawaida inafaa aangaliwe kwa kati ya saa na hospitalini ili kuhakikisha kuwa dalili hazimrudii kwani zaweza kurudi hasa kama mtu ana biphasic anaphylaxis
epinephrine adrenaline ndiyo tiba ya kimsingi ya anaphylaxis
hapana sababu ya kutoitumia haina tatizo lolote
imependekezwa kuwa mtu adungwe sindano yenye mchanganyiko wa epinephrine katika msuli wa katikati ya paja mara tu anaposhukiwa kuugua maradhi ya anaphylaxis
sindano hii yaweza kurudiwa kila baada ya dakika mpaka ikiwa mgonjwa hapati nafuu kutokana na matibabu
dosi ya pili inahitajika katika asilimia hadi ya visa
ni bora kudunga sindano kwa msuli intramuscular administration kuliko chini tu ya ngozi subcutaneous administration ambapo dawa itachukua muda mrefu kusambaa mwilini
miongoni mwa athari kidogo za epinephrine ni kama vile kutetemeka wasi wasi maumivu ya kichwa na mpigo wa juu wa moyo
epinephrine huenda isifanye kazi kwa watu wanaotumia dawa ya b blockers
katika hali hii kama epinephrine haifanyi kazi sindano ya mishipa yenye glucagon yaweza kutumiwa
glucagon ina njia ya kufanya kazi bila kuhusisha receptors
ikibidi epinephrine yaweza kudungwa moja kwa moja kwenye mshipa intravenous injection kwa kuichanganya na maji maalum
hata hivyo kudunga mshipa dawa ya epinephrine kumehusishwa na mpigo wa moyo usio wa kawaida dysrhythmia na ugonjwa wa moyo myocardial infarction
dawa za antihistamines huongezwa licha ya epinephrine
dawa hizi zilidhaniwa kufanya kazi vyema kwa misingi fikira za kidhahania lakini kuna ushahidi haba kuwa matumizi ya antihistamines kwa hakika ni madhubuti kwa kutibu anaphylaxis
uchunguzi wa cochrane wa mwaka haukupata manufaa yoyote ya kuzipendekeza
dawa za antihistimines haziaminiki kuwa na athari ya kuleta majimaji au mkazo wa ghafla kwenye mkondo ewa
kuna uwezekano kidogo wa corticosteroids kuleta mabadiliko kwa mtu ambaye ana tatizo la anaphylaxis sasa
dawa ya salbutamol inayopeanwa kwa kutumia kifaa cha kusaidia kupumua nebulizer yaweza kuwa madhubuti wakati epinephrine haileti nafuu ya dalili za mkazo wa mishipa ya mkondo ewa
methylene blue imewahi kutumiwa kwa wale wasiopata nafuu kutokana na matibabu ya mwanzo kwa sababu hulainisha misuli laini
watu walio kwenye hatari ya kupata anaphylaxis wanashauriwa na mpango wa kukabiliana na mzio wa dharura
wazazi wanafaa kufahamisha shule kuhusu muzio ya watoto wao la kufanya iwapo kutatokea dharura ya anaphylaxis
mpango huu kwa kawaida unafaa ujumuishe kutumia sindano za moja kwa moja yaani epinephrine auto injectors pendekezo la kuvaa kikuku chenye king ora cha matibabu na mawaidha ya jinsi ya kujiepusha na visababishi
matibabu ya kufanya mwili usiwe mwepesi kuhisi kinachosababisha mmenyuo wa mwili kutokana na mzio allergen immunotherapy yapo kwa visababishi vingine
aina hii ya matibabu yaweza kuzuia uwezekano wa kutokea kwa maradhi ya anaphylaxis ya siku zijazo
dawa ya kutumika kwa miaka mingi ya kuzua mmenyuo wa nyama iliyoko chini ya ngozi imepatikana kuwa madhubuti huku dawa ya kunywa au kumeza ikipatikana kuwa madhubuti vizio vingi vya vyakula
kuna uwezekano mkubwa wa kupona wakati kiini kinajulikana na mtu kupata matibabu ya haraka
hata kama kiini hakijulikana kama tiba ya kuzuia mmenyuo ipo mtu husika kwa kawaida hupata nafuu ya haraka
kama mtu atakufa kwa kawaida huwa ni kutokana na tatizo la kupumua haswa kufungika kwa mkondo ewa au mshtuko wa moyo
anaphylaxis husababisha kifo kwa asilimia 
 ya visa
baadhi ya vifo vimetokea baina ya dakika chache tu
watu wanaougua anaphylaxis inayotokana na kufanya mazoezi mara nyingi huwa na matokeo mazuri huku wakipata visa kidogo na visivyokuwa hatari kadri wanavyoendelea kuzeeka
uwezekano wa kutokea kwa kisa cha anaphylaxis ni kwa watu kwa mwaka huku uwezekano wa walio kwenye hatari ukiwa asilimia 
idadi ya watu waliokuwa na anaphylaxis miaka ya ilikuwa takriban kwa kwa mwaka huku miaka ya ikiwa kwa kwa year
ongezeko hili la anaphylaxis kimsingi linaonekana kusababishwa na vyakula
hatari kubwa zaidi inaonekana kuwa kwa vijana na watu wa jinsia ya kike
viwango vya vifo vimeshuka baina ya miaka ya na 
nchini australia vifo vya anaphylaxis kutokana na chakula huwapata wanawake huku vinavyotokana na kuumwa na wadudu vikiwapata wanaume
vifo kutokana na anaphylaxis haswa husababishwa na matibabu
neno aphylaxis liliunganishwa na charles richet mwaka wa na baadaye kubadilika na kuwa anaphylaxis kwa sababu lilionekana kutamkika vyema
baadaye alitunukiwa tuzo ya nobel ya udaktari na uchunguzi wa kimatibabu kwa kazi yake murua kuhusu anaphylaxis mwaka 
hata hivyo mmenyuo wenyewe umekuwa ukiripotiwa tangu jadi
neno hili limetokana na lugha ya kigiriki maneno ya kigiriki ana dhidi na phylaxis kinga
kuna juhudi zinazoendelezwa ili kuunda epinephrine ambayo inaweza kuwekwa chini ya ulimi sublingual epinephrine ili kutibu anaphylaxis
sindano ya kuingiza chembe chembe za kuzuia yaani anti ige antibody omalizumab inaendelewa kutafitiwa kama njia ya kuzuia marudio ya maradhi haya kwa zaidi ya mara moja ingawa bado haijapendekezwa
mafua pia yanajulikana kama nasopharyngitis rhinopharyngitis mafua ya kuku au mafua
ni ugonjwa unaombukiza kirahisi sehemu ya juu ya mfumo wa kupumua ambao huathiri zaidi pua
dalili ni pamoja kikohozi koo ana mafua rhinorrhea na homa
dalili kwa kawaida hupotea baada ya siku saba hadi kumi
ingawa baadhi ya dalili zake zinaweza zikakaa hadi wiki tatu
kuna zaidi ya virusi mia mbili zinazoweza kusababisha mafua ya kawaida
virusi jamii ya rhinovirus ndio vinasababishi vikuu
maambukizo makali ya pua mianzi ya pua koo au zoloto maambukizi ya sehemu ya juu ya njia ya hewa uri au urti inabainishwa na eneo la mwili ambao umeathirika zaidi
mafua ya kawaida yanaathiri pua yanavimbisha kolomeo koo na yanavimbisha mianzi ya pua
dalili zinatokana na mfumo wa kinga unavyopambana na maambukizi na sio kwa sababu ya uharibifu wa seli mwilini unaoletwa na virusi
kuosha mikono ni njia ya msingi ya kuzuia maambukizi
kuna ushahidi unaounga mkono uvaaji kitamba usoni ni bora zaidi
hakuna tiba ya mafua ya kawaida lakini dalili zinaweza kutibiwa
kwa kawaida watu wazima wanaambukizwa mara mbili au tatu kwa mwaka
kwa kawaida watoto huwa wanapata mafua mara sita au mara kumi na mbili kwa mwaka
ugonjwa huu umekua ukiambukiza binadamu tangu zamani
dalili za kawaida dalili za mafua ni pamoja na kikohozi mafua kuziba kwa pua na koo linalouma
dalili zingenezo ni pamoja na kuumwa misuli myalgia kuwa mchovu kuumwa na kichwa na kupoteza hamu ya kula
kuumwa koo huwa ni hali inayowapata karibia asilimia ya watu
kikohozi ni hali inayowapata asilimia ya watu kuumwa misuli hutokea kwa nusu ya watu
rangi ya kamasi haionyeshi kama ugonjwa huo umesababishwa na bakteria au na virusi
mafua kwa kawaida huanza na uchovu hali ya kusikia baridi kupiga chafya na maumivu ya kichwa
dalili zingenezo ni kama vile pua inayotoa makamasi na kikohozi huanza baada ya siku mbili au zaidi
dalili huwa zinakuwa mbaya siku mbili au tatu baada ya kuambukizwa
dalili hizo kwa kawaida huendelea kwa siku saba hadi siku kumi lakini hueza kuendelea hadi wiki tatu mafua ya kawaida yanaambukiza kirahisi kwa kupitia njia ya hewa
virusi aina ya rhinovirus ndio vinavyosababisha mafua ya kawaida
ndio vinavyosababisha asilimia hadi ya mafua ya kawaida
virusi aina ya rhinovirus vina rna ya familia ya picornaviridae
kuna aina inayojulikana ya virusi katika familia hii ya virusi virusi nyingine pia husababisha mafua ya kawaida
coronavirus husababisha asilimi hadi ya mafua
mafua homa husababisha hadi ya mafua mafua mengine yanaweza kusababishwa na virusi vya binadamu vya parainfluenza virusi vya binadamu vya njia ya hewa viitwavyo syncytial virusi aina ya adenoviruses enterovirus na metapneumovirus
mara nyingi huwa kuna zaidi ya aina moja ya virusi vinavyosababisha maambukizi kawaida huwa kuna zaidi ya aina mia mbili ya virusi tofauti vinavyohusiana na homa
virusi vya mafua ya kawaida vinaenezwa kwa njia moja kati ya njia kuu mbili
kujaza hewa mapafu au kumeza vitone vya hewa vyenye virusi
au kugusa makamasi ya pua iliyoambukizwa au kugusa vitu vilivyoambukizwa which method of transmitting the cold is most common has not been determined virusi vinaweza kuishi kwa muda mrefu katika mazingira hayo
virusi vinaweza kusambaa kutoka mikononi hadi kwenye macho au pua ambapo maambukizi hutokea
watu waliopo karibu wako katika hatari kubwa ya kuambukizwa
maambukizi kawaida hutokea mchana na mashuleni kwa sababu watoto hucheza pamoja na hawana kinga ya kutosha na kuna upungufu wa usafi maambukizi haya yanaletwa nyumbani kwa ndugu wengine wa familia hakuna ushahidi wa kutosha kwamba mzunguko wa hewa ndani ya ndege za abiria ni njia ya maambukizi
homa inayosababishwa na virusi aina ya rhinovirus huwa maambukizi yake ni makali katika siku tatu za mwanzo wa dalili
ingawa hii inaaminika kuwa ni kwa sababu watu wanakaa pamoja ndani ya nyumba kwa muda mrefu haswa watoto wanaorudi shuleni hata hivyo inaweza pia kuwa ni kwa sababu ya mabadiliko ya hewa ambayo yanarahisisha maambukizi upungufu wa unyevu unaweza kuongeza viwango vya maambukizi kutokana na hewa kavu kuruhusu vitone vidogo kuenea kiurahisi kusambaza mbali zaidi na kukaa angani kwa muda mrefu kijiweni ni kijiji cha kata ya kilolambwani kilichopo katika wilaya ya lindi vijijini eneo ambalo mto mbwemkuru unamwaga maji yake katika bahari ya hindi
kinga ya kikundi ni kinga ambayo hutokea wakati kikundi kizima cha watu kina kinga ya mwili na maambukizi haswa baada ya kupata maambukizo awali
hivyo watoto wana uwezo mkubwa wa kuambukizwa na maradhi yanayohusiana upumuaji na watu wazima wana uwezo mdogo wa kuambukizwa na maradhi yanayohusiana upumuaji upungufu wa kinga pia unaongeza hatari ya kuambukizwa ugonjwa ukosefu wa usingizi na lishe duni pia zinaleta hatari kubwa ya kuendeleza maambukizi yanayoletwa na rhinovirus
hii inatokana na athari inayoletwa na virusi ya kupunguza kinga ya mwili dalili za mafua ya kawaida zinaaminika kuwa zinajitokeza wakati kinga mwili ikipambana na virusi jinsi kinga mwili inavyopambana na virusi inategemea na aina ya virusi
kwa mfano ni kawaida rhinovirus kuenezwa kwa kugusana
inajifunga katika vipokezi vya binadamu viitwavyo cam receptor kwa njia isiojulikana na kusababisha kutolewa kwa vichochezi
kwa kawaida haileti madhara puani kwa upande mwingine virusi vya njia ya hewa rsv vinaenezwa kwa kugusana na kwa vitone vinavyopeperuka hewani
ni kisha vinazaana katika pua na koo kabla ya kuenea sehemu ya chini ya kupitisha hewa rsv inasababisha uharibifu wa ukuta wa pua
virusi vya binadamu vya parainfluenza vinasababisha uvimbi wa pua koo na njia za hewa
eccles pg
 ref vikiathiri bomba la pumzi la watoto wadogo vinaweza kusababisha kifaduro kikohozi cha sauti na shida ya kupumua
hii ni kwa sababu njia ya hewa ya watoto inazidi kuwa ndogo
tofauti ya maambukizi ya sehemu ya juu ya kupitisha hewa urtis inatokana na eneo lenye dalili
mafua ya kawaida yanaathiri pua uvimbe wa koromeo koo na mkamba inayoathiri mapafu
mafua ya kawaida husababisha uvimbe wa pua na aina tofauti ya uvimbe wa koo ni jambo la kawaida kujifanyia mwenyewe utambuzi
kutengwa kwa virusi kunafanyika mara chache kwa kawaida si rahisi kutambua aina ya virusi kwa kutizama dalili
njia bora ilyopo ya kuzuia mafua ya kawaida ni kupunguza uenezi wa virusi mwilini hii ni pamoja na kuosha mikono na kuvaa vitambaa usoni
katika mazingira ya huduma ya afya magauni na glavu za kinga pia huvaliwa kuwatenga watu walioathirika si rahisi kwa sababu ugonjwa huo unaenea sana na dalili haisababishwi na kundi moja la virusi
chanjo zimeonekana kuwa hazina uwezo mkubwa kwa sababu kuna aina nyingi ya virusi na virusi hubadilika kwa haraka utengenezaji wa chanjo wenye uwezo mkubwa si rahisi kuosha mikono mara kwa mara kunapunguza maambukizi ya virusi ya mafua
njia hii ni bora zaidi kwa watoto haijulikani kama kutumia dawa za kuzuia virusi au bakteria wakati wa kuosha mikono ni njia bora zaidi
kuvaa vitamba usoni ukiwa karibu ya watu walioathirika inaweza kuwa ni njia nzuri
kuna ushahidi usiotosha unaokiri kwamba kuwa mbali zaidi kimwili au mbali na jamii kunapunguza maambukizi nyongeza ya zinki inaweza kusababisha upungufu wa idadi ya homa mtu anayopata utaratibu wa kujiongezea vitamini haupunguzi hatari au makali ya mafua
kwa sasa hakuna dawa au tiba za mitishamba ambazo zimthibitiwa kwa kufupisha muda wa maambukizi
mengi ya faida kutoka kwa matibabu hata hivyo inahusishwa na athari ya kipozauongo
matibabu ambayo husaidia kupunguza dalili ni pamoja na kitulizo rahisi cha maumivu analgesics na tiba ya kupunguza homa antipyretics kama vile ibuprofen na acetaminophen paracetamol
ushahidi haionyeshi kwamba dawa za kukohoa si fanisi zaidi kuliko dawa rahisi za kupunguza maumivu analgesics
madawa ya kukohoa pia haifai kwa matumizi kwa watoto kutokana na ukosefu wa ushahidi fanisi unaothibitisha na hatari kwa madhara
katika mwaka kanada ilizuia matumizi ya tiba ya kukohoa ya dukani na mafua kwa watoto wenye umri wa miaka sita na ndogo kutokana na shauku kuhusu hatari na faida ambazo hazijathibitishwa
matumizi mabaya ya dextromethorphan dawa ya kuuzwa dukani imesababisha kupigwa marufuku katika nchi kadhaa
kwa watu wazima dalili za mafua inaweza kupunguzwa na antihistamines za kizazi cha kwanza
hata hivyo antihistamines za kizazi cha kwanza inahusishwa na athari mbaya kama vile utepetevu
decongestants zingine kama vile pseudoephedrine pia ni bora kwa watu wazima
kinyunyizio cha ipratropium cha pua pia inaweza kupunguza dalili za mafua lakini kuna athari kidogo kwenye fukuto
antihistamines za kizazi cha pili haionekani kuwa bora
kutokana na ukosefu wa masomo haijulikani kama kuongezeka kwa ulaji wa maji inaboresha dalili au kupunguza ugonjwa kupumua
ukosaji wa data kama hiyo ipo kwa matumizi ya hewa ya joto
utafiti mmoja uligundua mvuke wa kusugua kifua ni fanisi katika kutoa baadhi ya tulizo la dalili ya kukohoa usiku foleni na ugumu wa usingizi
viua vijasumu haina athari dhidi ya maambukizi ya virusi na hivyo haina athari dhidi ya homa
viua vijasumu kwa kawaida huagizwa ingawa madhara ya viua vijasumu husababisha madhara kwa ujumla
viua vijasumu kwa kawaida huagizwa kwa sababu watu wanatarajia watabibu kuziagiza na watabibu wanataka kusaidia watu
hakuna madawa fanisi za kuzuia virusi za homa ingawa baadhi ya utafiti wa awali imeonyesha faida
wakati kuna matibabu mengi mbadala inayotumika kwa homa kuna upungufu wa ushahidi wa kisayansi wa kuunga mkono matumizi ya matibabu zaidi
kufikia mwaka hakuna ushahidi wa kutosha wa kupendekeza kwa au dhidi ya aidha asali au umwagiliaji kwa pua
virutubisho vya zinki vinaweza kupunguza ukali na muda wa dalili wakati itamezwa ndani ya masaa nbsp ya mwanzo wao
athari za vitamini kwa homa wakati inafanyiwa utafiti sana inakatisha tamaa
aina tofauti ya virutubisho vya echinacea inaweza kutofautiana katika utendaji wao
homa kwa kawaida ni kidogo na hupotea pekee yake na dalili nyingi kuwa bora katika wiki moja
matatizo makubwa kama yatatokea kwa kawaida huwa katika watu wazee sana vijana au wale ambao wanashida ya kinga wana mfumo dhaifu wa kinga
maambukizi sekondari ya bakteria yanaweza kutokea na kusababisha sinusitis pharyngitis au maambukizi ya masikio
inakadiriwa kuwa sinusitis hutokea katika matukio ya asilimia 
maambukizi ya sikio hutokea katika matukio ya asilimia 
homan ni zaidi ya ugonjwa wa kawaida wa binadamu na watu wanaathirika kimataifa
watu wazima kwa kawaida huwa na maambukizi mbili hadi tano kwa mwaka
watoto wanaweza kuwa na homa sita hadi kumi kwa mwaka na homa hadi kumi na mbili kwa mwaka kwa watoto wa shule
viwango vya maambukizi ya dalili huongezeka katika wazee kutokana na kudhoofika kwa mfumo wa kinga
wakati chanzo cha homa imetambuliwa tu tangu miaka ya ugonjwa umekuwa na ubinadamu tangu nyakati za kale
dalili zake na matibabu zinaelezwa katika ebers papyrus ya misri maandishi kongwe yaliyopo ya matibabu iliyoandikwa kabla ya karne ya kk
jina homa ilikuja katika matumizi ya karne ya kutokana na kufanana kati ya dalili zake na zile zitokanazo na hali ya hewa baridi
katika miaka ya ccu imeonesha kwamba matibabu na interferon wakati wa awamu ya kupevuka kwa maambukizi ya rhinovirus inatoa baadhi ya kinga dhidi ya ugonjwa
kitengo kilifungwa katika mwaka miaka miwili baada ya kukamilisha utafiti wa zinc gluconate lozenges katika kuzuia matibabu ya homa ya rhinovirus
zinki ilikuwa tu ni matibabu fanisi iliyoundwa katika historia ya ccu
athari za kiuchumi ya homa hazifahamiki vizuri katika mengi ya dunia
nchini marekani homa inaongoza kwa ziara watabibu milioni hadi milioni kila mwaka katika makisio ya gharama ya 
 kwa mwaka
wamarekani wanatumia dola bilioni 
 kwa madawa ya dukani otc
wamarekani hutumia dola za ziada milioni kwa maagizo ya madawa kwa tukizo la dalili
zaidi ya theluthi moja ya watu ambao walimwona daktari walipokea maagizo ya viua vijasumu
matumizi ya maagizo ya viua vijasumu ina madhara kwa upinzani wa antibiotiki
makadirio ya siku za shule milioni hadi hazihudhuriwi kila mwaka kutokana na homa
kama matokeo wazazi walikosa siku za kazi milioni kukaa nyumbani ili kuwatunza watoto wao
wakati ikiongezwa kwa siku za kazi milioni ambazo hazikuhudhuriwa na wafanyakazi wanaosumbuliwa na homa jumla ya athari za kiuchumi za hasara ya kazi inayohusiana na homa inazidi dola bilioni kawa mwaka
hii inachangia asilimia ya muda uliopotezwa kutoka kazini nchini marekani
idadi ya kinzavirusi zimejaribiwa kwa ufanisi katika homa
kufikia mwaka hakuna zote zimepatikana kuwa fanisi na kutolewa idhini ya matumizi
kuna majaribio yanayoendelea ya sawa za kinza viruzi ya pleconaril
aina ya pleconaril ya kumeza ilikuwa na masuala ya usalama na aina ya erosoli inachunguzwaa
kibozo tiemacewe ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wabozo
kibozo tieyaxo ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wabozo
kidogon ana tinga ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wadogon
kwa ugonjwa tofauti ambao wakati mwingine jina lake linachanganywa tazama homa ya manjano hepatitis c ni ugonjwa wa kuambukiza ambao unaoshambulia zaidi ini
virusi vya homanyongo ndivyo vinavyosababisha ugonjwa huu wa ini
kwa kawaida homa ya nyongo haionyeshi dalili zozote kwenye hatua za awali lakini ugonjwa ukiendelea unaweza ukasababisha makovu katika maini na baada ya miaka mingi ini linapata vidonda cirrhosis
kwa wagonjwa wengine vidonda hivi vinaweza kusababisha ini kukosa kufanya kazi saratani ya ini au mishipa iliyovimba sana ya umio na tumbo ambayo yanaweza kufanya mtu avuje damu hadi kufa
watu wanaambukizwa na virusi vya homa ya nyongo kwa kupitia mkondo wa damu kwa njia ya kujidunga sindano za dawa ya kulevya kutumia vifaa vichafu vya hospitali na kupewa damu
kadri ya watu milioni wameathirika na homa ya nyongo c
wataalamu walianza kuchunguza hcv katika miaka ya na walithibitisha kuwepo kwa ugonjwa huo mnamo mwaka 
haijulikani kama ugonjwa huu unawaambukiza wanyama
peginterferon na ribavirin ndio dawa pekee zinazotumika sana dhidi ya hcv
kati ya wagonjwa asilimia wanaotibiwa huwa wanapona
watu wanaopata uharibifu mkubwa na kovu kwa ini cirrhosis au saratani ya ini wanaweza kuhitaji ini la kupandikizwa lakini virusi huwa vinarejea baada ya kupandikiza
homa ya nyongo inasababisha dalili katika wagonjwa asilimia 
kiasili inasadikiwa hapa ndipo lilipotokea kabila la wamachinga
ni wagonjwa wachache ambao ni mahtuti na wanapata homa ya manjano
kadri ya wagonjwa asilimia hadi wanapona bila kupata matibabu na kati ya hao wengi wao ni wasichana wadogo
asilimia themanini ya watu walioambukizwa na virusi wanapata madhara ya uambukizo sugu
wagonjwa wengi hawaonyeshi dalili zozote kwenye hatua za awali za ugonjwa huo ingawa uambukizo sugu wa homa ya nyongo unasababisha uchovu
homa ya nyongo ni chanzo kikubwa cha ini kupata vidonda pamoja na saratani ya ini kwa watu ambao wameathirika na ugonjwa huu kwa muda mrefu
kati ya asilimia ya watu wameambukizwa baada ya miaka ya kuwa na vidonda katika ini
pia watu wenye homanyongob au ukimwi walevi sugu na wanaumme huwa wanapata vidonda katika ini
kwa watu wenye vidonda katika ini uwezekano wa kupata saratani ya ini ni mara ishirini zaidi ya kawaida kiasi cha asilimia hadi kwa mwaka
kwa walevi sugu uwezekano wa kupata ugonjwa ni mara zaidi ya kawaida
homa ya nyongo inasababisha vidonda vya ini katika asilimia ya wagonjwa na inasababisha saratani ya ini kati ya asilimia ya wagonjwa
vidonda vya ini vinaweza kusababisha msukumo mkubwa wa damu katika mishipa iliyoungana na ini kujaa maji tumboni kuumia kirahisi au kuvuja damu mishipa kuvimba haswa tumboni na kwenye umio homa ya nyongo ngozi inakuwa ya majano na majeraha katika ubongo
virusi vya homa ya nyongo ni vidogo vilivyo ndani ya kibahasha na kiuzi kimoja vina rna yenye virusi
ni jamii ya hepacivirus ya familia iitwayo flaviviridae
nchini marekani genotype inasababisha asilimia ya magonjwa genotype inasababisha asilimia ya magonjwa na kila aina ya genotypes zingine zinasababisha asilimia 
genotype ndio inayojulikana zaidi katika nchi za amerika ya kusini na ulaya
njia ya kawaida ya uambukizaji katika nchi zilizoendelea ni kutumia madawa ya kulevya kwa kujidunga sindano
katika nchi zinazoendelea njia za kawaida za utoaji damu na utaratibu usio salama wa kimatibabu katika asilimia ya wagonjwa chanzo cha uambukizaji hakijulikani lakini vyanzo vingi vinaweza kuwa ni matumizi ya dawa ya kulevya kwa kujidunga sindano
matumizi ya madawa ya kulevya kwa kujidunga sindano ndio sababu kubwa ya kusambaza homa ya nyongo katika nchi nyingi duniani
uchunguzi uliofanya katika nchi zimeonyesha kwamba katika nchi ambayo marekani ni mojawapo asilimia ya watu wanaopata homa ya nyongo kwa kutumia madawa ya kulevya kwa kujidunga sindano ni asilimia hadi na uchina
zaidi ya milioni kumi ya watumizi wa madawa ya kulevya kwa kujidunga sindano wameambukizwa na homa ya nyongo c uchina milioni 
 marekani milioni 
 na urusi milioni 
 jumla ya wagonjwa walioambukizwa ni wengi sana
kiasi kikubwa cha wafungwa marekani wana homa ya nyongo uwezekano wa kupata ugonjwa ni mara kumi hadi ishirini zaidi ya kiwango cha kawaida cha idadi ya watu na utafiti umeonyesha hii inasababishwa na tabia za hatari za kutumia madawa ya kulevya kwa kujidunga sindano au kujichora chale na sindano ambazo sio safi
utoajji wa damu mazao ya damu na upandikizi wa viungo vya mwili bila kuchunguza hcv ndizo zinazoleta matatizo makubwa ya uambukizaji
tangu wakati huo kiwango cha maambukizi imepungua kuanzia kati ya mmoja kati ya kwa kila kipimo cha damu hadi moja kati ya mpaka kwa kila kipimo cha damu
nchi zingine bado hazifanyi uchunguzi wa homa ya nyongo kwa sababu ya gharama
mtu mwenye jeraha la sindano kutoka kwa mtu aliyeathiriwa na hcv ana uwezo wa asilimia 
 ya kupata ugonjwa hatari inaongezeka kama sindano inayotumika ina shimo kubwa na jeraha ni kubwa
kuna hatari kutoka kwa mfichuo wa kamasi hadi kwa damu ingawa kiwango cha hatari hii ni ndogo na hakuna hatari yoyote kama damu ikigusa ngozi isiyokuwa na jeraha
vifaa vya hospitali pia vinaweza kuambukiza homa ya nyongo kama vile kutumia mara kwa mara sindano na pini mifuko ya kujaza na vifaa visivyo visafi vya hospitali
hali mbaya ya hospitali au za kliniki za madaktari wa meno ndio sababu kubwa za maambukizi ya hcv nchini misri ni nchi yenye kiasi kikubwa cha maambukizi duniani
ushahidi unaonyesha kwamba hakuna hatari ya maambukizi kwa wapenzi wa jinsia tofauti ambao hawana mapenzi na watu wengine
shughuli za ngono zinazoleta viwango vya juu vya majeraha ndani ya mfereji wa mkundu kama vile kupenyeza mkunduni au inayotokea wakati wa maambukizo ya zinaa kama yale yanayokea wakati wa maambukizo ya zinaa ikiwa ni pamoja na vvu au vidonda sehemu ya siri zote hizi zinaleta hatari ya maambukizo
serikali ya marekani inapendekeza matumizi ya kondomu kama njia pekee ya kuzuia maambukizi ya homa ya nyongo kwa watu wenye wapenzi wengi
uchoraji wa mwili unaongeza hatari mara mbili au tatu zaidi ya kupata homa ya nyongo c
hii inaweza kuwa kwa sababu vifaa vinavyotumiwa sio visafi au kuambukizwa na rangi iliyotumika
uchoraji au kujitoboa mwili kama shughuli hizi zilifanywa kabla ya miaka ya kati au ilifanywa na mtu asiye na ujuzi hasa inaleta wasiwasi kwa sababu uwezekano wa kusafisha vifaa ni ndogo sana
hatari ya kuambukizwa inaongezeka mara mbili zaidi kama mchoro ni mkubwa
karibu nusu ya wafungwa wanatumia kwa pamoja vifaa vya kujichora ambavyo sio visafi
ni mara chache uchoraji unafanywa katika sehemu zilizosajiliwa kuambukizwa na ugonjwa wa hcv
vifaa vya maangalizi binafsi kama vile mashine ya kunyolea mswaki na mashine ya kukata kucha yanaweza kuwa na damu
kama zikitumiwa za zaidi ya mtu mmoja uwezekano ni mkubwa wa kuambukizana hcv
watu wanatakiwa wawe waangalifu na mikwaruzo na vidonda au uvujaji wa damu
hcv haimbukizwi kwa kushikana kama vile kukumbatiana kupeana busu au kula kwa pamoja au kutumia kwa pamoja vyombo vya kulia chakula
maambukizi ya homa ya nyongo kutoka kwa mama hadi kwa mtoto hutokea asilimia ya mimba
hatari ya kuambukiza inaongezeka kama muda wa uchungu wa uzazi ni mrefu
hakuna ushahidi wowote unaosema mtoto akinyonyeshwa maziwa ataambukizwa hcv lakini mama aliyeathiriwa hatakiwi amnyonyeshe mtoto kama chuchu zake zina mpasuko au zinavuja au kama ana kiwango kikubwa cha virusi
uchunguzi wa homa ya nyongo unaangalia yafuatayo hcv kingamwili elisa western blot pamoja na idadi ya hcv rna
polymerase chain reaction pcr inagundua hcv rna wiki mmoja au mbili baada ya kuambukizwa wakati vikinga mwili huchukua muda mrefu kutengenezwa na kuonekana
maambukizo ya muda mrefu ya homa ya nyongo c yanayoletwa na virusi vya homa ya nyongo ambavyo vinaweza kuishi mwilini kwa muda unaoweza kuzidi miezi sita kama rna ipo au haipo
kwa sababu ugonjwa huu kali hauonyeshi dalili zozote kwa muda mrefu madaktari huwa kwa kawaida wanagudua ugonjwa huu wanapofanya uchunguzi wa maini au wakati wanapofanya utaratibu wa kawaida wa kuchunguza afya za watu walio hatarini
uchunguzi hauwezi kutofautisha kati ya ugonjwa mahututi na ugonjwa sugu wa maini
upimaji wa homa ya nyongo kwa kawaida huanza na vipimo vya damu ili kugundua uwepo wa kingamwili kwa hcv kwa kutumia kimeng enya immunoassay
kama upimaji huu ni chanya kipimo cha itafanywa ili kuthibitisha immunoassay na kuamua ukali
uchanganuzi wa recombinant immunoblot inathibitisha immunoassay na mmenyuko wa hcv rna polimeresi huamua ukali
kama hakuna rna na immunoblot ni chanya mtu alikuwa na maambukizi ya awali lakini ikaisha na aidha kwa matibabu au yenyewe kama immunoblot ni hasi immunoassay ilikuwa na makosa
inachukua wiki sita hadi nane kwa kufuatia maambukizi kabla ya vipimo vya immunoassay kuonekana kuwa yako
vimeng enya vya ini hubadilika wakati wa sehemu ya awali ya maambukizi kwa wastani huanza kupanda katika wiki ya saba baada ya kuambukizwa
ini za vimeng enya huhusiana vibaya na ukali wa ugonjwa
biopsi za ini zinaweza kuamua kiwango cha uharibifu wa ini lakini kuna hatari kutokana na utaratibu huo
mabadiliko ya kawaida biopsi hutambua ni lymphocytes ndani ya tishu ya ini vinyeleo vya limfu katika triad portal na mabadiliko kwa vichirizi vya nyongo
kuna idadi ya vipimo vya damu vinavyopatikana ambavyo vinajaribu kuamua kiwango cha uharibifu na kupunguza haja ya biopsi
watu wachache kama asilimia walioambukizwa nchini marekani na canada wanafahamu hali yao
kupima inapendekezwa kwa watu walio na hatari ya juu ambao ni pamoja na watu wenye chale
uchunguzi pia inapendekezwa kwa watu wenye muinuko wa kimeng enya ya ini kwani hii ni ishara ya pekee ya homanyongosugu ya mara kwa mara
uchunguzi wa mara kwa mara hapendekezwi nchini marekani
kufikia mwaka hakuna chanjo inapatikana kwa homa ya nyongo c
chanjo zinatengenezwa na baadhi yao zimeonyesha matokeo ya kuhimiza
kuwachunguza watoaji damu ni muhimu katika kiwango cha kitaifa kama ni kufuata tahadhari za ulimwenguni ndani ya vituo vya afya
katika nchi ambako kuna ugavi usiotosha wa sindano hasi watoa huduma wanapaswa kupeana madawa kwa mdomo badala ya kupitia sindano
hcv inasababisha maambukizi sugu katika asilimia ya watu walioambukizwa
takriban asilimia ya kesi hizi humalizika kwa matibabu
watu wenye maambukizi ya ini ya hcv yaliyothibitika yasiyo ya kawaida wanapaswa kutafuta matibabu
matibabu ya sasa ni mchanganyiko wa pegylated interferon na madawa ya kupunguza makali ya ukimwi ribavirin kwa muda wa wiki au kulingana na aina ya hcv
matokeo bora hutokea kwa asilimia ya watu waliotibiwa
kuchanganya ama boceprevir au telaprevir na ribavirin na peginterferon alfa inaboresha matokeo ya homa ya nyongo genotype 
madhara kwa matibabu ni ya kawaida nusu ya watu wanaotibiwa hupata dalili kama homa ya mafua na theluthi ya watu hupata matatizo ya mhemuko
tiba katika miezi sita za kwanza ni bora zaidi kuliko baada ya homa ya nyongo kuwa sugu
kama mtu anapata maambukizi mapya na haijaisha baada ya wiki nane hadi kumi na mbili wiki ya pegylated interferon inapendekezwa
kwa watu wenye thalasemia ugonjwa wa damu ribavirin inaonekana kuwa muhimu lakini huongeza haja ya upaji wa damu
watetezi wanadai tiba kadhaa mbadala kuwa na manufaa kwa homa ya nyongo ikiwa ni pamoja na maziwa mbigili ginseng na colloidal silver hata hivyo hakuna tiba mbadala imeonekana kuboresha matokeo katika homa manjano c na hakuna ushahidi upo ambao tiba mbadala ina athari yoyote kwenye virusi wakati wote
majibu ya matibabu hutofautiana kulingana na genotype
majibu endelevu ni kadiri asilimia kwa watu wenye hcv genotype kwa muda wa wiki ya matibabu
majibu endelevu hutokea katika asilimia kwa watu walio na genotypes hcv na kwa muda wa wiki ya matibabu
majibu endelevu ni kadiri ya asilimia kwa watu wenye genotype kwa muda wa wiki ya matibabu
ushahidi wa matibabu katika ugonjwa genotype kwa sasa ni chache na ushahidi uliopo ni wa muda wa wiki ya tiba katika vipimo sawa na ugonjwa wa genotype 
kati ya watu milioni na au asilimia ya idadi ya watu duniani wanaishi na homa ya nyongo sugu
kati ya watu milioni huambukizwa kwa mwaka na zaidi ya watu hufariki kila mwaka kutokana na magonjwa husiana na homa ya nyongo c
viwango vimeongezeka pakubwa katika karne ya kutokana na mchanganyiko wa idu na madawa ya kujidunga katika mishipa au vifaa vya matibabu visivyokifishwa
nchini marekani kadiri ya asilimia ya watu wana homa ya nyongo c pamoja na kesi mpya hadi kwa mwaka
viwango vimepungua katika nchi za magharibi tangu miaka ya kutokana na uchunguzi wa kuboresha damu kabla ya utoaji
vifo vya kila mwaka kutokana na hcv nchini marekani ni kadiri kutoka hadi 
matarajio ni kwamba kiwango hiki cha vifo itaongezeka wakati watu walioathirika kwa utoaji damu kabla ya kupimwa hcv kuwa wagonjwa na kufa
viwango vya maambukizi viko juu katika baadhi ya nchi za afrika na asia
nchi zilizi na viwango vya juu sana vya maambukizi ni misri asilimia pakistani asilimia 
 na uchina asilimia 
kiwango cha juu nchini misri inahusishwa na kampeni ya umma ya matibabu ya sasa iliyositishwa ya schistosomiasis kwa kutumia sindano za kioo zisizokifishwa vizuri
mwaka michael houghton qui lim choo na george kuo katika shirika la chiron wakishirikiana na dkt
dw bradley kutoka kituo cha kudhibiti na kuzuia magonjwa walitumia mbinu mpya ya molecular cloning ya kubaini kiumbe kisichojulikana na kukuza uchunguzi wa ubainishaji mwaka alter alithibitisha virusi kwa kuthibitisha uwepo wao katika jopo la vielelezo vya homanyongozisizo zisizo b
mwezi aprili ugunduzi wa hcv ulichapishwa katika makala mbili katika jarida la sayansi
ugunduzi ulisababisha mafanikio makubwa katika utambuzi na kuboresha matibabu ya kupunguza makali ya virusi
alter na houghton walitukuzwa na tuzo ya lasker ya utafiti wa kitabibu ya hospitali ya kuongoza kazi inayosababisha ugunduzi wa virusi vinavyosababisha homa ya nyongo na mbinu za kukuza uchunguzi ambazo zilipunguza hatari ya utoaji damu ilihusisha homa manjano nchini marekani kutoka asilimia mwaka hadi karibu sifuri mwaka 
chiron aliwasilisha hataza kadhaa kuhusu virusi na uchunguzi wake
maombi ya mashindano ya hataza na cdc ilikuwa imeshuka mwaka baada ya chiron kulipa dola milioni kwa cdc na dola kwa bradley
mwaka bradley alimshtaki chiron wakitaka kubatilisha hataza alitaka yeye mwenyewe ajumuishwe kama mbunifu mshiriki na kupokea mapato ya uharibifu na ya mrahaba
alisitisha mashtaka mwaka baada ya kupoteza mbele ya mahakama ya rufaa
mwungano wa dunia wa homanyongoinaratibu siku ya dunia ya homa ya manjano hufanyika kila mwaka tarehe mwezi julai
gharama za kiuchumi za homa ya nyongo ni muhimu kwa mtu binafsi na kwa jamii kijumla
nchini marekani wastani ya gharama ya maisha ya ugonjwa huo ilikadiriwa kuwa dola za marekani mwaka na gharama ya kupandikiza ini ni takriban dola za marekani kufikia mwaka 
nchini canada gharama ya matibabu ya kupambana na virusi yalikuwa juu kama dola za canada mwaka wakati marekani gharama ni kati ya dola na za marekani mwaka 
katika maeneo mengi ya dunia watu wanashindwa kumudu matibabu na madawa ya kupunguza makali ya virusi kwa sababu ya kukosa bima au bima waliyo nayo haitalipa madawa ya kupunguza makali ya virusi
kufikia mwaka karibu madawa mia moja inakuzwa kwa ajili ya homa ya nyongo c
dawa hizi ni pamoja na chanjo za kutibu homa ya manjano immunomodulators na vizuia vya cyclophilin
uwezekano wa matibabu haya mapya yamekuja kutokana na uelewa mzuri wa virusi vya homa ya nyongo c
kibondum dom au kibondum ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wadogon
kidogul dom ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wadogon
kidonno so ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wadogon
kijamsay ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wadogon
pia kuna wasemaji nchini burkina faso ambao idadi yao haijulikani
kikolum ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wadogon
kitebul ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wadogon
kitene kan ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wadogon
kitomo kan ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wadogon
kitoro so ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wadogon
kitoro tegu ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wadogon
kiwalo kumbe pia kibankan tey ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wadogon
kiyanda ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wadogon
kifulfulde maasina ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wafulfulde
pia kuna wasemaji nchini ghana na wasemaji nchini cote d ivoire
kijowulu ni lugha ya kiniger kongo nchini mali na burkina faso inayozungumzwa na wajowulu
kikagoro ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wakagoro
kikoromfe ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso na mali inayozungumzwa na wakoromfe
kimaninkakan kita ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wamandinke
kimarka ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso na mali inayozungumzwa na wamarka
kisamoma au kikalamse ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso na mali inayozungumzwa na wasamoma
kisenoufo mamara ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wasenoufo
kisenoufo sicite ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso na mali inayozungumzwa na wasenoufo
kisenoufo syenara ni lugha ya kiniger kongo nchini mali inayozungumzwa na wasenoufo
kihumburi senni ni lugha ya kinilo sahara nchini burkina faso na mali inayozungumzwa na wasonghay
kikoyra chiini ni lugha ya kinilo sahara nchini mali inayozungumzwa na wasonghay
kikoyraboro senni au kisonghay mashariki ni lugha ya kinilo sahara nchini mali inayozungumzwa na wasonghay
kitadaksahak ni lugha ya kinilo sahara nchini mali inayozungumzwa na wasonghay
pia kuna wasemaji takriban nchini algeria na wengine ambao huhamiahamia kutoka mali kuingia nchi ya niger kwa muda
kitamasheq ni lugha ya kiafrika kiasia nchini mali na burkina faso inayozungumzwa na waberber
pia kuna wasemaji nchini burkina na wengine nchini algeria
kibobo madare kusini ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wabobo
kibolon ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wabolon
kibuamu ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wabuamu
mindanao ni kisiwa kikubwa cha pili katika ufilipino ambayo ni nchi ya visiwa
eneo la visiwa ni km kuna wakazi milioni 
jina hili latumiwa pia kutaja kundi la visiwa vya ufilipino linayojumlisha kisiwa kikubwa cha mindanao pamoja na funguvisiwa ya sulu
mindanao ni kisiwa ambacho kipo upande wa mashariki kabisa wa eneo la ufilipino na karibu zaidi na borneo
uso wa mindanao ni ufuatano wa safu za milima na mabonde kati yao
magma na majivu ya kivolkeno zilijaza mabonde kadhaa na kuwa nyanda za juu zenya sehemu za tambarare
pwani huwa pia vipande vbya tambarare vinavyokatwakatwa na milima inayoelekea hadi katika baharini
mlima mkubwa ni apo unaofikia kimo cha mita ni pia mlima mkubwa wa ufilipino
kuna malighafi nyingi ambazo bado hazikutumiwa kiuchumi kutokana na ugumu wa mawasiliano na hali ya kisiasa kisiwani hasa uhaba wa usalkama kutokana na uasi wa wakazi waislamu dhidi mya serikali
watu wa kusini ya kisiwa ni zaidi waislamu walio theluthi ya wakazi wa mindanao
sehemu kubwa zaidi ya ni wakristo hasa wakatoliki
kibwamu cwi ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wabuamu
kibwamu laalaa ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wabuamu
kidagaari dioula ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wadagaari
kidagara kaskazini ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wadagaari
kidogose ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wadogose
idadi ya wasemaji wa kidogose imehesabiwa kuwa watu 
kidogoso ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso na cote d ivoire inayozungumzwa na wadogoso
idadi ya wasemaji nchini cote d ivoire haijulikani
kidyan ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wadyan
kidzuungoo ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na waduun
kijalkunan ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wajalkunan
kikaansa ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wakaansa
kipindi cha kawaida ni kipindi cha liturujia katika mwaka wa kanisa
baada ya kila mfululizo wa vipindi viwili vya pekee majilio na noeli kwaresima na pasaka tunarudia kipindi cha kawaida kinachochukua muda mrefu kuliko vingine vyote pamoja
ekaristi ya dominika ndiyo chakula cha safari hiyo kinachotutia nguvu mpya daima tuzidi kumuelea bwana
katika kutimiza agizo lake la kufanya ukumbusho wake tunapokea upya toleo kamili la nafsi yake na tunakubali kujitoa kama alivyojitoa kwetu kwa upendo upeo
ndiyo sababu mwaka wafiadini wa abitene walikiri mbele ya watesi wao hatuwezi kuishi bila ya siku ya bwana
ni siku ya kanisa yaani mkusanyiko viungo vyake vikikutana mwili huo wa bwana unatimia na kudhihirika mbele ya wote
ni siku ya furaha na amani ambayo inaambukiza kuanzia yeye na inazidi kutufanya ndugu
ikiwa vipindi vya pekee vya mwaka vinaadhimisha matukio makuu ya kristo hiki cha kawaida kinaadhimisha ushiriki wetu katika fumbo lake ndani ya kanisa kwa njia ya roho mtakatifu
kristo ameshatimiza kazi ya ukombozi lakini upande mwingine mambo bado hadi huo uwafikie watu wote na kila mmoja apate kuwa mwana huru wa mungu ndani ya kanisa mwili wa kristo unaoendelea kuishi na kutenda ulimwenguni karne hadi karne
moyo wa yesu unazidi kudunda katika kifua cha kanisa ambalo ni kristo ndani yetu anayezidi kuenea duniani kote
humo kwa uwezo wa roho mtakatifu neno lake linazidi kuwa hai na kupiga mbio huku kanisa likilifafanua na kulitekeleza katika mazingira mapya daima
kanisa linaalika wanae wakomae katika maisha ya kiroho kwa kushuka vilele vya pasaka na noeli ili kufaidika na malisho mapana ya kipindi cha kawaida kwa kutafakari katika mwanga wa ufufuko wake yale yote aliyoyasema na wa kutekeleza yale yote yaliyoyaagiza
kuadhimisha na kuishi fumbo la kristo katika hali ya kawaida ni kukubali uwajibikaji mwaminifu wa kila siku ili kumtambua kama mwalimu anayeongozana nasi katika safari ya maisha na hivyo kung amua kwamba mungu anatuinamia na kutuokoa katika maisha yetu ya kila siku
ndiyo sababu kipindi hicho kinakazia pia utume wa kiinjili wa kanisa ulimwenguni na wajibu wa kuutimiza
kipindi hiki ni cha kawaida kwa maana kinaadhimisha fumbo la kristo kwa jumla kufuatana na dominika na siku nyingine za wiki
kwa ajili hiyo tunasaidiwa na somo la karibu mfululizo la mojawapo kati ya injili ndugu ili kutafakari maisha na mafundisho ya yesu kadiri ya kila mwinjili kwa zamu marko mathayo halafu luka siku za kazi mathayo mwaka a marko mwaka na luka mwaka siku za jumapili
humo mbali na mafumbo makuu tuliyoadhimisha katika vipindi vya pekee vya mwaka wa kanisa tunakutana na yesu katika maneno na matendo yake ya kawaida zaidi katika mafungamano yake na watu kuanzia urafiki na wanafunzi wake hadi malezi kwa watu wote
lengo si tu kukumbuka alivyofanya wakati ule bali hasa kutambua anavyozidi kufanya kila leo kupitia kanisa lake
kwa kiingereza kipindi hicho kinaitwa ordinary time yaani muda ambao unafuata utaratibu hivyo unalingana kabisa na mpango wa upendo wa mungu na unaleta amani ambao ni utulivu wa utaratibu thoma wa akwino
muda huo una pande mbili kuanzia siku inayofuata ubatizo wa bwana hadi siku inayotangulia jumatano ya majivu halafu kuanzia jumatatu baada ya pentekoste hadi mchana wa jumamosi ya tarehe yanapoanza kuadhimishwa majilio
katikati ya hizo sehemu mbili za kipindi cha kawaida mfululizo wa pasaka unaadhimisha yale yesu aliyoyafanya katika maisha yake ya hadhara kwaresima kuanzia vishawishi jangwani hadi kifo msalabani na ushindi wake kamili pasaka kufufuka kupaa na kumtuma roho mtakatifu
kwa kilatini siku ya kazi inaitwa na kanisa feria wingi wake unamaanisha likizo starehe kwa sababu kwa mkristo kila siku ni sikukuu
hivyo hata kipindi cha kawaida ni cha pekee kwa kuwa maisha yake yamegeuzwa na kufichika pamoja na kristo ndani ya mungu
kwa mtazamo wa imani hata muda wa kawaida unaweza ukawa na utajiri mkubwa ajabu
katika kipindi cha ukoloni palikuwa na mashamba makubwa ya mkonge liloitwa mkoe hali iliyosababisha pawepo na wageni wengi wengine wakiwa walikuja kufanya kazi katika shamba la mkonge
mapokeo ya roma yanaadhimisha wakati huo sherehe kadhaa utatu mtakatifu mwili na damu ya kristo moyo mtakatifu wa yesu lakini hizo haziadhimishi tukio fulani bali ukweli uliobainishwa na mitaguso mikuu kuhusu nafsi tatu za kimungu uwepo wa yesu katika kanisa kupitia maumbo ya mkate na divai upendo wake unaowakilishwa na moyo uliotobolewa ili utokwe na chemchemi za neema zinazosababisha kanisa lizaliwe na sakramenti
pia sikukuu nyingi za watakatifu zinapatikana wakati huo bila ya kuzuiwa na vipindi vya pekee k
mf
yohane mbatizaji petro na paulo malaika wakuu na hasa mama maria
hata ndani mwao tunazidi kumuadhimisha kristo kwa kuwa ni mashahidi wa ushindi wake dhidi ya dhambi na ni ufafanuzi hai wa utakatifu wake unaoendelea kudhihirika ndani ya kanisa linalohuishwa na roho mtakatifu
mwishoni mwa kipindi hicho mwezi novemba unaadhimishwa kanisa shindi la mbinguni tarehe kanisa toharani tarehe na kanisa safiri duniani tarehe 
ni kwamba katika wiki au za kipindi cha kawaida kati yake hadi zinatangulia kwaresima halafu hadi zinafuata pentekoste kanisa likihiji kati ya dhuluma za ulimwengu na faraja za mungu linazidi kutangaza mateso na mauti ya bwana mpaka arudi likielekea uzima wa milele
wakati huo ufalme wa mungu unazidi kujengeka na kukua taratibu kuelekea utimilifu wake
ndiyo maana rangi ni ya kijani ambayo tangu zamani inahusishwa na uzima mpya na ustawi
katika kiebrania jina la rangi hiyo lina maana ya kijana pia
katika ukristo rangi hiyo inamaanisha uzima mpya unaotumainiwa katika ufufuko na ule wa kanisa baada ya roho mtakatifu kulijaza pentekoste ili azidi kummwilisha kristo katika viungo vyake
wayahudi wanaadhimisha pasaka ya kale ukumbusho wa kuvuka pakavu kati ya bahari kutoka utumwani kuelekea uhuru
wakristo wanaadhimisha pasaka mpya ukumbusho wa sadaka ya agano jipya la milele ambayo pamoja na yesu wanavuka toka dunia hii kwenda kwa baba kristo asingefufuka imani hii ingekuwa bure
maelezo yafuatayo yanatokana na mpango wa kanisa katoliki lakini kwa kiasi kikubwa yanafaa pia kwa madhehebu mengine kama vile anglikana
wakati wa pasaka hatusomi agano la kale kwa kuwa yaliyotabiriwa nalo yameshatimia katika kristo
badala yake tunasoma karibu mfululizo matendo ya mitume yanayoelekeza safari yote ya kanisa
masomo mengine sala na nyimbo vinasema hasa juu ya kristo kufufuka na kuwa nasi na juu ya paji la roho mtakatifu alilotupatia
katika maisha ya kawaida watu wanafanya sherehe mbalimbali si za dini tu
sikukuu yoyote inatokeza furaha ya kuishi usipokuwa na mtazamo wa kuridhika na maisha kumwaga pesa katika anasa hakuondoi huzuni ya kukata tamaa
sikukuu yoyote ni adhimisho la pamoja inatokana na watu kukubaliana katika kujali mambo fulanifulani au walau kuheshimiana pia inajenga jamii kwa kurudisha furaha ya kuwa pamoja
kwa wakristo sherehe kuu kuliko zote ni pasaka ndiyo sikukuu yenyewe ambayo inadumu siku hamsini mfululizo hadi pentekoste na inaitwa dominika kubwa
kwa kweli pasaka si sherehe mojawapo tu wala kipindi kimojawapo tu katika mwaka wa liturujia bali ndiyo kiini chake kama vile dominika pasaka ndogo ya kila wiki ilivyo kiini cha juma zima
adhimisho hilo ni la pamoja kwa sababu tumekuwa moyo mmoja na roho moja katika kristo kwa kumiminiwa roho mtakatifu
kwa kumega mkate mmoja tunaimarisha ushirika wetu na kuwajibika kumtambua yesu katika wale wote tunaokutana nao hasa maskini
mang amuzi hayo ya imani yanatuchochea kuimba mfululizo aleluya bila ya shaka tunaimba tukiwa njiani kuelekea kwetu hatujafikia pale tutakapoimba katika heri ya starehe ya milele
tunaimba tusije tukalemewa na mzigo wetu wa maisha
augustino wa hippo anatuonya imba anavyofanya msafiri
imba lakini tembea usahau uchovu wako kwa kuimba lakini jihadhari na uvivu
aleluya inatokeza vizuri furaha na tumaini letu ndiyo sababu tunaikariri sana
pamoja na hayo uhuru wetu unatudai tuushuhudie kwa matendo na hasa kwa kuwakomboa ndugu zetu wanaodhulumiwa
kristo amefufuka kweli na atatufufua sisi pia tutaishi naye kwa baba katika umoja wa roho mtakatifu
hata sasa yu pamoja nasi ndiyo maana ya mshumaa wa pasaka
tukiwa naye maisha yanatunogea kwa kuwa yote yameinuliwa tena na kufanywa mapya
tumekombolewa kutoka utumwa wa dhambi na mauti tumekuwa wana wa mungu na kuishi kwa uhuru wa upendo tukiongozwa na roho mtakatifu
kristo amekuwa bwana na anaendelea kueneza ufalme wake
hatuwezi kuogopa chochote tena kwa kuwa historia ni yake yeye aliye alfa na omega
jumatano ya majivu katika kalenda ya mwaka wa kanisa la magharibi ni siku ya kwanza ya kwaresima walau kwa madhehebu mengi
jina linalotana na desturi ya kumpaka majivu kichwani pamoja na kumtamkia maneno ya kumhimiza afanya toba inavyotakiwa na kipindi hicho cha liturujia kinachoandaa pasaka
kwa kawaida siku hiyo unaanza mfungo unaofuata kielelezo cha yesu kufunga chakula siku arubaini jangwani baada ya kubatizwa na yohane mbatizaji na kabla ya kuanza utume wake mwenyewe
ana asili ya kikurdi lakini shughuli zake anafanyia mjini frankfurt am main
aliwasili nchini ujerumani akiwa bwana mdogo wa umri wa miaka akitokea iran alipenda sana hip hop rap beatboxing na graffiti
mwaka wa amejiunga na d flame daniel kretschmer a bomb na combad kwenye cold n locco
bendi hiyo ilibadilishwa jina mnamo mwaka wa na kuwa asiatic warriors na kuanza kuchanganya manyimbo yao kwa lugha ya kijerumani kiingereza kiajemi na kikurdishi na kupata umaarufu kabambe kwa kuingia mkataba na studio ya ruff n raw na ep told ya
tofauti za kindani baina ya wanachama wa asiatic warriors imepelekea kundi kuvunjika
anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama bass sultan hengzt
tangu mwaka wa aliingia mkataba na studio ya luv money records akiwa kama mwanachama wa kundi la rap lililokuwa linachipukia berlins most wanted bmw ambamo alifanya kazi pamoja na bushido na king orgasmus one
ilivyofika mwaka wa akatoa albamu yake ya kwanza ya kujitegemea iliyokwenda kwa jina la rap braucht kein abitur akatoa albamu iliyokwenda kwa jina la bezirk zu bezirk akiwa na mc bogy
kihistoria asili yake ni lugha ya kilatini hivyo inahesabiwa kati ya lugha za kirumi
kikaraboro mashariki au kikar ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso na cote d ivoire inayozungumzwa na wakaraboro
kikaraboro magharibi au kisyer tenyer ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wakaraboro
kikhe ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wakhe
pia kuna wasemaji nchini cote d ivoire lakini idadi yao haijulikani
kilyele ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na walyele
kuna walyele wengi ambao huhamiahamia nchi za jirani hasa cote d ivoire
kinatioro ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wanatioro
ubatizo wa bwana ni sikukuu ya liturujia inayoadhimisha fumbo la yesu kubatizwa na yohane mbatizaji katika mto yordani kabla hajaanza utume wake mwenyewe
ndiyo sababu inatimiza kipindi cha noeli kinachoadhimisha kwa muda mfupi miaka yote ya maisha yaliyofichika ya yesu mingi ikiwa aliitumia kama seremala kijijini nazareti
aina hiyo ya ukristo ilikuwa anaongoza kabisa kati ya dini za misri kuanzia karne ya hadi karne ya b
lakini baada ya uvamizi wa waarabu uislamu ulizidi kuenea kwa njia mbalimbali
hata hivyo wakopti wanabaki asilimia ya wamisri wote isipokuwa wanazungumza kiarabu si kikopti tena ambacho kinatumika tu katika liturujia
wakopti wengine wana ushirika kamili na kanisa katoliki na wengine tena ni waprotestanti
jina kopti linatokana na kigiriki egyuptios yaani mmisri
kati ya watakatifu muhimu zaidi wa kikopti kuna mmonaki antoni abati na maaskofu atanasi wa aleksandria na sirili wa aleksandria
mchango mkubwa zaidi walioutoa ni kuanzisha umonaki na kutetea umungu wa yesu kristo pamoja na usahihi wa kumuita bikira maria mama wa mungu
kutoka misri ukristo wa aina hiyo ulienea tangu zamani hasa sudan ethiopia na eritrea
siku hizi wakopti wengi wanazidi kuhamia nchi nyingine hasa za magharibi
yesu kugeuka sura ni sikukuu ya liturujia ya ukristo inayoadhimisha fumbo la maisha ya yesu linalosimuliwa katika agano jipya hususan katika injili ndugu math mk lk na katika pet 
humo tunasoma kwamba yesu aliongozana na wanafunzi wake watatu mtume petro yakobo mkubwa na mdogo wake mtume yohane hadi mlima kwa lengo la kusali faraghani
huko usiku alianza kung aa akatokewa na musa na eliya waliozungumza naye kuhusu kufariki kwake yerusalemu
kubwa zaidi mungu alimshuhudia kuwa mwana wake mpenzi akawahimiza wanafunzi hao kumsikiliza
tukio linaheshimiwa hasa na ukristo wa mashariki na wamonaki wanaoliona mwaliko wa kutazama utukufu wa mungu uliofichama katika malimwengu kumbe kwa sala unadhihirika kwa macho ya imani
mapouka pia inajulikana kwa jina la macouka ni ngoma ya dansi ya kimila ambayo inatokea katika eneo la dabou huko mjini kusini mashariki mwa nchi ya c te d ivoire
wakati mwingine ngoma hii huchezwa pia wakati wa sherehe za kidini
pia inajulikana kwa jina la la danse du fessier au dansi ya kinyumenyume
dansi hii huwa na koreografia yenye mtawasha wa kimahaba hakuna tena mfano
dansi hii hasa uhusisha wanawake wakitingisha matako yao nginjanginja huku wakiyalekeza upande wa watazamaji wao
katika miaka ya wasanii wengi wa ivory coast walijaribu kuupatia umaarufu mtindo huu lakini hawakufanikiwa kabisa
miongoni mwa makundi yaliyowahi kupata umaarufu ni pamoja na tueuses de mapouka
kuna aina mbili ya dansi hii ile ya awali na ya hii ya kisasa
 taaluma yake ya muziki ilianza baada ya muda alipokuwa katika kundi la wanajeshi wa angani marekani
dansi ya kisasa huchezwa na vijana wadogo ambao wengi wametia chumvi kupindukia hadi kuonekana kama sivyo inavyotakiwa ichezwe kulingana na pendekezo la chimbuko la ngoma hii
mwaka wa serikali ya c te d ivoire imeamua kukataza kabisa utumbuizaji wake katika umma
kiazeri pia kiazerbaijani kituruki cha azerbaijani kwa lugha ya wenyewe az rbaycanca az rbaycan dili ni moja ya lugha za kiturki ambayo ni karibu na kituruki chenyewe
lugha inatumiwa katika jamhuri ya azerbaijan na katika sehemu za magharibi kaskazini za uajemi pamoja na sehemu za georgia uturuki na urusi
chanzo cha lugha kiko katika lahaja za kituruki ya magharibi zilitumiwa na wahamiaji waturuki waliofika asia ya magharibi tangu karne ya 
waturuki waosmani walioteka konstantinopoli waliendeleza lugha yao kama kitiruki cha kiosmani kilichokuwa baadaye msingi wa kituruki wa leo
lugha ya makabila ya anatolia mashariki na uajemi magharibi imeendelea kuwa asili ya kiazeri
wasemaji wa kiazeri walitawala uajemi tangu mwaka kwa nasaba ya wasafawi
tangu mwaka urusi uliteka eneo la kaukazi na hivyo wasemaji wa kiazeri waliishi sasa kisehemu katika dola la urusi na kisehemu katika milki ya uajemi
kiazeri ya kaskazini kilipokea pia maneno mmengi kutoka kirusi
baada ya mapinduzi ya kirusi azerbaijan ya kirusi iliendelea kuwa jamhuri ya kisovyeti ya kijamii ya kiazeri ambako kiazeri lifanywa lugha ya kitaifa na kukuzwa kama lugha ya kisasa
hapa maandishi ilibadilishwa kwa kutumia alfabeti ya kikirili
baada ya uhuru wa azerbaijan tangu mwaka serikali ilibadilisha maandishi kuwa kwa herufi za kilatini kama vile uturuki
lakini kiazeri kinaendelea kuandikwa kwa andishi la kiarabu nchini uajemi
mifano ya maandishi ya kiazeri kwa alfabeti tofauti
alfabeti ya kilatini kituruki kwa kiazeri tangu 
b t n insanlar l yaq t v h quqlarina g re azad v b rab r do ulurlar
onlarin urlari v vicdanlari var v bir birl rin m nasib td qarda liq ruhunda davranmalidirlar
alfabeti ya kiarabu jinsi ilivyo kawaida katika iran
kwa herufi za kilatini b t n insanlar heysiyy t v haqlar baximindan d nk b rab r v rkin azad do ularlar
us ql v uyat vicdan yiy sidirl r v bir birl rin qar i qarda liq ruhu il davranmalidirlar
b t n insanlar h r haysiyet ve haklar bakimindan e it do arlar
akil ve vicdana sahiptirler ve birbirlerine kar i karde lik zihniyeti ile hareket etmelidirler
kinuni kaskazini ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wanuni
kinuni kusini ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wanuni
kiphuie au kipuguli ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na waphuo
tiva chati ni ndege mdogo wa familia platysteiridae
anatokea angola na namibia tu katika pori yenye miti ya miiba
hutavuta chakula ardhini mpaka sm juu katika uoto hula wadudu
tago lake hutengenezwa kwa umbo wa kikombe katika mgunga mfupi
abunusi ya kweli ni ubao wa spishi za jenasi diospyros lakini aina nyingine za ubao mweusi huitwa abunusi pia mara nyingi
jina sahihi la ubao mweusi wa dalbergia melanoxylon ni mpingo
mwele au mlezi ni aina ya nafaka ulio na asili yake katika afrika
sikuhizi hupandwa mahali pengi katika kanda kavu za dunia
kisamo kusini ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wasamo
kisamo matya ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso na mali inayozungumzwa na wasamo
kisamo maya ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wasamo
kiseeku au kisembla ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na waseeku
idadi ya wasemaji wa kiseeku imehesabiwa kuwa watu 
mwimbi au mbege ni aina ya nafaka ulio na asili yake katika milima ya uhabeshi
sikuhizi hupandwa katika afrika ya mashariki na milimani kwa asia ya kusini
mtefi ni aina ya nafaka ulio na asili yake katika milima ya uhabeshi
sikuhizi hupandwa sana katika uhabeshi na eritrea na kidogo katika uhindi na australia
mbegu zake zinaitwa matefi na hutumika kwa kutengeneza injera
hedwiga kwa kijerumani hedwig kwa kipolandi jadwiga linatamkwa jad vi a aliishi tangu mwaka hadi julai 
alizaliwa katika ukoo wa wakapeti wa anjou binti wa mwisho wa mfalme luis wa hungaria na elizabeti wa bosnia tangu zamani anaheshimiwa na kanisa katoliki kama mtakatifu na msimamizi wa kila malkia
papa yohane paulo ii ndiye aliyemtangaza rasmi mwenye heri tarehe agosti na mtakatifu tarehe juni 
matukio mbalimbali yamepunguza idadi ya waamini wake hadi kufikia sasa hivi
linaongozwa na patriarki wake kwa sasa mar dinkha iv anayeishi chicago illinois marekani
chini yake kuna maaskofu wakuu maaskofu mapadri na mashemasi wanaotumikia majimbo na parokia kati nchi zote za mashariki ya kati india amerika kaskazini oceania na ulaya
upande wa teolojia kanisa hilo linatokana na mafundisho yaliyotetewa na patriarki nestori wa konstantinopoli hadi akatengwa na kanisa katoliki katika mtaguso wa efeso 
kanisa katoliki la wakaldayo kwa kiaramu tha kaldetha q thuliqetha ni mojawapo kati ya makanisa katoliki ya mashariki likifuata mapokeo ya mesopotamia na kutumia liturujia ya mesopotamia
idadi ya waamini leo ni kati ya na wengi wao wakiwa wenyeji wa mesopotamia
kanisa hilo linachanga historia moja na kanisa la asiria hasa hadi mwaka lilipotokea farakano kati yao huku waliojiita wakaldayo wakiungana na kanisa katoliki kama walivyotangulia kufanya wenzao kadhaa wa cyprus mwaka kanisa hilo linaongozwa na patriarki wa babuloni kwa sasa louis rapha l sako kwa kisiria aliyezaliwa tarehe julai na anayeishi baghdad iraki
chini yake kuna majimbo kati nchi hiyo nyingine za mashariki ya kati na kwenye mtawanyiko uliotokana na waamini kuhama kwa sababu ya hali ngumu hasa ya vita na dhuluma iran siria uturuki lebanon misri kanada marekani australia na new zealand n
mfonio ni aina ya nafaka yenye punje ndogo sana fonio unaopandwa katika sehemu za afrika ya magharibi
kuna spishi mbili mfonio mweupe na mfonio mweusi
nafaka hii hupendwa katika maeneo makavu yenye mvua isiyotabirika kwa sababu inakomaa ndani ya wiki na fonio ni rutubishi sana
kuna spishi nyingine huko uhindi iliyo na mnasaba na mfonio ambayo inaitwa raishan d
cruciata var
hutumika katika masuala rasmi ofisini bungeni kortini n
k kisenoufo nanerige ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wasenoufo
kisenoufo senara ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wasenoufo
isichanganywe na kisenoufo syenara nchini mali ambayo ni lugha tofauti
kisiamou pia kiseme ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wasiamou
pia kuna wasemaji tena nchini cote d ivoire na mali
kisininkere ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wasininkere
kitiefo ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na watiefo
kiturka ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso na cote d ivoire inayozungumzwa na waturka
idadi ya wasemaji nchini cote d ivoire haijulikani
kiviemo ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na waviemo
kiwara pia kisamwe ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wawara
kiwinye pia kikolsi ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wawinye
vicheba ni ndege wa jenasi nilaus katika familia malaconotidae
wanatokea maeneo makavu kiasi savana yenye miti hasa
mgongo ni mweusi na kidari na tumbo ni nyeupe na mbavu ni kahawianyekundu
dume wa nususpishi nigritemporalis hana mchirizi mweupe juu ya macho
vicheba hula wadudu katika kanopi ya miti mikubwa
hujenga tago lao kwa umbo wa kikombe kwa vijiti manyasi na utando wa buibui katika panda ya mti
kisissala ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na wasissala
ni tofauti na lugha za kisisaala nchini ghana kama kisisaala magharibi
kitoussian kaskazini ni lugha ya kiniger kongo nchini burkina faso inayozungumzwa na watoussian
pia kuna wasemaji nchini cote d ivoire idadi yao haijulikani
kidazaga ni lugha ya kinilo sahara nchini chad na niger inayozungumzwa na wadazaga
fungu celosia argentea ni mmea wa familia amaranthaceae unaopandwa sana katika afrika na asia ya kusini mashariki
mabingobingo ni spishi ya manyasi inayomea ndefu sana m pengine hadi 
hupandwa sana katika afrika ya mashariki ili kulisha wanyama wafugwao
kateri tekakwitha kwa lugha yake ya kimohawk jina linatamkwa gaderi dega gwita aliishi tangu mwaka hadi aprili 
kateri alizaliwa ossernenon leo auriesville new york marekani akafariki kahnawake quebec canada
alitangazwa na papa yohane paulo ii kuwa mwenye heri tarehe juni halafu papa benedikto xvi akamtangaza mtakatifu tarehe oktoba 
anaheshimiwa kama mtakatifu bikira hasa tarehe ya kifo chake
liturujia ya canterbury ni madhehebu yanayoendeleza mambo bora ya anglikana mwaka na papa benedikto xvi alianzisha majimbo matatu kwa waanglikana walioamua kujiunga na kanisa katoliki kama makundi
la kwanza lilianzishwa kwa wale wa uingereza na wales lakini pia uskoti la pili kwa wale wa marekani baadaye liliongezewa wale wa kanada la tatu kwa wale wa australia halafu pia japani
jumla ya waamini ni ambao wanazidi kuongezeka haraka chini ya mapadri 
kila mojawapo linaongozwa na padri mwenye ndoa aliyewahi kuwa askofu wa kianglikana isipokuwa lile la marekani ambalo limepewa askofu wa kwanza
kabla ya hapo kulikuwa na parokia tu za namna hiyo huko marekani na kanada zikifuata hati maalumu ya papa yohane paulo ii ya tarehe juni tarehe desemba benedikto xvi alitoa hati anglicanorum coetibus iliyoweka taratibu za uanzishaji wa majimbo yasiyopakana na majimbo ya kawaida ya kilatini kwa wakristo wa namna hiyo lakini parokia zilizoanzishwa kabla ya hapo hazijajiunga na jimbo la kimarekani
mkutano maalumu kwa ajili hiyo ulifanyika tarehe novemba 
kwa niaba ya papa idara ya ibada ya kimungu ilipitisha the book of divine worship kwanza mwaka halafu moja kwa moja mwaka 
ibada nyingine kwa ajili ya ndoa na mazishi zilipitishwa na idara hiyo tarehe juni 
nako nako ni kundi la hip hop kutoka kaskazini mwa tanzania arusha
kundi linaundwa na wanachama wa ambao ni lord eyez nako na bou nako
msanii ibra da hustler alijitoa kwenye kundi mwez wa kutokana na kupishana maelewano na wanachama wa n n
anaengelae kufanya muziki kama solo artist akiwa na album tayari
jina la nako nako lipatikana katika dojo wakati wa mazoezi
nako pia inaundwa na wasani wengine ambao bado hawajapata majina junior nakos kwa miaka mi sasa kundi la n n limeonyesha uwezo mkubwa katika kuwakilisha muziki wa hiphop
moja kati ya nyimbo zao zinazotamba sana maredioni ni hiphop iliyofanywa na mtayarishaji muziki dx wa noizmekah arushaambayo remix yake wakakuwemo lord nako bou nako gnako na river camp soldiers joe makini na niki wa pili
chama cha international young democrat union iydu ni kundi la kweli la kisiasa na chama cha vijana
kilianzishwa mwaka wa kisha baadaye kikawekwa msingi dhabiti mwaka wa 
iydu ina wanachama kutoka mataifa na ni mwanga wa vijana wa international democrat union
tovuti la makataa malum kwenye chama ikiwemo demokrasia heshima dhidi ya haki za binadamu soko huru na biashara huru iydu huuandaa kongamano tofauti kwa wanachama wake kila mwaka ikiwemo mazungumuzo kuhusu uhuru katikati ya mwaka mikutano ya wakurugenzi na pia usafiri katika miji tofauti ulimwenguni kwa minanjili ya masomo
viongozi katikakongamano la iydu wameweza kuhusisha viongozi wasasa na waliokuwepo serikalini na pia wakubwa katika nyanja mbali mbali za kisiasa kutoka familia kubwa kubwa
wanaoshiriki katika kongamano la iydu wamejiendeleza na kuwa viongozi wakuu serikalini wabunge washauri wakubwa na hata viongozi katika kampuni za kiserikali na za kibinafsi
ofisi kuu za iydu zinapatikana katika mji wa oslo kule norway
mzazi shirika wa iydu ambaye ni international democrat union idu anafanya kazi pamoja nakushirikiana na zaidi ya chama 
kilianzishwa mwaka wa wanachama walioanzisha ni pamoja na makamu wa rais wa uingereza margaret thatcher kisha baadaye makamu wa rais wa merikani george bush sr meya wa paris kisha baadaye rais wa ufaransa jacques chirac na baadaye kansela wa ujerumani helmut kohl
kampeni huru za iydu inasaidia makundi za demokrasia na makundi huru sokoni katika mataifa yaliyo chini ya utawala wa kimabavu
kikanuri bilma ni lugha ya kinilo sahara nchini niger inayozungumzwa na wakanuri
kikanuri tumari ni lugha ya kinilo sahara nchini niger inayozungumzwa na wakanuri
kitamahaq ni lugha ya kiafrika kiasia nchini algeria libya na niger inayozungumzwa na watuareg
pia kuna wasemaji nchini libya na nchini niger 
kitamajeq tayart ni lugha ya kiafrika kiasia nchini niger inayozungumzwa na watuareg
kitasawaq ni lugha ya kinilo sahara nchini niger inayozungumzwa na wasonghay
kiamdang pia kibiltine ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na waamdang
kiassangori pia kisungor ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wasungor
kibedjond ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wabedjond
kibagirmi ni lugha ya kinilo sahara nchini chad na nigeria inayozungumzwa na wabagirmi
kiberakou ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na waberakou
kwa hiyo inawezekana kuwa lugha ya kiberakou imeshatoweka kabisa sasa
kidaju dar daju ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wadaju
kidaju dar sila ni lugha ya kinilo sahara nchini chad na sudan inayozungumzwa na wadaju
kidisa ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wadisa
kifongoro ni lugha ya kinilo sahara nchini chad inayozungumzwa na wafongoro
kamembe ni mji uliyoko magharibi mwa rwanda kwenye umbali wa karibu km maili kutoka mji mkuu wa rwanda kigali
mji wa kamembe ni jirani na mji wa bukavu uliyoko mashariki mwa jamhuri ya kidemokrasia ya kongo drc
hakuna umbali kati ya mji wa kamembe na mpaka wa jamuhuri ya burundi
mji wa kamembe una uwanja wa ndege wa pili kwa ukubwa nchini rwanda
wengine wahamiaji waliokuwa kamembe walikuwa waarabu ambao waliokuja na kukaa kamembe aidha kama vile wakimbizi wa vita vilivyo wahi kuwa huko visiwa vya unguja ao wafanya biashara waliojihusisha na biashara ya bidhaa kama vile kahawa na ngozi wa n gombe
biasha ya bidhaa hizi ilinawiri sana katika myaka ya hadi mwishoni ya myaka ya 
mchanganyiko huu wa raiya kutoka nchi jirani uhamiaji wa waarabu na kunawiri kwa biashara ya bidhaa hizo zilizotajwa hapo kabla kulifanya kamembe kuwa na hali ya kipekee ukilinganisha na miji mingine ya nchini rwanda
hali ya kipekee kubwa ya mji wa kamembe ni matumizi ya lugha ya kiswahili
tofauti na kwengineko kote rwanda ambako lugha inayotumiwa ni lugha ya taifa ya rwanda ya kinyarwanda kamembe ndiko utumiaji wa lugha ya kiswahili ulizagaa kukubwa
tofauti nyingine ni kuzagaa kukubwa kwa dini ya uislamu
ukilinganisha na kwengineko rwanda ambako dini iliyo zagaa ni dini ya kikristo ya mazehebu ya kikatoliki zaidi ya asilimiya ya wakaaji wa mji wa kamembe ni waislam
utumiaji wa kiswahili na kujiri kwa kwa dini hii vilifanya kamembe kutafautiyana kabisa na mahala pengine nchini rwanda ki mila na kiutamaduni
huku kulifanya wanasiyasa waliyo itawala rwanda kabla ya serikali ya sasa iliyoko nchini rwanda kuwashika raia wa kamembe kama vile raia wasio wa rwanda
kwa serikali hizi raia wa kamembe waliitwa waswahili
hii ilisababisha wanyimwe haki zao mbali mbali za kiraia
japo kuwa haya yalibadilika wakati serikali ya sasa ikiongozwa na rpf iliingiya madarakani nchini rwanda mnamo mwaka wa 
kamembe ni mmoja ya miji ya rwanda ambako ziwa kivu linapatikana
jos protacio rizal mercado alonso realonda juni desemba ilikuwa kifilipino mzalendo na mwandishi
yake mbili riwaya noli me tangere na el filibusterismo kukosoa kihispania ukiukwaji
 juni alikuwa rais wa zamani wa finland anafahamika zaidi kwa kuwa kama mwanadiplomasia wa umoja wa mataifa na msuluhishi
mwaka wa amepata tuzo ya nobeli ya amani kwa kazi yake ya kuleta amani ya kimataifa
 agosti ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 mei ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
 agosti ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
jason m
lee ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
kibarein ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wabarein
kibidiyo ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wabidiyo
kibirgit ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wabirgit
kiboor ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na waboor
kibuso ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wabuso
kwa hiyo inawezekana kuwa lugha imeshatoweka kabisa hadi sasa
kidangaleat ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wadangla
kigabri ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wagabri
kigadang ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wagadang
kiherde ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na waherde
kijonkor bourmataguil ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wajonkor
kikabalai ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wakabalai
kikajakse ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wakajakse
kikimre ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wakimre
kikwang ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wakwang
kilele ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na walele
isichanganywe na lugha ya kilele inayozungumzwa nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
kimabire ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wamabire
kimarba pia kiazumeina ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wamarba
kimasmaje ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wamasmaje
kimawa ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wamawa
isichanganywe na lugha ya kimawa inayozungumzwa nchini nigeria
kimbara ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wambara
kimesme ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wamesme
kimigaama ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wamigaama
kimire ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wamire
kimogum ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wamogum
kimubi ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wamubi
kimukulu pia kimokilko ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wamukulu
kimuskum ilikuwa lugha ya kiafrika kiasia nchini chad iliyozungumzwa na wamuskum
mwaka wa kulikuwa na msemaji mmoja wa kimuskum tu
wamuskum wote wengine walikuwa wameshabadilisha lugha kutumia kimusgu
kinancere ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wanancere
kindam ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wandam
 oktoba ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini marekani
vacuum kwa maana ya sayansi ni hali pasipo na kitu nafasi pasipo na mata
neno hutumiwa hasa kwa hali pasipo na gesi au angahewa
katika lugha nyingi za dunia neno la kilatini vacuum hutumiwa
hali halisi si rahisi kupata mahali duniani pasipo na kitu chochote kabisa
mara nyingi anga la nje la ardhi yetu huitwa ombwe
kingete ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wangete
kisaba ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wasaba
kisarua ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wasarua
kisokoro ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wasokoro
kisomrai ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wasomrai
kitamki ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na watamki
kitobanga ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na watobanga
kitoram ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na watoram
kitumak ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na watumak
kiubi ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na waubi
kizirenkel ni lugha ya kiafrika kiasia nchini chad inayozungumzwa na wazirenkel
zoroasta pia zarathustra alikuwa mwanzilishaji wa dini ya uzoroasta na nabii ya kwanza wa imani hii
hakuna uhakika wala juu ya mahali wala wakati alipoishi
leo hii wataalamu wengi wanaamini aliishi katika mashariki ya uajemi ya kale
wataalamu wamekadiria wakati wa maisha yake kati ya miaka kk na kk ilhali hakuna uhakika
jina lake liliandikwa katika maandiko ya kale zaidi kwa umbo la zarathustra
kimatifa amejulikana zaidi kwa umbo la kigiriki yaani zoroasta zoroaster
waajemi wa leo pamoja na waumini wake wanamwita ama zartosht au zardosht
hapo anaonekana alikuwa kasisi katika dini ya kiajemi ya kale alipopata ufunuo kuwa miungu mingi si kwlei badala yake kuna mungu mmoja tu
huyu mungu alijulikana kwake kwa jina ahura mazda ni muumba wa kila kita anayetafuta mema kwa wote
ahura mazda ana mpinzani wa kiroho mwenye jina la ahriman anayetafuta mabaya
kila mtu ana wajibu kuamua kati ya mema na mabaya na akiamua mema anatakiwa kushirikiana na ahura mazda katika uumbaji wake
kiwix ni programu huria inayomwezesha mtumiaji kuangalia wikipedia kwenye kompyuta yake bila kuingia katika intaneti
watumiaji wanaweza kupakua programu ya kiwix yenyewe halafu faili za wikipedia kwa lugha mbalimbali pamoja na kiingereza na kiswahili
kwa wikipedia kubwa kama kiingereza kuna matoleo mbalimbali ama chaguo la makala tu au makala yote lakini kwa chaguo cha picha kwa sababu faili za picha zinachagua nafasi kubwa sana
mtumiaji wa kiwix anaweza pia kusoma data nyingine zinazotumia mfumo wa wikiwiki
lakini haiwezekani kubadilisha makala jinsi ilivyowezekana kwa wikipedia mtandaoni
kiwix inaruhusu kutafuta maneno yote yaliyomo katika data
inawezekana kuhamisha yaliyomo ya makala za wikipedia nje kwa umbo la pdf na html
anime ni istilahi ya kutaja animation au katuni kwa lugha ya kijapani
asili yake hasa ni kiingereza lakini katika baadhi ya sehemu istilahi hii humaanisha japanese animation yaani katuni za kijapani au animation kwa kulete maana ileile ya katuni za kijapani
lakini vilevile huko nchini japani anime huwa wanalitumia pia kwa matumizi ya katuni yoyote ile bila kutazama maana halisi kwa lugha yao
baadhi ya katuni huchorwa kwa mkono lakini vilevile zinaweza kutengenezwa kwa kutumia kompyuta
kuna aina chungumzima ya anime unaweza kupata anime kuhusu michezo mazingaombwe au mahaba
anime huoneshwa katika televisheni dvd na vhs na pia hutumiwa katika michezo ya video ya kompyuta
pia baadhi ya katuni za anime ni filamu lakini zina wahusika wa hali za kikatuni na animation badala ya kuweka watu na maeneo ya kweli
anime hasa hutokana na kitabu cha katuni cha kijapani kinaitwa manga na riwaya za picha
wakati mwingine filamu za kawaida yaani filamu zinazohusisha mazingira ya kweli watu mahali na kadhalika huwa zinatokana na mifululizo ya anime
historia ya anime huko nchini japani hutazamiwa hasa kuanza kunako miaka ya n
a kifupisho cha niggaz wit attitudes lilikuwa kundi la muziki wa hip hop kutoka mjini compton california nchini marekani
kundi hili hutazamiwa kama miongoni mwa makundi yaliyochochea mtindo wa gangsta rap wakati mwingine hutazamiwa tena kama kundi muhimu sana katika historia nzima ya muziki wa hip hop
lilianza kazi zake tangu mwaka wa hadi kundi lilizua minong ono ya hapa na pale hasa kwa hali halisi ya mashairi yao makali na hatimaye kufungiwa nyimbo zao zisipigwe katika vituo kadha wa kadha huko nchini marekani
licha ya hilo kutokea kundi liliuza nakala zaidi ya milioni ya cd kwa marekani pekee
kundi linaunganishwa na mtu kama arabian prince dj yella dr
dre eazy e ice cube na mc ren arabian prince amejitupa katika kazi za kujitegemea kunako mwaka wa na ice cube ameondoka mwezi wa desemba katika mwaka huohuo kwa sababu za mgogoro wa kimaslahi
wanachama mbalimbali wa kundi hili baadaye wakaja kuuza nakala zilizofikia kiwango cha platinamu katika miaka ya 
albamu yao ya kwanza iliitwa straight outta compton imenakiliwa kama mwanzo wa zama mpya za gangsta rap kuanzia utayarishaji na maoni ya kijamii na mashairi yao yalikuwa mapinduzi makubwa katika mtindo huo
rolling stone ranked n
a number on their list of the greatest artists of all time
 awali alikuwa na kundi inayoitwa shades of difference vivuli vya mabadiliko lakini masuala ya familia yake yakamsababisha kukihama kikundi
nathaniel dwayne hale agosti machi anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama nate dogg alikuwa rapa na mwimbaji wa muziki wa hip hop na r b kutoka nchini marekani
alifahamika sana kwa uwanachama wake katika kundi la rap lililokuwa na wasanii watatu la na kazi zake za kujitegemea ambapo amepata kushirikiana na dr
dre warren g tupac na snoop dogg katika matoleo kadha wa kadha bab kubwa ya wasanii hao
nate dogg ametoa albamu tatu za kujitegemea g funk classics vol
 mnamo music and me mnamo na nate dogg mnamo 
nate dogg amefariki mnamo mwaka wa huko mjini long beach california sababu za kufa ni kutokana na utatanishi mbalimbali uliosababishwa na kupooza kwa mwili
nate dogg alizaliwa mjini clarksdale mississippi
alihamia mjini long beach california akiwa na umri wa miaka kwa kufuata kuchana kwa wazazi wake
alikuwa rafiki na mwenza wa katika gumu hili la rap na marapa kama vile snoop dogg warren g rbx daz dillinger na binamu yake butch cassidy na lil dead
ameanza kuimba akiwa bwana mdogo katika kanisa la new hope baptist church huko mjini long beach na life line baptist church huko clarksdale mississippi ambapo baba ke bwana daniel lee hale alikuwa mchungaji katika kanisa hilo
akiwa na umri wa miaka ameacha shule na kwenda kujiunga na united states marine corps akitumikia kwa miaka mitatu
 ni kundi la muziki wa hip hop kutoka mjini long beach california likiuanganishwa na msanii kama vile snoop dogg warren na nate dogg
mwaka wa waliungana tena na kutoa albamu ya the hard way ambayo ilifikia katika chati za billboard huko nchini marekani
albamu ilitoa single kama vile groupie luv na so fly
jina la kundi linatokana na kodi ya eneo la long beach kwa kipindi chicho
kamaal ibn john fareed amezaliwea na jina la jonathan davis manmo tar
 aprili anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama q tip ni msanii wa muziki wa hip hop kutoka mjini st
albans queens new york huko nchini marekani
ni mmoja kati ya wanachama matata kabisa wa kundi zima la hip hop la tribe called quest
john bush wa allmusic anamwita rapa mtayarishaji mahiri katika historia nzima ya hip hop wakati wahariri wa about
com wamemweka katika orodha yao ya bora ya watayarishaji wa hip hop na vilevile kumweka katika orodha yao ya ma mc bora wa kipindi chetu 
mwaka wa jarida la the source wamemweka nafasi ya katika orodha yao ya washairi bora wa muda wote
the jungle brothers ni jina la kutaja kundi la muziki wa hip hop kutoka nchini marekani
hawa hutazamiwa kama waazilishi wa hip hop yenye mchanganyiko wa jazz na kuwa kama kundi la kwanza la hip hop kutumia muziki wa house katika hali ya hip hop na kumtumia mtayarishaji wa muziki huo katika kazi zao
kundi lilianza kutumbuiza katikati mwa miaka ya na wakafanikiwa kutoa albamu yao ya kwanza straight out the jungle mnamo mwezi wa julai 
kwa mtindo wa kutengeneza biti na mashairi yenye asili ya kiafrika kina jungle brothers wakawa maarufu mno na punde wakaungana na kundi lenye athira kubwa katika hip hop la native tongues
wanachama wa awali unaunganishwa na michael small mike gee nathaniel hall afrika baby bam kwa heshima ya afrika bambaataa na sammy burwell dj sammy b
sammy aliondoka kundini baada ya kundi kutoa raw deluxe in mei 
 desemba ni jina la kutaja mwigizaji na mc kutoka nchini marekani
anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama mos def na yasiin bey
alianza kazi zake muziki wa hip hop akiwa na kundi la urban thermo dynamics ambamo aliweza kuonekana katika albamu za da bush babees na de la soul
akiwa na talib kweli ameanza kundi la black star kundi ambalo limetoa albamu ilkiyokwenda kwa jina la black star mnamo mwaka wa 
alikuwa chachu kubwa wa hip hop chipukizi wa miaka mwishoni mwa miaka ya wakati yupo na studio ya rawkus records
akiwa kama msanii wa kujitegemea amefanikiwa kutoa albamu kadhaa ambazo ni black on both sides mnamo the new danger mnamo true magic mnamo na the ecstatic iliyotoka mnamo mwaka wa 
ijapokuwa awali alitambulika kwa kazi zake za muziki ambazo amezitoa lakini tangu mwanzoni mwa miaka ya kazi nyingi za mos def katika chideo zimemfanya awe rapa pekee aliyeweza vyema katika kazi zake za uigizaji
anafahamika zaidi kwa kucheza kwake kama brother sam katika igizo la kimarekani la dexter
mos def amekuwa akijishughulisha mara kwa mara katika masuala ya kijamii na kisiasa
julai anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama monie love ni emcee kutoka nchini uingereza na mtangazaji wa redio wa zamani huko nchini marekani
alikuwa mtu aliyeheshimiwa sana katika hip hop ya kiingereza na kuleta mgongano athira kubwa na wasaili maemcee wengine wa kike wa kimarekani kama vile queen latifah vilevile kupitia uanchama wake na baadhi ya makundi mwishoni mwa miaka ya mwanzoni mwa miaka ya native tongues
love alikuwa miongoni mwa wasanii wa kwanza wa brithop kuingia mkataba na kusambaziwa kazi zake dunia nzima na mastudio makubwakubwa duniani
love alizaliwa katika eneo la battersea la mjini london
huyu ni mdogo wake mwnamuziki wa muziki wa techno dave angel na alikuwa binti wa baba aliyekuwa akipiga muziki wa jazz kutoka mjini london
love alizanza kazi yake ya hip hop brithop akiwa kama emcee kwenye kundi la kiingereza la jus bad kundi ambalo linaunganishwa na dj pogo sparki na mc mell o
kundi hilo lilitoa kibao cha kilichokwenda kwa jina la free style proud katika studio moja ya kujitegemea tuff groove mnamo 
mara nyingine kijiji hichi kinajulikana kama jiwe la mzungu hii ikiwa kutokana na alama ambayo iliwekwa na wareno pwani ya lindi katika kijiji hiki ikiwa katika miaka ya karne ya 
umaarufu huo umepelekea kuingia mkataba na warner bros
records inamfanya love kuwa miongoni mwa wasanii wachacha sana wa british hip hop kufanya juhudi za kutoa kazi zao na mastudio makubwakubwa duniani
aprili anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii kama prince paul ni dj na mtayarishaji wa rekodi za muziki wa hip hop kutoka nchini marekani
pia alikuwa mmoja kati ya waanzilishi wa kundi la gravediggaz ambamo alitumia jina la the undertaker
awali alikuwa mwanachama wa stetsasonic ametayarisha vibao chungumzima katika maalbamu ya hip hop kama vile albamu ya kwanza ya rd bass ya the cactus album na albamu za kwanza tatu za de la soul
baada ya hapo akawaweka albamu mbili zakujitegemea kwa pamoja na a prince among thieves ambamo ndani yake kulikuwa na big daddy kane xzibit kool keith na everlast
yeye akiwana frukwan wa stetsasonic too poetic wa brothers grimm na the rza wa wu tang clan wameunda kundi la gravediggaz
mfalme sauli kk hivi hadi kk anajulikana na biblia na kurani kama mfalme wa kwanza wa israeli labda kuanzia kk hadi kifo chake yaani miaka 
sauli kwa kiebrania l aliyeombwa kwa kiarabu l t kwa kigiriki saoul alipakwa mafuta na samweli awe mfalme lakini akaja kukataliwa kwa kukosa utiifu kwa mungu
badala ya kila kabila kujitegemea yote yalikubaliana yawe na kiongozi mmoja wa kudumu ambaye cheo chake kirithiwe na mwanae
yaani kuhusu samweli mwenyewe na wanaume wawili aliowapaka mafuta watawale israeli kwa niaba ya mungu kwanza sauli halafu daudi
kadiri ya sam yeye na mungu hawakupendezwa na jinsi waisraeli wengi walivyotaka kuiga mtindo wa mataifa yote samweli aliwaangalisha kuhusu matatizo na unyonyaji wa wafalme naye mungu aliona katika ombi hilo uasi ambao waisraeli wanamkataa asiwatawale tena lakini akamuagiza samweli awakubalie
mabishano kati ya samweli na sauli ni mwanzo wa mabishano yote kati ya manabii na wafalme ambao hawakutaka kumtii mungu na hatimaye wakadhulumu na kuua manabii wake
mamlaka ya neno la mungu lililoletwa na nabii ilitakiwa kuwa juu ya mamlaka ya serikali na nguvu ya kijeshi alivyokuwa navyo mfalme
akitawala karibu miaka ishirini alifanya makosa na kulaumiwa na samweli hata akakataliwa kabisa na mungu kwa kutomtii kikamilifu sam 
ingawa akaendelea kutawala kwa muda fulani polepole alijitokeza kijana daudi ambaye akaja kuanzisha ukoo wa kifalme wa milele
 sam inaanza kutuletea mkusanyo wa hadithi juu ya daudi ambazo zinampatia sifa aliyostahili ingawa nyingine zinagongana k
mf
kama aliingia katika utumishi wa sauli kutokana na uhodari wake katika muziki au katika vita
kadiri alivyozidi kupendwa na mungu na watu sauli alimchukia kwa kijicho na kutaka kumuua sam 
daudi alipolazimika kukimbia na kuunda kikosi chake akapata nafasi rahisi ya kumuua sauli lakini alijizuia kwa kuheshimu krisma aliyopakwa awe mfalme sam na hivyo ni mfano bora wa kujali wito wa kimungu
hatimaye sauli alijiua vitani kwenye mlima gilboa alipoona ameshindwa kama alivyotabiriwa kwa adhabu ya mungu
filipi kwa kigiriki philippoi ulikuwa mji wa makedonia ya mashariki ulioanzishwa na filipo ii wa makedonia mwaka kk ukaachwa katika karne ya kutokana na uvamizi wa waturuki
leo kuna filippoi tena karibu na magofu ya mji wa zamani katika mkoa wa makedonia ya mashariki and thrakia nchini ugiriki
kadiri ya agano jipya mwaka au mji ulitembelewa na mtume paulo kutokana na njozi aliyoipata ikiwa na himizo la kuingia ulaya ili kuwaletea injili wamakedonia mdo 
paulo alidumisha uhusiano mzuri na jumuia ya kikristo aliyoweza kuianzisha huko kwa muda mfupi akaitembelea tena mwaka na 
waraka kwa wafilipi uliweza kuandikwa miaka 
chuo kikuu cha niccol cusano universit degli studi niccol cusano unicusano ni chuo kikuu maarufu nchini italia kilichoanzishwa mnamo mwaka katika roma
 agios nikolaos desemba au nikolasi wa myra alikuwa askofu wa mji wa myra akaendelea kuwa mmoja wa watakatifu maarufu wa kanisa la kikristo
tarehe desemba ni sikukuu yake inayosheherekewa na wakristo wakatoliki waorthodoksi na pia na sehemu ya waprotestanti katika ulaya ya kati na kaskazini
hakuna habari nyingi za kihistoria zenye uhakika juu ya maisha yake lakini hadithi zilizosimuliwa juu yake ziko tele
myra leo hii inaitwa demre ni mji kusini mwa uturuki si mbali na antalya
nikolasi alikuwa na sifa ya kutenda miujiza pamoja na uponyaji
anasemekana alikuwa na tabia ya kuwaletea watu maskini na watoto zawadi kwa siri kwa hiyo hukumbukwa hadi leo kwenye sikukuu yake ambako watoto katika nchi mbalimbali hupokea zawadi zinazowekwa ndani ya viatu au ndani ya soksi
kutokana na desturi hii amekuwa pia kielelezo au chanzo cha baba krismasi iliyo desturi badala ya nikolasi
katika ulaya ya karne za kati aliheshimiwa kama mtakatifu msimamizi wa wanabahari na wafanyabiashara hapo ni sababu mojawapo ya kwamba kuna makanisa mengi sana yenye jina lake
nikola taveli ibenik hivi yerusalemu leo kati ya israeli na palestina novemba alikuwa mtawa wa shirika la ndugu wadogo padri na mmisionari katika nchi takatifu ya yesu
alitangazwa na papa leo xiii kuwa mwenye heri mwaka halafu na papa paulo vi kuwa mtakatifu tarehe juni 
anaheshimiwa na kanisa katoliki kama mfiadini pamoja na stefano wa cuneo deodato wa ruticinium na petro wa narbone
sikukuu yao ni tarehe waliyouawa na waislamu waliowahubiria injili
nchi takatifu ni jina la heshima ya kidini linalopewa eneo maalumu huko mashariki ya kati kadiri ya imani ya uyahudi ukristo na uislamu
stefano wa cuneo cuneo italia yerusalemu leo kati ya israeli na palestina novemba alikuwa mtawa wa shirika la ndugu wadogo padri na mmisionari katika nchi takatifu ya yesu
kabla ya kwenda huko aliishi kitawa katika kisiwa cha corsica leo sehemu ya ufaransa
anaheshimiwa na kanisa katoliki kama mfiadini pamoja na nikola tavelic deodato wa ruticinium na petro wa narbone
jina lingine la sajili za lugha ni rejesta au rejista za lugha
sajili za lugha ni matumizi ya lugha mbalimbali katika miktadha tofauti
black sheep ni kundi la hip hop linalounganishwa na wasanii wawili kutoka mjini queens new york
ndani yake anakuja andres dres titus na william mista lawnge mclean
wawili hawa wanatokea mjini new york lakini walikutana wakati wakiwa vijana huko mjini north carolina ambapo familia zao zilihamia huko
kundi lilikuwa na uhusiano na native tongues ambamo wakiwa pamoja na jungle brothers tribe called quest na de la soul
baada ya miaka sita ya kuwa pamoja black sheep wakatengana mnamo lakini wakaamua kuungana tena baada ya miaka 
deodato wa ruticinium au diode aribert labda rodez ufaransa hivi yerusalemu leo kati ya israeli na palestina novemba alikuwa mtawa wa shirika la ndugu wadogo padri na mmisionari kwanza bosnia halafu katika nchi takatifu ya yesu
anaheshimiwa na kanisa katoliki kama mfiadini pamoja na nikola tavelic stefano wa cuneo na petro wa narbone
petro wa narbone narbonne ufaransa yerusalemu leo kati ya israeli na palestina novemba alikuwa mtawa wa shirika la ndugu wadogo padri na mmisionari katika nchi takatifu ya yesu
kabla hajaenda huko aliishi miaka katika makao ya upwekeni ya brogliano italia
alitangazwa na papa leo xiii kuwa mwenye heri mwaka halafu na papa paulo vi kuwa mtakatifu tarehe juni 
anaheshimiwa na kanisa katoliki kama mfiadini pamoja na nikola tavelic deodato wa ruticinium na stefano wa cuneo
sikukuu yao ni tarehe waliyouawa na waislamu waliowahubiria injili
migunga ni miti ya jenasi vachellia katika familia fabaceae yenye miiba mirefu kiasi na majani yenye sehemu nyingi
zamani spishi hizi ziliainishwa katika jenasi acacia lakini wanasayansi wamegawanya jenasi hii kwenye jenasi tano acacia vachellia senegalia acaciella na mariosousa
spishi za vachellia zina miiba miwili mirefu na nyofu kwenye kila kifundo
miti hii inatokea maeneo kavu ya afrika amerika asia australia na ulaya imewasilishwa
vikwata ni miti ya jenasi senegalia katika familia fabaceae yenye miiba iliyopinda na majani yenye sehemu nyingi
zamani spishi hizi ziliainishwa katika jenasi acacia lakini wanasayansi wamegawanya jenasi hii kwenye jenasi tano acacia vachellia senegalia acaciella na mariosousa
spishi za senegalia zina miiba ilyopinda ambayo imetawanyika kwenye matawi
miti hii inatokea maeneo kavu ya afrika amerika asia na australia
hutengenezwa kwa madini mbalimbali yanapochanganyika kwa mvua maji na ujoto mkali hukausha maji au hata pia mkandamizo
maporomoko ya maji ni mahali ambako maji ya yanatelemka juu ya kona kwenye mtelemko na kuelekea chini
kwa kawaida ni sehemu ya njia ya mto au kijito pale ambako maji yanatelemka juu ya ukingo wa mwamba
lakini inaweza kutokea pia kwenye ukingo wa barafuto pale ambako maji ya myeyuko yanatelemka
maporomoko ya maji hutokea kwa kawaida katika sehemu za juu ya njia ya mto
hapa mtelemko kwa jumla ni mkubwa zaidi na mwendo wa maji haraka zaidi
kwa hiyo nguvu ya maji ni kubwa zaidi kiasi inaweza kuchimba lalio hadi imekuwa mfereji kama korongo mrefu
pale ambako mwendo wa maji ni juu ya mwamba mgumu mmomonyoko hutokea polepole tu
pale yanapofikia mahali ambako mwamba mgumu wa juu unakwisha nguvu ya maji yakitelemka kwenye ukingo inachimba lalio ya chini
chini ya ukingo hutokea dimbwi yenye kizingia cha maji
maji yanayozunguko humo pamoja na mawe na mchanga ndani yake yanasuguana kwenye ukuta wa mwamba
kama kuna mwamba laini chini ya takaba ya mwamba mgumu wa juu upanuzi wa pango unaendelea haraka zaidi
kwa njia hii ukingo wa maporomoko unarudi nyuma na kurudisha njia ya korongo nyuma
kasi ya harakati inategemea na tabia za mwamba unaopatikana
kuna maporomoko yanayorudi nyuma mita na nusu kila mwaka
baada ya muda wa kutosha wakati mwingine miaka mamillioni nguvu ya maji umeondoa mwamba wa kutosha hali hakuna maporomoko tena na ngazi katika njia imekuwa mtelemko tu
msingi wake si kipimo kamili cha mwendo wa upepo bali kutazama matokeo ya upepo katika mazingira
mfumo huu hutumiwa zaidi duniani ulianzshwa mnamo na mwingereza francis beaufort
kuna ngazi halafu ngazi ya sifuri kama hakuna upepo kabisa
uchafuzi wa hewa ni uingizaji wa mata yenye madhara kwa uhai katika hewa inayozingira dunia hata kusababisha maradhi vifo na uharibifu wa aina mbalimbali kwa binadamu na viumbe hai vingine vikiwa pamoja na mazao
vyanzo vyake hujumuishwa na vyombo vya moto viwanda vya kuvuna umeme viwanda vingine na shughuli za kila siku za nyumbani
kwa namna ya pekee uchafuzi huo umefanyika na kuathiri ulaya amerika na maeneo mengi ya asia
uchafuzi wa hewa ni mbaya zaidi mijini ambako umesababisha ongezeko kubwa la madhara ya kupumua kwa wakazi wengi sana
kadiri ya ripoti ya mwaka ya who mwaka uchafuzi ulisababisha vifo vya watu milioni duniani kote
bahari za dunia kwa karne sasa zimeonekanwa na kua sehemu mahususi ya kutupia taka
ila kwamba kiasi cha uchafu ni mwingi mno mpaka hupeleka athari bahari kuu kwa viumbe wa huko
vyanzo huhusishwa kutupwa taka mito ilio na maji machafu kutoka uchafuzi hewa na shughuli za uvuvi
vyanzo vya uchafu vya bahari ni maji taka maji moto mbolea na sumu za wadudu migodi mashamba ya chumvi taka za nyuklia viwanda vya chuma kampuni za karatasi visima vya mafuta usafirishwaji wa mafuta viwanda vya kusindika vyakula
uharibifu misitu ufugaji wa ng ombe na kilimo cha kupindukia vimekua vyanzo vikuu vya kuongezeka majangwa
udongo unapokua mkavu hwa huru kwa upepo ambao huuchana udongo wa juu na kuusambaratisha
ardhi za vilimo mwanzo zilikua zikizalisha zimekua tasa na hupoteza mandhari zake
miwati ni miti ya jenasi acacia katika familia fabaceae iliyo na majani yenye sehemu nyingi lakini vikonyo vya majani vya spishi nyingi vimekuwa vipana na vimebadili majani menyewe
zamani jenasi hii ilikuwa na spishi takriban lakini wanasayansi wameigawanya kwenye jenasi tano sasa acacia vachellia senegalia acaciella na mariosousa
spishi za acacia zinatofautiana na zile za jenasi vachellia senegalia na acaciella kwa ukosa wa miiba ghairi ya muwati kangaruu
kwa asili miti hii inatokea australia lakini imewasilishwa katika mabara mengine
sikukuu yake inaadhimishwa tarehe mei ambapo maiti yake ilifukuliwa miaka baada ya kifo chake ikaonekana haijaoza ikazikwa mahali pa heshima zaidi
alipofikia umri wa miaka aliomba kujiunga na ndugu wadogo wakonventuali akakubaliwa miaka baadaye
mwaka akawa mmojawapo kati ya wafuasi wa kwanza wa pedro de villacreces aliyeanzisha urekebisho wa observansya nchini hispania mwaka 
katika konventi mpya ya la aguilera petro alikuta maisha ya upweke sala na ufukara mkuu aliyoyatamani akayaeneza kwa nguvu zote
mwaka kutokana na kifo cha villacreces petro akawa kiongozi wa urekebisho hadi kifo chake
sifa zake za utakatifu zikazidi kuvuma pia kutokana na miujiza mingi iliyosemekana kutokea
alitangazwa mwenye heri na papa innocent xi tarehe machi na mtakatifu na papa benedikto xiv tarehe juni 
yohane wa dukla kwa kipolandi jan dukly alikuwa mtawa na padri wa shirika la ndugu wadogo kutoka polandi yohane alizaliwa dukla polandi mwaka akafariki mwaka huko lviv leo nchini ukraina
ingawa alijiunga kwanza na ndugu wadogo wakonventuali baadaye akajiunga na urekebisho wa observansya
hata baada ya kupofuka aliendelea kuandaa hotuba zake maarufu kwa kurudisha watu wengi kwenye kanisa
mara baada ya kifo chake aliheshimiwa kama mtakatifu na miujiza mbalimbali ilisemekana kutokea kaburini pake
hatimaye tarehe juni papa yohane paulo ii alimtangaza rasmi kuwa mtakatifu katika misa aliyoadhimisha huko krosno poland wakishiriki watu milioni hivi
alitangazwa na papa urban viii kuwa mwenye heri tarehe septemba halafu papa pius ix akamtangaza mtakatifu tarehe juni 
sikukuu yake na ya wafiadini wenzake huadhimishwa kila mwaka tarehe februari
kiunguja lugha ya unguja ni lahaja ya kiswahili iliyo lugha ya kawaida kwenye kisiwa cha unguja tanzania
lahaja hii ilitumiwa wakati wa ukoloni na kamati ya kimaeneo ya lugha ya kiswahili kama msingi wa kuunda kiswahili sanifu katika afrika ya mashariki
pizza matamshi ya kiitalia pid za ni chakula chenye asili nchini italia kilichosambaa kote duniani
ni kipande cha mkate bapa kinachofunikwa kwa mchuzi mnene wa nyanya na vipande vya jibini
mara nyingi vipande vyembamba vya mboga mbalimbali nyama au samaki vinaongezwa pamoja na jibini
yote huokwa katika joko jibini inayeyuka na kuunganisha sehemu nyingine za pizza
mtangulizi wa pizza na pia chanzo cha jina ni pita ya kigiriki
tangu milenia watu wa nchi za mediteranea walitengeneza chakula cha moto kwa kuoka mkate bapa pamoja na majani mafuta na jibini pia nyama iliyosagwa
hii pita ya wagiriki inapatikana pia katika nchi jirano kwa mfano uturuki kwa jina pide
pizza yenyewe ina chanzo chake katika mji wa napoli italia kusini wakati wa karne ya 
mwanzoni pizza ilisambaa kutoka napoli kwa sehemu nyingine italia
baadaye wahamiaji kutoka italia walileta pizza hadi nchi walipohamia na hapo wenyeji wa nchi hizi walianza kupenda chakula hiki
hatua nyingine za usambazaji ilikuwa utengezaji wake viwandani ambako pizza zinaandaliwa na kugandishwa katika chumba cha barafu
kama chakula barafu huuzwa kupitia maduka penye friza na kuokwa katika joko la nyumbani
kutokana na uwingi wa ladha na urahisi wa kuiweka mezani pizza barafu namna hizi za pizza zinauzwa kwa wingi katika mazingira penye maduka ya friza
kinyunga kinatenegezwa kwa kutumia unga wa ngano maji chumvi hamira na mafuta kidogo
kinyunga kinakaa kwa muda wa angalau saa halafu kinatandikwa nyembamba sana
kinyunga bapa hufunikwa ama kwa vipande vyembamba vya nyanya au mchuzi mnene wa nyanya uliopikwa pamoja na viungo kama vitunguu saumu na majani yenye ladha nyanya hufunikwa kwa jibini iliyosagwa au iliyokatwa bapa nyembamba sana
hapo ndipo pizza asilia inayowekwa katika joko na kuokwa kwa joto kubwa iwezekanavyo mara nyingi sentigredi kwa dakika chache tu
kuna namna nyingi kubadilisha na kuongeza ladha ya pizza kwa kuongeza viungo vingine juu na ndani ya kanda la jibini
mara nyingi vipande vyembamba vya nyama kama soseji samaki au wanyama wengine wa baharini uyoga mboga kama vitunguu zeituni pilipili pilipili hoho na mengine vyatandikwa hapa
hakuna vyakula visivyoweza kukatwa vyembamba na kutumiwa hapa
wilaya inajulikana sana ikiwa ni sehemu ambayo ra s joseph kabila aliko zaliwa
v nh long th nh ph v nh long ni mji katika kusini ya vietnam na makao makuu ya wilaya yenye jina hili
idadi ya wakazi ni ambao ni mchanganyiko wa wavietnam wachina na wakhmer
mji uko ndani ya delta ya mto mekong na usafiri mwingi ndani ya mji unafanywa kwenye njia za maji
soko la hisa ni mahali pa biashara ya hisa za makampuni
mara nyingi soko la hisa lamaanisha taaisi au jengo ambako biashara hii inafanywa kwa ing
lakini jina hili laweza pia kumaanisha jumla ya biashara ya hisa katika nchi fulani au katika tawi la uchumi ing
share stock market kwa kujumlisha taasisi mbalimbali katika nchi au biashara kwa njia ya intaneti
kwa jumla kuna masoko ya hisa barani afrika yanayohudumia nchi 
kuna masoko ya hisa ya kikanda ambayo ni bourse r gionale des valeurs mobili res brm katika abidjan na bourse r gionale des valeurs mobili res d afrique centrale bvmac katika libreville
brm inahudumia nchi za benin burkina faso guinea bissau c te d ivoire mali niger senegal na togo bvmac inahudumia nchi za jamhuri ya afrika ya kati tchad kongo guinea ya ikweta na gabon
masoko ya hisa ya kwanza katika afrika yaliundwa misri mwaka johannesburg afrika kusini mwaka na moroko 
kiuma lung ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wauma kwenye kisiwa cha kalimantan
kiuruangnirin ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wauruangnirin kwenye kisiwa cha karas
kiwabo ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wawabo kwenye kisiwa cha serui
kiwae rana ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wawae rana kwenye kisiwa cha flores
kiyalahatan ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wayalahatan kwenye kisiwa cha seram
kiyarsun ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wayarsun kwenye kisiwa cha papua
kiyaur ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wayaur kwenye kisiwa cha papua
kiyeresiam au kiiresim ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wayeresiam kwenye kisiwa cha papua
kiyamdena ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wayamdena kwenye visiwa vya tannembar yamdena na selaru
kiwaigeo ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wawaigeo kwenye kisiwa cha waigeo
kiwandamen pia kibintuni ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wawandamen kwenye kisiwa cha papua
kiwanukaka ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wawanukaka kwenye kisiwa cha sumba
kiwaropen ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wawaropen kwenye kisiwa cha serui
kiwaru ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wawaru kwenye kisiwa cha sulawesi
lama ni mnyama wa kufugwa wa spishi lama glama katika familia camelidae anayeishi amerika kusini
lama ametumiwa kwa upana na watu wa milima ya andes tangu kabla ya historia kwa nyama yake na kubeba mizigo
lama mzima ana kimo cha mita 
 juu ya kichwa na uzito wa kilo 
wakati wa kuzaliwa lama mchanga ana uzito wa kilo hadi 
kwa kawaida lama wanaishi miaka na lama wengine wamejulikana kuishi zaidi ya miaka 
lama ndio wanyama wa kijamii sana na huishi pamoja katika makundi
lama wana akili na huweza kufundishwa kazi rahisi baada ya kuzirudia mara chache
wakitumia tandiko la mzigo wanaweza kubeba takribani asilimia ya uzito wa mwili wao kwa safari ya km 
jina la lama lilitokea jina la kingereza llama lililochukuliwa toka lugha ya wenyeji wa peru
inaonekana kwamba lama wamekuja kwa asili kutoka nyanda za amerika kaskazini takribani miaka milioni iliyopita
walihamia amerika kusini takribani miaka milioni tatu iliyopita
mwishoni mwa zama ya barafu ya mwisho miaka iliyopita wanyama wa familia camelidae walikuwa wametoweka amerika kaskazini
kiwatubela ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wawatubela kwenye visiwa vya watubela
kiwauyai ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wawauyai kwenye kisiwa cha waigeo
kiwawonii ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wawawonii kwenye visiwa vya wawonii na menui
kiwejewa ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wawejewa kwenye kisiwa cha sumba
kiwemale ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wawemale kwenye kisiwa cha seram
kiwoi ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wawoi kwenye visiwa vya miosnum na serui
kiwolio ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia na malaysia inayozungumzwa na wawolio kwenye kisiwa cha buton na penginepo mpakani kwa nchi hizo mbili
kiwotu ni lugha ya kiaustronesia nchini indonesia inayozungumzwa na wawotu kwenye kisiwa cha sulawesi
watu wakaao visiwani huku huongea lugha ya kiambai
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
nusu ya watu wakaao kisiwani huku huongea lugha ya kiambelau
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
kiko upande wa kaskazini wa rasi ya bomberai kisiwani kwa papua
alpaka anafanana na lama mdogo lakini ameainishwa katika jenasi tofauti
kuna nususpishi mbili za alpaka alpaka suri na alpaka huacaya
kwa kawaida alpaka mzima ana kimo cha sm mabegani na uzito wa kilo 
alpaka ni wadogo kiasi kuliko lama na tofauti na lama hawakufugwa kuwa wanyama wa mizigo badala yake walifugwa mahususi kwa ajili ya manyoya yao
manyoya ya alpaka hutumiwa kutengeneza vitu vifumwavyo mithili ya sufu
vitu hivyo ni pamoja na mablanketi sweta kofia glavu na nguo nyingine katika amerika kusini na sweta soksi koti na matandiko katika sehemu nyingine duniani
fumwele za manyoya yao zinapatikana katika zaidi ya rangi kama zinavyoainishwa peru
katika biashara ya vitambaa maana ya msingi ya alpaca ni nywele za alpaka wa peru lakini kwa upana zaidi alpaca inamaanisha mtindo wa vitambaa vilivyotengenezwa awali kutoka nywele za alpaka ambavyo sasa vinatengenezwa mara nyingi kwa fumwele zinazofanana na nywele za alpaka kama sufu za ubora sana
kiko upande wa kusini wa rasi ya bomberai kisiwani kwa papua
makazi makubwa kabisa kisiwani huitwa manggawitu yako pwani kwa kaskazini kwa kisiwa
watu wakaao kisiwani kwa adi huongea kimalay ya papua na kikowiai
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
kiko upande wa kusini magharibi wa kisiwa cha halmahera
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
watu wakaao kisiwani kwa bacan huongea kimalay ya bacan kama lugha ya mawasiliano hata hivyo kuna lugha nyingi nyingine za asili
kibatek ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia inayozungumzwa na wabatek
kiabai sungai ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na waabai sungai
kwa vile waabai sungai wengi wameacha lugha yao na kutumia lugha nyingine lugha ya kiabai sungai imekaribia kutoweka hivi karibuni
kibajau ya pwani magharibi ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wabajau
kibalau ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wabalau
idadi ya wasemaji wa kibelait nchini brunei imehesabiwa kuwa watu idadi nchini malaysia haijulikani
kwa vile wabelait wengi wameanza kuacha lugha yao na kutumia kimalay ya brunei badala yake kibelait imekaribia kutoweka hivi karibuni
kiberawan magharibi ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na waberawan
kiberawan mashariki ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na waberawan
kiberawan ya katikati ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na waberawan
lugha ya kiberawan ya katikati imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni
kibidayuh ya bau pia kijagoi ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wabidayuh
kibidayuh ya tringgus sembaan ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wabidayuh
kibisaya ya brunei ni lugha ya kiaustronesia nchini brunei na malaysia inayozungumzwa na wabisaya
kibrunei pia kimalay ya brunei ni lugha ya kiaustronesia nchini brunei na malaysia inayozungumzwa na wabrunei
kimelanau ya katikati ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wamelanau
kipenan mashariki ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wapenan
kitutong ni lugha ya kiaustronesia nchini brunei inayozungumzwa na watutong
kiorang seletar ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia na singapuri inayozungumzwa na waseletar
mwaka wa waseletar walihamishwa kutoka kisiwa chao cha seletar wanaishi katika rasi ya malaysia siku hizi
hern n jorge crespo amezaliwa julai ni mchezaji mpira wa miguu wa zamani kutoka nchi ya argentina
crespo alichezea vilabu vya river plate parma f
lazio inter milan chelsea f
milan na genoa c
kibintulu ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wabintulu
kibonggi ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wabonggi
kibookan ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wabookan
kicheq wong ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia inayozungumzwa na wacheq wong
kidumpas ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wadumpas
lugha za kiaustro asiatiki ni familia ya lugha ambazo huzungumzwa katika nchi za asia ya kusini mashariki
katika familia hiyo kuna lugha zenye wasemaji takriban milioni 
kidusun ya katikati ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wadusun
kidusun ya sugut ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wadusun
kidusun ya tambunan ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wadusun
kidusun ya tempasuk ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wadusun
kigana ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wagana
kwa vile wagana wengi wameanza kuacha lugha yao na kutumia lugha nyingine badala yake lugha ya kigana iko hatarini mwa kutoweka hivi karibuni
kiida an ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na waida an
kibisaya ya sabah ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wabisaya
kiiranun ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino na malaysia inayozungumzwa na wairanun
kijah hut ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia inayozungumzwa na wajah hut
kijakun ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wajakun
kijehai ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia na uthai inayozungumzwa na wajehai
kikajaman ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wakajaman
kikalabakan ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wakalabakan
kikayan ya baram ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wakayan ya baram
kikayan ya rejang ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wakayan
kikeningau murut ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wamurut
kikensiu ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia inayozungumzwa na wakensiu
kikimaragang ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wakimaragang
kikintaq ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia inayozungumzwa na wakintaq
pia kuna angalao msemaji mmoja nchini uthai 
kikiput ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wakiput
kikuijau ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wakuijau
kilahanan ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na walahanan
kilelak ilikuwa lugha ya kiaustronesia nchini malaysia iliyozungumzwa na walelak
siku hizi hakuna wasemaji wa kilelak maana yake lugha imetoweka kabisa
kikadazan ya labuk kinabatangan ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wakadazan
kikadazan ya pwani ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wakadazan
kikadazan ya mto klias ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wakadazan
kikinabantangan ya juu ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wakinabantangan
kikota marudu talantang ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na watalantang
kikota marudu tinagas ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na watinagas
kilobu ya lanas ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na walobu
kilobu ya tampias ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na walobu
kilong wat ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na walong wat
kilotud ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na walotud
kimapun ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino na malaysia inayozungumzwa na wamapun
kiminokok ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na waminokok
kimah meri pia kibesisi ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia inayozungumzwa na wamah meri
ni lugha ya mawasiliano kwa wengi tofauti na kimalay sanifu ambayo ni lugha rasmi nchini malaysia
pia kuna wasemaji milioni 
 nchini indonesia na wasemaji nchini singapuri 
kimalay sanifu ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia brunei na singapuri inayotumiwa na wamalay na watu wengi wengine
idadi ya watu watumiao kimalay sanifu kama lugha ya kwanza ni ndogo sana kwa vile lugha ya kwanza ya wamalay ni kimalay ya kawaida na lahaja zake
kimalay ya baba ni lugha ya kiaustronesia nchini singapuri na malaysia inayozungumzwa na wamalay
kimalay ya kedah ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wamalay
pia kuna wasemaji wachache nchini uthai ambapo lugha huitwa kimalay ya satun
kimalay ya negeri sembilan ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wamalay
kimalay ya sabah ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wamalay
kimalay ya visiwa vya cocos ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia na australia inayozungumzwa na wamalay
pia kuna wasemaji nchini australia yaani kwenye visiwa vya cocos keeling na kwenye kisiwa cha krismasi
kimelanau ya daro matu ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wamelanau
kimelanau ya kanowit tanjong ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wamelanau
kimelanau ya sibu ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wamelanau
kiminriq ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia inayozungumzwa na waminriq
kimintil ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia inayozungumzwa na wamintil
lugha ya kimintil imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni
kimolbog ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia na ufilipino inayozungumzwa na wamolbog
kimurik ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wamurik
lugha ya kimurik imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni
kinarom ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wanarom
kiorang kanaq ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na waorang kanaq
kipaluan ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wapaluan
kipapar ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wapapar
kipenan ya bah biau au kipunan ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wapenan
kipenan magharibi ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wapenan
kipunan batu ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wapunan
ni tofauti na kipunan batu ambayo ni lahaja ya kisajau basap
kiremun ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na waremun
kirungus ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na warungus
kisab m ilikuwa lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia iliyozungumzwa na wasab m
siku hizi hakuna wasemaji wa kisab m yaani lugha ya kisab m imetoweka kabisa
kisama ya balangingih ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino na malaysia inayozungumzwa na wasama
kisama ya katikati ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino na malaysia inayozungumzwa na wasama
kisama kusini ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino na malaysia inayozungumzwa na wasama
kisebop ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wasebop
kisebuyau ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wasebuyau
kisekapan ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wasekapan
kisemai ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia inayozungumzwa na wasemai
kisemaq beri ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia inayozungumzwa na wasemaq beri
kisemelai ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia inayozungumzwa na wasemelai
kisemnam ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia inayozungumzwa na wasemnam
kiseru ilikuwa lugha ya kiaustronesia nchini malaysia iliyozungumzwa na waseru
siku hizi hakuna wasemaji wa kiseru yaani lugha imetoweka kabisa
kiserudung murut ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wamurut
kisian ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wasian
kitatana ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na watatana
kitemiar ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia inayozungumzwa na watemiar
kitemoq ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini malaysia inayozungumzwa na watemoq
idadi ya wasemaji wa kitemoq haijulikani lakini ni wachache tu yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni
kitemuan ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na watemuan
kitimugon murut ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na wamurut
kitobilung ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na watobilung
kitombonuo ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na watombonuo
kitring ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na watring
kitonga ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini uthai na malaysia inayozungumzwa na watonga
isichanganywe na lugha nyingine tofauti ziitwazo kitonga vilevile nchini zambia malawi na visiwani kwa tonga
kiukit ni lugha ya kiaustronesia nchini malaysia inayozungumzwa na waukit
kiko upande wa kusini mashariki wa kisiwa cha simeulue
kisichanganywe na visiwa viitwavyo babi vilevile karibu na visiwa vya aceh au flores
kiko katikati ya kisiwa cha jawa upanda wa magharibi na kisiwa cha lombok upande wa mashariki
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa milioni 
banda besar ni kisiwa cha indonesia katika funguvisiwa la banda pamoja na visiwa vya run naira na rozengain
watu wakaao kisiwani kwa banda huongea kikei zamani pia lugha ya kibanda iliongelewa kisiwani kwa banda lakini toka mwaka wa wabanda wamehamia kisiwa cha kei
watu wakaao kisiwani kwa banggai huongea kibanggai
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
lugha mojawapo ambayo huongelewa kisiwani kwa bangka ni kisekak
kiaheu ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini uthai na laos inayozungumzwa na waaheu
kiblang ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini china myanmar na uthai inayozungumzwa na wablang
pia kuna wasemaji nchini myanmar na nchini uthai 
kibru magharibi ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini uthai inayozungumzwa na wabru
kichong ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini uthai inayozungumzwa na wachong
idadi ya wasemaji wa kichong imehesabiwa kuwa watu tu yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni
kikhmer kaskazini ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini uthai inayozungumzwa na wakhmer kaskazini
kikhmu ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini laos vietnam uthai na china inayozungumzwa na wakhmu
pia kuna wasemaji nchini vietnam nchini uthai na nchini china 
pia kuna wasemaji nchini vietnam na nchini uthai
kikuy ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini uthai kamboja na laos inayozungumzwa na wakuy
pia kuna wasemaji nchini laos na nchini kamboja
kimalay ya pattani ni lugha ya kiaustronesia nchini uthai inayozungumzwa na wamalay
kilamet ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini laos na uthai inayozungumzwa na walamet
kilawa mashariki ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini uthai inayozungumzwa na walawa
kilawa magharibi ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini uthai inayozungumzwa na walawa
kilua ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini uthai inayozungumzwa na walua
kimal ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini laos na uthai inayozungumzwa na wamal
pia kuna wasemaji nchini uthai ambapo huitwa kit in
kimlabri ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini laos na uthai inayozungumzwa na wamlabri
idadi ya wasemaji nchini laos hata ni ndogo zaidi mwaka wa kulikuwa na watu tu
maana yake lugha ya kimlabri imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni
watu wengi wanaendelea kuweka aloe ndani ya familia yake aloaceae
spishi kadhaa ni miti lakini siku hizi huainishwa katika jenasi aloidendron
majani yao na dawa zilizotengenezwa kutoka haya huitwa shubiri
mimea hii ina shina fupi au haina shina isipokuwa spishi zilizo miti
majani ni marefu na manono na yanatoka shina karibu na wenziwe yana miiba kingoni mwao
maua yana umbo wa mrija mfupi na rangi yao ni nyekundu pinki machungwa njano au nyeupe
yapo mwishoni mwa kikonyo chenye vitawi au bila vitawi
utomvu utokao mwenye majani hutumika kutengeneza dawa
spishi moja inajulikana sana mshubirimani aloe vera ambao unapandwa sana duniani na hutumika kwa kutengeneza dawa za uganga au za mitishamba
spishi nyingine inayopandwa sana katika afrika na nchi nyingine ya tropiki ni mshubiri mwekundu a
ferox
 septemba ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini marekani
kitonga pia kiinhambane ni lugha ya kibantu nchini msumbiji inayozungumzwa na watonga
isichanganywe na lugha nyingine ziitwazo kitonga nchini malawi zambia uthai na tonga
ukristo nchini tanzania ni mojawapo kati ya dini kubwa zaidi zikifuatwa na wakazi wasiopungua milioni 
ukristo nchini tanzania ulianzishwa na wamisionari wa shirika la mt
agostino kutoka ureno walioongozana na vasco da gama mwaka hadi zanzibar
huko walijenga konventi ya shirika lao ili kuhudumia kiroho wakristo toka ulaya tu
misheni ilipingwa na waarabu waislamu na kukoma mwaka kisiwa hicho kilipotekwa na waarabu wa oman
uinjilishaji ulifanikiwa zaidi katika sehemu ya pili ya karne ya hasa ulipofanyika katika maeneo ya bara
kati ya waprotestanti waliotangulia walikuwa wamisionari krapf na rebmann waliotumwa na chama cha c
kutoka kwa kituo chao karibu na mombasa walifika mpaka eneo la tanzania ya leo
halafu hao mwaka wakafungua huko bagamoyo kituo cha kukalisha watumwa waliowanunua na kuwapa uhuru
walifuatwa na mapadri weupe walioanza mwaka kwenye ziwa tanganyika
katika mazingira ya kanisa la anglikana chama cha misheni ya vyuo vikuu kwa afrika ya kati u
universities mission to central africa kiliundwa kutekeleza wito kutoka david livingstone kuhubiri injili na kukomesha utumwa katika afrika
waliingia kule zanzibar mwaka wakajenga kanisa kuu mahali pa soko la watumwa lililofungwa altari ikiwa imejengwa juu ya nafasi ya mti wa kuwafunga watumwa walioadhibiwa kwa viboko na batizio kuwa mahali walipotupwa watoto watumwa ambao hawakuuzwa pamoja na mama zao
baada ya kwanza ukoloni wa kijerumani serikali iliomba makanisa ya ujerumani kuchukua wajibu badala ya kuwaachia watu wa mataifa wengine
walutheri wa kwanza walifika dar es salaam mwaka 
mwaka walifika watawa wajerumani wa kwanza wa shirika la mt
benedikto waliounda baadaye monasteri za peramiho na ndanda na kushughulikia uinjilisti kote kusini
mwaka walifika wamisionari walutheri misheni ya berlin na wamoravia kupitia ziwa nyasa wakiwa wamepatana kugawa kati yao maeneo ya kazi kama walivyogawana wachungaji wa ibrahimu na lutu walijenga vituo katika unyakyusa kule rungwe na manow
ni kwamba walutheri waliomba wamoravia kuanza kazi pamoja katika tanganyika kusini magharibi
baadaye walichapisha hata kitabu cha pamoja cha nyimbo za kikristo
walutheri wengine yena misheni ya leipzig walianza kule uchagga kituo cha moshi
wajerumani wengine waliofika mapema walikuwa waadventista wasabato
africa inland mission katika mkoa wa mwanza chama hicho kiliundwa marekani kama misheni ya kimadhehebu yenye athari kubwa ya kibatisti
karne ya iliona wamisionari wengi kutoka madhehebu mbalimbali ya ulaya na marekani
baada ya vita vya pili vya dunia wamarekani walianzisha kanisa la kibatisti kusini magharibi mwa tanzania
walifika pia wamisionari mbalimbali wa kipentekoste
tofauti na nchi za afrika kusini na magharibi wamisionari wa makanisa ya wamarekani weusi hawakuwa na athari kubwa
wakristo wa madhehebu mbalimbali yanashirikiana kirahisi katika shughuli mbalimbali
mwaka viongozi wa madhehebu kama walutheri waanglikana wabatisti na wamoravia waliunda baraza la misheni tanzania
baraza hilo lilikuwa mtangulizi wa cct jumuiya ya kikristo tanzania christian council of tanzania
katika miaka ya viongozi wa makanisa ya kiprotestanti waliongea juu ya kuunda kanisa la muungano katika afrika mashariki
kwa bahati mbaya wafadhili wengine kutoka ng ambo waliona hawawezi kusaidia kanisa la muungano kama si tena la madhehebu yao
ilionekana hiyo ni hatari kwa kazi kama hospitali na shule zilizotegemea msaada kutoka ng ambo hivyo muungano ulisimamishwa
lakini madhehebu yaliyoongea hivyo wakati ule yanaendelea kushirikiana katika vyombo vya pamoja kama vile cct
wanachama wa cct ni kama wafuatao walutheri waanglikana wamoravia african inland church wabatisti wapresbiteri jeshi la wokovu kanisa la uinjilisti mbalizi pia vyama kama tcrs huduma ya kikristo ya wakimbizi tanzania
ushirikiano umejengwa pia kati ya waprotestanti na kanisa katoliki
zamani za wamisionari uhusiano huo ulikuwa mgumu mara nyingi
lakini mabadiliko mengi yamejenga msingi wa uelewano na hali ya kuheshimiana
leo hii makanisa ya cct na baraza la maaskofu katoliki tanzania hushirikiana katika shughuli mbalimbali kama vile baraza la kikristo la afya tanzania tanzania christian medical board au katika kuandaa mafundisho ya pamoja katika elimu ya kikristo mashuleni
chama cha biblia ni chombo kingine cha ushirikiano wa kimadhehebu
chama hicho kina kazi ya kutoa biblia kwa bei nafuu kwa watu wengi
kinasimamia tafsiri ya biblia katika kiswahili cha kisasa na lugha nyingine za kikabila
kinaandaa matoleo mapya ya biblia na misaada ya kuielewa kama itifaki ya biblia
mwaka pew survey ilihesabu 
 ya waliojibu kuwa wakristo 
 waislamu 
 wafuasi wa dini ya jadi ya afrika 
 wasio na dini na 
 kuwa wahindu
upande mwingine the world factbook iliyotolewa mwaka na central intelligence agency ya marekani ilisema kuwa wakristo waislamu na wafuasi wa dini za jadi pamoja na kukiri kwamba takwimu hizo pengine zimepitwa na wakati hasa kwa sababu wafuasi wa dini za jadi wamepungua sana nchini kote
mnamo pew survey ilikadiria ya wakristo wa tanzania kujiona wakatoliki waprotestanti page wakiwemo hasa walutheri wapentekoste waanglikana halafu madhehebu ya kiafrika zaidi 
kimok ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini uthai inayozungumzwa na wamok
kimoken ni lugha ya kiaustronesia nchini myanmar na uthai inayozungumzwa na wamoken
kimoklen ni lugha ya kiaustronesia nchini uthai inayozungumzwa na wamoklen
kimon ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini myanmar na uthai inayozungumzwa na wamon
kinyahkur ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini uthai inayozungumzwa na wanyahkur
kinyeu ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini uthai inayozungumzwa na wanyeu
idadi ya wasemaji wa kinyeu imehesabiwa kuwa watu tu
kipalaung ya pale pia kiruching ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini myanmar china na uthai inayozungumzwa na wapalaung
kiprai pia kiphai ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini laos na uthai inayozungumzwa na waprai
idadi ya wasemaji wa kiprai imehesabiwa kuwa watu nchini laos na watu nchini uthai 
kipray ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini uthai inayozungumzwa na wapray
kis ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini laos na uthai inayozungumzwa na was 
idadi ya wasemaji wa kis imehesabiwa kuwa watu nchini laos na watu nchini uthai 
kiurak lawoi ni lugha ya kiaustronesia nchini uthai inayozungumzwa na waurak lawoi
kiwa parauk ni lugha ya kiaustro asiatiki nchini myanmar china na uthai inayozungumzwa na wawa parauk
kiadasen ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waadasen
idadi ya wasemaji wa kiadasen imehesabiwa kuwa watu 
kiagta ya alabat ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waagta
kiagta ya cagayan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waagta
kiagta ya casiguran ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waagta
siku hizi hakuna wasemaji wa kiagta ya dicamay yaani lugha imetoweka kabisa
kiagta ya dupaninan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waagta
kiagta ya isarog ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waagta
kiagta ya mlima iraya ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waagta
kiagta ya mlima iriga ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waagta
kiagta ya pahanan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waagta
kiagta ya umiray ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waagta
kiagutaynen ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waagutaynen
kialangan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waalangan
kialta kaskazini ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waalta
kialta kusini ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waalta
kiarta ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waarta
kiata ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waata
kiati ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waati
kiatta ya faire ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waatta
kiatta ya pamplona ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waatta
kiatta ya pudtol ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waatta
kiayta ya abellen ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waayta
kiayta ya ambala ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waayta
kiayta ya mag antsi ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waayta
kiayta ya magbukun ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waayta
kiayta ya mag indi ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waayta
kiayta ya sorsogon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waayta
kibalangao ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabalangao
kibantayanon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabantayanon
kibantoanon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabantoanon
kibatak ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabatak
kibaybayanon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabaybayanon
uislamu nchini burkina faso zamani volta ya juu una historia ndefu sana
kulingana na sensa iliyofanywa mwaka wa idadi ya waislamu nchini humo ni 
ijapokuwa idadi kubwa wa waislamu wa huko ni wa madhehebu ya sunni wanaomfuata maliki madhehebu mengine kama vile ya shia na ahmadiyya nayo yanao baadhi ya wafuasi
uislamu nchini burundi unasemekana kuwa na karibu asilimia tatu hadi tano ya idadi ya wananchi wa burundi
idadi kubwa ya waislamu ni wa dhehebu la sunni ikiwa na kiasi kidogo tu cha shia
burundi kikatiba ni nchi isiyoendeshwa kidini lakini eid ul fitr ni miongoni mwa sikukuu za kitaifa
dini rasmi ni dini ambayo imetangazwa na nchi fulani kuwa yake kwa namna ya pekee
kiasi ambacho dini hiyo inapata sapoti ya sheria serikali n
dini rasmi zilikuwepo tangu zamani kwa mfano mashariki ya kati tangu k
na hata kabla ya historia inayoshuhudiwa na maandishi
uhusiano kati ya dini na mamlaka ya kisiasa ulijadiliwa na varro kwa jina la theologia civilis teolojia ya uraia
upande wa ukristo kwa mara ya kwanza ulipata kuwa dini rasmi nchini armenia mwaka 
katika nchi nyingi tumezoea kwamba serikali haina dini
mpaka leo tunasikia habari za nchi zinazotoa kipaumbele kwa dini au madhehebu fulani upande wa serikali
kule uingereza mfalme au malkia anapaswa kuwa mkristo wa kianglikana naye ni mlezi mkuu wa kanisa la kianglikana
kule denmark na sweden wafalme wanapaswa kuwa wakristo wa kilutheri
katika nchi nyingi za waarabu rais awe mwislamu wa madhehebu ya sunni
kule iran rais huchaguliwa kati ya wataalamu waislamu wa madhehebu ya shia
taratibu hizo ni mabaki ya utaratibu ambao miaka iliyopita ulikuwa kawaida katika sehemu nyingi za dunia
kwa sasa dini rasmi katika nchi tofautitofauti ni ukristo uislamu na ubuddha
suala la haki za uyahudi nchini israeli ni la pekee
zifuatazo ni nchi zinazokubali rasmi madhehebu fulani ya ukristo nchi hizo pengine zinalipatia kanisa katoliki fadhili fulani bila kulifanya dini rasmi
nchi nyingi ambako wananchi wengi ni waislamu zimefanya dini yao kuwa rasmi hata kukataza nyingine
nchi isiyo na dini yaani isiyo na dini rasmi ni nchi iliyoamua kutosimama upande wa dini yoyote kati ya zile zinazofuatwa na wakazi wake
kwa ajili hiyo siasa haitakiwi kutegemea dini yoyote bali ustawi wa jamii unaolengwa kwa kuzingatia hoja ambazo nguvu yake inatokana na ukweli unaojulikana na akili tu
jimbo kuu la mombasa kwa kilatini archidiocesis mombasa n sis ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
ni makao makuu ya kanda ya kanisa ya eneo la mashariki ambayo inaundwa nalo na majimbo ya malindi na garissa
mwaka lilikuwa na waamini 
 kati ya wakazi 
kwa sasa linaongozwa na askofu mkuu martin musonde kivuva
jimbo kuu la nyeri ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
ni makao makuu ya kanda ya kanisa ambayo inaundwa nalo na majimbo ya embu maralal marsabit meru muranga na nyahururu
mwaka lilikuwa na waamini 
 kati ya wakazi 
 waliogawanyika katika parokia 
kwa sasa linaongozwa na askofu mkuu peter j
kairo
kibikol ya buhi pia kibuhi non ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabikol
kibikol ya albay magharibi ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabikol
kibikol ya catanduanes kaskazini ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabikol
kibikol ya catanduanes kusini ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabikol
kibikol ya katikati ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabikol
kibikol ya libon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabikol
kibikol ya miraya ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabikol
kibikol ya rinconada ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabikol
kibinukid ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabinukid
kibinukidnon kaskazini ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabinukidnon
kibinukidnon kusini ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabinukidnon
kiblaan koronadal ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wablaan
kiblaan sarangani ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wablaan
kibolinao ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabolinao
kibuhid ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabuhid
kibutuanon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabutuanon
kicaluyanun ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wacaluyanun
kicapiznon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wacapiznon
kicebuano ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wacebuano
kicuyonon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wacuyonon
kidavawenyo ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wadavawenyo
kibontok ya katikati ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabontok
kibontok kaskazini ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabontok
kibontok kusini ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabontok
kibontok mashariki ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabontok
kibontok kusini magharibi ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabontok
palestina ni nchi ya pekee upande wa jiografia hasa upande wa mashariki katika bonde la ufa unapotiririka mto yordani hadi bahari ya chumvi
mipaka ya palestina imebadilikabadilika katika historia
katika karne ya kk herodotus alipotaja palaestina alifanya hivyo kwa maana tofauti kadiri ya mukhtada
wapalestina wa leo wanataka mipaka yao iwe ile ya eneo lindwa lililokuwa chini ya waingereza yaani bila ya nchi ya yordan ng ambo ya mto huo
paulo suzuki alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
gabrieli wa ize alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
yohane kinuya alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
tomaso danki alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
fransisko wa meako alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
tomaso kozaki alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
yohakimu sakakibara alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
bonaventura wa meako alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
leo karasuma alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
matia wa meako alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
antoni wa nagasaki alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
ludoviko ibaraki alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
paulo ibaraki alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
mikaeli kozaki alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
petro sukejiro alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
kosma takeya alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
anaheshimiwa na kanisa katoliki kama mtakatifu mfiadini
fransisko adauktus alikuwa mkristo wa utawa wa tatu wa mt
rahul bose alizaliwa julai ni filamu muigizaji hindi mkurugenzi screenwriter mwanaharakati wa kijamii na mchezaji raga
bose kuonekana katika bengali filamu kama vile mheshimiwa na bi iyer kalpurush anuranan antaheen laptop na mke kijapani
yeye pia alionekana katika filamu hindi kama vile pyaar ke side effects maan gaye mughal e azam jhankaar beats kucch luv jaisaa na chameli
yeye pia alicheza adui katika tamil hindi filamu vishwaroopam
 time magazine aitwaye yake nyota ya hindi arthouse sinema wakati maxim aitwaye yake sean penn ya mashariki sinema
 kwa kazi yake katika sambamba films sinema kama vile kiingereza agosti na mheshimiwa na bi iyer
yeye ni mashuhuri pia kwa harakati zake za kijamii alishiriki katika jitihada za kutoa misaada iliyofuata boxing day tsunami na pia ni mwanzilishi wa ngo ya kupambana na ubaguzi foundation
rahul bose alizaliwa rupen na kumud bose juu ya julai mwaka wa 
 yeye anaelezea mwenyewe kama nusu kibengali
moja ya nne punjabi na moja ya nne maharashtrian bose alitumia utoto wake mapema katika bangalore karnataka na kisha kuhamia mumbai na familia yake
kama mtoto alichukua riba katika michezo baada ya mama yake ilianzisha yake kwa ndondi na raga
 yeye pia alicheza na kriketi alifunzwa na cricketer mansoor ali khan pataudi
yeye ni alumnus ya kanisa kuu na john connon shule katika mumbai
baada ya kukataliwa na idadi ya vyuo vikuu vya kimarekani bose walihudhuria sydenham college
wakati katika chuo alicheza katika timu ya raga ya shule na alishiriki katika western india mabingwa kushinda medali ya fedha katika ndondi
bose kushoto kazi na kuwa muigizaji ya muda baada ya kutolewa kwa filamu yake ya kwanza kiingereza agosti
wadudu mabawa msuko ni wadudu wadogo hadi wakubwa kiasi wa oda plecoptera katika nusungeli pterygota wenye mabawa
wadudu hawa huishi majini baridi katika muundo wa nayadi lava ya wadudu wa maji kwa muda wa mwaka mmoja hadi miaka minne kufuatana na spishi halafu hutoka kwenye maji na kuambua na kuwa mdudu aliyekomaa wenye mabawa
hawa ni wadudu sahili bila viungo vya kiwiliwili vilivyotoholewa
wana viungo vya kinywa vinavyotumika kwa kutafuna vipapasio virefu vyenye pingili nyingi macho makubwa ya kuungwa oseli tatu macho ya msingi na mikia miwili mirefu kwa kweli serki zilizorefuka
nayadi wanafanana na mdudu mpevu lakini hawana mabawa na wana matamvua
nayadi wengi zaidi hukamata arithropodi wengine wa maji lakini nayadi wa spishi nyingine hula maada ya mimea
wadudu wapevu hula mimea lakini wengine hawali kabisa
ng wigulu ni jina la ukoo ambalo baada ya kuzaliwa alipewa na wazazi wake kwa upande wa baba yake hii ni kwa mujibu wa mila na desturi za mila za kisukuma
jina la makeresia allipata baada ya kuwa kijana wa rika la ubalehe kwa ajili ya kucheza ngoma
jina hili limegeuka kuwa maarufu kuliko jina la ukoo miaka michache badaye alianza kuimbisha ngoma aina ya beni na kujiita jina la kimanju ngelengi
jina hili halikudumu sana kama la uchezaji wa kawaida nyalali alizaliwa kunako mwaka katika kijiji cha mwanyagula wilaya ya igunga mkoani tabora
wazazi wake waliamua kuhamia kijiji cha mlandala wilaya ya kiomboi mkoani singida kwa shughuli yao kuu ya ufugaji
hata hivyo kunako mwaka wa pia wazazi wa makeresia waliamua kuhama mkoani singida kuelekea mkoani mbeya kwa ajili ya kufuata malisho ya mifugo na maji tele yaliyokuwa yakitiririka ktk mto wa ruaha kuu katika tambarare za bonde la usangu kwa ajili ya malisho na maji ya mifugo
mwaka kijana makeresia alifikia rika tosha kuwa baba watoto nakuzaa naye watoto tisa mmoja wa kike na nane wa kiume
panapo mwaka wa alimuoa binti ngalula aitwae ntunga ngalula na kuzaa naye watoto nane mwaka alimuoa binti mpagalushu aitwae ng walu mpagalushu hadi hivi sasa ana mtoto mmoja wa kiume
hadi wasifu huu unaandikwa makeresia pawa ni mkaazi wa kitongoji cha lyahamile chini ya mamlaka ya mji mdogo rujewa wilaya ya mbarali mkoani mbeya
kuwa mwalimu wa elimu ya watu wazima kijiji cha mawale mjumbe wa kamati ya siasa tawi la lyahamile mwaka 
mwenyekiti wa kikundi cha wafugaji asilia nyamwage 
mjumbe wa bodi ya wakurugenzi wa pingos forum alipata kuwa mbunge wa bunge maalumu la katiba masomo biashara uanzishaji na usajili wa vikundi utunzi wa katiba za vikundi vya wafugaji hakubahatika kujiunga na mfumo wa kawaida wa elimu ya msingi na upili inayotolewa katika nchi ya tanzania kutokana na hali halisi ya mazingira yaliyokuwa yakimzunguka katika ujana ndani ya jamii yake lakini ana elimu ya sekondari aliyoipata kwa juhudi za kipekee hadi kufanya mtihani wa kidato cha nne bila kujiunga na mfumo rasimi wa elimu nchini upeo ambao kuwa mwanaharakati wa wafugaji nchini na kuaminiwa na wafugaji wenzake kuwawakilisha hata ktk chombo cha kihistoria nchini tanzania
jimbo katoliki la kericho ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la kitui ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la machakos ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la nakuru ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la ngong ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la malindi ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la garissa ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la embu ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la marsabit ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la meru ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la muranga ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la nyahururu ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la bungoma ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la eldoret ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la homa bay ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la kakamega ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la kisii ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
jimbo katoliki la lodwar ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya
vikarieti ya kitume ya isiolo vicariatus apostolicus isiolansus ni mojawapo kati ya majimbo ya kanisa katoliki nchini kenya ikiwa haijafanywa dayosisi
ilianzishwa tarehe desemba kwa kumega jimbo katoliki la meru
eneo lake ni kilometa mraba ambamo mwaka kati ya wakazi wakatoliki walikuwa wakigawanyika katika parokia 
ndiyo maana anaitwa kwa kilatini vicarius apostolicus yaani makamu wa kitume ambapo jina hilo la mwisho linadokeza mamlaka ya papa kama mwandamizi wa mtume petro
rhode island red ni aina ya kuku ambao waaweza kuanzishwa ili kuwasaidia watu wanaotamani kuongeza wigo wa kuku katika maisha ya ufugaji
yusufu ni jina la kiume lenye asili ya kiebrania linalotumiwa sana katika biblia kama yossef au y s p
kwa kiarabu kwa mfano katika qur an jina hilo linaandikwa y suf
kwa kiswahili jina linatumika kwa kutamka yosefu hasa kati ya wakristo au yusufu hasa kati ya waislamu mbali na wale wanaotumia jina kwa matamshi ya kiingereza joseph
mwanamke anaweza kuitwa yosefa yosefina josefina
jina linaweza kutafsiriwa kutokana na yhwh lhosif ambayo maana yake ni bwana aongeze
ni maneno ya raheli alipojaliwa hatimaye kumzaa mwanae wa kwanza yosefu babu mtoto wa wa yakobo israeli
kutoka kwake lilipatikana kabila kubwa lililogawanyika kati ya lile la manase na lile la efraimu katika agano jipya yosefu ni hasa yosefu mume wa maria mama wa yesu
mwingine ni yosefu wa arimataya tajiri wa baraza la israeli aliyemzika yesu
yosefu wa arimataya alikuwa myahudi mwanamume wa karne ya maarufu hasa kutokana na habari zake zinazopatikana katika injili mk math lk yoh 
habari za ziada lakini si za kuaminika zinapatikana katika vitabu ambavyo havimo katika biblia ya kikristo hasa injili ya nikodemu
tajiri na mtu wa baraza la israeli alichukua jukumu la kumzika yesu kristo akiomba ruhusa ya ponsyo pilato na kujitolea kaburi alilokuwa amejiandalia pangoni kwenye kalivari
anaheshimiwa kama mtakatifu na kanisa katoliki waorthodoksi waanglikana walutheri na madhehebu mengine ya ukristo
sikukuu yake huadhimishwa tarehe agosti au nyingine
raheli ni mwanamke wa biblia anayejulikana hasa kutokana na kitabu cha mwanzo kama binti labano na mke wa pili wa yakobo israeli aliyemzalia watoto wawili yosefu na benyamini
anaheshimiwa kama mtakatifu hasa tarehe septemba na mei
kwa kiebrania rahel maana yake ni kikondoo hivyo mpole
kiga dang ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waga dang
kigaddang ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wagaddang
kigiangan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wagiangan
kihanunoo ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wahanunoo
kihigaonon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wahigaonon
kihiligaynon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wahiligaynon
kiibaloi ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waibaloi
kiibanag ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waibanag
kiibatan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waibatan kwenye kisiwa cha babuyan
kibatad au kiifugao batad ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wabatad
kimayoyao au kiifugao mayoyao ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamayoyao
kituwali au kiifugao tuwali ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na watuwali
kiilocano ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wailocano
kiilongot ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wailongot
kiinabaknon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wainabaknon kwenye kisiwa cha capul
kiinakeanon pia kiaklanon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wainakeanon
wengine huangalia lugha ya kimalaynon kuwa lahaja ya kiaklanon
kiinonhan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wainonhan kwenye kisiwa cha tablas
comment viungo vya nje viungo vya olac na glottolog using comment kiisinai ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waisinai
kiisnag ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waisnag
kiitawit ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waitawit
kiitneg banao ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waitneg
kiitneg binongan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waitneg
kiitneg inlaod ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waitneg
kiitneg maeng ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waitneg
kiitneg masadiit ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waitneg
idadi ya wasemaji wa kiitneg masadiit imehesabiwa kuwa watu 
kiitneg moyadan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waitneg
kiivatan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waivatan kwenye kisiwa cha batanes
kiiwaak pia kii wak ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waiwaak
kikalagan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakalagan
kikalagan ya kagan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakalagan
kikalinga butbut ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakalinga
kikalinga ya kusini ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakalinga
kikalinga limos ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakalinga
kikalinga lubuagan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakalinga
kikalinga mabaka pia kikalinga ya bonde la mabaka ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakalinga
idadi ya wasemaji wa kikalinga mabaka haijulikani
kikalinga majukayang ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakalinga
kikalinga tanudan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakalinga
kikallahan kayapa ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakallahan
kikallahan keley i ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakallahan
kikallahan tinoc ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakallahan
idadi ya wasemaji wa kikallahan tinoc haijulikani
kikamayo ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakamayo
kikankanay ya kaskazini ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakankanay
kikarao ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakarao
kikasiguranin ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakasiguranin
kikatabaga ilikuwa lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino iliyozungumzwa na wakatabaga
hakuna wasemaji wa kikatabaga siku hizi yaani lugha imetoweka kabisa
tena uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi haujulikani
kikinabalian ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakinabalian kwenye kisiwa cha leyte
kikinaray a ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wakinaray a
kimaguindanaon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamaguindanaon
kimalaynon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamalaynon
kimamanwa ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamamanwa
kimandaya pia kimandaya ya karaga ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamandaya
kimanide ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamanide
kimanobo agusan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamanobo
kimanobo ata ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamanobo
kimanobo ya bukidnon magharibi ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamanobo
kimanobo cotabato ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamanobo
kimanobo dibabawon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamanobo
kimanobo ilianen ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamanobo
kimanobo kinamiging ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamanobo
kimanobo matigsalug ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamanobo
kimanobo obo ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamanobo
kimanobo ya rajah kabunsuwan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamanobo
kimanobo sarangani ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamanobo
kimansaka ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamansaka
kimaranao ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamaranao
kimasbatenyo ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wamasbatenyo
kipalawano ya brooke s point ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wapalawano
kipalawano ya katikati ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wapalawano
kipalawano ya kusini magharibi ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wapalawano
kipampangan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wapampangan
kipangasinan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wapangasinan
kiparanan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waparanan
kiporohanon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waporohanon kwenye kisiwa cha camotes
idadi ya wasemaji wa kiporohanon imehesabiwa kuwa watu 
kiratagnon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waratagnon
kiromblomanon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na waromblomanon kwenye visiwa vya romblon sibuyan na tablas
kisama pangutaran ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wasama
kisambal au kitina sambal ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wasambal
kisambal botolan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wasambal
kisangil ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wasangil
kisorsoganon kaskazini pia kimasbate ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wasorsoganon
kisorsoganon kusini au kiwaray ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wasorsoganon
kisubanen ya kaskazini ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wasubanen
kisubanen ya katikati ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wasubanen
kisubanen ya kolibugan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wasubanen
kisubanen ya kusini pia kilapuyen ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wasubanen
kisubanen ya magharibi ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wasubanen
kisubanen ya mashariki ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wasubanen
kisulod ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wasulod
kisurigaonon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wasurigaonon
injini ya mwako ndani ni aina ya injini ambako fueli huchomwa ndani yake
kuchomwa wa fueli kama vile petroli diseli au gesi katika mchanganyiko na hewa huachisha nishati yake kwa umbo la joto na shinikizo
kutoka hapa nguvu ya mwendo unapelekwa mahali panapohitajika
kuna injini zenye mfumo tofauti zisizohesabiwa kati ya injini za mwako ndano kwa mfano injini ya mvuke
hapo fuelli huchomwa na mvuke kutengenezwa nje ya injini yenyewe kwa hiyo ni injini ya mwako nje
kila injini ya mwako ndani inafuata hatua mbalimbali zinazorudiarudia
kuna hasa mfumo wa mapigo mawili na mapigo manne na injini nyingi ya magari ni ya mapigo manne
kila injini huwa na silinda ambayo ni chumba cha kuchoma fueli
kuna injini za silinda mara nyingi au pia zaidi
kuchoma kwa fueli kunazalisha gesi inayopanuka na kuleta shinikizo kubwa
ndani ya silinda kuna pistoni inayosukumwa kwa nguvu ya gesi inayaotokea kutokana na kuchomwa kwa fueli
mwendo wa pistoni inapelekwa kwa mtaimbo wa injini
fueli inaingizwa katika silinda kwa umbo la matone madogo na hii inafanywa kwa kuipitisha katika nozeli yaani shimo ndogo sana
pampu ya injekta inapima kiwango cha petroli kinachotakiwa
matone madogo ya fueli yanachanganywa na hewa na mchaganyiko huu unawaka
kwa njia nyingine kuna pia injini ambako fueli na hewa zinachanganywa nje ya injini katika kabureta na mchanganyiko ulio tayari navutwa ndani ya silinda inapowaka
kuna namna mbili za kuwasha mchanganyiko wa hewa na fueli mara nyingi kuna plagi inayotoa cheche ya moto wakati mchanganyiko wa fueli na hewa imeshakandamizwa
wakati wa kuwaka fueli pamoja na oksijeni ya hewa zinaunda gesi inayopanuka haraka
nguvu hii inasukuma dhidi ya pistoni inayorudishwa nyuma ilhali imeunganishwa na mtaimbo wa injini inasukuma mtaimbo na hivyo kuzungusha injini yote
mwendo wa injini inaendelea kusukuma pistoni tena katika hali ya awali ambako inapuliza gesi za mwako nje kupitia valvu ya kutoka
injini ya mwako ndani inazungushwa na pistoni zake na idadi ya mizunguko inafikia mara hadi kila dakika
maana kila pistoni inasogea mbele na nyuma mara alfu nyingi ila dakika
hapo ni muhimu ya kwamba msuguano kati ya sehemu zake inapunguzwa kiasi jinsi kinavyowezekana na kazi hii inatekelezwa na mafuta ya injini inayosaidia kutelezesha vipande vyote vyenye mwendo
kila injini ya mwako ndani huwa na nafasi kwa ajili ya mafuta ya kutelezesha vipande vyake
vilevile ni muhimu ya kwamba vipande vyote vinaingiana vema na visiwe na nafasi kubwa ya kucheza
hapo ni muhimu ya kwmaba vipimo vya vipuri vyote vinafaa na kulingana hadi sehemu ya ya milimita
vilevile ni muhimu ya kwamba joto la injini linapunguzwa
maana ndani ya injini moto inawaka muda wote na kuathiri metali ya injini yenyewe
hapo injini uwa na mfumo wa kupoza injini na mara nyingi kazi hii inatekelezwa kwa kuzungusha maji katika injini inayopita sehemu penye joto kubwa maji hupokea sehemu ya joto na kuibeba nje ya injini yenyewe hadi sehemu ya rejeta yanapopozwa kwa kukutana na hewa kutoka nje ya gari
kitadyawan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na watadyawan
kitagabawa ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na watagabawa
kitagakaulo ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na watagakaulo
kitagalog ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na watagalog
pia kuna wasemaji nchini marekani na nchini kanada 
kitagbanwa ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na watagbanwa
kitagbanwa ya calamian ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na watagbanwa
kitagbanwa ya katikati ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na watagbanwa
kitandaganon ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na watandaganon
kitawbuid magharibi ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na watawbuid
kitawbuid mashariki ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na watawbuid
kitboli ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na watboli
kitiruray ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na watiruray
vivunjajungu vunjajungu au katamasikio ni wadudu wadogo hadi wakubwa kiasi wa oda mantodea katika nusungeli pterygota wenye mabawa
wanatokea kanda za tropiki na nusutropiki na kusini au kaskazini kwa kanda za wastani
miguu ya mbele imetoholewa kwa kukamata arithropodi wengine na hata vertebrata wadogo
kwa kawaida koksa coxa za miguu ya wadudu ni fupi lakini zile za miguu ya mbele ya vivunjajungu zimerefuka
femuri na tibia zina miiba na meno inayowezesha mdudu kushika vizuri mawindo yake
hii inawezesha mdudu asogeze kichwa na miguu ya mbele pande zote wakati kiwiliwili kinatulia
hata shingo ni kinamo na spishi kadhaa zinaweza kuzungusha kichwa kwa nyuzi 
kiwaray waray ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wawaray waray
kiyakan ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wayakan
kiyogad ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wayogad
kitayabas pia kiayta tayabas ilikuwa lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino iliyozungumzwa na watayabas
siku hizi hakuna wasemaji wa kitayabas yaani lugha imetoweka kabisa
kidumagat remontado ni lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino inayozungumzwa na wadumagat
kiagta ya villa viciosa ilikuwa lugha ya kiaustronesia nchini ufilipino iliyozungumzwa na waagta
siku hizi hakuna wasemaji wa kiagta ya villa viciosa yaani lugha imetoweka kabisa
kiko upande wa kusini mashariki wa kisiwa cha sumatra
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa milioni 
watu wakaao kisiwani kwa java huongea lugha mbalimbali hasa kijava kisunda na kimadura
kiko upande wa kusini wa bara la nchi ya malaysia
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
watu wakaao kisiwani kwa sumatra huongea lugha mbalimbali idadi yake zaidi ya hamsini hasa kimalay na lugha nyinginezo
sulawesi jina lake la kale celebes ni kisiwa cha indonesia
kiko kati ya kisiwa cha borneo upande wa magharibi na visiwa vya maluku upande wa mashariki
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
watu wakaao kisiwani kwa nias huongea lugha ya kinias
kiko upande wa kusini mashariki wa kisiwa cha sulawesi
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
kiko upande wa kusini mashariki wa kisiwa cha sumbawa na upande wa kusini magharibi wa kisiwa cha flores
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
watu wakaao kisiwani kwa sumba huongea lugha mbalimbali ambao kubwa yake ni kikambera
kiko upande wa kaskazini mashariki wa kisiwa cha java
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
watu wakaao kisiwani kwa madura huongea hasa kimadura
kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha bali na upande wa magharibi wa kisiwa cha sumbawa
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
kiko upande wa kusini magharibi wa visiwa vya maluku
miji mikubwa kabisa kisiwani ni namlea na namrole
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
watu wakaao kisiwani kwa buru huongea lugha za kiburu kilisela na kiambelau
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
kiko kati ya kisiwa cha lombok upande wa magharibi na kisiwa cha flores upande wa mashariki
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
wengi wa watu wakaao kisiwani kwa sumbawa huongea kisumbawa
miji mikubwa kisiwani ni dataran hunipopu dataran hunimoa na masohi
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
watu wakaao kisiwani kwa seram huongea lugha mbalimbali hasa kimanusela na kinuaulu
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
baadhi ya miji kisiwani ni lioppa ilwaki wasiri masapun na arwala
watu wakaao kisiwani kwa kayoa huongea lugha mbili yaani kimakian magharibi na kimakian mashariki
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
watu wakaao kisiwani kwa biak huongea lugha ya kibiak
kiamis nataoran ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan inayozungumzwa na waamis
kiatayal ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan inayozungumzwa na waatayal
kibabuza ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan iliyozungumzwa na wababuza
idadi ya wababuza imehesabiwa kuwa watu tu lakini wamesahau jinsi ya kuongea lugha ya kibabuza yaani lugha yao imetoweka
kibasay ilikuwa lugha ya kiaustronesia nchini taiwan iliyozungumzwa na wabasay
kibunun ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan inayozungumzwa na wabunun
kiamis ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan inayozungumzwa na waamis
kikanakanabu ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan inayozungumzwa na wakanakanabu
mwaka wa idadi ya wakanakanabu imehesabiwa kuwa watu lakini kulikuwa na wazee wanne tu ambao wangeweza kuongea lugha ya kikanakanabu yaani lugha yao imekaribia kutoweka hivi karibuni
kikavalan ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan inayozungumzwa na wakavalan
mwaka wa idadi ya wakavalan imehesabiwa kuwa watu lakini kulikuwa na wazee tu ambao wangeweza kuongea lugha ya kikavalan yaani lugha yao imekaribia kutoweka hivi karibuni
kiketangalan ilikuwa lugha ya kiaustronesia nchini taiwan iliyozungumzwa na waketangalan
hakuna waketangalan siku hizi ambazo wangeweza kuongea lugha ya kiketangalan yaani lugha yao imetoweka kabisa
kikulon pazeh ilikuwa lugha ya kiaustronesia nchini taiwan iliyozungumzwa na wakulon pazeh
hakuna wakulon pazeh siku hizi ambazo wangeweza kuongea lugha ya kikulon pazeh yaani lugha yao imetoweka kabisa
kipaiwan ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan inayozungumzwa na wapaiwan
kipapora hoanya ilikuwa lugha ya kiaustronesia nchini taiwan iliyozungumzwa na wapapora hoanya
hakuna wapapora hoanya siku hizi ambazo wangeweza kuongea lugha ya kipapora hoanya yaani lugha yao imetoweka kabisa
kipuyuma ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan inayozungumzwa na wapuyuma
kirukai ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan inayozungumzwa na warukai
kisaaroa ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan inayozungumzwa na wasaaroa
mwaka wa idadi ya wasaaroa imehesabiwa kuwa watu lakini kulikuwa na wazee kumi tu ambao wangeweza kuongea lugha ya kisaaroa yaani lugha yao imekaribia kutoweka hivi karibuni
kisaisiyat ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan inayozungumzwa na wasaisiyat
kisiraya ilikuwa lugha ya kiaustronesia nchini taiwan iliyozungumzwa na wasiraya
kithao ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan iliyozungumzwa na wathao
mwaka wa idadi ya wathao imehesabiwa kuwa watu lakini kuna wazee watano tu ambao wangeweza kuongea lugha ya kithao yaani lugha yao imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni
kitaroko ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan inayozungumzwa na wataroko
kiyami ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan inayozungumzwa na wayami
kitsou ni lugha ya kiaustronesia nchini taiwan inayozungumzwa na watsou
kiakei ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waakei kwenye kisiwa cha santo
kiambae magharibi ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waambae kwenye kisiwa cha ambae
kiambae mashariki ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waambae kwenye kisiwa cha ambae
kiamblong ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waamblong kwenye kisiwa cha santo
idadi ya wasemaji wa kiamblong imehesabiwa kuwa watu 
kiambrym kusini mashariki ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waambrym kwenye kisiwa cha ambrym
kianeityum ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waaneityum kwenye kisiwa cha aneityum
kiaore ilikuwa lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu iliyozungumzwa na waaore kwenye kisiwa cha santo
siku hizi hakuna wasemaji wa kiaore yaani lugha imetoweka kabisa
kiapma ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waapma kwenye kisiwa cha raga
kiaraki ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waaraki kwenye kisiwa cha araki
kiaulua ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waaulua kwenye kisiwa cha malekula
kiavava ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waavava kwenye kisiwa cha malekula
kiaxamb ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waaxamb kwenye kisiwa cha malekula
kiaiwoo ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na waaiwoo
kianuta ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na waanuta kwenye kisiwa cha anuta
ki are are ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wa are are kwenye kisiwa cha malaita
kiarosi ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na waarosi kwenye kisiwa cha makira
kiamba ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na waamba kwenye kisiwa cha utupua
mfupa ni tishu ngumu katika mwili mwa binadamu na wanyama wenye uti wa mgongo
mifupa inahimili ogani nyingine mwilini na kuuwezesha kusimama
mifupa ni pia kinga kwa sehemu muhimu sana kama vile mifupa ya fuvu inakinga ubongo na ubavu wa kifua unaokinga moyo na mapafu
mwili unajenga mifupa hasa kwa minerali ya fosfati ya kalisi
minerali hii inafanya ile ganda gumu la nje la mfupa
ndani yake mfupa huwa na muundo unaofanana na matriki au nyavu ya ufumwele na muundo huu unapunguza uzito wa mfupa pamoja na kuufanya imara
kwa nje mfupa hufunikwa na ngozi ya pekee periosteum
ndani ya mfupa kuna neva mishipa ya damu na uboho
katika umri wa mtoto karibu kila mfupa huwa na uboho ndani yake kwa mtu mzima ni mifupa mikubwa na minene zaidi tu
kuna magonjwa mbalimbali yanayoweza kuathiri mifupa
kuvunjwa kwa mfupa ni tatizo linalotokea mara nyingi baada ya kuanguka vibaya au kupigwa kwa nguvu
hapo ni lazima vipande vilivyovunjika vishikwe pamoja bila kuchezacheza hadi tishu mpya ya kimfupa iunganishe pande zote mbili
ugonjwa unaotokea kwa wazee na pia kwa watu wenye utapiamlo hasa wakikosa kalisi katika chakula ni kudhoofika kwa mifupa yaani osteoporosi
osteoporosi husababisha kuvunjika kwa mifupa kirahisi
viungo vya mifupa kama vile kiwiko au goti vinafunikwa na gegedu kwa kuzuia msuguano kati ya mifupa miwili
gegedu hii inaathiriwa na ugonjwa wa baridi yabisi au arthritis
kansa ndani ya mifupa inaweza kusababisha maumivu makali
ngozi inayofunika mfupa inaweza kuambukizwa na hali hii huitwa periostitisi hutibiwa kwa madawa kiua vijasumu antibiotics
kibabatana ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wababatana kwenye kisiwa cha choiseul
kibaeggu ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wabaeggu kwenye kisiwa cha malaita
kibaelelea ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wabaelelea kwenye kisiwa cha malaita
kibirao ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wabirao kwenye kisiwa cha guadalcanal
kiblablanga ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wablablanga kwenye kisiwa cha santa isabel
kibughotu ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wabughotu kwenye visiwa vya santa isabel na furona
kicheke holo ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wacheke holo kwenye kisiwa cha santa isabel
kidori o ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wadori o kwenye kisiwa cha malaita
kwa miaka mingi sasa hakuna wasemaji wa kidororo yaani lugha imetoweka kabisa
kiduke ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na waduke kwenye kisiwa cha kolombangara
kiengdewu au kinanggu ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na waengdewu kwenye kisiwa cha santa cruz
kifagani ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wafagani kwenye kisiwa cha makira
kifataleka ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wafataleka kwenye kisiwa cha makira
kighanongga ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na waghanongga kwenye kisiwa cha ranonga
kighari ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na waghari kwenye kisiwa cha guadalcanal
kiguliguli ilikuwa lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon iliyozungumzwa na waguliguli
kwa miaka mingi sasa hakuna wasemaji wa kiguliguli yaani lugha imetoweka kabisa
kihoava ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wahoava kwenye kisiwa cha georgia mpya
kibilua ni lugha ya kisolomon katikati nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wabilua kwenye kisiwa cha vella lavella
kikahua ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wakahua kwenye kisiwa cha makira
kikazukuru ilikuwa lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon iliyozungumzwa na wakazukuru kwenye kisiwa cha makira
siku hizi hakuna wasemaji wa kikazukuru yaani lugha imetoweka kabisa
kikokota ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wakokota kwenye kisiwa cha santa isabel
kikusaghe ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wakusaghe kwenye kisiwa cha georgia mpya
kikwaio ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wakwaio kwenye kisiwa cha malaita
kilaghu ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na walaghu kwenye kisiwa cha santa isabel
kilau ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na walau kwenye kisiwa cha malaita
kilavukaleve ni lugha ya kisolomon katikati nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na walavukaleve kwenye kisiwa cha russell
kilengo ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na walengo kwenye kisiwa cha guadalcanal
kilonggu ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na walonggu kwenye kisiwa cha guadalcanal
mwaka wa idadi ya walovono imehesabiwa kuwa watu lakini wazee watano tu wangeweza kuongea kilovono yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni
kilungga ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na walungga kwenye kisiwa cha ranonga
kimalango ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wamalango kwenye kisiwa cha guadalcanal
kimono ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wamono kwenye visiwa vya mono alu alo na fauro
kinal go ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wanal go kwenye kisiwa cha santa cruz
kiontong java ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na waontong java kwenye kisiwa cha lord howe
kioroha ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na waoroha kwenye kisiwa cha malaita
kiowa ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na waowa kwenye visiwa vya makira santa anna na santa catalina
benvenuto scotivoli ancona hivi alikuwa askofu wa osimo marche italia katika karne ya 
anaheshimiwa na kanisa katoliki kama mtakatifu tangu alipotangazwa na papa martin iv
alipata kuwa shemasi mkuu wa ancona kabla hajachaguliwa kuwa askofu
haieleweki kama alijiunga na shirika la ndugu wadogo lakini aliomba kuzikwa amevikwa kanzu ya wafransisko
kirennell bellona ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na warennell bellona kwenye visiwa vya rennell na bellona
kiririo ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na waririo kwenye kisiwa cha choiseul
kiroviana ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na waroviana kwenye kisiwa cha georgia mpya
kisa a ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wasa a kwenye visiwa vya ulawa na malaita
kisavosavo ni lugha ya kisolomon katikati nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wasavosavo kwenye kisiwa cha savo
kisikaiana ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wasikaiana kwenye kisiwa cha sikaiana
kisimbo ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wasimbo kwenye kisiwa cha simbo
kitairaha au kibauro ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na watairaha kwenye kisiwa cha makira
kitanema ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na watanema kwenye kisiwa cha vanikolo
mwaka wa idadi ya watanema imehesabiwa kuwa watu lakini ni wazee wanne tu ambao wangeweza kuongea kitanema yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni
kitanibili ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na watanibili kwenye kisiwa cha utupua
kiteanu ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wateanu kwenye kisiwa cha vanikolo
kito abaita ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wato abaita kwenye kisiwa cha malaita
kitouo ni lugha ya kisolomon katikati nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na watouo kwenye kisiwa cha rendova
kiughele ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na waughele kwenye kisiwa cha rendova
kivaghua ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wavaghua kwenye kisiwa cha choiseul
kivangunu ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wavangunu kwenye kisiwa cha vangunu
kivarisi ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wavarisi kwenye kisiwa cha choiseul
kiwala ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wawala kwenye kisiwa cha malaita
kizabana ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wazabana kwenye kisiwa cha santa isabel
kizazao ni lugha ya kiaustronesia nchini visiwa vya solomon inayozungumzwa na wazazao kwenye kisiwa cha santa isabel
silvesta guzzolini osimo fabriano novemba alikuwa padri mmonaki wa italia aliyerekebisha utawa wa wabenedikto kwa kuanzisha tawi linaloitwa wasilvesta
papa klementi iv alimthibitisha kuwa mwenye heri halafu papa klementi viii alimtangaza mtakatifu mwaka 
mwana wa ukoo maarufu wa osimo marche alitumwa kusoma sheria katika chuo kikuu cha bologna halafu padua
lakini alijisikia wito hivyo akabadili masomo akachukua teolojia na biblia
uamuzi huo haukumpendeza baba yake ambaye kwa sababu hiyo alikataa kusalimiana naye miaka 
silvesta akawa padri mkanoni huko osimo akajitosa katika uchungaji kiasi cha kusababisha kijicho cha askofu wake hasa baada ya kumkosoa kwa mwenendo wake mbaya
basi mwaka alikwenda kuishi upwekeni katika ufukara wa hali ya juu mpaka alipopewa nafasi nyingine huko grotta fucile karibu na fabriano alipoanzisha monasteri
huko alifanya toba kali akila tu majani mabichi na kunywa maji pamoja na kulala ardhini
hata hivyo wengi waliamua kumfuata hata ikambidi kuchagua kanuni ya kitawa ikawa ile ya benedikto wa nursia
baadaye alijenga monasteri kwenye montefano upande wa pili wa eneo la fabriano na nyingine sehemu mbalimbali za italia hata za kike
mwaka alipewa na papa innocent iv huko lyon hati ya uthibitisho kwa shirika lake
silvesta alifariki akiwa mkongwe tarehe novemba 
kutoka monasteri za fabriano italia shirika limeenea sasa katika nchi za sri lanka india australia marekani ufilipino na jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
usharika wa ipagala unaongozwa na mchungaji menard simon kipyali
mchungaji anasaidiwa na parish worker aichiwailia malisa
pia tunao watumishi wengine walioajiriwa na usharika kwa ajili ya huduma mbalimbali kama vile kufundisha muziki kazi ya ulinzi uhasibu na huduma za usafi katika maeneo yote yanayolizunguka kanisa
aidha mambo ya utawala ya siku kwa siku yanaongozwa na timu ya utawala yenye watu wanne yaani mchungaji katibu wa usharika katibu msaidizi na mtunza hazina wa usharika usharika wa ipagala ulianza kama mtaa wa usharika wa kanisa kuu dodoma mjini tarehe jengo la ibada lilikuwepo na lilianza kujengwa tarehe na ninaposoma taarifa hii jengo hili bado halijakamilika hivyo bado halijazinduliwa
mtaa ulianza na waumini watu wazima na kwa sasa tumeshafikia waumini watu wazima waliojiandikisha na watoto zaidi ya 
mwanzoni tulianza na ibada moja lakini kutokana na ongezeko la waumini tumeongeza ibada na zimekuwa mbili
ibada ya kwanza inaanza saa moja na ibada ya pili inaanza saa nne
ibada za watoto huenda sambamba na ibada za watu wazima
mtumishi aliyeajiriwa na dayosisi ni mmoja nae ni mchungaji menard simon kipyali
ndugu aichiwailia elimeri malisa
parish worker mzee neema kileo mwenyekiti kamati ya uinjilisti mzee rhoda bendera mwenyekiti kamati ya diakonia mzee annael malya
mwenyekiti kamati ya malezi mzee laurent kamayugi mwenyekiti uwakili na miradi mzee grace tweve mwenyekiti kamati ya fedha tunayo kila sababu ya kumshukuru mungu kwani anatuwezesha wakati wote kuwa na ibada zenye utulivu na uchaji wa nguvu ya roho mtakatifu
ibada za kila jumapili na zile maalum zinafanyika kwa kufuata kalenda yetu ya kkkt isipokuwa wakati wa matukio maalum kama vile mavuno mikutano ya kiroho n
usharika hutoa huduma kwa wajane na wasiojiweza kwa kuitumia kamati yetu ya diakonia
huduma hizi ni pamoja na za kiroho za kiuchumi na za kiafya tunavyo vituo vitatu vinavyotoa elimu ya kikristo kwa watoto wa shule ya jumapili ambavyo ni ii jengo la diakonic centre lililoko jumuiya ya kana
usharika unatoa elimu ya kikristo kwa shule nane kama ifuatavyo usharika hutoa mafunzo ya miaka miwili kwa wanafunzi wa kipaimara kama ilivyoagizwa na dayosisi
pia hutoa mafunzo ya kipaimara kwa watu wazima darasa la nikodemo
watumishi wa usharika hushirikiana katika kufundisha madarasa haya
vikundi vya usharika vinavyotambulika katika taratibu za usharika wetu
mipango ya maendeleo ya usharika kiroho na kiuchumi
kibaetora ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wabaetora kwenye kisiwa cha maewo
kibaki ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wabaki kwenye kisiwa cha epi
kibierebo ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wabierebo kwenye kisiwa cha epi
kibieria ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wabieria kwenye kisiwa cha epi
kibutmas tur ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wabutmas tur kwenye kisiwa cha santo
kidaakaka ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wadaakaka kwenye kisiwa cha ambrym
kidorig ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wadorig kwenye kisiwa cha gaua
kiefate kaskazini ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waefate kwenye kisiwa cha efate
kiefate kusini ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waefate kwenye kisiwa cha efate
kiemae ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waemae kwenye kisiwa cha sesake
kifortsenal ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wafortsenal kwenye kisiwa cha santo
kifutuna aniwa ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wafutuna na waaniwa kwenye visiwa vya futuna na aniwa
kihano ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wahano kwenye visiwa vya raga whitsuntide na maewo
kihiw ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wahiw kwenye kisiwa cha hiw
kikoro ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wakoro kwenye kisiwa cha gaua
kikwamera ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wakwamera kwenye kisiwa cha tanna
kilakon ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na walakon kwenye kisiwa cha gaua
kilamenu ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na walamenu kwenye visiwa vya lamenu na epi
kilehali ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na walehali kwenye kisiwa cha ureparapara
kilelepa ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na walelepa kwenye visiwa vya lelepa na efate
kilemerig ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na walemerig kwenye kisiwa cha vanua lava
kilenakel ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na walenakel kwenye kisiwa cha tanna
kiletemboi ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waletemboi kwenye kisiwa cha malekula
kilewo ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na walewo kwenye kisiwa cha epi
kilitzlitz ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na walitzlitz kwenye kisiwa cha malekula
kiloh toga ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na waloh na watoga kwenye visiwa vya torres
kilonwolwol ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na walonwolwol kwenye visiwa vya ambrym na efate
kilorediakarkar ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na walorediakarkar kwenye kisiwa cha santo
waadventista wasabato ni wakristo waadventisti wa madhehebu yanayosisitiza ujio wa pili wa yesu yakisema uko jirani kutokea na kwamba utawahi wafuasi wake wakishika sabato si jumapili
kati ya makundi yaliyoanzishwa marekani baada ya utabiri wa william miller kwamba ujio huo eti utatokea tarehe oktoba lililoenea zaidi ni lile la waadventista wasabato mwanzo rasmi mwaka ambalo kwa sasa lina waumini zaidi ya milioni duniani kote
wasabato ni wakristo wanaomuabudu mungu hasa siku ya sabato tofauti na walio wengi wanaoadhimisha jumapili kama siku ya ufufuko wa yesu
kati ya madhehebu ya namna hiyo maarufu zaidi ni waadventista wasabato ambao wamefikia kuwa milioni duniani kote
kiko upande wa kusini kabisa wa visiwa vya vanuatu
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
watu wakaao kisiwani kwa aneityum huongea kianeityum
mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa port vila ambayo pia ni mji mkuu wa vanuatu
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
lugha za asili ambazo huzungumzwa kisiwani kwa efate ni kiefate kaskazini kiefate kusini na kieton
mwaka wa idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 
tiripsi au vithiripi ni wadudu wadogo sana wa oda thysanoptera katika nusungeli pterygota wenye mabawa
wanatokea kila mahali pa dunia isipokuwa antakitiki
spishi nyingi ni mm tu au ndogo zaidi na hula kuvu na spora zao aina za vijimbegu vya kuvu au hufyonza maji ya seli za mimea
spishi nyingine hula wadudu wadogo wengine na zinafika zaidi ya mm lakini spishi za jenasi idolothrips zinazokula spora za kuvu ni kubwa kuliko zote na zinaweza kufika mm 
kwa sababu ya ukubwa wao mdogo tiripsi wana mabawa sahili umbo wa mrija bila vena wenye matamvua ya manyoya
mandibulo ya kulia imepungua mpaka kubaki kama salio tu au imetoweka kabisa
ile ya kushoto imekuwa sindano ya kupenya tishu ya mmea au mdudu
kwa sababu ya hii tiripsi ni wasumbufu wakiwa wengi juu ya mimea iliyopandwa shambani
kimae ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wamae kwenye kisiwa cha malekula
kimaewo ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wamaewo kwenye kisiwa cha maewo
kimafea ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wamafea kwenye kisiwa cha mafea
kimalo ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wamalo kwenye kisiwa cha malo
kimaragus ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wamaragus kwenye kisiwa cha malekula
kimarino ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wamarino kwenye kisiwa cha maewo
kimaskelynes ni lugha ya kiaustronesia nchini vanuatu inayozungumzwa na wamaskelynes kwenye kisiwa cha malekula
migingo pia huitwa bugingo au ugingo ni kisiwa kidogo ekari moja wenye ukubwa wa kiwanja cha mpira wa miguu katika ziwa victoria
katika mwaka wa kisiwa chenyewe kilikuwa kinadaiwa na kenya na uganda
julai timu ya utafiti iligundua kuwa kisiwa kiko katika mashariki mwa kenya uganda mpaka ndani ya ziwa na ushahidi ukiungwa mkono wazi katika picha za google earth
tangu mwaka eneo la umiliki la kisiwa limekuwa likionyeshwa kwenye ramani na katika karatasi rasmi kama imo kenya
hata hivyo baadhi kama si mengi ya maandamano ya uganda yanahusu haki ya uvuvi iliyo faida kubwa kutoka maji ya uganda yanayofikaj kisiwa hicho
kisiwa kimekuwa kikidaiwa na serikali ya uganda mwaka hadi mei wakati rais yoweri museveni wa uganda alikubali kuwa kisiwa kiko nchini kenya lakini aliendelea kusema kuwa wavuvui wa kenya walikuwa katika biashara haramu katika maji ya uganda ambayo hupatikana mita mia chache kama futi wa magharibi wa migingo
bendera ya uganda ilishukishwa askari wa uganda waliondoka pamoja na jeshi lao na walikubaliana kuwa afisa wa polisi wake wote wangeondoka kisiwani
mstari wa kutenga mpaka ulizinduliwa tarehe juni ili kufidia na kuweka alama kwenye ardhi ili kufanya maamuzi ya dawali ya nchi katika ziwa sahihi zaidi na matokeo yaliyotolewa mwishoni mwa julai kuthibitisha kwamba kisiwa kiliangukia mita kwenye upande wa kenya
kisiwa kina wakazi wapatao makadirio yanatofautiana hasa wavuvi na wafanyabiashara wa samaki ambao hutumikiwa na vilabu idadi ya madanguro na duka la madawa katika kisiwa hicho
kipande cha ardhi kilicho na mawe na mimea kidogo migingo ni mojawapo ya visiwa vitatu vidogo inayokaribiana
kama ilivyo wazi katika google earth kisiwa cha usingo kilichokuwa kikubwa zaidi kiko mashariki mwa kitone kidogo cheupe yaani migingo na kisiwa cha piramidi kubwa zaidi ya hivi vitatu kiko kusini mwa migingo na kaskazini mpakani mwa tanzania katika ziwa victoria
katika ramani visiwa vyote vitatu vimekuwa vikionyeshwa kuwa upande wa kenya kutoka mwaka wa wakati kenya colony and protectorate order in council lilitoa tuzo la visiwa vyote vitatu nchini kenya
eneo la kenya lililotangazwa katika mkataba wa na katiba ya uganda husema kuwa eneo la uganda hufikia magharibi zaidi mwa kisiwa cha piramidi huko ikiendelea kwa mstari sambamba hadi kaskazikini hadi sehemu ya magharibi zaidi ya kisiwa cha ilemba
kisiwa kidogo cha migingo kiko karibu na kisiwa kikubwa cha usingo na huonekana wazi kutoka google earth na mitandao televisheni inayochukua picha kutoka helikopta
migingo ni kisiwa kidogo hadi haijaonyeshwa katika baadhi ya ramani
hata hivyo haija ibuka kutoka majini hivi majuzi licha ya madai rasmi ya serikali ya uganda
katika muongo wa kwanza wa karne ya maji yameshuka 
 mita tu futi katika ziwa kutoka ngazi ya kawaida
picha zilizopigwa majuzi huonyesha wazi kisiwa kufikia mita ft ngazi ya juu ya ziwa
wavuvi wawili wakenya dalmas tembo na george kibebe wanadai kuwa wenyeji wa kwanza kwenye kisiwa hicho
wakati walipofika huko mwaka kisiwa kilikuwa kimefunikwa na magugu na kimejaa ndege na nyoka
yusufu nsubuga en uganda wavuvi anasema alifika huko mwaka wakati hakukuwa na kitu ila nyumba iliyoachwa
hatimaye wavuvi wengine kutoka kenya uganda na tanzania walikuja kwa sababu ya kisiwa kilikuwa karibu na maeneo mazuri ya uvuvi wa samaki
madai yasiyo ya kawaida ya mwaka na baadhi ya wavuvi wa kenya yalikuwa kwamba manake samaki huzalishana kenya basi samaki hao ni mali ya wakenya
polisi wa uganda na kenya wamekuwa katika kisiwa katika nyakati mbalimbali
mgogoro ulizuka februari wakati wakenya wanaoishi migingo walikuwa wakitarajiwa kununua vibali maalum kutoka serikali ya uganda hivyo kuzua uvumi wa kidiplomasia kati ya nchi mbili
tarehe machi mawaziri kadhaa wa serikali pamoja na mawaziri wa masuala ya kigeni moses wetangula kutoka kenya na sam kutesa kutoka uganda walikutana mjini kampala uganda na kufikia makubaliano kwamba wavuvi kutoka nchi zote kuruhusiwa kuendelea kufanya biashara kama kawaida mpaka eneo rasmi lidhamiriwe na wataalam
pia walikubaliana kuwa uganda waondoe polisi arobaini na nane waliokuwa wametuma katika migingo
tarehe machi mawaziri wa uganda na kenya walisafiri kwa kisiwa ambapo walifanya makubaliano na kuzungumza na wakazi
hii ilileta ugomvi kwani naibu waziri mkuu wa kwanza wa uganda eriya kategaya alikasirishwa na waziri wa ardhi wa kenya james orengo kwa kuwaita wa uganda mafisi wakati wa mkutano
balozi wa uganda walisisitiza kwamba wangetoa bendera tu baada ya kushauri ofisi ya rais wa uganda na kwamba polisi wa uganda walikuwa na jukumu la kuweka utaratibu
naibu waziri wa usalama wa kenya orwa ojode alijibu kuwa angetuma polisi wa kenya katika kisiwa
katikati mwa mgogoro wasiwasi kuwa kunaweza kuathiri ushirikiano kati ya nchi mbili na ndani ya jumuiya ya afrika mashariki wote museveni na rais mwai kibaki wa kenya wameonyesha imaki kuwa mgogoro pamoja na haki za uvuvi itatatuliwa kirafiki barnabas kinyor amezaliwa agosti kule nandi hills ni mkenya wa mbio za mita kuruka vizuizi
alimaliza wa katika michezo ya commonwealth ya wa nane katika mashindano ya dunia ya riadha ya katika shindano la mita kuruka vizuizi la wanaume na akashinda nishani ya shaba katika michezo ya jumuia ya madola ya 
pia alishiriki shindano hilo katika michezo ya olimpiki ya na ile ya na pia mashindano ya dunia ya riadha ya lakini hakufika finali
muda wake bora zaidi ni sekunde 
 aliouweka wakati wa mashindano ya kupokezana vijiti ya olimpiki ya 
ana mtoto mmoja wa kiume job kinyor aliyezaliwa 
mwana huyu ni mwanariadha chipukizi wa masafa ya katikati
pamoja na bibiye salina kosgei ambaye pia ni mwanariadha wana watoto wawili billy aliyezaliwa na ruth aliyezaliwa mnamo 
achieng abura ni mwanamuziki kutoka kenya ambaye huimba nyimbo za afro jazz afro fusion na injili
albamu yake ya kwanza ilikuwa ya injili na ilikuwa inaitwa i believe mnamo mwaka wa 
albamu zake zilizofuata way over yonder na sulwe
mnamo mwaka wa wakati aliamua kuanza kuimba nyimbo za afro jazz alitoa albamu iliyokuwa inaitwa maisha
baadaye alitoa albamu ijulikanayo kama spirit of warrior
albamu yake ya hivi karibuni inayojulikana kama dhahabu yangu ilitolewa mnamo mwaka wa na kampuni ya blu zebra studio inayomilikiwa na tedd yosia
abura alishinda tuzo la kora mwaka wa kwa kuwa mwanamuziki bora wa kike katika afrika mashariki tuzo ambalo lilishindwa pia na tsedenia gebremarkos wa uhabeshi mwaka huo huo
amezitembelea nchi nyingi sana ulaya kwa mfano uhispania
alikuwa mmoja wa wanamuziki wa kundi la the divas of the nile ambalo liliwashirikisha wanamuziki wanne wa kike wa kenya
wanamuziki wale wengine walikuwa na pamoja na suzzana owiyo mercy myra na princess jully
kundi hili liliimba katka tamasha ya mundial mjini tilburg uholanzi mwaka wa 
yeye ndiye aliyekuwa mwalimu mkuu katika shindano la tusker project fame mwaka wa na 
amefanya kampeni kwa ajili ya mwito wa dunia dhidi ya umaskini yeye ni miongoni mwa wasanii wa kenya ambao wamfadhiliwa na alliance fran aise katika mji mkuu wa nairobi
abura aliteuliwa katika jamii la majukumu ya kijamii katika tuzo za kisima za mwaka wa 
anamiliki shahada ya falsafa na masomo ya mazingira
mwanamuziki wa kenya abbi alikuwa mwanamuziki wa zamani wa nyuma au msaidizi wa abura kabla ya kuwa muimbaji maarufu wa kibinafsi
john cheruiyot korir alizaliwa disemba ni mwanariadha wa kenya ambaye hulishughulisha na mbio za masafa marefu
anajulikana kwa sifa yake ya kungara katika majaribio lakini kushindwa katika mashindano makubwa
korir alizaliwa katika mji wa kiramwok wilaya ya bomet nchini kenya
hatimaye alisajiliwa na kikosi cha kenya army mnamo 
yeye ni wa kabila la kipsigis ambalo ni tabaka dogo la kalenjin
katika mashindano ya lisbon half marathon ya kipsang korir aliibuka bora huku cheruiyot akimshinda kipsang katika shindano la cross country nchini kenya mnamo 
katika shindano la cherry blossom mile run la john cheruiyot korir aliibuka wa tano katika huku john kipsang korir akilishinda shindano hilo
meneja wake ni gianni demadonna huku kocha wake akiwa renato canova
armand traor amezaliwa oktoba mjini paris ni mchezaji wa mpira wa ufaransa mwenye asili ya kisenegali ambaye hivi sasa anacheza kama mchezaji wa kushoto na nyuma katika timu ya arsenal
traor alijiunga na arsenal mnamo tarehe agosti akiwa hapo awali ametoka timu ya as monaco
alikuwa katika kikosi sha wachezaji waliochaguliwa kucheza dhidi ya dinamo zagreb katika mechi ya ligi ya mabingwa ingawa hakucheza
traor alichezea timu rasmi ya arsenal katika mchuano wao katika shindano la kombe la carling dhidi ya west bromwich albion mnamo oktoba akichukua nafasi ya emmanuel adebayor aliyetolewa
yeye aliendelea na kuanza katika mechi za arsenal katika shindano la kombe la league dhidi ya everton liverpool mikondo yote miwili ya semi fainali dhidi ya tottenham hotspur na fainali dhidi ya chelsea arsenal ilishindwa 
katika mwezi wa septemba traor alirudi uwanja wa white hart lane lakini wakati huu akiwa shabiki tu baada ya kushikwa akibeba nguo haramu akiingia uwanja huo
yeye pia alicheza katika mechi dhidi ya burnley lakini alitolewa na justin hoyte kuingia katika dakika ya 
alikuwa katika timu ingawa hakucheza katika mechi ya ushindi wa dhidi ya manchester city tarehe februari 
yeye hatimaye alipata nafasi ya kucheza katika ligi kuu kwa mara ya kwanza katika mechi dhidi ya liverpool tarehe aprili 
yeye alikuwa akitumika kama mchezaji katika ubawa wa kushoto katika mechi mbili za mwisho za ligi za arsenal msimu wa huku akimpa pasi nzuri sana nicklas bendtner ndipo nicklas akafunga dhidi ya everton
tarehe agosti alitia saini mkataba wa muda mrefu na arsenal
tarehe agosti traor alitia saini mkataba wa mkopo wa urefu wa msimu mmoja katika klabu ya portsmouth ili aweze kupata uzoefu wa kucheza katika ligi kuu
traor alifunga bao yake ya kwanza ya ligi kuu tarehe mei katika mechi ya nyumbani dhidi ya sunderland
armand traore alirudi arsenal na alihusika katika ushindi wa wa arsenal dhidi ya west bromwich katika shindano la kombe la carling alicheza kwa dakika kabla ya kutolewa na nacer barazite kuingia
gael clichy na kieran gibbs walipopata majeraha traore alipata nafasi ya kucheza katika timu ya kwanza ya klabu
yeye alianza kucheza mechi yake ya ligi dhidi ya sunderland
traore mwenyewe alijeruhiwa na akakosa mechi kadhaa lakini akarudi katika ushindi dhidi ya aston villa wa 
armand huchezea timu ya taifa ya ufaransa ya wachezaji chini ya umri wa miaka 
yeye aliwasaidia kuhitimu raundi ya elite katika shindano la uefa la vijana chini ya umri wa miaka la 
yeye alishiriki katika mechi zote na moja ya raundi ya elite kabla ya kushindwa na kutolewa kwenye shindano na timu ya uitalia
alichaguliwa kama mmoja wa timu ya wachezaji chini ya umri wa miaka kwa mara ya kwanza hapo novemba katika mechi yao na denmark
matokeo ya mechi yalikuwa ushindi wa huku traore akicheza dakika kabla ya kubadilishwa na mchezaji mwingine
kennet ni mto katika kusini mwa uingereza na mto mdogo wa mto thames
upande wachini wa mto huu hutumika na vtyombo vya majina hujulikana kama kennet navigation ambapo pamoja na avon navigation kennet mtaro wa avon na thames huunganisha miji ya bristol na london
wilaya ya zamani ya serikali za mitaa katika kennet wiltshire iliitwa nyuma ya mto huu
mto kennet inajulikana kama eneo la kisayansi sssi kutoka kariu na vyanzo vyaake magharibi ya marlborough hadi woolhampton
sababu msingi ya hii ni kuwa una aina ya mimea nyingi nadra kutoka huko mto inapita marlborough hungerford na newbury kabla ya kupita thames juu ya sonning lockkatika masomo katika berkshire
fika za juu za mto kennet hutumikiwa na mito miwili midogo
mto ogu hujiunga na kennet katika marlborough na mto dun ambao inaingia katika hungerford
vyanzo kuu vya mto kennetl chini ya marlborough ni mto lambourn mto enborne na foudry brook
kwa maili sita magharibi wa na kupitia reading kennet inaunga mkono mtaro unaojulikana kama holy brook ambao uliungwa hpo awali na maji ya kinu ya reading abbey
mto kennet hupitika kwanzia makutano yake na thames karibu reading kupanda hadi newbury ambapo inajiunga na kennet na avon
maili ya kwanza ya mto huu kwanzi kinywa cha kennet hadi high bridge katika reading umekuwa ukipitika tangu karne ya kumi na tatu na kuwasaisia watu wa mjini na reading abbey hapo awali eneo hili lilikuwa chini ya udhibiti wa abbey leo pamoja na blake lock limesimamiwa na shirika la mazingira kama ilikuwa sehemu ya mto thames
kutoka high bridge kupitia newbury mto huu uliweza kuundwa njia kati ya na chini ya usimamizi wa mhandisi yohana hore kutoka newbury
inayojulikana kama kennet navigation eneo hili la mto husimamiwa na british waterways kama sehemu ya kennet na mtaro wa avon
mwanahistoria michael dames hudai jina hilihuhusiana na cunt ingawa asili yake ni ya makazi ya cunetio ya kirumi sasa mildenhall
kufuatia wazo hili inaweza kuhusiana na cynetes watu wa zamani sana
misri ni kipindi katika historia ya nchi ya misri ambako mabadiliko mengi yalitokea yaliyopelekea jinsi misri ya leo ilivyo
mabadiliko haya yalikuwa ya kisiasa kiuchumi na kijamii
kilikuwa ni kipindi cha mvuvuko wa nchi kutoka hali ya ukabaila kwenda katika uchumi wa kibepari
mifumo mbalimbali ya elimu ilianzishwa katika kipindi hiki
pia mapinduzi ya nchi hii mnamo miaka ya yalileta sura mpya katika nchi ya misri hasa katika mtazamo wa dini ya kiislamu
halikadhalika mapinduzi yalijaribu kuinasua nchi kutoka katika ukandamizaji wa kiingereza kitendo ambacho hakikufanikiwa kwa kiwango cha juu
katika kipindi cha karne ya kumi na nane kinapaswa kuangaliwa kama maabara ambamo misri mpya ilitungwa
maelemeo matatu katika karne ya kumi na nane yaliashiria mwelekeo huu
yote haya yaliungana na mambo mengine na kuzaa vuguvugu la kitaifa la misri lililokuwa na athari kubwa iliyoenea kote
hata hivyo hadhi ya misri kunako bado ilikuwa ile ya jimbo la himaya ya kituruki
wazo la misri huru halikutoka kwa muhammad ali pasha
jeshi la makhufu coptic legion la jumuiya ya ndugu huru ya jenerali yakub lilikuwa tayari limekwisha kulitangaza lakini vuguvugu lao lilivunjika kufuatia kumalizika kwa msafara wa wafaransa na kuondolewa kwa kiongozi wao
wafaransa walihimiza wazo la misri huru kupinga utamalaki wa waingereza
hata hivyo mawazo ya muhammad ali pasha ya uhuru wa misri yalitofautiana na yale ya waingereza au wafaransa
baada ya kushika madaraka huko misri ali alijizatiti kuimarisha nafasi yake na kulijenga taifa lake
katika harakati hizo kunako aliwashinda waingereza ambao walikuwa wakifanya hujuma dhidi ya mamlaka yake
kisha alikomesha athari za mamluki katika misri ya juu hasa kwa vile walikuwa wakishirikiana na waingereza
kunako aliwafutilia mbali viongozi wa upinzani wa mamluki ambao walikuwa wakikwamisha juhudi zake za kupata mamlaka ya kisiasa katika misri ya chini
baada ya kuwaondoa mamluki ali alishughulikia ujenzi wa himaya na jukumu la ufufuaji wa taifa
mtoto wa muhammad ali pasha ibrahim pasha ambaye pia alikuwa jenerali mkuu aliyashitua mataifa ya ulaya kutokana na ushindi wa awali alioupata kutoka kwenye vita kati ya uturuki na misri
mataifa ya ulaya yaliamua kumuokoa sultani wa uturuki
hii ni kwa sabubu walijua kwamba kama muhammad ali pasha angeachiwa kuiangamiza himaya ya kituruki na kuanzisha mamlaka yake upanuzi wa ukoloni wao ungepingwa na majimbo mengine ya himaya ya kituruki yangehuishwa na kuimarishwa chini ya uongozi wake
ismail aliyerithi baada ya tawala fupi za al abbas na said aliona kuwa tatizo la kitaifa lilihusu uhuru na kujitawala kitaifa
alibuni mkakati wa kupunguza utegemezi wa misri kwa uturuki kwa njia ya mazungumzo ambapo baadaye angeifanya misri iwe nchi huru na kisha angeanzisha asasi za serikali ya ndani
kwa maneno mengine ismail alidhani kwamba njia za taratibu za kulishughulikia suala la uhuru wa misri zingekuwa bora zaidi kuliko papara za kutumia nguvu
ili kuimarisha nafasi yake alianzisha mfumo wa kurithishana ufalme wa misri na pia akajipatia cheo cha khedive
zaidi ya hayo alijitwalia haki ya kutangaza sheria za kiutawala na ya kujadiliana juu ya mipango ya kiuchumi na nchi za kigeni bila kulazimika kuidhinishwa kwanza na sultani
kabla ya karne ya kumi na tisa ardhi ilisimamiwa na wamultazim ambao jukumu lao kuu lilikuwa kukusanya mapato yaliyohitajika toka kwenye vijiji vyao na kuyapeleka hazina kuu
hata hivyo madaraka waliyokuwa nayo wamultazim juu ya ardhi yalionekana kwamba yangekwamisha maendeleo ya misri kama taifa unganifu la kisasa
sera hii ya mgawanyo wa ardhi haikupokewa vizuri na watu hususani wale waliopokonywa ardhi yao na dola
hata hivyo sera ya ardhi ya muhammad ali yapaswa kuchukuliwa kama hatua ya mpito kati ya ukabaila na ubepari
kwa maneno mengine ilikuwa ni hatua ya lazima endapo misri ilitaka kujitoa kutoka taifa lenye utegemezi mkubwa wa ardhi na kuwa taifa linalotegemea nguvu za mitaji na masoko
muhammad ali pia aliugeuza uchumi wa kilimo wa misri kutoka ngazi ya kijungujiko na kuwa uchumi wa mazao ya biashara kwa kuhimiza ulimaji wa pamba sambamba na kilimo cha nafaka
zaidi ya mifereji thelathini ilichimbwa kwa ajili ya kumwagilia mashamba ya taifa
kipindi cha ndicho kilikuwa cha mpito kwa misri kutoka ukabaila kwenda kwenye hatua za mwanzo za uchumi wa kibepari ambao kwa kiwango kikubwa ulikuwa wa kilimo
kwa kweli sera ya serikali kumilki ardhi ilikuwa ni matayarisho ya umilikaji ardhi wa binafsi
mwaka sheria ilipitishwa ambayo ilianzisha haki ya umilikaji binafsi wa ardhi na ilipofika watu kadhaa walikuwa wameshajitwalia maeneo makubwa ya ardhi
katika kutafuta mvuvumko wa kitaifa suala la maendeleo ya kitamaduni linahitaji kutiliwa maanani
baadhi ya watu walifikiri kwamba usasishaji wa uchumi viwanda na siasa lazima uambatane na uigaji wa maadili ya nchi za magharibi ilihali wengine waliamini katika uanzishwaji wa falsafa halisi ya utamaduni wa kitaifa
maandishi na mawazo ya sheikh rifaa al tahtawi yalikuwa muhimu katika mchakato huu
asasi za elimu zilizoendelea za wakati wa muhammad ali zilipanuliwa na kupatiwa nguvu za kisheria na sera ya elimu ya taifa ya ismail
mfumo wa elimu wa misri ulichanganya sifa za kimapokeo na za kisasa ulikuwa na chuo kikuu cha kimapokeo chenye kiwango cha juu kabisa cha taaluma asasi nyingi za kisayansi zenye mtaala uliokitwa katika mawazo ya kisasa ya kisayansi na kielimu jamii
kwa hiyo palitokea jumuiya ya wasomi nchini misri ambayo kwa upande wake iliwezesha usitawi wa vyombo vya habari na vuguvugu la uchapishaji
zaidi ya hayo misri ilikuwa kimbilio la wasomi na waandishi kutoka sehemu mbalimbali za himaya ya kituruki waliokimbia mateso kutoka utawala wa kifalme
jeshi hili lilikuwa na dhima kubwa katika jitihada za kuleta mapinduzi nchini misri
kuibuka kwa kikundi chenye nguvu kiitwacho kikundi cha hilwan kikiongozwa na urabi kilikuwa ndio mwanzo wa mapinduzi
kikundi kilishinikiza matakwa yake kwa taifa na kikafanikiwa wakati mwingine
hatimaye kilibadilika kabisa na kuwa chama cha kitaifa mwaka ambacho kilishirikiana kwa karibu na vikundi vyenye wafuasi wengi nchini na kufungamana mno na jeshi
kufuatia kung atuliwa kwa nguvu kwa ismail kunako chama cha kitaifa kikiungwa mkono na jeshi kilimdhibiti kwa werevu mtawala mpya khedive tawfik na kumfanya kibaraka
kutokana na hali hii mataifa ya ulaya yaliamua kulishughulikia suala la misri kwa uvamizi wa kijeshi
hivyo kunako kikosi cha manowari cha waingereza kiliishambulia kwa mabomu alexandria
ingawa mapinduzi ya misri hayakutekeleza malengo yake ya muda mfupi yalikuwepo mafanikio kadha wa kadha yaliyotokana na kipindi hicho
hili lilitumiwa kuhamasisha uungaji mkono wa mapinduzi
chimbuko la uozo wa kitaifa uliochochea ari ya mapinduzi lilionekana kama ni upotoshaji wa uislamu
hivyo mageuzi yoyote ya maana nchini ilibidi yafungamane na misingi ya dini
tukio jingine muhimu la kipindi hiki cha historia ya misri ni kuibuka kwa abdallah al nadim aliyefundisha umma misingi na mawazo ya utaifa
aliweza kuamsha maoni ya umma kupitia magazeti yake
kupitia maandishi yake alichochea itikadi ya kitaifa ambayo wakati huo ilizidi kuwa kali na kuwa chachu muhimu kwa ufufuaji wa taifa
hivyo alikuwa msemaji mkuu wa umma wa wafallahin ambao baadaye aliwatangaza kuwa wadhibiti wa mapinduzi
ufufuaji wa misri ulikuwa na athari iliyofika mbali
baadhi ya maeneo barani afrika kama vile sudan ethiopia pembe ya afrika eneo la kaskazini mashariki mwa afrika na eneo la maziwa makuu katika afrika ya kati yalipambana kwa mara ya kwanza na ubepari wa misri uliobuniwa wakati wa kipindi cha mvuvumko
mzinduko wa misri pia ulitishia mpango wa dunia kama ulivyokuwa wakati huo na mataifa yenye makoloni yaliona suluhisho la tishio hili ni upunguzaji wa silaha kwa afrika
nacer barazite alizaliwa mei katika mji wa nijmegen uholanzi na ni mchezaji wa kandanda wa uholanzi wa asili ya morocco
hivi sasa anachezea timu ya arsenal katika ligi kuu ya uingereza
yeye anaweza kucheza kama mchezaji wa kati ya uwanja anayeshambulia ama kama mshambulizi msaidizi
barazite alianza kucheza kama kijana katika klabu ya mji wake wa kinyumbani nec
alijiunga na arsenal katika mwaka wa na mara kwa mara amehusika katika mechi ya timu hifadhi na timu ya vijana chini ya umri wa miaka katika msimu wa 
yeye alitia saini mkataba maalum na klabu hii mnamo septemba akiwa amefunga akiwa timu ya kwanza katika mechi za kirafiki dhidi ya barnet mwezi uliopita
barazite alichezea timu ya kwanza katika mechi ya kushindana kwa mara ya kwanza oktoba 
aliingi kama mchezaji mbadala kwa eduardo da silva dhidi ya sheffield united katika mechi ya shindano la kombe la league
mechi yake akiwa timu ya kwanza ya pili aliingia kama mbadala wa mark randall katika shindano la kombe la league katika robo fainali dhidi ya blackburn rovers mnamo desemba 
ingawaje dakika baada ya kuingia uwanjani alitolewa kutoka mechi akiwa na bega limeumia na akabadilishwa na fran merida
barazite akarudi kuchezea timu hifadhi baada ya jeraha lake alifunga mabao matatu akiwa timu ya vijana wa chini ya umri wa miaka wa timu ya arsenal wakishinda southampton 
barazite pia alikuwa miongoni mwa wachezaji wabadala wa arsenal katika mechi ya mwisho ya ligi dhidi ya sunderland hapo mei lakini hakucheza
barazite alihusika katika kampeni ya kabla ya msimu wa akafunga bao la arsenal wakashinda dhidi ya barnet katika mechi ya kirafiki huko underhill mwezi wa julai
tarehe agosti barazite alijiunga na timu ya derby county hapo awali mkataba ulikuwa hadi mwisho wa mwaka lakini aliongeza ifike mwisho wa msimu
barazite alipewa taji la mchezaji bora wa mechi derby iliposhinda mechi yao ya kwanza baada ya karibu mwaka mmoja bila ushindi barazite aliingia baada ya dakika 
yeye alikuwa muhimu katika ushindi wao wa alipowasaidia na kumpa mchezaji mpira na akafunga katika dakika za mwisho wa mechi
tarehe desemba alithibitisha kwamba mkataba wa mkopo wake ungeendelea na derby county hadi mwisho wa msimu wa 
yeye alifunga bao lake la kwanza kwa timu ya derby februari dhidi ya blackpool
barazite alicheza katika michuano ya kampeni ya kabla ya msimu wa akafunga bao katika mechi yao dhidi ya barnet iliyoisha 
ilichezwa underhill julai 
barazite alishiriki katika ushindi wa arsenal wa dhidi ya west brom katika shindano la kombe la carling alipoingia na kumtoa armand traore baada ya dakika 
alikuwa mchezaji wa mara kwa mara katika timu yao ya vijana walio chini ya umri wa miaka katika mechi ya kuhitimu kucheza katika shindano la mabingwa la uropa la 
walikosa kuhitimu kuingia shindano hilo
tarehe oktoba yeye alicheza katika mechi ya kuhitimu kuingia shindano la mabingwa la uropa akawa mchezaji mbadala katika nusu ya pili
masakazu morita morita masakazu ni mwigizaji na seiy alizaliwa tarehe oktoba huko tokyo ujapani
yeye pia ni mtangazaji wa kipindi cha bleach b station cha redio
morita afaamika sana kwa jukumu lake kama ichigo kurosaki bleach tidus final fantasy x auel neider gundam seed destiny pegasus seiya saint seiya hades chapter inferno na troy bolton toleo ya kijapani wa high school musical na high school musical 
kulingana na mwandishi wa bleach tite kubo ni mwenye nguvu nyingi lakini mtu anayependa marafiki na aliyewazi na watu
randall alitia saini mkataba na arsenal kwa fomu ya aina ya vijana wa shule
akacheza mechi saba katika ligi kuu ya timu hifadhi katika msimu wa 
randall pia alikuwa mchezaji pekee katika timu aliyecheza katika mechi yote ya timu hifadhi katika msimu wa 
yeye alicheza katika mechi ya makumbusho ya dennis bergkamp dhidi ya ajax amsterdam katika mwezi wa julai na pia katika michuano ya kabla ya msimu huko nchini austria na uholanzi
yeye alichezea timu ya kwanza kwa mara ya kwanza alipoingia kama mchezaji mbadala katika mechi dhidi ya west bromwich albion ya shindano la kombe la league katika tarehe oktoba 
yeye pia alicheza katika mechi ya arsenal dhidi ya everton mnamo novemba akiwa mchezaji mbadala kwa denilson
vilevile alikuwa ameorodheshwa kama mojawapo wa wachezaji ambao wangeingia baadaye katika robo fainali yao dhidi ya liverpool lakini hakucheza katika mechi hiyo
s nne duru mechi dhidi ya everton tarehe novemba tena kuja juu kwa den lson na alikuwa kwenye benchi kwa robo fainali dhidi ya liverpool lakini hakuwa na kucheza katika mechi
tarehe februari alipiga saini mkataba na arsenal na katika majira ya joto ya alishiriki katika kambi ya kufanya mazoezi kabla ya msimu kuanza ya arsenal nchini austria
randall alipiga saini mkataba wa mkopo na burnley tarehe januari katika siku ya mwisho ya kuhamisha wachezaji na akacheza mechi katika timu ya burnley
alirudi arsenal katika mwisho wa msimu tarehe mei na akacheza katika mechi yake ya kwanza katika ligi kuu dhidi ya sunderland tarehe mei mechi ya mwisho ya arsenal ya msimu
yeye aliingia katika mechi hiyo kama mchezaji mbadala katika dakika na bao moja lake likakataliwa katika dakika za mwisho wa mechi
baada ya kucheza katika mechi mengi ya kabla msimu ya randall alicheza katika mechi yake ya kwanza ya uropa katika mechi ya arsenal na fc twente mnamo agosti 
aliingia kama mchezaji mbadala wa theo walcott
alicheza pia dakika zote katika mechi ya shindano la kombe la league dhidi ya sheffield united mnamo septemba
mechi hiyo iliisha huku randall akipanga mchezo mzuri uliosababisha kufungwa kwa bao la tano na jack wilshere
alicheza pia katika mechi walioshinda dhidi ya wigan athletic
vilevile alicheza katika robo fainali ambayo walishindwa na burnley
alicheza kwa mara ya kwanza katika shindano la ligi ya mabingwa mnamo desemba alipoingia kama mchezaji mbadala wa alexander song waliposhindwa na timu ya porto
randall alishiriki katika ushindi dhidi ya west bromwich albion katika shindano la kombe la league akiwa mchezaji mbadala wa francis coquelin katika dakika ya 
maelezo hayo yanaweza kutafsiriwa kwa namna mbili tofauti
kwanza yanaweza kutafsiriwa kwa maana ya ufunzaji wa vipengele kama msamiati utungaji wa sentensi viashiria vitenzi na kadhalika
hapa kuna mambo kama methali hadithi vitendawili itikadi na kadhalika
tafsiri ya pili ya maelezo haya huchukua yote yafunzwayo katika lugha fulani
kama maelezo ya awali sarufi ina vipengele tofauti tofauti
ikiwa pamoja na kufunza maneno magumu vitenzi nyakati matamshi ngeli vivumishi majina vielezi na viingizi
henry wanyoike alizaliwa ni mwanariadha wa kenya aliye kipofu
anashiriki katika mashindano ya paralympics katika shindano la marathon
wanyoike ni mmoja wa wanariadha wa kasi sana duniani
alianza kukimbia akiwa mtoto na tayari alikuwa na ndoto ya kujiunga na kundi la kenya la wanariadha nchi ambayo inajulikana kwa kuwakuza wanariadha wengi wa massafa marefu wa kimataifa kuliko nchi nyingine yoyote
mnamo wanyoike alikuwa kipofu wakati alipata mshtuko
alisimulia nilienda kitandani nikiwa mzima kuamka nikaamka kwa giza
usiku huo alipoteza karibu asilimia ya uwezo wake wa kuona na polepole akiupoteza wote
nilifikiria maisha yangu yamefikia kikomo anasimulia
mamaye grace alimchukua katika kliniki ya macho ya kikuyu hospitali ya karibu ya macho inayodhminiwa na shirika la christian blind mission international cbmi inayotambulika kama moja ya vituo bora zaidi vya watu walio na shida ya macho katika eneo la afrika mashariki
petra verweyen msimamizi wa mradi wa low vision alimsaidia kujipanga tena kimaisha na akampanga kujifunza kushona fulana
kwa shukrani kubwa alikubali mradi huo na kuahidi kuwasaidia vipofu wengine kujitegemea kimaisha vile amefanya
baada ya kushinda nishani ya dhahabu kule sydney australia katika mashindano ya paralympic ya wanyoike amenunua mashine nyingi za kushona kutokana na zawadi ya fedha alizokabidhiwa na watu maarufu kama vile arnold schwarzenegger
saa hii yeye ni mwajili wa watu wengine vipofu wa kenya na kuwafunza kufuma fulana
mwanariadha kopofu huwa na mtu wa kumwongoza aliyefunganishwa naye mkononi
kiongozi hutumia kiunganishi hiki kumwashiria mwanariadha bila kumzidi kasi wakati wa kugeuka kupunguza kasi na kuhepa kizuizi iwe kiwanjani au barabarani
henry alipozoea kushirikiana na viongoza alichipuka haraka kama mwanariadha kipofu wa kimataifa
hili lilimpatia nafasi katika kikundi cha kenya cha kuwakilisha kenya katika mashindano ya sydney ya paralympics ya katika shindano la mita 
tatizo lililoibuka ni kuwa viongozi wake hawangestahimili kasi yake
hata hivyo licha ya kushinda medali ya dhahabu katika mashindano ya paralympics aliweka pia rekodi mpya ya paralympics
sasa hivi wanyoike hukimbia na kiongozi wake na rafiki taangu utoto joseph kibunja
kinyume na washindani wengi ambao huboresha ujuzi wao katika shindano moja henry ni mmoja wa wale ambao wamejiboresha katika mashindano mengi
katika miaka iliyopita ameshiriki katika mashindano ya half marathon mbio za barabarani za kilomita mita na mita 
anashikilia rekodi ya dunia ya marathon kwa vipofu ya aliyoiweka jijini hamburg mnamo 
ya dunia katika mashindano ya 
 na katika mashindano ya mita na fedha katika shindano la mita alikuwa mwanariadha wa kenya aliyeshiriki katika mashindano ya olimpiki ya yaliyofanyika kule seoul
alikuwa katika timu ya kenya ya shindano la iliyofika finali na kumaliza ya nane
pia alishiriki katika shindano la mita lakini akashindwa kufika nusu fainali
sang alishiriki katika mashindano ya all africa games ya jijini nairobi ubingwa wa afrika wa riadha mnamo na kombe la dunia la riadha la 
hatimaye alibadilisha kwenda mbio za mita lakini akashindwa kuwika kwa sababu ya changamoto kutoka kwa wakenya wengine katika mbio hizo
baadaye alijulikana kama pacemaker kwa wanariadha wa kenya na mataifa mengine
alikuwa katika timu ya kenya ya majeshi ya riadha
baada ya kustaafu sang alikuwa mkulima aliyekuwa na shamba kubwa kule moiben wilayaya uasin gishu ya kenya
pia alikuwa mfanyabiashara akishirikiana na moses tanui aliyekuwa bingwa wa dunia katika mbio za mita 
pia alikuwa akijishughulisha na uongozi katika michezo
hadi kifo chake alikuwa mwenyekiti wa shirikisho la kitaifa la wanaolimpiki wa kenya nako
baada ya ripoti za mwanzo kuwa sang ameuawa ilidhihirika baadaye kuwa alivamiwa na kuuawa na genge lililokuwa na mawe katika mji wa eldoret mnamo siku ya mwaka mpya wa akiwa njiani kuelekea nyumbani kwake kisumu wakati wa ghasia baada ya uchaguzi wa wa kenya kutokana na utata katika uchaguzi wa rais
baada ya kugongwa kichwani na mwamba mwili wa sang uliteketezwa na genge hilo ambalo linaaminika kuwa lilimchukulia kuwa wa kabila jingine shindani
ripoti zingine zinaarifu kuwa sang aliuawa na jirani zake wakikuyu alipoliongoza kundi la vijana wa kikalinjin kuwashambulia
habari hizi zilitolewa kwa tovuti ya espn na mkikuyu mmoja anayedai ni mmoja wa washambuliaji na pia mkalenjin ambaye anadai kushurutishwa kujiunga katika mashambulizi hayo river hull ni mto unaopitika katika mashariki ya yorkshire katika kaskazini ya uingereza
unaweza kupitika kwanzi mkutano wake na driffield navigation katika aike beck na inaendelea kupitia makutano na mtaro wa leven arram beck na beverley beck
inajiunga na mto humber katikati ya kingston juu ya hull
mkondo wake umegawanyisha eneo la viwanda la mji na madaraja kadhaa yamejengwa
hizi zimeendelea kusababisha ucheleweshaji wa trafiki wakati mawimbi ya juu ingawa trafiki katika mto zimepungua katika miaka ya karibuni
kuna mipango ya kujenga kiziuzi katika kinywa cha hull ambapo inajiunga na mto humber ili kudumisha kiwango cha maji unapopita mjini
mto hull tangu jadi huonekana kama laini inayogawanyisha magharibi na mashariki ya hull makao ya mashabiki wa hull fc na hull kingston rovers
haya ni madaraja katika eneo la hull ambayo yanavuka mto hull wakiridhika na hali yake wanaweza kuondoa kigezo hiki kinachoonekana kwenye dirisha la kuhariri juu ya matini ya makala kwa alama za
humber pronounced h mb r ni mto mkubwa ulio na mawimbi katika mashariki ya kaskazini uimgereza
asili yake ni trento falls faxfleet katika mkutano wa mto ouse na mto trent
kutoka hapa hadi bahari ya kaskazini huwa mpaka kati ya mashariki ya yorkshire katika ufuko wa kaskazini na lincolnshire kaskazini na kaskazini mashariki lincolnshire upande wa kusini ufuko
bandari za ni pamoja na humber pamoja kingston juu ya hull inayojulikana kama hull tu grimsby immingham holland mpya na killingholme
humber ni kinywa cha mto lakini wakatingazi ya maji ya bahari duniani ilienda chini wakati wa kipindi cha barafu humber ilikuwa na maji safi katika kitanda kavu cha bahari ya kaskazini
katika kipindi cha anglo saxon humber ilikuwa mpaka mkubwa kutenga northumbria kutoka na maeneo ya kusini
hakika jina northumbria lilitoka kwa anglo saxon nor hymbre wingi watu wa kaskazini ya humber
humber umeunda mpaka kati ya mashariki ya yorkshire katika kaskazini na kaskazini mashariki lincolnshire katika kusini
kutoka maeneo yanayojulikana kama riding mashariki kaskazini lincolnshire na kaskazini mashariki lincolnshire iliunda humberside
kwa mamia ya miaka kabla ya hiyo humber ilikuwa kati ya lindsey na riding mashariki ya yorkshire
riding mashariki imetoka kwa thriding mashariki na vivyo hivyo kwa ridings mengine
thriding ni neno la kale la asili ya norse linalomaanisha sehemu ya tatu
tangu mwishoni mwa karne lindsey imekuwa moja ya sehemu za lincolnshire
mto huu umevka daraja ya humber tu ambayo ilikuwa daraja ndefu kusimamishwa katika dunia
graham boanas mtu wa hull anaminiwa kuwa binadamu wa kwanza kuvuka humber tanngu nyakati za kirumi za kale
miguu agosti ilikuwa jaribio la kuongeza fedha na mwamko wa utafiti wa matibabu mapendo debra
alianza safari yake katika ufuko wa kaskazini boothferry masaa manne baadaye alijitokeza kwenye ufuko wa kusini katika whitton
yeye ana urefu futi inchi cm na kutumia nafasi ya wakati wa mawimbi madogo
aliiga mafanikio haya kwenye kipindi cha televisheni top gear fungu la onyesho la wakati walishindana na james mei ambaye anaendesha gari la alfa romeo kupitia humber bila kutumia daraja
makumbusho mawili yalijengwa kwenye mdomo wa mto huu katika humber forts
humber iliwahi julikana kama abus kwa mfano katika edmund spenser faerie queene
jina la mto huu limerekodiwa katika nyakati za anglo saxon kama humbre jumuia ya anglo saxon na humbri kilatini
tangu jina lake liko katika humber brook karibu na humber court katika herefordshire au worcestershire neno humbr liliwezekana kuwa neno linalomaanisha mto au kitu sawa katika lugha ya aboriginal iliyozungumzwa katika uingereza kabla ya celt kuhamia pale kulinganisha na tardebigge
humber huonekana mara kwa mara katika tamthili ya geoffrey wa monmouth ya karne ya historia regum britanniae
kulingana na geoffrey humber iliyoashiriwa kwa neno la kilatini la mto uliitwa baada humber ya hun ambao ulizama ukijaribu kuvamia katika siku za mwanzo za makazi ya uingereza
huntley palmers ilikuwa kampuni ya uingereza ya kupika biskuti waliokuwa na makao yao reading berkshire
kampuni hii iliunda mojawapo ya bidhaa za kimataifa za kwanza duniani na iliwahi kuwa kampuni kubwa kabisa ya utayarishaji wa biskuti duniani
katika miaka ilyopita kampuni ilijulikana kama j
huntley son na huntley palmer
biashara ya utayarishaji wa biskuti ya jina lilo lilianzishwa hivi majuzi sudbury suffolk
tangu mwaka wa kampuni ya new zealand griffin s foods ilianza kutayarisha biskuti za huntley na palmers chini ya leseni kutoka kampuni mzazi
huntley palmers ilianzishwa katika mwaka wa na joseph huntley akaiita j
huntley son
hapo awali biashara yao ilikuwa kutayarisha biskuti na switi tu katika duka la nambari barabara ya london
wakati huo barabara ya london ndiyo iliyokuwa kituo cha kusimama kwa wasafiri wakielekea bristol bath na west country
mojawapo ya vituo vya kuita wasafiri kuingia kwenye mbinu zao za usafiri ilikuwa crown inn iliyokuwa karibu na duka la joseph huntley na akaanza kuuza biskuti zake kwa wasafiri
kwa sababu biskuti zillikuwa dhaifu na kuweza kuvunjika katika safari alianza kuziweka ndani ya mkebe wa chuma
ubunifu huu ulikuza biashara mbili duka la biskuti za joseph lililokuja kujulikna kama huntley palmers na huntley bourne stevens kampuni ya kuunda mikebe ya chuma iliyoanzishwa na mwana wa joseph aliyeitwa pia joseph
katika mwaka wa joseph huntley alilazimishwa na shida za kiafya kustaafu akampa mwana wake mkubwa kabisa thomas biashara hiyo
mwaka wa thomas alimchukua kama george palmer kama mshiriki katika biashara binamu wake na mwanachama wa society of friends
george palmer alikuwa mkuu wa kuendesha mafanikio katika kampuni hiyo huku akianzisha vituo vya kuuza kote nchini
kampuni ikawa kubwa kuliko duka lake la awali haraka sana na ikahamishwa hadi kiwanda kilichokuwa kwenye barabara ya king s road karibu na reli la great western
huu ulikuwa mwaka wa 
kiwanda kilikuwa na mfumo wake wa reli ya ndani na magari yake ya mvuke yenyewe na mmoja ya haya limewekwa katika jumba la kumbukumbu
thomas huntley alikufa katika mwaka wa lakini george palmer aliendelea kuongoza kampuni kwa mafanikio huku akisaidiwa na ndugu zake william isaac palmer na samuel palmer na baadaye wana wake wlichukua usukani wa kampuni
walikuwa watayarshaji wa biskuti wa familia ya mfalme ya uingereza na katika mwaka wa wakaendelea na upanuzi wao ndani ya bara la uropa
wakapata vibali vya kutayarishia familia ya ufalme nkutoka kwa napoleon iii na leopold iii wa ubelgiji
walipokuwa wamefanikiwa sana walikuwa wameajiri watu na katika mwaka wa walikuwa kampuni kubwa kabisa ya kutayarisha biskuti duniani
mwanzo wa mafanikio ya kampuni ilitokana na sekta kadhaa
palmers walikuwa watu mashuhuri sana katika eneo la reading waliotoa hela nyingi na ardhi kwa ukarimu palmer park ikiwa moja yao na mji huo ukajulikana kwa jina la utani la mji wa biskuti
sehemu nyingine muhimu iliyosababisha ufanisi katika kampuni ilikuwa uwezo wao wa kusafirsha biskuti zao ulimwengu nzima zikiwa zimehifadhiwa vizuri katika mikebe mizuri iliyopodolewa
mikebe hii ilikuwa chombo muhimu katika uuzaji wa bidhaa zao ikiwa chini ya picha iliyojulikana sana ya huntley palmer
mikebe hii ilikuja kuashiria mfano wa nguvu wa jina ama chombo katika biashara kama kampuni ya coca cola marekani
mikebe hii ilipata njia ya kufika ng ambo hadi bara la afrika na milima ya tibet kampuni hii ilimpa biskuti nahodha scott katika safari yake ya kuenda ncha ya kusini
wakati wa vita kuu ya kwanza ya dunia walizalisha biskuti za vita na wakatumia vifaa vyao vya kuunda mikebe ili kuunda zana za vita
mnamo mwaka wa jacob s iliungana na kampuni hiyo ya abm na ilipofika ilijulikana tu kama associated biscuits utayarishaji katika eneo la reading uliachishwa katika mwaka wa 
baada ya kufungwa kwa kiwanda cha peak frean katika eneo la bermondsey nabisco iliuzia danone bidhaa za ab huntley palmers peek frean na jacob s
kampuni hii iliunda bidhaa za aina tofauti kwa miaka mingi na ikabuni biskuti za aina mingi sana ile maarufu ya nice ikiwa moja yao
historia ya kampuni ipo katika kitabu quaker enterprise in biscuit huntley and palmers of reading kilichoandikwa na tab corley kilichochapishwa katika mwaka wa ili kukumbuka miaka ya kampuni hiyo
historia ya kampuni ipo katika jumba la kumbukumbu la reading lililo na maonyesho ya picha ya kampuni hii
katika mwaka wa huntley palmers ilianza opersheni zake tena sudbury suffolk
usimamizi mpya inahusu mtu aliyekuwa mkurugenzi mkuu wa masoko na mauzo wa jacob s bakery na mwanzilishi wa vibrandt kampuni maarufu ya kuunda pakiti
isma lia kiarabu ni mji mkuu wa nchi ya misri
una idadi ya watu wapatao hii ikijumuisha na maeneo ya jirani
ipo katika upande wa kiasi cha nusu ukitoka katika bandari ya said au port said kwa upande wa kaskazini na suez kwa upande wa kusini
mrefeji huu hupanuka unapofikia katika sehemu ya timsah moja kati ya maziwa yaliyoungana na mfareji wa suez
ziwa hili liligunduliwa mwaka wakati wa ujengwaji wa mfereji wa suez na ismail the magnificent na pia jina la mtu huyu ndilo jina na eneo mfereji huu ulipo
makao makuu ya mamalaka ya mreji wa suez yapo katika mwisho mwa ziwa timsah bado mji huu una majengo kadhaa ya zamani tangu enzi za waingereza na wafaransa kuwa na mahitaji katika mfeji huo
bado baadhi ya majengo ya wakoloni yanaendelea kutumika na wafanyakazi wa mfereji huo hadi sasa
ismailia ndiko kuna chuo kikuu cha suez canal kilichoanzishwa mwaka kwa ajili ya wakazi wa maeneo ya suez canal na sinai
suez canal ni moja ya ya taasisi zinazokuwa zaidi nchini misri na hupokea wanafunzi kutoka katika nchini
isma lia pia hupata wageni kutoka nchini misri lakini sio eno pekee ambalo huleta watalii nchini humo kwa hupoka watalii pia kutoka mataifa mbalimbali duniani
pia kuna usafiri wakutosha kutoka na kwenda katika miji mbalimbali kama vile cairo
ni kiasi cha saa manne kwa mwendo wa gari kutoka katika mji wa ismailia hadi sharm el sheikh iliyopo kusini mwak sinai
isma lia timu tatu za mpira wa miguu nchini misri moja kati ya michezo inayopendwa zaidi barani afika yaani ismaily sc timu hii ina mashabiki kutoka katika ineo inapotoka lakini pia kutoka katika nchi nzima
matokeo ya timu hii katika michezo mbalimbali ni suala la kitaifa na huweza kubadilisha mwonekano na hali za watu wa mji huu
timu hii imeshafanikiwa kushinda katika michuano mbalimbali nchini misri kama vile egyptian league mara tatu katika miaka ya na kombe la egyptian cup mara mbili yaani mwaka shirikisho la mabingwa wa afrika kwa mwaka ghuba ya suez hutengenezwa na bonde dogo lakini linalokua linajulikana kama gulf of suez rift linalikadiriwa kuwa kwa kiasi cha miaka milioni ishirini na nane iliyopita lianpanuka kwa kiasi cha kaskazini kwa kaskazinimagharibi
hii husababisha kutenganisha kwa mji wa suez na ingilio katika mfereji wa suez
katika miishio ya mkono nchi huu ndio kuna mipaka ya bara la afrika na asia mlango wa mkono nchi huu upo katika eneo linaloaminika kwa na mafuta pamoja na gesi mkono nchi wa suez unachukua upande wa kaskazini magharibi wa bahari nyekundu au kwa jina la kueleweka bahari ya shamu kati ya bara la afrika mkwa upande wa magharibi na mkono nchini wa sinai
urefu wa ghuba hii kuanzia kuanza kwake katika eneo la jubal hadi mwisho katika mji wa suez ni km na kwa upande wa upana huhuwa ni kati ya namba hizi
mto kelvin ni ni mto wa pili muhimu zaidi katika glasgow kijamii na iviwanda baada ya mto clyde
chanzo chake kiko dullatur bog karibu na kijiji cha kelvinhead mashariki ya kilsyth
kwa karibu urefu wa maili km kwa muda mrefu huwa na mkondo unaojikunja kutoka chanzo chake kupitia kirkintilloch torrance balmore bardowie na maryhill kabla ya kujiunga na mto clyde katika bonde la yorkhill katika mji wa glasgow
wanyamapori katika ukanda wa mto kelvin ni pamoja na squirrel wa kijivu magpie kinyongo wa kijivu cormorant tit wa samawati tit mkuu chaffinch snipe woodpecker mkubwa mwenye madoadoa blackbird redwing kurungu kingfisher mallard goosander kulungu mbweha mwekundu otter maji vole mink na panya wa kahawia
majaribio katika kuboresha ubora wa maji ymetunzwa kwa kurudi kwa samaki
mto huu umekuwa makao daima ya trauti wa kahawia na aina zote mbili zinaweza kushikwa kwa kupata vibali husika mto kelvin una madaraja kadhaa kadhaa katika glasgow
mashuhuri sana ni daraja kuu la magharibi juu ya barabara kuu ya magharibi katika mwisho wa magharibi wa mji
chini ya daraja hili kuna kituo cha magari ya moshi yanayopitia chini ambacho kinamiliki jina daraja la kelvin jina linalohusiana na eneo
madaraja mengine ni pamoja na daraja la patrick katika barabara ya dumbarton daraja katika njia ya malkia margaret na kadhaa katika viwanja vya kelvingrove park
pia maarufu ni kelvin aqueduct ambayo hubeba nne na mtaro wa clyde juu ya mto
ilikuwa kubwa zaidi katika uingereza wakati ilifunguliwa
mwanafizikia maarufu william thomson baron kelvin wa kwanza aliitwa kelvin baron kama heshima ya mafanikio yake baada ya mto uliopitia nyuma ya chuo kikuu chake
neno la kiarabu la al qantara linamaanisha daraja
daraja hili lilijengwa kwa msaada wa serikali ya japan huku mhandisi akiwa kampuni ya pentaocean construction
serikali ya japan ilitoa kiasi cha asilimia ya gharama za ujenzi hii ikiwa ni kiasi cha yen bilioni 
 hii ilikubaliwa wakati raisi mubarak alipoitembelea japan mwezi machi mwaka kama sehemu ya kuendeleza mkono nchi wa sinai
misri nayo ilichangia kiasi cha asilimia yaani yen bilioni zilizobaki
daraja hili lina nguzo ndefu zinazozishikia zenye muundo wa nguzo za farao
pia daraja hili lina kiasi cha urefu wa mita 
juu ya mstari wa maji
au suezmax juu ya meli zinazoweza kupita katika mfreji huo
daraja la suez ni moja kati ya njia muhimu za kuleta maendeleo katika eneo la mfereji wa suez lakini pia na maeneo ya jirani kama vilee ahmed hamdi tunnel iliyopo katika mfereji wa suez iliyomalizika mwaka na el ferdan daraja la reli
ensenada jina rasmi ensenada de todos santos ni mji mkubwa katika jimbo la baja california
uzalishaji wa divai katika ensenada ni muhimu sana
gervais yao gervinho kouassi amezaliwa mei katika nyama na ni mchezaji wa kandanda wa kimataifa wa ivory coast ambaye anacheza kama mshambulizi katika ligi ya kifaransa ya ligue na klabu ya lille osc
gervinho alizaliwa katika eneo la nyama mji sawa kama mshambulizi wa sevilla na wa kimataifa wa ivory coast arouna kon 
alianza kazi yake katika shule ya vijana maarufu ya soka ya asec abidjan ambapo alikuwa huko kwa miaka mitano
baada ya hapo alihamia timu ya ligi ya ivory coast ya deuxiemme daraja la nne toumodi f
cibrahim toure kaka yao yaya na kolo toure kutoka timu za barcelona na manchester city alikuwa huko pia kwa muda fulania akicheza
baada ya misimu miwili saa toumodi akaifuata nyayo ya wachezaji wa ivory coast na akaenda timu ya ligi ya ubelgiji ksk beveren
alicheza huko mpaka mwisho wa msimu wa alipohamia ligi ya ufaransa ya ligue kuchezea timu ya le mans
huku alicheza pamoja na mchezaji wa kimataifa wa ivory coast romaric
hapo mei baada ya kuwa na msimu wa kucheza soka unaovutia akiwa ligue iliripotiwa kuwa mshambulizi huyu alikuwa akifuatiliwa na timu kama as monaco paris st
germain marseille na hata timu ya ligi kuu ya uingereza arsenal
ripoti ilisema kuwa arsenal timu yenye makao yake jijini london walikuwa wamevutiwa na gervinho kwa muda mrefu akiwa amepewa nafasi ya kuungana nao alipokuwa akicheza nchini ubelgiji
gervinho alielezea hamu yake ya kuhamia timu hiyo ikithibitisha uvumi kuwa arsenal walikuwa wanamtaka
alisema angeendelea kufanya kazi kwa bidii huko le mans kisha arsenal itamfungulia milango
hivi majuzi tottenham hotspur wamekuwa wakijaribu kufikia mpango mwema na le mans ya kumhamisha gervinho hadi timu hiyo ya meneja redknapp
le mans wakatangaza kwamba kama gervinho alikuwa anaenda kokote wangetaka milioni 
 hata hivyo redknapp bado anamtaka katika timu yake akiwa pamoja na giovanni dos santos
tarehe julai mshambulizi huyu wa ivory coast alihamia timu ya lille osc kutoka le mans uc kwa mkataba wa miaka mitatu
bei ya uhamisho ilikuwa euro milioni 
gervinho alikuwa nahodha wa timu ya olimpiki ya ivory coast
katika mwezi wa septemba yeye alifunga bao kutoka mkwaju wa penalti na kufanya washinde timu ya mali kwa mabao ili kuhitimu kucheza katika olimpiki ya beijing
yeye alicheza mechi yake ya umuhimu sana kwa timu ya taifa katika shindano hilo la huko ghana alipoingia kama mchezaji mbadala mara mbili
yeye iliwakilisha nchi yake katika mashindano ya olimpiki ya 
alifunga bao moja na kumsaidia mchezaji mwingine kuweza kufunga bao katika ushindi wa dhidi ya serbia
hivi sasa anashiriki katika shindano la kombe la afrika la nchini angola
alicheza katika mechi dhidi ya burkina faso ambapo walitoka sare tasa 
james ricardo kieran gibbs alizaliwa septemba ni mchezaji wa kandanda wa uingereza ambaye huchezea timu ya arsenal kama mchezaji wa nyuma
yeye alihudhuria shule ya upili ya riddlesdown katika eneo la purley kusini mwa london
gibbs alianza kazi yake katika shule ya wimbledon lakini akahamia arsenal pamoja na abu ogogo na james dunne wimbledon ilipoachishwa kazi katika mwaka wa na ikawa milton keynes dons
yeye alicheza katika nafasi ya kati na pia kwenye upande wa kushoto
yeye alihusika mara kwa mara katika timu ya arsenal ya vijana walio chini ya umri wa miaka na timu hifadhi
alicheza pia mechi za kirafiki dhidi ya barnet na inter milan
mnamo septemba gibbs alitia saini mkataba na arsenal na alikuwa mmojawapo katika timu iliyotajwa kucheza katika msimu wa ligi ya mabingwa ya uefa na akapewa jezi nambari 
tarehe januari yeye alikubali mpango wa mkopo ambao angeenda kucheza katika timu ya norwich city hadi mwisho wa msimu wa 
yeye alirudi arsenal mwanzoni mwa mwezi wa aprili na akachukua nafasi yake katika timu hifadhi ya arsenal yeye alikwenda na kuchaguliwa kama mchezaji mbadala wa kuingia kucheza katika mechi dhidi ya everton mnamo mei lakini hakucheza
alicheza katika mechi za kabla ya msimu wa mara nyingi akicheza kama difenda kule nyuma na akawa mchezaji ambaye hakutumiwa katika mechi dhidi ya fulham walioshindwa agosti na pia hakutumiwa katika ushindi wao dhidi ya bolton wanderers wa septemba
gibbs aliendelea kucheza katika shindano la kombe la league na akacheza dakika katika ushindi wa dhidi ya sheffield united katika raundi ya tatu ya mechi septemba 
yeye pia alicheza waliposhinda dhidi ya wigan athletic na vilevile alicheza katika mechi ya kushindwa dhidi ya burnley katika hatua ya robo fainali
 yeye alicheza kwa mara ya kwanza katika shindano la ligi ya mabingwa ya uefa mnamo desemba dhidi ya porto fc akiwa mchezaji mbadala wa abou diaby
gibbs alicheza kwa mara ya kwanza katika ligi kuu ya uingereza dhidi ya tottenham hotspurs mnamo februari akiingia kama mchezaji mbadala wa gael clichy aliyeumia katika mechi hiyo
clichy akiwa ameumia gibbs alianza mechi yake ya kwanza katika ligi ya mabingwa katika robo fainali dhidi ya villareal mnamo aprili arsenal ilishinda 
gibbs alianza kucheza mechi ya shindano la kombe la fa dhidi ya chelsea na akamsaidia theo walcott kufunga bao
alihusika pia wakati arsenal na liverpool walipotoka sare dhidi ya liverpool aprili huko anfield
aliokoa timu yake kwa kupiga mpira ulipokuwa karibu kuingia goli
baada ya kucheza mechi mingi katika timu rasmi kwa kuwa clichy alikuwa ameumia gibbs alicheza katika nusu fainali ya shindano ya ligi ya mabingwa dhidi ya manchester united arsenal walishindwa 
hata hivyo katika mkondo wa pili wa mnusu fainali hiyo gibbs alifanya kosa lililomwezesha park ji sung kufunga bao muhimu sana baada ya dakika 
alianza katika mchuano wa kwanza wa arsenal wa ufunguzi wa msimu dhidi ya portsmouth na akacheza dakika 
clichy alipojeruhiwa na kutoweza kucheza kwa wiki kadhaa arsene wenger alimpa gibbs nafasi katika timu
hata hivyo mnamo tarehe novemba gibbs alivunjika mfupa mguuni katika mechi dhidi ya standard liege na jeraha hili likamtoaa kwa mchezo kwa wakati usiojulikana arsenal ilishinda 
mafanikio yake makuu yalikuwa katika mwaka wa ambapo lift him up ilipokuwa albamu iliyouza zaidi kwa kiasi hicho
gibbs aliitwa kujiunga na kikosi cha uingereza cha vijana wa chini ya umri wa miaka akiwa pamoja na mwenzake kutoka arsenal theo walcott
walichaguliwa ili wacheza katika shndano la uropa la la vijana wa chini ya umri wa miaka nchin uswidi
yeye alifunga mabao mawili katika mchuano wa kirafiki na azerbaijan kabla ya shindano mnamo juni walishinda 
alifunga mkwaju wake wa penalti katika nusu fainali ya shindano hilo dhidi ya uswidi
stuart pearce alimworodhesha gibbs katika mechi za kuhitimu kucheza katika shindano la mabingwa wa uropa ya 
yeye alifunga bao la kwanza katika ushindi wao wa dhidi ya masedonia hapo oktoba
kundi la ross ni kampuni ya uingereza iliyoanzishwa grimsby uingereza katika mwaka wa na thomas ross
kampuni hii iliendelea na kuwa wajibu wa mwana wake thomas john carl ross baada ya kustaafu kwa thomas hapo 
david ross alikuwa mwanzilishi na mwenye hisa nyingi katika shirika la kuuza rununu carphone warehouse ni mjukuu wa j
carl ross
hapo mwanzoni ilikuwa kampuni ndogo ya familia ya kuuza samaki lakini ikaendelezwa na ross ikawa ya kuvua na kusindika samaki
baadaye wakaingia katika kusindika chakula kwa jumla
kampuni ilinunua mpinzani wake wa kibiashara young s katika mwaka wa 
baada ya muungano kadhaa na kubadilika kwa usimamizi mara kadhaa hii ndiyyo inayounda kampuni iitwayo sasa young s bluecrest kiongozi uingerza katika sekta ya samaki waliohifadhiwa katika barafu
jina la ross linabakia kuwa ya kawaida katika uuzaji wa samaki waliohifadhiwa kwenye barafu
ilipofika vita ya pili ya dunia kampuni hii ilikuwa ikiendesha biashara ya samaki katika matawi ya leeds leicester na fleetwood na vilevile makao yao ya grimsby
walianza na meli nne za kuvua samaki katika miaka ya s kundi la ross lilipanua mipango yao na kununua meli kubwa zaidi za uvuvi
upataji wa hisa kubwa katika trawlers grimsby katika mwaka wa ikifuatiwa na ununuzi wa vikundi kadhaa vya mashua ya uvuvi kama kampuni ya queen steam fishing
carl ross katika mwaka wa walinunua kampuni ya sleight iliyoajiri nahodha bora nchin uingereza na kundi lao likaanza kuunda meli katika kampuni yao ya cochrane shipyards ya selby
waliunda aina mbili maarufu zilizojulikana kama daraja la cat na la bird
katika mwaka wa kundi la ross lilinunua kampuni ya rinovia steam walipokuwa wamefanikiwa sana kundi hili lilikuwa na mkusanyiko mkubwa kabisa wa mashua ya uvuvi katika bara uropa
kampuni ilinunua pahala pa kuunda meli na ikaanza kuunda meli zao wenyewe
mwanzoni mwa miaka ya kundi la ross lilikuwa na biashra mbalimbali kama kuku na ndege vyakula vilivyofifadhiwa kwa barafu kama samaki pamoja na uvuvi uuzaji wa samaki na operesheni nyingine mbalimbali
ingawaje operesheni za uvuvi za kampuni zilizowakilisha asilimia tu ya mauzo zilianza kuleta hasra mwaka baada ya mwaka
carl ross alitoka kundi hilo baada ya vita katika bodi ya wakurugenzi na matokeo ya moja kwa moja ya hii imperial tobacco ilichukua usimamizi wa kundi
carl ross alipokuwa akiongoza kundi hilo la ross kampuni ilipanuka na kuingia bashara ya bidhaa zisizo samaki
wakati kampuni zisizohusika na biashara ya samaki zilikuwa na kubadilika kwa usimamizi vikundi vya mashua ya kundi la ross vilichukuliwa na british united trawlers
yeye ni mwanamuziki wa lese rumba baadaye inayojulikana kama soukous kutoka kongo mmoja wa wanamuziki maarufu kutoka afrika na maarufu katika muziki ya dunia
mnamo desemba wakati wa kilele cha umaarufu wao na huu tu baada ya rumble in the jungle kati ya muhammad ali na george foreman katika kinshasa shungu wembadio papa wemba pamoja na gina wa gina evoloko lay lay mavuela somo na bozi boziana ambaye alijiunga na zaiko langa langa mwakani kushoto zaiko langa langa kuanzisha muziki wao wenyewe ensemble isifi lokole isifi kuwa ni kifupi kwa ajili ya institut du savoir pour la ideologique formation des idoles
lakini bila shaka siyo kila kitu wemba madai kuwa ukweli zinaweza kuchukuliwa kama injili
mnamo julai shungu wembadio akachukua rasmi jina ambalo karibuni lingemtambulisha kote duniani papa wemba nyongeza ya papa baba kuashiria kwamba alikuwa na majukumu mengi katika familia akiwa mtoto wa kwanza katika familia ambapo baba na mama wote wawili wazazi wake wemba walikuwa wamefariki tangu miaka ya 
muziki wa feux d artifice fataki kwamba alikuwa isifi lokole ingedumu hadi mwisho wa mwaka tu pamoja na wimbo amazone papa wemba kuwa wimbo wanye umaarufu zaidi
mnamo novemba papa wemba mavuela somo na bozi boziana waliacha evoloko lay lay na isifi lokole kuunda kundi yoka lokole pia inajulikana kama the kinshasa s wa fania all stars au lokole isifi au isifi pamoja mbuta mashakado mwingine zaiko langa langa transfusion
katika ushirika wa kwanza kule yerusalemu mitume yaani marafiki wa yesu wa karibu waliotumwa naye na kupewa kazi ya kueneza habari njema ndio waliokuwa viongozi
yoka lokole ilikuwa na mafanikio kidogo kuliko awali isifi lokole lakini bado kwa muda imeweza kubaki juu ya afrika na wimbo aina za muziki wa pop kama matembele bangui lisuma ya zazu papa wemba mavuela sala keba na bana kin mavuela somo
kama isifi lokole yoka lokole ilivyoendeshwa na muziki wa stima au ya kinshasa all stars hakutaka tena kiasi iliyopita zaidi ya mwaka manake ya utunzi wa watu maarufu wenye vipaji vikubwa
baada ya mwaka ya mafanikio ugomvi ndani ya yoka lokole juu ya pesa na ufahari ngumu kwa wemba ya kukamatwa na ufupi kuwafunga gerezani kinshasa kati katika desemba kwa kosa ya kuwa watuhumiwa wa kuwa alikuwa na urafiki wa kimwili na binti wa mwana jeshi mwenye ushawishi mkuu skulle risasi papa wemba basi hisia diminished kwa wenzao na usahau kwa umma na kuunda kikundi yake mwenyewe viva la musica februari baada ya kurudi kifupi sana isifi lokole na stukas boys ya lita bembo ambapo yeye alicheza kwa wiki chache kama mgeni
akiwa nyumbani kwake huko matonge karibu na kinshasa papa wemba strukturerad viva la musica vijana wenye vipaji kote wasanii kama waimbaji kisangani esperant jadot le cambodgien pepe bipoli napetit aziza mupiga rigo star syriana na bongo wende
kijana mtu wa jina la antoine agbepa ambaye alikuwa akiitwa ch ri o na marafiki zake alikuwa hajulikani lakini alikuwa mwandishi wa nyimbo nyingi za kundi
kundi kilikuwa na mafanikio pamoja na nyimbo maarufu kama mere superieure mabele mokonzi bokulaka princesse ya sinza na wengine
wakati wa kilele cha mafanikio yake ya mwaka nyumba ya familia ya papa wemba katika mtaa wa kanda kanda ambao walikuwa na kuwa maarufu baadhi yao walikuwa na mahali maalum kwa vijana matonge kukusanya la mode yaani kuwa poza ilikuwa jina la kijiji molokai na wemba alipatpa cheo cha chef coutumier mkuu wa kijiji cha molokai
kwamba kijiji kilikuwa katika moyo wa matonge ni pamoja na zifuatazo mitaani ambazo zilitumika kuunda neno mo lo ka i asimanimba o shwe lo kolama ka nda kanda i nzia
katika siku hizo watu papa wemba inajulikana kama mkuu kutoka ndani kijiji ili kumtofautisha kutoka wanamuziki maarufu waliozaliwa kinshasa kama mavuela somo na mashakado
hata hivyo baada ya miaka mavuela alisema kuwa matatizo yao yalikuwa madogo na ya upumbavu juu ya pesa tamaa na umaarufu kati ya baadhi ya vijana wadogo kuwa wakati wao wote walikuwa vijana
tangu mwaka viva la musica imeona kutoka kwa wanamuziki kwa kila miaka miwili au mitatu na kuibuka vipaji vingine vipya
fafa de molokai debs debaba mfalme kester emeneya koffi olomide kama mwimbaji djuna djanana dindo yogo maray maray lidjo kwempa reddy amissi stino mubi ni kati ya sasa linajulikana wanamuziki wa kongo ambao aliwahi wakati mmoja au mwingine katika viva la musica
kuna hadithi ya kinshasa inayosema kuwa mwanafunzi wa chuo basi aitwaye antoine koffi alikuwa mtunzi stadi hadi siku moja mwaka papa wemba kuwahimiza ooh hivyo tangu siku hiyo alimwita kijana mwimbaji mtunzi koffi olomide na jina likabaki baada ya mabadilko ya ulaya katika miaka ya wemba aliimarisha kundi moja kinshasa linaloitwa mara nouvelle ecriture nouvel ecrita na sasa tena viva la musica na mwingine paris nouvelle generation la cour des grands na sasa viva tendance
yeye pia alikuwa na umaarufu mkubwa katika muziki wa dunia pamoja na nyimbo kubwa kama l esclave le voyageur maria valencia foridoles dixieme commandement emotion pole position m z e fula ngenge bakala dia kuba na somo trop 
mwaka yeye alicheza jukumu la kiongozi wa kiume katika filamu iliyofanikiwa ya zaire kongo iitwayo la vie est belle kwa mkurugenzi ubelgiji beno t lamy na kongo mtayarishaji mkurugenzi ngangura mweze
on februari alishukiwa kuhusika katika mtandao ambayo inadaiwa walivukisha mamia ya wahamiaji haramu kutoka jamhuri ya kidemokrasia ya kongo zamani zaire hadi ulaya papa wemba alikamatwa nyumbani mwake mjini paris
papa wemba hatimaye kupatikana na hatia katika baadhi ya ngazi na juni alifungwa jela kwa miezi mitatu na nusu na baada ya kuachiliwa kwake alipotoa dhamana ya alitangaza alikuwa ilikuwa na yana athari ya kisaikolojia juu yake
mwimbaji alidai kuwa alibadilishwa kiroho katika jela na alieleza tukio hili katika albamu yake mpya somo trop ilitolewa katika oktoba 
juu ya wimbo wa n mero d crou papa wemba alikumbuka siku mungu alipomtembelea akiwa jela
jamii wanamuziki wa jamhuri ya kidemokrasia ya kongo januari ni rapa na mwigizaji wa filamu kutoka nchini marekani
anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama ll cool j
ll cool inasimama kwa ladies love cool james
pia amepata kuonekana katika filamu kadha wa kadha
ll cool ni mmoja kati ya wasanii wachache wa hip hop wa zama zake kuweza kupata mafanikio makubwa katika zake za kurekodi kwa zaidi ya makumi mawili
ametoa takriban albamu kumi na mbili na kompilesheni ya vibao vikali kadhaa mpaka sasa na albamu yake ya mpya kuwa ya mwaka wa s exit ambayo ni ya mwisho kwa ll kufanya kazi na def jam recordings
kwa sasa anaishi mjini manhasset new york na watoto wake wa nne na mke wake
radio ni albamu ya kwanza ya rapa wa kimarekani ll cool j
albamu ilitolewa tar
 novemba kwenye studio ya def jam recordings huko nchini marekani
kipindi cha kurekodi albamu imechukua nafasi baina ya na katika chung king house of metal huko mjnii new york city
albamu ilitayarishwa kabisa na rick rubin ambaye ametoa maneno machache na staili nzima ya utayarishaji
radio pia imewekewa mikwaruzo kadhaa ya ya dj zaidi iliwekewa visampuli kadhaa
nyimbo zote zimeandikwa na james todd smith rick rubin kasoro zile zilizowekewa maelezo tu
bigger and deffer pia huitwa bad au bigger and deffer ni jina la kutaja albamu ya pili ya rapa ll cool na inakumbukwa sana kwa kuwa na rap ballad liofanikiwa zaidi kibiashara i need love
albamu pia imejumlisha single kali ya go cut creator go ambayo imetoa heshima kwa dj wake na single ilioyofanya vizuri huko nchini uingereza i m bad
mnamo albamu ilichaguliwa kuwa kama moja kati ya albamu bora za rap za the source ambapo pia ilijipatia tahakiki mchanganyiko kibao kutoka kwa wengine
picha ya kava ya mbele ya albamu ilipigwa mbele ya shule aliyokuwa akisoma ll cool j andrew jackson high school huko mjini queens nyimbo zote zimetungwa na simon ervin pierce smith kasoro hizo zilizowekewa maelezo
soko la hisa la nairobi hujishughulisha na ubadilishanaji wa hisa zilizosajiliwa na makampuni ya umma na serikali pia
kununua hisa huwa mojawapo ya njia ya kuchanga pesa kwani waweza kuuza hisa zako na kupata pesa wakati wazihitaji kwa matumizi
mfano mzuri ni wakati ambao wanafunzi hurudi shuleni wazazi wengi huuza hisa zao ili kulipa karo ya shule za watoto wao
baada ya kununua hisa hisa hizi zaweza ongezeka kwa bei hivyo basi utakapoamua kuziuza utafaidika kifedha
kutokana na uongezekaji wa faida ya hisa inaweza kuchukuliwa kama njia ya uwekezaji
soko la hisa husaidia kugawa kueneza mali kwa makampuni yaliyoihitaji
hii huhakikisha mali ya nchi kutumika ipasavyo badala ya kubaki kuchangwa bila kuaongezeka
huchangia kwa hali ya juu ya uendeshaji wa makampuni
hii ni kwa sababu soko la hisa huhimiza ugavi wa wenye mali kutoka kwa wanaosimamia utumizi wa mali kwa sababu sio kila wakati watu walio na mali huwa na fikira nzuri ya kibiashara na wale waliyo na fikira nzuri ya kibiashara hukosa mali wakati mwingine
hivyo basi wato walio na fikira nzuri ya kibiashara waweza enda kwa soko la hisa kutafuta watu wa kufadhili biashara lake kupitia toleo jipya la hisa kenya
soko la hisa huwapa wawekezaji wa makampuni mbali mbali njjia ya kuuza hisa zao
soko la hisa huwa na husaidia umma makampuni na hata serikali kwa njia zifwatazo mwombaji hupa ahadi ya kulipa interest fulani kila robo au nusu mwaka kwanzia tarehe fulani baada ya kupata mkopo huo na pia uahidi kulipa mkopo aliyopewa
hivyo basi faida kutoka kwa kifaa cha deni hutokana na interest
kwa sasa hivi vifaa kadha za deni zina interest rate ya kutegemea na aina ya kifaa hicho na siku iliosajiliwa
katika soko la hisa la nairobi waweza kununua na kuuza vifaa vya deni
nchini kenya makampuni na serikali ndiyo yanaweza kuomba fedha kupitia vifaa vya deni katika soko la hisa
katika masoko mengine ya hisa hospitali vyuo vikuu mashule na organizations zingine pia zaweza omba fedha kupitia njia hii ikiwa wanaaminiwa na umma
katika soko la hisa la nairobi bei ya chini zaidi ya kununua kifaa cha deni ni kshs
unaponunua kifaa cha deni cha kampuni fulani basi wewe huwa umekopesha kampuni hiyo fedha iliyosambamba ba bei ya vifaa vya deni ulivyonunua
mtu yeyote wa kibinafsi kampuni ya uwekezaji kanisa shule chuo kikuu kampuni ya bima na institution mengine mengi
wakati wa mahitaji ya kighafla mwekezaji anaweza kuuza vifaa vya deni alivyonunua katika soko kwa urahisi kwani faida ya kifaa cha deni huongezeka kila siku hivyo basi huwa na bei mpya kila siku
hivyo basi mwekezaji anaweza kuuza vifaa vyake vya deni siku yoyote kabla ya siku yake ya kukomaa bila kutozwa faini yoyote
hata hivyo panapokuwa na wauzaji wengi katika soko bei ya vifaa vya deni hushuku na kasha kupanda wanapopungua
comment migrating interwiki links now provided by on comment inadaiwa kuwa wareno ambao waliweka jiwe hilo walidai kuwa ndiyo sehemu ya ilipaswa uwe mpaka wao wa kaskazini ma himaya yao ya msumbiji kwa mujibu wa kikao cha barlin
albamu hii hata hivyo ilipatwa kukandiwa sana jumuia kibao cha muziki wa hip hop kwa kuwa sana kikommercial sana mautundu mengi na kukatazamia sana katika miondoko ya maballad ya kimapenzi mno
frank yallop alizaliwa aprili katika mji wa watford ni mchezaji wa kandanda wa kanada aliyezaliwa uingereza
yeye ni kocha mkuu wa timu ya san jose earthquakes katika ligi kuu ya marekani
yallop alicheza kandanda sana kama mchezaji nchini uingereza alicheza miaka na akacheza mechi akiwa timu ya ipswich town
wakati huu alicheza misimu mitatu katika ligi kuu ya uingereza
alicheza pia katika timu ya tampa bay mutiny na akacheza mara katika timu ya taifa ya kanada
ingawa alikua katika mji wa vancouver yallop alicheza kandanda yake kwa takriban miaka nchini uingereza na marekani
katika mwaka wa akiwa umri wa miaka yallop alitia saini mkataba na ipswich town timu ambayo angechezea mechi katika mashindano yote huku akifunga mabao 
alipokuwa ipswich alicheza katika timu hiyo na mwenzake kutoka kanada craig forrest
baada ya kuwa mchezaji kwa muda mrefu huko uingereza yallop alirudi amerika kaskazini katika mwaka wa 
mwaka huo alitia saini mkataba na ligi kuu ya soka na akawa nambari kwa jumla katika timu ya tampa bay mutiny katika orodha ya kwanza katika timu hiyo
baada ya misimu mitatu katika timu hiyo yallop alistaafu kutoka uchezaji wa soka katika mwisho wa msimu wa 
yallop alikosa kucheza katika shindano la kombe la dunia la lenye kanada ilihitimu kucheza hawajawahi hitimu kucheza katika jingine
yallop alicheza katika mechi yake ya kwanza akiwa timu ya taifa akiwa umri wa miaka katika shindano la amerika kaskazini mei dhidi ya marekani
kwa kuwa mechi hiyo haikuwa rasmi mechi yake ya kweli ya kwanza ilikuwa katika shindano lilo hilo baada ya siku chache dhidi ya mexico
alichezea kanada mechi akikosa kufunga bao lolote
alicheza katika mechi za kuhitimu kucheza katika shindano la kombe la dunia
mechi yake ya kimataifa ya mwisho ilikuwa dhidi ya costa rica katika mwezi wa novemba 
yallop alianza kazi ya kocha katika mwaka wa na timu ya marekani project akichukua timu hiyo katika ziara ya mechi tano nchini uingereza
kufuatia ziara hiyo akawa kocha msaidizi kwa tampa bay mutiny
katika mwaka wa akawa msaidizi mkuu wa kocha wa timu ya dc united akiwa chini ya thomas rongen
katika mwaka wa yallop aliajiriwa kama kocha mkuu wa san jose earthquakes siku mbili tu kabla ya orodha kuu ya ligi kuandikwa
yallop aliajiri wachezaji jeff agoos landon donovan dwayne derosario manny lagos ramiro corrales na ronnie ekelund na vilevile kocha msaidizi dominic kinnear
katika mwaka wake wa kwanza yallop aliongoza san jose earthquakes na kushinda taji lao la kwanza la ligi kuu ya soka
katika mwaka wa the earthquakes chini ya uongozi wa yallop alikuwa na uwezo wa kushinda ligi kuu ya soka kwa mara ya pili
katika mwaka wa licha ya kuwa bado na mwaka mmoja umebaki kwenye mkataba wakeo yallop aliondoka klabu ya earthquakes ili kuwa kocha mkuu wa timu ya taifa ya kanada
katika mwaka wa aliongezwa kwa orodha ya wale maarufu sana katika soka nchini kanada
yallop alituzwa kama kocha bora katika ligi kuu ya soka marekani huu ulikuwa mwaka wa 
akiwa mchezaji alituzwa natimu yake ya mutiny kama difenda wa mwaka katika miaka ya na 
mnamo juni yallop alijiuzulu kama kocha wa timu ya taifa ya soka ya kanada akatangazwa kama kocha mpya wa los angeles galaxy
tarehe novemba ilitokea kuwa yallop aliajiriwa kama kocha mkuu wa san jose earthquakes tena katika msimu wa 
ruud gullit mholanzi maarufu alichukua nafasi yake
mama said knock you out ni jina la kutaja albamu ya nne ya msanii wa hip hop ll cool j
albamu ilitolewa mnamo mwaka wa baada ya kufanya vibaya sana katika albamu iliyopita ya walking with panther mnamo mwaka wa 
nyimbo zote zimetayarishwa na marley marl na kusaidiwa na ll cool kasoro ile ya jingling baby remixed but still jingling ambayo ilitayarishwa na ll cool na kupigwa remixi yake na marley marl
jeffrey alan jeff agoos alizaliwa mei mjini geneva uswisi ni mchezaji wa zamani wa marekani alicheza kama difenda
yeye ni mmoja wa wachezaji waliocheza mechi nyingi sana katika timu ya taifa ya marekani
agoos alipewa jina la utani la goose alizaliwa uswisi wakati baba yake alikuwa akifanya kazi huko
hata hivyo alilelewa katika eneo la texas na alishinda mataji matano ya ligi kuu ya soka ya marekani tatu na d
united na mbili akiwa na san jose earthquakes
yeye pia alishinda kombe la marekani la na alikuwa difenda bora kabisa katika ligi kuu ya soka ya marekani katika msimu wa 
alichaguliwa kuwa mmojawapo wa watu waliorodheshwa katika ukumbi wa taifa wa umaarufu katika soka katika mwaka wa 
agoos alihudhuria shule ya upili ya j
pearce katika eneo la richardson texas
alichaguliwa mara mbili na gazeti la parade kama mwanaspoti bora amerika wa shule ya upili na vilevile mwanaspoti bora wa mwaka katika eneo la dallas
aliongoza timu yake kwenye michuano ya jimbo la texas katika mwaka wa 
wakati wa majira ya joto ya agoos alichaguliwa kuwakilisha marekani katika michezo ya maccabiah ya 
kutoka agoos alichezea soka timu ya bruce arena katika chuo kikuu cha virginia
katika misimu minne akiwa na caveliers akashinda tuzo ya mwamerika bora mara mbili na 
yeye alimaliza akiwa katika uchaguzi wa tuzo ya hermann
lakini baada ya muda mfupi kazi zilikuwa nyingi hivyo wakaongeza wasaidizi saba
timu zote mbili zilitaka kuendelea kucheza lakini afisa wa ncaa walimaliza mechi na wakasema timu zote mbili ndizo mabingwa
wakati huo hakukuwa na mikwaju ya penalti kutmika kumaliza mechi
tarehe februari timu ya dallas sidekicks ilimtaka agoos katika orodha ya uchaguzi wa wachezaji ya jumla ya 
katika mwaka wa yeye aliacha kuchezea sidekicks ili kuchezea timu ya taifa ya marekani kabisa
ingawaje timu ya dallas ilimchagua tena katika orodha ya wachezaji
wakati huu hakutia saini mkataba na timu hiyo
baada ya kutoka katika timu ya marekani ya shindano la kombe la dunia la agoos akahamia ujerumani kuchezea timu ya sv wehen katika msimu wa 
baada ya kurudi kutoka ujerumani katika mwaka wa yeye alitumika kama kocha msaidizi kwa bruce arena katika chuo kikuu cha virginia
katika mwaka wa agoos alirejea marekani ili kujiunga na ligi kuu ya soka ya marekani
ili kuunda ligi ligi kuu ya soka ya marekani ilwaweka wachezaji mbalimbali waliojulikana kwa kila timu
katika kupangwa huku agoos aliwekwa d
united alipokutana na bruce arena kocha wa kwanza wa timu
mwaka huo agoos alishinda na timu yake ligi kuu ya soka ya marekani na vilevile kombe la marekani
katika miaka ya hadi alikuwa na san jose earthquakes na akaendelea na kushinda ligi kuu ya soka ya marekani yake ya nne na ya tano
agoos alituzwa kama difenda wa mwaka wa ligi kuu ya soka ya marekani katika mwaka wa na akapata nafasi katika timu bora ya ligi kuu ya soka ya marekani mara tatu na 
mwaka wa agoos aliteuliwa katika mwaka wa kumi wa ligi kuu ya soka ya marekani katika timu bora ya wakati wote tangu ligi ianze
huduma zake ziliuziwa metrostars baada ya msimu wa katika orodha ya daraja la nne ya wachezaji
katika miaka kumi katika ligi kuu ya soka ya marekani agoos alifunga mabao katika msimu na kusaidia katika kufunga mabao katika mechi 
katika mwaka wa aliorodheshwa katika wachezaji bora wa ligi kuu ya soka ya marekani kabla ya kustaafu desemba 
agoos alichezea timu ya taifa kwa mara ya kwanza mnamo januari dhidi ya guatemala
alikuwa mchezaji wa mwisho wa timu kutolewa kwa kikosi cha marekani cha kucheza katika shindano la kombe la dunia la alichoma sare yake alipopata habari hii
yeye alikuwa katika kikosi cha shindano la kombe la dunia la nchini ufaransa lakini hakucheza hata dakika moja huku david regis akichaguliwa
shindano la kombe la dunia la nchini korea kusini akiwa umri wa miaka alicheza mechi tatu na akajifunga bao katika ushindi wao dhidi ya ureno
aliuumia hapo baadaye katika mechi dhid ya poland
alicheza mara kwa jumla katika timu ya taifa ya marekani mechi yake ya mwisho ilikuwa dhidi ya wales hapo mei 
agoos alikuwa katika timu ya marekani ya futsal ya iliyoshinda medali ya fedha hong kong
alichezea timu hiyo mara na akafunga mabao akiwa timu hiyo
agoos aliajiriwa kama mkurugenzi wa kitaalam wa new york red bulls mnamo septemba akifanya kazi chini ya kocha mkuu bruce arena
yeye alijiunga rasmi na shirika la bulls mnamo januari 
 tarehe januari alipandishwa cheo kuwa mkurugenzi wa michezo
katika mwaka wa agoos aliorodheshwa katika ukumbi wa taifa umaarufu katika soka
 shots to the dome ni jina la albamu ya tano ya rapa ll cool j
albamu ilitoka mnamo mwaka wa na ni ya kwanza tangu kurudi kwake kwenye albamu ya mafanikio makubwa ya mama said knock you out
iko tofauti kidogo kidogo toleo hili ambamo kazoeleka kuonekana akifanya mambo na maujanja yake mwenyewe shots inamwonesha ll akiibia maujanja ya gangsta rap za west coast hasa zile za ice cube na cypress hill
washabiki wengi wameiona hii kama safari kali na albamu imepata tahakiki mchanganyiko na imefikia viwango vinavyotakiwa na kutunukiwa dhahabu na riaa
zain verjee alizaliwa februari ni mwandishi wa kanada mwenye asili ya kihindi
hivi sasa yeye ni mtangazaji wa habari katika kipindi cha cnn cha world report yaani ripoti ya dunia nzima kipindi hiki huandaliwa jijini london uingereza
verjee alijiunga na cnn katika mwaka wa kabla ya hayo alikuwa msomaji wa habari katika mfumo wa runinga wa ghana jijini nairobi
ameripoti habari mbalimbali na matukio ya duni nzima mkutano wa waziri mkuu atal bihari vajpayee wa india na rais pervez musharraf wa pakistan migogoro ya mashariki ya kati kesi ya aliyekuwa kiongozi wa yugoslavia slobobdan milosevic mashambulizi ya septemba hajj na vita nchini iraq
yeye pia huripoti kuhusu habari ya biashara barani afrika katika kipindi cha kila wiki cha inside africa katika stesheni ya cnn
kipindi hiki huhusu habari ya kindani na kamilifu ya bara la afrika
mnamo julai aliripoti kutoka kwa dmz ya korea na katika mwezi wa septemba aliko fanya mahojiano na aliyekuwa rais wa iran mohammed khatami
katika mawazo yake kuhusu safari ya mecca yeye aliandika kuna msemo wunaosema kuwa muumini anayesafiri kuenda mecca kwa hajj anafaa kutoka jiji hilo takatifu ili asiipende sana
alichapisha hivi majuzi kitabu live on the air kitabu cha watoto kinachochunguza maisha ya msichana kutoka vijiji anahamia nairobi kutafuta kazi kama mtangazaji wa habari
verjee amezalisha pia kampeni zilizofanikiwa za kusambaza ujumbe kuhusu ukimwi hepatitis na polio
mnamo januari alipokuwa akirekodi ripoti kuhusu maandamano ya kupinga serikali mjini nairobi aligongwa mgongoni kwa mkebe mwenye gesi ya machozi uliotupwa na polisi
video hiyo ilionyeshwa baadaye katika stesheni ya cnn
hakuumia sana katika tukio hilo
brangelina ni jina linalojumuisha muigizaji brad pitt wa kutoka marekani aliyeigiza katika filamu zaidi ya kama fight club se en mr
mrs
smith na angelina jolie ambaye ni balozi wa shirika la umoja wa mataifa na vilevile muigizaji wa filamu kama lara croft tomb raider na changeling
katika miaka ya nyuma pitt amewahi kuwa na uhusiano wa kimapenzi na waigizaji wengi kama robin givens jill schoelen na juliette lewis
pitt pia alikuwa mchumba wake gwyneth paltrow aliyekuwa na uhusiano naye kuanzia mwaka wa hadi 
mnamo januari pitt na aniston walitangaza kuwa wameachana baada ya kuoana kwa muda ya miaka saba
mnamo machi jolie aliolewa na muigizaji muingereza jonny lee miller
jolie na miller waliachana mwaka uliofuata na talaka ikatolewa mnamo februari 
mnamo mei aliolewa na muigizaji wa marekani anayeitwa billy bob thornton na wakawachana mnamo mei 
uhusiano wa pitt na jolie ulithibitishwa wakati picha zilitoka za kuonyesha pitt akiwa na jolie na mwanawe maddox kwenye bahari nchini kenya
wawili hawa walionekana wakiwa pamoja mara nyingi na watangazaji wakawabandika wapenzi hawa jina la brangelina
mnamo januari jolie alitangaza kuwa alikuwa na mimba ya brad pitt
ramiro corrales alizaliwa machi katika eneo la salinas california ni mchezaji mpira wa marekani ambaye kwa sasa anacheza katika timu ya san jose earthquakes katika ligi kuu ya soka ya marekani
corrales hakucheza soka akiwa chuo kikuu bali alitia saini mkataba na timu ya california jaguars wa ligi ya usisl
alianza kucheza kama mchezaji bora na akorodheshwa katika orodha ya ligi kuu ya soka ya marekani
hii ilikuwa kabla kuja kwa project hivyo basi corrales akaacha nafasi ya kupewa udhamini wa kusoma katika chuo kikuu
corrales aliorodheshwa kama na timu ya columbus crew lakini akauzwa mara iyo hiyo kwa timu ya san jose clash iliyokuja kuitwa earthquakes baadaye katika mkondo wa pili wa uchaguzi katika orodha ya wachezaji wa ligi kuu ya soka ya marekani
katika msimu wake wa kwanza akiwa san jose clash alifunga bao moja na kusaidia katika kufungwa kwa bao jingine katika mechi alizocheza
mnamo novemba corrales aliorodheshwa katika na timu ya miami fusion katika orodha ya wachezaji iliyopanuliwa ya 
aliuzwa tena juni wakati huu kwa timu ya metrostars akibadilishwa na carlos parra
akiwa katika timu ya metros corrales mchezaji wa pili aliyecheza dakika nyingi zaidi katika timu katika mwaka wa 
katika mwaka wa corrales alirudi tena san jose huku metros wakipata haki za kumtumia paul grafer
alikuwa kiungo muhimu katika timu ya frank yallop iliyoshinda kombe la ligi kuu ya soka ya marekani hapo na 
katika miaka tisa akiwa ligi kuu ya soka ya marekani corrales amefunga mabao tisa na kusaidia katika kufunga kwa mabao 
corrales alikuwa mchezaji mzuri sana mwenye kipawa akiwa na uwezo wa kucheza nyuma upande wa kushoto wa kati na upande wa kati katika timu
baada ya msimu wa corrales alitia saini mkataba na klabu ya unorwe hamarkameratene ambapo yeye alicheza hasa kama mchezaji wa kushoto na nyuma
alichaguliwa kama mchezaji bora wa mwaka katika klabu katika msimu wa katika gazeti la hamar arbeiderblad na pia na mashabiki katika tovuti ya klabu yake
januari hamarkameratene na timu ya brann walikubaliana katika mkataba wa uhamisho lakini lakini corrales alifukuzwa unorwe tarehe februari na bodi ya kinorwe ya uhamiaji hii ikatishia kuharibu mpango wa kuchezea brann
corrales alifukuzwa kwa sababu alikuwa amecheza msimu mzima wa bila kibali cha kufanya kazi huko
 kesi ilitatuliwa tarehe machi bodi ya unorwe ya uhamiaji ikampa corrales kibali kipya cha kazi
baada ya mechi ya marekani dhidi ya uswidi ramiro alikataa kurudi bergen na akawasilisha kuwa heri angeacha kucheza soka badla ya kurudi huko
alidai kuwa hali ya anga ya bergen haikuwa nzuri kwake lakini baadaye alisema angeweza kukubali uhamisho kuenda oslo ambako kuna hali ya anga iliyokauka kuliko bergen
yeye pia alisema hapendi kukalishwa kwenye benchi badala ya kuchezeshwa
corrales hatimaye alirejea marekani katika mwaka wa akitia saini mkataba na timu ya san jose earthquakes
ramiro amechezea timu ya taifa ya marekani akicheza katika daraja la vijana walio chini ya umri wa miaka na daraja la vijana walio chini ya umri wa miaka 
alicheza pia katika timu ya taifa katika mechi nne
hii ilikuwa katika miaka ya s mara yake ya kwanza ilikuwa oktoba dhidi ya peru
yeye alicheza katika mechi mbili ya michezo ya olimpiki ya akisaidia marekani kufika nusu fainali
alipewa nafasi katika timu ya taifa katika mwaka wa baada ya kuwa nje kwa miaka minane
mto nore irish an fheoir ni moja ya mito dada watatu ambayo inaingia katika bahari la atlantic katika bandari ya waterford nchini ireland
halafu tena ili kweli ikubalike hutoka kwenye udhanifu kwa kupitia kupitia majaribio rasmi hutengeneza dhana kamili ama nadharia kama ni shauri la kueleza mwenendo na tabia
mto nore huanzia katika kata ya tipperary na kutiririka kupitia kata ya laois na kata ya kilkenny na ndani ya mto barrow
mto nore una urefu wa kilomita mi na eneo la kumwagia maji yake ni ni maili za mraba 
maarufu kwa kujikunja ina trauti wa kahawia na samaki wengi
mto nore huanza katika miteremko ya mashariki ya mlima wa ibilisi katika kata ya tipperary na kutiririka upande wa kusini mashariki hadi kata ya laois na kata ya kilkenny kabla ya kujiunga na mto barrow kaskazini ya new ross
mto huu hupita karibu na durrow kata ya laois kisha kupitia ballyragget mji wa kilkenny na kisha vijiji vya bennettsbridge na thomastown
zaidi kusini huunda bonde lenye umbo wa v hasa mashuhuri karibu na kijiji cha inistioge ya kikomo cha mawimbi
mito midogo inayojiunga na mto nore ni pamoja dinin breagagh katika mji wa kilkenny c mto wa mfalme arrigle ndogo na maji meusi
chanzo chake kina mwamba wa mchanga lakini unabadilika kuwa chokaa na hubakia katika baharini
vijijini ni mchanganyiko wa kilimo na baadhi tukatia mimea ya nafaka ufugaji na kilimo cha maziwa
mto huu una mwinuko ulio juu lakini mtiririkohuandaliwa na weirs na itis na pengine kweli kusema kwamba glides huwa maarufu
flax na kitani pia zilitengenezewa kaskazini ya mji wa kilkenny
kalbu ya uvuvi ya kilkenny ina haki za uvuvi katika mto nore na mto mdogo wake mto dinin
maji haya huwa na samaki wa aina ya salmon na trauti wa kahawia
baadhi ya maeneo katika mto huu yana sifa nzuri za michezo ya mashau mto huu ni mrefu na madoadoa ya weia katika vijiji vingi niavyopitia
kwa the river of the same name in south australia tazama marne river south australia
marne ni mto katika ufaransa mto mdogo wa uoande wa kulia wa seine katika eneo la mashariki na kusini ya paris
mto ulipatia jina lake kidara za haute marne marne seine et marne na val de marne
katika kanda la champagne sehemu ya maji huongozwa katia ziwa la kujengwa na binadamu la lac du der chantecoq ili kudhibiti mtiririko wa maji
mto marne ulikuwa eneo la vita viwili wakati wa vita vya kwanza vya dunia
vita ya kwanza vilikuwa mgeuko wa vita vya kwanza vya dunia world katika mwaka wa 
vita vya pili vilipiganwa miaka minne baadaye katika mwaka wa 
katika karne ya na marne ulipendeza wachoraji wasanii wengi miongoni mwao ni uhusiano wa tom cruise na katie holmes ambao kwa ufupi huitwa tomkat ni wenye kujulikana kote duniani
wawili hawa walianza kuonekana mwaka wa na wana mtoto mmoja aitwaye suri aliyezaliwa mnamo 
cruise aliyepata talaka mara mbili alimwita holmes kwa mkutano wa kibinafsi kwenye ofisi yake
inasemekana kuwa wawili hawa walianza kupendana baada ya mkutano huu wa masaa manne
mnamo aprili cruise na holmes walionekana kwa mara ya kwanza wakiwa pamoja nchini rome kwenye sherehe ya david di donatello awards
baada ya mwezi mmoja cruise alijulikana kwa kuruka juu ya kochi kwenye kipindi cha oprah winfrey akipiga kelele kuwa anampenda holmes kwa dhati
baada ya miezi miwili tu ya kujuana cruise alimposa holmes na kuwa mchumba wake katika mkahawa wa jules verne iliyo kwenye eiffel tower akimvisha pete ya almasi
mnamo oktoba walitangaza kuwa wanatarajia mtoto
mnamo aprili wawili hawa holmes alijifungua mtoto wa kike anayeitwa suri
mnamo novemba miezi saba baada kuzaliwa kwa suri wawili hawa walioana mjini bracciano italy
ziwa timsah pia linajulikana kama ziwa mamba ni ziwa lililopo nchini misri katika delta la mto nile
linapatikana katika eneo la kuanzia bahari ya mediteranea hadi katika ghuba ya suez kupitia katika kanda ya maziwa ya bitter
mwaka wa mafuriko yalijaza eneo la wadi tumilat na kusababisha pande za ziwa timsah kujaa na kufurika na hii ikasababisha kupeleka maji upande wa kusini kwenye ziwa biteer kiasi cha umbali wa maili tisa
mwaka ziwa hili lilifurika maji kutoka bahari ya shamu
mfereji wa suez ambao ndiyo unaopeleka maji baridi katika eneo hilo unakatiza katika ziwa timsah
kutokana na kuongezeka kwa mahitaji ya maji mfereji huu umepanuliwa na hivyo kusababisha kushuka kwa kina cha maji katika ziwa timsah
ziwa timsah lipo kati ya eneo la isthumus baina ya bahari ya shamu na bahari ya mediteranea
kituo cha mwisho katika mteremko huo kuna maziwa yenye maji baridi ambapo ziwa timsah ni moja kati ya maziwa hayo
eneo la ziwa timsah ni kiasi cha maili za mraba 
eneo kubwa la ziwa ni kina kirefu chenye tope lenye kimo cha futi mita 
imekwisha hakikishwa katika historia ya zamani ya misri ziwa timsah lilikuwa upande wa kaskazini jirani mwa bahari ya shamu
tarehe machi jiji la ismailia lililipata jina la ziwa hilo kutokana na makamu ismail pasha kutokezea katika upande wa kaskazini mwa pande za mfereji
pia kuna pwani mbalimbali pembezoni mwa ziwa hili ikiwa ni pamoja na moslem youth fayrouz melaha bahary taawen na pia kuna fukwe mbalimbali zinazomilikiwa na mamlaka ya mfereji wa suez
ujenzi wa mfereji wa suez ulianza jirani na ziwa timsah mwaka na katika kijipade cha kaskazini mwa ziwa hili
mwanzoni mwa ujenzi huu maandalizi yalikuwa ni pamoja na kujenga nyumba kwa ajili ya wafanyakazi pamoja na vyumba kwa ajili ya kuweka vifaa mbalimbali vya ujenzi laborers dug channel from the nile to lake timsah in and which brought fresh water supply to the area
pia ilipendekezwa kujenga bandari ndogo katika kilele kikiwa pamoja na mfereji
sehemu ya eneo la ismailia ya mfareji wa suez ambao umeunganika na ziwa manzala hadi ziwa timsah ulimalizika kujengwa mwezi novemba mwaka 
matengenezo ya kijisehemu hiyo yalimalizwa na wafanyakazi wa lazima ambao waliongeza nguvu kazi kiasi cha watu 
kazi ilianza upande wa kusini mwa ziwa timsah kati ya mwaka na upanuzi ukaendelea kuelekea upande wa kaskazini
wafanyakazi wasio wa hiari walikuwa wakitumika wakati wa ujenzi huu kuanzia mwezi machi mwaka hadi ismail pasha alipoondoa sheria hiyo mwaka 
kutokana na kujengwa mfereji huo maji kutoka katika ziwa manzaleh yalitiririka na kuingia katika ziwa timsah
upanuzi ukaendelea kwa upande wa kaskazini hadi mwaka na sehemu ya kusini hadi mwaka 
ziwa timsah ni ziwa lenye asili ya uweusi na pia hupata rutuba katika vipindi tofauti tofauti
kazi za binadamu katika ziwa hili zimesababisha athari mbalimbali katika ziwa na hasa kushuka kwa kiwango cha uzalishaji wake
kupungua kwa rutuba katika ziwa hili kulianza kuonekana tangu mwaka hii ikiwa ni kufuatia na kujengwa kwa mfereji wa suez na hatimaye kueongezwa kwa matawi kutoka katika mfereji huu kwenda katika matawi mbalimbali yanayohitaji mbalimbali the el gamil outlet serves as lake timsah s principal source of salt water
mwaka makundi mbalimbali yalijaribu kuoima kiwango cha haribifu katika ziwa hili
na hii ilikuwa moja kati ya mambo muhimu zaidi kufanyaka kutokana na umuhimu wa ziwa hili kwa wananchi wa maeneo ya ziwa hili kinder mto ni mto mdogo amabao una urefu wa katika kaskazini magharibi ya derbyshire uingereza
umeanzia katika platu ya peat moorland ya kinder scout na unatiririka kuelekea upande wa magharibi katika makutano yake na mto sett katika daraja la bowden
inatiririka katika miamba ya milango ya kinder juu ya maporomoko ya maji ya kinder na kupitia hifadhi katika kinder iliyojengwa katika mwaka wa na shirika la stockport la ujenzi ma
maporomoko ya maji kinder ndio maporomoko ya maji kubwa zaidi katik waterfall katika aina ya wilaya na meter kuanguka
mporomoko huu ulijulikana kama kinder scut na ni kutokana na jina hili kwamba platuu hii ilipata jina
ingawa katika majira ya joto huwa na maji kiasi huweza kuvutia
katika baadhi ya hali za upepo hasa wakati kuna upepo mkubwa kutoka magharibi maji hupulizwa nyuma na wingu la manyunyuzi huweza kuonekana kutoka maili kadhaa mbali
njia ya pennine huvuka mto kinder katika mporomoko wa kinder
mwaka stockport ilipata stockport na shirika la waterworks la wilaya na kupata udhibiti wa majimjini
waliamua kujenga hifadhi mpya maili mbili juu ya mto katika kijiji cha hayfield mwanzoni mwa bonde la kinder
abramu ealing kutoka kellett alipewa mkataba wa kujenga hifadhi hilo
kiwango cha reli kilihitaji kupitishwa mara mbili na bunge
matatizo ya kijografia yalisababisha mabadiliko katika mtindo kutoka bwawa la mawe hadi bwawa la udongo ardhi
mhandisi mshauri wa kwanza alikufa na mwana wake alichukua jukumu lake
shirika la stockport na wahandisi walienda mahakama juu ya masuala ya fedha pamoja na shirika kuvunja mkataba na kuendelea na ujenzi wenyewe
mradi huu ulihitaji ajira na makazi ya jeshi na kusafirishwa kutoka hayfield hadi kwenye eneo la ujenzi katika reli maalum
wakazi wa eneo hili hawakupendelea mradi huo kulikuwa na zogo kubwa katika kijiji hiki lakini hatimaye ulifanikiwa kutokana na ushauri kutoka kwa wahandisi na uwezo wake mkubwa na ushauri wa usimamizi
mto kent ni mto mfupi katika kata ya cumbria nchini uingereza
mtohuu unaanza katika milima inayozunguka kentmere na hutiririka karibu maili km katika kaskazini ya morecambe bay baada ya kupita kentmere staveley burneside kendal na sedgwick
mito mint sprint na gowan hujiunga na kent kaskazini ya kendal na pia mto huu unaungwa na mto gilpin na mto winster ukielekea kwenye kinuywa chake
karibu na chanzo cha mto huu ni hifadhi ya kentmere ambayo ilijengwa katikati ya miaka ya kudhibiti mtiririko wa mto huu ambao wakati huo ulitumika katika viwaanda
karibu na sedgwick mto huu hupitia katika korongo ya mwamba ambayo huwa na maporomoko ya maji kadhaa
sehemu hii ni maarufu kwa kayaka kwa kuwa na maji safi kwa siku kadhaa baada ya mvua
katika misimu ya mawimbi makubwa bakuli ya mchanga inayojulikana kama bore arnside huundwa katika kinywa hiki kando na arnside
mto huu ni eneo maalum la kuhufadhi hasa kutokana na idadi ya crayfish wenye kucha nyeupe pia ni eneo la uvuvi wa samaki
katika staveley kuna weir kubwa na nyingine iko katikati ya mji wa kendal
kuna makao ya samaki katika daraja la barley katika staveley
mto foyle from irish an feabhal meaning estuary of the lip ni mto katika magharibi ulster katika kaskazini magharibi ya ireland ambao unaanza kutoka makuutano ya mito finn na mourne katika miji ya lifford katika kata ya donegal jamhuri ya ireland na strabane katika kata ya tyrone ireland ya kaskazini
kutoka hapa hutiririka hadi mji wa derry ambapo huingia ndani ya lough foyle na hatimaye atlantic
huu hutenganisha sehemu ya donegal kutoka sehemu za londonderry na tyrone
wilaya ya donegal ambayo inapakan na ufuko wa magharibi hujilikana kama laggan
wilaya hii hujumuisha vijiji vya st johnston na carrigans vyote viwili ambavyo viko kwenye ufuko wa mto huu
mto ni makao ya vilabu kadhaa vya michezo na jengo ndogo limeongezwa hivi karibuni la madau madogo nje ya ofisi ya halmashauri ya jiji derry katika moyo wa derry
michezo kuu katika mto huu ni uendeshaji wa madau watu hushiriki katika kuteleza juu ya maji mto foyle pia ni mto unasonga kwa kasi zaidi ulaya kwa ukubwa wake hufanya ujenzi wa madaraja kuwa ngumu
katika derry kuna madaraja mawili katika kituo cha kuvukia
hata hivyo hii haikuwa na maana kwa kuwa bandari kuu ilikuwa maili kadhaa kaskazini ya mji
mwanasiasamaarufu kutoka derry maarufu aliyetunzwa tuzo la amani ya nobel john hume alihusiana na mipango ya ujenzi wa daraja la pili kwa kuamini kwamba kiwango kubwa kilihitajika kudumisha uwezo wa kiuchumi kupitia bandari
nje ya derry daraja tu ya kuvukia mto foyle ni daraja la lifford ambayo ilijengwa katika miaka ya kati lifford ya county town ya donegal upande wa ufuko wa magharibi ya mto na strabane mji mkubwa katika tyrone juu ya ufuko wa mashariki
trafiki kwenye kusini ya foyle zaidi kuliko daraja ya kaskazini sasa imezuia botiza kijiburudisha nameli ya mafuta kuja mara chahe katika katika mwisho wa kaskazini ya mji
meli ya ziara katika foyle ni maarufu wakati wa misimu ya jua
kutokana na uwepo wa madaraja mawili juu ya mto huu katika derry vijana wengi kutoka derry hujaribu kujiua kwa kuruka ndani ya kina kirefu na maji yanayosonga kwa kasi ya foyle
shirika la kutafuta na kuokoa katika foyle lilianzishwa kama mapendo mwezi wa julai na limechukua jukumu la kulinda maisha ya binadamu katika mto foyle kutoka daraja la craigavon hadi draja la foyle
kati ya na ilishughulikia watu zaidi ya katika dhiki
foyle inaaminika kuwa moja ya mito bora ya samaki katika ireland
maelezo ya kanuni ya uvuvi yanapatikana katika shirika la loughs
kijiji cha st johnston ambacho kiko katika ufuko wa mto huu katika donegal ni makao mashuhuri ya uvuvi foyle
eneo huwa na mkondo wa maji kilomita na ni mashuhuri kwa raslimali ya ufukona mitaro ya kipekee hasa katika maeneo ya juu na utajiri jamii za mimea na wanyama
muhimu kabisa ni idadi ya samaki wa atlantic ambaye ni moja wa samaki wakubwa ulaya
utafiti imesema kwamba kila eneo ndogo la uvuvi katika mfumo hulisha jamii ndogo tofauti
kampuni ya hoteli za eppley inapatikana katika mji wa omaha nebraska
wakati wa kununuliwa kwake na shirika lasheraton katika mwaka wa ilikuwa ndiyo biashara ya hoteli kubwa kabisa nchini marekani
hoteli ilimilikiwa na tajiri eugene c
eppley kampuni yenyewe ikiwa imeanzishwa katika mwaka wa 
kulikuwa na hoteli katika kampuni hii zilizoenea katika majimbo sita
hoteli za kampuni hii zilihusu hoteli iliyo pittsburgh ya william penn hoteli iliyo louisville kentucky ya seelbach na ho hoteli ya katika eppley hotel company s kwingineko included pittsburgh s william penn hotel ya seelbach hotel katika louisville kentucky na hotel fontenelle katika omaha nebraska
pamoja na mali nyingine kama hoteli ya west katika sioux city iowa iliyoundwa katika mwaka wa na ikawa moja ya hoteli za eppley katika miaka ya 
hoteli hiyo ya west ilichomeka kabisa katika mwaka wa 
hoteli ya warrior iliyo sioux city iliundwa chini ya jina la hoteli ya fontenelle katika mwaka wa 
kampuni ya eppley ikauza warrior kwa shirika la sheraton ya marekani katika mwaka wa 
hoteli ya fontenelle ya omaha ilijengwa katika mwaka wa 
ikiwa pahala maridadi sana fontenelle na ikahudumia wateja maarufu na waliojulikana kama rais wa marekani harry s
truman na john f
kennedy
baada ya kuuzwa na eppley kwa shirika la sheraton hoteli hiyo fontenelle hatimaye ikaanza kuharibika ikafungwa katika mwaka wa 
katika mwaka wa eppley ilinunua michoro ya rangi ya grant woods ya hoteli zake zilizokuwa council bluffs cedar rapids waterloo na sioux city
mchoro wa awali uliochorwa kwa lengo la kuwekwa kwenye chumba cha maakuli cha hoteli ya martin imehifadhiwa katika kituo cha sanaa cha sioux city
eugene eppley aliiuza kampuni ya eppley kwa hoteli za sheraton katika mwaka wa kwa bei ya milioni 
huo ndio uliokuwa bei ghali ya pili katika uuzaji wa hoteli katika historia ya marekani wakati huo
black blue ni albamu ya backstreet boys iliyotolewa baada ya albamu ya millenium
hii ni albamu yao ya nne lakini albumu yao ya tatu kutolewa nchini marekani
huko nchini marekani black blue iliuza nakala milioni 
 katika wiki yake ya kwanza ya kutolewa na kuifanya kundi la kwanza katika historia ya soundscan iliyouza zaidi ya nakala milioni moja kwenye wiki ya kwanza
albamu hii ilirikodi mauzo bora ya kimataifa katika wiki ya kwanzaa kwa kuuza zaidi ya nakala milioni kote duniani katika wiki yake ya kwanza ya mauzo
albamu ilikuwa namba ya nane kwenye orodha ya albamu za mauzo bora nchini marekani mwaka wa 
albamu hii ilithibitishwa platinum katika zaidi ya nchi na ya dhahabu katika mikoa kote duniani kwenye wiki yake ya kwanza
ingawa ilipata mauzo bora black na blue haikufikia mafanikio ya albamu mbili zao za awali
single ya kwanza ya albamu hii ilikuwa shape of my heart ilifuatiwa na the call na more than that
wanachama wa bendi hii waliandika nyimbo tanokatika albamu hii
black blue iliuza albamu milioni kote duniani
hoteli ya fontenelle ilikuwa hoteli bora ya kibiashara iliyopatikana katika barabara ya douglas katika mji wa omaha nebraska
ilichorwa na msanifu marufu thomas rogers kimball katika mtindo wa late gothic revival ikajengwa mwaka wa na kubomolewa 
iliitwa logan fontenelle mkuu wa kabila ya omaha aliyejulikana sana
kwa miaka mingi ilikuwa hoteli maarufu sana katika hoteli za kampuni ya gene eppley
katika miaka ya s kampuni hii ilikuwa kampuni kubwa kabisa ya hoteli iliyomilikiwa na mtu mmoja nchini marekani
alikuwa na hoteli katika majimbo sita
eppley aliishi katika hoteli hiyo baada ya kuinunua katika mwaka wa na alikufa pale katika mwaka wa 
alikuwa ameuza kampuni yake ya hoteli kwa shirika la sheraton kwa bei ya dola milioni thelathini
hoteli hiyo iliendelea katika operesheni zake katika jina la sheraton fontenelle hadi mwaka wa 
mwaka huo ilifungwa kwa ghafla kutokana na mabadiliko ya kiuchumi katika mji wa omaha
ilibaki tupu hadi wakti ilipobomolewa katika mwaka wa ikageuzwa kuwa pahala pa kuhifadhi gari
hivi sasa ardhi hiyo ni mahakama ya roman l
hruska
iligharimu kujenga jengo lilikuwa limechorwa na kubuniwa na kimball kwa kampuni ya hoteli ya douglas na rais wake gurdon w
wattles
hapo mwanzoni ilikuwa na magorofa lakini matatu yakaongezwa yakafika mlango kuu ukiwa kwa barabara ya douglas
jengo hilio lilikuwa na vyumba vya wageni vilivyopambwa kwa mtindo wa uingereza sakafu maridadi ya mawe milango ya mbao gumu vyumba vya maakuli na kumbi bora bora
katika chumba kuu cha karamu kulikuwa na mapambo kubwa ya taa na chumba hicho kiliweza kuwa na watu ndani yake
ilikuwa ikiendeshwa na kampuni ya hoteli ya douglas hadi mwaka wa baada ya hapo ikanunuliwa na eppley
mikahawa iliyo ndani yake ilikuwa bombay room black mirror room na king cole room
hoteli hii iliuzwa katika mwaka wa ikiwa moja ya hoteli za eppley kwa shirika la sheraton
hii ikawa mauzo ya pili kwa ukubwa katika uuzaji wa hoteli za marekani
baada ya kununuliwa na sheraton hoteli ya fontenelle iliendelea kuwa maarufu kwa kuhudhuria matukio ya kijamii
hata hivyo mji ulikua ukielekea upande wa magharibi hoteli ulianza kupoteza umaarufu na ulifungwa katika mwaka wa 
zaidi ya miaka kumi na tatu zilizofuata hoteli hiyo ikawa tupu huku watu kadhaa wakitoa maoni kuwa ikarabatiwe ili iwe nzuri
watu maarufu na wanasiasa kwa miaka mingi waliishi katika hoteli hiyo
mmoja akiwa rais harry s
truman aliyekuwa rafiki wa karibu wa gene epley
seneta john f
kennedy na mke wake jacqueline akaishi huko wakati wa kampeni yake ya urais katika mwaka wa 
violeta parra del carmen sandoval oktoba februari alikuwa mwanamke mashuhuri na maarufu wa chile
alikuwa msanii wa hadithi na wa vitu vya kuonwa
yeye ndiye aliyeweka msingi wa new song la nueva cancion chilena mtindo mpya na bora wa kuimba hadithi za kichile
mtindo huu ungesambaa na kuenea huku ikishawishi watu wengine bali na wachile tu
parra alizaliwa katika eneo la san carlos katika mkoa wa uble mji mdogo uliokuwa kusini mwa chile
alikuwa mhusika katika harakati za maendeleo za chama cha socialist party cha chile
yeye ndiye aliyerudisha pe a inayojulikana sasa kama la pe a de los parra
pe a ni kituo cha jamii cha sanaa na harakati za kisiasa za kupinga dhuluma kwa raia
baadhi ya watu hufikiri yeye ndiye aliyeanzisha pe a ya kwanza lakini katika rekodi za shule ya kifalme ya lugha ya kihispania pahala kama hizi ziliitwa hivyo tangu mwaka wa 
wakati wa serikali ya rais salvador allende kulikuwa na mape a kote nchini chile
hivyo basi zikapigwa marufuku na serikali ya kijeshi iliyotoa allende na wenzake
serikali mpya ikafanya wafungwa na wakimbizi wengi kutoka sekta za sanaa na masomo ya chile
hata hivyo bado kuna mape a mengi yanayoendelea kote chile america amerika ya kaskazini uropa na australia
watu katika mape a haya wanaendelea kuerevusha na kusomesha jamii ya wachile waliotoroka chile baada ya mapinduzi ya kijeshi ya septemba iliyomtoa rais salvador allende
violeta parra alikuwa mmoja wa familia mashuhuri ya parra
kaka yake alikuwa mshairi mashuhuri wa kisasa anafahamika zaidi kama anti mshairi nicanor parra
kwa hivyo asili ya njia ya kisayansi ni mtazamo unaokwenda sambamba na vitendo vinavyochunguzwa
mwanawe angel parra na binti yake isabel parra walikuwa pia watu muhimu katika maendeleo ya nueva canci n chilena
watoto wao pia wamejihusisha na mila ya sanaa katika familia yao
violeta parra alijiua kwa kujipiga risasi kwa kichwa katika mwaka wa kwa sababu ya huzuni kwa kuvunjika kwa uhusiano wake na gilbert favre
file tumba violeta parra
jpg thumb px left kaburi ya violeta parra huu ndio mmojawapo wa nyimbo zinazojulikana kabisa katika amerika ya kilatini katika historia
santha rama rau januari aprili anajulikana zaidi kama mwandishi wa kusafiri
baba yake sir benegal rama rau alikuwa ni mwanadiplomasia wa uhindi na balozi pia
mama yake alikuwa dhanvanthi rama rau alikuwa kiongozi katika harakati za kupigania haki za wanawake
alikuwa pia rais wa muungano ya kimataifa ya kupanga uzazi
kama kijana rama rau aliishi katika uhindi chini ya utawala wa uingereza
wakati yeye alikuwa umri wa miaka sita aliandamana na baba yake katika ziara ya kisiasa ya uingereza
akiwa huko alipata elimu yake katika shule ya wasichana ya mtakatifu paulo na akamaliza katika mwaka wa 
baada ya muda mfupi wa kusafiri kwa njia ya afrika ya kusini yeye alirudi uhindi kugundua mahali huko kulikuwa tofauti na yeye alivyokumbuka
akaomba nafasi katika chuo cha wellessley wellessley massachusetts nchini marekani na alikuwa mwanafunzi wa kwanza huko kutoka uhindi
muda mfupi baadaye yeye alchapisha kitabu chake cha kwanza home to india
uhindi ulipopata uhuru wake kutoka wakoloni katika mwaka wa baba yake rama rau aliteuliwa kama balozi wa kwanza wa uhindi nchini ujapani
alipokuwa tokyo ujapani alikutana na mume wake wa baadaye mwamerika faubion bowers
baada ya kusafiri sana kote asia na kidogo afrika na uropa rama rau na bowers waliishi jijini new york
rama rau akawa ni mwalimu katika idara ya kiingereza ya chuo cha sarah lawrence bronxville new york katika mwaka wa akifanya kazi pia kama mwandishi
aliunda mchezo wa kuigiza kutoka riwaya a passage to india kwa ruhusa ya mwandishi e
forster
mchezo huo ulitayarishwa na oxford playhouse oxford uingereza na ukazuru hadi west end jijini london na kuigizwa mara kisha ukazuru broadway jijini new york na kuigizwa mara tangu januari 
ilichukuliwa na john maynard na kuelekezwa na waris hussein kama kipindi cha runinga katika stesheni ya bbc katika mwaka wa 
katika mwaka wa mchezo huo ulichukuliwa na kutumika kuunda filamu na direkta david lean
hadithi fupi yake by any other name ni moja ya insha katika gifts of passage
ipo katika norton anthology of english literature na inatumika sana katika masomo
aliolewa na faubion bowers na akapata mwana mmmoja jai peter bowers katika mwaka wa 
katika mwaka wa rama rau alifunga ndoa na gurdon b hakujifungua watoto
faubion bowers alikufa mwezi wa novemba na anakumbukwa kwa kupitia mwana wake jai
jai sasa anaishi scottsdale arizona pamoja na mke wake deborah lee bowers na ana binti whitney elizabeth bowers
yeye akiwa umri wa miaka na nusu na dada yake wa umri wa miaka premila walienda shule ya anglo india ambako mwalimu aliwabadilisha jina ili yawe ya kiangliki
jina lake santha lilibadilishwa liwe cynthia huku la premila likiwa pamela
mazingira hayo waliyoishi na kucheza hayakuwa bora kwao
walipokabiliwa na aibu ya mwalimu kusema kuwa wahindi hudanganya kwa mitihani premila alimchukua dada yake na wakatembea hadi nyumbani na hawakurudi shule hiyo tena
never gone ni albamu iliyongojewa kwa hamu iliyotolewa na backstreet boys
ilikuwa itolewe mwaka wa lakini ikapelekwa mbele na kutolewa mnamo juni kwa ajili ya sababu zisizojulikana
single ya kwanza kwenye albamu hii ilikuwa ni incomplete na ikafuatiwa na just want you to know
single ya tatu kutolewa kote duniani ilikuwa ni i still nyimbo zingine ni weird world beautiful woman na climbing the walls
never gone ilithibitishwa platinum nchini marekani na kuuza nakala kwenye wiki ya kwanza na kufikia namba kwenye billboard 
nchini japan iliuza nakala ooo na ilikuwa albamu maarufu mwaka wa the never gone tour ilianza tu baada ya albamu hii kutolewa
millennium ni albamu kutoka kundi la wanamuziki wa marekani
ilivunja rekodi nyingi duniani na ni moja ya albamu yenye mauzo bora kote duniani ikiuza zaidi ya nakala milioni 
hii albamu ndiyo iliyokuwa albamu yenye mafanikio zaidi kuotka kwa backstreet boys hadi leo
albamu hii ilingonjewa kwa hamu baada ya wao kutoa united states debut album
ilichaguliwa kwa tuzo tano za grammy awards na single zake nne zilifika kwenye top ikiwemo single iliyovuma kote duniani ya i want it that way
millennium iliuza nakala milioni 
 katika wiki ya kwanza
millennium ilithibitishwa platinum kwa nchi takriban na kuuza nakala milioni 
millennium ilikuwa namba kwenye billboard na ilikaa papo hapo kwa muda wa wiki kumi mfululizo
iliuza nakala kwenye wiki ya kwanza na iliuza takriban nakala kwenye siku ya kwanza nchini marekani na kuvunja rekodi ya mauzo bora kwenye siku ya kwanza
rekodi hii ilivunjwa na britney spears mnamo alipotoa nyimbo yake ya oops millennium ilikuwa albamu yenye mauzo bora mwaka wa kwa kuuza nakala 
millenium ilikaa kwenye chati ya billboard kwa wiki na mwishowe kuuza nakala milioni nchini marekani na kuthibitishwa platinum mara kumi na tatu faras zamani waliita kwa kigiriki pakh ras latin pachoras kinubi cha kale para ulikuwa moja kati ya miji mikubwa ya lubia ya upande wa chini katika misri ya leo
mji huu ulifurika na mafuriko ya ziwa nasser katika miaka ya na sasa mji huu upo chini ya maji kwa kudumu
kabla ya mafuriko wana elimu wa kale walifanya utafiti mkubwa sana katika eneo hili
kwa kurudi nyuma katika kipindi cha kwanza kipindi ambacho mji wa faras ulikuwa mji mkubwa sana hususani katika kipindi cha meroe jamii ya watengenezaji zana za chuma
katika kipindi cha wamisti kutaka kuongoza eneo la nubia aneo la faras lilikuwa ndilo eneo la uongozi wa utawala wa wamisri ambao ulikuwa katika maeneo ya ukanda wa juu kuanzia katika eneo la abu simbei ambapo hata utamaduni wa misri ulikuwa umeenea sana
jiji hili lilizidi kupata umaarufu katika kipindi cha wakristu wa nubia wakati mji wa faras ulikuwa ni mji mkuu wa miji ya basiliskos silko wa nobadia
wakati mji wa nobatia ulipomezwa na makuria mji wa faras ulibaki kuwa maarufu katika upande wa kaskazini na kuchukua nafasi ya nobadia
moja kati ya ugunduzi mkubwa uliofanywa katika kipindi hiki ni ugunduzi wa kanisa la kikristu la mji huo
kanisa hili lilikuwa limemezwa na mchanga nah ii ukalifanya kuendelea kutunza rangi na michoro mbalimbali katika kuta zake
michoro hii ni moja ya mifano hai ya kuwepo kwa sanaa ya wakristu wa nubian
walichonga na kuchoro mbalibali hususani kuhusina na biblia na mapadri mbalimbali wa eneo hilo
michoro hiyo imetuzwa hadi leo na ipo katika maonesho katika eneo la warsaw na khartoum
na pia kuna mashairi yaliypatikana katika eneo la faras katika miaka ya hivi karibuni wakristu kutoka nubia faras wanaonekana kuanguka nahata ofisi za utawala zimeamishiwa katika sehemu iliyo rahisi zaidi kufikika ya qasr ibrim
kerrea kuche gilbert alizaliwa februari ni mchezaji wa kandanda wa kiingereza wa klabu ya arsenal kama difenda
gilbert alizaliwa katika hammersmith london na alikuwa akicheza katika timu za vijana na timu hifadhi mpaka msimu wa 
hata hivyo baada ya majeruhi kwa wachezaji kadhaa katika timu ya arsena gilbert aliorodheshwa kama mchezaji mbadala wa difenda wengine
alichezea timu ya kwanza kwa mara ya kwanza dhidi ya reading katika shindano la kombe la league mnamo novemba 
mnamo tarehe desemba alicheza katika mechi ya ligi ya mabingwa ya uefa dhidi ya ajax amsterdam akiwa mchezaji mbadala kwa lauren aliyekuwa ameumia
shida ya majeruhi katika timu ya arsenal iliendelea ikampa nafasi ya kuanza mechi dhidi ya cardiff city katika shindano la kombe la fa mnamo januari 
alisifiwa kwa mbio zake za kasi na akacheza katika mechi sita baada ya mechi hiyo
alicheza kwa mara ya kwanza katika ligi kuu ya uingereza mnamo januari katika mechi dhidi ya everton walishindwa 
alicheza pia katika mikondo yote miwili ya nusu fainali ya shindano la kombe la league dhidi ya wigan athletic alisaidia katika kufunga kwa bao la thierry henry
arsenal walishindwa kwa shindano hilo
hata hivyo gilbert mwenyewe alipata majeraha katika mechi ya arsenal na west ham mnamo februari walishindwa 
alikatazwa kucheza kwa miezi miwili hivyo basi ikamnyang anya nafasi ya timu
tangu aprili amechezea timu ya arsenal mara 
tarehe julai gilbert alihamia timu ya cardiff city katika mpango wa mkopo katika msimu wa 
gilbert alianza msimu katika klabu hiyo kama difenda wa upande wa kulia na akacheza mara kwa mara katika timu hiyo hadi desemba
hata hivyo alipata majeraha madogo yaliyomfanya asicheze mechi kadhaa
gilbert akacheza mechi katika timu hiyo ya cardiff
yeye alijiunga na southend united kwenye mpango wa mkopo wa miezi sita mnamo tarehe julai 
 alicheza mechi sita katika timu hiyo ya southend kabla ya kutopendwa na meneja steve tilson na kutohusishwa katika timu
yeye alirudi timu ya arsenal mnamo tarehe januari 
baada ya kurudi timu ya arsenal gilbert alipewa jezi ya na akaorodheshwa kama mchezaji mbadala katika mechi ya ligi dhidi ya blackburn mnamo februari hakucheza mechi hiyo
tarehe julai gilbert alijiunga na leicester city katika mpango wa mkopo wa msimu mzima wa 
yeye alifunga bao lake la kwanza ya ligi yake katika mechi dhidi ya stockport county iliyoisha 
katika msimu wa gilbert alirejea arsenal
yeye alicheza katika mechi ya arsenal dhidi ya west bromwich albion katika shindano la kombe la league akicheza dakika zote huku wakishinda 
kerrea pia alicheza katika shindano la kombe la league waliposhinda liverpool 
francis coquelin aliyezaliwa mei ni mchezaji wa ufaransa ambaye huchezea klabu ya arsenal kama mchezaji wa kati
yeye alijiunga na klabu ya arsenal kutoka stade lavallois katika majira ya joto ya mwaka wa 
aliyezaliwa laval mayenne coquelin alianza kwa kuchezea timu ya as laval bourny kabla ya kutoka timu hiyo katika mwaka wa akihamia klabu kubwa kabisa katika eneo hilo stade lavallois
coquelin alicheza katika klabu hiyo hadi talanta yake iliponekana na skauti wa wachezaji wa arsenal gilles grimandi
talanta yake ilionekana katika shindano la uefa la uropa la vijana waliokuwa chini ya miaka la walipokuwa wakicheza dhidi ya israeli
mnamo julai coquelin alijiunga na arsenal kutoka stade lavallois kufuatia mafanikio katika majaribio yake na klabu
ingawa alipata jeraha la paja lililosimamisha majaribio yake alikuwa amewavutia wataalam wa arsenal na akapewa mkataba na klabu
coquelin alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya arsenal alipocheza katika mechi ya kabla msimu dhidi ya barnet na szombathelyi haladas na akacheza mechi yake ya kwanza kubwa kwa timu hiyo katika ushindi wao dhidi ya timu ya sheffield united mnamo septemba 
aliingia kama mchezaji mbadala kwa fran merida na kucheza kama difenda katika mechi hiyo waliyoshinda 
coquelin alifunga bao lake la kwanza kama mchezaji wa arsenal katika mechi ya timu hifadhi dhidi ya stoke city mnamo oktoba kwa mkwaju wa nguvu na mguu wake wa kushoto
coquelin alianza katika timu ya kwanza alipocheza katika mechi dhidi ya west bromwich albion shindano la kombe la league akicheza dakika kabla ya kubadilishwa na mark randall kuanza kufanywa kwanza kwa timu ya kwanza dhidi ya west bromwich albion katika duru ya tatu ya kombe la ligi kucheza dakika kabla ya yeye ersattes mark randall
amesifika kama mchezaji mwenye kunyang anya mpira kwa njia ya nguvu lakini halali
amefananishwa na claude makelele na lassana diarra kwa kuwa mdogo lakini mwenye roho
washeba au sab ans kiarabu walikuwa watu wa kale waliokuwa wakizungumza lugha ya kiarabu cha kale cha kusini waliokuwa wanaishi katika nchi ya sasa yemen upande wa kusini magharibi mwa mkono nchi uarabuni
baadhi ya watu wa kabila la washeba waliwahi kuishi katika eneo la d mt lililopo kaskazini mwa ethiopia na eritrea hii ni kutokana na mapenzi yao juu ya bahari ya shamu
watu wa kale wa ufalme wa sheba walianza kupotea kufikia katika milenia ya pili hadi kufikia katika karne ya kk
katika wakati huu eneo lao lilivamiwa na kukaliwa na watu wa jamii ya himyar lakini baada ya kuanguka kwa ufalme wa himyar uliokuwa ukiongozwa na mfalme saba na dhu raydan watu wa kabila la washeba wa kipindi cha kati walitokezea tena
lakini hatimaye eneo hili lilivamiwa na kutawaliwa na himyarite mwishoni mwa karne ya tatu
ufalme huu uliahimia katika pembezoni mwa jangwa eneo lililoitwa sayhad na medieval wanajiografia wa kiarabu na ndio inayoitwa sasa ramlat al sab atayn
watu wa kabila la washeba walikuwa ni waarabu wa kusini
na kila kabila katika eneo hili walikuwa na eneo la ufalme wake katika eneo la yemen ya kale
jamii ya watu wa minaeans wakikaa katika eneo la kaskazini mwa bahari ya shamu na wakati watu wa kabila la sabeans wakikaa katika upande wa kusini huku wakiendelea kutanuka kuelekea katika nyanda za juu za bahari
watu wa jamii ya qatabanians wakikaa katika upande wa mashariki yao na jamii ya hadramites wakikaa upande wao wa mashariki
jamii ya washeba kama jamii nyingine yoyote ya kiarabu na wakazi wa falme za yemen wa kipindi hicho hicho walikuwa wakijihususha na shughuli za biashara zenye kuleta faida ya hali ya juu
mara kadhaa walikuwa wakijihusisha na shughuli za kuuza ubani au uvumba na manemane baadhi ya wanahistoria wanaamini kuwa watu wa jamii zote hizi walikuwa ni watu wa taifa moja wa ufalme wa sheba
waliacha kumbukumbu nyingi katika majengo ya musnad kama herufi za zamani za kiarabu nyaraka kadhaa zilizoandikwa kwa lugha ya kiarabu
nyaraka hizi zilihusu imani ya kuabudu mungu na zisijechanganywa na zile za jamii ya washeba zilizotajwa katika kitabu kitakatifu cha quran ambapo majina yake yameandikwa katika maandishi ya kiarabu pia
kutokana na mamalaka yao juu ya bahari ya shamu baadhi ya watu wa kabila la washeba walibaki katika eneo la kaskazini mwa ethiopiana eritrea katika kipindi cha washeba kutaka ufalme wa d mt
wanahistoria wengi wanaamini ustaarabu huu kuwa ndio wa asili katika eneo hili
lakini wengine bado wanauona kuwa d mt ni mchanganyiko wa tamaduni kadhaa za makabila mbalimbali yaliyoishi pamoja
katika res gestae divi augusti augustus anadai kuwa kwa mamlaka ya utabiri wangu vikosi viwili vya manajeshi waliongozwa kwa karibu wakati sawa na kuingia katika nchi za ethiopia na uarabuni
nchini ethipia wavamizi hawa walifika hadi katika mji wa nabata ulio karibu na mji wa meroe
nchini arabia wanajeshi hawa waliweza kujipenyeza na kufika hadi katika eneo la mariba lakni hata hivyo maneno haya ya res gestae divi augusti ni maneno ya propaganda na hakuna sehemu nyingine inayoonesha au kuwa na ushahidi wake
beverly elaine aadland septemba januari alikuwa mwigizaji filamu ambaye alionekana katika idadi ya filamu mwaka wa 
baadaye wanaangalia kama bashiri za nadharia ni kweli
mwaka wa mamake beverly florence aadland alidai katika kitabu the big love kwamba muigizaji errol flynn alikuwa na uhusiano wa kingono na binti yake wakati akiwa na miaka iligeuzwa baadaye kuw mchezo tracey ullman akiwa muigizaji mkuu
beverly aadland alitoa akaunti ya uhusiano wake na flynn katika people mwaka wa 
alikuwa pamoja na flynn alipo kufa kutokana na ugonjwa wa moyo oktoba huko vancouver british columbia
maana ya maisha ni mojawapo kati ya masuala kuhusu thamani madhumuni na umuhimu wa binadamu kuwepo duniani na wa maisha kwa jumla
suala hilo linaweza kujitokeza katika maswali mengi tofauti yanayohusiana kama vile mbona tumekuwepo binadamu anajiuliza maswali kama hayo hasa anapokabiliana na kifo kwa mfano msiba wa ndugu au rafiki
limekuwa suala kuu la udadisi kwa sayansi falsafa na teolojia tangu zamani
kumekuwa na idadi kubwa ya majibu kwa maswali hayo kutoka asili mbalimbali kiitikadi na kiutamaduni
maana ya maisha imechanganyikana kwa undani na dhana za falsafa na imani za dini na hugusia masuala mengine mengi kama vile ontolojia tunu kusudi maadili hiari uwepo wa mungu roho na kinachoendelea baada ya maisha haya
michango ya sayansi kawaida ni ya moja kwa moja na inaeleza uhalisia kutokana na mambo yanayopimika kuhusu ulimwengu sayansi inatoa muktadha na mipaka kwa mazungumzo kuhusu mada zinazohusika
mbadala ni mtazamo wa kifalsafa unaokabili swali ni nini maana ya maisha yangu thamani ya swali linalohusu kusudi la maisha huweza kuwiana na kuupata ukweli wa mwisho au hisia za umoja au hisia ya utakatifu
maswali kuhusu maana ya maisha yameulizwa kwa njia mbalimbali zenye upana yakiwemo yafuatayo kwamba sayansi inaweza kutusaidia kuelewa zaidi kuhusu masuala ya msingi kama vile maana ya maisha ni suala linalozua mabishano mengi katika jamii za sayansi na falsafa ya sayansi
hata hivyo sayansi inaweza kutupa muktadha fulani na huiweka baadhi ya mipaka ya mazungumzo kuhusu mada kama hizo
sayansi huenda ikashindwa kutuambia nini ni cha thamani maishani lakini baadhi ya fani zake hugusia maswali yanayohusiana watafiti katika saikolojia chanya hutafuta sababu zinazoleta hali ya ndani ya kuridhika na maisha
kujihusisha vikamilifu katika shughuli kufanya mchango zaidi kwa kutumia vipawa vya kibinafsi sayansi ya niurolojia imetunga nadharia ya malipo raha na msukumo katika masuala ya kimwili kama shughuli za kupitisha ujumbe za kiniuro
ikiwa mtu anaamini kwamba maana ya maisha ni kufanya raha ziwe nyingi iwezekanavyo basi nadharia zinatoa utabiri unaozidi kuongezeka kuhusu jinsi ya kufanya ili kufanikisha hilo
somo la kijamii linapima thamani katika ngazi ya kijamii kwa kubuni nadharia kama vile nadharia ya thamani kanuni anomi n
kufanya kazi kwa abayojenesisi hakueleweki kwa ufasaha nadharia mashuhuri ni pamoja na nadharia ya dunia ya rna vitoaji aina sawa katika makao ya rna na nadharia ya dunia ya chuma sulfuri umetaboli bila jenetikia
nadharia ya mabadiliko ya viumbe haijaribu kuelezea asili ya uhai bali mchakato ambao viumbe tofauti vimepitia katika kipindi chote cha historia kupitia mabadiliko ya ghafla ya kijenitikia na uteuzi wa kiasili wakati wa mwisho wa karne ya kwa kuzingatia ufahamu wa mabadiliko ya viumbe unaotegemea jeni hasa wanabiolojia george c
williams richard dawkins david haig miongoni mwa wengine wanahitimisha kwamba ikiwa kuna kazi msingi ya maisha ni kujinakilisha kwa dna na kuendelea kuwa hai kwa jeni za mtu
ingawa wanasayansi wameyachunguza maisha yalivyo duniani kuyafafanua bayana bado ni changamoto
kimwili mtu anaweza kusema maisha hula entirofi hasi ambayo walio hai wanapunguza entirofi yao ya ndani kwa gharama ya aina fulani ya nishati inayochukuliwa ndani kutoka mazingira
wanabiolojia kwa jumla wanakubaliana kwamba viumbe mbalimbali ni mifumo inayojipanga inayosimamia mazingira ya ndani ili kudumisha hali hii ya mpango shughuli za kimetaboliki hutumika kutoa nishati na uzazi unaruhusu uhai kuendelea kwa vizazi vingi
kwa kawaida maumbile huwa sikivu kwa uchochezi na habari za kijenitikia hivyo huelekea kubadilika kutoka kizazi hadi kizazi ili kuruhusu marekebisho kupitia mabadiliko ya kimwili
sifa hizo huongeza nafasi ya kuishi ya kiumbe binafsi na wazao wake kwa mtiririko huo
viwakala visivyokuwa vya seli vinavyozaana hasa virusi kwa jumla havitazamwi kama viumbe kwa sababu haviwezi kuzaana kwa kujitegemea au kuendesha shughuli za kimetaboliki
pambano hilo ni tatizo ingawa baadhi ya vimelea na visimbayonti vya ndani ya mwili pia vinaweza kuishi maisha ya kujitegemea
astrobiolojia inajihusisha na masomo ya uwezekano wa kuwa na aina tofauti ya viumbe hai katika ulimwengu mwingine kama vile miundo ya kujinakilisha kutoka vifaa vingine visivyo dna
ingawa dhana ya mlipuko mkuu ilipozinduliwa mara ya kwanza ilipambana na shaka kwa wingi shaka iliyochangiwa na uhusiano na imani ya dini ya uumbaji imekuja kuungwa mkono na uchunguzi kadhaa wa kujitegemea
hata hivyo fizikia ya sasa inaweza kuelezea tu ulimwengu ulivyokuwa mapema sekunde baada ya kutokea
wanafizikia wengi wamedadisi nini inaweza kuwa imetangulia na jinsi ulimwengu ulivyoanza
baadhi ya wanafizikia hudhani kuwa mlipuko mkuu ulitokea kiajali na kanuni ya kianthropiki inapozingatiwa mara nyingi hutafsiriwa kuashiria uwepo wa ulimwengu maridhawa
hata hivyo haijalishi jinsi ulimwengu ulivyokuja kuwepo hatima ya binadamu katika ulimwengu huu ni maangamizi kwani hata kama ubinadamu utaishi muda huo wote maisha ya kibiolojia hatimaye yatashindwa kujiendeleza
hali ya kweli na asili ya fahamu na akili yenyewe pia vinajadiliwa sana katika sayansi
suala la hiari pia linaonekana kuwa na umuhimu wa msingi
hao saba walishughulikia hasa huduma za upendo yaani kuwagawia wajane na wazee misaada
mbinu nyingine kwa vile mfano wa rasimu nyingi hudai kwamba fahamu inaweza kuelezwa kikamilifu na niurolojia kupitia utendaji kazi wa ubongo na niuroni zake hivyo kushikilia ubiolojia wa kihalisia
kwa upande mwingine wanasayansi kama andrei linde wanadhani kwamba fahamu kama nafasi wakati huenda ikiwa na ngazi zake za ndani za uhuru na kwamba maoni ya mtu binafsi yanaweza kuwa halisi kama au hata kuliko vifaa tunavyoweza kuvigusa na kuviona
nadharia ambazo hazijabainishwa za fahamu na nafasi wakati zinaelezea kuhusu fahamu katika kuelezea nafasi ya vipengele vyenye fahamu mara nyingi zikijumuisha idadi kubwa ya mitazamo ya ziada
nadharia za sumakuumeme za fahamu zinatatua tatizo lenye vipengele vingi la fahamu kwa kusema eneo la sumakuumeme linalotokana na ubongo ndilo hasa linalobeba fahamu zoefu
hata hivyo kuna kutokubaliana kuhusu kutekelezwa kwa nadharia kama hiyo inayohusu utendaji kazi kwingine kwa akili
nadharia za akili za kikwontamu hutumia nadharia ya kwontamu kuelezea baadhi ya sifa za akili
ikitegemea hoja ya maelezo ya akili yasiyoweza kugusika baadhi ya watu wamependekeza uwepo wa fahamu ya kikozmiki wakidai kwamba fahamu kwa kweli ndiyo msingi wa yote kuwepo
wanaounga mkono mtazamo huo wanaelezea matukio yasiyo vya kawaida hasa uwezo wa kuhisi usio wa kawaida na uwezo wa kuyasoma mawazo kama ushahidi wa uwepo wa fahamu ya juu isiyoeleweka
katika matumaini ya kuthibitisha uwepo wa mambo hayo yasiyokuwa ya kawaida wanaelimunafsia wa mambo yasiyo ya kawaida wamefanya majaribio mbalimbali
uchambuzi unaoangalia mambo yote yaliyopo unaonyesha kuwa idadi ya wenye nguvu zisizo za kawaida ingawa ndogo sana kwa ulinganishaji imebaki thabiti
ingawa baadhi ya wachambuzi wakosoaji wanahisi kuwa somo la elimunafsia isiyo ya kawaida ni sayansi hawaridhishwi na matokeo ya majaribio yake
wanaochunguza mambo haya upya wanabaki na wasiwasi kwamba matokeo yanayoonekana kuwa na mafanikio huenda yakawa yanatokana na utaratibu mbaya na watafiti wasiokuwa na mafunzo ya kutosha au mbinu hafifu
mitazamo ya kifalsafa kuhusu maana ya maisha ni itikadi ambazo huelezea kuhusu maisha kupitia suala la maadili au dhana zinazofafanuliwa na binadamu
plato alikuwa mmoja wa wanafalsafa wa mwanzo na mwenye ushawishi mwingi hadi leo hasa kwa uhalisia kuhusu uwepo wa viulimwengu
katika nadharia ya maumbo viulimwengu havipo kimwili lakini vipo katika maumbo ya kipepo au kimbingu
katika jamhuri mazungumzo ya mhusika wa mwalimu wake sokrates yanaelezea umbo la zuri jambo la kimaadili hali kamili ya uzuri hivyo basi kipimo cha ujumla cha haki
katika falsafa ya plato maana ya maisha ni kufikia umbo la juu zaidi la elimu ambalo ni umbo la zuri ambapo mambo yote mema na ya haki yanatoa umuhimu na thamani
binadamu wamefungwa na wajibu wa kuyatekeleza mazuri lakini hakuna yeyote anayeweza kufanikiwa katika harakati hiyo bila fikira za kifalsafa ambazo zinaruhusu elimu ya kweli
aristotle mwanafunzi wa plato alikuwa mwanafalsafa mwingine wa mapema mwenye ushawishi mkubwa ambaye alisema kuwa maarifa ya maadili si ya hakika kama metafizikia na somo la maarifa lakini ni maarifa ya kiujumla
kwa sababu si fani ya kinadharia inambidi mtu asome na afanye mazoezi ili awe mzuri kwa hiyo mtu angekuwa mwema hangeweza kusoma tu fadhila ni nini ingembidi awe na fadhila kupitia juhudi za kiadili
kufanya hili aristotle alifafanua kitendo kilicho cha fadhila kila tajriba na kila swali na vilevile kila tendo na chaguo la tendo linadhaniwa kuwa na uzuri fulani kama lengo lake
hii ndiyo sababu ya kwamba lile zuri limefafanuliwa ifaavyo kama lengo la bidii yote br kila kitu hufanywa na lengo na lengo hilo ni zuri
hata hivyo ikiwa kitendo kinafanyika ili kufikia lengo b kisha lengo pia litakuwa na lengo lengo c na lengo pia litakuwa na lengo hivyo muundo huo utaendelea mpaka kitu kiusimamishe
suluhisho la aristotle ni wema mkuu ambao ni wa kuwaniwa kwa ajili yake pekee ni lengo lake lenyewe
wema mkuu hauwaniwi kwa ajili ya kufikia mema mengine na mema yote yanawaniwa kwa ajili yake
hili linahusisha kufikia eudemonia ambayo kwa kawaida hutafsiriwa kama furaha ustawi kutokosa chochote muhimu na ubora
katika ugiriki ya kale wanafalsafa wa shaka walisema kuwa lengo la maisha ni kuishi maisha ya fadhila yanayowiana na viumbe wengine
furaha inatokana na kujitegemea na kuusimamia mtazamo wa kiakili mateso yanatokana na maamuzi ya uongo kuhusu thamani ambayo husababisha hisia mbaya na aidha tabia ya uhasama
maisha ya shaka yanakataa tamaa za kawaida za mali nguvu afya na umaarufu kwa kuwa huru kutoka vitu vinavyopatikana katika kuyatafuta ya kawaida
kama viumbe wenye uwezo wa kufikiria watu wanaweza kufanikisha furaha kupitia mafunzo kabambe kwa kuishi katika njia iliyo ya kiasili kwa binadamu
dunia ni ya kila mtu kwa kiwango sawa hivyo mateso yanasababishwa na uamuzi wa uongo kuhusu kile ambacho ni cha thamani na kile ambacho hakina maana kulingana na tamaduni na itikadi za jamii
wasairini walipendelea kutimiza tamaa haraka kuliko faida inayopatikana baada ya kusubiri kipindi kirefu kunyimwa ni huzuni mbaya
vikiwa pamoja uhuru kutoka maumivu na uhuru kutoka hofu ndiyo furaha kuu
kukusifu kwake kufurahia anasa ambazo hazijapita kiasi kunakaribia dhana ya kujiepusha na raha zote kama vile ngono na anasa tunaposema kuwa radhi ndio mwisho na lengo hatumaanishi raha za upotevu au raha za kimwili jinsi tunavyoeleweka na wachache kwa ujinga ubaguzi au udanganyifu wa makusudi
tukisema radhi tunamaanisha kutokuwepo kwa maumivu mwilini na taabu katika nafsi
si kwa mfululizo wa ulevi na kuponda raha si kwa tamaa ya ngono wala kufurahia utamu wa samaki na vyakula vingine vitamu kutoka meza iliyojaa vinono ambavyo huzalisha maisha mazuri ni fikira za kimakini kutafuta nje ya misingi ya kila uchaguzi na kuepuka na kuikataa mitazamo ambayo hufanya shida kubwa kuichukua nafsi
maana ya kiepikuro ya maisha inakanusha kutokufa na dhana ya maisha mengine mbali na haya ya duniani kuna nafsi lakini inaweza kufa kama mwili
hakuna maisha baada ya kifo ingawa mtu hatakiwi kuogopa kifo kwa sababu kifo si chochote kwetu kwani yale ambao hunywea ni bila hisia na kile ambacho hakina hisia si chochote kwetu
falsafa ya uvumilivu hufunza kwamba kuishi kulingana na fikira njema ni kuwa katika uwiano na mpango wa ulimwengu wa kimungu unaotokana na mtu kufahamu logos fikira ya ulimwengu wote thamani muhimu inayopatikana kwa wote
maana ya maisha ni uhuru kutoka mateso kupitia apatheia kwa kigiriki yaani kuwa na lengo kuwa na uamuzi wazi si kutofautiana
mashauri ya moja kwa moja ya falsafa ya uvumilivu ni fadhila fikira na sheria ya kimaumbile zinazojumuisha kuendeleza kujidhibiti kibinafsi na ujasiri wa kiakili kama njia za kuzishinda hisia haribifu
mwenye kuifuata falsafa ya uvumilivu hanuii kuzizima hisia bali kuepuka shida za kihisia kwa kuendeleza uamuzi wazi na utulivu wa ndani kupitia uzoefu makini wa kimantiki kutafakari na kuziweka fikira pamoja
msingi wa kimaadili wa falsafa ya uvumilivu ni kuwa zuri liko katika hali ya nafsi yenyewe inaonyeshwa katika hekima na kujidhibiti hivyo kuboresha ustawi wa kiroho fadhila inatokana na nia ambayo inawiana na maumbile
kanuni inatumika katika uhusiano wa kibinafsi yaani kuwa huru kutokana na hasira na wivu
enzi ya kutaalamika na ile ya ukoloni zote mbili zilibadilisha hali ya falsafa ya ulaya na kuieneza duniani kote
ibada na kumnyenyekea mungu viligeuka kuwa dhana za haki za binadamu zisizowezwa kunyimwa na dhana ya uwezo wake mkuu wa kifikira
maadili ya ulimwengu mzima ya upendo na huruma yaligeuka dhana za kiraia za uhuru usawa na uraia
maana ya maisha pia yalibadilika ikiacha kidogo kuhimiza uhusiano na mungu na kusisitiza uhusiano kati ya watu binafsi na jamii yao
kipindi hicho kilijaa nadharia zinazolinganisha kuwepo kwa maana na utaratibu wa kijamii
uhuru kutoka mipango ya kimali ya kijamii ni seti ya mawazo yaliyoibuka katika karne za na kwa sababu ya migogoro iliyochukua nafasi kubwa barani ulaya kati ya waliozidi kuwa matajiri pamoja na utaratibu wa viongozi matajiri na watu wa dini
uhuru kutoka mipango ya kimali ya kijamii ulionyesha binadamu kama viumbe wenye haki walizozaliwa nazo na wasizowezwa kunyimwa pamoja na haki ya mtu kubaki na mali inayotokana na kazi yake binafsi na ulitafuta mbinu za kupima haki kuwa sawa katika jamii yote
kiujumla uhuru binafsi ulitazamwa kuwa lengo kuu kwa sababu ya kudhani kwamba kupitia hakikisho la uhuru tu haki nyingine zilizojikita kwa ndani zitakapolindwa
kuna aina nyingi za dhana ya uhuru kutoka mipango ya kimali ya kijamii lakini dhana zao kuu kuhusu maana ya maisha zinaambatana na dhana tatu za msingi
wanafalsafa wa awali kama vile john locke jean jacques rousseau na adam smith waliona binadamu akianza katika hali ya kimaumbile kisha akitafuta maana kupitia ajira na mali na kutumia mikataba ya kijamii ili kujenga mazingira ambayo yanasaidia juhudi hizo
ukanti ni falsafa iliyo na msingi katika maandishi ya kimaadili ya somo la maarifa na ya kimetafizikia ya immanuel kant
kant anajulikana kwa nadharia ya uwajibikaji ambapo msingi ni wajibu mmoja wa kimaadili dhana ya lazima bila kujalisha inayotokana na dhana ya uwajibikaji
wakanti wanaamini kuwa vitendo vyote vinafanywa kulingana na lengo au kanuni fulani isiyobainika wazi na kuwa ili vitendo vive adilifu ni lazima viambatane na dhana ya lazima bila kujalisha
kifupi mtihani ni kwamba lazima mmoja afanye lengo litumike ulimwenguni kote tafakari kwamba watu wote walitenda hivi kisha angalia kama bado itawezekana kulitekeleza lengo duniani
katika kitabu chake kazi ya msingi kant anatoa mfano wa mtu ambaye anataka kukopa pesa bila kunuia kuzirudisha
huu ni utata kwa sababu kama ingalikuwa hatua ya wote ulimwenguni hakuna mtu ambaye angemkopesha mwingine tena kwani yeye angejua kwamba hangerudishiwa pesa hizo
lengo la hatua hii anasema kant linaleta matokeo ya mkanganyiko katika matazamio na hivyo linapingana na wajibu kamili
kant pia alikanusha kwamba matokeo ya tendo huchangia kwa njia yoyote thamani ya kimaadili ya tendo hoja yake ikiwa kwamba ulimwengu wa kimwili upo nje ya udhibiti kamili wa mtu na hivyo mtu hawezi kuwajibika kwa matukio yanayofanyika hapo
asili ya utumikaji inaweza chapwa nyuma sana hadi epikuro lakini kama shule ya mawazo inahusishwa na jeremy bentham ambaye aligundua kuwa asili imemweka mtu chini ya utawala wa mabwana wawili wa kujitegemea maumivu na raha
basi kutokana na busara hiyo ya kimaadili na kuiunda sheria ya utumizi kwamba wema ni chochote ambacho huleta furaha nyingi zaidi kwa idadi kubwa zaidi ya watu
alifafanua maana ya maisha kama kanuni ya furaha nyingi zaidi
jeremy bentham aliungwa mkono sana na james mill mwanafalsafa muhimu katika siku zake na baba yake john stuart mill
mill mdogo alifunzwa kulingana na kanuni za bentham pamoja na kunakili na kufupisha maandishi mengi ya baba yake
kulingana na umaksi na ukomunisti maana ya maisha ni kutumikiana katika amani na kwa uadilifu kama wanadamu walio sawa na wenye haki
ubatili wa vyote ni falsafa inayokataa madai kuwa yeyote ana maarifa na ukweli na hivyo inapeleleza umuhimu wa kuishi bila ukweli unaoweza kujulikana
friedrich nietzsche aliutambulisha ubatilivyote kama kuifanya dunia kuwa tupu na hasa kuhusu uwepo wa binadamu wa maana wa kusudi wa ukweli wa kueleweka na wa thamani muhimu kwa ufupi ubatili wa vyote ni mchakato wa kuyafanya maadili makuu yasiwe na thamani
ubatili wa vyote ni kama matokeo ya wazo kwamba mungu amekufa na kusisitiza kwamba ni kitu kilichokuwa kinafaa kushindwa
martin heidegger kama nietzsche aliona kifo cha mungu kuwa chanzo cha ubatilivyote kuibuka mdhanaishi albert camus alidai kuwa mkanganyo wa hali ya binadamu ni kwamba watu wanatafuta maadili ya nje na maana katika dunia ambayo haina maana yoyote na ambayo haiwajali
camus anaandika kuhusu wabatilivyote wa thamani kama meusrault na pia kuhusu maadili katika ulimwengu wa kuyabatili yote kwamba watu wanaweza badala yake kujitahidi kuwa wabatilivyote wa kishujaa wanaoishi na hadhi wanapopambana na mkanganyiko kuishi kwa utakatifu wa kidunia mshikamano wa kindugu na kuuasi na kupambana dhidi ya kutojali kwa dunia
kipindi cha sasa kimeyaona mabadiliko makuu katika dhana ya hali ya binadamu
sayansi ya kisasa imefanikiwa kuandika upya uhusiano kati ya wanadamu na ulimwengu halisia maendeleo katika matibabu na teknolojia yametufanya tuwe huru kutoka upungufu na maradhi ya vipindi vya awali na falsafa hasa kufuatia mgeuko wa kilugha ilibadilisha jinsi uhusiano kati ya watu unavyotazamwa
maswali kuhusu maana ya maisha pia yamekabiliwa na mabadiliko makuu kutoka majaribio ya kutazama upya kuwepo kwa binadamu kupitia biolojia na sayansi kwa jumla kama katika upragmatiki na uchanya wa kimantiki hadi jitihada za kinadharia kimeta kuhusu kufanya maana kama shughuli udhanaishi utu wa kidunia
upragmatiki ulianzishwa mwishoni mwa karne ya nchini marekani ukidokeza kwamba ukweli ni katika kukabiliana na mazingira tu na kwamba matokeo pia ni sehemu za ukweli
isitoshe upragmatiki unadokeza kwamba chochote muhimu na chenye vitendo si kweli daima akisema kwamba kile ambacho huchangia zaidi mema ya binadamu wengi katika kipindi cha muda mrefu ni kweli
katika mazoezi madai ya kinadharia lazima yathibitishwe kwa vitendo yaani lazima mtu aweze kutabiri na kupima madai na kwamba mwishowe mahitaji ya watu yanapaswa kuongoza uchunguzi wa kisomi wa binadamu
wanafalsafa wa kipragmatiki wanadokeza kwamba kuyaelewa maisha kupitia vitu vinavyotendwa ni muhimu kuliko kutafuta dhana ya kiakili ambayo ni gumu kuwekwa katika vitendo kuhusu maisha
william james alisema ukweli unawezwa kufanywa lakini hauwezi kutafutwa
kwa mpragmatiki maana ya maisha yanajulikana tu kupitia uzoefu
kila mwanamume na kila mwanamke anaumba kiini maana ya maisha yake maisha hayadhamiriwi na mungu mwenye nguvu kuliko binadamu au mamlaka ya kidunia bali kila mtu yuko huru
kwa hivyo mambo muhimu yanayomuendesha mtu kimaadili ni vitendo uhuru na uamuzi
katika kutafuta maana ya maisha mdhanaishi anatazama mahali ambapo watu hupata maana ya maisha ambapo katika kutumia fikira tu kama chanzo cha maana ni pungufu
upungufu huibua hisia za wasiwasi na hofu zinazohisika katika kukabiliana na uhuru mkuu na kuambatana na mwamko kuhusu kifo
kwa mdhanaishi kuwepo kunatangulia kiini kiini cha maisha ya mtu huja tu baada ya mtu kuwa
s ren kierkegaard aliunda neno mruko wa kiimani akidokeza kuwa maisha yamejaa mkanganyiko na mtu lazima aunde maadili yake katika ulimwengu usiojali
mtu anaweza kuishi maisha yenye maana yasiyo na kukata tamaa wala wasiwasi kwa kufanya ahadi kwa vyovyote kuhusu kitu kilicho na mwisho na kujitolea kwa maisha hayo ya kufanya ahadi licha ya mazingira magumu yaliyojikita katika kufanya hivyo
arthur schopenhauer alijibu ni nini maana ya maisha kwa kubainisha kuwa maisha ya mtu yanaonyesha nia yake na kwamba nia maisha kiendeshaji kisichokuwa na lengo kisichofuata fikira na kinachokuwa chungu
wokovu ukombozi na kuepuka mateso yamo katika kutafakari mambo mazuri kuhurumia wengine na kujieupusha na anasa
kwa friedrich nietzsche maisha ni ya thamani tu ikiwa kuna malengo yanayomshawishi mtu kuishi
hivyo aliona falsafa ya ubatilivyote yote ambayo hufanyika ni ubatili kama bila malengo
alikana kujiepusha na anasa kwa sababu kufanya hivyo kunakanusha kuishi katika ulimwengu alikanusha kuwa maadili ni malengo ya ukweli ambayo kifikira ni ahadi za lazima zinazotumika ulimwenguni kote tathmini zetu ni tafsiri na si tafakari za dunia kama ilivyo kwa kweli na basi dhana zote hufanyika kupitia mtazamo fulani
albert camus mwanafalsafa wa kifaransa toka algeria ambaye mara nyingi anahusishwa na udhanaishi lakini alilikataa neno hilo kabisa ni maarufu kwa kudokeza nadharia yake ya mkanganyiko
kulingana na ukanganyikaji kuna ukosefu wa umoja wa kimsingi unaotokana na kuwepo kwa ushirikiano wa binadamu na ulimwengu
mtu ana hamu ya mpango maana na kusudi katika maisha lakini ulimwengu haujali na hauna maana mkanganyo unatokana na mgogoro huu
kama viumbe vinavyotafuta matumaini katika dunia isiyokuwa na maana camus anasema kuwa binadamu wana njia tatu za kuutatua mtanziko
kulingana na utu wa kidunia wanadamu walitokana na kuzaana katika maendeleo ya mabadiliko ambayo hayakuongozwa kama sehemu muhimu ya maumbile ambayo huishi yenyewe
maarifa hayatoki katika vyanzo vyenye nguvu visivyo vya kawaida lakini kutoka uchunguzi wa binadamu majaribio na uchambuzi wa kimantiki mbinu ya kisayansi asili ya ulimwengu ni kile ambacho watu huitambua kuwa hivyo
aidha maadili na ukweli vinalengwa kwa njia ya uchunguzi wa kiakili na yanatokana na mahitaji ya binadamu na hamu kama ilivyopimwa na uzoefu yaani kupitia akili yenye uchambuzi
kulingana na yale tunayojua tabia za mtu kiujumla ni chanzo cha kiumbe cha kibiolojia kinachoendesha shughuli zake katika muktadha wa kijamii na wa kiutamaduni
watu huamua kusudi la binadamu bila ya ushawishi wa kimungu ni tabia ya binadamu hisia ya kijumla ambayo ni lengo la maisha ya binadamu
wanautu huendeleza kufunguliwa kifikra ili kuyashughulikia maslahi ya binafsi na yenye manufaa kwa watu wote
ikionekana kwamba mara nyingi sana nadharia ilibashiri ukweli na haijakosea itakuwa ni nadharia inayokubalika
falsafa ndogo za utu wa baadaye na utu unaopita yote ambazo wakati mwingine hutumiwa kimbadala ni upanuzi wa maadili ya kiutu
mtu anapaswa kutafuta maendeleo ya ubinadamu na ya maisha yote kwa kiasi kikubwa iwezekanavyo ili kupatanisha utu wa kirainasansi na utamaduni wa karne ya wa sayasansi na teknolojia
hivyo kila kiumbe hai ana haki ya kuamua maana ya maisha binafsi kwa mtazamo wa kijamii na kibinafsi
kutoka mtazamo wa kiutu na kielimunafsia ya kupunguza maumivu suala la maana ya maisha pia linaweza kutafsiriwa tena kama ni nini maana ya maisha yangu badala ya kujifunga na swali la kidini au la kikozmiki kuhusu madhumuni makuu mbinu hii inapendekeza kwamba swali hili ni la binafsi sana
kuna majibu mengi ya kimatibabu ya kupunguza maumivu kwa swali hili kwa mfano viktor frankl anadokeza kuwa dhana ya kutowaza ambayo kwa kiasi kikubwa hutafsiriwa kama kukoma kutafakari bila mwisho juu ya ubinafsi badala ya kujishughulisha na maisha
kwa ujumla mwitikio wa matibabu ya kuyapunguza maumivu ni kwamba swali la maana ya maisha huvukiza ikiwa mtu anajishughulisha kikamilifu na maisha
swali kisha linabadilika kuwa wasiwasi maalum zaidi kama vile ni upotovu upi unaonisumbua ni nini kinachozuia uwezo wangu kufurahia vitu angalia pia matibabu ya kupunguza maumivu ya kidhanaishi kadiri ya irvin yalom
wachanya wa kimantiki huuliza ni nini maana ya maisha kama hakuna maadili yanayolengwa basi hiyo ni kusema maisha hayana maana mambo watu matukio katika maisha ya mtu yanaweza kuwa na maana kama sehemu ya uzima lakini maana isiyobainika ya maisha hayo yenyewe mbali na mambo hayo haiwezi kubainika
maisha ya mtu yana maana kwake mwenyewe na kwa wengine kama matukio ya maisha yanayotokana na mafanikio yake urithi familia na kadhalika lakini kusema kwamba maisha yenyewe yana maana ni matumizi mabaya ya lugha kwani yoyote yaliyo muhimu au ya mwisho ni muhimu tu katika maisha kwa walio hai hivyo basi kuifanya taarifa iwe ya kimakosa
bertrand russell aliandika kwamba ingawa alipata kwamba chuki yake ya mateso haikuwa kama chuki yake ya mboga ya brokoli hakupata utaratibu wowote wa kuridhisha na wa kupimika wa kuthibitisha hili tunapojaribu kuwa na uhakika kuhusu kile tunachomaanisha tunaposema kuwa hiki au kile ni tunu tunajikuta katika matatizo makubwa sana
tamko la bentham kwamba radhi ndiyo zuri lilizua upinzani mkali na ilisemekana kuwa falsafa ya nguruwe
yeye na wapinzani wake walishindwa kuibua hoja zozote
katika swali la kisayansi ushahidi unaweza kupatikana kutoka pande zote mbili na mwishowe upande mmoja unabainika kuwa na hoja bora au kama hili halitokei swali linabaki kama halijajibiwa
lakini katika swali kuhusu ikiwa hili au hilo ndilo mwisho mzuri hakuna ushahidi kwa vyovyote vile kila mtetezi anaweza kupendekeza tu hoja kulingana na hisia zake na kutumia vifaa vya ushawishi ambavyo vitaibua hisia sawa katika wengine maswali kuhusu maadili yaani kuhusu kile ambacho chenyewe ni kizuri au kibaya bila kutilia maanani madhara yake yanapatikana nje ya uwanja wa sayansi jinsi watetezi wa dini wanavyodai kwa msisitizo
nadhani kwamba katika hili wako sawa lakini mimi napata hitimisho zaidi ambalo hao hawapati kwamba maswali kuhusu maadili yanapatikana kabisa nje ya uwanja wa maarifa
hiyo ni kusema tunaposema kwamba hili au lile lina thamani sisi tunaeleza tu hisia zetu wenyewe si ukweli ambao bado ungalikuwa kweli ikiwa hisia zetu za binafsi zingalikuwa tofauti
falsafa ya baada ya usasa tukizungumza kwa upana inaona hali ya binadamu ikiwa kama iliyojengwa na lugha au na miundo na taasisi za jamii ya kibinadamu
ikitofautiana na aina nyingine za falsafa ni nadra kwa falsafa ya baada ya usasa kutafuta maana zinazopatikana kabla ya tendo au zilizojikita kwa undani katika uwepo wa binadamu
badala yake inalenga kuchunguza au kukosoa maana zilizopewa ili kuzitafakari au kuzirekebisha upya
chochote kinachofana na maana ya maisha katika maana ya falsafa hiyo kinaweza kueleweka tu ndani ya muundo wa kijamii na wa kilugha na lazima ufuatwe kama kimbilio kutoka miundo ya nguvu ambayo tayari imejikita katika aina zote za hotuba na mwingiliano
kama kanuni wanafalsafa wa baada ya usasa wanatazama mwamko wa vikwazo vya lugha kama muhimu kuvikwepa vikwazo vivyo lakini wananadharia tofauti wana maoni mbalimbali kuhusu asili ya mchakato huu kutoka ujenzi wa dharura wa maana na watu binafsi kama katika falsafa ya kuharibu yaliyojengwa hadi kwa nadharia ambamo watu ni upanuzi wa kimsingi wa lugha na jamii bila uhuru halisi kama katika falsafa ya baada ya muundo
kiujumla falsafa ya baada ya usasa inatafuta maana kwa kuangalia miundo ya msingi ambayo inaunda au kulazimisha maana kuliko yale yanayoonekana kiepifenomenali duniani
kulingana na dhana ya kihisia maana kuu ya maisha ni kupata kutosheleza hisia za kibinadamu
wafuasi wa falsafa hiyo wanaamini kuwa vitendo vyote maishani ni matokeo ya hisia na hasa haja ya kuzaa
uwepo wa mtu binafsi huwa chanzo cha kuzaa na unamfanya binadamu kutafuta lengo la kuzaa maishani kwa kuufuata mzunguko
haraka inasisitiza kuwa watu wanapofikiria kwa kina watapata kuwa lengo kuu la matendo yote wafanyayo ni kuvutia watu wa jinsia nyingine
kama inayokubalika kuwa watu hufunzwa kujifunza shuleni
ili tununue magari mazuri ili tununue nyumba nzuri ili tununue bidhaa nzuri
kwa nini vitu vyote vizuri kumfanya mtu aonekana mzuri kwa nini watu wanapinga sana ndoa baina ya watu wa jinsia moja kwa sababu watu katika jozi la namna hiyo hawawezi kuzaa kwa sababu upendo husababisha ngono ambayo huchangia ustawi wa spishi ya binadamu kwa nini akina mama hupenda watoto hata kama hawajazaliwa bado kwa sababu inachangia kutunza na kuongeza idadi ya binadamu kulingana na upanthei wa kiasilia maana ya maisha ni kutunza viumbe na mazingira
mitazamo ya kidini kuhusu maana ya maisha ni zile itikadi ambazo huelezea maisha katika kusudi lisilobainika wazi na ambalo halifafanuliwi na binadamu
uzoroastro ni dini na falsafa inayopata jina lake kutoka kwa nabii wake zoroaster ambayo labda iliathiri imani za uyahudi na dini zilitokana na uyahudi
wazoroastro wanaamini ulimwengu na mungu apitaye fikra ahura mazda ambaye ibada yote inaelekezwa kwake
kiumbe cha azhura mazda ni asha ukweli na mpango ambao unazozana na kinyume chake druj uwongo na machafuko
kwa sababu binadamu wana hiari ni lazima wawe na uwajibikaji kwa maadili wanayoyachagua
kwa kutumia hiari watu lazima wawe na jukumu tendaji katika mgogoro wa dunia nzima wawe na mawazo mema maneno mema na matendo mema ili kuhakikisha furaha na kuepuka machafuko
kulingana na uyahudi wa awali mungu alifanya agano na waisraeli katika mlima sinai alipowapa sheria na amri zake zinazopatikana katika torati
katika uyahudi wa kirabi torati inajumuisha maandishi ya torati na sheria ya mapokeo ya mdomo iliyoandikwa baadaye kama maandiko matakatifu
katika mtazamo wa ulimwengu wa kiyahudi maana ya maisha ni kumtumikia mungu pekee wa kweli na kujiandaa kwa ulimwengu ujao
fikira za olam haba inahusu kujiinua kiroho ni mtu kutumia olam hazeh dunia hii kwa kuunganika na mungu na kujiandaa kwa olam haba ulimwengu ujao
ingawa ukristo una mizizi yake katika uyahudi na unafanana sana na ontolojia ya uyahudi imani kuu ya ukristo inatokana na mafundisho ya yesu kristo yaliyotolewa katika agano jipya
kusudi la maisha kwa mkristo ni kutafuta wokovu wa kimungu kupitia neema ya mungu iliyoletwa na yesu yoh 
agano jipya linaongea kuhusu mungu kutaka uhusiano na binadamu wote katika maisha haya na yale yajao jambo ambalo linaweza kufanyika tu kama dhambi za mtu zimesamehewa yoh pet 
katika mtazamo wa kikristo watu waliumbwa katika hali njema kwa mfano wa mungu lakini kuanguka kwao dhambi ya asili kulisababisha wanaozaliwa kuirithi dhambi hiyo
sadaka ya yesu kristo ya upendo kifo na ufufuko hutoa njia ya kuishinda hali hiyo chafu rum 
njia ya kufanya hivyo inatofautiana kati ya madhehebu mbalimbali ya wakristo lakini yote yanategemea imani kwa yesu kazi yake msalabani na kufufuka kwake kama msingi wa uhusiano mpya na mungu
chini ya mtazamo wa ukristo watu wanafanywa waadilifu kupitia imani katika kafara ya yesu kufa msalabani
injili inafundisha kwamba kupitia imani hiyo kizuizi ambacho dhambi imeunda kati ya mtu na mungu kinaondolewa ili kumruhusu mungu kuwageuza watu na kuweka ndani yao moyo mpya unaotii mapenzi yake na uwezo wa kutii hivyo
hii ndiyo maana inayoashiriwa na maneno kuzaliwa upya au kuokolewa
jambo hili linatofautisha sana ukristo na dini nyingine ambazo zinadai kwamba waumini ni waadilifu kwake mungu kwa kushikamana na mwongozo au sheria waliyopewa na mungu
katika katekisimu fupi ya westminster swali la kwanza ni ni nini lengo kuu la binadamu
jibu ni lengo kuu la binadamu ni kumtukuza mungu na kufurahi naye milele
mungu anataka mtu atii sheria ya maadili aliyomwonyesha akisema tumpende bwana mungu wetu kwa moyo wetu wote kwa roho yetu yote kwa nguvu zetu zote na kwa akili zetu zote na majirani wetu kama sisi wenyewe
katekisimu ya baltimore inajibu swali kwa nini mungu amekuumba ikisema mungu ameniumba ili nimjue nimpende na kumtumikia katika dunia hii na kuwa na heri pamoja naye milele mbinguni
mtume paulo alijibu swali hilo katika hotuba yake kwenye areopago mjini athene kutokana na mtu mmoja mungu alifanya kila taifa la wanadamu ili waishi duniani kote akapima nyakati hasa zilizowekwa kwao na mahali ambapo wanapaswa kuishi
mungu alifanya hivyo ili binadamu amtafute kama kwa kupapasa ili kumpata ingawa hayupo mbali na kila mmojawetu
katika uislamu lengo kuu la maisha ya binadamu ni kumtumikia allah kwa kiarabu sawa na mungu na kukaa na miongozo ya kimungu iliyofafanuliwa katika qur an na mapokeo ya mtume
maisha ya duniani ni mtihani tu ambao huamua maisha ya mtu baada ya kifo katika jannat mbinguni au katika jahannum kuzimu
kwa ajili ya radhi ya mwenyezi mungu kupitia qur ani lazima waislamu wote waamini katika mungu ufunuo wake malaika wake wajumbe wake na katika siku ya kiyama
ibada inashuhudia kuwepo kwa umoja wa mungu katika uongozi wake majina yake na sifa yake
maisha ya duniani ni mtihani jinsi mtu anavyotenda huamua kama nafsi ya mtu inakwenda jannat mbinguni au jahannam motoni
nguzo tano za kiislamu ni wajibu wa kila muislamu yaani shahadah ungamo la imani salah maombi zakah ukarimu sawm kufunga wakati wa ramadhan na hajj hija kwenda makka
zinatokana na maandiko ya hadith hasa ya sahih al bukhari na sahih muslim
dhana ya kisunni ya mwisho wa safari iliyoamuliwa awali ni amri ya kimungu aidha dhana ya kishi a ya nafsi kuwa na mahali pa kwenda kabla ya kifo ni haki ya kimungu katika mtazamo wa kisufi unaoeleweka na wachache ulimwengu upo tu kwa radhi ya mungu uumbaji ni mchezo mkubwa ambapo mwenyezi mungu ndiye tuzo kuu
kwa wabah madhumuni ya maisha ni kukua kiroho na kutoa huduma kwa ubinadamu
binadamu wanatazamwa kama viumbe wa kiroho kwa undani
uhindu ni jamii ya kidini inayojumuisha itikadi na desturi nyingi
wengi wanaamini kwamba tman roho nafsi nafsi ya kweli ya mtu ni ya milele kwa sehemu hili linatokana na imani ya kihindu kwamba maendeleo ya kiroho hufanyika katika maisha mengi na malengo yanafaa kuwiana na hali ya maendeleo ya mtu binafsi
kuna malengo manne ya maisha ya binadamu yanayojulikana kama purusharthas yamepangwa kuanzia lile dogo zaidi hadi lile kuu kama kazi upendo na radhi ya kingono artha mali dharma haki maadili na moksha ukombozi kutoka mzunguko wa kuzaliwa upya
katika shule zote za uhindu maana ya maisha imefungwa ndani ya dhana za karma kitendo chenye matokeo samsara mzunguko wa kuzaliwa na kuzaliwa upya na moksha ukombozi
kuwepo kunaaminika kuwa maendeleo ya atman kupitia vipindi vingi vya maisha na maendeleo yake ya mwisho kuelekea ukombozi kutoka karma
malengo hasa ya maisha kwa jumla husongeshwa chini ya mazoea pana ya yoga au dharma kuishi kisahihi ambayo yanakusudiwa kujenga kuzaliwa kupya kuzuri zaidi ingawa hayo pia kwa ujumla ni matendo chanya katika maisha haya
shule za jadi za uhindu mara nyingi huabudu madeva ambao ni dhihirisho ya ishvara mungu wa kibinafsi au wa kuchaguliwa
shule za baadaye zilizitafsiri upya veda kuzingatia brahman yule asiye na wa pili kama kielelezo muhimu kinachomfanana mungu
katika advaita vedanta ya kimoni atman hatimaye haitofautishwi na brahman na lengo la maisha ni kujua au kutambua kwamba nafsi ya mtu ya atman inafanana na brahman
kwa maupanishadi yeyote anayefahamu kikamilifu atman kama msingi wa ubinafsi anajitambua na brahman na hivyo anapata mokasha ukombozi uhuru
dvaita vedanta yenye pande mbili na shule zingine za bhakti zina tafsiri yenye pande mbili
brahaman anaonekana kama kiumbe kikuu chenye tabia na sifa wazi
atman inategemea brahman kwa kuwepo kwake maana ya maisha ni kupata moksha kupitia upendo wa mungu na neema yake
tawi lingine la uhindu ni uvaishnavi ambapo vishnu ndiye mungu mkuu
si shule zote za uvaishnavi hufunza maana ya maisha lakini gaudiya vaishnavism kwa mfano hufunza achintya bheda abheda inayomaanisha kumuabudu mungu tofauti na mungu pekee wa kweli na wakati huo huo ikitambua umoja muhimu wa nafsi zote huku viumbe vyote hai ni sehemu za milele za mungu mkuu aitwaye krsna
mtazamo wa kikatiba wa kiumbe hai ni kumtumikia mungu na upendo na kujali
huduma bila malipo isiyositishwa na isiyosukumwa na chochote kwa krsna na wafuasi wake ndiyo maana ya maisha katika hali uhuru
sisi tupo katika dunia ya kinafsi tukimtumikia krsna kwa furaha huku tukifahamu vyema kuwa sisi ni roho za kinafsi na tunayo maisha ya milele
kwa sababu ya kumchukia krsna na kwa sababu ya mapenzi yetu ya kutaka kuwa na anasa m bali na krsnatupo katika dunia hii ambapo tunapitia mzunguko unaojirudiarudia wa kuzaliwa magonjwa uzee na kifo katika miili tuliyopata ya spishi 
 za kimaisha tukihama kutoka mwili mmoja hadi mwingine kulingana na karma yetu na mapenzi yetu
lengo la maisha ya binadamu haswa ni kufikiria zaidi ya njia ya kinyama ya kula kulala kufanya mapenzi na kulinda na kufuata akili ya juu zaidi ili kuanzisha upya uhusiano na krsna baba yetu wa milele ambaye kutoka kwake vyote vilitoka ambaye ndiye mwezeshaji na mwenye kuangamiza
maandiko yaliyoonyehswa kwetu kama vile bhagavad gita na srimad bhagavatam yanafunza kuwa sambandha mimi ni nani na abhideya mchakato wa kuanzisha uhusiano ulipotea na mungu kupitia michakato ya bhakti huduma ya maombi na prayojana matokeo kupata upendo wa mungu
mchakato rahisi zaidi ni kuimba maha bhakti hare krsna hare krsna krsna krsna hare hare hare rama hare rama rama rama hare hare pamoja na wafuasi wa mungu
huku maana ya maisha yakiwa kuanzisha upya uhusiano ulioisha na mungu anayewapenda watu wote lengo la uumbaji ni kutumia rasilimali kurudi nyumbani kwa mungu dunia ya milele ya kinafsi inayoitwa goloka vrindavana milki ya mungu
ujaini ni dini iliyoanza katika uhindi ya kale mfumo wake wa kimaadili unakuza nidhamu ya kibinafsi kushinda yote mengine
kupitia kuyafuata mafundisho ya kujiepusha na anasa zote ya ujaini binadamu anapata kutaalamika maarifa kamili
ujaini unaugawanya ulimwengu katika viumbe vilivyohai na visivyohai
wakati tu visivyohai vinavyoshikilia vyenye uhai ndipo mateso hutokea
kwa hivyo furaha ni matokeo ya utekaji kibinafsi na uhuru kutoka kwa vitu vya nje
maana ya maisha basi huweza kusemwa kuwa kutumia mwili unaoonekana kupata utambuzi wa kibinafsi na neema wajaini huamini kwamba kila binadamu anawajibika kwa matendo yake na viumbe wote hai wana roho ya milele j va
wajaini wanaamini nafsi zote ni sawa kwa sababu zote zinamiliki uwezekano wa kufanywa ziwe huru na kufikia moksha
mtazamo wa kijanini wa karma ni kwamba kila hatua kila neno kila wazo linazalisha mbali na yanayoonekana matokeo yasiyoonekana na yanayopita fikira kwa nafsi
ujaini unajumuisha kushikilia vikali ahimsa au ahins mbinu ya aina ya kusitisha vurugu ambayo huzidi kwa mbali ulaji mboga
wajaini wanakikataa chakula kilichopatikana kwa ukatili usiohitajika
wengi wana mazoezi ya maisha sawa na ulaji mboga pekee kutokana na vurugu ya mashamba ya maziwa ya kisasa na wengine huepukana na mboga za mizizi katika maakuli yao ili kulinda maisha ya mimea ambayo wao hula
ubudha ni mafundisho yasiyo na pande mbili ambapo kichwa chombo na hatua yote ni huonekana yakiwa si ya kweli
wabudha wanaamini kwamba maisha kwa undani yamejaa mateso au kuchanganyikiwa
hilo si kumaanisha kwamba hakuna raha maishani lakini kwamba raha hii haisababishi furaha ya milele
mateso yanasababishwa na kuvishikilia vitu vinavyonekana na kuguzika au visivyoonekana na visivyokuguzika ambavyo mwishowe husababisha mtu kuzaliwa tena na tena katika mzunguko wa kuwepo
sutra na tantra za kibudha haziongei kuhusu maana ya maisha au madhumuni ya maisha bali huzungumzia kuhusu uwezo wa maisha ya binadamu wa kukomesha mateso kupitia kujiepusha na tamaa na kushikilia dhana fulani
nirvana inamaanisha uhuru kutoka mateso na kuzaliwa upya
ubudha wa kitheravada kwa jumla unadhaniwa kuwa karibu na mazoezi ya mapema ya wabudha
hata hivyo mapokeo ya kitheravadin pia yanasisitiza kuutilia maanani ushauri wa wenye busara hasa ikizingatiwa kuwa ushauri huo na tathmini ya uzoefu wa kibinafsi kuwa vipimo viwili ambavyo vinafaa kutumiwa kuyapima mazoea
lengo la kitheravadin ni ukombozi au uhuru kutoka mateso kulingana na kweli nne adimu
hili linapatikana katika kuipata nirvana au kufunguliwa ambao pia husitisha mzunguko unaorudiwa wa kuzaliwa uzee maradhi na kifo
shule za ubudha wa kimahayana zinasita kusisitiza mtazamo wa jadi ambao bado unatekelezwa katika kitheravada wa kuachiliwa kutoka mateso dukkha ta kibinafsi na kufikia mwamko nirvana
katika mahayana budha huonekana kama kiumbe wa milele asiyebadilika asiyeeleweka na ambaye yupo kila mahali
misingi mikuu ya mafundisho ya kimahayana imejikita katika uwezekano wa ukombozi kutoka mateso wa viumbe vyote na kuwepo kwa budha asili apitaye fikira ambaye ni kiini cha budha wa milele aliopo lakini aliyejificha na asiyetambulika katika viumbe wote
shule za kifalsafa za ubudha wa kimahayana kama vile chan zen na shule za utibeti wa vajrayana na shingon hufunza wazi kwamba boddhisattva lazima wajiepushe na ukombozi kamili wajiruhusu wenyewe kuzaliwa tena ulimwenguni hadi viumbe wote wapate kutaalamika
shule za kiibada kama vile ubhuda wa ardhi takatifu hutafuta msaada wa mabudha wa mbinguni watu binafsi ambao wametumia maisha yao wakikusanya karma chanya na kuutumia mkusanyiko huo kuwasaidia wote
dini yenye mungu mmoja ya kalasinga ilianzishwa na guru nanak dev
neno kalasinga linamaanisha mwanafunzi kuashiria kwamba wafuasi wataishi maisha yao milele wakijifunza
mfumo huu wa falsafa ya dini na kueleza imejulikana tangu jadi kama gurmat maana yake shauri la maguru au sikh dharma
wafuasi wa kalasinga wametakaswa kuyafuata mafundisho ya maguru wa sikh kumi au viongozi wa kutaalamika na pia maandiko matakatifu yaitwayo gur granth s hib yanayojumuisha maandiko mbalimbali yaliyochaguliwa na wanafalsafa wengi kutoka mazingira mbalimbali ya kijamii kiuchumi na kidini
maguru wa kikalasinga hutuambia kwamba wokovu unaweza kupatikana kwa kuzifuata njia mbalimbali za kiroho kwa hivyo si wakalasinga pekee wanaopata wokovu bwana anakaa ndani ya kila moyo na kila moyo una njia yake yenyewe ya kumfikia
wakalasinga huamini kwamba watu wote ni muhimu mbele ya mungu
wakalasinga hupima maadili yao ya kitabia na ya kiroho na kuyatafuta maarifa na lengo la kukuza maisha ya amani na usawa na pia yenye hatua chanya
sifa muhimu na tofauti ya kalasinga ni dhana ya mungu isiyo ya kumtazama mungu akiwa na umbo fulani kiasi kwamba mtu anaweza kumtafsiri mungu kama ulimwengu wenyewe upanthei
kalasinga kwa hivyo inayaona maisha kama fursa ya kumuelewa huyu mungu na pia kuugundua uungu ambao upo katika kila mmoja
ingawa ufahamu kamili wa mungu unazidi ubinadamu guru nanak alielezea mungu kama asiye eleweka kikamilifu na kusisitiza kwamba mungu lazima aonekana kutoka kwa jicho la ndani au moyo wa binadamu wanaoamini lazima watafakari ili kuelekea kutaalamika
nanak alihimiza ufunuo kupitia kutafakari kwani kutumika kwake kila wakati kunaruhusu kuwepo kwa mawasiliano kati ya mungu na binadamu
neno shinto linamaananisha njia ya kami lakini kwa ufasaha zaidi linaweza kumaanisha sehemu yenye njia nyingi ambapo kami anachagua njia yake
njia yenye sehemu nyingi ya kimungu inaashiria kwamba ulimwengu wote ni roho ya kimungu
msingi wa nia huru kuichagua njia ya mmoja inamaanisha kwamba maisha ni mchakato wa ubunifu
ushinto unakitazama kifo kama uchafuzi na inatazama maisha kama eneo ambapo roho ya kimungu inanuia kujitakasa yenyewe kwa kujiendeleza inavyostahili
ushinto unayataka maisha ya kibinafsi ya kibinadamu kuendelezwa milele duniani kama ushindi wa roho ya kimungu katika kuhifadhi tabia yake ya usawa kwa hali ya juu kabisa
kuwepo kwa uovu duniani kama inavyodokezwa na ushinto hakupingi hali ya kimungu kwa kuweka juu ya uungu jukumu la kuweza kuyapunguza mateso ya binadamu huku ikikataa kufanya hivyo
mateso ya maisha ni mateso ya roho ya kimungu katika kuyatafuta mafanikio katika ulimwengu unaolenga usawa
kosmojenia ya watao inasisitiza haja ya viumbe wote wenye fahamu na watu wote kurudi kwa mwanzo au kuungana na umoja wa ulimwengu kupitia njia ya kujikuza na kujitambua
wahumini wote wanapaswa kuelewa na kuwiana na mwisho wa kikweli
wanaamini yote awali yalikuwa kutoka taiji na tao na maana maishani kwa wahumini ni wao kugundua hali ya muda mfupi ya kuwepo
kujiangalia tu kindani ndio kunaoweza basi kutusaidia kupata sababu zetu za undani kabisa za kuishijibu rahisi limo humu ndani yetu
ukonfiuso unatambua hali ya kibinadamu kulingana na mahitaji ya nidhamu na elimu
kwa sababu binadamu anaendeshewa na ushawishi mzuri na mbaya wakonfiuso huona lengo katika kupata tabia nzuri kupitia uhusiano wa nguvu na kufikiria na pia kukanusha nishati hasi
msisitizo huu wa maisha ya kawaida unaonekana katika msemo wa mwanachuoni wa kikonfiuso tu wei ming tunaweza kutambua maana kuu ya maisha katika kuwepo kwa kawaida kwa binadamu
kuna harakati nyingi mpya za kidini katika asia ya mashariki baadhi yao zikiwa na mamilioni ya wafuasi chondogyo tenrikyo cao i na seicho no ie
dini mpya kawaida zina maelezo ya kipekee kuhusu maana ya maisha
kwa mfano katika tenrikyo mtu anatarajiwa kuishi maisha ya furaha kwa kushiriki katika mazoea yanayokuza furaha yake binafsi na pia ya watu wengine
katika mfululizo maarufu wa vitabu vya kuchekesha vya douglas adams kwa jina the hitchhiker s guide to the galaxy jibu la swali kuu la maisha ulimwengu na yote lina ufumbuzi wa kinambari wa ambayo ilipatikana baada ya muda wa zaidi ya miaka milioni saba na nusu kupitia tarakilishi yenye nguvu kubwa kwa jina deep thought
kompyuta inaonyeshwa kuwa dunia ambayo baada ya kuhesabu kwa miaka milioni inaharibiwa ili kuunda barabara ya kiulimwengu dakika tano kabla ya kukamilisha kufanya hesabu
hatimaye katika matumaini kwamba fahamu yake ina swali arthur dent anajaribu kuliwaza swali na anapata unapata nini ukizidisha sita mara tisa pengine ni dhana isiyosahihi kwani kuwasili kwa golgafrinchans katika dunia ya kabla ya historia ingeharibu mchakato wa kuhesabu
hata hivyo dent fenchurch na marvin anayekaribia kufa waliona ujumbe wa mwisho wa mungu kwa uumbaji wake sisi tunaomba msamaha kwa shida tuliyowaletea
katika maana ya maisha ya monty python kuna kugusia kwingi kwa maana ya maisha
katika sehemu ya vi b maana ya maisha mwanamke anayefanya kazi ya kusafisha anaelezea maisha ni mchezo wakati mwingine unashinda au kushindwa na baadaye mtu wa kupelekea watu vyakula hotelini anaelezea falsafa yake ya kibinafsi dunia ni pahali pazuri
lazima uende ndani yake na upende kila mtu usiwachukie watu
lazima hujaribu na kumfanya kila mtu awe na furaha na upeleke amani na ridhaa kokote uendapo
katika mwisho wa filamu tunaweza kumuona michael palin akipewa bahasha anaifungua na kupea watazamaji maana ya maisha basi si kitu maalumu sana
uh jaribu kuwa mzuri kwa watu epuka kula mafuta soma kitabu kizuri kila wakati pata kutembea na jaribu kuishi pamoja kwa amani na utulivu na watu wa imani zote na mataifa yote
katika kipindi kimoja cha the simpsons kilichoitwa homer the heretic mfano wa mungu unakubali kumwambia homer maana ya maisha lakini majina ya wahusika wa kipindi yanaanza kuonekana anapoanza kusema ni nini
mapema katika kipindi hicho homer anaanzisha dini yake mwenyewe ambapo anajaribu kumwabudu mungu kwa njia yake mwenyewe baadaye akimwwambia moe kwamba dini hiyo haina kuzimu na haina kupiga magoti
hata hivyo homer anaiacha kwa haraka dini yake ya anasa na ubinafsi baada baada ya nyumba yake kunusurika kuchomeka akitafsiri moto kama ishara ya kulipiza kisasi kwa kimungu na kuita o mwenye nguvu za kuumiza nionyeshe nani wa kuumiza naye ataumizwa
ned anamfariji homer kuwa moto haukuwa kisasi cha mungu na lovejoy anaelezea kwamba mungu alikuwa akifanya kazi katika mioyo ya marafiki na majirani wako walipokuja kukusaidia
mwishoni mwa the matrix revolutions smith anahitimsha kwamba madhumuni ya maisha ni kuisha na anakusudia kuharakisha lengo hilo
mfululizo wa filamu wa the matrix pia unatoa wazo la wanaoishi katika ukweli uliobuniwa na swali linalohusika na wazo hilo ikiwa kuwepo huko kunafaa kutazamwa kama kusiokuwa na maana katika njia inayoweza kulinganishwa na hadithi fupi yenye mafunzo ya pango ya plato na jinsi baadhi ya mifumo ya imani hutazama ukweli kama ubuddha au uaginostiki
eneo la amarna pia hujulikana zaidi kama el amarna au mara nyingine hukosewa na kuitwa tel el amarna see below kiarabu al am rnah lipo katika kingo za mto nile katika misri ya sasa eneo katika mkoa wa minya
ipo kiasi cha kilometa nbsp kusini mwa mji wa al minya na kilometa nbsp au kiasi cha maili kusini mwa mji mkuu wa misri cairo na eneo la amarna linajumuisha vijiji kadhaa vya kisasa kama vile katika eneo hili pia kuna makumbusho makubwa ya misri ambayo yanajumuisha mabaki ya mji mkuu wa zamani uliojengwa upya na kujengwa upya na pharaoh akhenaten ya kipindi cha karne ya kumi na nane cha mtawala wa kinasaba
 na kuachwa mda mfuoi baadae jina ka mji huu lililotungwa na wamisri linaandikwa hivi akhetaten or akhetaton tafsiri inabadilika katika lugha mbalimbali katika lugha ya kiingereza tafsiri ya akhetaten inamaanisha horizon ya aten
eneo hili pia limeshawahi kukaliwa na wakristu kutoka roma na wengineo na katika kipindi cha kuhama kutoka katika eneo hili waliacha masalia mbalimbali
eneo la mji huu halijawahi kuhamiwa na watu wengi na ndio mji ambao akhetaten aliuelezea kama aten sehemu ya kwanza ambayo aliifanya akijua kuwa atakuja kukaa hapo inawezekana kuwa familia ya kifalme ililipenda eneo hili na pia kuamini kuwa hili ndilo sehemu ya kuishi na kuanzisha mji katika eneo hili
mji huu ulijengwa kama mji mpya wa farao akhenaten na kuutoa kwa dini na imani yake mpya ya aten
ujenzi ulianza kiasi cha miaka mitano ya uongozi wake bc na unatadhaniwa ulimalizika baada ya miaka tisa bc japokuwa ulikua mji miaka miwili kabla
kurahisisha ujenzi majengo mengi katika mji huu yamejengwa kwa kutumia miti na matope na kupakwa rangi nyeupe wakati majengo yaliyokuwa ya muhimu yalijengwa kwa kutumia mawe
huu ni mji pekee nchini misri unaotunza sehemu kubwa ya michoro yake ya ndani kwa sehemu kubwa hii inawezekana ni kutokana na mji huu kutelekezwa baada ya kifo cha akhenaten
mji huu unaonekana ulibakia imara kwa kipindi cha karne moja au zaidi hata baada ya kifo chake baada ya mji huu kutelekezwa ulibaki bila kuhamiwa na mtu hadi wakristo kutoka roma walipokuja na kuanzisha makazi yao
hawa walianzisha makazi yao karibu katika maeneo ya pembezoni mwa mto nile
ukiwa katika kingo za mto nile kwa upande wa mashariki mabaki ya mji huu yapo katika sehemu mbalimbali kaskazini na kusini hususani katika barabara za kifalme
the royal residences are generally to the north in what is known as the north city na kuwa na kituo cha utawala na shughuli za kidini na katika upande wa kusini mwa mji huu kuna makazi ya watu
eneo la kaskazini mwa mji ni sehemu yenye nyumba na mahekalu ya kifalme na ndio makazi kwa familia za kifalme
wakati upande wa kasakazini uaendelea kupungua ukubwa na wingi kwa nyumba nzuri
majengo muhimu ya sherehe na utawala yapo katika eneo la katikati ya mji
hekalu la aten na hekalu dogo la aten yalikuwa yanatumika kwa ajili ya shughuli za kidini na kati ya hekalu la great royal palace na royal residence yalikuwa yakitumika kwa shughuli za sherehe kwa ajili ya familia za kifalme naitajiri na zilikuwa zikiunganishwa na daraja located behind the royal residence was the bureau of correspondence of pharaoh where the amarna letters were found
hili pengine ndili eneo la kwanza kuwahi kumalizika na lilijengwa kwa awamu mbili
eneo hili lina nyumba kubwa kwa ajili ya makazi ya familia tajiri
nahkt waziri mkuu renefer general panehesy high priest of the aten and ramose master of horses
this area also aliyekuwa akimiliki studia ya kuchongea michoro katika mawe
thutmose ambapo michoro yenye umbo la moyo ilipatikana iliyokuwa ikimilikiwa na hii ikiwa ni mwaka 
sanaa ya eneo la amarna ni ya kipekee katika sanaa nyingi zinazopatina katika ncgi ya misri
hii ni kutokana na uwezo wao mkubwa wa kuchora kwa kuonesha uhalisia wa hali halisi ya michoro
hii ikiwa ni pamoja na kuonesha hali halisi ya michoro mbalimbali kama vile ya familia za kifalme wakiwa na watoto wao
japokuwa imani katika eneo la aten iliwahi kuangushwa kabisa lakini sanaa katika eneo hili bado inaonesha kuwa na nguvu sana
hii ikiwa ni pamoja na kuonesha picha halisi za wanawake zikiwa zenye kung aa kuliko za wanaume
kwa mara ya kwanza jina hili lilitajwa mwaka na claude sicard mfaransa aliyekuwa mafausi wa yesu abaye alikuwa akisafiri katika fukwe za mto nile na bonde la mto huo katika mipaka ya stela kutokea katika eneo la amarna
na kutokana na watu wengi kutembelea katika nchi ya misri pia watu kadhaa walikuwa wakitembelea katika eneo hili
 walitengeneza ramani ya kwanza ya armana ambayo baadae ilikuja kuchaishwa na kati ya mwaka na 
mwaka mwanamke wa kijijini alikua akilima na kugundua kugae chenye umri wa zaidi ya miaka mwaka na alessandro barsanti aligumndua kaburi la mfalme japo lilikuwa likijulikana na wakazi wa eneo hilo tangu mwaka 
kuna wakati kipindi cha sir flinders petrie aliwahi kufanya kazi katika eneo kwa kipindi kimoja amarna alifanya kazi yeye binafsi katika eneo egypt exploration fund
alianzia katika machimbo ya ya katika ya mji akijaribu kupeleleza kuhusu hekalu kubwa zaidi la aten na nyumba mbalimbali za kifalme ikiwa ni pamoja na makazi ya farao
katika hatua mbalimbali alikuwa akifanikiwa kupata mabaki vya vigae na vyombo mbalimbali vya ndaniref name grundon baada ya kuchapa matokeo ya tafiti zake petrie aliweza kuhamasisha watu zaidi kujiunga katika kufanya pelelezi katika maeneo mbalimbali
jeromu au yeronimo strido leo nchini korasya bethlehemu israeli alikuwa mmonaki padri na mtaalamu wa biblia aliyemudu vizuri lugha zote za kitabu hicho pamoja na kilatini hata akawa mwandishi bora wa lugha hiyo kati ya mababu wa kanisa
mwaka papa bonifasi viii alimuongezea sifa ya mwalimu wa kanisa
alizaliwa mwaka huko strido sehemu za dalmatia
alisomea hata roma miaka ya akijipatia elimu ya hali ya juu aliyoiendeleza maisha yake yote pia kwa safari nyingi magharibi na mashariki zilizomwezesha kufahamiana na watu wengi maarufu
katika ujana alivutiwa na maisha ya kidunia lakini mvuto wa ukristo ulishinda
maisha yake yote alijilaumu sana kwa makosa yake ya ujanani akazidi kutambua jinsi mtazamo wa kipagani unavyopingana na maisha ya kikristo
alibatizwa huko roma akiwa na umri wa miaka akaenda aquileia kujiunga na jumuia ya askofu valeriani akaendelea moja kwa moja kupambana kiume na tabia yake ngumu iliyochanganya ukali na wepesi wa kulia machozi unyofu na elekeo la kinyongo maisha magumu na hisia kali uadilifu na hamaki hisani na uchungu wa maneno
miaka akiishi kama mkaa pweke katika jangwa la kalchis kusini kwa alepo siria pamoja na kunaliki vitabu aliendeleza ujuzi wake wa kigiriki na kuanza kufundishwa kiebrania na myahudi aliyeongokea ukristo
mwaka kisha kupewa upadri na askofu paulino wa antiokia alikwenda konstantinopoli alipokamilisha ujuzi wake wa lugha ya kigiriki chini ya gregori wa nazianzo
baada ya kuishi kama mmonaki miaka akarudi roma na kuanza kutafsiri vitabu vya origene mpaka alipoteuliwa na papa damaso kuwa karani na mshauri wake kutokana na sifa aliyokuwanayo kama mtawa na msomi
wakati huo alikamilisha ujuzi wake wa kiebrania kwa msaada wa mwalimu wa dini ya kiyahudi na baada yake akazidi kutegemea elimu ya kibiblia ya dini hiyo badala ya mbinu za origene
kishika kazi saumu sala na makesha alivuta wengi kumfuata kristo kwa karibu zaidi hasa wanawake wa koo bora za roma waliojifunza pia kigiriki na kiebrania ili wazidi kuelewa na kutekeleza neno la mungu chini yake
baada ya papa huyo kufa upinzani dhidi yake mjini ulizidi hivyo akahamia mashariki ya kati ambapo alihiji nchi takatifu na kutembelea wamonaki wa misri
hatimaye alianzisha na kuongoza monasteri kadhaa za kike na za kiume zenye elimu ya hali ya juu akaishi katika mojawapo huko bethlehemu kuanzia mwaka mpaka kufa kwake akitafsiri na kufafanua biblia hadi dakika yake ya mwisho 
paulino wa nola mwongozo wa maisha yake jitahidi kujua duniani kweli zile zitakazodumu milele mbinguni je tangu hapa duniani mtu hajisikii kukaa katika ufalme wa mbinguni anapoishi na maandiko hayo anapoyatafakari bila kujua wala kutafuta kingine chochote aliandika pia mtu angewezaje kuishi bila kujua maandiko ambayo kwa njia yake anajifunza kumfahamu kristo mwenyewe aliye uzima wa waamini kwa njia ya biblia mungu anasema kila siku na waamini
ukisali unasema na bwanaarusi ukisoma ni yeye anayesema nawe
alimuandikia padri neposyani soma mara nyingi maandiko ya kimungu tena afadhali mikono yako isitue kamwe kitabu kitakatifu
jifunze humo unachotakiwa kufundisha usibandukane hata kidogo na mafundisho ya mapokeo uliyofundishwa hivi kwamba uweze kuhubiri kadiri ya imani sahihi na kupinga wanaoikanusha matendo yako yasiachane kamwe na maneno yako isije ikatokea kwamba unapohubiri kanisani mtu aweze kujisemea mbona basi mwenyewe hafanyi hivyo angewezaje kujadili mfungo mwalimu aliyeshiba hata mwizi anaweza kulaumu uroho lakini katika padri wa kristo akili na maneno vinatakiwa kulingana
pia aliandika kwamba kila mmoja anatakiwa kuwa na ushirika na ukulu wa mt
najua kwamba kanisa linajengwa juu ya mwamba huo
mimi nipo pamoja na yeyote aliyeunganika na mafundisho ya mt
tumpende yesu kristo tukilenga daima kuungana naye hapo hata yaliyo magumu yataonekana rahisi kwetu
alimshauri hivi mama mmoja kuhusu malezi ya binti yake hakikisha kwamba kila siku asome sehemu fulani ya maandiko baada ya sala lifuate somo na baada ya somo ifuate sala badala ya vito na mavazi ya hariri apende vitabu vya kimungu kumbuka kwamba utaweza kumlea kwa mfano wako kuliko kwa maneno
mashauri yake mengine yalikuwa haya uyapende maandiko matakatifu na hekima itakupenda wewe uyapende kwa dhati nayo yatakulinda uyaheshimu nayo yatakubembeleza
upende elimu ya maandiko nawe hutapenda tamaa za mwili
vulgata tafsiri ya kwanza ya biblia ya kikristo nzima katika kilatini ndiyo kazi yake muhimu zaidi
aliianza kwa agizo la papa damaso mwaka akaiendeleza kwa miaka 
tafsiri hiyo ilipitishwa rasmi na mtaguso wa trento kwa tamko la kuwa haipotoshi kamwe imani nayo ilitumika kama msingi wa tafsiri nyingine nyingi hadi karne xx ikiathiri sana ustaarabu wote wa magharibi
hata hivyo tangu mwanzo ilikosolewa sana kwa kufuata mno msimamo wa uyahudi
ndiyo sababu jeromu alitaka kukataa vitabu vya deuterokanoni
pia alitafsiri vitabu vingine alitunga hotuba barua pamoja na vitabu juu ya maisha ya wakristo watunzi maarufu zaidi ya yeye akiwa mmojawao na ya wamonaki mbalimbali akilinganisha safari zao za kiroho na vitabu vya kutetea imani kwa kupinga mafundisho ya wazushi
vilevile alihimiza wamonaki kuelekea ukamilifu akafundisha vijana elimu ya kiutu na ya kikristo na kupokea katika hoteli maalumu waliohiji nchi takatifu ili wasikose mapokezi kama ilivyowatokea yosefu na bikira maria
ee bwana umetupatia neno lako kama nuru ambayo iangazie njia yetu utujalie tulitafakari neno lako na kufuata mafundisho yake hivi kwamba tuone hiyo nuru inazidi kuangaza hadi adhuhuri yohane krisostomo kwa kigiriki khrys stomos yaani mdomo wa dhahabu alivyoitwa kutokana na ubora wa mahubiri yake antiokia wa siria leo antakya nchini uturuki hivi comana pontica uturuki septemba alikuwa patriarki wa konstantinopoli
ari yake ilisababisha apendwe na vilevile achukiwe sana
hatimaye alifukuzwa na kaisari na kufa uhamishoni
mwaka papa pius alimuongezea sifa ya mwalimu wa kanisa
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe septemba
yohane alizaliwa antiokia wa siria katika familia tajiri ya kikristo mwaka hivi
wakati huo mji huo ulikuwa unamfuata konstantinopoli na aleksandria tu kwa umuhimu upande wa mashariki wa dola la roma
katika karne iv huko zilitokea vurugu nyingi kwa msingi wa dini
mjini kulikuwa na maaskofu wawili walioshindana melesyo na paulino
yohane aliishi ujana wake katika mazingira hayo akikosa utulivu akipenda vyakula na maigizo
baba yake sekundo aliyekuwa askari kiongozi alifariki mapema na kumuacha mtoto mdogo pamoja na dada yake kwa mama yao anthusa mwenye umri wa miaka tu ambaye alimlea vizuri sana upande wa utu na wa imani vilevile
baada ya masomo yote alifundishwa tena na libanio mhubiri maarufu kuliko wote wa wakati ule ingawa mpagani ambaye alisema juu yake angekuwa kati ya wanafunzi wangu bora kama kanisa lisingeniibia
kumbe yohane akaja kumzidi ila upande wa kuhubiri neno la mungu
alipofikia miaka anni alikutana na askofu melesyo akamuomba ubatizo alioupata mwaka akaanza kufuata kozi za diodoro wa tarso maarufu kwa ufafanuzi wa maneno yenyewe ya biblia usiofuata sana maana ya kiroho
alipomaliza masomo hayo na kupewa daraja ndogo akajifungia upwekeni miaka minne akasoma teolojia hasa injili na nyaraka za mtume paulo
katika pango alimoishi miaka miwili tena afya yake ikawa mbovu ikamrudisha antiokia kwenye wito wake halisi uchungaji
uzoefu wa kutafakari neno la mungu upwekeni ulikuwa umestawisha ndani yake msukumo mkubwa wa kushirikisha wengine kwa kuhubiri injili
alitunga kitabu juu ya upadri kilichoathiriwa sana na gregori wa nazianzo
humo alieleza kuwa umonaki si njia pekee ya kulenga ukamilifu bali kutoa huduma za kipadri kwa faida ya waamini kati ya vishawishi vingi vya ulimwengu ndiyo njia bora ya kumtumikia mungu
aliandika kwamba angetakiwa kuchagua kati ya matatizo ya kuongoza kanisa na utulivu wa maisha ya kimonaki angechagua mara elfu huduma ya kichungaji
miezi ya baridi kati ya miaka alipewa na melesyo daraja ya ushemasi mwaka na miaka michache baadaye akawa kasisi na msaidizi mkuu wa askofu flaviano akihubiri katika kanisa muhimu zaidi la antiokia
wakati huo alisema anatosha mtu mmoja mwenye ari kwa kubadilisha mwenendo wa umati
maneno hayo yakawa kaulimbiu yake kama mchungaji na kiongozi wa kiroho wa watu wake akiwatia moyo kufuata maadili
sifa yake kama mhubiri iliongezeka hasa antiokia ilipokabili ghadhabu ya kaisari kwa uasi wa mwaka hata wasikilizaji wakaanza kujiandikia kumbukumbu za maneno yake
pamoja na hayo mwenyewe aliendelea kutunga vitabu mbalimbali
mwaka patriarki nektario alipofariki kulikuwa na ushindani mkubwa kwa kushika nafasi yake mpaka kaisari arcadio kinyume cha matarajio ya wote alipomchagua yohane ambaye hakuwa na hamu hiyo
alihamia huko kwa kutumiwa tu nguvu na udanganyifu bila kujua namna ya kuhusiana na vigogo
huko konstantinopoli aliongoza kanisa kwa bidii nyingi ili kulirekebisha akishambulia ufisadi na anasa ya viongozi akijipatia hivyo maadui wengi kwenye ikulu
hivyo maisha yake hayakuwa na amani tofauti na hamu ya moyo wake mpole
mwenyewe aliishi kwa usahili unyenyekevu na uchangamfu kama kielelezo kwa wote akitumikia watu na kutumia mali zake kwa ajili ya mafukara na wagonjwa
aliendelea kushika maisha magumu na kudai wasaidizi wake pia wafanye vilevile
kwa usimamizi wake mzuri alianzisha na kuendesha miundo mbalimbali ya misaada hata akaitwa mtoasadaka
isitoshe katika mahubiri yake alipendekeza kanisa la konstantinopoli lifuate kielelezo cha lile la kwanza la yerusalemu na hivyo lichangie ujenzi wa jamii mpya ambapo wote waishi kama ndugu hakuna wa kuachwa nyuma kwa kuwa kila mmoja ni muhimu si jamii tu
hivyo alichangia sana mafundisho ya kanisa kuhusu masuala ya jamii
kama mchungaji halisi aliwatendea wote kwa wema akiheshimu wanawake kwa namna ya pekee na kuwajibika kwa ustawi wa ndoa na familia
alihimiza waamini washiriki katika liturujia aliyoipamba kwa ubunifu izidi kupendeza
alipambana kwa nguvu na uzushi na kuleta nidhamu katika majimbo yaliyo chini yake akiwafukuza mapadri wengi wasiofaa na hata askofu wa efeso na wengine watano waliopata madaraka kwa dhambi ya usimoni
kwa hilo alilaumiwa kuwa alitumia mamlaka nje ya mipaka yake
pia alilazimisha wamonaki wazururaji warudi katika monasteri zao ila alipokea wengine kutoka misri waliokuwa wametengwa na kanisa kwa uamuzi wa patriarki teofilo wa aleksandria ambaye alichukia hilo pia
mwanzoni alitegemezwa na ikulu lakini baada ya kumlaumu malkia eudoksia kwa kujipatia mali ya mjane na kuishi kwa anasa uhusiano uliharibika akazidi kusingiziwa na kutukanwa
mwaka maadui wake wengi wakiwemo maaskofu waliomba msaada wa patriarki teofilo wa aleksandria ambaye kanisa lake lilikuwa na ushindani na yale ya konstantinopoli na antiokia
teofilo mwenyewe alikuwa amelazimika kujitetea katika sinodi iliyoongozwa na yohane kuhusu mashtaka ya wamonaki dhidi yake
miezi miwili baadaye uhusiano wa yohane na eudoksia ulichafuka tena askofu alipolaumu ujenzi wa sanamu ya malkia karibu na kanisa hata alisema maadhimisho kwa ajili yake yalikuwa ya kipagani akamfananisha na herodia mwenye hamu na kichwa cha yohane mbatizaji
hivyo masingizio na njama viliendelea hata aliomba msaada wa papa inosenti na maaskofu wengine muhimu wa magharibi lakini huo haukuweza kuwahi mtaguso uliotakiwa na kanisa la roma ili kupatanisha pande mbili za dola na makanisa yake yote haukuweza kufanyika
basi tarehe juni yohane alifukuzwa jimboni moja kwa moja
kwa miaka mitatu aliishi kukuso kwenye milima ya armenia akitenda kazi kubwa hata kwa kuandika barua nyingi ili kuwatia moyo wafuasi wake waliodhulumiwa vilevile
halafu mwaka kutokana na wingi wa watu waliomtembelea alihamishwa tena aende mahali pagumu zaidi huko pitiunte mashariki kabisa kwa bahari nyeusi lakini tarehe septemba alifariki huko comana pontica akiwa njiani
maneno yake ya mwisho yalikuwa utukufu kwa mungu kwa yote
mwaka kaisari mwingine theodosi ii alirudisha masalia yake konstantinopoli ambako yalipokewa na umati kwa shangwe
maandishi yake ni mengi sana kuliko ya mababu wengine wote wa kigiriki
sehemu kubwa ni mahubiri zaidi ya aliyoyatoa kwa kawaida wakati wa liturujia vitabu vya ufafanuzi wa biblia vya teoloja n
kama alivyopendekeza mwenyewe kwa waamini wake baada ya yeye kupelekwa uhamishoni tunaweza kujilisha maandishi yake badala ya kumsikia akihubiri
kwa jumla hakuwa mwanateolojia mwenye mwelekeo wa nadharia bali wa kichungaji akilenga daima maisha yaendane na mawazo na maneno
ndiyo mada kuu ya katekesi zake bora kwa waliojiandaa kubatizwa
akikaribia kifo aliandika kwamba thamani ya binadamu inategemea ujuzi sahihi wa mafundisho ya kweli na unyofu wa maisha hayo mawili yanatakiwa kuendana
aliendeleza mapokeo ya kanisa na kutoa mafundisho ya kuaminika wakati wa fujo kuhusu imani
alifundisha kujua viumbe kuanzia muumba ili viwe kama ngazi ya kumfikia
zaidi ya hayo kwa kuwa kwetu ni vigumu kufanya hivyo mungu mwenyewe alijishusha akatupa maandiko matakatifu kama barua inayokamilisha ujuzi wetu juu yake
isitoshe alitwaa mwili akawa kweli mungu pamoja nasi ndugu yetu hata kifo chake msalabani
hatimaye yeye anaingia maisha yetu kwa njia ya roho mtakatifu ili kutugeuza kwa ndani
kuhusu kristo yohane alimkiri mwana kuwa na hali moja na baba
pia kwamba alizaliwa na maria bikira kabla ya kujifungua wakati wa kujifungua na baada ya kujifungua
anaitwa pia mwalimu wa ekaristi kutokana na upana na utajiri wa mafundisho yake kuhusu sakramenti ya mwili na damu ya kristo
sirili wa aleksandria theodosios misri hivi aleksandria wa misri alikuwa patriarki wa aleksandria misri kuanzia tarehe oktoba hadi kifo chake na mwanateolojia
alishiriki mabishano ya karne ya kuhusu imani juu ya yesu kristo akitetea dogma ya umoja wa nafsi yake ya kimungu kwa kutegemea daima mapokeo ya kanisa na mamlaka ya mababu waliomtangulia hasa atanasi
kwa ajili hiyo aliitwa mlinzi wa usahihi wa imani
mtu wa hamaki na mwenye uwezo wa kufanikisha mambo yoyote ni maarufu hasa kwa kumkomesha nestori wa konstantinopoli katika mtaguso wa efeso uliomtangaza bikira maria kuwa mama wa mungu
vilevile alikuwa mkali dhidi ya wazushi wengine wayahudi na wapagani na hata dhidi ya yohane krisostomo
kwa kweli ulikuwa wakati mgumu ambapo ukweli uliweza kushinda uzushi kutokana tu na wachungaji wenye msimamo mkali katika kulinda kundi la waamini walilokabidhiwa
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe juni
sirili alizaliwa katika kijiji cha theodosios misri karibu na el mahalla el kubra ya leo mwaka hivi
miaka michache baadaye mjomba wake theofilo wa aleksandria alipata kuwa patriarki wa aleksandria
mama yake alibaki karibu na kaka yake hivyo mtoto alipata malezi mazuri na elimu sanifu ya wakati ule lugha fasihi hatimaye teolojia na biblia 
mwaka alitumwa konstantinopoli kushiriki sinodi ya mwaloni iliyomuondosha patriarki wa mji huo yohane krisostomo na kulipatia kanisa la aleksandria kwa mpigo mmoja ushindi dhidi ya wapinzani wake wote wawili antiokia na konstantinopoli
akitumia mamlaka yake katika jiji hilo lenye ushindani na fujo alifaulu kufunga makanisa ya wanovasyani na kufukuza wayahudi wengi
hata hivyo mwaka au alikubali kurudhisha ushirika nalo ulilovunjika mwaka yohane krisostomo alipofukuzwa moja kwa moja
ushindani huo ulikomaa tena mwaka alipochaguliwa kuwa patriarki wa konstantinopoli mmonaki mkali nestori mwenyeji wa antiokia kama yohane huyo
sirili alipata nguvu dhidi yake pale ambapo padri wa antiokia alianza kuhubiri huko konstantinopoli kwamba bikira maria hastahili kuitwa mama wa mungu ila mama wa kristo
waamini walipomshtaki kwa nestori huyo akamtetea kwa msingi wa teolojia ya antiokia iliyosisitiza ukweli wa ubinadamu wa yesu
kwenye pasaka sirili aliwaandikia wamonaki barua dhidi ya nestori ikitetea teolojia ya aleksandria iliyosisitiza ukweli wa umungu wa yesu
nakala ilipofika konstantinopoli nestori alihubiri dhidi yake
ndio mwanzo wa mawasiliano makali kwa njia ya barua yaliyozidisha ushindani kati ya wanateolojia wa miji hiyo miwili
hali hiyo iliwafanya wote wawili wamuombe papa selestini aingilie kati
hapo sinodi iliyofanyika roma mwaka ilikubali hoja za sirili dhidi ya nestori
ili kumaliza mabishano hayo ya hatari kaisari theodosius ii aliitisha mtaguso mkuu huko efeso palipokuwa upande wa sirili ambaye alifungua na kufunga mtaguso wa efeso kabla nestori na wafuasi wake hawajafika hivyo mtaguso uliagiza nestori aondoshwe madarakani na kupelekwa uhamishoni
lakini yohane wa antiokia na wengine wa upande wa nestori walipofika efeso siku nne baadaye walifanya mtaguso wa kwao wakimhukumu sirili kuwa mzushi wakidai aondoshwe madarakani
hapo theodosius ii aliamua kuwaondosha na kuwafunga wote wawili hivyo alimkamata sirili lakini huyo alikimbilia misri akaleta fujo hadi kwenye ikulu hata kaisari alikubali kumfukuza nestori arudi monasterini antiokia
matukio hayo ndiyo chanzo cha farakano la waashuru linalodumu hadi leo
ili azidi kudhoofisha uzushi huo sirili alipata itolewe hukumu dhidi ya teodori wa mopsuestia aliyewahi kuwa mwalimu wa nestori lakini baadaye mwenyewe akailaumu hukumu hiyo
hivyo mwaka alikubali kuafikiana na wafuasi wa teolojia ya antiokia na kupatana nao
sirili aliandika sana kwanza dhidi ya waario ila baada ya mwaka alilenga unestori
mara chache maarifa yatokanayo na sayansi yanaweza kuwa pingifu ya hali ya kawaida
aliandika vitabu mbalimbali vya ufafanuzi wa agano la kale torati nzima kitabu cha isaya na zaburi na agano jipya injili ya yohane na ile ya luka na vya teolojia pamoja na nyaraka rasmi kwa ajili ya pasaka hotuba na barua
vitabu hivyo vilienea mapema wakati wa maisha yake hata katika tafsiri mbalimbali
katika kutetea msimamo wake pamoja na shuhuda za biblia alitumia kuliko wote waliomtangulia zile za mababu wa kanisa na hata hoja za akili
pamoja na hayo aliona imani ya taifa la mungu yaani waamini wa kawaida kama tokeo la mapokeo na hakika ya mafundisho sahihi ni lazima tufafanue kwa watu mafundisho na maelezo ya imani namna isiyolaumika kabisa na tukumbuke kwamba anayekwaza hata mmoja tu kati ya wadogo wanaomuamini kristo atapatwa na adhabu isiyovumilika
mwanzoni alifundisha juu ya yesu kwa kumuiga atanasi lakini alipozidi kubishana na nestori alilazimika kutumia misamiati mipya iliyoelekea kukiri uwemo wa hali mbili ndani ya kristo
katika barua nyingine aliandika mwana ni mmoja tu bwana yesu kristo ni mmoja tu kabla ya umwilisho wake na baada ya umwilisho vilevile
kwa kuwa neno aliyezaliwa na mungu baba hakuwa mwana mmoja na aliyezaliwa na bikira maria mwingine bali tunasadiki kwamba yuleyule aliyezaliwa kabla ya nyakati ndiye aliyezaliwa pia kimwili na mwanamke
sirili alifariki aleksandria mwaka hivi lakini mashindano yaliendelea hadi mtaguso wa kalsedonia na mbele zaidi
mtaguso wa efeso unahesabiwa na wakristo walio wengi kama mtaguso mkuu wa tatu
ulifanyika efeso katika mkoa wa asia ndogo kwa amri ya kaisari theodosi ii papa selestini alimteua sirili wa aleksandria kuuendesha washiriki walikuwa zaidi ya na kujadili vikali hasa uzushi wa nestori wa konstantinopoli
patriarki nestori alikuwa anasisitiza ubinadamu wa yesu kristo kuliko umungu wake akisema bikira maria alimzaa mtu yesu si mungu wala si neno wa mungu aliyehifadhiwa ndani ya nafsi ya kristo kama hekaluni
kwa hiyo kristo alikuwa theophoros yaani mbeba mungu na maria christotokos mama wa kristo si theotokos mama wa mungu
mtaguso huo ulilaani haraka mafundisho hayo ukikiri kwamba nafsi ya yesu kristo ni moja tu ile ya milele ya mwana wa mungu na kwamba nafsi hiyo ilitwaa ubinadamu kamili wenye mwili na roho
hivyo maria ni theotokos kwa kuwa alimzaa mungu kama binadamu
wajumbe wa papa walipofika walithibitisha uamuzi huo lakini maaskofu kutoka antiokia hawakuridhika na uzushi huo uliendelea mesopotami na kuenea hata asia mashariki
mtaguso ulitangaza kuwa kanuni ya imani ya nisea konstantinopoli ni kamili ukakataza isibadilishwe kwa namna yoyote
pia ulilaani upelaji uzushi kutoka ulaya magharibi kuhusu uwezo wa binadamu kutenda mema bila ya kusaidiwa na neema ya mungu
efeso kwa kigiriki uliwahi kuwa moja kati ya majiji ya dunia
lilianzishwa na wayunani huko lidia mto kaistro unapoishia katika bahari ya kati kwenye pwani ya uturuki wa leo
lilikuwa kituo kikubwa cha biashara na magofu yake ni kati ya mahali muhimu pa akiolojia
mtume paulo aliishi huko miaka mitatu akawaandikia wakristo wake barua muhimu
walikuwa watoto wa amram na wa shangazi yake jokebed wote wa kabila la lawi taifa la israeli
ndiye aliyekuwa kuhani mkuu wa kwanza wa dini yao na makuhani wote waliofuata walitakiwa kuwa wanaume waliotokana naye kwa kuzaliwa upande wa baba
wanae waliitwa nadabu abihu eleazari na ithamari
mariamu alikuwa dada wa aroni na musa wana wa amram na yokebed
anatajwa katika vitabu vitatu vya biblia kutoka hesabu na mika
mariamu ni mwanamke wa kwanza kuitwa nabii na ndiye aliyeongoza mashangilio baada ya mungu kuangamiza wamisri katika maji ya bahari ya shamu kutoka 
wimbo wake ni kati ya maandiko matakatifu ya kale zaidi
katika kurani bikira mariamu anatajwa kama binti amram
doris may lessing amezaliwa oktoba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya uingereza akiwa amezaliwa nchini uajemi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
lessing amezaliwa kwa jina la doris may tayler nchini uajemi tarehe oktoba 
wazazi wake walikuwa alfred tayler aliyefanya kazi huko uajemi kwa benki ya ufalme wa uajemi imperial bank of persia na emily maude tayler
mwaka wa familia walihamia nchi ya zimbabwe au rodesia kaskazini ilivyoitwa wakati huo
baada ya kuhitimu shule lessing alihamia mji wa salisbury kufanya kazi kama opereta wa simu
aliolewa mara ya kwanza na frank wisdom na kuzaa watoto wawili
ndoa ya pili lessing aliifunga na gottfried lessing walikuwa na mtoto mmoja kabla ya kutengana tena mwaka wa 
alikuwa ameanza kuandika hasa kuhusu mambo ya kisiasa dhidi ya ubaguzi wa rangi
kwa hiyo alikataliwa kuishi zimbabwe akalazimishwa kuhama
tangu mwaka wa ameishi mjini london uingereza
jina la tizim n ni ya kimaya maana yake ni tapir
wafuasi wa ushikiliaje ukale wanaushikilia ukale kama jinsi mambo yalivyo kwa sasa au kama jinsi mambo yalivyokuwa hapo awali
washikiliaje ukale wanaitaka serikali kutenda aidha kulinda jinsi maisha ya sasa yalivyo au kurejea katika hali nzuri ya maisha tulivyokuwa tukiishi na kuifurahia
kifupifupi hawataki mabadiliko mapya na maisha haya tunayoishi bali yale ya kale
itikadi ni mkusanyiko wa imani unaoshirikiwa na kikundo cha watu fulani
itikadi ya kisiasa ni upangiliaji unaohusu mawazo ya kimaadili na vipi nchi itaendeshwa
itikadi za kiepistemolojia ni upangiliaji unaohusu mawazo ya kifalsafa ulimwengu na jinsi gani watu wanapaswa kufanya maamuzi
moja kati ya hizo ni pamoja na ukomunisti usoshalisti na ubepari ni itikadi kubwa sana za kiuchumi na kisiasa kwa ujumla
ubeberu kikawaida hutaja masuala ya kisiasa eneo la kijiografia linamilikiwa na milki au dola kama vile dola la osmani dola la ufaransa dola la urusi dola la uchina au dola la uingereza na kadhalika
lakini pia neno linaweza kutumika kwa utawala wa kimaarifa itikadi maadili na utaalamu kama himaya ya ukristo
ubeberu umekuwa chini ya kimaadili na kusutwa na wakosoaji wake na kwa hivyo istilahi hii mara nyingi hutumika kama propaganda za kimataifa kwa ajili ya uenezi wa sera za kigeni kimabavu
get heavy ni jina la kutaja albamu ya pili ya lordi
the monsterican dream ni jina la kutaja albamu ya pili ya lordi
the arockalypse ni jina la kutaja albamu ya pili ya lordi
deadache ni jina la kutaja albamu ya pili ya lordi
damian de veuster januari aprili alikuwa padri wa kanisa katoliki na mtawa wa shirika la mioyo mitakatifu maarufu kama picpus
kwa miaka mingi alikuwa mmisionari katika kisiwa cha molokai hawaii alipojitosa kutumikia wagonjwa wengi wa ukoma waliotengwa huko hata akaambukizwa nao
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe mei
jozef mtoto wa wakulima alisoma uganga kwenye chuo kikuu cha braine le comte halafu alimfuata kaka yake katika shirika la picpus
tarehe machi alitua katika bandari ya honolulu akapewa upadrisho tarehe mei kwenye kanisa kuu
baadaye akahudumia parokia mbalimbali kwenye kisiwa cha oahu
wakati huo ufalme wa hawaii ulipokuwa unapitia kipindi kigumu upande wa afya kutokana na wageni kuleta maradhi mengi ambayo wenyeji hawakuwa na kinga dhidi yake kama vile kaptura na kaswende pamoja na ukoma
mfalme kamehameha iv aliwatenga wakoma wa ufalme mzima katika maeneo maalumu kaskazini mwa kisiwa cha molokai
padri damian mwaka alimuomba askofu luigi maigret ruhusa ya kuhamia molokai
mwaka padri damiano alishika nafasi yake kama padri na mganga wa wakoma na tarehe mei alifika kwenye kituo cha kalaupapa walipokuwepo wakoma na zaidi
askofu maigret alimtambulisha damiano kwa wagonjwa akisema atakuwa kama baba yao na kuwa tayari kuwa kama wao kuishi na kufa pamoja nao
kitu cha kwanza alijenga kanisa na kuanzisha parokia ya mtakatifu filomena
mbali ya huduma za kipadri alitibu madonda alijenga nyumba alitengeneza vitanda na majeneza na kuchimba makaburi
chini yake kituo hicho cha mauti kilichosahauliwa na serikali kilichangamka na kujipatia sheria pamoja na kujenga nyumba bora shule na kuanzisha mashamba
mfalme david kalakaua alipoamua kumpa damian nishani malkia mdogo lydia liliuokalani alimtembelea akaguswa hata akapasha habari kwenye vyombo mbalimbali hivi kwamba damian alikuja kufahamika marekani na ulaya
mwezi desemba damian akinawa miguu kwa maji ya moto hakusikia maumivu ndivyo alivyotambua ameambukizwa ukoma
padri damian alifariki kwa ukoma mwaka akiwa na umri wa miaka anni akazikwa huko louvain karibu na kijiji alikozaliwa
mahatma gandhi baba wa taifa la india alimtaja damian kama kielelezo chake katika kupigania uhuru wa nchi hiyo
aliandika siasa na ulimwengu wa magazeti vinaweza kujivunia mashujaa kadhaa lakini wachache wanaweza kufananishwa na padri damian wa molokai
papa yohane paulo ii alimtangaza mwenye heri mwaka na papa benedikto xvi alimtangaza mtakatifu tarehe oktoba 
refugee camp bootleg versions ni albamu ya muziki ya mwaka wa ya kundi la muziki wa hip hop maarufu kama the fugees
albamu ilitolewa na sony music entertainment na imejumuisha nyimbo nane mmoja kati ya hizo ni mpya kabisa
nyimbo zilizopo kwenye albamu hii zilikuja kutolewa upya tena kwenye diski mnamo mwaka wa ikiwa kama sehemu ya the complete score
 machi ni mtayarishaji wa rekodi na dj kutoka nchini marekani
anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama dj premier na mtengenezaji wa muziki wa kundi la watu wawili gang starr akiwa pamoja na rapa mwimbaji guru
kiasili anatokea mjini houston lakini ameishi zaidi mjini brooklyn new york kwa ajili ya shughuli zake za kitaalamu
premier anatazamika kama ndiye mbunifu kwa staili ya hardcore east coast hip hop inayojulikana sana kwa ngoma zake nzito na michano
mehmet emin pasha machi oktoba alikuwa daktari mtaalamu na gavana wa jimbo la ekwatoria la nchi ya misri
kwa asili alikuwa mjerumani lakini alifanya kazi hasa katika milki ya osmani
emin pasha alizaliwa kwa jina la isaak eduard schnitzer mjini opole leo iko nchini poland wazazi wake wakiwa wayahudi
baada ya kifo cha baba mwaka wa mama aliolewa tena na kubatizwa pamoja na watoto wake kuwa wakristo
alihitimu chuo kikuu cha berlin katika somo la tiba mwaka wa na kuondoka moja kwa moja kusafiri mji wa konstantinopoli ili kufanya kazi chini ya milki ya osmani
kuanzia mwaka wa alitumia jina la mehmet amin wakati huo aliishi mjini khartoum leo iko nchini sudani
mwaka wa alimfuata charles george gordon kuwa gavana wa jimbo la ekwatoria
tangu mwaka wa alilazimishwa kujitegemea katika jimbo lake kwa sababu ya uasi wa muhammad ahmad
mwaka wa emin pasha alikombolewa na henry morton stanley nao pamoja wakaanza safari ya kwenda bagamoyo ambapo walifika mwaka wa 
emin pasha aliuawa na waarabu wawili wakati alipochunguza maziwa ya afrika mashariki
sir henry morton stanley januari mei alikuwa mwandishi wa habari kutoka welisi
hasa anajulikana kwa safari zake kwenda afrika baadhi yao moja kwa ajili ya kumtafuta na kumgundua david livingstone na nyingine kwa ajili ya kumsaidia emin pasha
mwaka wa alipewa cheo cha sir cha uingereza
greatest hits ni albamu ya nyimbo mchanganyiko ya kundi zima la the fugees
albamu ilitolewa na studio ya columbia records mnamo mwaka wa 
ndwindwi au dwidwi ni ndege wadogo wa jenasi erythrocercus katika familia cettiidae
spishi nyingine za familia hii zinaitwa kuchanyika
ndwindwi wanafanana na chechele lakini bila mkia mrefu sana na kwa hivyo zamani waliainishwa katika familia monarchidae
jina la jenasi linatoka lugha ya kiyunani nyekundu na mkia
mbili baina ya spishi tatu zina mkia mwekundu kwa kweli lakini ile ya tatu ina mkia njano
ndwindwi wanatokea misitu ya afrika kusini kwa sahara
hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe au kikapu kwa majani na malaika
jina la tehuac n ni ya kinahuatl maana yake ni nafasi ya miungu
vibwirosagi ni ndege wadogo wa jenasi mbalimbali katika familia cisticolidae
wanafanana na videnenda lakini mkia wao ni mrefu zaidi na wana rangi kali zaidi nyekundu kijani kahawia na au kijivu mgongoni na njano nyekundu marungi hudhurungi na au kijivu chini
wanatokea afrika kusini kwa sahara katika misitu na mapori
hulijenga tago lenye kuba ya manyasi majani na au vigoga katika kichaka mmea au dege la watoto
joseph smith mdogo desemba juni alikuwa mwanzilishi na kiongozi wa wamormoni
mwaka wa alidai kuwa malaika alimtokea na kufunulia maagizo ya mungu katika kitabu kipya yaani kitabu cha mormoni
miaka ya makao makuu ya wamormoni yalianza jimboni ohio baadaye jimboni missouri na kuanzia mwaka wa jimboni illinois
pale smith mdogo alitawala kama mwenyekiti wa kijiji mpaka alipouawa na umati wa watu wasiokubali utawala wake
alifuatwa kama kiongozi wa wamormoni na brigham young aliyewaongoza wamormoni kuhamia jimbo la utah
brigham young juni agosti alikuwa kiongozi wa wamormoni aliyemfuata mwanzilishi joseph smith mdogo kuanzia mwaka wa hadi kifo chake
hasa anajulikana kwa kuwaongoza wamormoni katika safari yao ya kuhamia jimbo la utah
msimu wa tano pia unajulikana kama siku ya ya mfululizo wa kipindi cha televisheni cha kilichoanza kurushwa hewani kuanzia tar
 januari na kumalizia msimu wake kunako tar
hadithi ya msimu wa tano inaanza na kushia asubuhi
dakika za mwanzo zilikuwa zikipatikana kwenye dvd ya msimu uliopita
ilikuwa ikirushwa kwenye sky one huko nchini uingereza kabla ya kuanza rasmi kwa msimu wa tano
msimu wa tano ni seti ya miezi baada ya msimu wa nne
jack arejea zake nyumbani huko mjini kaskazini mwa mji wa los angeles kwa diane huxley mama asiye na mume na mtoto wake mwenye umri miaka aliyeitwa derek
msimu wa tano ilitakiwa iwe siku kubwa katika kipindi cha urais cha charles logan
amepanga kusaini mkataba wa muungano kupinga ugaidi na rais wa urusi bw
yuri suvarov kwa hiari yake huko mjini hidden valley california
baadaye ikagundulika kwamba yale matukio yaliyotokea ni sehemu kubwa sana ya njama za kiserikali ya rais alioko madarakani bw
rais charles logan mkubwa wa wafanyakazi walt cummings mkandarasi wa kitengo cha ulinzi christopher henderson kwa ushirikiano wa james nathanson na kundi la watu ambao hawajulikani wanaongoza na kushawishi matendo ya logan watokao katika sehemu zisizojulikana wakiongozwa na mtu mmoja aliyejulikana kwa jina la graham ambaye inawezekana ndiye aliyefanya mpango wa jack kujifichua kutoka mafichoni na matukio yote
mpango wao wa awali ulikuwa kuachia gesi ya neva juu ya magaidi wa kirusi na kutumia msamaha huo kama maombi ya kuachia vikosi vya kijeshi vya kupinga mkataba wa ugaidi na kumruhusu logan kulinda maslahi ya petroli ya kimarekani huko asia ya kati
rais wa zamani david palmer alianza kulijua hili na akauawa ili kumnyamazisha kifo chake kimekuwa mhamasiko mkubwa kwa harakati za jack mbali ya kusingiziwa kumwua david palmer
kama jinsi alivyoeleza kwa mara kadhaa kwenye mzunguko wa siku haya mambo binafsi
msimu huu ni maarufu sana kwa idadi kubwa wahusika wakuu wanaouawa
vifo vikubwa kabisa ni pamoja na cha david palmer michelle dessler na edgar stiles
tony almeida aliuawa vilevile ingawa kifo chake kilikuja kujulikana zaidi kwenye msimu wa saba
wahusika wengine wadogo waliokufa ni pamoja na walt cummings na lynn mcgill
aaron pierce pia ilikuwa auawe lakini martha logan aliona nini kilikuwa kinataka kutokea na kusaidia kuzuia lisitokee kwa maana hiyo pierce ni muhusika pekee mwingine mbali na jack bauer kuonekana kwenye misimu yote saba ya mfululizo huu wa 
orodha hii inataja masultani wa milki ya osmani kuanzia mwaka wa hadi ukomeshaji wa usultani mwaka wa 
abdulaziz au abd al aziz au februari juni alikuwa sultani wa wa milki ya osmani
madarakani alimfuata mkubwa wake sultani abdulmecid tarehe juni 
mwaka wa alipewa cheo cha sir cha uingereza
aliondoshwa madarakani na mawaziri yake tarehe mei na kugunduliwa akiwa amefariki siku tano baadaye
haijulikani kama amejiua yeye mwenyewe au ameuawa
donald james cram aprili juni alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya marekani
mwaka wa pamoja na jean marie lehn na charles pedersen alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
jean marie lehn amezaliwa septemba ni mwanakemia kutoka nchi ya ufaransa
mwaka wa pamoja na donald cram na charles pedersen alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
charles john pedersen oktoba oktoba alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya marekani akiwa amezaliwa nchini korea na kulelewa nchini japani
mwaka wa pamoja na donald cram na jean marie lehn alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
johann deisenhofer amezaliwa septemba ni mwanakemia kutoka nchi ya ujerumani akiwa amefanya kazi nchini marekani tangu mwaka wa 
mwaka wa pamoja na robert huber na hartmut michel alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
robert huber amezaliwa februari ni mwanakemia kutoka nchi ya ujerumani
mwaka wa pamoja na johann deisenhofer na hartmut michel alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
hartmut michel amezaliwa julai ni mwanakemia kutoka nchi ya ujerumani
mwaka wa pamoja na johann deisenhofer na robert huber alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
sidney altman amezaliwa mei ni mwanakemia kutoka nchi ya kanada
mwaka wa pamoja na thomas cech alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
thomas robert cech amezaliwa desemba ni mwanakemia kutoka nchi ya marekani
mwaka wa pamoja na sidney altman alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
kuchamsitu ni ndege wadogo wa familia phylloscopidae
wanafanana na shoro kucha na kuchanyika na zamani wote waliainishwa pamoja katika familia sylviidae
spishi za phylloscopus zina rangi ya kahawia au kijani mgongoni na nyeupe au njano chini
zile za seicercus zina rangi kali zaidi kijani mgongoni na njano chini zina milia kichwani na mviringo wa jicho mweupe au njano
ndege hawa wanatokea misitu ya afrika asia na ulaya
spishi zinazozaa katika kanda za halijoto ya wastani huhamia kusi zile za ulaya huenda afrika
wizara ya utamaduni na utalii kituruki k lt r ve turizm bakanli i ni ofisi ya wizara ya serikali ya jamhuri ya uturuki inahusika na masuala ya utamaduni na utalii nchini uturuki
na kwa mwaka wa inaongozwa na ertu rul g nay
abovyan kiarmenia ni jiji lililopo nchini armenia kwenye mkoa wa kotayk
upo km kutoka upande kaskazini mashariki mwa yerevan
mnamo mwaka wa jiji limekadiriwa kuwa na idadi ya wakazi takriban kutoka chini kwenye sensa ya na kwenye sensa ya 
agarak kiarmenia ni jiji lililoanzishwa mnamo mwaka wa kwenye mkoa wa syunik huko nchini armenia
upo kwenye ukingo mto araks katika mpaka wa nchi ya iran km kutoka mjini kusini magharibi mwa mji wa meghri
ina sehemu za kuvutia za ngome za wamonasteri za karne ya 
mji huu wenye machimbo ya madini na viwanda wenye wakazi 
mji huu umechanganya wakazi yaani kuna waarmenia na wakurdi na idadi ya wakazi kwa sensa ya mwaka wa ararat kiarmenia zamani iliitwa davalu ni mji uliopo nchini armenia kwenye mkoa wa ararat
takriban km kutoka mjini kaskazini magharibi mwa mji wa yerevan
hapa ndipo katikati ya sekta ya ujenzi na na kituo cha reli kipo hapa
armavir kiarmenia unajulikana kama hoktemberyan hoktemberian au oktemberyan kiarmenia wakati wa zama za sovyeti mpaka na sardarabad sardarapat au sardar apad kabla ya ni mji uliop mjini magharibi mwa nchi ya armenia
ripoti ya sensa ya mwaka wa inataja idadi ya wakazi wa hapa kuwa ni 
kunako mwaka wa idadi ya wakazi ilikuwa 
iko kusini kabisa ya mji wa brownsville katika texas
kanisa la kitume la armenia kwa kiarmenia ambalo pengine linaitwa pia kanisa la kiorthodoksi la armenia au kanisa la kigregori ni kanisa la kitaifa la kale zaidi duniani 
wafuasi wake wanahesabiwa kati ya waorthodoksi wa mashariki kwa sababu hawakubali mtaguso wa kalsedonia na mitaguso ya kiekumeni iliyofuata
mkuu wake anaitwa catholikos kwa waarmenia cheo hicho ni cha juu kuliko kile cha patriarki na makao yake makuu yako katika mji wa echmiadzin huko armenia
yupo pia catholikos mwingine mwenye makao makuu antilyas huko lebanoni
kutoka huko wanaongoza waarmenia milioni hivi waliosambaa duniani hasa baada ya maangamizi ya halaiki yaliyofanywa na waturuki baada ya vita vikuu vya kwanza
kanisa katoliki la armenia kwa kiarmenia hay kat o ik eke ec i ni madhehebu ya kanisa katoliki yanayofuata mapokeo ya kanisa la armenia katika ushirika kamili na papa wa roma
ushirika huo ulidhoofika baada ya mtaguso wa kalsedonia hasa kutokana na ugumu wa mawasiliano
lakini haukuisha kabisa na kwa nyakati mbalimbali uliweza kuimarishwa tena hasa kuanzia 
kanisa hilo linatumia liturujia ya armenia inayofuata mapokeo ya gregori mletamwanga aliyeingiza taifa lote la armenia katika ukristo
mkuu wake anaitwa patriarki wa kilikia wa waarmenia na kwa sasa ni nerses bedros xix tarmouni
makao makuu huko bzoummar lebanoni lakini waamini wengi wanaishi armenia na katika nchi za kandokando
kanisa la kiinjili la armenia kwa kiarmenia lilianzishwa na waarmenia tarehe julai huko istanbul uturuki
lengo lao lilikuwa kusisitiza biblia kuliko mapokeo ya kiarmenia
kwa sasa kuna makanisa ya namna hiyo yaliyosambaa katika nchi zifuatazo argentina armenia australia ubelgiji brasile bulgaria canada cipro misri uingereza ufaransa georgia ugiriki iran lebanoni siria uturuki uruguay na marekani
 desemba ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka nchini marekani
akiwa na umri wa miaka kumi amepata kushinda kwenye mashindano ya kutafuta watoto wenye vipaji vya utah talent competition na kuongoza kuimba kwenye mionekano mingine ya vipindi vya televisiheni
akiwa na umri wa miaka kumi na miwili akapata kuwa msindi mdogo wa kuimba kwenye star search 
mnamo mwaka wa akiwa na umri wa miaka kumi na sita amesailiwa na kuwa mmoja kati ya waliofika fainali akiwa bwana mdogo sana kwenyue msimu wa saba wa kumtafuta mkali wa american idol
mnamo mwezi wa mei amemaliza akiwa kama mgombea na kupokea asilimia za kura zaidi ya milioni 
mnamo mwezi wa agosti archuleta ametoa kibao chake kiitwacho crush kibao cha kwanza kutoka kwenye albamu yake ya kwanza yenye jina sawa na lake
baada ya mtume petro kuhama yerusalemu yakobo mdogo ndiye aliyeongoza ushirika huo
albamu ilikuwa kutolewa miezi miwili baadaye na kufika moja kwa moja nafasu ya pili kwenye chati za billboard na kwa mwezi wa juni imeuza zaidi ya kopi nchini marekani na zaidi ya kwa hesabu ya dunia nzima
archuleta alizaliwa mjini miami florida na bwana jeff archuleta na lupe marie mwimbaji na mnenguaji wa muziki wa chalanga
mama yake archuleta anatokea honduras ilhali baba yake ana asili ya kihispania kidemark kiayalandi kijerumani na iroquois
familia ya archuleta ilihamia salt lake valley kwenye mji wa sandy utah wakati archuleta akiwa na umri wa miaka sita
yeye ni mwanachama wa kanisa la kanisa la yesu kristo la watakatifu wa siku ya mwisho pia linajulikana kama kanisa la wamormoni
kwa sasa anaishi mjini murray utah ambapo alimaliza elimu yake ya juu kwenye shule la
archuleta started singing at age six inspired by les mis rables video
that musical is what started all of this he said
aliaza kuimba mbele ya hadhara akiwa na umri wa miaka kumi kwenye utah talent competition kwa kuimba wimbo wa i will always love you wa dolly parton alipokea makofi kutoka kwa watu wengi na kupelekea kushinda shindano hilo la watoto
archuleta alivutiwa sana kwa kuwatazama wasanii wawili ambao ni tamyra gray na kelly clarkson kwa kutazama nini wanachokifanya na kuanza kufanya kweli katika mashindano ya american idol
baadaye akaanza rasmi kuonekana kwenye televisheni kwa mara ya kwanza akiwa na umri miaka kumi na moja akiimba and am telling you i m not going kwenye kipindi cha the jenny jones show kwa ajili nyota wa baadaye wa latino pamoja na msimu wa kwanza wa american idol alioibuka mshindi a
gil he was able to meet and sing for gray who had sung the song on american idol as well as clarkson that year s winner and justin guarini the runner up
david archuleta ni jina la kutaja albamu ya kujiita ya mshindi wa american idol ya msimu wa mshindani david archuleta
 novemba nchini marekani ikiwa chini ya studio ya jive records
single ya kwanza kutoka kwenye albamu hiii ni crush ilitolewa kwenye maredio mnamo tar
farao kwa kimisri jumba lilikuwa jina la heshima ambalo kila mfalme wa misri ya kale alipewa
katika lugha ya kiswahili linatumika pia jina firauni
jina lilitokana na imani ya kwamba mungu aliwapa watu alama hizi kwa sili yao ilikuwa takatifu
mwandiko wa hiroglifi ilitumia picha zilizosanifishwa kama alama za maandishi
a hiroglifi kadhaa zilimaanisha kitu kilekile kilichoonyeshwa kwa alama au picha yake zikasomwa kwa kama neno la kutaja kile kilichoonyeshwa b hiroglifi mara nyingi zilisomwa kama alama ya sauti
sauti hii ilitokana na neno la kitu kilichoonyeshwa kwa alama
kwa mfano neno kwa mdomo lilikuwa re alama ya mdomo lilitumiwa kama r
c wakati mwingine alama hazikusomwa bali zikatumiwa kama maelezo ya alama iliyotangulia
alama kwa mwanaume au mwanamke ziliongezwa mara nyingi kuonyesha kama mnyama ilikuwa dume au kike
walikuwa na njia nyingi kuunganisha alama hizi kwa kutaja maana za undani zaidi
hiroglifi zenyewe mara nyingi zilichongwa kwenye jiwe kwa sanamu au ukutani
hiroglifi zilianza kutumiwa nchini misri wakati wa milenia ya kk
mifano ya kale imepatikana katika kaburi lililojengwa mnamo mwaka kk
waandishi waliheshimiwa katika jamii maana walikuwa na kipindi kirefu cha masomo na wamisri wengi hawakujua kuandika wala kusoma
mwanzoni maandishi yalikuwa na alama tu lakini katika karne nyingi za maisha ya mwandiko huo idadi ya alama iliongezeka hadi kufikia 
kwa kusudi la kuandika haraka kwenye karatasi aina za papiri wamisri walianzisha staili nyingine iliyofupisha na kurahisisha alama hizi zaidi
mtindo huu baadaye ulikuwa chanzo cha alfabeti ya kifinisia na ya kiebrania
tangu kuvamiwa kwa misri na waroma hiroglifi zilisahauliwa polepole na kutumiwa na watu wachache tu
mfano wa mwisho ambako maandishi yaliandikwa kwa kutumia hiroglifi ilikuwa karne ya bk
ni katika karne ya ya kwamba mtaalamu mfaransa jean fran ois champollion na wengine waliweza kugundua upya maana ya mwandio huo baada ya kupatikana kwa jiwe la rosetta ambako tangazo la farao ptolemaio liliandikwa kwa kigiriki hiroglifi na kimisri kwa mwandiko wa mkononi
kupitia kigiriki kilichosomeka wataalamu walifaulu kugundua kwanza majina ya wafalme halafu maana ya alma mbalimbali
neno hiroglifi lataja pia mwandiko unaotumia picha zilizosanifishwa kama alama za maandishi kwa jumla
mfano unaojulikana zaidi nje ya misri ni mwandiko wa wamaya waliokuwa wenyeji wa meksiko kusini
makumbusho ni jina la kata ya wilaya ya kinondoni katika mkoa wa dar es salaam tanzania
artashat kiarmenia kigiriki artaxata au ni mji uliopo kwenye eneo la moto araks katika bonde ararat
huu ni mji mkuu wa mkoa wa ararat huko nchini armenia
huu ni miongoni mwa miji ya zamani sana nchini armenia leo hii artashat ni moja kati ya sehemu ya miji ya kisasa nchini armenia
jina la mji linatokana na lugha ya kiirani ikiwa na maana ya furaha ya asha
idadi ya wakazi wa mjini hapa imekadiriwa kuwa 
artik kiarmenia pia kwa jina la kirumi art ik ni mji uliopo mkoani shirak huko nchini armenia
mji huu una wakazi wapatao wanaokalia mji huu hii njia ya mkato muhimu sana kwa kukatizia na kuelekea kwenye miji mikubwa ya armenia kama vile yerevan gyumri na vanadzor
ayrum kiarmenia ni mji uliopo mkoani tavush huko nchini armenia
berd kiarmenia zamani uliitwa berrdagyugh berrdgyugh t avuzghala t auzk end t ovuz t ous taua kale t auzkala taya kala tovuzkala bert t ous gale volorut shlorut ghalak yand na t uzukala ni mji uliopo nchini armenia kwenue mkoa wa tavush
mji huu huhesabiwa kama kitovu cha kanda ya maeneo ya shamshadin
upo upande wa kushoto mwa mito tavush takriban km kutoka mjini yerevan
byureghavan kiarmenia pia unajulikana kwa kirumi kama byuregavan na bureghavan ni mji uliopo nchini armenia kwenye mkoa wa kotayk
kuna kiwanda cha kukata vioo ambacho jina lake linatoka na mji wake
chambarak kiarmenia pia unaitwa kwa kirumi kama jambarak mpaka mikhaylovka kuanzia karmir gyugh kuanzia krasnoye krasnosel sk krasnosyelsk and kraside ni mji ulipo kwenye mkoa wa gegharkunik huko nchini armenia
mji wa chambarak ulianzishwa mnamo mwaka wa na wahamiaji wa kirusi ukiwa na jina la mikhaylovka
karmir gyugh na krasnosyelsk yote inamaana ya kijiji chekundu kwa kiarmenia na kirusi kwa pamoja
charentsavan kiarmenia pia kwa kirumi ch arents avan ch arants avan arencavan na choentsavan zamani uliitwa lusavan mpaka ni mji uliopo mkoani kotayk marz huko nchini armenia
mji una wakazi wapatao kwenye sensa ya iliokataliwa
mji ulianzishwa mnamo na kubadilishwa jina mnamo kwa heshima ya mshairi yeghishe charents
dastakert kiarmenia ni mji uliopo mkoani syunik marz huko nchini armenia
mji upo kwenye maeneo ya mlima airy kwenye shina la mto dastakert
dilijan kiarmenia ni mji uliopo mjini kaskazini mwa mkoa wa tavush huko nchini armenia
ni moja kati ya mji muhimu wenye vivutio vingi sana nchini armenia upo kwenye hifadhi ya taifa ya dilijan
goris kiarmenia mpaka geryusy geryusi au gerusi zamani goraik gores hin kores kores korus koru kuris zangizour zankazour na kyuryus ni mji uliopo kwenye mkoa wa syunik huko nchini armenia
takriban kilomita kutoka mji mkuu wa nchi yerevan na km kutoka syunik marz katikati mwa kapan
migoli ni mji mdogo kwenye wilaya ya iringa vijijini katika mkoa wa iringa tanzania
unapatikana kando ya bwawa la mtera ambako wakazi wengi hutegemeza maisha yao katika uvuvi
eneo hili lina rutuba lakini mvua ni chache kwa kawaida haifikii mm
 kwa mwaka hivyo wakazi hawajishughulishi sana na kilimo hivyo wananunua nafaka kutoka sehemu ambazo zinalimwa kwa wingi kama vile ismani tarafani na mtamba mkoa wa dodoma
kumbe ni eneo maarufu kwa ufugaji hasa wa ng ombe na mbuzi wanaostawi katika mbuga isiyo na malale
eneo hili ambapo inapita barabara kuu ya afrika kutoka misri hadi afrika kusini ingawa sehemu hii kati ya dodoma na iringa haimalizika kutiwa lami ni endelevu hasa ukilinganishwa na vijiji vingine vya nchi ya tanzania kwa kuwa una huduma nyingi za jamii ambazo zimetokana na juhudi za serikali na wananchi wenyewe
wafadhili wa miradi mbalimbali ni kama vile parokia katoliki ya migoli na makampuni ya mawasiliano kama vile zain tigo vodacom na zantel
kijiji asili kilikua sana baada ya serikali kuanza kujenga bwawa la mtera na kulazimisha watu walioishi bondeni na pembezoni mwa mkondo wa mto ruaha wasogee ikiwa ni miaka ya 
wazee wa kwanza walioshi katika mitaa miwili ya migoli na makonge walikuwa maulidi ndilwa nyakunga simili magomba paulo magomba madekedeke kinyaga pamoja na familia zao
tangu kuanzishwa kwa bwawa la mtera na kijiji cha migoli shughuli ya uvuvi ilikikuza sana kijiji cha migoli ambacho kimekuwa mahali pa biashara yaani watu kutoka makambini makazi yasiyo rasmi ya uvuvi walikuwa wakiuzia samaki kwenye kijiji cha migoli
hata hivyo wafanyabiashara wa samaki wamekitumia kijiji cha migoli kuwa sehemu yao ya kufikia kabla ya kwenda kwenye makambi
makambi yanayokitegemea kijiji cha migoli ni nyegere mabati maperamengi mandela kilambakitali changalawe na mengine mengi
hatimaye kijiji kimemegwa na kuzaa kijiji kipya cha mtera upande wa kaskazini
siku hizi barabara inayopita kijijini ikiunganisha iringa na dodoma hivyo pia cape town na kairo imetiwa lami
kinorwei kinorwei norsk ni lugha ya kigermanik ya kaskazini katika jamii ya lugha za kihindi kiulaya
kinorwei kinasemwa na watu hivi na ni lugha rasmi nchini norwei
kinorwei kiswidi na kidenmark vinavyoitwa lugha za skandinavia ya bara vinahusiana sana
kinorwei kina insha rasmi mbili bokm l na nynorsk
willard christopher will smith jr
amezaliwa tar
 septemba ni mwigizaji mtayarishaji wa filamu na rapa kutoka nchini marekani
amefurahia sana mafanikio yake ya kimuziki televisheni na filamu
gazeti la newsweek limemwita mwigizaji mwenye uwezo mkubwa kabisa duniani
smith amewahi kushindanishwa kwenye tuzo za golden globe mara nne academy awards mara mbili na ameshinda matuzo kede kede ya grammys
filamu maarufu ambazo kacheza ni pamoja na bad boys na mfululizo wake wa pili bad boys ii men in black na mfululizo wake wa pili men in black ii independence day i robot ali the pursuit of happyness i am legend hancock na seven pounds
yeye ni mwigizaji pekee katika historia kuwa na mfululizo wa filamu nane zilizopata mauzo ya dola za kimarekani milioni kwenye sanduku la ofisi la nyumbani na vilevile kuwa kama mwigizaji pekee kuwa na filamu nane mfululizo kushika nafasi ya kwanza kwenye siku ya uzinduzi wa nyumbani akiwa kama mwigizaji kiongozi
smith ni mwafrika mwamerika alizaliwa na kukulia mjini west philadelphia na germantown huko northwest philadelphia
mama yake caroline alikuwa msimamizi wa shule ambaye alifanya kazi kama msimamizi wa bodi ya shule philadelphia na baba yake willard christopher smith sr
alikuwa mhandisi wa majokofu
wazazi wake walitengana akiwa na umri wa miaka kumi na tatu na kuja kupeana talaka rasmi akiwa na umri wa miaka thelathini na mbili
ucheshi wa smiths na jinsi anavyoonekana akiwa shuleni wakampa jina la utani kama prince ambalo hatumaye likaja kugeuka na kuwa fresh prince
wakati yuujanani mwake smith akaanza kurao na hatimaye akaanza kushirikiana na jeff townes a
dj jazzy jeff ambaye alikutana naye kwenye sherehe moja hivi
akanza kuhudhuria kwenye shule ya overbrook high school ya mjini west philadelphia
dj jazzy jeff the fresh prince ilizaliwa na smith huku yeye akiimba mistari wakati townes anashughurikia suala zima la kusugua na kuchanganya midundo mwungano huo ulikuwa gumzo sana kwenye nyanja za muziki wa hip hop hasa katika miaka ya na mwazoni mwa 
glasgow ni mji mkubwa zaidi kuliko yote ndani uskoti myenye wakazi karibu ya nusu ya milioni lakini glasgow si mji mkuu bunge ya uskoti katika edinburgh
yana timu ya soka julikana mbili celtic na rangers
falme tatu za korea ilikuwa goguryeo baekje na silla
falme hizi tatu awali ilikuwa peninsula ya korea na manchuria
ilikuwa kati ya karne ya kwanza kk na ya saba bk pia walikuwepo
pia kulikuwa na falme na makabila madogomadogo nchini
miungoni mwa falme hizo ndogo ni pamoja na gaya dongye okjeo buyeo usan tamna na mengine mengi tu
kipindi cha falme tatu kiliisha mnamo pale silla ilipoishinda falme nyingine mbili
baada ya hili pia kulikuwa na kipindi cha muungano wa silla
maandishi mawili ya kisasa yameandikwa jina la falme tatu
goguryeo ni nasaba ya kwanza ya korea ya kale ambayo ilianzishwa na jumong mnamo kk
ilianzishwa karibu na eneo la mto dongga ambapo ni tawi mkondo wa abrok 
korea inajivunia sana na goguryeo ambapo ndipo mwanzo mwa taifa la korea
hadithi ya kuzaliwa kwa taifa inaeleza kwamba jumong alizaliwa nje ya yai na kulelewa na mfalme kuemywa wa buyeo mashariki 
jina la jumong linamaana ya mtu mwenye uwezo mkubwa wa kupiga mishale
kama jinsi jina linavyoonyesha alikuwa mkali katika mishale na kwa sababu ya uwezo wake mtoto wa mfalme daeso alimwonea gele sana jumong
kwa hiyo jumong akajionea tabu na kuamua kutoroka buyeo mashariki akiwa na marafiki zake watatu
akaenda zake huko jolbon buyeo na kumwoa bi
sosuno ambaye alikuwa binti wa mfalme katika taifa hilo
jumong akarithi ufalme na kubadili jina la nchi na kuliita goguryeo baada ya jina la mzee wake
tangu mfalme wa kwanza mfalme dongmyungsung goguryeo ilivamiwa kivita mara kadhaa na nchi kama han kabila la sunbi 
lakini kwa utawala wa mfame wa gogurye ilifanikiwa kuipola mamlaka nchi kama yodong 
hadi kipindi cha mfalme wa ilikuwa na waziri wake mkuu ikapanua safu ya nchi yake na kutimua mashambulizi yote kutoka nje
hata hivyo wakati ipo chini ya utawala wa mfalme wa youngryou goguryeo ilionekana kama imejisalimisha kwa dang kwa hiyo mfalme akauawa na yoengaesomoon na mfalme bojang akarithi cheo
baada ya kufa kwa yoengaesomoon watu wakawa hawashirikiani na taifa lao vizuri na kupelekea taifa kuwa dhaifu lilikuja kuangamizwa na nguvu ya muungano baina ya shinla na dang
baekje au paekche tamka p k t e kk ke ulikuwa ufalme uliopo mjini kusini magharibi mwa nchi ya korea
hii ilikuwa moja kati ya falme tatu za korea pamoja na goguryeo na silla
baekje ilianzishwa na onjo mtoto wa tatu wa mwanzilishi wa goguryeo jumong na so seo no mjini wirye sung seoul ya leo
baekje kama jinsi ilivyo goguryeo alidai kuuchukua buyeo nchi ilioanzishwa katika manchuria ya leo kunako kipindi cha kuanguka kwa gojoseon
baekje imepata mapigano tofauti na kuamua kuungana na goguryeo na silla wakiwa kama falme tatu zilizoweza kueneza kudhitibi peninsula
kwenye kilele chake cha karne ya nne baekje imeweza kudhitibi baadhi ya kolono huko uchina na sehemu kubwa ya magharibi mwa peninsula ya korea na vilevile pyongyang
ikaja kuwa na nguvu sana kwa upande wa kanda ya bahari kwa uhusiano wa kisiasa na kibiasha na uchina na japani
mnamo mwaka wa ikajakuangushwa na nguvu ya muungano baina ya silla na nasaba ya tang ya uchina ikajisalimisha kwa muungano wa silla
wakati wa utawala wa mfalme goi baekje ikawa imejiendeleza kabisa ufalme wake kama jinsi ilivyoendelea kuleta makubaliano mazuri ya mahan
mnamo kulingana na maandishi ya kale ya kijapani ya nihonshoki uenezi wa baekje ulifika hadi mashariki mwa gaya maeneo ya bonde la mto nakdong
baekje ilielezewa kwa mara ya kwanza kama ufalme kwenye rekodi za kichina mnamo 
mpango wa kwanza wa kiplomasia kutoka baekje ulifikia hadi huko nchini japani kunako kwa mujibu wa nihon shoki 
mfalme geunchogo alipanua maeneo ya baekje kwa upande wa kaskazini kwa kupitia vita dhidi ya goguryeo wakati anaanza kuchukua mamlaka ya jamii za mahan zilizobakia huko mjini kusini
baekje ikaendelea kufanya shughuli za kiabiashara na goguryeo na kupelekea kuchukua tamaduni za kichina na teknolojia
ubudha ukawa dini rasmi ya kwanza nchini mnamo 
baekje ikawa ina nguvu kwa upande bahari na kuendeleza mahusiano mazuri ya kihisani na viongozi wa kijapani wakati wa kipindi cha kofun ikabadilisha athira za kitamaduni kibara huko japani
mfumo wa uandikaji wa kichina ubudha uliendelea siku hadi siku sherehe za mazishi na mambo mengine ya kitamaduni yalianzishwa na wakubwa mafundi wasomi na mamonki kwa kupitia mahusiano yao mazuri
wakati wa kipindi hicho beseni la mto han limebaki kama ardhi moyo wa nchi
kanisa la roma ni hasa jimbo la kanisa katoliki lilipo katika mji wa roma italia na kandokando yake
ukristo ulifikia huko mwaka b
yaani mwaka uleule unaodhaniwa kuwa wa kifo na ufufuko wa yesu kadiri ya imani ya wafuasi wake
kadiri ya matendo ya mitume sura ya baadhi ya watu ambao siku ya pentekoste ya mwaka huo walisikilizwa hotuba za mtume petro na wenzake wakabatizwa walikuwa wametokea roma
baadaye mtume paulo aliliandikia barua yake ndefu kuliko zote na hatimaye alifanya utume wake huko kwa miaka kadhaa hata alipouawa katika dhuluma ya kaisari nero iliyomuua pia petro huko vatikani
kutokana na kifodini hicho wakatoliki wanasadiki kanisa la roma limeachiwa mamlaka ya mkuu wa mitume hivi kwamba askofu wa roma yaani papa ni mkuu wa maaskofu wote duniani
mwisho wa mwaka wakatoliki wa jimbo walikuwa 
 kati ya wananchi 
 yaani 
mapadri wanajimbo ni 
 na wale watawa ni 
 jumla 
hivi kila mmojawao anapaswa kuhudumia wakristo 
watawa wa kiume wasio makleri ni 
 na wale wa kike 
silla kk bk tamka illa ilikuwa moja kati ya falme tatu za korea na moja kati ya nasaba iliokaa kwa muda mrefu sana katika historia ya asia
japokuwa ilianzishwa na mfalme park hyeokgeose ambaye anafahamika kama mwanzilishi wa famili ya kikorea yenye jina la park 
ukoo huu ulishikiria madaraka kwa takriban miaka yake katika historia
imeanza kama mtemi wa falme ndogo huko samhan pindi ilipoungana na china silla hatimaye ikaishinda falme mbili baekje mnamo na goguryeo mnamo 
baada ya karibuni miaka ya utawala silla ikajivua kidogo na kuwa falme tatu za baadaye na kukabidhi mamlaka yake kwa mrithi wake wa nasaba ya goryeo mnamo 
mfalme dongmyeong wa goguryeo kk au kk dongmyeongseongwang pia anajulikana kwa jina lake la kuzaliwa kama jumong alikuwa kiongozi mwanzilishi wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
wakati wa gwanggaeto stele alimwita chumo wang mfalme chumo
wakati wa samguk sagi na samguk yusa alirekodiwa akimwita kama jumong na jina lake la ukoo la go
wale wakina samguk sagi walielezea kwamba pia alikuwa akijulikana kama chumo au sanghae 
jina hili pia kuelezewa kwa rekodi nyingine kama chumong jungmo au au domo 
mnamo mtandao wa televisheni wa korea kusini munhwa broadcasting corporation kifupi mbc umerusha hewani mfululizo wa kipindi cha maarufu chenye vipengele jumong
jumong alikufa mnamo kk akiwa na umri wa miaka 
mtoto wa yuri kamzika baba yake ndani ya kaburi la pyramid na kumpa jina la chumo seongwang
 kk au kk kk alikuwa mtawala wa pili wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
alikuwa mtoto wa kwanza wa mwanzilishi wa nchi mfalme dongmyeongseong
kama jinsi watawala wengine wa awali wa korea matukio mengi ya maisha yake yamejulikana sana kutoka kwa samguk sagi
mfalme daemusin wa goguryeo r
 alikuwa mtawala wa tatu wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme daemusin aliiongoza goguryeo ya awali kupitia kipindi cha upanuzi mkubwa wa maeneo na kuweza kushinda kuchukua vinchi vidogodogo vingi tu na ufalme wenye nguvu wa dongbuyeo
 r
 alikuwa mtawala wa nne wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
 r
 alikuwa mtawala wa tano wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
 r
 alikuwa mtawala wa sita wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme chadae wa goguryeo r
 alikuwa mtawala wa saba wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme sindae wa goguryeo r
 alikuwa mtawala wa nane wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
 r
 alikuwa mtawala wa tisa wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
yang s
the south and north korean political systems comparative analysis
 r
 alikuwa mtawala wa kumi wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme jungcheon wa goguryeo r
 alikuwa mtawala wa kumi na mbili wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme seocheon wa goguryeo r
 alikuwa mtawala wa kumi na tatu wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme bongsang wa goguryeo kutawala alikuwa mtawala wa kumi na nne wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
 r
 alikuwa mtawala wa kumi na tano wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme gogugwon wa goguryeo r
 alikuwa mtawala wa kumi na sita wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme sosurim wa goguryeo r
 alikuwa mtawala wa kumi na saba wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme gogugyang wa goguryeo r
 alikuwa mtawala wa kumi na nane wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme gwanggaeto mkuu wa goguryeo r
 alikuwa mtawala wa kumi na tisa wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme jangsu wa goguryeo r
 alikuwa mtawala wa ishirini wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
 r
 alikuwa mtawala wa ishirini na moja wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme anjang wa goguryeo r
 alikuwa mtawala wa ishirini na mbili wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme anwon wa goguryeo r
 alikuwa mtawala wa ishirini na tatu wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme yangwon ya goguryeo r
 alikuwa mtawala wa ishirini na nne wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme pyeongwon wa goguryeo ametwala alikuwa mtawala wa ishirini na tano wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme yeong yang wa goguryeo r
 alikuwa mtawala wa ishirini na sita wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
 r
 alikuwa mtawala wa ishirini na saba wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
mfalme bojang wa goguryeo r
 alikuwa mtawala wa ishirini na nane wa taifa la goguryeo huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa falme tatu za korea
wote goguryeo na baekje ni falme tatu za korea wote wawili wanajihesabu kama warithi wa taifa
jolbon buyeo iliendelea kuwa bukbuyeo chini ya jina jipya la nchi
mnamo muda mrefu baada ya kuanguka kwa buyeo baekje ikabaki kama ilivyo nambuyeo buyeo kusini
buyeo inaweza kutaja jina la ukoo la baekje au jimbo la buyeo huko mjini korea kusini
mwanzilishi wa ufalme wa buyeo huenda akawa dongmyeong hakuwa na uhusiano na jumong aliyeanzisha goguryeo
baada ya kujenga msingi wake hae mosu mtoto wa miungu na kuleta mahakama ya kifalme kwenye mjengo wake mpya na kumtangaza kama mfalme
hae mosu akaita ufalme mpya jina la buyeo kuonyesha kwamba yeye ndiye alikuwa mrithi wa kweli wa wafalme wa buyeo
jumong anaelezewa kuwa kama mtoto wa hae mosu na yuhwa ambaye alikuwa binti wa habaek 
kwa mujibu wa samguk sagi na akaunti nyingine ufalme wa dongbuyeo kk ce wakaanzisha matawi yao huko mjini mashariki mwa bukbuyeo karibu na nchi ya okjeo
mfalme wa bukbuyeo alikufa na ndugu yake hae buru akarithi cheo na akawa mfalme wa bukbuyeo
hae buru akampata chura wa dhahabu chini ya jabari kubwa
hae buru akamwita mtoto wake geumwa maana yake chura wa dhahabu na kisha baadaye akamfanya kuwa mtoto mkubwa wa mfalme
geumwa akakutana na yuhwa binti wa habaek na kumleta mjengoni kwake
akasema kwamba amepata ujauzito kwa mwanga wa jua na kutaga yai la dhahabu
geumwa amefanya majaribio kadhaa ya kuliangamiza yai lile lakini hakufaulu na kulirudisha lile yai kwa yuhwa
kutoka kwenye yai likatotoa jumong ambaye baadaye akajakuanzisha ufalme wa goguryeo
jumong baadaye akakimbilia jolbon buyeo baada ya majaribio kadhaa ya kutaka kumwua kutokea yaliyofanywa na watoto saba wa mfalme geumwa
mtoto mkubwa wa geumwa daeso akawa mfalme aliyemfuata
daeso akaivamia goguryeo wakati wa utawala wa pili wa mfalme yuri
mfalme wa tatu wa goguryeo mfalme daemusin akaishambulia dongbuyeo na hatimaye kumwua daeso
baada ya fitina za ndani kwa ndani dongbuyeo ikaanguka na eneo lake likachukuliwa na goguryeo
mabishano nguzo ya habari ya gwanggaeto imetaja kwamba dongbuyeo ilikuwa nchi ya shari ya goguryeo hata baada ya muda mrefu wa kuangamizwa kwake
rekodi nyingi za kihistoria zinataja jina la jolbon buyeo dhahili linamaanisha goguryeo au mji wake mkuu
mnamo kk jumong akawa mfalme wa kwanza wa goguryeo
jumong akaenda kuichukua na okjeo dongye na haengin kwa kuzirerejesha baadhi ya maeneo ya zamani ya gojoseon
usan guk au nchi ya usan ilichukua ulleung do na visiwa vya karibu wakati wa kipindi cha falme tatu za korea
kwa mujibu wa samguk sagi ilikuja kuchukuliwa na jenerali wa silla kim isabu mnamo 
alisema watumie simba au matiger wa mbao ili kuwatisha wakazi wajisalimishe
usan guk ni agharabu sana kuingizwa katika rekodi za kihistoria lakini ameonekana kuendelea kuwa na uhuru mkubwa sana wa kijitawala hadi hapo alipokuja kupolwa madaraka na goryeo mnamo 
ufalme wa tamna au tamna guk uliongoza kisiwa cha jeju kuanzia kipindi cha kale hadi hapo iliopokuja kuchukuliwa na nasaba ya joseon ya kikorea mnamo 
ufalme huu pia kuna kipindi hujulikana kama tangna seomna na tammora 
dongye ilikuwa nchi iliochukua sehemu za kaskazini mashariki mwa peninsula ya korea kuanzaia kk hadi kunako ce
imepakana na goguryeo na okjeo kwa upande wa kaskazini jinhan upande wa kusini na lelang commandery ya china kwa upande wa magharibi
leo hii eneo hili linamikoa ya hamgy ng kusini na kangwon nchini korea kaskazini na gangwon nchini korea kusini
carrick on shannon kiere cora droma r isc ni mji wa eire
castlebar keire caisle n an bharraig ni mji wa eire
nenagh kieire aonach urmhumhan ni mji wa eire
mullingar kieire an muileann gcearr ni mji wa eire
okjeo ilikuwa nchi ya kabira dogo ambalo liliibukia huko mjini kaskazini mwa peninsula ya korea huenda ikawa kuanzia karne ya kk mpaka karne ya ce
dong okjeo okjeo mashariki kwa haraka haraka ilichukua eneo la mikoa ya hamgy ng ya korea kaskazini na buk okjeo okjeo kaskazini ikachukua kanda ya mto duman
dong okjeo ilikuwa ikiitwa kwa kifupi kama okjeo wakati buk okjeo nayo pia ilikuwa ikiitwa kama chiguru au guru mwishoni jina pia lilitumiwa kama goguryeo
okjeo imepakana na kijinchi kadogo ka dongye kwa upande wa kusini na kushirikiana hatma moja
katika historia yake ya awali okjeo ilitawaliwa kati ya utawala wa kichina na ule wa goguryeo pia
kuanzia karne ya tatu kk hadi kk ilikuwa ikitawaliwa na gojoseon
kwa kufuatia kungiliana mara kwa mara na majirani zake okjeo haikuweza kukua vyema na kudhibiti ufalme wake
wakati wa karne ya au ya ce mfalme taejo wa goguryeo amepunguza mifereji inayoelekea okjeo ambayo ilikuwa ikipitishia bidhaa mitaani mwa goguryeo
mwanzoni mwa karne ya okjeo ikawa imechukuliwa kabisa na mfalme gwanggaeto taewang wa goguryeo
ufahamu wetu wa utamaduni wa okjeo ulikuwa mdogo sana
kama jinsi ilivyo dongye lugha ya okjeo chakula mavazi ujenzi na mira zilikuwa sawa tu na za goguryeo
watu wa okjeo wanatekeleza mipango ya harusi ya mtoto kuoa akiwa mdogo na kuishi katika familia hadi ukubwani mwake wanaizika miili ya familia iliokufa kwenye jeneza moja
 hanguksa tongnon outline of korean history th ed isbn 
kucha wa afrika ni ndege wadogo ambao zamani waliainishwa katika sylviidae familia ya kucha wengine
sasa wataalamu wanakubaliana kwamba labda ndege hawa ni kundi lao lenyewe pamoja na vikucha na kolojojo fuata viungo hivi kusoma maelezo ya jenasi hizi
kucha wa afrika bila vikucha na kolojojo wanafanana na shoro kuchanyika na kuchamsitu ambao zamani waliainishwa pia katika familia sylviidae
wana mkia mrefu kiasi na rangi yao ni kahawia au kahawiachekundu
wana michirizi mizito kujumuisha masharubu isipokuwa kucha wa victorin
hula wadudu ambao huwatafuta ardhini au chini kwa uoto
hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe ndani ya uoto mzito mara nyingi karibu na ardhi
kanisa la kilatini wakati mwingine kanisa la kiroma ni moja ya madhehebu yanayounda kanisa katoliki
ndiyo kubwa kuliko yote likiwa na waumini zaidi ya bilioni duniani kote
jina linatokana na kwamba kwa karne nyingi lugha pekee iliyotumika katika ibada zake ilikuwa kilatini
kanisa hilo lote upande wa sheria linafuata mkusanyo wa sheria za kanisa kumbe upande wa liturujia wengi wa waamini wake wanafuata mapokeo ya kanisa la roma lakini wengine wanafuata mapokeo ya ambrosi wa milano au yale ya lyon braga toledo na ya mashirika mbalimbali ya kitawa k
mf
hivi karibuni waamini waliotokea madhehebu ya anglikana wameruhusiwa kuendelea kutumia baadhi ya matini yake katika ibada wakiwa sasa ndani ya kanisa la kilatini
mji ni mkusanyiko wa makazi ya watu shule hospitali ofisi maduka viwanda n
sura maalumu ya miji inategemea mambo mengi kuanzia mazingira asili kama yana milima mabonde mito bandari n
miji ya kwanza ilipatikana mesopotamia kama vile uruk na ur ingawa kati ya miji inayodumu hadi leo ule wa kale zaidi labda ni yeriko palestina
ukuaji wa madola ulifanya baadhi ya miji ipewe hadhi ya mji mkuu kama vile roma ambao wakati wa yesu ulikuwa na wakazi zaidi ya nusu milioni
wanafanana na shoro kuchanyika na kuchamsitu na zamani wote waliainishwa pamoja katika sylviidae
zamani kucha wa afrika kusini kwa sahara waliainishwa katika jenasi parisoma lakini sasa wamewekwa katika jenasi sylvia
pengine jenasi conostoma paradoxornis na jenasi nyingine za madomo kasuku ziainishwa katika familia paradoxornithidae
ndege hawa wana rangi ya kahawia au kijivu mgongoni na nyeupe chini
wanatokea kanda za halijoto ya wastani na za nusutropiki katika afrika asia na ulaya
spishi nyingi za sylvia za ulaya na asia huhamia afrika kusini kwa sahara wakati wa majira ya baridi
hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe ndani ya uoto mzito mara nyingi karibu na ardhi
guadalupe ndiyo mji mkuu na mji mkubwa katika jimbo la nuevo le n
mwaka ilikuwa na wakazi mjini pamoja na mitaa ya jirani rundiko la mji lina wakazi 
para ba ni jimbo la brazil eneo la kaskazini mashariki
kucha wa jenasi hyliota ni ndege wadogo ambao zamani waliainishwa katika sylviidae familia ya kucha wengine
sasa wataalamu wanakubaliana kwamba ndege hawa hawana mnasaba na sylviidae
labda wana mnasaba na familia promeropidae ndegesukari wa afrika kusini
hadhi yao haijaamua bado lakini wapewa familia yao kwa sasa hyliotidae
kucha hawa wana rangi ya nyeusi au zambarau mgongoni na nyeupe machungwa au njano chini
hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe ndani ya uoto mzito
upo takriban kilomita kutoka mji mkuu wa nchi yerevan na idadi ya wakazi wapatao kutoka ilivyoripotiwa kwenye sensa ya mwaka wa na kuufanya uwe mji mkubwa nchini armenia
hrazdan kiarmenia unaitwa wa kirumi kama razdan zamani akhta akhti akhtala nizhniye akhty nizhne akhti nerkin akhta na nizhnyaya akhta ni mji mkuu wa mkoa wa kotayk huko nchini armenia
jina linatokana na jina la kiajemi cha kati frazdan
farzdan limeungana na hadithi ya kiajemi ya zoroastria
mji una wakazi wapatao na kuufanya uwe mji wa tano kwa ukubwa huko nchini armenia kwa hesabu ya wingi wa wakazi
wakati wa maiaka ya wasovyeti ulikuwa moja kati ya miji yenye viwanda vingi katika orodha ya miji ya jamhuri ya armenia
peninsula ya korea ni peninsula iliopo asia ya mashariki
hadi mwisho wa vita kuu ya pili ya dunia korea ilikuwa sehemu moja ya kisiasa ambayo kwa haraka haraka ilipata kugonga hadi kwenye eneo la peninsula ya korea
tangu kusimamishwa kwa vita ya korea mnamo nusu ya sehemu ya kaskazini ilikuwa imechukuliwa na korea kaskazini wakati nusu ya kusini ilichukuliwa na korea kusini
mipaka ya kaskazini ya peninsula ya korea inaeleweka kikawaida kwamba imepakana baina ya korea kaskazini na majirani zake wa kaskazini uchina km ikiwa pamoja na mikoa ya jilin na liaoning na urusi km
mipaka hii imejiumba kiasili na mito ya yalu amnok na tumen tuman duman
kwa kuchukua ufafanuzi huu peninsula ya korea ikiwa pamoja na visiwa vyake ina eneo la kilomtia za mraba zipatazo sq mi
bahari ya uchina ya mashariki ni bahari iliyopo kando ya mashariki mwa nchi ya uchina
bahari hii ni sehemu ya bahari ya pasifiki na inachukua eneo la kilomita za mraba zipatazo 
nchini uchina bahari hii inaitwa bahari ya mashariki
bahari ya japani ni kando ya bahari ya magharibi mwa bahari ya pasifiki
imepakana na japani korea kusini korea kaskazini na urusi
bahari hii huko korea kaskazini hutajwa kama bahari ya mashariki mwa korea na huko nchini korea kusini hutajwa kama bahari ya mashariki
s o paulo ni jina la kutaja jimbo huko nchini brazil
hili ndiyo jimbo kubwa kupita majimbo yote na ndiyo jimbo pekee lenye viwanda vingi na kukuza uchumi wa brazil
vikucha au vibubutu ni ndege wadogo ambao zamani waliainishwa katika sylviidae familia ya kucha wengine
sasa wataalamu wanakubaliana kwamba labda ndege hawa ni kundi lao lenyewe pamoja na kolojojo na spishi nyingine za kucha wa afrika
kwa sasa hakuna uhakika kama ndege hawa wote waunda familia yao au wamo katika familia mbalimbali
wanafanana na shoro kuchanyika na kuchamsitu ambao zamani waliainishwa pia katika familia sylviidae
rangi zao ni kahawia na nyekundu kijani au njano
hula wadudu ambao huwatafuta ardhini au kwa mashina na matawi ya miti
hulijenga tago lao kwa umbo wa kikapu kwa manyasi tandabui na nyuzinyuzi za mimea chini ya tawi la chini la mti
gojoseon ulikuwa ufalme wa kale wa korea
ufalme huu hehasabiwa kama taifa sahihi kabisa la watu wa korea
ilikuwa katikati ya beseni la mto liao na upande wa kaskazini mwa peninsula ya korea
watu wa gojoseon waliishi huko kaskazini mashariki mwa manchuria ya kale na hutazamiwa kama ndugu wa kwanza kunadikwa kwenye rekodi za korea
watu wa gojoseon walikuwa wakirekodiwa kwenye maandiko kadhaa ya kichina wakiwa kama moja kati ya dongyi maana yake washenzi wa mashariki
watu wa gojoseon walikuwa vizazi vya kabila la wahamiaji wa altaic waliolewea huko manchuria mashariki ya mbali ya uchina na peninsula ya korea
gojoseon hatimaye wakajikita kwenye eneo dogo la manchuria na peninsula ya korea
awali gojoseon huenda ilikuwa mjini liaoning lakini kunako kk ikahamia karibu na pyongyang mji mkuu wa sasa wa korea kaskazini
yohane wa msalaba fontiveros castilia hispania juni ubeda hispania desemba ni jina la kitawa la juan de yepes lvarez padri wa kanisa katoliki na mwanzilishi pamoja na teresa wa yesu wa urekebisho wa shirika la wakarmeli maarufu kama wakarmeli peku
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe desemba
yohane alizaliwa fontiveros kijiji cha mkoa wa castilia hispania tarehe juni akafariki ubeda tarehe desemba 
baba yake gonzalo de yepes wa ukoo maarufu wa toledo alifukuzwa na familia yake na kunyimwa urithi kwa sababu ya kumuoa mfumaji maskini catalina lvarez
tangu utotoni yohane alielekea huruma kwa maskini na hasa sala
kati ya na alipata elimu na ufundi huko medina del campo kituo cha biashara na masomo karibu na valladolid ambapo familia yake ilikuwa imehamia kufuatana na kifo cha baba yake
baadaye akawa seremala mshonaji mchoraji mchongaji nesi msaidizi namtumishi wa altare kufuatana na vipawa vyake na maendeleo yake katika masomo
akiwa na miaka aliingia shule mpya ya bweni iliyoanzishwa na wajesuiti huko medina del campo akasoma lugha na mengineyo kwa miaka mitatu
alipomaliza alikuwa na hakika kuhusu wito wake wa kitawa
mwaka alijiunga na shirika la wakarmeli wakati maisha ya jumuia yalipokuwa yamelegea sana na wakati wa joto wa mwaka huo alianza unovisi hukohuko medina del campo akichukua jina la yohane wa mt
kati ya na akasoma lugha na falsafa katika chuo kikuu maarufu cha salamanca
mwaka alipata upadirisho akarudi medina del campo kuadhimisha misa ya shukrani kati ya wanafamilia
huko akakutana na teresa wa yesu ambaye alimfanya amuunge mkono katika kurekebisha shirika hilo lirudi kwenye juhudi za awali kwa utukufu mkubwa zaidi wa mungu
upande wake teresa alianza kumheshimu sana akamuita baba wa roho yake ingawa alimtania pia kutokana na silika yake ngumu na makini
kwa miezi kadhaa walishirikishana mawazo na malengo kwa ajili ya kuanza urekebisho mapema iwezekanavyo
waliporudia nadhiri zao kadiri ya kanuni asili ya shirika kila mmoja alijichagulia jina jipya naye akajiita yohane wa msalaba
mwishoni mwa mwaka kwa ombi la teresa akawa muungamishi na makamu wa monasteri ya umwilisho mjini avila iliyongozwa na teresa mwenyewe
ilifuata miaka ya urafiki wa kiroho na ushirikiano mkubwa kwa faida ya wote wawili
ndipo vitabu bora vya teresa na vile vya kwanza vya yohane vilipoandikwa
kati ya mateso ya kimwili na ya kiroho yaliyompata kwa kupigania urekebisho mbali ya kufukuzwa konventini mojawapo ni lile la kufungwa miezi minane kwa tuhuma ya uongo katika gereza la shirika la toledo kuanzia tarehe desemba hadi alipotoroka usiku wa kuamkia tarehe agosti 
hata hivyo humohumo aliangaziwa na mungu kutunga baadhi ya mashairi yake bora yaliyompatia nafasi kati wa washairi mashuhuri wa lugha ya kihispania
kisha kujisalimisha katika nyumba ya wakarmeli peku ya toledo teresa na wenzake walishangilia sana uhuru wake
baada ya muda mfupi wa pumziko kwa ajili ya kupata tena nguvu alipangiwa kwenda katika mkoa wa andalusia alipoishi miaka katika konventi mbalimbali hasa granada
alizidi kupewa vyeo muhimu shirikani hata kuwa makamu wa mkuu wa kanda pia alikamilisha maandishi yake ya kiroho
halafu akarudi katika mkoa wake asili kama mmoja wa halmashauri kuu ya shirika la teresa ambalo lilikuwa limeshapata uhuru kamili kisheria
aliishi katika karmeli ya segovia kama mkuu wa jumuia
miaka ya mwisho ya maisha yake alijikuta ameachwa na wafuasi wake walio wengi
mwaka aliondolewa majukumu yote na kupangiwa aende katika kanda mpya ya meksiko barani amerika
akiwa anajiandaa kwa safari hiyo ndefu pamoja na wenzake tarehe septemba akiwa mgonjwa alisafiri kwenda kujifungia katika konventi ya beda karibu na ja n alipozidi kuugua kwa mateso makali na uvumilivu mkubwa hadi alipofariki usiku kati ya tarehe na desemba 
wakati wenzake walipokuwa wanaimba kipindi cha masomo aliaga leo naenda kuimba masifu mbinguni
pamoja na kuwa mshairi yohane alikuwa hasa mwanateolojia aliyetunga vitabu mbalimbali kuhusu maisha ya kiroho yaani sala na safari ya kumuelekea mungu kwa njia ya mkato kupitia hatua ya utakaso hatua ya mwanga na hatua ya muungano
kufuatana na mapokeo ya ukristo alifundisha namna ya kubandukana na wote na vyote ili kuungana na mungu tu aliye kwa pamoja mwanga wenye giza na giza angavu kwa kuwa mwanga wake ni mkali mno kwa macho yetu mabovu
mojawapo ya semi zake ilikuwa kwamba mungu anamnyenyekesha sana mtu ili kumuinua sana
katika wimbo wa kiroho yohane anaeleza maendeleo ya utakaso wa roho kama njia ya kuzidi kumpata mungu kwa furaha hadi mtu anapotambua kwamba anampenda kwa upendo uleule ambao anapendwa naye
mwali hai wa upendo kinaendeleza mada hiyo kwa kufafanua zaidi hali ya muungano na mungu unaomgeuza mtu ndani yake
mfano unaotumika tena na tena ni ule wa moto kama vile huo unavyozidi kuwaka kwa nguvu na kushika ukuni hata kuugeuza mwali roho mtakatifu naye kisha kutakasa roho katika usiku wenye giza anaiangaza na kuiwasha kama mwali wa moto
maisha ya roho ni adhimisho la mfululizo la roho mtakatifu ambalo mtu anaanza kuonja utukufu wa kuungana na mungu milele
kupanda mlima karmeli kinaelekeza roho katika utakaso wake wa hatua kwa hatua unaohitajika ili kupanda hadi vilele vya ukamilifu wa kikristo unaomaanishwa na mlima huo
utakaso huo unapendekezwa kama safari ambapo mtu anashirikiana na mungu ili kubandukana na lolote lililo kinyume na matakwa yake matakatifu
utakaso huo unaotakiwa kuwa kamili uweze kufikia muungano wa upendo na mungu unaanza na hisi halafu unaendelea na maadili ya kimungu imani tumaini na upendo ili kutakasa pia akili kumbukumbu na utashi
usiku wenye giza wa roho kinafafanua kazi ya mungu mwenyewe katika kuitakasa kikamilifu roho ya mtu na kuiandaa iweze kuungana naye kwa upendo
hiyo inahitajika kwa sababu juhudi za binadamu haziwezi kutosha kufikia mizizi mirefu ya maelekeo na mazoea mabaya aliyonayo
mtu anaweza kuyadhibiti lakini si kuyang oa kabisa
hiyo ni kazi ya mungu tu mtu anapaswa kukubali afanyiwe lakini ni roho mtakatifu ambaye kama mwali wa moto anateketeza uchafu wowote
katika hali hiyo mtu anajaribiwa kwa kila namna kama kwamba angejikuta katika usiku wenye giza nene
kwake viumbe vyote ni vyema na kwa kuvipitia tunaweza kumfahamu muumba aliyeacha athari yake ndani ya hivyo vyote
lakini ni imani tu inayotuwezesha kumjua mungu jinsi alivyo kwa ndani yaani katika umoja wa nafsi tatu
yale yote aliyotaka kuwashirikisha binadamu aliyatoa katika yesu kristo neno wake aliyefanyika mwili ndiye njia pekee ya kumfikia baba
viumbe vyote si kitu kabisa vikifananishwa na mungu kwa hiyo ili tufikie upendo kamili wa mungu ni lazima mapendo mengine yote yalinganishwe nao ndani ya kristo
ndiyo sababu yohane anasisitiza haja ya utakaso na uvuaji kamili ili kugeuzwa ndani ya mungu lengo la ukamilifu
safari ndefu na ngumu ya utakaso inadai juhudi za mtu lakini mtendaji mkuu ni mungu mtu anapaswa hasa kujiandaa afanyiwe kazi bila kuizuia
hasa atekeleze maadili ya kimungu ambayo yanakua pamoja na maendeleo ya utakaso na muungano na mungu hadi mtu ageuzwe ndani ya mungu
akifikia lengo hilo mtu anazama ndani ya utatu mtakatifu na kumpenda mungu kwa upendo uleule anaopendwa naye yaani anampenda kwa roho mtakatifu
anajisikia amezama katika upendo wa mungu na kuufurahia bila kipimo
anafahamu yote kumpitia mungu asihitaji tena kuvipitia viumbe ili kumfikia
maandishi yake yalitolewa kwa mara ya kwanza mwaka akatangazwa na papa klementi kuwa mwenye heri tarehe januari halafu mtakatifu na papa benedikto xiii tarehe desemba na hatimaye mwalimu wa kanisa na papa pius xi tarehe agosti 
kulinganisha maandishi yake na yale ya teresa wa yesu
tangu tusome mara ya kwanza maandishi ya teresa wa yesu na yohane wa msalaba ni rahisi tutambue tofauti ambazo zimesisitizwa mara nyingi
teresa alitegemea mang amuzi yake binafsi akidokeza neema za pekee alizojaliwa njozi n
asiwe makini kuzitofautisha na mambo yaliyo ya lazima katika makao saba ya jumba la kiroho
hivyo alitia maanani kuliko wengine matukio ya kihisi ya nje na ya ziada yanayoweza yakaendana na sala ya kumiminiwa vilevile alisisitiza kuzingatia ubinadamu wa yesu
yohane pia alisema kwa mang amuzi yake binafsi na ya watu aliowaongoza lakini hakuyataja akijitahidi kuyachimba kiteolojia jambo ambalo ni muhimu ili kutofautisha yaliyo ya kawaida na yaliyo ya ziada
alieleza sababu za hali mbalimbali za sala kwa mafundisho juu ya maadili ya kimungu na ya vipaji vya roho mtakatifu vinavyoendana nayo
kwa mtazamo huo alizingatia yaliyo ya lazima katika safari ya kuelekea utakatifu hasa matakaso ya kimungu yanayohitajika kwa usafi kamili wa upendo
kwa kufanya hivyo amekamilisha maandishi ya teresa na kutusaidia tuyaelewe
hata hivyo chini ya tofauti hizo kuna msingi mmoja kwa kuwa teresa alijua vya kutosha mang amuzi ya wafuasi wake aweze kuelewa na kueleza nini inatokea kwa kawaida kwa watu wanaopitia hayo makao saba
tukitumia maelekezo aliyoyatoa huko na huko tunaweza kubainisha zaidi yaliyo ya lazima na yaliyo ya ziada
ikifaa kuonyesha tofauti zao inafaa zaidi kuonyesha wanavyolingana na kutambua teolojia inavyoweza kusaidia katika masuala hayo magumu
galilaya kutoka kiebrania ha galil yaani mzunguko au mkoa kiasili galil ha goyim mkoa wa wapagani ni mkoa maarufu kihistoria upande wa kaskazini mwa israeli au palestina
upande wa mashariki mpaka wake ni mto yordani ambao sehemu hiyo unaunda ziwa genesareti pia bahari ya galilaya
waisraeli walipotoka misri na kuteka nchi ya kanaani katika mkoa huo walihamia watu wa makabila ya dan zebuluni isakari na naftali
galilaya ndio mkoa ambapo alikulia na kuanza utume wake yesu mwanzilishi wa ukristo
kati ya miji na vijiji vya galilaya vilivyotajwa katika injili kuna idadi ya wakazi wa mjini hapa ilikuwa kiasi cha mnamo mwaka wa na kuufanya uwe mji wenye watu wengi sana kwa kanda yake
takriban kilomita kutoka mji mkuu wa yerevan
jermuk kiarmenia pia kwa jina la kirumi huitwa dzhermuk ni mji uliopo mjini kusini mwa mkoa wa vayots dzor huko nchini armenia
kilikuwa kituo mashuhuri wakati wa zama za wasoviet na kinafahamika sana kwa chechem zake za maji ya moto na pombe zinatokana na maji ya miamba ambazo zinawekwa kwenye chupa
mji huu una mapolomo ya maji makubwa na daraja asilia kubwa ambalo lipo karibu na mto mdogo misitu mikubwa
jermuk kwa sasa ni mji ambao unajengwa kwa dhumuni la kuufanya uwe kama kitovu cha utalii nchini humo
kajaran kiarmenia pia unajulikana kwa jina la kirumi kama k ajaran qacaran kadjaran na kadzharan ni mji uliopo kwenye mkoa wa syunik huko nchini armenia
kapan kiarmenia jina la zamani ghapan ghap an kafin kafan katan qafan zangezur na madan ni jina la mji mkuu wa mkoa wa syunik huko nchini armenia
miji upo kilomita kutoka mji mkuu wa nchi yerevan na takriban kilomita kutoka mjini kashatagh
maralik kiarmenia ni mji uliopo katika mkoa wa shirak huko nchini armenia
mji una kanisa kubwa ambalo lilijengwa tangu mwaka wa 
martuni kiarmenia pia kwa majina ya kirumi kama martuny awali waliita mets kznut kuanzia karanlug nerkin karanlukh nerkin gharanlugh na pia kwa jina la kirusi nizhniy karanlug ni mji uliopo kwenye mkoa wa gegharkunik huko nchini armenia
upo karibu na ziwa sevan ambalo ni ziwa kubwa sana katika kaukazi
idadi yake ya wakazi imekadiriwa kuwa takriban kwa mwaka wa 
masis kirmenia zamani uliutwa narimanlu zangibasar ulukhanlu razdan na hrazdan ni mji uliopo kwenye mkoa wa ararat
upo upande wa kushoto mwa ukingo wa mto hrazdan takriban kilomita kutoka kusini mwa mji wa yerevan
idadi ya wakazi wa hapa wamefikia kiasi cha watu kwa mujibu wa sensa ya mwaka wa 
san jos del cabo ndiyo mji katika jimbo la baja california sur
mji ulianzishwa na sebastian vizcaino na jos echeverr a mnamo 
mtaguso wa kalsedonia unahesabiwa na wakristo wengi kuwa wa nne kati ya mitaguso ya kiekumene katika historia ya kanisa
ulifanyika kalsedonia leo katika nchi ya uturuki mwaka 
mtaguso huo uliitishwa na kaisari marcianus wa dola la roma mashariki pamoja na mke wake pulkeria wa bizanti miaka baada ya mtaguso wa efeso
hao waliona haja ya kudumisha umoja wa wakristo uliokuwa msingi wa uimara wa dola hilo hasa wakati huo ambapo makabila yasiyo na ustaarabu kutoka asia yalikuwa yanajaribu kuteka ulaya
umoja huo uliingia hatari ya kuvunjika kutokana na uamuzi wa mtaguso mkuu wa efeso kuhusu imani sahihi juu ya yesu kristo kutoeleweka kwa namna moja
hasa baadhi ya walioshinda mtaguso huo walionekana kusisitiza mno umungu wake hata kutia shaka kama wanaamini sawasawa ubinadamu wake
vikao vilianza tarehe oktoba vikiwa na washiriki zaidi ya mara nyingi inatajwa idadi ya hivi
ufanisi wa mtaguso ulichangiwa na msimamo wa kaisari valentiniano iii wa dola la roma magharibi binamu wa pulkeria
ingawa msimamo huo wa kati ulikubaliwa na wengi wengine waliuona ni kinyume cha uamuzi wa efeso hivyo walishikilia sana mtazamo hao hata walipodhulumiwa na serikali
ndiyo asili ya farakano la misri syria armenia n
mtaguso huo ulitunga pia kanuni mbalimbali kama vile kwa kumpatia patriarki wa konstantinopoli nafasi ya pili kati ya maaskofu wote
mtaguso wa pili wa konstantinopoli uliitishwa na kaisari justiniani mwaka kwa lengo la kupatanisha tena na kanisa katoliki wakristo wote wa misri syria n
waliojitenga miaka iliyopita kufuatana na mtaguso wa kalsedonia
kwa ajili hiyo kaisari huyo alifanya yalaaniwe maandishi ya wanestori watatu teodoro wa mopsuestia teodoreto wa kiro na iba wa edesa yaliyochukiwa sana na wamisri
pia mtaguso mkuu huo ulilaani baadhi ya mafundisho wa origene
walihudhuria maaskofu kati yao walitokea magharibi
kumbe papa vigili pamoja na maaskofu wengine wa magharibi walikataa kuhudhuria ingawa walikuwepo konstantinopoli ila mwaka uliofuata alikubali maamuzi ya mtaguso
hatimaye papa gregori aliutambua kama mtaguso mkuu kwa sababu haukuharibu kitu
hivyo wakristo wengi wanahesabu mtaguso huo kuwa wa tano kati ya mitaguso ya kiekumeni ingawa lengo halikufikiwa kwa kuwa wamisri waliendelea kukataa mtaguso wa kalsedonia
mtaguso wa tatu wa konstantinopoli unahesabiwa na wakristo wengi kuwa wa sita kati ya mitaguso ya kiekumene
uliitishwa tarehe novemba ukafungwa tarehe septemba 
kaisari konstantino iv wa konstantinopoli ndiye aliyeuitisha na kuuendesha kuanzia tarehe novemba hadi tarehe septemba 
ulikuwa unaenea mtazamo wa kwamba hakuwa na utashi wa kibinadamu bali ule wa kimungu tu
kwa kumpunguza yesu katika ubinadamu wake kamili uliosisitizwa na mtaguso wa kalsedonia 
vilevile papa martin katika mtaguso uliofanyika laterani alilaani mtazamo huo kinyume cha kaisari na patriarki wa konstantinopoli
katika mtaguso wa tatu wa konstantinopoli konstantino iv wa bizanti alikubaliana na papa agatoni na hivyo mtaguso wa tatu wa konstantinopoli ulilaani rasmi mtazamo wa kwamba yesu hakuwa na utashi wa kibinadamu
maksimo muungamadini alizaliwa mwaka akafariki schemaris lazica mwaka 
anaheshimiwa na kanisa katoliki waorthodoksi na wengineo kama mtakatifu na babu wa kanisa
sikukuu yake inaadhimishwa tarehe januari au agosti
jina la pili aliongezewa kutokana na mateso yaliyompata kwa ajili ya imani sahihi alikatwa mkono wa kulia na ulimi asiweze kuendelea kuitetea wala kwa maandishi wala kwa sauti
mtaguso wa tatu wa konstantinopoli ulimpa ushindi baada ya kifo chake
kolojojo ni ndege wadogo wa jenasi macrosphenus ambao zamani waliainishwa katika sylviidae familia ya kucha
sasa wataalamu wanakubaliana kwamba labda ndege hawa ni kundi lao lenyewe pamoja na vikucha na spishi nyingine za kucha wa afrika
kwa sasa hakuna uhakika kama ndege hawa wote waunda familia yao au wamo katika familia mbalimbali
kufuatana na uchanganuzi wa juzi wa dna inawezekana kama spishi moja macrosphenus kretschmeri si kolojojo lakini aina ya korogoto au nyembelele
kolojojo wanafanana na shoro kuchanyika na kuchamsitu ambao zamani waliainishwa pia katika familia sylviidae lakini kolojojo ni wadogo zaidi na wana domo refu na mkia mfupi lakini si mfupi kama ule wa vikucha
rangi yao kuu ni zaituni njano tumboni na njano machungwa au nyekundu mbavuni
hula wadudu ambao huwatafuta kwa mashina na matawi ya miti na mitambaa
mwenendo wao wa kuzaa na kujenga tago haujulikani
mtaguso wa pili wa nisea uliitishwa na malkia irene wa bizanti mwaka ili kujadili matumizi ya sanamu katika ukristo kutokana na ombi la papa adrian 
wakristo wengi wanauhesabu kuwa wa saba kati ya mitaguso ya kiekumeni
ni wa mwisho kufanyika wakati wa mababu wa kanisa
mtaguso mkuu huo ulihitajika ili kumaliza mabishano makali kuhusu sanamu za kikristo yaliyochukua zaidi ya miaka hasa katika dola la roma mashariki yakimalizika mwaka tu
chanzo ni uamuzi wa kaisari leo iii wa bizanti wa kuteketeza sanamu zote ili kujilinganisha na waislamu waliotishia utawala wake
patriarki wa konstantinopoli alilazimika kujiuzulu lakini uamuzi wa kaisari ulizidi kupingwa hasa na wamonaki na mwanateolojia yohane wa damasko
sera ya dola ilibadilika aliposhika uongozi irene kwa niaba ya mtoto wake mdogo konstantino vi wa bizanti
pamoja na maaskofu hivi wa dola hilo walihudhuria wamonaki wengi
mtaguso ulitofautisha heshima inayokubalika kwa sanamu na ibada isiyovumilika
hoja kuu ni kwamba sanamu si kitu ila inamwakilisha yule aliyechorwa ndani yake
kimsingi sanamu zinakubalika kutokana na umwilisho wa mwana wa mungu uliomfanya atwae sura na kuonekana
mtaguso ulichukua pia maamuzi mbalimbali ili kurekebisha kanisa
yohane wa dameski kwa kiarabu yu ann ibn sarj n alikuwa mmonaki padri na mwanateolojia kutoka dameski mji mkuu wa siria damasko mwaka papa leo xiii alimuongezea sifa ya mwalimu wa kanisa
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe desemba
alizaliwa damasko mwaka hivi labda katika familia ya kiarabu ya kikristo
babu yake man r alikuwa wa kwanza katika familia kupewa vyeo vikubwa chini ya utawala wa halifa mu awiya bin abi sufyan na wa waandamizi wake
baba yake pia alikuwa mwanasheria akafuatwa na yohane ambaye bado kijana alipata kuwa mshauri wa halifa wa damasko na msimamizi wa mali yake
lakini baadaye kidogo huenda akahukumiwa na kukatwa mkono wa kushoto
hapo mwaka hivi alihama mji huo na kujiunga moja kwa moja na monasteri ya mt
saba kati ya bethlehemu na yerusalemu ambapo alipewa upadrisho
alihubiri na kuandika sana hadi kifo kilipompata huko palestina akiwa na umri wa miaka mwaka hivi
katika maandishi yake alikusanya mafundisho ya mababu waliomtangulia yeye akiwa wa mwisho kati yao
kitabu chake maarufu zaidi kinaitwa kuhusu imani sahihi
alitumia nguvu zake zote hasa kutetea matumizi ya picha na sanamu takatifu katika ukristo dhidi ya waliotaka kuziteketezakwa kushikilia makatazo ya agano la kale lakini pia kwa kujilinganisha na uislamu kwa malengo ya kisiasa
hoja zake zilitegemea hasa umwilisho wa mwana wa mungu tumboni mwa bikira maria
zamani mungu akiwa hana mwili wala sura hakuchorwa kwa picha
lakini kwa kuwa sasa ameonekana katika mwili na kuishi kati ya watu mimi nachora upande ule wa mungu ulioonekana
siabudu maada bali muumba wa maada ambaye alipata kuwa maada kwa ajili yangu akakubali kuishi katika maada na kuniokoa kwa njia ya maada
kwa hiyo sitaacha kuheshimu maada ile ambayo wokovu wangu umepatikana kwa njia yake
sheria ya kutajirika kusio kwa haki badala ya sheria tya mkataba basi inatumika kurudisha jina kwa mmiliki halali
ingewezaje kuwa mungu kile kilichopewa kuwepo kutoka utovu wa vyote
hata hivyo mimi naheshimu na kustahi pia maada nyingine yote iliyoniletea wokovu kwa kuwa imejaa nguvu na neema takatifu
je mbao za msalaba uliobarikiwa mara tatu si maada na je wino na kitabu kitakatifu sana cha injili si maada je altare ya ukombozi inayotupatia mkate wa uzima si maada na muhimu kuliko yote je mwili na damu ya bwana wetu si maada basi ama tunatakiwa kufuta umbile takatifu la vitu hivyo vyote ama tunatakiwa kulikubalia mapokeo ya kanisa heshima ya picha za mungu na za marafiki wake ambao wametakaswa na jina walilopewa na kwa sababu hiyo wanatawaliwa na neema ya roho mtakatifu
basi usiikosee maada haitakiwi kudharauliwa kwa sababu hakuna kilichofanywa na mungu ambacho ni cha kudharauliwa
hivyo yohane alikuwa kati ya wale wa kwanza waliotofautisha ibada inayotupasa kwa mungu tu na heshima inayoweza kutolewa kwa malaika na watakatifu wake na hata kwa picha zinazowachora ambayo imestawi hasa katika makanisa ya mashariki hadi leo
kwa jumla ni mtazamo mpya chanya juu ya ulimwengu maada yenyewe inaweza kufanywa chombo cha neema kwa kuitiwa roho mtakatifu
alipewa ushindi na mtaguso wa pili wa nisea baada ya kifo chake
wewe bwana ulinitoa katika viuno vya baba yangu kwa kuwa sheria za umbile letu zinafuata daima amri zako
si kadiri ya matakwa ya mtu wala ya tamaa ya mwili uliandaa uzazi wangu kwa matayarisho yanayopita sheria za umbile letu uliniandika kati ya wafuasi wa kanisa lako takatifu lisilo na doa
umenilisha maziwa ya kiroho maziwa ya maneno yako ya kimungu
umenitegemeza kwa chakula kizito cha mwili wa yesu kristo umenilevya kwa kikombe cha kimungu cha damu yake itiayo uzima sijui kwa mpango gani umefanya hivi wewe tu unajua unichunge bwana na uchunge mwenyewe pamoja nami watu wengine petro crisologo forum cornelii leo imola italia hivi imola hivi alikuwa askofu mkuu wa ravenna wakati huo mji mkuu wa mwisho wa dola la roma la magharibi leo katika mkoa wa emilia romagna huko italia kaskazini aliyevutia umati wa watu kwenye imani kwa mafundisho yake yaliyo bora kwa hekima na ufasaha wa lugha
tangu zamani anaheshimiwa kama mtakatifu na babu wa kanisa
mwaka papa benedikto xiii alimuongezea sifa ya mwalimu wa kanisa
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe julai
habari za maisha yake ni chache tena si za hakika
alichoandika agnus mwanahistoria wa ravenna mwaka hivi si cha kuaminika sana
alizaliwa huko forum cornelii leo imola italia mwaka hivi
alivyosimulia mwenyewe alipewa ubatizo malezi ya kidunia na ya kiroho na hatimaye daraja takatifu ya ushemasi na korneli askofu wa imola
papa sixtus iii au papa selestini i alimteua kuwa askofu wa ravenna mwaka 
chini yake kanisa la mji huo lilipewa baadhi ya haki za jimbo kuu kwa sababu ya kuwepo ikulu ya dola
hasa lilipata sifa kutokana na uchungaji wake wenye ari pande zote unaoshuhudiwa na hotuba zake nyingi
hotuba ya kwanza jimboni aliitoa mbele ya gala plasidia binti wa kaisari theodosi i ambaye baadaye akawa mtawala kwa niaba ya mwanae kaisari valentiniani iii ni kati ya wachungaji bora wa wakati ule akitekeleza mwenyewe kipeo cha askofu alichokichora hivi kuwa ndani ya kristo mtumishi huru wa wote uadilifu na ari yake vilimvutia waamini wengi waliomuita krisologo kutoka kigiriki neno la dhahabu kwa sababu ya mvuto wa kiroho na ufasaha wa mahubiri yake
tuna hotuba za petro hasa za kufafanulia biblia na za kumsifu bikira maria na yohane mbatizaji
petro alifafanua vizuri hasa fumbo la umwilisho na kanuni ya imani ya mitume akipinga uzushi wa ario na ule wa eutike
alimuandikia huyo mwaka ili akubali maamuzi ya papa leo i kwa sababu mwenye heri petro ambaye anaishi na kuongoza akiwa katika ukulu wake mwenyewe anawapa ukweli kuhusu imani wale wanaoutafuta
isidori cartagena leo nchini hispania sevilia hispania aprili alikuwa askofu mkuu wa sevilia maarufu kwa elimu yake kubwa aliyowarithisha hasa watu wa ulaya magharibi wa karne za kati
mwaka papa inosenti xiii alimuongezea sifa ya mwalimu wa kanisa
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe aprili
alizaliwa na severianus na turtura huko cartagena hispania mwaka akiwa wa nne kati ya watoto watano ambao wanne kati yao wanaheshimiwa na kanisa katoliki kama watakatifu leandro wa sevilia fulgensi florentina wa cartagena naye mwenyewe
kati yao watatu walikuwa maaskofu na wa kike alikuwa mtawa
kaka yake leandro msomi aliyeshika maisha magumu ndiye aliyemlea kwa nidhamu kubwa baada ya kifo cha baba yao akimtengenezea mazingira ya kimonaki ambamo awajibike katika masomo akitumia maktaba yao kubwa ili kujiandaa akabili matatizo ya wakati ule
kutokana na matatizo hayo akiwa bado mtoto ilimbidi aonje uchungu wa kupelekwa uhamishoni
hata hivyo alichangamkia utume wake wa kurudisha nchi yao katika kanisa katoliki na ustaarabu wa kirumi
kisha kuwa mkleri huko sevilia mwaka isidori alimrithi kaka yake leandro kama askofu wa jimbo kuu hilo akaliongoza kwa miaka akijitahidi pande zote katika teolojia liturujia sheria za kanisa n
kama rafiki yake gregori mkuu ilimbidi isidori pia asifuate elekeo lake la kujisomea bali ajitose kwa upendo kushughulikia wokovu wa watu wake
kwa sababu wanaingia katika dhati ya moyo na humo wanatafuta kujua utashi wa fumbo wa mungu unawaomba nini
hapo wakitambua kwamba imewapasa kunyenyekea mipango ya mungu wanainamisha mioyo yao kwa nira ya matakwa yake
kwa sababu kama vile tunavyopaswa kumpenda mungu kwa kuzamia sala tunapaswa pia kumpenda jirani yetu kwa matendo
alishika nafasi ya maana katika matukio ya nchi yake wakati huo ilipotawaliwa na kabila la kijerumani la wavisigoti ambao aliwavuta kutoka uzushi wa ario kwenye imani ya mtaguso wa kwanza wa nisea na ya mtaguso wa kwanza wa konstantinopoli
katika hilo alifurahia sana wongofu wa hermenegild mrithi wa ufalme wa wavisigoti
alishiriki mtaguso iv wa toledo uliolenga kuunganisha liturujia maalumu ya kihispania
ndiye mwakilishi bora wa liturujia hiyo aliyoirekebisha na kuistawisha
alipokaribia kufa aliamua kupokea kitubio cha hadharani kadiri ya ibada aliyoitunga mwenyewe
kutokana na malezi aliyoyapata alistawisha elimu yoyote ya kikristo na ya kidunia na fasihi kuliko watu wote wa wakati wake
aliandika sana juu ya mambo mbalimbali sayansi historia teolojia maadili sheria za kanisa na ufafanuzi wa biblia akitumia madondoo ya asili na aina tofauti sana pengine bila kuyasanisi kwa mpango wa kuridhisha
juhudi yake ilikuwa kutopoteza chochote cha zamani kilichoweza kusaidia siku za mbele
vitabu muhimu zaidi ni vile vya etymologiae ambavyo aliviandika hasa kwa ajili ya malezi ya wakleri na vilikusanya ujuzi wote wa wakati ule vikatumika sana katika karne za kati
hivyo alipata kuwa kiungo kati ya mababu wa kanisa ambaye ni wa mwisho wao upande wa magharibi na hatua iliyofuata
tafsiri yake ya kwanza kwa kiingereza ni barney stephen a
lewis w
beach j
videnenda ni ndege wadogo wa jenasi cisticola na incana katika familia cisticolidae
chimbuko la jenasi lipo afrika lakini spishi kadhaa zinatokea ulaya na asia pia spishi moja hata mpaka australia
rangi yao kuu ni kahawia mara nyingi pamoja na michirizi mizito na pengine nyekundu au njano
hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe ndani ya uoto mzito mara nyingi tago limefunika na manyasi yaliyofumika
petro wa alkantara ambaye awali aliitwa juan garavita alc ntara hispania arenas estremadura oktoba alikuwa padri wa kanisa katoliki na mtawa wa shirika la ndugu wadogo
baba yake petro garavita alikuwa gavana wa mkoa na mama yake alikuwa wa ukoo bora wa akina sanabia
kisha kusoma lugha na falsafa mjini kwake alipokuwa na umri wa miaka alipelekwa kusoma chuo kikuu cha salamanca
alipomaliza mwaka alijiunga na wafransisko wa konventi ya urekebisho huko manxaretes na alipofikia miaka alitumwa kuanzisha nyingine huko badajoz
kisha kupata upadirisho mwaka mwaka uliofuata alichaguliwa guardiano kiongozi wa jumuia ya robredillo
alipata sifa kama mhubiri hotuba zake zilizofuata hasa biblia zililenga watu duni zaidi
gabrieli mwaka petro alitunga katiba kali akaipendekeza kwenye mkutano wa kanda huko plasencia mwaka lakini alikataliwa
hapo akajiuzulu akaenda na yohane wa avila kwenye milima ya arabida ureno akajiunga na padri martino wa santa maria kuishi upwekeni
baada ya ndugu wengine kujiunga nao jumuia nyingi ndogondogo zilianzishwa
petro akachaguliwa kuwa guardiano na mlezi wa wanovisi huko pallais
aliporudi hispania mwaka aliishi upwekeni zaidi ya miaka miwili halafu akaenda miguu mitupu hadi roma akakubaliwa na papa julio iii aanzishe konventi fukara kadhaa chini ya mamlaka ya mkuu wa wakonventuali
mwaka konventi hizo ziliunda kanda ndogo chini ya petro halafu mwaka kanda kamili jina lake mt
bila ya kujali upinzani uliompata awali alitunga katiba kali zaidi iliyoongoza urekebisho huo mpya ulioenea haraka hispania na ureno
mwaka kanda hiyo ilihamishwa chini ya mamlaka ya mkuu wa waoservanti
kati ya watu waliompenda kuna watakatifu fransisko borgia yohane wa avila na teresa wa yesu
barua ya petro kwa bikira huyo ya tarehe aprili ndiyo iliyomtia moyo wa kuanzisha monasteri ya kwanza ya urekebisho wa wakarmeli peku huko avila tarehe agosti mwaka huohuo
kitabu cha teresa juu ya maisha yake mwenyewe kina habari nyingi kuhusu petro na karama zake
mwenyewe anashuhudia kwamba alimtokea mara baada ya kufa na kumuambia heri toba iliyonipatia utukufu mkubwa namna hii
zaidi ya katiba na barua nyingi kuhusu maisha ya kiroho aliandika kitabu juu ya sala kilichoenea na kutafsiriwa katika lugha mbalimbali
alitangazwa mwenye heri na papa gregori xv tarehe aprili na mtakatifu na papa klementi ix tarehe aprili 
kutokana na urekebisho wa kitawa alioushughulikia lilitokana tawi la pekupeku
pia alichangia urekebisho wa wakarmeli ulioanzishwa na teresa wa yesu ndiyo sababu katika basilika la mt
petro huko vatikani sanamu yake inashika nafasi kati ya waanzilishi muhimu zaidi wa historia ya kanisa
alikuwa padri mwanzilishi wa shirika la mateso wapasionisti
anaheshimiwa na kanisa katoliki kama mtakatifu tangu tarehe juni alipotangazwa na papa pius ix
ilitokea nini katika miaka ya maisha yake marefu yaliyowekwa wakfu kwa mungu tangu utotoni katika ugumu wa hali ya juu kwenye umri wa miaka alipiga hatua kubwa hata akaita kipindi hicho kuwa cha uongofu wake kilikuwa na dalili za utakaso wa kimungu wa hisi
tangu hapo maisha yake ya kuzama katika mafumbo yalipitia vipindi vitatu
cha kwanza kilichukua miaka ambapo aliinuliwa ngazi kwa ngazi hadi muungano unaotugeuza
cha pili kilichukua miaka ambapo aling amua kwa dhati ya pekee maisha ya malipizi
cha tatu kilichukua miaka ambapo nderemo ziliongezeka kadiri alivyokaribia mwisho wa maisha yake ingawa majaribu nayo yaliendelea
katika kipindi cha kwanza baada ya usiku wa hisi na tabu zake akiwa amejaliwa kuzama katika mafumbo alidumu saa tatu au nne mfululizo katika sala ya moyo jumla saa saba kwa siku
wakati huo alijaliwa pia njozi ya utatu mtakatifu ya mbinguni na ya motoni akaona kana kwamba imani imekuwa jambo wazi
alipata utakaso wa kimungu wa roho kwenye umri wa miaka hasa wakati wa mfungo wa siku aliposikia maneno ya kishetani dhidi ya mungu yaliyomchoma moyo na roho
utakaso huo ulimalizika kwa kuzama katika mateso ya yesualiyojipatia kwa njia ya upendo
mwenyewe aliandika roho ikiwa imezama yote katika upendo safi pasipo utafiti ila kwa imani tupu na safi kabisa inajikuta inapompendeza mungu aliye wema mkuu imezama sawasawa katika bahari ya mateso ya mwokozi na kuona kwamba mateso ni kazi ya upendo tu
tangu hapo sala yake ikawa kuvaa mateso ya yesu na kujiachilia azamishwe katika umungu wake
kabla ya kufikia umri wa miaka alijaliwa muungano unaotugeuza ulioendana na ishara ambazo pengine zinaudhihirisha kwa hisi njozi na kupewa pete ya dhahabu iliyochongwa ionyeshe vyombo vya mateso
hakunyimwa tu faraja za kihisi bali ni kana kwamba imani tumaini na upendo vilipatwa visimng ae
hata hivyo katika jaribu hilo la muda mrefu alionyesha subira kubwa kujiachilia kikamilifu katika mapenzi ya mungu pamoja na wema mkubwa kwa wale waliomkaribia
siku moja alimuambia kiongozi wake wa kiroho kama wangeniuliza muda wowote ninafikiria nini naona ningeweza kujibu roho yangu inajihusisha na mungu
ilikuwa hivyo hata alipojiona hana tena imani tumaini na upendo naona haiwezekani kuacha kumfikiria mungu kwa kuwa roho yangu imejawa naye nasi sote tumo ndani mwake
alipokuwa akipitia barabara za roma na kulia kutoka njia ya paulo utuopoe ee bwana aliweza kupumua tu upande wa mungu
kwa miaka usiku na mchana sala yake chungu ya kishujaa isiyokoma ilimtafuta kwa ari kwa niaba ya watu aliokuwa anateseka kwa ajili yao
hivyo alitekeleza maneno ya mwalimu ya kwamba imewapasa kumwomba mungu sikuzote wala wasikate tamaa lk 
paulo aliandika tena tabu ndogondogo za mwili au za roho ndiyo vidato vya kwanza vya ile ngazi ndefu takatifu inayopandwa na watu bora na wakarimu
hao wanapanda hatua kwa hatua hadi kufikia kidato cha mwisho
huko juu wanakuta uchungu safi kabisa usiochanganyikana hata kidogo na faraja toka mbinguni wala duniani
nao wakiwa waaminifu wasijitafutie faraja yoyote watavuka toka huo uchungu safi hadi upendo safi wa mungu usiochanganyikana na chochote kingine
lakini wanaofikia hatua hiyo ni wachache sana wanajiona kana kwamba wameachwa na mungu kwamba yeye hawapendi tena amewakasirikia nikiruhusiwa kusema hivi kidogo ni kama adhabu ya kumkosa mungu milele ni teso ambalo uchungu wake hauna mfano
lakini mtu akiwa mwaminifu anakusanya hazina isiyopimika dhoruba zinapita na kwenda zake kumbe yeye anakaribia muungano halisi mtamu na wa dhati na yesu msulubiwa ambaye anamgeuza ndani mwake na kumlinganisha naye
magamaga ni ndege wadogo wa jenasi mbalimbali katika familia cisticolidae
wanafanana na videnenda lakini mkia wao ni mrefu zaidi na hawana michirizi mizito
karibu na nusu ya spishi za prinia zinatokea asia lakini spishi zote nyingine zinatokea afrika
hawa ni ndege wa maeneo wazi yenye manyasi marefu na vichaka
hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe ndani ya manyasi au kichaka karibu na ardhi mara nyingi tago limefunika
meghri kiarmenia pia kwa jina la kirumi mergi megry megri na mogri ni mji uliopo mjini kusini mwa nchi ya armenia kwenye mkoa wa syunik karibu kabisa na mpaka wa nchi ya iran
uchumi wa mji unategemea sana viwanda vya vyakula na hasa viwanda vya kuoka mikate
katika sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa idadi ya wakazi wanaoishi mjini hapa ilikadiriwa kufikia kiasi cha 
metsamor kiarmenia ni mji uliopo katika mkoa wa armavir huko nchini armenia
kiwanda cha umeme wa nyuklia cha armenia kinaitwa metsamor nuclear power plant kipo mjini hapa
metsamor ilijengwa mnamo mwa kwa ajili ya nyumba za wafanyakazi wa metsamor nuclear power plant
kiwanda hicho cha kuzalishia umeme kilikuja kufungwa mnamo mwaka wa kwa kufuatia hali ya tetemeko la ardhi ambalo lilipelekea kufungwa kwa kiwanda
kiwanda hicho kilikuja kufunguliwa tena mnamo mwaka wa baada ya kuweka vizuizi imara vya tishio la tetemeko la ardhi
leo hii kwa haraka haraka inazalisha umeme wa asilimia mpaka ya mahitaji ya umeme kwa armenia
c rdoba ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
mwaka ilikuwa na wakazi mjini pamoja na mitaa ya jirani rundiko la mji lina wakazi 
mji ulianzishwa na fray juan de san miguel mwaka 
kolokolo ni ndege wadogo wa jenasi mbalimbali katika familia cisticolidae
wanafana na videnenda lakini mkia wao ni mrefu zaidi na wana rangi kali zaidi kahawia kijivu au kijani mgongoni na nyeupe njano na au nyekundu chini na pengine kichwani na mbawani
wanatokea afrika kusini kwa sahara katika misitu na mapori
hulijenga tago lenye kuba ya manyasi majani na au vigoga katika kichaka
 aprili ni msanii wa muziki wa r b na bongo flava kutoka nchini tanzania
anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama mr
blue
alifanikiwa kujizolea umaarufu mkubwa huku akipendwa na wapenzi na mashabiki mara tu baada ya kuingia katika fani ya muziki na wimbo wake mr blue
ambapo baadaye ikaja kuwa kama ndiyo jina lake la kisanii
mr blue alikuwa gumzo na wimbo mr blue kabla ya kuja kupata umaarufu zaidi na wimbo wake wa mapozi ambao ndiyo uliomzidishia kupendwa kutokana na mpangilio wa mashairi na sauti aliyotumia pamoja na maujanja ya ala ya muziki wenyewe
mr blue alizaliwa aprili mwaka ni mtoto wa tatu kati ya wanne kwa kuzaliwa katika familia ya mzee sameer alhaji alhad ally mwenye asili ya ki sudan
japo baadae mwaka alikuja kufafanua changamoto zilizokuwa zikimkabili katika kipindi cha televisheni kiitwacho mkasi kinachoongozwa na salama jabir kikubwa alisema mahitaji ya kifedha yalikuwa makubwa na ulifika wakati alilazimika aidha kuchagua muziki au shule kwa kuwa muziki ulikuwa ukitatua tatizo la kifedha basi hakuwa na budi kuchagua muziki akizungumzia hatua waliyochukua wazazi wake kutokana na kuacha kwake shule kwa sababu ya muziki anasema hawakumgombeza kwani walijua ni ujana tu unamsumbua huku wakiamini itafikia wakati atatulia mr blue alianza kujihusisha na masuala ya muziki mwaka na kilicho sababisha ajiingize katika fani hiyo ni kaka zake waaliojulikana kwa majina ya the boy stain na obrey ambao nao walikuwa wakijihusisha na suala zima la muziki
lakini hakuanza kuimba moja kwa moja bali alikuwa akifuatilia tu jinsi gani muziki unavyokua na mwaka ndipo nilipojiingiza zaidi kwa kuanza kuimba katika sherehe mbalimbali za macamp
mwaka kuelekea ndipo alipotoka na wimbo wake wa mr blue ambao ndiyo ulioanza kumapatia umaarufu
wakati akitamba na kibao chake hicho lakini hakutaka mashabiki wamsahau mapema hivyo aliamua kutoa kibao kingine kilichokwenda kwa jina la mapozi ambacho kilimtangaza na kupiga hatua kupitia nyimbo hizo
mr blue ambaye albamu yake ya kwanza ilikwenda kwa jina la mr blue na ya pili ni yote kheri
pia anawashukuru mama yake mzazi halima rajab na baba yake sameer alhaj alhad ally kwa kumruhusu kujikita katika muziki
pia aliwahi kuwa na mahusiano na msanii mwenzake anayejulikana kama naj anayeishi jijini london
uhusiano huo uliisha kitambo kidogo na sasa mr
blue ana mke
mei ni msanii wa rekodi za muziki na mwigizaji kutoka nchini marekani
ameanza kutoa rekodi yake ya kwanza mwishoni mwa yenye jina sawa na lake yaani chris brown akiwa na umri wa miaka 
ambacho kilifikia nafasi ya juu kwenye billboard hot na kumfanya brown kuwa msanii wa kiume wa kwanza kushika nafasi ya kwanza tangu montell jordan kuwa naye kutoa kibao na kushika nafasi ya kwanza kwenye chati
albamu imeuza nakala zaidi ya milioni mbili kwa marekani na kutunukiwa platinamu mbili mfululuzo na recording industry association of america riaa
albamu ya pili ya brown exclusive ilitolewa duniani kote mnamo mwezi wa novemba 
ilitamba na vibao vyake vikali vilivyopata mafanikio makubwa kabisa kibao chake cha pili kwa u
kiss kiss akimshirikisha t pain na with you ambao ulishika nafasi ya pili kwenye chati za billboard hot 
brown ametoa toleo la hali ya juu la albamu lililokwenda kwa jina la the forever edition
sheria ya ukiukaji wa wajibu ambayo wakati mwingine huitwa kosa la jinai ni makosa ya raia
kibao cha kwanza kutoka kwenye albamu hiyo ni forever kilitolewa mnamo mwezi wa mei na kushika nafasi ya pili kwenye chati za billboard hot 
exclusive has been certified platinum by the riaa
licha ya kupata mafanikio makubwa akiwa kama msanii wa kujitegemea brown amepata kushirikishwa kwenye vibao vingine vikali kama vile no air aliimba pamoja na jordin sparks shortie like mine sambamba kabisa na rapa bow wow na shawty get loose na lil mama na t pain
kibao hicho kilishika nafasi ya tatu namba tisa na kumi kwenye chati za billboard hot mfululizo
kutokana na utaratibu wake wa kucheza brown amefananishwa kujulikana kama wasanii wa r b kama vile usher na michael jackson wote hudokezwa kama wao ndiyo wenye athira nzima ya muziki wa brown
mnamo brown alishtakiwa kwa kosa la kumshambulia mwandani wake mwimbaji rihanna na akapigwa kifungo cha nje cha miaka mitano na miezi sita ya mawasiliano ya kihuduma kijamii na mpenziwe
chris brown ni jina la kutaja albamu kwanza ya msanii wa muziki wa r b kimarekani chris brown
kama jinsi ilivyo kwa wasanii wengi wa marekani yaani jina la msanii ndiyo jina la albamu hasa za kwanza huwa wanatoa jina lao
 novemba nchini marekani kupitia studio jive records
ilipata mafanikio makubwa kabisa kibiashara na kutunukiwa platinamu mbili mfululizo na recording industry association of america riaa kwa kufanya vizuri kwa marekani na kuuza nakala milioni kwa hesabu ya dunia nzima
san juan bautista tuxtepec kinahuatl juu ya kilima cha sungura ni mji katika jimbo la oaxaca huko nchini mexiko
mwaka wa ilikuwa na wakazi wapatao wanaosihi mjini hapa
pete rock cl smooth lilikuwa kundi la muziki wa hip hop lenye athira kubwa ya east coast hip hop
kundi linaunganishwa na watu wawili ambaye ni pete rock na cl smooth
mount vernon ni mji wa marekani katika jimbo la new york
de la soul ni jina la kutaja kundi la muziki wa hip hop linalounganishwa na wasanii kutoka mjini long island new york marekani
kundi linafahamika sana kwa mtindo wao wa kuchukua sampuli za nyimbo nyingine na kufanya sampuli hizo kiumeme umeme na mchango wao mkubwa katika kueneza mtindo wa jazz rap na alternative hip hop
wanachama wa kundi ni pamoja na kelvin mercer david jude jolicoeur na vincent mason wanafahamika kwa majina kadhaa ya utani
watatu hao walianzisha kundi hili wakiwa sekondari na kupata mtawasha wa mtayarishaji wa rekodi za muziki wa hip hop bwana prince paul wakiwa na tepu ya mfano ya wimbo wa plug tunin
long island ni mkubwa visiwa vya atlantiki katika jimbo la new york marekani
tribe called quest ni kundi la muziki wa hip hop kutoka nchini marekani
kundi lilianzishwa mnamo mwaka wa na linaunganishwa na rapa mtayarishaji q tip rapa phife dawg aka phife diggy malik taylor na dj mtayarishaji ali shaheed muhammad
mwanachama wa nne rapa jarobi white aliondoka kundini baada ya kutoa albamu yao ya kwanza na kurudi tena kundini mnamo mwaka wa 
nyimbo zao nyingi kama vile bonita applebum can kick it i left my wallet in el segundo scenario check the rhime jazz we ve got award tour na electric relaxation hutazamiwa kama classic na jumuiya za hip hop
lp zao za kwanza zilikuwa maarufu mno lakini kundi lilivunjika mnamo mwaka wa 
mnamo kundi limeungana tena na kufanya ziara kadha wa kadha nchini marekani na kutoa ahadi ya kwamba watatoa albamu baada ya kufanya kazi katika mastudio kadha wa kadha
kundi hutazamiwa kama miongoni mwa makundi wavumbuzi wa alternative hip hop kwa kusaidia kuweka njia ya kwa wasanii wapya wa hip hop
john bush wa allmusic kawaita kundi la rap lenye akili zaidi la miaka wakati wahariri wa about
com wamewapa nafasi ya kwenye orodha yao makundi ya rap ya muda wote
mwaka wa tribe called quest wamepata tuzo ya special achievement award kwenye billboard r b hip hop awards huko mjini atlanta
mwaka wa kundi pia lilipewa heshima yake kwenye
wu tang clan ni kundi la muziki wa hip hop lenye makazi yake huko mjini new york city nchini marekani
kundi linaunganishwa na wasanii kama vile rza gza method man raekwon ghostface killah inspectah deck u god masta killa na hayati ol dirty bastard na cappadonna ambaye amejiunga rasmi kwenye kundi kabla ya kutoa diagrams
julai ni mshindi wa tuzo za grammy akiwa kama mtayarishaji wa muziki mtunzi wa vitabu rapa mwigizaji mwongozaji na mwandishiskrini kutoka nchini marekani
yeye ni umbo mashuhuri kwenye muziki wa hip hip na pia anaonekana kama ndiyo kiongozi wa kundi zima la muziki wa hip hop la wu tang clan
ametayarisha karibuni albamu zote za wu tang clan vilvile kazi nyingi za ushirikia na kujitegemea za wana wu tang
baadaye akaamua kujikita zaidi kwenye suala zima la kutengeneza vibwagizo vya filamu na ugizaji kwa ujumla
gary grice amezaliwa agosti ni msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini marekani
anafahamika kwa jina lake la kisanii kama gza na the genius
pia anajulikana kuwa kama mwanachama mwanzilishi wa kundi la muziki wa hip hop za kigumu la wu tang clan na kujumuika nao kwenye maalbamu yao kadhaa na kisha baadaye kuja kama msanii wa kujitegemea na kupata mafanikio kibao
aprili ni msanii wa muziki wa hip hop mtayarishaji wa rekodi na mwigizaji kutoka nchini marekani
anafahamika sana kwa jina lake la kisanii kama method man au meth
yeye ni mmoja kati ya wanaounda kundi zima la muziki wa hip hop la wu tang clan
amechukua jina lake la kisanii kutoka kwenye filamu moja hivi ya mwaka wa iliyokwenda kwa jina la the fearless young boxer pia inajulikana kama method man
huyu ni mmoja kati ya nusu kundi yaani method man na redman
amepata kushinda tuzo ya grammy akiwa kama rapa bora kwa ajili ya wimbo alioimba na mary j
blige wa i ll be there for you you re all need to get by
corey woods amezaliwa januari ni msanii wa rap na hip hop kutoka nchini marekani
anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama raekwon pia huitwa raekwon the chef
huyu ni mmoja kati ya wanaounda kundi zima la muziki wa hip la wu tang clan
alitoa albamu yake ya kwanza akiwa kama msanii wa kujitegemea mnamo mwaka wa 
albamu ilikwenda kwa jina la only built cuban linx na akaendelea kufanya shughuli zake akiwa kama msanii wa kujitegemea huku akiwa na washikaji zake wa wu tang clan
mnamo mwaka wa raekwon ametoa toleo la pili la albamu yake ya kwanza na kuipa sifa ileile only built cuban linx pt
mei ni msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini marekani
anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama ghostface killah
huyu ni mmoja kati ya wanaounda kundi zima la wu tang clan
baada ya kundi kuambulia mafanikio yake makubwa kwa kutoa albamu yao ya kwanza iliyokwenda kwa jina la enter the wu tang chambers huyu bwana naye akaamua kujiendeleza mwenyewe akiwa kama msanii wa kujitegemea na kuweza kupata mafanikio kibao
ghostface killah akatoa albamu yake ya kwanza iliyokwenda kwa jina la ironman ambayo ilipokewa vyema sana na watathmini wa masuala ya muziki
akaendeleza kazi yake na kutengeneza albamu zake zilizojishindia tuzo kemekem
albamu hizo ni pamoja na supreme clientele fishscale na the big doe rehab
ghostface killah ni maarufu mno kwa staili yake ya sauti kubwa kuchana kwa haraka haraka na staili yake ya kuimba kama hataki huku akiwa anatia mbwembwe za maneno ya kitaa kistori fulani ya kujitambua
ghostface killah amezaliwa na kukulia mjini stapleton kwenye nyumba za miradi huko new york
kwenye wimbo wake wa kujielezea mwenyewe wa all that got is you ghost anaelezea maisha yake ya utoto
ana rap akielezea jinsi alivyokua kwenye mjengo wa vyumba vitatu vya kulalia bila baba yake ambaye alimwacha tangu akiwa na umri wa miaka sita
julai ni msanii wa muziki wa hip hop rapa mtayarishaji na mwigizaji kutoka nchini marekani
anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama inspectah deck pia anajulikana kama rebel ins
yeye ni mmoja kati ya wanaounda kundi zima la wu tang clan
oktoba ni msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini marekani
huyu ni mmoja kati ya wanaounda kundi zima la marapa la wu tang clan
yeye amekuwa na kundi hilo tangu kuanzishwa kwake na unajulikana kwa kuwa na kina kirefu yaani kwa staili yake ya kuimba kama anasinzia na kuweza kuibadili kuwa ya kigumu halafu ya laini
huyu huenda akawa mwanachama mwenye daraja la chini sana kundini
lakini alihamia mjini staten island akiwa bado bwana mdogo
kabla ya kujiunga na kundi u god alivutiwa sana na rap ya cappadonna
baadaye kidogo akaja kuwa rafiki wa karibu wa rza na ghostface na akaanza kupasuka kundini akitumia jina la golden arms ambalo linatoka na filamu ya kung fu ya the kid with the golden arm
u god has also stated that he has been diagnosed with schizophrenia
feet high and rising ni jina la albamu ya kwanza ya mwanamuziki wa hip hop wa de la soul ambayo ilitolewa mnamo mwaka wa 
 oktoba tommy boy records reissue wa pamoja na bonus disc tommy boy records ni studio ya muziki ya kimarekani
iron flag ni albamu ya kundi la muziki wa hip hop la marekani wu tang clan ambayo ilitolewa mnamo mwaka wa 
br br br br br br br br br br br br br br br la weekly ni gazeti la los angeles california nchini marekani
the village voice ni gazeti litolewalo bure kila wiki huko mjini new york city marekani
gazeti hili hujihusisha na makala za kimahojiano uchambuzi wa mambo na utamaduni wa kisasa utahakiki wa sanaa na matukio yanatokea huko mjini new york city
pia husambazwa nchi nzima ya marekani lakini kwa kiwango cha malipo maalumu
roxbury na west roxbury ni moja kati ya sehemu za mji wa boston massachusetts
grandmaster flash and the furious five ni kundi la muziki wa hip hop lenye makazi yake huko mjini new york city nchini marekani
kundi linaunganishwa na wasanii kama vile grandmaster flash melle mel kidd creole robert keith cowboy wiggins eddie mr
ness scorpio na guy rahiem williams
kundi kuingiza rock and roll hall of fame mwaka 
ni kundi la muziki wa hip hop lenye makazi yake huko mjini new york city nchini marekani
kundi linaunganishwa na wasanii kama vile joseph dj run simmons darryl d
kundi kuingiza rock and roll hall of fame tarehe wa aprili 
def jam records ni studio ya muziki nchini marekani
public enemy ni kundi la muziki wa hip hop lenye makazi yake huko mjini new york city na long island nchini marekani
kundi linaunganishwa na wasanii kama vile chuck d flavor flav professor griff dj lord na the s w
bum rush the show ni jina la albamu ya kwanza ya mwanamuziki wa hip hop wa public enemy ambayo ilitolewa mnamo mwaka wa januari 
misiones ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
salta ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
entre r os ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
santiago del estero ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
mji mkuu wake ni santiago del estero del nuevo maestrazgo au santiago del estero
corrientes ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
chaco ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
r o negro ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
san juan ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
mji mkuu wake ni san juan de la frontera au san juan
jujuy ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
mji mkuu wake ni san salvador de velasco en el valle de jujuy au san salvador de jujuy
formosa ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
neuqu n ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
chubut ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
la rioja ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
catamarca ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
mji mkuu wake ni san fernando del valle de catamarca
san luis ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
santa cruz ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
tierra del fuego antaktiki na visiwa vya atlantiki kusini la pampa ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
tucum n ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
mendoza ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
mji mkuu wake ni mendoza del nuevo valle de la rioja au mendoza
santa fe ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini argentina
mji mkuu wake ni santa fe de la vera cruz au santa fe
hii ni orodha ya mikoa ya bolivia kihispania departamentos de bolivia na ramani
agosti ni msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini marekani
anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama masta killa
huyu ni mmoja kati ya wanaounda kundi zima la muziki wa hip hop la wu tang clan
russell tyrone jones novemba novemba alikuwa rapa na mtayarishaji ambaye alikwenda kwa jina la kisanii la ol dirty bastard mara kwa mara hufupishwa kama odb
huyu alikuwa mmoja kati ya walioanzisha kundi zima la hip hop la wu tang clan
ol dirty bastard ameleta mambo ya ajabu na upimbi kwenye kundi la wu tang clan
anafahamika sana kwa maujanja yake ya kushika microphone yaani anaimba kwa kufokafoka sana na maneno yake kama hayasikiki
darryl hill amezaliwa septemba ni msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini marekani
anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama cappadonna
mnamo mwaka wa kabla ya kutolewa kwa diagrams akapata kuwa mwanachama rasmi wa kundi zima la wu tang clan na rza mwenyewe
boyz the hood ni filamu ya hood ya mwaka wa ambayo imetungwa na kuongozwa na john singleton
kwenye filamu anacheza nyota ice cube cuba gooding jr
morris chestnut nia long angela bassett regina king na laurence fishburne
filamu inaenelezea maisha ya kimaskini ya south central sasa hivi south los angeles california na ilitengenezwa na kutolewa wakati wa majira ya joto ya mwaka wa 
filamu ilipigiwa katika sehemu ya un certain regard wakati wa tamasha la filamu la cannes la 
talking book ni jina la albamu ya mwanamuziki stevie wonder ambayo ilitolewa mnamo mwezi wa oktoba katika mwaka wa 
stanley clarke amezaliwa juni mjini philadelphia pennsylvania alikuwa mwanamuziki wa marekani
me against the world ni jina la kutaja albamu ya tatu ya msanii wa muziki wa hip hop wa kimarekani pac
 machi kwenye studio ya interscope records
albamu ilirekodiwa katika majuma kadhaa kabla msanii hajaendala jela kwa kosa la kumtukana mtu matusi ya nguoni wakati wa kesi hiyo mnamo mwaka wa ambayo kulikuwa na mwanamke mmoja wengine wawili ambao wanadai walidhalilishwa na huyu bwana
ilikuwa hii iliopelekea kifungo cha jela na wengi wanaamini kwamba hii ndiyo iliomwinua kisanaa pac kwenye rekodi na maujanja yake inaaminika kuwa na alama zaidi za kukiri kutafakari na majadilliano enye moyo safi
me against the world ilitolewa wakati tupac yupo jela ikafanya mgongano wa haraka kwenye chati ikapanda mpaka nafasi ya kwanza mara tu baada ya kutolewa kwake na kumfanya pac kuwa msanii wa kwanza kuingiza albamu nafasi ya kwanza kwa mara ya kwanza kwenye chati za billboard wakati anatumikia kifungo chake jela
albamu pia ilikuwa ni moja kati ya albamu za pac ambazo zimepokea tathmini nzuri na kuwa na mashabiki wengi na umaarufu kwa ujumla yenye wengi huiita juhudi yake bora ya kazi yake na moja kati ya albamu kali za hip hop za muda wote
mwaka wa tupac shakur tayari alishakuwa na mafanikio katika tasnia ya muziki wa hip hop akiwa na kwa ajili ya single zake zilizompeleka katika ishirini bora kwa chati za pop i get around keep ya head up na kwa albamu mbili ambazo zimeweza kushika ishirini na tano bora za billboard strictly my n
hata hivyo msanii huyu mwenye umri wa miaka amepata kuwa na mfululizo wa matukio na kushtakiwa kwa makosa kadha wa kadha ya uvunjaji wa sheria
wakati wa kiangazi cha mwaka wa shakur alishtakiwa kwa kosa la kumshambulia mwongozaji allen hughes wakati wanapiga filamu ya menace ii society shakur baadaye akahukumiwa kifungo cha siku jela
baadaye mnamo mwezi wa oktoba shakur alishtakiwa kwa kosa la kuwatandika maofisa wawili wa polisi ambao walikuwa hawapo kazini huko mjini atlanta kulingana na jinsi mashtaka yaliyo hatimaye kesi ikafutwa
mnamo mwezi wa novemba shakur na wenzake wawili wa katika msafara wake walishtakiwa kwa kosa la ubakaji wa mshabiki wao wa kike tukio ambalo walikutwa na makosa na hatimaye kutumikia kifungo cha miaka 
 jela
kulingana na maelezo ya shakur albamu ilitengenezwa kwa ajili ya kuonesha wapenzi wa hip hop heshima zake katika sanaa hiyo
kimashairi shakur kimakusudi alijaribu kutengeneza hii kibinafsi zaidi makini na juhudi kupita albamu zile za awali
 machi ni mshindi wa tuzo za grammy akiwa kama mtayarishaji wa rekodi mwimbaji na rapa bora kutoka nchini marekani
timbaland ametayarisha maalbamu na masingle kibao ya wasanii tangu katikati mwa miaka ya mpaka leo hii
kazi ya kwanza ya timbaland ambayo imempa sifa kubwa ni ile ya mwaka wa kwenye ginuwinethe bachelor ya mwimbaji wa r b ginuwine
baada ya kupata mafanikio makubwa kwa kazi ya albamu ya aaliyah ya one in million na albamu ya missy elliott ya supa dupa fly timbaland akawa mtayarishaji maarufu sana kwa upande wasanii wa r b na hip hop
awali alitoa albamu kadhaa kwa ajili ya rapa mwenzi wake magoo
washonaji ni ndege wadogo wa jenasi mbalimbali katika familia cisticolidae
wamepewa jina hili kwa sababu ndege hawa huunganisha majani kwa kushona na kutengeneza tago lao ndani yao
rangi yao ni kahawia kijivu au kijani mgongoni na nyeupe njano au kijivu isiyokolea chini spishi kadhaa zina utosi mwekundu
wanatokea afrika kusini kwa sahara na asia ya tropiki katika misitu na mapori
hulitengeneza tago kwa manyasi ndani ya majani yaliyoshonwa katika kichaka mmea au kishungi cha manyasi
bernardo wa clairvaux fontaine l s dijon ufaransa ville sous la fert ufaransa agosti alikuwa padri abati na mwenezaji mkuu wa urekebisho wa citeaux wa shirika la benedikto wa nursia
aliitwa babu wa mwisho kwa sababu alitetea na kustawisha teolojia ya mababu wa kanisa wakati wa kujitokeza teolojia mpya ya shule
ndiye mtu muhimu zaidi wa karne ya katika kanisa katoliki ambalo linamheshimu kama mtakatifu alivyotangazwa na papa alexander iii mwaka na mwalimu wa kanisa alivyotangazwa na papa pius viii mwaka 
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe agosti
bernardo alizaliwa huko fontaine l s dijon leo nchini ufaransa mwaka 
alikuwa mtoto wa tatu kati ya saba waliozaliwa na teshelino na aleta wote wa koo bora za watawala wadogo wa ufalme wa borgogne leo nchini ufaransa
alisoma hasa lugha na hoja kwa wakanoni wa kanisa la n tre dame de saint vorles karibu na ch tillon sur seine
wakati huo ilikuwa chini ya stefano harding abati wa tatu
urekebisho huo ulishika kwa bidii sana mashauri ya kiinjili hasa ufukara bila kulemewa na mapokeo mengi ya ziada yaliyofuatwa katika monasteri ya kawaida
akiwa hivyo na nafasi ya kutekeleza umonaki alivyouona yeye alifaulu kuunganisha sala na masomo na utendaji mkubwa
akiangalia hali ya monasteri nyingi alisisitiza haja ya kuishi kwa kiasi katika chakula mavazi na majengo na ya kushughulikia mafukara
kwa muda mfupi abasia ya clairvaux ikawa kivutio kikubwa kwa miito ya utawa hata ikaweza kuanzia mwaka kutuma wamonaki wake kuanzisha sehemu nyingine kama vile huko trois fontaines fontenay foigny autun laon
bernardo alipokufa abasia za urekebisho wa citeaux zilikuwa ambazo kati yake zilianzishwa au kurekebishwa naye kutoka hispania hadi siria kutoka italia visiwani hadi uswedi
mbali ya kuwa mahali pa kuishi kidini zilikuwa pia vyuo vya kilimo na ufundi
kipindi kilichotangulia mwaka bernardo aliandikiana sana na watu wa kila aina
mbali ya barua hizo nyingi alitoa hotuba nyingi na vitabu mbalimbali
tangu mwaka alianza kushughulikia masuala mengi mazito ya kanisa na ya upapa
kwa ajili hiyo ilimbidi aondoke utawani mara nyingi zaidi na zaidi hata kusafiri pengine nje ya ufaransa pia kwa kuanzisha monasteri za wanawake
maisha yake yote bernardo akawa mtetezi shujaa wa imani sahihi na wa mamlaka ya kanisa
katika maandishi yake ya kupinga uzushi alimlenga hasa abelardo msomi mahiri aliyebuni namna mpya ya kufanya teolojia akitumia zaidi mantiki na hoja za falsafa
kisha kupata hukumu ya sinodi ya sens ya mwaka dhidi ya baadhi ya mafundisho ya abelardo hatimaye alifaulu kupatana naye kwa msaada wa petro mhashamu wa cluny
zaidi tena alipinga wakatari waliodharau ulimwengu wa maada pamoja na mwili wa binadamu na hivyo walimkosea shukrani muumba wa vyote
kinyume chake aliwajibika kutetea wayahudi dhidi ya mashambulizi yaliyowapata mara nyingi zaidi na zaidi
miaka hiyohiyo bernardo aliandika vitabu vyake maarufu zaidi kama vile hotuba juu ya wimbo ulio bora
alipatanisha wakristo na watawala wao waliokuwa wanagombana
vita vya msalaba vya mwaka vilifanikiwa kuungwa mkono na watu wa ufaransa na ujerumani kutokana na mahubiri yake
miaka ya mwisho alilazimika kupunguza safari zake hivyo alipata nafasi zaidi kwa maandishi yake akiyapitia upya na kuyaongeza
humo unajitokeza pia mtazamo wa dhati juu ya fumbo la kanisa ambao kupitia fumbo la kristo unaishia kuzama katika fumbo la utatu
mwishoni mwa mwaka alikuwa ameishiwa nguvu lakini alisafiri hadi metz ili kutuliza fujo za mji huo
alipokuwa akirudi clairvaux akariki ville sous la fert tarehe agosti 
bernardo hakuelekea ujuzi unaotokana na mantiki bali ule unaopatikana kwa kuzama katika mafumbo kwa sala ya kumiminiwa
kwake ndiyo njia pekee ya kumfahamu kweli mungu na kufikia amani na heri ya kuwa naye
hivyo akipinga teolojia ya shule iliyokuwa inaanzaanza alishikilia mapokeo ya biblia ya mababu wa kanisa ya liturujia na ya umonaki pia kwa lengo la kulinda imani sahili ya waamini wa kawaida
kwake upendo mkubwa zaidi na zaidi ndio lengo pekee la teolojia alivyoeleza katika kitabu kumpenda mungu
safari hiyo ya roho ina hatua mbalimbali ambazo alizifafanua kinaganaga na ambazo zinakamilika katika ulevi wa upendo usiosemeka
tangu hapa duniani mtu anaweza kufikia muungano huo na neno wa mungu ambao bernardo aliuita arusi ya kiroho
hapo neno anaitembelea roho anakomesha ndani yake dalili za mwisho za ukaidi anaiangaza anaiwasha na kuigeuza
fikra zetu kuhusu mafumbo ya mungu ziko katika hatari ya kugeuka zoezi la bure la akili zisipotegemea imani ya dhati iliyolishwa na sala hasa katika uhusiano wa dhati na bwana ndiyo ujuzi wa watakatifu ambao unatolewa na roho mtakatifu na kuhitajiwa na teolojia
ni lazima tuendelee kumtafuta mungu huyo asiyetafutwa bado vya kutosha lakini inaweza kuwa rahisi zaidi kumtafuta na kumpata katika sala kuliko katika mijadala
mtume yohane aliyeegama kichwa chake kifuani pa yesu anabaki kielelezo cha mwanateolojia na cha mwinjilishaji bora
mbele ya hoja kali zilizozidi kutolewa katika mihadara ya shule bernardo alisisitiza kwamba yesu tu ni asali kinywani wimbo sikioni shangilio moyoni lishe yote ya roho ni kavu isipolainishwa na mafuta hayo haina ladha isipotiwa chumvi hiyo
unachoandika hakininogei nisiposoma yesu ndani yake
ndiyo sababu mapokeo yamemuita doctor mellifluus yaani mwalimu mtamu kama asali kwa jinsi masifu yake kwa kristo yalivyobubujika kwa utamu
bernardo hakuwa na shaka ni kwa njia ya maria kwamba tunamuendea yesu kwa kilatini per mariam ad iesum
ndiyo sababu alihimiza katika hatari katika huzuni katika shaka umfikirie maria umuitie maria
yeye asiache kamwe midomo yako asibandukane kamwe na moyo wako na ili uweze kupata msaada wa sala zake usisahau kamwe mfano wa maisha yake
ukimfuata huwezi kusita ukimuomba huwezi kukata tamaa ukimfikiria huwezui kukosea
akikutegemeza hutajikwaa akikulinda huna la kuogopa akikuongoza hutaanguka kamwe akiwa upande wako utafikia lengo lako
kulingana na mapokeo bernardo alishuhudia kwamba maria yuko chini ya kristo lakini pia alisisitiza nafasi ya pekee aliyonayo katika mpango wa wokovu kutokana na jinsi alivyoshiriki kikamilifu sadaka ya mwanae
alimuambia hivi wakati wa kuhubiri mama mwenye heri kweli upanga ulichoma roho yako ukali wa uchungu ulichoma roho yako kwa ndani hivi kwamba ni haki tukuite mfiadini kwa sababu ndani mwako ushiriki wa mateso ya mwanao unazidi kabisa kwa ukali mateso ya kimwili ya kufia dini
katika vitabu vingi hasa vya ufafanuzi wa biblia alivyoviandika unajitokeza upendo hai uliomuongoza daima kama alivyoandika upendo ndio nguvu kuu ya maisha ya kiroho
bwana mema yangu ni kukaa katika tabu mradi wewe uwe nami
ni bora kuliko kutawala pasipo wewe kula karamuni pasipo wewe bwana mema yangu ni kukukumbatia wewe katika tabu moto unatakasa dhahabu na jaribio la tabu linatakasa waadilifu
kati ya wale waliokusanyika kwa jina lako kama zamani na vijana watatu
mtawa wa shirika la wahubiri anahesabiwa kuwa mwanafalsafa na mwanateolojia bora ya ujerumani katika karne za kati
alijitahidi kulinganisha imani na akili akiingiza falsafa ya aristotle katika ukristo jambo lililoendelezwa na mwanafunzi wake bora thoma wa akwino
alitangazwa na papa gregori xv kuwa mwenye heri mwaka halafu na papa pius xi kuwa na mtakatifu na mwalimu wa kanisa tarehe desemba 
mwaka papa pius xii alimtangaza msimamizi wa wanasayansi
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe novemba
alberto mtoto mdogo wa mtawala wa bollst dt alizaliwa lauingen svevia ujerumani lakini mwaka haujulikani kama si 
vilevile hakuna hakika kuhusu elimu yake ya msingi kama aliipata nyumbani au shuleni lakini ujanani alitumwa kwenye chuo kikuu cha padova italia maarufu kwa masomo yaliyompendeza zaidi lugha hoja hisabati falaki na muziki
akiwa huko alikuwa anahudhuria ibada katika kanisa la wadominiko ambao utakatifu wa maisha yao ulichangia pamoja na uhusiano wake wa dhati na mungu kumfanya atamani kuwa mmojawao hata akaweza kushinda upinzani wa familia yake
mwaka baada ya kusikia hotuba ya jordano wa saksonia mwalimu mkuu wa pili katika historia ya shirika la wahubiri alijiunga na utawa huo ulioanzishwa na dominiko guzman
alipomaliza masomo yake ama padova ama kwingine na kupata upadrisho alitumwa kufundisha katika vituo vya teolojia vilivyounganika na konventi za shirika huko hildesheim freiburg in brisgau regensburg strasburg na cologne mmoja kati ya miji mikuu ya mikoa ambapo aliishi kwa awamu kadhaa na hatimaye ukawa mji wake
akiwa katika konventi ya mji huo akisoma liber sententiarum ya petro lombardo mwaka aliagizwa kwenda paris ufaransa alipojipatia digrii katika kituo kikuu cha huko maarufu kuliko vyote upande wa teolojia
tangu hapo alianza kazi yake kubwa ya kuandika mbali ya kutekeleza majukumu makubwa alivyozidi kupewa
akiwa safarini alisikilizwa na thoma wa akwino kijana mkimya mwenye kutafakari ambaye alberto alitambua ukuu wa akili yake akamtabiri umaarufu wa kimataifa
kati yao kukawa na heshima na urafiki mkubwa hadi mwisho
huyo mwanafunzi mpya aliongozana naye hadi paris halafu cologne ambapo alberto alikuwa amechaguliwa kuwa gombera wa kwanza wakati thoma akawa mwalimu wa pili na magister studentium mwalimu wa wanafunzi
katika mkutano mkuu wa wadominiko uliofanyika valenciennes mwaka pamoja na thoma na petro wa tarentaise alitunga taratibu za masomo na za stahili shirikani
mwaka alichaguliwa mkuu wa kanda ya ujerumani wadhifa mgumu alioshughulikia vizuri sana
alijitokeza kwa ari yake katika kutembelea jumuia za eneo lake kubwa lililojumlisha ulaya kaskazini na ya kati huku akihimiza uaminifu kwa mafundisho na mifano ya mt
mwaka alikwenda roma ili kutetea mashirika ya ombaomba dhidi ya mashambulizi ya wiliamu wa saint amour ambaye kitabu chake de novissimis temporum periculis hatimaye kililaaniwa na papa aleksanda iv tarehe oktoba 
akiwa roma vipawa vyake viligunduliwa na papa aliyetaka awe naye ili kufaidika na mashauri yake ya kiteolojia
hivyo alberto alishika nafasi ya mwalimu wa nyumba ya papa na kufafanua injili ya yohane
mwaka alijiuzulu kama mkuu wa kanda ili ajitose kusoma na kufundisha
mwaka kwa uamuzi wa papa huyohuyo alipewa daraja takatifu ya uaskofu kwa ajili ya jimbo la regensburg ambalo lilikuwa kubwa na maarufu lakini wakati huo lilipitia matatizo mbalimbali
basi aliliongoza kwa bidii isiyokoma akifaulu kurudisha amani mjini kupanga upya parokia na nyumba za kitawa pamoja na kuchochea upya huduma za huruma
mwaka alijiuzulu halafu miaka alihubiri katika ujerumani na ucheki wa leo kwa agizo la papa urban iv akarudia kazi ya kufundisha na kuandika huko cologne
kama mtu wa sala elimu na upendo aliingilia kwa mafanikio matukio mbalimbali ya kanisa na jamii hasa alipatanisha watu wa cologne na askofu mkuu wao aliyekuwa ameharibu sana
mwaka alimuandikia thoma aliyekuwa paris ili kumsaidia dhidi ya hoja za sigieri wa brabante na wafuasi wa averroe
ilikuwa kitabu cha pili dhidi ya huyo mwanafalsafa mwarabu cha kwanza kiliandikwa mwaka kwa jina de unitate intellectus contra averroem
mwaka aliitwa na papa gregori ashiriki mtaguso wa pili wa lyon ambamo alifanya kazi kubwa ili kurudisha umoja kati ya kanisa la kilatini na lile la kigiriki
huko alipata taarifa ya kifo cha thoma akasema mwanga wa kanisa umezimika
alijitokeza tena kwa nguvu mwaka ilipotangazwa nia ya etienne templier askofu mkuu wa paris pamoja na wengine ya kulaani maandishi ya thoma kama yenye uzushi
ili kumtetea alifunga safari kwenda paris kuyafafanua
vitabu vyake vingi vinahusu fani zote za elimu ya wakati ule mantiki sayansi mbalimbali elimunafsia falsafa maadili siasa teolojia ufafanuzi wa biblia n
orodha yake inashangaza kwa upana wa mada alizozikabili kitaalamu
ndiyo sababu papa pius xii alimpangia jina la doctor universalis yaani mwalimu wa kila jambo
akiwa mtaalamu mkuu wa biolojia wakati wake aliunganisha vizuri sayansi na ufunuo wa mungu falsafa na teolojia
ulinganifu huo unamfanya awe karibu na watu wa leo katika maswali wanayojiuliza kuhusu asili na maendeleo ya ulimwengu
upana wa mawazo yake ulijitokeza hasa katika kuelekeza kanisa lipokee falsafa ya aristotle katika ufafanuzi wa ulimwengu kutokana na hakika ya kwamba kila kinachokubaliwa na akili nyofu kinapatana na imani katika ufunuo wa mungu
yeye alifaulu kushirikisha hata mawazo hayo kwa namna sahili na ya kueleweka kama alivyofanya katika mahubiri aliyowapa watu wa kila kiwango cha elimu waliovutiwa na maneno yake na mfano bora wa maisha yake
new york scribner american council of learned societies
petro kanisi kwa kiholanzi pieter kanijs au kanisius au kan s alizaliwa nijmegen leo nchini uholanzi tarehe mei akafariki freiburg uswisi tarehe desemba 
alikuwa mtawa mwanateolojia na padri wa kanisa katoliki
alitangazwa na papa pius ix kuwa mwenye heri mwaka halafu na papa pius xi kuwa mtakatifu na mwalimu wa kanisa tarehe mei 
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe ya kifo chake desemba lakini ujerumani tarehe aprili
kwa kawaida anachorwa akiwa na fuvu la kichwa sanamu ya yesu msulubiwa na katekisimu
petro alizaliwa na meya wa nijmegen katika dola takatifu la roma
akiwa mwanafunzi wa chuo kikuu cha cologne ujerumani alikuwa akitembelea mara kwa mara wakartusi wa mt
tarehe mei siku ya kutimiza miaka akiwa huko mainz ujerumani baada ya kushiriki mazoezi ya kiroho yaliyoongozwa na petro favre alikuwa mholanzi wa kwanza kujiunga na shirika la yesu na mwanashirika wa nane
mapema mnamo juni aliitwa na askofu wa augsburg kardinali otto truchsess von waldburg ashiriki mtaguso wa trento kama mtaalamu wa teolojia
mwaka mwanzilishi wa shirika ignasi wa loyola alimuita roma italia akamilishe malezi yake ya kiroho halafu akamtuma kwenye shule ya bweni ya messina italia atoe huduma duni za nyumbani
tarehe oktoba alipata udaktari wa teolojia huko bologna italia alipofundisha pia kwa muda mfupi
kabla ya hapo tarehe septemba alimtembelea papa paulo iii ili kupata baraka kwa ajili ya utume mpya aliopangiwa ujerumani akahiji katika basilika la mt
petro huko vatikano ili mitume petro na paulo wamuimarishie moja kwa moja baraka hiyo
huko nilihisi kujaliwa faraja kubwa na uwepo wa neema kupitia waombezi hao
walithibitisha utume wangu ujerumani na walionekana kunishirikisha msaada wa wema wao kama mtume wa ujerumani
kuwa na kosa la ukiukaji wa wajibu mtu lazima awe amekiuka wajibu aliukwa anafaa kumtendea mty mwingine au kukiuka haki fulani ya awali ya kisheria
ee bwana wewe unajua kwa njia nyingi kiasi gani na mara ngapi siku hiyohiyo ulinikabidhi ujerumani ambao baadaye niliendelea kuushughulikia nikiwa tayari kuishi na kufa kwa ajili yake
ni kwamba kazi aliyopangiwa yaani kuhuisha imani katoliki katika nchi kubwa na ndogo zilizounda dola la kijerumani ilionekana haiwezekani kwa sababu ya urekebisho wa kiprotestanti uliozidi kuenea
iliwezekana tu kwa njia ya sala kutokana na urafiki wa dhati na yesu kristo katika mwili wake yaani kanisa uliolishwa na fumbo la mwili wake yaani ekaristi
kwa mfano katika shajara yake tarehe septemba aliandika kwamba alialikwa na yesu kunywea moyo wake wazi halafu akapewa nguo yenye vipande vitatu vilivyoitwa amani upendo na udumifu ndizo silaha alizozitumia katika utume wake huo
kwanza alifanya kazi kwa miaka kadhaa katika ufalme mdogo wa bavaria
uwepo wa wakatoliki wengi ujerumani na austria hadi leo unatokana kwa kiasi kikubwa na kazi yake
kanisi alikuwa gombera na mwalimu wa teolojia katika chuo kikuu cha ingolstadt akifanya pia kazi ya kuimarisha imani na kurekebisha maadili ya waamini wa kawaida
kwa muda mfupi aliongoza jimbo la wien austria ingawa alikataa kuwa askofu ili aweze kuendelea na utume wake huko na huko
akiwa wien alifanya uchungaji katika hospitali na magereza hata nje ya mji akaandaa katekisimu yake
mwaka alianzisha shule ya bweni huko praha leo mji mkuu wa ucheki
mwaka huko worms ujerumani alishiriki majadiliano ya kiimani na wataalamu wa kiprotestanti akiwemo filipo melanchthon
mwaka alikuwa balozi wa papa nchini polandi na mwaka aliongozana na balozi mwingine kardinali stanislaw hozjusz kuongea na kaisari ferdinand i
mshauri wa mapapa na watawala alishiriki mara mbili bunge la augsburg na 
alishiriki pia vikao vya mwisho vya mtaguso wa trento alipochangia masuala mbalimbali 
aliheshimiwa kwa adabu yake iliyomfanya akwepe kuita waprotestanti wazushi katika mahubiri yake
alijua kutofautisha sababu za kukosa imani sahihi hata aliarifu uongozi wa kanisa la roma kuwa wengi katika umati wa wajerumani walioingia uprotestanti hawakustahili kulaumiwa
alipenda elimudini na kusoma hasa biblia na vitabu vya mababu wa kanisa
alikusanya na kutoa kitaalamu maandishi yote ya sirili wa aleksandria na ya leo mkuu mbali ya barua za jeromu na sala za nikola wa flue
pia alitoa vitabu vingi vya ibada kwa lugha mbalimbali akisisitiza kushiriki liturujia lakini pia kuwa na sala ya binafsi
hatimaye aliandika maisha ya watakatifu wa uswisi na hotuba nyingi
vilevile aliandika vitabu vingine ili kufundisha imani na maisha ya kiroho kulingana wa mahitaji ya walengwa
lakini kitabu chake bora ni katekisimu ambayo ilitungwa kama jibu kwa martin luther na kutolewa kuanzia mwaka hadi kwa jina la summa doctrinae christianae ilirudia kuchapwa mara hivi wakati wa maisha yake tu
ilikuwa na matoleo matatu kulingana na kiwango cha elimu cha wasomaji
ilieleza imani katoliki kwa ufupi na uwazi kwa mtindo wa maswali na majibu na kwa kutegemea misamiati ya biblia bila kubishana na waprotestanti
ilitafsiriwa pia katika lugha mbalimbali na kutolewa mara na zaidi
mwaka alianzisha huko freiburg uswisi chuo cha mt
san juan del r o ni mji mkubwa wa pili jimboni campeche ukiwa wakazi 
anafahamika sana kwa sauti yake chini chini utembeaji na urefu
pia alifahamika kwa michango yake ya kimawazo juu ya siasa na kuunga mkono kwake sera za kupinga ukomunisti
toleo la harris poll la mwezi wa januari limemweka wayne sehemu ya tatu akiwa kama moja kati ya manyota wa filamu wenye wapenzi huko nchini marekani nyota pekee aliyekufa na kuonekana kwenye orodha yao kila mwaka tangu kuanza kutolewa kwake mnamo mwaka wa 
mnamo mwaka wa taasisi ya filamu ya marekani imempa wayne nafasi ya kwenye orodha yao ya waigizaji wakali wa kiume wa muda wote
wayne alizaliwa na jina la marion robert morrison mjini winterset iowa
jina lake la kati lilibadilishwa mapema kutoka robert na kuwa mitchell pale wazazi wake walipoamua kumwita mtoto wao aliyefuatia jina la robert
baba yake clyde leonard morrison alikuwa na asili ya kiere mskoti mweire na mwingereza na ni mtoto wa mkongwe aliyepigana vita ya wenyewe kwa wenyewe ya marekani bw
mama yake zamani mary alberta brown alikuwa anatokea lancaster county nebraska
familia ya wayne ilihamia mjini palmdale california na mnamo wakaelekea zao mjini glendale california ambapo baba yake alifanya kazi kama mfamasia
mzima moto mmoja kwenye kituo hicho wakati john yuko katika safari zake za kila siku za kuelekea shule huko glendale akaanza kumwita little duke kwa sababu alikuwa haendi popote bila ya jibwa lake kubwa la airedale terrier duke
yeye akapendekeza duke kuwa badala ya marion na jina hilo likamkaa kwa maisha yake yote
 januari ni mwigizaji filamu kutoka nchini marekani
anafahamika sana kwa ushindi wake tuzo ya academy akiwa kama mwigizaji mwandamizi bora kwenye filamu ya jerry maguire ambamo kacheza kama rod tidwell mnamo akiwa sambamba kabisa na tom cruise
pia anafahamika sana kwa kucheza kwenye filamu iliongozwa na john singleton ya boyz the hood mnamo mwaka wa 
cuba gooding jr
alizaliwa na kukulia mjini the bronx new york akiwa kama mtoto wa shirley mwimbaji mwenye sauti nyororo na cuba gooding sr
mwimbaji kiongozi wa kundi la muziki wa soul la the main ingredient
ana ndugu wa kiume wawili mwanamuziki tommy gooding na mwigizaji mwenzi wake omar gooding
familia yake ilihamia mjini los angeles baada ya kundi la mzee wake kupata kibao chao kikali everybody plays the fool mnamo mwaka wa halafu mzee wake akajitia kuitelekeza familia yake baada ya miaka miwili baadaye
wakati wa kuonekana kwake kwenye baada ya kuonekana kwake kwenye the howard stern show gooding akagundua kwamba baada ya baba yake kuondoka familia yake ilikuwa ikiishi kwenye mahoteli kila kukicha huko mjini los angeles
gooding alililewa na mama yake na kuhudhuria kwenye mashule tofauti takriban mane north hollywood high school tustin high school apple valley high school na john f
kennedy high school ya mjini granada hills huko los angeles
alipata kutumikia kama rais kwenye mashule hayo tofauti matatu
amekuwa muumini wa dhehebu la born again akiwa na umri wa miaka takriban 
shoronjano ni ndege wadogo wa jenasi calamonastides na iduna katika familia acrocephalidae
spishi nyingine za familia hii zinaitwa shoro kwa ufupi
ndege hawa wana rangi ya kahawa mgongoni na njano chini
wanatokea misitu au mabwawa ya mafunjo shoronjano domo jembamba ya afrika
hujenga tago lao kwa umbo wa kikombe au kikapu kwa majani na pengine vijiti
tago la kibwirosagi domo jembamba limefungika mabua ya mafunjo
ciudad nezahualc yotl pia n zahaulkoi chktl au ciudad neza ndiyo mji mkubwa wa pili jimboni la mexico
jina lilichaguliwa kwa heshima ya mfalme nezahualc yotl
urais wa barack obama ulianza tarehe januari saa sita mchana est alipoapishwa kama rais nambari wa marekani
obama alikuwa mjumbe katika bunge la maseneta la marekani kutoka illinois alipomshinda mjumbe wa arizona seneta john mccain katika uchaguzi wa rais wa marekani mwaka 
sera zake obama zimejumuisha majaribio ya kuyaondoa matatanisho ya kiuchumi ya miaka na pia mabadiliko katika sheria za ushuru za marekani
obama ametanganza kwamba atajaribu kupunguza silaha za nyuklia zinazohifadhiwa na jeshi la marekani
chuo kikuu cha columbia ni chuo chenye masomo ya shahada katika mji wa new york
kilibuniwa mwaka na kanisa la uingereza kikiitwa king s college chuo cha mfalme baada ya kupata idhini ya kutoa mafunzo kutoka kwake mfalme george ii wa uingereza
miongoni mwa waliofuzu kutoka katika chuo hiki ni rais wa marekani barack obama rais wa estonia toomas hendrik ilves na wasanii waimbaji alicia keys na lauryn hill
harvard ni chuo kikuu maarufu nchini marekani kilichoanzishwa mnamo mwaka katika cambridge massachusetts
harvard law review ni jarida la kisheria lenye kufuatilia habari za kisheria na maamuzi ya mahakama za marekani
jarida hili huchapishwa na wanafunzi katika kitivo cha sheria kwenye chuo kikuu cha harvard kila mwezi kuanzia novemba hadi juni
jarida hili lilichapishwa mara ya kwanza aprili na lina wahariri wakuu wanaochaguliwa kila mwaka kutoka katika ujumla wa wanafunzi katika kitivo hicho cha sheria
bunge la juu jimbo la illinois nchini marekani ni baraza kuu katika dola hili likiwa na jukumu la kupitisha sheria zinazohusu jimbo hilo
bunge hilo lilibuniwa kupitia katiba ya jimbo iliyopitishwa mwaka 
lina wabunge wanaochaguliwa kila mmoja kutoka sehemu wakilishi bungeni wale wabunge wakigawiwa katika makundi matatu na kila kundi likipigiwa kura tena baada ya muhula wa miaka miwili
bunge hili huketi katika mji wa springfield illinois
 agosti ni mwigizaji wa filamu mchekeshaji na mwandishi kutoka nchini marekani
amepata kucheza kwenye ucheshi wake mwenyewe wa all about the andersons vilevile kwenye igizo kama vile k ville the shield na law order
pia amepata kucheza kama mwigizaji mwandamizi kwenye filamu kama vile transformers the departed na
anderson alizaliwa mjini los angeles california akiwa kama mtoto wa dora mshughulikiaji simu na mwigizaji baba yake wa kufikia sterling bowman ana miliki maduka mengi ya nguo
anderson ni mhitimu wa los angeles county high school for the arts na chuo kikuu cha howard
amesoma na waigizaji wenzake kama vile avery brooks ruby dee na ossie davis
anderson amekuwa akifanya kazi kama mwigizaji hasa kwenye nyanja za uchekeshaji kwa miaka mingi
mfano unaweza kuwa kumgonga mtu kimakosa na mpira wa mchezo wa kriketi
kazi zake za televisheni ni pamoja na kuonekana san akiwa kama nyota mwalikwa kwenye mfululizo wa nypd blue malcolm eddie in the house na ally mcbeal
nyusika zake zilizokuwa zikijirudia ni pamoja na mfululizo wa til death na the bernie mac show
alikuwa muhusika wa kati kwenye mfululizo wa all about the andersons ambao uliishia kwa msimu mmoja tu kwenye televisheni ya the wb
miongoni mwa suhirika wake maarufu ni pamoja na filamu ya kangaroo jack my baby s daddy hustle flow na agent cody banks destination london
anderson amejiunga kwenye igizo refu la tv la uharifu la nbc law order mnamo 
awali alipata kuonekana kwenye mifululizo mingine miwili ya uharifu k ville akiwa kama mmoja kati ya wahusika wakuu na the shield
mnamo mwaka wa anderson amepata kuongoza filamu fupi ya dakika moja akishirikiana na nyota mwenzi wa kwenye law order jeremy sisto
filamu hiyo ilitengenezwa kwa ajili ya responsibility project mpango unganishi wa nbc na liberty mutual group
kipande hicho kilirushwa wakati wa onyesho la law order katika kipengele cha reality bites mnamo tar
mnamo mwaka wa amemwoa kipenzi chake cha roho waliokuwa wakisoma wote chuo bi
kwa sasa wanaishi mjini hancock park los angeles california
 oktoba ni mwigizaji filamu na mwanamitindo wa zamani kutoka nchini marekani
miongoni mwa nyusika zake maaarufu ni pamoja na ule aliocheza na kirsten dunst kwenye filamu ya bring it on
pia amepata kucheza na ll cool na meagan good kwenye filamu ya deliver us from eva mnamo mwaka wa 
desemba ni msanii wa rekodi wa kimarekani ambaye amesaini mkataba na studio ya zone mosley music group na interscope records
huyu ni mmoja kati ya mkusanyiko wa watunzi na watayarishaji wa muziki wajulikano kwa jina la the clutch
mwanzoni mwa miaka ya hilson ametunga nyimbo kede kede kwa ajili ya marapa na waimbaji kama vile britney spears na ludacris
mnamo mwaka wa amepata kushirikishwa kwenye wimbo wa timbaland wa the way are na scream na kuanza kazi za kuimba tangu hapo
hilson amepata kuuza sura kwenye miziki ya video ya msanii kama vile usher ne yo na nelly na wengine wengi
albamu yake ya kwanza inaitwa in perfect world ilitolewa mwanzoni mwa mwaka wa vibao kikali kutoka kwenye albamu hiyo ni energy turnin me on na knock you down
desemba ni mwigizaji wa filamu na televisheni mwanamitindo na mwonekanaji wa miziki ya video
alianza shughuli zake akiwa kama mwigizaji wa miziki ya video na baadaye kujiingiza kwenye filamu na televisheni
london alianza kupata kutambulika zaidi kwa uchezaji wake wa kwenye filamu ya atl na vilevile kwenye kipindi cha mfululizo wa tv cha na entourage
mbali na shughuli zake za uigizaji london pia ni mwongeaji wa wanamitindo wa kike wa mavazi ya sean john
decatur ni mji wa marekani katika jimbo la georgia
omaha ni mji wa marekani katika jimbo la nebraska
sugar land ni mji wa marekani katika jimbo la texas
savannah ni mji wa marekani katika jimbo la georgia
augusta ni mji wa marekani katika jimbo la georgia
arlington ni mji wa marekani katika jimbo la texas
montpelier ndiyo mji mkuu katika jimbo la vermont
all eyez on me ni albamu mshindi grammy ya nne ya rapa wa west coast pac
hii ilikuwa albamu ya mwisho kutolewa na pac wakati wa maisha yake akaja kufa miezi kamili baadaye kunako tar
albamu hii huhesabiwa kama moja kati ya kazi pac zilizofanya vizuri hakuna na huonekana kama moja kati ya albamu zilizopiga hatua kubwa kimafanikio katika muziki wa rap hasa kwa miaka ya 
ilikuwa ikiitwa kama kazi bora ya pac ambayo haijawahi kurekodiwa
about
com wataalamu wa rap wameipa all eyez on me nafasi ya katika orodha yao ya albamu kali za muda wote
kwa mujibu wa riaa albamu hii ni miongoni mwa albamu za rap ziliouza vizuri kwa muda wote kwa kuuza zaidi ya nakala za albamu milioni katika marekani peke yake mnamo mwezi wa aprili 
albamu ilitunukiwa platinamu mnamo mwezi wa juni na riaa
albamu pia ilikuwa vibao vikali namba moja kwenye chati za billboard how do want it na california love
tremaine aldon neverson amezaliwa novemba ni msanii wa rekodi mtayarishaji na mwigizaji kutoka nchini marekani
anafahamika sana kwa jina la kisanii kama trey songz
amepata kupata kutoa albamu zake tatu i gotta make it trey day na ready
remember me ilikuwa albamu ya pac ambayo ilitolewa akiwa kafa mnamo mwaka wa 
japokuwa ni albamu ya pili kutolewa baada ya kifo chake hii ndiyo ya kwanza kumaliziwa bila kutia maujanja yake pac
ameacha kazi kubwa sana ya kumalizia hili lilikuwa toleo la kwanza la nembo mpya ya mama ke ya amaru entertainment alianzisha kwa ajili ya kudhibiti matoleo yake ambayo yatatolewa akiwa kafa
imetoa vibao vikali viwili do for love na i wonder if heaven got ghetto ya awali ambayo do for love ilitunukiwa dhahabu gold na riaa
hatimaye albamu ikafikia kiwango cha maplatinamu kedekede mwelekeo ambao albamu zake nyingi za baadaye ziliufuata
still rise ni albamu ya pac na kundi lake la the outlawz ukiondoa mwanachama hussein fatal
fatal ameondoka kundini kwa sababu outlawz wengine wameingia mkataba na death row baada ya tupac kusema siyo lazima kuingia mkataba na amaru records napoleon baadaye alifuata
albamu ina maujanja ambayo awali hayakutolewa na nyimbo nyingine kali za pac
 desemba na interscope records chini ya studio ya death row
albamu ilitunukiwa platinamu mara mbili na riaa kwa kuuza nakala milioni 
the rose that grew from concrete ni albamu inayotokana na mashairi ya tupac shakur ilitolewa mnamo 
albamu imeshirikisha washiriki mashuhuri wengi wanaosoma na kuandika mashairi ya shakur hasa kwa matamshi ya maneno ya albamu kiroho
duluth ni mji wa marekani katika jimbo la minnesota
until the end of time ni albamu ya tatu kutolewa baada ya kifo cha rapa tupac shakur
albamu imebeba maujanja ambayo awali hayakutolewa na maremixi kibao ya manyimbo kutoka katika kipindi cha tupac cha makaveli wakati ameingia mkataba na death row records
albamu hii ilikuwa ya pili kutolewa bila kutiwa maujanja ya shakur mwenyewe
until the end of time ilikuwa ikibatabiliwa sana kwamba itakuwa albamu bora ya hip hop kimauzo na kuishia kama ilivyotabiliwa mnamo 
knoxville ni mji wa marekani katika jimbo la tennessee
bentonville ni mji wa marekani katika jimbo la arkansas
tulsa ni mji wa marekani katika jimbo la oklahoma
wichita ni mji wa marekani katika jimbo la kansas
corpus christi ni mji wa marekani katika jimbo la texas
galveston ni mji wa marekani katika jimbo la texas
texas city ni mji wa marekani katika jimbo la texas
pasadena ni mji wa marekani katika jimbo la texas
kenner ni mji wa marekani katika jimbo la louisiana
naucalpan pia naucalpan de ju rez ndiyo mji mkubwa wa tatu jimboni la mexico
kuna wakazi pamoja na mitaa ya jirani rundiko la mji lina wakazi 
chapel hill ni mji wa marekani katika jimbo la north carolina
durham ni mji wa marekani katika jimbo la north carolina
raleigh ni mji wa marekani katika jimbo la north carolina
winston salem ni mji wa marekani katika jimbo la north carolina
greenville ni mji wa marekani katika jimbo la north carolina
asheville ni mji wa marekani katika jimbo la north carolina
fayetteville ni mji wa marekani katika jimbo la north carolina
greensboro ni mji wa marekani katika jimbo la north carolina
high point ni mji wa marekani katika jimbo la north carolina
murfreesboro ni mji wa marekani katika jimbo la tennessee
olive branch ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
tunica ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
biloxi ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
hattiesburg ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
meridian ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
pascagoula ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
tupelo ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
vicksburg ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
oxford ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
clarksdale ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
clinton ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
greenville ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
the luniz ni kundi la wasanii wawili waliouza platinamu kadhaa kwa ajili ya rap kutoka mjini oakland california
kundi lilianzishwa na marapa wawili ambao ni yukmouth na numskull
wamepata kutoa kibao chao chenyewe mafanikio makubwa hapo mnamo mwaka wa i got on it matoleo mawili ya kibao hicho yameonekana katika albamu yao ya operation stackola
toleo la tatu la kibao hicho kinashirikisha baadhi ya marapa wengine wa oakland kama vile dru down shock g richie rich e na spice na mara nyingi hupata kwenye internet kama bay area ballas remix pia ilipata kuwika kwenye maredio
luniz pia walikuwa wanataka kushirikishwa kwenye kazi ya tupac shakur ya one nation
kwa kufuatia kifo cha shakur albamu haikuweza kutolewa tena
john fredrik reinfeldt agosti fre dr k rajn f lt ni rais wa sasa wa uswidi
jeri ni ndege wadogo wa jenasi neomixis katika familia cisticolidae
wanafanana na videnenda lakini hawana michirizi mizito
ndege hawa wana rangi ya kahawa au zaituni mgongoni na nyeupe au kijivu chini na pengine njano pia
tago lao ni donge la majani manyasi na vigoga katikati ya vitawi lenye mwingilio juu kwa upande
columbus ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
pearl ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
ridgeland ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
southaven ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
starkville ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
yazoo city ni mji wa marekani katika jimbo la mississippi
alexandria ni mji wa marekani katika jimbo la louisiana
monroe ni mji wa marekani katika jimbo la louisiana
lafayette ni mji wa marekani katika jimbo la louisiana
mtori ni chakula ambacho kinapendwa na wachagga wengi na hupenda kula hasa wakati wa usiku ingawa leo mijini wengi hupendelea kula wakati wa asubuhi zaidi
na vile vile ni chakula cha wagonjwa hasa wale wasioweza kula chakula kigumu
nyama hupikwa mpaka kuwa laini na pia kupata supu ambayo itatumika wakati wa kupoonda ndizi
pia ndizi hupikwa pamoja na vitunguu na nyanya mpaka kuwa laini kabisa
baada ya hapo maji yakikauka ndizi hizo hupondwa pondwa mpaka kuwa kama ugali
ndizi humenywa na hukatwa katwa vijipande vidogo hupikwa karibu na kuiva huongezwa magadi vinapikwa vyote na kuiviana
chakula hiki hupewa wanawake wakati wa uzazi vijana wakati wa unyago na wagonjwa
mkutano wa vienna ulikuwa mkutano wa kimataifa wa nchi za ulaya uliofanyika mjini vienna austria kati ya septemba hadi juni 
maazimio ya mkutano huu yalichora mipaka ya ulaya kwa miaka mingi ya mbele
shabaha kuu ya mkutano ilikuwa kujenga utaratibu mpya katika ulaya baada ya vita za napoleoni
katika miaka iliyotangulia mtawala huyu wa ufaransa aliwahi kuvuruga nchi zote za ulaya bara alifuta madola makubwa na madogo na kuunda nchi mpya
mabadiliko haya yalitazamiwa kuwa si halali na baada ya mwisho wa napoleoni viongozi wa mataifa waliona haja ya kurudisha utaratibu wa kale pale ulipowezekana au kuunda utaratibu mpya uliolingana na haki
pamoja na kuchora upya mipaka ya ulaya mkutano uliangalia pia mambo yafuatayo waliohudhuria walikuwa wawakilishi wa madola nchi mataifa miji ya kujitawala jumla za ulaya
wakati ule nchi kama ujerumani au italia zilikuwa na madola mengi ya kujitegemea kabisa ndani zao
washindi wa vita dhidi ya napoleon walikuwa na nafasi kuu na kufanya maazimio muhimu kati yao
ndio urusi uingereza austria na prussia pamoja na ufalme uliotengenezwa upya wa ufaransa
kwa mambo mengine walishauriana na wawakilishi wa maeneo yaliyohusika hasa na hispania ureno uswidi na madola ya ujerumani kama vile hanover bavaria na w rttemberg
uingereza ilishawishi madola makubwa ya kutamka azimio la kupinga biashara ya watumwa
azimio la vienna lilikuwa muhimu kwa mapatano yaliyofuata kati ya uingereza na nchi mbalimbali ya kuharamisha biashara ya watumwa kwa mfano na ufaransa hispania na ureno
hali halisi biashara iliendelea kwa muda mrefu kwa sababu serikali za hispania na ureno ziliendelea kuvumilia biashara hii hasa kati ya afrika na kolonia zao zilizoendelea kutumia kazi ya watumwa katika uchumi wa mashamba ya miwa na mazao mengine
lakini azimio la vienna ilikuwa hatua muhimu katika harakati ya kukomesha biashara ya watumwa na mshishowe utumwa mwenyewe kwa upande wa mataifa ya ulaya
amiri muammar al gaddafi kwa kiarabu mu ammar al qadh f alikuwa kiongozi wa taifa la libya
alizaliwa katika familia ya mabedawi wafugaji wa kuhamahama mnamo mwaka 
baada ya masomo ya sheria kwenye chuo kikuu cha libya alijiunga na jeshi mwaka akasoma kwenye chuo cha kijeshi cha sandhurst uingereza mwaka 
tarehe septemba pamoja na maafisa wenzake alipindua serikali ya mfalme idris na kutangaza jamhuri ya kiarabu ya libya
ingawa hakuwa na cheo rasmi aliendelea kutawala nchi yake akiitwa kiongozi wa mapinduzi ya septemba ya jamahiriya ya ujamaa ya watu ya kilibya kiarabu
hatimaye akapinduliwa mwenyewe tarehe agosti na kuuawa tarehe oktoba 
idris kiarabu idris al auwwal machi mei alikuwa mfalme kwanza wa libya kati ya hadi 
jina lake la kiraia lilikuwa muhamad idris bin as sayyid ibn muhamad as senussi kiar
alikuwa mjukuu wa muhamad ibn ali as senussi aliyeanzisha jumuiya ya wasufi wa senussi
alikubaliwa kama emir wa cyrenaika na uingereza na italia baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia
baada ya italia kuvamia libya aliongoza vita ya porini
 alipinduliwa na wanajeshi chini ya uongozi wa muammar al gaddafi
elinewinga alikuwa ni mmachame wa kwanza kwenda chuo kikuu cha makerere uganda kusomea elimu ya juu
chuo kikuu cha afya na sayansi shirikishi cha muhimbili ing
muhimbili university of health and allied sciences muhas ni taasisi kubwa ya afya na elimu ya afya iliyoko dar es salaam tanzania
kama chuo cha elimu ya afya ilikuwa mwanzoni sehemu ya chuo kikuu cha dar es salaam
tangu imeandikishwa kama chuo kikuu cha afya na sayansi shirikishi cha muhimbili
kati ya taasisi kuna taasisi za afya ya umma na uganga wa kimila
muhimbili ilianzishwa mwaka ndani ya hospitali iliyoitwa princess margaret hospital na wanafunzi waliofuata kozi za uganga au upasuaji
neno muhimbili limetokana kwa kizaramo mibili likimaanisha kiungo cha mtoto tumboni na mama yake plasenta hospitali ilipoanza wazaramo walisema hapo ndipo wanawake wanapoenda kuacha mibili yao
kwa leo hii muhimbili ina shule ya madaktari wauguzi mafamasia waganga wa meno mabwana afya mabwana mazingira na elimu ya juu ya afya
wahaya ni kabila linalopatikana katika mkoa wa kagera kaskazini magharibi mwa tanzania kandokando ya ziwa victoria hadi mpakani kwa uganda
nchi ambapo wakristo ni au zaidi zimechorwa rangi ya zambarau na zile ambapo ni kati ya na zina rangi ya waridi kabila hilo ndilo linalojulikana kuliko yote ya mkoa wa kagera ila ndani yake kuna vijikabila vidogovidogo kama vile waziba wa kiziba wahamba wa muhutwe wayoza na waendangabo wa bugabo wanyaiyangilo wa muleba wasubi wa biharamulo tofauti kati ya vijikabila zinatambulika kutokana na mabadiliko madogo madogo tu ya maneno na pia lafudhi ya kihaya ya hiyo sehemu chakula ngoma za asili majina ya asili n
mfano kiswahili viazi vitamu kiziba ebitakuli kihamba kiyoza na kinyaihangilo enfuma edward ngoyayi lowassa amezaliwa agosti ni mwanasiasa nchini tanzania
alichaguliwa kuwa waziri mkuu wa kumi wa nchi hiyo tarehe desemba akajiuzulu tarehe februari kwa kashifa ya richmond
sasa ni mgombea urais kupitia chama cha demokrasia na maendeleo
lowassa ni mwenyeji na alikuwa mbunge wa monduli katika mkoa wa arusha
alisoma shahada ya kwanza katika tamthilia kwenye chuo kikuu cha dar es salaam halafu shahada ya pili katika sayansi ya maendeleo ya jamii chuo kikuu cha hull nchini uingereza
mwaka edward lowassa aliamua kuingia katika mchakato wa kumpata mgombea urais kwa tiketi ya ccm
katika hatua ya kuchagua majina kati ya majina yaliyoomba nafasi hiyo lowassa akawa hakupendekezwa lakini hakununa wala kususa bali aliamini kuwa mwanamapinduzi mwenzie jakaya mrisho kikwete ataweza kutekeleza dhamira aliyokuwa nayo ya kuwaletea watanzania maendeleo hivyo alirudi kwa makundi mbalimbali wakiwemo vijana wa ccm ambao walihoji kwa nini ameenguliwa na yeye kwa utii mkubwa kwa ccm aliwataka vijana na viongozi wengine waheshimu maamuzi ya chama na kumuunga mkono kikwete
ikumbukwe kuwa mwana ccm mwingine aliyekuwa anakubalika kwa umma lowassa aliondoka mapema ccm kwa sababu ndogo tu ya kubadilishiwa wizara na kuamua kwenda chama cha nccr mageuzi ambako aligombea uraisi kwa chama hicho na kuleta upinzani mkubwa
yapo maneno ya baadhi ya wanasiasa kwamba kutoteuliwa kugombea kwa lowassa kulitokana na kuonekana anamiliki fedha nyingi akiwa na muda mfupi kwenye utumishi wa umma lakini pia inasemekana kuwa wale waliohoji kukatwa kwa jina lake kwenye kikao cha halmashauri kuu ya taifa majibu yalikuwa ccm iliamua kupeleka majina matatu kwenye mkutano mkuu ili wachague moja katika uwakilishi huo wa majina walipenda apatikane mtu mzima mmoja mwenye umri wa kati mmoja na kijana mmoja watu hao ni mzee david msuya ambae ni mtu mzima benjamini mkapa ambae umri wake ulikuwa wa kati na kijana lakini maneno hayo ya baadhi ya wanasiasa hayakuishia hapo wakadai baada ya rais mkapa kuchaguliwa hakumteua lowassa kwa kuwa aliagizwa na mwalimu nyerere asimteue mpaka achunguzwe kama uwezo kiasi wa fedha alionao unatokana na mapato halali kama siyo halali asimteue
mwaka rais mkapa akamteua lowassa kuwa waziri wa nchi ofisi ya makamu wa rais mazingira
tarehe februari lowassa alijiuzulu baada ya kushtakiwa kuwa ameshiriki katika kashfa ya richmond
kamati ya bunge iliwahi kuchungulia mkataba baina ya kampuni ya tanesco na kampuni ya richmond development company llc kutoka houston texas
kamati ya wabunge watano chini ya mwenyekiti harrison mwakyembe ikaona mkataba huu ilikuwa kidanganyifu
richmond ilipewa kazi ya kutengeneza megawati za umeme kila siku baada ya ukame wa mwaka uliopunguza uwezo wa tanesco kutoa umeme nchini kutokana na mitambo yake ya umememaji
lakini mitambo ya dharura ya richmond ilichelewa kufika nchini pia haikufanya kazi jinsi ilivyotakiwa
hata hivyo serikali ikaendelea kulipa zaidi ya dolar za marekani kila siku
kamati ya bunge ikaona ya kwamba lowassa alishawishi azimio kuhusu mkataba na richmond kwa kupuuza masharti ya kisheria na kinyume cha ushauri wa tanesco
baada ya kujadiliwa kwa taarifa ya kamati kwenye bunge lowassa akajiuzulu pamoja na ibrahim msabaha na nazir karamagima waliowahi kuwa mawaziri wa nishati
hata hivyo lowassa alikataa ya kwamba alikuwa na hatia yoyote
mwaka lowassa alisimamishwa na kamati kuu ya ccm baada ya kushtakiwa ya kwamba aliwahi kuanzisha kempeni ya kuwa mgombea wa urais kabla ya kipindi kilichokubaliwa na chama hiki
mwezi wa mei hatimaye aliweza kuanzisha kempeni yake rasmi lakini kamati kuu ya ccm ilimwondoa katika orodha ya majina yaliyopelekwa kwa uteuzi huu ndani ya chama
lowassa akaondoka katika ccm na tarehe julai alijunga rasmi na chama cha upinzani cha chadema
siku chache baadaye aliteuliwa kuwa mgombea wa urais kwa tiketi ya chadema mnamo oktoba 
karne ya ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya na 
kikamilifu kilianza tarehe januari na kuishia desemba 
kama kila karne ni kipindi kinachohesabiwa kwa hiari ya binadamu kwa sababu ni mgawanyo wa kalenda tu hali halisi maendeleo na mabadiliko makubwa hayafuati migawanyo ya kalenda ya kibinadamu
hata hivyo kipindi hiki cha karne ya kilikuwa kipindi muhimu sana katika historia ya binadamu
mabadiliko mengi yalianzia ulaya na kuenea duniani hivyo karne hii imeitwa na wataalamu karne ya ulaya
baadhi ya tabia za pekee za karne hii ni kama zifuatazo abushiri ibn salim al harthi alikuwa kiongozi wa upinzani dhidi ya ukoloni wa wajerumani katika maeneo ya pangani na pwani ya tanzania ya leo mnamo 
alikuwa mfanyabiashara na mwenye mashamba ya miwa karibu na pangani
mnamo agosti aliongoza upinzani dhidi ya utawala wa shirika la kijerumani kwa afrika ya mashariki katika eneo la pangani
vita ya abushiri alikamatwa na hatimaye kunyongwa na wajerumani tarehe desemba 
pietro paolo savorgnan di brazz aliyejulikana pia kwa jina la kifaransa pierre paul fran ois camille savorgnan de brazza januari septemba alikuwa mpelelezi aliyeanzisha brazzaville mji mkuu wa jamhuri ya kongo
alizaliwa mwitalia na kuchukua baadaye uraia wa ufaransa
brazza alizaliwa mjini roma italia katika familia ya kikabaila akasomeshwa paris
akajiunga na chuo cha kijeshi cha wanamaji na kuingia katika jeshi la maji la ufaransa
safari za kwanza zilimfikisha mwambanoni wa amerika ya kusini na afrika ya magharibi
mwaka alifika mara ya kwanza mdomoni wa mto gabon akajitolea kufanya safari za kupeleleza mwendo wa mto huu
akarudi ufaransa akajipatia pesa za kufanya safari kubwa ya kugundua mwendo wa mto ogowe
 alifuata mwendo wa mto huu na kuchora ramani yake hadi ndani ya eneo la jamhuri ya kongo ya leo
akaongozana na kikundi kidogo pamoja na daktari mmoja mtaalamu mmoja wa mimea na askari wasenegal
 alitumwa na serikali ya ufaransa kwa safari ya pili kwa shabaha ya kupeleleza mto wa kongo
wafaransa walitaka kuanzisha biashara na beseni ya kongo na kujiandaa nafasi ya kuanzisha koloni
hapo brazza alifahamiana na mfalme makoko wa wabateke na kununua kutoka kwake ardhi kwa ajili ya kituo kilichokuwa baadaye mji wa brazzaville
alifanya pia mikataba ya ulinzi na makoko na machifu wengine
 alipewa cheo cha gavana mkuu wa koloni mpya ya kongo ya kifaransa
brazza ametajwa mara nyingi kama mtu wa pekee kati ya wakoloni wa siku zile
brazza mwenyewe alisemekana alifanya safari zake zote bila kuua watu au kutumia mbinu za mabavu akibeba naye vifaa alivyotumia kwa kulipia huduma alizohitaji badala ya kulazimisha wenyeji kumpatia chakula au misaada mingine
katika kipindi chake kama gavana wa kwanza wa koloni ya kongo ya kifaransa kuna taarifa ya wanahabari waliotembelea ya kuwa na tofauti kubwa kulingana na hali katika kongo ya ubelgiji ambako wakati uleule mfalme leopold alijenga dola lake la binafsi kwa unyama
inasemekana mishahara ililipwa na unyama kutokuwepo
matatizo na serikaliya ufaransa na kuondolewa kwake
mtindo wake ulimweka katika matatizo na serikali ya paris baada ya muda mfupi
 kukodi maeneo makubwa ya koloni kwa makampuni ya kibiashara
shabaha ilikuwa kufaidia na malighafi ya koloni kwa kukabidhi eneo mkononi mwa kampuni iliyopewa haki ya kukusanya malighafi pamoja na madaraka ya kutawala wenyeji
haikutosha kwa mahitaji ya kampuni tena kwa kuongeza kisai kilichotakiwa kukusanywa mara kwa mara
makampuni na matajiri waliotaka kujitayarisha katika koloni walipiga kempeni dhidi yake
magazeti ya paris yalichapisha habari za kasoro za gavana brazza
brazza alijiuzulu katika utumishi wa serikali akaenda kukaa maisha ya mapumziko algiers iliyokuwa koloni ya ufaransa siku zile
alirudi tena kongo mwaka kwa sababu aliteuliwa kufanya utafiti juu ya matatizo katika koloni
palikuwa na taarifa ya kwamba wenyeji walilazimishwa kwa unyama kukusanya mpira wa miti
brazza aliweza kuthebitisha madai haya katika taarifa aliyoandika kwa urefu kwa ajili ya serikali ya ufaransa
taarifa yake ilifichwa na serikali ya ufaransa kama siri kufuatana na azimio la kamati ya bunge iliyoona ilikuwa ya aibu mno
jiwe la kaburi lasema une m moire pure de sang humain kumbukumbu isiyochafuliwa na damu ya wanadamu
mwaka serikali ya kongo iliamua kumheshimu brazza kwa kumjengea kaburi mjini brazzaville
oktoba majivu yatapelekwa kongo kutoka algiers
ukosoaji wa dini ni mtindo wa kitaalamu wa kuchungulia matamshi ya dini mafundisho yake na hali yake halisi kwa misingi ya akili ya binadamu bila ya kukubali ukweli wa imani yake kama matamshi mawazo na maandiko ya kibinadamu
ukosoaji wa dini unapatikana kwa namna mbalimbali hata ndani ya jumuiya za kidini k
mf
katika mwaka wa kalenda ya gregori mna majuma pamoja na siku moja au mbili za ziada
hesabu ya majuma inaendelea mfululizo bila ya kuanza upya wakati wa mwaka mpya
ufuatano wa juma haulingani na mgawanyo mwingine wa wakati kwa njia ya miezi au mwaka
asili ya juma ni katika utamaduni wa kale wa mashariki ya kati tangu babiloni
imeenea duniani kote kupitia biblia na desturi za uyahudi na ukristo
ufuatano wa siku katika mapokeo haya huanza na jumapili
katika mwaka juma moja la machi mwishoni au aprili linaadhimishwa na wakristo wengi kama juma kuu ambapo wanaadhimisha matukio makuu ya imani yao kadiri ya historia ya wokovu yaani mateso kifo na ufufuko wa yesu kristo
siku za jumamosi na jumapili mara nyingi huitwa wikendi kutoka kiingereza weekend yaani mwisho wa juma
hata hivyo katika mapokeo hayo jumapili ni mwanzo wa wiki mpya
majina ya siku tano kwa kiswahili ni ya namba zinazoanza kuhesabiwa baada ya siku ya ijumaa ambayo ni siku ya sala kuu katika uislamu ijumaa jumamosi jumapili jumatatu jumanne jumatano
alhamisi na ijumaa ni majina ya lugha ya kiarabu inayofuata mapokeo ya kiyahudi kuhusu majina ya siku
hivyo alhamisi ina maana ya siku ya tano baada ya jumamosi inayoitwa sabat kwa kiarabu sawa kama shabbat sabato kwa kiebrania lugha ya wayahudi
ijumaa ni matamshi ya kiswahili ya jina la kiarabu la jum a inayomaanisha siku ya mkutano ya kusali pamoja
mwaka ni kipindi cha takriban siku katika kalenda ya gregori ambayo imekuwa kalenda ya kawaida kimataifa ikifuata mwendo wa jua
katika kalenda za jua mwaka unalingana na muda wa mzunguko mmoja wa dunia kwenye mzingo wake kuzunguka jua letu
kwa sababu hiyo kalenda ya gregori inaongeza mwaka mrefu wa siku katika utaratibu ufuatao katika kalenda mbalimbali kuna mahesabu tofauti ya muda wa mwaka
siku ni muda wa wakati wa saa ambamo tunaona vipindi viwili kile cha mwanga wa mchana na kile cha giza la usiku
mabadiliko haya ya mchana na usiku husabibishwa na mzunguko wa dunia kwenye mhimili wake
upande wa dunia unaotazama jua unapata mwanga wa mchana lakini upande mwingine usiotazama jua unakuwa gizani
sisi pamoja na vitu vyote vilivyo juu ya uso wa dunia yaani majengo barabara bahari mito milima binadamu misitu majangwa na kila kitu unachoweza kuwaza kuwa kipo kwenye uso wa dunia basi vyote huwa katika mwendo kadri dunia inavyojizungusha kwenye mhimili wake
hivyo basi wakati upande ule wa uso wa dunia tulipo unapogeukia au kutazamana na jua basi kwetu inakuwa mchana pale ambapo upande huo hatutazamani na dunia basi tunapata usiku yaani tunakuwa kwenye giza
mzunguko huo wa dunia kwenye mhimii wake unachukua muda wa nukta sekondi au masaa 
kwa sababu muda wa mzunguko haulingani kamili na kipimo cha sekondi kuna siku ndefu au fupi zinazopatikana kwa kuingiza au kupunguza nukta moja kufuatana na azimio ya wataalamu wa wakati
hii haina umhimu wowote katika maisha ya kila siku lakini inapaswa kuangaliwa pale ambako saa kamili sana ya kiatomi hutumiwa
dunia pamoja na kujizungusha kwenye mhimili wake pia inafanya mwendo mwingine yaani ule wa kulizunguka jua
ikikamilisha mwendo huu basi mwaka unakuwa umekamilika
kipindi cha mwaka hakilingani kwa kila mwaka kuna miaka mirefu na miaka mifupi
khalifa ni cheo cha kihistoria kwa ajili ya kiongozi wa ummah jumuiya ya uislamu
ni neno la kiarabu khal fah linalomaanisha makamu
hivyo mana yake ni makamu au mfuasi wa mtume muhammad katika nafasi yake kama kiongozi wa waislamu
cheo cha khalifa kilitumiwa pamoja na cheo cha am r al mu min n jemadari mkuu wa wenye imani waislamu
utaratibu wa uongozi wa khalifa ulianzishwa baada ya kifo cha muhammad mw
 na kuishia machi katika mapinduzi ya atat rk
mtu wa kwanza aliyetumia cheo hiki alikuwa abu bakr aliyeongoza ummah ya waislamu baada ya kifo cha muhammad mwaka 
alichaguliwa na viongozi wa waislamu kwa sababu muhammad hakumwacha mrithi wala maagizo kuhusu atakayemfuata kama kiongozi
abu bakr alifuatwa na umar ibn al khattab uthman ibn affan na ali ibn abi talib
hawa wanne ni viongozi katika historia wanaokubaliwa na mikondo karibu yote ya uislamu kwa sababu walichaguliwa na wafuasi wa mtume muhammad wenyewe
isipokuwa kikundi kidogo cha wakhariji wanaokubali makhalifa wawili wa kwanza pekee
washia wanafundisha ya kwamba ali angepaswa kuwa khalifa tangu mwanzo
muawiya kama jemadari ya waislamu wa dameski alikuwa khalifa mwaka baada ya kifo cha ali
tangu muawiya hakuna khalifa tena aliyechaguliwa muawiya alimteua mwanawe yazid amfuate
tangu siku zile cheo cha khalifa kiliendela ama kwa mfuasi aliyeteuliwa na mwenye cheo au kilinyanganywa kwa njia ya kijeshi
wafuasi wa muawiya waliendelea kutawala hadi walipopinduliwa na wafuasi wa abbas mjomba wa mtume muhammad
mmuawiya mmoja tu aliweza kukimbia hadi sehemu ya hispania iliyotekwa na waarabu alipopokelewa kwa heshima na kuanzisha ukhalifa wa wamuawiya wa cordoba uliodumu katika hispania hadi 
waabbasi walitwala mjini baghdad hadi mnamo mwaka 
khalifa mashuhuri hasa kati hao alikuwa harun ar rashid aliyebadilishana mabalozi na uchina na kaisari karolo mkuu mnamo mwaka 
baadaye nguvu ya kitawala ilikuwa mkononi wa viongozi wa vikosi vya ulinzi wasiokuwa waarabu lakini wajemi au waturuki
mwaka wamongolia walishambulia na kuharibu mji wa baghdad na kumwua khalifa al mustasim
mjomba wake al mustansir aliweza kukimbilia misri alipopewa cheo cha khalifa na mtawala wa nchi sultani baibars
makhalifa waliomfuata katika misri walikuwa viongozi kwa jina tu waliowategemea kabisa watwala wa misri
mwaka khalifa wa mwisho wa waabbasi al mutawakkil iii alikamatwa na waturuki waosmani walipovamia misri
wakampeleka istanbul kama mfungwa alipokabidhi cheo chake pamoja na simi na koti ya mtume mohammad kwa sultani selim i
watawala waosmani hawakujali sana cheo cha khalifa
walitumia cheo cha khalifa hasa katika uhusiano na waislamu nje ya dola lao
kwa mafano wakishambulia nchi za kiislamu kama uajemi walijiita khalifa wakidai utii kama wakuu wa waislamu wote
au wakishambuliwa na austria au urusi walitumia cheo cha khalifa kuita waislamu wote kujiunga na jihad ya kivita
safari ya mwisho ya kutumia cheo cha khalifa kwa wito la jihad ya kivita ilitokea wakati wa vita kuu ya kwanza ya dunia ambako sultani mehmed alitumia tena cheo chake cha khalifa kuita waislamu wote wa dunia kujiunga na vita dhidi ya uingereza
baada ya vita cheo kilifutwa na bunge la uturuki kwa mapendekezo ya atat rk mwaka 
nje ya ufuatano rasmi ya makhalifa kulitokea pia cheo cha khalifa katika maeneo mbalimbali kwa kushhindana na khalifa rasmi ni nani mwenye cheo cha kweli
tangu mwaka huu walijitokeza viongozi wa vikundi mbalimbali waliodai cheo cha khalifa lakini bila kukubaliwa na waislamu wengi
robert nesta bob marley februari mei alikuwa mwimbaji na mwanamuziki muhimu kutoka nchini jamaika
ameweza kuifanya staili ya muziki wa reggae kuwa maarufu sana duniani
muziki wake mwingi ulikuwa unazungumzia hadithi za nyumbani kwake na dini ya rastafari ambayo yeye alikuwa anaifuata
kuna baadhi ya nyimbo zake zinahusu masuala ya dini na zingine siasa
bob marley alizaliwa na mama mweusi kijana aliyeitwa cedella booker na baba wa kizungu aliyeitwa norvall marley
wakati yungali bwana mdogo marafiki zake walimpa jina la utani kama tuff gong
ameanza kazi zake za muziki kunako miaka ya hivi akiwa na kundi lake la kina wailing wailers ambalo alilianzisha akiwa na marafiki wawili peter tosh na bunny wailer
mwaka wa bob marley na kina wailing wailers wakafanikiwa kurekodi nyimbo zao mbili za kwanza zilizoitwa judge not na one cup of coffee
rita anderson mnamo na akajiunga na kundi akiwa kama mwitikiaji
mmoja kati ya hao ni ziggy marley ambaye pia ni mwimbaji wa reggae maarufu sana
mwaka wa kundi la wailers likavunjika kwa sababu wanachama wote watatu walitaka kujiendeleza kila mtu awe msanii wa kujitegemea
lakini bob marley aliendelea kuita bendi yake jina la bob marley and the wailers na kujiunga upya na wanachama wapya na kuindelea kupiga muziki kama kawaida
mwaka wa bob marley akatoa kibao chake cha kwanza kilichovuma kimataifa na kiliitwa no woman no cry
huko jamaika huhesabiwa kama kama shujaa wa jadi
albamu za studio ambazo ni maarufu kuliko ni ile iliyoitwa legend ambayo pia ina jumlisha vibao vyake vikali
 ya mwezi wa mei katika hospitali ya cedars of lebanon hospital huko mjini miami florida kwa tatizo la melanoma kansa ya ngozi
inaanza juu ya bahari ya kitropiki penye maji yenye halijoto juu ya c
hewa joto yenye mvuke nyingi inaanza kupanda juu na kuzunguka
kasi ikifikia mwendo wa km inaitwa kimbunga
vimbunga vinatokea katika bahari zote penye maji ya moto kaskazini na kusini ya ikweta
mzunguko hufuata mwendo wa saa kama kimbunga kinatokea kusini ya ikweta ni kinyume cha mwendo wa saa kama kinatokea kaskazini ya ikweta
kila sehemu ya dunia kimbunga kina jina lake na majina haya yameanza kutumiwa kimataifa kimbunga inaweza kusababisha hasara kubwa ikigusa meli baharini na zaidi mwambaoni inapofikia nchi kavu au visiwa
hatari zake ni hasa kasi ya upepo pamoja na kiasi kikubwa cha mvua
kasi ya upepo inaweza kuinua vitu vizito kama miti paa za nyumba au magari na kuvirusha mbali
vimbunga hutokea mara kwa mara katika kipindi cha joto
wataalamu wameanza kuvipa majina kwa kurahisisha maelewano
katika eneo la kila bahari kuna utaratibu wa pekee wa kutolea majina kwa vimbunga kufuatana na mapatano ya wanasayansi
atlantiki inaona takriban vimbunga kumi au zaidi kila mwaka
imekuwa kawaida tangu kutumia majina ya kiume na ya kike kwa kubadilishana zamani vilipewa majina ya kike tu lakini wanawake walilalamika
wataalamu wanatumia orodha sita ya majina hivyo jina linaweza kurudia baada ya miaka sita
kimbunga ya katrina kilichoharibu mji wa new orleans katika agosti kilikuwa kimbunga cha cha mwaka 
kilifuata kimbunga jose na kufuatwa na lee halafu maria
kama kimbunga inasababisha uharibifu mkubwa sana jina lake huondolewa katika orodha maana yake jina hili halitarudia
jamaika ni nchi ya kisiwani katika bahari ya karibi
iko km kusini kwa kuba na upande wa magharibi wa haiti na ni kisiwa kikubwa cha tatu kati ya antili kubwa
katika lugha ya kiingereza visiwa hivyo huitwa west indies visiwa vya uhindi wa magharibi
jina limetokana na neno la kiarawak xaymaca au chaymaka linalomaanisha nchi ya chemchemi yaani kisiwa chenye maji matamu
visiwa vidogo vya pedro cays vyenye eneo la ha jumla ni sehemu ya nchi ya jamaika
mashariki mwa kisiwa kuna nyororo ya milima ya buluu yenye urefu wa km penye kilele cha blue mountain peak m juu ya ub
katikati kuna nyanda za juu zilizojengwa kwa mawe ya chokaa yenye mabonde marefu
upande wa kusini nyanda za juu zina mtelemko mkali hadi mwambao wa bahari
iko mito mingi mifupi mto mrefu ni black river yenye km 
mto wa hector s river una mwendo wa km chini ya ardhi
halijoto ya wastani katika kingston ni c wakati wa januari na c wakati wa julai
usimbishaji hutofautiana katika kanda mbalimbali ya kisiwa
milima ya kaskazini mashariki hupokea zaidi ya mm
miezi ya septemba na oktoba inaona dhoruba kali za tufani mara kwa mara
miji muhimu iko mwambaoni kwa sababu ya milima ya ndani
umri wa wastani ni miaka thuluti moja ni watoto hadi miaka 
wakazi asilia walikuwa waarawak na wataino ambao hawako tena kama vikundi vya pekee wengi walikufa kutokana na magonjwa ya wazungu au vita vya miaka ya kwanza baada ya kufika kwa wahispania
mbali ya wakazi wajamaika au wenye asili ya kisiwa kama wanaishi nje ya nchi
pamoja na lugha rasmi ambayo ni kiingereza kuna pia aina ya krioli yenye asili ya kiingereza ndiyo inayotumika kawaida
wakazi walio wengi hufata ukristo hasa katika madhehebu ya uprotestanti kama vile wakatoliki ni na vilevile mashahidi wa yehova
dini iliyoanzishwa jamaika ni rastafari ambayo mwaka ilikuwa na wafuasi 
wakazi wa kwanza wa jamaika walikuwa wataino ambao ni kabila mojawapo la waarawak kutoka amerika kusini
wamepotea kama utamaduni wa pekee baada ya kufika kwa wazungu kutokana na magonjwa mageni yaliyofika na wahispania na mauaji wakati wa vita
waliobaki waliingia katika ndoa na wazungu au waafrika waliofika baadaye na kuwa sehemu ya wakazi chotara kisiwani
kristoforo kolumbus alifika mwaka na kuweka kisiwa chini ya utawala wa hispania
aliamini ya kwamba alifika uhindi akaita visiwa hivi uhindi wa magharibi na wenyeji wakaitwa indios kwa kihispania wahindi na baadaye mara nyingi wahindi wekundu
mwaka waingereza waliteka kisiwa wakaanzisha uchumi wa mashamba makubwa ya miwa
jamaika imekuwa mahali pakuu pa kutengeneza sukari duniani kote
watumwa wengi waafrika walipelekwa kisiwani kama wafanyakazi kwenye mashamba hayo
mwaka jamaika ilianza kuelekea uhuru kama jimbo la shirikisho la uhindi wa magharibi
muziki ni sehemu muhimu sana katika utamaduni wa jamaika
mwanamuziki mashuhuri hasa wa jamaika alikuwa bob marley na kikundi chake cha the wailers
pia wajamaika wana mafanikio makubwa katika riadha hasa ya masafa mafupi
rombo ni miongoni mwa wilaya saba za mkoa wa kilimanjaro upande wa mashariki ya mlima
wilaya imepakana na kenya upande wa kaskazini na mashariki wilaya ya hai upande wa magharibi na wilaya ya moshi vijijini upande wa kusini
meksiko ni nchi kubwa km inayohesabiwa kuwa sehemu ya amerika ya kaskazini au ya amerika ya kati
ina pwani ndefu na bahari za pasifiki na ghuba ya meksiko
mji mkuu ni mexico city ambao katika eneo lake lote una watu zaidi ya milioni 
wakazi ni wengi wao ni machotara wenye damu ya wahindi wekundu na wazungu
upande wa dini walio wengi ni wafuasi wa yesu kristo katika kanisa katoliki au madhehebu mengine 
ciudad de m xico ni mji mkuu pia mji mkubwa wa nchi ya mexiko
iko kwenye nyanda za juu ya mexiko kwenye kimo cha juu ya ub katika bonde ndefu linalopakana na milima mirefu
kati ya milima hii ni volkeno za popocatepetl und iztaccihuatl na nyororo ya sierra nevada
mji wa mexiko ni pia mkoa wa kujitegema huitwa mara nyingi na wamexiko wenyewe mexico df au kwa kifupi df df distrito federal mkoa wa shirikisho
idadi ya wakazi ni milioni 
 na pamoja na mitaa ya karibu idadi inafikia karibu milioni 
wakati ule kikosi cha azteki wahamiaji walifika kwenye ziwa la texcoco na kujenga makao kwenye kisiwa ziwani wakaita mji tenochtitlan
kuna hadithi ya kale juu ya kuundwa kwa tenochtitlan ambayo ni mji wa kiazteki uliotangulia mexiko city
zamani ile waazteki waliishi maisha ya kuhamahama na kutafuta mahali pa kujenga mji wa kudumu
mungu wao huitzilopochtli aliwaambia wamtafute anayekalia mpungate kakati na kushika nyoka
mpungate utapatikana kwenye mwamba katika kisiwa ziwani
hadithi yaendelea kusema ya kwamba baada ya matembezi ya miaka walikuta ziwa la texcoco penye mwamba na mpungate
walipokaribia tai aliyeshika nyoka akaketi kenye mpungate huu
baada ya kupokea ishara hiyo waliunda mji wao wa tenochtitlan uliokuwa baadaye mji mkuu wa dola la azteki
ulikuwa na wakazi wakati wa kufika kwa wahispania mwaka 
 alifika mhispania hernan cortez pamoja na jeshi ya askari 
baada ya kupokelewa vizuri na mfalme wa azteki montezuma walimkamata kama mfungwa na kuchukua dhahabu kutoka mahekalu
wenyeji wa mji waliwashambulia na kuua wahispania wengi
cortes aliweza kukimbia akarudi na jeshi mpya akaweza kuteka mji tar
wahispania walianzisha mji mpya juu ya maghofu ya mji wa kale
koloni za hispania za guatemala kuba florida na hata ufilipino katika asia yalitawaliwa kutoka hapa
bendera ya mexiko ina milia mitatu ya wima ya rangi kijani kibichi nyeupe na nyekundu
rangi hizi zimetumiwa tangu mapamabano kwa ajili ya uhuru wa mexiko kutoka hispania mw
katikati iko nembo la taifa linaloonyesha tai anayekalia mpungate na kushika nyoka
upana wa milia na umbo la nembo imewahi kubadilishwa mara nane katika historia ya mexiko
bendera jinsi ilivyo leo ilikubaliwa mwaka lakini muundo wa milia mitatu na rangi imepatikana tangu 
lakini maelezo haya si rasmi hivyo maelezo yamebadilika mara kadhaa
nembo ya mexiko inamwonyesha tai anayekalia mpungate na kushika nyoka
asili ya nembo ni katika utamaduni wa azteki kabla ya kuingia kwa wahispania nchini
kuna hadithi ya kale juu ya kuundwa kwa tenochtitlan ambayo ni mji wa kiazteki uliotangulia mexiko city
zamani ile waazteki waliishi maisha ya kuhamahama na kutafuta mahali pa kujenga mji wa kudumu
mungu wao huitzilopochtli aliwaambia wamtafute anayekalia mpungate kakati na kushika nyoka
mpungate utapatikana kwenye mwamba katika kisiwa ziwani
hadithi yaendelea kusema ya kwamba baada ya matembezi ya miaka walikuta ziwa la texcoco penye mwamba na mpungate
walipokaribia tai aliyeshika nyoka akaketi kenye mpungate huu
nembo la kisasa lilichorwa na francisco eppens helguera na kutangazwa kuwa nembo rasmi
lakini nembo zote tangu uhuru zilionyesha tai na nyoka kwa namna moja au nyingine
wilaya ya hai ni wilaya moja ya mkoa wa kilimanjaro
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya mbulu ilihesabiwa kuwa 
katika wilaya hiyo wachaga wengi wanaishi ambao huzungumza lahaja tofauti kama wamachame na wamasama
mji wa g ttingen ni mji mmojawapo wa ujerumani
uko upande wa kusini mashariki wa jimbo la saksonia ya chini kwa kijerumani niedersachsen na tangu mwaka wa umehesabika kama mji mkubwa au jiji kwa vile umevuka idadi ya wakazi zaidi ya laki moja
g ttingen inajulikana hasa kwa chuo kikuu chake ambacho kimezinduliwa rasmi mwaka wa 
kipare pia huitwa chasu ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wapare
wabembe ni kabila la watu ambao wanaishi katika nchi zote za maziwa makuu ya afrika
wanapatikana kwa wingi fizi kongo jamhuri ya kidemokrasia na wanaishi katika nchi tofauti kama kongo jamhuri ya kidemokrasia burundi kongo brazzaville na mkoa wa kigoma tanzania
katika mwaka wa idadi ya wabembe ilikuwa 
 kongo jamhuri ya kidemokrasia
ila kwa sasa idadi ya wabembe haijulikani kikamilifu kufuatana na kusambaratika kwa kabila hiyo kwenye sehemu zote duniani
miaka kadhaa iliyopita hadi hivi sasa kuanzia mwaka inazidi kuonyesha idadi ya wabembe wengi katika mabara tofauti kama vile marekani australia ulaya ya magharibi na ulaya ya kaskazini
pia idadi ya wabembe wengine inaongezeka katika nchi za afrika kusini kenya zimbabwe malawi na zambia
kibembe ni lugha ya kibantu nchini jamhuri ya kidemokrasia ya kongo inayozungumzwa na wabembe
lugha ni moja tu tofauti ni ndogondogo zikitokana na matamshi mfano kukaza dz kwa lahaja zote isipokuwa kikilavwugi ambacho ingawa inaandikwa dzi inatamkwa kama dji umuhudji na kilupembe inaandikwa dzi lakini watumiaji wanatamka kama chi umuhuchi achile amekuja wakati adjile kikilawugi wengine wote wanakaza adzile umuhudzi
tofauti nyingine ni ya kutumia na h
mfano kamwene hamwene kangi hangi ukukulima uhulima n
suala lingine ni tofauti ya baadhi ya maneno mfano asubuhi lwamilawu palukela kuketi kwikala hwikala kutama chuma mboga hukova kukova imboga na huyava kuyava imboga zizi la ng ombe ligoma na livaga nyumbani hukaye na hunyumba habari za kazi mwidaliha na madzengo n
kamusi inatakiwa kujumuisha maneno yote yanayohitilafiana na kudokeza yanakotumika
hivyo kuita kamusi yale maneno machache ya kibena aliyoorodhesha dr
joshua ni dhihaka kwa lugha hii ambayo ni tajiri mno kwa misamiati
kwa mfano neno kupiga tu lina maneno zaidi ya yakionyesha huyo aliyepigwa amepigwa wapi na kudokeza hali yake baada ya kupigwa
mfano tumia k au h kutokana na eneo unalotoka hutova general lakini hupafula kiganja hupefula nyuma ya kiganja hututa hukinya hung ilula hung alula hutununa huwindula hupwinda hupana hulibinga hufidula hutadisa hugong ola huniabula hukinya huhudugula huniesa n
kibena ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wabena
kutokana na tahariri ya dr
kilemile kibena ni lugha tajiri sana kwa maneno na ni pana sana ikiwa na lahaja kuu tano ki kilavwugi maeneo ya ilembula kisovi kuanzia lusisi hadi makambako kimaswamu imalinyi njombe mjini na sehemu ya kata ya mdandu ki lupembe lupembe na kimavemba uwemba na sehemu ya tarafa ya igominyi ambayo si ya maswamu
shughuli kuu za kiuchumi kwa wakazi wa kijiweni ni kilimo cha mazao ya mtama ufuta korosho na mwani
shunguli nyingine kuu ni uvuvi hasa kwa vile kijiji kinapatikana kando kando mwa bahari ya hindi na mto mbwemkuru
lugha ni moja tu tofauti ni ndogondogo zikitokana na matamshi mfano kukaza dz kwa lahaja zote isipokuwa kikilavwugi ambacho ingawa inaandikwa dzi inatamkwa kama dji umuhudji na kilupembe inaandikwa dzi lakini watumiaji wanatamka kama chi umuhuchi achile amekuja wakati adjile kikilawugi wengine wote wanakaza adzile umuhudzi
tofauti nyingine ni ya kutumia na h
mfano kamwene hamwene kangi hangi ukukulima uhulima n
suala lingine ni tofauti ya baadhi ya maneno mfano asubuhi lwamilawu palukela kuketi kwikala hwikala kutama chuma mboga hukova kukova imboga na huyava kuyava imboga zizi la ng ombe ligoma na livaga nyumbani hukaye na hunyumba habari za kazi mwidaliha na madzengo nk
kamusi inatakiwa kujumuisha maneno yote yanayohitilafiana na kudokeza yanakotumika
hivyo kuita kamusi yale maneno machache ya kibena aliyoorodhesha dr
joshua ni dhihaka kwa lugha hii ambayo ni tajiri mno kwa misamiati
kwa mfano neno kupiga tu lina maneno zaidi ya yakionyesha huyo aliyepigwa amepigwa wapi na ku suggest hali yake baada ya kupigwa
mfano tumia k au h kutokana na eneo unalotoka hutova general lakini hupafula kiganja hupefula nyuma ya kiganja hututa hukinya hung ilula hung alula hutununa huwindula hupwinda hupana hulibinga hufidula hutadisa hugong ola huniabula hukinya huhudugula huniesa n
pia tofauti kati ya irabu fupi na irabu ndefu huleta tofauti za maana
wabende ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa rukwa wilaya ya mpanda
kibende ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wabende
wabondei ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa tanga karibu na milima ya usambara
wabondei wanapatikana sana katika wilaya ya muheza kibondei ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wabondei
wabungu ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa mbeya wilaya ya chunya
kibungu pia huitwa kiwungu ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wabungu
pia kuna toni au mawimbi ya sauti zinazotofautisha maana ya nomino fulani na nyakati za vitenzi
wadhaiso ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa tanga katika vijiji viwili tu vya wilaya ya muheza
kidhaiso ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wadhaiso
wadigo ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa tanga hasa kwenye mji wa tanga
pia wako kenya wanapoishi upande wa kusini wa mji wa mombasa
kidigo pia huitwa chidigo ni lugha ya kibantu nchini tanzania na kenya inayozungumzwa na wadigo
herufi zinazotumiwa kwa kuandika konsonanti za kidigo ni zifuatazo b ch dz f g gbw j k kpw l m m n ng ny p ph r s sh t ts v w y na zh
kitabu cha maho na sands kinataja marejeo mengine kama wadoe ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa pwani wilaya ya bagamoyo
kidoe ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wadoe
wafipa ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa rukwa hasa katika wilaya za sumbawanga na nkansi
kifipa pia huitwa chifipa ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wafipa
wagogo mmojawao anaitwa mgogo ni kabila kubwa la tanzania ya kati wenyeji wa mikoa ya dodoma na singida
lugha yao ni cigogo kwa kiswahili hutamkika kigogo
dini ya wengi wao ni ukristo hasa wa madhehebu ya anglikana halafu wa kanisa katoliki
historia na maendeleo ya wagogo viliathiriwa sana na ukame na biashara ya watumwa kiasi kwamba hata leo ni kati ya makabila fukara zaidi nchini tanzania
wagogo walikuwa wakiongozwa na mtu aliyeitwa mtemi
watemi kadhaa waliongoza kabila hilo kabla ya mfumo wa uongozi kuvurugwa na ukoloni
mtemi wa mwisho aliitwa mazengo ambaye alitokea katika kijiji cha mvumi wilaya ya dodoma vijijini
wagogo wamekuwa wakijenga nyumba ambazo kwa kigogo huitwa itembe
tangu zamani kuta za tembe zilijengwa kwa fito kwa kigogo hutamkwa sito zilizosukwa kwa kupisha kuzuia mwanga na maji
vipande vya kuta vilivyosukwa kwa sito vinaitwa izizi
tembe huezekwa kwa udongo ambao hushikiliwa na miti midogo midogo iitwayo walo
michichi ambayo ndiyo hubeba uzito wote hushikiliwa na nguzo kubwa za miti imara na migumu
kwa miaka ya karibuni kuta za tembe hujengwa pia kwa matofali yanayotengenezwa kwa udongo
smbamba na shughuli hiyo kilimo ndio shughuli kubwa na ya wengi ijapokuwa kwa miaka mingi imekuwa ikiathiriwa na kiwango kidogo cha mvua zinazonyesha kutokana na jiografia ya mikoa hiyo miwili yaani dodoma na singida
mazo yanayolimwa kwa wingi ni mahindi mtama mtama uwele na lugugu
siku za hivi karibuni umeingia mtama unaokomaa kwa muda mfupi kama vile serena lulu tegemeo masia okoa n
muhogo kiasi na katika maeneo machache mpunga na zabibu zao ambalo ni mahususi kwa biashara
wagogo hula ugali wa uwele kama chakula kikuu na huchukulia ugali wa mahindi mtama kama chakula laini na chepesi kisicho na nguvu
miaka ya zamani mlo wa kawaida wa mgogo mwenye uwezo yaani mwenye ng ombe ulihusisha ugali maziwa mafuta ya ng ombe kwa kigogo samuli na mboga kama mlenda ilende safwe cidingulilu nyakifwega muhilile sanghala munzimwa cipali ihaji sagulasagula ikuwi fwene nghalabwajila hasa wakati masika inapoanza n
kwa sasa wagogo wamekuwa wakila chakula cha kawaida kama makabila mengine nchini tanzania
kabila la wagogo lina lahaja ndani yake ambazo hutofautiana kutoka lahaja moja hadi nyingine kwa jinsi ambavyo hutamka maneno yaani huongeza na kupunguza baadhi ya matamshi kwenye neno na pia katika msamiati
kwa ujumla kuna lahaja zipatazo ambapo lahaja za cinyambwa na cinyaugogo ndizo hujulikana zaidi
wanyambwa hili ni kundi linaloonekana wazi kwenye kabila hili ambao huongea lafudhi ya kinyambwa
wanyambwa hutokea vijiji vya magharibi kwa mji wa dodoma na sehemu ya wilaya ya manyoni mkoani singida
wanyaugogo hawa huongea lafudhi iitwayo chinyaugogo
wanyaugogo ambao ndio wanaowakilisha kundi kubwa sana hutokea vijiji vya mashariki na kusini kwa mji wa dodoma na pia wilaya ya mpwapwa
kwa sababu mtemi mazengo alikuwa mnyaugogo kutoka mvumi mahali ambapo palijengwa kijiji kinachoitwa mvumi makulu kwa maana kwamba ndipo ilipokuwepo ikulu ya mtemi inaaminika kuwa lafudhi hii ndicho kigogo cha asili isiyoathiriwa na lugha za nje
wetumba hawa ni wagogo walioathiriwa kigogo chao na kikaguru
wetiliko hawa ni wagogo wenye asili au mchanganyiko na wahehe na hupatikana maeneo ya kibakwe wilayani mpwapwa
kwa makala ya kata ya kigogo katika wilaya ya kinondoni tafadhali fungua hapa
kigogo pia huitwa chigogo ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wagogo
lugha huandikwa na herufi za alfabeti ya kilatini
wagweno ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa kilimanjaro upande wa kaskazini wa milima ya upare
lugha yao ni kigweno
inasemekana asiliyao wametoka maeneo ya taita na voi nchini kenya
kiasili wagweno ni katika jamii zilizo toka habeshi ya kale na ndio maana ukiangalia kwa makini tamaduni zao utaona kwamba hazifanani sana na wabantu bali na wahamitiki
tazama hata katika ngoma ya kigweno ambayo wanaiita mrangi mwanzi hawatumii ngoma kama wa bantu
sababu ya wao kukimbia kenya na kuhamia tanzania ya leo
kuna kisa kimoja cha kale juu ya bwana mkubwa mmoja aliyeitwa kindobhai wakati anafukuzwa na maadui kunako eneo ambalo kwa sasa kuna hifadhi ya wanyama ya tsavo karibia na ziwa jipe ina semekana alipiga fimbo yake kwenye maji na yeye mifugo na wafuasi wake wakavuka salama masimulizi juu ya wagweno ni mengi sana kiasi kwamba msomaji unaweza ukastaajabu mpaka leo kuna mawe ya ajabu ambayo yako mithili ya watu inasemekana maadui hapo kale walikuwa wanakuja kuiba mifugo huko lakini kulingana na ujzi wa wazee wakageuzwa mawe kwa njia ya miujiza
kigweno pia huitwa kighonu ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wagweno
lugha inazungumzwa katika wilaya ya mwanga hasa katika maeneo ya kifula kikweni lambo mangio masumbeni mcheni msangeni mwaniko simbomu vuchamana maeneo ya shighatini kwa kiwango kidogo
kutokana na uenezaji huu kuna dalili ya kuwa wazungumzaji wa kigweno ni wengi kuliko ilivyoelezwa katika marejeo ya kitaalamu yaliyotajwa hapo juu
tarafa yote ya ugweno huzungumza kigweno kama lugha mama na kiswahili ni lugha ya pili
wagweno wakati mwingine huweza kuwa wamahiri wa kuzungumza lugha ya kipare ambapo wapare wao hawajui kipare wao hubakia na lugha moja tu ya kipare ambacho huzungumzwa hsangi maeneo ya mwanga yaani tambarare na maeneo ya wilaya ya same
wagweno wana ngoma zao zinazoitwa mdumange ambazo huchezwa usiku kwa kutumia mianzi mirangikwa kwa kigweno kama ile inayoitwa nakuokera karughu vamaie kasembelele sifa kuu ya wagweno lugha yao haitumiki sana kwenye mitambiko maana watambikaji wote hutumia lugha ya kipare wanapokuwa katika mambo yao ya mila
lugha ya kigweno huingiliana na lugha ya kikamba na lugha ya kichaga kwa kiasi fulani
waha ni watu wa kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa kigoma pia mpakani kwa burundi
kabila la waha limetokana na mtawanyiko wa makabila ya warundi na wahaya kipindi cha kuhamahama kwa ajili ya kutafuta masilahi kama vile chakula na kukimbia vita
baada ya kufika kando ya ziwa tanganyika na maeneo yote yanayolizunguka ziwa tanganyika waliweza kukaa na kuanzisha shughuli mbalimbali kama vile kilimo uvuvi ufugaji na uwindaji
waha walipoanza kuyazoea mazingira walijigamba na kujidai kwa makundi ya kikoo kuwa yana nguvu kila mmoja kwa nafasi yake
kila ukoo ulijigamba kwa kutumia majina ya wanyama wadudu ndege milima n
kwa mfano kuna waliokuwa wakijigamba kuwa wao ni washubi ambao walijulikana kwa mnyama ambaye ni kondoo yaani kuwa wapole sisimizi chunguchungu walijigamba kama wakulima wengine kama konoo kiboko n
na walijulikana tabia zao kulingana na majina ya koo zao
kilimo cha waha ni mahindi maharage ndizi kahawa mhogo karanga mbaazi njegere viazi mviringo viazi vitamu mtama ulezi mahore miwa mpunga korosho n
pia waha ni wavuvi wa samaki katika ziwa tanganyika mto malagarasi mto rwiche mto mkoza na mito mingine midogomidogo kama vile nyajijima mresi kazingu n
waha ni wafugaji wa ng ombe mbuzi kuku bata nguruwe sungura mbwa paka n
biashara zao ni mazao wanayoyalima samaki na bidhaa nyingine za kawaida
usafiri wao wa asili ulikuwa wa miguu yao wenyewe ambapo kuna imani ilikuwepo pia ya kusadikika kuwa walitumia ungo kusafiria kama ndege yao ya asili
utamaduni wao yaani mavazi yao ilikuwa ni magome ya miti yaliyojulikana kama mpuzu na nyumba zao ni za msonge udongo na miti kulingana na sehemu mbalimbali maana kuna sehemu zenye joto kama vile bondeni na sehemu zenye baridi kama vile nyanda za juu
kiha ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na waha
ni lugha inayo kua kwa kasi zaidi ya lugha za kibantu zipatikanazo ndani tanzania
kwa sasa inatumika kama lugha ya kiungo kwenye mziki wa bongo flava
nje na wilaya hizo wanaishi pia sehemu za kigoma na karagwe na nchini rwanda na burundi
kwa sehemu kubwa wahangaza ni wafugaji na wakulima
wahangaza wamegawanyika katika koo kubwa za kikabila yaani watutsi wahutu na watwa ambayo yanalijumuisha kabila hili
wahangaza ni watu wenye utamaduni sawia na makabila mengi ya nchini tanzania yenye kujumuisha mila na desturi zinazoelekeana
haya yanadhihirika katika sherehe za ndoa kuzaliwa watoto vifo matambiko mavuno na hata kusimikwa kwa viongozi
sherehe hizi hufanyika kila tukio hili linapojitokeza na muktadha wa tukio husika likafanyika na kundi fulani kama vile ukoo na pengine kundi la watu fulani wanaofanya kazi fulani maalum kama tiba ufinyanzi kilimo ama ufugaji
kihangaza ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wahangaza
kihaya ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wahaya
taifa stars ni timu ya taifa ya mpira wa miguu ya tanzania
mshindi wa mashindano ya cecafa mwaka na kwa mara ya kwanza kikosi cha taifa kiliundwa mwaka saidia kuweka mwaka husika
kuanzia hapo kumekuwepo na vikosi mbalimbali hadi hivi sasa
kila mwaka kumekuwa na vikosi tofautitofauti kadiri ya mitizamo na mipango ya walimu waliowahi kuzinoa vikosi hivyo
hapa ni orodha ya vikosi hivyo kadiri ya vilivyoundwa kufutana na mechi husika
ni moja kati ya makabila yaliyotokea kwenye bonde la mto rufiji
ndiyo sababu wanazika wafu wao wakielekea mashariki
lugha yao kihehe imegawanyika kiasi fulani katika lahaja matamshi tofautitofauti kutokana na maeneo ambayo huzungumzwa
inafanana kimatamshi na kimaana hasa na lugha ya kibena iliyopo mkoani njombe lakini pia na lugha ya kisangu iliyopo mkoani mbeya
pamoja na wabena wanahesabika kuwa zaidi ya watu milioni moja
wengi wao ni wafuasi wa ukristo hasa wa kanisa katoliki jimbo katoliki la iringa
katika historia wahehe ni maarufu kwa jinsi walivyopambana na wajerumani walioteka maeneo yao k
kihehe ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wahehe
waikizu ni watu wa kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa mara
kabila hilo linapatikana hasa katika wilaya ya bunda eneo maarufu linaloitwa ikizu
watu wa jamii hiyo hujihusisha na shughuli za kilimo na ufugaji ingawa pia uwindaji ulikuwa ukifanyika enzi za kale katika mbuga za wanyama
waikizu ni watu jasiri sana na watu ambao wanalinda utamaduni wao dhidi ya mabadiliko mbalimbali yanayotokea katika mazingira
kiikizu pamoja na lahaja ya kisizaki au kishashi ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na waikizu
vizu ni ndege mbua wa jenasi melierax jenasi pekee ya nusufamilia melieraxinae katika familia accipitridae
mgongo na mabawa yao ina rangi ya kijivu na tumbo lao ni mweupe na milia kijivu
spishi zote zinatokea afrika kusini kwa jangwa la sahara
hujenga tago lao kwa vijiti juu ya mti na hutaga mayai mawili au matatu pengine yai moja
wakati wa majira ya kuzaa huimba kwa milio ya mluzi
hukamata wanyama na ndege wadogo na wadudu wakubwa
waikoma ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa mara
kiikoma pamoja na lahaja za kinata na kiisenye ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na waikoma
wanyisanzu ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa singida wilaya ya iramba tarafa ya kirumi
kiisanzu pia huitwa kiihanzu ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na waisanzu
wengine kama maho na sands wanaiangalia kuwa lahaja tu ya lugha ya kinilamba
chapati au chapathi ni aina ya mkate ambao haukufura inayojulikana kama roti kutoka bara hindi
matoleo yake hupatikana nchini turkmenistan katika nchi za afrika mashariki uganda kenya na tanzania na katika afrika magharibi na miongoni mwa nchi nyingine ghana
chapati iliandikwa kwenye ain i akbari hati ya karne ya na kiongozi wa mughal aliyekuwa afisa wa akbar anayeitwa abu l fazl ibn mubarak
ngano ambayo ni mazao makuu nchini asia ya kusini ni zinazotumiwa
maneno haya mawili hutumika kwa kubadilishana mara nyingi
aidha chapati ni aina ya roti iliyotokamana na unga wa ngano na kupikwa kwenye tava chombo cha kupikia kinachotumiwa kupikia chapati
chapati hutayarishwa kutoka unga wa ngano uliyokandwa unga wa atta kwa lugha ya kiurdu hindi punjabi kibengali na maji
baadhi ya watu pia huongeza chumvi pamoja na au mafuta kwenye unga wa kukandwa
hili donge lililosukumwa huwekwa juu ya chuma cha kuchomea chapati na hupikwa kwa pande zote mbili
katika baadhi ya mikoa chapati hupikwa kwa muda mfupi juu ya chuma cha chapati halafu huwekwa moja kwa moja juu ya moto mkali ambayo inaifanya ifure kama puto
ile hewa ya moto inaivisha chapati haraka kutoka kwa ndani
katika baadhi ya maeneo ya kaskazini ya uhindi kama punjab na pakistan hii inaitwa phulka yaani ambayo imefura
kipande cha chapati hukatwa na hutumiwa kutolea kitoweo kama nyama au mboga iliyopikwa pamoja nayo
pia inaweza kukunjwa na kutumika kutolea vyakula vya majimaji kama dal
ukubwa wa chapati kipenyo na upana hutofautiana kulingana na maeneo tofauti tofauti au jiko tofauti tofauti
katika jiji la gujarat kwa mfano chapati inaitwa rotli na inaweza kuwa nyembamba kama karatasi ya tishu
chombo cha kupikia chapati kilikuwa kikitengenezwa kutokamana na udongo hapo zamani lakini hivi sasa hutengenezwa kwa chuma
aidha kuna vyombo vinavyotumia stima nchini india
umbo wa mpini inatofautiana kutoka kilingana na maeneo mbalimbali
baadhi ya nyumba hutumia baraza za jikoni kwa kusukumia unga wa chapati lakini nyumba nyingi hupenda kutumia bao la mviringo lililotengenezwa kwa mdao au jiwe kwa kusukumia chapati
chapati ni aina moja ya mikate mingi isiyofura itokayo nchini asia kusini
roti inayokandwa kama chapati lakini hupikwa kwenye tanuri huitwa tandoori roti
mchanganyiko wa unga wa ngano na moja au zaidi ya ngano kama chickpea maise au mtama huitwa missi roti
roti hupikwa kwa kutumia mtama wa lulu bajra au mahindi makka au jowar ma ni kawaida kutumia jina la unga kama katika bajra roti au makke ki roti
ukristo wa kiprotestanti pamoja na anglikana mikate isiyofura kama chapati na roti ni vyakula vya jadi kaskazini ya nchi ya asia ya kusini
pande za kusini mashariki na kaskazini na bonde la kashmir hula mchele kama chakula chao cha kitamaduni
katika kusini mwa india hakuna tofauti kati ya chapati na toleo la kukaangwa la paratha ingawa sasa ya tandoori roti ni hupatikana katika miji midogo midogo
wajita ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa mara
kijita pia huitwa echijita ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wajita
wakabwa au wakabhwa ni kabila la tanzania linaloishi katika mkoa wa mara
kama ilivyo kwa wakazi wengi wa mkoa wa mara wakabwa ni jamii au ukoo wa kabila kubwa la wakurya
miongoni mwa watu maarufu katika jamii ya wakabwa au wakabhwa matamshi ambayo ni sahihi zaidi ni yule aliyekuwa chief mwanangwa wao matambalya wa wandibha
kutokana na uchache wao mwanangwa ndiye aliyekuwa kama chief wa wakabwa na aliripoti kwa chief wa wazanaki
ndugu zake walikuwa ni makongoro kaka zake na nyakubhoga dada yake
hata hivyo matambalya wa wandibha alifariki dunia bila kufikia umri mpevu
mtawala huyo yaani matambalya wa wandibha ndiye babu wa kibaiolojia kwa upande wa baba wa msomi maarufu kutoka mkoa wa mara prof
francis shasha hutamkwa pia chacha matambalya aliyepata kufundisha chuo kikuu cha dar es salaam chuo kikuu cha bonn ujerumani chuo kikuu cha leipzig pia ujerumani nk
pia mchezaji maarufu wa timu za taifa za taifa tanzania za netiboli na basketball kwa wanawake na pia timu za jeshi stars katika michezo hiyo bhoke matambalya ni mjukuu wa chief mwanangwa matambalya wa wandibha
maarufu wa mifupa ni mkabwa aliyehamia wilaya ya rorya north mara
kikabwa ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wakabwa
wakaguru ni kabila la watu wa tanzania wanaoishi hasa katika mkoa wa morogoro
wakaguru ni mojawapo ya makabila makuu katika mkoa wa morogoro ambako wako zaidi katika wilaya za wilaya ya kilosa na gairo
pia wako katika mkoa wa dodoma mpwapwa na kongwa kiteto na sasa wanatanuka zaidi maeneo ya handeni
ukifuatilia masimulizi ya wazee hususan wakati wa sherehe za kumaliza msiba mwidiki yanaonesha kuwa wakaguru walitokea maeneo ya rwanda na burundi ya sasa
walitoka maeneo hayo kutokana na ukame uliokuwepo na matatizo mengine ya kivita
walipita maeneo mengi yakiwemo konongo ukimbu mkoani rukwa baadaye walipita maeneo ya mkoa wa singida hadi wakaingia rudi kusini mwa mpwapwa
baada ya kuishi hapo kwa muda waliparamia milima ya rubeho lakini bado walikuwa na mawasiliano makubwa na watu wa konongo
katika kuzunguka hapa na pale huko milimani ndipo zilipojitokeza koo mbalimbali za wakaguru kutokana na matukio mbalimbali yaliyokuwa yakiwapata wanawake
kwa msingi huo wakaguru wanachukua ukoo welekwa kutoka kwa mama
kikaguru pia huitwa chikagulu ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wakaguru
wakahe ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa kilimanjaro karibu na mji wa moshi
kikahe ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wakahe
kikami ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wakami
wakara ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa mwanza katika wilaya ya ukerewe kisiwani ukara
wakara ni kabila linalopatikana katika nchi ya tanzania
wakara wanaishi mkoani mwanza wilaya ya ukerewe katika kisiwa cha ukara
kutokana na uhaba wa ardhi uliotokana na ongezeko la kasi la idadi ya watu wakara wengine wamelazimika kuhama kutoka kisiwa hicho
kwa sasa wanapatikana kwa wingi katika kisiwa cha ukerewe wilaya za sengerema mkoani mwanza geita mkoani geita na chato mkoani kagera
lugha yao inafanana sana na kijita na kikwaya lugha ambazo huzungumzwa na wajita na wakwaya makabila ambayo hupatikana mkoa wa mara
haya makabila yana mila ambazo vilevile zinafanana sana
hata hivyo ipo tofauti ndogondogo sana katika matamshi ya lugha hizi
kwa mfano badala ya maneno yenye g kutamkwa na wakara wao hutamka k tofauti na wenzao wajita na wakwaya
wakati wajita na wakwaya hutamka maneno yenye j kama yalivyo wenzetu wakara hutamka maneno hayo kama ch
inasemekana kuwa asili ya wakara ni kutoka sudani ya kusini
kundi hili hupatikana zaidi katika sehemu ya magharibi ya kisiwa hiki
hata hivyo kuna jamii ya watu wachache ambao walitokea sehemu ya mashariki katika mkoa wa mara
kikara pia kiregi ni lugha ya kibantu nchini tanzania inayozungumzwa na wakara wakazi wa kisiwa kimojawapo cha ziwa viktoria
mpira wa miguu pia soka au kandanda ni mchezo unaochezwa na jumla ya wachezaji ishirini na wawili katika timu mbili husika kila timu ikiwa na wachezaji kumi na mmoja
lengo hasa la mchezo huu ni wachezaji kuumiliki mpira kwa kutumia miguu na kuuingiza mpira katika wavu wa wapinzani mara nyingi zaidi
matumizi ya mikono ni marufuku isipokuwa kwa mlinda mlango katika eneo maalumu na wakati wa kurudisha mpira baada ya ya kutoka nje ya uwanja
michezo mbalimbali ya kuchezea mpira inaweza kupatikana katika kila uwanja wa jiografia na historia
wachina wajapani wakorea na waitalia wote walikuwa wakicheza mpira zamani kabla ya enzi zetu
wagriki na waromania walitumia michezo hiyo kuwaandaa wapiganaji kabla ya vita
hata hivyo ni nchini uingereza ambapo umbo la sokala kisasa lilianza kuipuka
ilianza wakati mashirikisho mawili shirikisho la mpira wa miguu na mpira wa ragbi yalitawanyika
mnamo oktoba vilabu vya london vilituma wawakilishi katika mkutano wa freemason ili kujadili na kuweka kanuni zilizokubalika kusimamia mechi zilizochezwa kati yao
mkutano huu ulipelekea kuanzisha kwa shirikisho la kandanda football association
miongoni mwa kanuni zilizowekwa ni zile za kukataa utumiaji wa mikono kushika mpira na kunyanganya kwa nguvu
miaka minane baada ya kuanzishwa shirikisho la kandanda fa lilikuwa na wanachama 
shindano la kwanza la kandanda lilianza mwaka huo kombe la fa ambalo lilifuatiwa na lile la ligi ya ubingwa miaka baadaye
wachezaji wawili wa kilabu ya darwin john dove na fergus suter walikuwa wa kwanza kulipwa kwa mchezo wao
kitendo hiki kilikuwa mwanzo wa soka ya kulipwa iliyohalalishwa mnamo mwaka wa 
mwamko huu ulipelekea kuanzishwa kwa mashirikisho ya kitaifa nje ya uingereza great britain
baada ya shirikisho la kandanda la uingereza mashirikisho yaliyofuatia ni ya uskoti wales na eire 
tangia hapo kandanda ya kimataifa imekuwa ikikua licha ya vikwazo mbalimbali
kufikia fifa ilikuwa na uanachama wa mashirikisho idadi iliyoongezeka na kufika kufikia 
kufikia mwaka ambapo kwa mara ya kwanza kulikuwa na mashindano ya kombe la dunia fifa ilikuwa na wanachama 
idadi hii ilizidi kuongezeka na kufika mnamo na kufikia 
baada ya kongamano la fifa la mwaka kulikuwa na wanachama na idadi hii inazidi kukua kila mwaka
maagizo ya kandanda hupitiwa na kufanyiwa mabadiliko kila mwaka mwezi wa julai na shirikisho la kandanda duniani fifa
hakuna kipimo kamili kanuni zinasema urefu ni baina mita na upana baina mita na 
kwa michezo ya kimataifa urefu uwe baina mita na upana baina mita na 
mwaka ifab ilijaribu kusanifisha vipimo kuwa mita kwa lakini kanuni hii ilipumzishwa baadaye
wakati mpira uko kwenye mstari hata kwa kiasi kidogo unahesabiwa bado uko ndani ya wanja
kwa goli kukubaliwa sharti mpira umepita mstari wa goli kabisa
kuna wachezaji wa aina tatu walinzi wachezaji wa kiungo na wachezaji wa mbele au straika
mfumo wa umekuwa maarufu miongoni mwa timu nyingi
mfumo huu hujumlisha walinzi wanne pamoja na mlinda lango wachezaji wanne wa kiungo na wawili wa mbele
katika ligi za kitaifa na kimataifa alama hutunukiwa kwa timu baada ya mchezo
timu iliyoshinda hupewa alama tatu huku timu zilizotoka sare hupewa alama moja kila moja
ikiwa ni lazima mshindi apatikane hasa kwenye meji za finali mchezo huwa na muda wa ziada kama timu hizo ziko sare
iwapo sare hiyo huendelea mchezo huamuliwa kwa mikwaju ya penalty
shirikisho la soka duniana fifa ndili shirikisho kuu linalosimamia kandanda duniani
wanachama wake ni mashirikisho ya kandanda ya nchi mbalimbali
kufikia mwaka wa lilikuwa na wanachama kutoka pembe zote za dunia
shirikisho hili huandaa mashindano mbalimbali ya soka kama vile kombe la dunia na pia huwatunuku wachezaji
orodha ifuatayo inaonyesha baadhi ya wanasoka maarufu duniani lakini haiashirii usanjari huu kulingana na ubora
kwa tanzania na nchi nyingi za afrika kuna uhaba wa wafadhili hiyo husababisha timu ambazo hazina uwezo wa kiuchumi kukata tamaa
kwa tanzania kuna uhaba wa wafadiri husababisha kwa timu ambazo hazina uwezo kukata tamaa frantz fanon julai desemba alikuwa mwandishi wa kifaransa aliyezaliwa kwenye kisiwa cha martinique
wakerewe ni kabila la tanzania wanaoishi kwenye kisiwa cha ukerewe katika ziwa la viktoria
kabila hili la wakerewe lilikuwa likitawaliwa na kiongozi wao aneitwa omukama pia chini yake akifuatiwa na omukungu ambae alikuwa anatawala eneo dogo katika utawala wa omukama nawangine wanafuatia chini kama vile katikilo n
k lakini pia mtawala wa ukerewe alikuwa akimiliki kuanzia ukerewe mpaka maeneo ya mwibara pia mpaka irugwa kisiwani
wakimbu ni kabila la tanzania wanaoishi mpakani mwa mikoa mitatu yaani mkoa wa tabora mkoa wa singida na mkoa wa mbeya hasa kwenye wilaya ya sikonge wilaya ya manyoni na wilaya ya chunya
wakinga ni kabila la tanzania wanaoishi hasa katika mkoa wa njombe wilaya ya makete
makabila makubwa ya wenyeji mkoani njombe ni wabena wakinga na wapangwa na uwiano wao ni 
kabila la wabena liko wilaya ya njombe na eneo la malangali likiwa linapakana na wilaya ya ulanga na wilaya ya kilombero mkoa wa morogoro wakinga wako wilaya ya makete na wapangwa wako eneo la malangali
yapo pia makabila madogo kama vile wakisi wamanda n
k ambao kwa ujumla wao wanachukua asilimia iliyosalia ya watu mkoani njombe
kwenye maendeleo wabena na wakinga ni wachapa kazi sana
tanzania nzima mkoloni aligundua makabila matatu ndio wachapa kazi za mikono na wenye kujituma na waaminifu kazini kuliko makabila yote
wilaya ya makete inategemea barabara mbili kuu ya kutoka njombe na nyingine kutoka mbeya kipindi hiki moja ya kutoka njombe inapitika lakini barabara pacha zinazoingia mkoani mbeya zimeharibika na haipitiki
ubovu wa barabara hizo umechangia kwa kiasi kikubwa kukwamisha usafirishaji wa pembejeo na hivyo hazifiki kwa wakati
lakini pia umechangia kushindwa usafirishaji mazao kama matunda viazi pareto mazao ya mbao ngano mahindi na mengine kwenda sokoni
barabara wilayani humo kama katika wilaya nyingine kama zinapitika zinachangia kukuza uchumi wa wilaya hiyo lakini zinazopokuwa mbovu zinachangia kupunguza kasi ya kukua kwa uchumi pato la wananchi na maendeleo wilaya hiyo
ubovu wa barabara wilayani humo umepandisha bei ya bidhaa za madukani ambazo zinaingizwa wilayani humo kupitia mbeya na njombe
bei ya bidhaa nyingi ni za kuruka hasa katika maeneo ambayo barabara zimeharibika
kutokana na ubovu wa barabara hizo wananchi wa maeneo ya bulongwa wanabeba matunda ngano na bidhaa nyingine kwa kichwa umbali mrefu kwenda kuuza mkoani mbeya ambako soko linapatikana
adha za ubovu wa barabara zimewakumba pia wakazi wa ipepele iniho na matamba wilayani humo wamekuwa wakibeba viazi mbao na mahindi vichwani umbali mrefu kwenda kufikisha kwenye maeneo ambako barabara zinafikika
kutokana na ubovu wa barabara mazao mengi ya wilaya ya makete yakiwamo ya mbao
yamekuwa yakikwama kusafirishwa na hivyo kukwamisha ukuaji wa uchumi wilayani na hivyo kuwakosesha wananchi kipato ajira na mahitaji ya kila siku
pareto imekuwa ikisuasua kusafirishwa hata kama hivi karibuni imefufuliwa baada ya miaka takribani kumi kufifia na wakulima kukata tamaa kutokana na soko la dunia la bidhaa hiyo kuanguka mwanguko wa mende
kufufuliwa kwa soko la zao hilo na kuanzishwa kwa malipo ya papo kwa hapo kumechangia kuamsha ari ya wananchi kulima kwa wingi zao hilo hata kama ubovu wa barabara unalazimisha baadhi ya mazao kuozea nyumbani
mahindi ngano shayiri na matunda ambayo yanalimwa kwa wingi bulongwa na matamba yanaozea mitini
watu wachache wenye uwezo wanabeba kichwani umbali mrefu kwenda kuuza
wakinga ni wafanyabiashara maarufu katika mikoa mbalimbali nchini hasa mbeya iringa dar es salaam ruvuma rukwa na maeneo mengine
lakini wamekuwa wakishindwa kuwekeza wilayani kwao kutokana na barabara nyingi kuwa mbovu na kutopitika wakati wote
barabara ni chanzo cha maendeleo zikijengwa kwa lami zitasaidia kuongeza haraka pato la wananchi kukuza uchumi wa nchi na kuondoa umaskini
inafaa kuongeza majina ya kikinga ili yaingie kwenye majina ya lugha ya kiswahili wakisi ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa iringa wilaya ya ludewa
jamii hii hujishughulisha na shughuli mbali mbali zikiwemo za uvuvi ufinyanzi kilimo cha muhogo pia ni wachezaji wazuri wa ngoma ya mganda kihoda na ligambusi
wakonongo ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa rukwa wilaya ya mpanda
george santayana desemba septemba alikuwa mwanafalsafa na mwandishi
anajulikana hasa kwa usemi wake wasiojifunza kutoka historia watairudia kwa kiingereza those who cannot learn from history are doomed to repeat it
william morris billy hughes ch pc kc septemba oktoba alikuwa mwanasiasa wa australia
alikuwa mbunge wa muda mrefu kabisa katika historia ya australia na pia alikuwa waziri mkuu kuanzia mwaka wa hadi 
paul luard desemba novemba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ufaransa
aliandika hasa mashairi na katika maandishi yake ya kisiasa alimsifu stalin
sir julian sorell huxley juni februari alikuwa mwanabiolojia na mwandishi kutoka nchi ya uingereza
anajulikana hasa kwa maandishi yake ya kisayansi aliyojaribu kuyafanya yaeleweke na watu wengi wa kawaida
alipewa cheo cha sir cha uingereza mwaka wa 
kwa mfano kaka yake ni mwandishi aldous huxley na kaka mwingine ni mwanabiolojia andrew huxley mshindi wa tuzo ya nobel baba yake ni mwandishi na mhariri leonard huxley
tena babu yake aliyemzaa mamake ni mwanabiolojia t
huxley aliyefanya kazi na kumsaidia charles darwin
peter alizaliwa tarehe oktoba akiwa ni mtoto pekee wa mama alvera coke baba yake aliitwa james mclntosh ambaye alikuwa ni mhubiri wa kanisa la savanna la mar
peter ni jina ambalo alibadilisha lakini jina lake halisi ni winston hubert mclntosh
katika maisha yake hakubahatika kulelewa na baba na mama yake alilelewa na shangazi yake sababu wazazi wake hawakuwa na muda wa kumlea hivyo huwezi kuamini alijitunza mwenyewe kwa baadhi ya mambo bila kupata matunzo kutoka kwa baba yake ambaye alikuwa ni baba wa watoto wengi
peter alikutana na robert nesta marley bob marley na neville o reilly livingston bunny wailer na wakajiunda kuwa watatu wa kwanza wa wailer halisi na wakajiita wailin wailers na walianza kuimba pamoja mwaka na alikuwa ni yeye tu kati yao aliyeweza kupiga ala hivyo alifanya bidii ya kuwafundisha wenzake na alikuwa ni mmojawapo aliyemfundisha bob kupiga gitaa
peter alijitoa wailers mwaka hii ni baada ya chris blackwell kukataa kutoa albamu yake ya kwanza yeye akiongoza safu ya uimbaji
louis armstrong agosti julai alifahamika zaidi kama mwanamuziki wa kiamerika wa jazz na mpuliza tarumbeta mahiri na aliye machachari
louis alizaliwa katika jiji la new orleans louisiana alipewa jina la utani satchel mouth ambalo baadaye lilikuja kukatishwa kama satchmo
maisha ya louis utotoni mwake yalikuwa ya shida kwani alitumia muda mwingi bila maana na vijana wa mjini new orleans
hii ilitokana na baba yake william armstrong kuitelekeza familia hiyo ilimfanya louis kuishi bila kuwa na baba
hivyo alilelewa na mama yake mary albert armstrong 
baada ya kufariki mary louis na mdogo wake wa kike aliyeitwa betrice armstrong collins wakiwa chini ya uangalizi wa bibi yao josephine louis kwanza alianza kujifunza kupiga koneti hii ni aina ya tarumbeta dogo
ilikuwa ni tarumbeta yake ya kwanza kuinunua na ilitokana na pesa zake za mkopo alizopata kutoka kwa akina karnofsky hii ni jamii ya wahamiaji wenye asili ya kiyahudi na kirusi
louis alipenda kusikiliza wanamuziki wa kizamani kila alipopata nafasi alijifunza kutoka kwa bunk johnson buddy petit na yote kuhusu joe king oliver ambaye alikuwa kama mshauri wake na aliyempa uzoefu na zaidi alimjenga kijana louis
louis baadaye alihudhuria brasi bendi zinazotumbuiza kwenye meli za mto mississippi
kwanza alianza kutembea na benndi ya the wellregarded band iliyokuwa ikivinjari kwa meli kwenye mto wa mississipi hiyo ilimfanya kutumia muda wake vizuri kama aliyekwenda chuo kikuu na tangu hapo ilimpa uwezo na uzoefu wa kufanya kazi kwa kuziandika na kupanga mipango ya kazi zake wakati oliver alipoondoka new oleans louis alichukua nafasi yake kwenye bendi ya kid ory s band hii ilikuwa ni bendi iliyokuwa kali na ya kiwango cha juu mjini hapo
 machi louis alimuowa daisy parker huyu alitoka gretua louisiana walipata mtoto wa kulea wa miaka mitatu waliyemuita clarence armstrong daisy parker hakuweza kudumu kwenye ndoa na louis hiyvo wakatengana mapema
uwepo wa wakristo duniani rangi nzito inaonyesha asilimia kubwa zaidi ya wakristo mwaka louis alijiunga na creole jazz band iliyo mjini chicago baada ya kupata mualiko kutoka kwa joe king oliver hii ilikuwa ni bendi ya oliver na iliyokuwa bora na kali mjini chicago mwanzoni mwa miaka ya katika wakati huo chicago ilipokuwa makao ya jazz
louis alitoa rekodi zake za kwanza na wakati huo alikuwa akipuliza tarumbeta ya pili kwenye bendi ya oliver mwaka louis alifurahi kufanya kazi na oliver lakini mke wake mwengine aliyekuwa mpiga piano lil hardin armstrong alimfanya ajisikie kuwa mtu muhimu zaidi katika bendi hivyo louis na oliver wakatengana bila migongano hiyo ilkuwa ni mwaka louis aliondoka nakuelekea jiji la new york kupiga na kundi la fletcher henderson orchestra hii ilikuwa ni bendi bora ya waamerika wenye asili ya afrika kwa wakati huo
louis alianza kupuliza tarumbeta kwa mitindo tofauti na mvuto wa aina yake akiwa na wanamuziki wengine kwenye nafasi yake na alimumbukiza aina ya upulizaji wake mpuliza saksi muongozaji coleman hawkins na hii utaweza kukubali au kukataa iwapo utasikiliza rekodi zilizopigwa na bendi hiyo kwa kipindi hicho na toka wakati huo alitoa rekodi nyingi kwa kufanya mpango na rafiki zake wa zamani wa new orleans kama mpiga piano clarence williams pia alishirikiana na waimba blues na wapiga jazz kama duke ellington louis alifariki kwa ugonjwa wa moyo tarehe julai akiwa na umri wa miaka 
shakivale ni ndege mbua wa nusufamilia buteoninae katika familia accipitridae
shakivale wengi hula wanyama wadogo lakini wengine hula wadudu na mizoga pia
huwimba mbugani lakini hujenga tago lao juu ya mti kichaka kirefu au jabali katika mahali kwenye miti
wakutu hawatofautiani sana na waluguru na wazaramo na kama wao ukoo unafuata upande wa mama
pia lugha yao ambayo ni kikutu haina tofauti kubwa na kiluguru na kizaramo
wakwaya ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa mara pwani ya ziwa la viktoria
wakwere pia wanaitwa wanghwele ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa pwani wilaya ya bagamoyo
walambya ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa mbeya wilaya ya ileje
upande wa dini kwa kawaida wale wa wanaoishi mabondeni ni waislamu na wale wa milimani ni wakristo hasa wa kanisa katoliki
makundi hayo ni waluguru wanaoishi milimani na wale wanaoishi mabondeni
waluguru wa milimani wanapatikana katika maeneo ya mgeta kolero baadhi ya maeneo ya matombo na kiroka na pembezoni mwa milima ya uluguru hasa ile ya tao la mashakiri
waluguru wa milimani ni wahanga wa masimulizi ya mumiani kiasi kwamba mpaka sasa huweza kuwahusisha wageni na hao mumiani
katika mfumo wa kifamilia waluguru hufuata ukoo wa mama yaani kwa kiingereza matrilineare
hata hivyo mtoto wa kiluguru huitwa jina la ukoo wa baba yake
mtala ni jina la ukoo wa baba ambalo ndilo analoitwa mtoto
kwa mfano mtoto akiitwa kobero jina hili ni mtala si jina la ukoo wake kwani kobero ni jina analopewa mtoto ambaye baba yake ni mmadze
hali kadhalika mtoto akiitwa mkude jina hili ni mtala wa ukoo wa wamwenda lakini si jina la ukoo wa mtoto
hivyo basi kwa waluguru baba hutoa jina na mama hutoa ukoo jina ni la ukoo wa baba na ukoo ni wa mama pia hupenda kunywa pombe na kushiriki kwenye sherehe za kimila
utamaduni na mila zao hufahamika sana katika suala la kucheza ngoma za asili kati ya oktoba hadi januari hasa wale wanaoishi katika vijiji vya longwe tegekelo mgeta kumba singisa bwakira kolero nyamighadu na vinginevyo vingi
masuala ya jando na unyago yalikuwa ya kawaida sana kabla ya miaka ya 
hata hivyo maingiliano ya kijamii na kupanuka kwa elimu kumefanya shughuli hizo zisipewe kipaumbele tena
mpaka hivi karibuni jamii hii ilikuwa haitilii maanani sana suala la elimu na ndiyo maana idadi kubwa ya waluguru hawana elimu ya kutosha
vyakula vya asili ni magimbi matuwi na mahimbi pamoja na mihogo
waluguru ni maarufu kwa kilimo cha magimbi na wana aina kadhaa za magimbi
aina mojawapo ni ile ya mahimbi ambayo huchukua muda mrefu kuiva
iwapo aina hii ya mahimbi italiwa mapema kabla ya kuiva kabisa mlaji atawashwa midomo na ulimi
hivyo basi mpishi hupaswa kuwa mvumilivu kwa masaa kadhaa kabla ya kuepua chungu cha mahimbi na kuyala
wamachinga ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa lindi wilaya za kilwa na lindi
inasadikiwa asili ya kabila hili ni kando kando ya ziwa mkoe hasa mto mbwemkuru unapoingia baharini
kwa kipindi cha karne ya wamekuwa maarufu katika miji mbalimbali kwa kuuza bidhaa wakiwa wameshika mkononi wakisaka wateja
hali hii imepelekea wafanya biashara wa nanmna hiyo wote kuitwa wamachinga ingawa baada ya muda mfupi mtingo huu biashara ulianza kuhusisha watu wa rika na makabila tofauti
wamagoma ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa iringa wilaya ya makete
wamakonde ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa mtwara
wamakua jina lao pia huandikwa wamakhuwa ni kabila kubwa lenye mamilioni ya watu wanaoishi hasa nchini msumbiji upande wa kaskazini
nchini tanzania kuna wamakua wanaoishi katika mkoa wa mtwara wilaya ya masasi na wilaya ya nanyumbu
lugha ya kimakua inayozungumzwa nchini tanzania ni kimakhuwa meetto
wamalila ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa mbeya
wamalila ni wabantu wanaofanana sana na wasafwa na wanyiha kimatamshi kama ilivyo ada ya lugha za kibantu ni kufanana kwa baadhi ya matamshi na lafudhi umalila iko kusini kutokea mbalizi katika nyanda za juu kwenye mazingira ya bonde la umalila santilya na ilembo
hata hivyo hali ya hewa ni ya baridi sana miezi ya sita hadi wa nane
mito ya songwe ya kusini na songwe ya kaskazini zina chanzo katika umalila
ardhi ina rutuba ya kutosha hivo huzalisha nafaka za kutosha hasa mahindi maharage na vyakula vingine kama viazi mviringo na viazi vitamu lakini mazao ya biashara ni kahawa na pareto
wakazi na wamalila kwa ujumla wanakadiriwa kufikia wanaolizunguka bonde hili kwa mujibu wa sensa ya mwaka 
wamambwe ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa rukwa wilaya ya sumbawanga
wamambwe na warungu wanaongea lugha moja yenye lahaja mbili
ni wakulima wa maharage mahindi ulezi mhogo viazi na mboga za majani
ukisikia wanaongea utafikiri kifipa lakini maneno yao mengi wanapenda kuchangaya na kiingereza
asili ya kabila la wamambwe ni zambia hasa eneo karibu na mji wa mbala
wanapenda kula ugali na mahrage na mlenda uitwao mpondesha yaani mlenda mzito
vile kamaa jamii nyingine za kibantu ni wafugaji na wawindaji wadogo
koo zao kwa upande wa wanaume mara nyingi huanzia na si mfano sinyagwe sichula siame sikonda simfukwe sichone simuyemba simpokolwe simte sikaumbwe simchile simpanzye sikalumba
kwa upande wa wanawake huanzia kwa na mfano nanyangwe nachula namfukwe nayame nakonda nachone namuyemba nampokolwe namte nakaumbwe nnampanzye nakalumba n
ni kabila ambalo kwa kuongea wanafanana na walungu utofauti wao upo kwa mambo madogo madogo kama vile ngoma za asili adabu usafi ukali na haraka ya kuongea
asili ya mambwe ni upole wakati mlungu hataki mchezo ila mmambwe akichukia anachukia kikweli kweli
ukoo mkubwa wa kichifu kwa upande wa wamambwe ni akina sichula kama vile kutazungwa mfwambo mwamba sokoro n
wakati kwa walungu ni akina sikazwe na sichilima kama vile tafuna kapembwa zombe londe n
vile wamambwe ni wafanya biashara ya mazao ya mahindi na maharage
ukiangalia kwa upande wa wamabwe walioko zambia wamepiga hatua kutokana na miundo mbinu waliojengewa na taifa lao ndio hata wale waliosoma sana wanapatikana ile nchi
tatizo linalosumbua kwa upande wa tanzania ni miundo mbinu mibovu kiasi kwamba jamii hii iaonekana kama haipo tanzania ndio maana watu wengi huona kama kabila geni nchini
wamanda ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa iringa wilaya ya ludewa
kiasili wamanda ni wangoni kutokana na mtengano wa kijiografia watu hao wametofautiana matamshi na baadhi ya misamiati
katika wilaya ya ludewa wamanda wanapatikana katika kata za manda ruhuhu luilo iwela mkomang ombe ludewa masasi na katika mkoa wa ruvuma wanapatikana zaidi kaskazini mwa wilaya ya mbinga
chakula kikuu cha wamanda ni ugali wa muhogo na samaki
shughuli kuu ya uchumi ya wamanda ni pamoja na uvuvi wa samaki na ukulima wa mazao madogomadogo
wilaya ya ludewa pamoja na kujaliwa kuwa na utajiri mkubwa wa makaa ya mawe na chuma wananchi wake bado wana hali mbaya ya kiuchumi na kwa ujumla wamanda wanategemea misaada ya ndugu zao wanaoishi katika maeneo ya mijini kwa kiwango kikubwa
wamanda kwa kiasi kikubwa wanaongea kimanda lugha yenye mchanganyiko wa kingoni na kinyasa kwa mawasiliano
wamanda walio wengi ni wakristo wa madhehebu ya kianglikana na kikatoliki
kuna idadi ndogo sana ya wamanda wanaoendelea kufuata dini za kiasili
hatahivyo pamoja na kufuata ukristo wamanda wengi bado wana mazoea ya kuendelea kuienzi mizimu na mahoka
wakati wa mkoloni na mara baada ya uhuru wamanda wengi walifanikiwa kusoma na kuwa na elimu nzuri na wkapata nafasi nzuri serikalini
mfano wa wamanda waliofanikiwa kufikia nafasi za juu hapa tanzania ni pamoja na hayati horace kolimba crispin mponda na valieth aliyekuwa mbunge wa kwanza wa wilaya ya ludewa
kwa sasa kiwango cha elimu kwa wamanda kipo chini sana kwa sababu mbalimbali zikiwemo upungufu wa walimu katika shule ya kata na hali ngumu ya uchumi inayosababisha wanafunzi wengi washindwe kumaliza japo kidato cha nne au wakimaliza wanamaliza kwa madaraja ya chini sana hivyo kushindwa kuendelea
wamakwe pia huitwa wamaraba ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa mtwara
wamatengo ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa ruvuma wilaya mbinga mashariki
kuanzia mwezi juni mpaka november wamatengo hujiburudisha na ngoma za asili
wanaume hupendelea kucheza ngoma ya mganda na mhambo na kilimo cha mazao ya biashara kahawa na mazao ya chakula kama vile mihogo mahindi maharage ngano na ufugaji wa wanyama mchanganyiko
wamatengo wanapenda kuishi milimani hii ni kwa sababu ya hitaji la ardhi kwaajili ya kilimo hasa cha mazao ya biashara kahawa na shughuli za ufugaji
wamatumbi ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa lindi
wambugwe au wambowe ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa manyara
wanapatikana kaskazini mwa wilaya ya babati hasa katika bonde la ufa
wambunga ni kabila la tanzania wanaoishi upande wa kaskazini wa wapogolo
wampoto ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa ruvuma wilaya ya mbinga
wamwera ni kabila la watu wa tanzania wanaoishi katika mkoa wa lindi hasa kwenye wilaya ya nachingwea lindi vijijini na ruangwa
wandali ni kabila linalopatikana hasa kusini magharibi mwa nchi ya tanzania katika mkoa wa mbeya hasa katika wilaya ya ileje
ni kabila lenye watu wakarimu sana kwa wageni pia kabila lenye juhudi sana kwa kazi za mikono
mathalani kulima kwa jembe la mikono na kupasua mbao kwa msumeno wa mikono
wanadumisha sana lugha yao ambayo inaitwa kindali na inafanana na kinyakyusa
hii ni kwa sababu kabila la wandali kwa asili historia ya masimulizi ya watu wa zamani inaonyesha kuwa na chimbuko moja na kabila la wanyakyusa
tofauti kati ya makabila hayo mawili hutokana na utengano wa watu wa zamani kijiografia tu
upande wa dini wengi wao ni wakristo hasa wa madhehebu ya wamoravian
chakula chao kikuu ni ugali wa mahindi pamoja na ndizi maparachichi na magimbi
wandamba ni kabila la tanzania wanaoishi kiasili katika mkoa wa morogoro wilaya ya kilombero hasa katika mji wa ifakara pamoja na vijiji vya mofu ruipa mbingu mngeta merera chita ngombo na biro
wandamba pia wanapatikana katika wilaya ya ulanga katika kijiji cha malinyi
lugha yao ni kindamba wenyewe wanatamka chindamba ambacho kinafanana sana na kimbunga na kipogoro lugha ya wapogoro wanaoishi katika wilaya ya ulanga
upande wa dini wengi wao ni wafuasi wa yesu kristo katika kanisa katoliki
mwaka walikadiriwa kuwa mbali ya wambunga waliokuwa 
ni maarufu kwa kupenda kula wali na samaki hata mwaka mzima
wandendeule ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa ruvuma
hasa wanapatikana kwa sasa maeneo ya wilaya ya namtumbo
wandengereko ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa pwani wilaya ya rufiji
hapana wandengereko hawaishi mkoa wa ruvuma bali mkoa wa pwani kusini ya dar es salaam katika wilaya za mkuranga na rufiji
wandonde ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa lindi wilaya ya nachingwea
wangindo mbali ya kuishi kusini mwa tanzania pia wameenea katika sehemu tofautitofauti za nchi zikiwemo zanzibar morogoro na mbeya katika kijiji cha rujewa ambacho inasemekana walipewa na mkwawa baada ya kumsaidia katika vita
wangoni ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa ruvuma hasa upande wa kusini wa songea
asili yao ni katika matembezi ya wazulu walioenea kutoka afrika kusini wakati wa karne ya 
wangulu au wanguu ni kabila la tanzania wanaoishi mipakani mwa mikoa minne ya tanga dodoma manyara na morogoro hasa upande wa kusini magharibi mwa mkoa wa tanga ambako sasa ni wilaya ya kilindi na upande wa kaskazini mashariki mwa mkoa wa morogoro ambako sasa ni wilaya ya mvomero
na kwa upande wa magharibi ni mkoa wa manyara ambayo sasa ni wilaya ya kiteto
eeno la wangulu lilijulikana kwa jina ya nguru ngulu au kama inavyojulikana kwa siku hizi nguu kwa wajerumani wakati wa ukoloni
ndiko mkoloni mjerumani karl peters alifanya mkataba wa kwanza kwa maeneo yaliyokuwa baadaye koloni la afrika ya mashariki ya kijerumani
peters aliyekuwa ameondoka saadani alifika nguru novemba alipokutana na mmoja masungu biniani
kufuatana na maelezo ya peters huyu alikuwa sultani wa nguru aliyefanya urafiki naye baadaye aliweka alama yake kwenye karatasi iliyoandikwa na peters na wenzake
katika matini iliyopelekwa baadaye berlin mji mkuu wa ujerumani masungu binani kama bwana wa nchi za katungekaniani na kwindokaniani katika nguru alikubali kukabidhi haki zote za kiutawala na wa kiuchumi kwa shirika la ukoloni wa kijerumani lililowakilishwa na peters
kuna wasiwasi mwingi kama huyu biniani alikuwa chifu au sultani wa eneo gani pia kuna mashaka kama alielewa walau punje karatasi ilisema nini na kama alama ni kweli yake
hivyo ndivyo pia kuhusu mikataba mingine ya peters
lakini karatasi hizo zilitosha kuweka msingi kwa ukoloni wa baadaye
wangurimi au wangoreme ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa mara
watani wa wangurimi ni wanyiramba na wamasai
chakula cha asili ni ugali wa ulezi mtama mhogo mahindi pia kunde njugumawe maboga karanga
ni wafugaji wa ng ombe mbuzi kondoo mbwa kwa ulinzi wa mifugo paka na punda hiyo ndiyo asili yao
kwa taarifa zaidi wasiliana nami barnabas chacha maro simango au pia wangoreme niwatu ambao wanapenda sana siasa
asa ni majimoto huko kuna upinzani wavyama viwili ccm na cuf
ngulimi ni watu wanao patikana katika wilaya ya serengeti wengi wako iramba ngoreme majimoto busawe gantamome kisaka na bolenga pia wangulimi niwakalimu sana na wanapenda maendeleo wanilamba au wanyiramba ni kabila la tanzania wanaoishi mpakani mwa mikoa ya singida na shinyanga
kama zilivyo kwa jamii zingine za kibantu barani afrika ambao walihamia mashariki na kusini mwa afrika wakitokea afrika maghariki hususani nchi za kameruni naijeria na ghana wakipita misitu ya kongo wanyiramba na wanyisanzu walikuwa katika kundi mojawapo lililoelekea mashariki hadi maeneo ya ziwa nyanza victoria hadi katika kisiwa cha ukerewe kilichopo katika ziwa hilo kubwa zaidi barani afrika
japo haijulikani sababu hasa kundi moja liliondoka kutoka katika kisiwa cha ukerewe hadi kisiwa cha uzinza na kutoka hapo wakahama hadi maeneo ya tabora ambako waligawanyiaka kundi moja likielekea kusini na inasemekana ndio waliokuja kuwa wagogo na wanyaturu huku kundi lingine likiendelea kuelekea mashariki kupitia mlima sekenke hadi kisiriri
walipoanza kuitwa wanyiramba na wanyisanzu waihanzu wakaishi hapo kisiriri kwa muda mrefu kabla ya kutokea ukame mkubwa sana uliosababisha njaa katika eneo hilo
ili kukabiliana na tatizo hilo la njaa watu hao walitumia mboa za majani za mlenda uliokaushwa zijulikanazo kama ndalu kama chakula kikuu
kutokana na kula ndalu kwa mtindo wa kulamba watu wa makabila mengine ya kibantu walivyowaona wakawaita wenye kulamba na baadaye likabadilika hadi kuwa wenyilamba hadi wanyiramba
ikumbukwe kuwa hadi hapo wanyisanzu na wanyiramba walikuwa kabila moja na wote walifahamika kama wanyiramba baada ya njaa hiyo
kundi moja likaamua kuondoka hapo kisiriri hadi pori la mkalama wakiwa na mifugo yao na familia zao na walipofika katika pori hilo ili kujilinda na wanyama wakali wakajenga nyumba na kuzungushia maboma ya miba maarufu kama masanzu mahanzu
baadaye baadhi ya wanyiramba waliobaki kisiriri nao waliamua kuondoka hapo na walipofika mkalama wakawakuta wenzao wamezungushia nyumba zao kwa maboma ya masanzu mahanzu ndipo walipoanza kuwaita hawa ni wanyisanzu au waihanzu
wanyiramba na wanyisanzu japo wanahistoria inayofanana na kwa mtu mgeni anaweza kudhani kuwa hakuna tofauti baina yao lakini ukweli ni kuwa kuna tofauti kubwa sana baina yao
kinampanda wanaishi sehemu za milimani hasa huko kinampanda wanindi ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa ruvuma wilaya ya songea
lugha yao ni kinindi ambacho labda ni lahaja ya kindendeule tu
wanyakyusa pia huitwa wangonde au wasochile ni kabila la watu wanaoishi kwenye wilaya ya rungwe katika sehemu za kusini za mkoa wa mbeya tanzania kaskazini kwa ziwa nyasa
lugha yao inayoendelea kutumika sana ni kinyakyusa
mara nyingi wagonde upande wa kusini wa mto songwe nchini malawi huhesabiwa pamoja nao katika kundi lilelile
mwaka watu zaidi ya milioni walikuwa wanajumlishwa kwa jina hili takriban upande wa tanzania na upande wa malawi
kihistoria watu wanaoitwa leo wanyakyusa waliitwa wakonde ambao kati yao wanyakyusa walikuwa ndio kabila kubwa
wakati wa karne ya wanyakyusa limekuwa jina la kundi kwa jumla
hadi leo kanisa la kilutheri la kkkt linatumia jina dayosisi ya konde kwa eneo lake katika mkoa wa mbeya
wakati wajerumani walipofika sehemu za kaskazini kwa ziwa nyasa mwisho wa karne ya hawakuona tofauti ya kimsingi kati ya watu wa malawi kaskazini na wale wa sehemu za rungwe wakawaita wote wakonde kutokana na jina lililokuwa kawaida ziwani
wanyakyusa toka zamani walijulikana kama watu wa konde
pamoja na hayo hasa wanyakyusa wapo wa aina mbili nao ni wanyakyusa wa tukuyu na wanyakyusa wa kyela
wanapenda kujulikana hasa kama wamesoma hadi kupata digrii n
ni watu shupavu sana kwenye kazi za kujitolea hasa za kijamii wanyambo ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa kagera wilaya ya karagwe
wanyambo pia nikabila ambalo lina utamadun tofaut na makabila mengine katika mkoa wa kagera tofauti zao kitamaduni mavazi yaliyotumika kitamadunu yalifahamika kama embugu zilitokana na magome ya miti iitwayo kwa kinyambo emitoma watu wengine wajulikanao ni familia ya kazimoto walio ishi nyakahanga karibu na kiongozi huyo wa jadi
watu huwachanganya wanyambo na wahaya kwa kuwa wahaya wana majigambo na maneno mengi sana na hivyo kuelekea kumchanganya mnyambo na mhaya
baadhi ya wanyambo wamechanganyikana na asili ya kinyarwanda kwa sababu wakimbizi waliishi karagwe na kuintermarry na watu wa karagwe
zamani ungemuuliza mnyambo halisi alichokula angesema nalya amatoke maana nimekula chakula ila kama alikula ugali angesema tinalya akantu maana sijala chochote
wanyamwanga ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa mbeya wilaya ya mbozi na mkoa wa rukwa wilaya ya sumbawanga
mji wa morogoro ni mji mkubwa mmojawapo nchini tanzania uliopo takriban kilomita upande wa magharibi wa dar es salaam ambao ni makao makuu ya mkoa wa morogoro
kulingana na sensa ya mwaka idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa ni kitovu cha viwanda vya mazao na mahali pa chuo kikuu cha sokoine chuo kikuu cha kiislamu morogoro chuo kikuu kishirikishi cha jordan n
morogoro ni mji ujulikanao kwa muziki wa kitanzania
kwanza kabisa ilikuwa makao ya bendi maarufu ya cuban marimba band chini ya mwanzilishi wake salum abdallah mzaliwa wa mji huo
makao makuu ya bendi hiyo yalikuwa kichangani mjini morogoro
nyimbo za santuri nyingi za miaka ya na zilitungwa mjini humo
mji huo ulikuwa makao ya bendi nyingine ya moro jazz
mwaka mbaraka mwinshehe mwanamuziki mashuhuri wa morogoro aliiwakilisha tanzania kwenye maonyesho ya ulimwengu ya biashara yaliyokuwa mjini osaka japan na baada ya kurudi kwake alitunga wimbo uliokuwa maarufu nchini wa maonyesho hayo
mbaraka alifariki kwa ajali ya gari mjini mombasa kenya
mji wa morogoro unajulikana kwa klabu za mchezo wa mpira
wapenda mchezo huo watamkubuka mchezaji wa timu ya taifa sembuli ambaye alikuwa mchezaji maarufu wa timu ya klabu ya yanga
morogoro ni njiapanda ya barabara muhimu za dar es salaam mbeya na dar es salaam dodoma zinazokutana hapa
pana pia kituo cha reli ya kati kutoka dar es salaam kwenda dodoma mwanza na kigoma
reli ya tazara hupita nje ya mji mbali kidogo katika kijiji cha kisaki wilaya ya morogoro vijijini
wanyamwezi ni kabila la tanzania wanaoishi katika mikoa ya tabora na shinyanga
wanyaturu au waturu wao hupendelea kuitwa arimi yaani watu wa rimi ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa singida
lugha yao ni kinyaturu ambacho ni jamii ya kibantu lakini kina fonimu nyingi za kikushi
asili ya kabila hilo inasemekana ni nchi ya ethiopia ambako kunasadikiwa kuwa na kabila wanaotumia lugha ambayo kwa asilimia kubwa inafanana na kinyaturu
hudhaniwa pia kuwa wanyaturu na wakushi wa ethiopia asili yao ni moja
pengine jina wanyaturu linapoteza historia yao kwani liliundwa na wazungu
walipoingia eneo la tanganyika walichangamana na wanyatunzu pamoja na wasukuma ndiyo maana mila na tamaduni zao zinashabihiana kwa kiasi kikubwa hivi kwamba ni vigumu kumpambanua mnyaturu baina ya wanyatunzu
wanyiha ni kabila la tanzania wanaoishi katika mkoa wa mbeya wilaya ya mbozi
mji wa kondoa ni mji mkuu wa wilaya ya kondoa wilaya mojawapo ya mkoa wa dodoma
kulingana na sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa shehia ya kondoa mjini ilihesabiwa kuwa mji ulianza kama kituo cha biashara katika karne ya 
wakati wa ukoloni wa kijerumani mji ulijulikana kwa jina kondoa irangi ukawa kituo cha jeshi la kikoloni la kijerumani
mwaka ilikuwa makao makuu ya mkoa mpya wa kondoa irangi
kuanzia mwaka kondoa ni makao makuu ya jimbo jipya la kanisa katoliki linaloongozwa na askofu bernardin mfumbusa
ndani ya wilaya ya kondoa kuna vijiji zaidi ya 
makabila makuu ni warangi wasandawe waburunge na wasi
kwa maana mengine ya jina hili angalia kipanga maana vipanga ni ndege mbua wa nusufamilia accipitrinae katika familia accipitridae
spishi nyingi zinatokea misituni na huwinda ndege na wanyama wadogo kwa kuruka haraka kutoka kitulio kilichofichwa
wana mabawa mafupi na ya bapa na mkia mrefu ili kuwasaidia kwenda huko na huko kati ya miti
uwezo wao wa kuona ni mzuri kabisa mara nane ya uwezo wa binadamu
wilaya ya kondoa ni wilaya moja ya mkoa wa dodoma
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya kondoa ilihesabiwa kuwa 
dodoma vijijini ilikuwa wilaya moja ya mkoa wa dodoma
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya dodoma vijijini ilihesabiwa kuwa 
tangu mwaka imegawiwa kuwa wilaya mpya za wilaya ya bahi na wilaya ya chamwino
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya dodoma mjini ilihesabiwa kuwa 
wilaya ya mpwapwa ni wilaya moja ya mkoa wa dodoma
wilaya ya kongwa ni wilaya moja ya mkoa wa dodoma
mji huu umezungukwa na baadhi ya manzara maarufu barani afrika pamoja na mbuga za wanyama
mji upo kando ya mlima meru kwenye ncha ya mashariki mwa bonde la ufa
mbuga ya wanyama ya serengeti na ngorongoro ziwa manyara olduvai gorge tarangire na mlima kilimanjaro zipo karibu na mji huu
idadi ya wakazi wa mji huu kulingana na sensa ya ni 
kuanzia mji huu umekuwa makao makuu ya mahakama ya kimataifa ya jinai ya rwanda
licha ya kuwa karibu na ikweta mwinuko wa arusha wa mita kusini mwa mlima meru hufanya hali ya hewa yenye ubaridi na unyevu mwingi
viwango vya joto ni kati ya daraja na na daraja kwa wastani
ina nyakati tofauti za mvua na ukame na huwa inakumbwa na upepo wa msimu unaovuma toka bahari hindi
dini ya wakazi wa arusha ni ukristo wa madhehebu mbalimbali kama vile wakatoliki waanglikana halafu waislamu na wahindu
hati rasmi za uhuru wa tanzania zilitiwa sahihi hapa na uingereza mwaka 
azimio la arusha la kujitegemea lilipitshwa mjini hapa karibu na maeneo ya mnara wa saa
makubaliano ya arusha accords ya kusitisha vita nchini rwanda yalipitishwa mjini arusha mwaka 
wakulima wadogo wadogo wa kahawa waliathiriwa vibaya na mgogoro wa kahawa wa miaka ya karibuni
arusha ina viwanda kadhaa kwa mfano viwanda vya tairi mimea na madawa
mkoa wa arusha ni chanzo pekee cha madini ya tanzanite duniani madini haya yanazalishwa kwa wingi sana na makampuni ya madini
utalii pia ni unachangia kwa kiasi kikubwa uchumi wa arusha
utalii unachukua nafasi ya pili kwa mchango wa mapato tanzania
kutokana na eneo la mji kuwa karibu na vivutio maarufu kama vile mlima kilimanjaro serengeti na ngorongoro arusha imekuwa maarufu kwa watalii wanaotembelea tanzania kwa ajili ya kufanya utalii
arusha ni makao makuu ya jumuiya ya afrika mashariki mahakama ya kimataifa ya jinai ya rwanda na mahakama ya afrika ya haki za kibinadamu
miongoni mwa maeneo maarufu ya arusha ni eneo la biashara sekei ambayo ipo kaskazini magharibi njiro kitongoji kinachokua haraka kusini mwa mji na soko la tengeru
kaskazini mwa arusha ni wilaya ya karatu ngorongoro monduli arumeru na longido ambayo ipo kando ya barabara ya arusha nairobi na ni zaidi ya dakika kaskazini mwa arusha kwa daladala
kambi ya safari ya robanda iko nje tu ya mbuga serengeti
kuna idadi kubwa ya wanyama kwa mfano nyumbu pundamilia tembo na twiga
aina ya wanyama wengine ni pamoja na simba fisi swala topi na nyati
mji wa arusha una kiwanja cha kimataifa cha ndege cha kilimanjaro kinachopatikana kilomita mashariki ukielekea moshi kwa ajili ya wasafiri wa kimataifa
uwanja wa ndege wa arusha ni uwanja mdogo magharibi mwa mji kwa sasa wanaendelea na upanuzi wa uwanja huu
uwanja huu una abiria kila mwaka licha ya udogo wake
mji huu umezungukwa na milima kaskazini na mashariki na mazingira yake ni mchanganyiko wa misitu ya savanna na misitu mabaki
arusha ni mji mzuri kutokana na hali ya hewa yake wastani nchi nzuri na muziki
tanzania hip hop inayoita bongo flava kwa sasa ni maarufu kwa soko la vijana
inaimbwa katika swahili na ina athari ya mziki wa waafrika wa marekani
mfano mzuri ni plastaz waimbaji nakaaya watengwa waturutumbi nk
arusha ni makazi makuu ya sherehe nyingi na sikukuu za tanzania na tamasha la kila mwaka
wadhamini wa makampuni mbalimbali husimamia tamasha nyingi kila mwaka
wasanii kama shaggy na ja rule ni wachache tu ya wasanii maarufu sana duniani waliofanya tamasha katika mji huu
kila mwaka maonyesho ya nane nane hufanyika arusha
haya huwa maonyesho ya kilimo ambayoo wakulima na wafanyibiashara huja pamoja na kufanya maonyesho tamasha na burudani
watu zaidi ya nusu milioni huhudhuria maonyesho haya kila mwaka
shule ya kimataifa ya moshi ilianzishwa mwaka na sasa ina wanafunzi kutoka mataifa 
chuo cha arusha kilianzishwa mwaka na sasa kina wanafunzi wa siku na hutoa kozi za awali kutoka chekechea hadi darasa la 
gredi k kufuata international baccalaureate mpango wa miaka ya msingi pyp na mpango wa miaka ya kati myp mitaala kwa maoni ya afrika na kimataifa
imekuwa ni moja ya shule za kimataifa za ib world tangu 
chuo cha arcadia hutoa shahada na pia mihula ya muda mrefu na mipango ya majira ya tanzania pamoja na mipango ya kuhitimu na kusoma katika kituo cha utafiti cha nyerere kwa ajili ya amani
timu ya kitaifa cha mchezo wa raga tanzania hucheza mechi zake za kimataifa mjini arusha
michezo ya castel beer trophy ilifanywa katika mji huu
arusha fc hucheza katika uwanja wa kumbukumbu wa sheikh amri abeid huwakilisha mji katika ligi ya mpira wa miguu wa tanzania
babati ni mji mdogo mwenye halmashauri na hivyo hadhi ya wilaya katika mkoa wa manyara nchini tanzania
ni pia makao makuu ya mkoa wa manyara takriban kilomita kusini mwa arusha na kilomita upande wa kaskazini mwa dodoma
mji uko karibu na mbuga wa tarangire ukienea kati ya ncha ya kaskazini ya ziwa la babati na karibu na tako la mlima kwaraa juu ya ub
hadi mwaka kata za mji wa babati zilikuwa sehemu ya wilaya ya babati ya awali baadaye babati mjini na wilaya ya babati vijijini zilitengwa kuwa halmashauri mbili za pekee
wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa wilaya hii ya babati mjini ilikuwa na wakazi wapatao waishio humo
hata hivyo ilikuwa kama kijiji kikubwa tu hadi kuwa makao makuu ya wilaya ya babati iliyoanzishwa mwaka 
tangu siku zile iliendelea kukua haraka hadi kupata halmashauri yake kama mji na kuwa mji mkuu wa mkoa mpya mwaka 
tangu kutengenezwa kwa barabara kuu watalii wameanza kufika babati
zamani za ukoloni wa kijerumani barabara ilijengwa karibu na mahali pa babati ya leo
msimamizi mjerumani akamwauliza kijana mwenyeji je jina la mahali ni nini lakini kijana hakumwelewa akafikiri huyu mgeni aliuliza eti babake ni nani
hivyo akamjibu kwa lugha ya kigorowa baba ti inayomaannisha baba ni huyu akimdokezea mzee aliyekaa karibu
mjerumani alifikii hii ni jina akaiandika ikabaki hadi leo
wilaya ya monduli ni wilaya moja ya mkoa wa arusha
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya monduli ilihesabiwa kuwa 
wilaya ya arumeru ilikuwa wilaya moja ya mkoa wa arusha
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya arumeru ilihesabiwa kuwa 
tangu wilaya imegawiwa kuwa wilaya ya arusha vijijini na wilaya ya meru
wilaya ya arusha mjini arusha city ni wilaya moja ya mkoa wa arusha
wilaya ya ngorongoro ni moja kati wilaya saba zinazounda mkoa wa arusha nchini tanzania
wilaya hii inapakana na nchi ya kenya kwa upande wa kaskazini wilaya ya monduli kwa upande wa mashariki wilaya ya karatu kwa upande wa kusini na mkoa wa mara kwa upande wa magharibi
eneo maarufu na linalojulikana sana ulimwenguni ni hifadhi ya ngorongoro na kasoko hii iko katika wilaya hii
pia mlima mwenye volkeno hai ujulikanao kama oldoinyo le ngai upo katika wilaya hii
kwa maana hii sehemu kubwa ya wilaya hii imehifadhiwa ila ni asilimia kama tu kabila kuu katika wilaya ya ngorongoro ni wamaasai
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya ngorongoro ilihesabiwa kuwa 
wilaya hii ina historia ya kipekee duniani kwa kuwa ni sehemu yenye kila aina ya vivutio
wilaya ya karatu ni wilaya mojawapo ya mkoa wa arusha
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya karatu ilihesabiwa kuwa 
bakita ni kifupi chake cha baraza la kiswahili la taifa nchini tanzania
bakita ni chombo cha serikali chini ya wizara ya habari utamaduni na michezo
 ya mwaka kwa shabaha ya kukuza kuimarisha na kuendeleza kiswahili hasa ndani ya jamhuri ya muungano wa tanzania
katika marekebisho ya sheria hiyo yaliyofanyika mwaka kwa sheria ya bunge na
 bakita limepewa uwezo wa kufuatilia na kusaidia ukuzaji wa kiswahili katika nchi za nje pia
pamoja na chama cha kiswahili cha taifa chakita cha kenya na wawakilishi kutoka uganda bakita imeunda baraza la kiswahili la afrika mashariki bakama
bendera ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo imepatikana tangu februari kutokana na katiba mpya ya nchi
katiba iliazimia kurudi kwa mfano wa bendera iliyowahi kutumiwa kati ya na kabla ya nchi haijaitwa zaire
buluu yake imebadilishwa kuwa buluu ya angani sawa na bendera ya uhuru ya mwaka 
buluu ya bendera inakatwa na mlia wa hanamu mwenye rangi za nyekundu na dhahabu
nyekundu ilimaanisha damu ya mateso chini ya ukoloni na mapabano kwa ajili ya uhuru
nyota ya rangi dhahabu iko kwenye pembe la juu jinsi ilivyokuwa katika bendera za kongo tangu ukoloni
alberto hurtado cruchaga januari agosti alikuwa padri wa kanisa katoliki na mtawa katika shirika la wajesuiti kutoka nchi ya chile
alisoma sheria na kujitahidi kwa ajili ya mafukara nchini mwake
mwaka alitangazwa na papa yohane paulo ii kuwa mtakatifu
mtakatifu arnold janssen goch novemba steyl januari alikuwa padri wa kanisa katoliki kutoka nchi ya ujerumani aliyeanzisha mashirika ya wamisionari wa kiume na wa kike
mwaka alitangazwa na papa yohane paulo ii kuwa mtakatifu
unowe au norwe au norwei kwa kinowe norge noreg au rasmi huitwa kongeriket norge kwa bokm l na kongeriket noreg kwa nynorsk ufalme wa unowe ni nchi ya skandinavia katika ulaya ya kaskazini
imepakana hasa na uswidi ila kaskazini na ufini finland na urusi pia
ina pwani ndefu kwenye bahari ya kaskazini na ya atlantiki
visiwa vya svalbard na jan mayen katika bahari ya aktiki ni maeneo chini ya norwei
pia visiwa visivyokaliwa na watu vya bouvet island katika atlantiki ya kusini na peter island katika pasifiki ya kusini ni maeneo chini ya unowe
nchi inadai pia sehemu ya queen maud land barani antaktika penye kituo cha kisayansi cha troll
sikukuu ya taifa ni tarehe mei ambapo husherekewa katiba ya norwei ya mwaka wa 
bunge huitwa stortinget na wanachama wake huchaguliwa na wananchi kila baada ya miaka minne
wengi wao ni wanorwei asili jamii ya wajerumani
dini ya kwanza ni wakristo hasa madhehebu ya kilutheri halafu wakatoliki 
hata hivyo wananchi wengi hawajali sana wanaoshiriki ibada kila wiki ni tu
katika dini nyingine unaongoza uislamu 
 ulioletwa na wahamiaji
unowe ilikuwa nchi maskini ya wakulima na wavuvi lakini tangu kupatikana kwa mafuta ya petroli baharini imekuwa kati ya nchi tajiri kabisa duniani
wilaya ya kiteto ni wilaya moja ya mkoa wa manyara
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya kiteto ilihesabiwa kuwa waishio humo
idadi imeongezeka hivi kutoka wakati wa sensa ya wilaya ya simajiro ni wilaya moja ya mkoa wa manyara
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya simanjiro ilihesabiwa kuwa waishio humo
wenyeji ni hasa wamasai na ufugaji ni kazi yao hasa
katika mererani watu huchimba vito vya tanzanaiti
wilaya ya hanang ni wilaya moja ya mkoa wa manyara
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya hanang ilihesabiwa kuwa waishio humo
hanang imepakana na wilaya za mbulu na babati upande wa kaskazini halafu mikoa ya dodoma upande wa kusini mashariki na singida kwa kusini magharibi
wilaya ya babati ilikuwa wilaya moja ya mkoa wa manyara
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya babati ilihesabiwa kuwa 
mwaka wilaya hii ilimegwa kuwa wilaya mbili za wilaya ya babati mjini babati town ouncil na wilaya ya babati vijijini babati district council
wilaya ya mbulu ni wilaya moja ya mkoa wa manyara
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya mbulu ilihesabiwa kuwa waishio humo
mbulu imepakana na mkoa wa arusha pamoja na ziwa eyasi upande wa kaskazini wilaya ya babati vijijini upande wa mashariki wilaya ya hanang upande wa kusini na mkoa wa singida kwa magharibi
makao makuu yapo mbulu mjini na mji huu ulianzishwa wakati wa koloni ya afrika ya mashariki ya kijerumani kwa jina la neu trier
upande wa kusini ina pwani fupi ya pasifiki na upande wa kaskazini pwani ndefu ya bahari ya karibi
honduras ni nchi ya milima mingi inayopanda hadi kimo cha cerro las minas chenye mita juu ya ub
ziwa kubwa ni lago de yojoa lenye eneo la km ni muhimu kwa ajili ya maji ya miji
hali ya hewa ni ya kitropiki lakini joto linapoa milimani
mji mkuu na mji mkubwa wenye wakazi milioni 
 ni tegucigalpa
miji mingine mikubwa kiasi ni san pedro sula wakazi katika kaskazini magharibi halafu miji ya bandari ya la ceiba wakazi na puerto cort s wakazi 
wakazi walio wengi kabisa ni machotara hasa wenye asili ya mchanganyiko wa waindio na wazungu
katika misitu ya milimani kuna bado vikundi vya wenyeji asilia wahindi wekundu 
wengine ni wa asili ya afrika au ya ulaya wasiochanganyika sana na wengine
kwenye pwani ya kaskazini kuna makazi ya wagarifuna ambao wana utamaduni wa mchanganyiko wa wahindi wekundu na waafrika
upande wa lugha kihispania ndiyo lugha rasmi lakini lugha za wakazi asili zinatambulika pia kisheria
upande wa dini karibu wote ni wafuasi wa yesu katika kanisa katoliki walau lakini pia katika madhehebu mbalimbali ya uprotestanti
lakini miji yao ilikwaisha tayari kabla ya kufika kwa wahispania
kristoforo kolombo alifika mwaka karibu na trujillo katika kaskazini na kuita nchi honduras kwa kihispania vilindi kwa sababu ya maji marefu mwambaoni
miaka na wahispania walianza kuvamia nchi wakaunda mji wa comayagua mwaka 
mji mkuu wa leo ulianzishwa mwaka kama kituo cha kuchimba madini kama dhahabu na fedha
mwaka honduras ilijiunga na ghasia ya maeneo mengine ya amerika ya kati dhidi ya utawala wa hispania
mwanzoni nchi hizo ndogo zilijiunga na meksiko lakini baada ya miaka miwili zilianzisha shirikisho la amerika ya kati lililokwisha mwaka 
tangu mwaka ule honduras imekuwa nchi ya kujitegemea kabisa
tegucigalpa tegus kwa kifupi ni mji mkuu na mji mkubwa nchini honduras
mji ulianzishwa na wahispania mwaka kwa jina la real villa de san miguel de tegucigalpa de heredia kama kituo cha migodi ya dhahabu na fedha
bendera ya honduras ina milia mitatu ya kulala yenye rangi za buluu nyeupe buluu
katikati kwenye mlia mwekundu kuna nyota tano za buluu
bendera jinsi ilivyo imepatikana tangu mwaka 
asili yake ni bendera ya shirikisho la majimbo ya amerika ya kati kati ya na 
nyota tano hukumbusha nchi tano zilizoungaishwa katika shirikisho hili kwa matumaini ya kwamba umoja utarudishwa siku moja tena
el salvador ni nchi ndogo kuliko zote za amerika ya kati lakini yenye msongamano mkubwa zaidi ikiwa na wakazi katika km 
imepakana na guatemala honduras na bahari ya pasifiki
wananchi wengi ni machotara wazungu waindio au wazungu na wanazungumza kihispania ambacho ndicho lugha rasmi na ya kawaida
nikaragua ni nchi ya amerika ya kati yenye wakazi 
imepakana na honduras na kosta rika upande wa magharibi ni pwani ya pasifiki na upande wa mashariki kuna pwani ya bahari ya karibi
jina la nchi linasemekana kuwa mchanganyiko wa jina la wakazi asilia walioitwa nikarao na neno la kihispania la agua maji kutokana na maziwa makubwa mawili nchini yanayoitwa lago managua na lago nicaragua
maelezo mengine yanamtaja chifu wa wazalendo wakati wa kufika kwa wahispania aliyeitwa nikarao
wakazi walio wengi sana hukalia maeneo ya mji mkuu managua na pwani ya pasifiki
sehemu kubwa ni machotara kati ya wakazi asilia na wazungu
 wana asili ya afrika wakikaa hasa kwenye pwani ya bahari ya karibi
lugha rasmi na kubwa zaidi ni kihispania lakini si lugha pekee
upande wa dini walio wengi ni wakatoliki 
 kadiri ya sensa ya mwaka na waprotestanti 
nikaragua ina volkeno nyingi nyororo ya milima ya kivolkeno hufuata mstari wa pwani ya pasifiki
sehemu ya juu ni mlima mogoton wenye kimo cha mita juu ya ub
maziwa makubwa mawili ya maji matamu ni lago managua na lago nicaragua
mwaka iliachana na utawala wa hispania pamoja na nchi jirani na kuingia katika shirikisho la amerika ya kati
tangu mwaka imekuwa nchi ya kujitegemea kabisa
kosta rika kwa kihispania costa rica yaani pwani tajiri ni nchi ya amerika ya kati
imepakana na nikaragua na panama kuna pwani ya pasifiki upande wa magharibi na pwani ya bahari ya karibi upande wa mashariki
kosta rika ilikuwa nchi ya kwanza duniani ya kufuta jeshi lake kikatiba
upande va dini walio wengi ni wafuasi wa yesu katika kanisa katoliki 
 ndiyo dini rasmi au madhehebu ya uprotestanti 
iko katikati ya nchi kwenye kimo cha meters juu ya ub
wakati ule rais wa kwanza wa kosta rika huru aliamua kuhamisha mji mkuu kutoka mji wa kikoloni wa cartago na kuanzisha makao mapya
 san jose ilikuwa mji wa kwanza wa amerika ya kati na amerika ya kusini ya kupata taa za umeme
panama ni nchi ya mwisho kusini mwa amerika ya kati
shingo la nchi ya panama hutazamwa kuwa mpaka kati ya bara la amerika ya kaskazini na lile la amerika ya kusini
imepakana na kosta rika na kolombia pwani ya bahari ya karibi iko upande wa kaskazini na pwani ya pasifiki upande wa kusini
nchi iko kwenye sehemu nyembamba kabisa ya amerika ya kati
mfereji wa panama hukata shingo la nchi na kufanya jina la panama kujulikana kote duniani
baada ya ukoloni wa hispania panama ilikuwa sehemu ya kaskazini ya kolombia
majaribio mbalimbali ya uasi dhidi ya kolombia kwa shabaha ya kuwa nchi ya pekee katika karne ya hayakufaulu
mabadiliko makubwa yalikuja na ujenzi wa mfereji wa panama
utangulizi wake ulikuwa reli kutoka colon upande wa karibi kwenda mji wa panama upande wa pasifiki iliyojengwa mwaka 
reli hii ilirahisisha safari kati ya atlantiki na pasifiki kwa watu na bidhaa kuelekea kalifornia
wakati wa mwisho wa karne ya marekani ilianza kujenga mfereji kati ya bahari mbili wa kukata shingo la nchi
serikali ya marekani iliona umuhimu wa kutawala njia hii
ikasaidia wapanama waliotaka kujitenga na kolombia kwa kutuma manowari colon iliyozuia jitihada za kolombia za kukandamiza ghasia hiyo
tarehe novemba panama ilitangaza uhuru wake na kufanya mkataba na marekani
panama ilikodisha mlia wa nchi kwa pande zote mbili za mfereji kwa marekani marekani iliahidi kutunza uhuru wa panama
hali halisi ukanda wa mfereji ilikuwa eneo la kimarekani hadi desemba iliporudishwa kwa serikali ya panama
wakazi walio wengi ni machotara waindio wazungu wana asili ya afrika au ni machotara wa kiafrika ni wazungu na waindio
upande wa dini ni wakatoliki na waprotestanti
nje ya ukristo dini kubwa zaidi ni ile ya bahai 
mfereji wa panama ni njia ya maji nchini panama amerika ya kati kati ya bahari ya pasifiki na bahari ya atlantiki
shingo la nchi la panama ni njia fupi kati ya bahari zote mbili
kabla ya kujengwa kwa mfereji huu meli zote zilipaswa kuvuka ncha ya kusini ya amerika na mfereji umefupisha safari hii kwa kilomita maelfu
utangulizi wa mfereji ulikuwa reli kutoka colon upande wa karibi kwenda mji wa panama upande wa pasifiki iliyojengwa 
reli hii ilirahisisha safari kati ya atlantiki na pasifiki kwa watu na bidhaa vilivyoelekea watu ule kwenda kalifornia
watu wengi walikwenda kalifornia miaka ile kwa sababu ya dhahabu iliyopatikana kule tangu na hapakuwa na reli kati ya pwani zote mbili za marekani wakati ule
kampuni ya kifaransa ilianza kujenga mfereji tangu lakini ilishindwa
serikali ya marekani iliendeleza kazi na kumaliza mfereji mwaka 
marekani ilitawala kanda ya mfereji kuanzia hadi mwaka kwa kuikodi kutoka nchi ya panama
siku hizi mfereji uko chini ya serikali ya panama
wilaya ya tanga ni wilaya moja ya mkoa wa tanga nchini tanzania
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya tanga ilihesabiwa kuwa 
wilaya hii ni hasa pamoja na mji wa tanga ambao ni bandari muhimu ya tanzania kaskazin ya dar es salaam
wilaya ya muheza ni kati ya wilaya za mkoa wa tanga katika tanzania
mwaka ilikuwa na wakazi wanaoishi katika kata za wilaya hiyo
wilaya ya korogwe ni kati ya wilaya saba ya mkoa wa tanga nchini tanzania
wilya korogwe ina tarafa nne nazo ni korogwe magoma mombo na bungu
trafa ya bungu ndio pekee ambayo makao yake makuu yako katika vilele vya milima ya usambara mashariki
wilaya ya lushoto ni kati ya wilaya kumi za mkoa wa tanga nchini tanzania
mwaka ilikuwa na wakazi walioishi katika kata za wilaya hii
wilaya ya lushoto ni sehemu ya milima ya usambara
inapakana na wilaya ya muheza na nchi ya kenya upande wa kaskazini
upande wa mashariki kusini imepakana na wilaya ya korogwe
wilaya imegawanyika katika tarafa nane za lushoto soni bukuli mgwashi mlola mlalo mtae na umba na kata 
ndani ya mkoa pia kuna wilaya za iringa mjini na iringa kijijini
panam mji wa panama ni mji mkuu na pia mji mkubwa wa nchi ya panama
mji ulianzishwa mwaka na wahispania kwenye mahali km kutoka mji wa leo
sehemu kubwa ya fedha iliyochimbwa katika migodi ya peru ilipitia panama ikiwa njiani ya kupelekewa hispania
maghofu yake leo hii ni mahali pa utalii na kuitwa panama la vieja kihisp
mji mpya ulijengwa mwaka takriban km kutoka mahali pa awali
reli iliyojengwa kati ya bahari zote mbili iliongeza umuhimu wa mji
kilele chake kilikuwa ujenzi wa mfereji wa panama kilichofanya mji kituo cha mpito kinachojulikana kote duniani
bendera ya panama imetungwa wakati nchi ilipotangaza uhuru wake kutoka kolombia mwaka na kukubaliwa rasmi kwa maazimio mbalimbali ya bunge la nchi katika miaka na 
sababu ya kuingiza rangi za vyama hivi ilikuwa vita ya wenyewe kwa wenyewe kati ya wafuasi wa vyama hivi iliyozuka kote kolumbia kabla ya uasi wa jimbo la panama amani kati ya wafuasi wa vikundi hivi ilikuwa muhimu sana kwa mianzo ya jamhuri mpya
kolombia kwa kihispania rep blica de colombia ni nchi kwenye pembe la kaskazini la amerika ya kusini
imepakana na venezuela brazil ekuador peru na panama
jina la nchi limeteuliwa kwa heshima ya kristoforo kolumbus kihisp
crist bal col n kwa kiitalia cristoforo colombo aliyegundua njia kati ya hispania na amerika mwaka 
upande wa magharibi wa nchi una milima ya andes inayopatikana kwa safu tatu za milima zinazoitwa kordileri
kati ya milima hiyo kuna chanzo cha mito miwili mikubwa ya nchi ndiyo rio cauca na rio magdalena inayoishia katika bahari ya karibi atlantiki
mto mkubwa upande wa magharibi ni atrato unaoishia pasifiki
milima ya juu ni pico cristobal colon na pico simon bolivar yenye kimo cha mita juu ya ub kila mmoja
sehemu ya mashariki ya kolombia ni tambarare yenye misitu minene
mito yake kama vile putumayo yapura meta na guaviare inaishia ama katika mto orinoko au kwenye amazonas
upande wa karibi atlantiki kuna funguvisiwa vya san andres na providencia vilivyoko baharini km kutoka bara
karibu na pwani ya karibi ni kisiwa cha fuerte na funguvisiwa vya san bernardo na del rosario
visiwa vya malpelo gorgona na gorgonilla viko katika pasifiki
miji mikubwa ni mji mkuu santa f de bogot medell n cali cartagena de indias barranquilla ibagu manizales pasto c cuta na bucaramanga
mataifa asilia ya waindio walikuwa wachibcha waarawak na wakaribi
hasa wachibcha waliokalia nyanda za juu walikuwa na utamaduni wa kimaandishi walitumia kalenda hesabu na alfabeti yao
lakini hawakujenga miji na madola yao yalikuwa madogo
wahispania walijenga miji ya kwanza santa marta na cartagena de indias kwenye pwani
tangu mwaka waliingia katika nyanda za juu na kuvamia maeneo ya wachibcha
hapo walijenga miji ya santa f de bogot na tunja yote miwili 
baadaye kolombia ilikuwa kitovu cha ufalme mdogo wa granada mpya
tangu mwaka kiongozi simon bolivar alipigania uhuru wa makoloni ya amerika ya kusini
baadaye iliachana kuwa nchi za pekee za kolombia pamoja na panama venezuela na ecuador
sehemu ya pili ya karne ya iliona vita mpya ya wenyewe kwa wenyewe iliyoendelea hadi mwaka 
s hemu za nchi ziko chini ya wanamgambo wanaodumisha utawala wao kwa biashara ya madawa ya kulevya hasa kokain
kuna wakazi milioni wengi wako mjini hasa katika mabonde ya rio cauca na rio magdalena na kwenye mwambao wa bahari ya karibi
mwaka asilimia za wakazi wote wa nchi walikaa mjini
kuna uhamiaji mkubwa kutoka mashambani kuelekea mjini
mikoa ya mashariki ina zaidi ya nusu ya eneo la taifa lakini asilimia za wakazi pekee
asili ya wakazi ni ya mchanganyiko wa vikundi vitatu sehemu kubwa ni machotara wa waindio na wazungu takriban halafu wazungu machotara wa kiafrika na wakolombia wenye asili tupu ya afrika 
upande wa dini asilimia ni wakristo hasa wa kanisa katoliki 
 na wa madhehebu mbalimbali ya uprotestanti 
bendera ya kolombia imepatikana tangu novemba 
ina milia mitatu ya kulala ya njano buluu na nyekundu
mlia wa njano una nusu ya upana wa bendera milia miwili mingine inachukua robo ya upana kila mmoja
rangi hizi tatu zilikuwa bendera ya francisco de miranda aliyekuwa mtangulizi wa simon bolivar kama mwanamapinduzi wa amerika ya kusini dhidi ya ukoloni wa hispania
bendera yake ilionekana mara ya kwanza katika venezuela mwaka 
rangi hizi zinatumiwa na bendera za nchi tatu za kolombia venezuela na ekuador ambazo zote tatu zilikuwa sehemu ya jamhuri ya kwanza ya kolombia kolombia kubwa hadi mwaka 
bogota au kwa jina kamili santa fe de bogot ni mji mkuu wa kolombia pia mji mkubwa wa nchi mwenye wakazi milioni saba takriban
mji uko katika nyanda za juu kwenye kimo cha juu ya ub kati ya milima ya guadalupe m na monserrate m
mji ulianzishwa na mhispania gonzalo jim nez de quesada tar
agosti kwenye mahali pa soko la wachibcha lililoitwa bacata
imani takatifu kutokana na mji wa hispania alikotokea mwenyewe
baadaye mji uliongezewa jina la pili bogota kutokana na jina asilia bacata
ramadhani au ramadan ramazani kwa kiarabu ni mwezi wa tisa katika kalenda ya kiislamu na mwezi wa kufunga katika uislamu
mwislamu mzima mwenye afya nzuri anatakiwa kushiriki katika swaumu ambayo ni ibada ya kufunga chakula na kinywaji mchana kutwa pamoja na kujizuia kufanya mapenzi toka alfajiri hadi magharibi
matendo hayo ya toba yanaendana na kuswali sana na kusoma quran kwa wingi
mwisho wa ramadhani ni sikukuu ya idul fitri du l fi r ambayo ni sherehe ya furaha na kupongezana
ramadan inatajwa katika quran kwenye sura aya inayosema br kutokana na historia hii waislamu huangalia ramadhani kama mwezi mtakatifu katika kalenda ya kiislamu
kuna wataalamu wanaoona ya kwamba kutokea kwa utaratibu wa kufunga mwezi mzima uliathiriwa na desturi ya kufunga katika kanisa la syria
kufuatana na bukhari waarabu asilia na wayahudi wa uarabuni kabla ya kuja kwa uislamu walifunga kwa siku chache tu kwa mfano siku ya ashura mwezi wa ramadhani ambayo imeteremshwa ndani yake qur an hali ya kuwa ni uongofu kwa watu kwa kuwa katika mwezi huu ndio qurani iliteremshwa kwa mtume inatakiwa kwa muislam kufanya bidii kuisoma angalau juzuu moja kwa siku ili aweze kumaliza msahafu ifikapo mwisho wa mwezi huu wa ramadhan
hakika nimpendaye zaidi miongoni mwa waja wangu ni anayefanya haraka katika wao kufungua saumu
inatakiwa kwa muislam kuyatumia masiku ya mwezi huu mtukufu katika kumuabudu allah kwa kusali na kufanya ibada nyengine kwani ni mwezi wa pekee ambao ndani yake kunapatikana usiku wa cheo laylatul qadr ambao ibada ya usiku huo inalingana na ibada ya miezi elfu moja na kwa hekima yake allah hakutubainishia kuwa ni usiku wa tarehe ngapi
na hii ni moja miongoni mwa fadhila za kusali katika masiku ya mwezi huu
vile vile mwenye kusimama kwa ibada katika masiku haya husamehewa makosa yake yote yaliyotangulia kama alivyosema bwana mtume mwenye kusimama usiku wa ramadhani kwa kufanya ibada hali ya kuwa na imani na kutaraji thawabu anasamehewa yoteyaliotangulia miongoni mwa makosa yake
kula daku vilevile ni miongoni mwa sunna tukufu zinazodharauliwa na wengi kati ya waislam na fadhila zake ni kubwa kupita kiasi miongoni mwazo ni kurehemewa na allah na kutakiwa msamaha na malaika watukufu kama alivyosema mtume katika hadithi hakika allah na malaika wake wanawarehemu wenye kula daku
vile vile mtume amesisitiza katika hadithi kwa kusema kuwa hakika daku ni baraka amekupeni allah hivyo basi musiiache
inatakiwa kwa muislam kuujaalia mwezi huu na kuutumia katika kuchuma na kuvuna aina tofauti ya mema ikiwemo itikaaf kwani ni miongoni mwa ibada bora sana zinazomkurubisha mja kwa mola wake hasa awapo katika mwezi huu wa ramadhani kwani baadhi ya wanavyuoni wamesema kuwa haisihi ibada hii ya itikaaf pasi na funga
na yatoshe malipo makubwa yaliotajwa katika hadithi mwenye kukaa itikaaf siku kumi katika mwezi wa ramadhani basi ni kama aliyehiji na akafanya umra mara mbili mbili
miongoni mwa ibada tukufu alizokuwa akizifanya mtume ni kutoa sadaka na alilipa umuhimu sana jambo hili hadi wakati wa kuondoka kwake ulimwenguni alipokuwa katika sakaratul mauti kila alipopata fahamu ilikuwa akimuuliza bibi aisha iwapo ashazitoa sadaka zile dirhamu nne zilizokuwa nyumbani kadhalika kutoa huku kwake kulikuwa kukiongezeka katika ramadhani
katika mwezi huu wa ramadhani kadhalika inatakiwa kwa muislam kuwa mengi ya maneno yake yawe katika kumtaja allah subhaanahu wa ta ala kwani ni jambo ambalo linasaidia katika kuusafisha moyo wake na kuiboresha funga yake
allah ametuamrisha tumtaje kwa wingi katika aya nyingi za qurani na hii ndio ibada pekee aliyosema allah kuwa ifanywe kwa wingi na miongoni mwa aya hizo enyi mlioamini mtajeni allah kwa wingi na mumtakase yeye asubuhi na jioni
kadhalika mtume alifundisha aina tofauti za kumtaja allah ili tusichoke na jambo hili kwani mwanadamu ni mwepesi wa kuchoka na jambo moja tu
vile vile akatuonyesha tofauti kubwa iliopo kati ya anayemtaja allah na asiyefanya hivyo kati hadithi aliposema mfano wa anayemtaja allah na asiyemtaja ni mfano wa mtu aliyehai na aliyekufa
haya ni baadhi ya yanayotakiwa kufanywa na muislam hasa awapo ndani ya mwezi mtukufu wa ramadhani hivyo basi tujihimu katika kuyatekeleza haya tuliyoelezwa na tumuombe allah atutakabaliye matendo yetu amin
venezuela ni nchi kaskazini mwa amerika ya kusini
mbele ya pwani ya bahari ya karibi kuna madola ya visiwani ya aruba antili za kiholanzi na trinidad na tobago
venezuela ilikuwa koloni la hispania hadi mwaka na lugha ya kihispania ni lugha ya kitaifa
jina la nchi ni umbo la kihispania la jina la mji wa venezia italia
amerigo vespucci mpelelezi mwitalia katika utumishi wa mfalme wa hispania aliona vijiji vya wenyeji waliojenga nyumba juu ya maboriti yaliyosimamishwa katikati ya maji karibu na mwambao pasipo kina
vijiji vilimkubusha mji wa venezia uliojengwa vilevile
venezuela yamaanisha venezia ndogo katika kihispania
venezuela ina eneo la km kama namibia ikiwa na pwani yenye urefu wa km 
asilimia za eneo hili ni misitu mashamba ya kulimwa ni eneo la mifugo mazao ya kudumu kama kahawa 
nyanda za juu za guayana zina milima ya pekee kuna milima ya meza inayoitwa tepui katika lugha ya wakazi asilia
kiekolojia hilo ni eneo muhimu kwa sababu milima mingi ina mimea na wanyama wa pekee tofauti na milima jirani na inapatikana hapa tu kote duniani
maporomoko marefu duniani yatelemka kutoka milima hii kama vile maporomoko ya salto del angel anguko la malaika ambako maji huanguka mita 
mto mkubwa wa venezuela ni orinoco wenye urefu wa km unaoishia katika atlantiki
lakini mkono wa brazo casiquiare unajitenga na kuishia katika mto wa amazonas nchini brazil
tawimito muhimu ya orinoco ni rio apure na rio caroni
venezuela ni shirikisho la madola au majimbo ya kujitawala maeneo yasiyojitawala na mkoa wa shirikisho wa caracas
wakazi wengi 
 wanajiainisha kama machotara wa kizungu kiindio
wazungu ni 
 wenye asili ya afrika ni 
 na waindio 
utafiti wa dna unaonyesha kwamba urithi wa jeni kwa asilimia 
 ni wa kizungu ni wa kiindio na 
 ni wa kiafrika
lugha rasmi na ya kawaida ni kihispania ingawa lugha asilia zinakubalika kwa waindio na lugha nyingine zinatumiwa na wahamiaji
bendera ya venezuela imepatikana tangu machi yenye nyota nane
bendera ina milia mitatu ya kulala ya njano buluu na nyekundu
rangi hizi tatu zilikuwa bendera ya francisco de miranda aliyekuwa mtangulizi wa simon bolivar kama mwanamapinduzi wa amerika ya kusini dhidi ya ukoloni wa hispania
bendera yake ilionekana mara ya kwanza katika venezuela mwaka 
rangi hizi zinatumiwa na bendera za nchi tatu za kolombia venezuela na ekuador ambazo zote tatu zilikuwa sehemu ya jamhuri ya kwanza ya kolombia kolombia kubwa hadi mwaka 
caracas tamka karakas ni mji mkuu wa venezuela
mji uko katika kaskazini ya nchi karibu na bahari ya karibi katika kimo cha juu ya ub
 julai kwenye mahali pa kijiji cha kiindio cha catuchacao kwa jina la santiago de le n de car cas
mji ulikua tangu kutokana na kilimo na biashara ya kakao
baada ya uhuru wa venezuela mwaka ilikuwa mji mkuu wa jamhuri mpya
idadi ya wakazi ilikua polepole katika karne ya hadi kufikia takriban mnamo 
baada ya kupatikana kwa mafuta ya petroli nchini uchumi ulipanua na kuvuta wakazi wengi wapya
kati ya wenyeji wa caracas ni francisco de miranda na simon bol var waliozaliwa wote mjini
mwewe ni ndege mbua wa jenasi mbalimbali angalia sanduku ya uainishaji ya familia ya accipitridae
hawana sifa bainifu pamoja isipokuwa wengi wana mkia mwenye panda
mabawa yao ni marefu na miguu yao haina nguvu kwa sababu yake ndege hawa hupuruka sana
hukamata aina nyingi za mawindo kama wanyama wadogo ndege na wadudu wakubwa lakini hula mizoga sana
kristoforo kolumbus kiitalia cristoforo colombo kihispania crist bal col n kilat
mara nyingi aliitwa mzungu wa kwanza wa kufika amerika lakini baadaye imejulikana ya kwamba waviking walitangulia kufika amerika ya kaskazini mnamo mwaka 
lakini jitihada zake zilianzisha njia ya mawasiliano ya kudumu kati ya amerika na mabara mengine tofauti na safari zote zilizovuka bahari kabla yake
kolumbus alizaliwa italia mwaka akafa mei 
jina lake la kiitalia lilikuwa cristoforo colombo kihispania aliitwa crist bal col n
nia ya kolumbus ilikuwa kugundua njia ya kufika uhindi kwa kuelekea magharibi
sababu yake ilikuwa hali ya siasa wa wakati wake njia zote za mawasiliano kati ya ulaya na uhindi zilitawaliwa na waislamu
bei za mali zote zilizofia ulaya kutoka uhundi zilikuwa ghali sana kwa sababu ya vituo vingi vya biashara kati ya uhindi na ulaya
kolumbus alitaka kufika uhindi kwa meli bila kupita maeneo ya waislamu upande wa mashariki
alitaka kufanya majaribio kama dunia ilikuwa kweli tufe ya mviringo jinsi walivyofundisha wataalamu ni lazima ya kwamba kuna njia kufika mashariki kwa kuelekea magharibi
alijua taarifa ya msafiri marco polo aliyewahi kufika uchina akaona bahari kubwa upande wa mashariki ya uchina
kolumbus aliamini ya kwamba bahari ile ingekuwa bahari ileile kama bahari ya atlantiki inayoanza upande wa magharibi ya ulaya
hakutegemea ya kwamba angekuta nchi mpya kabisa kati ya ulaya na uhindi
katika mipango yake alifanya kosa la kukadiria umbali kati ya ulaya asia kwa kiasi kidogo mno
akiba za chakula na maji katika jahazi zake zisingetosha kufika uchina
kukuta nchi mpya njiani amabayo hakutegemea kulimwokoa
tarehe oktoba alikanyaga mara ya kwanza eneo la amerika katika kisiwa kimoja kisichojulikana ni kipi kwa hakika katika funguvisiwa ya bahama
akaendelea hadi kuba na kisiwa cha dominica akarudi hispania mwaka 
alipofika kwenye visiwa vya karibi katika amerika ya kati aliamini ya kwamba hivi vilikuwa visiwa vya kihindi
akaviita uhindi wa magharibi na wakazi kwa lugha ya kihispania indio yaani wahindi
hadi kifo chake hakutaka kukubali ya kwamba nchi hii haikuwa uhindi wala sehemu yoyote ya asia lakini kitu kipya
kwa jumla kolumbus alifanya safari nne hadi amerika
mwaka katika safari yake ya tatu alifika mara ya kwanza kwenye bara lenyewe katika mdomo wa mto orinoco katika venezuela
mto orinoco ni kati ya mito mikubwa kabisa ya amerika ya kusini mwenye urefu wa km
ni mto wa pekee kwa sababu una midomo miwili tofauti njia kuu ya maji huelekea kwenye delta ya mto katika bahari ya karibi
lakini mkono mmoja unafikisha sehemu ya maji yake katika mto wa amazonas
delta ya orinoco ilikuwa mahali ambako kristoforo kolumbus alikanyaga mara ya kwanza bara la amerika mwaka 
nchi mbalimbali humkumbuka kama baba wa taifa lao
alizaliwa julai mjini caracas wakati ule granada mpya leo venezuela akaaga dunia mjini santa marta kolombia tar
kama jemadari alishinda jeshi la hispania kati ya na 
brazil ni nchi kubwa ya amerika ya kusini na pia nchi yenye wakazi wengi kushinda nchi zote za bara hilo
imepakana na uruguay argentina paraguay bolivia peru kolombia venezuela guyana surinam na eneo la guyana ya kifaransa
brazil ina pwani ndefu kwenye bahari ya atlantiki
mji mkuu ni brasilia uliopangwa na kujengwa kati ya na 
misitu mipana ya dunia inapatikana brazil katika beseni ya mto amazonas
misitu hii inafunika takriban ya eneo la nchi
idadi kubwa ya wakazi hukalia maeneo karibu na pwani ya atlantiki
kitovu cha kilimo ni nyanda za cerado au savana katika magharibi ya kati ya brazil
mlima mkubwa wa kusini ni pico da bandeira mita 
mlima unaojulikana zaidi si mkubwa lakini uko ndani ya mji wa rio de janeiro ni corcovado wenye mita 
juu yake kuna sanamu ya yesu kristo ambayo ni ishara ya mji
brazil ina mto mkubwa na mrefu wa dunia ambayo ni amazonas wenye urefu wa takriban kilometa 
tawimito yake muhimu ni r o pur s rio negro na rio tapaj s
katika mashariki kuna mto igua u wenye maporomoko ya igua u ambayo ndiyo makubwa duniani
parana 
 km ni mto mrefu duniani baada ya amazonas
unalisha kituo kikubwa cha nishati ya maji duniani cha itaip 
lagoa dos patos karibu na porto alegre ni wangwa kubwa la brazil lenye 
 km 
ipiranga si mto mkubwa hata kama jina lake linapatikana katika wimbo wa taifa
brazil ina visiwa vichache vidogo katika atlantiki kama vile kisiwa kikubwa cha brazil hakipo baharini bali kati ya mto amazonas ni maraj chenye eneo la km 
 kubwa kushinda eneo la uswisi
kwenye milima ya kusini usimbishaji unaweza kutokea kama theluji
jiji kubwa ni s o paulo linalofikia pamoja na mitaa ya jirani kwenye idadi ya wakazi milioni 
s o paulo ni jiji kubwa kabisa linalokua haraka sana
rio de janeiro ilikuwa mji mkuu wa nchi hadi kuanzishwa kwa brasilia
imejulikana kote duniani kutokana na uzuri wa mazingira yake na sherehe ya kanivali
ina pia viwanda muhimu na ni kitovu cha utamaduni wa nchi
mji mkuu wa brasilia ulijengwa kama ishara ya umoja wa nchi katika miaka mitatu tu
jumla ya asilimia za wakazi hukalia miji mikubwa
brazil imekaliwa na watu tangu miaka iliyopita
hakuna taarifa za kimaandishi lakini akiolojia imeweza kufumbua makazi mbalimbali ya wenyeji asilia
brazil ilikuwa koloni la ureno hadi mwaka kutokana na mkataba wa tordesillas ambamo hispania na ureno zilipatana tarehe septemba kuhusu ugawaji wa dunia kati yao baada ya fumbuzi za kolumbus
mreno wa kwanza aliyefika mwambao wa brazil tarehe aprili alikuwa pedro alvares cabral
makazi ya kwanza ya wareno ni mji wa s o vicente mwaka 
mji mkuu wa kwanza ulikuwa bandari ya salvador da bahia tangu 
wareno walianzisha kilimo cha miwa wakiwalazimisha waindio kuwafanyia kazi
walianza kuingia ndani ya bara wakitafuta watumwa kwa ajili ya mashamba na dhahabu
wenyeji walipungua haraka kwa sababu ya kuambukizwa magonjwa ya kigeni wakikosa kinga dhidi yake halafu kutokana na kutendewa vibaya kama watumwa mashambani
wareno walianza kutafuta wafanyakazi penginepo kwa kuchukua watumwa kutoka afrika
katika hali hiyo wamisionari wakristo wa shirika la yesu walisimama upande wa waindio
walijipatia tamko rasmi la papa wa roma la kuwa waindio ni binadamu kamili hivyo hawafai kutendewa kinyama
wakibatizwa na kuwa wakristo walitakiwa kukubaliwa kama raia yeyote wa ureno amri ambayo mara nyingi haikukubaliwa na wavindaji wa watumwa na wenye mashamba
mapadri wa shirika la yesu walianzisha reduciones yaani vijiji na miji kwa ajili ya waindio walioishi chini ya ulinzi wao na kutetewa dhidi ya wavindaji wa watumwa
katika makazi hayo waindio walifundishwa shule kwa lugha za kienyeji na kireno na kupata mafunzo wa ufundi mbalimbali
kwa namna hiyo mapadri hao walitawala maeneo makubwa ndani ya bara
hali hiyo ilisababisha hasira ya wanasiasa wareno walioendelea kuwapinga hadi ureno penyewe
hatimaye mwaka hao mapadre wajesuiti walilazimishwa kuondoka katika ureno na makoloni yake yote
karne ya na ya iliona kuanzishwa kwa miji mizuri kwa sababu dhahabu na almasi zilivumbuliwa katika misitu ya beseni ya amazonas
misafara ya kutafuta hazina hizi zilipanua eneo la brazil kuelekea magharibi
mji mkuu ulihamishwa kwenda rio de janeiro mwaka 
mwaka ureno ilivamiwa na ufaransa ya napoleon bonaparte
mfalme wa ureno jo o vi alikimbilia brazil rio de janeiro ikawa mji mkuu wa dola la ureno
mfalme aliporudi ureno mwaka alimwachia mtoto wake pedro utawala wa brazil
mwaka pedro aliyeona mabadiliko ya kimapinduzi katika makoloni ya hispania kote amerika ya kusini aliamua kutangaza uhuru wa brazil akiwa mwenyewe mfalme kwa cheo cha kaisari
kutokana na historia ya nchi wakazi wengi wana asili ya ulaya 
 au ni machotara 
wakazi walio wengi hutumia lugha ya kireno lakini kuna lugha nyingi kwa sababu ya vikundi vya wenyeji asilia waindio na wahamiaji kutoka pande zote za dunia
asilia 
 ya wananchi wanafuata imani ya kanisa katoliki
ndiyo nchi yenye wakatoliki wengi kuliko zote duniani
bendera ya brazil ni ya rangi kijani yenye msambamba sawa njano ndani yake
ndani ya msambamba sawa kuna duara ya buluu yenye nyota nyeupe ndani yake
mlia mweupe unakata duara ya buluu mwenye maandishi ya maneno ya wito la taifa ordem progresso utaratibu na maendeleo kwa herufi za kijani
bendera hii inaitwa auriverde yaani dhahabu kijani
bendera hii imekuwa bendera rasmi tangu novemba baada ya mapinduzi yaliyomaliza utawala wa kaisari ya brazil na kuanzisha jamhuri
badala yake duara ya buluu pamoja na nyota iliingizwa
duara hii ni picha ya anga la usiku juu ya rio de janeiro tarehe novemba iliyokuwa siku ya kutangazwa kwa jamhuri
mwaka muundo ulibadilishwa kidogo kwa kupunguza idadi ya nyota
sasa kila nyota ni ishara ya jimbo moja la kujitawala ndani ya shirikisho la jamhuri hivyo idadi ya nyota ni sawa na idadi ya majimbo la
bras lia ni mji mkuu wa brazil mwenye wakazi 
ni mji mpya uliojengwa baada ya katika miaka bk
mji mkuu ulihamishwa kutoka rio de janeiro uliyoko pwani na kandokando la eneo la brazil kwenda mji mpya wa brasilia kuanzia mwaka 
brasilia ilijengwa mahali pasipo na mji kabla ya ujenzi wake
brasilia iko kwenye nyanda ya juu katika kimo cha juu ya ub
kengewa ni ndege mbua wa jenasi mbalimbali za nusufamilia perninae katika familia accipitridae
wana mabawa marefu na mkia mrefu mwenye miraba myeusi
kengewa mlanyuki na kengewa wa asia hula nyuki nyigu na asali hasa lakini spishi zingine hula wanyama wadogo
mpaka juzi kengewa mlanyuki tu ameonwa afrika kusini kwa sahara lakini mwaka kengewa wa asia ameonwa huko gaboni
rio de janeiro ni jiji kubwa la pili nchini brazil baada ya s o paulo
leo ni mji mkuu wa jimbo la shirikisho la rio de janeiro
mwaka rundiko la jiji lilikuwa na wakazi 
rio de janeiro ni jiji la brazil linalojulikana zaidi kote duniani
mlima wa corcovado unabeba sanamu ya mwokozi ambayo ni sanamu kubwa ya yesu yenye kimo cha 
mto amazonas kireno rio amazonas ni mto mkubwa duniani
ina chanzo chake katika milima ya andes inavuka beseni yake hadi atlantiki kupitia eneo kubwa la misitu minene
sehemu kubwa ya mwendo wake iko katika nchi ya brazil
inabeba maji zaidi kuliko mito ya nile mississippi na yangtse pamoja
kuhusu urefu hakuna mapatano bado kama nile au amazonas ni mto mrefu duniani
makadirio hutegemea ni tawimto upi mwenye chanzo cha mbali zaidi unaokubaliwa na wataalamu
amazonas ina tawimito zaidi ya na kati ya hizi kuna zenye urefu wa zaidi ya km zikishinda mito kama senegal gambia au nile ya buluu
upana wa mto ni wa kilomita kadhaa kufika hadi km wakati wa mafuriko ya kila mwaka
delta ya amazonas ina upana wa mamia ya kilomita ndani yake kuna kisiwa cha maraj chenye eneo la km ambalo ni kubwa kushinda nchi kama rwanda au burundi
amazonas ni njia muhimu ya mawasiliano na usafiri nchini brazil
meli kubwa za baharini zinaweza kuingia hadi bandari ya manaus iliyoko km ndani ya bara
meli ndogo za baharini hadi uzito wa tani zinaweza kuvuka brazil yote na kufika peru
tangu nevado mismi imetangazwa kuwa chanzo cha mto amazonas
barafuto za nevado mismi ni chanzo cha mto r o apur mac unaopeleka maji yake kupitia mito ya r o ene r o tambo na r o ucayali kwenda kaskazini hadi kufikia mto mara n unaoingia katika mwendo wa amazonas
kwa ujuzi wa kisasa chanzo cha r o apur mac ni chanzo cha mbali kutoka mdomo wa amazonas
maraj ni kisiwa kikubwa katika delta ya mto amazonas nchini brazil
eneo lake ni kati ya hadi km kutegeana na kiasi cha maji mtoni na kiasi cha mafuriko
eneo hili ni kubwa kushinda eneo la rwanda au burundi
marajo ni kisiwa kikubwa duniani katika maji matamu
savana ni aina ya sura ya nchi penye manyasi na kiasi cha miti
kiasi cha miti kinategemeana na kiasi cha maji au mvua kinachopatikana
kiwango cha kawaida cha mvua ni kati ya milimita na kwa mwaka
savana ina wanyama wa pekee wanaodumu katika mazingira haya
wengi ni wala majani halafu kuna wala nyama wanawaowinda wala majani
peru ni nchi ya amerika kusini upande wa magharibi ya bara
imepakana na ekuador kolombia brazil bolivia na chile
peru ilikuwa koloni la hispania kati ya miaka na 
kabla ya kuja kwa wahispania peru ilikuwa kitovu cha dola la inka
hadi leo kuna idadi kubwa ya waindio wanaotunza lugha na utamaduni wao mbali ya machotara waindio wazungu 
utafiti wa dna yao unaonyesha urithi wa kiindio umechangia 
lugha rasmi ni kihispania 
 kiquechua na kiaymara 
upande wa dini wakatoliki ni 
 na waprotestanti 
inka ilikuwa cheo cha mfalme mkuu au kaisari wa dola la inka katika peru na nchi jirani
kati ya karne za hadi walitawala dola kubwa upande wa magharibi ya amerika kusini
kutoka mwanzo wake katika milima ya andes za peru dola lilienea hadi ekuador bolivia chile na sehemu za argentina na kolombia
dola la inka liliharibika na wahispania waliofika kuanzia mwaka waliokuwa na silaha za juu
 novemba wahispania chini ya francisco pizarro walimkamata inka atahualpa wakamwua tar
inka wa mwisho tupac amaru aliuawa na wahispania mwaka 
paulo ni jiji kubwa la brazil pia jiji kubwa katika nusudunia ya kusini lenye wakazi zaidi ya milioni jijini au karibu milioni katika rundiko la jiji
mwaka mapadre wawili manuel da n brega na jos de anchieta walijenga kituo cha misioni pamoja na shule kwa kuwalengea wenyeji asilia wa brazil
kituo kiki kilikuwa mbegu wa kijiji baadaye mji halafu jiji la mt
wakati wa karne ya kilimo cha sukari kiliimarisha kilimo cha eneo la mji
karne ya ilileta kilimo cha kahawa na wahamiaji wengi kutoka ulaya hasa kutoka italia
leo hii jiji ni kitovu cha biashara huduma na teknolojia cha brazil yote
s o paulo iko katika nyanda za juu kwenye kimo cha juu ya ub
mabamba haya yana mwendo wa kuachana na katika nafasi kati yao magma hupanda juu inayokuwa mwamba mpya uliosababisha kutokea kwa milima ya safu
kutambuliwa kwa safu hii kuliweka msingi kwa nadharia ya upanuzi wa misingi ya bahari unaosababisha mwendo wa mabamba ya gandunia
visiwa ambavyo ni vilele vya milima ya mgongo huu ni kama vifuatavyo katika mabano ni majina ya vilele vya juu na kimo ekuador kwa kiswahili pia ekwado ni nchi kwenye pwani ya magharibi ya amerika kusini
jina la nchi kwa kihispania ecuador lamaanisha ikweta na sababu ni kwamba imekatwa nayo
imepakana na kolombia peru na bahari ya pasifiki
funguvisiwa vya galapagos archipi lago de col n ni sehemu ya ekuador ikiwa na umbali wa karibu kilomita kutoka bara
mji mkuu ni quito lakini mji mkubwa zaidi ni guayaquil
wananchi wengi wana mchanganyiko wa damu ya kizungu na ya kiindio
wenye asili ya afrika ni 
 waindio ni na wazungu ni 
ekuador ilikuwa koloni la hispania hivyo lugha ya wakazi wengi na lugha rasmi imekuwa kihispania hadi leo
lakini kuna waindio wengi hasa katika milima ya andes wanaoendelea kutumia lugha zao
asilimia 
 wana dini na kati yao 
 ni wakatoliki ma 
 waprotestanti
galapagos ni jina la funguvisiwa ya ekuador katika pasifiki takriban km kutoka pwani la bara ya amerika kusini
jumla ya visiwa ni kati ya hivi kuna vikubwa
visiwa ni mashuhuri duniani kwa sababu ya idadi kubwa ya spishi za wanyama
charles darwin alifanya utafiti wa spishi nyingi akapata dhana za kimsingi kwa ajili ya nadharia yake ya mageuko ya spishi
charles robert darwin februari aprili alikuwa mwanasayansi mwingereza katika karne ya 
amekuwa mashuhuri kutokana na nadharia yake ya maendeleo ya uhai mageuko ya spishi
nadharia hii yasema kuwa spishi zote za viumbehai vimetokana na spishi asilia zilizogeuka baada ya muda
mageuko haya hufuata uteuzi asilia yaani viumbehai wanaolingana vizuri zaidi na mazingira wanaishi na kuzaa kushinda viumbehai wasiolingana nayo
kwa njia hiyo tabia za viumbehai wanaofaa vizuri zaidi zinazidi kuendelezwa kwa sababu watoto wao hurithi tabia hizi
lakini tabia za viumbehai wasiofaa sana zinaweza kutoweka kwa sababu wanakufa mapema na hawana watoto wengi wanaoendeleza tabia zao
alizaliwa mjini shrewsbury uingereza kama mtoto wa tano wa daktari robert darwin na susannah darwin n e wedgwood
baada ya kumaliza shule alijiunga na chuo kikuu cha edinburgh uskoti akajiandikisha katika idara ya tiba lakini hakupenda upasuaji
alitumia muda mwingi kufuata kozi za biolojia jiografia na jiolojia nje ya masomo ya tiba
alifuatana mara nyingi na wataalamu walipofanya uchunguzi wa wanyama mimea au mawe
baada ya kumaliza masomo haya darwin alipata nafasi ya kujiunga kama mshiriki na safari ya kisayansi ya jahazi ms beagle iliyotakiwa kuzunguka dunia yote kwa kusudi la kuboresha ramani hasa za pwani la amerika kusini
darwin alipewa nafasi ya mwanaviumbe bila malipo ya kuongozana na kushauriana na nahodha na kiongozi wa safari kuhusu wanyama na mimea visivyojulikana na vitakavyopatikana safarini
katika safari hii darwin aliona amerika kusini na visiwa vya pasifiki
akaona mengi na kushika kumbukumbu yake akakusanya mimea na miili ya wanyama na kuibeba naye kwa ajili ya maonyesho katika jumba la makumbusho la historia ya viumbe
kwenye visiwa vya galapagos aliona ya kwamba kila kisiwa kilikuwa na spishi za ndege pia kobe zilivyotofautiana kidogo kati ya kisiwa na kisiwa
baada ya kurudi uingereza mwaka darwin alianza kuchunguza sampuli zote alizokusanya
alipochungulia sampuli za galapagos hasa alipata dhana ya kwamba spishi hizi zote za karibu zilitokana na aina moja tu iliyowahi kufika kwenye visiwa hivyo lakini baadaye zilianza kuwa tofauti katika kila kisiwa na kuwa spishi ya pekee
kama hiyo ilikuwa kweli spishi hizi hazikuumbwa hivyo tangu mwanzo
darwin aliendelea na utafiti wa sampuli zake na kutoa masomo mbalimbali na kuyatafakari
 alitoa kitabu kuhusu mageuko ya spishi kwa njia ya uteuzi asilia on the origin of species by means of natural selection or the preservation of favoured races in the struggle for life alimoeleza nadharia yake
kitabu kilikuwa kama bomu kati ya watu wa sayansi na wa dini
darwin alishambuliwa mara nyingi ya kuwa mafundisho yake yanapinga taarifa ya uumbaji katika biblia
lakini hiyo inategemea jinsi masimulizi yake yanavyosomwa si lazima mwamini achukue kila kitu kama ilivyoandikwa kwa sababu biblia hailengi kutufundisha sayansi bali njia ya wokovu
leo hii nadharia yake inakubaliwa na wanasayansi karibu wote hata kama bado kuna kiasi cha upingamizi dhidi yake kwa sababu za kisayansi na za kidini
san francisco de quito ni mji mkuu wa ekuador
quito ni mji mkubwa wa pili nchini baada ya guayaquil
mji uko km kusini ya mstari wa ikweta katika bonde la milima ya andes kwenye kimo cha juu ya ub
kuna kiwanja cha ndega na chuo kikuu pamoja na viwanda
quito ilikuwa kati ya miji muhimu ya dola la inka kabla ya kufika kwa wahispania
wakati wa uvamizi wa wahispania jenerali rumi ahui wa jeshi la inka alichoma mji na kuiharibu kabisa kabla ya wahispania hawakuiteka
quito iliundwa upya na sebasti n de belalc zar mwaka 
baada ya mwisho wa jamhuri hii sehemu zake ziliachana quito ikawa mji mkuu wa nchi mpya ya ekuador
sebasti n de belalc zar alikuwa conquistador mwanajeshi mhispania
mwaka alihamia amerika katika koloni mpya za hispania
akajiunga na kikosi cha francisco hern ndez de c rdoba mwaka aliyefanya nikaragua kuwa koloni ya hispana akawa meye ya kwanza wa mji wa leon nikaragua
kupitia honduras alisafiri kwenda peru alipojiunga na jeshi la francisco pizarro mwaka 
 alishambulia mji wa quito katika ekuador lakini mji ukachomwa na jenerali rumi ahui wa jeshi la inka
belalcazar aliunda mji upya mwaka uleule kwa jina la san francisco de quito
 alielekea kaskazini katika kolombia ya leo akitafuta dhahabu
akaunda miji ya pasto santiago de cali na popayan katika miaka na 
akaingia katika mapigano na magavana majirani juu ya maeneo akamwua jirani mmoja akapata hukumu ya mauti
alipopanga safari ya hispania kwa kusudi la kujitetea alikufa mwaka mjini cartagena kolombia
francisco pizarro alikuwa conquistador mwanajeshi mhispania aliyevamia peru na kuharibu dola la inka mwaka 
pizarro alizaliwa au mjini trujillo hispania
mwaka aliondoka hispania kwenda amerika katika koloni mpya za hispania
alipokaa miaka kadhaa katika panama pizarro alisikia habari za nchi tajiri katika kusini iliyoitwa piru
alifanya safari tatu akifuata mwambao wa kolombia na ekuador akafika katika mji wa tumbes uliokuwa tayari sehemu ya dola la inka alipopokelewa vizuri
pizarro akarudi hispania akajipatika kibali cha kaisari karolo ya kuwa gavana wa peru akifaulu kuvamia na kuteka nchi ile isiyojulikana hadi wakati ule kama angeweza kufaulu kwa gharama zake mwenyewe
mwezi wa agosti aliunda piura kama mji wa kwanza wa kihispania nchini peru
katika septemba aliongoza jeshi lake kuelekea nyanda za juu katika milima ya andes ambako alisikia angekuta mji mkuu wa inka
 novemba alifika na jeshi lake la ndogo la watu mzinga mmoja na farasi katika mji wa cajamarca iliyoko km kabla ya cuzco mji mkuu wa inka
alikutana na inka atahualpa mwenyewe aliyemsubiri na jeshi la askari hadi 
jeshi kuu la inka lilisubiri tu bila kushambulia kwa sababu viongozi waliogopa kumhatarisha inka mweyewe
atahualpa alikaa miezi kama mfungwa wa wahispania
pizarro alimwambia inka atahualpa ya kwamba atamwachisha huru akijaza chumba kikubwa kwa dhahabu
inka aliwaamuru watumishi wake kukusanya dhahabu na fedha kote nchini iliyopelekwa cajamarca
baada ya kupokea dhahabu wahispania walimnyonga athahualpa tar
 novemba pizarro aliingia bila upingamizi katika mji mkuu wa cuzco kuuchoma moto
pizarro alimteua manco capac ii mdogo wake athahualpa akamfanya inka mpya lakini kwa jina tu aliyemsaidia kutawala dola kubwa
 pizarro aliunda mji mpya ya ciudad de los reyes mji wa wafalme ulioitwa baadaye lima ukawa mji mkuu mpya wa peru
pizarro aliamuru kumwua mpinzani wake almagro mjini cuzco
 juni mfuasi wa almagro akalipiza kisasi kwa kumwua pizarro mwenyewe katika jumba lake mjini lima
mara nyingi pizarro hutazamiwa kama mhuni aliyeharibu utamaduni wa juu kusababisha mateso na vifo vingi na kuvunja ahadi yake kwa inka atahualpa kwa sababu ya hamu ya dhahabu tu
uhodari wake wa kijeshi wa kushinda jeshi kubwa sana umempatia sifa kama kiongozi wa kijeshi
 januari na francisco pizarro kwa jina la ciudad de reyes mji wa wafalme
kutokana na historia ya kanisa kuwa na mchanganyiko wa mazuri na mabaya wengine wanahisi kuwa halina maana sana
unicef united nations children s fund au mfuko wa kimataifa wa watoto ni shirika la umoja wa mataifa kwa shabaha ya kuwasaidia watoto duniani
shirika liliundwa mwaka likiitwa united nations international children s emergency fund kwa nia ya kuwasiadia watoto wa ulaya waliokumbwa na njaa na magonjwa katika zilizoharibiwa katika vita kuu ya pili ya dunia
leo inashughulika miradi ya kupambana na maradhi miongoni mwa watoto kuboresha elimu na haki za watoto
imf international monetary fund ni shirika la fedha la kimataifa
lilianzishwa mwaka kwa shabaha ya kuboresha ushirikiano katika mambo ya fedha duniani
kazi yake ni kuangalia siasa ya fedha na benki duniani na kuifanyia utafiti
si shirika halisi la umoja wa mataifa lakini hushirikiana na um
nchi tajiri za ulaya pamoja na marekani zinaongoza imf kwa sababu ni nchi zilizoweka pesa zaidi katika mfuko wake
mwenyekiti wa imf huwa anatoka katika nchi za ulaya na makamu wake ni kutoka marekani
kano ni mji mkubwa wa tatu nchini nigeria na makao makuu ya jimbo la kujitawala la kano
kano ni kitovu cha kiuchumi na kiutamaduni ya kaskazini ya nigeria
viwanda mbalimbali vinashughulika mazao ya karanga
kuna uwanja wa ndege wa kimataifa na kituo cha reli kwenda lagos kupitia kaduna
kihistoria mji ulikuwa mji mkuu wa usultani wa kano na kitovu cha kiislamu katika kanda ya sahel
kanu iliundwa kama mji wa wahausa takriban miaka iliyopita
mji ulitajirika kutokana na biashara ya misafara katika sahel na kuwa mji mkuuwa usultani
hadi leo geti mablimbali ya ukuta wa mji wa kale zinasimama
kuja kwa waingereza tangu kulimfanya amiri wa kano mtawala wa nchi lindwa chini ya usimamizi wa waingereza lakini ni kuundwa kwa nchi ya nigeria tu kulikomaliza kano kama nchi ya pekee
amiri wa kanu anaendelea kuwa kiongozi wa kiutamaduni anayeheshimiwa
kitovu cha kiutawala cha kaskazini kilipewa kaduna lakini katika muundo wa shirikisho kano imekuwa tena jimbo la kujitawala
uchumi na nafasi za kazi zimevuta pia watu kutoka majimbo waliohamia kanu
kuwepo kwa wakristo mjini kulisababisha mara kadhaa ghasia dhidi yao ambamo mamia waliuawa
kano ni jimbo la kujitawala katika kaskazini ya nigeria
jimbo la kano limepakana na majimbo ya katsina jigawa kaduna na bauchi
gavana wa kwanza alikuwa abdu bako kuanzia hadi julai 
ibrahim shekarau amekuwa gavana tangu mei 
eneo la jimbo ni km idadi ya wakazi mwaka 
msongamano wa watu hufikia wakazi kwa kilimita ya mraba
jimbo lina maeneo ya utawala local government areas
kano ni kitovu cha biashara na uzalishaji mali nchini
asilimia ya umwagiliaji wa mashamba inazidi majimbo yote na kuruhusu kilimo mwaka wote
biafra ilikuwa jamhuri iliyojitenga na nigeria kati ya hadi iliyotambuliwa na nchi chache tu na kurudishwa nigeria baada ya vita kali
eneo la biafra ilikuwa katika kusini mashariki ya nigeria inayokaliwa na waigbo hasa wakati ule lilitwa mkoa wa mashariki lililokuwa moja kati ya mikoa mitatu ya nigeria baada ya uhuru
katika januari ilitokea ghasia katika nigeria
sehemu za jeshi zilipindua serikali wakamwua waziri mkuu abubakar tafawa balewa aliyekuwa wa asili ya kaskazini
kiongozi wa serikali mpya alikuwa jenerali mkuu wa jeshi la nigeria johnson aguiyi ironsi aliyekuwa igbo ambaye mwenyewe hakushiriki katika uasi
lakini katika miji ya kaskazini ya nigeria raia waigbo walitafutwa na kuuawa ovyo
waigbo maelfu walikimbia katika miji ya kaskazini na kukimbilia kwao nyumbani walipoleta habari za mauaji
uasi wa pili ulifuata haraka tarehe julai na safari hii kikundi cha maafisa kutoka kaskazini walimwua ironsi na kuchukua serikali mkononi mwao chini ya uongozi wa jenerali yakubu gowon
mwaka uliofuata serikali mpya ilianza kubadilisha muundo wa utawala mikoa mitatu ya nigeria iligawiwa kuwa majimbo 
waigbo walisikitika ya kwamba mipaka ilichorwa kwa kusidi la kuacha maeneo ya delta penye mafuta ya petroli nje ya majimbo penye waigbo wengi
ili ilitazamiwa kama jaribio la kuwatenga waigbo na malighafi hizi
mwaka huohuo wa mauaji mapya ya waigbo yalitokea katika kaskazini
katika hali hii afisa kiongozi wa jeshi katika mkoa wa mashariki kanali emeka ojukwu tar
 mei alitangaza uhuru wa mkoa wa mashariki ulioitwa sasa jamhuri ya biafra
nchi chache tu zilitambua nchi mpya zilikuwa gabon haiti c te d ivoire tanzania na zambia
vita ya miaka mitatu ilianza julai jeshi ka serikali ya nigeria iliposhambulia
serikali ya lagos ilipata msaada kutoka urusi na uingereza
ufaransa ureno na afrika kusini zilisaidia upande wa biafra lakini bila kutambulia nchi rasmi
usaidizi hasa wa urusi uliotoa ndege za kijeshi za aina ilyushin il na mabomu ya napalm uliwapa wanigeria nguvu zaidi
jeshi la anga la biafra ilikuwa na ndege ndogo tu za kiraia zilizobadilishwa kubeba silaha
vita ilisababisha njaa kali na wakazi milioni wa biafra walikufa kutokana na njaa na magonjwa
tarehe januari mabaki ya jeshi la biafra yalijisalimisha mjini amichi
baada ya mwisho wa vita hofu ilikuwa kubwa ya kulipizwa kisasi lakini serikali ya lagos ilijitahidi kujenga upatanisho na amani upya
chukwuemeka odumegwu ojukwu novemba zungeru nigeria ni mwanasiasa wa nigeria aliyekuwa mwanajeshi na rais wa jamhuri ya biafra iliyojitenga na nigeria 
 akiwa kanali alikuwa afisa kiongozi na gavana wa kijeshi wa mkoa wa mashariki
baada ya mauaji wa waigbo wengi upande wa kaskazini ya nigeria alitangaza uhuru wa mkoa wa mashariki penye waigbo wengi ulioitwa biafra
ojukwu alikuwa rais wa biafra kati ya mei na januari 
baada ya biafra kushindwa katika vita ya wenyewe kwa wenyewe ya nigeria ojukwu alikimbia c te d ivoire
mwaka alikaribishwa na rais wa nigeria alhaji shehu shagari arudi nyumbani
katika uchaguzi wa ojukwu aligombea kiti cha bunge baadaye pia uraisi lakini hakuchaguliwa
aligombea tena urais katika uchaguzi wa aprili akafikia nafasi ya sita kwa kura 
bolivia jina linatokana na shujaa simon bolivar ni nchi isiyo na mwambao wa bahari katika amerika kusini
imepakana na brazil paraguay argentina chile na peru
nchi inakatwa na safu mbili za milima ya andes zenye kimo hadi mita juu ya ub
nyanda za juu kwa kihispania altiplano zinakaliwa na wakazi wengi ziko kwenye kimo cha mita 
 hadi 
altiplano ni takriban theluthi moja ya eneo la nchi sehemu nyingi ni tambarare ya llanos ambayo ni nchi ya chini yenye joto ambayo ina sehemu mbili savana kavu za gran chaco na misitu minene ya beseni ya amazonas
bolivia ni kati ya nchi maskini zaidi za amerika kusini
tofauti na nchi nyingine za bara hilo wakazi asilia waindio ni sehemu kubwa ya wananchi wakifuatwa na machotara na watu wenye asili ya ulaya 
lugha rasmi ziko kuanzia kihispania na lugha nyingi asilia
upande wa dini kanisa katoliki linaongoza likifuatwa na uprotestanti 
juan evo morales aima oktoba ni rais wa bolivia tangu januari 
morales ni mwaymara na rais wa kwanza anayetoka kati ya wakazi asilia ya nchi
alianzisha na kuongoza chama cha movimiento al socialismo harakati kwa ujamaa
leo hii nchi za venezuela kolombia panama na ekuador zimechukua nafasi yake
jina la granada limetokana na mji wa granada katika hispania
granada mpya ilitawaliwa kama ufalme mdogo katika muundo wa hispania
gavana mkuu alikuwa na cheo cha mfalme mdogo au makamu wa mfalme
hadi ilikuwa sehemu ya ufalme mdogo wa peru uliotawala amerika kusini ya kihispania yote
mji mkuu ulikuwa mwanzoni cartagena na baadaye santa f de bogot leo kolombia
nchi ya kolombia iliendelea kutumia jina la granada mpya hadi 
paraguay pia paragwai ni nchi ya amerika kusini isiyo na pwani baharini
jina la paraguay limetokana na lugha ya kiguarani na linamaanisha kutoka mto mkubwa
mji mkuu ni asuncion ulioundwa mwaka na mhispania juan de salazar
paraguay ilikuwa koloni la hispania ikapata uhuru wake mwaka 
wakazi wengi ni machotara waliotokana na waindio na wazungu
lugha rasmi na za kawaida ni kwa pamoja kiguarani na kihispania 
upande wa dini asilimia 
 ni wakatoliki na 
 waprotestanti
jina kamili kwa kihispania ni nuestra se ora santa mar a de la asunci n mama yetu mtakatifu maria wa kupalizwa
jiji ni kitovu cha uchumi utamaduni na siasa ya nchi
asuncion iko kando ya mto paraguay ikitazama mdomo wa r o pilcomayo upande wa argentina
ni kati ya miji ya kwanza iliyoundwa na wahispania katika amerika kusini
kwa sababu hiyo huitwa mara nyingi mama wa miji
jina laandikwa katika brazil kwa kireno rio paraguai baadaye nchini paraguay kwa kihispania r o paraguay
mto unaanza brazil katika nyanda za juu za mato grosso km kaskazini ya cuiab ukielekea kusini
baada ya kutoka katika nyanda za juu mto unapita tambarare ya pantanal hapi ni mpaka kati ya brazil na bolivia
mto hukata paraguay yote hadi asuncion na kuingia argentina
argentina ni nchi kubwa ya pili ya amerika kusini
ina eneo la km kati ya milima ya andes upande wa magharibi na bahari ya atlantiki upande wa mashariki
imepakana na paraguay bolivia brazil uruguay na chile
kuna madai dhidi ya uingereza juu ya visiwa vya falkland malvina visiwa vya south georgia na south sandwich na sehemu ya antaktika
wakazi wengi wana asili ya ulaya na mashariki ya kati hasa italia na hispania
lugha yao ya kawaida ni kihispania na dini rasmi ni ukristo wa kanisa katoliki 
air tanzania ni kampuni ya ndege ya taifa la tanzania
shirika la ndege la tanzania linahudumia vituo vinane vitano ndani ya nchi na vituo vitatu vya kimataifa
dar es salaam hutumika kama kiungio cha safari za anga kati ya viwanja vya ndege vya entebbe hahaya johannesburg mwanza kilimanjaro mtwara na zanzibar
inatua dar es salaam na ndege zote za air tanzania zinafungwa hapo
ndege ni neno ambalo kwa kiswahili linaweza kumaanisha ndege au eropleni ni chomboanga kikubwa kinachoweza kuruka wakati kikiwa na watu au bidhaa ndani
tofauti na puto au ndegeputo ni nzito kuliko hewa hivyo inahitaji chanzo cha nguvu kwa kupanda na kutembea hewani kwa kawaida enjini ama injini jeti au injini ya parapela pamoja na mabawa
ni njia ya haraka ya usafiri duniani kushinda usafiri kawa barabara reli au meli
ndege huhitaji uwanja wa ndege kwa kuruka au kushuka isipokuwa aina za pekee kama helikopta zinaweza kushuka au kuruka karibu kila mahali
kati ya makampuni makubwa yanayotengeneza ndege ni airbus wa ulaya na boeing wa marekani
kuna makampuni mengi madogo zaidi katika nchi mbalimbali zinazotengeneza aina za ndege pia
kenya airways ni kampuni ya ndege ya taifa ya kenya yenye makao makuu jijini nairobi
kampuni hii ilianza kufanya kazi zake mwaka baada ya kuvunjika kwa jumuiya ya afrika mashariki kulikopelekea kuvunjika kwa east african airways
hivi sasa kampuni hii inatoa huduma barani afrika ulaya na india
kampuni hii ina safari nyingi za ndege nje ya afrika kuliko kampuni yoyote barani afrika
kampuni hii ilikuwa ikimilikiwa asilimia na serikali ya kenya mpaka mwaka 
katika jiografia nchi ni kanda au eneo la kijiografia
kwa kawaida lakini si kila wakati nchi inasanjari na eneo huru na kuhusishwa na taifa au serikali
nchi pia inaweza kumaanisha sehemu za mashambani kinyume na mji
katika matumizi ya kawaida neno nchi hutumiwa katika maana ya mataifa na majimbo kukiwa na fasili tofauti
katika baadhi ya matumizi inatumiwa kuashiria majimbo na vitengo vingine vya kisiasa ilihali katika mengine inahusu tu majimbo
si nadra kwa taarifa ya ujumla au machapisho ya takwimu kuchukua ufafanuzi mpana wa neno hili kwa makusudi kama maonyesho na ulinganifu
baadhi ya vitengo vya kijiografia ambavyo zamani vilikuwa majimbo yanayojisimamia vinaaminika na kujulikana bado kama nchi kwa kawaida kama vile uingereza scotland na wales katika ufalme ulioungana ufalme wa muungano
kihistoria nchi za umoja wa zamani wa kisovyeti na yugoslavia zilikuwa zingine
majimbo ya zamani kama bavaria sasa ni sehemu ya ujerumani na piedmont sasa ni sehemu ya italia yangekuwa si kawaida kujulikana kama nchi katika kiingereza ya kisasa
kiwango cha uhuru wa nchi zisizo mataifa inatofautiana sana
maeneo tegemezi kama haya wakati mwingine yanatajwa pamoja na mataifa huru kwenye orodha ya nchi na yanaweza kuchukuliwa kama nchi ya asili katika biashara ya kimataifa kama hong kong ilivyo
baadhi ya nchi zimegawanywa kati ya majimbo kadhaa kama vile korea na kurdistan
neno nchi imeendelea kutoka neno contra ya kilatini maana yake dhidi inayotumika katika maana ya inayolalia au kinyume na mtazamo yaani hali ya ardhi ilivyoenea nje kwa mtazamo
kutoka kwa hili likaja neno la mwishoni mwa kilatini contrata ambalo lilikuja kuwa contrada ya kiitaliano ya kisasa
neno hili linaonekana katika kiingereza ya enzi za kati kutoka karne ya tayari katika hisia mbalimbali
katika kiingereza neno hili kwa zaidi limehusishwa na vitengo vya kisiasa ili maana moja inayohusishwa na nakala isiyo sawa nchi sasa ni kisawe kwa taifa au taifa lililokuwa huru zamani katika maana ya eneo huru linalojitegemea
maeneo madogo sana kuliko tawala ya kisiasa yanaweza kuitwa kwa majina kama nchi ya magharibi nchini uingereza nchi kubwa inayotumika katika mazingira mbalimbali ya magharibi ya marekani nchi ya makaa inayotumika katika ya maeneo ya marekani na kwingineko na maneno mengine mengi
ufaransa ina pays nyingi sana ambazo zinatambuliwa rasmi katika kiwango fulani na ni aidha kanda ya asili kama pays de bray au zinaashiria miungano ya kale ya kisiasa au kiuchumi kama pays de la loire
wakati huo huo wales marekani na brazili pia ni pays katika matamshi ya kila siku kifaransa
makala ya nchi inaweza kupatikana katika lugha ya kifaransa ya kisasa kama contr e yenye msingi katika neno cuntr e katika kifaransa ya enzi za zamani ambayo inatumika sawa na neno pays kuelezea mikoa na miungano lakini pia inaweza kutumika kuelezea eneo la kisiasa katika baadhi ya matumizi fulani
contrada ya kiitaliano ya kisasa ni neno yenye maana yake ikiwa tofauti humu nchini lakini kwa kawaida ikimaanisha kata au mgawanyiko mdogo sawa wa mji au kijiji au hamlet mashambani
eneo lake ni kama kanda ndefu nyembamba kati ya safu za milima ya andes na bahari ya pasifiki
ni sehemu za chile pia maeneo ya kisiwa cha pasaka rapa nui kisiwa cha salas g mez visiwa vya juan fern ndez pamoja na kisiwa cha robinson crusoe visiwa vya desventuradas visiwa vya ildefonso na visiwa vya diego ramirez
chile inadai ya kuwa sehemu ya bara la antaktika ni eneo lake
chile ina urefu wa kilomita kufuata pwani ya pasifiki na milima ya andes
umbali huu ni kama kutoka cape town kwenda dar es salaam
lakini upana wa wastani wa eneo lake ni kilomita tu sehemu nyembamba ya nchi ina upana wa kilomita sehemu pana zaidi ina kilomita 
nje ya maeneo yenye uwanja mwembamba wa pwani nchi yote ni ya milima na mabonde
katikati ya safu hizo mbili kuna bonde la kati valle central lenye makazi ya idadi kubwa ya wananchi na ardhi yenye rutuba kwa kilimo
kuelekea kusini kimo cha nchi hushuka hadi kufikia chini ya uwiano wa bahari
milima ya safu ya pwani huonekana sasa kama visiwa
nchi inapanda juu kutoka mwambao wa bahari hadi kuwa tambarare yenye kimo cha mita inayoendelea mpaka mwanzo wa safu ya andes
andes za chile ni kati ya milima ya juu duniani kuna vilele kadhaa juu ya mita 
utafiti juu ya dna yao unaonyesha kwa asilimia hivi ina asili ya ulaya ni ya kiindio na ni kutoka afrika
upande wa dini 
 ni wakatoliki na ni waprotestanti
uruguay ni nchi ya amerika kusini upande wa mashariki ya bara kando ya atlantiki
uruguay ni kati ya nchi ndogo kabisa za amerika kusini pamoja na surinam
sehemu kubwa ya mipaka ya nje ni maji mdomo mpana wa mto rio de la plata uko upande wa kusini magharibi na atlantiki upande wa kusini mashariki
mji mkuu ni montevideo wanapoishi zaidi ya nusu ya wakazi wote wa nchi kati ya hivi
wakazi wengi 
 wana asili ya ulaya hasa hispania na italia
wakazi wengi 
 ni wakristo hasa wa kanisa katoliki 
bendera ya uruguay ina milia ya nyeupe na buluu pamoja ya eneo katika kona ya juu linaloonyesha jua la njano dhahabu
idadi ya milia ni tisa kulingana na mikoa ya nchi wakati wa kuanzishwa
bendera ina tabia kadhaa za pamoja na bendera ya argentina rangi za buluu na nyeupe pia jua la dhahabu
lakini idadi ya milia ni tofauti pia idadi ya mishale ya jua
kuna asili ya pamoja ya kihistoria kwa sababu argentina na uruguay zilikuwa zote sehemu za koloni ileile ya hispania ya ufalme mdogo wa rio plata baadaye ya maungano ya mikoa ya r o de la plata provincias unidas del r o de la plata
montevideo ni mji mkuu wa uruguay na mji mkubwa nchini
karibu nusu ya watu wote wa uruguay hukaa jijini milioni 
 mjini penyewe na milioni 
 katika rundiko la jiji
wareno walijenga boma katika eneo la mji wa baadaya mnamo mwaka 
walifukuzwa na wahispania na tarehe desemba gavana mhispania wa bueno aires bruno mauricio de zabala aliunda mji wa montevideo
tangu mji ulikuwa mji mkuu wa nchi ya uruguay
mji ulikua kutokana na uhamiaji mkubwa kutoka ulaya hasa italia
wakazi wengi wa montevideo wana uzazi wa kiitalia
mto wa fedha ni mdomo wa pamoja wa mito ya uruguay na parana katika amerika kusini
mito hii miwili inakutana takriban km kabla ya kufikia pamoja katika bahari ya atlantiki
sehemu ya mwisho ya miendo yao ina umbo la kijazio kipana
kutoka atlantiki inaonekana kama hori ya bahari inayoingia ndani ya nchi na na kupokea mito hii miwili lakini inahesabiwa kuwa mto
uruguay na parana inapokutana ina upana wa km mwishoni ambako maji ya mto unafika baharini upana ni km
jina la rio de la plata au mto wa fedha limetokana na historia ya kikoloni ambako fedha kutoka migodi ya bolivia ilidafirishwa ulaya kupitia njia hii ya maji
buenos aires na montevideo miji mikuu ya argentina na uruguay ambayo ni pia mabandari makuu ya nchi hizi iko pande mbili za mdomo wa mto
upande wa montevideo maji yana kina cha kutosha kwa meli kubwa lakini bandari ya buenos aires inahitaji uchimbaji wa mara kwa mara kwa sababu upande wake maji si parefu sana
rio de la plata ni mazingira ya pomboo aina ya franciscana au pomboo wa rio plata ambaye ni pomboo wa mtoni wa pekee duniani ya kuingia baharini pia
jina la uruguay lamaanisha mto wa ndege ya rangi nyingi
chanzo chake ni brazil ya kusini kwenye jimbo la santa catarina
mwanzo wake ni mpaka kati ya majimbo ya santa catarina na rio grande do sul ndani ya brazil baada ya mpaka kati ya brazil na argentina halafu kati ya argentina na uruguay
asili ya jina la nchi ni jamhuri upande wa magharibi ya mto uruguay
meli haziingii sana ndani ya uruguay kutokana na maporomoko yake
r o paran mto parana ni mto mrefu wa pili wa amerika kusini
chanzo kipo nchini brazil kwenye bwawa la ilha solteira inapokutana mito ya parana ba na rio grande
inapotoka katika eneo la brazil unakuwa mpaka kati ya brazil na paraguay baadaye kati ya paraguay na argentina
kilomita km za mwisho unapita argentina na kukutana na r o uruguay halafu kuingia pamoja naye katika rio de la plata
inavuka urefu wote wa amerika kusini kutoka kolombia katika kaskazini hadi chile katika kusini upande wa magharibi wa bara hili ikiongozana na mstari wa pwani la pasifiki
milima ya juu inafikia kimo cha na wastani ya milima yote iko kwa m
upana wa milima hii ni kati ya km na km
ndani ya andes kuna hasa safu mbili zinazokwenda sambamba kandokando lakini kuna pia sehemu ambako safu zimeongezeka kuwa zaidi ya mbili
hizi safu kuiu ni cordillera oriental safu ya mashariki na cordillera occidental safu ya magharibi kati ya safu za pembeni kuna ile ya cordillera de la costa safu ya pwani nchini chile
katika sehemu ya katikati safu hizi zinazunguka nyanda za juu za altiplano za peru na bolivia
nchi saba za amerika kusini zina sehemu za maeneo yao katika andes kolombia ekuador na venezuela katika kaskazini peru na bolivia katikati halafu argentina na chile katika kusini
milima mirefu zaidi iko katika kaskazini ya chile na argentina halafu katika peru bolivia na ekuador
mlima mrefu kabisa ni aconcagua katika argentina kwenye mpaka wa chile ambao ni mlima mrefu wa amerika yote
andes zina volkeno nyingi kwa sababu ziko sehemu ya mviringo wa moto unaozunguka pasifiki yote
bamba la nazca linajisukuma chini ya bamba la amerika kusini na kusababisha kukunjwa juu kwa safu za andes
magma hupanda juu kwenye mstari wa kuzama kwa bamba la nazca hulisha volkeno
andes ni mahali pa volkeno za kimo kikubwa duniani
mlima kenya ndio mlima mrefu kuliko yote nchini kenya
mlima huu ambao hasa wenyeji waliuita kirinyaga una urefu wa mita 
mlima huu unatokana na volkeno iliyozimika ikikadiriwa ya kwamba mlipuko wake wa mwisho ulitokea mnamo miaka milioni 
 hadi 
 iliyopita
vilele vyake vya juu vinaitwa batian m nelion m na lenana m
kuna barafuto nane mlimani lakini zinapungua kila mwaka kutokana na kupanda kwa halijoto duniani na kupungukiwa kwa usimbishaji kwa sababu ya kukatwa kwa miti mingi
ilikuwa ni barafu omfattas cap kwa maelfu ya miaka
hii imesababisha mumunyika sana mteremko na mabonde mingi radiating kutoka kituo hicho
mlima ni chanzo muhimu cha maji kwa kiasi wa kenya
uwepo wa mlima kenya ilikuwa alithibitisha katika na ilikuwa kugundua kwanza katika 
mkutano mara hatimaye kupanda ed na timu wakiongozwa halford yohana mackinder katika 
leo kuna wengi kutembea njia climbs na huts mlimani
kuna tofauti nane kutoka bendi mimea wigo wa mkutano
mteremko ni ya chini kufunikwa na aina tofauti ya misitu
spishi nyingi ni endemic au wenye tabia ya mount kenya kama vile lobelias ya senecio na mwamba hyrax
kwa sababu hii eneo la kuzunguka kituo cha mlima ni mteule wa national park mount kenya national park imara katika hulinda kanda yanayozunguka mlima
awali ilikuwa ni hifadhi ya misitu kabla ya kuwa alitangaza kama hifadhi ya taifa
hivi sasa ni hifadhi ya taifa ndani ya misitu ya hifadhi ambayo encircles hiyo
aprili katika eneo alikuwa mteule wa unesco biosphere reserve
hifadhi ya taifa na hifadhi ya misitu pamoja akawa unesco ya urithi wa dunia mwaka 
serikali ya kenya walikuwa na sababu nne kujenga hifadhi ya taifa juu na kuzunguka mlima kenya
hawa walikuwa umuhimu wa utalii kwa uchumi wa ndani na ya kitaifa kuhifadhi eneo la uzuri yolcuucagi kubwa ili kuhifadhi viumbe hai ndani ya hifadhi na kuhifadhi vyanzo vya maji kwa yanayozunguka eneo
mount kenya ilikuwa ya pili ya tatu katika afrika juu peaks kuonekana kwa mara ya kwanza kwa wapelelezi ulaya
ulaya ya kwanza kuona ilikuwa dr johann ludwig krapf en kijerumani kimisionari kutoka kitui mwaka dk krapf aliambiwa na watu wa kabila embu kwamba aliishi kuzunguka mlima kwamba hawakuwa kupaa juu katika mlima kwa sababu ya baridi na makali nyeupe jambo ambalo akavingirisha chini ya milima kelele kwa sauti kubwa
hii ilisababisha yeye infer kuwa ulikuwepo glaciers mlimani
dk krapf pia alibainisha kwamba mito inapita kutoka mlima kenya na nyingine katika eneo la milima walikuwa daima inapita
hii ilikuwa tofauti sana na wengine katika eneo mito ambayo swelled up katika msimu na wet kabisa yakakauka baada ya msimu wa mvua alikuwa ulimalizika
kama vijito ikatoka hata katika misimu driest akajua kuwa lazima kuna chanzo cha maji mlimani katika fomu ya glaciers
yeye alisafiri karibu na mlima lakini sikuweza kuona tena
mwaka hildebrandt alikuwa katika eneo kitui na kusikia hadithi juu ya mlima lakini pia sikuweza kuona hivyo
tangu kulikuwa hakuna confirmations kwa nyuma up krapf s kudai watu walianza kuwa tuhuma
hatimaye mwaka yusufu thomson alipita karibu na upande wa magharibi wa mlima na krapf alithibitisha madai
yeye avledas expedition wake na kufikiwa upp mteremko wa mlima lakini ilibidi mafungo kwa sababu ya shida na watu wa ndani
yeye imeweza kuwafikia kwenye mteremko wa kusini magharibi
expedition hii waliamini walikuwa akamkuta volkeno ya vilkano
mwaka teleki na von h hnel alirudi upande wa mashariki lakini hawakuweza kupata kupitia msitu
hatimaye mwaka ni expedition kusimamiwa mount kenya kupaa mbali kama glaciers
hii expedition akasafiri kutoka pwani ya ziwa baringo katika bonde la ufa na ilikuwa ikiongozwa na dk yohana gregory mwanajiolojia uingereza
wao kusimamiwa kupaa mlimani kuzunguka na alitumia masaa kadhaa juu ya lewis glacier mwongozo wao
kurudi yake uingereza gregory kuchapishwa majarida na hadithi akaunti ya mafanikio yake
george kolb daktari wa kijerumani alifanya expeditions mwaka na na alikuwa wa kwanza kufika moorlands upande wa mashariki ya mlima
hata hivyo mbali zaidi kupatikana mara baada ya utafutaji wakati reli kukamilika mbali kama tovuti ya nairobi
upatikanaji mlima alikuwa mbali kutoka hapa rahisi kuliko kutoka mombasa juu ya pwani
tarehe julai sir halford yohana mackinder yaliyowekwa kutoka tovuti ya nairobi juu ya expedition mlima kenya
wanachama wa expedition ulaya bestod ya ans uswahilini tall wamaasai guides na kikuyu
ya expedition tukakifanya mbali kama mlima lakini wamekutana matatizo mengi njiani
mabawabu wakikuyu wengi walijaribu jangwa na wanawake kutoka vijiji na wengine aliiba kutoka katika vijiji ambayo waheshimiwa kiuadui sana kuelekea expedition
walipofika wigo kambi tarehe agosti hawakuweza kupata chakula chochote alikuwa wawili wa chama yao kuuawa na wenyeji na hatimaye alikuwa kutuma saunders ya naivasha kupata msaada kutoka kapteni gorges serikali afisa kuna
mackinder alisukuma juu mlimani na kuanzisha kambi saa katika h hnel valley
yeye alifanya jaribio yake ya kwanza kwenye kilele tarehe agosti kwa brocherel up ollier na kusini mashariki uso lakini walikuwa na mafungo walipokuwa ndani wa mkutano wa nelion kutokana na alasiri
tarehe septemba hausberg ollier na brocherel alifanya mzunguko wa kuu wa peaks kutafuta njia rahisi ya mkutano
tarehe septemba ollier na brocherel alifanya ujio wa darwin glacier lakini walilazimishwa mafungo kutokana na blizzard
wakati saunders akarudi kutoka naivasha na unafuu wa chama hicho alikuwa mackinder jaribio jingine katika mkutano na ollier na brocherel
wao traversed ya lewis glacier na kusini mashariki ziliongezeka uso wa nelion
walitumia usiku karibu gendarme na traversed ya snowfield kichwani ya darwin glacier saa alfajiri kabla ya kukatwa hatua hadi diamond glacier
wao fika kilele cha batian saa sita mchana tarehe septemba na alishuka kwa njia ile ile
wengi wa utafutaji mpaka baada ya vita ya kwanza ya dunia ilikuwa na settler nchini kenya ambao walikuwa siyo kisayansi expeditions
kuna wengine walikuwa ascents lakini hakuna kufanikiwa katika summitting batian au nelion
mbinu mpya ya njia walikuwa akalipa kupitia misitu ambayo kufikia eneo peaks mbali rahisi
mwaka na sir arthur fowell buxton alijaribu kukata en route katika kutoka kusini na njia nyingine walikuja kutoka nanyuki katika kaskazini lakini kwa kawaida hutumiwa mara nyingi njia kutoka chogoria utume katika mashariki kujengwa na ernest carr
carr credited pia ni pamoja na kujenga urumandi na juu huts
tarehe januari ya kwanza ya ujio wa nelion lilifanywa na percy wyn harris na eric shipton
wao ziliongezeka ya normal route basi alishuka na gate ya ukungu kabla wakipanda batian
juu ya januari wao reascended wakati huu kwa ga sommerfelt na katika shipton alifanya mwingine desemba kupaa kwa reg russell
katika mwaka huu mountain club ya afrika mashariki iliundwa
mwishoni mwa julai shipton na bill tilman alifanya traverse kwanza ya peaks
wao kupanda kwa ridge ya batian magharibi mlango wa traversed ukungu kwa nelion na alishuka ya normal route
katika safari hii shipton na tilman alifanya ascents kwanza peaks nyingine kadhaa ikiwa ni pamoja point petro point dutton midget peak point pigott na aidha terere au sendeyo
 s mapema katika ziara kulikuwa na moorlands kuzunguka mlima kenya pamoja na wachache mbali kama peaks
raymond hook na humphrey slade ramani ya kupanda mlima na kujaa kadhaa ya vijito na trout
by kuna amekuwa ascents kadhaa zaidi ya nelion
wakati wa vita kuu ya pili ya dunia kulikuwa tone mwingine katika ascents wa mlima
pengine wengi mashuhuri wa kipindi hiki ni ile ya tatu kiitaliano wafungwa wa vita ambao walikuwa utakaofanyika katika nanyuki na kutoroka kupanda mlima kabla ya kurejea kambini na kukimbia back in hakuna picnic juu ya mlima kenya anaelezea hadithi ya wafungwa kunyonya
mwaka wa mlima club ya kenya kupasuliwa kutoka mlima club ya afrika mashariki na eneo juu alikuwa mteule wa national park
barabara ilijengwa kutoka naro moru kwa kuruhusu moorlands rahisi kufikia
ukristo na uislamu vinafanana zaidi kwa sababu muhammad alifahamu wayahudi na wakristo wengi katika nchi yake na katika safari zake
routes walikuwa wengi wapya ziliongezeka tarehe batian na nelion katika miongo mitatu ijayo na katika oktoba mlima club ya kenya zinazozalishwa yao ya kwanza ya mwongozo wa mlima kenya na kilimanjaro
tarehe ya uhuru wa kenya mwaka kisoi munayo alimfufua bendera ya kenya katika juu ya mlima
yeye alikufa mwaka na alipewa heroic walihudhuria mazishi na rais wa kenya mwai kibaki katika miaka ya mlima kenya national park mountain rescue team iliundwa na mwisho wa miaka ya kila njia kuu ya peaks amekuwa ziliongezeka
mwaka mlima kenya ulikuwa mteule wa unesco world heritage site
mnamo julai afrika kusini registered ndege kubeba abiria na ndege mbili kugonga mount kenya saa point lenana hakuna alinusurika
hii haikuwa ndege ya kwanza waliopotea mlimani pia kuna wreckage angalau helikopta moja kwamba kugonga kabla ya 
makabila kuu wanaoishi kuzunguka mlima kenya ni kikuyu ameru embu na wamaasai
wao wote kuona mlima kama kipengele muhimu tamaduni zao
ya kikuyu wanaishi kusini na magharibi pande ya mlima
wao ni agriculturalist s na kufanya matumizi ya udongo wenye rutuba ya volkeno kwenye mteremko chini
ya kikuyu watu kuamini kwamba mungu wao ngai aliishi juu ya mlima kenya alipo ulioshuka kutoka mbinguni
wao wanaamini kuwa mlima ni kiti cha enzi cha ngai duniani
ni mahali ambapo kikuyu baba wa kabila alitumia kukutana na mungu wao ngai
walitumia kujenga nyumba zao na milango yanayowakabili mlima
jina kwa ajili ya kikuyu mlima kenya ni kiri nyaga kirinyaga ambayo literally hutafsiriwa kwa mwangaza mlima
jina la mungu katika kikuyu mwene nyaga pia ni maana ya mmiliki wa ostriches
ni construed pia inaweza kumaanisha mwenye nuru mwangaza katika mwanga akimaanisha speglas kutoka glaciers nyeupe juu ya mlima
embu watu wa kuishi kwa kusini mashariki wa mlima kenya na kuamini kuwa mlima ni nyumba ya mungu wao ngai au mwene njeru
mlima ni takatifu na wao kujenga nyumba zao na milango yanayowakabili kuelekea hiyo
jina kwa ajili ya embu mlima kenya ni kiri njeru ambayo ina maana ya mlima wa whiteness
embu watu wa karibu kuhusiana na kamba ya mbeere watu
wamasai ni nusu watu wahamaji ambaye kutumia ardhi kaskazini ya mlimani graze mifugo yao
wao wanaamini kuwa mababu zao ulioshuka kutoka mlima mwanzoni wakati
wamasai jina kwa mlima kenya ni ol donyo keri ambayo inamaanisha mlima wa bakora au wengi colours depicting theluji misitu na mengine kama aliona vivuli kutoka surrounding tambarare
angalau moja sala wamaasai inahusu mlima wa kenya ameru anashughulika ya mashariki na kaskazini ya mlima
wao ni jumla ya kilimo na mifugo na pia kushika anashughulika kile ni miongoni mwa nchi yenye rutuba wengi nchini kenya
kenya ni kirimara hiyo ambayo ina stuff nyeupe au theluji
baadhi ya nyimbo meru rejea kirimara hakuna makengi the mlima ni speckles wote
poem nyimbo nyingine kama kuashiria kwamba mlima ni ndogo makundi mbalimbali ya jamii
ulaya ya kwanza kutembelea mlima kenya mara nyingi walileta wajumbe wa makabila mengine kama marafiki na mabawabu
wengi wa watu hawa hawajawahi uzoefu wa baridi au kuonekana theluji na barafu kabla
reactions zao mara nyingi walikuwa waoga na tuhuma
they said it was white and would not shake the adventurous fundi had even hit it with stick which would not go in
they begged me to look at it and told them to bring it to me
they declined however to touch it and implored me to go to it
put one of the pots on the fire and predicted that it would soon turn again into water
mackinder s expedition wa alikutana na baadhi ya wanaume kutoka kabila wadorobo
wao walikuwa saa kuhusu na ni mfano wa kabila kwamba matumizi ya kawaida ya mlima kwa makusudi
mlima kenya ni stratovolcano kwamba alikuwa hai katika plio pleistocene
crater ya awali ilikuwa pengine juu high juu kuliko kilimanjaro
tangu ile haiko ikawa kumekuwa kuu mbili vipindi glaciation ambazo umeonyesha kuu mbili pete ya moraine chini ya glaciers
moraine chini hupatikana karibu leo hakuna glaciers kufikia chini kuliko baada ya kusoma moraines gregory kuweka mbele nadharia kwamba wakati mmoja kilele nzima mara ya mlima imefunikwa na barafu cap an na ilikuwa hii eroded ya peaks jinsi wao ni leo
wao wanajulikana kwa mwinuko sided v umbo mabonde na tributaries wengi
juu mlimani katika eneo ambalo sasa moorland mabonde kuwa u umbo na shallower na flatter bottoms
wakati mt kenya ilikuwa aktiv kulikuwa baadhi satellite shughuli
kaskazini mashariki kando ya mlima ina volkeno nyingi plugs na umri craters
kubwa zaidi ya hawa ithanguni hata alikuwa cap barafu yake mwenyewe wakati omfattades peaks kuu katika barafu
hii inaweza kuonekana kwa smoothed mkutano wa kilele
mviringo na mwinuko wa milima pande pia mara kwa mara katika eneo hili ambazo pengine inabakia plugged ndogo vent s
hata hivyo kama mlima iliyobaki ni mellan symmetrical wengi wa shughuli lazima lilitendeka katika kuziba kuu
miamba kwamba fomu mt kenya ni hasa basalt s rhomb porphyrites phonolites kenyte na trachyte s
kenyte mara ya kwanza ilivyoripotiwa zifuatazo gregory katika utafiti wake wa geologi wa mlima kenya
the geologi wa eneo la mlima kenya kwa mara ya kwanza kufikiriwa na joseph thomson mwaka 
aliona mlima kutoka laikipia plateau jirani na aliandika kwamba ilikuwa ni ile haiko vilkano na kuziba wazi
hata hivyo kama alivyokuwa amemwona mlima tu mbali maelezo yake haikuwa sana waliamini hasa baada ya wakati teleki na von h hnel kupanda mlima na ilivyoelezwa wanayo kufikiriwa kuwa volkeno
mwaka gregory s expedition fika lewis glacier saa yeye alithibitisha kwamba vilkano mara ile haiko na kwamba kulikuwa glaciers sasa
utafiti grundlig ya kwanza hakuwa kuratibiwa hadi 
the peaks wa mlima kenya ni karibu wote kutoka volkeno asili
hawa wana alpine peaks kuonekana kutokana na maumbile yao craggy
kawaida ya alpine mandhari juu gendarme peaks na kutokea katika intersection ya ridges
peaks kuu machache tu moss es lichen alpine wadogo na mimea kukua katika mwamba crevices
zaidi mbali peaks kuu ya volkeno plugs ni volkeno kufunikwa katika majivu na mchanga
mimea kukua peaks hizi ni mfano kwa mimea bendi wao ni ndani juu peaks ni batian nelion na pt lenana batian na nelion tu mbali lakini waliojitenga na gates wa mist pengo ambayo ni sawa kirefu
coryndon peak ni kubwa ijayo lakini tofauti na zamani haina peaks fomu sehemu ya kuziba kuu
other peaks kote kuu ni pamoja na kuziba pt piggot pt dutton pt yohana pt yohana ndogo krapf rognon pt petro pt slade na midget peak wote hao wana pyramidal mwinuko fomu
adhimu craggy outlying peaks pamoja terere na sendeyo ambayo kuunda jozi ya mapacha peaks kaskazini ya kuziba kuu
mengine mashuhuri ni pamoja peaks hat delamere peak macmillan aina na rotundu
the glacier juu ya mlima kenya ni retreating haraka
mlima club ya kenya nairobi ina kuonyesha picha mlima wakati ziliongezeka mara ya kwanza mwaka na tena hivi karibuni zaidi na mafungo ya glaciers ni dhahiri sana
maelezo ya ascents kadhaa ya peaks ushauri juu ya matumizi ya crampons lakini sasa hakuna barafu kwa kupatikana
hakuna theluji mpya kuweza kupatikana hata juu ya lewis glacier mkubwa wao katika majira ya baridi hivyo hakuna barafu mpya itakuwa sumu
ni ametabiri kuwa chini ya miaka kabla kutakuwa tena kuwa barafu juu ya mlima kenya glacial mafungo na upotevu inaweza kuwa unasababishwa na mwelekeo wa mabadiliko ya joto au kwa mabadiliko katika mwenendo usimbishaji
eneo la mlimani glaciers kupimwa mara katika miaka ya na kumbukumbu kama kuhusu hii ni mbali kidogo kuliko uchunguzi wa kwanza alifanya katika s
ingawa mlima kenya ni juu ya ikweta joto ya kufungia nightly kusababisha periglacial landforms
kuna sentimita chache permafrost inches chini ya uso
patterned ardhini ni leo saa magharibi ya mugi hill
mounds hizi kukua kwa sababu ya unaorudiwa thawing frysning na kuchora ya ardhi zaidi katika maji
kuna blockfields sasa kuzunguka ambapo ardhini has cracked kuunda hexagons
solifluction hutokea wakati usiku joto frysa udongo kabla thaws tena katika asubuhi
hii kila siku na upanuzi wa udongo contraction kuzuia uanzishwaji wa mimea
mlima kenya mazingira hutoa maji moja kwa moja kwa zaidi ya watu milioni 
mito juu ya mlima kenya wamekuwa aitwaye baada ya vijiji kwenye mteremko wa mlima kuwa karibu kati yake
the thuchi mto ni mpaka kati ya wilaya ya meru na embu
mlima kenya ni mnara mkubwa wa maji kwa mto tana ambayo mwaka levereras ya kenya s umeme kwa kutumia mlolongo wa saba hydroelectric powerstations na mabwawa
the wiani wa vijito ni juu sana hasa kwenye mteremko chini ambao hawajawahi glaciated
ambapo awali sura ya uso vilkano bado ni kulinda kumekuwa na mamilioni ya miaka kwa vijito na erode ya kilima
eneo hili ni sifa hiyo mara kwa mara kirefu fluvial v umbo mabonde
the gradvis mpito kutoka bonde glaciated kwa fluvial inaweza wazi aliona
mito ambayo kuanza juu ya mlima kenya ni kubwa mbili tributaries kenya mito ya tana na ewaso ng iro mito
lot of mount kenya mito kati yake ndani ya sagana ambayo yenyewe ni ya tributary tana ambayo ni lawama katika reservoir masinga
mito katika sehemu ya kaskazini ya mlima kama vile burguret naro moro nanyuki liki sirimon kati yake ndani ya ewaso ng iro
ya mito kwa kusini magharibi kama vile keringa na nairobi kati yake ndani ya sagana na kisha ndani ya tana
mlima kenya ina maeneo kadhaa ya kiikolojia tofauti kati ya savanna yanayozunguka mlima kwa nival eneo kwa glaciers
wengi wa miti hupatikana juu mlimani ni endemic aidha mlima kenya au afrika mashariki na ni maalum sana
pia kuna tofauti kati ya kanda kutegemea upande wa mlima na kipengele cha slope
kusini mashariki ni mengi kuliko wetter kaskazini hivyo wanategemea miti zaidi unyevu kuweza kukua
baadhi ya aina kama mianzi ni mdogo kwa baadhi ya vipengele vya mlima kwa sababu ya kiasi cha unyevu
hali ya hewa ya mount kenya mabadiliko betydligt yenye urefu
makabila wanaoishi kuzunguka mlima kuwa inalimwa hili eneo cool relativt unyevu kwa karne mimea katika misitu wanategemea mvua na aina tofauti sana sasa kati ya kaskazini na kusini mwa mteremko
muda kama amepita miti tarehe makali ya watumiaji wa misitu wamekuwa na mashamba ina zaidi up encroached rutuba ya mteremko wa mlima
eneo hili ni karibu inaendelea lakini hawawezi kukua katika kaskazini kwa sababu hakuna mvua za kutosha
ya mianzi ni kawaida kabisa na kuzuia wanyama wengi kutoka hai zaidi juu ya mlima
wao ni kubwa zilizofanywa na wanyama kama tembo na buffalo walipo kupambana na njia zao juu zaidi
wao hawatumii muda mrefu ndani ya mianzi kama ni wote ila kwa zabuni inedible akamtandika mpya
mianzi suppresses mimea mingine kwa hivyo ni kupata uncommon miti au mimea mingine hapa
miti hapa mara nyingi ni ndogo kuliko miti katika misitu ya chini chini ya mlima
wakati miti hawawezi tena mimea kukua mabadiliko ndani heathland na chaparral
heathland hupatikana katika maeneo wetter upande wa magharibi wa mlima kenya na ni inaongozwa na giant heathers
chaparral hupatikana katika maeneo na sehemu kame nyasi ni zaidi ya kawaida
ardhini hapa ni waterlogged mara nyingi lakini bado kijiti moto mara kwa mara
kama urefu huongeza joto fluktuationer kuwa uliokithiri na hewa inakuwa wakondefu na sehemu kame
typical mimea hapa ni pamoja giant groundsels senecios na giant lobelias
kanda ambapo hivi karibuni glaciers ni retreated kutoka nival zone
juu ya mlima kenya ukanda huu si endelevu kama glaciers tena kuendelea
the flora found on mount kenya inatofautiana yenye urefu kipengele na mfiduo lakini kidogo sana na majira
chini chini ya mlima wa hewa ina unyevu zaidi na oksijeni na joto ni ya joto mwaka wote
huongezeka kama urefu mimea kuwa specialiserade zaidi pamoja na anpassningar kwa nguvu solljus kidogo kufungia usiku oksijeni na joto
mimea katika eneo afro alpine nimeushinda matatizo haya katika njia kadhaa
marekebisho ni moja inayojulikana kama giant rosette ambayo ni kubwa exhibited by senecio lobelia na giant thistle carduus
mimea na wataalamu hawa njia ya kubakiza maji katika kavu hewa vilevile kuzuia maji kufungia usiku kucha
wao pia kutumia majani au nywele wafu kulinda kutoka frysning buds zao
mimea katika joto wala baridi kukua kwa kasi hivyo ni vigumu ua kila mwaka
by synchronising yao wao maua kuongeza nafasi yao ya mbelewele
wengi mimea katika afro alpine eneo la mlima kenya zinaelekea kuwa kubwa
hata hivyo karibu na eneo nival mimea upungufu katika kawaida tena kama kuna rasilimali za kutosha pamoja na joto kuwaruhusu kukua yoyote kubwa wengi wa wanyama kuishi chini chini kwenye mteremko wa mlima kenya
hapa kuna mimea zaidi na hali ya hewa ni chini uliokithiri
aina mbalimbali ya monkeys antelopes kadhaa mti hyrax na baadhi kubwa porcupines wanyama kama tembo na buffalo wote wanaishi katika misitu
predator kupatikana hapa ni pamoja na fisi na chui na mara chache simba hakuna wanyama kuishi kudumu katika eneo mianzi ingawa ni msalaba kadhaa kupata kanda juu ya mlima
kuna mamalia wachache kupatikana ukanda wa juu juu ya mlima kenya
mlima kenya hyrax na duiker kawaida wanaweza kuishi hapa na ni muhimu sana kwa mazingira
mamalia kubwa chache kutembelea mara kwa mara hizi muinuko
chui mara nyingine skeletons found saa urefu na nyingine ni sightings kukumbukwa katika majina kama simba tarn simba ina maana simba katika kiswahili
hata hivyo kuna mawindo kutosha kuruhusu wanyama hawa kuishi hapa permanent
ndege ni ya kawaida zaidi kuliko mamalia katika afro alpine eneo pamoja na aina ya sunbird wengi s alpine chat na starling mkazi hapa kama vile baadhi ya wanyama wanaokula wenzao yao ya auger buzzard lammergeier na verreaux tai
ndege ni muhimu katika mazingira kama wao wengi pollinate mimea hali ya hewa ya mount kenya zimekuwa jukumu muhimu katika maendeleo ya mlima kushawishi na ikolojia topography miongoni mwa mambo mengine
it has typical ikweta mlima ial ambayo hali ya hewa baridi hedberg hufafanuliwa kama kila usiku na majira kila siku
kama mlima kenya dryers urefu kutoka na ya hali ya hewa unatofautiana juu ya mlima na ina kanda mbalimbali ya ushawishi
ya chini kusini mashariki ni mteremko wettest kama mfumo wa hali ya hewa predominant huja kutoka bahari ya hindi
hii inasababisha dense sana misitu montane mteremko haya
juu katika mlima wengi wa usimbishaji falls kama theluji lakini muhimu zaidi ni chanzo cha maji ya barafu
ya sasa ya hali ya hewa katika mlima kenya ni wet lakini sehemu kame kuliko imekuwa huko nyuma
span ya joto anuwai ambayo diminishes yenye urefu
katika eneo chini alpine wao hawaendi kawaida chini theluji na mvua ni ya kawaida machi hadi desemba lakini hasa katika misimu miwili wet
misimu ya wet akaunti kwa pamoja ya mwaka usimbishaji
the monsoon ambayo udhibiti wa wet na misimu kavu ina maana kwamba wengi wa mwaka kuna kusini easterly upepo lakini wakati wa januari na februari mwelekeo wa upepo ni kubwa kaskazini easterly
mount kenya kama maeneo mengi katika nchi za hari ana wet misimu miwili na misimu miwili kavu kama matokeo ya monsoon
kutoka katikati machi juni mazito msimu wa mvua unaojulikana kama mvua za muda mrefu huleta takriban nusu ya mvua mlimani
hii ni ikifuatiwa na wetter kavu ya misimu miwili ambayo unadumu hadi septemba
oktoba desemba ni wakati wa mvua fupi mlima inapokea takriban theluthi ya mvua wake jumla
hatimaye kuanzia desemba hadi katikati ya machi ni kavu kiangazi wakati mlima uzoefu mdogo mvua
hii ina maana wakati wa majira ya kaskazini ulimwengu wa jua ni wa kaskazini wa mlima
ya urefu na kipengele cha peaks kuu na maji na matokeo katika upande wa kaskazini wa mlima juu kuwa katika hali ya majira ya joto
sambamba upande wa kusini inakabiliwa na hali ya baridi
mara ya kusini ni summer ulimwengu hali reverses
wakati wa kiangazi karibu mlima huo daima ifuatavyo ruwaza ya hewa kila siku
fluktuationer joto kubwa kila siku ambao ulisababisha hedberg kutokea kwa exclaim baridi kila usiku na majira kila siku
kuna tofauti katika joto na kiwango cha chini siku hadi siku lakini kiwango kupotoka mean titans ya ruwaza ni ndogo
typical siku ni wazi na poza asubuhi na asili humidity
mlima ni mionzi ya jua ambayo husababisha kuongezeka kwa joto haraka na joto warmest zinazotokea baina ya na 
hii zinahusiana na maxima katika shinikizo kwa kawaida karibu 
upepo wa anabatic unasababishwa na kuongezeka kwa hewa ya joto pole kuleta mawingu haya kanda katika mkutano huo mchana
kote kuna minimum katika jua na upeo katika unyevunyevu kusababisha halisi na alijua joto kwa tone
cover kila siku hii ya wingu hulinda glaciers upande wa kusini magharibi ya mlima ambayo vinginevyo kupata jua moja kwa moja kila siku kukuza viumbe vya asili vitaunguzwa yao
the upwelling wingu hatimaye itafikia easterly hewa kavu dissipates vijito na kupelekea angani wazi na 
kuna mwingine maxima ya joto yanayohusiana na hayo
akiwa ni mlima equatorial siku mwanga masaa ni saa kumi na daima kwa siku
sunrise ni kuhusu kwa jua kuchwa ifikapo 
juu ya kozi ya mwaka mmoja kuna tofauti kati ya dakika l gsta niv na siku ndefu zaidi
usiku anga ni kawaida wazi na upepo unavuma katabatic chini mabonde
juu ya chini kuna eneo alpine kawaida barafu kila usiku
wengi wa peaks juu ya mlima kenya wamekuwa summited
wengi wa hawa mwamba kuhusisha kupanda kama njia rahisi ingawa baadhi tu ya uhitaji kinyang anyiro au kutembea
kwa kulinganisha takriban watu kilele nelion na kilele batian peaks kubwa mbili
batian ni kawaida ziliongezeka via north face standard route uiaa daraja iv
ni mara ya kwanza alipanda tarehe julai na firmin na hicks
ya misafara ni kawaida ziliongezeka katika siku mbili
route ni ya kawaida ziliongezeka zaidi route up nelion
ni mara ya kwanza kwa shipton ziliongezeka na wyn harris tarehe januari 
inawezekana traverse kati ya wawili peaks via gates wa mist lakini hii inahusisha matumizi ya kawaida usiku katika kibanda howell juu nelion
ya satellite peaks kuzunguka mlima pia kutoa climbs nzuri
hizi zinaweza ziliongezeka katika alpine inatofautiana katika mtindo na ugumu kutoka katika kinyang anyiro ili kupanda daraja uiaa vi
wao ni muhimu kwa acclimatisation kabla ya kupanda juu peaks na kama ascents katika haki zao wenyewe
clockwise mapya kutoka kaskazini hawa ni meru chogoria kamweti naro moru burguret sirimon na timau njia
chogoria haya naro moru na sirimon na kutumika mara nyingi zaidi na hivyo kuwa na milango staffed
zinahitaji njia nyingine ruhusa maalum kutoka kenya wildlife service kutumia
chogoria misafara ya chogoria inaongoza kutoka mji hadi mzunguko peaks njia
ni vichwa kupitia msitu wa kusini mashariki wa mlima na moorland pamoja na maoni juu ya maeneo kama vile ithanguni na giant s billiards jedwali kabla kufuatia valley gorges zamani hekalu na hadi simba kanali chini point lenana
mlima club ya kenya madai kwamba ithanguni na giant s billards jedwali kutoa baadhi ya hillwalking bora nchini kenya
naro moru ya misafara ni zilizochukuliwa na wengi ambao trekkers kujaribu kufikia point lenana
inaweza kupanda katika siku tu na ina bunkhouses katika kila kambi
njia anaanza naro moru mji wa magharibi wa mlima na climbs kuelekea mackinder s camp juu ya aina circuit njia
ni kawaida ya mandhari nzuri ingawa sehemu moja inaitwa vertical bog
sirimon njia ya misafara ya mlima kenya kutoka kaskazini magharibi
ya mapito rejoin saa shipton s pango tu chini shipton s camp juu ya aina circuit njia
njia ya aina circuit ni njia kuu peaks kote pamoja na umbali wa juu na urefu wa faida na hasara ya zaidi ya inaweza kutembea katika siku moja lakini zaidi kawaida huchukua mbili au tatu
inaweza pia kutumika kujiunga na ukoo tofauti kupaa trafik
malazi juu ya mlima kenya dryers kutoka msingi sana kwa anasa
lodges anasa zaidi zinapatikana kwenye mteremko chini ndani na kuzunguka misitu
hawa lodges kuwa hoteli style malazi mara nyingi kwa logi moto na moto maji ya bomba
wengi kutoa waongoa anatembea na shughuli nyingine kama vile uvuvi na birdwatching
wengi bunkroom kadhaa pamoja na vitanda na pia kutoa mahali kupumzika kupika na kula
huts chache bothies msingi ni sadaka tu nafasi ya kulala kuwa ni mahali pa kuanzia hali ya hewa
vitanda katika huts inaweza reserved katika hifadhi ya milango
camping ni kuruhusiwa popote katika hifadhi ya taifa lakini ni wengi moyo kote huts kikomo athari ya mazingira
inawezekana kwa kutumia campers liko chinichini katika jumuiya huts maana hakuna ziada ada
haieleweki ni neno gani uliotokea ambayo kabila krapf kumbukumbu
ya kikuyu kuiita kirinyaga ambayo inamaanisha mlima mweupe au kung aa
kuyaita ya embu kirenia au mlima wa whiteness
wamasai kuiita ol donyo eibor au ol donyo egere ambayo inamaanisha mlima mweupe au speckled mlima mtiririko huo
wakamba kuyaita ya kiinyaa au mlima wa ostrich
ostrich wa kiume ana mkia speckled manyoya ambayo kuangalia sawa na speckled mwamba na barafu mlimani
krapf alikuwa anakaa katika kijiji wakamba alipo kwanza aliona mlima
krapf hata hivyo jina lake kama kumbukumbu zote kenia na kegnia
kulingana na baadhi ya vyanzo hii ni rushwa ya wakamba kiinyaa
hata hivyo wengine wanasema kwamba hii ilikuwa kinyume exakta sana uliotokea notation ya neno hutamkwa kenia hata hivyo jina lake lilikuwa kawaida katika kiingereza
ni muhimu kukumbuka kwamba wakati inajulikana huu mlima bila kujumuisha mlima katika jina
jina ya sasa ya mount kenya ilikuwa kutumiwa na baadhi mapema lakini hii haikuwa kawaida tukio mpaka wakati kenya colony ilianzishwa
gtc suffix gt mount kenya ilikuwa sio jina tu kiingereza kwa ajili ya mlima kama inavyoonekana katika kitabu dutton s mlima kenya
 s kenya kwa mara kuwa dominerande spelling lakini mara kwa mara alikuwa kenia kutumika
wakati huu wote wawili walikuwa bado hutamkwa ki nj katika kiingereza
kenya kupatikana uhuru mwaka na jomo kenyatta alichaguliwa kama rais wa kwanza
urahisi kutofautisha kati ya nchi na mlimani mlima akawa anajulikana kama mlima kenya kwa sasa matamshi k nj mlima kenya ni featured kwenye nembo ya kenya
the peaks wa mlima kenya pewa majina kutoka vyanzo mbalimbali tatu
kwanza wamaasai kadhaa wakubwa wamekuwa kuadhimisha pamoja na majina kama batian nelion na lenana
majina haya walikuwa alipendekeza kwa mackinder juu ya pendekezo wa hinde ambaye alikuwa afisa mkazi maasailand wakati wa mackinder s expedition
wao fira mbatian maasai laibon medicine man nelieng ndugu yake na lenana na sendeyo wanawe
terere ni baada ya mwingine aitwaye wamaasai headman
aina ya pili ya majina ya kuwa walipewa peaks ni baada climbers na wapelelezi
baadhi ya mifano ya hili ni shipton sommerfelt tilman dutton na arthur
shipton alifanya nelion ujio wa kwanza na kusindikizwa sommerfelt shipton ya pili ya kupaa
tilman alifanya mengi ya ascents kwanza shipton katika peaks na 
kugundua dutton na arthur mlima kati ya na 
arthur firmin ambaye alifanya mengi ya kwanza ascents imekuwa kukumbukwa katika firmin s kol humphrey slade wa pt slade kugundua maeneo ya moorland ya mlima katika s na huenda alifanya sendeyo ujio wa kwanza
majina yaliyobaki baada linajulikana haiba ya kenya isipokuwa wa yohana na petro ambayo ilikuwa jina kwa mmisionari arthur baada ya wanafunzi wawili
pigott alikuwa kaimu afisa utawala wa kifalme ya kiingereza kwa afrika ya mashariki wakati wa gregory s expedition na kuna kundi la peaks nne mashariki ya peaks kuu aitwaye baada ya magavana wa kenya na mapema walowezi coryndon grigg delamere na mcmillan
wengi wa majina walipewa kwa melhuish na dutton isipokuwa majina ya wamaasai na petro na yohana
linalovutia pt thomson si jina lake baada ya joseph thomson ambaye alithibitisha mlima s kuwepo lakini baada ya mwingine thomson ambaye alikuwa rasmi kijiografia royal society photographer
madeira ni funguvisiwa ya kireno katika bahari ya atlantiki mbele ya pwani la afrika
iko takriban km kusini ya lisbon na km magharibi ya moroko
karibu nacho ni kisiwa kidogo cha porto santo na visiwa vidogo visivyo na wakazi vya ilhas desertas na ilhas selvagens
wakazi karibu wote ni wa asili ya ureno na wakristo wakatoliki
madeira ina hali ya jimbo la kujitawala ndani ya ureno
addis ababa pia addis abeba kiamhara maua mpya kioromo finfinne ni mji mkuu wa ethiopia
ina cheo cha mji wa kujitawala ras gez astedader kama jimbo la ethiopia
mji wenyewe una watu kutoka koo wakiongea lugha na jamii za waislamu na wakristo
addis ababa iko m juu ya usawa wa bahari kwa
mji huu uko kwa tako la mlima entoto na nimakazi maalum ya chuo kikuu cha addis ababa
chuo kikuu cha addis ababa kilijulikana kama chuo kikuu cha haile selassie i kutokana na jina la mfalme wa mwisho wa ethiopia ambaye alitoa jumba ya mfalme jumba guenete leul iwe makao maalum ya chuo kuu ya addis ababa mwaka wa 
addis ababa ilianzwa na mfalme wa ethiopia menelik ii
masilahi ya menelik wa pili iliongezeka mke wake alipoanza kazi ya ujezi wa kanisa eneo entoto na menelik kuamri kanisa la pili eneo hiyo
lakini eneo hiyo haikutua kuwa mji haraka kwa sababu ya ukosefu wa kuni na maji na makazi hasa ilianzia kwa bonde kusini mwa mlima mwaka wa 
mwanzo taytu alijijengea nyumba karibu na filwoha chemchem moto iliyo na madini ambayo ya julikana na waenyeji waoromo kama finfinne malkia taytu na watumishi washowan wa kifalme walipenda sana kuoga kwa maji hayo ilionamadini
washarifu wengine na watumishi na mali yao wao pia walikaa sehemu hii na menelik kuongeza jumba la mke wake ili iwe jumba rasmi la miliki ambayo ndio makazi rqasmi ya serikali addis ababa mbaka wa leo
menelik wa pili kaanza addis ababa kama mji mkuu wa ethiopia
moja wapo ya maendeleo menelik alifanya nikama kupanda miti ya eucalyptus kwa mitaa kando ya barabara
mwaka wa jeshi la waitaliano lilitwaa addis ababa kwa vita vya pili vya waitaliano na wahebeshi na kuifanya addis ababa mji mkuu italia ya afrika mashariki
addis ababa iliongozwa na govana magavan waitaliano wa addis ababa kutoka mwaka wa mpaka 
baadaye waitaliano kwa kupingwa na wazalendo wa ethiopia na pia kushidwa vita na waithiopia kwa usaidizi wa waiingereza kwa kampeni ya afrika mashariki na pia ukombozi wa ethiopia mfalme haile selassie alirudi addis ababa mnamo mai baada ya miaka mitano kamili na kuanza kazi ya kuendeleza mji mkuu addis ababa
emperor haile selassie helped form the organization of african unity in and invited the new organization to maintain its headquarters in the city
the oau was dissolved in and replaced by the african union au also headquartered in addis ababa
the united nations economic commission for africa also has its headquarters in addis ababa
addis ababa was also the site of the council of the oriental orthodox churches in 
hali halisi makao ya kikazi ya serikali ya tanzania yako dar es salaam pia ikulu halisi ya rais
lakini bunge hukutana dodoma na sehemu za ofisi za wizara kadhaa zimepelekwa dodoma
mji ni pia makao makuu ya mkoa wa dodoma na wilaya ya dodoma
idadi ya wakazi imekadiriwa kuwa mwaka 
kiuchumi ni kitovu cha biashara ya kilimo cha karanga maharagwe na alizeti pamoja na mifugo na kuku
dodoma kuna makao makuu ya kanisa la biblia publishers pamoja na emmaus shule ya biblia
elimu inahitaji kuboreshwa hasa maeneo ya vijijini maana ndio mji mkuu hivyo kunahitajika kuboreshwe zaidi
mawasiliano ni mazuri kwa barabara ya lami kuanzia mji wa dodoma kwenda morogoro dar es salaam au morogoro iringa barabara zingine ni za udongo to pamoja na njia kuu kuelekea tanzania ya magharibi rwanda kongo
pia hali ya barabara ya kale ya cape cairo inayovuka dodoma kutoka kaskazini arusha kondoa kwenda kusini si nzuri tena
kuna pia njia ya reli ya kati kutoka dar es salaam kwenda kigoma yenye matatizo ya mara kwa mara
neno dodoma linasemekana kumetokana na neno la kigogo dodomia kufuatili historia kwamba zamani kuna tembo alikuja pale mjini akakita nyayo zake ardhini akiacha alama ya nyayo zake zimedidimia
dodoma ilianzishwa wakati wa ukoloni wa kijerumani kama kituo kwenye reli ya kati penye karahana ya reli
 dodoma ilikuwa na posta simu hoteli na maduka moja ya mzungu mengine ya wahindi na waarabu
dodoma imeendelea kuwa mji mdogo mpaka kutangazwa kuwa mji mkuu
azimio hili lilileta ujenzi na maofisi kadhaa ya serikali
kwa ujumla uhamisho unaendelea kuchelewa kwa sababu mbalimbali sababu muhimu ni ya kwamba watumishi wa serikali na wanasiasa walio wengi hawapendi kuondoka katika jiji halisi na kuhamia mji mdogo ambao ni mbali sana na mazingira waliyoyazoea
menginevyo kuna matatizo ya kifedha ambayo yamesaidia haidi sasa kutangaza nia ya kuhami lakini kubaki palepale
linatumika kuashiria kitendo cha kufungua tovuti tofauti kwa kubonyeza puku ya tarakishi
watu wengi zaidi hutumia neno la kubofya kwa tendo hilohilo
kwa upande mwingine neno la kong oli si rasmi sana
mara ya kwanza neno la kong oli lilitokea katika kipindi cha televisheni kilichokuwa kinaitwa radi kilchokuwa na wasanii wa kaole sanaa group
katika moja kati ya maigizo yao kulikuwa na mwigizaji mmoja aitwaye jackson makweta maarufu kama bambo
huyu bwana ndiye aliyekuwa anasema kong oli akimaanisha kupiga
huyu bwana bambo alikua akiigiza lafudhi ya kiswahili iliyoathirika na lugha za watu wa kusini hasa songea mfano kabila la wanyasa wangoni wamatengo hata na wapogoro wa kusini mwa morogoro wao wanakawaida ya kutamka kwa kubadlisha silabi ya mwisho ya neno lolote kuwa li
hivyo basi neno kong oli lina asili ya neno kong ota kt ele tap lightly beat lightly
punish by beating hivyo bwana bambo yeye alikua akitamka hivyo lakini akimaanisha kong ota
akiwa anataka kusema nitakupiga yeye husema nitakukong oli k
mazoea yaliendelea hadi ikawa ni kawaida kwa wananchi kusema nitakukong oli mara tu wanafanyapo utani
baadaye watu wa mtandao wakaanza kutumia maneno haya kwa ajili ya maana maalumu ilivyoelezwa hapo juu hasa watu wa mtandao wa darhotwire mtandao wenye kuzungumzia maisha ya vijana wa tanzania hasa katika nyanja za sanaa n
tarakilishi au kompyuta ni mashine inayopokea habari na kuzishughulikia kulingana na kanuni za programu inayopewa
kisha msomi mwengine kutoka uingereza alikuja kuanzisha chombo chengine cha hesabu ambacho kilikuwa na uwezo mkubwa wa kuhifadhi vitu
chombo hicho kilikuwa na sehemu kuu tatu ambazo sehemu ya kwanza ilikuwa ni kwa ajili ya kuhifadhia kumbukumbu sehemu ya pili ilikuwa ni kwa ajili ya kufanyia hesabu na sehemu ya tatu na ya mwisho ilikuwa ni kwa ajili ya kuchapishia
kipindi cha mwaka kinajulikana kuwa ni mwanzo wa kudhihiri kompyuta
kompyuta katika kipindi hicho ilikuwa ina sura tofauti na hivi sasa kwani ilikuwa ni kubwa mfano wa chumba na ilikuwa inatumika kwa ajili ya kufanyia hesabu tu na ilikuwa inajulikana kwa jina la eniac electronic numerical and calculation
na mwisho wa mwaka ilianzishwa kompyuta nyingine ambayo ilikuwa inaitwa unifac na ilitengenezwa kwa ajili ya kufanyia biashara na ilikuwa ni chombo pekee ambacho kilikuwa na uwezo mkubwa wa kuhifadhi vitu
kipindi cha mwaka kilifanikiwa kuendeleza chombo cha kompyuta ambapo kilianzishwa chombo kinachoitwa transistor ambacho kiliwezesha kutengeneza kompyuta yenye umbo dogo baada ya kuwa na umbo kubwa mfano wa chumba
vile vile chombo cha transistor kiliwasaidia watumiaji wa kompyuta kipindi hicho kuepukana na joto kali lililokuwa linatoka kwenye kompyuta hiyo na kufanya kazi kwa ufanisi zaidi
na mwanzo wa miaka ya sitini shirika la ibm lilianzisha chombo chengine cha kompyuta ambacho kilikuwa na maendeleo zaidi katika kipindi hicho
kipindi hichi kilileta maendeleo makubwa sana katika kompyuta ambapo chombo cha kompyuta kilitengenezwa kwa kutumia integrated circuits chombo hicho kilichukua nafasi ya transistor
na pamoja na maendeleo makubwa kutokea mwaka shirika la intel lilifanikiwa kutengeneza processor ndogo ambayo ilibadilisha sura nzima ya kompyuta katika umbo dogo sana mini computer
na hiyo ilikuwa ni sifa pekee ya mabadiliko makubwa ya kompyuta na katika kipindi cha mwaka shirika la ibm lilianzisha kompyuta ya kutumiya mtu mmoja personal computer vile vile katika kipindi hicho zilianzishwa programu za kuendeshea vifaa vya kompyuta na miongoni mwa programu hizo ilikuwepo programu ya dos disk operating system application programs na programu za kutengeneza picha graphics
mwanzoni mwa miaka ya themanini kulianza kuenea matumizi ya kumputa zenye kutumia hard disk na processor zenye umbo dogo micro processors pamoja na programu za kuendeshea kompyuta operating system
pia zilianzishwa kopi za programu za kuendeshea kompyuta dos na hapo ndipo ilikuwa mwanzo wa kutumia windozi windows na pia zilitumika programu nyingine ndani ya windozi kama vile word word word excel na power point
na windozi ya kwanza kudhihiri ilikuwa ni windows millennium kisha windows xp vile vile zilianzishwa programu maalumu kutoka kwenye shirika la microsoft kama vile microsoft office microsoft office na microsoft office ambazo zinakusanya ndani yake microsoft word excel access na power point pia zinajulikana kwa jina la application programs
kisha kiliendelezwa kifaa cha processor kutoka pentium kwenda pentium pentium na pentium pamoja na kuzidi uwepesi wa kufikia vitu mpaka gigahertz ghz
pia ilizidishwa nafasi ya kuhifadhia data ndani ya hard disk kiasi cha kufikia giga byte na kufikia nafasi ya ram zaidi ya mega byte 
kompyuta ni mashine au chombo cha kielektroniki chenye uwezo wa kupokea na kukusanya taarifa data kufanyia kazi na kutoa matokea ya kazi hiyo na namna ilivyoendeshwa pamoja na kutoa matokeo ya kitu kilichofanyika yaani kinachoonekana information kwa haraka
ni ibara ya taarifa au maelezo na inaweza kuonekana katika sura ya maandishi michoro picha namba alama nembo sauti au lugha ya maandishi au sauti pamoja na picha
ni kazi inayotokana na taarifa au maelezo data baada ya kwisha kupangiliwa na kufanyiwa kazi kisha kutoa matokeo kamili ya kazi hiyo pamoja na kuleta kitu chenye kufahamika na chenye faida
kompyuta inafanya kazi kwa wepesi wa hali ya juu kiasi kwamba unaweza kutafuta kitu kwa muda wa sekunde chache tu kitu ambacho kama utakitafuta kupitia chombo chengine unaweza kuchukuwa wakati mrefu mpaka kukipata na pengine usikipate kwa mfano unaweza kufanya hesabu ngumu kwa muda mchache kuliko kutumia akili yako
pia unaweza kutafuta somo lolote kupitia internet kwa kutumia muda mfupi kulipata somo hilo kuliko ungetumia marejeo ya vitabu vya kuchapishwa
kijiweni kimebahatika kuwa na ufukwe mzuri wa bahari kiasi cha kuvutia wageni wengi
kama ilivyo kwa vijiji vingi vya ukanda huo wa mchinga nyumba za wakazi wa kijiweni zimepangwa kwa umahiri na ustadi wa hali ya juu kiasi cha kuweka muonekano mzuri wa mitaa yake
kompyuta inafanya kazi kwa ubora zaidi bila kuonyesha udhaifu na makosa ya aina yoyote na kama itabainika ya kwamba kuna makosa yametendeka kwenye kazi yako kompyuta kabla ya kuendelea kufanya kazi inakuonyesha kwamba upo katika makosa na kukutaka mara moja kurekebisha makosa hayo kwa kukuletea tangazo lenye sehemu kadhaa za kuchagua ima kuendelea na kazi yako kama ilivyo au kufanya marekebisho ya kazi yako kwa mfano unapotafuta kitu kutoka kwenye kompyuta kompyuta kabla ya kutekeleza amri hiyo inakuletea tangazo na kukuuliza ya kwamba ni kweli una uhakika wa kutaka kufuta kitu hicho au umefanya hivyo bila kukusudia pia kompyuta imekuandalia kila kitu unachotaka kukifanya ndani yake kutegemea na malengo yako mwenyewe
pia kompyuta inazingatiwa ni mwalimu au muelekezaji instructor kwani inakuelekeza jinsi gani unaweza kufanya kazi yako kwa ukamilifu
pia ndani ya kompyuta kuna kitu kinachoitwa kisaidizi help mbacho kinatumika kwa ajili ya kufanya utafiti wa kitu fulani ili kufahamu matumizi na njia zake
miongoni mwa mambo muhimu ndani ya kompyuta ni kupatikana sehemu kubwa ya kuhifadhia vitu kwa amani na bila kupotea vitu hivyo
matumizi ya kompyuta yanatofautiana kutokana na malengo na makusudio ya mtumiaji mwenyewe na matumizi ya kompyuta yamegawanyika katika sehemu kuu mbili
pia mwanasayansi fundi mwalimu na mwanafunzi wote hao wanaweza kutumia kompyuta kwa malengo yao tofauti
kuna aina kuu tatu za kompyuta nazo ni kama ifuatavyo ni kompyuta zinazotumika kwa ajili ya kufanyia hesabu pamoja na kazi za kutumia akili
ni kompyuta zinazotumika kwa ajili ya kupokea taarifa data kama zile za kusomea hali ya hewa kupimia mishipa ya damu na kupimia kiwango cha chumvi kwenye maji
zilizotangulia kutajwa hapo mwanzo nazo zinatumika kwa ajili ya kutafutia taarifa data kutoka kwa binadamu moja kwa moja na kupitia mandishi na vipimo
takriban zinapatikana sehemu zote duniani na zinauwezo na nafasi kubwa ya kuhifadhi vitu vingi information na zinatumika kwa ajili ya kazi za kijeshi na sehemu za ukaguzi pia kompyuta hizi haziruhusiwi kuhamishwa nje ya nchi na kujua jinsi gani zinatumika
na zinasifika kuwa na umbile la kati na kati pia zina uwezo mkubwa na uwepesi wa hali ya juu
nazo ni kompyuta zenye umbile kubwa na zilianza kudhihiri kwake katika mwanzo wa miaka ya hamsini nazinasifika kwa uwezo mkubwa wa kuhifadhi vitu na pia uwepesi wa hali ya juu
aina hizi za kompyuta zilidhihiri katika kipindi cha miaka ya sitini
ni kompyuta zenye umbile dogo kuliko zile zilizotangulia kutajwa na ni bora kwa kuunganishia kompyuta nyengine zinazotumika viwandani na ndani ya nchi
kompyuta za kibinafsi pcs ambazo ni maalumu kwa ajili ya matumizi ya mtu mmoja tu
nazo ni kompyuta za kubeba mkononi ambazo zimegawanyika katika aina zifuatazo kutokana na kuendelea kwa elimu ya teknolojia imetusaidia sana kujifunza mambo mbali mbali kupitia kompyuta ambapo unaweza kutumia kompyuta kwa ajili ya kuuliza maswali na kujibiwa kwa haraka tena kwa njia tofauti pia unaweza kutumia kompyuta kwa ajili ya kufanya majadiliano ya kielimu pia unaweza kuandaa vipindi mbali mbali vya masomo na kufundishia elimu tofauti
pia unaweza kuonyeshea filamu zenye mafundisho mazuri kama kuonyesha filamu zenye elimu ya jeografia na sayansi ya mifugo na kilimo kuonyesha sehemu muhimu za nchi yetu kuonyesha athari za nchi ambazo ndiyo sehemu kuu zinazotuletea fedha za kigeni katika nchi yetu na kuonyesha picha za maendeleo katika sekta mbali mbali za nchi yetu pia kuonyeshea mila na tamaduni za taifa letu la tanzania na mataifa mengine mbali mbali duniani na kadhalika
kompyuta zimeandaliwa ndani yake programu mbali mbali zenye michezo tofauti ambayo inaweza kutumika na watu mbali mbali kutofautiana na umri wao na ambayo inajulikana kama moja ya kazi za kukuza kipaji na kuchangamsha akili na ni sehemu moja wapo ya kuburudisha nafsi
kompyuta zinaweza kutumika kwa ajili ya kufanyia kazi za ufundi kama kuchora ramani ya nyumba na mazingira ya nje ya nyumba kutengenezea picha kwa kuibadilisha na kuiremba na kuifanya ionekane katika sura nyengine ambayo ni tofauti na ile ya asili
kwa kutumia kompyuta unaweza kuendeshea kazi za usafirishaji katika vituo vikuu vya usafirishaji kama usafiri wa ardhini mabasi metro na treni usafiri wa majini meli na usafiri wa angani ndege
kama kuendeshea mashine viwandani kwa ajili ya kuzalisha bidhaa mbali mbali kama kutengenezea magari kuzalishia umeme na kutengenezea bidhaa nyengine za kawaida kama nguo mazulia na kadhalika
kama ilivyokuwa ada na kawaida hivi sasa kutumia kompyuta kwa ajili ya kuendeshea kazi za benki kwa ajili kurahisisha kazi za mahesabu
kompyuta zimekuwa na matumizi makubwa na muhimu sana katika kufanyia uchunguzi na matibabu hospitalini kama kuchunguza na kuelekeza dawa ya kutibu ugonjwa uliyoonekana pia kupimia na kujaribia mimba na kutoa maelekezo kuhusiana na siku na tarehe ya kujifungua
kama ilivyotanguliwa kusemwa hapo awali kuwa kompyuta ni chombo pekee chenye uwezo mkubwa wa kuhifadhi vitu na mpaka hivi sasa bado hakijapatikana chombo chengine chenye uwezo mkubwa wa kuhifadhia vitu zaidi ya kompyuta
kutokana na kuendelea elimu ya teknolojia imeweza kuturahisishia kazi zetu nyingi ambazo tulikuwa tunazifanya kupitia vyombo mbali mbali na kila chombo kilikuwa na kazi yake maalumu tofauti na kompyuta ambapo mtu anaweza kuanzisha au kutengeneza kitu na wakati huo huo anaweza kukionyesha kwa kutumia kompyuta yenyewe yaani kuonyesha ufanisi na sura nzuri ya kitu kilichofanyika
sehemu zinazoshikika hardware ni aina zote za vifaa vya kompyuta navyo vimegawanyika katika sehemu kuu tatu
kibodi inatumika kwa ajili ya kuingizia herufi namba alama na michoro nayo imegawanyika katika sehemu kuu nne nazo ni kama ifuatavyo funguo za kuandikia typewriter keys funguo za kuhama movement keys funguo za namba pamoja na michoro mingine numeric keys na funguo za kazi function keys
home inatumika kwa ajili ya kuhamia mwanzo wa mstari end inatumika kwa ajili ya kuhamia mwisho wa mstari
inatumika kwa ajili ya kuhamia upande wa kushoto mwa mstari
inatumika kwa ajili ya kuhamia upande wa kulia mwa mstari
pg up inatumika kwa ajili ya kuhamia juu ya mstari
pg dn inatumika kwa ajili ya kuhamia chini ya mstari
num lock inatumika kwa ajili ya kufunga na kufungulia namba na michoro
caps lock inatumika kwa ajili ya kufunga na kufungulia
enter inatumika kwa ajili ya kutekeleza amri au kuanzisha fungu la maneno kwenye ukurasa del delete inatumika kwa ajili ya kufuta herufi ya mbele yake
back space inatumika kwa ajili ya kufuta herufi ya nyuma yake
space space bar inatumika kwa ajili ya kuweka masafa kati ya maneno
esc escape inatumika kwa ajili ya kuacha kutekeleza amri
tab inatumika kwa ajili ya kuwacha masafa maalumu tofauti na ya kawaida normal
alt inatumika daima pamoja na ufunguo mwengine kwa ajili ya kutekeleza amri maalumu
shift inatumika daima pamoja na ufunguo mwengine kwa ajili ya kutekeleza amri maalumu
alt shift inatumika kwa ajili ya kubadilishia lugha
ctrl shift inatumika kwa ajili ya kubadilishia mwelekeo ndani ya ukurasa kulia au kushoto print screen inatumika kwa ajili ya kupiga picha kitu chochote kwenye kompyuta
ctrl alt del inatumika kwa ajili ya kuwasha upya kompyuta
skana inatumika kwa ajili ya kuingizia picha ndani ya kompyuta
na kitu chochote kile kinachoingia ndani ya kompyuta kwa njia ya skana kinapewa sifa ya picha
makrofoni inatumika kwa ajili ya kuingizia sauti ndani ya kompyuta
kamera inatumika kwa ajili ya kupigia picha na kuingiza ndani ya kompyuta
skrini inatumika kwa ajili ya kuonyeshea matokeo ya vitu vilivyofanyika ndani ya kompyuta
kipaza sauti kinatumika kwa ajili ya kutolea sauti kutoka ndani ya kompyuta
printa inatumika kwa ajili ya kutolea vitu vya maandishi au picha kwenye kompyuta kwa njia ya karatasi kuchapisha
plota ni ni chombo kinachotumika kwa ajili ya kutolea vitu ambacho kinafanana na printa katika ufanisi wake wa kazi lakini umbile lake ni kubwa kuliko printa na kinatumika kwa ajili ya kuchapishia picha na michoro ya kiufundi pia kinaweza kutumika kwa ajili ya kuchapisha maandishi kama herufi namba na alama
kompyuta haiwezi kufanya kazi mpaka kipatikane kitu kinachoitwa software ambocho kinawakilisha programu zinazoendesha kompyuta
na programu hizo zimegawanyika katika sehemu kuu mbili programu za kuendeshea kompyuta operating systems programu hizo zinaitwa windows na kuna aina nyingi za windows kulingana na toleo lake na ubora wake kwani kila siku zinavyozidi kwenda mbele ndipo tunapozidi kupokea programu nyingine za windows na zenye ubora zaidi kuliko zile zamani
programu za kufanyia kazi application systems nazo ni microsoft office na graphics design programu hizo daima zinafanya kazi ndani ya windows ambazo zinatumika kwa ajili ya kazi mbali mbali za uandishi na hesabu na kazi nyenginezo za kuunda na kutengeneza picha n
vifaa vya kuendeshea vifaa vya kuingizia na kutolea vitu
vifaa hivi vipo ndani ya chombo kiitwacho c
u kifupi cha central processing unit ambacho ni kiini cha kompyuta na ndicho kinachofanya kazi ya kuviendesha vifaa vyote vya kompyuta na kutoa maelekezo yote
ni sehemu kuu ya nguvu ya kompyuta au kitovu cha kompyuta
ndani ya madhabodi motherboard kinapatikana kifaa kinachoitwa bios kifupi cha basic input output system ambacho ndicho kinachofanya kazi ya kuviendesha vifaa vya kuingizia na kutolea vitu
na ni vigumu kufuta au kurekebisha vitu vilivyomo ndani ya kifaa hicho kwani vinazingatiwa ni vitu vya kusomea tu na si kwa kazi nyingine
kiiiazi za mahesabu ni kazi zote zinazofanyika na hesabu kama vile kutoa kujumlisha kuzidisha na kugawanya
windows xp inazingatiwa kuwa ni miongoni mwa windows za kisasa zenye kufanya kazi kwa ufanisi zaidi kuliko zile za zamani kama windows windows na windows millenium
kabla ya kuanza kutumia windows unatakiwa kufanya mambo yafuatayo kuhakikisha waya wa umeme umeshaunganisha kwenye kompyuta yako
kufungua kompyuta kwa kutumia sehemu inayoitwa power
jina la kiarabu ni tar blus au tar bulus al gharbiyya tripoli ya magharibi kwa sababu ya tripoli ya mashariki huko lebanon lina asili ya lugha ya kigiriki la kumaanisha miji mitatu
tripoli ina wakazi ambayo ni zaidi ya robo moja ya wakazi wote wa libya na huku ikiendelea kukua haraka
jiji hili liko ufukoni mwa bahari ya mediteranea likiwa na hali ya hewa ya wastani
mwezi agosti inafika halijoto ya sentigredi januari sentigredi 
miezi ya baridi kuna mvua juni hadi agosti ni majira ya kiangazi
tripoli ina bandari kubwa kabisa ya libya na pia ni kitovu cha serikali biashara na viwanda
tripoli ni mji wa kale ambao bado historia yake imetunzwa ikionyesha mabaki ya historia yake ndefu tangu enzi za wafinisia waroma waarabu wahispania waturuki na waitalia
small kwa maana nyingine ya neno niger tazama niger maana
niger ni nchi kubwa zaidi ya afrika ya magharibi kwa eneo
imepakana na algeria na libya upande wa kaskazini mali na burkina faso upande wa magharibi chad upande wa mashariki na nigeria pamoja na benin upande wa kusini
ni sehemu ya kanda la sahel yaani sehemu kubwa ya nchi ni yabisi kaskazini mwake ni yabisi sana ikiwa jangwa la sahara
ardhi yenye rutuba iko kusini kabisa karibu na mto wa niger
mipaka ilichorwa wakati wa ukoloni wa ufaransa ikiunganisha watu wenye utamaduni tofautitofauti kama vile watuareg 
 za wakazi wote wa sahara wahamaji wafula 
 na wakanuri 
 wa eneo la sahel na wakulima wa kusini kama wasonghai 
 na wahausa hawa wa mwisho ni 
tofauti hizo kubwa zilileta kipindi cha ugomvi kati ya makabila uliopoa tena baada ya mwaka 
tatizo kubwa la nchi ni vipindi vya ukame na njaa vinavyorudiarudia mara kwa mara
wakazi walikuwa zaidi ya milioni katika sensa ya mwaka 
kadiri ya utafiti wa mwaka asilimia walikuwa watumwa
tangu wakati wa ukoloni lugha rasmi ni kifaransa
lakini kuna lugha za taifa kati ya lugha kuu za makabila asili
walio wengi kabisa ni wafuasi wa uislamu waliokadiriwa kuwa za wananchi wote sehemu yao wanasemekana kuchanganya uislamu na dini asilia za kiafrika
iko ufukoni wa bahari hindi ikiwa na wakazi kati ya milioni 
 na 
idadi kamili haijulikani kutokana na hali ya vita ya wenyewe kwa wenyewe ya miaka iliyopita
ilikuwa sehemu ya biashara ya kimataifa ya waswahili jinsi inavyonekana kutokana na sarafu za kale za uchina sri lanka na vietnam zilizokutwa na wanaarkiolojia katika ardhi yake
msafiri mwarabu ibn battuta alitembelea mogadishu mnamo mwaka akaona matajiri akataja watu wanene wengi
mji ulikuwa na vipindi vya kujitegemea na vipindi vya kutawaliwa na nchi za nje katika historia yake
tangu katikati ya karne ya bk mogadishu ilikuwa chini ya sultani wa zanzibar
 sultani alikodisha mji kwa italia iliyoinunua kutoka kwake ukawa mji mkuu wa koloni ya somalia ya kiitalia
wakati wa vita kuu ya pili ya dunia mji ulivamiwa na waingereza mwaka waliourudisha kwa itala 
tangu uhuru mogadishu ikawa mji mkuu wa somalia
 dikteta siad barre alipinduliwa halafu mogadishu pamoja na nchi yote iliingia katika vita ya wenyewe kwa wenyewe
wanajeshi wa marekani walijaribu mwaka kurudisha hali ya usalama kwa niaba ya umoja wa mataifa lakini walikuta upinzani mkali kutoka kwa vikundi vya wanamgambo wasomalia
vitenduli ni ndege wadogo wa jenasi uraeginthus katika familia ya estrildidae ambao wana rangi buluu
kuna spishi mbili zingine kwa jenasi hii ambazo zinaitwa tunguhina na zina rangi kahawianyekundu lakini wataalamu wengine wanaziweka katika jenasi granatina
tago lao hutengenezwa na manyasi juu ya mti au ndani ya paa limefunikika juu na mwingilio kando
tunguhina ni ndege wadogo wa jenasi uraeginthus katika familia ya estrildidae ambao wana rangi kahawianyekundu na viraka buluu au zambarau
kuna spishi tatu zingine kwa jenasi hii ambazo zinaitwa vitenduli na zina rangi buluu
wataalamu wengine wanaweka spishi mbili za tunguhina ndani ya jenasi granatina
tunguhina ni ndege waoga lakini kwa bustani ya hoteli na nyumba wanazoea watu
tago lao hutengenezwa na manyasi ndani ya magugu limefunikika juu na lina mwingilio kando
iko kwenye kisiwa cha mahe ikiwa na wakazi 
bandari ya victoria ni kitovu cha biashara ya kimataifa cha nchi
nchi ilipata uhuru tarehe machi ikawa jamhuri tarehe hiyohiyo mwaka 
eneo la jamhuri ni pamoja na kisiwa cha morisi yenyewe kisiwa cha rodrigues visiwa vidogo vya cargados carajos na agalega
hivi vyote ni sehemu ya funguvisiwa ya maskarena pamoja na kisiwa cha kifaransa cha r union
visiwa vya jamhuri vimesambaa katika eneo pana sana kisiwa kikuu cha morisi ni km au za ardhi yote ya jamhuri
kisiwa cha rodrigues kipo km mashariki kwa morisi yenyewe
visiwa vya cargados carajos vinaitwa pia saint brandon ni visiwa vidogo sana vyenye eneo la 
 km pekee
agalega ni visiwa viwili yaani kisiwa cha kaskazini na kisiwa cha kusini takriban km kaskazini kwa morisi yenyewe
kuna vijiji vya vingt cinq na la fourche kwenye kisiwa cha kaskazini na kijiji cha ste rita kwenye kisiwa cha kusini
wenyeji wanalima mazao ya mnazi pamoja na mboga kwa matumizi yao wenyewe
watu wa morisi ni mchanganyiko mkubwa kutokana na historia ya visiwa hivi
baada ya waarabu na wareno kuvumbua morisi wakazi wa kwanza walikuwa waholanzi lakini hawakuacha dalili isipokuwa majina ya mahali kwa sababu waliondoka mwaka baada ya kushindwa kiuchumi
wafaransa walitawala visiwa kati ya hadi 
nje ya walowezi wafaransa walipeleka pia watumwa kutoka bara la afrika
mwaka walikuwepo wafaransa pamoja na watumwa waafrika pia wahindi 
uingereza ulichukua utawala wa visiwa mwaka katika vita dhidi ya napoleon
tangu siku zile kiingereza kilikuwa lugha rasmi ya serikali lakini wakazi waliendelea kutumia lahaja za kifaransa
baada ya kuwapatia watumwa uhuru waingereza walileta wahindi wengi baadaye pia wachina kama wafanyakazi kwenye mashamba ya sukari
leo hii idadi kubwa ya wakazi ni wa asili ya kihindi
lakini ya wananchi hutumia aina ya kifaransa kama lugha ya kwanza pamoja na krioli ya kimorisyen
asilimia hutumia lugha za kihindi kama vile kibhojpuri kiurdu kitamil na wengine kichina na kiingereza
karibu nusu 
 ya wakazi hufuata dini ya uhindu 
 ukristo hasa wakatoliki 
 ni waislamu hasa wasunni lakini pia washia 
 wabuddha
hadi leo kilimo cha miwa sukari ni uti wa mgongo wa uchumi wa morisi
nchi iliendelea kuwa na serikali zilizochaguliwa bila kupinduliwa hali hii ya utulivu ilisaidia kukua kwa uchumi
hali ya maisha ni ya juu kuliko nchi nyingi za afrika
antan nar vo matamushi an ta na ri vo umma sensa ni mji mkuu wa madagaska kwa mkoa wa antananarivo
pia mji huu wajulikana kwa jina la kifaransa kama tananarive ama kwa kifupi ni tana
antan narivo iko kati ya kisiwa kulingana na usabaa wa kisiwa lakini ni maili kutoka pwani ya magharibi
mji mwenyewe una kituo cha amri kinachojengwa juu ya milima na mabonde marefu yenye miamba na nyembamba
mji huu ni mji mkubwa nchini madagaska na ni kituo cha amri ya serikali mawasiliano na kituo cha uchumi
mahali mji huu uko ni kusini magharibi 
 maili magharibi kusini magharibi ya tamatave ni bandari ya kisiwa hiki ambayo imeungwa kwa reli na kwa maili kwa pwani kuna jahazi za kusafirisha
viwanda vyahusu utolezi wa kuunda sigara na nguo
kwa muda mrefu machifu wa kijiji cha hova pekee waliweza kujipa uhuru kutoka sehemu nyingine za madagaska na kwa hivyo antananarivo kuwa mji wa maana na baadaye kuwa mji asili kwa kuongezeka wa wakazi 
mwaka wa mji huu ulifanywa uwe mji mkuu wa wafalme wa merina
kushindwa kwa mfalme radama wa kwanza iliifanya antananarivo iwe mji mkuu wa madagaska yote
mwaka wa majengo yote kwa mji asili yalikuwa ya mbao ama nyazi na hata hivyo mji wenyewe ulikuwa na jumba za kifalme kubwa kubwa zaidi ikiwa ft
kwenda juu
hili jumba lilataji sehemu ya bonde la kati na jumba hili kubwa zaidi dari na minara yake imepaa juu na kwahivyo kuonekana kutoka sehemu zote
kutoka uwanzo wa mawe na tofali mji wote umejengwa na sasa kuna majengo ya aina nyingi na ya kuhifadhi jumba la kifalme nyumba ambazo zilikuwa za waziri mkuu na masharifu makazi ya kifaransa kathidro ya aglikan na katoliki wa kiromathe kanisa kadhaa za mawe na nyingine za matofali chuo shule hospitali mahakama ya sheria na majengo ya serikali na nyumba nyingine za kuishi
mji huu ulitekwa na wafaransa mwaka wa na kuwekwa kwa koloni ya eneo ya madagaska
kutoka ukoloni wa ufaransa barabara njema zilitengenezwa kwa mji ngazi pana za kupaa kwa eneo ya mabonde zimeunganisha sehemu zile ziko kwa ukwea zaidi na ziwezi kuundwa barabara za kawaida na sehemu ya kati inayoitwa andohalo ni sehemu nzuri sana ambayo inajia za kutembea na daraja za ukwea ambazo ni shamba za maua na miti
hifadhi zimewekwa karibu na makazi ya watu na upandaji wa miti na mashamba ya uhifadhi eneo nyingi za mji zaipatia mji urembo na utulifu
maji ya patikana kwa chemchem chini ya milima lakini maji mengi yatoka kwa mto ikopa ambao mto huo wapitia kando ya mji kusini na magharibi
mji wenyewe umelindwa na vigome viwili ambazo zilijengwa kwa mlima mashariki na kusini magharibi
pia kathidro ya anglikani na katoliki ya kiroma kuna kanisa zaidi ya hamsini mjini na eneo za mji na hata miskiti za kiislamu
antananarivo ni nyumbani kwa chuo kikuu cha madagascar na chuo cha ambatobe coll ge rural d ambatobe
antan nar vo ya maanisha mji wa maelfu arivo elfu
miaka ya ukoloni na hata miaka iliyofuatia uhuru wa madagaska antananarivo iliitwa tananarive
ikiwa na wakazi ni mji mkubwa wa taifa hili la visiwani katika bahari hindi
kiwanja cha kimataifa cha ndege cha sir seewoosagur ramgoolam kipo km kusini ya mji
kutoka port louis kuna feri kwenda saint denis mji mkuu wa r union
kuna viwanda vya nguo na vitambaa pia vya kemikali na madawa
kwa jumla port louis ni mji wa afrika ambako wenyeji wana hali ya maisha iliyo juu kushinda miji mingine ya afrika
maskarena ni funguvisiwa katika bahari hindi takriban km mashariki ya madagaska
kwa jumla ni visiwa vya dola la morisi pamoja na kisiwa cha kifaransa cha r union
visiwa muhimu ni morisi r union rodrigues na cargados carajos
asili ya jina ni nahodha mreno pedro mascarenhas aliyekuwa mzungu wa kwanza wa kuzitembelea
havikuwa na wakazi lakini mascarenhas alitoa taarifa ya kwamba alikuta mabaki ya meli iliyowahi kuharibika kitambo
kwa hiyo inaaminika ya kwamba mabaharia waarabu labda pia wahindi waliwahi kufika mara kwa visiwani bila kuanzisha makao ya kudumu
lakini visiwa vilisaidia wasafiri baharini kupata chakula na maji na kupumzika kabla ya kuendelea na safari zao
shomoro ni ndege wadogo wa jenasi passer katika familia ya passeridae ambao wana rangi ya nyeusi nyeupe majivu na kahawia
ndege hawa huitwa korobindo pia lakini jina hili litumiki afadhali kwa kuita ndege wa jenasi petronia
ndege hawa wana domo fupi na nene lifaalo kula mbegu lakini hula wadudu wadogo pia hasa wanapokuwa vifaranga
kwa asili shomoro wanatokea ulaya afrika na asia lakini watu wamewaletea australia na marekani
burkina faso ni nchi ya afrika ya magharibi isiyo na pwani kwenye bahari yoyote
imepakana na nchi zifuatazo mali upande wa kaskazini niger upande wa mashariki benin togo ghana na c te d ivoire upande wa kusini
nchi ilianzishwa na wafaransa kwa njia ya kugawa koloni la cote d ivoire mwaka 
kati ya miaka na eneo lake lilitawaliwa na makoloni ya jirani
jina la koloni jipya lilikuwa volta ya juu kwa kifaransa haute volta
kiongozi wa nchi thomas sankara alibadilisha jina la nchi tarehe agosti kuwa burkina faso yaani nchi ya watu waadilifu kwa lugha ya kimossi
eneo la burkina faso liko kwa kimo cha wastani ya mita juu ya ub
mlima wa juu ni t nakourou katika kusini wenye m
sehemu ya chini ni bonde la mto pendjari mpakani kwa benin
sehemu za kaskazini na mashariki za nchi ambazo ni takriban robo ya eneo lake lote ni beseni ya mto niger
tawimito ya niger b li gorouol goud bo na dargol zina maji kwa muda wa miezi kila mwaka
kuna pia maziwa kadhaa hasa tingrela bam na dem
wakati wa kiangazi kuna upepo wa harmattan unaotoka katika jangwa la sahara
kuna kanda tatu ya hali ya hewa kuanzia sahel katika kaskazini hadi sudan guinea katika kusini kwenye mvua zaidi
katika maeneo yabisi ya kaskazini serikali mbalimbali zimejitahidi kupanda miti jumla ya milioni katika miaka 
wakazi wa nchi huitwa waburkina kutokana na jina la burkina
mji mkuu wagadugu umeshapita idadi ya wakazi milioni moja
miji mingine muhimu ni bobo dioulasso wakazi koudougou wakazi ouahigouya wakazi na banfora wakazi 
kabila kubwa nchini ni la wamossi nusu ya wananchi wote wakikaa karibu na wagadugu
wagadugu kwa kifaransa huandikwa ouagadougou ni mji mkuu wa burkina faso na pia mji mkubwa kabisa wa nchi hiyo
kuna ofisi za serikali na viwanda kadhaa vya nguo na vyakula
kuna kiwanja cha kimataifa cha ndege na njia ya reli kwenda abidjan c te d ivoire halafu barabara za kwenda lome togo bamako mali niamey niger accra ghana
wagadugu ina chuo kikuu kilichokuwa chuo cha mwanahistoria maarufu joseph ki zerbo
tamasha la kimataifa la filamu za afrika fespaco hufanyiwa wagadugu
meya wa mji ndiye simon compaor aliyechaguliwa mwaka wa 
inaanza katika maungano ya tawimito yake ya muhun volta nyeusi nazinon volta nyekundu na nakambe volta nyeupe karibu na mji wa salaga ghana
katika ghana boma la lambo la akosombo ghana limesababisha kutokea kwa ziwa la volta ambalo ni lambo kubwa kabisa duniani
baada ya kuondoka katika ziwa hili lisilo asilia volta inaingia katika ghuba ya guinea ya bahari atlantiki
gambia jina rasmi republic of the gambia ni nchi ndogo kabisa ya afrika bara
eneo lake linazungukwa na senegal kwa kufuata mwendo wa mto gambia
kimsingi nchi yote ni maeneo mawili kandokando ya mto huo urefu ni takriban km upana kati ya na 
eneo la gambia lilikuwa sehemu ya dola la mali na dola la songhai
nchi kama ilivyo leo imepatikana kutokana na mvutano kati ya uingereza na ufaransa wakati wa ukoloni
mwanzoni uingereza ulitafuta tu njia ya maji kwa ajili ya biashara bila kujali utawala wa nchi
mapatano kati ya ufaransa na uingereza baada ya vita vya napoleon bonaparte yaliimarisha hali hiyo
wafaransa walichukua eneo lote kubwa la senegal na waingereza ile kanda ndogo ndani ya senegal
mwaka gambia ilitoka pia katika jumuiya ya madola kama chombo cha ukoloni mamboleo
mwaka rais yahya jammeh alitangaza gambia kuwa nchi ya kiislamu
wakazi wa nchi ni hasa wa kabila la wamandinka halafu wafulani na wawolof jumla milioni 
 hivi
upande wa dini uislamu unafuatwa na za wakazi ukristo hasa kanisa katoliki na wakati wafuasi wa dini asilia za kiafrika ni 
esta nossa p tria bem amada hii ni nchi yetu tunayoipenda ni wimbo wa kitaifa wa guinea bisau
ilitungwa na am lcar cabral ikawa wimbo rasmi wakati wa uhuru mwaka 
ilikuwa pia wimbo wa taifa wa cabo verde hadi 
guinea bisau pia ginebisau ni nchi ndogo katika afrika ya magharibi
iko mwambaoni kwa bahari atlantiki ikipakana na senegal upande wa kaskazini na guinea upande wa kusini
guinea bisau ni kati ya nchi ndogo sana za afrika takriban ni visiwa na bahari
funguvisiwa ya bissagos yenye visiwa iko karibu na pwani
miji mikubwa zaidi ya guinea bisau ni bisau wakazi 
 bafat wakazi 
 gab wakazi 
 bissor wakazi 
 bolama wakazi 
 na cacheu einwohner 
zamani ilikuwa koloni la ureno kwa jina la guinea ya kireno
baada ya uhuru jina la mji mkuu wake lilishika nafasi ya nchi tawala kuwa guinea bisau kwa kusudi la kuitofautisha na nchi jirani ya guinea na ile ya guinea ya ikweta
wakazi walikuwa mwaka wakati walikuwa tu mwaka 
waafrika ni makundi makubwa ni wabalanta wafulbe wamanjaca wamandinka wapapel 
pamoja na lugha asilia za wakazi wanasema kireno ambacho ndicho lugha rasmi na wanatumia krioli maalumu ya kireno ambayo ni kama lugha ya taifa inayounganisha makabila
takriban ni waislamu hasa wasuni wafuasi wa dini asilia za kiafrika wakristo hasa wakatoliki
bisau ni mji mkuu wa nchi ya guinea bisau ikiwa na wakazi 
bisau ni mji mkubwa wa nchi na kitovu wa utawala biashara na viwanda
biasharanje inapita bandari ya bisau hasa ni ubao karanga mafuta ya mawese na mpira
bissau iko kwa pwani ya atlantiki kwenye delta ya mto geba
mji ulianzishwa na wareno mwaka kama boma bandari na kituo cha biashara
geba ni mto katika afrika ya magharibi inayoanza guinea ikipita senegal na kufufikia bahari ya atlantiki katika guinea bisau
kabla ya kufika atlantiki mto unaanza kuwa pana hadi kufikia upana wa km mdomoni kwa mji wa bisau
sehemu pana inafaa meli za tani hadi kuingia ndani ya bara kwa umbali wa km
eneo lake ni hasa visiwa viwili vikubwa vya s o tom na pr ncipe pamoja na visiwa vidogo kadhaa
sao tome na principe vina umbali wa km kati yake vikiwa takriban km na kutoka pwani ya gabon
visiwa vyote ni vilele vya milima ambayo ni sehemu ya safu za volkeno zilizokua kuanzia msingi wa bahari hadi kufikia usoni pake
s o tom ndicho kisiwa kikubwa chenye takriban asilimia ya watu wote wa nchi
kisiwa hicho kina urefu wa rasi km na upana wa km 
kimo cha milima yake hufikia mita juu ya ub
sao tome iko kaskazini kidogo kwa mstari wa ikweta
jina la sao tome lamaanisha mtakatifu thomas kwa sababu wareno walifika huko mara ya kwanza siku ya mt
kisiwa cha pili jina lake ni pr ncipe yaani mfalme mdogo au mwana wa mfalme kina urefu wa km na upana wa km 
rolas ni kisiwa kidogo kusini kwa sao tome chenye wakazi na mstari wa ikweta unapitia humo
visiwa hivyo havikuwa na wakazi hadi vilipogunduliwa na wareno katika karne ya 
baadaye vilikuwa koloni la ureno kuanzia karne ya hadi julai vilipopata uhuru
nchi ilifuata siasa ya chama kimoja tangu uhuru hadi mwaka 
uchaguzi wa machi ulileta bunge kama lifuatavyo wilaya sita ziko kwenye kisiwa kikubwa cha sao tome na ya saba iko principe
wananchi wana asili mbalimbali wakiwemo waafrika wazungu machotara na waasia
 za wakazi ni wakatoliki takriban 
 ni waprotestanti
uchumi wa visiwa ulikuwa hasa mashamba makubwa ya kakao pamoja na kahawa na mazao ya minazi
katika miaka ya nyuma akiba za mafuta ziligunduliwa baharini katika maeneo kati ya sao tome na nigeria
mwaka nchi hizo mbili zilipatana kuendelea pamoja na utafiti wa akiba hizo
kutokana na kazi hizi kuna matumaini ya mapato makubwa wakati ujao
sao tome ni mji mkuu wa nchi ya visiwa ya sao tome na principe karibu na afrika ya magharibi
jina limetokana na lile la kireno la mtakatifu thoma
mji ulianzishwa na ureno mwaka kwenye pwani ya kaskazini mashariki ya kisiwa chenye jina lilelile katika ghuba ya guinea
kuna kiwanja cha ndege cha kimataifa na viwanda kadhaa ya matofali sabuni na vinywaji
sao tome ina shule za msingi hadi sekondari makanisa hospitali ya pekee nchini vituo vya tv na redio
biladi biladi biladi nchi yangu ni wimbo wa taifa wa misri tangu 
sauti na maneno vimetungwa sayed darwish 
praia ni mji mkuu wa jamhuri ya cabo verde iko kisiwani santiago
praia ina wakazi mnamo ni mji mkubwa kabisa pamoja na kuwa kitovu cha kiuchumi cha nchi
biasharanje inapita katika bandari ya praia ni hasa kahawa miwa na matunda
oh uganda land of beauty ni wimbo wa taifa wa uganda tangu 
sauti na maneno vimetungwa na george wilberforce kakoma
accra ni mji mkuu wa ghana ikiwa na wakazi 
accra ni kitovu cha uchumi biashara na mwasiliano ya nchi
accra ilianzishwa na waga wakati wa karne ya bk kama kituo cha biashara na wareno
wareno walijenga boma kwa ajili ya biashara hiyo na wasweden waholanzi wafaransa waingereza na wadenmark walifuata
eneo la accra ya leo iliendelea kuwa mji kati ya boma tatu za uingereza jamestown denmark osu na uholanzi ussherstown
maeneo haya matatu leo ni kitovu cha mji wa kisasa
baada ya waingereza kushinda waashanti accra ikawa mji mkuu wa koloni ya pwani la dhahabu
mji uliendelea kukua baada ya kujengwa kwa reli na bandari
accra ilikuwa pia mwanzo wa upinzani dhidi ya waingereza ulioanzisha uhuru wa ghana katika miaka ya 
leo hii accra imepata mji wa kipacha wa karibu wa tema baada ya kuhamishwa kwa viwanda na bandari kwenda tema inayounganishwa na accra yenyewe kwa reli na barabara kuu
tema ni mji wa bandari na viwanda nchini ghana karibu na mji mkuu wa accra kwenye mwambao wa bahari ya atlantiki
hadi mwaka tema ilikuwa kijiji kidogo cha wavuvi
tangu mwaka huo bandari kubwa ya ghana ilijengwa tema pamoja na viwanda vingi
kuna mawasiliano kwa reli na barabara kuu kati ya tema na accra
cabo verde ni nchi ya visiwa katika bahari ya atlantiki mbele ya pwani ya afrika ya magharibi
funguvisiwa vyake ina visiwa katika vikundi viwili hadi kufika kwa wareno katika karne ya funguvisiwa vya cabo verde havikuwa na watu
wareno walianzisha mashamba ya miwa na kuleta watumwa kutoka bara la afrika
cabo verde ilikuwa pia kituo muhimu cha biashara ya watumwa kati ya afrika na amerika
wahamiaji kutoka ulaya walikuwa pia wahispania waitalia pamoja na wayahudi na waislamu waliokataliwa kukaa kwao ureno
kutokana na historia hiyo leo idadi kubwa ya wakazi ni machotara waliozaliwa na waafrika waliochangia ya dna na wazungu waliochangia 
lugha rasmi ni kireno lakini wakazi wanazungumza aina mbalimbali za krioli iliyotokana na lugha hiyo
upande wa dini walau 
 ya wakazi ni wakristo hasa wa kanisa katoliki 
 lakini pia wa madhehebu mbalimbali ya uprotestanti 
kutokana na hali ngumu ya uchumi wananchi wanaoishi nje ya cabo verde ni wengi kuliko wale wanaoishi nchini
kati ya waliohama baada ya uhuru wanaishi marekani na ureno
kisiwa cha lamu ni sehemu ya funguvisiwa ya lamu pamoja na visiwa vya pate na manda karibu na mwambao wa kenya katika bahari hindi
lamu kuna mji wa lamu na vijiji vya shela kipangani na matondoni
shela imekuwa mahali pa utalii ambako watu wa nje wamejenga nyumba zao
matondoni bado ni kijiji cha waswahili watupu wanaojenga jahazi kama zamani
lamu inafikiwa kwa njia ya barabara ya pwani kutoka malindi halafu kwa feri ya mukowe
kuna mabasi kadhaa kila siku tangu kuboreshwa kwa barabara kulikupunguza matatizo ya ujambazi njiani
uwanja wa ndege wa kitaifa upo manda kisiwani na abiria huvuka kwa maboti
kuhusu historia ya lamu tazama makala ya mji wa lamu
pate ni kisiwa kikubwa cha funguvisiwa ya lamu mbele ya pwani la kenya katika bahari hindi
wakati ya maji kujaa pate inagawanywa katika sehemu mbili kwa mtaro wa bahari karibu na siyu wakati wa maji kupwa mtaro huwa ni pakavu
pate ilikuwa kati ya mahali pa kwanza pa kutembelewa na wafanyabiashara waarabu labda kuanzia karne ya bk
kisiwa cha pate kilikuwa mahali pa miji muhimu ya waswahili pate siyu na faza iliyoshindana na mji wa lamu juu ya kipaumbele katika funguvisiwa
katika karne ya bk umuhimu wa miji hii ilirudi nyuma
kisiwa kilikuwa sehemu ya dola la usultani ya zanzibar katika karne ya 
siku hizi faza ni kijiji kikubwa cha pate penye hospitali ndogo polisi nyumba ya wageni shule ya sekondari na maduka
 palikuwa na gari moja tu kisiwani ni gari la hospitali
moroni mwandiko wa kiarabu ni mji mkuu pia mji mkubwa wa komori mwenye wakazi 
mji uko upande wa magharibi wa kisiwa cha ngazija grande comore
kuna bandari kwa usafiri kwa meli kwenda visiwa vingine vya bahari hindi pia bara la afrika ya mashariki pamoja na uwanja wa kimataifa wa ndege
moroni ilikuwa mji mkuu wa usultani wa bambao uliokuwa dola lenye kipaumbele kisiwani hadi kuja kwa ukoloni wa ufaransa
leonard mambo mbotela ni mtangazaji mashuhuri wa redio nchini kenya
amejulikana kote nchini kutokana na huduma yake ya zaidi ya miaka tangu 
alikuwa mtangazaji wa habari na michezo hasa soka
tangu amekuwa hewani na programu yake je huu ni ungwana
leonard mbotela alizaliwa huko freretown mombasa katika familia ya kianglikana ya watoto nane
babake james mbotela alikuwa kati ya walimu wa kwanza waafrika katika kenya mamake ida alifanya kazi ya ustawi wa jamii
alipata nafasi ya kuingia katika ukurufunzi wa sauti ya kenya akishirikiana na simon ndesanjo katika programu hodi hodi mitaani
 aliajiriwa kama mtangazaji wa huduma ya kiswahili
mbotela alianzisha programu yake ya salamu za vijana pia akasoma taarifa za habari za huduma ya kiswahili
mwaka alianzisha je huu ni ungwana ambayo ni programu ya pekee inayoendelea hadi leo 
alijulikana zaidi nchini kama mtangazaji wa soka kuanzia mwaka 
kati ya programu zake zilizopendwa ni uhalifu haulipi ongea lugha sanifu and waliosifika
wakati wa uasi wa jaribio la kijeshi la kupindua serikali ya rais moi mbotela alilazimishwa kusoma habari za waasi kwa sababu sauti yake ilijulikana kote nchini
katika maisha yake ya kazi alikuwa pia mhusika wa huduma ya presidential press service chini ya rais moi kwa miaka saba
alirudi kbc akastaafu mwaka akiwa na cheo cha mwangalizi mkuu wa programu za redio
hata baada ya kustaafu ameendelea kusikika redioni akisoma habari na programu yake je huu ni ungwana
mbotela amemwoa alice mwikali mwaka akazaa naye watoto ida jimmy na george
mpira umepita moja kwa moja katikati ya miguu ya golkipa maarufu james siang a umeiingia ndani na kupasua wavuwasikilizaji wananchi mashabiki nigooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooaaaallllllll william booth aprili agosti ni mkristo aliyeanzisha jeshi la wokovu na kuwa mkurugenzi wake wa kwanza 
booth alizaliwa katika kijiji cha sneiton wilaya ya nottingham nchi ya uingereza
alikuwa mmoja wa watoto wanne lakini mwana wa kiume wa pekee wa samuel booth na mary moss
baba yake alikuwa tajiri lakini wakati wa utoto wa william familia ilianza kuwa maskini
mwaka samuel ambaye wakati huo alikuwa amefilisika hakuweza kulipa ada za shule kwa william aliyekuwa na umri wa miaka 
hivyo william alianza kuwa mwanagenzi wa mweka rahani
wakati wa uanagenzi wake william aliingia ukristo
alianza kusoma vitabu vingi kujifundisha kuandika na kutoa hotuba na kuwa mhubiri mlei wa kanisa la metodisti
alipomaliza uanagenzi wake mwaka alijaribu kupata kazi nyingine kwa vile hakupenda kazi ya mweka rahani
mwaka aliacha familia yake na kuhamia jiji la london ambapo alipata kazi katika duka la mweka rahani tena
pia aliendelea na huduma ya mhubiri mlei lakini hakuridhika na nafasi alizozipata
kwa hiyo aliacha kazi ya mhubiri mlei na kuanza huduma ya uinjilisti mitaani
mwaka alijiunga na kanisa la wesley na tarehe aprili sikukuu yake ya kuzaliwa ya aliacha kazi ya mweka rahani na kuwa mhubiri kwenye makao makuu yao kule clapham
baada ya wiki tano tu alimchumbia catherine mumford
mwezi wa novemba booth alialikwa kuwa mchungaji wa kanisa kule spalding wilaya ya lincolnshire
william booth na catherine mumford walifunga ndoa tarehe juni katika kanisa la stockwell green kule london
ingawa booth alikuwa mwinjilisti hodari hakufurahia uchungaji
mkutano wa kila mwaka wa kanisa lake walipoendelea kumpa majukumu ya uchungaji na kumkatalia ombi lake la kufanya uinjilisti tu alijiuzulu uchungaji wake mwaka 
kwa vile madhehebu yake hayakumruhusu kufanya uinjilisti ndani ya makanisa baada ya kujiuzulu kwake akawa mwinjilisti aliyejitegemea
aliendelea kuhubiri kwamba wasiookoka watateswa milele kwamba kila mtu anahitaji kutubu na kwamba mungu anatuwezesha kuwa watakatifu yaani tukiishi maisha ya upendo kwa mungu na wenzetu
hatimaye hata watoto wa booth walishirikisha katika huduma yake
mwaka wa booth pamoja na mke wake walianzisha shirika la uamshaji la kikristo christian revival society katika eneo la east end la london
jina la shirika lilibadilishwa baadaye kuwa misheni ya kikristo christian mission
booth na wanashirika wake walitenda walichohubiri yaani waliishi maisha ya kikristo wakijitolea mhanga katika huduma kwa wengine
kwa mfano waligawa chakula kwa maskini bila kujali wakidharauliwa kwa ajili ya huduma zao za kikristo
mwaka wa jina la shirika lilibadilishwa tena kuwa jeshi la wokovu
kama majeshi mengine lilipata bendera yake na nyimbo zake ambazo hufuata sauti za watu wa kawaida zikiunganishwa na maneno ya kikristo
booth na wanajeshi wengine huvaa sare za jeshi la mungu kwenye mikutano
booth alianza kuitwa jenerali na watumishi wengine walipewa vyeo vya afisa vilivyofaa
wakati wa maisha yake william booth alianzisha huduma za jeshi la wokovu katika nchi akisafiri sana na kuendesha mikutano
kitabu chake maarufu kabisa ni in darkest england and the way out kilichotolewa mwaka wa 
hatimaye huduma za jeshi la wokovu na za william booth ziliheshimiwa hadharani
mwishoni mwa maisha yake booth alipokewa na wafalme na marais
hata vyombo vya habari walimwita jenerali kwa kumheshimu
william booth aliaga dunia akiwa amefikisha umri wa miaka 
alizikwa kwenye abney park cemetery ambapo na mke wake alikuwa amezikwa
ili kumheshimu booth mshairi vachel lindsay aliandika shairi liitwalo na charles ives aliyekuwa jirani wa booth alitunga sauti kwa shairi hilo
aidan wa lindisfarne pia huitwa mtume wa northumbria alianzisha kituo cha utawa na kuwa askofu wake wa kwanza kwenye kisiwa cha lindisfarne kule uingereza
anaheshimiwa kama mtakatifu kwa kufufua ukristo katika eneo la northumbria
alikuwa ametokea ireland na kabla hajafika northumbria alikuwa mtawa katika kituo cha utawa kwenye kisiwa cha iona katika nchi ya scotland
wakati wa enzi ya warumi ukristo ulikuwa umeenea mpaka uingereza lakini kwa sababu ya kushindwa kwa warumi upagani ukaanza kurudi upande wa kaskazini wa uingereza
oswald mfalme wa northumbria mwaka alilazimishwa kwenda uhamishoni katika kisiwa cha iona ambako akabadili kuwa mkristo na kubatizwa
mwaka oswald alirudishiwa ufalme wa northumbria akaamua kuwaingiza katika ukristo wananchi wake ambao wengi wao walikuwa wapagani
ili kutekeleza lengo hilo aliwaomba watawa wa iona wamtumie wamisionari naye aidan akafika mwaka 
aidan alichagua kisiwa cha lindisfarne kiwe makao makuu ya dayosisi yake kwa vile kilikuwa karibu na ngome ya kifalme kule bamburgh
mwanzoni alikuwa mfalme oswald mwenyewe aliyewatafsiria aidan na watawa wake kwa vile walikuwa hawajajifunza lugha ya kale ya kiingereza
baada ya kifo cha oswald mwaka aidan alisaidiwa na mfalme oswine wa deira nao wakawa marafiki wa karibu sana
aidan alikuwa huwatembelea watu kijiji hadi kijiji na kuongea nao kwa adabu na kujaribu katika maongezi hayo wavutwe na ukristo
kufuatana na hadithi moja mfalme alimpa aidan farasi ili asihitaji kutembea kwa miguu lakini aidan akatoa farasi kama zawadi kwa mtu maskini
aidan aliweza kuongea na watu na hivyo alifaulu kuwasaidia wananchi wengi wa northumbria wawe wakristo
pia katika kituo chake cha utawa aliwafundisha wavulana kumi na wawili wenyeji wa northumbria ili kuhakikisha kwamba kanisa la uingereza liongozwe na waingereza wenyewe
aidan alifuata tawi la ireland la ukristo si mapokeo ya kiroma
hata hivyo tabia yake na bidii katika umisionari zilisababisha papa honorius amheshimu
kituo cha utawa cha lindisfarne kiliendelea kukua na kuanzisha makanisa na vituo vingine
baadaye beda mhashamu aliandika wasifu ya maisha yake aidan pamoja na miujiza yake yote
alfred nobel oktoba desemba alikuwa mhandisi na mwenye viwanda wa nchi ya sweden
mwaka wa aligundua jinsi ya kutengeneza baruti kali
akafaulu kiuchumi akawa mtajiri na wakati uleule mwenye wasiwasi kuhusu matumizi ya baruti aliyogundua kwa sababu aliona matumizi mabaya kwa ajili ya silaha
katika hati yake ya wasia alianzisha tuzo ya nobel kwa ajili ya mafanikio ya kisayansi lakini pia kwa ajili ya amani duniani
na kuanzia ilipoanzishwa tuzo ya nobel watu mbalimbali wametunukiwa tuzo hii km vile koblo alekapanywa nelson mamndela etc
henri dunant mei oktoba alikuwa mwandishi na mfadhili wa nchi ya uswisi
mwaka wa alianzisha chama cha kimataifa cha msalaba mwekundu
mwaka wa pamoja na frederic passy alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel kwa amani
antoine henri becquerel desemba agosti alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya ufaransa
mwaka wa pamoja na pierre curie na marie curie alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
heinrich hermann robert koch desemba mei alikuwa daktari kutoka nchi ya ujerumani
mwaka wa aligundua kirusi kinachosababisha kifua kikuu na mwaka wa kirusi kinachosababisha kipindupindu
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
rudyard kipling desemba januari alikuwa mwandishi kutoka nchi ya uingereza
hasa aliandika riwaya fupi kwa ajili ya kutetea ukoloni
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
gabriel lippmann agosti julai alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya ufaransa
hasa alichunguza taalamu ya kupiga picha kwa rangi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
maurice polydore marie bernard maeterlinck agosti mei alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya ubelgiji
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
alexis carrel juni novemba alikuwa daktari mpasuaji kutoka nchi ya marekani
hasa alichunguza mkusanyiko wa vyembe mwilini tishu na mbinu za kuuhamisha
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
elihu root februari februari alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya marekani
alikuwa mwanachama wa chama cha jamhuri cha marekani
kutoka hadi alikuwa waziri wa mambo ya nje wa marekani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya amani
rabindranath tagore mei agosti alikuwa mwandishi na mwanafalsafa kutoka nchi ya uhindi
tagore ni mwakilishi mkuu wa fasihi ya kihindi ya kisasa
pia alitafuta mawasiliano ya kitamaduni na ulaya na marekani ambako amesafari mara kadhaa
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
romain rolland januari desemba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ufaransa
baadhi ya maandiko yake aliandika wasifu ya maisha ya ludwig van beethoven
baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia alifuata mawazo ya gandhi na ya kikomunisti
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
mwaka wa aligundua athari ya doppler katika mionzi maalumu
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
jules bordet juni aprili alikuwa daktari kutoka nchi ya ubelgiji
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
carl friedrich georg spitteler aprili desemba alikuwa mshairi kutoka nchi ya uswisi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
august krogh novemba septemba alikuwa daktari na mwanafiziolojia kutoka nchi ya denmark
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
knut hamsun agosti februari alikuwa mwandishi kutoka nchi ya norway
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
jacinto benavente agosti julai alikuwa mwandishi kutoka nchi ya hispania
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
katika safari yake ya miaka alikuwa mpelelezi wa kwanza kuvuka kisiwa cha greenland kutoka mashariki kwenda magharibi
miaka ya alisafiri na meli yake iliyoitwa fram ndani ya barafu ya bahari ya ncha ya kaskazini
miaka ya alikuwa balozi ya norwei kule london uingereza
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya amani
willem einthoven mei septemba alikuwa daktari na mwanafiziolojia kutoka nchi ya uholanzi
hasa alichunguza maswali ya umeme wa moyo na kuunda mbinu za kuupima
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
johannes fibiger aprili januari alikuwa daktari na mwanapatholojia kutoka nchi ya denmark
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
grazia deledda septemba agosti alikuwa mwandishi wa kike kutoka nchi ya italia
hasa aliandika riwaya ambazo wahusika wake wametoka kisiwa cha sardinia
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
henri bergson oktoba januari alikuwa mwanafalsafa na mwandishi kutoka nchi ya ufaransa
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
charles jules henri nicolle septemba februari alikuwa daktari kutoka nchi ya ufaransa
alikuwa wa kwanza kueleza jinsi ya kuenea kwa homa ya madoa madoa
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
sigrid undset mei juni alikuwa mwandishi wa kike kutoka nchi ya norwei
hasa aliandika riwaya ambazo ndani yake alijishughulikia na matatizo ya wanawake wa kisasa
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
karl landsteiner juni juni alikuwa daktari kutoka nchi ya austria
baadhi ya utafiti mwingi alichunguza virusi visababishavyo magonjwa mbalimbali
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
sinclair lewis februari januari alikuwa mwandishi kutoka nchi ya marekani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
luigi pirandello juni desemba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya italia
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
arthur henderson oktoba septemba alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya uingereza
alikuwa kiongozi wa chama cha wafanyakazi labour party mara tatu 
pia alikuwa waziri wa mambo ya nje wa uingereza kuanzia hadi 
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya amani
james chadwick oktoba julai alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya uingereza
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
hans spemann juni septemba alikuwa mwanazuolojia na mwanafiziolojia kutoka nchi ya ujerumani
kwa mfano alitafiti maendeleo ya miili ya aina ya chura
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya amani
alikuwa mwanafunzi wa martin luther na philipp melanchthon na baadaye alileta mabadiliko ya kanisa kule finland
pia alianzisha fasihi katika lugha ya kifini na kutafsiri agano jipya
otto stern februari agosti alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya ujerumani
wakati wa utawala wa adolf hitler alihamia marekani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
herbert spencer gasser julai mei alikuwa mwanafiziolojia kutoka nchi ya marekani
hasa alichunguza na kugundua kazi za neva mwilini
mwaka wa pamoja na joseph erlanger alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
joseph erlanger januari desemba alikuwa daktari na mwanafiziolojia kutoka nchi ya marekani
mwaka wa pamoja na herbert spencer gasser alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
wolfgang pauli aprili desemba alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya austria
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
kanuni ya pauli ilitangazwa mwaka wa na wolfgang pauli
kanuni ya pauli inadai kwamba tarakimu hizo nne haziwezekani kuwa sawa kwa elektroni mbili ndani ya atomu moja
paulo diakono takriban hadi alikuwa mwanahistoria aliyetoka kabila la walangobardi
kati ya miaka na aliishi ikuluni mwa mfalme karoli mashuhuri
aliandika historia ya maaskofu wa mji wa metz historia ya walangobardi na wasifu ya maisha ya papa gregori i
adolphe adam julai mei alikuwa mtungaji wa muziki kutoka nchi ya ufaransa
daniel auber januari mei alikuwa mtungaji wa muziki kutoka nchi ya ufaransa
bela bartok machi septemba alikuwa mtungaji wa muziki kutoka nchi ya hungaria
alichunguza na kukusanya nyimbo za jadi kutoka maeneo yapakanayo na mto wa danube
alexander borodin novemba februari alikuwa mtungaji wa muziki kutoka nchi ya urusi
baadhi ya muziki nyingi alitunga muziki ya simfoni
ni maarufu hasa kama mwanateolojia na mwanafalsafa lakini alijihusisha sana na siasa pia
alikuwa mmojawapo wa waanzishaji wa mantiki ya kisasa
pia alimkosoa papa wakati wa mvutano kati yake na wafransisko
athari yake juu ya ustaarabu wa magharibi ni kubwa sana
toleo bora la maandishi yake kuhusu falsafa na teolojia ni william of ockham opera philosophica et theologica gedeon g l et al
eds
st
bonaventure n
the franciscan institute 
karibu maandishi yake yote juu ya siasa yamo katika william of ockham h
offler et al
eds
vols
 manchester manchester university press vols
valentin weigel agosti juni alikuwa mwanateolojia wa kiprotestanti kutoka nchi ya ujerumani
alitunga maandiko mengi yaliyoathiriwa na uchaji wa kutafakari sana habari za mungu
charles louis alphonse laveran juni mei alikuwa daktari kutoka nchi ya ufaransa
hasa alichunguza virusi visababishavyo magonjwa mbalimbali
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
ernest orlando lawrence agosti agosti alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya marekani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
mwaka wa alifaulu kutenganisha isotopu za elementi ya urani
fr d ric mistral septemba machi alikuwa mwandishi kutoka nchi ya ufaransa
hasa alijishughulikia na kufufua lugha ya provence inayozungumzwa sehemu za kusini za ufaransa
aliandika mashairi mengi katika lugha hiyo na kutolea kamusi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
gabriela mistral aprili januari alikuwa mwandishi na mshairi wa kike kutoka nchi ya chile
jina lake la kuzaliwa lilikuwa lucila godoy alcayaga
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
camillo golgi julai januari alikuwa daktari kutoka nchi ya italia
mwaka wa pamoja na santiago ramon cajal alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
pia aliipinga nadharia ya albert einstein relativity theory
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
henri moissan septemba februari alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya ufaransa
baadhi ya utafiti mwingi alichunguza elementi ya florini
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
alfred werner desemba novemba alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya uswisi
pamoja na utafiti mwingine alichunguza elementi ya naitrojeni
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
frederick soddy septemba septemba alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya uingereza
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
fritz haber desemba januari alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya ujerumani
pamoja na utafiti mwingine alichunguza maswali ya kemia ya umeme
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
pamoja na sahachiro hata aligundua dawa ya kutibu kaswende
mwaka wa pamoja na ilya mechnikov alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
baadhi ya utafiti mwingine aligundua usanisi wa glukosi aina ya sukari
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
hans fischer julai machi alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya ujerumani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
alihariri kumbukumbu za kikemia za justus von liebig
pia alichunguza mifumo ya kikemia ya sumu za uyoga na asidi ya nyongo
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
irving langmuir januari agosti alikuwa mwanafizikia na mwanakemia kutoka nchi ya marekani
alifanya utafiti kuhusu taa za gesi neli za elektroni na vivuta hewa
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
jean baptiste perrin septemba aprili alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya ufaransa
hasa alichunguza mada za fizikia ya kiini na kemia ya kifizikia
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
theodor svedberg agosti februari alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya sweden
baadhi ya uchunguzi mwingi aliunda aina ya mashinepewa
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
artturi ilmari virtanen januari novemba alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya finland
baadhi ya utafiti mwingi alichunguza virusi vikaavyo kwenye udongo
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
hasa alichunguza virusi visababishavyo magonjwa mbalimbali na kuchapa kazi kwa ajili ya tiba ya kikemia kukomesha magonjwa kama kifua kikuu na kansa
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya tiba
richard kuhn desemba agosti alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya ujerumani
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
patrice lumumba julai januari alikuwa mwanasiasa mwanamapinduzi wa nchi ya jamhuri ya kidemokrasia ya kongo
mwaka wa alikuwa miongoni mwa waanzishaji wa chama cha taifa la kongo kwa kifaransa mouvement national congolais
baada ya miezi miwili tu ya kuwa waziri mkuu lumumba alipinduliwa na baadaye kutiwa ndani kabla ya kuuawa katika mazingira ya kutatanisha katika eneo la katanga upande wa kusini wa kongo
patrice lumumba alizaliwa na fran ois tolenga otetshima na julienne wamato lomendja ambao walikuwa wafugaji katika kijiji cha katakokombe katika mkoa wa mkoa wa kasai katka jimbo la kanyalwaunga
alikuwa mwanachama wa kikundi cha nidhamu jina harisi la patrice lumumba lilikuwa lias okit asombo
jina hili likiwa na maana heir of the cursed ambalo lilitokana na neno la tetela ambayo ni miongoni mwa makabila ya congo okit okit mrithi na asomb cursed or bewitched people who will die quickly
mwaka lumumba alipanda cheo na kuwa cercles wa mji wa stanleyville na baadaye alijiunga na chama cha liberal party of belgium ambapo alifanya kazi ya uharariri na usambazaji wa kijarida cha chama cha chama cha kiliberali cha ubeljiji
na baadaye alifanya ziara ya mafunzo ya wiki tatu nchini ubeljiji mwaka alikamatwa na kushitakiwa kosa la ubadhilifu na kuhukumiwa kifungo cha mwaka mmoja jela kwa kifungo cha nje na kasha baadaye wakili wa baada ya wakili wa kibaljiji kuthibitisha kwamba lumumba amesharejesha zile fedha aliachiliwa huru mnamo mapemwaka 
na baada ya kuachiliwa kwake alisaidiwa na kuanzisha chama chama w mouvement national congolais mnc mnamo
mwaka alichaguliwa kuwa rais wa chama hicho
mnamo mwaka mwezi wa desemba lumumba na wenzake walikiwakilisha chama chao katika mkutano wa w all african peoples conferencebaraza la watu wote wa africa mjini accra ghana katika mkutano huo wa desemba wa pan african uliokuwa chini ya rai wa ghana hayati kwame nkrumah ndg lumumba ambaye alionekana kuongea lugha nyingi zikiwemo za tetela french lingala kiswahili na tshiluba alijitambulisha ziai dhidi ya imani yake kwa bara la afrika mnamo mwezi wa octoba mwaka lumumba kama kiongozi wa chama cha mnc alikamatwa kwa kosa la kuchochea vurugu zakupinga serikali ya kikoloni katika mji wa stanleyville ambapo watu takriban waliuawa na eye alihukumiwa kwenda jela cha miezi sita
mnamo tarehe ya mwezi january ambayo ilikuwa siku ya majaribo na hapohapo katika siku ya kwanza ya mkutano wa wa kuzungumzia hatma ya nchi ya kidemokrasia ya congo itakumbukwa kwamba licha ya lumumba kuwa jela katika kipindi hicho cha chake cha mnc kilifanikiwa kuwashawishi wananchi kwenye uchaguzi uliofanyika mwezi decemba na kushinda katika jamhuri ya congo
kutokana na nguvu ya umma iliyokuwa ikifanywa na wananchi wa congo dhidi ya kuachiliwa kwa lumumba kutoka kila kona aliachiliwa na kuruhusiwa kuhudhuria katika mkutano wa brussels
mkutano huo ulifikia kilele tarehe june kwa azimio la uhuru wan chi ya congo na kupanga uchaguzi tarehe ya mwaka huo huo wa uchaguzi mkuu wa congo may 
lumumba na chama chake cha mnc walipata ushindi uliowawezesha kuunda serikali kwa tangazo la tarehe june na patrice lumumba anapata cheo cha uwaziri mkuu akiwa na umri wa miaka na joseph kasa vubu akiwa ndie rais wake wa kwanza
kwa mujibu wa katiba ya congo mnamo tarehe june serikali ilipitisha kura ya kijasiri ambayo iliamuliwa na baraza la maseneta kwamba tarehe iwe ni siku ya ya kuadhimisha uhuru wa congo
lumumba alitoa hotuba yake kama waziri mkuu katika nchi huru japo yeyre alikuwa ameenguliwa katika ratiba ya shughuli hiyo
hotuba ya mfalme wa ubeljiji mfalme baudouin alihutubia kwa kutukuza utawala wa kikoloni huku akilingania fikra za mjombae ambae alikuwa mfalme wa ubeljiji akiitwa l opold wa pili glossing over atrocities committed during the taifa huru la congo
mfalme aliendelea kutoa masharti aliwataka kuto kufanya mabadiliko yoyote mpaka hapo wao watakapo ona kwamba wanaweza kufanya vyema na kwamba hawakutakiwa kufanya mabadiliko yoyote yalika bidhiwa na kwamba tutaendelea kutoa ushauri
lumumba aliufahamisha umma kwamba uhuru uliotolewa na wabeljiji sio haukuja hivihivi george gershwin septemba julai alikuwa mtungaji wa muziki na mpiga kinanda kutoka nchi ya marekani
alitunga nyimbo nyingi zilizoathiriwa na mitindo ya jazz
aliaga dunia mapema baada ya kupatwa na kansa ya ubongo
william murdock agosti novemba alikuwa mhandisi kutoka nchi ya uingereza
katika mazingira yetu kawaida iko katika hali ya gesi yenye rangi njanokijani
kati ya elementi zote mmenyuko wake wa oksidisho ni kali sana
mhandisi ni mtu anayetumia elimu ya sayansi kutatua matatizo ya kiutendaji
tuzo ya nobel ya fizikia hutolewa kila mwaka kufuatana na wasia ya alfred nobel na kamati ya taasisi ya taaluma ya sayansi ya sweden
tangu mwaka tuzo imepokelewa na wataalamu wafuatao antoine henri becquerel pamoja na pierre curie na marie curie tuzo ya nobel haikutolewa kwa sababu ya vita kuu ya pili ya dunia william shockley john bardeen na walter brattain eugene wigner maria goeppert mayer na johannes hans daniel jensen charles townes nikolai bassow na alexander prochorow richard feynman julian schwinger na shinichiro tomonaga john bardeen leon cooper na robert schrieffer philip anderson john van vleck na neville mott sheldon glashow abdus salam na steven weinberg nicolaas bloembergen arthur schawlow na kai siegbahn leon lederman melvin schwartz na jack steinberger wolfgang paul hans georg dehmelt na norman ramsey jerome friedman henry kendall na richard taylor david lee douglas osheroff na robert richardson steven chu claude cohen tannoudji na william phillips robert laughlin horst ludwig st rmer na daniel chee tsui schores alfjorow herbert kroemer na jack kilby eric cornell wolfgang ketterle na carl wieman raymond davis masatoshi koshiba na riccardo giacconi alexei abrikossow witali ginsburg na anthony leggett makoto kobayashi toshihide maskawa na yoichiro nambu charles kao willard boyle na george e
smith tuzo ya nobeli ya kemia hutolewa kila mwaka kufuatana na wasia wa alfred nobel na kamati ya taasisi ya taaluma ya sayansi ya sweden
tangu mwaka tuzo imepokelewa na wataalamu wafuatao tuzo ya nobel haikutolewa kwa sababu ya vita kuu ya pili ya dunia
 james sumner john howard northrop na wendell stanley manfred eigen ronald norrish na george porter christian anfinsen stanford moore na william stein paul berg walter gilbert na frederick sanger donald cram jean marie lehn na charles pedersen johann deisenhofer robert huber na hartmut michel paul crutzen mario molina na sherwood rowland alan heeger alan macdiarmid na hideki shirakawa william knowles ryoji noyori na barry sharpless aaron ciechanover avram hershko na irwin rose robert grubbs richard schrock na yves chauvin osamu shimomura roger tsien na marty chalfie venkatraman ramakrishnan thomas steitz na ada yonath richard heck ei ichi negishi na akira suzuki tuzo ya nobel ya tiba au fiziolojia hutolewa kila mwaka kufuatana na wasia ya alfred nobel na kamati ya taasisi ya taaluma ya sayansi ya sweden
tuzo ya nobel ya fasihi inatolewa na taasisi ya taaluma ya uswidi kwa lugha na fasihi
tangu mwaka tuzo imepokelewa na waandishi wafuatao tuzo ya nobel ya amani inatolewa na kamati ya nobel ya norway iliyochaguliwa na bunge ya norway kufuatana na wasia ya alfred nobel
tangu mwaka tuzo imepokelewa na watu wafuatao au taasisi zifuatazo karl hjalmar branting na christian louis lange tuzo ya nobel haikutolewa kwa sababu ya vita kuu ya pili ya dunia
 ofisi ya kamishna wa umoja wa mataifa kwa wakimbizi ofisi ya kamishna wa umoja wa mataifa kwa wakimbizi shirika la madaktari wa kimataifa kwa kuzuia vita ya nyuklia al gore na intergovernmental panel on climate change ellen johnson sirleaf leymah gbowee na tawakel karman organisation for the prohibition of chemical weapons lilongwe umma kadiriwa sensa ni mji mkuu wa malawi
yenyewe iko kusini magharibi mwa nchi magharibi mwa mto malawi karibu na mpaka wa malawi na msumbiji na zambia
mji wa lilongwe baadaye ukawa mji wa pili kwa ukubwa malawi
mwaka wa mji mkuu wa nchi ulihamishwa kutoka zomba mji ambao sasa ni wa tatu kwa ukubwa nchini malawi hadi kwa mji namba mbili kwa ukubwa lilongwe
mji wenyewe una wilaya nyingi ambazo zajulikana kama eneo mbila kati ya mji kuwa eneo iliopewa namba
eneo zenyewe hazijapewa namba kulingana vile eneo zimepakana
kuna mabasi na motokaa za abiria zinazosafirisha watu kwa miji ya kale katikati ya mji wenyewe na pia kiwanja cha denge
mataksi yapatikana rahisi kutoka kwa na taksi kwa jia inayoitwa presidential way kaskazini mwa maduka za soko zilizokati ya mji
lilongwe inao wakazi wakigeni na kwa hivyo waweza kupata chakula zakutoka ng ambo kwa maduka
kati ya muda huu wa ukame juni na julai ni kuna baridi na agosti kukizidi na upepo na vumbi
viwanda hasa ni kama za tumbako chai sukari utolezi wa vyumo vilivyo siagwa simiti na vyakula
ukulima ni kama wa tumbako miwa mipamba chai mahindi viazi mikota mihogo mituta na pia kwa wanyama ni kama ng ombe mbuzi
vifaa vinavyouzwa kwa nchi za kigeni ni tumbako chai sukari pamba kahawa chungu na mbao
vifaa vinavyonunuliwa kutoka nchi za kigeni ni vyakula mafuta vifaa vilivyoundwa vifaa vya utumizi na vifaa vya usafirishaji
madini na mali ni kama simiti madini ya yuranimu ambayo hayajachimbwa makaa ya miamba madini ya shabu au alumini
ukataji wa miti mmomonyoko wa udongo ujanaba wa maji maji ya siwa ya choo takataka za viwanda samaki kupunguka kwa kuaribu eneo za yai za samaki
hendrik antoon lorentz julai februari alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya uholanzi
pia alichunguza nadharia ya albert einstein relativity theory na ya kwanta
mwaka wa pamoja na pieter zeeman alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
albert abraham michelson desemba mei alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya marekani
tafiti zake ziliweka msingi kwa nadharia ya albert einstein relativity theory
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
guglielmo marconi aprili julai alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya italia
baadhi ya uchunguzi mwingi alivumbua njia ya mawasiliano bila waya
mwaka wa pamoja na ferdinand braun alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
marconi ametajwa mara nyingi kama mvumbuzi wa redio pamoja na nikola tesla na alexander popov
heike kamerlingh onnes septemba februari alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya uholanzi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
max von laue oktoba aprili alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya ujerumani
pamoja na utafiti mwingine alichunguza mionzi ya eksirei
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
tangu mwaka wa alikuwa mkurugenzi wa taasisi ya max planck kwa kemia ya kifizikia kule berlin
imepakana na ujerumani upande wa mashariki ubelgiji upande wa kusini na bahari ya kaskazini north sea upande wa magharibi na kaskazini
uholanzi ni sehemu ya ufalme wa nchi za chini kingdom of the netherlands pamoja na visiwa vya aruba cura ao na sint maarten mbali ya visiwa vingine vitatu vya karibi vya uholanzi
jina la uholanzi limetokana na holland eneo la magharibi la nchi hii
watu wengi hutumia jina hilo lakini wakazi wenyewe wanaiita nchi yao nederland inayomaanisha nchi ya chini
kwa kweli sehemu kubwa ya uholanzi iko chini ya usawa wa bahari
waholanzi wamejenga maboma kuzuia maji yasienee yakifurika
akifika uholanzi kwa uwanja wa ndege wa schiphol msafiri anastaajabu nchi ilivyo tambarare
kwa kweli kuna sehemu zenye vilima lakini sehemu kubwa zaidi ya uholanzi ni tambarare
vipande vikubwa vya nchi vimepatikana kutoka ziwa au bahari
ili kufanya hivyo boma linajengwa kuzunguka ziwa au sehemu ya bahari kisha maji yanavutwa kwa bomba
mkoa mmoja mzima flevoland umepatwa kwa maji ya zuiderzee bahari ya kusini
kwa sababu hiyo watu husema mungu aliumba dunia lakini waholanzi waliumba uholanzi
hata sasa sehemu muhimu ya uholanzi ni maji 
maboma mengine makubwa yamejengwa upande wa kusini magharibi wa nchi ili ya kuzuia maji yasienee mikoa ya zeeland na zuid holland
mradi huu huitwa deltawerken au ujenzi wa delta
oosterscheldekering au boma la mto wa oosterschelde ni jengo linaloshangaza
urefu wake ni km na katikati yake kuna malango makubwa ambayo hujifunga wenyewe kila wakati ambapo maji ya bahari yakifura zaidi ya m
barabara kuu inapitia juu ya boma hili
mito mikubwa kadhaa inaingia uholanzi na kutiririka katika bahari ya kaskazini
mto rijn mto rhine unaingia kwa tolkamer upande wa mashiriki na karibu na nijmegen mto waal unajitenga ambao unachukua ya maji
mto ijssel unajitenga karibu na westervoort na kwenda upande wa kaskazini
mto maas mto meuse unaingia uholanzi upande wa kusini wa limburg na karibu na mook unageuka upande wa magharibi
kila mkoa unatawaliwa na gavana ambaye huitwa commissaris van de koningin isipokuwa yule wa limburg ambaye huitwa gouverneur
katika uholanzi barabara daima zina msongamano wa magari
hii ni kwa sababu watu wanakwenda kazini asubuhi hadi kurejea jioni na wanaoishi uholanzi ni wengi na kufanya kazi nyingi sana
wakazi wengi wana asili ya makabila ya kijerumani lakini kuna wahamiaji wengi pia
 ni waislamu 
 mabanyani na 
 wabuddha
wengi wanamwona ndiye mwandishi bora wa michezo ya kuigiziwa afrika
 julai kwa wazazi wayoruba huko abeokuta nigeria
alisoma shule ya msingi kwao abeokuta halafu shule ya sekondari ya ibadan
alifuata masomo ya fasihi chuo kikuu huko ibadan na leeds uingereza 
alifundisha fasihi kwenye vyuo vikuu vya lagos ibadan na ife
soyinka aligongana mara nyingi na serikali za kidikteta za nchi yake akipinga pia udikteta katika nchi mbalimbali kama vile utawala wa mugabe huko zimbabwe
katika maandishi yake alilenga mara nyingi kwa buti inayokandamiza bila kujali rangi ya mguu ndani yake
hasa wakati wa udikteta wa jenerali sani abacha soyinka alijikuta hatarini
akaondoka nigeria akaishi nje alipopata nafasi ya profesa ya fasihi kwenye chuo kikuu cha emory atlanta marekani
mwaka soyinka ni profesa kwenye chuo kikuu cha nevada marekani
wole soyinka amemwoa mke wake laide akazaa naye watoto wanne
charles douard guillaume februari juni alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya uswisi aliyeishi ufaransa
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
robert andrews millikan machi desemba alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya marekani
baadhi ya uchunguzi mwingine alijishughulikia na vipimo vya umeme wa elementi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
gustav ludwig hertz julai oktoba alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya ujerumani
pia alivumbua njia fulani ya kutenganisha isotopu
mwaka wa pamoja na james franck alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
werner karl heisenberg desemba februari alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya ujerumani
alivumbua umekaniki wa kwanta na kutangaza kanuni ya heisenberg ya utovu wa hakika
pia alifanya utafiti wa msingi kuhusu fizikia ya kiini
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fizikia
mpaka mwaka wa alikuwa mkurugenzi wa taasisi ya max planck kwa fizikia ya nyota
kanuni ya heisenberg ya utovu wa hakika au kanuni ya utovu wa hakika kwa kifupi ni kanuni muhimu katika fizikia ya kwanta
inasema kwamba haiwezekani kupima sifa mbili zinazotegemeana za kipande kimoja cha elementi kwa uhakika kabisa
maana yake kwa mfano haiwezekani kupima kabisa mahali na mwendo wa elektroni moja wakati huohuo
kanuni hii ilivumbuliwa na werner heisenberg mwaka wa 
san marino kwa kiitalia maana yake ni mtakatifu marino ni kati ya nchi ndogo kabisa duniani
eneo lake lote limo ndani ya mipaka ya italia kati ya wilaya za rimini na pesaro urbino karibu na mwambao wa bahari ya adria
san marino inatajwa kuwa jamhuri yenye umri mkubwa duniani
ilianzishwa na wakristo waliokimbia dhuluma ya kaisari wa roma diokletiano wakitafuta kimbilio mlimani
kati yao shemasi marino na padri leo ndio mmarufu zaidi
san marino ina wakazi hivi katika vijiji 
karibu wote 
 ni waumini wa kanisa katoliki jimbo la san marino montefeltro na wanaongea kiitalia kwa lahaja ya kiromagna
san marino imetunza utaratibu wa serikali inayofanana na muundo wa jamhuri ya roma ya kale
serikali inaongozwa na watawala wawili capitani reggenti wanaochaguliwa kwa muda wa miezi sita tu kama zamani konsuli wa kiroma
bunge linaitwa halmashauri kuu consiglio grande generale likichaguliwa kila baada ya miaka mitano
halmashauri inateua pia kamati ya watu consiglio dei xii inayotekeleza kazi ya mahakama
wananchi wote hukutana mara mbili kwa mwaka kama mkutano mkubwa wa arengo wakiamua juu ya matamko na mapendekezo kwa serikali
sully prudhomme machi septemba alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya ufaransa
jina lake la kuzaliwa lilikuwa ren fran ois armand prudhomme
mwaka wa alikuwa mshindi wa kwanza wa tuzo ya nobel kwa fasihi
alizaliwa kwa jina la chloe anthony wofford tarehe februari huko lorain ohio kama mtoto wa pili wa familia ya waamerika weusi
 akajiunga na chuo kikuu cha howard chuo kwa waamerika weusi katika mji mkuu washington d
akimaliza kwa digrii ya ba katika somo la kiingereza
wakati ule aliacha jina lake la chloe akatumia toni kama kifupi cha anthony
mwaka alipata ma shahada ya pili kutoka chuo kikuu cha cornell
alianza kufundisha fasihi kwenye chuo kikuu cha texas kusini mjini houston tangu tena howard
baada ya talaka mwaka alianza kazi ya uhariri wa vitabu kwa wachapishaji wa random house
mwaka alitoa kitabu chake cha kwanza the bluest eye jicho la buluu kabisa
kitabu cha kwanza kilichofaulu kuuzwa vema kilikuwa song of solomon wimbo ya suleimani mwaka 
christian matthias theodor mommsen novemba novemba alikuwa mwanahistoria na mwandishi kutoka nchi ya ujerumani
anafahamika hasa kwa kitabu chake historia ya roma kwa kijerumani r mische geschichte
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
henryk sienkiewicz mei novemba alikuwa mwandishi kutoka nchi ya poland
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
giosu carducci julai februari alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya italia
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
alitafsiri vitabu vya aristoteli na kuandika vitabu kuhusu maadili na dini
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi
selma lagerl f novemba machi alikuwa mwandishi wa kike kutoka nchi ya sweden
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya fasihi akiwa mwanamke wa kwanza kupokea tuzo hiyo
svante arrhenius februari oktoba alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya sweden
baadhi ya utafiti mwingine alichunguza uchanganuaji dutu kwa nguvu za umeme elektrolisisi
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
william ramsay oktoba julai alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya uingereza
hasa alivumbua na kuchunguza elementi za gesi yaani neoni agoni kriptoni na xenoni
mwaka wa alikuwa mshindi wa tuzo ya nobel ya kemia
asili ya herufi ni katika miandiko iliyotangulia alfabeti ya kilatini
wafinisia walikuwa na kaf iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya kofi au uso wa mkono wakitumia alama tu kwa sauti ya k na kuiita kwa neno lao kwa kofi kaf
uchumi wa mbeya mjini umetegemea kilimo cha mazingira yake na biashara
pia kiasi cha maji pamoja na ukubwa wa beseni yake zina nafasiy pili duniani baada ya amazonas huku amerika ya kusini
jamhuri zote mbili za kongo zimepata majina yao kutoka kwa mto
kwa kuwa utu unategemea urithi mazingira na utashi wa kila mmoja anapaswa kuchunguza hayo yote yaliyochangia kumjenga
bizanti ilipata mapigo mawili makubwa katika historia yake uingereza uliachia ujerumani kisiwa cha helgoland katika bahari ya kaskazini
ziwa rukwa ni ziwa kubwa la magadi nchini tanzania
miji mikubwa zaidi mtoni ni basse santa su janjanbureh na banjul
laurenti wa brindisi ni jina la kitawa la giulio cesare russo brindisi leo nchini italia julai bel m ureno julai padri na mkuu wa shirika la ndugu wadogo wakapuchini 
alitangazwa mwenye heri na papa pius vi mwaka mtakatifu na papa leo xiii mwaka hatimaye mwalimu wa kanisa na papa yohane xxiii mwaka 
sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe julai
laurenti alizaliwa brindisi italia tarehe julai 
baada ya kufiwa baba yake utotoni alipokuwa na miaka tu mama alimtuma aishi utawani hivyo alisoma kwenye shule ya wafransisko wakonventuali hukohuko brindisi akavaa kanzu yao tangu mwaka hadi kama maandalizi ya kujiunga nao
tangu hapo alivutiwa na karama ya fransisko wa asizi hata akavaa kanzu yao tangu mwaka hadi kama maandalizi ya kujiunga nao
wakati huo ndipo alipoanza kuhubiri kadiri ya desturi yao
kisha kupatwa na hali ngumu kiuchumi katika familia alihamia kwa ndugu yake padri huko venezia alipoendelea kusoma na kuzingatia wito wa kifransisko hadi kujiunga na urekebisho wa wakapuchini tarehe februari kwa kuvaa kanzu yao na kubadilishiwa jina
wakati huo shirika hilo lilikuwa limekomaa anavyoonyesha mwenyewe ambaye ni tunda lake kamili zaidi pande nyingi
huko padova aliendelea kusoma mantiki na falsafa halafu akarudi venezia kusomea teolojia
kwa wakati huohuo alikuwa anafundisha pia kutokana na ujuzi wake mkubwa ajabu hasa wa biblia katika lugha zote asili uliomsaidia hata kuhubiria kwa mafanikio wayahudi
kuhusu umuhimu wa neno la mungu alisema neno la bwana ni mwanga wa akili na moto wa utashi hivi kwamba binadamu aweze kumjua na kumpenda mungu
kwa mtu wa ndani anayeishi kwa neema hai ya roho wa mungu ni mkate na maji lakini mkate mtamu kuliko asali na maji yanayopendeza kuliko divai au maziwa ni silaha dhidi ya moyo ulioshupaa katika vilema
ni upanga dhidi ya mwili ulimwengu na shetani ili kuangamiza kila dhambi
tarehe desemba alipata upadrisho akaendelea kutumia utaalamu wake kwa ajili ya urekebisho wa kikatoliki baada ya mtaguso wa trento
kwa kuwa alijua lugha mbalimbali kama vile kifaransa na kijerumani aliweza kufanya utume mpana sana akahubiri katika nchi nyingi za ulaya
kwa ujuzi wake wa biblia na mababu wa kanisa aliweza kufafanua kwa utulivu na uwazi mafundisho ya kikatoliki kwa waprotestanti hasa wa ujerumani akionyesha misingi ya yale yaliyopingwa na martin luther kama vile nafasi ya kwanza ya mtume petro na ya askofu wa roma kati ya wenzao asili ya uaskofu utakaso wa dhati wa binadamu na haja ya kutenda mema ili kuokoka milele
hata waamini wa kawaida wasio na elimu kubwa walifaidika na maneno yake alipowaelekea ili kuwahimiza washike imani yao kimaisha
ni ajabu alivyofululiza kuhubiri katika miji mingi ya italia na ya nchi nyingine hata alipotwishwa majukumu mengine mazito kama vile mwalimu wa teolojia na mlezi wa wanovisi
mwaka alianza kupata vyeo vikubwa shirikani kama vile mkuu wa kanda na mshauri wa mkuu wa shirika
mnamo oktoba aliomba kuwa mmojawapo wa mapadri wa kuhudumia kiroho wanajeshi wa kikristo wakipambana na waturuki wavamizi
tarehe mei alichaguliwa kuwa mkuu wa shirika mwenye jukumu la kutembelea kanda zake zote
katika maandishi yake alizungumzia mara nyingi liturujia
anakumbukwa pia kwa ibada yake kwa ekaristi na kwa neema za pekee alizokuwa anazipata wakati wa kuiadhimisha zilizomfanya achukue masaa kila siku kuadhimisha misa ambayo kwake ilikuwa hai
alikuwa kama akitekwa na huo ukumbusho wa mateso kifo na ufufuko wa bwana
pamoja na kutumia muda mwingi kusali kwa ari yake ya pekee alikuwa akihimiza mapadri na waamini wengineo kuyapa kipaumbele maisha ya sala kwa kuwa ndiyo njia ya kuongea na mungu
yaani kwamba mungu yupo kweli na sisi tunaposema naye katika sala kwamba yeye anasikiliza kweli sala zetu hata tukisali kwa mioyo na akili yetu tu
tena si tu kwamba yupo nasi na kutusikiliza bali yuko radhi na kufurahi sana kutujalia tunachomuomba
laurenti alionyesha kazi ya roho mtakatifu katika maisha ya waamini akiwaangaza na kuwaimarisha kwa vipaji vyake waweze kuishi injili kwa furaha
roho mtakatifu anasaidia ubebaji wa nira ya sheria ya mungu na kupunguza uzito wake ili tuweze kushika amri za mungu kwa urahisi mkubwa na hata kwa furaha
vilevile aliangazia nafasi ya pekee ya bikira maria akithibitisha kuwa alitungwa bila dhambi ya asili akashiriki kazi ya ukombozi iliyofanywa na kristo
heshima iliyomfuata kila mahali ilimfanya awe anatafutwa na kusikilizwa kama mshauri
mara nyingi mapapa na watawala wa nchi katoliki walimchagua kama balozi ili kutatua matatizo na kustawisha uelewano kati ya nchi za ulaya ambazo wakati huo zilikuwa zinatishwa kuvamiwa na dola la waturuki waosmani
mwaka alitumwa na wananchi wa napoli walionyanyaswa na makamu wa mfalme wa hispania akawatetee kwa mfalme mwenyewe filipo iii
baada ya kukwepa njama mbalimbali alitabiri kuwa mwenyewe atakufa mapema na mfalme atamfuata kabla ya miaka miwili kwisha kama ilivyotokea
alifariki bel m ureno tarehe julai labda kwa sumu wakati wa usuluhishi huo
opera omnia yaani maandishi yake yote katika magombo yametolewa kitaalamu huko quaracchi miaka 
chuo kikuu cha kilimo na teknolojia cha jomo kenyatta chuo kikuu cha kilimo na teknolojia cha jomo kenyatta jomo kenyatta university of agriculture and technology jkuat ni chuo kikuu cha umma kilicho karibu na jiji la nairobi kenya
chuo hiki kinapatikana mjini juja kilometa kaskazini mashariki mwa nairobi katika barabara kuu ya nairobi thika
chuo hiki hutoa kozi katika uhandisi sayansi pamoja na sanaa ya uchoraji architecture na ujenzi construction
chuo hiki kina nia imara ya utafiti katika maeneo ya teknolojia na uhandisi
jkuat ilianzishwa mnamo mwaka kama chuo cha kilimo na teknolojia jkcat ambacho kilikuwa chuo cha kiwango cha katikati kilichoanzishwa na serikali ya kenya kwa msaada kutoka kwa serikali ya japani
mipango ya kuanzisha jkcat ilianza mnamo mwaka wa 
mapema mwaka wa rais wa kenya jomo kenyatta alichangia hekta mia mbili za shamba kwa ajili ya uanzishwaji wa chuo hicho
kundi la kwanza la wanafunzi lilisajiliwa mnamo tarehe mei 
rais mpya daniel arap moi alikifungua rasmi chuo cha jkcat mnamo tarehe machi 
sherehe ya kwanza ya mahafali ilifanyika aprili huku vyeti vya diploma vikikabidhiwa kwa wahitimu katika uhandisi wa kilimo teknnolojia ya chakula na bustani
mnamo tarehe septemba daniel arap moi alitangaza jkcat kuwa chuo husika cha kenyatta university kupitia kwa notisi ya kisheria chini ya kifungu cha sheria cha kenyatta university cap c
jina la jkcat lilipadilishwa rasmi na kuwa jomo kenyatta university college of agriculture and technology jkucat
hatimaye kilifahamika kama chuo kikuu kupitia kifungu cha sheria jkuat cha na kuzinduliwa rasmi tarehe desemba 
jkuat ni mwenyeji wa african institute on capacity development aicad
chuo hiki kinajulikana kuwa chuo kikuu zaidi cha teknolojia nchini kenya
wahandisi wanaofuzu kutoka chuoni humo hung ang aniwa na waajiri wanaposaka ajira
matawi mengine ni nairobi campus karen campus na taita taveta campus
corbin bleu reivers amezaliwa februari bora unaojulikana kama corbin bleu ni american mwigizaji mwanamitindo dancer na mwimbaji
yeye ni labda anafahamika majukumu yake katika high school zaidi filamu mfululizo ya discovery kids televisheni flight down na disney channel asilia kisasa rukia katika
yeye pia ilianzisha solo career na albamu yake iliyotolewa upande mwingine tarehe mei albamu ilipata kushika nafasi ya thelathini na sita ya us billboard kuuza nakala katika wiki yake ya kwanza
bleu iliyotolewa albamu yake ya pili kasi ya mwanga tarehe machi katika marekani
mchenza citrus reticulata na c
tangerina ni mti wa jamii ya mchungwa unaozaa machenza
mdanzi au mdaranzi citrus aurantium ni mti wa jamii ya mchungwa unaozaa madanzi pia madaranzi
mapenzi ni neno la kiswahili linalojumlisha idadi kadhaa ya hisia kuanzia mahaba pendo hata upendo wa kimungu
uanuwai wa matumizi na maana pamoja na utata wa hisia zinazohusika hufanya kuwe na ugumu katika ufafanuzi hata kulingana na hali nyingine za kihisia
kidhahania mapenzi kwa kawaida yanarejelea hisia za ndani zisizoelezeka za kudumu kwa mtu mwingine
hata hivyo maelezo haya finyu pia yanashirikisha hisia tofauti kutoka hamu na urafiki wa kimahaba hadi ukaribu wa kihisia wa kifamilia na kitaamuli usioelekea kabisa ngono na hata umoja wa kina au ibada ya upendo wa kidini
neno la kiingereza love linaweza kuwa na maana tofauti lakini zinazohusiana katika miktadha tofauti
tofauti za utamaduni katika kufafanua mapenzi hivyo hufanya liwe jambo gumu kuanzisha ufafanuzi wowote
ingawa desturi au chanzo cha mapenzi ni suala ambalo hujadiliwa mara kwa mara sura tofauti ya neno hili zinaweza kuwekwa wazi kwa kuamua nini si mapenzi
wakati yanapojadiliwa kidhahania mapenzi kwa kawaida yanarejelea pendo kati ya watu hisia alizonazo mtu kuhusu mtu mwingine
mapenzi mara nyingi yanahusisha kutunza au kujiainisha na mtu au kitu ikiwa ni pamoja na nafsi ya mtu
aidha katika tofauti za kiutamaduni katika kuelewa mapenzi mawazo kuhusu mapenzi pia yamebadilika sana kadiri ya wakati
baadhi ya wanahistoria wanahusisha dhana za kisasa za mapenzi ya kimahaba na ulaya wakati au baada ya karne za kati ingawa kuwepo kwa mahusiano ya kimahaba kabla ya wakati huo kunaonyeshwa na ushairi wa kimapenzi wa kale
kutokana na utata wa dhahania ya mapenzi mjadala juu ya mapenzi kwa kawaida hupunguzwa hadi maneno yaliyopitwa na wakati na kuna mithali kadhaa kuhusu mapenzi mojawapo ikiwa ile ya vergilio ya kuwa pendo hushinda yote na ile ya beatles all you need is love unachohitaji ni mapenzi tu
mwanafalsafa gottfried leibniz alisema mapenzi ni kuwa na furaha tele kutokana na furaha ya mwingine
bertrand russell anaelezea mapenzi kama hali ya thamani kamili kinyume na thamani inayobadilika
mtu anaweza kusema anapenda nchi kanuni au shabaha maalumu ikiwa anaithamini sana na kuizingatia kwa makini
vilevile katika huduma za huruma na kazi za kujitolea upendo wa kazi unaweza kutokana na mapenzi yasiyohusishwa na kitu pamoja na utu na imani za kisiasa badala ya mapenzi kati ya watu
watu pia wanaweza kupenda vitu wanyama au shughuli ikiwa wao wenyewe watajitolea kujihusisha na vitu vile
ikiwa tamaa ya kingono pia inashirikishwa hali hii inaitwa parafilia
mapenzi kati ya watu wawili ni hisia za nguvu kuliko kumpenda mwingine kwa jumla
mapenzi yasiyotuzwa ni hisia za mapenzi ambazo haziwezi kulipwa au kurudishwa
mapenzi kama haya yanaweza kuwepo kati ya wanafamilia marafiki na wanandoa
pia kuna matatizo kadhaa ya kisaikolojia yanayohusiana na mapenzi
katika historia falsafa na dini ndizo taaluma ambazo zimewaza sana suala la mapenzi
katika karne ya sayansi ya saikolojia imeandika mambo mengi juu ya suala hili
katika miaka ya karibuni sayansi za saikolojia ya mabadiliko biolojia ya mabadiliko anthropolojia sayansi ya nyuro na biolojia zimezidisha ufahamu juu ya mapenzi
maumbo ya kibiolojia ya jinsia huona mapenzi kama hisia za mamalia kama vile njaa au kiu
helen fisher mtaalamu mashuhuri katika mada ya mapenzi amegawa mapenzi katika sehemu tatu zinazolingana tamaa mvuto na pendo
tamaa huwafunua watu kwa wengine mvuto wa kimahaba huwahamasisha watu kuzingatia nishati yao kwa kuhusiana kingono na pendo linahusisha kustahimili mwenzako au mtoto kwa muda wa kutosha kumlea
tamaa ni hamu ya mwanzo ya ngono ambayo inahusisha kutolewa kwa wingi kwa kemikali kama vile testosterone na estrogen
athari hizi huwa hazikai zaidi ya wiki chache au miezi michache
pendo ni hamu ya kibinafsi na ya kimahaba zaidi inayoelekezwa kwa mtu maalum wa kuhusiana kingono ambayo hutokana na tamaa wakati wajibu kwa mtu huyo unakua
utafiti uliofanywa hivi karibuni na sayansi ya nyuro umeonyesha kuwa kadiri watu wanavyoendelea kupendana ubongo huwa unatoa aina fulani za kemikali ikiwa ni pamoja na pheromones dopamine norepinephrine na serotonin ambayo hufanya kazi sawa na amphetamines kuchochea kiini cha furaha kwenye ubongo na kusababisha ongezeko la mapigo ya moyo kupoteza hamu ya kula na kulala na hisia kali za msisimko
utafiti umeonyesha kwamba hatua hii kwa jumla hudumu kuanzia mwaka mmoja na nusu hadi miaka mitatu
kwa kuwa hatua za tamaa na mvuto huendelea kwa muda tu hatua ya tatu inahitajika ili kuelezea mahusiano ya muda mrefu
upendo ni maingiliano ambayo hukuza mahusiano ya kudumu kwa miaka mingi na hata miongo
upendo kwa jumla umejengwa kwenye wajibu kama vile ndoa na watoto au kuheshimiana kirafiki kulikojengwa kwenye mambo kama vitu mnavyovipenda
upendo umehusishwa na kuwepo kwa viwango vya juu vya kemikali oxytocin na vasopressin ikilinganishwa na mahusiano ya muda mfupi
enzo emanuele na wenzake walieleza kuwa molekuli ya protini inayojulikana kama kipengele cha ukuaji wa neva nerve growth factor ngf ina viwango vya juu wakati watu wanapoanza kupendana lakini viwango hivi hurudi kwenye vipimo vya awali baada ya mwaka mmoja
saikolojia inaonyesha mapenzi kama jambo tambuzi na la kijamii
mwanasaikolojia robert sternberg alibuni nadharia ya miraba mitatu ya mapenzi akasema mapenzi yana vipengele vitatu tofauti urafiki kujitoa na uchu
urafiki ni aina ambayo watu wawili huambiana siri na mambo kadhaa kuhusu maisha yao binafsi
kuwajibika kwa upande mwingine ni matumaini kuwa uhusiano huo ni wa kudumu
aina ya mwisho na inayopatikana sana ni mvuto wa kingono au uchu
mapenzi ya uchu ni kama yanavyoonyeshwa katika kupumbazwa kimapenzi pamoja na mapenzi ya kimahaba
aina zote za mapenzi hutazamwa kama mchanganyiko tofauti wa vipengele hivi vitatu
mwanasaikolojia kutoka marekani zick rubin alijaribu kutumia saikrometiki
kazi yake inasema kuwa mapenzi yamejengwa na vipengele vitatu upendo kujali na urafiki
kufuatia maendeleo katika nadharia za umeme kama vile sheria ya coulomb ambayo ilionyesha kuwa nguvu chanya na nguvu hasi huvutiana milinganisho katika maisha ya binadamu ilifanywa kama vile vitu vilivyo kinyume kuvutiana
kibo rukul ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabo rukul
katika miaka ya hivi karibuni nadharia mbalimbali za maingiliano ya binadamu zimebuniwa na kuelezewa kwa kuzingatia upendo mahusiano maingiliano na mivuto
baadhi ya mamlaka ya magharibi hugawanywa katika vipengele viwili vikuu chenye utu na chenye kujipenda
mtazamo huu umewakilishwa na scott peck ambaye kazi yake katika uwanja wa saikolojia ya matumizi ilitafiti fafanuzi za mapenzi na maovu
peck anasema kuwa mapenzi ni mchanganyiko wa wasiwasi kuhusu ukuaji kiroho wa mwingine na kujipenda sahili
mifumo ya kibiolojia ya mapenzi huyatazama kama msukumo wa kimamalia sawa na njaa au kiu
saikolojia hutazama mapenzi kama jambo linaloegemea zaidi jamii na utamaduni
pengine kuna chembe za ukweli katika mitazamo yote miwili
hakika mapenzi huathiriwa na homoni kama oxytocin neurotrophins ngf na pheromones na jinsi watu hufikiri na kutenda katika mapenzi huathiriwa na mawazo yao kuhusu hayo
mtazamo wa kawaida katika biolojia ni kwamba kuna misukumo miwili mikuu katika mapenzi mvuto wa kingono na pendo
pendo kati ya watu wazima huchukuliwa kufanya kazi kwa kuzingatia kanuni sawa na zile zinazomfanya mtoto mchanga kumpenda mama yake
mtazamo wa jadi wa kisaikolojia huangalia mapenzi kama muungano wa mapenzi ya kimwenzi na mapenzi ya kiuchu
mapenzi ya kiuchu ni hamu kubwa na mara nyingi huandamana na mhemko wa kimwili kupumua kwa nguvu mpigo wa moyo wa kasi mapenzi ya kimwenzi ni mapenzi na hisia za kirafiki zisizoandamana na mhemko wa kimwili
uchunguzi umeonyesha kuwa ubongo wa waliopumbazwa na mapenzi unafanana na ule wa wenye ugonjwa wa akili
mapenzi huanzisha shughuli katika eneo la ubongo sawa na njaa kiu na hamu ya madawa
mapenzi mapya kwa hiyo yanaweza kuegemea upande wa mwili kuliko wa hisia
kadiri wakati unavyopita athari hizi zinazotokana na mapenzi hukomaa na maeneo mbalimbali ya ubongo yanaamshwa hasa yale yanayohusiana na ahadi za muda mrefu
maulana rumi hafez na sa di ni ikoni ishara za uchu na mapenzi ambazo huwasilishwa na lugha na utamaduni wa kiajemi
neno la kiajemi linalorejelea mapenzi ni eshgh lililotokana na la kiarabu ishq
katika utamaduni wa kiajemi kila kitu kinazungukwa na mapenzi na yote huwa ni kwa ajili ya mapenzi kuanzia kupenda marafiki na familia mabibi na mabwana na hatimaye kufikia upendo wa kimungu ambao ndio lengo halisi katika maisha
ukonfyushasi kwa desturi ulisisitiza wajibu mwelekeo na tendo katika uhusiano km wema kutoka kwa wazazi utiifu wa mzazi kutoka kwa watoto uaminifu kwa mfalme na kadhalika kuliko mapenzi yenyewe
katika kuzingatia haya dhana ya mapenzi umekuja tu hivi majuzi kutoka magharibi
hata hivyo ren inaweza kuonekana kama wema wa mapenzi ambayo ni sehemu muhimu ya maisha ya kimaadili na lazima ifuatwe na wote
mozi alibuni dhana ya ai iliyotokana na ile ya kikonfusia ren ambayo inakaribiana zaidi na ile ya kimagharibi ya mapenzi bia
badala ya kuonyesha mitazamo tofauti kwa watu tofauti dhana ya mohism inasisitiza kumpenda kila mtu na wala si marafiki au familia pekee bila kuzingatia kama wao watafanya hivyo
katika lugha ya kichina na tamaduni za kisasa istilahi kadhaa hutumiwa kurejelea dhana ya mapenzi istilahi g nq ng inajumuisha hisia zilizoko na upendo ambao umekua kutokana na kuwa na uhusiano wa karibu
ujenzi wa g nq ng hii au maingiliano kwa hivyo ni muhimu katika kuanzisha na kudumisha mapenzi
mwanzo wa uhusiano wa maana uwe wa kimahaba au kirafiki huwa unafikiriwa kuwa mara nyingi unategemea yuanfen
mtazamo sawa na huu katika kiingereza ni hatima au kudura
katika ubudha wa kijapani neno ai linarejelea mapenzi ya uchu na kujali na hamu ya msingi
inaweza kukua kuelekea ama ubinafsi au kutokuwa na ubinafsi na kutaalamika
amae neno la kijapani lenye maana ya kujihusisha na utegemezi ni sehemu ya utamaduni wa ujapani
wa kumlea mtoto wamama wa kijapani wanatarajiwa kukumbatia na kuwaendekeza watoto wao na watoto wanatarajiwa kuwatuza mama zao kwa kuwashikilia na kuwahudumia
baadhi ya wanasosholojia wamependekeza kuwa maingiliano ya kijamii ya kijapani katika maisha ya baadaye yamejengeka juu ya amae ya mama kwa mtoto
ugiriki inatambua njia mbalimbali na tofauti ambazo neno mapenzi huwa limetumika
kwa mfano ugiriki ya kale ina maneno philia eros agape storge na xenia
hata hivyo kigiriki kama ilivyo na lugha nyingine nyingi imekuwa vigumu kihistoria kutofautisha maana za maneno haya kabisa
wakati uo huo nakala ya biblia ya ugiriki ya kale ina mifano ya kitenzi agapo kikiwa na maana sawa na phileo
agape agape inamaanisha mapenzi katika ugiriki ya sasa kisasa
neno s agapo linamaanisha ninakupenda katika kigiriki
kwa jumla linarejelea aina ya mapenzi ambayo ni safi badala ya kimwili mvuto wa kimwili unaopendekezwa na eros
hata hivyo kuna baadhi ya mifano ya agape inayotumika kuleta maana sawa na eros
eros eros ni mapenzi ya kimahaba yaliyo na shauku na hamu
neno la kigiriki erota linamaanisha katika mapenzi
ingawa mapenzi ya eros kwa kawaida huwa yanahisiwa kwa mtu kwa kutafakari yanakuwa ni kuthamini uzuri ndani ya mtu au hata inakuwa ni kuthamini uzuri wenyewe
mapenzi ya eros husaidia nafsi kukumbuka ujuzi wa uzuri na huchangia katika ufahamu wa ukweli wa kiroho
wapenzi na wanafalsafa wote huchochewa na eros kutafuta ukweli
baadhi ya tafsiri huyaorodhesha kama mapenzi ya mwili
philia phil a mapenzi ya wema yasiyo na uchu ilikuwa ni dhana iliyobuniwa na aristotle
philia huchochewa na kwa sababu za kiutendaji mmoja au wawili wa wahusika kufaidika na uhusiano
storge storg ni mapenzi ya kawaida kama wanayohisi wazazi kwa watoto wao
xenia xen a ukarimu ulikuwa ni jambo muhimu sana katika ugiriki wa kale
ulikuwa ni karibu na urafiki wa kitaambiko ulioanzishwa kati ya mwenyeji na mgeni wake ambao hapo awali wangekuwa hawafahamiani
mwenyeji alimlisha na kumpatia mgeni malazi na mgeni alitarajiwa kulipia kwa shukrani pekee
umuhimu wa jambo hili unaweza kuonekana kupitia visasili vya kigiriki hasa vile vya homer ambavyo ni iliad na odyssey
katika kituruki neno mapenzi huwa na maana kadhaa
mtu anaweza kumpenda mungu mtu wazazi au familia
lakini mtu huyo anaweza kupenda mtu mmoja tu kutoka jinsia kinyume na yake jambo ambalo wao hulipatia neno a k
a k ni hisia za kupenda au kuwa katika mapenzi askim kama bado ilivyo katika kituruki leo
waturuki walitumia neno hili kutajia mapenzi katika maana za kimahaba na kingono pekee
neno hili hupatikana kwenye lugha za kituruki kama vile azerbaijani esq na kazakh 
lugha ya kilatini ina vitenzi mbalimbali vinavyolingana na neno la kiingereza mapenzi
amare ndilo neno msingi la mapenzi na bado ndilo linalotumiwa kwenye kiitaliano hadi leo
warumi walilitumia katika kurejelea uhusiano wa kirafiki na wakimahaba au kingono
kutoka kwa kitenzi hiki tunapata amans mpenzi amator mpenzi wa kitaalamu mara nyingi likiwa na wazo la ziada la uzinzi na amica mpenzi katika muktadha wa kiingereza na mara nyingi hutumiwa kitafsida kurejelea kahaba
kutoka kwenye kiini kile bado tunapata amicus rafiki na amicitia urafiki unaojengwa kwenye ushirika na kulingana wakati mwingine kwa karibu na uwiwa au ushawishi
cicero aliandika makala inayoitwa on friendship de amicitia ambayo inazungumzia wazo hili katika urefu fulani
ovid aliandika mwongozo wa kupendana uitwao ars amatoria the art of love ambao unazungumzia kwa kina kila kitu kutoka masuala ya uhusiano nje ya ndia hadi maswala ya wazazi wanaomnyima mtu uhuru
wakati mwingine kilatini hutumia neno amare katika sehemu ambazo kiingereza wakati mwingine kingetumia neno kupenda jambo ambalo huzua utata
dhana hii hata hivyo hunyeshwa sana katika kitalini kwa jumla na neno placere au delect re ambayo hutumiwa zaidi katika miktadha isiyo rasmi na neno la mwisho la delect re likitumiwa mara nyingi katika ushairi wa kimapenzi wa catullus
neno diligere mara nyingi linazua wazo la kuwa na upendo wa kuheshimu na kwa nadra sana hutumiwa kurejelea mapenzi ya kimahaba
neno hili linaweza kufaa kuelezea urafiki wa watu wawili
nomino inayolingana diligentia hata hivyo ina maana ya bidii au uangalifu na ina uhusiani mdogo sana wa kisemantiki na kitenzi hiki
observare ni kisawe cha diligere licha ya kiwa na asili moja na kiingereza kitenzi hiki na nomino inayolingana observantia mara nyingi huashiria heshima au upendo
neno caritas hutumika katika tafsiri za kilatini za biblia ya kikristo kwa maana upendo wenye hisani maana hii hata hivyo haipatikani katika maandiko ya kirumi ya kipagani ya kale
kwa sababu linatokana na ushirikiano na neno la kigiriki hakuna kitenzi cha kuandamana
katika kiyahudi ahava ndilo neno linalotumika sana kurejelea upendo kati ya watu na upendo wa mungu
uyahudi unatumia ufafanuzi mpana wa upendo kati ya watu na kati ya mtu na mungu
kuhusu upendo kati ya watu torati inasema mpende jirani yako kama ujipendavyo mambo ya walawi 
kuhusu upendo wa pili mtu ameamuriwa kumpenda mungu kwa moyo wako wote kwa roho yako yote na kwa nguvu zako zote kumb zilizochukuliwa na mishna ufafanuzi wa sheria za wayahudi kurejelea mema mtu kuwa tayari kutoa maisha yake kama dhabihu badala ya kutenda makosa fulani makubwa mtu kuwa tayari kutoa mali yake yote kama sadaka na kumshukuru mungu licha ya mashaka berakhoth 
fasihi ya marabi hutofautiana katika jinsi upendo huu unaweza kuendelezwa kwa mfano kwa kutafakari matendo ya mungu au kushuhudia makuu yaliyoumbwa
na kuhusu upendo kati ya washirika wa ndoa jambo hili huchukuliwa kama kiungo muhimu cha maisha ishi maisha na mke umpendaye kitabu cha mhubiri 
kitabu cha biblia wimbo ulio bora huchukuliwa kama fumbo la upendo wa kindoa kati ya mungu na taifa lake lakini kwa kawaida wasomaji hukiona kama wimbo wa mapenzi
rabi eliyahu eliezer dessler karne ya hunukuliwa mara nyingi kwa kufafanua upendo kwa mtazamo wa wayahudi unaosema upendo ni kutoa bila kutarajia kupokea kutoka kwenye michtav me eliyahu vol
uelewa wa ukristo unasema kwamba upendo hutoka kwa mungu
mapenzi ya mwanamume na mwanamke eros katika kigiriki na mapenzi yasiyo na ubinafsi kwa wengine agape mara nyingi hulinganishwwa kama mapenzi ya kupaa na kushuka lakini hatimaye ni jambo moja
kuna maneno kadhaa ya kigiriki yanayorejelea mapenzi ambayo yanatajwa katika duru za wakristo
wakristo wanaamini kwamba kumpenda mungu kwa moyo wako wote akili na nguvu na kumpenda jirani yako kama ujipendavyo ni mambo mawili muhimu katika maisha amri kuu ya torati kulingana na mafundisho na maisha ya yesu taz
injili ya marko sura ya aya 
mtakatifu agostino wa hipo aliyafupisha haya alipoandika umpende mungu halafu ufanye utakavyo
mtume paulo alitukuza upendo kama kitu muhimu kulilo vyote
huku akielezea upendo katika shairi maarufu katika waraka wa kwanza kwa wakorintho aliandika upendo huvumilia upendo ni mwema hauna wivu haujivuni hauna kiburi
si ufidhuli hauna majivuno haukasirishwi kwa haraka hauhesabu mabaya uliotendewa
maana mungu hakumtuma mwanawe ulimwenguni ili auhukumu ulimwengu bali ulimwengu uokolewe katika yeye
kila mtu amwaminiye hahukumiwi lakini yeyote asiyemuamini tayari ana hatia kwa sababu yeye hajaamini jina la mwana pekee wa mungu
yohane pia aliandika marafiki zangu hebu tupendane kwani upendo hutoka kwa mungu
kila mtu anayependa amezaliwa wa mungu na anamjua mungu
yeyote asiyependa hamjui mungu kwa sababu mungu ni upendo
mtakatifu augustino anasema ni lazima mtu aweze kutambua tofauti kati ya upendo na tamaa
tamaa ni kujihusisha katika jambo kupindukia bali kupenda na kupendwa ndilo jambo ambalo amelitafuta maisha yake yote
augustino anasema kuwa yule anayeweza kukupenda kwa ukweli na ukamilifu ni mungu kwa sababu upendo kwa binadamu unaruhusu udhaifu kama vile wivu wasiwasi hofu hasira na ushindani
kulingana na augustino kumpenda mungu ni kufikia amani ambayo ni yako
wanateolojia wakristo humwona mungu kama chanzo cha upendo ambao huonekana katika binadamu na mahusiano yao ya upendo
msomi mkubwa wa biblia c
lewis aliandika kitabu kinachoitwa the four loves
papa benedikto xvi aliandika waraka wake wa kwanza kuhusu mungu ni upendo
humo alisema kuwa mwanadamu aliyeumbwa kwa mfano wa mungu ambaye ni upendo anaweza kupenda kujitoa kwa mungu na wengine agape na kwa kupokea na kuhisi upendo wa mungu kupitia tafakuri eros
maisha haya ya upendo kulingana na yeye ni maisha ya watakatifu kama bikira maria na mama teresa wa kolkata na ni mwelekeo ambao wakristo huchukua wanapoamini kuwa mungu anawapenda
kwa kiwango fulani mapenzi hayahusishi mtazamo wa kiislamu wa maisha kama undugubia ambao unahusisha wale wote ambao wanamiliki imani ya kiislamu
hakuna sehemu za moja kwa moja amabzo zimesema kwamba mungu ni upendo lakini miongoni mwa majina ya mungu allah kuna jina al wadud au anayependa ambalo hupatikana katika sura na vilevile sura 
wale wote ambao wanaamini wana mapenzi ya mungu lakini kwa kiasi gani au juhudi zipi amemfurahisha mungu kunategemea na mtu binafsi
ishq au mapenzi ya kiungu ni msisitizo wa usufi
wasufi huamini kwamba mapenzi ni makadirio ya kiini cha mungu kwa ulimwengu
mungu anatamani kutambua uzuri na kama mtu aangaliavyo kwenye kioo ili kujiona mungu hujiangalia kwenye mienendo ya asili
kwa kuwa kila kitu kinaonyesha mungu shule ya usufi huzingatia kuona uzuri ndani ya kinachoonekana kuwa kibaya
usufi mara nyingi unajulikana kama dini ya upendo
mungu katika usufi hutajwa kwa majina matatu makuu ambayo ni mpenzi mpendwa na kipenzi na neno la mwisho kati ya maneno haya likijitokeza sana katika ushairi wa kisufi
mtazamo wa kawaida wa usufi ni kwamba kupitia mapenzi wanadamu wanaweza kurudia usafi na neema yao ya awali
watakatifu wa usufi wanasifika kwa kuwa walevi kutokana na upendo wao wa mungu ndio maana mvinyo unatajwa sana katika mashairi na muziki wa kisufi
katika ubudha k ma ni mapenzi ya kimihemko na kingono
ni kikwazo katika njia ya kutaalamika kwani ni yana ubinafsi
karu ni huruma na rehema ambayo hupunguza mateso ya wengine
huenda sambamba na hekima na ni muhimu kwa kutaalamika
mapenzi haya hayana masharti na yanahitaji mtu kwa kiasi fulani awe amejikubali
badala yake katika ubudha inarejelea uhisani wa ustawi wa wengine usio wa kibinafsi
maadili ya bodhisattva katika ubudha wa mahayana yanahusisha kujinyima kamili ili kuchukua mzigo wa mateso ya dunia
kichocheo kikuu alicho nacho mtu ili kuchukua njia ya bodhisattva ni wazo la wokovu ndani yake mapenzi ya kiutu kwa viumbe wote
katika ubanyani k ma ni mapenzi matamu ya kingono yaliyohuishwa na mungu kamadeva
kwa shule nyingi za kihindu huu ndio mwisho wa tatu artha katika maisha
mara nyingi kamadeva huonyeshwa pichani kashika upinde wa miwa na mshale wa maua yeye huweza hata kubebwa na kasuku mkubwa
yeye huwa ameandamana na mke wake rati na sahibu wake vasanta mkubwa wa msimu wa kuchipua sanamu za mawe za kaama na rati zinaweza kuonekana kwenye mlango wa hekalu ya chenna keshava katika belur huko karnataka india
tofauti na kama prema au prem yanarejelea mapenzi yaliyoinuliwa
karuna ni huruma na rehema ambazo humchochea mtu kusaidia kupunguza mateso ya wengine
bhakti ni istilahi ya kisanskriti inayomaanisha mapenzi ya ibada kwa mungu mkuu
waandishi wa kihindi wanatheolojia wanafalsafa wametambua aina tisa za bhakti ambazo zinaweza kupatikana katika kitabu cha bhagavata purana and works cha tulsidas
kazi ya kifalsafa narada bhakti sutra s iliyoandikwa na mwandishi asiyejulikana anayefikiriwa kuwa narada inatambua aina kumi na moja za mapenzi
mfurungu citrus medica ni mti wa jamii ya mchungwa unaozaa mafurungu
vyama mara nyingi hutamka mwelekeo au itikadi fulani inayoandikwa katika programu yao
katika mfumo wa vyama vingi kila chama kinagombea nafasi za bunge au serikali dhidi ya vyama vingine
wakati wa uchaguzi kila chama kinapaswa kujieleza kutetea matendo yake ya nyuma na kuonyesha jinsi gani kinavyotaka kuboresha mambo tofauti na vyama vingine
kwa njia hii kila chama huchangia kwenye harakati ya kujenga nia ya jamii inamofanya kazi kama inashinda au kushindwa kwenye uchaguzi
penye mfumo wa chama kimoja kazi ya chama kitakuwa tofauti
historia inna mifano ya kwamba chama cha pekee kinaelekea kwenye udikteta kwa viwango tofauti
mgawanyo wa madaraka ni fundisho la kisiasa linalotaka katika dola lolote itofautishwe mikono au mihimili ya mamlaka
hoja ya msingi ni kugawanya madaraka kati ya mikono mbalimbali inayotakiwa kutazamiana kurekebishana na kusaidiana
wafuasi wa fundisho hili huona kwamba haki za watu huwa salama katika mfumo huu kuliko penye ile ambamo mamlaka yote imo katika mkono mmoja jinsi ilivyo katika hali ya udikteta
serikali inatawala kwa kutumia sheria lakini haiwezi kutunga sheria peke yake zitakazoongeza mno mamlaka yake
bunge linatunga sheria lakini haliwezi kufaidika na utekelezaji yake moja kwa moja
mahakama inaangalia sheria na kuamua juu ya matumizi yake
inatakiwa kuzuia serikali inapokwenda nje ya sheria
mgawanyo wa madaraka si jambo jipya katika historia
jamii kadhaa za afrika zilipakana mamlaka ya chifu kwa kumpa sharti la kuelewana na washauri au baraza la wazee kwa mipango muhimu
fundisho la kisasa lilitungwa na mfaransa charles louis montesquieu katika kitabu chake de l sprit des lois kuhusu roho ya sheria alichokitoa mwaka 
marekani na ufaransa zilikuwa nchi za kwanza zilizoingiza mfumo huo katika katiba zao
siku hizi ni nchi nyingi duniani zinazofuata mfumo huo
mikoa ya italia ni vitengo vya utawala chini ya ngazi ya kitaifa nchini
kila mkoa huwa na kiwango cha madaraka cha kujiamulia lakini mikoa huwa na madaraka ya kujitawala
madaraka haya na kuwepo kwa kila mkoa yameandikwa katika katiba ya nchi
kila mkoa isipokuwa mkoa wa bonde la aosta hugawiwa kwa wilaya
madaraka ya mikoa ya kawaida na mikoa ya kujitawala
kikatiba kila mkoa huwa na madaraka ya kujiamulia kuhusu mambo pasipo na sheria ya kitaifa na katika mambo yafuatayo mikoa mitano ya kujitawala huwa na madaraka makubwa zaidi yanayotofautiana kati ya mkoa na mkoa
sababu za haki hizi na pekee ni za kihistoria na kuwepo kwa sehemu za wananchi wenye lugha za pekee
mikoa hii inaitwa mikoa yenye sheria za pekee kwa mfano friuli venisi inabaki na asilimia za kodi kutoka eneo lake sardinia na trentino s dtirol pamoja na aosta zinashika na sisili inashika kodi zote chini ya mamlaka ya kimkoa
trieste ni jina la mji mkuu wa mkoa wa friuli venezia giulia katika italia
william speirs bruce agosti oktoba alikuwa mpelelezi kutoka uskoti
brescia ni mji wa italia katika mkoa la lombardia
reggio calabria au reggio di calabria au reggio ni mji wa italia katika mkoa la calabria
kisiwa cha saanane saanane island national park ni hifadhi ya taifa la tanzania na ni hifadhi ndogo yenye eneo la kilomita za mraba 
 na iko umbali wa kilometa kusini magharibi kutoka katikati ya jiji la mwanza katika ghuba ya ziwa victoria nchini tanzania
hifadhi hii ilianzishwa kama bustani ya kwanza ya wanyama nchini tanzania mwaka ikawa hifadhi kamili mwaka 
lengo la kuanzishwa kwake ilikuwa kuhamasisha uhifadhi wa wanyama na kuelimisha jamii pamoja na kutoa nafasi kwa wakazi wa mwanza kupumzika
jina la hifadhi hii lilitokana na muanzilishi wa bustani aitwaye saanane chawandi
kati ya mwaka na wanyama mbalimbali walihamishiwa katika kisiwa hiki
wanyama hao ni pamoja na mbogo digidigi tembo pofu pongo swala pala ngiri pundamilia kima twiga nungunungu mamba n
k wanayama wakali kama faru na mbogo walifungiwa na wanyama wapole waliachwa huru
bustani hii iliachwa kuwa pori la akiba mwaka 
muonekano wa ziwa victoria katika kisiwa cha saanane ni kivutio kikubwa
vilevile muonekano wa kisiwa cha saanane uwapo mwanza ni kivutio kingine kikubwa
na unaweza kufika kwa kutumia boti ukitokea katika mji wa mwanza
hifadhi ya rubondo ni kisiwa kilichopo pembezoni mwa ziwa victoria ziwa ambalo ni la pili kwa ukubwa duniani likiwa linazungukwa na nch tatu tanzania kenya na uganda
kimeundwa namkusanyiko wa visiwa tisa vidogo vidogo
kisiwa cha rubondo ni makazi na mazingira muafaka ya kuzaliana samaki wakiwemo sato na sangara
fukwe za kisiwa hiki ni miongoni mwa makazi ya pongo na nzohe
aidha hifadhi hii ni maskani makuu ya ndege na samaki kama zumbuli chechele na taisamaki
mbali na ndege hao kisiwa hiki ni makazi ya aina nyingine nyingi ya ndege wa majini na mimea kadhaa ambayo hutoa harufu nzuri ya kuvutia
hifadhi hii ina ukubwa wa kilometa za mraba na iko kaskazini magharibi mwa tanzania
pia hifadhi hii name name modena ni mji wa italia katika mkoa la emilia romagna
parma ni mji wa italia katika mkoa la emilia romagna
mlimau citrus limon ni mti wa jamii ya mchungwa unaozaa malimau
mndimu citrus aurantiifolia ni mti wa jamii ya mchungwa unaozaa ndimu
mndimu mtamu citrus limetta ni mti wa jamii ya mchungwa unaozaa ndimu tamu
livorno ni mji wa italia katika mkoa wa toscana
kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa mji una wakazi wapatao wanaoishi katika mji huo
image commons logo
svg px none wikimedia commons juja ni mji upatikanao katika wilaya ya thika katika mkoa wa kati nchini kenya
mji huu uko katika umbali wa kilometa kaskazini mashariki mwa jiji kuu la nairobi
juja ina au mwinuko urefu wa kilometa kutoka juu ya bahari
katika ramani ya dunia juja hupatikana katika longitude ya na latitude ya 
kulingana na ripoti kutoka kituo cha utafiti wa hali ya anga cha nairobi wilson kilichoko umbali wa kilometa 
 mji wa juja una kiwango cha joto cha nyuzi 
upepo huvuma kwa kiwango cha kilometa kwa saa ukielekea kaskazini mashariki
pia kuna mawingu mepesi katika umbali wa takribani futi juu ya ardhi
mji wa juja una taasisi mbalimbali za elimu kuanzia shule za msingi shule za upili na vyuo vikuu
miongoni mwa taasisi za mafunzo ambazo zimeupa mji wa juja umaarufu mkubwa ni chuo kikuu cha kilimo na teknolojia cha jomo kenyatta ambacho kinapatikana huko mjini
novosibirsk oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
caroline mutoko ni mtangazaji wa redio wa kituo cha redio cha kiss fm
yeye hupeperusha kipindi cha asubuhi the big breakfast
hapo awali caroline alifawahi kunyakazi na capital fm mjini nairobi kama mtangazaji na meneja wa mauzo
baada ya uzoefu kwa redio wa miaka kumi na bado anazidi kuongeza uzoefu wake yeye anahamasisha na kuchangamsha
caroline anazidi kuwa mtangazaji katika masafa ya redio ya kiss na wenzake wapya mwanasarakasi felix odiwuor anayejulikana kwa jina la utani kama jalang o au jalas na duke larry asego
ars ne wenger obe alizaliwa oktoba mjini strasbourg ni meneja wa ufaransa ambaye ameweza kuongoza kilabu cha ligi ya uingereza yaani arsenal tangu mwaka wa 
yeye ni meneja mwenye mafanikio zaidi katika historia ya arsenal katika suala la nyara na pia ni menaja aliyedumu sana wenger ni meneja asiye wa uingereza ambaye amewahi kushinda nyara mbili nchini uingereza baada ya kufanya hivyo mwaka na 
mwaka alikuwa meneja wa pekee katika historia ya ligi ya fa kwenda msimu mzima bila kushindwa
wenger anatambulika sana kama mmoja wa mameneja bora duniani baada ya mafanikio alijipatia katika clabu cha as monako na arsenal
wenger ana shahada la uhandizi katika nyancha ya electroniki na bwana shahada ya uchumi kutoka strasbourg university na anaelewa lugha ya kifaransa kijerumani kihispania na kiingereza yeye pia anaongea baadhi ya kiitaliano na kijapani
yeye ni mtoto ya alphonse na louise ars ne wenger alizaliwa mjini strasbourg na kukulia katika kijiji cha jirani cha duttlenheim na dadake na nduguye wakubwa
wazazi wake walimiliki biashara ya sehemu vipuri ya magari katika strasbourg vilevile na duka la bistro katika duttlenheim inayoitwa la croix d or
akizungumza malezi yake la croix d or yeye alisema katika hotuba ya there is no better psychological education than growing up in pub learned about tactics and selection from the people talking about football in the pub who plays on the left wing and who should be in the team
wenger ameowa aliyekuwa mchezajizamani wa mpira wa kikapu annie brosterhous ambaye ana binti mmoja na sasa anaishi katika totteridge london
yeye pia amajapisha kitabu juu ya usimamizi wa soka kwa minajili ya soko laujapani sh sha no spirit sh sha no esupuri lit
the spirit of conquest in english and l esprit conqu rant in french ilichapishwa na kampuni ya uchapishaji wa japan broadcast kampuni ndogo yanhk katika septemba ambapo yeye alidhihirisha falsafa maadili na ujuzi wake usimamizi na vilevile mawazo yake juu ya soka la kijapani na mchezo kwa ujumla
wenger ilitumia kiasi kubwa wa ujana wake kucheza mpira na kupanga mechi katika timu za kijiji fc duttlenheim ambako alipata kuchezea timu ya kwanza akiwa na umri wa na hatimaye kuajiriwa na klabu cha daraja la tatu ya as mutzig na meneja wa timu max hild ambaye alikuwa mshauri wake baadaye na kumshauri kuhusu usimamizi wa soka baadaye katika utaalamu wake na ambaye timu yake ilijulikana kucheza soka safi ligi ndogo katika ufaransa
yeye alicheza kama mlinzi katika vilabu ndogo mbalimbali wakati huo akisoma katika europeen institut d etudes commerciales sup rieures de strasbourg wa robert schuman lade university ambapo yeye kumaliza shahada mwaka 
wenger aligeuza utaaluma katika na kuchaza mechi yake ya kwanza dhidi ya monako rc strasbourg
yeye alichezea timu yake mara kumi na mbili timu ikiwemo mechi mbili ambapo walishinda ligi ya ufaranza katika mwaka wa na akacheza mara moja katika kombe la uefa katika msimu huo
mwaka yeye alipata cheti cha stashahada na akatuliwa kuwa kocha wa timu ya vijana ya klabu
wasifu wake wa usimamizi ilipanda ipokuwa meneja wa as monako mwaka wa 
yeye alishinda ligi mwaka wa msimu wake wa kwanza na kombe la kifaransa mwaka wa na kuwasajili wachezaji shupafu kama glenn hoddle george weah na hermann klinsmann
yeye pia alisajili youri djorkaeffakiwa na umri ishirini na tatu kutoka klabu cha strasbourg ambaye alishinda kombe la dunia youri alikuwa mfugaji ya mabao katika ligi ya ufaranza mabao ishirini katika mwaka wa mshisho kwa wenger kuwa menaja katika ufaransa
wenger aliorodeshwa kuwa mojawapo wa menaja wa kusimamia saa bayern munich lakini hakuweza kuchukua kazi kutokana na bodi la monako kukataa kuruhusu bayern munich kuzungumza na wenger ingawaje walimwachilia wenger wiki chache baadaye kazi hiyo kuwa imechukuliwa na mtu mwingine
alihamia kwenye ligi ya japani kufunza timu ya nagoya grampus nane kwa muda wa miezi kumi na tisa ambapo alipata mafanikio kubwa
yeye pia aliongoza klabu kutoka chini ya msimamo ya ligi hadi nafasi ya pili mafanikio yake katika klabu yake ilimwezesha kushinda meneja wa ligi wa mwaka katika wa mwaka meneja wa kwanza wa kigeni kufanya hivyo
 akiwa grampus yeye aliajiriwa meneja wa zamani wa valenciennes boro primorac kama msaidizi wake ambaye walikutana mwaka wa wakati wa kashfa la upangaji mechi iliyoshirikisha timu ya olympique de marseille wenger alikuwa na maoni kwamba timu ya marseille ilivunja sheria aliunga mkono kikamilifu kocha huyo wa yugoslavia alipo jaribu hatimaye pamoja na mafanikio kujitoa lawamani
primorac alibakia kuwa rafiki wenger kwa miaka ijayo na bado anashikilia wadhifa huo
wakati huo huo wenger alikuwa ameanza urafiki na aliyekuwa makamu mwenyekiti wa arsenal david dein baada ya wao wawili kukutana wakati wenger alikuwa amahudhuria mechi kati ya arsenal na queens park rangers mwaka wa 
baada ya bruce rioch kuachishwa kazi mna mwezi nane mwaka g rard houllier aliyekuwa mkurugenzi wa kiufundi wa shirikisho la soka la kifaransa ilipendekeza wenger kwa daudi dein katika majira ya joto ya 
arsenal ilithibitisha kuteuliwa kwake rasmi tarehe septemba na yeye rasmi kuchukua ushukani tarehe oktoba
arsenal wenger alikuwa meneja wa kwanza kutoka nje ya uingereza
ingawa hapo awali alikuwa amesemekana kuwapewa kazi kama mkurugenzi wa kiufundi la shirikisho la kadanda wakati wenger alikuwa anajulikana kwa nadrwa katika uingereza ambako gazeti la evening standard iliandika uteuzi wake na habari kuu arsene nani
mwezi moja kabla ya wenger kuchukua rasmi hatimu ya timu ya arsenal wenger aliomba kwamba klabu iwazajili viungo vya kati wa kifaransa patrick vieira na r mi garde
mechi yake ya kwanza ilikuwa ushindi wa mabao mawili dhidi ya blackburn rovers tarehe kumi na mbili oktoba 
arsenal ilimaliza ya tatu katika msimamo ligi katika msimu wake wa kwanza na kukosa nafasi ya pili iliyoshikiliwa na newcastle united na hivyo kufuzu kwa ligi ya mabingwa kwa wingi wa mabao
katika msimu wake wa pili arsenal ilishinda mataji mawili ikiwemo ligi kuu na kombe la fa na kuifanya kuwa mara ya pili katika historia ya klabu kushinda mataji mawili kwa msimu mmoja
arsenal ilikata uongozi wa poiti kumi na mawili kutoka klabu cha manchester united na kushinda taji la ligi ilifanikiwa kushinda ligi kama mechi mbili ilikuwa imesalia
ngumo ya mafanikio hayo ilikuwa kurithi ulinzi wa tony adams steve bould nigel winterburn lee dixon na martin keown pamoja na mshambuliaji dennis bergkamp na kuelewana wazajili wapya emmanuel petit kama mcheza mke wa patrick vieira na mshabulizi wa kazi marc overmars na vijana mshambuliaji nicolas anelka
misimu michache zilizofuata zilikuwa tasa wakikaribia kushinda kikombe
katika msimu wa wao walipoteza taji la ligi kwa manchester united na pointi moja siku ya mwisho ya msimu na manchester pia ikaondoa arsenal katika muda wa ziada katika nusu finali ya kikombe cha fa cup
msimu wa arsenal ilipoteza fainali ya kombe la uefa kwa timu ya galatasaray kwa penalti na finali ya kombe la fa kwa liverpool 
wenger alitatua kuleta wachezaji mpya wa kikosi pamoja usajili wa utata wa mlinzi tottenham aliyekuwa amemaliza mmkataba na nahodha wa zamani sol campbell vilevile wachezaji wa timu ya kwanza kama fredrik ljungberg thierry henry na robert pires
wasajili wapya ilisaidia timu ya wenger kushinda mataji mawili mara moja katika msimu wa 
mechi iliyosisimua sana ilikuwa mechi ya pili kutoka mwisho dhidi ya manchester united
arsenal ilishinda katika mchezo ambao arsenal ilionekana kizidi manchester united
arsenal alienda msimu mzima unbeaten mbali kutoka nyumbani na kila moja alifunga katika mchezo wa ligi kuu kwamba msimu na kumaliza double kwa kumpiga chelsea katika fainali ya kombe la fa na malengo kutoka ray parlour na fredrik ljungberg
baada ya kuanza msimu wa kwa nguvu arsenal ilionekana kama ingehifadhi taji la ligi kwa mara ya kwanza katika historia yao
arsenal walikuwa wanaongoza manchester united ambao walishinda kwa point nane wakati mmoja lakini kucheza kwao ilididimia msimu ikikienda kuisha
manchester united ilipita arsenal katika hatua ya mwisho ya msimu na kushinda taji arsenal ilitupa ouuongozi wa mabao mwaili dhidi ya bolton wanderers na kutoka sare ya mabao mawili na kisha kupoteza wakiwa nyumbani kwa leeds united
mwaka mmoja awali wenger alikuwa ameskika akisema kuwa ingeweza arsenal kucheza msimu mzima bila kushindwa
mechi ya arsenal kutoshindwa kwa mechi arobaini na tisa ilifikia kikomo pale waliposhindwa na manchester united kwa mabao mawili kwa nunge mnamo oktoba 
arsenal walikuwa na ushindi mwingine wa muda katika kampen ligi ya lakini walishinddwa kutetea ligi na chelsea
arsenal walikuwa na misimu miwili katika na ya kutoshinda taji lolote ambapo walimaliza katika nafasi ya nne katika hafla zote mbili
kibu ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabu
kwa jumla arsenal imeshinda ligi mara tatu na vikombe vya fa manne chini ya uongozi wa wenger hili linamfanya kuwa meneja mwenye mafanikio kubwa zaidi katika masuala ya nyara
nyara ya vilabu mabingwa ndilo taji peke yake ambalo wenger hajashinda hata hivyo arsenal ilikaribia kushinda walikapo fika finali katika msimu wa kwa mara ya kwanza katika historia ya klabu ambapo walipoteza kwa mabao mawili kwa moja dhidi ya timu ya barcelona
mnamo oktoba yeye alitia saini mkataba wa kuongoza kandarasi yake ambayo ingeweka ugani emireti kupita msimu wa aliyekuwa makamu mwenyekiti arsenal wakati huo david dein alisema kuwa wenger ana kazi ya arsenal kwa maisha na alipangia kumpatia wenger jukumu kazi ya mwanabodi wa klabu mara tu atakopo arsenal retires mara moja yeye kama meneja
maisha ya baadaye ya wengerkatika arsenal ilikuwa na maswahili chungu baada ya daudi dein kutoka bodi la arsenal mnamo tarehekumi na nane mwezi wa aprili na uvumi kuvuma kwamba wenger atawacha kazi yake ili awe meneja wa real madrid
hata hivyo mnamo tarehe septemba wenger ilikubali kandarasi mpya ya miaka mitatu katika arsenal
wenger ameelezewa kama kocha ambaye imetumia wasifu yake kujenga timu kushinda mataji na wakati huo kkuwa hamu ya kufurahisha na kushambulia na kama mwandilishi anashughulika sana wakfu kwa mtu binafsi na ya kiufundi wa umoja
gazeti ya times inabainisha kuwa tangu mkabala na mchezo wa wenger imekuwa msisitizo ya ushambuliaji
mtindo wake wa kucheza imekuwa kinyume na mkabala wa wapinzani wake lakini pia imekosolewa kwa kwa kukosa nguzo wa kuua
ingawa wenger kwa miaka kadhaa alichezesha kikosi chake na mfumo wa tangu mwaka amekuwa mara nyingi akitegemea mfumo na mshambuliaji mmoja na kiungo iliyojaa wachezaji hasa tangu kuhama uwanja pana wa emirati na katika ligi ya mabingwa
mwanzo kwa msimu wa wenger ameanza mfumo mpya ya ikiwa na washambuliaji watano wanaobadilishana nafasikwa hiari wakati wa mechi
wenger ana sifa kubwa ya kutafuta talanta ya vijana wachanga
wakati wake akiwa monako alimleta mrai wa liberia george weah ambaye baadaye akashinda tuzo la shirikisho la kandanda dunianiya mchezaji mzuri wa mwaka wakati huo akichezea ac milan tonnerre yaound kutoka timu kamerunna rai wa nigeria victor ikpeba ambaye baadaye akawa mchezaji bora wa afrika wa mwaka kutoka klabu cha rfc de liege
wakati akiwa arsenal wenger amesajili vijana ambao hawakuwa wakijulikani kama vile patrick vieira francesc fabregas robin van persie na kolo toure na kuwasaidia kuwa kuwa wachezaji wa duniani
imeonekana utetezi ambao iliweka rekodi mpya baada ya kucheza mechi kumi mfululizo bila kufungwa bao lolote wakiwa njiana kufika fainali yakombe la uefa dhidi ya barcelonamsimu wa iligharimau arsenal chini ya pouni tano za uingereza kukusanyika
ingawa wenger amefanya baadhi ya uzajili ya wachezaji wenye pesa mingi kwa arsenal rekodi ya matumizi yake ni nadra zaidi kuliko timu nyingine inayoongoza ligi
utafiti wa mwaka wa ilipata kuwa alikuwa meneja wa pekee kwenye ligi eamefanya faida kwa uhamisho wa wachezaji na kati ya mwaka wa na mwaka wa wenger alifanya faida wastani ya pauni dola million nne nukta nne kwamsimu kutokana na uhamisho mbali zaidi kuliko vilabu vingine vyovyote
mfano mzuri ni ya ununuzi wa nicolas anelka kutoka paris st germain kwa pauni elfu mia tano tuna baadaye kuuzwa pauni millioni ishirini na mbili kwa real madridbaada ya miaka miwili tu
hiyo ilimwezesha wenger kununua wachezaji watatu wakiwemo thierry henry robert pires na sylvain wiltord ambao wote walicheza nafasi muhimu katika kushinda mataji mawili katika msimu wa na kushinda ligi katika msimu wa 
vilevile kwa kukuza vipaji kwa klabu wenger pia ameonekana kufufua wasifu ya wachezaji wakongwe akiwa arsenal
dennis bergkamp ambaye alikuwa amesajiliwa na arsenal mwaka mmoja kabla wenger kijiunga na arsenal alifikia upeo wake chini ya uonngozi wa wenger
wenger pia alisaidia mwanafunzi wake wa awali akiwa monako thierry henry kuwa mchezaji wa hadiri ya dunia na kumwona akiwa nahodha na mfungaji bora wa boa kwa historia ya arsenal
wenger pia aligeuza mfumo wa kufanya mazoezi na kukula kwa kutoa unywaji pombe na ukulaji wa chakula yenye mafuta mingi
wenger alisimama na nahodha tony adams baada ya adams kukubali kuwa ulevi mwaka wa 
wenger alisaidia adams wakati wa ukarabati wake na mchezaji huyo akarejea fomu mzuri na akamwongezea wasifu yake kwa miaka kadhaa
mafunzo ya wenger na sheria ya malazi na chakula huenda pia ilichangia kurefusha wasifu wa wanabegi wa arsenal kwa muda mrefu wanabegi nigel winterburn lee dixon na martin keown
wenger awali alikuwa kupanga kuwasajili wachezaji wengine kuchukua nafasi yao lakini baadaye alitambua kwamba hakuwa na haja ya kufanya hivyo
wenger alikuwa na mchango wa moja kwa moja kwa muundo wa ndani wa uwanja mpya ya emirates ambao ulifunguliwa mwaka wa na uhamisho kwa uwanja mpya ya mafuunzo ya london colney
wenger anafurahia upendo mkubwa kutoka kwa mashabiki wa arsenal ambao wameonyesha imani kubwa na meneja wake wa muda mrefu wa maono yake ya muda ijaayo
display banners wafuasi mara kwa mara wakidai ars ne anajua na katika sisi ars ne matumaini katika matches at emirates stadium
wakati arsenal msururo wa ushindikatika kampeni wakiwa highbury mwaka wa wafuasi walionyesha kuridhishwa kwao na kuamua kuwa siku ya wenger katika mojawebo ya sikuza mechi kali
siku ya wenger wulifanyika siku yake ya kuzaliwa akiadhimisha miaka hamsini na sita ya kuzaliwa mnamo tarehe ishirini na mbilimwezi wa oktoba wakati wa mechi dhidi ya manchester city
aliyekuwa makamu mwenyekiti wa arsenal david dein alieleza wenger kama meneja muhimu katika historia ya klabu arsene kama mfanyakazi wa maajabu
tangu awe hapa tumeona mpira kutoka sayari nyingine
wenger ilipewa zanaa mzuri ya kifaranza ya l gion d honneur mwaka wa 
yeye ilipewa tuzo la obe kwa huduma yake kwa soka ya uingereza katika siku ya tuzo za kuzaliwa malkia ya mwaka wa pamoja na mfaranza mwenzake ambaye alikuwa meneja wa liverpool g rard houllier
mwaka wa wenger aliingiza ndani ya makwiji wa soka la uingereza kama utambuzi mafanikio yake kama meneja katika uiingereza
yeye alikuwa meneja wa pili wa kigeni kuingishwa kwa orodha ya makwiji haoe baada mwiitaliano dario gradi wa timu ya crewe alexandra
mwaka wa alipata nyota moja ilipewa jina la ars ne wenger na mwastronomia ian p
griffin ambaye anasema klabu cha arsenal anakipenda sana
timu za wenger imeshtumiwa kukoza nidhamu walipa kadi nyekundu sabini na tatu kati ya mwaka wa na 
hata hivyo katika wawili mwaka na timu ya wenger ilishinda zawadi ya timu iliyo na nidhamu na tabia mzuri katika ligi ya uingereza na karibu wajishidie zawadi hilo tena mwaka wa 
walimaliza katika nafasi ya pili
rekodi yao kama mojawebo ya vilabu vya michezo yenye nidhamu iliendelea hadi baada ya klabu kuwa katika nafasi nne za kwanza kwa kuwania zawadi hilo
mwaka wa wenger alipatia klabu ya sheffield united mechi ya mmarudiano katika shindano la fa baada ya sintofahamu kuhuzu ushindi wa arsenal
bao la ushindi la arsenal iliyofungwa na marc overmars ilitokana na mshabuliaji kanu kushindwa kurudisha mpira kwa upinzani baada ya mpira kutolewa nje ili mchezaji wa sheffield united kupata matibabu kwa ajili ya kuumia
arsenal alishinda mechi ya marudio kwa mabao mawili kwa moja
yeye anajukika vizuri sana kutika na ushindani na menaja wa manchester united sir alex ferguson
baada ya mechi mwanachama wa arsenal alidaiwa kurushia chakula upinzani katika mwingilio wa chumba cha mapumziko
wenger alipigwa faini ya dollar elfu kumi na tano kwa ajili ya kumwita mshambulizi wa manchester ruud van nistelrooy kama mdanganyifu katika mahojiano na wandishi wa habari baada ya mechi
yeye pia alipigwa faini nyingine baadaye kwa wito wake wa kumwita van nistelrooy mdanganyanyifu kuonyesha kwamba yeye aliamini yake
mameneja wote sasa wamekubali kupunguza la toni maneno yao ushindani wao itulie
katika mwezi wa oktoba na novemba mwaka wenger alijiingiza katika cheche la maneno na aliyekuwa meneja wa chelsea jos mourinho
mourinho alimstumu wenger kuwa hana anapenda chelsea kinyume na maadili ya kazi akiwita wenger kama panya na mtu anayependa maswala ya watu wengine mourinho alinukuliwa akisema yeye s ana wasiwasi kuhusu sisi yeye daima anazungumza kuhusu sisi ni chelsea chelsea chelsea chelsea
wenger alijitetea kuwa alikuwa anajibu waandishi wa habari kuhusu maswali juu ya chelsea na akaelezea mtizamo wa mourinho kama isiyo na nidhamu
mourinho tangu imenukuliwa akisema kuwa yeye anajutia kusema neno hilo voyeur na wenger amakubali msamaha wake
wenger mara nyingi imekuwa akikosolewa na meneja wengine wa wa ligi kuwa amekosa kuchezesha wachezaji kutoka uingereza hasa katika ligi ya mabingwa
aliyekuwa meneja wa west ham unitedalan pardew alisema kuwa mafanikio ya arsenal katika ligi ya mabingwa si lazima kuwa ushindi kwa soka ya uingereza
wenger aliona suala la utaifa kama lisilo na msingi wowote na akasema wakati wewe unawakilisha klabu ni kuhusu maadili na sifa si kuhusu paspoti pia inaonyesha kuwa kulikuwa na kile kipengele cha kirangi alivyosema pardew
katika kukabiliana pardew alisema kuwa meneja ambaye ameowa mswidi na amawazajili wachezaji kutoka duniani kote huwezi kuitwa mpaguzi wa rangi wajambuzi wengine pamoja trevor brooking mkurugenzi wa mpira wa maendeleo katika shirikisho la kandanda alitetea wenger
brooking alibainisha kuwa ukosefu wa wachezaji kutoka uingereza katika mojawebo ya vilabu yenye mafanikio zaidi katika uingereza ilikuwa tafakari ya kutokuwepo na talanta nchini uingereza kuliko wenger mwenyewe
wachezaji kadhaa wa uingereza walianzia wasifu wao arsenal chini ya usimamizi wa wenger wakiwemo david bentley steve sidwell jermaine pennant mathayo upson na ashley cole na vijana wa uingereza wenye vipaji kama vile theo walcott kieran gibbs na jack wilshere na sasa wanajenga wasifu wao katika arsenal
baadhi ya wachezaji vijana wa uingereza hata hivyo waliona kwamba ingekuwa mzuri kuhama mahali pengine kupata fursa zaidi timu ya kwanza
wachezaji kama mathayo upson steve sidwell na david bentley walikuwa wataalamu wenyewe lakini walishindwa kupata nafasi ya kawaida kwa arsenal
mnamo novemba mwaka wa sir alex ferguson pia alikosoa wenger kwa kutowachezesha wachezaji wengi wa kiingereza
wenger maneno yenye utata baada ya taarifa juu ya maamuzi ya marefari baada ya maamuzi kuenda kwa wapinzani wake
kufuatia finali ya carling mwishoni mwa mwaka wa yeye alimwita mzaidizi wa refa kama mwongo kupelekea uchunguzi na shirikisho la kandanda na kupewa faini ya dollar elfu mbili mia tano na onyo
wenger kwa mara nyingi amejaribu kutetea wachezaji wake wakati wamehusika katika matukio utata uwanjani kwa kusema kwamba hakuona tukio hilo hili ni chaguo wenger anasema anapendelea kwa wakati hakuna maelezo kamilifu ili kujitetea na kwamba yeye ina maslahi ya mchezaji bora katika akili yake
hasa ni kibadala ya fonimu katika mazingira fulani
mfano wa alofoni zinazotokea katika mazingira mbalimbali kifonetiki bendera ya kenya english flag of kenya ilizinduliwa rasmi tarehe kumi na mbili desemba mwaka wa 
bendera ya kenya ina msingi katika bendera ya muungano wa kitaifa wa kenya african
rangi zinaashiria weusi wengi wenyeji nyekundu ni damu iliyomwagwa wakati wa mapambano ya uhuru na kijani kibichi ni mali asili mikanda meupe yaliongezwa baadaye na yanasimamia amani
ngao nyeusi nyekundu na nyeupe ya jadi ya kimaasai na mikuki miwili yanaashiria ulinzi wa mambo yote yaliyotajwa hapo juu
rangi za bendera zimebuniwa na hifadhi ya taifa ya kenya
baada ya uhuru mikanda meupe inayoashiria amani na umoja na ngao zikaongezwa
moi moi au ikiandikwa tofauti unaweza kuwa wamaanisha mkataba wa mafundisho
tagged
com ni mfumo wa mtandao wa kijamii ulioanzishwa mnamo 
 afisi kuu iko san francisco kalifonia marekani
tagged inc
ni mtandao ulioanzishwa na wanafunzi waliohitimu wa chuo kikuu cha harvard wajasirimali greg tseng na johann schleier smith
wawili hao walikuwa wameanzisha avavin inc
ambayo ilikuwa ni kampuni ya kulinganisha vitabu
 tseng hapo awali alikuwa mwanzilishi na mkurugenzi mkuu wa mtandao huru wa jumpstart technologies ambao baadaye ulitozwa faini ya 
 kwa madai ya ukiukaji wa sheria za can spam ambayo ilikuwa ndiyo adhabu kubwa iliyowahi kupeanwa ya kosa la aina hiyo
katika kemia fizikia na hisabati kutoka chuo kikuu cha harvard
katika fizikia na hisabati kutoka chuo kikuu cha harvard
mtandao huu wa tagged ambao mwanzoni iliwalenga vijana wa us ulifunguliwa kwa watumiaji duniani kote wenye umri wa miaka mnamo oktoba na bado unaendelea kudumisha usalama mkali kwa watumiaji walio chini ya miaka 
watumiaji walio juu ya umri wa miaka na umma hawawezi kuona habari za kibinafsi za watumiaji walio na umri wa miaka na na habari za kibinafsi za watumiaji wa miaka huwa zimefichwa ili zisisomwe na umma na watumiaji wa zaidi ya miaka 
njia pekee ya kuongeza vijana kama marafiki ni kwa kujua au barua pepe au majina ya kifamilia kuomba urafiki na mtumiaji mdogo ni lazima akubali ombi hilo la urafiki
hata hivyo hatua hizi za usalama hazina mafanikio kamili
katika mwezi wa februari mwalimu wa shule ya upili alikamatwa baada ya kuwa na uhusiano wa kimapenzi na msichana mwenye umri wa miaka aliyekutana naye kwenye tagged
com
mwalimu huyo mwenye umri wa miaka alikuwa na marafiki wa kike zaidi ya waliokuwa wa umri chini ya miaka 
mnamo machi shirika la microsoft lilitangaza makubaliano ya ushirika wa kibiashara na mtandao wa tagged facebook linkedln bebo na hi kuhusu anwani za barua pepe apis makubaliano hayo yametekelezwa
ushirikiano mwingine unajumuisha slide rockyou photobucket meebo razz na jangl
tagged ni mwanachama wa social media advertising consortium ambao ni muungano wa sekta ya biashara unaolenga kuongeza ushiriki na viwango ndani ya chama
mnamo septemba hitwise iliripoti kuwa tagged
com ilikuwa katika nafasi ya tatu katika ukubwa baina ya mitando ya jamii nchini marekani kulingana na watu wanaoutumia kila mwezi
watumiaji wanaweza kuona watumiaji wengine ambao wamezisoma habari zao hivi karibuni kutuma vishikizo vya kirafiki kwa marafiki zao na ainisha video kulingana na zile zilizotazamwa na wengi zilizopewa nafasi za juu na zilizopendwa na wengi
watumiaji wanaweza kutuma zawadi za kirafiki kwa marafiki zao
zawadi hununuliwa kwa dhahabu ambazo watumiaji wanaweza kununua kwa fedha halisi tovuti inaruhusu ununue kupitia paypal pesa taslimu malipo ya amazon au kwa simu au kwa kukamilisha ahadi au kazi maalum
kuna vijumba vya kupiga gumzo vinavyoonekana ambavyo watumiaji huhusika katika muda halisi wa kuzungumza katika mtandao katika vyumba tofauti kulingana na umri wao na mihemko yao
mtandao wa tagged ambao una mwelekeo wa uhusiano na kupendana huwa unaruhusu watumiaji kutuma na kupokea jumbe za luv winks na meet me injini ya upimaji ambayo inaruhusu watumiaji kupima uzuri wa picha zilizowekwa kwa hiari na wengine
michezo ya video ya mtandao inayopatikana kwenye tovuti hii ni pamoja na michezo ya zynga kama vile poker pets ambapo watumiaji wanaweza kupata fedha kwa kununua watu kama kipenzi na mafia wars
tarehe oktoba tagged ilitangaza kuwa walikuwa wanaanzisha mchakato mpya rahisi wa kujiunga
makala katika jarida la time yaliita tagged matandao unaoudhi mno duniani
 tagged huuliza anayetumia anwani ya barua pepe na kitambulisho chake na pia neno la siri huangalia anwani za barua pepe za watu na kutuma mwaliko kwa kurudia kwa watu wasiotumia mtandao huu wa tagged kwa kuanzia kwa kujulisha kuwa wameongezwa kuwa rafiki au wamealikwa kutazama picha kwa tagged
njia hii imesababisha kushutumiwa kwa teknolojia ya habari na watumizi
 barua pepe hizi zilijadiliwa na black web 
hali hii ya jumbe hizi kufanana na virusi imetajwa sana ikiwa ni pamoja na urban legend site snopes
com
 gazeti la new york times lilirejelea mazoea haya kama ufutaji wa majina
mnamo julai mkuu wa sheria wa new york andrew cuomo alitangaza azimio lake la kushtaki tagged
com kwa kutumia barua pepe za uongo katika biashara na kuingilia faragha
 kulingana na habari zilizotolea na vyombo vya habari tagged
com ilijihusisha na barua pepe za udanganyifu wizi wa vitambulisho na kuingilia faragha
tagged
com iliafikiana na mkuu wa sheria wa new york ambapo walikubaliana tagged
com wangelipa dola milioni na kurekebisha mbinu zao za uuzaji kwenye mtandao
wakati uo huo tagged
com walikubaliana na jimbo la texas kuhusu maswala ya sheria
katika makubaliano tagged
com ilikubali kulipa dola kama ada ya adhabu
masharti mengine yalikuwa kufichua kwa njia dhahiri na wazi habari za watumizi katika anwani za barua pepe ikitoa kwa mtumiaji njia mwafaka ya kuepuka hatua hiyo na kumwonyesha barua pepe maalum atakazotumiwa
kutoka febuari tagged
com imezuiliwa nchini qatar na isp qtel baada ya malalamiko kadhaa kutoka kwa umma
 tagged
com ulikuwa mojawapo ya mitandao kumi iliyotumika sana nchini qatar
idadi ya vijana walio wanachama katika marekani sasa ni tu
kila mwezi tagged hutembelewa na watumiaji milioni 
 kutoka us kila mwezi na watumiaji milioni duniani kote
asilimia sabini na tano ya watumiaji huwa na pato la chini ya kila mwaka na huwa na elimu isiyofikia chuo cha taasisi
umaskini ni hali ya ukosefu wa mahitaji ya binadamu ya msingi kama vile chakula maji masafi huduma za afya mavazi na nyumba kutokana na kukosa uwezo wa kuvinunua
hii pia inajulikana kama umaskini uliokithiri au ufukara
umaskini wa kadri ni wa kuwa na raslimali chache zaidi au mapato madogo zaidi ikilinganishwa na watu wengine katika jamii au nchi au ikilinganishwa na hali ya kadiri duniani
hali hii pia hujulikana kama umaskini halisi au unyonge
umaskini linganishi ni hali ya kuwa na rasilimali chache au kipato cha chini kuliko wengine kwenye jamii au nchini au ikilinganishwa na wastani duniani kote
ukosefu wa hiari wa serikali na watu wa tabaka la juu kuwapa wapangaji wao haki kamili ya kumiliki ardhi imetajwa kama kikwazo kikuu kwa maendeleo
ukosefu wa uhuru wa kiuchumi ni kizingiti kikubwa kwa ujasiriamali kwa watu maskini biashara mpya na wawekezaji kutoka nchi za nje wanaweza kufukuzwa kutokana na kuwepo kwa taasisi zinazoongozwa vibaya hasa kutokana na ufisadi udhaifu wa sheria na vikwazo vingi vya kiurasimu
ufisadi nchini nigeria kwa mfano mapato yanayotokana na uuzaji wa mafuta yanayokadiriwa kuwa dola bilioni yameibiwa na viongozi wa nigeria kati ya na ukosefu wa nafasi pia unaweza kusababishwa na serikali kutojenga miundomisingi bora
nafasi bora zaidi za kazi katika mataifa tajiri zaidi husababisha watu wenye vipawa maalum kuhama na hivyo kuwapoteza wataalamu
kupotea huku kunaligharimu bara la afrika zaidi ya dola bilioni zinazotumika kuajiri kazi zaidi ya wataalamu kutoka nchi za ng ambo kila mwaka
wanafunzi wa india wanaoenda ng ambo kuendelea na masomo yao huigharimu nchi yao mapato yanayotokana na fedha za kigeni yanayofika dola bilioni kila mwaka afya duni na ukosefu wa elimu nafuu huathiri vibaya uzalishaji
ukosefu wa chakula cha kutosha utotoni huathiri uwezo kamili wa mtu wa kukua na kutumia vipawa vyake
ukosefu wa madini muhimu kama vile aidini na chuma unaweza kuzuia kukua kwa ubongo
watu bilioni mbili theluthi moja ya watu wote duniani wameathiriwa na ukosefu waiadinimwilini
katika mataifa yanayoendelea inakadiriwa kuwa asilimia ya watoto wenye umri wa miaka minne na chini wana ugonjwa wa anemia kutokana na ukosefu wa madini ya chuma katika chakula chao tazama pia afya na werevu
vile vile matumizi mabaya ya madawa kwa mfano ulevi wa pombe wa kupindukia na matumizi ya madawa ya kulevya yanaweza kuwaweka watu katika hali ya umaskini unaoendelea
maradhi ya kuambukizwa kama vile malaria na kifua kikuu yanaweza kusababisha umaskini kwani maradhi haya hutumia raslimali zote za kifedha na afya ambazo zingetumiwa katika uwekezaji na uzalishaji
malaria hupunguza ukuaji wa patp la kitaifa kwa asilimia 
 katika baadhi ya mataifa yanayoendelea lihali ukimwi hupunguza ukuaji wa afrika kwa kati ya asilimia 
 na 
 kila mwaka
vita migogoro ya kisiasa na uhalifu inayojumuisha vikundi haramu vinavyozua vurugu na vikundi vya walanguzi wa madawa ya kulevya er pia vinaweka vikwazo kwa uwekezaji
vita vya wenyewe kwa wenyewe na migogoro barani afrika afrika pia vimeligharimu bara la afrika dola bilioni kati ya mwaka wa na 
eritrea na ethiopia zilitumia mamilioni ya madola katika vita vilivyosababisha mabadiliko madogo mipakani
kutokana na hali ya uduara wa biashara kiwango cha umaskini kinaweza kuongezeka wakatiuchumi unapozorota nakushuka biashara kiwango cha umaskini kinaweza kuongezeka wakati uchumi unapozorota nakushuka wakati uchumi unpofanya vizuri
vipengele vya kiutamaduni kama vile ubaguzi wa aina mbalimbali unaweza kuathiri vibaya uzalishaji kama vile ubaguzi kwa misingi ya umri sifa mbaya ubaguzi wa kijinsia ubaguzi wa rangi na ubaguzi wa kitabaka
picha nigerian surgery table
jpg thumb left meza za upasuaji zilizotengenezwa kwa mbao ngumu ni za kawaida katika kliniki zilizo katika maeneo ya mashambani ya nigeria
kupanda kwa gharama ya maisha kunawafanya maskini wawe maskini zaidi
kiwango kikubwa cha bajeti za watu maskini hutumika kununua chakula ikilinganishwa na matajiri
kutokana na jambo hili jamii za watu maskini na wale wanaopakana na umaskini huathiriwa kwa kiasi kikubwa na ongezeko la bei ya vyakula kwa mfano mwishoni mwa mwaka kupanda kwabei ya nafaka kulizua rabsha katika mataifa kadhaa
benki ya dunia ilionya ya kuwa watu milioni walikuwa na hatari ya kuwa maskini zaidi
ukame na uhaba wa maji pia vinaweza kuwa tishio kwa usambazaji wa chakula
kulima mashamba majira baada ya majira humaliza rotuba ya udongo na mwishowe hupunguza mazao ya kilimo
inakadiriwa ya kuwa asilimia ya mashamba duniani yameharibika vibaya
barani afrika ikiwa mwenendo huu wa kuharibika kwa udongo utaendelea bara hilo litaweza kulisha asilimia pekee ya watu wanaoishi humo kufikia mwaka wa 
hii ni kulingana na chuo kikuu cha umoja wa mataifa institute for natural resources in africa chenye makao yake nchini ghana
watu maskini hawapati huduma za afya kwa urahisi
uhamaji wa wafanyikazi wanaotoa huduma za afya kutoka nchi maskini kumeathiri vibaya nchi hizo
kwa mfano wauguzi kutoka ufilipino walihama kati ya na 
ongezeko la idadi ya watu na ukosefu wa huduma za kupanga uzazi
ufafanuzi unahitajika ni vyema kutambua ya kuwa watu huongezeka kwa upole au hata idadi yao inaweza kupunguka
hii inatokana na mabadiliko kama vile kiwango cha vifo na kiwango ya waliozaiwa na jinsi zinavyoathiri idadi ya watu picha south parkway 
jpg thumb right tena katika nchi iliyoendelea watu wameziacha nyumba za baraza huko seacroft leeds uingereza kutokana na kuongezeka kwa umaskini na uhalifu
athari za umaskini pia zinaweza kuwa vyanzo kama ilivyoorodheshwa hapo juu na hivyo kuunda mzunguko wa umaskini unaodhihirika katika ngazi mbalimbali ya kibinafsi ya kimtaa kitaifa na kimataifa
theluthi moja ya vifo watu milioni hivi kwa mwaka au watu kwa siku vinatokana na sababu zinazohusiana na umaskini
kwa jumla watu milioni wengi wao wakiwa wanawake na watoto wamefariki kutokana na umaskini tangu 
wale ambao wanaishi katika umaskini wanateseka kwa viwango visivyo sawa kutokana na njaa au hata ukosefu wa chakula na magonjwa
magonjwa
wale wanaoishi kwa umaskini huishi kwa miaka michache zaidi
umaskini huongeza hatari ya ukosefu wa makazi
kuna zaidi ya watoto milioni duniani wasio na makao
ongezeko la tishio la matumizi ya madawa ya kulevya pia linaweza kuhusishwa na umaskini
kulingana na kipimo cha kiwango cha njaa duniani asia ya kusini ina kiwango kikubwa zaidi duniani cha watoto wanaokosa lishe bora
karibu nusu ya watoto wote nchini uhindi hawapati chakula cha kutosha mojawapo wa viwango vikubwa zaidi duniani na ni karibu mara mbili ya kiwango cha kusini mwa jangwa la sahara barani afrika
 kusini mwa jangwa la sahara barani afrika
 kila mwaka zaidi ya wanawake nusu milioni wanakufa mimba au kujifungua
karibu asilimia tisini vya vifo vya wakina mama hutokea katika asia na kusini mwa sahara barani afrika ikilinganishwa na chini ya asilimia moja katika maendeleo duniani
picha down and out on new york pier
gif thumb px wakati uchumi wa dunia ulipofifia kabisa mwanaume amelala chini kwenye gati katika gudi za jiji la new york 
uchunguzi umedhihirisha ya kuwa watoto wanaotoka katika jamii zenye mapato ya chini wanakumbana na tishio kubwa la kutofanya vyema katika masomo yao
mara nyingi jambo hili huanza kuwadhuru watoto hawa wakiwa wangali katika kiwango cha shule ya msingi
katika mfumo wa elimu wa amerika watoto hao hupata tishio kubwa zaidi ikilinganishwa na watoto wengine ya kutopata gredi nzuri shuleni kuwekwa katika maeneo maalum yaliyotengwa wakati wa masomo shuleni na hata kukosa kumaliza masomo yao ya shule ya upili
kuna mambo kadhaa yanayoeleza sababu za wanafunzi kuwa na mazoea ya kuacha shule
kwa watoto walio na rasilimali kidogo tishio linatokana na sababu kama vile viwango vya watoto waliovunja sheria viwango vya juu vya watoto waliopata mimba wakiwa wachanga na kutegemea kiuchumi mzazi au wazazi wenye mapato ya chini
familia na jamii zisizotilia maanani uwekezaji katika elimu na maendeleo ya watoto maskini hupata matokeo yasiyo mazuri kwani baadaye watoto hawa hukosa kazi na huwa na mapato madogo
viwango vikubwa zaidi vya kuzaa mapema na hatari zake kwa familia afya na maisha bora kwa ujumla ndiyo mambo muhimu yanayopaswa kuzingatiwa kwa kuwa elimu kutoka kiwango cha shule ya chekechea hadi shule ya upili ina umuhimu mkuu maishani
umaskini mara nyingi huathiri kwa kiwango kikubwa kufaulu kwa watoto shuleni
shughuli za mtoto akiwa nyumbani yale anayoyapendelea upekee wake vyote vinapaswa kulingana na hali ilivyo duniani kwani ikiwa havilingani wanafunzi hao hawatafaidika wakiwa shuleni na hasa darasani
kwa hivyo tunaweza kusema kuwa watoto wanaoishi katika hali ya umaskini au chini ya kiwango cha umaskini watakuwa na wakati mgumu zaidi kufaulu katika elimu kuliko watoto wanaoishi katika hali isiyo ya umaskini
watoto maskini hawapati huduma muhimu za afya na hii inawafanya wakose kwenda shuleni kwa siku nyingi katika mwaka
pia kuna uwezekano zaidi kwa watoto maskini kuteseka kwa njaa uchovu kukasirika ovyo maumivu ya kichwa maambukizi ya masikio mafua na homa
magonjwa haya yana uwezo wa kumzuia mtoto au mwanafunzi kuelewa yale anayofunzwa darasani
maeneo yaliyoathiriwa sana na umaskini mara nyingi huwa na ukatili mwingi
katika uchunguzi mmoja asilimia ya watoto kutoka jamii maskini katika maeneo yenye makazi duni walisema ya kuwa walishuhudia mashambulio makali na asilimia wakaripoti kushuhudia mauaji
mtajo wa maneno unahitajika asilimia ya wanafunzi wa darasa la tano mjini new orleans kiwango cha wastani cha mapato kwa kila jamii dola za amerika wameathiriwa wa ukatili ikilinganishwa na asilimia huko washington dc kiwango cha wastani cha mapato kwa kila jamii dola za amerika
baadhi ya madhara marefu ya umaskini huathiri watoto kabla hata kuzaliwa
wanawake walio na watoto waliozaliwa katika umaskini hawawezi kulisha watoto kwa ufanisi na kwa malezi ya haki
wanaweza pia kuugua ugonjwa ambazo zinaweza kuambukizwa kwa mtoto kwa kupitia kuzaliwa
pumu ni tatizo la kawaida kwa watoto kupata wakati wanapozaliwa katika umaskini
chakula msaada hasa hutumiwa na watu ambao wanaishi katika kipato cha chini
talaka kifo ulevi na kupoteza kazi ni chache tu kati ya hali zinazoweza kutokana na umaskini
wanafunzi katika darasa azilishi za shule wanaoishi katika umaskini wanalazimishwa sana kuondoka na kuzunguka kuhudhuria shule za asili zinazofadhiliwa
elimu ya umaskini humweka mtoto katika hali ya kupambana baadaye
vijana ambao wanaishi katika umaskini ni wanaelekea zaidi kuhusika na madawa ya kulevya pombe kinyume cha vitendo na kundi shughuli
grafu ifuatayo inaonyesha makisio na makadirio kutoka benki ya dunia kati ya na 
kulingana na historia kupunguka kwa umaskini kumetokana kwa kiasi kikubwa na ukuaji wa uchumi kwa ujumla
umaskini ulikuwa umekubalika na wengi kama jambo lisiloweza kuepukika na nchi zilizalisha kwa kiwango kidogo sana kabla ya ya kiviwanda ambayo yalisababisha ukuaji wa kiuchumi kwa kiasi kikubwa
jambo hili liliwaokoa wengi na umaskini katika mataifa ambayo kwa sasa yanajulikana kama mataifa yaliyoendelea katika mwaka asilimia ya wanadamu waliishi kwa chini ya dola moja kwa siku na kufikia mwaka wa ni asilimia pekee walioishi kwa dola moja kwa siku
ukuaji wa uchumi unaotokana na ukulima kwa wastani umefaulisha mara mbili zaidi nusu ya walio maskini sana katika nchi ikilinganishwa na ukuaji unaotokana na sekta zingine zisizo za ukulima
hata hivyo msaada ili kuhakikisha ya kuwa wale ambao tayari ni maskini watapata maisha bora zaidi na pia kuifadhili mikakati ya kimatibabu na kisayansi kama vile green revolution na kutokomeza ndui
mojawapo kati ya njia bora zaidi za kupunguza umaskini katika nchi yoyote ni kuhakikisha kuwa haki ya maskini ya kumiliki mali imelindwa
ulindaji wa haki ya kumiliki ardhi ambayo ni raslimali kubwa zaidi katika jamii nyingi ni muhimu katika kuhakikisha uhuru wa kiuchumi
inakadiriwa ya kuwa ikiwa serikali zitatambua haki ya maskini ya kumiliki mali jambo hili litawapa raslimali ambayo kwa ujumla ni mara ya misaada yote ya kigeni tangu mwaka wa 
ingawa mbinu zilizotumiwa ni tofauti benki kuu ya dunia inasema ya kuwa maswala makuu ni yale ya haki ya umiliki na kuhakikisha ya kuwa ardhi inauzwa kwa bei nafuu
nchini uchina na india kupunguka kwa umaskini kwa muda wa miongo michache iliyopita kumetokana na kuacha ukulima wa pamoja nchini uchina na kuondolewa kwa urasimu mwingi serikalini nchini india
hata hivyo kukatizwa kwa ufadhili wa serikali katika miradi ya kijamii ambayo pia inajulikana kama kanuni ya soko huru wakati mwingine huleta matokeo ya kusikitisha
kwa mfano benki ya dunia hushurutisha mataifa maskini kuondoa ruzuku kwa mbolea na ilhali wakulima wengi hawawezi kumudu bei hizi sokoni
kubadilishwa kwa mfumo wa ugawaji wa fedha katika mataifa ya awali ya urusi ya zamani wakati wa mpito kuelekea uchumi wa kibepari kulipendekeza kupunguza matumizi ya fedha katika sekta za afya na elimu na hivyo kuongeza umaskini kwa kiasi kikubwa
kuanzishwa kwa soko huru kunaongeza ujumla wa bidhaa za nchi zinazofanya biashara pesa zinazotumwa kuelekea nchi maskini kama vile india wakati mwingine hushinda uwekezaji kutoka nchi za kigeni na ni zaidi ya mara mbili ya msaada kutoka kwa nchi wanachama wa oecd shirika la ushirikiano wa kiuchumi na maendeleo
inaonekana kuwa kuna sababu nyingi za athari mbaya ya utawala wa mataifa tajiri
sababu kuu ya kwanza ni tatizo kupotoka kwa miundo
katika uchumi ambao haujapotoka maliasili huzindua mfululizo wa shughuli zinazoleta faida nafasi za kazi na ukuaji
tutachukua mfano wa nchi iliyoendelea na iliyo na idadi kubwa ya madini ya shaba ardhini
nafasi za kazi zinapatikana na faida inatengenezwa kwanza kutokana na uchimbaji wa madini ya shaba
kisha nafasi zingine za kazi na faida zaidi inapatikana wakati shaba inapotengenezwa kuwa chuma na bidhaa hizi kuuzwa na kampuni ndogo ndogo ambazo pia zinaongeza nafasi za kazi na faida
kutokana na mchakato huu wote kuna mfululizo wa nafasi za kazi na faida ambazo huleta ukuaji wa kiuchumi pamoja na mapato ambayo yanaweza kutumika kuendeleza nchi kwa ujenzi wa vitu kama barabara umeme nguvu na taasisi za mafunzo
lakini shaba ikichimbwa katika nchi inayoendelea na iliyo na uhusiano na nchi iliyoendelea madini hayo yanapelekwa kwa nchi iliyoendelea ambako mfululizo wa kuitengeneza unamalizikia
nafasi za kazi zilizosalia na faida zote zinzotokana na mfululizo wa shughuli hizi zinapotelea katika nchi zilizoendelea
kabla ya kuanzishwa kwa mfumo wa kisasa wa dunia ukulima ulikuwa unafanywa ili kukidhi mahitaji ya kijamii na kulikuwa hakuna haja ya kutumia mbinu za kilimo za kupunguza kiwango cha ajira
kutokana na mbinu hizi za awali na ukosefu wa soko kubwa kwa bidhaa chakula kilikuwa kinauzwa kwa bei ya chini zaidi sehemu ya mashamba iliachiwa wakulima wadogo na nafasi za kazi zilikuwa nyingi zaidi
hata hivyo kutokana na ukulima wa mauzo katika nchi za nje na mbinu za kupunguza kiwango cha ajira kwa ukulima chakula kimekuwa ghali zaidi wakulima wadogo wanafukuzwa kutoka kwa mashamba ili nafasi zaidi ya kukuza bidhaa za kuuzwa katika soko la dunia ipatikane na mashine zaidi zinatumiwa kufanya kazi na hivyo kusababisha upungufu wa nafasi za kazi
faida zinakiendea kikundi kidogo cha wanaomiliki ardhi na kampuni za kimataifa za kilimo huku wasiomiliki ardhi wakipoteza kazi zao ardhi na mapato ambayo yananawazuia kuwa wanunuzi wanaohitajika kuhakikisha kukua kwa uchumi
tatizo la tatu kwa mataifa yanayoendelea ni mizozano ya kitabaka
tabaka la wenye uwezo wa kiuchumi na kisiasa katika mataifa yanayoendelea huwakaribisha zaidi watu kutoka tabaka la watu wanaomiliki makampuni kwa kuwa wanajua ya kwamba kampuni hizi zinafanya uwekezaji katika nchi zao kutokana na gharama ya chini ya ajira kiwango cha chini cha ushuru kutokuwa na vyama vya wafanyikazi s na mambo mengine kama vile sheria dhaifu za mazingara ambazo zinajali zaidi masilahi ya makampuni hayo ya kimataifa
shadow of the colossus ni mchezo wa video wa aina ya kivita ulioundwa na studio ya sony computer entertainment
madhabahu ya komarock kwa kiingereza komarock shrine ni sehemu ya ibada iliyopo mjini nairobi kenya
anwani yake ni kangundo road nje mwa jiji la nairobi
eneo hilo linatumiwa na dini la wakatoliki na linaaminika kuwa kuliwahi onekana maria mtakatifu katika sehemu hii
shule ya upili ya maseno ni shule inayopatikana katika sehemu ya nyanza nchini kenya
aliwahimiza watu wa kavirondo kuelekea kupokea elimu rasmi
kukuza na kuendeleza elimu ya kiujumla na kutoa mafunzo kwa wanafunzi ambao wana uwezo wa kuchangia katika maendeleo ya kimataifa
viongozi wa zamani wa shule ya maseno ni pamoja na sverdlovsk oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
samara oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
omsk oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
chelyabinsk oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
rostov oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
saratov oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
hifadhi ya arusha inapatikana katika mji wa arusha nchini tanzania
hifadhi hii ina ukubwa wa kilometa za mraba iko umbali wa kilometa kutoka katika mji wa kitalii wa arusha
hifadhi hii ni maarufu kwa wanyama jamii ya tumbili wajulikanao kama mbega weusi na weupe
wanyama wengine wanaopatikana kwa wingi katika hifadhi hii ni pamoja na twiga pundamilia nyati na digidigi
zaidi ya aina za ndege wamethibitika kupatikana ndani ya hifadhi hii
safari za miguu na kupanda mlima meru ni moja ya burudani muhimu katika hifadhi hii na mpandaji anahitaji siku za kupanda mlima
wakati mzuri wa kutembelea hifadhi hii ni kati ya mwezi juni na februari ingawa mvua inaweza kunyesha mwezi novemba
nizhny novgorod oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
volgograd oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
yaroslavl oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
matumizi ya lugha hutahini uwezo wa mwanafunzi wa kuelewa na kukitumia kiswahili kwa kuongea na kuandika
kuchanganua sentensi sawa na kupambanua kuainisha
unapotamka irabu hakuna hewa inazuiliwa lakini konsonanti zinapotamkwa hewa huzuiliwa na ala za matamshi
name miongoni mwa viambishi vingine ni kama ni ndi ki ka na kadhalika
kiwakilishi ni neno linalosimamia nomino yani hutumka baadala ya nomino
hifadhi ya katavi ni moja ya hifadhi za taifa ambayo iko juu ya uwanda mpana wa mafuriko magharibi mwa tanzania katika mkoa wa rukwa
pia wanyama kama simba na chui hawana shida ya mawindo kwani katika himaya yao kuna makundi ya swala nyamela topi wa miguu mieupe pundamilia na nyati
kuna ainazipatazo za ndege waliozagaa katika miti ya acacia kingo za mto mabwawa na makundi kadhaa ya mwari pelicans yanayoambaa ziwani
ya tembo yalkila majani katika mabwawa huku miili yao ikiwa imefunikwa na maji na magugu
uchambuzi wa swot ni uwezo udhaifu fursa na vitisho ni mbinu ya kimkakati ambayo hutumika kutathmini uwezo udhaifu fursa na vitisho vinavyopatikana katika mradi au biashara husika
inahusisha ubainishaji wa lengo la biashara au mradi na kutambua mambo ya ndani na ya nje ambayo yanafaa au hayafai katika kufikia lengo hilo
uchambuzi wa swot lazima uanze kwa kufafanua mwisho wa jambo linalotamaniwa au lengo lake
uchambuzi wa uwezo udhaifu fursa na vitisho unaweza kujumuishwa katika kielelezo cha mipango ya kimkakati
mfano wa mbinu ya kimkakati inayojumuisha lengo linaloendeshwa na uchambuzi wa swot ni uchambuzi wa kimkakati bunifu
mipango ya kimkakati ikiwemo uchambuzi wa swot na uchambuzi wa kimkakati bunifu imekuwa hoja kuu katika utafiti
ubainishaji wa uchambuzi wa swot ni muhimu kwa sababu hatua zinazofuata mchakato wa kupanga mafanikio ya lengo lililochaguliwa au kadiriwa laweza kutoka kwa swot
kwanza lazima waamuzi watambue kama lengo laweza kufikiwa kutokana na uchambuzi wa uwezo udhaifu fursa na vitisho
kama lengo haliwezi kufikiwa lazima lengo tofauti lichaguliwe na mchakato kurejelewa
mara nyingi uchambuzi wa swot hutumika katika usomi kuonyesha na kutambua uwezo udhaifu fursa na vitisho
ni wa munufaa hasa katika kutambua maeneo kwa ajili ya maendeleo
kama kwa upande mwingine lengo linaonekana kufikiwa swot hutumiwa kama pembejeo kwa ubunifu wa kizazi cha mikakati iwezekanayo kwa kuuliza na kujibu kila moja ya maswali manne yafuatayo mara nyingi kwa kawaida kikundi kilicho na uamilifu mwingi au jopo kazi liwakilishalo mitazamo mingi ndilo lipasalo kutekeleza uchambuzi wa swot
kwa mfano timu ya swot inaweza kuhusisha mhasibu muuzaji meneja mtendaji mhandisi na mpokezi wa maswala ya utenda kazi kwa umma
njia nyingine ya kutumia swot ni kulinganisha na kubadilisha
ulinganishaji hutumiwa kupata faida za ushindani kwa kulinganisha uwezo na nafasi
kubadilisha ni kutumia mikakati ya kugeuza vitisho au udhaifu kuwa uwezo au fursa
mfano wa mkakati wa kugeuza ni kutafuta masoko mapya
kama vitisho au udhaifu hauwezi kubadilishwa basi yafaa kampuni ijaribu kuupunguza au kuuepuka
uchambuzi wa swot huweza kupunguza mikakati inayofikiriwa katika tathmini
aidha watu ambao wanatumia swot wanaweza kufikiri kuwa wamefanya kazi nzuri ya kupanga na wapuuze mambo yanayostahili kama kufafanua malengo ya kampuni au kuhesabu roi kwa mikakati mbadala
matokeo kutoka menon na wenzake na hill na westbrook yameonyesha kwamba swot huweza kudhuru utendaji
kama mbadala wa swot j
scott armstrong anaelezea mbinu mbadala ya hatua tano ambayo hupelekea utendaji bora wa shirika
ukosoaji huu unaelekezwa kwa toleo la zamani la swot linalotangulia uchanganuzi wa uchambuzi wa uwezo udhaifu fursa na vitisho ulioelezewa hapo juu kwa mada mkakati na matumizi bunifu ya uchanganuzi swot
toleo hili la zamani halikuhitaji swot zitolewe kutoka kwa lengo lililokubaliwa
lengo la uchanganuzi wowote wa uchambuzi wa swot ni kutambua vipengele vya ndani na nje ambavyo ni muhimu katika kufikia lengo
havi huja kutoka ndani ya mkusanyiko wa thamani ya kipekee ya kampuni
uchanganuzi wa uchambuzi wa swot unajumuisha vipande muhimu kwa makundi mawili makuu mambo ya ndani yanaweza kutazamwa kama uwezo au udhaifu kulingana na athari zake kwenye malengo ya shirika
sababu zinaweza kujumuisha p s zote na vile vile wafanyakazi fedha uwezo wa viwanda na kadhalika
mambo ya nje yanaweza kujumuisha masuala makubwa ya uchumi mabadiliko ya teknolojia sheria na mabadiliko ya kiutamaduni na vilevile mabadiliko sokoni au katika nafasi ya ushindani
mara nyingi matokeo hutolewa kwa namna ya matriki
uchambuzi wa swot ni njia moja tu ya uainishaji na ina udhaifu wake
kwa mfano inaweza kushawishi makampuni kuandika orodha badala ya kufikiri kuhusu kilicho muhimu hasa katika kufikia malengo
pia inatoa orodha bila uchunguzi muhimu na bila mpangilio maalum hivi kwamba kwa mfano nafasi dhaifu huweza kuonekana kusawazisha vitisho kviuu
ni jambo la busara kutoondoa kwa haraka mgombea yeyote anayeingizwa na swot
umuhimu wa kila swot utafanuliwa au kuabainika kwa thamani ya mikakati inayozalisha
bidhaa ya swot inayozalisha mikakati ya thamani ni muhimu
umuhimu wa uchambuzi wa swot haukomi tu kwa mashirika ya kutafuta faidawa viti you may not post si mdogo kwa faida ya kutafuta mashirika
uchambuzi wa swot unaweza kutumika katika maamuzi yoyote wakati lengo la mwisho linalonuiwa limefafanuliwa
mifano ni kama mashirika yasiyo ya faida vitengo vya kiserikali na watu binafsi
uchambuzi wa swot pia waweza kutumika katika kupanga mikakati ya kabla ya mgogoro na usimamizi wa kuzuia tatizo
uchambuzi wa swot unaweza pia kutumika katika kujenga mapendekezo wakati wautafiti wa uwezekano wa kitu
mabadiliko katika utendaji wa kadiri huendelea kutambuliwa
miradi au vitengo vingine vya vipimo ambavyo vingeweza kuwa hatari vinazungumziwa
mandhari ya swot pia huonyesha sababu gande za nguvu udhaifu ambazo zilikuwa au zitakuwa na ushawishi mkubwa katika muktadha wa thamani katika matumizi kwa mfano kuyumbayumba kwa thamani ya mtaji
kama sehemu ya maendeleo ya mikakati na mipango ya kuwezesha shirika kufikia malengo yake basi hilo shirika litatumia mchakato wenye utaratibu mkali unaojulikana kamamipango ya shirika
swot pamoja na hali ya kisiasa kiuchumi kijamii na kiteknolojia hali ya kisiasa kiuchumi kijamii kiteknolojia kimazingira na ya uhalali huweza kutumika kama kigezo cha uchambuzi wa biashara na mambo ya mazingira
katika uchanganuzi wa washindani wengi wauzaji huweka maelezo ya kina kuhusu kila mshindani katika soko wakilenga hasa nguvu na udhaifu wa ushindani huo wakitumia uchambuzi wa swot
mameneja masoko wataangazia muundo gharama wa kila mshindani vyanzo vya faida rasilimali na uwezo kujiekeza kwa ushindani na kutofautiana kwa bidhaa kiwango cha mahusiano kati ya walio juu na walio chini majibu ya kihistoria kwa maendeleo ya kiwanda na mambo mengine
usimamizi wa masoko mara nyingi hupata kuwa ni muhimu kuwekeza katika utafiti wa kukusanya takwimu sahihi zinazohitajika ili kuendeleza uchanganuzi wa masoko ulio hakika
kwa hivyo mara nyingi usimamizi hufanya utafiti wa soko au masoko ya utafiti ili kupata habari hii
wauzaji hutumia mbinu mbalimbali kufanya utafiti wa soko lakini baadhi ya zile ambazo ni za kawaida ni kama kutumia swot kuchanganua msimamo wa soko wa usimamizi mdogo unaozingatia usimamizi wa rasilimali za binadamu
hifadhi ya mlima kilimanjaro ni maarufu duniani kutokana na mandhari nzuri ya mlima kilimanjaro ambao ni mlima mrefu kuliko yote afrika na inapatikana katika nchi ya tanzania
hifadhi hii ina ukubwa wa kilometa za mraba na iko umbali wa kilometa kutoka moshi mjini
kilele cha kibo chenye urefu wa mita futi ndio kivutio kikubwa kwa wageni kutoka ndani na nje ya nchi kutokana na kufunikwa na theluji
mlima huu ni moja kati ya milima ambayo kilele chake hufikiwa kwa urahisi na hivyo kuwa kivutio kikubwa kwa wapanda milima kutoka kila pande za dunia
zaidi ya watalii hupanda mlima huu kila mwaka wakiwemo wageni kutoka nje ya nchi na watanzania
mpandaji wa mlima huu huhitaji angalau siku tano siku tatu kupanda na siku mbili kuteremka
kuna njia sita ya kupanda mlima kilimanjaro hadi kileleni
wanyama kadhaa hupatikana katika msitu unaozunguka mlima kilimanjaro wakiwemo mbega nyani nyati chui tembo swala na ndege
kuanzia mwezi desemba hadi februari na pia mwezi julai na septemba ingawa wakati huu ni baridi zaidi
hifadhi ya ziwa manyara ni maarufu sana nchini tanzania kwa simba wanaopanda miti
aina hii ya simba hupatikanandani ya hifadhi hii pekee barani afrika
mji mdogo wa mto wa mbu ni kituo kikubwa cha biashara kinachotoa huduma kwa wageni wanaotembelea hifadhi ya ziwa manyara
mji huu mdogo upo karibu na lango la hifadhi
hifadhi hii iko umbali wa kilometa kutoka arusha mjini ina ukubwa wa kilometa za mraba 
wakati mzuri wa kutembelea hifadhi hii ni kuanzia mwezi juni hadi desemba baada ya mvua za masika
voronezh oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
ulyanovsk oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
irkutsk oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
kemerovo oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
orenburg oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
ryazan oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
penza oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
tyumen oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
lipetsk oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
hifadhi hii ina sifa ya kuwa na wanyama na mimea karibu yote inayopatikana katika sini na mashariki mwa africa
safari kwa kutumia ndege za kukodi kutoka dar es salaam arusha iringa na mbeya
pia kwa njia ya barabara
wakati mzuri wa kutembelea hifadhi hii na kuangalia wanyama wakubwa ni wakati wa kiangazi kati ya mwezi mei hadi desemba
kuangalia ndege na mauawakati wa masika januari hadi aprili astrakhan oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
tomsk oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
tula oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
kirov oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
ivanovo oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
bryansk oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
tver oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
kursk oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
belgorod oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
kurgan oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
arkhangelsk oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
vladimir oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
smolensk oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
oryol oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
kaluga oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
murmansk oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
mesite kutoka kifaransa ni ndege wa familia mesitornithidae
kwa sasa waainishwa katika oda yao yenyewe mesitornithiformes
mesite wanafanana na viluwiri wenye miguu na mkia miferu
rangi yao ni kahawia au kjivu mgongoni na nyeupe au kahawia isioiva chini
wanatokea madagaska na hula wadudu mijusi na vyura wadogo mbegu na beri
hulijenga tago lao kwa vijiti katika kichaka na jike huyataga mayai 
walinzi wazamaji ni ndege wadogo wa bahari wa jenasi pelecanoides jenasi pekee ya familia pelecanoididae
wanatokea bahari za kusini na huzamia kabisa ili kuwakamata gegereka wadogo hasa krili kopepodi na amfipodi na samaki na ngisi wadogo pia
majike hulitaga yai moja tu ardhini katika makoloni kwenye visiwa vya mbali visipokaa watu wala mamalia wengine
kwa kawaida huyatembelea makoloni yao usiku kuzuia shakwe waporaji
hermann gmeiner juni alberschwende vorarlberg aprili innsbruck alikuwa mkarimu nchini austria na muasisi wa vijiji vya sos vya watoto
alizaliwa kwa familia kubwa ya wakulima mjini vorarlberg austria gmeiner alikuwa mtoto mwenye vipaji na alishinda sarufi ya udhamini kuhudhuria shule
mama yake aliaga dunia wakati alipokuwaa bado kijana na dada yake mkubwa elsa alichukua wajibu wa kutunza wadogo wake
baada ya kupitia uchungu wa vita mwenyewe kama askari wa urusi alikabiliwa na utengamanio na mateso ya watoto wengi yatima na wasio na makaazi kama mfanyakazi wa ustawi wa watoto baada ya mwisho wa vita kuu ya pili ya dunia
aliamini kuwa masaada hauwezi kuwa kamili ikiwa watoto watakua bila makao ya kuita nyambani ndipo aka anza kutekeleza wazo lake la sos children s villages
kibukwen ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabukwen
akiwa na shilingi tu za austria takribani dolla ndani ya mfuko wake aliunda sos children s village association mwaka na katika mwaka huo huo jiwe la msingi liliwekwa kwa sos children s village ya kwanza katika kijiji cha imst katika jimbo la tyrol austria
kazi yake na watoto na maendeleo ya sos children s village yalimfanya awe na kazi nyingi mno mpaka aka amua kuwacha kozi ya shahada ya matibabu
katika miongo iliyofuatia maisha yake yali husishwa na dhamira yake ya family centered child care concept iliyozingatia nguzo nne za mama nyumba ndugu na dada na kijiji
kutokana na kuzingatia haja ya kusaidia watoto waliotelekezwa biographia yake inasoma kama historia ya sos children s villages yenyewe
ali kuwa mkurugenzi katika kijiji cha imst alipanga ujenzi wasos children s villages nchini austria na kusaidiwa kuanzisha sos children s village katika nchi nyingine za ulaya
mwaka iliundwa huko strasbourg kama shirika mwamvuli la sos children s villages na hermann gmeiner kama rais wa kwanza
katika miaka iliyofuata shughuli za sos children s villages zilienea zaidi ya ulaya
kampeni yake ya punje ya mchele ili changisha fedha za kutosha za kuanzisha sos children s village ya kwanza ambayo haikuwa ya europa huko daegu korea mwaka na sos children s villages kwenye mabara ya amerika na afrika zilifuatia
kama matokeo ya kazi ya hermann gmeiner mwaka kulikuwa na sos children s villages katika nchi 
katika utambuzi wa huduma yake kwa mayatima na watoto waliotelekezwa alipokea tuzo kadhaa na alikuwa ameshinda mara kadhaa tuzo ya amani ya nobel
hata hivyo alikuwa daima akisisitiza kwamba ilikuwa tu shukrani kwa misaada ya mamilioni ya watu kwamba imekuwa inawezekana kufikia lengo la kuwapatia watoto walio telekezwa kudumu nyumbani na kwamba bado inatumika leo
sos children s villages ina fanya kazi katika nchi na maeneo 
 sos children s villages na sos facilities za vijana huwapa zaidi ya watoto na vijana nyumba mpya
zaidi ya watoto vijana huhudhuria sos kindergartens shule ya sos hermann gmeiner na vituo vya mafunzo ya ufundi
kadiri watu hufaidhika kutokana na huduma zinazo tolewa na sos medical centres na watu kutokana na sos social centres
sos children s villages pia husaidia katika hali ya mgogoro na maafa kupitia programu ya misaada ya dharura
kliniki ya dharura mjini mogadishu hutoa kadiri check ups na matibabu kwa mwaka ni mfano moja ya madeni mkubwa ya muda mrefu mradi
 novemba ni mwongozaji wa filamu mwandishi skrini na mtayarishaji kutoka nchini ujerumani
anafahamika sana kwa kutengeneza filamu nyingi za majanga na mapigano
filamu zake zimepata mapato zaidi ya bilioni kwa nchini marekani na kumfanya kuwa mwongozaji filamu wa nchini humo wa kwa mapato makubwa wa muda wote
ameanza shughuri zake katika soko la filamu kwa kuongoza filamu ya the noah s ark principle ikiwa kama moja ya tasnifu yake akiwa chuo kikuu na kuwa mmoja kati walioanzisha kampuni ya utengenezaji wa filamu ya centropolis film productions mnamo akiwa na dada ke
vilevile anafahimika kwa kuweka bayana kuwa yeye ni bwabwa
emmerich alizaliwa mjini stuttgart ujerumani na kukulia katika kitongoji cha sindelfingen
akiwa kijana amepata kusafiri mbali kabisa huko barani ulaya na amerika ya kaskazini katika matembezi yaliyotolewa hela na baba ke hans tajiri mwanzilishi wa kampuni ya utengenezaji wa mashine za bustani
mnamo mwaka wa akaanza kusoma katika chuo kikuu cha filamu na televisheni cha munich akiwa na nia ya kusomea msanifu matayarisho
baada ya kutazama star wars episode iv new hope akaamua kujiandikisha katika shule za vipindi vya uongozaji wa filamu
akatengeneza kipande kifupi cha filamu kikiwa kama hitimisho la tasnifu yake mnamo mwaka wa ametunga na kuongoza urefu mzima wa the noah s ark principle ambayo hatimaye ilichaguliwa kama filamu funguzi ya tamasha la filamu la berlin la mwaka wa 
neno la kiswahili katoliki limetokana na lile la kigiriki katholikos maana yake kadiri ya utimilifu zima
katika eklesiolojia ya ukristo jina hilo lina historia ndefu na matumizi kadhaa
kwa wengine neno kanisa katoliki linahusu kanisa ambalo lina ushirika kamili na askofu wa roma na linaloundwa na umoja wa madhehebu ya kilatini na ya makanisa katoliki ya mashariki ndiyo matumizi ya kawaida katika nchi nyingi
waumini wake wengi hawajibaini kama waroma lakini kama wakatoliki tu
wakatoliki na vilevile waorthodoksi wanaamini kwamba kanisa lao ni la kwanza na ndilo kanisa lenyewe
waanglikana walutheri na baadhi ya wamethodisti huamini kuwa makanisa yao ni ya kikatoliki katika maana ya kwamba yako katika mwendelezo na asili ya kanisa la kimataifa lililoanzishwa na mitume wa yesu
waprotestanti wakati mwingine hutumia neno kanisa katoliki kwa kutaja waumini wote wa yesu kristo duniani bila ya kujali madhehebu kuyaunganisha
ukatoliki hufikiriwa moja ya sifa za kanisa nyingine zikiwa umoja utakatifu na utume
kulingana na kanuni ya imani ya nicea ya mwaka naamini kanisa moja takatifu katoliki la mitume
historia ya matumizi ya kikanisa ya neno katoliki
barua zilizoandikwa na ignas wa antiokia kwa wakristo wenzake wa sehemu mbalimbali mwaka hivi ni ushahidi wa awali wa matumizi ya neno kanisa katoliki barua kwa wasmirna 
kwa kusema kanisa katoliki ignas alitaja kanisa zima katika ushirika na askofu wa roma papa
wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya kinaki
ignas aliandika kwamba baadhi ya wazushi wa wakati wake ambao hawakuamini kwamba yesu aliteswa na kufa wakisema badala yake kwamba yeye alionekana tu kuteseka smyrnaeans hawakuwa wakristo wa kweli
neno hili pia hutumika katika kifodini cha polikarpo mwaka na katika hati ya muratori mwaka 
sirili wa yerusalemu kama aliwataka wale aliokuwa akiwafunza katika imani ya kikristo kama wewe saa yoyote unakaa katika miji usitafute tu mahali ambapo nyumba ya bwana ipo kwani madhehebu mengine pia huvunja wito wao wakiita maabadi yao nyumba ya bwana wala si kanisa lakini ulizia kanisa katoliki
kwa kuwa hilo jina ni la pekee kwa kanisa takatifu mama yetu sote ambaye ni bibi arusi wa bwana wetu yesu kristo mwana pekee wa mungu katekesi xviii 
sheria hii ya tarehe februari iliyoorodheshwa katika kitabu cha cha codex theodosiania iliimarisha ukristo wa kikatoliki kama dini rasmi ya dola la roma
matumizi ya neno katoliki kwa lengo la kutofautisha kanisa la kweli kutoka makundi ya uzushi hupatikana pia katika agostino wa hippo aliyeandika mtakatifu mwingine aliyeishi wakati wa agostino vincent wa lerins aliandika mwaka akitumia jina peregrinus kitabu kinachojulikana kama commonitoria kumbusho
humo alisisitiza kwamba kama mwili wa binadamu mafundisho ya kanisa huendeleza ukweli huku yakitunza utambulisho wake mstari sura xxiii katika kanisa katoliki lenyewe tuwe waangalifu iwezekanavyo kwamba sisi hushikilia imani ambayo imekuwa ikiaminiwa kila mahali daima na wote
kwa kuwa ni kweli na katika katoliki ambayo kama jina lenyewe na sababu ya kutangaza kitu unaoeleweka na kila mtu
utawala huu tutakuwa tumeuzingatia kama tutafuata umoja katika ulimwengu muda ridhaa
tutafuata umoja kama tunakiri kwamba imani moja kuwa kweli ambayo kanisa zima duniani kote tunakiri muda kama sisi tusikose busara tukaondoka kutoka tafsiri ya mababu wetu kukubali katika namna kama sisi wenyewe katika zamani kuambatana na ridhaa ufafanuzi na bidii ya wote au wa madaktari wa mapadri wote sehemu mwisho wa sura ii
madhehebu ya kanisa katoliki kanisa la kilatini na makanisa katoliki ya mashariki ishirini na tatu huwa na jukumu la kuhifadhi mapokeo katoliki ya mababu wa kanisa la mwanzo
madhehebu hayo ni kama vile yale ya wagiriki waukraina warutheni wamelkiti wakopti waethiopia wamaroni wasiro malankara waarmenia wakaldayo na wasiro malabari
chini ya papa yohane paulo ii kanisa katoliki lilitoa kitabu cha mafundisho ya imani na maadili chenye kichwa katekisimu ya kanisa katoliki ambayo inasema kuamini kwamba kanisa ni takatifu na katoliki nalo ni moja na la mitume kama kanuni ya imani ya nisea inavyodokeza hakuwezi kutengwa na imani katika mungu baba mwana na roho mtakatifu
neno kanisa katoliki linahusu kanisa lote linaloongozwa na askofu wa roma sasa papa benedikto xvi na ambalo lina zaidi ya waumini bilioni moja wakiwa nusu ya wakristo wote duniani wanaokadiriwa kuwa bilioni 
baadhi ya makanisa ya kikristo hasa makanisa ya waorthodoksi wanajidai kuwa kweli kanisa katoliki ambalo katika mtazamo wao wakristo wengine wakiwa ni pamoja na wale walio katika ushirika na papa walijitenga mbali
ingawa kawaida kanisa katoliki linajitofautisha na makanisa mengine kwa kujiita kanisa katoliki tu pengine linakubali kutumia ufafanuzi kanisa katoliki la roma hasa katika hati zilizoandaliwa pamoja na makanisa mengine lakini pia katika nyaraka kadhaa za kipapa na mfano mwingine ni ufafanuzi kama kanisa takatifu katoliki la kirumi la kitume katika aprili katiba katoliki ya mtaguso wa kwanza wa vatikano
kurasa hizi zote zinahusu kanisa katoliki na kwa majina mengine
makanisa katoliki ya mashariki ingawa yana umoja na roma katika imani taratibu na sheria zake yanatofautiana na madhehebu ya kilatini na makanisa katoliki mengine ya mashariki
kanisa la orthodox la mashariki hujitambulisha pia kama katoliki kama katika cheo kanisa hili na pia la mashariki na kanisa la waashuru wote wa mashariki hujiona kama kanisa katoliki moja takatifu la kitume la ukiri wa nicea
waanglikana na wakatoliki wa kale hujiona katika ushirika katika kanisa moja na walutheri wenyewe kama ni harakati ya mageuzi makubwa ndani ya kanisa katoliki
wakatoliki wa kirumi humwona askofu wa roma kama halifa wa petro anayepaswa kutumikia kama mchungaji wa kanisa zima
waanglikana na wakatoliki wa kale hukubali kuwa askofu wa roma ni primus inter pares kati ya waprimati wote lakini wao hukumbatia ukonsiliari ili kujikinga dhidi ya ultramontanism
juhudi za hivi karibuni za kanisa katoliki hulenga kuponya mgawanyiko kati ya makanisa ya magharibi katoliki na mashariki orthodox
papa yohane paulo ii mara nyingi alizungumza hamu yake kubwa kwamba kanisa katoliki lirudi kupumua kwa mapafu yote mawili hivyo kusisitiza kwamba kanisa katoliki linataka kurejesha ushirika kamili na makanisa ya mashariki yaliyotengana nalo
baada ya utengano wa mashariki magharibi mwaka muungano mfupi ulikubaliwa kati ya papa na baadhi ya maaskofu wa orthodoksi
hata hivyo mkataba huu ulikataliwa na mmoja wa maaskofu wa mashariki yaani marko wa efeso na watu wa kawaida kwa jumla walikataa mkataba huo
papa wa sasa benedikto xvi amesema nia yake ya kurejesha umoja kamili na orthodox
kanisa katoliki linazingatia kwamba karibu tofauti zote zimesuluhishwa katika kifungu cha filioque suala la purgatorio n
na alitangaza kwamba tofauti katika desturi za jadi taratibu na nidhamu si vikwazo kwa umoja
methodists na presbyterian amini kudai madhehebu yao hutokana na mitume na kanisa la kwanza lakini hawawezi kudai kushuka kutoka kanisa kale miundo kama vile uaskofu
hata hivyo wote wa makanisa haya kukiri kwamba wao ni sehemu ya kanisa kikatoliki zima
makanisa ya waanglikani na methodist hasa ya episcopalian na umoja wa makanisa ya methodist wana maendeleo zaidi ya miaka nicknames kama katoliki nyepesi
baadhi ya makanisa ya kiprotestanti huepuka kutumia neno hilo kabisa kwa kiasi miongoni mwa walutheri wengi wa hutumia neno kikristo badala ya kikatoliki
makanisa ya orthodox huelewa hisia kuhusu madai kipapa katoliki lakini kutokubaliana na baadhi ya waprotestanti juu ya asili ya kanisa kama mwili mmoja
egerton university ni chuo kikuu cha umma kampasi kuu iko njoro karibu na mji wa nakuru kenya
chansela ni balozi bethwell kiplagat na makamu wa chansela ni profesa jk tuitoek
shule ilianzishwa mwaka wa na awali ilikuwa yaitwa egerton farm school
ilianzishwa kutokana na ruzuku ya ardhi ya ekari km kutoka kwa bwana maurice egerton wa tatton
madhumuni ya awali ya shule ilikuwa ni kuanda vijana wazungu katika kazi katika kilimo
kufikia mwaka wa jina ilikuwa imebadilishwa kuwa egerton agricultural college
kozi ya mwaka mmoja ya cheti na kozi ya stashahada ya miaka miwili katika kilimo zilikuwa zikifundishwa
katika mwaka wa bwana egerton alichangia tena ekari km nyengine ya ardhi
mapema baadaye chuo kilifunguliwa kwa watu wa jamii zote kutoka kenya na nchi nyingine za afrika
mwalimu mkuu wa kwanza mwafrika dr
william odongo omamo aliteuliwa mwaka wa 
katika mwaka wa kutokana na msaada kutoka serikali ya kenya na usaid chuo kilipanuliwa tena
katika mwaka wa chuo hatimaye kilitambuliwa kama chuo kikuu cha umma
masuala ya wanafunzi yanazingatiwa na ofisi ya maswala ya wanafunzi
ofisi inaongozwa na afisa ambaye huchaguliwa kila mwaka
ofisi inahusika hasa na mashirika na vilabu za mwanafunzi
chuo kikuu kina vilabu na mashirika mengi yanayozingatia ladha na maslahi tofauti
baadhi ya vilabu hizo zina mahusiano ya kitaifa na kimataifa wakati baadhi ni ya mitaa ya egerton university
hush jarida la kwanza la vijana wa egerton ni uchapishaji wa kujitegemea msingi ikiwa ni katika kampasi ya njoro
jarida huchapishwa na kusambazwa katika egerton kila mwezi
zaidi ya wanafunzi na makampuni hupata jarida hili
mbali ya maandishi hush huhusika na mashindano na matukio
nia haswa ya hush ni kuwa kama daraja katika maswala ya burudani na habari
kufikia sasa chuo kikuu hutoa mipango mingi za kitaaluma zinazosisimua
wanafunzi wanaweza kupokea stashahada ya miaka tatu shahada shahada ya udaktari au shahada ya uprofesa
somo la uchumi ni sayansi ya kijamii ambalo hutafiti uzalishaji usambazaji na matumizi ya bidhaa na huduma
neno uchumi linatokana na neno la kigiriki cha kale oikonomia oikonomia usimamizi wa kaya utawala kutoka oikos nyumba nomos desturi au sheria kwa hivyo sheria za nyumba kaya
aina za masomo ya kiuchumi ya kisasa zilizotokana na somo pana la uchumi wa kisiasa katika miaka ya mwisho ya karne ya kutokana na matamanio ya kuchukua mwelekeo jarabati unaofaa zaidi sayansi za kiasilia
ufafanuzi unaojumuisha mengi ya masomo ya kiuchumi ya kisasa ni ule wa lionel robbins katika insha yake sayansi inayotafiti tabia ya binadamu kama uhusiano baina ya hatima na njia haba ambazo zina matumizi badala
uhaba unamaanisha kuwa rasilimali zinazopatikana hazitoshi kutosheleza matamanio na mahitaji yote
ikiwa hakuna uhaba na kuna matumizi badala ya rasilimali zinazopatikana basi hakuna shida ya kiuchumi
hivyo somo lililofafanuliwa linahusu utafiti wa chaguzi kama vile zinavyobadilishwa na vishawishi na rasilimali
somo la kiuchumi linalenga kufafanua vile chumi hufanya kazi na vile viungo vya kiuchumi hufanya kazi pamoja
uchambuzi wa kiuchumi huhusisha sehemu zote za jamii katika biashara fedha na serikali na hata katika uhalifu elimu familia afya sheria siasa dini taasisi za kijamii vita na sayansi
hoja inayoendelea kukua ya somo la kiuchumi katika sayansi ya kijamii imeelezwa kuwa ubeberu wa kiuchumi
hata hivyo tofauti ya kimsingi ya kiada baina ya uchumi wa kiwango cha chini microeconomics ambao unaotafiti tabia ya kiuchumi ya viungo pamoja na watu binafsi na makampuni na uchumi wa kiwango cha juu macroeconomics ambao hushughulikia maswala ya ukosefu wa ajira mfumuko wa bei sera ya fedha na hazina kwa uchumi wote
majimbo ya mijini ya sumer yalianzisha uchumi wa biashara na soko uliohusika hapo awali na sarafu ya shekel ambayo ilikuwa ni uzito wa kipimo fulani cha shayiri huku wababeli na majirani wao wa majimbo ya mijini wakianzisha hapo baadaye mfumo wa mwanzo wa uchumi kwa kutumia kipimo cha bidhaa mbalimbali ambao uliwekwa katika kanuni ya kisheria
idadi ya wasemaji wa kibukwen imehesabiwa kuwa watu 
kanuni za mapema za kisheria kutoka sumer zinaweza kuchukuliwa kuwa utaratibu wa kwanza ulioandikwa wa kiuchumi na zilikuwa na jinsi ambazo zinazotumika katika mfumo wa bei wa kisasa kama vile kanuni za kiasi cha fedha za mikataba ya biashara riba faini za pesa kwa dhuluma sheria za urithi sheria za kushughulikia kutuzwa kwa kodi au kugawanywa kwa mali binafsi na kadhalika
kwa muhtasari wa sheria tazama sheria za babeli na sheria ya kale ya kiuchumi
dhana ya kiuchumi ina mwanzo wake kutoka kwa utamaduni wa mapema wa kimesopotamia kigiriki kirumi kihindi kichina kiajemi na kiarabu
waandishi wa kutajika ni pamoja na aristotle chanakya aliyejulikana vilevile kama kautilya qin shi huang thomas aquinas na ibn khaldun hadi karne ya 
joseph schumpeter hapo awali alikadiria usomi wa karne ya hadi ile ya kuwa karibu zaidi kuliko kikundi kingine chochote kuwa waanzilishi wa uchumi wa kisayansi kwa kifedha riba na nadharia ya thamani katika mtazamo wa sheria asili
hata hivyo baadaye baada ya kugundua kitabu cha ibn khaldun cha muqaddimah schumpeter alianza kumwona ibn khaldun kama mwanzilishi wa kwanza wa uchumi wa kisasa kwa vile nyingi za nadharia zake hazikuwa zinajulikana ulaya hadi nyakati za hivi karibuni
licha ya hayo utafiti wa karibuni unaonyesha kuwa mwanachuo mwanafalsafa wa kihindi chanakya bce alitangulia ibn khaldun kwa milenia moja na nusu kama mwanzilishi wa uchumi wa kisasa na ameandika kwa upana zaidi juu ya mada hii hasa juu ya uchumi wa kisiasa
maandishi yake maarufu zaidi arthashastra the science of wealth and welfare ni mwanzo wa dhana za kiuchumi ambazo ni pamoja na gharama ya fursa opportunity cost muundo wa mahitaji na ugavi kushuka kwa mapato uchambuzi wa mabadiliko katika viungo vya mfumo bidhaa za umma tofauti kati ya muda mfupi na muda mrefu habari za kupendelea upande mmoja wa shughuli za biashara na faida ya muuzaji
katika cheo chake kama mshauri wa mfalme wa himaya ya maurya ya india ya kale alishauri pia juu ya vyanzo na masharti ya ukuaji wa uchumi vikwazo kwake na motisha ya ushuru ili kuhimiza ukuaji wa kiuchumi
makundi mengine mawili ambayo baadaye yalijulikana kama mercantilists na physiocrats ambayo yalikuwa na ushawishi wa moja kwa moja wa baadaye wa ustawi wa mada
makundi yote mawili yalihusishwa na mwanzo wa utaifa wa kiuchumi na ukapitalisti wa kisasa barani ulaya
umekantili ulikuwa ni mafundisho ya kiuchumi yaliyostawi kutoka karne ya hadi ile ya katika juzuu maridhawa ya fasihi iwe ya wachuuzi au watawala
nadharia hii ilishikilia kuwa utajiri wa taifa ulitegemea ulimbikizaji wa dhahabu na fedha
mataifa ambayo hayakuwa na migodi yangeweza kupata dhahabu na fedha kutoka kwa biashara tu kwa kuuza bidhaa katika nchi za ng ambo na kuzuia ununuzi wa bidhaa kuingia kwa nchi ambavyo havikuwa dhahabu wala fedha
dhana hii ilihitaji kuagiza kwa malighafi ya kutumika katika utengenezaji wa bidhaa ambazo zingeweza kuuzwa na kwa usimamizi wa nchi kwa kutoza ushuru wa uhifadhi kwa bidhaa zilizotengenezewa nje ya nchi na kuzuia utengenezaji wa bidhaa katika makoloni
physiocrats kikundi cha karne ya cha wanafalsafa na waandishi walibuni wazo la uchumi kama mkondo wa mzunguko wa mapato na matumizi
adam smith alieleza mfumo wao ukiwa na kutokamilika kwake kwote kama pengine kisio la ufasaha zaidi wa ukweli ambalo limewahi kuchapishwa juu ya mada hii
kwa hivyo walipinga sera ya wamekantilisti ya kukuza viwanda na biashara kwa gharama ya kilimo pamoja na ushuru wa kuagiza
kikundi cha physiocrats walishauri kutoa mkusanyo wa ushuru ulio ghali kwa usimamizi na kuweka mahali pake ushuru wa aina moja kwa mapato ya wamiliki wa ardhi
jinsi tofauti za ushuru huo wa ardhi zilichukuliwa na wanauchumi wa baadaye akiwemo henry george karne moja baadaye kama chimbuko la ushuru ambalo kwa kiwango kikubwa halikuwa la kupotosha
machapisho ya adam smith ya the wealth of nations ya mwaka wa yameelezwa kuwa zao fanisi la uchumi kama somo tofauti
kitabu hicho kilibainisha ardhi ufanyakazi na mtaji kama vipengele vitatu vya uzalishaji na michango mikubwa kwa utajiri wa taifa
kwa maoni ya smith uchumi kamili ni mfumo wa soko la kujidhibiti ambao hutosheleza bila kubadilika mahitaji ya kiuchumi ya wakazi
alieleza mfumo wa soko kuwa mkono usiionekana ambao unaongoza watu wote katika harakati zao za kutafuta maslahi yao wenyewe kuzalisha faida kubwa kwa jamii kwa ujumla
smith alijumuisha baadhi ya dhana za kikundi cha physiocrats ikiwemo ile ya kutohusika kwa serikali katika maswala ya uchumi yaani uholela katika nadharia zake mwenyewe za kiuchumi lakini alikataa dhana kuwa ni kilimo tu kilichozalisha mapato
katika mfano wake maarufu wa mkono usioonekana smith alitoa hoja kwa wazo lililoonekana kuwa kinyume kuwa soko lilionekana kujongeza maslahi ya kijamii ingawa yaliongozwa na maslahi nyimivu zaidi ya kibinafsi
mtazamo wa kawaida ambao smith alisaidia kuanzisha ulijulikana kama uchumi wa kisiasa na baadaye kama uchumi wa kirasimi
ulijumuisha watu maarufu kama vile thomas malthus david ricardo na john stuart mill walioandika kutoka karibu mwaka wa hadi 
huku adam smith akisisitiza uzalishaji wa mapato david ricardo alilenga ugavi wa mapato baina ya wamiliki wa ardhi wafanyakazi na wenye mtaji
ricardo aliona mgogoro wa ndani baina ya wamiliki wa ardhi kwa upande mmoja na utenda kazi na mtaji kwa upande mwingine
alisisitiza kuwa ukuaji wa idadi ya watu na mtaji ukisonga ardhi isiyoongezeka uliongeza gharama ya kodi na kuzuia kuongezeka kwa marupurupu na faida
maltus alitumia dhana ya mapato yanayopungua kueleza viwango vya chini vya maisha
idadi ya watu alisisitiza ilionekana kuongezeka katika muundo wa kijiometria kuzidi uzalishaji wa chakula ambao uliongezeka kihisabati
shinikizo la idadi ya watu iliyokuwa inaongezeka kwa haraka dhidi ya kiasi kidogo cha ardhi lilimaanisha mapato yaliyokuwa yanapungua kwa wafanyakazi
matokeo alidai yalikuwa ni marupurupu ya kiwango cha chini daima ambayo yalizuia hali ya maisha kwa wengi ya wakazi kupanda kupita kiwango cha chini
vilevile malthus alihoji mwelekeo wa uchumi wa soko wa kutoa ajira kwa wote
alilaumu ukosefu wa ajira kwa mwelekeo wa uchumi wa kuzuia matumizi ya pesa kwa kuweka akiba sana hoja iliyosahaulika hadi pale john maynard keynes alipoifufua katika miaka ya 
akija mwishoni mwa utamaduni wa urasimi john stuart mill alitofautiana na wanauchumi wa kirasimi wa awali katika swala la kutoepukika kwa ugavi wa mapato yaliyozalishwa na mfumo wa soko
mill alionyesha tofauti ya wazi baina ya majukumu mawili ya soko mgao wa rasilimali na utoaji wa mapato
soko linaweza kuwa na ufanisi katika ugavi wa rasilimali lakini si kwa utoaji wa mapato aliandika hivyo kushurutisha kuingilia kati kwa jamii
nadharia ya thamani ilikuwa muhimu katika nadharia ya urasimi
smith aliandika kuwa bei halisi ya kila kitu ni mahangaiko na matatizo ya kukipata kitu hicho huku ikishawishika na uhaba wake
smith alisisitiza kuwa pamoja na kodi na faida gharama zingine zaidi ya marupurupu pia huchangia katika bei ya bidhaa
wanauchumi wengine wa kirasimi walionyesha aina tofauti za dhana ya smith ambayo ilijulikana kama nadharia ya thamani ya ajira labour theory of value
wanauchumi wa kirasimi walizingatia mwelekeo wa soko wa kusonga katika msawazo wa muda mrefu
uchumi wa kimaksi ambao baadaye ulijulikana kama markian economics unatokana na uchumi wa kirasimi
sehemu ya kwanza ya maandishi makuu ya marx das kapital yalichapishwa kwa kijerumani mnamo 
katika kitabu hiki marx alizingatia nadharia ya thamani ya ajira na kile alichokichukulia kuwa udhalilishaji wa wafanyakazi na waajiri
nadharia ya thamani ya ajira ilishikilia kuwa thamani ya kitu iliamuliwa na kazi iliyotekelezwa ili kukizalisha
hii inatofautiana na ufahamu wa kisasa kuwa thamani ya kitu inaamuliwa na gharama ambayo mtu yu tayari kulipa ili kukipata
neno uchumi lilipewa umaarufu na wanauchumi wa urasimimpya kama vile alfred marshall kama neno fupi lenye maana sawa na sayansi ya kiuchumi na neno badala kwa jina la awali lililo na maana pana ya uchumi wa kiasiasa
hii iliwiana na mvuto wa mbinu za hisabati zinazotumika katika sayansi asilia
uchumi wa aina ya urasimimpya uliratibisha ugavi na mahitaji kama vipengele vya pamoja vya kuamua bei na kiasi katika msawazo wa soko hivyo kuadhiri ugavi wa mazao na utoaji wa mapato
uliacha nadharia ya thamani ya ajira iliyorithiwa kutoka kwa uchumi wa urasimi na kupendelea nadharia ya ajira ya matumizi ya pambizoni marginal utility theory katika upande wa mahitaji na nadharia ya gharama ya ujumla zaidi katika upande wa ugavi
katika uchumi wa kiwango cha chini uchumi wa urasimimpya unaonyesha vivutio na gharama vikiwa na jukumu la ushawishi katika kuchagiza maamuzi
mfano wa haraka wa jambo hili ni nadharia ya mtumiaji ya mahitaji ya kibinafsi ambayo hutenga jinsi gharama kama bei na mapato huathiri kiasi cha mahitaji
katika uchumu wa kiwango cha juu nadharia hii huonekana katika muhtasari wa urasimimpya wa awali na unaodumu katika uchumi wa kiwango cha juu wa keneshia
uchumi wa urasimimpya huitwa mara kwa mara uchumi halisi orthodox economics na wakosoaji wake na vilevile wafuasi wake
uchumi wa keneshia unatokana na john maynard keynes hasa kitabu chake the general theory of employment interest and money nadharia ya jumla ya ajira riba na pesa ambacho kilianzisha uchumi wa kiwango cha juu wa kisasa kama kitengo tofauti
kitabu hicho kililenga mambo yanayoamua mapato ya taifa katika muda mfupi wakati bei hazibadiliki
keynes alijaribu kueleza kinaganaga katika upana wa kinadharia ni kwa nini ukosefu mkuu wa ajira katika soko la wafanyakazi hauwezi kujirekebisha wenyewe kwa sababu ya mahitaji fanisi ya chini na kwa nini hata ugeukaji wa bei na sera za kifedha vinaweza kuwa visivyo na maana
maneno kama mapinduzi yametumiwa kuzungumzia kitabu hicho katika athari zake juu ya uchambuzi wa kiuchumi
uchumi wa baada ya keneshia pia unachunguza sana ugumu wa uchumi wa kiwango cha juu na michakato ya kuratibisha
utafiti juu ya wakfu za kiwango cha chini kuhusu mifano yao unaonyeshwa kama ule unaohusu uhalisi wa maisha kuliko mifano tu ya ufanisi
unahusishwa na chuo kikuu cha cambridge na maandishi ya joan robinson
uchumi mpya wa kineshia pia huhusishwa na maendeleo katika muundo wa keneshia
katika kikundi hiki watafiti hushiriki na wanauchumi wengine katika msisitizo juu ya mifano inayotumia misingi ya kiwango cha chini na tabia ya ufanisi lakini ukilenga kwa kiwango kidogo zaidi mada za kawaida za keneshia kama vile kutobadilika kwa bei na marupurupu
hivi huchukuliwa kuwa vipengele vya ndani vya mifano hiyo na wala havijumuishwi tu kama katika miundo mingine ya zamani ya keneshia
taasisi ya chicago school of economics inajulikana vyema zaidi kwa utetezi wake wa soko huru na mawazo yake ya kifedha monetarist ideas
kwa mujibu wa milton friedman na wamonetaristi chumi za kisoko ni za imara kwa jinsi yao ikiwa zitaachwa bila kuingiliwa na unyogofu huingia tu kwa sababu ya mwingilio wa serikali
friedman kwa mfano alitoa hoja kuwa unyogofu mkuu ulisababishwa na kupungua kwa utoaji wa pesa ambazo zilithibitiwa na benki kuu ya shirikisho na wala si kwa ukosefu wa uwekezaji kama vile keynes alikuwa amedai
ben bernanke mwenyekiti wa sasa wa benki kuu ni pamoja na wanauchumi wa leo ambao wanakubali uchambuzi wa friedman juu ya vyanzo vya unyogofu mkuu
milton friedman aliiga kwa ufanisi nyingi za kanuni za kimsingi zilizobuniwa na adam smith na wanauchumi wa urasimi na kuzipa sura mpya
mifumo mingine maarufu au mielekeo ya mawazo ambayo huashiria jinsi fulani ya uchumi unaofuatwa na kusambazwa ni kutoka kwa makundi ya wasomi yanayodhihirika vyema ambayo ni maarufu ulimwenguni kote ni pamoja na the austrian school the freiburg school the school of lausanne post keynesian economics na the stockholm school
uchumi wa kisasa uliotanda kwa sasa huwekwa wakati mwingine kwa makundi ya mwelekeo wa saltwater wa vile vyuo vikuu vilivyo katika pwani za mashariki na magharibi za marekani na mwelekeo wa freshwater au mwelekeo wa chicago school
katika jinsi ya uchumi wa kiwango cha juu kunao katika utaratibu wa orodha ya kuzuka kwao katika fasihi uchumi wa urasimi uchumi wa keneshia muungano wa urasimimpya uchumi wa enzi ya baada ya keneshia umonetaristi uchumi wa urasimi mpya uchumi wa upande wa ugavi
mifumo badala ni pamoja na uchumi wa kiikolojia uchumi wa taasisi uchumi wa mageuzi nadharia ya kutegemea uchumi wa kimaumbile structuralist economics nadharia ya mifumo ya dunia ekonofizikia econophysiscs na uchumi wa bayofozikia biophysical economics
uchumi wa kiwango cha chini hutazama mwingiliano kupitia masoko binafsi huku kukiwa na uhaba na uthibiti wa serikali
soko linaweza kuwa la bidhaa kama vile mahindi mabichi au huduma za kipengele fulani za uzalishaji kwa mfano upangaji wa matofali
nadharia hii huzingatia jumla ya kiwango kinachohitajika na wanunuzi na kiwango kinachohitajika na wanunuzi na kiwango kinachotolewa na wauzaji kwa kila bei iwezekanayo kwa kitu kimoja
inaunganisha mambo haya pamoja ili kueleza vile soko linaweza kufikia usawazishaji kulingana na bei na kiwango au kukabiliana na mabadiliko ya soko baada ya muda
huu huitwa kwa kawaida uchambuzi wa ugavi na mahitaji
miundo ya soko kama vile ushindani kamilifu na umiliki huchunguzwa kwa mtazamo wa athari kwa tabia na ufanisi wa kiuchumi
uchambuzi wa mabadiliko katika soko moja huendelea kutoka kwa fikira ya urahisi kuwa mahusiano ya tabia katika masoko hubaki bila kubadilika yaani uchambuzi wa sehemu ya usawazishaji
nadharia ya usawazishaji wa jumla inaruhusu mabadiliko katika masoko tofauti na ujumla katika masoko yote zikiwemo harakati zao na miingiliano yao kuelekea msawazo
nadharia ya usawazishaji wa jumla inaruhusu mabadiliko katika masoko tofauti na ujumla katika masoko yote zikiwemo harakati zao na miingiliano yao kuelekea msawazo
katika uchumi wa hali ya chini uzalishaji ni ubadilishaji wa pembejeo kuwa mazao
huu ni mchakato wa kiuchumi unaotumia rasilimali kutengeneza bidhaa ambayo inafaa kubadilishwa
michakato hii inaweza kuwa pamoja na utengenezaji uwekaji kwa bohari usafirishaji kwa meli na kufungasha
baadhi ya wanauchumi hueleza uzalishaji kwa upana kuwa shughuli zote za kiuchumi ila tu matumizi
wao huona kila shughuli ya uchumi ila ununuzi wa mwisho kama aina ya uzalishaji
uzalishaji ni utaratibu na kwa hivyo hutokea katika wakati na mahali
kwa sababu ni dhana ya kufuatana uzalishaji hupimwa kama kiwango cha mazao kwa kipindi cha muda
kuna vipengele vitatu katika michakato ya uzalishaji vikiwemo kiwango cha bidhaa iliyozalishwa aina ya bidhaa iliyotengenezwa na usambazaji wa bidhaa iliyozalishwa kwa mithili ya wakati na mahali
gharama ya fursa hutoa pendekezo kuwa kwa kila chaguo bei ya kweli ya kiuchumi ni fursa bora zaidi inayofuata
uchaguzi ni lazima ufanywe baina ya matendo mawili yanayotamanika lakini ambayo hayawezi kutekelezwa yote kwa pamoja
imeelezwa kuwa inayoeleza uhusiano wa kimsingi baina ya uhaba na chaguo
kwa hivyo gharama ya fursa haihusu tu gharama za kihazina au kifedha tu gharama halisi ya zao la kutotwaliwa wakati uliopotezwa radhi au faida yoyote nyingine ya matumizi inapaswa kuzingatiwa
pembejeo na rasilimali zinazotumiwa katika uzalishaji huitwa vipengele vya uzalishaji
pembejeo zinazoweza kutumika huwa kwa kawaida zimewekwa katika makundi sita
vipengele hivi ni malighafi mashine huduma za kazi vifaa vya mtaji ardhi na kampuni
kwa muda mfupi kinyume na muda mrefu kwa uchache kimoja kati ya vipengele hivi vya uzalishaji huwa hakibadiliki
mifano ni pamoja na vifaa nafasi ya viwanda inayofaa na wafanya kazi muhimu
kipengele kinachobadilika katika uzalishaji ni kile ambacho kiwango cha matumizi yake kinaweza kubadilishwa kwa urahisi
mifano ni pamoja na matumizi ya nguvu za umeme huduma za usafirishaji na nyingi za pembejeo za malighafi
katika hali ya muda mrefu vipengele hivi vyote vya uzalishaji vinaweza kuratibishwa na wasimamizi
mabadiliko ya jail ya muda mrefu na muda mfupi huwa na nafasi muhimu katika miundo ya kiuchumi
ufanisi wa kiuchumi hueleza ni vipi mfumo unaweza kuzalisha mazao ya kiwango cha juu zaidi yanayohitajika kwa kutumia utaratibu fulani wa pembejeo na teknolojia iliyoko
ufanisi huboreshwa ikiwa mazao mengi yanazaliswa pasi na kubadili pembejeo au kwa usemi mwingine kiwango cha msuguano au upotevu kinapunguzwa
wanauchumi hutafuta ufanisi wa pareto ambao hufikiwa pale mabadiliko hayawezi kumfaidi mtu bila kumdhuru mtu mwingine
ufanisi wa kiuchumi hutumika kuashiria idadi ya dhana ambazo zinahusiana
mfumo unaweza kusemwa kuwa na ufanisi wa kiuchumi iwapo hakuna atakayefaidika bila kumdhuru mwingine mazao mengi zaidi hayawezi kupatikana bila kuongeza kiwango cha pembejeo na uzalishaji huhakikisha gharama ya chini zaidi iwezekanavyo kwa kitengo
fafanuzi hizi za ufanisi hazina maana inayofanana barabara
hata hivyo zimezungukwa zote na dhana kuwa hakuna kitu zaidi kinachoweza kupatikana kwa kutumia rasilimali zilizoko
umaalumu huchukuliwa kuwa kipengele muhimu kwa ufanisi wa kiuchumi kwa sababu watu au nchi tofauti huwa na manufaa linganifu
huku nchi moja inaweza kuwa na manufaa kamili katika sehemu zote juu ya nchi zingine inaweza hata hivyo kuwa na umaalumu katika sehemu ambayo kwa kiwango fulani ina manufaa linganifu na hivyo kufaidikika kwa kufanya biashara na nchi ambazo hazina manufaa kamili
kwa mfano nchi inaweza kuwa na umaalumu katika uzalishaji wa bidhaa za kiteknolojia za hali ya juu kama vile nchi zilizostawi hufanya na kufanya biashara na mataifa yanayostawi kwa bidhaa zinazozalishwa katika viwanda ambapo wafanyakazi hupatikana kwa bei rahisi na kwa wingi
kwa mujibu wa nadharia katika njia hii bidhaa jumla na utumizi zaidi vinaweza kupatikana kuliko ikiwa nchi zinazalisha bidhaa zao zenyewe za kiwango cha juu na zile za kiwango cha chini
nadharia ya manufaa linganifu huwa san asana ndiyo kigezo cha imani ya mwanauchumi wa kawaida katika faida ya biashara huru
dhana hii huhusisha watu binafsi mashamba watengenezaji watoaji wa huduma na chumi
kitabu cha wealth of nations cha adam smith huzungumzia faida za ugavi wa ajira
smith alinena kuwa mtu anafaa kuwekeza rasilimali kwa mfano ardhi au kazi ili kuchuma mapato ya juu yawezekanayo kutokana na uwekezaji huo
hivyo matumizi yote ya rasilimali yanafaa kuzalisha kiwango sawa cha mapato ambacho kimeratibishwa na athari za kila biashara
wazo hili aliandika george stigler ndilo shauri kuu la dhana ya kiuchumi na kwa sasa huitwa nadharia ya pembezoni ya uzalishaji ya ugavi wa mapato
mwanauchumi wa kifaransa turgot alikuwa amelizungumzia swala hilo hilo mnamo 
katika maneno ya kawaida zaidi kuna nadharia kuwa motisha za soko ikiwemo bei ya mazao na pembejeo za uzalishaji huchagua mgawo wa vipengele vya uzalishaji kwa manufaa linganifu yaani ili kwamba pembejeo za bei ya chini kwa kiwango fulani zinatumika ili kumudu chini gharama ya fursa ya aina fulani ya mazao
katika mchakato huu jumla ya mazao huongezeka kama matokeo ya kutopanga au kwa kukusudia
umaalumu kama huo wa uzalishaji hubuni fursa kwa faida kutoka kwa biashara ambapo wenye rasilimali hufaidika kwa biashara kutokana na uuzaji wa aina moja ya mazao kwa bidhaa zingine zilizo na thamani kubwa zaidi
kipimo cha faida kutokana na biashara ni ongezeko la mazao rasmi jumla ya ongezeko la mabaki ya mtumiaji na faida za mzalishaji kutoka kwa umaalumu wa uzalishaji na biashara inayofuatia
nadharia ya mahitaji na ugavi ni kanuni andalizi ya kueleza bei na viwango vya bidhaa ambavyo vimeuzwa na mabadiliko yanayofuatia katika uchumi wa soko
katika nadharia ya uchumi wa kiwango cha chini huashiria uamuzi wa bei na mazao katika soko lililo na ushindani kamili
hii imekuwa ni kigezo muhimu kwa uundaji wa mifumo mingine ya masoko na kwa mielekeo mingine ya kinadharia
kwa soko fulani ya bidhaa mahitaji huonyesha kiwango ambacho wanunuzi wanaotazamiwa watakuwa tayari kununua kwa kila kitengo cha bidhaa
mahitaji mara nyingi huonyeshwa kwa kutumia jedwali au mchoro unaohusisha bei na kiwango kinachohitajika tazama mchoro ulio katika kijisanduku
nadharia ya mahitaji hueleza wanunuzi wa kibinafsi kama ambao huchagua kwa kufikiria kiwango ambacho kinatamanika cha kila bidhaa kulingana na mapato bei mapendeleo na kadhalika
maneno yanayotumika kuelezea hali hii ni utumiaji uliozuiwa wa hali ya juu huku mapato yakiwa ndiyo kizuizi kwa mahitaji
hapa utumiaji huashiria kwa makisio mapendeleo ya watumiaji wa kibinafsi
utumiaji na mapato hutumiwa basi kubuni mali ya kukisia kuhusu athari ya mabadiliko ya bei kwa kiwango kinachohitajika
sheria ya mahitaji husema kuwa kwa ujumla bei na kiwango kinachohitajika katika soko fulani huhusiana kwa kinyume
jinsi bei ya bidhaa inavyoongezeka ndivyo uwezo wa kununua hupungua matokeo ya mapato na watumiaji huelekea katika bidhaa zenye bei ya chini zaidi matokeo ya ubadala
vipengele vingine vinaweza pia kuathiri mahitaji kwa mfano kuongezeka kwa mapato kutasogeza mchirizo wa mahitaji kuelekea upande wa nje kulingana na chanzo ilivyo katika mchoro
ugavi ni uhusiano baina ya bei ya bidhaa ya kiwango kilichopo kwa kuuza kutoka kwa wasambazaji kama vile wazalishaji katika bei hiyo
ugavi mara nyingi huelezwa kwa kutumia jedwali au mchoro unaohusisha bei na kiwango kinachosambazwa
wazalishaji wanakisiwa kuwa wanaotaka kuzalisha faida ya kiwango cha juu zaidi kumaanisha wanajaribu kuzalisha kiwango cha bidhaa ambacho kitawaletea faida ya juu zaidi
ugavi kwa kawaida huashiriwa kama uhusiano wa moja kwa moja baina ya bei na kiwango kilichosambazwa ikiwa vitu vingine havibadiliki
hivi ni kusema kuwa ikiwa bei ambayo bidhaa inaweza kuuzwa ni ya juu basi wengi wa wazalishaji wataisambaza
bei hii ya juu zaidi hufaidisha kuongezeka kwa uzalishaji
katika bei iliyo chini ya msawazo kuna uhaba wa kiwango kinachosambazwa ikilinganishwa na kiwango kinachohitajika
muundo wa ugavi na mahitaji hutabiri kuwa kwa kila mchirizo wa ugavi na mahitaji bei na kiwango vitaimarika kwa bei ambayo itafanya kiwango kinachosambazwa kuwa sawa na kiwango kinachohitajika
hii ni katika mkingamo wa michirizo miwili katika mchoro ulio hapa juu msawazo wa soko
kwa kiwango fulani cha bidhaa mahali halisi pa bei katika mchirizo wa mahitaji huonyesha thamani au utumiaji wa pembezoni kwa watumiaji kwa kitengo hicho cha cha mazao
inapima bei ambayo mtumiaji anaweza kuwa tayari kulingana na kitengo cha bidhaa
mahali halisi pa bei katika mchirizo wa ugavi hupima gharama ya pembezoni ongezeko la gharama ya jumla kwa msambazaji kulingana na kitengo cha bidhaa
bei katika msawazo huamuliwa na ugavi na mahitaji
katika soko lililo na ushindani halisi ugavi na mahitaji hulinganisha gharama na thamani katika msawazo
katika soko lililo na ushindani halisi ugavi na mahitaji hulinganisha gharama na thamani katika msawazo
mahitaji na ugavi vinaweza pia kutumika kulinganisha usambazaji wa mapato kwa vipengele vya uzalishaji vikiwemo kazi na mtaji kupitia masoko husika
katika soko la wafanyakazi kwa mfano idadi ya wafanyakazi walioajiriwa na bei ya kuwalipa kiwango cha marupurupu huonyeshwa kama yaliyowekwa na mahitaji ya kupata wafanyakazi mahitaji ya makampuni ya biashara na kadhalika kwa uzalishaji na utoaji wa ufanyakazi kutokwa kwa wafanyakazi
mahitaji na ugavi hutumika kueleza tabia ya soko lililo na ushindani kamili
mahitaji na ugavi vinaweza kujumuishwa ili kueleza vigezo vinavyobadilika katika uchumi woue kwa mfano kiwango cha mazao yote na hali ya kawaida ya bei vinavyotafitiwa katika somo la uchumi wa kiwango cha juu
katika uchambuzi wa ugavi na mahitaji bei ya bidhaa huratibu viwango vya uzalishaji na utumiaji
bei na kiwango vimeelezwa kama jinsi zinazoonekana zaidi moja kwa moja katika bidhaa iliyozalishwa kwa soko
bei na kiwango vimeelezwa kama jinsi zinazoonekana zaidi moja kwa moja katika bidhaa iliyozalishwa kwa soko
ugavi mahitaji na msawazo wa soko ni vigezo vya kinadharia vinavyounganisha bei na kiwango
lakini kufuatilia athari za vipengele vinavyotabiriwa kugeuza ugavi na mahitaji na kupitia kwao bei na kiwango ni zoezi la kawaida katika masomo tendaji ya uchumi wa kiwango cha chini na uchumi wa kiwango cha juu
nadharia ya uchumi inaweza kubainisha ni katika mazingira yapi bei huwa kifaa mwafaka cha mawasiliano cha kuratibu kiwango
utumiaji katika hali halisi duniani unaweza kujaribu kupima ni kwa kiwango kipi vigezo vinavyobadilika na vinavyoongeza ugavi na mahitaji hubadilisha bei na kiwango
upembezoni ni matumizi ya dhana za pembezoni katika somo la kiuchumi
dhana za pembezoni huhusishwa na badiliko fulani katika kiwango kilichotumika cha bidhaa au huduma na wala si wazo la umuhimu unaopita kiasi wa hiyo aina ya bidhaa au huduma au wa ujumla wa aina yoyote ile
maneno kuanguka kwa soko hujumuisha matatizo kadha wa kadha ambayo hudhoofisha fikira za kawaida za kiuchumi
ingawa wanauchumi huorodhesha kuanguka kwa soko katika makundi tofauti makundi yafuatayo hupatikana kutokana na nakala kuu
makundi asili yanayotawala shughuli za soko au dhana zinazoambatana za kundi tawala tendaji au la ustadi huhusisha ulegevu wa ushindani katika kuthibiti wazalishaji
tatizo hili huelezwa kama hali ambapo ikiwa bidhaa itaendelea kuzalishwa zaidi basi mapato yanakuwa ya kiwango cha juu
hii humaanishwa kuwa hali hii humfaidi tu mzalishaji mmoja
kutolingana kwa habari hutokea pale kikundi kimoja kina maelezo zaidi au bora zaidi kuliko kingine
kuwepo kwa kutolingana kwa habari huzua matatizo kama shida za kimaadili na uteuzi mbaya ambayo hutafitiwa katika nadharia ya mkataba
uchumi wa habari hufungamana na maswala mengi ambayo ni pamoja na fedha bima na sheria ya mkataba na maamuzi chini ya hali za hatari na ukosefu wa uhakika
masoko yasiyokamilika ni jina ambalo hutumika katika hali ambapo wanunuzi na wauzi hawana habari ya kutosha kuhusu hali ya mwingine ilikuweza kuweka bei ya bidhaa au kutoa huduma ipasavyo
huku kikitokana na makala ya george akerlof ya market for lemons kiolezo cha kutoa mfano ni kile cha soko yenye hila ya magari yaliyotumika
wateja wasiokuwa na uwezo wa kujua iwapo wananunua limau watasukuma bei ya wastani chini zaidi kuliko ile bei inayostahili kwa ya gari nzuri iliyotumika
kwa njia hii bei inaweza kutoonyesha thamani ya kweli
bidhaa za umma ni bidhaa ambazo zina uhaba katika soko la kawaida
vipengele vya nje huzuka pale ambapo kuna gharama au faida za juu za kijamii kutoka kwa uzalishaji au utumiaji ambavyo havidhihiriki katika bei za soko
kwa mfano uchafuzi wa hewa unaweza kuzua kipengele cha nje kisichofaa na elimu inaweza kuzua kipengele cha nje kilicho na manufaa kupungua kwa uhalifu na kadhalika
serikali mara nyingi hulipisha kodi kwa na kuweka vizuizi kwa bidhaa zilizo na vepengele vya nje visivyofaa katika jitihada za kurekebisha upotovu wa bei unaosababishwa na vipengel hivi vya nje
nadharia ya kimsingi ya mahitaji na ugavi hutabiri msawazo lakini si kasi ya urekebishaji wa mabadiliko ya msawazo kutokana na mabadiliko katika mahitaji na ugavi
katika sehemu nyingi aina fulani ya utobadilikaji wa bei hukubalika ili kueleza sababu ya viwango na wala si bei na kurekebisha kwa muda mfupi mabadiliko katika upande wa mahitaji au ule wa ugavi
hii hujumuisha uchambuzi wa kawaida wa maisha ya biashara katika somo la uchumi wa kiwango cha juu
uchambuzi mara nyingi huhusisha sababu za kutobadilika huku kwa bei na athari zake katika kufikia msawazo unaokisiwa kwa muda mrefu
mifano ya kutobadilika kwa bei katika masoko fulani ni pamoja na viwango vya marupurupu katika soko la ajira na bei zilizowekwa katika masoko ambayo hayana ushindani kamili
baadhi ya masomo yaliyochanganuliwa ya kiuchumi hushughulika na kuanguka kwa masoko kuliko mengine
uchumi wa sekta ya umma ni mfano mmoja kwani iwapo masoko huanguka basi aina fulani ya uthibiti au mpango wa serikali ndilo jibu
nyingi za chumi za kimazingira huhusisha vipengele vya nje au mabaya ya umma
aina za sera hujumuisha vithibiti ambavyo huonyesha uchambuzi wa gharama faida au ufumbuzi wa masoko ambao hubadili motisha kama vile ada za uchafuzi wa mazingira au udhihirishaji upya wa haki za kumiliki mali
mojawapo ya fikira kuhusu masoko yaliyo na ushindani kamili ni kuwa kunao wazalishaji wengi hamna baina yao anayeweza kushawishi mabadiliko ya bei wala kufanya kazi pasi na kuzingatia masharti ya soko
hata hivyo katika hali halisi watu hawafanyi biashara tu kwa soko huwa wanafanya kazi na kuzalisha katika makampuni
aina za wazi kabisa za makampuni ni mashirika ubia na amana
kwa mujibu wa ronald coase watu huanza kupanga uzalishaji wao katika makampuni wakati gharama za kufanya biashara huwa za chini kuliko wakati wafanyapo shughuli hizi sokoni
makampuni hujumuisha kazi na mtaji na zinaweza kupata faida nyingi zaidi za upanuzi wakati kuzalisha vitu viwili zaidi ni nafuu zaidi kuliko kuzalisha kitu kimoja kuliko kufanya biashara ya kitu kimoja katika soko
uchumi wa ajira hutafuta kuelewa utendakazi wa soko na mienendo ya ajira
masoko ya ajira hufanya kazi kupitia kwa mwingiliano wa wafanyakazi na waajiri
uchumi wa ajira huangalia watoaji wa huduma za kazi wafanyakazi wanaohitaji huduma za kazi waajiri na juhudi za kuelewa mifumo inayotokea ya marupurupu na mapato mengine kutokana na kazi na ya ajira na ukosefu wa ajira
matumizi halisi ni pamoja na kusaidia katika ubuni wa utumizi kamili wa sera
mpagilio wa viwanda hutafiti tabia za mikakati ya makampuni miundo ya soko na maingiliano yao
miundo ya kawaida ya masoko iliyotafitiwa ni pamoja na ushindani kamili ushindani ulio na kundi moja lililo na sehemu kubwa ya shughuli za sokp na aina nyingi ya makundi kadhaa yanayomiliki sehemu kubwa ya soko na kundi moja linalomiliki sehemu kubwa ya soko
uchumi wa kifedha huitwao mara nyingi fedha hushughulika na ugavi wa rasilimali za kifedha katika mazingira ambayo hayana uhakika au yaliyo na hatari fulani
kwa hivyo zingatio lake ni katika utendakazi wa masoko ya kifedha uwekaji wa gharama katika vifaa vya kiuchumi na miundo ya kifedha ya makampuni
uchumi wa usimamizi hulinganisha uchambuzi wa uchumi wa kiwango cha chini na maamuzi maalumu katika makampuni ya biashara au vitengo vya usimamizi
uchumi huu hutegemea sana sana na mbinu za kujumuisha wingi kama vile utafiti wa utendakazi na utaratibishaji na kutoka kwa mbinu za takwimu kama vile uchambuzi wa kuridi nyuma katika hali ya ukosefu wa uhakika na habari kamilifu
hoja ya kuunganisha ni jaribio la kuimarisha ufanisi wa maamuzi ya kibiashara ikiwemo kupunguza iwezekanavyo kwa bei ya kitengo na kuongeza iwezekanavyo kwa faida kulingana na malengo ya kampuni na vikwazo vinavyotokana na teknolojia na hali ya soko
fedha za umma ni sehemu ya uchumi ambayo hushughulika na ubuni wa bajeti ya mapato na matumizi ya kitengo cha sekta ya umma kwa kawaida serikali
mada hii hushughulikia maswala kama vile malipo ya ushuru ni nani hasa analipa ushuru fulani uchambuzi wa gharama faida wa mipango ya serikali athari juu ya ufanisi wa kiuchumi na ugavi wa mapato katika aina tofauti za matumizi na ushuru na siasa za kifedha
jambo hili la mwisho ambalo ni kipengele cha nadharia ya chaguo ya umma hubuni tabia ya sekta ya umma kama mfano wa uchumi wa kiwango cha chini unaohusisha maingiliano ya wapiga kura wanaojali maslahi yao wenyewe wanasiasa na wafanyakazi wa serikali au mashirika mengine
wingi wa uchumi ni wa manufaa kwani hutafuta kueleza na kutabiri matukio ya kiuchumi
uchumi wa kuamua thamani normative economics hujihusisha na kubaini lililo zuri au baya kiuchumi
uchumi wa ustawi ni tawi la uchumi wa kuamua thamani unaotumia ustadi wa uchumi wa kiwango cha chini ili kubainisha kwa wakati huo huo ufanisi wa ugavi katika uchumi na ugavi wa mapato unaohusishwa nao
huwa unajaribu kupima ustawi wa jamii kwa kuchunguza shughuli za kiuchumi za watu wanaobuni jamii
uchumi wa kiwango cha juu huchunguza uchumi mzima ilikueleza mikusanyiko mipana na mwingiliano wao kutoka juu hadi chini yaani kwa kutumia aina iliyorahisishwa ya nadharia ya msawazo wa ujumla
mikusanyiko kama hiyo ni pamoja na mapato na mazao ya kitaifa kiwango cha ukosefu wa ajira na mfumuko wa bei na mikusanyiko midogo kama jumla ya matumizi na matumizi ya uwekezaji na vipengele vyake
somo hili hutafiti pia athari za sera ya hazina na sera ya kifedha
jambo hili huzungumzia wasiwasi wa muda mrefu juu ya ukosefu wa uthabiti katika maendeleo ya mada hiyo hiyo
uchambuzi wa uchumi wa kiwango cha juu huzingatia vipengele vinavyoathiri kiwango cha muda mrefu na ukuaji wa mapato ya kitaifa
vipengele kama hivyo ni pamoja na ukusanyaji wa mtaji mabadiliko ya kiteknolojia na ukuaji idadi ya wafanyakazi
uchumi wa ukuaji hutafiti vipengele vinavyoeleza ukuaji wa kiuchumi ongezeko la pembejeo kwa kila mkazo wa nchi katika muda mrefu
vipengele hivyo hivyo hutumika kueleza tofauti katika kiwango cha mapato kwa mtu baina ya nchi hasa kwa nini baadhi ya nchi hukua kwa kasi kuliko zingine na ikiwa nchi hukutana katika viwango sawa vya ukuaji
vipengele vilivyochunguzwa zaidi ni pamoja na viwango cha uwekezaji ukuaji wa idadi ya watu na mabadiliko ya kiteknolojia
vipengele hivi huwakilishwa katika namna ya nadharia au ujarabati kama ilivyo katika miundo ya urasimimpya na ukuaji wa kindani na katika ukuaji wa uhasibu
uchumi wa unyogofu ndio ulikuwa kichocheo cha ubuni wa uchumi wa kiwango cha juu kama kitengo tofauti cha somo la uchumi
wakati wa unyogofu mkuu wa miaka ya john maynard keynes aliandika kitabu kiitwacho the general theory of employment interest and money ambacho kiliorodhesha nadharia muhumu za uchumi wa keneshia
keynes alishikilia kuwa mahitaji ya jumla kwa bidhaa yanaweza kutotosha katika nyakati za kurudi nyuma katika ukuaji wa kiuchumi huku matokeo yake yakiwa ni ukosefu wa ajira wa kiwango cha juu sana na ukosefu wa mapato yaliyokisiwa
kwa hivyo alitetea kuwekwa kwa sera tendaji na sekta ya umma kukiwemo kuwekwa kwa sera ya hazina na benki kuu na kuwekwa kwa sera ya kifedha na serikali ili kuimarisha mapato katika muda wa mzunguko wa biashara
kwa hivyo hitimisho muhimu la uchumi wa keneshia ni kuwa katika hali fulani hakuna ustadi wa moja kwa moja unaosogeza mapato na ajira kuelekea viwango vya uwepo wa ajira kwa wafanyakazi wote
muundo wa john hicks wa is lm umekuwa ndiyo tafsiri yenye ushawishi mkuu zaidi wa nadharia ya kiujumla
jinsi miaka imeendelea kupita ndivyo kueleweka kwa mzunguko wa biashara kumegawika katika matawi mbalimbali ya mawazo yanayohusika na au kutofautiana na ukeneshia
muhtasari wa urasimimpya huashiria mapatano ya uchumi wa keneshia na ule wa urasimimpya huku ukisema kuwa ukeneshia unafaa katika muda mfupi huku uchumi ukifuata nadharia ya urasimimpya katika muda mrefu
mfumo wa mpya wa urasimi hukosoa maoni ya keneshia juu ya mzunguko wa kibiashara
unahitimisha kuwa dhana ya friedman ya mapato ya kudumu juu ya matumizi mageuzi ya matarajio yaendayo na mawazo yaliyoongozwa na robert lucas na nadharia ya mzunguko halisi wa biashara
kwa kinyume mfumo mpya wa keneshia hushikilia matarajio ya kimawazo ingawa hushikilia aina mbalimbali za kuanguka kwa masoko
ukeneshia mpya hasa hushikilia kuwa bei na marupurupu havibadiliki kumaanisha kuwa havibadiliki moja kwa moja kulingana na hali ya kiuchumi
pesa ni njia ya malipo ya mwisho ya bidhaa katika mingi ya mifumo ya bei na kitengo cha akaunti ambacho hutumika kwa kawaida kwa kuweka bei
hujumuisha sarafu ambazo zinashukiliwa na umma usio benki na amana ambazo zinaweza kulipwa na pesa
mfumo huu umeelezwa kuwa mkataba wa kijamii kama lugha inayofaa mmoja kwa sababu inawafaa wengine
kama chombo cha ubadilishanaji pesa huwezesha biashara
kazi yake ya kiuchumi inaweza kutofautishwa na ubadilishanaji wa bidhaa ubadilishanaji ambao hauhusishi pesa
huku kukiwa na aina tofauti tofauti za bidhaa zilizozalishwa na wazalishaji maalum ubadilishanaji wa bidhaa unaweza kuhitaji bahati mara dufu ambayo ni ngumu kupata kulingana na vitu vya kubadilisha kwa mfano tufaha na kitabu
pesa inaweza kupunguza gharama ya ubadilishanaji kwa sababu ya kukubalika kwake kwa urahisi
hivyo huwa ni nafuu zaidi kwa muuzaji kukubali pesa katika ubadilishanaji kuliko mazao ambayo mnunuzi huzalisha
katika kiwango cha uchumi nadharia na ushahidi vinalingana sawa sawa na uhusiano wa manufaa unaotoka kwa jumla ya usambazaji wa pesa kelekea kwa bei ya siku hiyo na jumla ya mapato na kiwango cha bei ya kawaida
kwa sababu hii usimamizi wa usambazaji wa pesa ni kipengele muhimu cha sera ya kifedha
uhasibu wa kitaifa ni mbinu ya kujumlisha mkusanyiko wa shughuli za kibiashara katika taifa
akaunti za taifa ni mifumo ya uhasibu ya ncha mbili za kuweka hesabu ambayo hutoa hatua za kiundani zilizo na maelezo bayana kama hayo
akaunti hizi ni pamoja na akaunti za kitaifa za mapato na bidhaa nipa ambazo hutoa makadirio ya thamani ya pesa ya mazao na mapato kwa mwaka au robo
nipa huruhusu kufuatilia kwa utendakazi wa uchumi na vipengele vyake kupitia kwa mizunguko ya kibiashara au katika vipindi virefu zaidi
takwimu za bei zinaweza kuruhusu kutofautisha kwa bei ya siku kutoka kwa bei halisi yaani kurekebisha jumla ya pesa kwa mabadiliko ya bei kupitia vipindi vya nyakati
akaunti za kitaifa hujumuisha pia kipimo cha mitaji ya hisa utajiri wa taifa na mtiririko wa mtaji wa kimataifa
biashara ya kimataifa hutafiti vigezo vya mtiririko wa bidhaa na huduma kupitia mipaka ya kimataifa
hushughulika pia ukubwa na usambazaji wa faida kutoka kwa biashara
utendakazi wa sera hujumuisha kukisiwa kwa kubadilika kwa viwango vya ushuru na sehemu ya haki ya kibiashara
fedha ya kimataifa ni kitengo cha uchumi wa kiwango cha juu kinachodadisi mtiririko wa mtaji kupitia mipaka ya kimataifa na athari za mabadiliko katika viwango vya ubadilishaji
kuongezeka biashara ya bidhaa huduma na mtaji baina ya nchi ni athari kuu ya utandawazi wa leo
mielekeo katika uchumi wa ustawi mara nyingi hujumuisha vipengele vya kijamii na vya kisiasa
mifumo ya kiuchumi ni tawi la uchumi linalotafiti mbinu na taasisi ambazo jamii hutumia kubaini umiliki usimamizi na ugavi wa rasilimali za kiuchumi
mfumo wa kiuchumi wa jamii ni kitengo cha utafiti
katika mifumo ya kisasa katika nchi tofauti za upindi wa uratibishaji ni mifumo ya kisoshialisti na kikapitalisti ambako wingi wa uzalishaji hutokea katika mashirika yanayosimamiwa na serikali na yale ya kibinafsi mtawalia
baina ya makundi haya mawili kunao chumi zilizochanganyika
jambo linalotokea katika makundi haya yote ni mwingiliano vishawishi vya kiuchumi na kisiasa ambavyo huelezwa kwa upana kuwa uchumi wa kisiasa
mifumo linganifu ya kiuchumi hutafiti utendakazi na tabia ya chumi au mifumo tofauti
uchumi wa sasa uliotanda kama kitengo rasmi cha mifano cha hisabati unaweza pia kuitwa uchumi wa kihisabati
uchumi huu hutegemea vifaa vya masomo ya kihisabati ya calculus linear algebra takwimu nadharia ya bahati na sayansi ya kompyuta
wanauchumi wa kitaalamu hutarajiwa kujua vifaa hivi ingawa wanauchumi wote huwa na utaalamu na baadhi yao huwa wataalamu wa uchumikihisabati na mbinu za kihisabati huku wengine wakiwa wataalamu katika vitengo vingine ambavyo havina hesabu nyingi
wanauchumi wa mfumo wa heterodox hutilia hisabati msisitizo mchache na baadhi ya wanauchumi wa kihistoria wakiwemo adam smith na joseph schumpeter hawajakuwa wanahisabati
mawazo ya kiuchumi huhusisha ujuzi wa akili kuhusu dhana za kiuchumi na wanauchumi hujaribu kuchambua hadi pale wanagundua matokeo ambayo hayakutarajiwa
nadharia ya uchumi iliyotanda hutegemea mifumo ya kiuchumi ya kihisabati ambayo haitegemei uzoevu ambayo hutumia dhana kadha wa kadha
nadharia huendelea mbele na wazo la vipengele vingine vikibaki vilivyo ambalo humaanisha kumudu vipengele vingine jinsi vilivyo ila kile kimoja kinachozingatiwa
katika kubuni nadharia lengo ni kupata zile ambazo kwa uchache ni rahisi kwa matakwa ya habari sahihi zaidi katika utabiri wake na za faida kubwa katika uzalishaji wa utafiti zaidi kuliko nadharia zilizokuwepo awali
katika uchumi wa kiwango cha chini dhana kuu ni pamoja na ugavi na mahitaji upembezoni nadharia ya chaguo la kutokana na mawazo gharama ya fursa vikwazo vya kibajeti utumiaji na nadharia ya kampuni
kibumaji ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabumaji
dhana za uchumi wa kiwango cha chini ambazo zimekwishatajwa huwa na nafasi muhimu katika mifumo ya uchumi wa kiwango cha juu kwa mfano katika nadharia ya kifedha nadharia ya viwango ya pesa hutabiri kuwa kuongezeka katika usambazaji wa pesa huongeza mfumuko wa bei na mfumuko wa bei hufikiriwa kushawishika na matarajio ya kifikira
katika uchumi wa ustawi ukuaji wa polepole katika mataifa yanayostawi unetabiriwa mara nyingine kwa sababu ya kupungua kwa mapato ya pembezoni kutoka kwa uwekezaji na mtaji na hali hii imeonekana katika mataifa manne ya kiasia yajulikanayo kama four asian tigers
mara nyingine dhana ya kiuchumi huwa tu ni ya kueleza jinsi ya kitu na wala si ya kihisabati
maonyesho ya kubainisha fikira za kiuchumi mara nyingi hutumia michoro ya pande mbili ili kuonyesha husiano za kinadharia
katika kiwango cha juu cha ujumuishaji maandishi ya paul samuelson foundations of economic analysis yalitumia mbinu za kihisabati kueleza nadharia hasa jinsi ya kuweka kwa kiwango cha juu zaidi uhusiano wa kitabia wa vipengele tekelezi ili kufikia msawazo
kitabu hicho kilizingatia kuchunguza kundi la taarifa lijulikanalo kama semi za kinadharia zenye maana katika utekelezi katika uchumi ambazo ni semi za kinadharia ambazo zinaweza kupingwa na takwimu za ujarabati
nadharia za kiuchumi mara nyingi huchunguzwa kijarabati sanasana kwa kutumia uchumukihisabati kutumia takwimu za kiuchumi
majaribio ya kuthibitiwa yanayopatikana sanasana katika sayansi za kiasili ni magumu na hayapatikana sana katika somo la kiuchumi na badala yake takwimu za upana hutafitiwa kwa kufanyiwa uchunguzi aina hii ya uchunguzi huonekana na wengi kuwa rahisi kuliko ile ya majaribio ya kuthibitiwa na mahitimisho huwa kwa kawaida yasiyo na uhakika kamili
idadi ya sheria zilizovumbuliwa na somo la kiuchumi ni ya chini ikilinganishwa na ile ya sayansi asilia
mbinu za kutumia takwimu kama vile uchambuzi wa kurudi nyuma ni za kawaida
watekelezaji hutumia mbinu kama hizo kukisia ukubwa umuhimu wa kiuchumi na umuhimu wa takwimu nguvu za ishara za mahusiano yaliyokisiwa na kuratibisha kelele kutoka kwa vipengele vingine
kwa njia hiyo dhana inaweza kukubaliwa ingawa kwa jinsi ya makisio na wala si uhakika
kukubalika hutegemea dhana zinazoweza kuwekewa uongo ambazo zilimudu majaribio
utumiaji wa mbinu zinazokubalika kwa kawaida hauna haja ya kutoa hitimisho la mwisho
au hata makubaliano juu ya swala fulani ikiwa lilikuwa na majaribio tofauti takwimu tofauti na imani za awali
kama ilivyo katika nadharia matumizi ya takwimu za majaribio huwa yamefunguka yenyewe kwa uchambuzi wa kukosolewa ingawa ufafanuzi muhimu wa nakala juu ya uchumi katika jedwali za kifahari kama vile american economic review umepungua kwa kiwango kikubwa katika miaka iliyopita
 jambo hili limehusishwa na motisha ya majedwali ya kutaka kuongeza nukuu ili kuorodheshwa katika nafasi nzuri kwenye fahirisi ya nukuu za sayansi ya kijamii social science citation index ssci
katika uchumi tekelezi mifumo ya pembejeo na mapato itumiayo mbinu za utaratibishaji wa kunyooka linear programming ni ya kawaida mno
viwango vikubwa vya takwimu hupitishwa katika mipangilio ya kompyuta ili kuchambua matokeo ya sera fulani implan ni mfano mmoja maarufu
uchumi wa majaribio umeimarisha utumiaji wa majaribio ya kuthibitiwa ya kisayansi
hali hii imepunguza tofauti ya kutoka jadi baina ya uchumi na sayansi asili wa kukubalia majaribio ya vipengele vilivyofikiriwa hapo awali kuwa dhana
katika visa kadhaa majaribio haya yamegundua kuwa dhana huwa si sahihi hasa kwa mfano mchezo wa hatima ulionyesha kuwa watu hukataa matoleo ambayo hayatoshani
majaribio ya ujarabati yanayofanana na hayo hufanywa katika somo la uchumi wa kiubongo neuroeconomics
mfano mwingine ni wazo la chaguzi za kibinafsi dhidi ya mfumo ambao huchunguza chaguzi binafsi za kutaka ustawi wa wengine na za ushirikiano
ustadi huu umesababisha wengine kusema kuwa uchumi ni sayansi halisi
nadharia ya bahati ni tawi la hisabati tekelezi ambalo hutafiti mwingiliano wa mbinu baina ya vipengele tekelezi
katika mbinu za bahati vipengele tekelezi huchagua mbinu ambazo zitaongeza mapato yao ukilinganisha na mbini ambazo vipengele vingine huchagua
nadhari hii hutoa mfumo rasmi wa mwelekeo kwa hali za kijamii ambapo wafanya maamuzi huingiliana na watendaji wengine
nadharia ya bahati hujumuishwa mielekeo ya kuongeza yaliyobuniwa ili kutafiti soko kama vile mfumo wa ugavi na mahitaji
somo hili lilitokana na kitabu cha urasimi cha kiitwacho theory of games and economic behavior kilichoandikwa na john von neumann na oskar morgenstern
somo hili limepata utekelezi wa kiwango kikubwa kiasi katika sehemu nyingi nje ya uchumi vile inavyofikiriwa ambayo ni pamoja na ubuni wa ustadi wa kinyuklia maadili sayanzi ya kisiasa na nadharia ya mageuzi
kufanywa taaluma kwa uchumi jinsi inavyoonekana katika ongezeko la masomo ya daraja ya pili ya vyuo vikuu katika somo hilo kumeelezwa kuwa badiliko kuu katika somo la uchumi tangu miaka ya 
idadi kubwa ya vyuo vikuu vya kutajika na taasisi nyingi huwa na somo kuu kitivo au idara kuu ambapo shahada za kielimu hutolewa katika somo hili iwe ni kwa masomo ya sanaa huria biashara au kwa masomo ya taaluma
tuzo la bank of sweden prize in economic sciences in memory of alfred nobel kwa usemi tuzo la nobel katika uchumi ni tuzo ambalo hutolewa kwa mwanauchumi kila mwaka kwa mchango mkuu wa kimawazo katika somo hili
katika sekta ya kibinafsi wanauchumi wataalamu huajiriwa kama washauri na katika sekta inayojumuisha uhifadhi katika benki na maswala ya kifedha
wanauchumi pia hufanya kazi katika idara na mashirika ya serikali kama vile hazina ya kitaifa benki kuu au afisi ya takwimu
uchumi ni mojawapo ya sayansi za kijamii baina ya zingine kadhaa na huwa na matawi yanayopakana na masomo mengine yakiwemo jiografia ya kiuchumi historia ya kiuchumi uchaguzi wa umma uchumi na nisharti uchumi wa utamaduni na uchumi wa taasisi
sheria na uchumi au utafiti wa kiuchumi wa sheria ni mwelekeo wa nadharia ya kisheria ambao hutumia mbinu za kiuchumia katika sheria
somo hili hujumuisha utumizi wa dhana za kiuchumi ili kueleza athari za kanuni za kisheria kubainisha ni kanuni zipi za kisheria zilizo na ufanisi wa kiuchumi na kutabiri ni kanuni za kisheria zinazweza kuwa
makala ya mafundisho yaliyoandikwa na ronald coase na kuchapishwa mnamo yalipendekeza kuwa sheria za umiliki wa mali zilizodhihirishwa vyema hushinda matatizo yanayotokana na vipengele vua nje
uchumi wa kiasiasa ni utafiti unaojumuisha masomo mengi kwa kuchanganya uchumi sheria na sayansi ya kisiasa ili kueleza jinsi taasisi za kisiasa mazingira ya kisiasa ma mfumo wa kiuchumi ukapitalisti usoshialisti mchanganyiko hushawishiana
unatafiti maswali kama vile jinsi makundi yanayotawala shughuli za soko tabia ya kutafuta manufaa ya kibinafsi kwa madhara ya wengine na vipengele vya nje vinafaa kuathiri sera ya serikali
wanahistoria wametumia uchumi wa kisiasa kutafiti njia za wakati uliopita ambazo watu na makundi yaliyo na maslahi yanayofanana ya kiuchumi wametumia siasa ili kuleta mabadiliko ambayo yanafaidi maslahi yao
uchumi wa nishati ni sehemu pana ya somo la kisayansi inayojumuisha mada zinazohusiana na ugavi wa nishati na mahitaji ya nishati
georgescu roegen alianzisha upya dhana ya entropy aliyoihusisha na uchumi na nishati kutoka kwa somo la ubadilishaji wa nishati la thermodynamics huku akiitofautisha na kile alichoona kuwa msingi wa kiufundi wa uchumi wa urasimimpya unaotokana na fizkia ya newton
kazi yake ilichangia kwa kiwango kikubwa kwa somo la uchumi wa kubadilisha nishati kuwa kazi na joto na kwa uchumi wa kiikolojia
vilevile alifanya kazi ya kimsingi ambayo iliendelea na kuwa uchumi wa mageuzi
sayansi duni ni jina badala lililo la kudharau litumikalo kwa uchumi na lililobuniwa na mwanahistoria wa enzi ya victoria thomas carlyle katika karne ya 
mafundisho ya malthus hatimaye yalijulikana chini ya mwavuli wa maneno dhana duni ya malthus
utabiri wake ulisitishwa na uboreshaji mkubwa ambao haukuwa umetarajiwa katika ufanisi wa uzalishaji wa vyakula katika karne ya ilhali mwisho wa hatari ambao aliutabiri unabaki kuwa uwezekano ambao haukubaliki na wengine ikiwa uzuli wa binadamu utashindwa kumudu ongezeko la idadi ya watu
baadhi ya wanauchumi kama vile john stuart mill au leon walras wamedumisha fikira kuwa uzalishaji wa mali haufai kuunganishwa na usambazaji wake
uzalishaji ni kitengo cha uchumi tekelezi huku usambazaji ukiwa ni aina ya uchumi wa kijamii na sana sana huwa ni swala la mamlaka na siasa
katika the wealth of nations adam smith anazungumzia maswala mengi ambayo kwa sasa ni mada ya mjadala na mabishano
smith alishambuliwa mara kadhaa makundi ya watu waliojihusisha na siasa ambao hujaribu kutukia ushawishi wao kuishurutisha serikali kufanya vile watakavyo
wa karibu wa nadharia na utekelezi wa kiuchumi na siasa ni swala la utata ambalo linaweza kuingilia au kupotosha hata yale malengo ya kiuchumi yasiyo na madai hata kidogo na huchanganyishwa mara nyingi na ajenda maalum za kijamii na mifumo ya maadili
katika steady state economics herman daly alisema kuwa kunao maswala ambayo hayawiani kimantiki baina ya msisitizo unaowekwa kwa ongezeko la idadi ya watu na upatikanaji mdogo wa maliasilia
maswala kama uhuru wa benki kuu sera za benki kuu na ufasaha wa kunena katika usemi wa magavana wa benki kuu au nguzo za sera za uchumi wa kiwango cha juu fedha na sera ya fedha ya marekani ni mwelekeo wa msuguano na kukosolewa
deirdre mccloskey amesema kuwa utafiti mwingi wa kijarabati wa kiuchumi huripotiwa visivyofaa na ingawa ukosoaju wake umepokelewa vyema yeye na stephen ziliak wamedai kuwa utekelezaji haujaboreshwa
utafiti wa shirika la international monetary fund wa mwaka wa ulizingatia utabiri wa makubaliano utabiri wa makundi makubwa ya wanauchumi ambao ulifanywa awali kabla ya kurudi nyuma kwa uchumi kwa mataifa tofauti katika miaka ya katika ya visa wanauchumia hawakutabiri mpunguo kwa mwaka mmoja kabla ya tukio
katika visa vile vya nadra ambako wanauchumi walitabiri kwa mafanikio kurudi nyuma kwa uchumi walikadiria makali yake kwa kiwango cha chini mno uchumi umekuwa mada ya ukosoaji hadi hutegemea dhana ambazo hazina uhakika haziwezi kuthibitishwa na zimerahisishwa visivyofaaa kwa wakati mwingine kwa sababu dhana hizi hutumia hisabati zinazovutia
mifano ni pamoja na habari kamilifu uimarishaji wa faida kwa kiwango cha juu zaidi na chaguzi za kimawazo
baadhi ya nadharia za kisasa za kiuchumi zimezingatia kuzungumzia matatizo haya kupitia kwa matawi madogo ya somo hili yanayoibuka kama vile uchumi wa taarifa uchumi wa tabia na uchumi wa utata huku geoffrey hodgson akitabiri mabadiliko makubwa katika mwelekeo uliotanda wa kiuchumi
hata hivyo wanauchumi maarufu wa uchumi uliotanda kama vile keynesna joskow pamoja na wanauchumi wa kiheteredoksi wametoa maoni kuwa kiwango kikubwa cha uchumi huwa ni cha kidhana na wala si cha kihisabati na huwa ni vigumu kuweka mifumo na kuurasmisha kwa kutumia mbinu za kihisabati
kiburak ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waburak
katika majadiliano juu ya utafiti wa makundi ya kutawal shughuli za soko paul joskow alionyesha mnamo kuwa katika utekelezi wanafunzi wenye bidii wa uchumi halisi huwa na mazoea ya kutumia mifumo isiyo rasmi inayotokana na vipengele vya maelezo ambavyo hutumiwa katika sekta maalum
joskow aliamini sana kuwa kazi muhimu ya kutafiti makundi yanayotawala shughuli za soko ilifanya kupitia uchunguzi usio rasmi huku mifumo rasmi ilikuwa ikionyeshwa kwa madaha baada yakazi kumalizika
alidai kuwa mifumo rasmi kwa kiasi kikubwa haikuwa na maana katika kazi ya ujarabati vilevile na kuwa kipengele muhimu kilicho msingi wa nadharia ya kampuni tabia kilipuuzwa
licha ya wasiwasi huu masomo ya daraja ya pili ya vyuo vikuu yameendelea kuwa ya kiufundi na kihisabati
ingawa nyingi ya kazi ya kimsingi ya utafiti wa kiuchumi katika historia ulihusu dhana na wala si hisabati kwa sasa huwa ni vigumu zaidi kupata uwezekano wa kuchapisha nakala isiyo ya kihisabati katika jedwali mashuhuri
kuona ukweli kwa upande wa baadhi ya wanafunzi kuhusu kuzingatia kwa uchumi kwa vitu ambavyo haviwezi kushikika na vya ufundi kumesababisha kuzuka kwa kundi la uchumi wa baada ya hali ya autism ambao ulianza ufaransa mnamo 
david colander mtetezi wa uchumi tata amezungumzia vilevile kwa kukosoa mbinu za kihisabati za kiuchumi ambazo anahusisha na mfumo wa chuo cha mit kwa uchumi kinyume cha ule wa chicago ingawa anasema pia kuwa mfumo wa chicago hauwezi tena kuitwa ulio na maono ya kiakili
anaamini kuwa mapendekezo ya sera kutokana na mfumo wa maono ya kiakili ya chicago yalichangia kushuka kwa uchumi wa maono ya kiakili
anasema pia kuwa amewahi kukutana na wanauchumi wenza ambao wamekataa katakata kujadiliana kuhusu uchumi wa kusisimua pasipo na mfumo rasmi na anaamini kuwa mifumo mara nyingine huzuia maono ya mawazo
hivi karibuni zaidi hata hivyo ameandikwa kuwa uchumi wa kiheterodoksi ambao mara nyingi huchukua zaidi mwelekeo wa maono ya kimawazo unafaa kushirikiana na wanahisabati na kuwa wa kihisabati zaidi
uchumi uliotanda ni mfumo wa kirasmi anaandika na kinachohitajika si kupungua kwa hisabati wala ni kuongezeka kwa viwango vya hisabati
anaeleza kuwa baadhi ya mada zinazozingatiwa na wanauchumi wa kiheterodoksi kama vile umuhimu wa taasisi au ukosefu wa uhakika zinatafitiwa kwa sasa kupitia mifumo ya kihisabati bila kutaja kazi iliyofanya na wanauchumi wa kiheterodoksi
uchumi mpya wa taasisi kwa mfano huchunguza taasisi kihisababti bila kuhusisha sana somo linatokana kwa kiasi kikubwa na kiheterodoksi la uchumi wa taasisi
katika hotuba yake ya tuzo la nobel ya friedrich hayek anayejulikana kwa uhusiano wake wa karibu na mfumo wa kiheterodoksi wa uchumi wa kiaustria alilaumu kutofaulu kwa sera za ushauri wa kiuchumi kwa maelekeo ya kuiga utaratibu wa kihisabati unaotumika kwa sayansi asilia bila kupambanua au kutumia mbinu za kisayansi
anatoa hoja kuwa hata matukio ya kiuchumi ambayo yametafitiwa kwa kiwango kikubwa kama vile ukosefu wa ajir akatika soko huwa kwa kindani na utata mkubwa kuliko matukio kama hayo katika somo la sayansi asilia ambako mbinu zilibuniwa hapo awali
vilevile nadharia na takwimu huwa mara nyingi havidhihiriki na hushughulikwa kulingana na mwelekeo wa mabadiliko yanayohitajika na wala si ukubwa wake
kwa upande mmoja kwa sababu ya ukosoaji uchumi umepatwa na uratibishaji wa hali ya juu na ufafanuzi wa dhana na mbinu tangu miaka ya ambao baadhi yake imeelekea katika utekelezaji wa mbinu ya kidhana na kimawazo hypothetico deductive method katika kueleza matokeo ya dunia halisi
tambov oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
yvonne chaka chaka amezaliwa yvonne machaka mwaka ni mwimbaji kutoka afrika ya kusini
nyimbo kama i m burning up i m in love with dj i cry for freedom makoti motherland na itakayopendwa milele umqombothi pombe ya afrika zilihakikisha umaarufu wa yvonne
moja ya nyimbo zake pia hutokea katika ufunguzi wa filamu ya hotel rwanda
chaka chaka alizaliwa katika dobsonville huko soweto
akawa mtoto wa kwanza wa kiafrika kuonekana kwenye televisheni afrika kusini
mwaka sugar shack kipindi cha wenye talanta kilimjulisha kwa umma wa afrika kusini
chaka chaka alianza kuimba akiwa na miaka mwaka wakati phil hollis wa dephon records alimgundua mjini johannesburg
muda mfupi baada ya albamu yake i m in love with dj kuuzwa nakala wimbo huo ulikuwa umependwa mara moja
baba yake alifariki alipokuwa na miaka na mama yake mfanyakazi wa nyumbani aliwalelea mabinti watatu kwa mshahara wake duni wa rand
ana shahada mbili kutoka chuo kikuu cha afrika ya kusini moja katika elimu ya watu wazima nyingine katika serikali usimamizi na utawala
pia alisoma hotuba na kuigiza katika trinity college london akihitimu mwaka 
akitoa wimbo baada ya wimbo albamu za chaka chaka zilizoshinda tuzo ni kama burning up sangoma who s the boss motherland be proud to be african thank you mr dj back on my feet rhythm of life who s got the power bombani tiko rahini power of afrika yvonne and friends na kwenzenjani
chaka chaka anamiliki kampuni ya gari aina za limousine pamoja na mume wake dk mandlalele mhinga ana studio yake mwenyewe halisi na kampuni yake ya kubuni ngoma mwenyewe
anafundisha mara nyingine kusoma katika chuo kikuu cha afrika ya kusini yupo katika bodi ya mashirika ya hisani na mashirika yasiyokuwa ya serikali na ni mtumishi kwenye bodi la kampuni ya utalii ya johannesburg
katika kazi yake ya heshima chaka chaka amekutana watu kama nelson mandela kuimba katika sherehe ya siku yake ya kuzaliwa ya malkia na oprah winfrey
chaka chaka s ana historia inayovume kama malkia wa afrika na hii ni ushahidi wa uhusiano wake na watu kila siku kama vile ufalme
hata kama anachezea wafalme na malkia marais na wake wa rais au matamasha ya mashirika yeye daima hurudi kwa wale anaopenda mashabiki wake na familia ya wasikilizaji katika miji ya afrika kusini mijini na vijijini
mama afrika miriam makeba humtambua akisema she s my baby hugh masekela yvonne anaongeza kuwa ni mpwa wangu mwendawazimu
wamaarufu dolly rathebe na dorothy masuka huelezea muziki ya yvonne kama kitu ambacho wote wanapaswa kusikiliza
alipoulizwa yule ambaye alisharifu zaidi chaka chaka alisema mama yangu kwa sababu yeye daima imekuwa pale kwa ajili yangu
mama yangu aliwalelea mabinti watatu akiwa pekee kwa mshahara ya mfanyakazi wa ndani
wakati nilipozaliwa mwaka katika soweto ilikuwa ni wakati wa ubaguzi wa rangi na zilikuwa nyakati ngumu mno
baba yangu alikuwa mwanamuziki mkubwa ambaye hakuweza kamwe kutimiza ndoto yake
talanta yangu niliirithi kutoka kwa wazazi kwa hivyo muziki imekuwa daima katika damu yangu
nilipokuwa mdogo ningependa kupiga bati na pigo la fimbo ya ufagio kujifanya ilikuwa ni kipaza sauti
nimebarikiwa kuweza kutimiza hatima yangu na kuwa na uwezo wa kukamilisha kile baba yangu hakuweza
kostroma oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
amur oblast ni jina la kutaja oblast ambayo ni mkoa ulioko nchini russia
eneo lake ni km 
 na idadi ya wakazi ni 
 mwaka 
mkoa wa amur uko katika kusini mashariki ya siberia mpakani wa china kando la mto amur ulio mpaka mwenyewe
novgorod oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
leningrad oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
moscow oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
sakhalin oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
pskov oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
magadan oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
haiku ni aina ya shairi ambayo huandikwa hasa katika nchi ya japani
matsuo basho ndiye mwanzilishi wa aina hii ya kipekee ya shairi
hata hivyo nchi nyingine mbali na japani zimeanza kuandika haiku
malenga toka sehemu nyingi ikitia ndani kenya wamejitosa katika ukumbi wa uwandishi wa haiku
shairi hii huwa na mishororo mitatu na ubeti mmoja pekee
mshororo wa kwanza huwa na silabi tano mshororo wa pili huwa na silabi saba na mshororo wa tatu na ambao ndio wa mwisho huwa na silabi tano
hivyo kwa jumla haiku huwa na silabi kumi na saba
haiku yenye kufuatilia arudhi ya aina hii ni haiku ya kitamaduni
malenga wengi nchini japani huandika shairi la kitamaduni lenye kufuatilia mpango wa silabi 
malenga ambao sio wajapani huandika kufuatia mtindo huu
jambo la kuzingatia kwa malenga wasio wajapani ni kwamba haiku zisizofuatilia mpangilio wa zinatakiwa kuwa fupi
hii ni kusema kwamba badala ya mshororo wa kwanza kuwa na silabi malenga ajaribu kufupisha mpaka silabi nne au tatu
hii ni kwa sababu ya tofauti inayopatikana katika kuhesabu silabi
neno tanka kwa kawaida na jinsi ambavyo sisi wa bantu huhesabu silabi lina silabi mbili
hata hivyo kwa lugha ya kijapani neno tanka lina silabi tatu kwa sababu hii malenga ambaye anaandika haiku kwa lugha ya kiingereza anapaswa kufupisha maneno ili asipitishe idadi ya silabi inayotakikana jumla ya 
malenga anatakiwa kubuni haiku kutokana na mazingara aliyomo ndani yake
haiku haipaswi kuwa ya kufikiri bali inapaswa kuwa kama picha ya jambo fulani ambalo malenga ameliona kutoka katika mazingira yake na kisha kubuni haiku
hivyo basi haiku kwa kiasi kikubwa ni kama picha ya jambo ambalo linahusu mazingira na ambalo malenga amelishuhudia mwenyewe wala si la kufikiria na wakati huo akabuni haiku
tunaposoma haiku kama hadhira tunapaswa kutembelea njia ambayo malenga alitembelea kimawazo na kuona picha aliyoona
haiku inaweza kuongelea hali ya anga msimo uliopo wakati wa kubuniwa kwa haiku hiyo na pia kuhusu mambo ya kila siku ya maisha yetu mapenzi kifo ndoa tamasha mbalimbali na siku kuu za nchi kama vile siku kuu ya madaraka au siku kuu ya wafanyikazi na kadhalika
muundo wa ubeti huu unapaswa kuwa ule wa msororo wa kwanza mfupi mshororo wa pili mrefu kuliko ule wa kwanza mshoro wa tatu mfupi kama ule wa kwanza
unaweza ukizingatia idadi ya silabi ambayo inapaswa kuwa katika mpango wa au haiku yenye silabi zisizozidi hata kama hautafuatilia mpango wa 
bora muundo uwe ule wa mshororo mfupi mrefu mfupi
zingatia msimu uliopo kigo kwa kijapani unaweza kuwa msimu wa kiangazi au msimu wa mvua baridi au jua
pia unaweza kuwa wakati wa sikukuu ya wafanyikazi madaraka au wakati wa wanafunzi kurudi shule au msimu wa matunda kama mandizi maembe na kadhalika
jambo la maana ni kwamba haiku yako inapaswa kuwa na kigo neno moja katika haiku ambalo linaonyesha msimu ambao haiku hiyo iliandikwa
ili kuonyesha msimu uliopo na badala ya kuutaja itakuwa vyema iwapo utataja neno linalohusianishwa na msimu huo season word kwa kiingereza
kwa mfano badala ya kutaja msimu wa mvua unaweza kutaja maneno kama matope mbu mafuriko na kadhalika
tumia kijistari kireji kwa kijapani ili kuonyesha mahali pa kutua na pia ili kubainisha kati ya wazo la kwanza na wazo la pili
malenga ana uhuru wa kuweka kireji katika mshororo wa kwanza au wa pili ili kuashiria kituo
hii ni kusema kwamba kati ya mishororo yote mitatu ya haiku mishororo miwili inapaswa kusomeka kama mshororo mmoja na kufuatiwa na kireji kisha mshororo wa tatu kusomeka peke yake
au mshororo wa kwanza kusomeka peke yake ukifuatiwa na kireji kisha mshororo wa pili na tatu kusomeka kama mshoro mmoja
mawazo haya yanatenganishwa na kijistari ili msomaji aweze kujua mahali wazo la kwanza linaishia na wazo la pili kuanzia
kireji pia humsaidia msomaji ili aweze kusoma haiku kwa njia inayofaa
mshoro wa kwanza na wa tatu ni mfupi ikilinganishwa na mshororo wa pili
kila haiku ina neno moja ambalo linaashiria msimu ambao haiku hiyo iliandikwa
maneno haya yanayoitwa kigo ni dripping power rationing holidays na june cold mtawalia
haiku hizi pia zimeanza kwa herufi ndogo isipokuwa maneno ambayo huchukua herufi kubwa kama majina ya watu au miezi
ona kireji jinsi kinavyotumika ili kutofautisha mawazo mawili na kuleta mtiririko unaofaa
kwa kumalizia kuna kikundi cha malenga wa haiku nchini kenya kijulikanacho kama kenyasaijiki
malenga katika kikundi hiki wanatia ndani wanafunzi wa shule za upili vyuo vikuu na wafanyikazi
wao huandika haiku toka sehemu mbalimbali za nchi ya kenya na kisha kuzituma kwa barua pepe ili wanachama wote waweze kusoma haiku hizo
kisa na maana wanachama wote hupokea haiku hizo na kuzisoma na kuchangia kwa kutoa maoni na marekebisho iwapo yatahitajika
pia katika kukai huwa na shindano la kuandika haiku bora siku hiyo
shindano hili hujulikana kama ginkoo kwa kiingereza na washindi hutuzwa zawadi mbalimbali
kujiunga ni bure na mtu wa aina yoyote anakaribishwa
wanachama hawafaidiki kifedha bali hupata kuwa marafiki na watu wa mila na tabaka mbalimbali ulimwenguni pote
fly five forty aviation ltd ni kampuni ya ndege inayosafirisha kwa gharama nafuu mjini nairobi kenya
hufanya usafiri wa abiria na mizigo nchini na pia kitaifa
kampuni hii ya usafiri wa ndege ilianza shughuli kati ya nairobi na mombasa tarehe novemba 
awali ilisafiri mara mbili kwa siku kwa kutumia ndege ya atr yenye viti jina la kampuni linahusu bei yake ya nauli ya sh kwa watu wazima kurudi kusafiri kati ya miji iliyotajwa hapo juu lonrho afrika ni mwekezaji mkubwa katika kampuni kulipa dola milioni 
 kwa ajili ya ya hisa
mwezi mei kampuni ilianzisha ndege mbili aina yabombardierdash q kuongeza uwezo wa usafiri kuiruhusu kuendeleza njia mpya za usafiri wa ndani
idadi ya abiria iliongezeka kwa hadi mwaka ulioisha septemba kutoka mwaka 
wakati huo huo kipengele cha mzigo kilifikia kutoka mwaka oparesheni za kimataifa ilianzia katika oktoba kwa kusafiri kati ya juba katika sudan na goma katika jamhuri ya kidemokrasia ya kongo entebbe iliongezwa katika februari 
kiwanda cha nairobi kina mipango ya kuendelea upanuzi hadi rwanda msumbiji na burundi mwaka lengo la kampuni ni kuwa msafiri wa afrika kupitia upanuzi na nyongeza mbili za viwanda tutafungua kigali na kisha twende afrika magharibi
katika kusini mwa afrika tutakuwa na kiwanda angola hivyo itakuwa kampuni ya usafir wa ndege afrika ya gharama nafuu ilipokea ruhusa kuanza oparesheni nchini angola mwezi aprili 
mipango ya kwanza ni usafiri wa ndani hadi cabinda luanda soyo benguela huambo na malanje lakini katika kanda upanuzi utafanyika haraka kama soko la ndani litaonyesha mafanikio yake mwezi juni iliripotiwa kuwa fly ilikuwa ikitayarisha kuanzisha kiwanda nchini zimbabwe tarehe agosti ndege aina ya fokker f ilipania karibu na uwanja wa ndege wa namber konton mogadishu somalia
ndege kuondoka kutoka uwanja wa ndegewa wilson mjini nairobi
perm krai ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
khabarovsk krai ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
primorsky krai ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
krasnodar krai ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
krasnoyarsk krai ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
altai krai ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
stavropol krai ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
zabaykalsky krai ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
kamchatka krai ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini russia
safaricom ni kampuni ya mtandao inayoongoza nchini kenya
ilianzishwa mwaka wa kama raslimali ya telkom kenya
kuanzia tarehe mei mwaka wa bwana michael joseph aliteuliwa kuwa afisa mkuu wa kampuni hii
inaaminika sana kwamba serikali ya zamani iliweza kuashiria vodafone kuwapa asilimia kama malipo ya kuwapa maafisa wao vyeo vya juu katika utawala
fursa ya safaricom kuwapa umma hisa katika soko la hisa la nairobi ilifungwa katikati mwa mwezi aprili mwaka wa 
safaricom inaajiri watu zaidi ya hasa katika vituo vyake katika nairobi na miji mingine mikubwa kama mombasa kisumu nakuru na eldoret ambayo inasimamia maduka yake
hivi sasa iko kila pahali katika taifa hili ili kuhakikisha wateja nchini kote wamepata bidhaa na huduma za kampuni hii
kwanzia mwezi wa oktoba mwaka wa safaricom inajivunia kuwa na wigo wa wateja takriban milioni ambao wengi wao wako katika miji mikubwa nairobi mombasa kisumu na nakuru
makao makuu ya safaricom iko katika jumba la safaricom barabara kuu ya waiyaki katika jiji la westlands mjini nairobi
ina ofisi nyingine katikaki mwa mjini nairobi katika jengo la m kenyatta avenue mtaa wa kimathi na kaitka jumba shankardass ambayo iko karibu na jumba la sinema lijikanavyo kama kenya cinema mtaani wa moi avenue
mshinani mkuu wa safaricom ni kampuni ya kenya ya zain
safaricom huwa na vitendo vya hisani mbapo husaidia jamii ambazo haziwezi kujisaidi kupitia chini katika jamii hasa safaricom foundation
kutokana ugumu wa mapato kwa wateja wengi wa safaricom msongamano wa mtandao unasababishwa mbinu inayojulikana kama flashing
flashing ni zoezi la kumpigia mtumiaji simu mwigine lakini unakata kabla hajajibu baada ya kushikamana
safaricom imeweza kuotoa huduma ambayo watumiaji wa simu wanaweza kwaarifu wenzao kuwa wangetaka kupigiwa simu kwani hawataweza kulipia
gharama ya huduma hii ilikuwa bure kwa watumiaji lakini gharama kubwa katika mtandao
hii ndiyo sababu ya safaricom kutoa huduma ya flashback ambapo ilimpa kila mteja fursa wa kutuma ujumbe mfupi mara tano kwa siku ambapo kila ujumbe una maneno yafuatayo
ingawa ujumbe unaweza udhi ukitumwa kwa nia isiyo na maana ni muhimu sana wakati mmoja ambapo mtumiaji wa simu yupo taabuni na hana pesa kwa simu yake
hii pia inaweza kuwa sababu ya wazazi kuwanunulia watoto wao bila kujali kuweka pesa katika simu hizi
bahati mbaya ni kuwa huduma hii inatumika katika mtandao wa safaricom peke yake kutokana na ugumu wa uwelewano na zain mshindani mkuu wa safaricom
safaricom wameweza kuleta maendeleo taifa lote kwa kuanzisha huduma za ya benki kupitia simu iitwayo m pesa ambayo inawaruhusu wakenya kutuma na kupokea pesa kutmia njia ya ujumbe mfupi
huduma hii haihitaji mtu kuwa na akaunti ya benki ni jambo la muhimu sana katika nchi kama kenya ambapo watu wengi hawana akaunti ya benki
kutumia m pesa mtumiaji anaweza kununua pesa saa yoyote katika kituo cha m pesa na kutuma kupitia katika hali ya umeme katika mtumiaji simu mwingine yeyote nchini kenya ambaye anaweza kubadilisha kuwa pesa halali katika kituo chochote cha m pesa
mfumo huu unaweza kulinganishwa na hawala au huduma zawestern union
simu ambayo inahuduma za m pesa inaweza linganishwa nawaletiambayo unaweza shilikia hadi shilingi za kenya
wadau wa safaricom vodafone ambayo ilishiriki katika uanzishaji wa m pesa ilitangaza kwamba inakusudia kuenza m pesa kuwa huduma ya kimataifa
safaricom pamoja na makampuni mengine mengi wameanzisha huduma mbalimbali kwa ajili ya matumizi ya umma kuanzia hali ya anga bei ya soko na hata burudani
hifadhi ya taifa ya tarangire ina ukubwa wa kilometa za mraba na iko umbali wa kilometa kusini magharibi mwa mji wa arusha nchini tanzania
hifadhi hii ni maarufu kwa makundi makubwa ya tembo kuliko hifadhi nyingine nchini tanzania
unaweza kuona kundi la tembo zaidi ya mia tano kwa mara moja
hifadhi hii pia ina mandhari nzuri ya kuvutia inayotokana na maumbile ya mibuyu inayosadikiwa kuwa na umri wa zaidi ya miaka elfu nane
wanyama wa aina nyingi wanaopatikana ndani ya hifadhi hii ni pamoja na punda milia nyumbu swala simba nyati kongoni chui duma na wengine wengi pamoja na aina za ndege
hifadhi hii ni maarufu katika ukanda wa kaskazini mwa tanzania kutokana na wageni wengi kutoka ndani na nje ya nchi kwani hupenda kutembelea hifadhi hii
umaarufu mwingine wa hifadhi hii ni pamoja ya aina ya chatu walio na uwezo wa kukwea miti
kutokana na umaarufu huu idadi ya wageni wanaotembelea hifadhi imekuwa ikiongezeka mwaka hadi mwaka
unaweza kutembelea hifadhi hii wakati wote wa mwaka na kuwaona wanyama wote bila matatizo kutokana na mazingira mazuri ya hifadhi yanayosaidiwa na mto tarangire unaokatiza katikati ya hifadhi
mwaka shirika la chakula na kilimo fao ilichukua eneo hili kwa ajili ya ukulima wa ngano na ufugaji wa kondoo
baadaye ikageuzwa kuwa shamba la ng ombe ambalo lipo hadi leo
mwaka kitulo ilitangazwa rasmi kuwa hifadhi ya taifa ikijumuisha sehemu ya eneo la shamba la mifugo msitu wa livingstone na bonde la numbi kiasi cha kilometa za mraba 
 ndani ya mwinuko wa mita na 
hifadhi hii inasifika kwa kuwa na maua aina mbalimbali na zaidi ya aina hupatikana kitulo pekee na maeneo kusini mwa tanzania
pia ndilo eneo pekee tanzania ambapo ndege aina ya tandawili machaka denhams bustard wana makazi
wapo aina mbalimbali ya ndege kama vile mpasua mbegu mweusi kipengere seed eater na wengineo
jamii mpya ya nyani lophocebus kipunji waligunduliwa mwaka kitulo
hifadhi hii ina uwanda wa tambarare mabonde vilima na maporomoko ya maji
ndani ya msitu kuna miti aina ya cidar yenye urefu wa zaidi ya mita na inakadiriwa kuwa mirefu kuliko yote duniani
kitulo inafikika kwa gari kutoka chimala kilometa mashariki mwa mji wa mbeya
reli ya tazara hupita karibu na hifadhi ya kitulo
pia unaweza kufika ukitokea zambia kupitia tunduma au malawi kupitia karonga kwa barabara
habari ni mawasiliano ya maarifa kuhusu matukio ambayo huwasilishwa kwa maandishi matangazo mtandao wa internet au kwa neno la kinywa kwa watazamaji wa nafsi ya tatu au molekuli
nadharia moja ni kwamba habari ilitengenezwa kwa matumizi maalum ya wingi wa neno mpya katika karne ya 
katikati mwa kiingereza neno sawa na hilo lilikuwa newes kwa lugha ya kifaransa na neues kwa lugha ya kijerumani
kiasi fulani ya endeleo sawa na hilo hupatikana angalau katika lugha tatu za kislavoni kicheki kislovakia na kipolishi ambapo kunalo neno news iliyoendelezwa kutoka neno mwezi
watu asili kimakosa anapendekeza kuwa ni kifupi mwelekeo wa kardinali s kaskazini mashariki na magharibi na kusini
ukusanyaji wa habari ulipoanza viwango vyake havikuwa vya hali ya juu vikilinganishwa na vya sasa
leo hii neno mchipuko wa habari limekuwa muhimu kwani huduma za matangazo na habari za amari cable news hutumia teknolojia ya satellite kuleta matukio ya sasa moja kwa moja majumbani mwa watumizi wa huduma hii
matukio ambayo yalikuwa yanachukua masaa au siku kuwa maarifa ya kawaida katika miji au katika mataifa yanaletwa moja kwa moja kupitia redio televisheni simu kiini s na internet
miji mengi makubwa yalikuwa na magazeti ya asubuhi na alasiri
vyombo vya habari viliendelea kuwa na sehemu za kusambaza habari kuogezeka hadi kukaribia kupita kiasi
hii ilisababisha magazeti za alasiri kufungwa zisipokuwa chache
magazeti ya asubuhi yanapoteza mzunguko kulingana na ripoti kutoka majarida wenyewe
kwa kawaida habari zapaswa kuwa na vitu tano vya kawaida nani nini wakati gani wapi kwa nini na pia jinsi gani katika tukio
magazeti kwa kawaida huandika habari zenye hadithi nzito kama zile zinazofungamana na uuaji moto vita na kadhalika
ukitumia mfano wa piramidi uliogeuzwahabari muhimu ndizo zinazoanza
wasomaji bizi wanaweza kusoma sana au kwa ufupi kulingana na shki yao
stesheni za mitaa na mitandao yenye miundo lazima zichukua hadithi za habari na kuzivunja katika vipengele muhimu kutokana na vikwazo vya wakati
chaneli za habari za amari kama fox news msnbc na cnn zina uwezo wa kuchukua faida ya hadithi hadithi zenye umuhimu ndogo zikitolewa mhanga na kutoa habari zinazochipuka kwa kina
mashirika ya habari mara nyingi lengo lao hutarajiwa kuwa usawa waandishi hudai kwamba wao hujaribu kufukua pande zote za suala bila mapendeleo ikilinganishwa na watangazaji au wachambuzi ambao hutoa maoni au dhana ya kibinafsi
hata hivyo serikali kadhaa huweka baadhi ya vikwazo au huchunguza mashirika ya habari kama yana mapendeleo
kwa mfano nchini uingereza mipaka huwekwa na wakala wa serikali ofcom office of communications ambayo ni ofisi ya mawasiliano
magazeti na vipindi vya matangazo ya habari nchini marekani kwa ujumla yanatarajiwa kuepuka mapendeleo isipokuwa makala yaliyodokezwa wazi
serikali nyingi zenye chama moja zinaendesha mashirika ya habari ambayo yanaweza kuwasilisha maoni ya serikali
hata katika hali ambazo usawa hutarajiwa ni vigumu kupata usawa na waandishi wa kibinafsi wa habari wanaweza kuwa na mapendeleo ya kibinafsi au kuangukia katika shinikizo la kibiashara au kisiasa
vivyo hivyo usawa wa mashirika ya habari zinazomilikiwa na mashirika ya conglomerate zaweza kushukiwa katika mwanga wa asili ya motisha kwa vikundi vya habari kuripoti katika njia yenye nia ya kuendeleza maslahi ya kifedha ya conglomerate
watu binafsi na mashirika ambayo ripoti ya habari imelengwa kwao wanaweza kutumia mbinu za usimamizi wa habari kujaribu kufanya hisia nzuri
kwa sababu kila mtu ana mtazamo fulani inatambulika kwamba hakuwezi kuwa na usawa katika kuripoti habari
karama ya habari hufafanuliwa kama maswala kuwa na manufaa ya kutosha kwa umma au hadhira maalumu kuhakikisha umakini wa watazamaji
watu wa kawaida si wa karama ya habari hadi wakutane ana kwa ana na hali isiyo ya kawaida au janga
habari hii hugawanyisha umma katika makundi mawili wale wachache ambao maisha yao ni ya karama ya habari na umati wa watu ambao huzaliwa huishi maisha yao na kufa bila vyombo vya habari kuwatambua hata kidogo
daima habari hupitia maswala ambayo huvutia makini ya watu na hutofautiana na maisha yao ya kawaida
habari hii hutumiwa kwa uepushaji na kwa hiyo matukio ya kawaida si ya karama ya habari
hata swala liwe upendo kuzaliwa hali ya hewa au uhalifu ladha ya waandishi wa habari hukimbilia hali isiyo ya kawaida ya ajabu
swala na karama ya habari ya hadithi inategemea na hadhira kwani wao huamua ni nini linawafanya wawe au wasiwe na nia
wakaazi wakizidi habari ya kuripotiwa ya kimataifa pia yaongezeka kwani kuna maslahi mapana mbalimbali yanaohusika katika uteuzi wake
ni sehemu ya habari tu ambayo huonyesha jumla ya maendeleo duniani
cagliari ni mji wa italia katika mkoa la sardinia
kwa maana tofauti ya jina hili angalia hapa mwembe maana mwembe mangifera indica ni mti unaozaa maembe
bergamo ni mji wa italia katika mkoa la lombardia
forl ni mji wa italia katika mkoa la emilia romagna
ruaha inaweza kumaanisha mahali kadhaa nchini tanzania richie spice amezaliwa na jina la richell bonner mnamo septemba mjini rock hall st andrew nchini jamaika ni msanii wa reggae
richie spice ni mwanachama wa vuguvugu la rastafari
baadhi ya nyimbo zake maarufu ni kama youth dem cold groovin my girl earth run red marijuana na the plane land
wimbo wa kwanza wa kijamaika wa spice killing sound ulikuwa umetayarishwa na dennis star hayes
hii ilifuatiwa na shine na mtayarishaji mwanamuziki clive hunt
spice pia alijiunga na hunt kwa albamu yake ya kwanza kutumia lebo la island jamaica ambapo alikuja na wimbo wake maarufu wa kwanza grooving my girl
dada yake bridgett bonner kwa bonner productions ltd alipanga albamu yake ya pili
albamu ilikuwa na nyimbo kama earth run red living ain t easy nchi ya jamaika time so rough na grooving my girl na mengine mengi
baada ya kupata umaarufu katika katikati ya miaka ya spice ameigiza katika sherehe kuu hasa reggae sun splash kwa heshima ya bob marley white river reggae bash rebel salute na mengine mengi
spice amefungua vionyesho kwa waimbaji kama chaka demus na pliers spanner banner na rita marley katika ziara mbalimbali za ulaya na marekani 
yeye tena alizuru amerika ya kaskazini mashariki kuanzia juni hadi septemba 
umaarufu wake uliongezeka na ukampa nafasi katika kumbi mbalimbali
miradi yake ya hivi karibuni ni pamoja maonyesho ya sting yaliofanyika katika jam world st catherine desemba na sting miami machi 
pia hivi majuzi ugeuzi wa moja wa nyimbo zake maarufu zaidi marijuana na coki wa digital mystikz iliyogeuzwa jina ikaitwa burnin imemjengea jina na kumsaidia kusikika huko nje hata huko uingereza
wimbo halisi wa marijuana pia unaonekana katika these are serious times mkusanyiko wa nyimbo za reggae za kisasa wa studio ya xl
wimbo wake youths dem cold ulichezwa kwa redio ya kipindi cha grand theft auto iv soundtrack massive b soundsystem 
 katika gta iv calif records ni studio kenya yenye makao yake katika mtaa wa california mjini nairobi
inajulikana kuwa msingi wa genge aina ya muziki iliyopendwa na vijana
ilianzishwa mwaka na mtendaji wa rekodi mtayarishaji clement clemo rapudo pamoja na rafiki yake wa utotoni paul nunda anayejulikana kama juacali kwa sasa ni msanii maarufu kenya
ni kati ya studio mbili za muziki zinazoongoza nchini kenya hiyo nyingine ikiwa ogopa djs
orodha ya wasanii ambao wamejisajili katika calif records kwa wasifu wa muziki yao supamaketi za uchumi ni mtandao wa supamaketi hapa kenya ulioanzishwa mwaka wa na uliorodheshwa katika soko la hisa la nairobi katika mwaka wa 
uchumi ilifungwa kwa muda katika mwezi wa juni baada ya miaka ya biashara
wakati huo kufungwa kwake kulionekana kama msiba mkubwa zaidi uliokumba biashara katika historia ya kenya
baadaye serikali ilianzisha mpango wa kuiokoa na hapo basi vituo tano vya uchumi vikafunguliwa tena tarehe julai vyote vikiwa katika nairobi
wakati wa januari uchumi imeendesha maduka nchini kenya na nchini uganda
duka jipya linapangwa kufungua mjini daressalaam mwaka nyingine katika miaka ijayo huko juba sudan kusini
kampuni ina wenye hisa wanaosubiri kurudishwa kwa kampun kwenye soko la hisa la nairobi
lacey duvalle amezaliwa aprili ni kimarekani pornographic mwigizaji
yeye aliingia wazima sekta ya filamu ya mwaka katika umri wa miaka karibu na kuonekana katika sinema zaidi ya 
chuo kikuu juraj dobrila cha pula kikroatia sveu ili te jurja dobrile puli kilatini universitas studiorum polensis georgii dobrila ni chuo kikuu nchini kroatia kilichoanzishwa mnamo mwaka katika pula
ni iliyoandaliwa katika idara tano na ina wanafunzi 
anna kajumulo tibaijuka alizaliwa oktoba ni mwanasiasa wa tanzania ccm na mbunge wa jimbo la muleba kusini tangu 
yeye ni waziri wa sasa wa ardhi nyumba na maendeleo ya makazi
sara kwa kiebrania r awali sarai katika biblia anajulikana kama mke tasa wa abrahamu ambaye kwa imani katika ukongwe wake alijaliwa kumzaa isaka baba wa israeli taifa teule la mungu
habari hizo zinapatikana hasa katika kitabu cha mwanzo
waraka wa kwanza wa petro unamsifu sara kwa kumtii mumewe mtume paulo anamtaja katika nyaraka zake kwa wagalatia na kwa warumi katika kueleza tofauti kati ya agano la kale na agano jipya
mungu alikuwa amemuahidia abrahamu uzao mkubwa kama nyota za mbinguni naye akaamini ingawa alikuwa hajapata hata mtoto mmoja ndiyo imani iliyompendeza sana mungu mwa 
lakini abrahamu alizidi kuzeeka pamoja na sara bila ya kuzaa watoto
baada ya kusubiri muda mrefu mno sara akamwambia azaliane na hagari aliye mtumishi wa kike
mwana huyu wa hagar akaitwa ishmaeli mwa 
lakini baadaye kukawa na fitina kati ya sara na hagari hivyo huyo akafukuzwa pamoja na mtoto baada ya sara pia akashika mimba na kumzaa mtoto isaka
mwa inatusimulia jinsi mungu alivyotimiza ahadi yake kwa kumjalia sara amzalie abrahamu mtoto huyo katika uzee na utasa
isaka ni mtoto wa imani si wa mwili naye ni huru tofauti na ishmaeli mtoto wa mtumwa ambaye hastahili kurithi pamoja na mdogo wake
isaka baba wa israeli alipata baraka kuu naye ni mfano wetu watu wa agano jipya
ishmaeli alibarikiwa pia kwa ajili ya baba yake naye ni mfano wa agano la kale ambapo watu wanategemea mambo ya kimwili kutahiriwa kunawa kubagua vyakula n
kadiri ya kitabu cha mwanzo alishiriki pamoja na mdogo wake isaka mazishi ya baba yake akafariki akiwa na umri wa miaka 
ishmaeli alizaa watoto wa kiume ambao wanahesabiwa mwanzo wa waarabu hasa wale wa kaskazini
ishmaeli anahesabiwa nabii muhimu na babu wa muhammad mwanzilishi wa dini ya uislamu
kanaani ni jina la zamani la eneo la mashariki ya kati ambalo siku hizi limegawanyika katika nchi za israeli na palestina lebanoni na sehemu za magharibi za jordan na sirya
katika biblia jina hilo kwa kiebrania kna n linatumika zaidi kumaanisha sehemu ile tu ambayo ilitekwa na waisraeli na kuitwa israeli
sehemu hiyohiyo baadaye tena ilikuja kuitwa pia palestina yaani nchi ya wafilisti
baada ya mataifa hayo mawili kuteka sehemu kubwa upande wa kusini kuanzia karne ya kk ile ya kaskazini zaidi iliyobaki chini ya wakazi asili ilikuja kuitwa pia foinike
katika eneo hilo kati ya mesopotamia na misri kuanzia milenia ya kk ulistawi ustaarabu muhimu wa kisemiti ambao kati ya michango mingine ni asili ya alfabeti
habari nyingi kuhusu ustaarabu huu zimejulikana hasa kwa njia ya akiolojia
ngano ni hadithi fupi inayosimuliwa kwa kusudi ya burudani na pia mafundisho
mara nyingi husimuliwa na wazazi au wazee kwa watoto
kitaalamu hutazamiwa kuwa sehemu ya fasihi simulizi ya jamii au utamaduni fulani
watendaji katika ngano si watu halisi bali wahusika wanaoeleza tabia maalumu
mifano ni sungura fisi nyuki na wanyama wengine wanaowakilisha tabia kama vile busara ujinga ujanja ulafi uchoyo na mengine
masimulizi ya ngano huanza mara nyingi kwa maneno kama hapo zamani za kale
brothers grimm ni namna ya kutaja kwa pamoja wataalamu na ndugu kaka jakob grimm na mdogo wake wilhelm grimm
wamekuwa mashuhuri hasa kwa kukusanya hekaya ngano na hadithi nyingine za ujerumani na kuzilinganisha na masimulizi kutoka nchi nyingine
wanahesabiwa kati ya waanzilishaji wa fani ya isimu au sayansi ya lugha
katika ujerumani na kwa wataalamu wa lugha za kigermanik wanajulikana pia kwa kuanzisha kazi ya kamusi kubwa ya lugha ya kijerumani inayoendelea kuhaririwa hadi leo na kufikia vitabu 
kwa kazi hii walitembelea vijiji vingi na kuandika hekaya na ngano jinsi zilivyosimuliwa na wazee grimms m rchen
kati ya ngano walizokusanya ni mweupe theluji schneewittchen sinderella aschenputtel hansel na gretel h nsel und gretel na takriban mengine
hii ni makala ya muda temporal file for reorganisation of tanzania wilaya mikoa entries wilaya za mkoa wa arusha ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa dar es salaam ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa dodoma ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa geita ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa iringa ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa kagera ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa kaskazini pemba ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa kaskazini unguja ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa katavi ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa kigoma ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa kusini pemba ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa kusini unguja ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa lindi ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa manyara ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa mara ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa mbeya ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa mjini magharibi ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa morogoro ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa mtwara ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa mwanza ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa njombe ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa rukwa ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa ruvuma ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa simiyu ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa singida ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa tabora ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka wilaya za mkoa wa tanga ni kama zifuatazo pamoja na idadi ya wakazi mwaka someday ni wimbo ulioandaliwa na mwimbaji mariah carey akishirikiana na ric wake na kutayarishwa na wake kwa ajili ya albamu ya mariah yenye jina lake mwenyewe ya mariah carey iliyotoka mwaka 
wilaya ya arusha vijijini arusha district ni wilaya moja ya mkoa wa arusha
ilianzishwa kwa kutenga maeneo ya wilaya ya arumeru yanayozugunguka jiji la arusha
katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya arusha ilihesabiwa kuwa katika sensa ya mwaka idadi ya wakazi wa wilaya ya meru ilihesabiwa kuwa 
wilaya hii ilianzishwa kutoka kwa maeneo ya wilaya ya zamani arumeru iliyogawiwa kuwa wilaya ya arusha vijijini na wilaya ya meru
kwa utetezi wa namna hiyo katika lugha nyingi limetoholewa neno la kigiriki apologia utetezi wa sauti hotuba ya utetezi
ni tofauti kidogo na hoja zinaotumiwa na wakatoliki dhidi ya dini madhehebu na itikadi nyingine ili kuonyesha vilivyo na kasoro utetezi wa ukristo ulihitajika mapema dhidi ya hoja za wayahudi na wengineo hivyo unajitokeza katika agano jipya lenyewe kwa mfano katika nyaraka za mtume paulo
baadaye uliendelea katika maandishi ya mababu wa kanisa kama vile yustino mfiadini tertullianus origen na agostino wa hippo
baadhi yao walitetea ukristo dhidi ya dhuluma za serikali ya dola la roma na kwa hiyo wanaitwa mababu watetezi wa imani
baadaye kazi hiyo iliendelezwa na walimu wa kanisa wa karne za kati kama vile anselm wa canterbury thoma wa akwino na wengineo wa teolojia ya shule
juhudi za pekee zilihitajika na kufanyika wakati wa matengenezo ya kiprotestanti yaliyoelekea kusambaratisha kanisa kwa msingi wa ufafanuzi mpya wa biblia na kwa kutegemea itikio la wengi dhidi ya makwazo yaliyotolewa na baadhi ya viongozi wa ngazi zote hata mapapa
wakati huo walijitokeza hasa wajesuiti kama vile petro kanisi na roberto bellarmino
wakati wa falsafa ya mwangaza kati ya watetezi wa kanisa dhidi ya falsafa hiyo iliyopinga kabisa imani yoyote ya dini anakumbukwa hasa blaise pascal
katika karne za mwisho kuna walei waliongokea ukatoliki kama john henry newman na gilbert k
chesterton huko uingereza scott hahn na mkewe huko marekani na wengine wengi
siku hizi mbali ya vitabu magazeti vipeperushi kanda n
kuna tovuti mbalimbali za kutetea kanisa katoliki ambazo kati yake labda maarufu zaidi ni ile catholic answers
watetezi hao na wengineo wametumia hoja za kifalsafa za kihistoria na za fani nyingine mbali ya madondoo ya biblia kadiri ya hoja zilizotumiwa na wapinzani ambao pengine wanakanusha mafundisho ya kanisa pengine wanalaumu zaidi matendo ya wanakanisa hasa viongozi
hata hivyo utetezi mkuu ni utakatifu wa maisha ya waamini ambao kila unapopatikana unakumbusha neno la yesu kwamba matunda yanathibitisha ubora wa mti kuliko hoja za akili
kati ya hao kuna waamini milioni hivi waliofia dini yao huku wakisamehe watesi wao
ugumu wa kutetea kanisa hilo una sababu mbalimbali
upande wa imani na maadili ni kwamba kanisa katoliki lina mafundisho mengi sana kutokana na juhudi za miaka hivi za kuwa na uwiano kati ya mitazamo inayopingana
kanisa hilo halikubali kurahishisha mafundisho kwa kusisitiza upande mmoja unaoeleweka zaidi na kuweka kivulini upande wa pili
hivyo kwa mfano unakiri kuwa yesu ni mungu kweli na papo hapo mtu kweli katika umoja wa nafsi yake
kufafanua fumbo hilo kwa mtu asiyesadiki ni jambo gumu kuliko kumueleza kwamba ni mungu tu au mtu tu
tena katika ulimwengu wa kisasa kanisa katoliki linajikuta mstari wa mbele katika kutetea uhai na haki duniani pamoja na kupinga maovu mbalimbali yaliyoenea kwa faida kubwa ya kiuchumi ya makundi mbalimbali
hivyo si ajabu kwamba linakabiliana na chuki na upinzani mkubwa
upande wa maisha ugumu ni kwamba kanisa katoliki linakaribia kutimiza miaka ya uwepo wake likiwa na muundo unaoonekana ulioenea sasa duniani kote
ndani yake hadi sasa wameishi bilioni kadhaa za wakristo wakiwemo milioni kadhaa za wakleri na watawa katika mazingira mbalimbali pengine machafu na ya kikatili sana
kwa kuwa hao pia ni binadamu si ajabu kwamba kati yao wengine walishindwa uaminifu lakini ni rahisi kuwanyoshea kidole ili kulaumu kanisa lenyewe
yesu alikuwa amesema kwamba adui yake atapanda magugu kati ya ngano aliyosia yeye shambani mwake
pamoja na hayo maovu yanazidi kukwaza watu wasiamini
ingekuwa rahisi zaidi kutetea kundi dogo lililoanza juzijuzi tu
tunahitaji utetezi wa aina mpya kulingana na madai ya leo ambayo izingatie kwamba jukumu letu si kushinda hoja bali kuokoa watu ni kuwajibika katika mapambano ya kiroho si katika mabishano ya nadharia ni kutetea na kukuza injili si sisi wenyewe
quintus septimius florens tertullianus hivi hivi alikuwa mwandishi maarufu wa ukristo wa mwanzoni kutoka karthago mji wa mkoa wa afrika katika dola la roma leo nchini tunisia
ndiye mkristo wa kwanza aliyeandika sana kwa kilatini akiathiri fasihi yote iliyofuata hasa kwa misamiati yake mipya hasa kuhusu fumbo la utatu mtakatifu
katika maandishi yake anajitokeza kama mtetezi wa imani pamoja na kupinga uzushi ingawa ukali wa itikadi yake hatimaye ulimfanya ajitenge na kanisa katoliki
habari chache tulizonazo kuhusu maisha yake yanapatikana hasa katika maandishi yake
yanapatikana katika magombo ya patrologia latina na matoleo ya kisasa zaidi katika corpus christianorum latinorum
orodha hii ilipendekezwa na john kaye askofu wa lincoln katika karne ya coreca ni mkato wa amantea ya wilaya ya cosenza karibu campora san giovanni italia ya kusini
kwa tunda lenye jina hili angalia makala kuhusu pera ni jina la kata ya wilaya ya bagamoyo katika mkoa wa pwani tanzania
msoga ni mahali alikozaliwa jakaya mrisho kikwete rais wa nne wa tanzania
ni jina la kata ya wilaya ya bagamoyo katika mkoa wa pwani tanzania
useja ni hali ya mtu kuishi bila kuwahi kufunga ndoa
inaweza kutokea kwa sababu mbalimbali lakini inazingatiwa hasa ile inayotokana na uamuzi kamili wa mhusika asiye na kizuio chochote hasa kama akichagua kuishi hivyo kwa sababu ya kidini
kesi za namna hiyo zimepatikana katika dini karibu zote
ni maarufu hasa neno la yesu katika kutetea wanaofanya hivyo kwa ajili ya mungu yeye akiwa mmojawapo math 
katika ukristo hali ya namna hiyo inaitwa pengine useja mtakatifu na ni msingi wa utawa wa aina yoyote
useja mtakatifu ni aina ya useja ambayo mwanamume au mwanamke anaishika kwa hiari kwa sababu za kidini hasa katika ukristo ambapo lengo ni kuungana zaidi na yesu aliyeishi hivyo
ndiye aliyehimiza wanaojaliwa kuelewa uhusiano wa useja na ufalme wa mungu waushike kweli math 
useja huo ni msingi wa aina zote za utawa na unadaiwa na kanisa katoliki kwa baadhi ya mashemasi na mapadri pamoja na maaskofu wote
mke mmoja waume watatu ni riwaya iliyoandikwa na muhammed said abdulla
ni miongoni mwa riwaya zinazoonyesha ukinzani miongoni mwa mila na desturi dhidi ya dini ya uislamu kwani wakati dini ikiamini ndoa ni chuo kinachomfunga mke dhidi ya maovu ya dunia kuna mila na desturi zinazopandikiza misingi inayokwenda kinyume na misingi hiyo ya kidini
kwa mfano kwamba ni lazima mwanamke awe na waume watatu
abdulla anamchora mhusika nemsi akiwa anafanya utafiti juu ya dhana ya ndoa na kuona ya kwamba mwanamke huozeshwa kutoka akiwa na miaka kumi na nne
homa ya ndengi ni maambukizi yanayosababishwa na virusi vya dengi
homa ya dengi pia hujulikana kama homa ya kuvunja mifupa kwa sababu inaweza kuwafanya watu wawe na maumivu makali hadi wahisi ni kama mifupa yao inavunjika
baadhi ya dalili za homa ya dengi ni joto jingi mwilini kuumwa na kichwa upele unaofanana na na ukambi kwenye ngozi na maumivu kwenye misuli na jointi
kwa watu wachache homa ya dengi inaweza kubadilika na kuwa aina zinazohatarisha maisha
ya kwanza ni homa ya dengi ya kuvuja damu ambayo huifanya mishipa ya damu mishipa inayobeba damu kuvuja damu na viwango vya chini vya damu pleteleti inayosababisha kuganda kwa damu
ya pili ni sindromu ya mshtuko ya dengi inayosababisha shinikizo la chini la damu
mtu anapoambukizwa na mojawapo ya virusi hivi basi yeye huwa amepata kinga dhidi ya aina hiyo maishani mwake
hata hivyo atakuwa amekingwa dhidi ya aina hizo zingine tatu kwa muda mfupi
ikiwa baadaye atapata mojawapo ya hizi aina tatu za virusi ana uwezekano mkubwa wa kuwa na matatizo mabaya
hakuna dawa ya chanjo inayofanya kazi kuwakinga watu dhidi ya virusi vya dengi
kuna mambo machache yanayoweza kufanywa ili kuwakinga watu dhidi ya homa ya dengi
watu wanaweza kujikinga wenyewe dhidi ya mbu na kupunguza viwango vya kuumwa
wanasayansi pia hupendekeza upunguzaji wa makazi ya mbu unaopunguza idadi ya mbu
mtu anapopata homa ya dengi kwa kawaida anaweza kupata nafuu kwa kunywa viowevu vya kutosha mradi ugonjwa ungali katika viwango vya chini au wa kiasi
ikiwa mtu ana ugonjwa mkali zaidi anaweza kuhitaji kupewa viowevu kwa njia ya mishipa viowevu vinavyopeanwa kupitia kwenye mshipa kutumia sindano na tyubu au kuwekwa damu kupewa damu kutoka kwa mtu mwingine
tangu miaka ya watu wengi wamekuwa wakipata homa ya dengi
ugonjwa huu umekuwa tatizo la kimataifa tangu vita vya pili vya duniani
kila mwaka takribani watu millioni hadi hupata homa ya dengi
watu wanatafiti dawa ya chanjo na tiba ya kutibu virusi hivi moja kwa moja
pia watu hufanya mambo mengi tofauti kwa makusudi ya kujaribu kuwaangamiza mbu
maelezo ya kwanza ya homa ya dengi yaliandikwa mwaka wa 
mapema katika karne ya wanasayansi waligundua kuwa ugonjwa huu husababishwa na virusi vya dengi na kuwa huenezwa na mbu
takribani asilimia ya watu au kwa kila watu ambao wameambukizwa virusi vya dengi hawana dalili au wana dalili ndogo tu kama joto jingi la kawaida
takriban asilimia ya watu walioambukizwa au kwa kila watu huwa wagonjwa zaidi
katika idadi kidogo ya watu hawa ugonjwa huu huwa wa kuhatarisha maisha
dalili hutokea kati ya siku na baada ya mtu kutangamana na virusi vya dengi
mara nyingi dalili hutokea baada ya siku hadi 
mara nyingi watoto wanapokuwa na homa ya dengi dalili zao huwa sawa na zile za homa ya kawaida augastroenteritisi au homa ya tumbo kwa mfano kutapika na kuhara
hata hivyo watoto wana uwezekano mkubwa wa kuwa na matatizo hatari kutokana na homa ya dengi
dalili kuu za homa ya dengi ni joto jingi linaloanza kighafla maumivu ya kichwa kwa kawaida nyuma ya macho upele na maumivu kwenye misuli na jointi
katika awamu ya joto jingi kwa kawaida mtu huwa na joto jingi lililo juu
joto jingi mara nyingi huwa zaidi ya digrii selisiasi digrii farenhaiti
pia mtu huyo anaweza kuwa na maumivu katika mwili wote na kuumwa na kichwa
awamu hii ya joto jingi hudumu kwa muda wa siku hadi 
katika awamu hii takribani asilimia hadi ya watu walio na dalili hupata upele
katika siku ya kwanza au ya pili upele huu unaweza kuonekana kama wekundu kwenye ngozi
baadaye katika siku ya hadi ya upele huu unaweza kuonekana kama ukambi
madoadoa madogo mekundu petekia yanaweza kutokea kwenye ngozi
madoadoa haya mekundu husababishwa na kapilari zilizochanika
mtu huyu anaweza pia kutokwa na damu kidogo kwenye membreni za ute za kinywa na pua
joto hili jingi hupungua na baadaye kurudi kwa siku moja au mbili
hata hivyo mtindo huu hutendekaki tofauti kwa watu tofauti
kwa watu wengine ugonjwa huu huingia katika awamu ya ukali baada ya joto hili jingi kuisha
katika awamu hii viowevu vinaweza kujikusanya kwenye kifua nafumbatio
hii hutendeka kwa sababu mishipa midogo ya damu huvuja
hii ina maana kuwa ogani muhimu zaidi hazipati damu ya kutosha kama kawaida
kwa sababu hii ogani hizi hazifanyi kazi kikawaida
pia mtu huyu anaweza kutokwa na damu nyingi huwa kutoka kwa ufereji wa utumbo
iwapo mtu amewahi kuwa na aina nyingine ya dengi hapo awali maambukizi ya mara nyingine wana uwezekano wa kuwa na matatizo haya mabaya
katika awamu ya kupata nafuu viowevu vilivyovuja kutoka kwa mishipa ya damu hurudishwa kwenye damu
hata hivyo wanaweza kuwa na muwasho mkali na kiwango cha upigaji wa moyo cha chini
katika awamu hii mtu anaweza kujipata katika hali ambapo viowevu vingi zaidi hurudishwa
iwapo ugonjwa huu utaathiri ubongo unaweza kusababisha matukutiko au kiwango cha fahamu kilichogeuka ambapo kufikiria kufahamu na tabia za mtu zinazaweza kuwa tofauti na za kawaida
wakati mwingine ingawa si mara kwa mara dengi inaweza kuathiri mifumo mingine mwilini
mtu anaweza kuwa na dalili pekee au pamoja na dalili kuu za dengi
upungufu katika kiwango cha fahamu hutokea katika asilimia 
 ya hali kali za ugonjwa huu
hii inaweza kutendeka virusi vya dengi vinaposababisha maambukizi kwenye ubongo
pia inaweza kutendeka wakati ambapo ogani muhimu kama ini hazifanyi kazi sawa sawa
magonjwa mengine ya nurolojia magonjwa yanayoathiri ubongo na neva yameripotiwa kwa watu walio na homa ya dengi
kwa mfano dengi inaweza kusababisha sindromu ya kukingama ya mieliti na ya guillain barr 
ingawa hii huenda isitokee dengi inaweza kusababisha maambukizi kwa moyo na ini kutofanya kazi
katika mfumo wa sayansi unaotoa majina na kuainisha virusi virusi vya dengi viko katika familia ya flaviviridae na jenasi flavivirus
virusi vingine pia viko katika familia hii na husababisha ugonjwa kwa wanadamu
virusi vya dengi mara nyingi huenezwa na mbu hasa aina ya aedes
mbu hawa huishi baina ya latitudo za digrii kaskazini na kusini chin ya kimo cha mita 
wakati mwingine mbu pia wanaweza kupata dengi kutoka kwa wanadamu
mbu wa kike anaweza kuvipata virusi vya dengi akimuuma mtu aliyeambukizwa virusi hivi
mwanzoni virusi huishi katika seli zilizo kwenye utumbo wa mbu huyo
takriban siku hadi badaye virusi hivi huenea kwenye tezi za mate za mbu zinazotengeneza mate
hii ina maana kuwa mate anayotengeneza mbu huyu yameambukizwa virusi vya homa ya dengi kwa hivyo mbu anapomuuma mwanadamu mate yake yaliyoambukizwa huingia mwilini mwa mwanadamu huyo na yanaweza kumuambukiza
virusi havi havionekani kusababisha matatizo yoyote kwa mbu walioambukizwa na ambao wataishi na virusi hivi maisha yao yote
mbu wa aina ya aedes aegypti ndiye aliye na uwezekano mkubwa wa kueneza dengi
hii ni kwa sababu yeye hupenda kuishi karibu na wanadamu na kula kutoka kwa watu badala ya wanyama
pia hupenda kutaga mayai yake kwenye vyombo vya maji vilivyotengwenezwa na watu
ugonjwa wa dengi unaweza pia kuenezwa kupitia bidhaa za damu zilizoambukizwa na utoaji wa ogani
ikiwa mtu aliye na dengi atatoa damu au ogani ambayo itapewa mtu mwingine mtu huyo anaweza kupata dengi kutoka kwa damu au ogani aliyopewa
katika nchi zingine kama singapore dengi imeenea sana
katika nchi hizi upokeaji damu kati ya 
 na kwa kila watu hueneza dengi
virusi vya dengi pia vinaweza kuenezwa kutoka kwa mama hadi kwa mtoto wakati wa ujauzito au mtoto anapozaliwa
watoto walio na dengi wana uwezekano mkubwa wa kuwa wagonjwa sana kuliko watu wazima
watoto wana uwezekano mkubwa wakuwa wagonjwa sana iwapo wana afya na wamelishwa vizuri
hii ni tofauti na maambukizi mengine mengi ambayo kwa kawaida huwa mabaya zaidi kwa watoto walio na utapiamlo hawana afya au hawajalishwa vizuri
wanawake wana uwezekano mkubwa wa kuwa wagonjwa sana kuliko wanaume
dengi inaweza kuwa ya kuhatarisha maisha kwa watu walio na magonjwa yanayodumu kwa muda mrefu kama kisukari na pumu
mbu anapomuuma mtu mate yake huingia katika ngozi ya mtu huyu
virusi hubebwa kwenye mate ya mbu huyu iwapo ana dengi
kwa hivyo mbu anapomuuma mtu virusi huingia kwenye ngozi yake pamoja na mate ya mbu
virusi hujishikiza na kuingia katika seli nyeupe za damu yake
seli nyeupe za damu zinapozunguka mwilini virusi hivi huzaana
seli nyeupe za damu hujibu kwa kutoa ishara nyingi protini ziitwazo saitokini kama vile intalukini intaferoni na tumonekrosisi
protini hizi husababisha joto jingi dalili kama za homa na maumivu makali ambayo ni sifa bainifu ya dengi
ikiwa mtu ana maambukizi makali virusi huzaana kwa haraka zaidi mwilini
kwa kuwa kuna virusi vingi zaidi vinaweza kuathiri ogani zingine nyingi kama vile ini nauboho wa mfupa
viowevu kutoka kwenye damu huvuja kupitia kuta za mishipa midogo ya damu na kuingia kwenye kaviti za mwili
kwa sababu hii ni kidogo cha damu inayozunguka mwilini kwenye mishipa ya damu
shinikizo la damu ya mtu huyu huwa chini sana kiasi kwamba moyo hauwezi kusambaza damu ya kutosha kwa ogani muhimu
pia uboho wa mfupa hauwezi kutengeneza pleteleti za kutosha zinazohitajika kwa ugandaji bora wa damu
bila pleteleti za kutosha mtu huyu ana uwezekano mkubwa wa kuwa na matatizo ya kuvuja damu
kwa kawaida wataalamu wa huduma za afya hutambua dengi kwa kumchunguza mtu aliyeambukizwa na kugundua kuwa dalili zake zinalingana na dengi
wataalamu wa huduma za afya wana uwezo hasa wa kuweza kutambua dengi kwa njia hii katika sehemu ambapo dengi imeenea sana
hata hivyo dengi inapokuwa katika awamu za mwanzo inaweza kuwa vigumu kuitofautisha na maambukizi mengine ya virusi
dalili yoyote ya hatari pamoja na joto jingi huwa ishara kuwa mtu ana dengi katika sehemu ambapo dengi imeenea sana
dalili za hatari hujitokeza kabla ya dengi kuwa kali
kipimo cha toniketi ni muhimu wakati ambapo kipimo cha maabara hakiwezi kufanyika
ili kufanya kipimo cha tomiketi mtaalum wa huduma za afya atafunga sijafu ya shinikizo la damu kwenye mkono wa mtu kwa muda wa dakika 
kisha mtaalum huyo wa huduma za afya atahesabu madoadoa yoyote mekundu kwenye ngozi
idadi kubwa ya madoadoa humaanisha kuwa kuna uwezekano mkubwa wa mtu huyu kuwa na homa ya dengi
inaweza kuwa vigumu kueleza tofauti kati ya homa ya dengi na chikungunya
chikungunya ni mojawapo yamaambukizi ya virusi ulio na dalili sawa na homa ya dengi na aidha hutokea katika sehemu sawa duniani
homa ya dengi inaweza pia kuwa na dalili sawa na zile za magonjwa mengine kamamalaria leptospirosisi homa ya matumbo na ugonjwa wa uvimbe wa tando za uti wa mgongo na ubongo wa watoto
mara nyingi kabla ya mtu kutambuliwa kuwa na ugonjwa wa dengi mhudumu wake wa afya atampima kuhakikisha hana mojawapo ya magonjwa haya
mtu anapokuwa na homa ya dengi badiliko la kwanza linaloweza kuonekana kwenye vipimo vya maabara ni upungufu wa seli nyeupe za damu
idadi ndogo ya pleteleti na ongezeko la asidi ya umetaboli pia ni dalili za homa ya dengi
ikiwa mtu huyu ana homa kali sana ya dengi kuna mabadiliko mengine yanayoweza kuonekana kwenye damu yake ikichunguzwa
homa kali ya dengi inaweza pia kusababisha viowevu kuvuja kutoka kwenye mfumo wa damu
hii husababisha ukolezi wa damu ambapo kuna plazma kidogo sehemu ya majimaji ya damu na seli nyekundu za damu zaidi kwenye damu
pia husababisha viwango vya chini vya alibumini kwenye damu wakati mwingine homa kali ya dengi husababisha efusheni ambapo kiowevu kilichomiminika hukusanyika kwenyemapafu au asitisi ambapo kiowevu hukusanyika kwenye fumbatio
ikiwa mikusanyiko hii ni mikubwa vya kutosha mtaalam wa afya anaweza kuitambua anapomchunguza mtu huyu vipimo mtaalam wa afya anaweza kutambua sindromu ya mshtuko ya dengi mapema ikiwa ataweza kutumial altrasaundi ili kupata kiowevu ndani ya mwili
hata hivyo katika maeneo mengi ambapo homa ya dengi imeenea sana wahudumu wengi wa afya na kliniki hawana mashine ya altrasaundi
katika mwaka wa shirika la afya duniani who liliainisha au liligawa homa ya dengi katika aina mbili isiyo na utata na kali
kabla ya haya mnamo mwaka wa shirika la afya duniani liligawanya ugonjwa huu katika homa isiyotofautishwa homa ya dengi na homa ya kihemorajiki ya dengi
shirika la afya duniani lilifanya uamuzi kuwa njia hii ya kugawanya homa ya dengi na ambayo ni ya zamani ilistahili kufanywa kwa njia rahisi
pia liliamua kuwa njia hiyo ya zamani ilikuwa zuivu haikuonyesha njia zote ambamo homa ya dengi inaweza kujitokeza
ingawa uainishaji wa homa ya dengi ulibadilishwa kirasmi uainishaji wa kale bado unatumika mara kwa mara
katika mfumo wa kale wa shirika la afya duniani wa uainishaji homa ya kihemorajiki ya dengi iligawanywa katika viwango vinne vinavyoitwa awamu ya i iv homa ya dengi inaweza kutambuliwa kwa vipimo vya maabara vya mikrobiolojia
vipimo vingine vichache tofauti vinaweza kufanywa
kipimo kimoja utengaji wa virusi hutenga au kugawanya virusi vya homa ya dengi kwenye vikuza viini au sampuli za seli
aina nyingine ya kipimo utambuzi wa asidi za kiiniseli hutafuta asidi za kiiniseli kwenye virusi kwa kutumia ufundi sanifu uitwao msururu wa athari za polima pcr
kipimo cha tatu utambuzi wa antijeni hutafuta antijeni kwenye virusi
kipimo hutafuta kwenye damu antibodi zinazotengenezwa na mwili ili kupigana na virusi vya homa ya dengi vipimo vya utengaji wa virusi na utambuzi wa asidi za kiiniseli ni bora kuliko utambuzi wa antijeni
hata hivyo gharama ya vipimo hivi ni ghali na kwa hivyo havipatikani katika sehemu nyingi
homa ya dengi inapokuwa katika awamu za kwanza vipimo vinaweza kuwa hasi kumaanisha havionyeshi kuwa mtu huyo ana ugonjwa huo
isipokuwa vipimo vya antibodi vipimo hivi vya maabara vinaweza kusaidia kutambua homa ya dengi katika awamu ya mwanzoni kwanza ya ugonjwa pekee
hata hivyo vipimo vya antibodi vinaweza kudhibitisha kuwa mtu ana homa ya dengi katika awamu za mwisho za maambukizi
hakuna chanjo zilizoidhinishwa kuwakinga watu kutokana na virusi vya homa ya dengi
shirika la afya duniani lilipendekeza mpango wa kuzuia homa ya dengi unaoitwa mpango unganifu wa kudhibiti vekta ulio na sehemu tano tofauti shirika la afya duniani pia linapendekeza kufanya vitu maalum ili kudhibiti mbu na kuwakinga watu dhidi ya kuumwa
njia bora zaidi ya kudhibiti aina ya aedes aegypti ni kuharibu makazi yake
watu wanafaa kumwaga maji yaliyo kwenye vyombo katika mazingira yao ili mbu wasitage mayai humo ndani
viua wadudu au mbinu zaki kibayolojia vinaweza pia kutumika katika kudhibiti mbu katika maeneo haya
wanasayansi wanafikiri kuwa kunyunyiza otganofosfati au kiua wadudu cha pairethroidi hakusaidii
wanaweza kutumia vizuia wadudu kama vile viowevu vya kuua wadudu ambayvo husaidia kuwafukuza mbu
deet ni bora zaidi watu wanaweza pia kutumia neti wanapopumzika
watu tofauti wanahitaji matibabu tofauti kulingana na dalili zao
watu wengine hupata nafuu kwa kunywa vinywaji tu nyumbani wahudumu wao wa afya wakifuatilia ili kuhakikisha wanapata nafuu
watu wengine wanahitaji dawa za kupitishwa kwenye mishipa na kupewa damu
mtaalam wa afya anaweza kuamua kumlaza hospitalini ikiwa ana dalili mbaya za hatari hasa ikiwa ana hali mbaya ya kiafya inayodumu kwa muda mrefu
watu walioambukizwa wanapohitaji viowevu kupitia kwenye mshipa kwa kawaida huvihitaji kwa siku moja au mbili
mtaalam wa afya ataongeza kiwango cha viowevu anavyopewa ili mtu huyo aweze kutoa kiwango fulani cha mkojo 
 ml kg hr
kiowevu hicho huongezwa hadi hematokriti ya mtu huyo kiwango cha ayoni kwenye damu na ishara muhimu kurejea katika hali yake ya kawaida
kwa sababu ya hatari ya kutokwa na damu wataalam wa huduma za afya hujaribu kujitenga nataratibu za kiafya zenye madhara kama vile intubesheni ya nasogastri kuweka tyubu kwenye pua la mtu na kuiteremsha hadi kwenye tumbo kudunga sindano kwenye misuli kumpa mtu dawa kwenye misuli moja kwa moja na kwenye mianya ya ateri kuweka sindano kwenye ateri
asetaminofeni tylenol inaweza kutumiwa kudhibiti homa na maumivu
aina ya dawa ya kuzuia kuvimba inayoitwa nsaid kama vile ibuprofeni na asprini hazifai kutumiwa kwa sababu zinaweza kusababisha kutokwa na damu
kupewa damu kunafaa kuaza mapema iwapo ishara kuu za mtu huyu zitabadilika au si za kawaida na ikiwa idadi ya seli nyekundu za damu inapungua
ikiwa damu itahitajika mtu anafaa kupata damu nzima damu ambayo haijagawanywa katika sehemu tofauti au kundi la seli nyekundu za damu
pleteleti zilitengwa kutoka kwa damu nzima na plazma mbichi iliyoganda huwa haipendekezwi
mtu anapokuwa katika awamu ya kupata nafuu kutokana na homa ya dengi hatapewa tena viowevu kupitia mishipani ili asiweze kupata limbiko la viowevu mwilini mwake
ikiwa kiowevu kitakuwa kingi na dalili kuu ziwe dhabiti zisizobadilika ni vyema kuacha kumpa viowevu zaidi
ikiwa mtu hako tena katika awamu ya hatari ya ugonjwa huu anaweza kupewa diuretiki ya kitanzi kama vile furosemidi lasix
hii inaweza kusaidia kuondoa viowevu zaidi kwenye damu yake
watu wengi walio na homa ya dengi hupata nafuu na hawapati matatizo yoyote baadaye
bila matibabu asilimia hadi ya watu walioambukizwa hadi katika kila watu hufariki kutokana na homa ya dengi
kwa kupata matibabu yanayofaa chini ya asilimia hufariki
hata hivyo kwa watu walio na homa kali ya dengi asilimia hufariki kwa kila homa ya dengi imeenea sana katika zaidi ya nchi 
kila mwaka watu milioni hadi ulimwenguni huambukizwa
pia husababisha watu nusu milioni kulazwa hospitalini na takriban vifo hadi ulimwenguni kila mwaka
homa ya dengi ndio ugonjwa wa virusi ulioenea sana ambao huenezwa na wadudu
homa ya dengi inakisiwa kuweza kusababisha ulemavu kwa maisha ya mtu kwa taktiban miaka kwa kila milioni moja ya watu
hii ina maana kuwa kwa kila milioni moja ya watu homa ya dengi husababisha takriban miaka ya maisha kupotea
hii ni takriban ni karibu sawa na athari zinazosababishwa na magonjwa mengine ya utotoni na ya tropiki kama vile kifua kikuu
homa ya dengi inakisiwa kuwa ugonjwa wa pili muhimu wa tropiki baada yamalaria
shirika la afya duniani pia huainisha denge kama mojawapo wa magonjwa ya tropiki yaliyotelekezwa kumaanisha kuwa haichukuliwi kuwa jambo zito ipasavyo
katika mwaka wa homa ya dengi ilikuwa imeenea mara zaidi ikilinganishwa na mwaka wa 
mambo mengi yanakisiwa kusababisha kuongezeka kwa denge
halijoto duniani pia inakisiwa kusababisha ongezeko la homa ya dengi
watu bilioni 
 wanaishi katika maeneo ambapo homa ya dengi hutokea
asilimia ya watu hawa wanaishi asia na pasifiki
mara ya kwanza kuandika kuhusu dengi ilikuwa takribani miaka mingi iliyopita
ensaiklopidia ya tiba ya uchina kutoka katika nasaba ya jin iliyokuwepo tangu hadi ad ilizungumzia kumhusu mtu ambaye huenda alikuwa na homa yadengi
kitabu hicho kilizungumzia sumu ya maji iliyosababishwa na wadudu wanaopaa
kunazo pia nakala zilizoandikwa tangu karne ya miaka ya kuhusu kinachoweza kuwa epidemiki ya homa ya dengi ambapo ugonjwa huo ulienea kwa haraka kwa muda mfupi
ripoti za hapo awali za epidemiki ya homa ya dengi huenda ni za tangu mwaka ya na 
ripoti hizi zinazungumzia epidemiki iliyomaliza asia afrika na kaskazini mwa marekani
tangu wakati huo hadi mwaka wa hapakuwa na epidemiki nyingine nyingi
katika mwaka wa wanasayansi walionyesha kuwa homa ya dengi husababishwa na virusi
huu ulikuwa ugonjwa wa pili kuonyeshwa kusababishwa na virusi
homa ya dengi ilianza kuenea kwa haraka katika na baada ya vita vya pili duniani
hii inakisiwa kuwa kutokana na vita kubadili mazingira kwa njia tofauti
aina tofauti za homa ya dengi pia huenea katika maeneo mapya
kwa mara ya kwanza watu walianza kupata homa ya kihemorajiki ya dengi
aina hii kali ya ugonjwa huu iliripotiwa kwa mara ya kwanza nchini ufilipino mnamo mwaka wa 
kufikia miaka ya homa ya kihemorajiki ya dengi ilikuwa kisababishi kikuu cha vifo kwa watoto
homa ya kihemorajiki ya dengi na dalili za sindromu ya mshtuko ya dengi ziliripotiwa kwa mara ya kwanza katika marekani ya kati na kusini mwaka wa 
wakati huu wataalam wa afya waligundua kuwa watu ambao walikuwa tayari wamepata aina ya ya virusi vya dengi walikuwa wakipata aina ya miaka michache baadaye
haijulikani sana mahali ambapo neno dengi lilitokea
watu wengine hukisia kuwa linatoka katika swahili kirai ka dinga pepo kirai hiki kinazungumzia kuhusu huo ugonjwa kusababishwa na pepo za kishetani neno la kiswahili dinga linakisiwa kutoka katika neno la kihispania dengi
huenda neno hilo lilitumika kumwelezea mtu aliyeathiriwa na maumivu ya mifupa yanayotokana na homa ya dengi uchungu huo ungemfanya mtu kutembea kwa makini
hata hivyo pia kuna uwezekano kuwa neno hilo la kihispania lilitokea katika lugha ya kiswahili na sio ilivyosemwa hapo awali
watu wengine hukisia kuwa neno dengi lilitokea nchini west indies
nchini west indies watumwa walioathiriwa na homa ya dengi walisemekana kusimama na kutembea kama mlimbwende
kwa sababu ya haya ugonjwa huo pia uliitwa homa ya mlimbwende neno homa ya kuvunja mifupa lilitumika kwa mara ya kwanza na benjamin rush aliyekuwa daktari fizishiani na mwanzilishi
katika mwaka wa rush alitumia jina homa ya kuvunja mifupa katika ripoti inayohusu kuzuka kwa dengi mwaka wa nchini philadelphia
katika ripoti hiyo rush alitumia sana neno rasmi homa ya kuondoa nyongo
neno homa ya dengi halikutumika sana hadi baada ya mwaka wa 
kabla ya hapo watu tofauti walitumia majina tofauti kwa ugonjwa huo
kwa mfano homa ya dengi pia iliitwa homa ya kuvunja moyo na la dengue majina mengine pia yalitumika kwa dengi kali kwa mfano thrombocytopenic purpura ya kuambukiza philippine thai na homa ya kihemorajiki ya singapore
wanasayansi wanazidi kufanya utafiti wa njia za kukinga na kutibu homa ya dengi
watu pia wanajaribu kudhibiti mbu kutengeneza dawa ya chanjo na kutengeneza dawa ya kupigana na virusi hivi
kwa mfano guppies poecilia reticulata au kopepodi wanaweza kuwekwa kwenye maji yosiyotiririka ili waweze kula viluwiluwi mayai wa mbu
wanasayansi wanazidi kujitahidi kutengeneza dawa ya chanjo ya kuwakinga watu kutokana na aina zote nne za dengi
wanasayansi wengine wanahofia kuwa chanjo inaweza kuongeza hatari zaidi ya ugonjwa huu kupitia uwezekano unaotokana na antibodi ade
chanjo bora zaidi na inayowezekana inaweza kuwa na sifa chache tofauti
pili itafanya kazi baada ya sindano mbili au tatu
tatu itakinga dhidi ya aina zote tatu za virusi vya dengi
tano itakuwa rahisi kusafirisha na kuweka kuweka hadi itakapotakikana
sita itakuwa ya gharama ya chini na kuwa ya kumudu bei inayofaa chanjo chache zilikuwa zimejaribiwa kufikia mwaka wa 
wanasayansi wanaamini kuwa dawa ya kwanza ya chanjo itaweza kupatikana madukani ifikiapo mwaka wa 
fi hii inaweza kuwasaidia kutengeneza dawa bora zaidi za kukabiliana na dengi
maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo ni bakteria maambukizi katika sehemu yanjia ya mkojo
yanapoathiri sehemu ya chini wa njia ya mkojo maambukizi haya hujulikana kama sisititisi ndogo maambukizi ya kibofu
yanapoathiri sehemu ya juu ya njia ya mkojo maambukizi haya hujulikana kama pilonifritisi maambukizi ya figo
dalili katika sehemu ya chini ya njia ya mkojo ni pamoja na uchungu wakati wa kukojoa na aidha kukojoa kila mara au kuhisi haja ya kukojoa au zote
dalili za maambukizi ya figo pia huhusisha homa na maumivu katika mwanya wa fupanyonga
katika watu wazee na watoto wachanga dalili haziwi wazi kila wakati
kisababishi kikuu cha aina hizi mbili ni escherichia coli
hata hivyo katika matukio machache bakteria zinginezo virusiau kuvu zinaweza kuwa ndivyo visababishi
maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo hutokea mara nyingi zaidi katika wanawake kuliko wanaume
nusu ya idadi ya wanawake huambukizwa katika wakati fulani maishani mwao
vipengele visababishi vilivyo hatari ni pamoja na ngono na pia historia ya kifamilia
maambukizi ya figo yanaweza kufuatia maambukizi ya kibofu
maambukizi ya figo pia yanaweza kusababishwa na maambukizi ya damu
utambuzi katika wanawake wachanga wenye afya unaweza kutazamwa kwa msingi wa dalili pekee
utambuzi unaweza kuwa mgumu kwa watu walio na dalili zisizo wazi kwani bakteria zinaweza kuwepo hata kama mtu huyu hana maambukizi
katika matukio yenye matatizo au ikiwa matibabu hayajafaulu uchunguzi wa vimelea katika mkojo wakati mwingine husaidia
mtu aliye na maambukizi ya kila mara anaweza kutumia kipimo kidogo cha antibiotikikama namna ya kuzuia
matukio madogo ya maambukizi katika mfumo wa viungo vya mkojo hutibiwa kwa urahisi kwa kutumia mfululizo wa antibiotiki
hata hivyoupinzani dhidi ya antibiotiki zinazotumika kutibu hali hii unaendelea kuongezeka
ikiwa dalili hazipungui baada ya siku mbili au tatu mtu atahitaji kufanyiwa uchunguzi zaidi
katika wanawake maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo ndiyo maambukizi yanayotokea mara nyingi zaidi katika aina zote za maambukizi ya bakteria
asilimia kumi ya wanawake hupata maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo kila mwaka
maambukizi ya sehemu ya chini ya mfumo wa viungo vya mkojo pia hujulikana kama maambukizi ya kibofu
dalili zinzotokea mara nyingi zaidi ni hisia za kuchomeka wakati wa kukojoana kukojoa kila mara au kuhisi kukojoa bila mchozo wa uke na maumivu mengi
dalili hizi zinaweza kutofautiana kutoka dalili zisizo kali hadi dalili kali
katika wanawake wenye afya njema dalili hizi hudumu kwa wastani wa siku sita
baadhi ya watu huwa na maumivu juu ya mfupa wa kinene au kwenye maumivu ya sehemu ya chini ya mgongo
dalili hizi huambatana na kikundi cha dalili za maambukizi ya upande wa chini cha mfumo wa viungo vya mkojo
mkojo huwa na damu mara nadra sana au kuwa na piuria usaha katika mkojo
katika watoto wachanga dalili pekee ya maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yanaweza kuwa homa mashirikia mengi ya kiafya hupendekeza uchunguzi wa vimelea katika mkojo wakati wasichana wa chini ya umri wa miaka miwili au vijana ambao hawajatahiriwa walio wa chini ya umri wa mwaka mmoja wanapopata homa
watoto wachanga walio na maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo wakati mwingine hukumbwa na ugumu wa kula kutapika hulala sana au kuonyesha dalili za umanjano
watoto wakubwa wanaweza kukumbwa na kutoweza kujizuia kukojoa kwa ghafla kupoteza udhibiti wa kibofu
dalili za mfumo wa viungo vya mkojo zinakosekana mara nyingi katika uzee
wakati mwingine dalili pekee ufukunyungu kutoweza kujizuia kukojoa mabadiliko katika hali ya kiakili au uchovu
dalili ya kwanza katika watu wazee ni sepsisi ambayo ni maambukizi ya damu utambuzi unaweza kutatizika kwa sababu watu wengi wazee wana ufukunyungu au wana dimenshia wana hali lemavu ya kiakili
coli ndicho kisababishi cha asilimia ya maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo
staphylococcus saprophyticus ndicho kisababishi cha asilimia ya matukio haya
mara nadra sana maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo husababishwa na maambukizi virusi au kuvu
visababishi vya kibakteria ni pamoja na klebsiella proteus pseudomonas na enterobacter
visababishi vya kibakteria huwa havitokei mara nyingi na kwa kawaida huhusishwa na hali zisizo za kawaida za mfumo wa viungo vya mkojo au kuweka katheta kwenye mfumo wa viungo vya mkojo
maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yanayosababishwa na staphylococcus aureus kwa kawaida hutokea kufuatia maambukizi yanayotokana na damu
ngono husababisha asilimia ya maambukizi ya kibofu katika wanawake wachanga wanaojihusisha na ngono sana
hatari ya kuambukizwa huhusishwa na idadi ya marudio ya ngono
huku maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yakitokea mara vyingi wakati wanawake wanapoolewa tamko sisititisi ya fungate hutumika mara nyingi
katika wanawake walio katika baada ya ukomo hedhi ngono haiathiri hatari ya kupata maambukizi ya mfumo ya viungo vya mkojomatumizi ya spemisidi utumizi huu huongeza hatari ya maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo
wanawake hupata maambukizi mengi zaidi ya mfumo wa viungo vya mkojo kwa sababu wao wana urethra fupi na iliyo karibu na kinyeo
huku kiwango cha estrojeni ya wanawake homoni kinaposhuka kufuatia ukomohedhi hatari ya maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo hupanda kwa sababu ya kupoteza flora ya uke inayokinga bakteria njema iliyo ukeni
kuweka katheta kwenye mfumo wa viungo vya mkojo huongeza hatari ya maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo
hatari ya bakteriuria bakteria kwenye mkojo ni asilimia hadi kila siku
hatari ya maambukizi husika inaweza kupunguzwa kwa kutumia katheta inapohitajika kwa kutumia ufundisanifu usio na bakteria kuingiza katheta na kuhakikisha kuwa katheta hii inavuta mkojo bila kuzibika
maambukizi ya kibofu ni ya kawaida sana katika familia zingine sababu zingine za hatari ni pamoja na kisukari kuwa asiyetahiriwa na kuwa na haipatrofia hafifu ya kibofu kibofu kinene
vipengele vinavyochangia matatizo havijulikani vyema
katika watoto maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo huhusishwa namrejeo wa kiboofuni na ureta mwendo usio wa kawaida wamkojo kutoka katika kibofu hadiureta au figo nakufungika kwa choo
bakteria inayosababisha maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo huingia kibofuni kupitika urethra
hata hivyo maambukizi yanaweza kuingia kupitia damu au limfu
madaktari wanaamini kuwa bakteria hii huingia katika urethra kutoka matumboni
wanawake wako katika hatari kuu zaidi kwa sababu ya maumbile ya viungo vyao vya ndani
baada ya kuingia katika kibofu bakteria za e
coli zina uwezo wa kujibandika katika pembezo mwa kibofu na kuunda bayofilamu mpako wa vidubini inayopinga mwitikio wa kingamwili
idadi kubwa ya njia za kukinga hazijathibitishwa kubadili matokeo ya mara nyingi ya maabukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo
njia hizi ni pamoja na tembe za kuzuia mimba au kondomu kukojoa punde baada ya ngono aina ya chupi iliyotumiwa mbinu za usafi wa kibnafsi zinazotumika baada ya kukojoa au kukunya au kama mtu kwa kawaida huoga kwa karai au mfereji
vilevile hakuna ushahidi wa kutosheleza kyuonyesha kuwa kukawisha mkojo kutumia kisodo na kuonya uke kwa maji mengi kunaweza kusababisha maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo
watu wanaoambukizwa mara kwa mara na pia kutumia spemisidi au kiwambo kama njia ya kuzuia mimba wanashauriwa kutumia mbinu zinginezo
maji au kidonge cha matunda ya kranberi yanaweza kupunguza matukio katika watu wanaoambukizwa mara kwa mara
hata hivyo kuzoea matunda ya kranberi kwa muda mrefu ni jambo linaloweza kupelekea matatizo
kufikia mwaka wa probiotoki zinazotumika ndani ya uke zinzhitaji utafiti zaidi ili kutambua iwapo zina manufaa
kwa watu walio na maambukizi yanayojirudiarudia matumizi ya antibiotiki kwa muda mrefu hunufaisha
dawa zinazotumika mara nyingi ni pamoja na nitrofurantoin na trimethoprim sulfamethoxazole
ikiwa maambukizi yanahusiana na ngono kujamiana baadhi ya wanawake hunufaika kwa kutumia antibiotiki baada ya ngono
kwa wanawake walio katika kipindi cha ukomohedhi estrojini aina ya homoni ya kupakwa ukeni imetambulika kupunguza kurejea kwa maambukizi
kinyume na malai ya kupakwa utumizi wa estrojini ya ukeni kutokapesari haujanufaisha inapotumika kama kipimo cha kiwango cha chini cha antibiotiki
idadi fulani ya chajo zingali zikitengenezwa kufikia mwaka wa 
ushahidi kuwa antibiotiki zinazozuia hupunguza maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo katika watoto ni mdogo sana
katika visa adimu katika watu wasio na matatizo ya figo maambukizi yanayorejea ya mfumo wa viungo vya mkojo husababisha mataizo ya figo
matatizo haya hupelekea chini ya theluthi ya asilimia asilimia 
 ya ugonjwa wa muda mrefu wa figo katika watu wazima
katika visa visivyo hatari uchunguzi wa kimaabara hauhitajiki na maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yanaweza kutambuliwa kulingana na dalili pekee
uchuguzi mwingine uchunguzi wa mkojo kwa kutumia hadumini huangazia uwepo waseli nyekundu za damu chembechembe nyeupe za damu au bakteria
uchunguzi viini wa mkojo huchukuliwa kuwa chanya iwapo utaonyesha idadi ya koloni za bakteria ikiwa vitengo vinavyounda koloni au zaidi kwa kila ml ya kiumbe cha kawaida cha njia ya mkojo
uchunguzi pia unaweza kutumika kupima kiwango cha usikivu wa antibayotiki na kusaidia kubaini aina ya tiba ya antibiotiki itakayotumika
hata hivyo wanawake wanaotambulika kuwa na maambukizi wanaweza kuboresha afya kwa kutumia matibabu ya antibiotiki dalili za maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo zinaweza kuwa hafifu katika watu wazee kwa hivyo utambuzi unaweza kuwa mgumu bila kupata vipimo vya kutegemewa
maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yanayohusisha sehemu ya chini ya mfumo wa viungo vya mkojo hujulikana kama maambukizi ya kibofu
maambukizi yanayohusisha sehemu ya juu ya mfumo wa viungo vya mkojo hujulikana kama pilonifritisi au maambukizi ya figo
iwapo mkojo una bakteria nyingi lakini hakuna dalili hali hii kujulikana kama bakteriuria
ili kutambua maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo katika watoto viini vunafaa kutambulika katika mkojo
mara nyingi uchafuzi husababisha changamoto hivyo kipeo cha cfu ml hutumika kuchukua sampuli ya kati ya kitegeo safi cfu ml hutumika kwa sampuli zilizotolewa kwa katheta na cfu ml hutumika kwa mpumuo wa juu ya kinena sampuli inayotolewa moja kwa moja kutoka ndani ya kibofu kwa kutumia sindano
the shirika la afya duniani hushauri kwamba mifuko ya mkojo isitumiwe kuchukua sampuli kwa sababu ya kiwango cha juu cha uchafuzi wakati mkojo huo unapochunguzwa
inapendekezwa kutumia katheta iwapo mgonjwa hawezi kutumia choo
baadhi ya makundi ya kiafya kama vile chuo cha marekani cha wanapidriatiki hupendekeza picha za matibabu za figo na voiding sistorethrogramu ya kuvuta kutazama urethra na kibofu cha mkojo kwa kutumia picha za moja kwa moja wanapokojoa katika watoto wote walio na umri wa chini ya miaka na wana maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo
hata hivyo kwa sababu kuna ukosefu wa matibabu mwafaka iwapo matatizo yatapatikana makundi mengine kama vile taasisi ya kitaifa ya fanaka ya matibabu hushauri picha za kila mara kwa watoto wa umri wa chini ya miezi au walio na matokeo ya uchunguzi yasiyo ya kawaida
katika wanawake walio na sevisitisi inflamesheni ya seviksi au vajinitisi inflamesheni ya uke na wavulana walio na dalili za maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo maambukizi yanaweza kuwa yamesababishwa na chlamydia trachomatis au neisseria gonorrheae vajinitisi pia inaweza kusababishwa na maambukizi ya chachu sisititisi ya ndani ya maungo uchungu wa muda mrefu wa ndani ya kibofu inaweza kuwa kisababishi cha dalili za mara kwa mara za maambukizi ya viungo vya mfumo wa mkojo lakini ambao sampuli za mkojo wao havionyeshi maambukizi baada ya uchunguzi wala hawapati nafuu baada ya kupewa antibiotiki
fenasopiridini inaweza kutumika pamoja na antibiotiki ili kupunguza muwasho wa maambukizi ya kibofu
hata fenasopiridini kwa sasa haitumiki kwa sababu za usalama wa kiafya hasa hatari kuu ya methemoglobinemia kiwango cha juu ya kawaida cha methemoglobini katika damu
wanawake walio na maambukizi madogo na ya mara kwa mara ya viungo vya mfumo wa mkojo hunufaika kutokana na tiba ya kibinafsi ufuatilizi wa kibinafsi utahitajika tu iwapo matibabu ya kwanza hayatafaulu
women can ask their physicians to prescribe the antibiotics by phone
maambukizi yasiyo na utata yanaweza kutambuliwa na kutibiwa kwa msingi wa dalili pekee
antibiotiki za kumeza kama viletrimethoprim sulfamethoxazole tmp smx cephalosporins nitrofurantoin aufluoroquinolone hufupisha sana muda anaochukua mgonjwa kupona
matibabu ya siku kwa kutumia trimethoprim tmp smx au fluorokwinoloni kwa kawaida hutosha
baada ya matibabu mgonjwa hutarajiwa kupata nafuu baada ya saa 
takriban asilimia ya watu watapata nafuu bila matibabu baada ya siku au wiki chache
jamii ya magonjwa sambazi ya marekani haipendekezi fluorokwinoloni kutumika kama matibabu ya kwanza kwa sababu inakisiwa kuwa kuitumia sana kunaweza kupelekeaukinzani dhidi ya kikundi hiki cha matibabu hivyo kupunguza manufaa yake
licha ya tahadhari hii kuna ukinzani ambao umetokea dhidi ya matibabu haya yote ambapo unahusiana na matumizi yake ya wingi
katika baadhi ya mataifa trimethoprim pekee huchukuliwa kama sawa na tmp smx
watoto walio na maambukizi madogo ya viungo vya mfumo wa mkojo mara nyingi hunufaika na matibabu ya siku ya antibiotiki
pilonifritisi maambukizi ya figo hutibiwa kwa kina zaidi kuliko maambukizi madogo ya kibofu kwa kutumia matibabu ya muda mrefu ya antibiotiki au antibiotiki za ndani ya misuli
siku saba za kutumia florokuinoloni aina ya ciprofloxacin kwa kawaida hutumika katika sehemu za kijiografia ambapo kima cha ukinzani ni chini ya asilimia 
iwapo kima cha ukinzani katika eneo ni zaidi ya asilimia kipimo cha dawa ya kudungwa ndani ya misuli iitwayo ceftriaxone mara nyingi hupendekezwa
watu walio na dalili mbaya zaidi wakati mwingine hulazwa hospitalini ili kuendelea kupewa antibiotiki
iwapo dalili hazitapungua kufuatia siku mbili au tatu za matibabu matatizo kama vile kufungana kwa njia ya mkojo kunakotokana namawe ya figo huchunguzwa
maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo mara nyingi huwa maambukizi ya bakteria katika wanawake
maambukizi haya hutokea mara nyingi kati umri wa miaka na 
asilimia ya wanawake hupata maambukizi kila mwaka asilimia huwa na maambukizi katika wakati fulani maishani mwao
mara nyingi maambukizi hujirudia huku takriban nusu ya watu wakiambukizwa tena kabla ya mwaka kuisha
maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo hutokea mara nne zaidi katika wanawake kuliko wanaume
pilonifritisi maambukizi ya figo hutokea kwa upungufu wa kati ya mara 
pilonifritisi ndicho kisababishi kikuu chamaambukizi yanayotoka hospitalini huku yakichangia takriban asilimia ya maambukizi yanayotoka hospitalini
viwango vya dalili za kibakteria katika mkojo wa wanaume wa umri wa zaidi ya miaka ni katik ya asilimia na 
maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yanaweza kuwadhuru asilimia ya watu katika miaka yao ya utotoni
maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo katika watoto ndiyo yanayopatikana mara nyingi zaidi katika wavulana wasio tahiri wa umri wa chini ya mwezi wakifuatwa na wasichana wa umri wa chini ya mwaka 
hata hivyo takwimu katika watoto hutofautiana pakubwa
katika kikundi cha watoto walio na homa kati ya asilimia na yao wa umri wa kati ya kuzaliwa na miaka walitambulika kuwa na maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo
nchini marekani maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo huchangia takriban ziara milioni na ziara milioni za vitengo vya dharura na watu wanaolazwa hospitali kila mwaka
gharama ya maambukizi haya ni kubwa sana kulingana na wakati unaotumika na bei ya utunzaji wa kiafya
gharama ya moja kwa moja ya matibabu inakadiriwa kuwa bilioni 
 za marekani
maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo ya ekuwa yakielezwa tangu siku za kale
maelezo ya kwanza kuwahi kuandikwa ambayo yanapatikana katika mafunjo ya ebers ni ya takriban bc
wamisri walieleza maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo kama kutoa joto kutoka ndani ya kibofu mitishambakufyonza damu na kupumzika ndizo aina matibabu zilizotumika kufikia mwaka wa wakati antibiotiki zilipatikana
wanawake walio na maambukizi nya mfumo wa viungo vya mkojo wako katika hatari zaidi ya maambukizi ya fiigo wakati wa ujauzito viwango vya juu vyaprojesteroni homoni huongeza hatari ya upungufu ulaini wa ureta na kibofu
ulaini wa misuli uliopungua hupelekea ongezeko la uwezekano wa kurudi kwa mkojo ambapo mkojo hurudi kupitia ureta kuelekea katika figo
wanawake wajawazito hawana ongezeko la hatari ya dalili bakteriuria lakini iwapo bakteriuria zipo wanawake wajawazito wana hatari ya asilimia ya maambukizi ya figo
kwa hivyo matibabu hupendekezwa iwapo utambuzi wa mkojo utaonyesha dalili ya maambukizi hata kama dalili hazipo
unene wa kupindukia ni hali ya kimatibabu ambapo mafuta ya ziada ya mwili hulimbikizana hadi kiwango kinachoweza kuathiri vikubwa afya ikipelekea kupungua kwa matarajio ya urefu wa maisha na au ongezeko la matatizo ya kiafya
watu hutajika kuwa na unene wa kupindukia wakati nambapeo ya mata ya mwili nmm kipimo kinachopatikana kwa kugawanya uzito wa mtu ulio katika kilogramu kwa mraba wa urefu wake katika mita imezidi vipimo kg m 
unene wa kupindukia huongeza uwezekano wa magonjwa mbali mbali hususanugonjwa wa moyo aina ya ya kisukari apnea pingani ya usingizi aina fulani za saratani osteoathritisi andpumu
unene wa kupindukia mara nyingi husababishwa na ujumuisho wa kula chakula kilicho na nguvu nyingi ukosefu wa mazoezi ya mwili nahatarisho la kijeni ingawa visa vichache husababishwa kwa kimsingi na jeni matatizo yakiendrosini matibabu au maradhi ya kiakili
ushahidi wa kudhibitisha dhana kuwa baadhi ya watu hunenepa hata ingawa wao hula kiasi kidogo hautoshi kwa wastani watu wanene hutumia nguvu nyingi kuliko watu wadogo kwa sababu ya nguvu zinazohitajika kuimarisha mata kubwa ya mwili
chakula bora namazoezi ya mwilindiyo njia kuu za kutibu unene wa kupindukia
ubora wa chakula unaweza kuimarishwa kwa kutumia vyakula vilivyo na nguvu nyingi kama vile vyakula vilivyo na kiwango cha juu cha mafuta na sukari na kwa kutumia unyuzi wa chakula kwa wingi zaidi
dawa za kukabiliana na unene wa kupindukiazinaweza kutumiwa kupunguza hamu ya chakula au kuzuia ufyonzaji wa mafuta huku mtu akila chakula kinachofaa
iwapo chakula bora mazoezi na matibabu hayatoshi mpira wa utumboni unaweza kusaidia kupunguza uzito wa mwili auupasuaji unaweza kufanywa ili kupunguza ukubwa wa tumbo na au urefu wa matumbo
upasuaji huu hupelekea mtu kushiba upesi na kupunguza uwezo wa kufyonza virutubishi vilivyo katika chakula
unene wa kupindukia ni kisababishi kinachozuilika cha kifoulimwenguni kote huku kiwango chake cha ueneaji kikiongezeka kwa watu wazima na watoto
viongozi huamini kuwa tatizo hili ni mojawapo ya matatizo makuu zaidi ya afya ya umma katika karne ya century
unene wa kupindukia nihali ya kimatibabu ambapo mafuta ya mwili ya ziada hulimbikizana hadi kiwango kinachoathiri afya vikubwa
hali hii hufasiliwa kwa kielezo cha uzani wa mwili kum na kukadiriwa zaidi kwa kupima ugawaji wa mafuta kupitia kwa uwiano wa kiuno na nyonga na ujumla wa vipengele hatari vya magonjwa ya mishipa na moyo
kielezo cha uzani wa mwili kinahusiana kwa karibu naasilimia ya mafuta ya mwili na jumla ya mafuta ya mwili
katika watoto uzito uliobora hutofautiana kwa sababu ya umri na jinsia
katika watoto na vijana baleghe unene wa kupindukia hufasiliwa sio kwa nambari kamili lakini kwa kulinganishwa na kikundi cha kawaida cha kihistoria hivi kwamba unene wa kupindukia ni wa kielezo cha uzani wa mwili kilicho zaidi ya asilimia data ya marejeleo ambayo ilitumiwa kukadiria hesabu hii ni ya kutoka mwaka wa hadi hivyo haijaathiriwa na ongezeko la uzito la hivi karibuni
kielezo cha uzani wa mwili hukadiriwa kwa kugawanya uzito wa mtu kwa kipeo cha uzito wake na kwa kawaida huandikwa aidha kwakimita au vipimo vya kawaida vya marekani ambapo formula ni uzito wa mtu katika pauni naformula ni urefu wa mtu katika inchi
fasili zinazotumika mara nyingi ambazo zilitolewa nashirika la afya duniani sad mwaka wa na kuchapishwa mwaka wa hutoa ukadiriaji kama ilivyoorodheshwa katika jedwali lililo upande wa kulia
baadhi ya mashirika yamerekebisha kidogo fasili zilizotolewa na sad
habari ya kiupasuaji hugawanya unene wa kupindukia wa daraja la katika vikundi zaidi ambavyo ukadiriaji wake ungali unakumbwa na utata
kwa sababu watu wa asili ya asia wameendelea kuathiriwa vibaya katika kiwango cha kum cha chini kuliko kile cha wazungu baadhi ya mataifa yamefasili upya unene wa kupindukia wajapani wamefasili unene wa kupindukiakama kiwango chochote cha kum kinachozidi huku china ikitumia kipimo cha kum cha juu ya 
uzito wa mwili uliozidi uzito huhusishwa na magonjwa mengi hasamagonjwa ya moyo na mishipa aina ya ya diabitisi melitasi apnea pingani ya usingizi aina fulani za saratani osteoathritisi napumu
matokeo yake ni kwamba unene wa kupindukia umetambulika kupunguzamatarajio ya urefu wa maisha
unene wa kupindukia ni mojawapo ya visababishi vinavyoweza kuzuilika vya vifo kote ulimwenguni
nchini marekani inakisiwa kuwa unene wa kupindukia husababisha zaidi ya vifo hadi kila mwaka huku milioni 
 ya vifo katika nchi za ulaya husababishwa na uzito uliozidi
kwa wastani unene hupunguza muda wa maisha kutoka hadi na miaka kielezo cha uzani wa mwili cha hupunguza matarajio ya urefu wa maisha kwa miaka hadi ilhali unene uliokidhiri kielezo cha uzani wa mwili hupunguza matarajio ya urefu wa maisha kwa miaka unene wa kupindukia huongeza hatari ya hali nyingi za kimwili na kiakili
ambatani hizi kwa kawaida huonyeshwa sana katikadalili za magonjwa ya umetaboli a combination of medical disorders which includes diabetes mellitus type high blood pressure high blood cholesterol andhigh triglyceride levels
matatizo aidha husababishwa kwa njia ya moja kwa moja na unene au kwa njia isiyo ya moja kwa moja inayohusiana kupitia utaratibu ulio na sababu sawa kama vile lishe duni au hali ya kuzembea katika maisha
uhusiano kuu kati ya unene na hali maalum inatofautiana
moja wapo ya uhusiano kuu na ugonjwa wa kisukari aina ya 
mafuta ya ziada mwilini ndiyo kisababishi cha ya hali ya kisukari kwa wanaume na kwa wanawake
mathara ya kiafya huwa katika vikundi viwili vipana yale yanayotokana na madhara ya kiasi cha mafuta kilichozidi kama vileosteoarthritisi apnea pingani ya usingizi kutengwa na jamii na yale yanayotokana na idadi iliyozidi ya seli za mafuta kisukari saratani ugonjwa wa moyo na mishipa ya damu ugonjwa wa maini iliyo na mafuta usiohusiana na pombe
ongezeko la mafuta katika mwili hugeuza hali ambavyo mwili huitikia insulini hali ambayo inaweza kusababisha kupinga insulini
ongezeko la mafuta pia husababisha hali ya inflamesheni and aprothrombotic state
ingawa mathara ya kiafya ya unene wa kupindukia miongoni mwa jumla ya watu imeungwa mkono na ushahidi uliopo matokeo ya kiafya katika vijikundi mahususi yanaonekana kuboreka kwa kiwango cha kielezo cha uzani wa mwili kinachoongezeka tukio linalojulikana kama fumbo kuhusu kuendelea kuishi kwa watu walio na unene wa kupindukia
mara ya mwanza fumbo hili lilielezwa mnamo mwaka wa likiwakumba watu walio na uzito na unene wa kupindukia waliokuwa wakisafishwa damu kisha kupatikana katika watu waliokuwa na mshtuko wa moyo na ugonjwa wa ateri za pembeni uap
katika watu waliokuwa na mshtuko wa moyo wale waliokuwa na kipimo cha kielezo cha uzani wa mwili cha kati ya 
na 
 walikuwa na kima cha vifo cha chini zaidi ya waliokuwa na uzito wa kawaida
hii ni kwa sababu watu kwa mara nyingi hupoteza uzito wanavyoendelea kuwa wagonjwa zaidi
matokeo sawa na haya yamepatikana katika aina zingine za magonjwa ya moyo
watu walio na unene wa kupindukia wa daraja la na magonjwa ya moyo hawana kima kikubwa zaidi cha matatizo ya moyo kuliko watu walio na uzito wa kawaida ambao wana matatizo ya moyo
hata hivyo katika watu walio na viwango vikubwa zaidi vya unene wa kupindukia hatari ya kutokea kwa matatizo ya ziada huongezeka
hata baada yaupasuaji wa kipenyo cha moyo hakuna ongezeka la vifo linalotambulika katika watu walio na uzito mkubwa na unene wa kupindukia
utafiti mmoja ulionyesha kuwa ongezeko la kuendelea kuishi kwa watu walio na unene wa kupindukia husababishwa na matibabu madhubuti ambao watu hawa hupata baada ya tukio la tatizo la moyo
utafiti mwingine unaonyesha kuwa mtu anapouchukulia kwa makiniugonjwa wa muda mrefu wa kuzibika kwa mapafu copd kwa walio na pda manufaa ya unene wa kupindukia hayapo tena
kinyume na matarajio inakisiwa kuwa viwango vya unene wa kupindukia vinavyoongezeka katika jamii vinasababishwa na urahisi wa kupata chakula kinachovutia ongezeko la kutegemea gari na uzalishaji wa bidhaa kwa kutumia mitambo
kibura pabir ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wabura pabir
kibure ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wabure
ingawa kuna utafiti wa kutosha unaoonyesha jinsi taratibu hizi zinavyopelekea ongezeko la kutokea kwa unene wa kupindukia utafiti huu bado haujaweza kutoa hitimisho kamili
watafiti walioufanya wanasema kuwa inawezekana kuwa taratibu hizi zina athari ya kiwango cha chini kuliko zile zilizojadiliwa katika aya iliyotangulia
kima cha ugavi wa nguvu za kimlokwa kila mtu hutofautiana pakubwa katika maeneo na nchi mbali mbali
kima hiki pia kimebadilika pakubwa kwa muda mrefu sasa
kutoka mwanzoni wa miaka ya hadi mwishoni wa kiaka ya wastani wa kalori kwa kila mtu kila siku kiwango cha chakula kilichonunuliwa uliongezeka katika maeneo yote duniani ila mashariki mwa uropa
nchi ya marekani ilikuwa na kima cha juu zaidi cha upatikanaji ikiwa ni karoli kwa kila mtu katika mwaka wa 
kima hiki kiliongezeka zaidi hadi katika mwaka wa 
katika miaka ya mwisho ya uropa ilikuwa na kalori nbsp kwa kila mtu
katika maeneo yanayostawi kiuchumi ya asia kulikuwa na kalori nbsp kwa kila mtu na katika kusin mwa jangwa la sahara watu walikuwa na kalori nbsp kwa kila mtu
jumla ya kalori inayotumika imetambulika kuwa inahusiana na unene wa kupindukia
upatikanaji mkubwa wa vielekezo kuhusu lishehaujafaulu kutatua shida za kula kupita kiasi na uamuzi mbaya kuhusu lishe
kutoka mwaka wa hadi viwango vya unene wa kupindukia viliongezeka kutoka 
 hadi 
katika kipindi hicho pia wastani wa chakula kinachotoa nguvu ambacho kilitumika uliongezeka
katika wanawake wastani wa ongezeko hili ulikuwa kalori kwa siku katika mwaka wa na kalori katika mwaka wa ilhali katika wanaume wastani katika ongezeko hilo ulikuwa kalori kwa siku kalori mwaka wa na kalori mwaka wa 
kiwango kikubwa cha nguvu hizi za ziada kilitokana na ongezeko la kutumia kabohidrati badala ya mafuta
vyanzo vya kimsingi vya kabohidrati hizi za ziada ni vinywaji vilivyo na sukari ambavyo vinazingatiwa kusababisha karibu ya nguvu za kila siku katika vijana wakomavu mle marekani na chipsi za viazi
utumiaji wa vinywaji vilivyo na sukari unaaminika kuchangia katika ongezeko la viwango vya unene wa kupindukia
jinsi jamii nyingi zinavyoendelea kutegemea nguvu nyingi viwango vikubwa vya chakula na vyakula duni ndivyo uhusiano wa utumiaji wa vyakula duni na unene wa kupindukia unavyoendelea kusababisha mathara
nchini marekani utumiaji wa vyakula duni uliongezeka mara tatu huku utumuaji wa chakula chenye nguvu ukiongezeka mara nne katika mwaka wa na 
sera za kilimo na ufundisanifuunaozingatia mazingira nchini marekani na bara uropa umesababisha kushuka kwa bei ya vyakula
kule marekani hatua ya kupunguza bei ya mahindi soya ngano na mchele kupitia bili ya ukulima ya marekani imepelekea kushuka kwa bei ya chakula cha viwandani ikilinganishwa na matunda na mboga
wakati mwingi watu walio na unene wa kupindukia hawaripoti vyema jinsi wanavyotumia chakula ikilinganishwa na wale walio na uzito wa kawaida
utafiti huu ni kwa mujibu wa uchunguzi wa watu uliofanyika katika chumba cha nasindromu ya kula usikuhata hivyo unene wa kupindukia hauchukuliwi kuwa tatizo la kiakili na kwa hivyo haujaorodheshwa katika dsm ivr kama maradhi ya kiakili
hatari ya uzito wa kupita kiasi na unene wa kupindukia iko juu kwa wagonjwa walio na maradhi ya akili kuliko kwa watu ambao hawana maradhi ya akili
matibabu mengine yanaweza kusababisha kuongezeka kwa uzito au mabadiliko katika mchanganyiko wa mwili nayo ni insulini salfonyilureas thiasolidinedioni dawa za magonjwa ya kiakilics dawa ya unyogovus steroidi aina zingine za dawa za mitukutiko fenitoinina valproeati pisotifeni na aina zauzuiaji mimba wa kihomoni
ingawa athari za kijenetiki ni muhimu katika kuelewa unene wa kupindukia haziwezi kuwajibikia mkondo uliopo wa ongezeko katika nchi fulani au duniani
ingawa imekubalika kuwa utumizi wa nguvu zaidi ya kiasi kinachostahili kutumika husababisha unene wa kupindukia kibinafsi kisababishi cha mageuko katika vipengele hivi viwili kwa kiwango cha jamii hujadiliwa sana
kuna nadharia kadhaa zinazohusu visababishi vya unene wa kupindukia
hata hivyo nadharia nyingi zimeshikilia kuwa unene husababishwa na mchanganyiko wa vipengele tofauti
uhusiano kati ya hadhi ya kijamii na kielezo cha uzani wa mwili huwa tofauti ulimwenguni
tathmini katika mwaka wa ilionyesha kuwa wanawake wenye hadhi ya juu ya kijamii katika nchi zinazostawii walikuwa na uwezekano mdogo wa kukumbwa na unene wa kupindukia
upungufu katika uthabiti wa uhusiano huo ulihisika kuwa uliotokana na utandawazi
katika nchi zilizostawi viwango vya unene wa kupindukia kwa watu wazima na asilimia ya watoto waliobalehe walio na uzani wa kupindukia vinahusiana na tofauti za kimapato
uhusiano kama huu hunekana katika majimbo ya marekani watu wengi wazima hata walio katika matabaka ya juu katika jamii wana unene wa kupindukia hata katika majimbo yaliyo na tofauti za kimapato
maelezo mengi yametolewa yakilinganisha kielezo cha uzani wa mwili na hadhi ya kijamii
kiburu ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na waburu
idadi ya wasemaji wa kiburu imehesabiwa kuwa watu 
inadhaniwa mwilia mwilizo wa kumudu vyakula bora zaidi nao huwa katika shinikizo zaidi la kusalia wembamba kutoka kwa jamii na wana nafasi na matumaini makubwa ya kudumisha siha njema ya kimwili
katika nchi zisizostawi inaaminika kuwa uwezo wa kumudu chakula utumizi mkubwa wa nguvu katika kufanya kazi za sulubu na tamaduni zinazothamini miili mikubwa huchangia katika kuleta mitindo hii
mitazamo inayoshikiliwa na watu kuhusu ukubwa wa mwili maishani pia inaweza kuchangia unene wa kupindukia
uhusiano wa mabadiliko katika kielezo cha uzani wa mwili kwa muda mrefu umeonekana miongoni mwa marafiki ndugu na wachumba
stress and perceived low social status appear to increase risk of obesity
watu wanaokoma kuvuta sigara huongeza uzito kwa wastani wa kilo 
 lb katika wanaume na kilo 
 lb katika wanawake kwa muda wa miaka kumi
hata hivo mabadiliko katika viwango vya uvutaji yamekuwa na matokeo duni kwa viwango vya jumla vya unene wa kupindukia
nchini marekani idadi ya watoto alionao mtu inahusiana na hatarisho lao la unene wa kupindukia
hatari ya mwanamke huongezeka kwa kwa kila mtoto ilhali hatarisho la mwanamume huongezeka kwa 
hii inaweza kuelezwa kwa kiasi fulani kutokana na ukweli kwamba kuwa na watoto wanaokutegemea hupunguza shughuli za kimwili kwa wazazi katika nchi za ulaya na marekani
katika nchi zinazostawi ukuaji wa miji unachangia katika kiwango kinachoongezeka cha unene wa kupindukia
nchini uchinaviwango vya jumla vya unene wa kupindukia viko chini ya asilimia hata hivyo katika miji mingine viwango vya unene wa kupindukia ni zaidi ya asilimia 
sawa na data za epidemiolojia tambuzi na tafiti nyingi huthibitisha kuwa unene wa kupindukia unahusiana na upungufu katika utambuzi
iwapo unene wa kupindukia husababisha upungufu katika utambuzi kwa vyovyote vile bado haijulikani kwa sasa
utafiti wa jinsi vikolezo viambukizi vinavyoathiri umetaboli ungali katika hatua zake za kwanza
flora ya utumbo imeonekana kutofautiana kati ya watu wembamba na wale walio na unene wa kupindukia
kuna ishara kuwa flora ya utumbo katika watu wanene kupindukia na wale wembamba inaweza kuathiri uwezo wa umetaboli
mabadiliko haya dhahiri katika uwezo wa umetaboli yanaaminika kuchangia kwa kiwango kikubwa katika kuvuna nguvu zinazosababisha unene wa kupindukia
iwapo tofauti hizi ndizo visababishi vya moja kwa moja au ndiyo matokeo ya unene wa kupindukia bado haijabainishwa kwa kiasi kisichopotosha uhusianio kati ya virusi na unene wa kupindukia umeonekana kwa wanadamu na spishi kadhaa tofauti za wanyama
kiasi ambacho ushirikiano huu unaweza kuwa umechangia katika kuongezeka kwa kiwango cha unene wa kupindukia bado hakijabainishwa
flier anafupisha taratibu nyingi za pathofisiolojia zinazohusika katika ukuaji na udhibiti wa unene wa kupindukia kitengo hiki cha utafiti kilikuwa hakijaangaziwa hadi mwaka wa leptini ilipogunduliwa
tangu ugunduzi huu ulipofanyika taratibu zingine nyingi za homoni zinazohusika katika udhibiti wa hamu ya kula na ulaji mitindo ya uhifadhi ya tishu ya mafuta na ukuaji wa ukinzani kwa insulini zimefumbuliwa
tangu kuvumbliwa kwa leptini grelin insulini oreksini pyy kolesistokinini adiponektini na vipengele vinginevyo zimechunguzwa
adipokini ni chembe zinazoundwa na tishu ya mafuta utendakazi wake unadhaniwa kubadilisha magonjwa mengi yanayohusiana na unene wa kupindukia
inachukuliwa kuwa leptini na grelini hufanya kazi pamoja katika jinsi zinavyoathiri hamu ya kula huku grelini inayotolewa na tumbo ikirekebisha uthibiti wa muda mfupi wa hamu ya kula yaani kula wakati ambapo tumbo liko tupu na kukoma tumbo inapotanuka
leptini hutolewa na tishu ya mafuta kuchochea hifadhi za mafuta mwilini na kupatanisha uthibiti wa muda mrefu wa hamu ya kula yaani kula kwa wingi ambapo hifadhi za mafuta ziko chini na kula kiasi kidogo zinapokuwa juu
ingawa utoaji wa leptini unaweza kufaa katika kikundi kidogo cha watu wenye unene wa kupindukia walio na upungufu wa leptini watu wengi wenye unene huu hufikiriwa kuwa wenye ukinzani wa leptini na wamepatikana kuwa na viwango vya juu vya leptin
ukinzani huu hufikiriwa kueleza kwa kiasi fulani sababu inayofanya utoaji wa leptini usionekane kufaa katika kukandamiza hamu ya kula kwa watu wengi walio na unene wa kupindukia
ingawa leptini na grelini hutolewa pembezoni zinadhibiti hamu ya kula kupitia jinsi zinavyoathirimfumo mkuu wa neva
hasa leptini na grelini na homoni zingine zinazohusiana na hamu ya kula huichocheahipothalamasi sehemu ya ubongo iliyo muhimu zaidi katika kudhibiti ulaji na utumiaji wa nguvu
kuna mizunguko kadhaa katika hipothalamasi inayochangia kwenye jukumu lake katika kuongeza na kudumisha hamu ya kula ambapomelanokotini ndiyo njia inayoeleweka vizuri sana
mzunguko huu huanzia katika sehemu ya hipothalamasi iitwayo kiini akueti ambayo matokeo yake huenda kwenye hipothalamasi ya pembeni na hipothalamasi inayotambua shibe sehemu za ubongo zinazodhibiti kula na shibe mtawalia
kiini akueti kina makundi mawili tofauti ya nuroni s
kundi la kwanza hudhirisha nuropeptaidi na peptaidi inayohusiana na agouti kwa pamoja na kuchangia katika kuichochea hipothalamasi ya pembeni na kuikandamiza hipothalamasi inayotambua shibe
kwa hivyo nuroni za nuropetaidi peptaidi inayohusiana na agouti npy agrp huchochea kula na kuzuia kushiba ilhali nuroni za pomc nika huchochea kushiba na kuzuia kula
makundi yote mawili ya nuroni za kiini akueti nuroni hudhibitiwa kwa kiasi fulani na leptini
leptini hukandamiza kundi la nuropetaidi peptaidi inayohusiana na agouti npy agrp huku ikilichochea kundi la pomc nika
kwa hivyo ukosefu wa uchochelezi wa leptini iwe ni kutokana na ukosefu wa leptini au ukinzani kwa leptin hupelekea kula zaidi na inaweza kusababisha unene wa kupindukia wa kijenetiki na wakupatikana maishani
unene wa kupindukia ni tatizo la afya ya umma na la kisera kwa sababu yaueneaji wake gharama na athari za kiafya
juhudi za afya ya umma hulenga kuelewa na kurekebisha mambo ya kimazingira yanayochangia katika kukithiri kwa unene wa kupindukia miongoni mwa watu
suluhisho hutazamia kubadilisha mambo yanayosababisha utumiaji zaidi wa vyakula viletavyo nguvu na kukandamiza shughuli mazoezi ya mwili
juhudi ni programu za milo zinazofadhiliwa na serikali katika shule kupunguza uuzaji wachakula visivyo bora kwa watoto na kupunguza upatikanaji wa vinywanji vyenye sukari katika shule
juhudi zimefanywa katika uundaji wa mazingira ya miji ili kuongeza ufikiaji wa bustani na kutengeneza njia za waendao kwa miguu
nchi nyingi pamoja na vikundi vimechapisha ripoti zinazohusu unene wa kupindukia
mnamo mwaka wa miongozo ya kwanza ya serikali ya shirikisho ya marekani ilichapishwa kwa jina clinical guidelines on the identification evaluation and treatment of overweight and obesity in adults the evidence report mwongozo wa kitabibu kuhusu utambuzi utathmini na matibabu ya unene na unene wa kupindukia katika watu wazima
mnamo mwaka wa nchini uingereza chuo cha mafizishiani cha royal kitengo cha afya ya umma na chuo cha pediatria na afya ya watoto vilitoa ripoti kuhifadhi matatizo iliyodokeza kuhusu kuongezeka kwa tatizo la unene wa kupindukia nchini uingereza
mwaka uo huo kamati teule ya afya ya bunge la uingereza bunge la uingereza nchini marekani lilianzishwa mwaka wa na hujieleza kama shirika la haki za raia linalolenga kukomesha ubaguzi wa ukubwa
hata hivyo uhamasishaji juu ya unene umebaki harakati za pembeni
shirika la kimataifa la ukubalifu wa ukubwa ni shirika lisilo la kiserikali lililoanzishwa mnamo mwaka wa 
shirika hili ni la kimataifa na hueleza lengo lake kama kuendeleza ukubalifu wa ukubwa na kusaidia kukomesha ubaguzi kwa misingi ya uzito
vikundi hivi mara nyingi hupigania kutambulika kwa unene wa kupindukia kama ulemavu chini ya sheria ya wamarekani walio na ulemavu hata hivyo mfumo wa kisheria wa marekani umeamua kuwa gharama zitakazokuwa za afya ya umma zinazidi faida za kueindeleza sheria hii ya dhidi ya ubaguzi kujumlisha unene wa kupindukia
kielezo cha uzito wa mwili mwafaka hutofautiana kulingana na umri na jinsia ya mtoto
unene katika watoto na vijana huelezwa kama kielezo cha uzito wa mwili cha zaidi ya asilimia
data ya marejeo yenye ndio mzingi wa asilimia hizi ni kutoka hadi na hivyo haijaathiriwa na ongezeko la kiwango cha unene cha hivi karibuni
unene wa utotoni umefika kiwango cha mlipuko katika karne ya kukiwa na ongezeko la kiwango katika nchi zimeendelea na zinazoendelea
kima cha unene kwa wavulana chini kanada imeongezeka kutoka miaka ya s hadi zaidi ya miaka ya bali kwa kipindi cha muda huu kiwango kiliongezeka kutoka hadi katika watoto wa brazili
kama ilivyo na unene katika watu wazima hali nyingi tofauti huchangia kwa viwango vingi ongezeko la unene utotoni
ubadilishaji wa lishe na upungufu wa mazoezi ya mwili huaminika kuwa ndizo visababishi viwili vya hivi karibu muhimu zaidi vya ongezeko la viwango
kwa sababu unene wa utotoni huendelea hadi wakati wa utu uzima na unahusishwa na magonjwa mengi yanayodumu watoto walio wanene mara nyingi huchunguzwa shinikizo la juu la damu ugonjwa wa kisukari hipalipidimia na ini yenye mafuta
matibabu yanayotumika kwa watoto hasa ni hatua ya hali ya maisha na mbinu za mwenendo hata hivyo bidii za kuongezea mazoezi kwa watoto zimekuwa na mafanikio madogo
nchini marekani dawa hazikubaliwi na muungano wa chakula na dawa kutumika katika kikundi hiki cha umri
unene katika wanyama wanaofugwa ni jambo la kawaida katika nchi nyingi
kiwango cha unene na uzito uliozidi katika mbwa mle marekani ni kutoka hadi 
 yao wakiwa ni wanene
rates of obesity in cats was slightly higher at 
nchini australia kiwango cha unene wa kupindukia katika mbwa kwa muktadha wa utabibu wa mifugo imepatikana kuwa 
hatari za unene kwa mbwa ina husiana na kama wenyewe ni wanene au la hata hivyo hakuna uhusiano kama huo baina ya paka na wenyewe
maambukizi ya virusi vya ukosefu wa kinga mwilini ukosefu wa kinga mwilini vvu ukimwi ni ugonjwa wa mfumo wa kingamwili wa binadamu unaosababishwa na virusi vya ukosefu wa kinga mwilini vvu
katika vipindi vya kwanza baada ya kuambukizwa mtu anaweza kukumbwa na kipindi kifupi cha maradhi ya aina ya mafua
kwa kawaida hali hii hufuatwa na kipindi kirefu kisicho na dalili
ugonjwa huu huendelea kutatiza kingamwili jinsi unavyozidi hivyo kumfanya mtu kuwa katika hatari zaidi ya kupata maambukizi ikiwa ni pamoja na maambukizi nyemelezi na tyumaambayo kwa kawaida hayawaathiri watu walio na kingamwili njema
vvu husambazwa hasa kupitia ngono isiyo salama ikiwa ni pamoja na kinyeo na hata ngono ya mdomoni kuongezwa damu na sindano ya kudungwa ngozini na kutoka kwa mama hadi mtoto wakati wa ujauzito kuzaa au kunyonyeshabaadhi ya viowevu vya mwili kama vile mate na machozi havisambazi vvu
kuzuia maambukizi ya vvu hasa kupitia ngono salama na miradi ya kubadilishana sindano ni mkakati mkuu wa kudhibiti kuenea kwa ugonjwa huu
ingawa matibabu ya kupunguza makali hupunguza hatari ya kifo na matatizo yanayotokana na ugonjwa huu matibabu haya ni ya bei ghali hivyo yanaweza kuhusishwa na madhara mbadala
tangu kutambuliwa kwake ukimwi umepelekea takriban vifo milioni kufikia mwaka wa 
kufikia mwaka wa takriban watu milioni wameambukizwa ukimwi kote duniani
ukimwi huchukuliwa kama janga yaani mlipuko wa ugonjwa katika eneo kubwa na ambao ungali unaenea
vvu ukimwi umekuwa na madhara makubwa katika jamii kama ugonjwa na chanzo cha ubaguzi
kuna sintofahamu kuhusu ukimwi kama vile kwamba unaweza kusambazwa kwa kugusana tu bila ngono
ugonjwa huu pia umekuwa mada kuu kuhusu utata kuhusu dini
kuna awamu tatu kuu za maambukizi ya vvu maambukizi makali awamu fiche na ukimwi
kipindi cha kwanza kufuatia maambukizi ya vvu huitwa vvu vikali vvu vya kimsingi au dalili kali za kudhibiti virusi
baadhi ya watu pia hupata maambukizi nyemelezi katika awamu hiidalili za tumboni na utumboni kama vile kichefuchefu kutapika au kuharisha zinaweza kutokea sawa na dalili za kinuroni zaniuropathia ya pembeni au sindromu ya guillain barre
muda ya dalili hutofautiana ingawa kwa kawaida huwa wiki 
kufuatia sifa zake za zisizo maalum dalili hizi mara nyingi haziwezi kutambulika kama dalili za maambukizi ya vvu
hata visa vinavyotambulika na daktari wa familia au katika hospitali mara nyingi hutambulika vibaya kama baadhi ya visababishi vingi vya magonjwa ambukizi yaliyo na dalili zinazoingiliana
kwa hivyo inapendekezwa kuchunguza vvu katika watu wanaoonyesha homa isiyoweza kuelezewa ambao wanaweza kuwa na vipengele hatari vya kuambukizwa
dalili za kwanza hufuatwa na awamu iitwayo awamu fiche vvu visivyo na dalili au vvu vya muda mrefu
bila ya matibabu awamu hii ya pili ya historia asilia ya maambukizi ya vvu inaweza kudumu kutoka miaka mitatu hadi zaidi ya miaka wastani wa miaka 
ingawa kwa kawaida mwanzoni kuna dalili chache au hata zisiwemo karibu mwishoni mwa awamu hii watu wengi hupatwa na homa kupoteza uzito matatizo ya tumbo na utumbo na maumivu ya misuli
kati ya asilimia na ya wagonjwa pia hupata limfadenopathia ya mwili wote inayorejea ambayo hudhihirika kwa uvimbe usio na kisababishi na usio chungu wa zaidi ya kikundi kimoja cha tezi za limfu ila katika sehemu za uzazi kwa zaidi ya miezi hadi 
ingawa watu wengi walioambukizwa vvu wana kiwango cha virusi kinachoweza kutambulika na ambacho bila matibabu kitaendelea na kuwa ukimwi idadi ndogo huwa na kiwango kikubwa cha seli za cd seli saidizi za t bila matibabu ya kudhibiti virusi kwa zaidi ya miaka 
watu hawa huainishwa kama wadhibiti wa vvu au watu wasioendeleza kwa muda mrefu ilhali wale ambao pia hudumisha kiwango cha chini au kisichotambulika cha virusi bila matibabu hujulikana kama wadhibiti hodari au wagandamizaji hodari ukosefu wa kinga mwilini ukimwi hufasiliwa kwa msingi wa kiwango cha seli za cd cha chini ya seli kwa kila l au kutokea kwa magonjwa maalum yanayohusiana na maambukizi ya vvu
bila matibabu maalum takriban nusu ya watu walioambukizwa vvu hupata ukimwi katika muda wa miaka 
hali zinazotokea mara nyingi zaidi kudhihirisha uwepo wa ukimwi ni numonia ya numosistisi kakeksi kwa muundo wa dalili dhoofishi za vvu na kandidiasi ya umio
dalili zingine ni pamoja na maambukizi ya njia ya pumzi maambukizi nyemelezi yanaweza kusababishwa na bakteria virusi kuvu navimelea ambavyo kwa kawaida hudhibitiwa na mfumo wa kingamwili
maambukizi yanayotokea hutegemea kwa upande mmoja aina ya viumbehai vinavyopatikana kwa wingi katika mazingira ya mtu
maambukizi haya yanaweza kudhuru karibu kila mfumo wa viungo
watu walio na ukimwi wako katika hatari kuu zaidi ya kupata saratani nyingi zinazosababishwa na virusi kama vile sakoma ya kaposi limfoma ya burkitt limfoma ya mfumo mkuu wa neva na saratani ya seviksi
sakoma ya kaposi ndio saratani inayotokea mara nyingi yaani katika asilimia hadi ya watu wenye vvu
saratani inayoifuata ni limfoma ambayo imesababisha vifo vya karibu ya watu wanaoishi na ukimwi na ndiyo dalili ya kwanza ya ukimwi katika asilimia ya watu
saratani hizi mbili huhusishwa na virusi vya hepesi ya binadamu aina ya 
saratani ya seviksi hutokea mara nyingi zaidi katika watu walio na ukimwi kwa sababu ya jinsi inavyohusiana na virusi vya papiloma ya binadamu
isitoshe watu hawa mara nyingi huwa na dalili za kimfumo kama vile homa ya muda mrefu jasho hasa usiku tezi za limfu zilizofura ubaridi udhaifu na kupoteza uzito
kuharisha ni dalili nyingine inayotokea mara nyingi katika takriban ya watu wenye ukimwi
vvu husambazwa kwa njia tatu kuu mgusano wa kingono kuingiliana na viowevu vya mwili vilivyoambukizwa na kutoka kwa mama hadi mtoto katika ujauzito kuzaa au kunyonyesha kwa neno lingine maambukizi ya wima
kufanya ngono isiyo salama na mtu aliye na vvu kumepelekea visa vingi zaidi vya maambukizi ya vvu kote ulimwenguni huku mwingiliano baina ya watu wa jinsia tofauti ukichangia visa zaidi ya mwingiliano wa jinsia mojakote ulimwenguni
hata hivyo mtindo wa usambazaji hutofautiana pakubwa baina ya mataifa mbalimbali
nchini marekani visa vingi zaidi vya usambazaji wa kingono vilitokea katika wanaume wanaofanya ngono na wanaumehuku idadi hii ikichangia ya visa vyote vipya
kuhusu ngono isiyo salama baina ya watu wa jinsia tofauti makadirio ya hatari ya kusambazwa kwa vvu kwa kila kitendo cha ngono yanaonekana kuwa zaidi kwa mara katika mataifa yasiyostawi kuliko mataifa yaliyostawi
katika mataifa yasiyostawi hatari ya usambazaji wa mke hadi mume imekadiriwa kuwa 
 kwa kila kitendo huku usambazaji wa mume hadi mke ukiwa 
 makadirio mbadala katika mataifa yaliyostawi ni 
 kwa kila kitendo katika usambazaji wa mke hadi mume na 
 kwa kila kitendo katika maambukizi ya mume hadi mke
kibusa ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wabusa
ingawa hatari ya kuambukizwa kupitia ngono ya mdomoni iko chini bado ipo
hatari ya kuambukizwa kupitia ngono ya mdomoni imetajika kuwa karibu sufuri ingawa visa vichache vimeripotiwa
hatari ya kila kitendo imekadiriwa kuwa 
 kwa ngono pokezi ya mdomoni
katika miktadha inayohusisha ngono ya kulipwa kote ulimwenguni hatari ya maambukizi ya mke hadi mume imekadiriwa kuwa 
 kwa kila kitendo huku maambukizi ya mume kwa mke yakiwa 
 kwa kila kitendo
hatari ya kuambukizwa huongezeka katika wingi wa maambukizi ya zinaa na vidonda vya uzazi
vidonda vya sehemu za uzazi vimekisiwa kuongeza hatari kwa hadi mara tano
maambukizi mengine ya zinaa kama vile kisonono klamidia trikomoniasi vaginosi ya kibakteria huhusishwa na aghalabu maongezeko madogo ya hatari ya kuambukizwa
wingi wa virusi kwa mtu aliyeambukizwa niswala kuu la hatari katika usambazaji wa kingono na pia wa kutoka kwa mama hadi mtoto
katika miezi 
 ya kwanza baada ya kuambukizwa vvu uwezo wa mtu kuambukizana ni mara zaidi kwa sababu ya wingi wa virusi
iwapo mtu yuko katika awamu za mwisho za vvu viwango vya kuambukizana ni takriban mara zaidi
ngono shari linaweza kuwa swala linalochangia ongezeko la hatari ya kuambukizwa
njia ya pili maarufu zaidi ya usambazaji wa vvu ni kupitia kwa damu na mazao yake
nchini marekani watu wanaodungwa dawa ndani ya misuli walichangia ya visa vyote vipya vya vvu mwaka wa huku ya watu katika sehemu fulani wanaodungwa dawa wakiwa wameambukizwa vvu
kuongezwa damu kwa damu iliyoambukizwa huchangia kusambaa kwa maambukizi kwa takriban ya visa vyote
katika mataifa yaliyostawi hatari ya kuambukizwa vvu kutokana na kuongezwa damu iko chini sana chini ya kwa ambapo viwango vya juu vya kuchagua mtu atakayetoa damu na pia upimaji vvu hufanywa
kule uingereza hatari iliyoripotiwa ni kwa milioni 
hata hivyo katika mataifa yenye mapato ya chini nusu pekee ya damu inayoongezwa watu huwa imepimwa vyema kufikia mwaka wa 
inakadiriwa kuwa hadi ya maambukizi ya vvu katika maeneo haya hutokana na kuongezwa damu au mazao ya damu yaliyoambukizwa hii ikiwa ni asilimia ya maambukizi ya ulimwengu mzima
sindano za kimatibabu zisizo salama huchangia pakubwa katika kueneza ukimwi katika eneo la kusini mwa sahara
mnamo mwaka wa kati ya na ya maambukizi katika eneo hili yalichangiwa na matumizi ya sindano za kimatibabu
shirika la afya duniani linakadiria hatari ya kuambikizwa kupitia sindano ya kimatibabu barani afrika kuwa 
hatari kuu huhusishwa na taratibu vamizi kusaidiwa kuzaa na utunzaji wa meno katika sehemu hii ya dunia
watu wanaochanja au kuchanjwa chale chale na kutia kovu hudhaniwa kuwa katika hatari ya kuambukizwa ingawa hakuna visa vilivyothibitishwa ambavyo vimenakiliwa
vvu vinaweza kusambazwa kutoka kwa mama hadi mtoto wakati wa ujauzito kuzaa au kunyonyesha
njia hii ni ya tatu kwa umaarufu wa kusambaza vvu kote duniani
bila matibabu hatari ya kusambazwa wakati wa au baada ya kuzaliwa ni takriban na kwa watoto wanaonyonya
kufikia mwaka wa usambazaji wima ulichangia takriban ya visa vya vvu katika watoto
hatari ya kusambazwa kutoka kwa mama hadi mtoto inaweza kupunguzwa hadi kwa kutumia matibabu mwafaka
matibabu ya kukinga hujumuisha mama kutumia dawa za kudhibiti virusi wakati wa ujauzito na kuzaa kuchagua kuzaa kwa kupasuliwa kutonyonyesha na kumpa mtoto mzawa dawa za kudhibiti vvu
hata hivyo idadi kubwa ya mbinu hizi hazipatikani katika mataifa yanayostawi
iwapo damu itachafua chakula wakati wa kutafuniamtoto itaongeza hatari ya kuambukiza
virusi vya virusi vya vvu ndivyo kisababishi cha mkusanyiko wa magonjwa yanayojulikana kijumla kama vvu ukimwi
vvu ni retrovirusi ambavyo hasa huambukiza vipengele vya mfumo wa kingamwili ya binadamu kama vile seli za cd t makrofaji na seli za dendraiti
virusi hivi huharibu seli za cd moja kwa moja au vinginevyo
vvu ni mshirika wa jenasi ya lentivirus sehemu ya familia ya retroviridae
virusi vyote vya lenti huwa na sifa sawa zakimofolojianabayolojia
spishi nyingi za mamalia huambukizwa na virusi vya lenti ambavyo haswa huwa ndivyo visababishi vya maradhi ya muda mrefu yaliyo na kipindi cha kupevuka kirefu
virusi vya lenti husambazwa kama virusi vya rna chanya za uzi mmoja hisia zilizo ndani ya kigamba
inapoingia ndani ya seli iliyolengwa jenomu yarna ya kivirusi hugeuzwa hubadilishwa kinakala na kuwa dna ya nyuzi mbili ambayo husafirishwa pamoja na jenomu ya virusi katika chembe ya virusi vile
dna ya virusi inayoundika huingia katika kiini cha seli ambapo huchangamana na seli ya dna kwa kutumia integresi iliyofasiliwa kama virusi na pia vipengele husika vya kiini kikuu
vinapochangamana na dna ya seli virusi hivi vinaweza kuingia katika awamu fiche hivyo kuwezesha virusi hivi pamoja na seli inayovipokea kuepuka kutambuliwa na mfumo wa kingamwili
aina mbili aina za vvu zimetambulika vvu na vvu 
vvu ni virusi vilivyotambulika kwanza na ambavyo mwanzoni vilijulikana pia kama lav au htlv iii
virusi hivi vina vyenye sumu kali vyenye vyenye kuambukiza na ndivyo visababishi vikuu vya visa vingi vya maambukizi ya vvu kote ulimwenguni
vvu hupatikana zaidi afrika magharibi kwa sababu ya uwezo wake wa chini wa kuambukiza
baada ya virusi kuingia mwilini kuna kipindi cha kugawanyika kwa virusi hali inayopelekea wingi wa virusi katika damu ya pembeni
katika kipindi cha kwanza cha maambukizi kiwango cha vvu kinaweza kufika milioni kadhaa za chembe za virusi kwa kila mililita ya damu
mwitikio huu huandamana na kiwango kikubwa cha kushuka kwa idadi ya seli za cd zinazozunguka
viremia kali mara nyingi huhusishwa na kuwezeshwa kwa cd seli za t ambazo huangamiza seli zilizoambukizwa vvu na kisha kuhusishwa na kuzalishwa kwa zindiko au kuzalishwa kwa zindiko mpya
mwitikio wa seli za cd huchukuliwa kuwa muhimu katika kudhibiti viwango vya virusi ambavyo hupanda na kushuka huku viwango vya seli za cd vikirejea
mwitikio bora wa seli za cd umehusishwa na kupungua kwa mwendo wa ugonjwa na pia prognosi bora zaidi ingawa mwitikio huu hauondoi virusi
mwishowe vvu husababisha ukimwi kwa kuharibu cd seli za t
hali hii hudhoofisha mfumo wa kingamwili hivyo kuwezesha mambukizi vamizi
seli za ni muhimu kwa mwitikio wa kingamwili hivyo bila ya seli hizi mwili hauwezi kukabiliana na maambukizi wala kuharibu seli za saratani
utendakazi wa kuharibiwa kwa seli za cd hutofautiana katika awamu kali na za muda mrefu
katika awamu ya muda mrefu matokeo ya uwezeshaji wa kijumla wa kingamwili ukiandamana na udhaifu wa pole pole wa uwezo wa mfumo wa kingamwili kuzalisha seli mpya za hukisiwa kuchangia kupungua kwa pole pole kwa idadi ya seli za cd t
ingawa dalili za udhaifu wa kingamwili kama ulivyo katika ukimwi hazitokei kwa miaka mingi baada ya kuambukizwa kiwango kikubwa cha kuharibika kwa seli za cd hutokea katika wiki za kwanza baada ya kuambukizwa hasa katika ute wa utumbo ambao huwa na kiwango kikubwa cha limfosaiti zote za mwili
sababu ya kiwango hiki kikubwa cha kuharibiwa kwa seli za cd ni kuwa kiwango kikubwa cha seli za ute za cd huzalisha protini ya ccr inayotumika na vvu kama kipokezi kishiriki ili kuweza kufikia seli hizo ilhali kipande kidogo tu cha seli za cd katika mkondo wa damu hufanya hivyo
vvu hutafuta na kuharibu ccr inayotolesha seli za cd katika awamu kali ya maambukizi
mwitikio mkubwa wa kingamwili hatimaye huyadhibiti maambukizi hayo kisha kuanzisha awamu fiche ya kiutambuzi
seli za cd katika tishu za ute husalia zikiwa zimeathiriwa sana
ugawanyikaji endelevu wa vvu husababisha hali ya uwezeshaji wa kijumla wa kingamwili ambao hudumu katika awamu yote ya muda mrefu
uwezeshaji wa kingamwili ambao hutambulika kwa ongezeko la uwezeshaji wa hali ya seli za kingamwili na kutoleshwa kwa saitokini inayosababisha inflemesheni husababishwa na utendakazi wa zao la jeni na mwitikio wa kingamwili dhidi ya ugawanyikaji wa vvu unaoendelea
uwezeshaji wa kingamwili pia huhusishwa na kuharibika kwa mfumo wa uchunguzi wa kingamwili wa kizuizi cha ute wa tumbo na utumbo hali inayosababishwa na kuangamizwa kwa seli za cd za ute katika awamu kali ya ugonjwa huu
vvu ukimwi hutambuliwa kupitia uchunguzi wa kimaabara kisha kuainishwa kiawamu kwa msingi wa uwepo wa dalili au ishara fulani
watu walio katika hatari kubwa ya kuambukizwa hupendekezwa kupimwa vvu ikiwa ni pamoja na mtu yeyote aliye na ugonjwa wa zinaa katika maeneo mengi ya ulimwengu ya watu wenye vvu hutambua kuwa wameambukizwa katika awamu za mwishoni mwa ugonjwa huu wakati ukimwi au ukosefu mkuu wa kingamwili umekuwa wazi
watu wengi walioambukizwa vvu huzalisha zindiko maalum yaanikuzalisha zindiko mpya katika wiki hadi tangu maambukizi ya kwanza
utambuzi wa vvu vya kimsingi hufanywa kabla ya kuzalishwa kwa zindiko mpya kwa kupima rna ya vvu au antijeni ya p 
matokeo chanya yanayopatikana kwa kupima map au zindiko huthibitishwa kwa zindiko au map tofauti
vipimo vya zindiko kwa watoto wa umri wa chini ya miezi kwa kawaida huwa kasoro kwa sababu ya uwepo endelevu wa zindiko za mama
kufikia mwaka wa katika eneo la kusini mwa jangwa la sahara kati ya asilimia ya watu walikuwa wakifahamu hali yao ya vvu
mnamo mwaka wa kati ya asilimia ya watu hawa walipimwa
takwimu hizi zinaonyesha ongezeko kubwa kutoka miaka ya awali
mifumo miwili mikuu ya uainishaji hutumika kuainisha vvu na magonjwa husika kwa ajili ya uchunguzi mfumo wa uainishaji wa mfumo wa uainishaji wa maambukizi na magonjwa wa shirika la afya duniani na mfumo wa vkm wa uainishaji wa maambukizi ya vvu
the vkm hutumika zaidi katika mataifa yaliyostawi
kwa vile mfumo wa uainishaji wasad hauhitaji vipimo vya mahabara mfumo huu ni mwafaka kwa mataifa yanayostawi ambayo kwa kawaida yana upungufu wa vifaa ambapo unaweza pia kutumika kuongoza udhibiti wa kimatibabu
ingawa mifumo hii miwili ni tofauti yote huwezesha ulinganishaji kwa ajili ya malengo ya kitakwimu
shirika la afya duniani lilipendekeza ufasili wa ukimwi mara ya kwanza mwaka wa 
tangu hapo ufasili wa shirika hili umedurusiwa na kurefushwa mara kadhaa toleo la hivi karibuni likiwa la mwaka wa 
kituo cha kukinga na kudhibiti magonjwa cha marekani pia kilianzisha mfumo wa uainishaji wa vvu kilichoudurusu mwaka wa katika mfumo huu maambukizi ya vvu yameainishwa kulingana na kiwango cha cd na dalili za kiutambuzi nayo hueleza maambukizi kwa awamu tatu kwa sababu za kiuchunguzi utambuzi wa ukimwi hubakia iwapo baada ya matibabu kiwango cha seli za cd kitapanda zaidi ya kwa kila l ya damu au iwapo maradhi mengine yanayoashiria ukimwi yataponywa
matumizi ya kondomu kila mara hupunguza hatari ya kusambaziwa ukimwi kwa takriban katika muda mrefu wa usoni
iwapo mwezi mmoja ameambukizwa matumizi ya kondomu kila mara hupelekea viwango vya chini ya kwa mwaka vya huyo mwingine kuambukizwa
kuna ushahidi mdogo unaoonyesha kuwa kondomu za wanawake huwa na kiwango sawa cha kinga
kinyume na hili matumizi ya spemisidi nonoxynol yanaweza kuongeza hatari ya kuambukizwa kwa sababu ya uwezo wake wa kusababisha muwasho wa uke na rektamu
tohara katika eneo la kusini mwa sahara hupunguza uambukizaji wa vvu katika wanaume wanaohusiana na wanawake kimapenzi kwa kati ya na kwa muda wa miezi 
kwa msingi wa tafiti hizi mashirika ya sad na unaids yalipendekeza tohara kama mbinu ya kuzuia uambukizaji vvu kutoka kwa mke hadi mume mwaka wa 
haijabainika wazi iwapo njia hii huzuia uambukizaji kutoka kwa mume hadi mke na iwapo mbinu hii ina manufaa katika mataifa yaliyostawi na haijabainika miongoni mwa wanaume wanaofanya ngono na wanaume
baadhi ya wataalam wanahofia kuwa dhana ya kiwango cha chini cha uhatarisho miongoni mwa wanaume waliotahiri inaweza kupelekea mienendo hatari zaidi hivyo wanapinga faida ya mbinu hii katika kukinga
wanawake waliofanyiwa tohara ya wanawake wana hatari zaidi ya kuambukizwa
miradi inayohimiza kujinyima ngono haijatambulika kuathiri hatari ya baadaye ya kupata vvu
ushahidi wa manufaa ya elimu ya rika pia hautoshi
elimu ya kina kuhusu ngono inayotolewa shuleni inaweza kupunguza mitindo hatari
idadi ndogo ya vijana wangali wanajihusisha katika vitendo hatari licha ya kufahamu kuhusu vvu ukimwi huku wakipuuza hatari ya kuambukizwa
haijulikani iwapo kutibu magonjwa mengine ya zinaa ni mwafaka katika kuzuia vvu
hadhari za kijumla katika mandhari ya utunzaji wa afya zinaaminika kufaulu kupunguza hatari ya vvu
matumizi ya dawa zinazodungwa mishipani ni kipengele muhimu cha hatari hivyo mikakati ya kupunguza madhara kama vile miradi ya kubadilisha sindano na matibabu ya kubadilisha opioidi yanaonekana kufaulu kupunguza hatari
vipimo vya dawa za kudhibiti vvu zinazotolewa kati ya saa hadi baada ya kuhatarishwa kwa damu yenye vvu au viowevu vya uzazi hujulikana kama proflaksisi ya baada ya kuhatarishwa
matumizi ya dawa moja ya zidovudine hupunguza kwa mara tano hatari ya kupata vvu baadaye kutokana na jeraha la sindano
matibabu hupendekezwa baada ya dhuluma za kimapenzi iwapo mshukiwa anatambulika kuwa na vvu lakini yanakumbwa na utata iwapo hali yake haijulikani
taratibu za matibabu ya sasa hutumia lopinavir ritonavir na lamivudine zidovudine au emtricitabine tenofovir na yanaweza kupunguza hatari zaidi
kwa kawaida muda wa matibabu huwa wiki nne na mara nyingi huhusishwa na athari kali zidovudine ikiwa na takriban ya visa ikijumuisha kichefuchefu uchovu mafadhaiko na maumivu ya kichwa
hatua za kuzuia kusambaza vvu kutoka kwa mama hadi mtoto zinaweza kupunguza kiwango cha maambukizi kwa asilimia 
kimsingi hatua hizi hujumuisha kutumia mwungano wa dawa za kudhibiti vvu katika ujauzito na baada ya kuzaa na pia kunywesha kwa chupa badala ya kunyonyesha
ikiwa itakubaliwa kulisha inafaidi inawezekana kumudugharama yake na ni salama kina mama hawapaswi kuwanyonyesha watoto wao
hata hivyo iwapo haiwezekani kina mama hushauriwa kunyonyesha pekee katika miezi ya kwanza ya maisha
ikiwa kunyonyesha pekee kutatekelezwa kumpa mtoto proflaksisi ya kudhibiti vvu kwa muda mrefu zaidi hupunguza hatari ya kuambukizwa
kufikia mwaka wa hakuna chanjo mwafaka dhidi ya vvu ukimwi
jaribio moja la chanjo ya rv iliyotolewa mwaka wa lilipelekea upungufu mdogo wa hatari ya kuambukiza kwa takriban hivyo kuchochea matarajio ya jamii ya utafiti ya kutengeneza chanjo mwafaka zaidi
matibabu hujumuisha dawa tendi za kudhibiti vvu za kiwango cha juu zinazopunguza mwendo wa ugonjwa huu
kufikia zaidi ya watu milioni 
 wa nchi za mapato ya chini na kati walikuwa wakitumia dawa hizi
matibabu pia huhusisha hatua za kuzuia na kutibu maambukizi nyemelezi
chaguo za kisasa za knkn ni michanganyiko ya angalau dawa tatu za angalau aina au vikundi viwili vya ajenti za dawa za kudhibiti vvu
mwanzoni matibabu kwa kawaida huhusisha kizuizi kisicho cha nukliosidi kinachozuia kugeuzwa kwa nakala kknkn pamoja na vidonge viwili vya kifanani cha nukliosidi kinachozuia kugeuzwa kwa nakala knkn
knkn kwa kawaida hujumuisha zidovudine azt au tenofovir tdf na lamivudine tc au emtricitabine ftc
mwungano wa ajenti zinazojumuisha kizuizi cha protisi kp hutumika utaratibu huu ukipoteza utendakazi
wakati wa kuanzisha matibabu kwa kutumia dawa za kudhibiti vvu ni mada ambayo ingali inajadiliwa
shirika la afya duniani miongozo ya ulaya na pia marekani hupendekeza dawa za kudhibiti vvu kwa vijana baleghe watu wazima na kina mama wajawazito walio na kiwango cha cd cha chini ya ul au walio na dalili bila kuzingatia kiwango chao cha cd 
hali hii huwezeshwa na ukweli kwamba kuanzisha matibabu katika wakati huu hupunguza hatari ya kifo
isitoshe marekani imependekeza matibabu haya kwa watu wote wenye vvu bila kuzingatia kiwango cha cd au dalili ingawa inatoa pendekezo hili ikiwahofia watu wenye kiwango cha juu cha cd 
shirika la afya duniani pia linapendekeza matibabu kwa watu wenye maambukizi nyongeza ya kifua kikuu na wenye hepatitisi tendi ya muda mrefu
matibabu yanapoanzishwa inapendekezwa yaendelezwe bila kusita au kupumzika
watu wengi hutambuliwa punde tu baada ya wakati ambao matibabu yalipaswa kuanzishwa
katika matibabu matokeo yanayotarajiwa ni kiwango cha hiv rna ya plasma ya muda mrefu cha chini ya nakala ml
viwango vya kudhibitisha ikiwa matibabu ni mwafaka hupendekezwa kwanza baada ya wiki nne na punde viwango hivi vinaposhuka chini ya nakala ml
vipimo vya kila baada ya miezi kwa kawaida huwa mwafaka
udhibiti usio mwafaka huchukuliwa kuwa zaidi ya nakala ml
kulingana na kigezo hiki matibabu huwa mwafaka kwa zaidi ya ya watu katika mwaka wa kwanza
matibabu hupelekea upungufu wa wa hatari ya kupata kifua kikuu
manufaa nyongeza hujumuisha upungufu wa hatari ya kusambazwa kwa ugonjwa huu hadi kwa wenzi kingono na upungufu wa kusambazwa kwa maambukizi kutoka kwa mama hadi mtoto
sababu za kutoafikiana hujumuisha ufikiaji duni wa huduma za kimatibabu huduma duni za kijamii ugonjwa wa akili na uraibu wa madawa
baadhi ya visa vinavyotokea mara nyingi hujumuisha sindromu ya lipodistofi dislipidemia na kisukari tamu hasa pamoja na vizuizi vya protisi
dalili zingine zinazotokea mara nyingi hujumuisha kuhara na ongezeko la hatari ya ugonjwa wa moyo na mishipa
hata hivyo athari kali huwa katika matibabu mapya yaliyopendekezwa
gharama huenda ikawa tatizo kwani baadhi ya dawa huwa ghali
hata hivyo hadi mwaka wa ya watu waliohitaji dawa hizi walikuwa wakizitumia katika nchi zinazostawi na za mapato ya wastani dawa fulani zinaweza kuhusishwa na ulemavu wa kuzaliwa hivyo hazifai kutumiwa na wanawake wanaopangia kupata watoto
matibabu yanayopendekezewa watoto hutofautiana kidogo na ya watu wazima
katika nchi zinazoendelea kufikia mwaka wa ya watoto waliohitaji dawa hizi walikuwa wakizitumia
shirika la afya duniani na marekani inapendekeza matibabu kwa watoto wote wa umri wa chini ya miezi 
marekani hupendekeza matibabu kwa watoto wa umri wa mwaka walio na kiwango cha vvu rna cha zaidi ya nakala ml na kwa walio zaidi ya miaka mitano watibiwe iwapo kiwango cha cd ni chini ya ul
mikakati ya kuzuia maambukizi nyemelezi hufaa watu wengi wenye vvu ukimwi
matibabu ya dawa za kudhibiti virusi huboresha na kupunguza hatari ya kupata maambukizi nyemelezi kwa wakati huo na baadaye
chanjo dhidi ya hepatitisi na hupendekezwa kwa watu walio katika hatari ya vvu kabla ya maambukizi ingawa yanaweza kutolewa baada ya kuambukizwa
proflaksisi ya trimethoprim sulfamethoxazole kati ya wiki na kukoma kunyonyesha watoto waliozaliwa na mama mwenye vvu hupendekezwa katika sehemu zenye upungufu wa raslimali
pia inapendekezwa kuzuia pcp kiwango cha cd kikiwa chini ya ul na kwa wenye pcp au waliokuwa nayo awali
watu wenye ugandamizaji wa kingamwili pia hushauriwa kupata matibabu ya profilaksisi ya toksoplasmosisi na meninjitisi ya kriptokokasi
mikakati mwafaka ya kinga imepunguza kiwango cha maambukizi kwa mwaka wa 
takriban ya watu wenye vvu nchini marekani hutumia mbinu mbalimbali za matibabu saidizi au mbadala
ubora wa matibabu haya hata hivyo haujadhibitishwa
kwa kuzingatia ushauri wa kilishe na ukimwi kuna ushahidi unaoonyesha manufaa ya nyongeza za virutubishi vidogo
ushahidi wa manufaa ya nyongeza za seleniamu unaonyesha kuwa manufaa yake si mengi sana
kuna ushahidi mdogo kuwa nyongeza ya vitamini kwa watoto hupunguza vifo na kuboresha ukuaji
nyongeza ya vitamini nyingi kwa kina mama wajawazito wenye lishe duni na wanaonyonyesha imeboresha afya ya kina mama na watoto barani afrika kutumia virutubishi vidogo ndani ya lishe katika viwango vya kms kwa watu wazima wenye vvu kumependekezwa na shirika la afya duniani
sad linasema kuwa takwimu kadhaa zimeonyesha nyongeza ya vitamini a zinki na ayoni inaweza kuwaathiri pakubwa watu wazima walio na vvu
hakuna ushahidi wa kutosha kuonyesha manufaa ya miti shamba
vvu vimekuwa wa muda mrefu wala sio ugonjwa mkali katika sehemu nyingi ulimwenguni
prognosi ni tofauti katika watu mbalimbali na kiwango cha cd pamoja na wingi wa virusi huwa muhimu katika kutabiri matokeo
wastani wa muda wa kuishi baada ya kuambukizwa unakadiriwa kuwa kati ya miaka bila matibabu ikitegemea aina ndogo ya vvu
baada ya utambuzi wa ukimwi iwapo matibabu hayapo uwezo wa kuishi huwa kati ya miezi 
kknkn na uzuiaji mwafaka wa maambukizi nyemelezi hupunguza kima cha vifo kwa na kuongeza matarajio ya urefu wa maisha hadi miaka kwa mtu mzima wa kimo aliyetambuliwa na maambukizi karibuni
matibabu huwa hayafaulu yanapoanzishwa yakiwa yamechelewa katika prognosi kwa mfano matibabu yakianzishwa kufuatia utambuzi katika kiwango cha ukimwi matarajio ya urefu wa maisha huwa miaka 
wasipotibiwa nusu ya watoto wachanga wanaozaliwa na vvu hufa kabla ya miaka miwili
sababu kuu ya vifo vinavyotokana na vvu ukimwi ni maambukizi nyemelezi na saratani ambayo mara nyingi hutokana na matatizo endelevu ya mfumo wa kingamwili
hatari ya saratani huonekana kuongezeka ikiwa kiwango cha cd kitashuka chini ya ul
maambukizi pacha ya kifua kikuu ni mojawapo ya visababishi vikuu vya ugonjwa na vifo vya watu wenye vvu ukimwi huku yakipatikana katika ya watu walioambukizwa vvu na husababisha ya vifo vinavyohusiana na vvu
vvu pia ni kipengele kikuu zaidi cha hatari ya kifua kikuu
hepatitisi ni maambukizi mengine pacha yanayotokea mara nyingi ambapo kila ugonjwa huongeza uendeleaji wa ugonjwa mwingine saratani zinazotokea mara nyingi zaidi ambazo huhusishwa na vvu ni sakoma ya kaposi na limfoma isiyo ya hodgkin
hata wakitibiwa kwa dawa za kudhibiti vvu watu walio na vvu huenda wakakumbwa na matatizo ya kiniuroni ya ufahamu osteoporosi nuropathia saratani nefropathi na ugonjwa wa moyo na mishipa baada ya muda mrefu
haijulikani ikiwa hali hizi hutokana na kuambukizwa kwa vvu kwenyewe au ni athari kali za matibabu yake
kufikia mwaka wa takriban watu milioni wana vvu kote ulimwenguni
kati ya hawa takriban milioni 
 ni wanawake nao milioni 
 wako chini ya miaka 
hali hii ilisababisha karibu vifo milioni 
 mwaka wa ikilinganishwa na milioni 
 katika mwaka wa 
katika mwaka wa kadirio la milioni 
 la visa vyote vya vvu na ya vifo milioni 
 vilitokea katika eneo hili
wanawake wa eneo hili huchangia karibu ya visa vyote tofauti na maeneo mengine
afrika kusini ina idadi kubwa zaidi ya watu wenye vvu ulimwenguni kote ikiwa ni watu milioni 
kusini kusini mashariki mwa asia ni eneo la pili lililoathirika zaidi mwaka wa eneo hili lilikuwa na kadirio la visa milioni au ya watu wote wanaoishi na vvu hivyo kupelekea vifo vya takriban watu 
takriban milioni 
 ya visa hivi viko india ukithiri wa vvu uko chini katika maeneo ya uropa magharibi na kati ikifikia 
 na mashariki mwa asia ikiwa na 
mwaka wa nchini marekani takriban watu milioni 
 walikuwa wakiishi na vvu hivyo kupelekea takriban vifo 
kituo cha kudhibiti na kuzuia magonjwa kilikadiria kuwa mw aka wa ya wamarekani waliokuwa na vvu hawakujua hali yao
nchini uingereza kufikia kulikuwa na takriban visa vilivyopelekea vifo 
nchini kanada kufikia kulikuwa na visa vilivyopelekea vifo 
kuanzia kubainika kwa vvu mnamo mwaka wa hadi vifo karibu milioni vimetokea
vvu vilidhihirika mara ya kwanza mwaka wa nchini marekani
matukio ya kwanza yalikuwa katika kikundi kidogo cha waraibu wa dawa za kudungia na wanaume shoga wasiokuwa na visababishi bayana vya udhaifu wa kingamwili na walioonyesha dalili za numonia ya pneumocystis carinii maambukizi nyemelezi yanayotokea nadra na maarufu katika watu wenye kingamwili dhaifu sana
punde baadaye idadi isiyotarajiwa ya wanaume shoga wakapata saratani ya ngozi iliyokuwa nadra sana hapo awali iliyoitwa sakoma ya kaposi sk
visa vingine vingi vya npc na sk vilitokea huku vikitahadharisha vituo vya kudhibiti na kuzuia magonjwa nchini marekani hivyo kikosi cha kiutendaji kikaundwa ili kuudhibiti mzuko huu
katika siku za kwanza kituo cha kudhibiti na kuzuia magonjwa hakikuwa na jina rasmi la ugonjwa huu mara nyingi wakitumia majina ya magonjwa mengine yaliyohusishwa nao kwa mfano limfadenopathi jina ambalo baadaye wavumbuzi wa vvu waliviita virusi hivi
wavumbuzi pia walitumia sakoma ya kaposi na maambukizi nyemelezi jina lililokuwa la kikosi cha kiutendaji kilichoanzishwa mwaka wa 
wakati mmoja kituo cha kudhibiti na kuzuia magonjwa kiliunda msemo ugonjwa wa h kwani sindromu hii ilionekana kuwaathiri watu wa haiti homosexuals mashoga hemofilia hemofilia na watumizi wa heroini
katika vyombo vikuu vya habari neno grid lililosimamia gay related immune deficiency yaani ukosefu wa kinga uliohusishwa na mashoga lilikuwa limeundwa
hata hivyo baada ya kutambua kuwa vvu havikuwaathiri jamii ya mashoga pekee ilibainika kuwa neno grid lilikuwa likipotosha hivyo neno ukimwi likaanzishwa kwenye mkutano mnamo julai 
kufikia septemba kituo cha kudhibiti nza kuzuia magonjwa kilianza kuuita ukimwi
mnamo vikundi viwili tofauti vya utafiti vilivyoongozwa na robert gallo na luc montagnier bila kutegemeana vilitangaza kuwa retrovirusi mpya ilikuwa ikiwaambukiza wagonjwa wa ukimwi hivyo wakachapisha matokeo yao katika jarida la science
gallo alidai kuwa virusi vilivyokuwa vimetambuliwa kwa mara ya kwanza na kikundi chake kilikuwa sawa katika umbo na virusi vya binadamu vya limfotrophia t
kikundi cha gallo kiliviita virusi hivi htlv iii
wakati uo huo kikundi cha montagnier kilitambua virusi kutoka kwa mgonjwa aliyekuwa na uvimbe wa tezi za limfu kwenye shingo na udhaifu wa mwili ambazo ni dalili mbili bainifu za ukimwi
huku wakikanusha ripoti ya kikundi cha gallo montagnier na wenzake walionyesha kuwa viini vya protini vya virusi hivi vilikuwa tofauti na htlv i kiukingamwili
kikundi cha montagnier kiliviita virusi walivyotambua virusi vinavyohusishwa na limfadenopathi
virusi hivi vilibainika kuwa sawa mwaka wa na kubadilishwa na kuitwa vvu
vvu na vvu vinaaminika kutokana na jamii ya sokwe ambao si binadamu huko magharibi mwa kati ya afrika kisha kuambukiza wanadamu mwanzoni mwa karne ya 
virusi vinavyohusiana kwa karibu na vvu ni vsvu smm ambavyo ni virusi vya mangabi mwenye masizi cercocebus atys atys tumbili wa kale anayeishi afrika magharibi kutoka kusini mwa senegali hadi magharibi mwa c te d ivoire
tumbili wa kisasa kama vile tumbili bundi wana ukinzani wa maambukizi ya vvu kwa sababu ya uunganishaji wa jeni mbili zinazokinzana na virusi
vvu inadhaniwa kuruka kizuizi cha spishi katika angalau matukio matatu tofauti hivyo kupelekea vikundi vitatu vya virusi hivi ambavyo ni m na o
kuna ushahidi kuwa wanadamu wanaoshiriki shughuli za nyama za mwituni kwa kwa kuwinda au kuziuza nyama za mwituni kwa kawaida hupata vsvu
hata hivyo virusi hivi ni dhaifu na hukadamizwa na mfumo wa kingamwilini baada ya wiki kadhaa za kuambukizwa
inadhaniwa kuwa maambukizi kadhaa ya virusi hivi kutoka kwa mtu hadi mwingine katika mfululizo wa haraka huhitajika ili vipate wakati unaotosha wa kubadilika na kuwa vvu
zaidi ya hayo kwa sababu ya kiwango chake kidogo cha kuambukiza kutoka mtu hadi mwingine virusi hivi vinaweza tu kuenea katika wingi wa watu iwapo kuna njia moja au mbili za hatari ya kiwango cha juu ya kuambukizana
njia hizi zinadhaniwa kutokuwepo barani afrika kabla ya karne ya 
njia maalum za hatari kubwa ya maambukizi zinazoruhusu virusi hivi kubadilika ili kuweza kuishi katika wanadamu na kuenea katika jamii yote hutegemea wakati uliopendekezwa wa kuvuka kutoka kwa mnyama hadi mwanadamu
tafiti za kijeni za virusi hivi zinadokeza kuwa chanzo cha hivi karibuni zaidi cha vvu ya kikundi kilianza takriban mnamo mwaka wa 
watetezi wa kipindi hiki maalum huhusisha mzuko wa janga la vvu na kuibuka kwa ukoloni na ukuaji wa miji mikubwa ya kikoloni ya afrika huku ukisababisha mabadiliko ya kijamii pamoja na kiwango kikubwa cha uasherati ueneaji wa ukahaba na matukio ya kila mara ya ugonjwa wa kidonda vya viungo vya uzazi kama vile kaswende katika miji iliyochipuka ya ukoloni
miji ya kikoloni ya miaka ya kwanza ya ilifahamika kwa maambukizi ya viwango vya juu kutokana na ukahaba na vidonda vya viungo vya uzazi hivi kwamba kufikia mwaka wa ya wanawake wakaazi wa mashariki mwa kinshasa walidhaniwa kuwa makahaba
kufikia mwaka wa takriban ya wakaazi wote wa mji huu walikuwa wameambukizwa na mojawapo ya aina za kaswende
maono mengine yanadokeza kuwa hatua zisizo salama za uuguzi barani afrika katika miaka baada ya vita vya ii vya ulimwengu kama vile kutumia tena sindano zisizosafishwa kuchanja umati antibayotiki na kampeni dhidi ya malaria ndizo njia za kwanza zilizoruhusu virusi hivi kujibadilisha vikiwa ndani ya wanadamu kisha kuenea
visa vilivyonakiliwa vyema vya vvu katika mwanadamu ni vya mwaka wa katika nchi ya kongo
kuna uwezekano kuwa virusi hivi vilikuwemo huko marekani mwaka wa lakini maambukizi mengi yanayotokea nje ya kusini mwa jangwa la sahara pamoja na marekani yanaweza kufuatiliwa hadi kwa mtu mmoja aliyeambukizwa na vvu katika nchi ya haiti na kisha kuyapeleka maambukizi hayo nchini marekani takriban mwaka wa 
janga hili kisha lilienea kwa haraka katika vikundi vilivyo katika hatari kubwa ya kuambukizwa mwanzoni ilikuwa ni wanaume washerati waliofanya ngono na wanaume
kufikia mwaka wa maambukizi ya vvu katika wanaume shoga wenyeji wa new york na san francisco yalikadiriwa kuwa kuonyesha kuwa maelfu ya watu nchini marekani tayari walikuwa wameambukizwa
vurugu zinazohusiana na unyanyapaa au hofu ya vurugu huzuia watu wengi kupimwa vvu kurudia matokeo ya vipimo na kutotafuta matibabu
hali hizi hugeuza ugonjwa wa muda mrefu unaoweza kudhibitiwa kuwa hukumu ya kifo na kuendeleza ueneaji wa vvu
unyanyapaa dhidi ya watu wanaoishi na ukimwi umegawanywa zaidi katika vikundi vitatu kama ifuatavyo mara nyingi unyanyapaa wa ukimwi huonyeshwa pamoja na unyanyapaa wa aina moja au nyingine hasa unyanyapaa unaohusiana na ushoga uhuntha uasherati ukahaba na kutumia dawa za kudunga mishipani
katika nchi nyingi mataifa yaliyostawi kuna uhusiano kati ya ukimwi na ushoga au uhuntha na uhusiano huu huhusishwa na kiasi kikubwa cha ubaguzi wa kingono kama vile mitazamo ya kupinga ushoga huntha
pia kuna uhusiano kati ya ukimwi na mitindo yote ya mwanaume kwa mwanaume ikiwa ni pamoja na ngono kati ya wanaume ambao hawajaambukizwa
hata hivyo njia kuu ya kuenea kwa ukimwi ulimwenguni kote inabakia kuwa maambukizi kati ya waume na wake
pato la ndani la uzalishaji la nchi zilizoathiriwa zaidi limepungua kufuatia ukosefu wa rasilimali ya kibinadamu
bila lishe mwafaka huduma za afya na dawa watu wengi hufariki kutokana na matatizo yanayohusiana na ukimwi
kando na kutoweza kufanya kazi watu hawa pia huhitaji kiwango kikubwa cha huduma za afya
inakadiriwa kuwa kufikia mwaka wa diadi ya watoto yatima kutokana na ukimwi milioni 
ukimwi hupunguza idadi ya watu wanaoweza kulipa ushuru kwa kuwaathiri hasa vijana hivyo kupunguza raslimali zilizopo za matumizi ya umma kama vile huduma za elimu na afya ambazo hazihusiki na ukimwi
hali hii husababisha ongezeko la upungufu wa pesa za nchi na kupunguza ukuaji wa uchumi
hali hii kisha hupelekea upungufu wa ukuaji wa msingi wa ushuru athari ambayo huongezeka iwapo kuna matumizi zaidi katika matibabu mafunzo ili kuchukua nafasi ya wafanyakazi wanaougua kuwalipa wafanyakazi wagonjwa na kuwatunza mayatima wa ukimwi
hali hii hutokea hasa iwapo ongezeko kubwa la vifo vya watu wazima litapelekea kubadilika kwa wajibu na lawama ya kuwatunza mayatima hawa kutoka kwa familia hadi kwa serikali
katika kiwango cha familia ukimwi husababisha upungufu wa mapato na pia ongezeko la matumizi katika huduma za afya
utafiti katika inchi ya c te d ivoire ulionyesha kuwa familia zilizo na mgonjwa aliye na vvu ukimwi zilitumia pesa mara mbili zaidi ya familia zingine
matumizi haya ya ziada pia hupelekea kiwango kidogo zaidi cha mapato ya kutumia katika elimu au uwekezaji wa kibnafsi au kifamilia
mada kuhusu dini na ukimwi imekuwa ikikumbwa na utata mwingi katika miaka ishirini iliyopita hasa kwa sababu baadhi ya viongozi wa kidini wametangaza hadharani kwamba wanapinga utumiaji kondomu
kulingana na ripoti ya mtaalamu wa afya kutoka marekani kwa jina matthew hanley iitwayo the catholic church and the global aids crisis mtazamo wa kidini wa kuzuia ueneaji wa ukimwi unadokeza kuwa mabadiliko ya kitamadumi yanahitajika
mabadiliko haya ni pamoja na kutilia mkazo uaminifu katika ndoa na kuepuka ngono nje ya ndoa
mashirika mengine ya kidini yamedai kuwa maombi yanaweza kutibu vvu ukimwi
mnamo mwaka wa bbc iliripoti kuwa baadhi ya makanisa huko london yalikuwa yakidai kuwa maombi yangetibu ukimwi
kituo cha utafiti wa afya ya kiuzazi na vvu cha hackney kiliripoti kuwa watu wengi walikoma kutumia matibabu wakati mwingine kwa kushauriwa na wachungaji wao
synagogue church of all nations walitangaza maji ya upako ili kuwezesha uponyaji kutoka kwa mungu ingawa walikana kuwa waliwashauri watu kukoma kutumia matibabu
mojawapo ya visa maarufu zaidi vya ukimwi kilikuwa cha mmarekani rock hudson muigizaji shoga aliyekuwa ameoa kisha kutalaki hapo awali
hudson alifariki tarehe oktoba mwaka wa baada ya kutangaza kuwa alikuwa na vvu tarehe julai mwaka uo huo
yeye alikuwa ametambuliwa kuwa na ugonjwa huo mwaka wa 
mgonjwa mashuhuri kutoka uingereza mwaka huo alikuwa nicholas eden mwanasiasa shoga na mwana wa waziri mkuu marehemu anthony eden
tarehe novemba virusi hivi vilipelekea kifo cha mwanamziki wa aina ya mziki wa rock mwingereza freddie mercury
mercury aliyeongoza bendi iliyojulikana kama queen alifariki kutokana na magonjwa yanayohusiana na ukimwi baada ya kutambuliwa kuwa na ugonjwa huo siku iliyopita tu
hata hivyo mercury alikuwa ametambuliwa kuwa na ugonjwa huo mwaka wa 
mojawapo ya visa maarufu zaidi vilivyotokana na ngono kati ya watu wa jinsia tofauti ni kisa cha arthur ashe mchezaji tenisi mmarekani
vipimo zaidi katika saa baada ya utambuzi wa kwanza vilionyesha kuwa ashe alikuwa na ukimwi lakini hakuwambia watu kuhusu utambuzi huu hadi aprili 
ashe alifariki kutokana na ukimwi akiwa na umri wa miaka tarehe februari 
picha ya therese frare ikionyesha mwanaharakati wa ushoga david kirby akifariki kutokana na ukimwi huku akizungukwa na familia yake ilipigwa aprili mwaka wa 
life magazine ilisema kuwa picha hiyo ilikuja kufahamika kama picha maarufu zaidi kuwahi kuhusishwa na janga la ukimwi vvu
picha hiyo iliyochapishwa katika life magazine ilishinda tuzo la world press photo kisha kupata umaarufu ulimwenguni kote baada ya kutumiwa na united colors of benetton katika kampeni yao ya utangazaji ya 
hatua ya serikali ya nchi hii kukubali kirasmi ukanaji wa ukimwi ilipelekea mwitikio usiofaa wa janga hili na imelaumiwa kupelekea visa vingi vya maambukizi ya vvu na mamia ya maefu ya vifo ambavyo vingeepukwa
muungano wa mataifa ya urusi ulianzisha operesheni infektion uhamasisho wa ulimwengu mzima hatua za kimikakati wa kueneza habari kuwa vvu ukimwi ulitengenezwa na marekani
takwimu zinaonyesha kuwa idadi kubwa ya watu wanaamini na wanaendelea kuamini madai hayo
kuna aina nyingi za dhana potovu kuhusu vvu na ukimwi
dhana tatu kuu ni kwamba ukimwi unaweza kusambazwa kwa kumgusa mtu kuwa ngono na bikira itatibu ukimwi na kuwa vvu vinaweza tu kuambukizwa wanaume shoga na watumiaji wa madawa
dhana zingine potovu ni kuwa tendo lolote la ngono ya kinyeo kati ya wanaume wawili shoga wasioambukizwa linaweza kupelekea maambukizi na kuwa majadiliano wazi kuhusu ushoga na vvu katika mashule yatasababisha ongezeko la ushoga na ukimwi
utafiti wa kuboresha matibabu ya kisasa unajumuisha kupunguza madhara ya ziada ya dawa zilizopo kurahisisha kanuni za kutumia dawa na kuboresha ubora na kuamua utaratibu bora wa kanuni ili kudhibiti ukinzani wa dawa
hata hivyo chanjo pekee ndiyo inayodhaniwa kuweza kusitisha janga hili
hii ni kwa sababu chanjo ni ya bei nafuu hivyo mataifa yanayostawi yanaweza kuimudu na haitahitaji matibabu ya kila siku
hata hivyo baada ya miaka ya utafiti imekuwa vigumu kupata chanjo dhidi ya vvu hivyo tiba bado haijapatikana
mwaka wa timothy ray brown mwanaume wa umri wa miaka aliyekuwa na vvu pia anayejulikana kama the berlin patient alipewa huduma ya pandikizo la seli kuu kama mojawapo ya matibabu ya lukemia sugu ya mieloidi lsm
pandikizo la pili lilifanyika mwaka uliofuata baada ya kuugua tena
mfadhili alichanguliwa sio tu kwa kuwa ana upatanifu wa kijeni lakini pia kwa kuwa alikuwa na utangamano wa kubadilika kwa ccr ambayo huwezesha ukinzani dhidi ya maambukizi ya vvu
baada ya miezi bila matibabu ya dawa za kudhibiti vvu iliripotiwa kuwa viwango vya vvu kwenye damu ya brown uboho na matumbo vilikuwa chini ya kiwango cha kutambulika
virusi hivi vilibakia katika kiwango hicho kwa miaka mitatu baada ya upandikizo wa kwanza
ingawa watafiti na baadhi ya wachambuzi wanasema kuwa matokeo haya ni tiba wengine wao wanadokeza kuwa virusi hivi vinaweza kuwa vimejificha ndani ya tishukama vile ubongo unaotumika kama hifadhi
matibabu ya seli kuu yamebakia chini ya kuchunguzwa kwa sababu ya asili yake ya kinadharia ugonjwa wenywe na hatari ya kufa inayohusishwa na upandikizaji wa seli kuu na ugumu wa kupata wafadhili mwafaka
matibabu saidizi za kudhibiti uigaji wa virusi matibabu ya kingamwili zinazoweza kusaidia kuboresha mfumo wa kingamwili zilizochunguzwa awali na juhudi zinazoendelea ni pamoja na il na il 
kutofaulu kwa chanjo kadhaa kukinga dhidi ya maambukizi ya vvu na kuendelea kwa ukimwi kumepelekea mwelekeo mpya wa kuzingatia taratibu za kibayolojia zinazosababisha ufiche wa vvu
kipindi kifupi cha matibabu ya kuunganisha dawa za kudhibiti vvu na dawa zinazolenga hifadhi fiche siku moja kinaweza kutokomeza maambukizi ya vvu
watafiti wamegundua abusaimu inayoweza kuharibu eneo la kufungia protini ya gp cd 
protini hii hupatikana katika aina zote za vvu kwa sababu ndiyo ncha ambapo limfosaiti za hujishikisha kisha kuafikiana kwa mfumo wa kingamwili
kipandauso ni tatizo linalotambulika kwa maumivu ya kichwa kiasi hadi kupindukia yanayojirudia na ambayo wakati mwingi huambatana na dalili nyingi za mfumo wa kujiongoza wa neva
jina hili limetoka kwa neno la kigirki hemikrania uchungu kwa upande mmoja wa kichwa kutoka hemi nusu na kranion fuvu
kwa kawaida maumivu ya kichwa huathiri sehemu moja ya kichwa huku kichwa kikidunda kwa muda wa saa hadi 
dalili zinazohusiana na hali hii ni pamoja na kichefuchefu kutapika fotofobia fonofobia ongezeko la usikivu dhidi ya sauti na uchungu wake kwa kawaida huzidishwa na kuhusika kwa shughuli za kimwili
hadi thuluthi moja ya watu wenye ugonjwa wa kipandauso kinachoandamana na maumivu ya kichwa hupata aura ishara bandia ya matatizo ya macho hisia lugha au mwendo inayoashiria kuwa maumivu ya kichwa yatatokea punde
kipandauso huaiminika kutokea kufuatia mchanganyiko wa maswala ya kimazingira na kijeni
kiwango cha homoni kinachoshuka na kupanda pia kinaweza kuwa kisababishi cha ugonjwa huu kipandauso huathiri wavulana kwa kiwango cha juu kidogo kuliko wasichana kabla ya kubaleghe ingawa kinawaathiri wanawake mara mbili hadi tatu kuliko wanaume
propensity for migraines usually decreases during pregnancy
hata hivyo hali hii inaaminika kuwa tatizo la mfumo wa neva
nadharia ya kimsingi inahusiana na kuongezeka kwa uchangamfu wa koteksi ya serebramuna udhibiti usio wa kawaida wa maumivu ya niuroni kwa kiiniseli cha trijemia cha mfumo wa ubongo
matibabu ya kwanza yanayopendekezwa ni dawa za kuondoa maumivu kama vile ibuprofen na acetaminophen ya kutuliza maumivu ya kichwa na antiemetic ya kutuliza kichefuchefu na kuepuka vichocheo
dawa maalumu kama vile triptan au ergotamine zinaweza kutumika kwa watu wasiosaidika kwa dawa za kawaida za kuondoa maumivu
zaidi ya watu asilimia ulimwenguni huathiriwa na kipandauso kwa wakati fulani maishani mwao
hitilafu nyingine inayosababisha kipandauso ni sindromu ya cadasil au ateriofati yenye ukuu wa autosomia na yenye inifarakti na lukoensefalopathia chini ya koteksi
kipandauso kinaweza kuanzishwa na vichochezi huku baadhi ya watu wakiripoti kuwa hali hii huwa hatari tu kwa visa vichache na wengine kwa visa vingine
vitu vingi vimedaiwa kuwa vichochezi ingawa uzito na umuhimu wa madai hayo haujadhibitishwa
kichochezi kinaweza kutokea na kudumu hadi saa kabla ya dalili kuanza
vichochezi vilivyotajwa mara nyingi ni mfadhaiko njaa na uchovu vichochezi hivi huchangia kutokea kwa maumivu ya kichwa yanayotokana na mahangaiko
kuna uwezekano mkubwa wa kipandauso kutokea siku zinazokaribiana na hedhi
athari zingine za kihomoni kama vile hedhi ya kwanza na matumizi ya tembe za kuzuia mimba ujauzito muda unaokaribia ukomohedhi naukomohedhi pia huhusishwa na kipandauso
athari hizi za kihomoni huhusika pakubwa kwa kutokea kwa kipandauso kisicho na aura
kwa kawaida kipandauso hakitokei kwa ya pili na na trimesta ya tatu au kufuatia ukomohedhi
utafiti kuhusu vichochezi vinavyohusu lishe umegundua kuwa ushahidi hutegemea utathmini dhahania na hautilii maanani kuthibitisha au kukanusha kichochezi chochote
kuhusu vipengele maalum hakuna ushahidi kuhusu jinsi tairamini inavyoathiri kipandauso nayo monosodium glutamate msg imeripotiwa mara nyingi kuwa kichochezi cha kilishe mara nyingi ushahidi hauafikiani na wazo hili
vichochezi kwa mazingira ya ndani na nje ni thibithisho kuwa ushahidi wa kijumla ilikuwa duni lakini ulishauri kuwa watu wenye kipandauso wachukue hatua za kuzuia kipandauso zinazohusiana na ubora wa hewa ya ndani na mwangaza
wazo kuwa vichochezi hivi hupatikana mara nyingi kwa watu werevu zaidi si kweli
kipandauso kinaaminiwa kuwa tatizo la neva na mishipa pamoja na ushahidi unaothibitisha utaratibu wa kipandauso kuanzia ndani ya ubongo kisha kuenea hadi kwenye mishipa ya damu
baadhi ya watafiti huamini kuwa taratibu za kiniuronihuchangia pakubwa huku wengine wakiamini kuwa mishipa ya damu huchangia zaidi
watafiti wengine huhisi kuwa athari zote mbili huhusika pakubwa
kiwango kikubwa cha niurotransmita serotonini pia inayojulikana kama hydroxytryptamine inaaminiwa kuhusika
mfadhaiko unaosambaa kwenye koteksi au mfadhaiko wa kusambaa kwenye le o ni mchipuko ghafla wa shughuli za kineva unaofuatiwa na kipindi kisicho na shughuli hali inayopatikana kwa twatu wenye kipandauso chenye aura
kuna maelezo mengi kuhusu kutokea kwa hali hii ikiwa ni pamoja na uchochezi wa kipokezi cha nmda hali inayopelekea kalisi kuingia kwenye seli
baada mchipuko huu wa ghafla wa shughuli mtiririko wa damu kuelekea koteksi ya serebramu kwa sehemu iliyoathirika hupungua kwa muda wa saa mbili hadi sita
inaaminiwa kuwa uondoaji wa kingamizi unapoelekea kwenye sehemu ya chini ya ubongo neva za uchungu kichwani na shingoni huchochewa
mishipa inayoweza kuathirika ni pamoja na ateri za dura ateri ya pia na ateri zilizo nje ya fuvu kama zile za ngozi ya kichwa
jukumu la kupanuka kwa ateri hususan zilizoko nje ya fuvu inaaminiwa kuwa muhimu utambuzi wa kipandauso hutegemea ishara na dalili
upigaji pichahufanywa mara nyingi ili kubainisha visababishi vingine vya maumivu ya kichwa
inaaminika kwamba idadi kubwa ya watu wenye hali hii hawajatambuliwa
utambuzi wa kipandauso bila aura unaweza kufanyika kwa kufuata kanuni ya kulingana na international headache society ikiwa mtu ataweza kukumbwa na hali mbili kati ya hizi fotophobia kichefuchefu au kutoweza kufanya kazi kusoma kwa siku moja kuna uwezekano wa kuwa na kipandauso
kwa watu wenye hali nne kati ya hali tano zifuatazo maumivu ya kichwa ya kudundadunda maumivu kudumu kwa saa maumivu kwa upande mmoja wa kichwa kichefuchefu au dalili zinazotatiza maisha ya mtu uwezekano wa kipandauso ni asilimia kwa watu wenye dalili hizi chini ya tatu uwezekano ni asilimia mwaka ndio wakati wa kwanza kwa kipandauso kuainishwa kwa kina
kicakfem mushere ni lugha ya kiafrika kiasia nchini nigeria inayozungumzwa na wacakfem mushere
shirika lainternational headache society hivi karibuni walibadilisha uainishaji wao mwaka wa 
kulingana na uainishaji huu kipandauso ni maumivu ya kimsingi ya kichwa yanayoandamana na aina ya maumivu ya kichwa yenye wasi wasi na maumivu ya kichwa mbalimbali na mengineyo
kipandauso kimeainishwa kwa vitengo saba baadhi ya vitengo hivi vimegawanywa zaidi kwa vijitengo vingi utambuzi wa kipandauso cha fumbatio umekumbwa na utata
hali zingine zinazoweza kuleta dalili sawa na maumivu ya kichwa ya kipandauso ni pamoja na maambukizi ya ateri ya panja maumivu ya kichwa upande mmoja klaukoma kali meningitisi na kuvuja damu kwenye sehemu ya chini ya araknoidi ya ubongo
kwa kawaida maambukizi ya ateri ya panja hutokea kwa watu wenye umri zaidi ya miaka na huandamana na uchungu kwa panja anatomia panja maumivu ya kichwa ya upande mmoja hutambulika kwa kufungana kwa pua moja machozi na maumivu makali kwa obiti obiti klaukoma kali huhusika na matatizo ya kuona meningitisi na homa na kuvuja damu kwenye sehemu ya chini ya araknoidi ya ubongo
maumivu ya kichwa kutokana na wasiwasi kwa kawaida hutokea kwa pande zote mbili hayadhoofishi wala kulemaza sana
malengo ya hatua hizi ni kupunguza marudio maumivu na au muda wa kudumu wa kipandauso na kuongeza ubora wa matibabu ya awali
sababu nyingine ya kinga ni kuepuka maumivu ya kichwa yanayohusiana na matumizi ya dawa kupita kiasi
jambo hili ni tatizo linalotolea mara nyingi na linaweza kusababisha maumivu makali ya kichwa kila siku
mapendekezo kuhusu ubora ulitofautiana kuhusu gabapentin
timolol pia ni bora kwa kuzuia kipandauso na kupunguza makali na marudio yake huku frovatriptan ikizuia kipandauso kinachohusiana na hedhi amitriptyline na venlafaxine vile vile ni bora
botox imegunduliwa kuwa bora kwa watu wenye kipandauso cha kudumu wala sio wenye kipandauso cha muda tu
picha butterbur
jpg thumb px dawa ya petasites petasites hybridus inayotolewa kwenye mizizi ya mti wa butterbur imedhibitishwa kuwa bora kwa kuzuia kipandauso
matumizi ya akupancha halisi siyo bora kuliko matumizi ya akupancha bandia
hata hivyo aina zote zimegunduliwa kuwa bora kuliko utunzanji kidesturi kwani zinaandamana na mathara machache zaidi kuliko matumizi ya dawa ya profilaktiki
tibamwili tibamaungo kupapasa na kupumzika huwa bora sawa na matumizi ya dawa ya propranolol au topiramate kwa kuzuia maumivu ya kichwa yanayohusiana na kipandauso hata hivyo mbinu iliyotumika kwa utafiti huu ina walakini
kuna ushahidi ulio na tashwishi wa ubora wa magnisiamu enzaimu pacha q riboflavin vitamini b vitamini b and feverfew fever few ingawa majaribio mwafaka yanafaa kufanywa ili kuthibitisha matokeo haya ya mwanzo
matumizi ya butterbur yamethibitiwa kuwa bora kati ya matibabu mbadala
vifaa vya kimatibabu kama vile bayomwitiko na vichochea neva vina manufaa fulani kwa kuzuia kipandauso hasa wakati dawa ya kuzuia kipandauso zimetumika bila kuzingatia maagizo kama vile kutumia dawa kupita kiasi
bayomwitiko husaidia watu kufahamu baadhi ya parameta za kifiziolojia ili waweze kuzidhibiti na kujaribu kutulia hivyo inaweza kuwa bora kwa kutibu kipandauso
uchochezi neva hutumia vichocheaneva vya kubandika vilivyo sawa na viongozamwendo vya kutibu kipandauso sugu huku matokeo bora yakiwepo hasa kwa visa vya kipandauso kikali upasuaji wa kipandauso unaohusu kugandamua neva fulani kwa sehemu ya kichwa na shingo inaweza kuwa chaguo kwa watu ambao afya yao haijaimarika kufuatia matibabu mengine
kuna njia tatu kuu za matibabu kuepuka vichochezi kudhibiti dalili kali za ghafla na kuzuia kwa kutumia dawa
dawa ni bora ikiwa itatumika punde tu mtu anapokabiliwa na hali hii
marudio ya kutumia dawa mara nyingi husababisha maumivu ya kichwa yanayohusiana na matumizi ya dawa kupita kiasi na maumivu ya kichwa huzidi kuwa makali na kutokea mara nyingi zaidi
hii inaweza kutokea kwa triptani ergotamines na vitoa maumivu hasa vya aina ya narkotia
matibabu ya kwanza yanayopendekezwa kwa watu wenye dalili zisizo kali hadi za wastani ni vitoa maumivu vya kawaida dawa ya inflamesheni isiyo na steroidi au mchanganyiko wa acetaminophen asidi ya asitilsalikiliki na kafeni
dawa kadhaa za kutibu inflamesheni zisizo na steroidi zimetambulika kuwa bora
ibuprofen imegunduliwa kupunguza maumivu kikamilifu kwa takriban nusu ya watu wanaoitumia diclofenac imethibitiwa kuwa bora pia aspirin inaweza kupunguza maumivu wastani ya kipandauso hadi yaliyo makali huku ikiwa na ubora sawa na sumatriptan
ketorolac inapatikana kwa muundo wa kudungia mishipani paracetamol pia inayojulikana kama acetaminophen aidha ikiwa pekee au ikiwa imechanganywa na metoclopramide ni tiba nyingine yenye madhara machache
kwa ujauzito acetaminophen na metoclopramide huaminika kuwa dawa salama na bora zaidi hadi trimesta ya tatu ya ujauzito
triptani kama vile sumatriptan ni dawa bora ya kutibu maumivu na kichefuchefu hadi asilimia ya watu
dawa hizi hupendekezwa kutumika mwanzoni kwa watu wenye maumivu ya wastani hadi makali au kwa watu wenye dalili hafifu zisizotibika kwa vitoa maumivu vya kawaida
njia za kutumia dawa hizi ni pamoja na kumeza kudungia kunyunyisia puani na kumumunya
kwa jumla triptani zote zinaonekana kuwa bora huku zikiwa na madhara sawa
hata hivyo watu binafsi wanaweza kuafikiana na dawa maalum
madhara mengi huwa si makal kama vile wekundu usoni ingawa visa vichache vya iskemia ya miokadiumu vimeripotiwa
hivyo basi dawa hizi hazipendekezwi kwa watu wenye magonjwa ya mfumo wa moyo na mishipa
kwa historia dawa hizi hazipendekezwi kwa watu wenye kipandauso cha basila ingawa hakuna ushahidi maalum wa hatari unaothibitisha tahadhari hii
dawa hizi hazipelekei uraibu wowote lakini zinaweza kusababisha maumivu ya kichwa yanayohusiana na matumizi ya dawa kupita kiasi hasa zikitumiwa kwa zaidi ya siku kwa mwezi
ergotamini na dihidroergotamini ni aina ya dawa za kitambo ambazo zingali zinapendekezwa kutumika kutibu kipandauso za hivi punde zikiwa na muundo wa kunyunyisia pua na kudungia
dawa hizi zimethibitishwa kuwa bora sawa na triptani ni zaa bei nafuu zaidi na huwa na madhara makali ambayo kawaida ni hafifu
dawa hizi ni chaguo bora zaidi kwa watu wenye visa vikali ya kipandauso
metoclopramide ya kudungia mishipani au lidocaine ya kuingizia puani ni chaguo zingine zilizoko
metoclopramide inapendekezwa kwa watu wanaoletwa hospitalini ili kupata usaidizi wa dharura
kipimo kimoja cha dexamethasone ya kudungia mishipani kikiongezwa kwenye tiba iliyoafikiwa ya kipandauso huhusika kwa kupunguza kurejea kwa maumivu ya kichwa kwa asilimia kwa saa zinazofuata
njia ya kutibu mfululizo wa maumivu ya kichwa yanayohusiana na kipandauso kwa kutumia kunyoosha uti wa mgongo haina ushahidi wowote
inapendekezwa kuwa dawa ya opioid na barbiturate isitumike watu wengi wenye kipandauso hupoteza wakati mwingi wa kufanya kazi kufuatia ugonjwa huu
hata hivyo kwa kawaida hali hii si hatari sana na haihusishwi na kuongezeka kwa hatari ya kifo
kipandauso chenye aura huonekana kuwa hatari ya kiharusi ya iskemia doubling the risk
kuwa kijana mtu wa jinsia ya kike kutumia vizuia mimba vyenye homoni na kuvuta sigara huongeza hatari ya kupata ugonjwa huu pia hatari hii huonekana kuwa na uhusiano na kupasuka kwa ateri ya seviksi
kipandauso bila aura hakionekani kuwa kipengele uhusiano wa hali hii na matatizo ya moyo sio wazi huku utafiti mmoja ukiafiki uhusiano huo
kwa ujumla kipandauso hakionekani kuongeza hatari ya kufa kufuatia kiharusi au ugonjwa wa moyo
matibabu ya kipandauso kwa wenye kipandauso chenye aura yanaweza kuzuia kiharusi husika
picha migraine world map daly who 
svg thumb disability adjusted life year for migraines per inhabitants in kote ulimwenguni kipandauso huathiri zaidi ya asilimia ya watu kule marekani takriban asilimia ya wanaume na asilimia ya wanawake hupata kipandauso kila mwaka huku wakiwa na hatari ya daima ya asilimia na mtawalia
barani uropa kipandauso huathiri asilimia ya watu maishani mwao huku takriban asilimia ya wanaume wazima na asilimia ya wanawake wazima wakipata angalau tukio moja kila mwaka
kima cha kipanduso ni chini kiasi barani asia na afrika ikilinganishwa na nchi za magharibi
kipandauso sugu hutokea kwa takriban asilimia 
 ya watu hadi 
picha migraine gender age
png gumba thumb visa vya ugonjwa wa kipandauso kwa umri na jinsia takwimu hizi hutofautiana sana kwa umri mara nyingi zaidi kipandauso huanza kati ya umri wa miaka na na hutokea mara nyingi kwa watu wenye umri wa miaka hadi 
kwa watoto takriban asilimia 
 ya watoto wenye umri wa miaka na asilimia 
 kwa wale wa kati ya miaka na wana kipandauso huku hali hii ikitokea mara nyingi kwa wavulana kabla ya kubalehe
wakati wa kubaleghe kipandauso hutokea mara nyingi kwa wanawake na hali hii huendelea maishani ikitokea mara mbili zaidi kwa wanawake wazee kuliko wanaume
kipandauso bila aura hutokea mara nyingi zaidi kwa wanawake kuliko kipandauso chenye aura ingawa aina hizi mbili hutokea kwa kiwango sawa kwa wanaume
kwa kipindi kilichokaribia ukomohedhi mara nyingi dalili huzidi kabla ya kupunguka ukali
huku dalili zikitokomea kwa takriban thuluthi mbili ya wazee dalili hizi hudumu kwa kati ya asilimia na 
picha cruikshank the head ache
png thumb the head ache george cruikshank picha crane trepanation img crop
jpg thumb left a trepanated skull from the iron age
mzunguko wa shimo kwa fuvu la kichwa unazingirwa na ukuaji wa tishu gumu kama mifupa kuashiria kuwa mtu huyo alipona baada ya upasuaji
maelezo ya karneya pili ya aretaeus of cappadocia yaliainisha maumivu ya kichwa kwa aina tatu sefalejia sefalea na heterokrania
galen galen wa pergamon alitumia neno hemikrania nusu ya kichwa ambapo neno kipandauso hatimaye lilikopwa
galen pia alipendekeza kuwa maumivu huanzia kwenye meninjesi na mishipa ya damu kichwani
hapo awali kipanduso kilikuwa kimeainishwa kwa aina mbili zinazotumika hata sasa kipandauso chenye aura migraine ophthalmique na kipanduso bila aura migraine vulgaire kwa mwaka wa na louis hyacinthe thomas mkutubi mfaransa
utoboaji yaani kutoboa tundu kwa hiari kwenye fuvu la kichwa ulifanyika hata mwaka wa bce
huku baadhi ya watu wakipona wengi wao huenda walikufa kufuatia maambukizi
tendo hili liliaminika kufanya kazi kwa kupitia kufungulia mapepo watoroke
kwa karne ya william harvey alipendekeza utoboaji tundu kama matibabu ya kipandauso
huku majaribio mengi ya matibabu ya kipandauso yakifanyika ni mpaka mwaka ambapo matumizi ya dutu ambazo hatimaye ziliweza kuwa bora yalianza
dutu hizi ni erogoti ya kuvu ambapo dawa ya ergotamine ilitolewa kwa mwaka wa 
methysergide ilitolewa mwaka wa na triptani ya kwanza sumatriptan kutolewa mwaka wa 
kufuatia utafiti mwafaka dawa bora za kukinga kipandauso zilipatikana na kuthibitishwa kwa karne ya 
kipandauso ni chanzo kikuu cha gharama ya kimatibabu na kukosa matokeo mema kazini
imekadiriwa kwamba kipandauso ni ugonjwa wenye gharama kali mno kati ya magonjwa mengine yanayohusika na mfumo wa neva kwa jumuiya ya ulaya ukigharimu zaidi ya bilioni kwa mwaka in the united states direct costs have been estimated at billion usd takriban asilimia ya gharama hii ni ya triptani
gharama isiyo ya moja kwa moja ni takriban dola bilioni za marekani ambapo kukosa kazi ni kipengele kikuu
ubora wa wanaoweza kuendelea na kazi licha ya kuwa na kipandauso hupunguka kwa takriban theluthi moja
mathara mabaya mara nyingi pia hutokea kwa familia ya mtu
peptidi inayohusiana na jeni ya kidhibiti kalisi imethibitiwa kuhusika kwa pathojenesisi ya maumivu yanayohusiana na kipandauso
vipokezi pinzani vya peptidi inayohusiana na jeni ya kidhibiti kalisi kama vile olcegepant na telcagepant vimechunguzwa kwa utafiti wa vitro na kwa utafiti wa kiafya ya matibabu ya kipandauso
mwaka wa kampuni ya merck ilisitisha awamu ya iii ya majaribio ya kimatibabu ya uchunguzi wao wa dawa ya telcagepant
transcranial magnetic stimulation also shows promise
bawasiri au hemoroidi kutoka kiingereza ni mishipa ya damu katika mfereji wa mkundu ambayo husaidia kudhibiti kinyesi
huwa patholojia au hufungana uvimbe au iliyo inflameshishwa
katika hali yake ya fiziolojia hutenda kazi kama mto uliotengenezwa kwa njia ya vena ya ateri na tishu unganishi
dalili za patholojia ya hemoroidi hulingana na hemoroidi iliyopo
watu wengi hurejela kimakosa dalili yoyote inayotokea karibu na sehemu ya rektamu ya mkundu kuwa hemoroidi na visababishi hatari vya dalili vinapaswa kutupiliwa mbali
huku kisababishi halisi kikisalia kutojulikana baadhi ya vipengele vinavyoongeza shinikizo la fumbatio la ndani hasa kufungika kwa choo vinaaminika kuchangia ukuaji wa hemoroidi
matibabu ya mwanzo ya maradhi madogo hadi yale ya kawaida huwa na ongezeko la kula faiba vinywaji vya mdomo ili kudumisha haidresheni dawa za kutibu inflamesheni husaidia kwa maumivu na mapumziko
baadhi ya taratibu ndogo zinaweza kutekelezwa ikiwa dalili ni kali au hazistawi kwa mwelekeo wa kudhibiti usiobadilika
upasuaji hutengewa wanaokosa kuonyesha mabadiliko
hadi nusu ya idadi ya watu wanaweza kuwa na matatizo na hemoroidi kwa wakati fulani maishani mwao
hemoroidi za ndani na za nje zinaweza kujitokeza vitofauti hata hivyo watu wengi wanaweza kuwa na zote mbili
kuvuja damu kunakotosha kusababisha anemia ni nadra na uvujaji wa damu unaohatarisha maisha ni nadra
watu wengi wanaweza kuona haya wanapokumbana na tatizo na mara nyingi hutafuta matibabu tu wakati hali inapozidi
ikiwa hazina thrombasi hemoroidi za nje zinaweza kusababisha matatizo machache
hata hivyo zinapokuwa na thrombasi zinaweza kuwa na maumivu sana
hata hivyo maumivu haya huisha kwa muda wa siku 
hata hivyo uvimbe unaweza kuchukua wiki chache kupotea
kishikizo cha ngozi kinaweza kubaki baada ya kupona
ikiwa hemoroidi ni kubwa na zinasababisha madhara zinaweza kusababisha mwasho wa ngozi iliyo karibu na pia kwa mkundu
hemoroidi za ndani kwa kwaida hujitokeza kwa uwekundu uliyo ng aavu bila maumivu kuvuja damu kwa rektamu wakati wa au kufuatia kusonga kwa utumbo
damu hufunika kinyesi hali inayoitwa kinyesi kilicho na damu huwa kwa karatasi ya chooni au hudodoka katika bakuli ya choo
dalili zingine zinaweza kuwa ni pamoja na kutoka kwa ute kuzungukia mkundu ikiwa utashuka kupitia mkundu mwasho na kutoweza kuzuia kinyesi
hemoroidi za ndani kwa kawaida huwa na maumivu tu ikiwa zitakuwa na thrombasi au nekrotiki
visababishi vingine vinayoaminiwa kuongeza hatari ni pamoja na unene kuketi chini kwa muda mrefu kikohozi kinachoendelea kwa muda na sakafu ya pelvisi kutofanya kazi
hata hivyo thibitisho la miungano hii ni ya chini
wakati wa ujauzito shinikizo kutoka fetasi kwa fumbatio na ubadilishaji wa homoni hufanya mishipa ya hemoroidi kuwa kubwa
kuzaa pia husabibisha ongezeko la shinikizo la ndani la fumbatio
ni nadra kwa wanawake wajawazito kuhitaji matibabu ya upasuaji kwa sababu dalili huisha baada ya kuzaa
mito ya hemoroidi ni sehemu ya anatomi ya kawaida ya binadamu na huwa maradhi ya patholojia inapopitia mabadiliko yasiyo ya kawaida
kunayo mito tatu iliyo katika mfereji wa mkundu wa kawaida
hii huwa pembeni mwa kushoto utangulizi wa kulia na sehemu za nyuma za kulia
zimetengenezwa kwa mishipa ya damu inayoitwa sinasi tishu unganishi na misuli nyororo bali si kwa ateri wala vena
sinasi haziwi na tishu za misuli katika kuta zao zinazotofautisha kutoka kwa vena zake
seti hii ya mishipa ya damu huitwa pleksasi ya hemoroidi
huchangia hadi asilimia ya shinikizo la kufungika kwa mkundu wakati wa kupumzika na kukinga misuli ya spinkta ya mkundu wakati wa kupitisha kinyesi
mtu anapoketi chini shinikizo la ndani la fumbatio huongezeka na mito ya hemoroidi kuongezeka kwa ukubwa ikisaidia kudumisha kufungika kwa mkundu
inaaminika kuwa dalili za hemoroidi hutokea wakati miundo hii ya mishipa huteleza upande wa chini au wakati shinikizo la vena linaongezeka sana
ongezeko la spinkta ya mkundu shinikizo pia linaweza kuhusishwa katika dalili za hemoroidi
aina mbili za hemoroidi hutokea za ndani kutoka kwa pleksasi kubwa ya hemoroidi na za nje kutoka kwa pleksasi ndogo ya hemoroidi
mstari wa denteti hugawanya sehemu zote mbili ya hemoroidi
uchunguzi wa kutazama mkundu na maeneo yaliyo karibu na mkundu unaweza kutambua hemoroidi za nje au zile zilizoshuka
uchunguzi wa rektamu unaweza kufanywa ili kutambua uwezekano wa tyuma ya rektamu polipsisi prosteti iliyo kubwa au jipu
uchunguzi huu unaweza kutofaulu bila utulizaji unaofaa kwa sababu ya maumivu hata ingawa hemoroidi nyingi hazihusiani na maumivu
udhibitishaji wa kutazama kwa hemoroidi za ndani unaweza kuhitaji anoskopu kifaa cha bomba tupu kilicho na mwanga ulioshikishwa katika mwisho wa upande mmoja
kunazo aina mbili za hemoroidi za nje na za ndani
hizi zinatofautishwa na mahali zilipo kwa kuzingatia mstari wa denteti
watu wengine wanaweza kuwa na aina zote mbili za dalili kwa wakati mmoja
ikiwa maumivu yapo kuna uwezekano mkuu wa hali kuwa kupasuka kwa mkundu au hemoroidi ya nje kuliko ile ya ndani
hemoroidi za ndani ni zile ambazo huanza kutokea juu ya mstari wa denteti
huwa zimefunikwa na kolamu ya epitheliumu ambayo haina maumivu risepta inayopitisha hisia
ziliainishwa mwaka wa katika viwango vinne kwa kuzingatia kiwango cha prolapsi
hemoroidi za nje ni zile zinazotokea chini ya denteti au mstari wa pektineti
zimefunikwa kwa karibu na anodemu na kwa umbali na ngozi zote huwa na hisia za maumivu na halijoto
shida nyingi za mkundu wa rektamu zikiwa ni pamoja na fisha kupasuka jipu saratani ya kolorekto varisesi ya mkundu na mwasho huwa na dalili sawa na zinaweza kutambuliwa kimakosa kama hemoroidi
ikiwa kuna anemia uwezekano wa visababishi vingine unapaswa kuchunguzwa
hali zingine zinazosababisha vidonge vya mkunduni ni pamoja na kishikizo cha ngozi kuchunjuka kwa mkundu prolapsi ya rektamu polipsi na pupila ya mkundu iliyo kubwa
baadhi ya vigezo vya kukinga vimependekezwa vikiwa ni pamoja na kutojikaza unapoenda haja kubwa kuepukana na choo iliyofungika au kuhara kwa kula chakula kilicho na kiwango cha juu cha faiba na kunywa vinywaji vingi au kula nyongeza ya faiba na kupata mazoezi ya yanayotosha
kutumia muda mchache ukienda haja kubwa kutosoma ukiwa chooni na pia kupunguza uzito kwa wale ambao wana uzito ulio mwingi zaidi na kuepukana na uinuaji wa vitu vizito
matibabu ya kutunza huwa na lishe iliyo na faiba ya chakula unywaji wa vinywaji ili kudumisha hidrasheni madawa ya kuzuia inflamesheni yasiyo na steroidi dawa za kutibu inflamesheni uogaji katika hali ya kuketi na kupumzika
ongezeko la ulaji wa faiba umeonyeshwa kuboresha matokeo na hili linaweza kufanyika kwa kubadilisha chakula au kwa kula nyongeza ya faiba
dhibitisho la faida kutokana na uogaji katika hali ya kukaa katika wakati wowote wa matibabu hata hivyo unakosekana
ikiwa zitatumika zinapaswa kupimiwa kuwa hadi dakika kwa kila wakatii
wakati anjenti nyingi na sapozitorisi zinapatikana kwa matibabu ya hemoroidi kunalo dhibitisho ndogo la kudhibitisha matumizi yake
steroidi zilizo na ajenti hazipaswi kutumiwa kwa muda wa zaidi ya siku zinaweza kusababisha kukonda kwa ngozi
ajenti nyingi huwa ni pamoja na mchanganyiko wa viambato hai
hivi vinaweza kuwa ni pamoja na krimu kizuizi kama grisi au zinki oksidi ajenti ya analijesikia kama vile lidokeni na vasokonstrikta kama vileepinefirini
flavonoidi faida zake haziaminiki na zinaweza kudhuru
dalili kwa kawaida huisha kufuatia ujauzito kwa hivyo matibabu hucheleweshwa hadi baada ya kuzaa
ingawaje kwa kawaida huwa salama madhara hatari kama vile sepsis ya kuzunguka mkundu yanaweza kutokea kwa nadra
baadhi ya mbinu za upasuaji zinaweza kutumiwa ikiwa udhibiti wa utunzaji na taratibu rahisi zitafeli
matibabu yote ya upasuji huhusishwa na kiwango fulani cha athari zikiwa ni pamoja na kuvuja damu maambukizi msongo wa mkundu na kubakia kwa mkojo kwa sababu ya kukaribiana kwa rektamu kwa neva zinazosafirishia kwa utumbo
kunaweza pia kuwa na hatari ndogo ya kutoweza kuzuia kinyesi hasa kile cha kiowevu with rates reported between and 
haemoroidektomi ya ukataji ni ukataji na uondoaji wa hemoroidi unaotumika tu kwa hali hatari
unahusishwa na maumivu baada ya upasuaji yanayohisika na kwa kawaida huhitaji muda wa wiki kupona
hata hivyo kunazo faida za muda mrefu kwa wale walio na kiwango cha tatu cha hemoroidi ikilinganishwa na ukanda wa mpira wa kufunga
ni matibabu yaliyopendekezwa kwa wale walio na hemoroidi za nje zilizotiwa thrombasi ikiwa itafanyika kati ya muda wa masaa 
gliserali trineteti utaratibu wa lihamu ya baadaye husaidia kwa maumivu na uponyaji
ni vigumu kutambua kiwango cha watu wanaopata hemoroidi kwa kuwa watu wengi walio nayo huwa hawaendi kumwona mhudumu wa afya
jinsia zote hupitia karibu tukio sawa la hali hii huku viwango vikieleza kati ya miaka na 
matokeo ya muda mrefu kwa kawaida huwa mazuri hata kama watu wengine wanaweza kuwa na matukio ya muda mrefu yanayojirudia
kiwango kidogo tu cha watu mwishowe huhitaji upasuaji
utamkwaji wa kwanza unaojulikana wa mateso haya ni kutoka bc misri mafunjo ambayo ushauri hupaswi kumpa mapishi lihamu ya ukingaji mkuu matawi ya akeshia chini yakiwa yamechanganywa na kupikwa
paka mstari wa laini hapo kwa na uweke katika mkundu ili apone mara moja
katika bc maandishi ya kusanyo wa hipokratiki unaeleza matibabu yaliyo sawa na ukanda wa mpira wa kufunga wa kisasa na hemoroidi kwa njia sawa unaweza kuzitibu kwa kuzibadili kwa sidano na kuzifunga kwa uzi sufu ulio mnene ili upake na usitibu mpaka zipungue na kwa kawaida uwache moja nyuma na mgonjwa anapopona wacha awekwe katika njia ya hellebore
maelezo ya hemoroidi pia yanapatikana kwa biblia
celsus bc ad alieleza ufungaji kwa uzi na taratibu za eksisheni na kujadili uwezekano wa athari
galen alitetea kuharibika au kwa muunganisho wa ateri kwa vena akidai kuwa ilileta upungufu wa maumivu na kuenea kwa gangrini
susruta samhita karne ya ad sawa na maneno ya hippocrates lakini hutilia mkazo suala la usafi wa kidonda
katika karne ya madaktari wa upasuaji kutoka ulaya kama vile lanfranc of milan guy de chauliac henri de mondeville na john wa ardene walifanya maendeleo makuu na ukuzaji wa mbinu za upasuaji
utumizi wa kwanza wa hemoroidi kwa kiingereza ulitokea mwaka wa kutoka haemoroides kuu za kifaransa kutoka kilatini h morrhoida ae kwa zamu kutoka kigiriki haimorrhois inayoweza kutoa damu kutoka haima blood rhoos stream flow current itself from rheo to flow to stream
ukumbi wa mchezaji maarufu wa besiboli george brett alitolewa mchezoni katika mfululizo wa dunia kwa sababu ya maumivu ya hemoroidi
baada ya kufanyiwa upasuaji mdogo brettvalirudi kucheza mchezo uliofuata akisema shida zangu zote ziko nyuma yangu
brett underwent further hemorrhoid surgery the following spring
mtoaji maoni ya kisiasa anyeshikilia mambo glenn beck alifanyiwa upasuaji wa hemoroidi baadaye akaeleza tukio alilopitia lisilopendeza katika video youtube inayotazamwa sana ya mwaka wa s
meninjitisi ni inflamesheni ya tando zinazofunika na kuukinga ubongo na uti wa mgongo sehemu inayojulikana kwa kijumla kama meninjesi
inflamisheni hii inaweza kusababishwa na maambukizi ya virusi bakteria au na vimeleawengine na kwa kiasi kidogo kusababishwa na dawa fulani
mara nyingi watoto hudhihirisha meninjitisi inayosababishwa na bakteria aina ya meningokokasi unaweza kuambatana na upele maalumu
sindano ya mgongo husaidia kutambua uwepo au ukosefu wa meninjitisi
sindano hii huingizwa katika mfereji wa uti wa mgongo ili kudondoa sampuli ya kiowevu cha mfumo mkuu wa neva kmn kinachofunika uti wa mgongo na ubongo
sampuli hii huchunguzwa katika maabara ya kiuuguzi
matibabu ya kwanza ya meninjitisi kali huhusisha antibiotiki zinazotolewa upesi na wakati mwingine dawa za kukinza virusi
kotisteroidi pia zinaweza kutumika kuzuia matatizo yanayofuatia inflamesheni iliyozidi
meninjitisi pia inaweza kuchangia madhara makali ya muda mrefu kama vile uziwi kifafa hidrosifilasi na uwezo duni wa kiutambuzi hasa isipotibiwa haraka
baadhi ya aina za meninjitisi kama vile aina zinazohusishwa na neisseria meningitidis meningokokasi haemophilus influenzae haemophilus influenzae aina ya b streptococcus pneumoniae numokosi au maambukizi ya virusi vya matumbwitumbwi zinaweza kuzuiliwa kwa chanjo
file neck stiffness
jpg thumb kukazika shingo janga la meninjitisi la texas mwaka wa 
kwa watu wazima dalili ya meninjitisi inayotokea mara nyingi ni maumivu ya kichwa yaliyo makali ambayo hutokea kwa karibu asilimia ya visa vya meninjitisi ya kibakteria ambavyo hufuatwa na kukazika kwa sehemu ya nyuma ya shingo ukosefu wa uwezo wa kuinamisha shingo kufuatia ongezeko la uzito wa misuli ya shingo na kukazana
dalili tatu maarufu za kiutambuzi huhusisha kukazana kwa sehemu ya nyuma ya shingo homa ya ghafla aina homa kali na hali ya kiakili iliyogeuka hata hivyo sifa hizi zote tatu hupatikana katika asilimia ya visa vya meninjitisi ya kibakteria
iwapo hakuna mojawapo ya dalili hizi tatu basi uwezekano wa kuwa na meninjitisi ni mdogo sana
dalili zingine ambazo mara nyingi huhusishwa na meninjitisi ni pamoja na fotofobia kutostahimili mwanga mkali na fonofobia kutostahimili kelele kali
mara nyingi watoto wadogo huwa hawaonyeshi dalili zilizotajwa hapo mbeleni na wanaweza kuwa tu na kuwashwa inayowasha na kuonekana wagonjwa
fontaneli sehemu laini ya juu ya kichwa cha mtoto inaweza kufura kwa watoto wa umri wa hadi miezi 
sifa zingine zinazotofautisha meninjitisi na magonjwa madogo kwa watoto wachanga ni maumivu ya miguu makali ya baridi na rangi ya ngozi ya mwanadamu isiyo ya kawaida rangi ya ngozi
kukazika shingo hutokea katika asilimia ya visa vya meninjitisi ya kibakteria kwa watu wazima
dalili zingine za hali ya meninjitisi ni pamoja na uwepo wa dalili ya kernig iliyo chanya au dalili ya brudzi ski
dalili ya kernig huchunguzwa mtu akiwa amelala chali chali huku kiuno na goti likiinuliwa hadi digrii 
kwa mtu aliyetambulika kuwa na dalili ya kernig maumivu humzuia mtu kunyoosha goti kwa utulivu
dalili chanya ya brudzinski hutokea wakati harakati ya kukunja shingo husababisha kukunjika kwa goti na nyonga bila kukusudia
kicara ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wacara
ingawa dalili ya kernig na ya brudzinski hutumika mara nyingi kuchunguza meninjitisi usikivu na umaalum usikivu wa dalili hizi ni mdogo
hata hivyo dalili hizi huwa na usikivu na umaalum umaalum bora sana wa meninjitisi dalili hizi ni nadra kwa magonjwa mengine
uchunguzi mwingine unaojulikana kama maneva ya kusisitika kwa mdugudo husaidia kubaini ikiwa meninjitisi ipo kwa watu wanaoripoti kuwa na homa na maumivu ya kichwa
mtu huambiwa azungushe kichwa ghafla kwenda upande hadi mwingine ikiwa kufanya hivi hakuleti maumivu ya kichwa kuwa mabaya zaidi basi uwezekano wa mtu huyu kuwa na meninjitisi ni mdogo
upele huu kwa kawaida huwa hauparari wekundu wake hautolewi kwa kufinywa kwa kidole au kifaa cha kioo
ingawa upele huu si sharti uwepo kwa meninjitisi ya meningokokasi kwa kawaida upele huu huwa maalum katika ugonjwa huu hata hivyo upele huu mara kwa mara hutambulika kwa meninjitisi kwa sababu ya bakteria zingine
viashiria vingine vya visababishi vya ugonjwa huu vinaweza kuwa dalili za ngozi za ugonjwa wa mikono miguu na mdomo na hepesi ya sehemu za uzazi zote ambazo huhusishwa na aina mbali mbali za meninjitisi ya kivirusi
file charlotte cleverley bisman meningicoccal disease
jpg thumb charlotte cleverley bisman aliugua maradhi ya meninjitisi kali ya meningokokasi akiwa mtoto mchanga katika kisa chake upele huu wa petekia uliendelea na kuwa gangrini hivyo ukahitaji kukatwa kwa viungo vyote
charlotte aliweza kuishi baada ya ugonjwa huu na hata picha yake kuwekwa katika bango la uhamasisho kuhusu chanjo dhidi ya meninjitisi nchini new zealand
matatizo ya ziada yanaweza kutokea katika awamu za kwanza za ugonjwa huu
matatizo haya yanaweza kuhitaji matibabu maalumu na wakati mwingine kuonyesha maradhi hatari au prognosi mbaya zaidi
maambukizi haya yanaweza kuchochea sepsisi ambayo ni dalili za mfumo za mwitikio za kiinflamesheni za kushuka kwa shinikizo la damu takikadia kiwango cha juu cha mapigo ya moyo kiwangojoto cha mwili cha juu au chini kuliko kawaida na takipinea kupumua kwa kasi
shinikizo la chini sana la damu linaweza kutokea katika awamu ya mapema hasa katika meninjitisi ya meningokokasi ingawa dalili hii si ya kipekee katika meninjitisi ya meningokasi
hali hii inaweza kupelekea kiwango cha chini cha damu inayosambazwa viungoni
mgando wa damu inayosambazwa kiwango cha juu cha kuwezeshwa kwa hali ya kuganda kuganda kwa damu ni hali inayoweza kuzuia kusambaa kwa damu katika viungo na hivyo kuongeza hatari ya kuvuja kwa damu hii
edema ya ubongo tishu za ubongo zinaweza kuvimba shinikizo la ndani ya fuvu shinikizo la ndani ya fuvu linaweza kuongezeka na ubongo uliovimba kusababisha henia ya ubongo kupata henia kupitia shina la fuvu la kichwa
hali hii inaweza kutambulika kwa kupunguka kwa kiwango cha ufahamu kupoteza tendohiari la mboni la jicho kutokana na mwanga na mkao usio wa kawaida
inflamesheni ya tishu ya ubongo inaweza kuzuia mtiririko wa kawaida wa kmn katika ubongo hidrosifalasi
mitukutiko inaweza kutokea kufuatia visababishi vingi kwa watoto mitukutiko ni kawaida katika awamu za kwanza za meninjitisi katika asilimia ya matukio na si sharti yaashirie kisababishi fiche
mitukutiko inaweza kutokea kufuatia ongezeko la shinikizo kutoka maeneo yaliyo na inflamesheni katika tishu za ubongo
mitukutiko mikuu mitukutiko inayohusisha mguu au mkono mmoja au sehemu moja ya mwili mitukutiko ya muda mrefu mitukutiko inyotokea katika awamu za mwishoni na mitukutiko iliyo ngumu kudhibiti kwa matibabu ni ishara ya matokeo mabaya ya muda mrefu
inflamesheni ya meninjesi inaweza kuchangia hali zisizo za kawaida katika neva za fuvu kikundi cha neva zinazochipuka kutoka katika shina la ubongo ambazo husambaa katika eneo la kichwa na shingo na ambazo hudhibiti mwendo wa macho misuli ya uso na kusikia miongoni mwa kazi zingine
meninjitisi kwa kawaida husababishwa na maambukizi na vimelea
maambukizi mengi husababishwa na virusi huku bakteria kuvu na protosoa zikifuatia
maambukizi pia yanaweza kuletwa na visababishi vinginge visivyo vya kimaambukizi
neno meninjitisi isiyo ya kibakteria hurejelea visa vya meninjitisi ambapo hakuna maambukizi ya kibakteria yanayotambuliwa
aina hii ya meninjitisi kwa kawaida husababishwa na virusi lakini inaweza kuwa imetokea kufuatia maambukizi ya kibakteria ambayo hayakutibiwa kabisa bakteria zinapotoweka kutoka katika meninjesi au viini vinapoambukiza nafasi iliyo karibu na meninjesi kama vile sinasitisi
endokaditisi maambukizi ya vali ya moyo ambayo husambaza vidonge vidogo vya bakteria kupitia katika mkondo wa damu inaweza kusababisha meninjitisi isiyo ya kibakteria
meninjitisi isiyo ya kibakteria pia inaweza kusababishwa na maambukizi ya spirosheti aina ya bakteria inayohusisha treponema pallidum kisababishi cha kaswende na borrelia burgdorferi maarufu kwa kusababisha ugonjwa wa lyme
meninjitisi inaweza kuwepo katika malaria ya ubongo malaria inayoathiri ubongo au meninjitisi ya kiamiba yaani meninjitisi inayosababishwa na maambukizi ya amiba kama vile naegleria fowleri inayotakana na vitovu vya maji safi
aina za bakteria zinazosababisha meninjitisi ya kibakteria hutafautiana kulingana na umri wa mwathiriwa
hatari ya kuambukizwa listeria monocytogenes huongezeka katika watu walio na umri wa zaidi ya miaka 
kuanzishwa kwa chanjo ya numonia kumepunguza viwango vya meninjitisi ya kinumonia katika watoto na watu wazima pia
kiwewe cha kimwili kiwewe cha hivi karibuni huwezesha bakteria za mvungu wa pua kuingia katika nafasi ya meninjesi
vivyo hivyo vitu vilivyo katika meninjesi ya ubongo kama vile shanti ya ubongo kiowevu kilivutika hadi ndani ya mishipa au hifadhi ya ommaya huwa na hatari zaidi ya kuambukiza meninjitisi
katika matukio haya waathiriwa wana uwezekano mkuu zaidi wa kuambukizwa na staphylococci pseudomonas na bakteria zingine zilizo gram hasi
viini hivi huhusishwa na meninjitisi katika watu walio na ukosefu wa kinga mwilini mfumo duni wa kinga
maambukizi yaliyo katika eneo la kichwani na shingoni kama vile midia ya otitisi au mastoiditisi yanaweza kupelekea meninjitisi katika idadi ndogo ya watu
watu wanaopokeapandikizo la koklea wanapopoteza uwezo wa kusikia wako katika hatari zaidi ya meninjitisi ya kinumonia
meninjitisi ya kifua kikuu yaani meninjitisi inayosababishwa na mycobacterium tuberculosis hupatikana zaidi katika watu wa nchi ambapo kifua kikuu huambukiza watu wengi lakini pia hutambulika katika watu walio na matatizo ya kingamwili kama vile ukimwi
meninjitisi ya kibakteria inayorejea inaweza kusababishwa na ulemavu wa muda mrefu wa kimaumbile ama ya kuzaliwa au ya kupatikana au kwa matatizo ya mfumo wa kingamwili
ulemavu wa kimaumbile huwezesha uendeleshaji kati ya mazingira ya nje na mfumo wa neva
kisababishi cha mara nyingi cha meninjitisi inayorejea ni kuvunjika kwa fuvu hasa kuvunjika kunakoathiri shina la fuvu au kunakotandaza kuelekea sinasi na piramidi ngumu
takriban asilimia ya visa vya meninjitisi inayorejea husababishwa na matatizo ya kimaumbile kama hayo huku asilimia ya matukio haya yakisababishwa na udhaifu wa kingamwili kama vile ukosefu saidizi ambao huhatarisha hasa kufuatia meninjitisi ya kimeningokokasi inayorejea na asilimia ya matukio husababishwa na maambukizi yanayoendelea katika sehemu zinazokaribiana na meninjesi
virusi vinavyosababisha meninjitisi ni pamoja na virusi vya utumbo aina ya ya virusi tata vya hepesi na kwa aina ya kwa mara nadra virusi vya mbwe ya tetekuwanga maarufu kwa kusababisha tetekuwanga na vipele virusi vya matumbwitumbwi ukimwi na lcmv
kuna maswala kadhaa hatari yanayosababisha meninjitisi ya kuvu ikiwa ni pamoja na kutumia kitu kinachozuia mwitikio wa kingamwili kama vile baada ya kupandikiza kiungo ukimwi na ukosefu wa kinga kufuatia uzee
hali hii ni nadra katika watu walio na mfumo wa kawaida wa kingamwili lakini imetokea katika uchafuzi wa dawa
kwa kawaida mwanzo wa dalili huwa taratibu zaidi huku zikiambatana na maumivu ya kichwa na homa angalau kwa wiki kadhaa kabla ya utambuzi
meninjitisi ya kuvu inayotokea mara nyingi zaidi ni meninjitisi ya kiripitokokasi inayosababishwa cryptococcus neoformans
barani afrika meninjitisi ya kiripitokokasi hukadiriwa kuwa kisababishi kikuu cha meninjitisi
and it accounts for of aids related deaths in africa
vikolezo vingine vya kuvu ni pamoja na histoplasma capsulatum coccidioides immitis blastomyces dermatitidis na candida species
mara nyingi meninjisiti huchukuliwa kusababishwa na vimelea ikiwa kuna ukuu wa ozinofili aina ya seli nyeupe za damu katika kmn
meninjitisi ya mollaret ni dalili ya vipindi vinavyorejea vya meninjitisi isiyo ya kibakteria hali inayoaminika kusababishwa na aina ya ya virusi vidogo vya hepesi
ni nadra sana kwa kipandauso kusababisha meninjitisi lakini utambuzi huu hufanywa tu iwapo visababishi vingine havijatambulika
meninjesi hujumuisha tando tatu ambazo pamoja na kiowevu cha mfumo mkuu wa neva hufunika na kuukinga ubongo na uti wa mgongo mfumo mkuu wa neva
sehemu ya ubongo ya pia ni utando laini sana na usioweza kupitisha dutu ambao hushikamana na sehemu ya juu ya ubongo huku ukifuata vijitaro vyote vidogo
sehemu ya araknoidi inayoitwa hivi kufuatia umbo lake la utando wa buibui ni kijifuko kilegevu kilicho juu ya sehemu ya pia
nafasi ya araknoidi hutenganisha araknoidi na tando za sehemu ya pia huku ikiwa imejazwa kwa kiowevu mfumo mkuu wa neva
sehemu ya nje zaidi ya utando yaani sehemu ya dura ni utando mnene imara ulioshikamanishwa na utando wa araknoidi na fuvu
katika meninjitisi ya kibakteria bakteria hufika kwenye meninjesi kwa njia mbili kuu kupitia mfumo wa damu au kupitia mgusano wa moja kwa moja kati ya meninjesi na aidha njia ya pua au ngozi
katika matukio mengi zaidi meninjitisi hufuata uvamizi wa mkondo wa damu kupitia kwa viumbe wanaoishi katika sehemu za juu za ute kama vile njia ya pua
hali hii kisha hutanguliwa na maambukizi ya virusi ambayo humeng enya kidhibiti cha kawaida kinachotolewa na sehemu za juu za ute
bakteria zinapoingia katika mkondo wa damu huingia katika nafasi ya araknoidi na pia katika sehemu ambapokidhibiti damu ubongonini hafifu kama vile pleksa ya koroidi
meninjitisi hutokea katika asilimia ya watoto wazawa walio na maambukizi ya mkondo wa damu kufuatia streptokosi ya kikundi cha b tukio hili ni nadra katika watu wazima
kicen ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wacen
uchafuzi wa moja kwa moja wa kiowevu cha mfumo mkuu wa neva unaweza kutokea kufuatia vifaa vya kindani kuvunjika kwa fuvu au maambukizi ya farinki ya pua au sinasi za pua zilizounda mfumo kwa kuungana na nafasi ya araknoidi na pia tazama hapa juu mara kwa mara ulemavu wa kuzaliwa wa sehemu ya dura yanaweza kutambuliwa
inflamesheni ya kiwango cha juu inayotokea katika nafasi ya araknoidi na pia wakati wa meninjitisi haisababishwi moja kwa moja na maambukizi ya kibakteria ila inaweza kusababishwa na mwitikio wa mfumo wa kingamwilikwenye kiingilizi cha bakteria katikamfumo mkuu wa neva
kipengele cha utando wa seliza bakteria kinapotambuliwa na seli za ubongo zenye kinga astrosaiti na mikrojilia seli hizi hujibiza kwa kuzalisha viwango vikubwa vya saitokini vipatanishi vinavyofanana na homoni ambazo hubadilisha seli zingine zenye kinga na kuchochea tishu zingine ili kuhusika katika mwitikio wa kinga
kidhibiti damu ubongoni huwa chenye kupenyeka zaidi hivyo kupelekea edema ya ubongo edema ya ubongo ya kivasojeni edema ya ubongo ya kivasojeni kuvimba kwa ubongo kufuatia kuvuja kwa kiowevu kutoka katika mishipa ya damu
idadi kubwa ya seli nyeupe za damu huingia katika kmn hivyo kusababisha inflamesheni ya meninjesi na kisha kupelekea edema ya ubongo edema ya ubongo ya kati ya tishu edema ya kati ya tishu kufura kufuatia kiowevu kuwa kati ya seli
isitoshe pembezo za mishipa ya damu zenyewe hufura vasuliti ya ubongo hali inayopelekea upungufu wa mtiririko wa damu na aina ya tatu ya edema edema ya ubongo edema sititoksiki ya ubongo edema sitotoksiki
aina hizi tatu za edema ya ubongo hupelekea ongezeko la shinikizo la ndani ya fuvu pamoja na shinikizo lililoshuka la damu ambalo mara nyingi hupatikana katika makali ya kimatibabu maambukizi makali kumaanisha kuwa ni vigumu zaidi kwa damu kuingia katika ubongo hivyo seli za ubongo hukoseshwa oksijeni hivyo kupata apoptosi kufa kwa seli kimpangilio kufa kwa seli
inatambulika kuwa kupeanwa kwa antibiotiki kunaweza kuathiri mwanzoni utaratibu uliotolewa hapa juu kwa kuongeza idadi ya mazao ya utando wa seli yanayozalishwa kufuatia kuangamizwa kwa bakteria
aina fulani za matibabu kama vile kutumia glukokotikoidi steroidi gamba hulenga kupunguza mwitikio wa kingamwili kufuatia tukio hili
kwa mtu anayeshukiwa kuwa na meninjitisi ni sharti yeye kupimwa damu ili kutambua viashiria vya inflamesheni kama vile aina ya ya protini inayoathirika hesabu kamili ya damu na pia kuchunguza viini kwa damu
uchunguzi muhimu zaidi katika kutambua au kudhibitisha uwepo wa meninjitisi ni uchambuzi wa kiowevu cha mfumo mkuu wa neva kupitia sindano ya mgongo
hata hivyo sindano ya mgongo hutatizika iwapo kuna donge katika ubongo tiuma au usaha au shinikizo la ndani ya fuvu kupanda kwa sababu hali hii inaweza kupelekea henia ya ubongo
iwapo mtu yuko katika hatari ya kuwa na donge au shinikizo ndani ya fuvu majeraha ya kichwa hivi karibuni tatizo la mfumo wa kinga linalojulikana dalili za kieneo za kinurolojia au ushahidi wa shinikizo lililopanda la ndani ya fuvu tomografia ya kompiuta tk au picha ya mwangwi wa sumaku pms hupendekezwa kabla ya sindano ya mgongo
kwa aina kali za meninjitisi ufuatilizi wa elektrolaiti za damu unaweza kuwa muhimu kwa mfano hiponatremia hutokea mara nyingi katika meninjitisi ya kibakteria kufuatia mkusanyiko wa vipengele vingi vikiwemo kuishiwa na maji mwilini dalili za kiwango cha juu cha utoleshaji usiofaa wa homoni ya kupunguza mkojo utoleshaji usiofaa wa homoni ya kupunguza mkojo au therapi ya ndani ya mishipa kudunga viowevu ndani ya mishipa
file neisseria meningitidis
jpg right thumb kutia rangi kwa mbinu ya gram mbinu ya kutia rangi ya gram ya meningokokasi kutoka kwa uchunguzi viini unaoonyesha bakteria hasi ya waridi kwa mbinu ya gram ambayo mara nyingi huwa katika jozi sindano ya mgongo hudungwa kwa kumlaza mtu kwa upande mmoja huku ukitumia anaesthesia ya eneo maalum kisha kuingiza sindano katika kifuko cha dura kifuko kinachozunguka uti wa mgongo ili kuvuta kiowevu cha mfumo mkuu wa neva kmn
jambo hili likishafanywa shinikizo la kufungua la kmn hupimwa kwa kutumia manometa
shinikizo hili kwa kawaida huwa kati ya sentimita na za maji cmh o katika meninjitisi ya kibakteria shinikizo hili huwa juu zaidi
katika meninjitisi ya kikriptokosi shinikizo la ndani ya fuvu huwa juu zaidi
uwepo wa kwanza wa kiowevu hiki unaweza kudhihirisha asili ya maambukizi haya kmn cha rangi nyeupe huashiria viwango vya juu zaidi vya protini seli nyekundu na nyeupe za damu na au bakteria hivyo kuna uwezekano wa meninjitisi ya kibakteria
sampuli ya kmn huchunguzwa ili kubaini uwepo na aina za seli nyeupe ya damu seli nyekundu za damu protini na viwango vya glukosi
mbinu ya gram ya kupaka rangi ya sampuli hii inaweza kudhihirisha uwepo wa bakteria katika meninjitisi ya kibakteria lakini kutokuwepo bakteria hakubainishi kuwa meninjitisi ya kibakteria haipo kwa sababu bakteria huonekana tu katika asilimia ya matukio kiwango hiki hupungua kwa asilimia zaidi iwapo antibiotiki zilipeanwa kabla ya kutolewa kwa sampuli
mbinu ya gram ya kupaka rangi pia haiaminiki sana katika maambukizi kama vile listeriosisi
uchunguzi viini wa kimikrobiolojia wa sampuli iliyochukuliwa hufaulu zaidi hutambua viini katika asilimia ya visa lakini matokeo yanaweza kukawia hadi saa 
aina ya seli nyeupe za damu zikiwepo kwa wingi tazama jedwali huonyesha iwapo meninjitisi ni ya kibakteria hasa yenye wingi wa nutrofili au ni ya virusi hasa yenye wingi wa limfosaiti ingawa mwanzoni mwa ugonjwa huu vipengele hivi sio viashiria vinavyoaminika
mara nadra sana ozinofili huwepo kwa wingi hivyo kuashiria kuwepo kwa viini au kuvu miongoni mwa dutu zingine
ukolezi wa glukosi katika kmn kwa kawaida huwa zaidi ya asilimia wa kiwango kilicho kwenye damu
kwa meninjitisi ya kibakteria kiwango cha glukosi kwa kawaida huwa chini zaidi kiwango cha glukosi katika kmn basi hugawanywa kwa uwiano wa sukari ya damu glukosi ya damu uwiano wa glukosi ya kmn na ya seramu
wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya kiizere
idadi ya wasemaji wa kicen imehesabiwa kuwa watu 
uwiano wa 
 huonyesha uwepo wa meninjitisi ya kibakteria katika mtoto mzawa kwa kawaida kiwango cha glukosi katika kmn huwa juu zaidi na uwiano wa chini ya 
 asilimia hivyo huchukuliwa kuwa wa kawaida
viwango vya juu vya asidi ya lakteti lakteti katika kmn huonyesha kiwango cha juu cha uwezekano wa kuwepo kwa meninjitisi ya kibakteria sawa na idadi ya seli nyeupe za damu
iwapo viwango vya lakteti viko chini ya mg dl na mtu huyu hajapokea antibiotiki hivi karibuni basi inawezekana kwamba hakuna meninjitisi ya kibakteria
vipimo vingine vingi vinaweza kutumiwa kutofautisha baina ya aina tofauti za meninjitisi
vivyo hivyo majimaji ya liseti ya amebositi uchunguzi wa majimaji ya liseti unaweza kuonyesha matokeo chanya katika meninjitisi iliyosababishwa na bakteria isiyotambulika kwa mbinu ya gram ya kupaka rangi lakini uchunguzi huu hautumiki sana isipokuwa kama vipimo vingine havijafaulu
msururu wa athari za polima map ni mbinu inayotumika kukuza chembe ndogo za dna ya bakteria ili kubaini uwepo wa dna ya bakteria au virusi katika kiowevu cha mfumo mkuu wa neva uchunguzi huu ni maalum na wa kiwango cha juu cha usikivu kwa sababu ni viwango vidogo sana vya dna ya viini vya maambukizi vinavyohitajika
uchunguzi huu unaweza kutambua bakteria katika meninjitisi ya kibakteria na inaweza kusaidia katika kubainisha visababishi tofauti vya meninjitisi ya virusi virusi vya rna virusi vya hepesi ndogo aina ya ya virusi vya hepesi ndogo na matubwitubwi kwa watu wasiochanjwa dhidi ya magonjwa haya
serolojia utambuzi wa antibodi na virusi inaweza kuwa muhimu katika meninjitisi ya virusi
iwapo mgonjwa anakisiwa kuwa na meninjitisi ya kifua kikuu sampuli huchunguzwa kwa mbinu ya kupaka rangi ya ziehl neelsen ambayo ina usikivu wa kiwango cha chini na uchunguzi wa viini vya kifua kikuu unaochukua muda mrefu kufanywa mbinu ya map inatumika kwa kiwango kinachoongezeka
uchunguzi wa meninjitisi ya kriptokokasi unaweza kufanywa kwa gharama ya chini kwa kutumia rangi ya india kwenye kmn hata hivyo kuchunguza antijeni ya kriptokokasi katika damu au kmn ni mbinu sikivu zaidi hasa katika watu walio na ukimwi
tatizo la kiutambuzi na kimatibabu ni meninjitisi iliyotibiwa nusu ambapo kuna dalili za meninjitisi baada ya kupokea antibiotiki kama vile sinositisi inayochukuliwa kuwepo
jambo hili likifanyika matokeo ya kmn yanaweza kufanana na yale ya meninjitisi ya virusi lakini matibabu ya antibiotiki yanaweza kuhitaji kuendelea kufanywa hadi wakati kuna ushahidi kamili wa kutambulika kwa kisababishi kutokana na virusi kama vile kupatikana kwa rna ya virusi file meningitis histopathology
jpg thumb histopatholojia ya meninjitisi ya kibakteria uchunguzi maiti ya mtu aliyekuwa na meninjitisi ya kinumokokasi unaoonyesha vipenyezo vya uvimbe wa sehemu ya ubongo ya pia zilizo na granulositi za nutrofili ndani ukuzaji wa juu zaidi
granulositi ya nutrofili huwa imehamia katika kiowevu cha mfumo mkuu wa neva na shina la ubongo pamoja na neva ya fuvu na uti wa mgongo unaweza kuzungukwa na usaha sawa na mishipa ya meninjesi
katika baadhi ya visababishi vya meningesi kinga inaweza kutolewa kwa kulenga muda mrefu ujao kupitia chanjo au kwa kulenga muda mfupi kwa kutumia antibiotiki
meninjitisi ya kibakteria na ya virusi inaweza kusambazwa hata hivyo aina zote mbili hazisambazwi kwa kiwango cha juu kama vile homa ya kawaida au mafua
hatari ya kusambazwa inaweza kupunguzwa kwa kubadilishatabia zinazochangia maambukizi
tangu miaka ya mataifa mengi yamejumuisha chanjo ya hib chanjo dhidi ya haemophilus influenzae aina ya b katika mipangilio yao ya kawaida ya kuchanja watoto
hatua hii imeondoa kabisa viini vya ugonjwa huu kama kisababishi cha meninjitisi katika watoto wachanga katika mataifa hayo
hata hivyo katika mataifa ambapo ugonjwa huu unatatiza zaidi chanjo yake ingali ya bei ghali sana
sawa na haya chanjo dhidi ya matubwitubwi imepelekea upungufu wa kiwango kikubwa wa visa vya meninjitisi ya matubwitubwi ambayo ilikuwa ikitokea kwa asilimia katika matukio yote ya matubwitubwi
chanjo dhidi ya meningokokasi chanjo dhidi ya meningokokasi ipo dhidi ya vikundi vya a w na y
katika mataifa ambapo chanjo dhidi ya kikundi cha ilizinduliwa visa vyanasababishwa na viini hivi yamepungua pakubwa
chanjo yenye valensi nne sasa ipo ambayo huunganisha chanjo zote nne
siku hizi mtu hushurutishwa kuchanjwa kwa acw y dhidi ya aina zote nne za ugonjwa huu iwapo anataka kuhusika katika hija
imekuwa vigumu kutengeneza chanjo dhidi ya kikundi cha cha meningokokasi
hii ni kwa sababu protini za sehemu yake ya juu ambazo kwa kawaida zingelitumika kutengeneza chanjo hutoa imunojenisiti dhaifu mwitikio wa mfumo wa kinga au kumenyana na protini za kawaida za binadamu
isitoshe baadhi ya mataifa new zealand cuba norway and chile yametengeza chanjo dhidi ya aina za maeneo yao ya kikundi cha cha meningokokasi baadhi ya chanjo hizi zimeonyesha matokeo bora hivyo zinatunika katika ratiba za kuchanja katika maeneo haya
kufikia majuzi barani afrika mtazamo wa kuzuia na kudhibiti majanga ya meningokokasi ulikuwa kwenye msingi wa kutambua ugonjwa huu mapema na chanjo ya dharura ya watu wanaoathirika na walio hatarini ambao wana ya valensi jozi au chanjo za polisakaraidi ya valensi tatu ya w ingawa kuanzishwa kwa menafrivac chanjo ya kikundi cha cha meningokokasi kumeonyesha ufanisi katika watu wachanga na kumetajika kuwa kielelezo cha ushirikiano wa kutengeneza bidhaa katika maeneo yenye uhaba wa rasilimali
chanjo ya kila mara dhidi ya streptococcus pneumoniae kwa chanjo ya muungano wa niumokokasi ambayo hutenda kazi dhidi ya aina maarufu saba za viini hivi hupunguza pakubwa kutokea kwa meninjitisi ya niumokokasi
chanjo ya polisakaraidi ya niumokokasi ambayo hutibu aina hupeanwa tu kwa vikundi maalum kama vile watu waliofanyiwa splenektomia yaani kutolewa wengu kwa upasuaji haisababishi mwitikio mkuu wa kinga katika watu wote wanayoipokea kama vile watoto
chanjo ya utotoni ya bacillus calmette gu rin imeripotiwa kupunguza pakubwa kima cha meninjitisi ya kifua kikuu lakini ubora wake unaofifia katika watu wazima umepelekea utafiti kufanywa ili kupata chanjo bora zaidi
profilaksi ya muda mfupi ya antibiotiki ni mbinu nyingine ya kinga hasa ya meninjitisi ya meningokokasi
kwa visa vya meninjitisi ya meningokokasi matibabu ya kiprofilaksi ya watu wa karibu kwa kutumia antibiotiki kama vile rifampicin ciprofloxacin au ceftriaxone yanaweza kupunguza hatari yao ya kuambukizwa hali hii lakini haiwakingi dhidi ya maambukizi ya baadaye
upinzani dhidi ya rifampicin umetambulika kuongezeka baada ya kuitumia dawa hii jambo ambalo limepelekea baadhi ya watu kupendekeza vikolezo vingine
ingawa antibiotiki hutumika mara nyingi zaidi ili kujaribu kuzuia meninjitisi katika watu walio na hali ya kuvunjika kwa basila ya fuvu kuna ushahidi usiotosha wa kutambua iwapo hatua hii ina manufaa au hatari
hatua hii hufanywa katika watu walio au wasio na hali ya kuvuja kwa kmn
meninjitisi ina uwezo wa kuhatarisha maisha na ni kisababishi kikuu cha kifo isipotibiwa kuchelewesha matibabu kumehusishwa na matokeo duni zaidi
kwa hivyo matibabu ya kutumia antibiotiki za aina mbalimbali hayafai kucheleweshwa wakati uchunguzi wa kutambua ugonjwa huu ungali unafanywa
iwapo ugonjwa wa meningokokasi unakisiwa kuwepo katika utunzaji wa kimsingi maelekezo yanapendekeza kuwa benzylpenicillin ipeanwe kabla ya rufaa ya hospitalini
mtu anafaa kutiwa kiowevu ndani ya mishipa ndani ya mishipa iwapo ana hipotensheni shinikizo la chini la damu au mshtuko wa kiusambazaji mshtuko
kwa sababu meninjitisi inaweza kusababisha matatizo kadhaa makali uchunguzi wa kila mara unapendekezwa kufanywa ili kuyatambua mapema ili kumlaza mtu huyu katika kitengo cha wagonjwa mahututi iwapo itahitajika
mitambo ya kuingiza hewa inaweza kuhitajika iwapo mtu ana kiwango cha chini cha ufahamu au iwapo kuna ushahidi wa kushindwa kupumua
iwapo kuna dalili za kupanda kwa shinikizo la ndani ya fuvu hatua za kulidhibiti zinaweza kuchukuliwa hatua hizi zitawezesha kuinua shinikizo la kupulizia ubongo na matibabu mbalimbali ili kupunguza shinikizo la ndani ya fuvu kwa kutumia dawa kama vile mannitol
hidrosifalasi kuzuilika kwa mkondo wa kmn inaweza kupelekea haja ya kuingiza kifaa cha daima au cha muda mfupi cha kutoa kiowevu kama vile kigeuza njia ya ubongoni
file ceftriaxone structure
png thumb fomula ya muundo wa ceftriaxone mojawapo ya antibiotiki za cefalosporin ya kizazi cha tatu inayopendekezwa katika matibabu ya kwanza ya meninjitisi ya kibakteria
antibiotiki za kijarabati matibabu bila utambuzi maalum zinafaa kupeanwa punde hata kabla ya matokeo ya sindano ya mgongo na uchambuzi wa kmn kujulikana
matibabu ya kwanza yatakayotumika hutegemea pakubwa aina ya bakteria inayosababisha meninjitisi katika eneo fulani na kikundi maalum cha watu
kwa mfano kule uingereza uingereza matibabu ya kijarabati hujumuisha kizazi cha tatu cha cefalosporin kama vile cefotaxime au ceftriaxone
nchini marekani ambapo ukinzani dhidi ya cefalosporin hupatikana zaidi katika streptokosi nyongeza ya vancomycin juu ya matibabu ya kwanza hupendekezwa
chloramphenicol ikitumika pekee au pamoja na ampicillin hata hivyo huonekana kufanya kazi vyema pia
katika watoto wachanga na watu wa umri wa zaidi ya miaka na pia wale walio na kingamwili dhaifu kuongeza ampicillin hupendekezwa ili kukabiliana na listeria monocytogenes
matokeo ya mbinu ya gram ya kupaka rangi yanapopatikana na kisababishi cha kijumla cha kibakteria kimejulikana inawezekana kubadilisha antibiotiki na kupeana zile zinazoaminika kukabiliana na kikundi cha viini kinachokisiwa kusababisha maambukizi
matokeo ya microbiological uchunguzi viini vya kimikrobiolojia uchunguzi viini kijumla huchukua muda mrefu zaidi kupatikana saa 
idadi kubwa ya antibiotiki zinazotumika katika meninjitisi hazijajaribiwa moja kwa moja katika watu wenye meninjitisi katika utafiti wa kiafya
badala yake maarifa yanayotumika yametokana kwa kiwango kikubwa na utafiti wa maabara wa sungura meninjitisi ya kifua kikuu huhitaji matibabu ya muda mrefu kwa kutumia antibiotiki
ingawa kifua kikuu ya mapafu kwa kawaida hutibiwa kwa miezi watu walio na meninjitisi ya kifua kikuu kwa kawaida hutibiwa kwa mwaka mmoja au zaidi
matibabu saidizi ya steroidi gamba kwa kawaida dexamethasone yameonyesha manufaa kama vile kupunguza matatizo ya kusikia na matokeo ya muda mfupi yaliyo bora zaidi yanayohusu neva katika vijana baleghe na watu wazima wa nchi zilizostawi zilizo na viwango vya chini vya ukimwi
kuna utafiti unaoonyesha kima kilichopunguka cha vifo kufuatia matibabu haya huku utafiti mwingine ukiwa hauonyeshi takwimu zozote
matibabu haya pia huonekana kuwanufaisha watu walio na meninjitisi ya kifua kikuu angalau katika wale wasio na viini vya ukimwi
kwa hivyo maelekezo ya kitaalam hupendekeza kuanzishwa kwa dexamethasone au steroidi gamba sawa na hii punde kabla ya kipimo cha kwanza cha antibiotiki kupeanwa na kuendelezwa kwa siku nne
kicentuum pia huitwa kijalaa ni lugha ya kiniger kongo nchini nigeria inayozungumzwa na wacentuum
kwa sababu manufaa mengi ya matibabu haya huwa tu kwa watu walio na meninjitisi ya niumokokasi baadhi ya maelekezo hudokeza kwamba dexamethasone isitishwe iwapo kisababishi kingine cha meninjitisi kitatambulika
the likely mechanism is suppression of overactive inflammation
kazi ya steroidi gamba saidizi ni tofauti kwa watoto na watu wazima
ingawa manufaa ya steroidi gamba yametambulika kwa watu wazima na pia kwa watoto wa nchi zalizostawi matumizi yake kwa watoto wa kutoka nchi zenye umaskini mapato madogo hayajapata ushahidi sababu ya tofauti hii siyo wazi
hata katika nchi zenye mapato makubwa manufaa ya steroidi gamba huonekana tu zinapopeanwa kabla ya kipimo cha kwanza cha antibiotiki na huwa juu zaidi katika visa vya h
influenzae meninjitisi ambapo mathara yake yamepunguka kwa kiwango kikubwa tangu kuanzishwa kwa chanjo ya hib
kwa hivyo steroidi gamba hupendekezwa katika matibabu ya meninjitisi ya watoto iwapo kisababishi chake ni h
influenzae na iwapo tu zitatumika kabla ya kipimo cha kwanza cha antibiotiki matumizi mengine yamekumbwa na utata
meninjitisi ya virusi kwa kawaida huhitaji matibabu saidizi idadi nyingi ya virusi vinavyosababisha meninjitisi haviitikii matibabu maalum
meninjitisi ya virusi mara nyingi huendelea kwa utaratibu hafifu zaidi kuliko meninjitisi ya kibakteria
virusi vya hepesi ndogo na virusi vya mbwe ya tetekuwanga vinaweza kuitikia matibabu ya dawa ya kinzavirusi kama vile aciclovir
hata hivyo hakuna utafiti wa kimatibabu unaoonyesha haswa iwapo matibabu haya yamekuwa na ufanisi
matukio hafifu ya meninjitisi ya virusi yanaweza kutibiwa nyumbani kwa kutumia mbinu za kitamaduni kama vile vinywaji kupumzika na dawa za kuondoa maumivu
meninjitisi inayosababishwa na kuvu kama vile meninjitisi ya kriptokokasi hutibiwa kwa vipimo vyenye nguvu vya muda mrefu vya dawa ya kukinza kuvu kinza kuvu kama vile amphotericin b na flucytosine
ongezeko la shinikizo la ndani ya fuvu ni tukio la kawaida katika meninjitisi ya kuvu hivyo sindano za mgongoni zinazodungwa mara nyingi kwa kawaida kila siku ili kupunguza shinikizo hupendekezwa
file meningitis world map daly who 
svg thumb miaka ya hasara ya kulemaa ya meninjitisi kwa kila watu mwaka wa 
meninjitisi ya kibakteria isiyotibiwa mara nyingi husababisha kifo
kwa upande mwingine meninjitisi ya virusi mara nyingi hutatulika yenyewe na ni nadra kusababisha kifo
kufuatia matibabu kima cha vifo hali ya kuweza kufa hatari ya kifo kutokana na meninjitisi ya kibakteria hutegemea umri wa mtu na kisababishi cha ugonjwa huu
katika watoto wazawa asilimia wanaweza kufa kutokana na tukio la meninjitisi ya kibakteria
kima cha uwezo wa kufa kwa watoto ni asilimia lakini hupanda hadi takriban asilimia katika watu wazima
hatari ya kufa hutabiriwa kwa kutumia vipengele mbalimbali kando na umri
vipengele hivi ni kama vile viini vya magonjwa na muda vinavyochukua kutolewa katika kiowevu cha mfumo mkuu wa neva makali ya uginjwa wa kijumla upungufu wa kujifahamu na kiwango cha chini ya kawaida cha seli nyeupe za damu katika kiowevu cha mfumo mkuu wa neva
meninjitisi inayosababishwa na h
influenzae na meningokokasi ina prognosi bora zaidi ya meninjitisi inayosababishwa na kikundi cha cha steptokosi kolifomu na s
pneumonia
pia katika watu wazima meninjitisi ya meningokokasi ina kima cha chini cha uwezo wa kufa zaidi ya ugonjwa numokokasi
mambo haya hutokea katika asilimia ya watu wanaoendelea kuishi
baadhi ya visa vya uziwi yanaweza kutibikakatika watu wazima asilimia ya matukio yote huisha bila ya kuwa na ulemavu
matatizo makuu ni uziwi katika asilimia na ulemavu wa kukua ulemavu wa kiutambuzi katika asilimia 
file meningitis epidemics world map
png right thumb demografia ya meningokokasi meninjitisi ya meningokokasi ukanda wa meninjitisi eneo la majanga matukio nadra pekee utafiti wa idadi kubwa ya watu umeonyesha kuwa meninjitisi ya virusi hutokea mara nyingi zaidi kwa watu 
 kwa kila na kutokea mara nyingi zaidi majira ya joto
nchini brazil kima cha meninjitisi ya kibakteria kiko juu zaidi yaani 
 kwa kila watu kila mwaka
mataifa ya kusini mwa jangwa la sahara yamekuwa yakikubwa na majanga makubwa zaidi ya meninjitisi ya meningokokasi kwa zaidi ya karne moja hivyo kupelekea kuitwa ukanda wa meninjitisi
majanga haya kwa kawaida hutokea katika majira ya kiangazi disemba hadi juni na wimbi la janga linaweza kudumu kwa miaka miwili hadi minne huku likikoma katika majira ya mvua yanayoingia
kiwango cha maambukizi katika eneo hili ni matukio kwa kila ambalo huwa na huduma za kiafya huduma za kimatibabu zilizo duni
janga kuu zaidi kuwahi kurekodiwa katika historia lilitanda katika eneo hili lote mnamo mwaka wa huku likisababisha matukio na vifo 
ugonjwa wa meningokokasi hutokea katika majanga kwenye maeneo ambapo watu wengi huishi kwa pamoja kwa mara ya kwanza kama vile kambi za askari wakati wa uhamisho vyuo vya masomo na safari ya hija ya kila mwaka
ingawa mtindo wa marudio ya majanga barani afrika hayatambuliki vyema kuna vipengele kadhaa vinavyohusishwa na kuendelea kwa majanga katika mkanda wa meninjitisi
vipengele hivi hujumuisha hali za kimatibabu uhatarisho wa watu unaohusiana na kingamwili hali za kidemografia kusafiri na kuhamishwa kwa idadi kubwa ya watu hali za kijamii na kiuchumi msongamano wa watu na hali duni za kimakazi hali za hewa ukame na dhoruba ya vumbi na maambukizi yanayoambatana na ugonjwa huu maambukizi ya makali ya kipumzi
kuna tofauti kuu kwa kusambaa katika eneo kwa visababishi vya meninjitisi ya kibakteria
kwa mfano huku vikundi vya na vya n
meningitides vikisababisha visa vingi zaidi ya magonjwa barani uropa magonjwa ya kikundi cha hupatikana bara asia na kuendelea kuwa tisho kuu barani afrika ambapo husababisha idadi kubwa ya majanga katika ukanda wa meninjitisi yakijumlisha asilimia hadi ya matukio meninjitisi ya meningokokasi yaliyorekodiwa
baadhi ya watu hudokeza kuwa huenda hippocrates alitambua uwepo wa meninjitisi na inaonekana kuwa ugonjwa huu ulijulikana na wauguzi wa zama za mwamko kama vile avicenna
maelezo ya meninjitisi ya kifua kikuu ambayo wakati huo ilijulikana kama dropisi ya ubongo mara nyingi husifika kuwa ya muuguzi wa edinburgn robert whytt sir robert whytt katika ripoti ya baada ya kufa kwake iliyotokea mnamo mwaka wa ingawa uhusiano wa viini vya kifua kikuu na ugonjwa wenyewe haukubainika hadi karne iliyofuatia
inaonekana kuwa janga la meninjitisi ni jambo la hivi majuzi kidogo
mara ya kwanza ya tukio kuu la kuzuka kwa ugonjwa huu ilikuwa mjini geneva mnamo mwaka wa 
majanga mengine mengi katika ulaya na marekani yalielezwa muda mfupi baadaye kisha ripoti ya kwanza ya janga hili kutokea mnamo mwaka wa 
majanga ya afrika yalianza kutokea mara nyingi katika karne ya yakianza na janga kuu lililotanda nchini nigeria na ghana mwaka wa 
tukio la kwanza la maambukizi ya bakteria ya meninjitisi fiche liliripotiwa na msomi wa bakteria wa nchi ya austria anton weichselbaum ambaye mwaka wa alieleza kuhusu meningokokasi
kima cha uwezo wa kufa kutokana na meninjitisi kilikuwa juu sana zaidi ya asilimia katika ripoti za kwanza
mnamo mwaka wa antisera ilitoleshwa kutoka kwa farasi ambayo baadaye ilikuzwa zaidi na mwana sayansi mmarekani simon flexner ambayo ilipunguza pakubwa uwezo wa kufa kutokana na ungonjwa unaosababishwa na meningokokasimnamo mwaka wa penicillin iliripotiwa kwa mara ya kwanza kuweza kukabiliana na meninjitisi
kuanzishwa kwa chanjo za haemophilus katika karne ya kulipelekea kushuka pakubwa kwa visa vya meninjitisi iliyohusishwa na viini hivi
mwaka wa ushahidi ulitokea kuwa matibabu ya kutumia steroidi yangeboresha prognosi ya meninjitisi ya kibakteria
kerron stewart alizaliwa aprili ni mwanariadha wa jamaika ambaye ni mtaalamu wa mbio za m na m
yeye ndiye aliyekuwa bingwa wa jamaika wa mbio ya m katika mwaka wa akiwa na muda wa 
 s
alimshinda bingwa wa dunia veronica campbell brown mwaka huo na akashinda medali ya fedha katika michezo ya olimpiki ya alipomaliza katika nafasi yapili wakiwa pamoja na sherone simpson katika muda wa 
 s
alishinda pia medali ya shaba katika mbio ya m katika olimpiki hiyo ya akimaliza na muda wa 
 s
katika olimpiki hii alishiriki katika mbio ya mita 
katika mbio za kuhitimu alichukua nafasi ya kwanza akiwashinda ezinne okparaebo na laverne jones ferrette katika muda wa sekunde 
 na kuhitimu kushindana katika raundi ya pili
hapo aliboresha muda wake kuwa 
 kushinda mbio hiyo akiwashinda lauryn williams na kim gevaert
alishinda nusu fainali kwa muda wa 
 na kuhitmu nafasi ya kushindana katika fainali ya mbio hiyo
katika mbio ya ajabu ambayo mjamaika mwenzake shelly ann fraser alishinda medali ya dhahabu stewart na sherone simpson walipata medali ya fedha kila mmoja kwa muda wa 
 s katika mbio yenye medali zote zilishindwa na wajamaika
wakiwa pamoja na fraser simpson sheri ann brooks aleen bailey na veronica campbell brown alishiriki katika mbio ya m
katika raundi ya kwanza bila simpson na stewart walichukua nafasi ya kwanza mbele ya urusi ujerumani na uchina
muda wa jamaika ulikuwa sekunde 
 na huo ndio uliokuwa muda kasi kabisa kati ya mataifa yaliyoshiriki katika mbio hiyo
hatimaye hawakumaliza mbio hiyo kutokana na makosa katika kubadilishana kile kijiti kati ya wanariadha
katika mbio ya ya iaaf golden gala stewart alishinda medali ya dhahabu katika mbio ya m akimshinda bingwa wa olimpiki shelly ann fraser
alishinda kwa muda wa 
 s iliyokuwa sawa na rekodi ya mbio hiyo katika shindano hilo
huu ndio uliokuwa muda wa kasi kabisa kuhitimiwa na mwanamke katika tukio hilo kwa miaka kumi muda wa kasi wa tatu wa kijamaika ikiwa nyuma ya 
 s ya merlene ottey na 
 ya shelly ann fraser
katika mashindano ya mabingwa wa dunia ya kerron stewart alishinda medali ya fedha katika mbio ya m akiwa nyuma ya mwenzake shelly ann fraser kwa muda mdogo tu akitosheleza rekodi yake ya kibinafsi ya 
 s
walishinda mbo hiyo wajamaika wawili katika nafasi ya kwanza na ya pili
stewart hakushiriki katika mbio ya m kwa sababu ya jeraha kwenye kifudio lakini akashiriki katika mbio ya m ambayo walishinda medali ya dhahabu
omar brown alizaliwa juni katika mji wa trelawny ni mwanariadha wa nchi ya jamaika ambaye ni mtaalam katika mbio ya m
yeye alikuwa na mafanikio mengi akiwa mwanariadha kijana huku akishinda medali ya fedha na shaba katika mbio za m na m katika mashindano ya mabingwa vijana wa dunia katika mwaka wa 
mwaka uliofuata alichukua nafasi ya nne katika mashindano ya mabingwa vijana wa dunia
aliwakilisha chuo kikuu cha arkansas katika mashindano kati ya vyuo vikuu
alishinda mbio ya mita katika michezo ya jumuia ya madola ya akaorodheshwa kama nambari tisa duniani katika mbio ya mita katika mwaka huo na gazeti la track and field news
katika mwaka wa yeye alimwoa mwanariadha wa olimpiki wa jamaika veronica campbell
alirudi kushiriki katika mbio za majaribio za jamaika za lakini akapata jeraha jingine mguuni kutokana na kukimbia katika mtindo tofauti
alikimbia kwa njia tofauti kwa kuwa alikuwa na maumivu kwenye kifudio
alifanyiwa upasuaji mnamo septemba kurekebisha shida fulani lakini kovu tishu iliyobaki ilimzuia kurudi kushiriki katika mbio
hakurudi hadi mwisho wa msimu wa alipochukua nafasi ya nne katika mbio ya mita katika shindano la shanghai golden grand prix
les wanyika ilikuwa bendi maarufu sana nchini kenya natanzania na wanachama wake walikiishi nchini kenya
iliamzishwa mwaka wa pale mpiga gitaa omar shabani mpaza sauti tom malanga na wanachama wengine wa bendi ya simba wanyika
les wanyika waliimba nyimbo nyingi maarufu sana lakini walikumbukwa sana kwa nyimbo zao za mwaka wa sina makosa na paulina
issa juma aliihama bendi hii baadaye ili kuendeleza shughuli zake zingine za kimuziki
kundi hili liliendelea mpaka omar shabani alipofariki mwaka wa 
mwaka wa ndugu wawili kutoka pwani ya mkoa wa tanga tanzania wilson kinyonga na george walianzisha bendi waliyoiita simba wanyika tafsiri ya kiingereza kumaanisha savannah lions
kutokana na hali ya ngumu ya kiuchumi nchini tanzania katika miaka za ambayo wengi wa wasanii wa muziki wakati huo walihamia nchini kenya na nchi nyingine jirani katika hali ya kutafuta majani mabichi
si ajabu kwamba baadhi ya wasanii hao walichukua uraia wa nchi hizo
wakati huo usafiri kati ya nchi hizi mbili ulirahisishwa na kuweko kwa jumuiya ya afrika mashariki na mkataba wa maelewano miongoni mwa kenya uganda na tanzania
baada ya kusambaratika kwa jamuia hiyo mwaka wa kuvuka mpakani ilikuwa vigumu hivyo uanzishwaji wa makao ya kudumu nchini kenya na kundi hili
bendi hii ilipoendeleo na kukua bendi kadhaa zilijitoa lakini mashuhuri ilikuwa ni les wanyika
ni jambo moja kwa msanii kuhamia nchi nyingine katika kutafuta lisho bora na lingine kabisa kwa nchi kutoa madai ya uongo ya kumiliki baadhi ya wasanii ambao ni wahamiaji wa nchi nyingine kwa lengo la kujionyesha na kujitakia umaarufu
hiyo inaweza kusemwa kutokana na wimbo wa malaika ambao asili yake ni mchora vibonzo wa nchi ya tanzania geofrey gado mwampembwa ambaye ni mtanzania anayefanya kazi katika gazeti la nation nchini kenya na eneo la jumla la mlima kilimanjaro
katika bendi ya les wanyika wanachama wa kikundi walijumuisha pamoja watanzania na wakenya
wanachama maarufu john ngereza issa juma na omar shabani walikuwa wote kutoka tanzania na tom malanga kutoka kenya
bendi hii ilikuwa na makao ya kudumu mjini nairobi walikotumbuiza katika vilabu vya starehe na mahoteli mbalimbali
wengi wa wanachama wa kundi hili aidha walikufa au wameathirika na ukongwe
curtis frye alizaliwa oktoba mjini vass katika eneo la carolina kaskazini ni kocha mkuu wa timu za riadha za chuo kikuu cha south carolina
alihudumu kama kocha msaidizi kwa timu ya wanawake ya riadha ya marekani katika michezo ya olimpiki ya jijini athens ugiriki
mbio alizofahamu kabisa ni zile za urukaji viunzi mbio fupi na zile za kubadilishana
hizi ndizo pia maeneo ya wajibu wake katika timu ya olimpiki ya wanawake ya marekani
kabla ya kuhamia carolina kusini frye alikuwa kocha msaidizi katika chuo kikuu cha east carolina chuo kikuu cha florida chuo kikuu cha jimbo la north carolina na chuo kikuu cha north carolina katika eneo la chapel hill
akiwa florida alikuwa kocha wa dennis mitchell aliyeshinda medali ya shaba katika mbio ya olimpiki ya jijini barcelona
akiwa carolina kaskazini alikuwa kocha kwa marion jones na allen johnson
johnson bado hutreni na frye huko columbia carolina kusini na ni kocha msaidizi wa kujitolea wa gamecocks
akiwa carolina kusini wanariadha wake maarufu ni kama terrence trammell demetria washington miki na lisa barber otis harris aleen bailey lashinda demus natasha hastings na tiffany ross williams
curtis frye huweka thamani sana katika elimu na huhakikisha kwamba wanafunzi wake wote wanariadha huhitimu kutoka chuo
kati ya wanariadha karibu aliyekuwa kocha wao katika chuo kikuu cha carolina kusini mmoja tu ndiye hakumaliza masomo yake ya shahada ya kwanza na kuhitimu digrii kutoka shule
allen dennis mitchell alizaliwa februari ni mwanamichezo wa zamani wa marekani mshindi wa medali ya dhahabu katika mbio ya katika olimpiki ya 
alizaliwa havelock carolina kaskazini kocha wake dennis mitchell katika chuo kikuu cha florida alikuwa joe walker ambaye sasa yuko ole miss
katika mwaka wa mitchell alishinda mbio ya mabingwa ya ncaa ya m
mwaka wa mwezi mmoja tu kabla ya mashindano ya mabingwa wa dunia mitchell alikimbia rekodi yake ya kwanza ya ulimwengu katika mbio ya kwa muda wa 
 jijini z rich
katika mashindano ya mabingwa wa dunia mitchell alikuwa katika timu ya marekani ya mbio m iliyoweka rekodi mpya ya dunia katika muda wa 
 katika fainali
licha ya hayo akashinda pia medali ya shaba katika mbio ya m
mwaka wa mitchell alishinda taji lake la kwanza la mashindano ya kitaifa ya mabingwa wa marekani katika mbio ya m alishinda taji hili tena katika miaka ya na 
katika olimpiki ya barcelona mitchell alikimbia rekodi yake ya tatu ya dunia katika mbio ya m kwa muda wa 
 na kushinda medali ya shaba katika mbio ya m
katika mashindano ya mabingwa wa dunia ya mitchell alishinda medali ya shaba katika mbio ya m katika mashindano ya kimataifa
alishinda pia medali ya dhahabu ya tatu katika mbio ya m wakikimbia na muda sawa na rekodi yao ya 
 s mitchell alishinda medali ya dhahabu katika mbio ya katika michezo ya goodwill ya lakini akjiumiza katika mbio za mchujo za m katika mashindano ya mabingwa wa dunia ya 
katika olimpiki ya mitchell alichukua nafasi ya nne katika mbio ya na akashinda medali ya fedha kama mwanachama wa timu ya 
mwaka wa mitchell alikuwa amepigwa marufuku na iaaf kwa miaka miwili baada ya mtihani alionyesha viwango vya testosterone vilikuwa juu sana
utetezi wake wa chupa ya bia tano na kujamiiana na mke wake angalau mara nne ilikuwa sherehe yake ya siku ya kuzaliwa mwanamke alihitaji kufurahishwa
ilikubaliwa na kamati ya marekani ya riadha lakini haikukubaliwa na iaaf
dennis mitchell alishiriki katika mashindano yake ya mwisho ya kimataifa katika mashindano ya mabingwa wa dunia ya walipokuwa nambari ya kwanza lakini hawakutuzwa kwa sababu ya kashfa ya balco ya mmoja wao
tarehe mei ilitangazwa na serikali ya marekani katika kesi dhidi ya trevor graham bw
mitchell na vilevile antonio pettigrew kama mashahidi
mitchell alikuwa anafaa kutoa ushuhuda dhidi ya graham kuwa alijaribu kumdunga sindano ya homoni ya ukuaji haraka wa tishu
sherone simpson alizaliwa agosti ni mwanariadha wa nchi ya jamaika ambaye huiwakilisha nchi yake katika mashindano ya kimataifa
alishinda medali ya dhahabu katika mbio ya m katika mashindano ya olimpiki ya na medali ya fedha katika mashindano ya mabingwa wa dunia ya 
alishinda medali ya fedha katika mbio ya m katika olimpiki ya baada ya kukimbia kwa muda mmoja na mwenzake wa jamaika kerron stewart
muda wake wa kibinafsi wa 
 katika mbio ya m simpson ndiye mwanariadha mwanamke wa nne bora nchini jamaika
mbele yake ni merlene ottey shelly ann fraser na kerron stewart
muda wake bora wa 
 katika mbio ya m ndio muda wa nne bora katika orodha ya jamaika akiwa nyuma ya merlene ottey grace jacson juliet cuthbert veronica campbell brown na kerron stewart
kocha wa simpson ni stephen francis mjini kingston
jamaika anaposoma katika chuo kikuu cha teknolojia
yeye pia alisoma katika shule ya manchester high
simpson alishinda medali ya dhahabu katika mbio ya wanawake ya katika michezo ya jumuia ya madola ya huku akishinda veronica campbell
katika mbio hizo jamaika ilishinda medali za dhahabu kwa mbio za m na m
jamaika ilishinda pia medali zote za dhahabu katika mbio za kuruka viunzi
katika olimpiki ya mjini beijing alishiriki katika mbio ya m
katika mbio za mchujo alikuwa wa tatu nyuma yevgeniya polyakova na jade bailey katika muda wa 
 s na kuhitimu awamu ya pili
katika awamu ya pili aliboresha muda wake ukawa 
 s na kushinda mbele ya muna lee na chandra sturrup
katika mbio za nusu fainali alikuwa nambari ya nne na 
 akapata nafsi katika fainali
katika mbio za ajabu na wenzake wa jamaika shelly ann fraser na kerron stewart walishinda medali huku fraser akipata ya dhahabu na stewart simpson wakipata ya fedha
akiwa pamoja na fraser stewart sheri ann brooks aleen bailey na veronica campbell brown alishiriki katika mbio ya 
katika mbio za mchujo bila simpson na stewart walikuwa wa kwanza mbele ya urusi ujerumani na uchina
muda wa sekunde 
 ndio uliokuwa bora kabisa kati ya mataifa 
kutokana na matokeo haya walihitimu kushiriki katika mbio ya fainali
katika fainali waliweka simpson na stewart badala ya bailey na brooks
hatimaye hawakumaliza mbio yao kutokana na makosa katika kubadilishana kijiti cha kumpa mwanariadha mwenzako
kariba ni mji katika mkoa wa mashonaland magharibi zimbabwe ulioko karibu na bwawa la kariba katika eneo la mwisho wa ziwa kariba karibu na mpaka wa zambia
kulingana na matokeo ya sensa ya mji huu ulikuwa na idadi ya wakaazi 
ukiwa katika bonde la zambezi mji wa kariba una joto mwaka mzima
mji kariba ni kiungo cha kati katika sekta ya utalii kwenye kanda ya ziwa kariba
mji kariba unatoa mahala pa kupumzika kwenye mahoteli na vyumba vya kulala
kuna kasino mbili katika mjihuu na mikahawa kadhaa
vivutio vingi kwa watalii katika kariba nivya maji
mnamo mwaka ni hoteli tatu tu zilizokuwa wazi
zilikuwa carribea bay cutty sark na zambezi valley motel katika nyamhunga
mji huu uliundwa kuwashughulikia wafanyakazi ambao walikuwa wanajenga bwawa katikati na mwishoni mwa 
kiwanda cha uvuvi cha kapenta pia ni sekta muhimu ingawa kimekuwa kikiathiriwa na uhaba wa mafuta
kariba ina vitongoji vikuu vitatu mahombekombe kitongoji cha wakongwe maskini kwenye fuo za ziwa nyamhunga kitongoji kipya cha wakazii wengi na kariba heights kitongoji cha ndani cha matajiri na nyumbani kwa jimbo la kumbukumbu la operation noah
kariba heights kama vile jine lake linaashiria kiko milimani na kutazama ziwa kariba kutoka milima hii inapendeza sana
mji huu una shamba la mamba na uwanja wa ndege kwa safari za ndege hadi victoria falls na harare
kwa makala ya mwandishi wa puerto rico angalia muna lee mwandishi
muna lee alizaliwa oktoba mjini little rock arkansas ni mwanariadha wa marekani wa mbio fupi fupi
inawezekana kuwa lugha nyingine za familia ya lugha ambayo kicentuum ni lugha mojawapo zimeshatoweka
lee alishinda medali ya dhahabu kama mwanachama wa timu ya wanawake ya mbio m katika mbio ya mashindano ya mabingwa wa dunia katika riadha katika mwaka wa 
alikimbia vizuri sana katika mbio za majaribio ya olimpiki ya akikimbia kwa kasi katika mkondo wa mwisho na kupita wanariadha wenzake na kushinda nafasi katika timu ya olimpiki
aliendelea na akawa nambari katika michezo ya olimpiki
alishiriki katika michezo ya olimpiki ya beijing akikimbia mbio ya m
katika mbio ya mchujo ya awamu ya kwanza alikuwa nambari ya kwanza akiwa mbele ya anita pisone na guzel khubbieva katika muda wa 
 na kuweza kuhitimu awamu ya pili
katika awamu ya pili ya mchujo aliboresha muda wake ukawa 
 na akamaliza katika nafasi ya pili nyuma ya sherone simpson na kuhitimu kukimbia katika nusu fainali
katika nusu fainali alikimbia na muda wa 
 s nyuma ya shelly ann fraser akahitimu kukimbia katika fainali alichukua nafasi ya tano katika fainali hiyo na muda wa sekunde 
yeye alichukua nafasi ya pili katika mashindano ya mabingwa wa marekani akiwa nyuma ya carmelita jeter na akahitimu kukimbia katika mashindano ya mabingwa katika riadha wa dunia wa 
wiki moja kabla ya mashindano ya mabingwa wa dunia lee alikuwa mmoja wa wanawake katika timu ya mbio ya waliokimbia kwa muda ulio kasi sana katika miaka kumi na miwili
lauryn williams allyson felix lee na jeter walimaliza kwa muda wa sekunde 
 kuwapa nafasi ya nane kwenye orodha ya muda bora kabisa
makala hii kuhusu mwandishi mwenye makao yake pwetoriko
kwa mwanamichezo wa marekani angalia muna lee mwanamichezo
alizaliwa raymond katika eneo la mississippi lee alianza kazi yake ya kuandika kama mshairi maarufu
alikuwa mtu anayetafsiri na mtetezi wa maandiko ya amerika ya kilatini alichangia kwa njia kubwa sana katika fasihi ya kisasa ya pan amerika
akiwa kiongozi wa kupigania haki za wanawake muna lee alifanya mchango muhimu katika harakati za kisasa za wanawake hasa mapambano ya haki sawa
alikuwa mwanzilishi wa tume ya wanawake ya amerika zote
ilikuwa katika jiji la new york alikokutana na mume wake wa baadaye mshairi wa puerto rico na mwandishi wa habari aliyeitwa luis mu oz mar n ambaye angekuwa gavana wa kwanza wa pwetoriko wa kuchaguliwa kwa uchaguzi wa kidemokrasia
walifunga ndoa mnamo tarehe julai na wakati wa muungano wao walikuwa na watoto wawili binti mmoja munoz muna lee anayejulikana kama munita na mwana mmoja luis munoz lee
muna alipewa talaka rasmi mnamo novemba miaka miwili kabla ya luis mu oz mar n kuandikwa katika vitabu vya historia alipochaguliwa kama gavana
iwapo wangekuwa bado mume na mke lee angekuwa mwanamke wa kwanza wa kwanza wa kisiwa hicho cha pwetoriko
kutoka mwaka wa lee aliandika riwaya tano za upelelezi chini ya jina la newton gayle akimshirikisha maurice guiness
riwaya hizo zilipaata sifa na umaarufu wakati huo hasa kwa matumizi ya mazungumzo ya lugha mbili zimetafsiriwa katika lugha za kiitaliano na kifaransa
mwaka wa alijiunga na idara ya marekani kama mtaalamu katika masuala ya tamaduni za amerika
yeye aliaga dunia kwa kuugua na saratani ya mapafu mnamo tarehe aprili huko san juan pwetoriko
alizikwa katika santa maria magdalena de pazzis katika eneo la old san juan
hii ni albamu ya nne kutoka katika kundi la westlife
ilifanikiwa kufika nafasi ya kwanza katika chati ya muziki ya uingereza na kushika nafasi ya nchini australia
halikadhalika ilifanikiwa kuuza nakala zaidi ya milioni 
 nchini uingereza pekee
pia ni moja kati ya albamu za kundi hili ziliwahi kushika nafasi ya juu zaidi katika chati mbalimbali za muziki
albamu hii ilifanikiwa kufika katika nafasi ya katika albamu zilizoongoza kwa mauzo kwa mwaka nchini uingereza
pia iliweza kuingia kwa mara ya pili katika chati ya mwisho wa mwaka nchini uingereza katika mwaka na kushika nafasi ya mwezi oktoba mwaka ilitangazwa kuwa albamu hii tayari ilikuwa imeshauza nakala zaidi ya milioni mbili katika bara ulaya pekee
katika chati za mwisho wa mwaka albamu hii iliingia kwa mara nyingine tena katika nafasi ya na kufanikiwa kuuza nakala zaidi ya katika mwaka huo pekee
albamu hii inajumuisha nyimbo zao za hapo mwazo za zilizopata kuvuma lakini na nyingine ambazo ni how does it feel na love takes two
wimbo wa flying without wings ulirekodiwa kwa mara nyingine kwa kusirikiana na mwanamuziki wa korea boa na cristian castro na pia wimbo huuulijumuishwa katika toleo la asia na lile la uhispania
single ya kwanza kutolewa kutoka katika albamu hii ni wimbo wa unbreakable wimbo ambao ulifika katika nafasi ya kwanza katika chati ya muziki ya uinereza
ilishika nafasi ya kwanza na kufanikiwa kuuza nakala zaidi ya na kumalizia ikiwa na nafasi ya katika mwaka 
hey whatever ni single kutoka kwa kundi la westlife single hii ilitoko tar
single hii ni wimbo wa rainbow zephyr kutoka kwa kundi la nchini ireland linaloimba muziki wa miondoko ya rock
mto welland ni mto katika mashariki ya england ambao una urefu wa km m kwa na nu njia kuu ya sehemu ya the fens inayoitwa holland mashariki kwa maelfu ya miaka
huanzia katika hothorpe hills kujiunga na welland rise sibbertoft katika northamptonshire kisha unaelekea mashariki katika soko harborough ketton stamford the deepings crowland cowbit na spalding kisha katika daraja la fosdyke osha
ni moja ya mito katika fenland ambayo ililazwa na washes
kuna mitaro miwili ambayo intuymika kuzuia mafuriko
hata hivyo baada ya mafuriko ya mwaka wa kazi mpya kama vile mtaro wa coronation ulijengwa ili kupunguza mafuriko katika spalding na washes hazin umhimu tena lakini kutumika katika kilimo
nje ya ufuko kuna ardhi ya kilimo yenye rutuba ya bahari ambayo inapendekeza ukuzaji wa bulb ambayo inafantya spalding kuwa mashuhuri ingawa hii ni kipengele kilicho chini cha spalding kuliko hapo awali
shirika la mazingira lina mamlaka ya urambazaji katika mto huuu hadi crowland mbali na kina kifupi katika daraja la magharibi deeping
mlango ulio katika ukuta kichwa cha jadi cha urambazaji kilikuwa barabara ya wharf road katika stamford
mto huu ni muhimu kwa shirika la welland na deepings amalo huchunguza maji ya kutoka kwenye bahari
jina la mto huu ni kutoka celtic na huweza kumaanisha kitu kama mto mwema sawa na humber
rekodi isiyo na tarehe ya jina hili hurejea mahali kama weolud
maramshi ya jina hili sasa ni mchanganyo wa celtic na inaonekana kupendekezwa na well land kumaanisha rutuba ya ardhi kwa ajili ya malisho s
mto katika eneo la juu huwa makao ya trout wa kahawia
chub na sangara huwa wengi katikati ya stamford pamoja pike sangara na zander katika urefu wa spalding
idadi kubwa ya bukini huwa katika crowland na nje ya bahari
idadi ndogo zinaweza kuonekana katika stamford ngar na juu zaidi
mfalme yohana wa uingereza alipoteza mapambo ya vito wakati wa tsunami katika mdomo wa river welland
utafiti aw angani unakubali ujenzi wa rutuba ya mawimbi ya siku husika na kuwa na uwezekano kutokana na safari ya masaa ya mchana kwa kawaida na kwamba hasara hii ilifanyika wakati wa kuvuka mdomo wa welland katika fosdyke
kituo cha kusukuma maji mbele yastamford hutoa maji kiasi kikubwa kwa ajili ya hifadhi katika maji ya rutland
mto wey katika surrey hampshire na west sussex ni tawimto wa mto thames na matawi mawili tofauti ambayo huungana katika tilford
chanzo cha tawi la kaskazini kiko katika alton hampshire na tawi la kusini kiko katika blackdown kusini yahaslemere kusini na pia karibu na gibbet hill karibu hindhead tawi la kusini hujigawanya katika mito ndogo miwili
mto wey una ujumla wa eneo na kupitia sehemu za surrey hampshire na west sussex
hujiunga na mto thames karibu na weybridge ambayo jina lake ni baada ya mto chini ya shepperton lock
tawi la wey kaskazini huanzia katika alton katika hampshire na huelekea mashariki kupitia froyle ya juu na bentley na kugeuka kueleklea kusini katika farnham hadi tilford
chanzo cha tawi hili mara kilikuwa chanzo cha awali cha blackwater ambayo kisha ulielekea kaskazini kupitia ambapo sasa ni farnham
wey ulipata blackwater karibu na tilford mkamato huu ulienedelea hadi farnham hivyo kubadilisha mtiririko kusini kati ya farnham na tilford
blackwater umebakia kama mto mfupi kaskazini ya farnham na pengo la upepo bonde tupu kati yake na wey
tawi la wey kusini huanzia katika mito mfupi inayoongoza kutoka vyanzo viwili tofauti
moja iko katikaa black down karibu na haslemere na kupitia liphook bramshott bordon lindford na frensham hadi tilford
huo mwingine unaanza karibu na gibbet hill hindhead
huu unajiunga na chanzo cha blackdown tawi la kusini karibu na haslemere
tawimito mingine midogo ya tawi la kusini ni mito midigo ya cooper stream na mto slea
kutoka tilford mto huu hupitia elstead eashing godalming peasmarsh shalford guildford old woking pyrford byfleet addlestone na weybridge
kutoka godalming mto huu unapatana na njia za maji za wey na godalming
mto ock hujiunga na godalming maji ya cranleigh na mto tillingbourne katika shalford na hoe stream katika woking
maili za njia ya towpath huwa wazi kwa watembeaji
kaatika karne ya kumi na saba mto uliundwa njia hadi guildford na kupanuliwa katika karne ya kumi na nane hadi godalming
mtaro wa basingstoke na wey na mtaro wa makutano ya arun yaliunganishwa na mto huu baadaye
mto huu kwa muda mrefu umetumika kama chanzo cha nguvu katika viwanda na vingi vimerekodiwa katika kitabu cha domesday
katika wakati mmoja kulikuwa na viwanda juu ya mto huu na zaidi juu tawimito yake
katika nyakati mbalimbali vimetumika kusaga nafaka kutayarisha sufu kusaga keki ya ng ombe ngozi uundaji wa karatasi na utengenezaji wa baruti
kiwanda cha willey bado kilitumika katika mwaka wa 
kumekuwa na kiwanda katika mahala pa kiwanda cha guildford tangu